■««■

FIJNK.

l)e vlta

salamaiidrae

ierrestrls.

- iJU.JiiwiT'

(^'JV'':''.

l^

'D'ii)nAi]-D« LFtyiii©

5«i©©(S©3sya=

(3->j-^

MUS. COMP. ZOOL

NOV-71960

HARVARO
UNIVERSiTy

r^

DE

SAL AMANDRAE

TERRESTRIS

VITA, RVOLIITIONE, FORMATIONE

TRACTATUS.

AUCTORE

ADOLPHO FRIDERICO lUNK,

MF.D. ET cmUURG. DOCTORE.

ACfrni^M- T»m'i. ae akri incisie t r i: s.

iooooaeioaoooooo^aoooo^yooooooooooi

^ BEROLINI

SUMTIBUS DUNCKERl Ei' HUMBI, OTII.
f PARISIIS, APUD F. G. Levriult.

PROSTVT .1

(^ LONDINI, APUD TREUTTEf, ET WuERTZ, TREUTTEf. JU\. F.T RlCHTER.

M.DCCC.XXVII.

M|f«! ''»f?f."t , jgg]_

NOV-7 1960

ui^iesiiy

ib Jutulf.Oj: VjUJvdt

•SA

VIRIS AC DOMIMS

ILLUSTRISSIMIS, EXPERIENTISSIMIS, DOCTISSIMIS,

F. G. HAYNE, I. HORKEL, H. LICHTENSTEIN,
H. F. LINK, C. A. RUDOLPHI,

IN UNTVERSITATE LITERARIA BEROLINENSI PROFESSORIBUS.

NEC NON

F. C. HEUSINGER, et I. L. SCHOENLEIN,

IN UNR^RSITATE LITERARIA WIRCEBURGENSI PROFESSORIBUS,
PRAECEPTORIBUS OLIM,

SUMMA CUM PIETATE, OBSERVANTIAQUE

AD

CINERES USQUE COLENDIS,
HOCCE OPUSCULUM SACRUM ESSE, VULT

AUCTOR.

Praefatio.

L. B. S. D

;ecentissiinis temporibus literariini nuUa, nisi historia naturalis,
tanto quoquoversuni incrcmento gaudere videtur; pervestigantur ni-
mirum vasti orbis terrarum tractus hucusque fere ignoti, vix unquam
aditi; patent regioncs antiquitus a qualibet remotae disquisitione; et
in dies rerum naturalium increscit cognitio atque notitia; sed et dif-
ficultatem, omnia mente comprehendendi mcmoriaeque imprimendi au-
geri, quis est, qui non proHteatur? —

Operae pretium proinde esse videtur, solita et nota non solum
non negligere, sed potius ita perstringere et tractare, ut ingeniosae
cogitationis, ex miiversi consideratione haustae prae se ferant notam.

Viri, qui ad principes in litcris referuntur, hoc persequuti sunt
iter, in quo scientia fructus, emolumentiqiie aliquid cepisse videtur.
Hinc fit, ut eundem, qualcm potui, obtinucrim cursum in hoc tractatu
scribendo. Utrum autem mihi forte contigerit, ut Salamandrae ter-
restri praestiterim, quod aquaticae, in nitidissimis omnique jm*e cele-
berrimis operibus suis, egregius Eusconi, nescio, quum ceterum
hoc dijudicare me non deceat. — Sedulo ct indefesso conquirere et
congerere studui, quaecunque memoratu digna mihi videbantur. Sed
spero fore ut nemo ullus conscriptum compilatumque censeat opuscu-
lum, quis enim attente perlcgerit niox inveniet, quae ad alios, quae ad
me pertinent, quam ob causam et perumlta scripta citavi. Memet vi-
tuperes forsan, candide Lector, ut tanto in ambitu Salamandrae ter-
restris enarraverim Iiistoriam literariam; sed et historiae naturalis im-
peritis opuscuhun accomodari vellem, ita ut breviter congesta, alioquin

VI

iu innuineris scriptis sparsa, legant. Argumentationcs et ratocinia
philosophica ex intinia cogitatione exhausta, quantuin fieri poterat,
evitavi, et suscepi tantununodo, quatenus in factis nituntur legibusque
physiologicis explicantur. Sed notioneni, quam substruxi, in opusculo
esse intelligendam, persuasum habeo.

Non possum, quin publice gratias quam maximas agam, viro do-
ctissimo et spectatissimo Dr. Lichtenstein pharmacopolae Helmsta-
diensi, et ejusdem adsistenti viro spectatissimo Gente, nec non viro
spectatissimo Engel, Serenissimo duci Brunsvicensi a sylvarum in-
spectoribus superioribus equitantibus, quorum indefesso studio, tempe-
state tam insolita, Salamandrarum exemplaria ad inquirendum necessa-
ria, debeo. Perinde quoque viris amplissimis, illustrissimis, doctissimis,
qui libris suppeditandis me adjuvarunt, gratiam dico, nominatim: viris
ac dominis Bellermann, Kiipke, Reufs, Marx, Lichtenstein,
Horkel, Rudolphi, Schmidt, de Hagen, M. Seebeck. —
Praestantissimi artifices Miiller, Linger, Pretre, nec non egre-
gius typographus, officio satisfecisse videntur.

Valeas Lector benevole, mihi faveas, benigneque hocce opuscu-
lum meum suscipiasl

Dabam Berolini die XXIX. Mii A. MDCCCXXVL

Dr. A. Funk.

Quibus in opusculo scribeiido usus sum, hice sunt libri:

JJiblia hebraica manualia ed. Simohis. Hallae 1772. 8vo.

Samuelis Boc/iar/i, Rhotoinagensis ecclesiae cadomensis oluu pastoris, Hierozoicon, s. de animalibus SS. seripttl»

rae ed. Rosenmiillei-. Lips. 1794.
Hertha, eine Zeilschrift fiir Geographie etc. Herausg. von Berghaus U. Ho/mann. III. B. Berlin 1825. Syo.
Johann Friedrich Schmidt. Biblischer Physicus. Ziillichau 1750. 8vo,

De reptilibus vere aniinantibus sacrae scripturae, auctore Joh. Buslamantinus Camunensis. Liigd. Batav. 1620. 8vo»
TVotfgang Franzius, historia aninialium sacra. Witeberg. 1613. 8vo.

Vogler dc rebus naturalibus ac medicis, quarum in scripturis sacris metitio fit. Helmstad. 1681. 4to.
de Mey, Commentaria physica etc. II. Tom. Medioburgi 1651. 4to.
Arislolelis, opera omnia gr. et lat. ed. Guil. du Vay. Parisiis 1629. 11. Tom. fol.
AeliaiiHS de historia animalium ed. Jac. Gronovius. Heilbronnae 1784. 4to.
Antigonus Carystius, historia mirabilium ed. Joh. Beckmann. Lips. 1801. 4to.
Gerhard Vossius de theologia gentili et physiologia christiana, sive de origine idiolatriae deque natura tniran-

dis. Amstelod. 1700. fol.
Nicandri Colophonii, Theriaca ed. G. Schneider. Lips. 1816. 8vo.
Nicandri Alexipharmaca ed. G. Schneider. Wratislav. 1792. Svo.
Pedacii J^ioscoridis Anazarbaci opera, quae exstant, omnia gr. et lat. ed. Antoniui Saracenus. Lugd. Batav.

15S8. fol.
Aetii medici graeci Contractae ex veteribus medicinae tetrabiblos, hoc est, quaterniO) sive libri universalis oua-

tuor etc. per Joan. Cornarium lat. conscripti. Lugd. Batav. 1549. fol.
Geoponicorum libri XV. gr. et lat. edili a Niclas. Lips. 1178. 8vo.
Gregorii Nazianzeni opera omnia. Colon. 1690. Tom. 11. fol.

Theophanis Nonni epitome de curatione morborum gr. et lat. ed. Bernhard. Gothae 1795. 8vo. maj. tom. II.
Manuelis Phile, sapientissimi versus jambici de animaliiun proprietate, cuin versione latina ejusdem metri ed. a

Gregorio Beermanno Anaburgensi. Lips. 1578. fol.
C. Plinii secundi historiae naturaUs lib. XXXVII. ed. Joan. Harduinus. Tom. 11. fol. Paris. 1741»
Scribonii Largi coinpositiones medicae ex recens. Joan. Rhodii. Patav. 1655. 4to.
M. Valerii Murtialis epigrammat. libr. XIV. etc. Paris. 1601. 4to.
St. Isidori Hispalensis episcopi opera omnia ed. Fauslinus Areval. Romae 1801. 4t0i
Corn. Celsi de medicina libr. VIII. ed. Bipont. 1786. 8vo.
Wigalois der Riller mit dem Rade. Getichtet ^on IVirnt von Gravenberch. Herausgegeben von F. G. Be-

neche. Berlin 1819. 8vo.
Titurel in Benecke's adnotationibus ad Wigalois etc.

Wilhelm der Heilige von Oranse von Turlin von Turheim. Heransg. von Casparson. Cassel 1781. 4to.
Symbolae ad literaturam Teutonicam antiquiorem. Hafniae 1787. 4to. ed. Nyrup.
Extraits et notices dc la bibliotheque national. V. Tom. 4to.
^[)iei:bud) aiberti Vllagni. Von Tivt, llMin, <eygcnfd}(»fFt bit C^icrc, «l9 nctjmlic^ von rlcrfugigen/ ■JJogcIen, 5y.

fdjen, Sd)Irtngen, obcr fiicd)cn£>cn C^icrcn. Un& von ben flctncn (Bewurmen/ 6ie man ^Jnfefta nennt. iDurc^

TOalt^crum Kf ff mit iljrcn Contrafacturpgurcn n. ^ranffurt «. m. fol. 1545.
Srocmfamlin doct. l^ei fcr pe rdje uffgelefcn »on 3. patili. Grucningeu 1517. fol. mit Holzschnittert.
Beobachter an der Spree. 25ster Jahrgang. XV. Stiick. Berlin 1826. 8vo.

du Fresne dominus duCange, Glossa.r'mni ad scriptores mediae atque infimae latinitatis. Paris. 1736. fol. ILTom.
Vincentius speculum naturale. Duaci 1624. fol.

Abhandlungen der koniglichen Academie der Wissenscliaften zu Berlin. Jahr 1812. 4to.
Marco Polo, De regionibus orientalibus libr. III. cuiu codd. mscpts. coUati, exque eo adjectis notis plurimum

tum suppleti tum illustrati. Accedit Haithonii Armeni historia orientalis itemque Andreae Miiller de

Chataja diss. inque ipsum Marcum Paulum praef. Colon. Brandenburg. 1671. 4to.

YIII

Mofmann. Phanlasiestiicke iii C(illol's Manier. Bamberg 1S14. 8vo.

Sc/ii//e/\ Wallenslein's Tod.

Go//ie'!t Werke XV. Stutfoard 1818. S\o.

Aitreo/i, P/iilippi. T/tcop/trusli, Bomljasli ab Ho/ienlieim dicli Paracehi opera medico-ehcmica. Tom. X. ito.

Francof. a. M. 1603. 4to.
Mor/tofius de perMuilatione inetalioriiiii. Ilaniburg. 1673. lOmo.

Joan. Pieriiis Va/erianiis Bel/itnensis, Hieroglypliica sacra Aegyptiorum. Fft. 1678. 4to.
C/aiidii Sa/masii exercitationes in C. J. So/ini polyhistora etc. Traj. a Riin. 1689. fol.

Marlinii. Lexicon philologicuni, in quo hitinae voces ex originibus declarantur etc. Traj. Batav. 1711. fol. T.II.
P/a/on., Phaed. ed. Heindorf Berol. 1810. 8vo.
P/aton., conviviuni edit. stereotyp. Lips. 1818. lOto.

Conradi Gesneri niedici Tigurini historiae animaliuni. lib. II. Tiguri. 1551. fol.
Jacqites Grcvin deux. livres des venins etc. a Paris 1568. Svo.
Petri, Andreae Mat/iio/i opp. omn. 1598. fol.
Salamandrologia i. e. descriptio historico-philologico-philosophico-medica Salamandrae auct. P. Wurflain.

Noriiuberg. 16S3. 4to.
O/igeri Jacobaei de ranis et lacertis observationes. Hafn. 1686. 8v». Acta hafniensia IV. 4to. "J"
Ilistoriae Ainphibiorum naturalis fasciculus piiinus, auct. J. G. Sc/meider. Jenae 1799. 8vo.
Histoire de racadt-niie royale des sciences. Annee 1727 et 17-9. 4to.
Caro/i Linnaei systema naturale ed. Lange etc. Halae 1760. 8vo.

Joseplii Nico/ai Laiirenti specimen medicum, exliibens synopsin reptilium. Vien. 1768. Svo.
Golfinger gelehrte Anzeigen. Jahrgang 1757, 1807, 1808, 8vo.

Histoire naturelle des qnadrupedes ovipares ct des serpens par Mr. le comte de /u Cepede a Paris 1788. 4to.
Histoiro naturelle des repeliles par 31. J^\ Daitdin, a Paris en XI. Tomes \1II. 8vo.
Bullctin des sciences de la societe philomatique de Paris. Aut 1797. No. 5.
Rolier/i Towson observationes physiologicae de amphibiis. Gotting. 1794. 4to.
Histoii-e naturelle des Salamandi-cs de France par T^a/rei//e, a Paris 1500. Svo. min.
Descrizione anatomica degli organi della circolazione delle larve delle Salamandre aquatiche, fatta dal Dr. M.

Rusconi. Pavia 1817. fol. min.
Amours des Salamandres aquatiques, et developpement du tetard de ces Salamandres depuis I'oouf jusqu'a rani-

nial parfait par Mr. le docteur Ri/sconi. Milan. 1821. fol.
Journal de physique, de chimie et dhistoiie naturelle. Toin. XCII. XCVII., a Paris 1821. 1822. 4to.
Anatomie und Xaturgeschichfe des fliegenden Drachens von Dr. Friedric/i Tiedemann. Xiirnbcrg 1811. 4to.
Handbuch der palhologisehen Anafomie von J. F. Meclie/. Leipzig 1812 — 1818. 8vo. III. Bd. in 2 Abtheil.
Handbuch der menschl. Anatoinie von ./. F. Mec/ie/. 4. B. 8vo. Halle 1815 — 1820.
J. F. Mec/ie/'s Arcliiv fiir die Physiologie. ^IIL B. 1816—1825. 8vo.

G. R. Treviranus WioXogie. VL B. Giiftingen 1S02 — 1822. 8vo.

G. C. Cunis Lehrbuch der Zootomie. Leipzig 1818. 8vo. maj.

Drcsdner Zeitschrift fiir Xatur und Heilkunde. I. B. Dresden 1822.

Dr. Heinric/i, Rui/ilic, De Salamandranim corporibus adiposis, ovariis oxiductibns, eorumque evolutione. Bero-

lini ISIS. 4to.
Dr. Heinric/i Rai/ike, Bcitrage zur Entwickelung der Thierwelt. Danzig 1-S20. 4to.
Versuch eines Systems der Amphibien von B/asius Merrem. Marburg 1820. 8vo.

G'61/ie zur Morpliologic. II. B. Stuttgard 1824.

Epliemerid. natur. curiosor. ann. 1683. Xorimberg. 1686. 4to.

Rudo/p/ii, Grundrifs der Physiologie. Berlin 1820 — 1822. 8vo.

C. F. Hensinger, System der Ilisfologie. Fasc. I et II. Eisenacli 1823. 4fo.

J. J. RoiJi, Dc animalium invertebratorum systemate nervoso. Wirceburgi 1835. 4to.

WeinricJi, De vifae vcgefabilis et scnsorialis in animalibus nofione et natura. Wircchurgi 1S17. 8vo.

Hegel, Encyclopaedie der philosoph. Wissenschaften. Heidelberg 1817. 8vo. 78 — 126.

Herder, Idecn zur Geschichte dcr Menschheit. Karlsruhe 1S20. V. B. 8vo.

C, F. Heiisingcr, Ueber anomalc Kohlen und Pigmentbildung. Eisenach 1823. 8vo.

Ciivier, Tableau elementaire d"hisfoirc naturclle des aniniaux, a Paris an VI.

Cuvter, Le^ons d"anafomie comparee, a Paris an VIII — XV. V. Tomes. Bvo.

Rudo/pJii, Beitrage znr Anthropologie und allgemcinen Xaturgeschichtc. Bcrlin 1812. Svo.

Sc/nceigger, Handbuch der Xaturgescliichte der scclcffloscn ungegliederten Thicre. Leipzig 1820. 8vo.

J. Do//inger , Grundrifs der Xaturlehre des menschlichen Organismus. Wiirzburg 1805. 8vo.

P. W. Lund. Physiologische Resulfate der Vivisectionen neuerer Zeit. Kopenhagen 1825. 8vo.
• F. 1). Esc/irtc/iti De functionibns nervorum faciei et olfactus organi. Hafn. 1825. 8vo.

Fried,

IX

Fried. Guil. Wagner, De sensuum evolutione prodromus. Berolini 1826. 8vo.

A. Scarpa's, Anatomische Untersuchungen des Gehors und Geruches. Aus dem Lat. Niirnberg 1800. 4to.

Dr. S. L. Steinkeim, Die Entwickelung der Frosche. Hamburg 1820. 8vo.

E. L. Schubarth, Lehrbuch der theoretischen Chemie. Berlin 1822. 8vo.

F. D. Reifseisen, De pubnonum fabrica. Berolini 1822. fol. max.
Diemerbroeck, Anatome corporis humani conscripta. Ultrajecti 1672. 4to.
Lorinser, De functione hepatis sana et laesa. Berolini 1817. 8vo.

Archiv fiir die gesammte Naturlehre von Kastner. IV. B. Niirnberg 1824. 8vo.

Leonhard, Handbuch der Oryctognosie. Heidelberg 1821. 8vo maj.

Berend, De mutua cutis membranarumque internarum relatione. Hall. 1823. 8vo.

Principes generaux de physiologie pathologique, coordonnes d"apres la doctrine de Mr. Broussais par /. Begin,

a Paris 1821. 8vo.
F. Tiedemann, Anatomie der Rijhrenholotburie, des pommeranzenfarbigen Seesterns und des Steinigels.' Lands-

hut 1816. fol. max.
Horns und Nasses Archiv. Jahr 1819.

De nutritione animalium auctore A. Deusingio. Groningae 1660. lOmo.
Homerus, ex recens. A. F. Wolfii. 4 Tonii 12mo maj. Lips. 1817.

Heeren, Ideen iiber Handel, Verkehr und Politik der alten Welt. I, 1. Giittingen 1815. Bvo.
Galeni opera omnia, ed. Kiihn. Toni. X. 8vo. maj. Lips. 1821 — 1825.

Spallanzatii, Experiences pour servir a Thistoire de la generetion des animaux et des plants, a Genevc 1785. Svo.
Cavolini, Ueber die Erzeugung der Fische und Krebse. Aus dem Ital. von Zimmermafin. Berlin 1792.
Dumeril, Memoires de zoologie et d'anatomie coniparee, a Paris 1807. 8vo.
Annales des sciences naturelles. Tom. II. Mai et Aut 1824. 8vo.

Emmert und Hochstetter in Reil's Archiv X. Ueber Eidechseneier. ibid. Nitzsch in Tom. VIII.
Thomas Forchhammer, De Blenii vivipari formatione et evolutione obs.ervaliones. Kiliae 1819. 4to.
Pander, diss. inaug. sistens historiam metamorphoseos , quain ovum incubatiun prioribus quinque diebus subit.

Wirceburgi 1817. 8vo.
Ciceronis orator sivi Brutus, ex recensione Ernesti. Lips. 1816. 8vo.

Libros "j" designatos, accipere non potui.

•«

I n d e X.

t^alainandrae terrestris vita

C a p u t p r i ni u ni»

§. 1 — 4. pag. 1

Caput secunduni.

Salainandrae terrestris anatomia et physiologia.

Sectio prima
De Salamandrae terrestris vita gensoria/i.

I. Systema ossiuni .....

II. Systema musculorum . . .
in. Sjstema nervorum . . *

IV. Systema sensuum . . . . •

Sectio sectmda
De Salamandrae terreslris vita vegeiativa.

I. Systema vascuiosum . . . . •

II, Sjstema organorum respirationis et secretionis
ni. Systema organorum assimilationis

IV. Systema partinm genitalium . . ...

Caput tertiuni.
Historia Salamandrae terrestris evolutiva

Caput quartum.
Salaniandrae terrestris liistoria literaria

Explicatio tabularum.
Index autorum.

§. 5 — 11. Pag. 6 —
§. 12 — 18. pag. 10
§. 19 — 23. pag. 13
§. 24 — 29. pag. 15

10.

18. pag. 10 — 13.

14.

17.

§.

30 -

- 36. pag. 17 -

— 21,

§•

37-

- 46. pag. 21

— 26,

§•

47 -

- 50. pag. 26

— 28,

§.

51-

- 54. pag. 28

— 31,

§. 55 — 70 pag. 32 — 36,

§.71 — 100, pag, 37 — 49.
pag, 50 ~ 58.
. 59 _ 60.

Auribus percipe hoc, sta, et intellige mirabilia Deu

Hiob. XXXVII, 14.

Caput primum.

Salamandrae terrestris vita.

JL^escio, Lector benevole, an idem Tibi contigerit, quod mihi iii vita saepenumero, id nimirum,
ut rei alicujus ratione atque natiua dubia, miraculosa, portentosa captus, non possem, quin rever-
terer, sed itenun iterumque captarer. — Quae quiun ita sint, inquii-endo, explorando, percun-
ctando tenebrae mihi smit dissipatae, ut rei veram cognoscerem speciem, eandemquc pulchram et
bonam, neque, nescio quam, reliquit mdd jejunitas, sed studium potius ignoti mihi et nondum iu-
tellecti. In quo Socratis sequutus sum consilium : dsiv yaq nsQt avru "tv ys tc tovtcov bLanqa^aa-
■d-at, rj fia^sZv ont] ixsc, 7] tvQsTv, ?}, si ravra advvarov, rbv yovv ^sXtiOtov tcjv av&Qconivcov Xo-
yoiv Xa^ovTa xal dvgs^sXsyxTOTarov iju tovtov o^ovfisvov coonSQ iitl G^sdiag icivdvvsvovTa Sta-
nXtvaat Tov fiiov, sl /^i] rtg Svvairo ao^aXsgrsQov f(at axtvhvvoTSQOv int /3s/3atOTSQov 6/Jifiu-
Tog ij Xoyov ■&siov rtvog dtanoQsv&tjvat. ^) Quod quidem non in avia me duxit, aXX inl t6 noXv
nsXayog TSTQafif.iavog rov xaXov. ^) Idem quoque cum Salamandra, mihi contigit, Lector bene-
vole, quis enim est, qui mii'acula, portenta huic bestiolae illata, fabula insuper, temporisque prae-
terlapsi traditione sancita, nesciat? — Magicos transgredi limitcs istos, et quaecunque vidi, Lector
beneAoIe Tibi enarrare, quantum fieri potest, sedulo et accurate, conatus sura, et operi si faveas,
ejusdem nunc proponam Tibi dispositionem :

Primum Salamandrae terrestris historiam natiu-alem,

deinde bestiolae adultae anatomiam et physiologiam Tibi exponere,

denique mysticam, symbolicam fabulosam ejus liistoriam Tibi enarrare studebo. — ■

Benevolentiam Tuam acquii-am fortasse, quam summmn laboris pretimn existimabo. —

§. 2.

Salamandra terrestris sive maculosa antiqiutate medioque aevo fabularum, de
quibus infra adhuc disseram, dedit auctoribus occasioncm. Classicos nunc adhuc, silentio prae-
termittam, et a scriptoribus medii aevi praecipuis sumam initiiun. —

*) Platon. Phaed. ed. Heindorf. Berol. 1810 pag. 127.
.*) Platan, Conviy. ed. sterotyp. lips. pag. 263. .

2

Conradiis Gesner, ^) ita nominavit hestiolam, perdocte ejus historiam naturalcm tractavit, et
efligiem ligno incisam praebiiit egregiam, acqualibus non solum, sed et postcrioribus exemplum,
inter quos Jucohi Grcvini, ^) et Pctri Andrcae MathioU ^) mentionem facere volumus. Magis vel
minus ccteri scriptores, quorum Johmton, Imperati Olearium, Sebam etc. commemoro, hanc Ges-
neri descriptionem, suis substruunt. Sequente sacculo TFurfbainius, <^) perdoctum de Salamandris
conscripsit opusculum. Tantam autem doctrinae immensae et crassae quasi, impendit farraginem,
ut taedium operis perlegendi Te ca])iat, Lector benevole. — Aequalis Oliger Jacobaeus ^), Haf-
niensis, de Salamandrae anatomia est meritus. Similiter tmic temporis anatomicorum princeps.
Thomas Bartholinus ^), Beatus Schneider obiter commemorat *), Peraltum (Perault) eodem tem-
pore dc Salamandra scripsisse, sed ejus opus accipere non potui.

Deinde, hoc sacculo practerlapso, viri doctissimi Maupertuis et du Fay * °) naturam Sala-
maudrae cvolvere studebant. Carohis Linnaetts de historia naturali immortaliter meritus, Sala-
mandras ad Lacertas adnumerat. ^^) Josephns Nicolaus Laurentus^'^) Salamandras terrestres ct
aquaticuas in duas di\isit familias nomine divcrsas, et de Salamandrac venenata natura insti-
tuit experimenta. Zinnius^^) anatomice Salamandras inquisivit. Ejusdem liistoriam naturalem
egregie enarraA'it, beatus comes a /a Cepede^'^) cujus perscquuti sunt \estigia Latreille,^^ ^'^)
Schneider,^'') Daudin,^^) Opuscuhun fcre gravissimum de rcspiratione ct absorptione amplubio-
rum, R. Towson scripsit, quod silentio haud praetermittam. ^ ^) Bechstein in translatione operis la
Cepediani ct Grarenhorst de Salamandrariun coitu et partu, additamenta dederunt minime con-
temnenda. ^°) — Egregii Rusconii opera, quamquam de Salamandra aquatica scripta sunt, ter-
restri quoque summi sunt valoris. ^^ ^^) De Salamandrae osteogcnesi, egregie disseruit du Tro-

') Conradi Gesneri niedici Tigiirini historiae animalium lib. II. Tigiiri 1551 fol. ibid. lib. II. p. 74. etc.

*) Jacques Grevin deux hvres des venins etc. a Paris 156S. hb. I. pag. 142. op. 29.

') Petri Andreae 3Iai hioli etc. opp. omn. fol. 1598. ibid. commt. in Diosed. p. 292. etc.

*) Salamandrologia, h. e descriptio historico-philologico-pbilosophico-medica Salamandrae auctore Paulo
Wurfbain. INorijnberg. 16S3. 4to. c. tld.

') Oligeri Jacobaei de ranis et lacertis observationes. Hafn. 1685. 8vo.

°) Act. Hafniens. IV. observ. 2. -t-

') Historiae Ampliibiorum naturalis et literalis fasciculus.primus, auct. /. G. Sclineider. Jenae 1799.
pag. 11. Svo.

'") Histoire de Tacademie royale des sciences annee 1727 et 1729. 4to.

") CaroH Linnaei systenm naturale ed. Lange ad decim. edit. holmiens. Halae 1760. tom. I. pag.
204. etc. 8vo.

'*) Joseplii Nicolai Laurenii specimen medicum, exhibens synopsin reptiUum. Vienn. 1768. 8vo.

'^) Goettinger gelehrte Anzeigen 1757. pag. 1201 etc.

' *) Ilistoire naturelle des quadrupedes ovipares et des serpens, par Mr. le comte de la Cepede a Pa-
ris 1788. pag. 455. etc. 4to. . .

' ') Bulletin des sciences de la societe philomatique de Paris. Aoiit 1797. No. 5. -H

"■) Hisfoire naturelle des Salamandres de France par Latreille a Paris 1800.

' ') I. c. pag. 4. etc.

") Histoire naturelle des reptiles par 3L F. Daudin a Paris en XI. ibid. YTII. pag. 217. etc.

") Roberli Towson observationes physiologicae de amphibiis. Gotting. 1794. 4to.

*°) Goettinger gelehrte Anzeigen 1807 VII. pag. 71, 1808 pag. 25. etc.

*') Descrizione anatomica degU organi deUa circolazione deUe larve deUe Salamandre aquatiche, fatta
dal Dr. Muuro Rusconi. Pavia 1817. 4to maj.

'^^) Amonrs des Salamandres aquatiqtics et developpement ^w tetard des ces Salamandres depuis Toeuf
jusqu'a raninml parfait par Mr. le docteur Rusconi. Milan. 1821. fol. min. avec V. planches.

^^fc.1^1^

chef^^) de ejusdem sceleto ccleberr. Tiedemann "^^) obiter nonmilla commemoravit, et de syste-
mate vasculoso perillustr. Mechel'^^) et vir perdoctus Jacobson^°) ingeniose egerunt. Haecet illa
ex anatomia bestiolae, lcgas in egregiis operibus celeberrimorum virorum Treviranus'^'^) et Ca-
rus.^^ 2^) Idem quoque de Salamandrae tractu intestinali evolvendo scripsit et vir perdoctus
Rathlie 3° 3i) dg corporum adiposorum luteorum evolutione etc. Vir perdoctus B. 3Ierrem ^^)
nc hunc ommittam, systematice de Salamandra agit.

§. 3.

De hac bestiola addere praecipuorum systematicorum diagnoses, necessarium milii ^'idetur.
Ciceronis nimiium satisfacio consilio, me satis accurrate et distincte noscere debere, de qua dicere
velim, rem, ne inepte aliquid dicam. JVurfbaimus ita exlubet descriptionem ^^) „Salaman-
dra repetile quadrupes figura et corporationc , praeter capitis et ventris crassitiem lacertae vi-
ridi quam simil/imum, caudam breviorem et in pelli pingui atque renitente, colorem nigrum, ma-
culis luteis plertimque respersum habens, locorum frigidorum et humidorum amantissinmm , plu-
viam apparentia sua praenuncians, et falso quondam creditum, in igne non con cremari." —

Linnaeus ^ ^) ita : „Lacerta Salamandra, cauda tereti, brevi, digitis muticis corpore poro-
so nigro nudo. " Aut Lacerta cauda brevi tereti, pedibus inermibus, palmis tetradactijlis, plan-
tis pentadactylis.

Latreiiie ^^) ita: „Salamandra terrestris nigricans fasciis flavis duabus dorsalibus sae-
jnus interruptis, cauda valde compressa marginibus acutis membranaceisque (in adultis maribus
praesertim. ")

Daudin ^*') ita: „Corps alonge cylindrique nu, verruqueux, termine par nne queu cylin-
drique ou comprimee en nageoire et persistent par d^oreilles externes. — Langue courte epaisse
entierement adherente. Pieds anterieurs d quatre ou trois doigts tous sans ongles et obtus." —

Laurentius ^^) similiter diagnosin dedit, sed merito interrogari licet, quibus motus fuerit
argumentis, aquaticas dividere Salamandras a terrestribus, illis aliud adtribuere nomen, Tritonum

*') Journal de physique, de cliimie et dhistoire natiirelle. Tome XCIL pag. 313 et Tome XCV. pag.
160 — 173. 4to.
*) Anatomie und Nattirgescliichte des fliegenden Drachens von Dr. Friedr. Tiedemann. Nnernberg

ISll. 4to. pag. 11.
) Handbuch der pathologischen Anatomie von J. F. Meckel. Leipzig 1812 — 1818. II. 8vo.
) Ueber eine wichfige Function der Venen, als Beitrag zur Geschichte dieser Gefafse, in MeckeU
Ai-chiv fiir die Phjsiologie III. pag 148.
2^) Trcf<rff««« Biologie I— VL Gijttingen 1802 — 1822. Svo.
"') Lehrbuch der Zootomie von G. C. Carus. Leipzig 1818. 8vo maj.
'''') Carits Ueber Bildiing des Darmkanals aus dem Dottersack in den Larven des Erdsalamanders , in

Dresdener Zeifschrift fiir iVatur und Ileilkunde I., 1. pag. 138.
^°) Dr. Heinrich Rathke de Salamandrarum corporibus adiposis, ovariis, oviductibus, eorumque evolu-

tione. BeroHni 1818. 4to.
") Dr. Heinrich Rathke Beitrage zur Entwickelung- der Thierwelt. Danzig 1820. 4to maj. ibid.

Ueber die Urodeleu (!?) pag. 1 — 104.
'") Versuch eines Systemes der Ainphibien von Blasius Merrem, Marburg 1820. 8vo. —
"') 1. c. pag. 46. ,
^ *) 1. c. pag. 204, 205.
") L c. pag. 28.
) 1. c. pag. 217.
) 1. c. pag. 36, 41.

2

2 5
26

56

3 7

•4

nJmirum malum et pervcrsum, quum Tritonis nomen, ut Merrem recte admonuit, alii animalculo
jam (iatum sit? — Dedit autem nulla, neque comprehendcre possum, quomodo innno optima com-
pendia tam perversam et arroganter quodammodo factani distributionem sequi possint. Quantum
compcrtum habeo, Sc/meider unicus est qui istam perversitatem non sohmi intellexerit, sed etiam
omni jure refutaverit:

„His igitur motus causis, dicit, Salamandras iterum Tritonibus assosiatas conjunxi et
,yContinuo omnes species suis notis destinctas descrij)si." ^^)

Quaenam autem sunt causae? — Primo eadem omnium organorum evolutio et fabrica; se-
cundo, eadem vitae gerendae conditiones, nullum enim est discrimen, aquaticas sic dictas Sala-
mandras in aqua vivere, terrestres autem in terra vel sicco. J)u Fay enarrat ^^) se per menses,
terrestres conserA^asse Salamandras in aqua, quam quidem saepius permutaverit, et qiiis est qui
nesciat, aquaticas Salamandras et in terra vivere, sunt imo menses, quibus rarius tantummodo in
aquis inveniuntur. Utriusque autem nutrimentum idem esse, commemorare, supervacaneum mihi
videtur. — Tertio, physiologicam scunus legem, ex qua altera forma organica cum altera ita
connexa est et conjuncta, ut idem evolutionis modus in utraque sit intelligendus, vel, ut accura-
tius dicam, forma altera, altera est inferior. Morphologia itaque demonstravit, aquaticas formas
terrestribus esse infcriores; quum humidum, solum sciamus vividi omnis maternum quodammodo'*°)
quod quidem illis quoque, quae geognosis exliibet, declaratiu- factis. Quae quum ita sint, videmus
insuper cordylos Salamandrae terrestris formam habere aquaticae et in aqua vivere, quam perver-
sum itaque est et ineptmn, inter utramque ponere discrunenl — Quarto. Quodsi haec distribuendi
ct dividcndi valeat ratio, testudines marinas a terrestribus disjungas, et Gypogeramim africanum
ab avibus raptatoriis ; scd quis est qui non intelligat hoc perversum esse et inconciimum. —

His argumentis nostris propositis, non dubitamus, quin Salamandias terrestres et aquaticas
inter se conjunctas et associatas consideremus. —

Merrem '^'^) qui ceterum Laurenti sequutus est divisionem, ita Salamandram describit.

„Salamandrft maculata, cute rngosa, porrosa verruculosa, cauda dodrantali tereti Trun-
ciis et cauda cylindriaca.*'

Salamandrac loca humida, opaca diligunt in ncmorosis saltibus; in rimis rupestiibus ter-
tiae plerumque formationis geognosticae, sub frondibus et muscis degunt vitam. Rarissime tan-
tunimodo in planitie in^eniuntnr. Jrurfbainius autem narrat se in sylvis Rostochiensibus frondo-
sis cas invenisse. '^^^

Temperamento phlegmatico et pigro ex obsconditis proveniunt ^^erno et aeStivo tempore,
post pluvias. Insectis, verjnibus etc. aluntur. ^^) Hiberno tempore, somno tentae, obtorpescunt,
in quo corporis calor ad 10° R. diminuitur. '^^) —

Coitus, ubi, quando, quomodo fit, ignotum est. ^^) Bechstein in translatione operis la Ce-
ncdiani adnotat, se mense Junio Salamandras terrestres in aqua invenisse, quae more Salaman-

drarum

> 9

) 1. c. pag. 5.

) 1. c. pag. 5.

'") Carus iii Goethe zur JNIorphologie II., 2. pag. 82. etc. §. 9;
*') 1. c. pag. 18j.

*') Ephenierid. natur. curiosor. ann. 1683. observ. 60. pag. 107. Norimberg. 1688.
^') La Cepede 1. c. pag. 462.
*') Meckels Archiv III. , 1. pag. 133. ibid. Say.isy.

Rudo/])/i/".<i Grundrifs der Physiologie I., pag. 284.
'^) Gravenhorsl I. c. pag. 26.

dianim aqiiaticaium cocuiUhun gestieriiit. ^*^) Tunc tcmpoiis autem fieri ^idetur coitus, si ovula
ex supcriorc oAiduttus rcgione in inferiorem, quam merito Carus uterum nominat '♦'') descende-
rint. Gracenhorst ni?niium die XXIQ. mens. Jun. foeminam invenit quam dissecuit, cujus uteri
ovula matiira sed nonduni foecundata continuerunt. '♦^) Idcm die III. mens. Octbr. foetus et ovula
diversae evolurionis, quod ad perfcctionis adtinet gradum, invenit, idem equidem observavi, mensibus
Septembr:, Octbr:, Novbr:, Decembr:, Janrr, Febr:, ovula tmmo nondum foecundata inveni, quod in
Tab. ni. Fig. 11, depinxi, mcnsc Januario, iu superiore oviductus erat regione. Cui accedit adhuc, ut
Oravenhorst mense Junio gravidam repcrierit foeminam, ^^) quae milii demonstrare videtur, su-
perfoecimdationem esse in Salamandris, ct ovula fortassc minus evoluta, dummodo adsint foetus
plane exculti, sequente anno excubari.

Quaecunque diximus, aflirmare videntur, ut minime coitus sit accm^ate distinctus et no-
tus. — Quod ad numerum adtinet cordjlorum, Mavfertms semel quatuor et quinquaginta ^°) in-
venit, Gravenhorst undecim in uno, tredecim in alio utero rcpcrit foetus, ^^) Hofmann quatuor
et triginta, ^^) equidem sex et tiiginta ad quadraginta usque, semper fere inveni. — • Est itaqiie
numerus a quatuor et viginti, ad quatuor et quinquaginta usque. —

Monachum quendam, Juliamim, ordinis St. Benedictt, verno tempore foeminam Salaman-
drac paululum ante partum in aqua reperisse, enarrat vir nobilissimus la Cepede. ^^)

Coelum serenum, vernimi calorem, summoperc variabilia in coitum, partmn etc. summam,
maximamque habere vim, satis manifcstimi est. In cubiculo meo die XXVIII. mensis Januarii
peperit sponte sua foemina in vase musco impleto cordylos sex et triginta, quorum, quum non
adessem, octo et -siginti interierunt. Octo tantummodo in aqua per duos fere couservavi men-
ses, vividos et fiiina valitudine gaudentcs.

Branchiae et interna stiuctura, quas quidem tam egregie investigavit vir perdoctus Bus-
coni ^'^) satis manifcste ostendere vidcutur, cordylos, Proteo et Sueni lacertinae quam maxiine
afiincs, in aqua tantummodo vivere posse ; quam ob causam comprehendere non possmn, quo-
modo vir celeberrimus Latreille has in dubimn trahere potuerit, ^^) ita ut branchias prorsus ne-
gavcrit. In ipso ejus libello, perlegas argumenta ambigua et anci^iita, quae Nestor noster Blu-
menbach, antequam ille pro^enit, jam dudum refutavit ^^). — Ilacc sufliciant de vita Salamandrae
terrestris, quam enarrare non ommisimus, ut anatomia, physiologia et evolutio melius et accura-
tins intclligantur. —

"'■) ibid. pag. 27.

"'') Carm Dresdn. Zeitschrift I., 1. 138.

•«) ibid. pag. 27.

) ibid. pag. 27.
") I. c. pag. 8.

) I. c. pag. 71«

) vid. Oliger. Jacohaeum I. c. pag. 24.

) Gravenhorst I. c. pag. 27.

4 9
6

6 t
52

»*) I. c.

•'"') 1. c. pag. 19 — 22

i 6

) Specimen physiologiae coinparatae animallum calidi et frigidi sanguinis pag. 34.

B

Caput secundum.

Salamandrae terrestiis anatomia et physiologia.

§.4.

iTJLateriani oiganicam primariam , quam tclam formativam ^^) merito appellant, quam maxime
totius corporis esse abstractam formam, physiologi inter se consentiunt; sed facultatem ejusdem
exponunt quoque, ad reproducendum organismum, superiorem evolutionis gradum capessendi.
Quaecunque habemus, organismi organa, sunt et vitae vegetabilis et sensorialis; iliam autem sy-
stema vaculosum, hanc nervosum quam simplicissime repraesentat. Utrumque autem telae for-
mativae sunt evolutiones tantummodo, et haecce tria, totum constituunt et destinant organismum,
ejusdem factores sunt. Quae quum ita sint, in his tribus perfacile inteliigas notionis divtnam na-
turam, couti-arium nimirum sui ' aeternum, unum idcmquc indcfinitum essc, attamen inaequale, et
defmitum, quo majorem nullum fere tempus vidit plulosophum, /Tr^^e/, ^^) notionis conditor immorta-
fis, haecce tria ita constituit, ut tela formativa notionis niomento respondeat primo, systema vas-
culosum, secimdo, et nervosum tertio consentaneum. Ex his notionis dialecticis, primum de vita
Salamandrae terrestris agere vcgetabili debeannis, tunc demum de sensoriali; sed ne limites pra-
cticae transeamus anatomiae, in qua ab ossibus est exordiendum, quae ad scnsorialem pertinent,
lianc primum tractabimus.

Scctio priina.
De Sa/fffnandrne ferresfris rifa sensoriali.

Systema ossium.

§• 5.

IVurfhninins, Daudin, Latreillc^^) scclctum quidem, sed tam crassuni, rude, falsum, ut JTurf-
bainii imprimis, catulo consentaneum existimes, depinxerunt, quodcirca haud supervacancum mihi

*') Heusinger, Systeiii der Hislologie I, 2. pag. 124. Eisenach 1823. 4to.
Riidolphu Gnindrifs der Pliysiologie I. pag. 72. §. 69 — 71.
Carim, Goellie ziir Morphologie II, 1. pag. 184 elc.

Bolh, de aniiiialiuni invertebratoriiin systemate nervoso. Wirceburgi 1825. §. 1 — 10. 4to.
Weinrich, de vitae vegetabilis et sensorialis in aninialibiis notione et natura. Wircebiirgi 1817.
8vo. pag. 4.

**) Encyclopaedie der philosophischen Wissenschaften. lleidelberg 1817. 8vo. pag. 78 — 126. §. 109. etc.
'^) 1. c. vid. supra.

- 7

^«^^■^■^'^^

videbatur, sceletiim accurate in siiigulis paitibus suis distinctum , iterum delineare; quod quidem
coiiferas ia Tab. I. Fig. 4.

§. 6.

Carus'^^) duas et qiiadraginta in Salamandra terrestri numeravit vertebras, totldem nos
quidem, sed abhorret nostra dividendi ratio. Carus nimiium dorfales quatuordecim, coccygeas
septcm et Aiginti, computat vertebras, sacralem autem unicam. — Confiteor autem, celeb. Tiede-
mantii, longe meliorem mihi placere disti'ibuendi methodmn, quam in Dracunculi anatomia exhi-
buit, *^) nummerat enim colli, thoracis, dorsi, lumborum, caudae vertebras, equidem idem faciam,
sic colli et ossis sacri vertebram imam, thoracis tres, dorsi novem, lumborum duas, et caudae septem
et viginti connumero vertebras.

Schreibers notatu dignam sane fecit aniniadversionem, hanc nimirum, ut Salamandrae in argilla
humlda per annos conservatae, ob perpetuam et majorem corporis extensionem in rependo, corpus lon-
gius accipiant, vertebrarum numero aucto. Misit vir celeb. ille, academiae monacensi sceleta, quorum ver-
tebrae a duabus et quadraginta ad sex et quinquaginta, quin imiuo ad duas et sexaginta usque erant
auctae.

Schweigger Ilandbuch der Naturgeschichte der scelettlosen ungegliederten Thiere. Leipzig,
1820. pag. 286.

§. 7.

Vertebra prima, sive colli, mammalium aviumque atlanti respondens, corpus habet ferc
nullinn, arcum planum compressum, ad recipiendam medullam oblongatam, processnm spinosum
asserculiformen, cavitates glenoidalcs superiores laterales, condylis ossis occipitis consentancas, pro-
cessus transversos fere nuUos. —

Eadcm structura fcre, ceteris omnibus est vertebris, sed corpus est majus Tab. II.
Fig. 22. d, processus trausversi fortes, (bh) arcus compressus paululum minor, (aa) processus spi-
nosus similiter formatus, postea, in lumbalibus infra divisus est et capitulatus. Vertebris duodecim,
atlante excepto, prioribus, costulae in processibus transversis adhaercnt, cavitate articnlari aflixae.
Lumbales vertebrae habent nullas, quarum processibus transversis accumbunt ossa innominata.
Sacrali autem, in loco costulae, cartilago plana ciun osse ischii, adjacet. — Vertebrae secundae,
tertiae, quartae, quum incumbat cartilago sternalis; thoracicas denomina^i; novem ccteras ver-
tcbras, liberas sitas, dorsales; lumbales autem duas, vertebram nimirum decimam quartam et
quintam, quum ossibus innominatis circnmdentur , et intra pelvis spatimn sitae sint. — ^ertc-
brae caudales priores septem vel octo proccssus habent spinosos et transversos paulatim magis
magisque evancscentes, ita ut nltimae et Iiis et illis careant processibus. —

§. 8.

Salamandrae terrestris caput ex duobus et viginti conformatimi est ossibus et paribus et
imparibus.

I. Os occipitale, annularem, habet formam, ex quatuor compositum ossiculis, duobus su-
perioribus, totidem inferioribus. Tab. III. Fig. 1. «, Fig. 2. b, condylos duos cavitatibus atlantis
glenoidalibus conscntancos subrotundos. Fig. 1. (cc)

n. in. Ossa temporalia quadrangularia plana (dd) supra, in postico transeimt magnmn
in processmn mastoidemn cylindricum. Tab. III. Fig- 2. (ee)

*") Zootoniie 1. c. pag. 116.
") 1. 0. pag. 12.

B 2

8

IV. V. Ossa parietnlia (ff) plana, ia posrico latiora, diininuta paulatini in antico, in
niargine cin*vata «'t inflexa, sutura vera inter se sunt conjuncta.

VI. VII. Ossa sic (licta (juadrata, Ibrmani habent irregularem tribus ex ossibus composi-
tam, quorum superius est subrotiinclum, tuberculosum, asperum; (gg) meciium, planum subtus gle-
noidale (hh), condylo maxillae inferioris rcspondens, quod quidem ossiculum sutura obliqua est di-
midiatum. Ossiculum tertium triangulare anterius, tertiam ossis quadrati format partem, (ii) quod
egregius Rusconi, processsum nominat ^postorbitalem. " "^^) Vituperationem subire videar, ut
tria ossicula in unum coutraxerim, sed accuratius si consideres rem, perfacile intelligas, tria hacc-
ce difficile tantunnnodo esse dividenda, et quamlibet divisionem, artifi(^ialem csse. —

Vin. IX. Ossa frontalia (kk) formam habent trapezoideaui, sutura inter se connexa suht. —

X. XI. Ossa ethmoidalia (II) rhomboideo - curvata sunt formata, et suturis veris affinibus
associata ossibus. Ethmoidolia dixi, quum nervi olfactorii incumbant bulbis.

XII. Xni. Ossa lacrymalia forma sunt oblongo-rhomboidco-incmvata. (mni) Mihi vi-
debantur ita dcnominanda, quum situm habeant analogicum in hoc loco cinn osse ejusdem nominis
in animalibus superioribus, quare non dubitavi, quin ita significem. —

XIV. XV. Ossa zygomatica (iin) corpus habent et manubrium, quod (juidem cum proces-
su postorbitali ligamento est conjunctum. —

XVI. XVII. Ossa maxillae superioris (oo) corpus habent supra planum parvum, infra
magiunn concavum, processum alveolarem (pp) dentatum; et palatinum, IjTato - reflexum, den-
tatum. Fig. 2. (qq)

XVIII. XIX. Ossa intermaxillaria angulum fere rectum conformant, cujus crus inferior
est processus alveolaris (rr) superior autem nasalis. (ss)

Vacuum inter utrumquc restat spatium (t) substantia cartilaginea impletum, et cute ob-
tectuni. —

XX. Os palatinum intcr processus palatinos maxillae superioris situm (u) planum est in
antico subrotundum in postico attenuatuni.

XXI. Os basilare, validum oblongum, inler os palatinum et occipitale situm (v) totius ca-
pitis fulcriim quodammodo, totum limitat caput.

XXII. Maxilla iuferior Tab. HI. Fig. 3. parabolica est figura, spinula dimidiata (a) pro-
cessus habet coronoideos subrotundos, tuberculosos, asperos, (bb) et condylos planos, (cc) marginem
alveolarem dentatum. (dd)

Desideres fortasse ossium enumerationem ex marginibus, planis, spinulis, angulis, etc. se-
dulo ct sollicite descriptam more osteologicorum beati JValteri ^estigia perscquentium , sed apud
Te ofi^endam, Lector benevole, non aniplius tironem, quarc, ne summo capiaris taedio, onunisL —

§,9.

Extremitas supcrior cum thorace, ex his composita est partibus: primmn ex scapula cum
parte sternali; dciudc ex humero, ulna, radio; deniijue ex carpo, metacarpo, phalangibus.

Scapula, cartilago est jjlana ex tribus composita portionibus, quarum postcrior in verbi

sensu strictiore, scapula, est ((uadrafa ((btuse sinuato-Iiniitata; Tab. II. Fig. 20. (dd) mcdia, porri-

gens cur^ata ; (cc) et tertia piaua, lata, cum margine elliptico (aa) a mcdia, sinu (bb) finita ; hanc

tertiam, anteriorem partcm, in sensu verbi strictiore, stermnn vulgo ^ocant, quamquam hoc caret

Salamaudra. ^^)

In
"^) 1. c.

'') Towson I. c. pag. 27. ,,Hnbel hoc aninml" dicit, ..slernum nullum, ueque clacicuhts, sed scapulas

„valde

9

In sinu inferiorc, ubi se tangunt scapula et sternuni, trcs vel quatuor ossei sunt nuclei in
ununi confluentes et acctal)uiuin coniorniantes. (ee) Accedit adluic sterno sic dicto, cartilaginula
quadrata, lineis asperis dualnis truciatis diniidiata, (g) in qua inseritur utrimque liganientum
transvcrsum validuni, quod pro diaphragmate locum habere videtur.

Ilunjerus, (f) caput globosum, collum fere nullum, tubercula magna spinosa, diaphysin
compressam, epiphysin inferiorem irregulari-triangularem, et condylum cartilagineum habet ma-
gis planum inferiorem. Eadem, et radio et ulnae est figura, ligamento interosseo associatis.
Tab. I. Fig. 4.

Carpus octo continet ossicnla in tres series ordinata, quae humams sunt prorsus consentanea.

Metacarpus quatuor habet phalanges ex digitorum numero,

bigiti autem ita sunt conformati, ut medius, tres, indicator et auricularis duas contlneant
phalangcs, at pollex unam tantummodo, tertiae ceterorum digitorum respondentem.

§. 10.

Extremitas inferior cum pelvi construitur: ossibus innominatis, deijide femore cuni tibia et
ulna: denique j)ede.

Discreprat prorsus ossiiun innominatorum situs et compositio a ceteris animalibus. Ossa
pubis nimirum hic sunt plana supra, et infra curvata, (aa) utrimque sinuata, sutura vera conso-
ciata, his incumbunt cartilagines similiter conformatae (bb) quibus affixa est cartilago ypsiloi-
dea, (rc) Fig. 21. quam, quantum compertum habco, Tousoti prinnis descripsit '^'*) et depinxit;
etenim Sc/meider ex Towsonn opere, ejusdem mentionem facit tanfiunmodo. '^^) Cum cartilagine ^
supra commemorata, coiijunctum est ossiculum tenue, oblongum, oblique dcorsum dii-ectum, (ee) est
autem os ischii. Os pubis aiitem, ubi cuin cartilagine et ossc iscliii connectitiir, nuclei siint ossei,
e quibus femoris constniitur acetabulum. — Quodsi os pubis cum cartilagine insidct columnao
vertebrali, recipitur cartilago a spatio inter processus tiansversos lumbaliiim vertebrararum va-
cuo, unde fit ut a cartilagine, osse ischii et substautia ossis sacri cartilaginca, foramen formetur
oblongo-accuminato-ellipticum, vidc Tab. I. Fig. 4. Non dubitavimiis, quin os pubis cum carti-
lagine supra descripta, os ileo-pubis denominemus, et quidem eam ob caussam, quum partibus
succubitis destinatiun, ossis ilei suscipiat pro\ inciam.

Fcmur in configuratione sua parum aut nihil discrepat ab humero Fig. 21. d, ideni quoque
de tibia et ulna valet, sed minora sunt, crassiora, eademque validiora. — conf. Fig. 4. Tab. I.
Tarsus cmn ossiculis scsamoidalibus , novem continet ossicnla, humanis plane comparanda. Ex
digitorum numero, quinque phalanges habet metatarsus. — • digitus primus et quintus unam, se-
cundus duas, tertius et quartus tres habent phalanges. —

Jam ex acetabulorum conformatione , positione, atqiie extremitatum ad truncum situ,
postremo ex extremitatum longitudine proportionalitcr magna, animalis incessum dijudices tar-
dum ct vacillautem. —

§. 11.

Elementa, in qiiibus viviint animalia, non solum vitae gerendae constitiiere rationem , sed
etiam tolius corporis, in singulis partibiis suis definitam, figuram et conformationem, ingeniosissimi

,.valde magiias, maxime car/ilagniea.t, qiiuriim processus prolendnnlur antrorsum et pectus fe-

,.gunt, ibif/iie sunt soluti, ita ul ludat alter sujira a/tro." —
" ') 1. c. pag. 27. Tab. II.
"') l. c. pag. 13.

c

10

denionsfrariint viri, ""^et \iv ccleberr. Ttedemann de Salamamlrula nostra exposuit. ^'^) Cui ac-
«■cdat \\w. nobis nulalu dignissinuun; ^ideas niiuiruni, colli et caudae formationeni in inaminali-
bus et avibus oppositain sibi esse et coutrariani. — Bradypo excepto, maminalia, qualiacunque
sint, septcin babcic colli Aertcbras, caudae autein duodeciin, usque ad quadraginta, aves contra,
colli duodccim, usque ad duas et trigiiita vertebras, caudae autem septem, ad novem usque, satis
inter omnes constat. Reptilia autem iuter utruinque mediuin tenere videntur, ob niinutum verte-
braruin colli, et magnum caudae numerum, magis mammalibus aflinia, vertebrarum dorsalium au-
fein formatione et numero in testudinibus, earumquc immobilitatc, avibus sunt magis associata. — •
Sed redeat ad Salamandram, nostra oratio. — "\ crtcbrarum lumbalium numerus, MjTmecophagae
didactyli eundem iu inemoriam revocat, cui accedit adhuc, magmis caudae vertebrarum nunierus
MjTinccophagae , Salamandrae similitcr comparabilis. Unicain vertebram sacralem et in Maisu-
pialibus invcnimus, quibuscum similitudo est eo magis adhuc, quatenus cartilaginem ypsiloideam,
illorum cum furcula ossea in pelvi sita, comparare possimus. Insuper scimus, inarsupialia foetus
per aliqiiod tcnipus adhuc sccum portarc, aeque ac Salamandras. Quadrumanorum extiemitates,
Salainaudrae iterare typum, silcntio non praeterinittere possuin. —

11.

S i/ s f e m a m ii s r u l o r it m.

§. 12.

Musculorum dorsaliiun duo sunt strata. lu supcriorc, cutanco, latissimum dorsi discernere
licet, quein Tab. II. Fig. 11. (a) reflcxum depinxi, musculos cutancos ceteros dcnominarc, neque
dcpingere potui. In inferiore, vel secundo musculorum strato, longissimnm dorsi cum sacrolum-
bali (ccc) et intercostalcs (bhb) Aidcas, scd fibrae ita inter se sunt contcxtae et cohaesae, ut arti-
ficialitcr sint disjungcndae tantummodo; protenduutur intercostales oblique dcorsum, caudales au-
tem in j)ostico circulares, in antico obliquc dcsccndentes Fig. 11. bb, Fig. 12. (ddd) Ejusmodi
musculorum insertionem , magnam Salamandrae adtribucre mobilitatem , et caudae robur, perfa-
cile intclligas. —

§. 13.

A processibus ^crtcbrarum priorum quatuor, duo originem sumimt musculi, quorum inter-
nus, utrimque, cuin fibris paulatim divergcntibus, super occiput, os temporum et fioiitale pone
bulbuin ociili in maxilla infcriorc inscritur, Fig. 11. (dd), tcmporalcm significa\i, quum hujus
musculi provinciam suscipere mihi vidcatur. In latcre tcmporalis externo, alius est musculus, qui
siinilcm fcrc habct decursum, proccssui mastoidco et tubcrculo aspero ossis quadrati anncctitiir,
trachclomastoideuin, dcnominavi Fig 11. (ee). Ab osse frontali triangularis cxoritur musculus
parvus, qui sub tcmporali, ad maxillam infcriorem decurrit (ff) frontalem significavi, quimi nul-
lum aliud ncsciain nomen ei accommodatum. A processu coronoideo inferioris maxillae cum
fibris convergentibus, digastricus, validus, parvus, triangularis oritur musculus, et sub temporali et
tracheloniastoidco, orbitae margini supcriori inseritur, masseterem dixi, (gg) quum oculo incidat
eum hujus oflicio fungi. —

*^) Herder. Ideen zur Geschichfe der Menschheif. Karlsruhe 1820. Svo I., 1. pag. 69. etc.
*') Tiedemann I. c. pag. 12.

u

IMihi Aiflentur imisculi laudati manducatorii esse, sed ita snnt inserti, ut ad captandum
sint apti tantummodo, quod perbenc observari potest, in Salamandra aliqua, electricitate aflfecta. —

His musculis descriptis et rejectis Fig. 13. in profundo nucliae conspicitur musculus par-
vus triangularis validus qui ab occipite ad processum spinosum prodit vertebrae primae et secun-
dae Fig. 13. (n) trachelomastoidei antagonisticus esse videtur, 'occipitaleni, appellavi.

§.14.

A sinu scapidae superiore posteriore Fig. 20., prodit musculus longus, validus ad proces-
sum mastoideum Fig. 11. hh, Fig. 13. //, omomastoideum dixi. Ab angulo superiore scapulae, et
quidem a latere interno, oritur musculus digastricus in imam confluens tendinem, et inseritur os-
sis quadrati processui postorbitali , levator anguli scapuli mihi esse videtur Fig. 13. (o). lusidet
cartilaginis scapularis superficiei musculus, Fig. 11. hk, Fig. 13. M, humeri lineae asperac inser-
tus, quem scapularem nominavi. Ei contrarius in inferiore scapulae latere est subscapularis. —
Levatori anguli scapulae, cujus antea mentionem fecimus, contrayius, depressor est anguli scapu-
lae inferioris, digastricus similitcr. Fig. 11. (nim).

In luunero vidcre licet pectoralem majorem Fig. 12. ii, in tres divisum portioncs, quarum
superiorein cmn rlcltoideo, mediam cum pectorali majore, inferiorem ciun pcctorali minore com-
parare jJossis. —

In humero discernere licet, musculum anconaeum internum Fig. 12. (/«/«) et extcrnum
Fig. 12. (kli) Fig. 11. hunc ^;^^, illum qq significavi. Inter utrumque in latere anteriore pro bici-
pite, validus situs est muscuhis, Fig. 12. [11) quein brachialem medium appellavi.

In antibrachii latere volari, flexor est digitorum communis Fig. 12. (p, q), in latere dextro
reflexus, et quidein sublimis; at profundus Fig. 12. {p) in latere dcxtio; radialis mternus
Fig. 12. (oo) et pronator carpi radialis Fig. 12. (««)

Inter digitos obscrvaAi lumbricales et interosseos.

In latere antibrachii dorsali extcnsor est digitorum communis Fig. 11. (/v) et uhiaris ex-
ternus Fig. 11. (ss). Fibras musculares adesse adductorias, abductorias etc. certum est, sed satis
accmate distinguere non potui, quare musculiim pro alio censeo vicarium. — Ceterum motum
esse manus et brachiorum tardum et gravem, in vivido observai-e possis animalculo. —

§. 15.

Ossi ileo-pubis incmnbit musculus validus fere quadratus cujus tendo inseritur fcmoris li-
neae asperae Tab. I. Fig. 3. q, quadratiun pelvis externuui d^nominavi. — In latere femoris an-
teriore rectus est musculus Fig. 12. {c) quem rejectum depinxi. Ei subcumbit musculus longe
validior, interdum in tres di^isus portiones Fig. 12. Tab. II. e, cruraeus anticus nimirum. Li la-
tere musculi recti externo, musculus est ejusdcm decursus et flgurae Fig. 12. {b'b') vasto externo
respondet, quum internus autem non adsit, vastum appella^i tantummodo, sine ullo epitheto.

In latere femoris dorsali, inveni, musculum rcctum ^ ajidum, pro bicipitc, qucm cruraeo an-
tico antagonisticum crcdo, et cruracum posticum dcnoniinavi B^ig. 11. (tt). Dcinde sequitur semi-
membranosus Fig. 11. (^uii) et scmitendinosus (vv). Hanc dcnominationem nuiscidis minime res-
pondere, quum prorsus aliam habeant figuram, perfacile intelligas, sed situs et typus analogicus
sic eos constituimt.

Crurem cum pede, majorem cum superiore extremitate habere similitudinem, supra jam
adnotavimus §. 11., sed hujus, antequam describo musculos, musculum tricipitem ad femorem

C 2

12

ferp portinentem, (lcscril)ere del)eo. — Is iiempe a processibus vertebraruni caudae priorum (§. 7.)
transversis i)rodif, trihus cuni capitibus, posteriore, medio, anteriore. Caput parvum, hreve, poste-
rius ¥'i'^. 11. (z), ad massam ossis ischii cartilagiueam (§. 7. §. 10.) decurrit, caput mcdium
Fig. ii.Ji/i/), ad liiieam femoris asperam, adductor est; caput anterius, ad inferiorem ossis ileo-
pubis margiuem prodit, subcumbit glaudulis ani Fig. 12. (y_y) —

In cruris latere dorsali tibi in conspectum veniunt extensor digitorum communis Fig. 11.
(ir.v) et tihialis posticus Fig. 11. (ww). In latere palmari, flexor digitorum longus communis
Fig. 12. (ee) et tibialis anticus (d'd'). In pede et lumbricales iuterosseosque ohservare licet
musculos.

§• 16. i

IFaud conciiine actum videatur, os linguale nunc demum describi, sed magis quum .sit car-
lilagineum, ejusque musculi inserti, imprimis ac^uratam postulent descriptionem, ob fimctionem
respirationis gravem , locus hic ossis lingualis designationi magis videhatur consentanens. ~ Os
lingnale, qnod tam egregie descripsit et depinxit i?. Towsofi. °^) delineatum videas Tab. II.
Fig. 17. fignram habet parabolicam, cornua majora cartilaginea lateralia utrimque accumhunt. (b/t)
Os ipsnni, paraholicc curvatum, processns hahet interne curvatos, in medio osse conjuiictos, (d)
quam ob caiissam foramina fiiint accuminato-elliptica, quihusciim os linguale fibulae imitatur
figiirain. —

§. 17.

Quos nunc dcscriham, hi simt musculi: a media maxilla inferiorc Fig. 12. a prodeunt
musculi geniohyoidei Fig. 12. />i, ad cornua lateralia, qiiihus incumbit utrimque muscnlus mylo-
hyoideiis (r) (rejectns est dcpictns). —

Inter cornuum majoriim marginem externum et maxillae inferioris interniim, muscuhis
est, qui a maxillae inferioris parte posteriorc ad cornii majoris anteriorem l^rodit marginem,
Fig. 17. dd, quem ccratoglossum externum nominavi, etenim intcrniis Fig. 12. (eej in ipso cornii
magno est, prope hiinc, utriinque miisciilus jacet hyoideo-ypsiloidens (gg) prodit enim a medio
osse linguali per foramina accuminato-elliptica, quorum antea mentionem feci, infra cartilagines
sternales, ad cartilaginis ypsiloideae latera, bic musculus sterno-hyoidei et recti abdominalis ob-
tinet locum. Towson accurate eum descripsit et depinxit, diim de cartilagine loquitur jpsiioi-
dea. "^) — Incumhit hyoidco-ypsiloideo, musculus rectus lingualis Fig. 12. (f). Sub (//) iii ea-
deni figura, os lingiiale designavi. —

§. 18.

Miisciilorum abdominalinm duo disccrnere potni strata, qiiorum fihrae deorsum et sursum
inter se contexiintiir ct implicaiitur, ita ut difficile tantummodo disjiingi possint; fibrae transver-
sae pro musculo transvcrso, dcsccndentes pro obliquo-descendente, adscendentes pro obliquo-ad-
scendcnte sunt existimandae, Fig. 12. (rrrr), miisculuin hyoideo-ypsiloideum, quem adnotavimus
§. l7. recti abdominalis obtinentem locum, intercurrentem videas, inter utriunque stratiim.
Fig. 12. (gg).

Tantum abest ut perfcctam hanc existimcm musculorum descriptionem, ut potiiis ipsemct
optime permulta ejnsdem intelligam vitia; sed quis est, qni rei hiijus non intelligat suhtilitatcm

et

'») 1. c.

") vjde siiprH §. 10.

13

et (lifiicultateni? nullam subirc repreliensionem ^ideor, si saepenumero aliter denominavi muscu-
los, quod non feci unquam, nisi necessitudine quam maxima coactus.

Etiam atque etiam Te Lector benevole, rogaA'i, ut non strenue opusculiun dijudices, tam-
quam perfecti in arte magistri, scd tentamen literarium tantunimodo, quare spero fore, ut et hanc
musculorum descriptionem diflicilem, benigne suscipias. —

ffl.

Si/stema nerrorum.

§. 19.

Supra (§. 4.) systema nervosum, summum evolutionis organicae gradum, notionis tertiae
formae consentaneum notavinnis, vasculosum autem secundae, nervoso contrariuni quodammodo,
nunc quaeritur, quomodo osseum nervoso sit consociandinn ?

A^itae animalis primariam formam globulosam scimus, ^°) quam ob caussam inter centrum
et peripheriam, relationem mutuam, quam et in perfectissimis maximeque evolutis formatisque
animalium formationibus observamus. Est nimirum respirationis processus, in quo ex interna
corporis cavitate (centro) in superficiem (peripheriam) secernuntur combustibiiia, quae partim ae-
riformia evanescunt, partim cum terrenis praecipitantur, ita ut testa (os, sceleton) oriatur, inde in-
tclligere perfacile possis, s} stema nervosum maxime centralem totius corporis formationem , cum
osseo, secundariam quodammodo inire oppositionem, ita ut alterum altero destinetur et constitua-
tur, ^^) quod imprimis observes, si ingeniosam virorum perillustrium Cuvier et Rudolphi inter se
conferas animaliiun distribucndorum rationem. Ille nimirum animalia divisit in vcrtebrata et in-
vertebrata, ^^) lnic autem in phaneroneura et cryptoneura. ^^) Neque minus tamen inter syste-
ma nervosum et vasculosum primaria cst oppositio, et e vasculoso, osseum demum potest effor-
mari, quod cgregius Schweiggcr literis morte pro dolore! ereptus, in stirpis corallinae evoliitione
et formatione, tam ingeniose est persequutus. ^*) Idem quoque, inter processum respirationis et
systema nervosmn, relationem intellexit gravem, ct cgregie exposuit. ^^) Neque aliud quidquam
Doellinger, ^*) ct du Trochet mihi demonstrasse videntur. ^^) — Quae quum ita sint, nobis re-
stat adhuc, musculosimi systema conjungere et consociare cum nervoso; quid autem hoc facilius
esse possit? fieri nbnirum potest per systcma osseum, cujus cum ncrvoso, nunc exposuimus ra-
tioncm quam intimam, osscum autem, quum musculosi sit fulcrum et solum, inde concludere
possis, secundariam inter utrumque intercedere relationem; sed cst adhuc primaria, quateniis
nempe systematis musculosi, nervosura est rector; quod innumera demonstrant facta et experi-

'°) Carus in Goethe ziir Moiphologie II. 1. pag. 86. etc. §. 13, 15.

'') Untersuchungen iiber anomale Kohlen und Pigmentbildung von Karl Friedr. Heusinger. Eisenach

1823. Bvo. pag. 20.
") Tableau elementaire dhistoire naturelle des animaux. Paris an W. — Le^ons d'anatomie comparee.

Paris an VIII — XIV. V tom. I. pag. 65.
^') Ueber eine neue Eintheilung dcr Thiere, in: Beitrage zur Anthropologie und allgemeinen Naturge-

schichte. Berlin 1812. pag. 81 — 106.

'') Handbuch der Naturgeschichte der scelettlosen ungegliederten Thiere. Leipzig 1820. 8vo. pag.

345. §. 140. pag. 359. §. 145.
") ibid. pag. 127. §. 55. — pag. 140. §. 62.

") Grundrifs der Naturlehre des menschlichen Organismus. Wiirzburg 1805. 8vo. pag. 48. §. 94.
") I. c. pag. 160. pag. 313.

D

— u

mcnta. ^^) Quaecunque nunc exposuinius, disquisitionis progressum defendere et excusare vi-
dentur, quum, involucro et testa fractis, ad micleum ipsum quasi perveniamus.

§. 20.

In Salamandra terrestri, ad medullam spinalem habita rationej cercbrum parvum cst ad-
modum, quum medulla sj)inali longe sit inferius; etenim invenit Cartis ^°) medullam spinalem
ad cerebrum habere rationem 3: 1., idem fere et nos invenimus. — In Tab. III. Fig. 4. A in na-
turali magnitudine cerebrum ^'idcas depictum. Fig. 6. autem microscopii ope magnincatum; tres
autcm portiones, anteriorem, mediam, posteriorem discernere possis. Anteriorem partem Eig. 6.
(A A), coniponimt hacmisphaeria subglobulosa, commissuris parvulis, mollibus inter se connexa, ven-
triculi, ut in Branchiostcgis et Chondcropterygiis, laeves sunt. Thalamis nervorum opticorum me-
dia ccrebri conformatur pars, Fig. 5. (BB,) sed in unum fcrc confluunt thalami, ante quos eminen-
tiam duadrigeminam sitam videas Fig. 5. Caa). Postcrior pars, cst cerebcllum Fig. 5. (f C,) quod
quidcm e tribus funiculis ncrvosis Icviter incisis est compositum, quorum externi, medium
amplectuntur. — Cerebri latus inferius Tab. ITI. Fig. 6. carinatam habet speciem, quum cranii
basis sit attenuata et carinata; in con.spcctum veniunt nervi olfactorii bulbi oblique ex hemisphae-
riis exorientes Fig. 6 (aaj et e thalaniis ncrvorum opticorum, in imum confluxis, prodcunt nervi
optici utiiinque, chiasmate connexi. Fig. 6. fbb.J Ilisce duobus, quos nunc commemoravi, ner-
vis exceptis, ceteros vidi quidem, sed ob subtilitatem et tenuitatem» persequi lion potui. —

§. 21.

Medulla spinalis Salamandrae terrestris cx duobus composita est funiculis ncrvosis Tab. III.
Fig. 4. ab tenui et subtili circuindata neurolemmate (neurilematc, o Pnsciaiic !) Intcr utrumque
tcnuis est canalis medullaris atquc angusta. Ex funiculis prodeunt ncrvi intcrcostalcs, quorum
radices intumescentcs paululum, satis accurate obserAare possis. Fig. 4. (cc.J

§. 22.

Nervorum intercostalium priorum quatuor vel quihque paria superiora, plexum conformant
utrimque bracliialem, Fig. 7. (daj inde originem sumunt brachiorum nervi haud exigui, qui va-
rio modo implicati ct conjuncti ad digitos usque protenduntur. Perinde ac de brachiali, de plexu
valet ischiadico, cjusque deciu:su. Fig. 7. (b'().J

§. 23.

Vidi nonnunquam in columna vertebrali, utrimqUe fila tenuia albicantia duo, quae rffr«s ^°)
sympathicum censet nervum, scd persequi non potui, quare dijudicare non ausim, utrum sit an
non. "\'idctur mihi autem, fieri posse, ut ncr^i intercostales tanti, sympathici subeant pro\'iuciam.
Infra adhuc, ut demonstrem vcroshnilitudincm, occasio mihi erit data.

") Confer. opiiscuhim ogrpn;ic et sedulo elaboralum hafniensis physiologi ingeniosi. Pefri Guilelmi
Ltind: Physiologisclie Resuitate der ^ ivisectionen neuerer Zeit. Kopenhagen 1S25. 8vo. §. 40.
pag. 278 — ■ 292.

■") Zootomie pag. 213.

80

) Zootomie pag. 218

15

S y s t e m a s e n s u ii m.

§. 24.

Sensus determinavit ingnniosus Carus ^^) aniinal individuae existentiac transgredi limites,
fum externa natura inire conflictiun atque, his tantunnnodo cum natura, (macrocosmo, univcrso)
Singularem partem (microcosmum), esse connexinn, quatcnus scnsibus se sibimet ipsi constituat, et
\itae gerendae atque institucndae reperiat rationem. ^^) — Ex notionis natura divina, Ilegel,
philosophorum princeps, dctcrmina\it sensus, in necessaria conjunctione sua, quam sequutus sum,
sensusquc hoc ofdine descripsi. —

Visus, quam purissime idealis est sensus, sunt nimirum rcs in imagine quodammodo no-
bis datac, in integritate sua absoluta conservatae, nobisque oppositae. Tactus, corpora concreta
tantummodo, cupida quasi, ut existentiam suam in nos, contcndant, nobis opponit. In olfactu au-
tem, corpora concreta, integra antca, mmc aerca, et dissipata, incorporca quodammodo facta, a
nobis scntiuntur. Gustu, corpora sentimus stillaticia et dissoluta, quare olfactus et gustus parum
aut niliil inter se discrepant, et Suevi in unum confundunt. Corpora autem, concutiendo si
daemoniun more resonant, et animam ipsis annexam, vinculis tentam corporeis deplorant quodam-
modo, ^^) auditu, i. e. aura mota, solummodo sentiuntur; designat igitur hic sensus tcrtiam no-
tionis formam, reditum animi nimirinn aetermun. Dialecticos videas, quaeso, progressus hujusce
expositionis, sed non opusculi respondeat consilio, sin hoc penitius et accuratiua tractcm et deter-
minem; haec igitur aufficiant! —

§. 25.

Supra (§. 8.) orbitac osseam cognovimus constiuctionem, quam breviter repetcre, haud su-
pervacancum mihi vidctur. Conformatur autcm osse zygomatico, lacrimali, frontali, parictali, pro-
cessu postorbitali ossis quadrati et ligamento postorbitali; infra aperta est, supra parotide, tela
formativa et cute et tegitur et impletur, latus internum, apertum, membrana, oris ca^itatem obte-
gcnte inducitur, vir nobilissimus la Cepede ^*) ita describit: „Leui- orbite est saillante dans Hn-
„terieur du palais , et elle y est presque entouree d'un rang de tres petites dents , semblables d
„celles, qui garnissent les machoires;" scd hoc falsum esse, perspicuum est. (§. 8.)

Oculi bulbus, pisiformis est, Tab. 11. Fig. 16. I. nervo optico, et musculo trigemino motorio
m orbita est affixus. Cutis ita totum involvit bulbum, ut cornea tantummodo prospiciat, in quo
animal mirum, tomnn et obtusum habct vultum, ^^) hanc oculi fabricam, prototypum in vita
humani embryonis, dcsignavit pcrill. Meckel. ^°) Glandulam lacrimalem cum apparatu, haud in-
veni. Ratione habita ad sclcroticam, cornea cst exigua tantummodo, sed perlucida admodum,
scleroticae crassitudo non iibique eadem est, sed difTcrt summoperc Fig. 16. II. hic et iliic. Ner-
vus opticus oblique paululum, in cameram oculi posteriorem intrat Fig. 16. III., et in retinam

«') Zootomie §§.91—95. pag. 55 — 57-

'*) Nemesius Emesenus de natura hoininis, gr. et lat. edit. a Chr. Fr, Matthaei. Hal. 1S02. 8vo. cap.

I— V. pag. 1—150.

Fridr. Gail. Wagner de sensuum evolutione prodromus. Herolini 1826. 8vo.
'^) Plalon: Phaed: I. c. pag. 128. w^ ij (ilv a^fnovia uoQaxov xi >e«i daw^xov ttal ■ndyxaXov u mt r^ilov

i(rtiv iv xij riqu.oafii.vii 'kvQu. k t A.

«•) I. c. pag. 459.

*') Wurfbain \. c. pag. 69.

' ') Hdbch. d. p. A. I. pag. 395. , ibid. casus est a Fridericio enarratns.

D2

16 --

ei-ansit tenuein. Clioroidoa falorcni lialjct lcrc nigruni, et pcrmultis iniplcta vasiculis, bruneo in-
ducitur pigmenlo. I.igamentum ciliarc cxiguum cst, et angustum, corpus ciliare tcnue cum pro-
cessibus ciliaribiis. Iris ct pupilla Fig. 16. IV. ita sunt conformatae, ut nihil insoliti adspectui
praebeant. Lens est magiia, compressa paululum Fig. 16. II., continet nucleum rotundum, durum
perinde ac in piscibus, ad lucem reflectcndam adesse videtur, neque enim ullum aliud, iiivenire
possum consilium.

§. 26.

Descripsimus,' quantum fieri potcrat, nervorum brachialium decursum ; sed non satis accu-
rate sentiendi facultatem in digitorum mucronc experiri potui, ita ut minimc dijudicare ausim,
utrum tangendi adsit facultas, an non? mihi autem videtur circa os magis csse sitam, ob cutis
tenuitatem, nerA'orumque hic expansorum copiam.

§. 27.

Quo minus tactns cxcultus videtur, eo magis olfactiis. Supra §. 20. mentioncm fecimus
ncrvorum olfactoriorum ex hemisphaeriis prodeuntiuin. Bulbi se expandunt in membraua mucosa
grisea, cutis continuatione, quae rcte impleta est vasculoso subtilissimo, haec autem se immergit
naribus conicis, earumqiie obducit parietes internos, undc fit, ut nares ramulis olfactorii copiose
sint instructae quod imprimis necessarium videtur, quum in respirationem , olfactorius magnain
habeat vim; quod infra satius exponam. Non possum, quin silentio praetermittam , viri doctis-
simi et ingeniosissimi, mihi amicissimi £sr/tr/cA^ Hafniensis, dissertationem, ^ '') in qiia priimmi
in lucem protulit nervorum olfactui inservientium naturam obstriisam et clandestinam. — ■

§. 28.

Curta est Salamandrae terrestris lingua ct crassa, ossi linguali adnata, quam ob caiissam
immobilis, papillis tenuibus villosis instructa, qualis qiiantaquc cjus sit vis seusifera nescio, quum
mihi non contigerit ut in vividis inquirerem animalculis, ceterum ne nervum quidcm lingiialcm
ob subtilitatem suam, investigare et persequi potui. Dcpinxi linguam Tab. 11. Fig. 9 «. Fig. 17 a.
Quam Zinnuts ^*) dedit, de lingua Salamandrac dcscriptio, bona est. Glandiilac mucosae per-
multae, humidam et lubricam linguam reddunt et continent. —

§. 29. .

Auditus organum perinde ac gustus, minus est excultum, et parum aut nihil de Chon-
dcropterygiorum et Branchiostegorum differt auditii. Cute et musculis rejectis, priinum
in osse temporum in conspcctum ^euit operculiim cartilagineum Tab. II. Fig. i9 d. minime ro-
tunduin, quale Scarpa depinxit, ^^) scd rhomboideum, cum marginibiis curvatis obtusis, asserculo
circumdatis osseo. Operculo detecto deinde, cavum videas operculi formae accommodatum, sub-
stantia membranacea grisea impletiiin; format autem sacculos, qui sii^gulis auditus cavitatibus

osscis

'') De functionibiis nervorum faciei et olfaclus oigani. Hafniae 1825. 8vo.
**) GoeUinger gelehrle Anzeigcn fiir das Jahr 1737. pag. 1202 — 3.

") Attton Scarpa'» anatoniische Untersuchungen des Gehors und Geniches. Aiis deni Latein. Niirn-
berg 1800. 4to. Tab. V. Fig. 5. pag. 40—42. et pag. 169.

17

osseis adhaerent. In media liac substantia, punctuin est albicans et molle, qnod cum acidis effer-
vescit, et calcis carbonicae ostendit naturam et rationem,^°) nequc infitiari possis, punctum hoc
albicans, ossiculi auditorii primum esse rudimentum.

Puncto et membrana ejectis dehinc, primum videas vestibuli cavitatem, quae cum pro-
cessus mastoidei cellula communicat; Fig. 18. (bj deinde arcus tres circulares Fig. 18. (cccj, qui
hinc et inde intumescunt; denique cavitates pone arcus utrimque sitas, internam nimirum f*?; elli-
pticam, et externam fdj in duas fere partes, angustia, quasi bipartitam. Ad sonum recipiendmn
valde necessariae mihi haece videntur cavitates, eo magis adhuc, quum aiu-e externa et meatu
auditorio Salamandra careat. In vestibulo foramina sunt, per quae nervus auditorius in aurem in-
trat Fig. 18, (gj. — Zinnms quoque longe ante Scarpam, recte descripsit auditus organon. °^)

Sectio secunda.
De Salamandrae terrestrh vita regetatira.

I.

B y s t e m a vasculosum.

§. 30.

Thoracem, retrorsum scapulis columnae vertebrali arctissimc adjacentibus , antrorsum par-
tibus scapulae sternalibus; infra ligamento quodam transverso, conformari, supra §. 9. exposui-
mus. In hac thoracis cavitate, sitiun est, cor in pleurae pericardio inclusum. Formam habet
globosam minus aut magis, ex atrio Tab. II. Fig. 1, 2, 3. (bj et ventriculo (aj est compositum.
Utrumque fibrae vel trabeculae carnosae inter se contextac, obliquae, transverse curvatae decur-
rentes constituunt. Tab. 11. Fig. 3., quantum fieri poterat, hascc depinxi trabeculas. Atrii pa-
rietes, ventriculi illis longe sunt tenuiores. Color cordis est rubicundus. Atrio se immergit vena
cava magna Fig. 1,2, (ddj in quam redeunt venae pulmonales Fig. 1 , 2. (eej. Ex ventriculo,
truncus aortae originem sumit, qui deinde in truncum anonymum utrimque dividitur (vide Tab. IT.
. figuras designatas). Valvulas animadvertere non potui. — Quantam vix concipere possis, tanta
cordis vivida vis est; cx corpore nimuum excisum, per plures adhuc horas pulsavit. Permulta
cordis ipsius inveni vasa nutritia, sed nervos reperire potui nullos. —

§. 31.

Arteriarum, per totum Salamandiae corpus decursus, talis est. Rami duo trunci anonjmi,
quemadmodum in ranis, °^) utrimque trans bronchum transeunt. Rami primum transverse pa-
raleli decurrunt, et superior quidem Tab. UI. Fig. 7. (1) ad os lijiguale usque decmrit, circa quod
geniculatus inflectitur. Haud procul ab orgine ex aortae trunco, ramus secimdus prodit, et qui-
dem divisus in supcriorem Fig. 7. (2) et inferiorem Fig. 7. (3), qui quemadmodum ac ramus sub
No. 1. designatus, geniculate inflectuntur, et circa os linguale decurrunt, hic ramulo transverso

'") flbrAc^ perill. physiologus, praeceptor olim mihi, dilectissimus, ipsemet, experimentum chemicum hoc

instituit.
") 1. c. pag. 1203.
"=) Meckel, Hdbch. d. p. A. II. 1. pag. 96.

E

- 18

Fig. 7. (4) iteruni conjungiintur. Ex ramo inferiorc (3) sccundi rami, trunci anonymi, iterum
])rodit ranius Fig. 7. (5) cx quo, cum intercostali primo, arteria subclavia conformatur. Rami
liucus(|MC connncmorati vase longitudinali (Fig. 7. (6).) cui accedunt adhuc ramuli conjunctivi
Fig. 7. (7.7) associantur, undc oritur arteria pulmonalis Fig. 7. (8). Ex ramo primo superiore
Fig. 7. (1) ad musculos linguales decurrcnte exoritiu" ramus Fig. 7. (9), qui iterum vario modo
dividitur. — His musculis rejectis, quorum nunc mentionem fccimus, vasorum, hoc modo est
decursus. Rami sub No. 1 et 2. significati, ramulo, sub No. 4. designato, connectuntiu-, pauluUmi
antea, priusquam in unum confluunt, ramus prodit ad maxillam inferiorem Fig. 8. (lo). Ramus
autem, quem tertium in Fig. 7. appcllavimus , ad musculos dorsales et cutem, super cartilaginis
sternalis sinum Tab. H. Fig. 20. (b), decurrit.

Vasis commemoratis in unum conflucntibus, inde utrimque arcus oritur vasculosus Fig. 8.
(11), qui utrimque aortam descendentem componunt, Fig. 8. (12) imdft ramidi intercostales, co-
starum numoro respondentcs, originem sumunt.

In columna vertebrali descendit aorta, ad ventriculum Tab. II. Fig. 3., ad peritonaeum ad
lienem emittet ramulos et ad mesenterium ; artcriae autem cocliacae, decursus, a ceterorum repti-
lium prorsus abhorret tjpo; truncus nimirum est parvus, ex quo gastro - cpiploica sinistra primum
oritur, cujus ramuli ad lienem protenduntur, deinde vasiculi nunc commcmorati continuatio pan-
creatico-hepatica, ad hcpatis nempe lobum inferiorem transit, Tab. II. Fig. 8. (g) Fig. 6. (h) et
in inferiore hepatis laferc c^anescit; deinde autem in sinistro, superfuici anterioris, ad conspectum
iterum provenit. — Kamus autem coeliacae tertius, est mesenterica, cujus in mcsentcrio distri-
butioncm Tab. II. Fig. 5. depictam vidcas. Ex hac itaque, quam nunc dedimus, descriptione, vi-
dcas, arteriam pancreatico - hepaticam , et gastro - epiploicam sinistram unum esse tantummodo
vas, et mesentericam inde fere ramulum. Prorsus aliena in cetcris reptilibus haec est fabrica. —

Est nimirum in Crocodilo arteria coeliaca a mesenterica superiore longc amota; in Lacer-
tis autem arteria hcpatica a mcsentcrica, truncus singularis; in serpcntibus autcm, artcria hepa-
tica et ventriculi scgrcgatac jam ex aorta veniunt, et tres smit arteriae mesentcricae. °^)

Renibus, ramulos dcfert aorta descendens, ct fcre ante renum bulbos, ischiadicam emittit
arteriam utrimque, Tab. III. Fig. 7. (14. 14) deinde autem in iliacam di^iditur, sinistram et
dextram, Fig. 7. (15. 15), ex quarum bifurcatione arteria sacra-media prodit Fig. 7. (16. 16) et in
caudae latere intcrno se expandit.

In brachiis, brachialis, quantum fieri poterat, accurate, pcrsequutus sum decursum, ijnmo
interosseam, ct arcus manus quani subtilissimos vidi. Idem quoque de inferioro valet extremitate.

§. 32.

Omnium fcre autorum, quantum compertum habeo, hafniensis phy.sioIogus Jacobson fere
est unicus, qui dc vcuarum in Amphibiis decursu, observationes instituere est conatus.^*) Errata,
quamquam noimuUa sunt, in ejus observationibus, ncque minus tamen, summo ei sunt honori. —

Omnis sanguis inferioris extremitatis, per venam iliacam Tab. HI. Fig. 7. (aa), in venam
renalem, quam mediam dcnominavi, influit, Fig. 1. (cc), et pcrmultae rcnum vcnulae Fig. 7.
(bbbb) in unicam utrimque, quam renalem lateralem, et dexteram et sinistram significavi, Fig. 7.
(dd) confluunt. In renum marginc externo, sitae sunt venae lateralcs, in quas transit venarum
hypogastricarum Fig. 7. (e e), ischiadicarum Fig. 7. (^) epigastricarum Fig. 7. (gg) ramulorum-

") 3Ieckel Hdbch. d. p. A. I. 1. pag. Ii21.

'*)Ueber eine wichtigp Function der Veneii , als Beitrng zur Geschichte dieser Gefafse von Ludir.
Jacol/soH. In MeckeU Arcliiv III., 1. pag. 147.

19

que, cx ciite dorsali, Fig. 7. (hh) rcdeuntiuiii, sangiiis. Quac quum ita sint, venae renales tres,
lateralcs duae mediaque, conveniunt, et venam portarum coniponunt Fig. 7. ( i) cui accedunt ad-
huc, venae vertcbrales duac Fig. 7. (hkhk) aortam dcscendentem amplectentes , in quas venae
intercostales , arterias intercostales transgressae, emittimt sanguinem Fig. 7. (IIH)\ recipiuntur
autem, nisi fallor, a vena cava, quas nunc commemoravi, ^enae vertebrales. Vena portarum (»)
ad lobmn jecinoris quadratum proficiscitur Tab. II. Fig. 6. (e).

Sed magnificatur adhuc vena portarum, magna vena hepatico-abdominali Tab. I. Fig. 3.
(oo) quae in peritonaeo duplicato sita, peritonaei et vesicae urinariae venulis conformatur. Ja-
cobsonius „venam abdominalem anteriorem" nominavit. Peritonaei venulas, in hepatico-
abdominalem transgressas, haud cxiguas esse, quarta Tab. II. figura demonstrat. —

Vena portarum sic in hepate constructa, recedit hcpar quodammodo. — Vena autem
Tab. II. Fig. 4 et 5. (cc) in venam cavam permutatur, est niniirum vena cava, saccus membra-
naceus, conicus, tenuis Tab. III. Fig. 7. (m) atrio immersus Tab. 11. Fig. 1, Fig. 2. (dd.). In hanc
venam cavam, transeunt venac pulmonales Tab. II. Fig. 8. in latere pubnonum sitae, (cc) venu-
lis transversis di^isis et bifurcatis novcm vel duodecim, conformatae, ita ut vasa magna sint, ra-
tione habita, ad magnitudinem pulmonum. —

§. 33.

Quod ad ^asa Ij-mpharica attinet, haud dissimulantcr confiteor, me non inquisi^Tlsse, quum
invcstigandi non satis dextcritatis mihi confisus sim. Quam ob rem, qualia sint, dijudicare et con-
stituerc non ausim. —

§. 34.

Ab opusculi consilio haud alienum milii csse videtur, cordis formationem, totiusque syste-
matis vasculosi fabricam satius atque pcnitius paululum, si licet, considerare. Viii illust. Tiede-
mann, °^) Treviranus, ^^) Mechel^'^) de cordis varia formatione, et per regnum animale, evolu-
tionc institucrunt observationes. Tiedemann, Batiachiorum imprimis cor, formam transitoriam
inter cor molluscarum ct piscium constituit, atque exposuit, pisces dextrum, molluscas (cochleas)
sinistrmii solummodo, superiorimi animalium (avium et mammalium) habere cor, quamquam imuni
tantummodo atrium, unicusque ventriculus adsit. In quo legem repetitam video crystallographi-
cam, a praeceptore dilectissimo JVeifs, crystallographormn principc, tam ingeniose expositam at-
quc innumeris documentis affirmatam, formas dimidiatas (hcmiedricas) pro integris locum habere.
Eadem venae cavae formatio et in Sirene et Proteo invcnta, in Lutris et Phocis reperitur, ita ut
his sit prototypus. ^ ^) Supra (§. li.) Salamandram ad Saurios consideravimus cum Tiedemann
transitoriam formam et §. 19. systematis ossei cum vasculoso vidimus connexum, nunc quaeritur,
num quoque in vasculoso apparcat: Salamandram a Batrachiis ad Saiu-ios esse transitoriam for-
mam? eam esse, ex aortae formatione elucere videtur. In ranis nimirum aortam divisam, dupli-
cem scimus, qualem depictam vidcmus a viro ingeniosissimo Carus, ^°) in Salamandra autem
nostra, ab initio solummodo devisam, tunc in unam confluxam aortam, quemadmodum ac in La-
certis observavimus. (§. 31.)

9 5
t %
97

) I. c. pag. 23. etc.
) Biologie I. pag. 247. IV, pag. 233.
) Hdbch. d. p. A. I. pag. 423, 443.
") MeckeVs Hdbch. d. p. A. I. pag. 422. ■

"^ ') Zwanzig Kupfertafeln nebst deren Erklarung zur Zootomie von Dr. C. G. Carus. ibid. Tab. XUI.
Fig. 8. pag. 30.

E 2

20

§. 35.

De Salaniandiaiiiin aqiiaticaruni m cordylis sanguinis circulatione, observationes instituit,
cgrcgius Ruscom, quas quidem in candidis opusculis suis, uobiscuni conununicavit. '°°) Idem
quoque, in Salainandraruni terrestrium cordylis considerandi, milu occasio data est, Cujus, eam ob
caussam mentionem feci, ut eandem, arteriarum e corde videas origincm, et si Rusconii figuram
(Tab. III. Fig. 9.) cum nostris (Fig. 7.8.) compares, mox intelliges, branchiis obsoletis, vasa rece-
dere c( geniculate curvari. ^'erosimile mihi esse videtur, in ranis adultis idem fieri, neque, quales
Swamerdam observare voluerit, restare nodulos ^°\) originem arteriarum branchialium prorsus
obsoletarum significantes ; et Stein/ieifiiius, quantum compertum habeo, nihil de hac re adno-
tavit. »°2)

§. 36.

Ita fit per totum Salamaiidrae terrestris corpus sanguinis circulatio, ut per venas, quas
§. 32. descripsi, ad atrium perveniat sanguis, ubi, hoc contracto, in ventriculum defluat expansum,
quo contracto, atrioque expanso, per aortain, sanguis in toto dispergatur corpore, atque ad pul-
mones quoque veniat, e quibus per vcnas pulmonales in venam cavam refluat. Inde, mistum san-
guinem in corporis vasibus fluere, elucet, quam ob rem perfacile concludi licet, primum: calorem
animalem diminui, et calorem deinde augeri. — Chemia nimirum, oX)'genium, omnium corporum
maxime electro-negativum demonstrat. Deinde, quo majorem esse electricam corporum cum
oxygenio conjunctorum polaritatem, eo apertiorem lucis esse evolutionem. ^°^) Quae quum ita
sint, inde sequitur, calorem, ubi oxygenii minus accedat, deminui; colorem autem augeri, quum
sanguis carbonico sit uberior, in quo cum Heusingerio ^^**) coloris positum scimus principium.
Cui accedit adhuc, ut sanguniis calor, maxima ex parte a systemate dependat nervoso, et quidem
perdocti viri Bancrofts, Brandes, Brougt/ion, Brodie, Chaussat, Gatcombes, Krimer, Legallais,
Ratvlin, Treriranus, TFeinho/dt ^^^) experimentis suis hoc evidenter illustrarunt; cumque Sala-
mandra non smnmam systematis nervosi attigerit evolutionem; sed, ut ita dicam, mediocrem so-
lummodo, medium ejus calorem inde constituas; neque minus tamen, respiratio caloris caussa
praccipua est consideranda, ut evidenter, quae illast. Rudolphi ^^^) de hac re exhibuit, argumenta
demonstrant.

Supra (§. 21.) magnos nervos intercostales vidimus et descripsimus, quos imprimis in cor-
dis motum, efi"cctum atque > jm habere cousideramus , quum sjinpathicus nervus nobis adhuc am-
biguus sit. (§. 23.)

Treviram'^°^) de hac re observationes, hanc explicationem nostram aflirmare videntur.

Perinde idem auctor \\m sanguinis propriam vividam demonstrare studuit, et quaecunque

con-

1 00
1 I

J 1. C. §. 2.

) vid. apud Carus Tab. Xni. Fig. 8. (gg).
*°') Die Entwickeliing der Frosche von Dr. S. L. Steinheim. Hambiirg 1820. 8vo.
•"') Lehrbuch der theoretischen Chemie von E. L. Schitbarth. Berlin 1822. I. pag. 66. 8vo.
•"*) 1. c. pag. 20.
"") Lund\. c. pag. 258 — 274.

Treviranns Biologie IV. pag. 266.
E. Home in Meckets Archiv III. pag. 139.
'"*) Grnndrifs der Physiologie I. pag. 188. §. 190.
' " ') Biologie \. pag. 256. etc.

21

coTitraria simt, refutavit; siinilia et Oestreicher fccit. ^°'') Jam veteres praesensisse vidcntur,
quum sanguinem animac fontem censerent, ut Ilebraei ^°^) et Graeci. ^^°)

Inter recentiores et de Mey ^^^) hanc defendit opinionem. Nonnuila restant adhuc in no-
stra disquisitione, dc quibus infra, in ioco rei accommodatiore loquemur.

Adnotalio. Globuli sanguinis, quos illust. Rudolphi vesiculas nominat, in Salamandra nostra
oblongato - ovales sunt, diainetcr minor ad majorem ralionem habet 7 : 10, septuaginta superficiem lineae
decimatae obtegunt, quare septingenties mille pollicem cubicum, et ad humanos rationem habent 12f : 1.

(Grundrifs der Phjsiologie I. pag. 144 et pag. 146.)

n.

Systema organorum respirationts atque secretionis.

§- 37.

Pulmones utrimque in ventriculi lateribus siti, supra convergentes , infra paulatim diver-
gentes Tab. II. Fig. 8., Tab. I. Fig. 3. in ca\inn abdominis dependent, retrorsum pleura, antror-
sum cartilaginibus stcrnalibus, licpatc partim, interne, insuj)cr muscidis abdonnnalibus obteguntur.
Mirae sunt et Oligeri Jacohaei^^"^) et TVurfbainii^^^) pidmonum delineationes. Sunt autem
puhnones sacouli mcmbranacei, cellulosi, quorum interna cavitas, septis imperfectis inaequalis est,
ita ut omnes cellidae secum communicent, ^^^*) passicolores , bronchos habent semicartilagineos,
Tab. II. Fig. 6. (bb), in anguhmi obtusum convergentes. Errat vii- ill. AVifiscA si dlcit, bronchos vix
esse \idendos neque cartilagineos. ^ ^ ^) Trachca Fig. 6 a. est brevis tantummodo , bronclus pau-
lulinn latior, quam egregius Carus negare videtur. ^^*^) Ilosce pulmones, quod ad formationis et
fabricae typum attinet, Sirenis Proteiquc pulmonibus exceptis, fere esse primarios, evidenter apparet,
et quam Reiseisen exliibuit, summopere affirmant sententiam. ^^'') Sic quoque, duce Malphighio,
ccleb. DiemerbroecTt, quantiun liabuit dc subtiliore pulmonum anatomia, notitiae, ranarum pulmo-
nibus exemplo est usus. *^^)

• §• 38.

Jecinoris jam sequatur descriptio. Ambo organa, pulmo et hepar, situ non solum aflinia
simt, sed etiam functione; hepar magniiicatum vicarium esse pro pulmone, quis est qui hoc neget.
Confer ceterum egregia illa, quaecunque perill. Mechel de hac re exposuit. ^^^) In medio corporc
prope ad cordis apicem, pulmones fere utrimque obtegens (§. 37.) ventriculum prorsus, est situm

'0«) Biologie IV. pag. 260—266.

Oestreicher , Ueber den Kreislauf. Niirnberg 1823. 4to.
"") Deuteron: XII, 23.: tUS3n SDSJn^Nbl ^D.3n SW D^H "^S

' ' °) ulaa yaq dvOQtoTtoig niQiitdQdtov iari roi^fta. — Empeducles, vid. Platon. Phaed. ed. Heindorf. pa». 173.
* ' ') Commentaria phjsica. Medioburgi 1651. 4to. pag. 195. etc. Tom. I. et pag. 56. Tom. II.
" ^) 1. c. Tab. W. Fig. 2. (bb.)
" ^) I. c. Tab. m. Fig. 1. (sg.)
' ' * MeckeVs Hdbch. d. p. A. I. pag. 480.

) ReiFs Archiv VIII. pag. 358. .

) Zootoraie pag. 496.

") De pidmonum fabrica, auctore D. F. Reiseise». Beroiini 1822. fol. max. c. tab. colorat. sex. pag.22.
"*') Anatome corporis humani conscripta. Ultrajecli 1772. 4to. pag. 50S — 520. Tab. VII. Fig. 5.
•") Hdbch. d. p. A. II, 1. pag. 301.

115

I 1 6
) 1

hepar. In Salamandra, quac longitndinom quatnr poll. et quatuor lin. liahebat, hepatis longitudo
decem fere lin. erat, lalitudo quinqne et dimidia.

Quod ad totius corjjoris attinet pondus, hepatis ratio est 1 : 15. Superficies externa con-
vexa, interna hepatis con^^ava, figura irregulariter est trapezoidea, .superiores anguli obtusi subro-
tundi conflnunt, inferiores paululum accnmiiiatiores sunt, accidit saepenumero, nt angulus inferior
intermis, saepius attenuatus, quasi processus, in cavum abdominis dependat, ^ide exempli caussa
Tab. I. Fig. 3.

Ligamento snspensorio longitudinali, ex duplicato peritonaeo formato, tenetur hepar Tab.II.
Fig. 5 d., deinde antem vena cava ad cor transeunte, vena hepatica-abdominali, arteria gastro-
epiploica sinistra, et pancreatico-hepatica (§. 31.) organis vicinis, alligatur. De vasis permultis,
hepar implentibus, de vena portanun nimirnm, de vena cava, de vena hepatico-abdoniinali (§.32.)
de arteria pancrcatico - hepatica et gastro-epiploica sinistra (§. 31.) uberius diximus. Ab illorum
opinione, qui hepar ut glandulam considerant, nostra minime abhorret. ^^°) In hepatis latere in-
feriore concavo, lobus est quadrato-oblongus, obliqne transversns Tab. II. Fig. 5</. , in quem
vena portarum (e) transit, sub quo ^'esica fellea sita est rotimda Fig 5. (f) in qna ductus cysti-
cus et hepaticus sunt discernendi. Fel, graminicolor, amaritudinem, acrimoniamque continet. —

§. 39.

Kenes in columna vertebrali utrimque siti, a vertebris dorsalibus quatuor inferioribus at-
tenuati, angusti initinm sumunt, paulatimque intumescunt, usque dum bulbis subrotundis liniuntur.
Tab. n. Fig. 12. (uw.t.vJ rubicundo sunt colore et structnra glanduloso-parenchymatosa. Nisi
fallor admodum, et duplicem substantiam observare potui. Ductuli albicantes inde prodeunt
Tab. n, Fig. 12., qni uretheres componunt, et cnm cartilagineo orificio annulari in cloacam in-
ennt. Sed adnotari debet, in stricto verbi sensu, uretheres adesse nullos, (quum, de quibus nunc
diximus, in-etheres, niliil aliud quidquam sint,' nisi vasa deferentia, uretherum autem functionem
suscipientia,) et uretheres proprios, illos esse ductulos, antea commemoratos. Hinc fit, ut perdo-
ctus vir Rathhe uretheres haud invenerit, ^^^) quorum cnm vasibus deferentibus intimus conne-
xus, egregiuni virnni JRuscomt haud fugit. ^-^)

§. 40.

A^esica sic dicta urinaria, saccus est tiicnspidalis membranaccus, qni, abdominis musculis
et peritonaeo rejectis in conspectum venit. Ligamento lato venae hepatico-abdominalis anterio-
ris hepati cst annexa, cloacae auteni orificio cartilagineo in inferiore cuspide, tractui intestinali
denique pclvisque parietibus, tela formariva. Tab. I. Fig. 3 p. in normali situ depictam videas
Tab. II. Fig. Af. cx corpore sumptam, a latere anteriore, et Fig. 5 t'. a posteriore; habet antem vasa
permulta, geniculate decurrentia Fig. 6. (lihj. Utrum antem, auctore ingenioso viro Carus, \e-
sica urinaria, alantois sit habenda'^^) an ngn, integrum relinquatur. Equidem profiteor, egregii
viri R. Towson ^^^*) de organi hujus functione opinio, longe oprima mihi placeat, ex qua, pro
humore, per cutem suscepto, cisterna sit, quomodo cum vesica tirinaria bene sit comparanda, cu-
jus cum cute mutuam relarionem in statu normali physiologico, et pathologico scimus. —

'^°) De funcfione hepads sana et laesa, dissert. auctore Lorinser. Beiolini 1817. pag. 15. §. 12.
•^') 1. c.
;: ; "') I. c.

"'') Zootomie pag. 595, 561. DresHener Zeitschrift etc. pag. 140.
"') I. c.

23

Sed restat adhuc ut inquiratur, qua via in hanc cisternam perveniat hunior. Explicatio clau-
dicare nobis non videliu-. Perniulta experinienta, a viris F/andrm, Magendi, DeWUe, Home, Tie-
demann, Gmelin, Krimer etc. instituta, venas intestinales absorbere, denionstrant ; »^5^
deinde auteni viri Krtmer, Westrumh, Gmelin clandestinas non adesse vias urinarias, experiinen-
tis docuerunt ^ ^ «^ deuique viri, quos jam commemoravi, quibus cum conveniunt adhuc, Emmert,
Mayer, Jaeckel, Hemprich imprimis ^^7^ gt venas extra tractu intestinali absorbere,
experimentis exposuerunt. Quae quum ita sint, non dubitare possumus, venas, in vesica permul-
tas, quibus humor ad cisternam perveniat, esse vias. —

§. 41.

Cutis Salamandrac terrestris tenax, valida, tenuem, laevem, pellucidamque fere habet epi-
dermidem, a cute solubilem perfacile; nigris, luteisque pigmenti globulis obtecta est, rarisque cum
glandulis lentiformibus , lacteum, amarum, acrem succum continentibus instructa est. Tab. II.
Fig. 14. In columna vertebrali in duas series sunt ordinatae Tab. II. Fig. 11. In regione auri-
culari confertae admodum, parotidem utrimque conformant subtriangularem Tab. II. Fig. 15. La-
cteo succo illo, fabulosam et famosam celebritatem istam, impetravit Salamandrula nostra, ita ut
rei accommodatum mihi esse videatur, physicam ejus naturam satius atque accuratius paululum
exponerc, A^iri Maupertuis,^'^^) Laurentius, ^'^^) La Cepede "°) de natura venefica false credita
ejus, experimenta instituerunt, bestiolaeque innocentiam in diem protulerunt. De succo autem,
haec comitis de la Cepede sunt verba: „Le suc est tres ucre, l'orsfju'on en a mis sur la langue,
„on croit sentir une sorte de circatrice d l'endroit ou il a touche." — Perinde et milii conti-
git. Cum liquore ferri sulphurici, bruneum dedit praecipitatum succus, ergo principium adstrin-
gens; mucum et albumen inveni, sed ob minutam quantitatem, ut investigem, quae ceterae partes
sint constitutivae, haud licuit mihi.

§. 42.

Pnlmonum, renum, hepatis, cutis, vesicae urinariae fabrica, functione, internaquc relatione
satis intellectis, liceat nobis, ut de respiiatione agamus, et in §. 36. omissa nonnulla suppleamus.
Est vero egregius vir R. Towson, qui rectam de Batracliiorum respiiatione, dederit expli-
cationem, cum his ipsis verbis suis:

„Instinctus naturae, qui animalia calidi sangiiinis docet, thoracem ope musculorum,
„ranas docet dilatare gulam, qua e.rpansa, vacuum efficitur, quo aer per nares irruit;
„aere in gulam recepto, nares proprio musculo clauduntur, glottis apperitur, cavitas-
„que gulae per musculormn contractionem diminuitur; sic aer per hanc unicam aper-
„turam, nempe glottidem, ulterius in pulmones impellitur, et tali modo facta est in-
„spiratio." —

„ Exspirationis negotium simplicissime perficitur glottide naribusque appertis , ptdmo-
„nes enim ob simplicem contractilitatem propriumque pondus collabuntur, aerem expel-
,,lunt, et facta est ex sptratio." —

'^') Lund 1. c. pag. 68. etc.
"=') Lund I. c. pag. 74.
'^') LundX. e. pag. 90 — 94.
'^«) I. c.

'") 1. c. pag. 152 — 158.
''"^ I. c. pag. 460.

F 2

24

Systematis vasciilosi, qiiain in §§. 31, 32, 33 dcdinius, nobis demonstrat, descriptio, Sala-
mandras venis esse longe uheriores, (luani ob caiissam non duhito, de Salamaiidris perinde ac de
ranis valere, quod vir perdoctus Edu-ardx ^"^^) exposuit experimentis , id nimiriim, ranas cum
sanguine venoso imiito htngius vivere, (|uam si hoc privatae fuerint.

Ex pathologicis phaenomeiiis vir perill. Mechel inter pulmones ct renes mutuani constituit
relationem; in aegrotis pthisi laborantibus invenit nempe, eodem gradu renes magnificatos , quo
pulmones diminutos. ^^^) Mihi videntur renes tam validi, admodum exculti, proprio iit ita di-
cam, sj slemate venoso instructi, cuni pulmonibus tam simplicissime fabricatis, similem habere re-
lationem ; quod renum alTirmat in cordylis praecox magnaque evolutio, dum pulmones nondum ap-
parent. Siib quaque conditione, renale s}stema hoc venosum, quod eundem cum hepatis (venae
portarum) venoso graduin obtinerc ^-idetur, summa intentionc dignum cst. Qiiod quidem et de
lcstudiiie, egregius vir liojaims observavit. ^^^)

§. 43.

In hac venariim ubertate, hepar centrum cognovimns, neqne infitari possis, inter pulmones
et hepar discordiam, nescio quam, intercederc; viii celcberrimi Tiedemann ^^'^) et Trevtramis *^^)
mcrito hinc concludcrunt, animalia pulmonibus minus excultis, hepateque instructa magno, aerem
oxygenii panperiorem inspirarc possc. Equidcm qiiae virorum illorum affumabant opinionem, in-
stitui experimenta.

Die XXXI. mensis Januarii tres adhibui Salamandras, quas, cum literis A. B. C, ut melius
disceniere possim, dcsignabo.

Primo. Quantum fieri poterat, gas carbonico piiro parato, ct vitreo cylindro, duodecim
poll. ciib. contincnte, implcto, B. est inposita. Scd per quinqne secund. perniciosam gas carbonici,
tolerare tantummodo poterat ^iin, convulsive nimirum ciirvata, suinmaquc inquietudine affecta,
cylindro est errepta, fere inortua, titubans et languescens. Idem gas cgregius Nysteii ^ ^ «) venis
injecit, neque calamitatis quidquam animalibus attulit, ita nt gas carbonicum inter innocentium
retulit numcrum. Quae nunc autem enarravi, phacnomena, plane prorsiisquc discrcpant.

Secundo. Ox}'gcnio cx Ilydrargyro praecipitato rubro, cxacte et scdulo parato, duobus
cjusdem cubici spatii cylindris impletis, A et B. injectae sunt.

Sine ullo inquietudinis vestigio B. quinque et quinqiiaginta perseverabat minuta, et longe
vivacior erat postea, A. autem quinquaginta minutis et insuper elapsis, inquieta paululum videba-
tur. B. nunc fcre erat rccreata. —

Terlio. Hjdrogenio, quantum fieri poterat accurate parato, tribusque ejusdem cubici spa-

tii cylindris impletis, onines tres Salamandrae sunt illatae, ct sine uUo inquietudinis vestigio per

lioram ct insuper pcrsc^crabant; qiiod ^irorum Tiedemann ct Treviramis Qpinionem affiimare

■.'JViij'.
sanc videtur. .

Quarto. Acido hydrotbionico parato, iisdcin implctis cylindris, Salamandrae tres sunt im-

niissac, sed quinque fere secundis elapsis summa affcctae inqiuetudine, convulsive cmvatae, mox

^ fere

"*) Lund I. c. pag. 154'

«''') Hdbch. d. p. A. I. pag. 613, 646.

'") Cariis Zootomie pag. 597.

'^*) I. c. pag. 23. Zoologie II, 514.

''') Biologie n. pag. 170.

''') Lundl. c. pag. 199.

25

fere mortuae extractae sunt. A et B. interierunt mox, sed C. oxygenio ut supra de Salamandra
B. enai-ravi, validior quodammodo, ut ita dicam est reddita.

Quinto. Acido sulphuroso parato, cylindro impleto, C. injecta paucis vix secmidis post,
summa vexata inquietudine, fere mortua extracta est, moxque interiit.

Sectione facta, sanguinem inveni nigrum et dissolutum, organa parenchymatosa et cor san-
guine tiu-gescentia, eademque mollia et perfacile disrumpenda.

Trevtranus quidem postea ^^^) in aliam suam permutavit opinionem, quum, ad tractum
intestinalem arctiorem rationem hepar habere, contendat, quod quidem, quum ita se habeat, illam
tamen ad pulmones relationem, ut ita dicam, discordem, nemo luiquam negabit. —

§. 44.

Recentissimae chemiae inquisitiones demonstrarunt, vapores caloris capacitatem aiire ath-
mosphaerico duplo majorem habere, acidique carbonici capacitatem caloris ad oxygeniun), habere
rationem 13: 10. Aiir autem exspiratum, inspirato est calidius, quum autem aeris capacitas ca-
loris iucrescat calescendo, inde scquitur, respirationein non solum procescum esse combustionis, sed
etiam, refrigerationis. Quod quidem accuratius paululum inquiram. Acidum carbonicum ex san-
guine secretiuu, ex statu fluido in aeriformem permutari, satis notum est, inde autem concludere
possis, caloris capacitatem, calescendo esse auctam. Acidmn carbonicum proinde et vapores aquo-
si, cum oxygenio, per inspirationem , cunjuncta, multo majore instructa caloris capacitate, ma-
gis adhuc expanduntur; in quo ijicrescit calor; inspiratioue autem frigidius impellitui' aer, refrige-
ratio fit, et simul cum inspiratione, caloris incrementum. Perfacile inde intelligas, respirationem,
caloris animalis esse non posse fontem, solum jam ideo, quum Dm'y demonstraverit, sanguim's ar-
teriosi caloris capacitatem, venosi haud esse majorem. — Qiuim autem ob systematis uervosi
evolutionem minorem, calor animalis sit diminutus, et ob cutis, renum, hepatisque functionem vi-
cariam rcspiratio minor et inferior, iude sequitur: ^lamandrac calorem esse minoretti. —

§. 45.

Respirationem fere chemicis obedire legibus, et vita tantummodo variari, satis inter onmcs
constat, nemo ulius itaquc me reprehendat, si respirationis processum secundarium, per cutem,
renes etc. perinde quoque, ex chemiae principiis explicare ausim. — Ingeniosi \Tri Faraduy, ct
Humphry Davy, corpora aeriformia, in statum fluidum stillaticium, vel solidum i^ermutaverunt;
ille nimirum chlorcum ; hic acidum hydrotliionicum, sulphurosum, carbonicum, chloreum oxydatum,
gas azoticmn oxydatum, cyanogenium et ammonium. ^^^) Quod igitur per respirationem pulmona-
lem, in statu gasiformi non excernitur, in fluido per renes et cutcm e corpore eliminatur. Sununa
attentione digna illa igitur sunt, quae in ranis instituit, vir egregius Towson, experimenta; ^3») iti-
venit nimirum, in cute rigida et sicca ranulas aegre se habere, in hmnida autem bene, perinde ac
de ranis, nisi admodum fallor, obiter quoque de Salamandris commemoravit. Equidem in Sala-
mandris, eadem viii cgregii It. Towso/i, experimenta feci, et idem quod ille in ranis, in Salaman-
dris observavi, ut cute rigida et sicca male se habuerint ; huniida vero hilariter. Haec refrigeratio
per cutis absorptionem, cum inspiratione bene est comparanda, et aquae secretio per vesicam uri-
nariam cum exspiratione. Adnotavit auctor idem, ranulas cmn hiuuida cute, splendore et nitore

"') Biologie IV. pag. 419.

''^) Archiv fiir die gesammte Naturlehre von Kaslner. Niirnberg 1824. pag. 396 ete<

*")I. c.

G

26

esse gavisas, ranas aiitem cum cuto sicca, immundam et hmdam habuisse, ut ita dicam, tunicam.
Simile ct de Salamandra abscrvavi, neque dubito, quin et haec ex physicis explicem legibus, et exem-
plis ox orj ctognosi petitis, aflirmem. — Eadem nimirum et in Opalo, et lapide labradoriensi, et
oculo mundi, ut de liis tantummodo loquar, phaenomena observantur. '''°)

§. 46.

Inter cutem et tractinn intestinalem mutuam intercedere relationem, supra jam, nisi fallor
obiter commemoravi ; sed pulmones, ex illa imprimis, quam in praecedentibus § §. dedi, explica-
tione, constitui, medium quodammodo tenere inter corporis superficiem, internamque cavitatem.
Necessarium proinde mihi videtur, penitius illam cum cute et pulmonibus exponere atGnitatem
tractus iutestinalis, ut videanius, ejusdem descriptioni liic locum esse, necessario constitutum. Cutis
ad tractum intestinalem relationem perill, Mechel imprimis exposuit. Communitavit enim nobis-
cum, casum ab Hebreardo observatiun, in quo anus artificialis in regione umbilicali erat, cujus
membrana mucosa interna paulatim in epidermidi permutabatur similem. ^'^') Ceterum viri per-
docti Berend ^42) et Begin ^*^) uberius hanc rem tractaverimt. Respirationem infcriorem, secun-
dariam tractus intestinalis, inZoophytis, Actiniis, Medusis, Radiatis observare possis, ^**) quod au-
tem multo magis adhuc vaiet, illud in Ilolothuriis, est quod ill Tiedemann^'^^) invenit, organon
respiratorium, cellulosum et bullosum, quemadmodum ut Salamandrae pulmones fabricatmn a cloa-
ca exortum.

Sed ut de his taceam ; est respiratio quaedam intestinalis et in animalibus supremae evo-
lutionis, quam non solum phaenomena pathologica, sed etiam perdoct: virorum Plagge'^*^) et
Krimer^-*^) in canibus instituta demonstraverunt experimonta. — His praemissis, nunc ad eam
ipsam tractus iutestinalis descriptionem transoamus.

III.

Systema or ganorum a ssimHationis.

§. 47.

Ab orc ad ani orificium usquc protenditur tractus intestinalis. Oris constructionem ex os-
teologia supra cognovimus, perindo ac musculorum apparatum ox myologia; obducitur cavitas
membrana mucosa eademque fibrosa, simt onim fibrae longitudinalos et semicirculares tenues, vix
autem discernendae, glandulis autem mucosis innmneris implotae. Oesophagus non adest proprius,
sed gula tantummodo vasta, in vcntriculum mox transiens in qua fissura, vel rima est longitu-
dinalis Fig. 7. Tab. H, (b) quae quidem est glottis. Cavitas ventriculi Tab. U. Fig 9. (cc) laevis

'*") Leonhard, Hdbch. der Oryctognosie. Heidelberg 1S21. 8vo. pag. 134.

**') Hdbch d. p. Anatoniie II, I. pag. 393.

'"^) De mutua cutis menibranarumque internanim relatione. Halle 1823. 8vo.

'") Principes generaux de physiologie-pathologique, coordonnes d'apres la doctrine de Mr. Broustaii

par J. Begin a Paris 1821. chap. III.
'**) Schweigger 1. c. pag. ■492.
''*) Anatomie der Rohren-Holothurie des ponimeranzenfarbigen Seesterns und des Steinigels von Dr.

/>. Ticdemann. Landshut 1816. fol. Tab. III. pag. 25.
'"') Meckels Archiv V, I. pag. 89.
'*') Horns et Nasses Archiv 1S19.

27

est a pennultis glandulis mucosis. Vir egregius Zinntus ^'^^) hanc ventriculi qualitatem bene
jam intellexit et descripsit.

Incurvatur ventriculus paululum, et in duodenum transit Tab. II Fig. 8, Iiinc fit ut ventri-
culus fusiformis sit Fig. 8 (d) duodenum autem, eandem internam liabet qualitatem Fig. 9. (rf).
Duodenum a ceteris tractus intestinalis portionibus haud discrepat, mesenterio instructi Tab. II.
Fig. 8, in quo vasa observes dichotomice destributa. Priusquam autem in cloacam transit, atte-
nuatur paululum, cartilaginco annulo quodam Tab. 11. Fig. 10 (b), tunc amplificatur, et cloaca
formatur, in qua, perinde ac in ventriculo animadvertas speciem fusiformem Tab. 11. Fig. 8. {hh)
Fig. 10, {(l). In cloacae initio glandulae sunt permultae mucosae reticulatira sitae Fig. 10, (r).
In fine fere cloacae, vasorum deferentium sunt orificia in monticulo quasi cartilagineo, Fig. 10,

{ee). Quantum fieri poterat, utrmn diverticula in Salamandrae tractu intestinali adsint, se-

dulo, admonente perill. viio Mechel ^^^), investigavi, sed nulla inveni. Qiiae quum in vesica um-
bilicali sint posita, de hac nunc obiter est agendmn. — Idem auctor autem intimum intcr vitelluni,
vcsicam mnbilicalem, et tractum intestinalem, quo immaturior foetus sit, acciu-ate et ingeniose ex-
posuit connexum ^^°). Censet autem vir perill. Mechel, tractum intestinalem et vesicam umbili-
calem, primo, unum idemque esse organon ^^^) in quo cum avium vitello, similitudine, ut primo ar-
guniento est usus. Sed ut de his taceam, in mammalibus Aesicam umbilicalem constrictam, inter
chorion et amnion summoveri, in reptilibus autem et avibus in abdomen induci ^^'^) perili. vir
Mechel exposuit. Rarissime autem contigit in hominibus ut in abdomen vesica umbilicalis sum-
moveatur, unde casum perdoctus vir Peijrilhe animadvertit ^^^).

Contrarium autem quum fiat in avibus et reptilibus, in quibus semper in abdomen induci-
tur vesica umbilicalis, evidenter inde apparet, rarius tantiunmodo in his, qiiam in mammalibus,
diverticula in conspectum venire; nullum aliud hujusce inopiae invenire possum argumentum.
Yir jjerill. Mechel ingeniosam instituit comparationem inter similem evolutionem et formationem
tractus intestinalis et vesicae urinariae ^ ^ '^) quam commemorare, haud incommodum et supervaca-
neum ^idctur, quatenus inter Salamandrae cutem, tractum intestinalem, vesicam sic dictam urina-
rium, directmn nexum illum, quem exposuimus, in^eniamus. —

§. 48.

Lien in ventriculi latere sinistro situs Tab. II. Fig. 8, (e) figuram oblongo - ellipticam ha-
bet, fines obtusos; superior, sinistrum pidmonem tangit, inferior tcsticulum inferiorem sinistrum,
rubicundo colore, vasibus est impletus. Non possum quin de lienis taceam functione tam dubia
adhuc, de qua altera saepenumero attera est ineptior opinio. Nonmdi, exempli causa, dixerunt,
aestheticuni eum habere finem. etc. Sed multo melior illa, quam ingeniosus Lund^^^) nobis
dedit milu placet opinio, cujus argumenta haec sunt praecipua.

Eam nimiium ob caussam, ut primo in animalibus vertebratis lien adsit; secundo, au-
toribus Ruysch, Mascagni, Cruihshanh, Hewson, Home, Tiedemann, Fohmann, Gmelin, permulta

•*') 1. c. pag. 1201.

' * "*) Hdbch. d. p. A. I. pag. 573. ..Sehr wichtig wfire noch das Vorkommen der Diveriikel am Darm-

„kanal der Reptilien nnd Fische, woriiber alle heohachlmgen fehlen."
""') MeckelS Aichiv ffl, 1. pag 1 — 84. 2. pag. 21,
'*') idid. pag. 16.
'»") Hdbch. d. p. A. I. pag. 582.
"') ibid. I. pag. 591.
'*') ibid. I. pag. 734.
•'*)!. c. pag. 78 — 83.

G2

28

vasa lyiTjphatica qiiuin lien habeat; tertio in structura glandulae lymphaticae admodum similis
sit; fjuarto; quum cx Tiede//ia/im ohscrxationihm, in tcstudine institutis vasa lymphatica tractus
intestinalis omnia ad iienen ti-anscant, et cum venls sc implicent; quinto, auctoribus Gmelin,
Hewso/iy Tiede//iami lienis glandulae Ivmphaticae humorem rubicundum, perfacile coagulum, a chylo
et sanguine divcrsum contineant; sexto, quum egregii viri Brandes, £/n//iert, Mercet, Retifs, Vau-
quelin chylum ex ductu thoracico desumptum, colorem habere rubrum, et perfacile in aere coagu-
lari, animadverterint; septimo idem viri quum observaverint, chylum, antequam per glandulas
meseraicas transierit, album fuifse, aerique expositum vix coagulatum esse; per glandulas me-
seraicas contra transgrefsum , rubicundiorem magisque coagulum redditum fuifse; inde cum cete-
ris, quorum mentionem fecimus, argumcntis, clucet: lienem et glandulas meseraicas chy-
lum in sanguinem permutare.

§. 49.

Pancreas corpus irregulare, albicans, in duodeni curvatura sitmn Tab. TI. Fig. 8 (h) ex
acinis compositum, vase magno, arteria nimirum pancreatico-hcpatica dimidiatiun, eandem 'ut in
omnibus ccteris animalibus pancreate instrnctis, functionem habet, ita ut supervacaneum esset, sin
magis adhuc addere vellem. —

§. 50.

Individuam reproductionem , quam assimilationis scimus effectum, sexualis matricem esse,
satis constat, quam ob rem haec sine illa minime est intelligenda et comprehendcnda, ingeniosa
admodum est igitur inter ntramque, a viro celeb. Joerg ^^"j facta comparatio. In quo videmus,
omnia systemata cX interna lege esse associata et ex uno schemate, ut ita dicam gradatim evo-
luta. Duo autem quum sint sexus, partes genitales masculinas et foemininas discernere debe-
mus, de quibus singulis agemus.

Versa vice igitur, nutritionem , assimilationis effectum, gencrationem nominare possumus, una
cum viro .sui temporis excellentissimo Charleton qui: ,,njiirttionem," dixit, ,,nihil revera aliud esse,
,.quam continnam, id est singulis momentis renovatam generationem." (De nutritione animalium auctore
Antonio Det/.iingio. Groningae 1660. lOto. pag. 1.)

IV.

Si/sfema j/artiu /n genitaliii/n.

§. 51.

Ad masculinas partcs gcnitales numeramus, testicnlos, vasa deferentia cum appendicibus
glandulosis, penem sic dictum divisum, et glandulas ani. Siti sunt testiculi in colunma verte-
brali utrimque, pulmonibus, liene, hepate, ventriculo, tractuque intestinali obtecti Tab. 11. Fig. 8.
(ffjVig. 12. (ssss). Quatuor pleriunque, sex saepius sunt, quod snmma attentione dignum est,
qimm testiculorum major numerus, cerebnnn et systcma ncrvosum omnino diminutum, et haud
excultum significet. Neque minus cum animalibus inferioribus, vermibus rubri sanguinis, impri-
mis adest similitiido, cui enim non in mentem veniunt Ilirudinis tcsticuli eodem modo fabricati et

con-

'*") Hdbch. d. Geburlshiilfe. Leipzig 1820. §.35 etc. — Confer. ceteruni a.A\im fifiebel iii Meckefs Ar-
chiv II. pag. 5o9.

29

constructi. ^^^) Compressi siint paululum, structura granulosa, et ductu vasculoso inter se con-
juncti, quem perdoctus vir Gravenhorst bene jam cognovit. ^ ^ «) Egregie autem evolutionem in-
vestigavit perdoctus vir Rathhe. ^^°) Ex testiculis prodeunt vasa deferentia, tortuosa et flexuosa
Tab. U. Fig. 12. membranacea albicantia (rr) quae cum annulo cartilagineo in cloacam tianseimt;
his sunt annexae appendices glanduloso-membranaceae Fig. i2. (xx), quas qiudem perdoctus vir
liathke^^°) humorem secernentes censet, qui semini accedat. In cloacae orificio triangulares sunt
processus duo Tab. 11. Fig. 8. (nn) Fig. 12. (i/i/) quos vir ingeniosus Carus^'^^) penem divisum
existimat, ^'ir autem perdoctus BatkJie magnas glandulas ani, ex permidtis compositas acinis, pro-
statas Tab. 11. Fig. 8. (oo) Fig. 12. (z^:). Non possum, quin profitear, in hac organorum, quae
postremo descripsi, interpretatione, a viris illis data, nonnulla claudicare, et minime distincte ex-
posita esse, quum ceterum glandularum natura et functio in permultis animalibus nondum ex-
plicatae sint. Bartholino denuo nostiis diebus egemus.

§. 52.

Restat nobis adhuc, de corporibus disserere sic dictis adiposis s. oleosis, luteis, de quibus jam
Oliger lacobaeus ^^'^) et Wtirfbainim notitiam habuerunt, ^*^) qui autem distincte functionem in-
terpretari, haud conati sunt. Nostris autem diebus ingeniosus vir Carus, ^^'^) et perdoctus Rath-
he,^^^) naturam earum et fimctionem exponere susceperunt ; sed, quam exhibuerunt illi viri, mihi
non satisfacit explicatio, neque rem prorsus absolutam, ita ut in controversiam vocari non pos-
sit, censeo. Quibus autem usi sunt, haec sunt argumenta.

Primo. Corpora glandulas renales non esse.

Secundo. Ob matutinam evolutionem, ad cordylos alendos, adipis esse deposita.

Tertio. Animali adulto, per somnum Iiibernmn (§. 3.) esse nutrimento.
Temporis, spatiique angustiae, breviter me his respondere, jubent.

Quod ad primum adtinet, ex viri celeberrimi Diemerbroeck, ^'^'^) et perill. Meckel ^'^'^) au-
ctoritate, quod penitius adhuc accuratiusque examinetur et determinetur, dignum mihi videtur. In
argumento sccundo, matutinam, nisi prorsus, partim tamen, infitior evolutionem. Summopere ni-
mirum perdoleo, me nunquam, quam adnotat ^dr perdoctus Rathke, vidisse evolutionem, et
suspicor fere, renes in foetu cum liisce corporibus emn permutasse, eo magis adhuc, quum supra
jam (§. 42.) renum magnitudinem immensam in cordylis, pro pulmonibus nondum excultis vicariam
adnotaverim. Vir perdoctus Rathke ex hisce corporibus tam matutine excultis partes genitales
evolvi dicit, quod tamen similiter matutine fieri debuisset, ipsemet autem recte admonuit, ut non-
nullis demum mensibus post, ubi plane jam excultinn sit animalculum, primmn partes genitales
in conspectum veniant. ^^^) in quo, si hoc dicere mihi licet, inconcinnitatem video. Neque intel-

'*') Meckefs Hdbch. d. p. A. I. pag. 190. U, 1. pag. 215.
. ' ^ ') 1. c. pag. 28.

15 9
160
1 01
1 6S

1 63
1 6

1 6 S
1 6 6

1 6 7
168

) 1. c. pag. 22 etc
) 1. c.

) Zootomie pag. 641. Tab. XIII. Fig. o fi.
) 1. c. pag. 48. Tab. 01. Fig. 5.
) 1. c. pag. 68. Tab. IV. Fig. 3.
'') Zootomie pag. 640.
) 1. c

) I. c. pag. 152.

) Hdbch. d. menschl. Anatomie IV. pag. 506 — 509.
) 1. c. pag. 17.

H

30

ligo, qiioniodo adcps in organismo, qiii forniari (lenriiin incipit, jam tain accumiilafiis osse possit,
(|uein organisini j)crtecti (lcinuin sciinus proiluctuni, ut corpiis mitrirc valcat. Iinmo satis notum
cst, in roetii adipis acciimulationcin csse exiguam tantiinnnodo. ^°^) Cetcrinn autcm, sin foetuin
Salamandrae ciim ceterorum aniinaliuin conferas foetu, neque mollein, sed potius tenuein et ma-
crum in^enies.

Tcrtiiim aiituin arguinentum prorsus nego. Qiiomodo enim corpusculuin tam exiguiim, an-
gustum ct tenue, quantiim videmus, aniinal nuh-irc valcat per miiltos mensesl — Adnotat quideni
vir \wrdoctus J{af/ike,^^°) se in animalibus per plurcs nienscs conscrvatis, corpus adiposum plane
absorptum ^ddissc, quod equidem perinde observavi; sed parnm aut niliil hoc dcmonstrat, idcin
enim et testes in aniinalibus faine maceratis animadvertit absorptos ^''^) iinde similc quoddam
concludcre possis, attamen perAulgare Iioc cst phacnomcnou. ^''^) Longam instituit, iilter anima-
liuin calidi sangiiinis per hicmen dorinientinm, reptiliumquc, adipis accumulationem, coinparatio-
nem, idem vir. ^^^) Scd quid deinonstravit? quantum intelligo, fcre nihil. Admodum enun dis-
crepat vitae gercudae ratio in iitriusque generis animalibus per hieineu dormientibiis, ita ut ex
mea scntcntia haud sint coinparandac. Coufcras cetcrum, quas de hac re observationcs instituit
vir cgrcgius de Saisst/.'^'^^) Multo inclius egisset vir perdoctus RatJihe, si nobis conditiones in
Tenrcc ^''^) per aestateln dormicnte, et in Crocodilo Lncio exponcre, studuerit. Tria argu-
menta illa, nisi refutassc, in controversiam tamen revocasse mihi videor. Mei nunc autein est,
aliain promere opinionem, utrum autem recta .sit, dijudicare me non decet. —

Praeceptor olim meus, dilectissimus, vir ill. Heusinger intimum inter adipcm et pigmen-
tiim demonsti-avit connexuin, ^'"'^) pigmenti aiitem, vel omniuin colorum, principium carbo est '7'')
flavi quoque igitur, vel lutei coloris, quein in his corporibus habemus. In Murice, Aplysia, Scpia,
et Dori fortasse, anatomia comparati^^a ^ ^' ^) organa nobis demonstravit circa genitalia sita, e qui-
biis succus profluit, quo jain antiquitus usi sunt colore ^''^) et hiinc testam colorarc, vir ingenio-
siis Sichiveigger accuratc explicavit. ^^°) Ilinc, ut inihi AidLtur, in Salamandra merito, simile
aliquid concludi posse, et corpora haecce pigmento inservire, pei"suasum habeo.

§. 53.

Partes geiiitalcs foeinininac sunt: ovaria et o\'icliictiis. Ovaria in columna vcrtebrali utriin-
que sita, tractu intestinali, hepatc, liene sunt obtccta, et liis deinuni remofis, iii conspcctinn ve-
niunt Tab. III. Fig. 10. (aaaa) ex permultis composita sunt ovulis colore luteo, inaequalibus,

"') MeckeN Htlbcli d. in. A. I. pag. 137.
' ' ") 1. c. pag. 1 1 .
'■') J. c. pag. 42.

) MeckeVs Hdbch d. in. A. I. pag. 650.

) 1. c. pag. 12 et 13.

) Meckets Archiv III, 1. pag. 133.
'"') Rudolphis Giundrifs der Phjsiologie. Berlin 1820 — 22, II. pag. 278. I. pag. 284.

' ") Anomale Kohlen iind Piginentbldg. pag. 3. 188 etc.
Histologic. Fasc. II. pag. 129, 266 etc.

'■') Meckets Hdbch d. p. A. II, 2. pag. 123.

"*) Schweigger 1. c. pag. 669. §. 254.

"") Proverb. XXXI, 22 19?1N Ezech. 27. 7. Exod. 25, 4 etc. (ftc. confer.

de Mey I. e. pag. 249. Toin. II.

Homer, II. VI, 291. Odj.s. XA', 424.

Heerens, Ideen iiber Polilik und Vcrkeiir nnd den Ilandei der allon Well. (.liitlingeii 1815.
I, 1. pag. 97 etc.
"""^ I. c. pag. 679. §. 256.

I 72
1 73
17 4

31

reticulo vasciiloso bello decoratis, e ^eiia renali inedia atqiie aorta, prodeiiiiti. Tab. III. Vi<^. 10.
(1111). Ovidiictus niembranaccus albicans, obtiiso - geniculatus decurrens Fig. 10. (hhhb), cuin
orificio Fig. 10. (cc) infundibiliforini iii peritonaeoaperitur, inter pericardium, hcpar et piilinones.
Inferiorem oviductus partem in graviditatis statu, vasis quasi tinctam et repletam muco, quem
vir perdoctus Gravenhorst foetui aliinenlo esse censct ^^') recte \{v ingeniosus Carus uteriim de-
noinina\dt, quum hic foetus evolvatur. ^^^) Quoinodo ovuUnn iu oviductum perveniat et in
iitrum descendat; ex mea sententia, recte vir perdoctus Rathhe explicavit ^ ^ ^) Fig. 10. (dd) ori-
ficium iiteri utrimque videas, cloaca dissecta, Fig. 10. (e), et foetum in normali situ in utero.
Fig. 10. (f).

§. 54.

Partes genitales mascullnas et foemininas cx uno tyjjo essc formatas, ita ut considcrandac
sint uniiis ejusdem organi variae evolutionis gradus, satis inter omnes constat. Quod autcm re
vera addi, non alicnum videtur, hoc est, ut jam Plato divinus^^'*) et Galenus^''^^) praesensisse
videantur, utiiusque sexus eandein esse structuram et formationem.

Intimum utriusque gcneris in Salamandra terrestri non fieri coitiim, jam vir perdoctus
' Gravenhorst admonuit ^^^) „quum mdlum," ait, „penem habeat." Aerosimile igitur cst, perinde
ac in Salamandris aquaticis, semen viiile in aquam injici, et per anum foeminae aquain sic foe-
cundatam in iiterum trahi. Hoc ita in Salamandris aquaticis fieri, observarunt viri ilhistrissimi
Spallanzani,^^^) Cavolini, ^^^) Bumeril ^^°) quorum enores in observationibus commissos, egre-
gius vir Rusconi^°°) correxit.

'«') I. c. pag. 27.

^^'^) Dresdener Zeitschrift pag. 138.
) 1. c. pag. 28.
^*) Platon. conviv. edit. stereotyp. lips. pag. 233. in Anstophaii. oralione: uvSQoyvvov yuo h roxi fiiv tjv
xai ildog xal bvofia i^ dfK^oxiQinv koivov xov rt a^^}]VOi; xai &rj'ktog etc.

'^^) Galeni de uteri dissertatione liber. (Opp. omn. ed. Kiihn.) Lips. 1821. Tom. II. VII. pag. 899.:
OQxiii xov ■dijXiog ovaria denoniinat.

''') I. c. pag. 25.

'^^) Experiences poiir servir a I'histoire de la generation des animaux et des plantes a Geneve 1785.

8vo. chap. V. page 53 — 71.
"*) Ueber die Erzeugung der Fische und Krabben. Aus dem Italien. von Zimmermanfi. Berlin 1792.

pag. 72.
"''') Memoires de zoologie et d'anatomie comparee a Paris 1807. pag. 55.
' ' °) Amours dcs Salamandres aquatiques etc.

1 83
1

II 2

Caput tertium.

Historia Salamaiidrac terrestris cvolutiva.

§• 55.

O,

'pusculi non rcsponfleam consilio, si formativam et evolutiovam historiam hestiolae persequi
et investigare velicm cum cctcrorum animalium evohitione comparatam. Non sufficit mea de hac
re coguitio, quam merito inter diflicillimas totius physiologiae referunt. — Me excuses, candide
Lector, ut Tibi parum, et quam maxime necessarium tantummodo exhibeam; at viii ilUistr: Me-
chel nv\n \n memoria sunt verba:

,,/So scheuit mtr," ille dicit, ,,flafs bei schwierigen tind ihrer Natitr nach zweifelhaf-
,,ten Dingen, der mehr nutzt,welcher meint, sich mit einem bescheidenen Vielleicht
„behilft, und sich begnugt, eine Meinung nahrscheinlich gemacht zu haben , als der,
„welcher auf ein Paar Beobachtungen gestittzt, alle anderen verwirft, nnd die Drei-
„ stigkeit hat, als unhe£,weifeUe Wahrheit aufmsteUen, was doch nur einen sehr entfern-
„ten Schein davon haf." ^°^) —

§. 56.

Supra jam (§. 3.) uterum gra\'idum, variae evolutionis foetiis contincre, immo ovula non-
dum foecundata, adnotavi. In Salamandrae foemina die III. lanuarii, in altera ejusdem mensis
die XXV, et in tcrtia die V. mensis Fcbruarii necatis, quos in tabula tertia depinxi, evolutionis
gradus invcni hos: Fig. 11 ovum nondum foecundatum ex suprema oviductus regionc, et sane
rectam censeo viri perdocti Gravenhorst opinioncm ^^^) masculinam fructificationem tunc demum
ficri, si ovulum ex superiore oviductus rcgione in inferiorem, quam uterum dicunt, desccndcrit.
Fig. 12. ovulum demonstrat foecundatum, in quo cicatriculam vidcas. In Fig. 13. ope niicro-
scopii magnificatum, idem depictum est ovulum. Adnotari debet, ovula plerumquc triangularia
vcl quadrangularia esse, a foetibus vicinis prementibus, confcras excmpli gratia, Tab.III. Fig. 12 et 14.

Foctus libcr, sine funiculo nmbilicali, in ovulo est, confer ovula Fig. 14. Fig. 25 a. Fig. 26

«. , in positione curvata, ob citatriculae formam, a membrana vitellina (Fig. 18«.), involutus et

circumdatus, pellucida haec est et albugineo-membranacca. Quantum obscrvare mihi licuit, sem-

per caput et cauda, dum truncus vitello erat immersus adhuc, formantur. In Fig. 16. membrana

vitellina dissecta, et rejccta, partes formatas in vitello sitas obscrves, in medio autem corpore, per-

multa vasicula tenuia intcr se complicata, a parte dorsali exorta, in vitello evanescentia, in con-

spectum veniunt.

§. 57.

"•) J/cc;Se/« Archiv ffl, 1. pag. 49.
V"") 1. c. pag. 26.

33

§. 67.

Quod ad singuloruin systematum evolutionem et formationem attinet, in embryonibus sub
No. 15, 17, 18. designatis haec animadvertere potui. MeduIIam spinalem vidi divisam, duobus
ex funiculis nervosis cmpositam, vitello diluto, in quo mihi, sunilis in Distomate hepatico forma-
tio, a viro perdocto Jiirtne ^^^) observata, in mentem venit. Ante hanc medullam spinalem, va-
siculum vidi longitudinale supra capitidatum, quod quidam aortae et cordis primum existimem
rudimentum. Neque, nisi admodum fallor, solitarium mihi videbatur, sed cum illis, de qiubus
antea dixi, vasiculis communicare. Cinn Annulatorum systemate neivoso, comparari potest haecce
formatio. ^^'♦) Oculos punctis utrimque designatos in hoc stadio ^adi. — JMihiuiet autem quum
non essent, plura evolutionis exemplaria, himc decursum penitius obscrvare non potui.

§. 58.

In systemate osseo fcnmando, viri perdocti du Trochet, nisi admodum fallor, aflirmatas
inveni observationes ^'^). Vidi nimirum in embryonibus, sub No. 18 et 19. designads, spinam
nigricantem, nodulatam, articulatam, abliito vitello, ita ut non dubitem, quin vki perdocti du Tro-
chet ossicula dicona viderim. Ad observandum neccssaria, quum milii non essent exemplaria,
non ulterius \\n illius examinare, neque refutare neque afiirmare observationes potui. In embryo-
ne sub No. 19. designato in capite corpusculum vidi obtuso - triangulare, lacteo colore, quod qui-
dem cartilagineum milii videbatur, sed satis distincte discernere non potui. Verosimiliter , cor-
pusculum capitis tegumentum osseum est, nunc adluic cartilagineum. Utrum recte hoc se habeat
nescio, quare probabilem tantiunmodo sententiam meam propono.

§. 69.

Extremitates jam in evolutione maxime matiitina vidi, ut nodulos primum, deinde paula-
tim porrectas, confer Fig. 18, 19, 21. — superirores, inferioribus longe priores. Multo serius de-
mum incisas ad digitormn nmnerum animadverti. —

§. 60.

Musculos distincte discernendos inveni nullos, quamvis in foetibns platte excultis, vid. Fig.
27 ffl. stratorum, fasciculorumque vidi duectionem. Musculi in hqc statu piscinis sunt comparandi,
ob mollitiem mucosam et, ut ita dicam, coagulatam.

§. 61.

Cutem matutine admodmn vidi excultam, vide Figuras 25 i, 26 i, 15, 17, 18, i9. bruneo-
griseam, punctatam. A reticulo vasculoso excolendo, quod antea coinmemoravi, (§. 66.) eam exo-
riri et excoli magis magisque, verosimile mihi videtiir. Non muuis adnotatu dignum est, cutis
majorem evolutionem cum internarum partium progressu evolutivo, eundem tenere gradum; de
quibus nun cest agendum. —

' ") Annales de sciences naturelles. Tomc II. Aoiit 1S24.

*■") Rolh, De animalmm invertebratorum systemate nervoso. Wirceburgi 1S25. Tab. I. Fig. 1.

"') I. c. pag. 313. pag. 160—172.

I

^ 34

§. 62.

De tiactii intcstinali offorniando ct evolvcndo vagas, miiasqnc opiniones, ^ariaqne discidia,
quis cst, qui nesciat / Scd ut de his taccani, vidcmus lateris abdoniinalis cuni vitello connexuin,
unde sHspicari licct, vitclluni in meinbrana sua inclusum, imprimis tractus intestinalis constituere
«t determinare evolutionem. Quod quidem, quantum inihi licitum erat observare, revera quoque
ita se habet. Videas nimirum in Fig. 17, 18, 24. assercuUim membranaceum albicans a latere
abdominali ntrimque in membranam vitellinam transiens, quod primum tractus intestinalis rudi-
mentum existimo, nunc adluic sulcati, ab antico nonduni clausi. Sensim sensimque infra et su-
pra angustius fit spatium intcr utrumque asserculum situni, quippe quod adpropinquet utrimque,
vitellus diminuitur quo longior fit canalis cibarius supra ct infra, vide Fig. 15.; immo divisum
vidi in diias partcs dimidiatum Fig. 22. "Nitello diluto Fig. 23., canalis cibarii observes fincm in-
feriorcm ct supcriorem, nondum clausos, ubi vitellus interjiositus crat. Adinonui (§. 61.) cutis
formationcm cum tractus iiitcstinalis evolutione eundcm tenere gradum; indc vidcmus, cutem
magis magisque inducere latus abdominale, vitellus proinde, ut ita dicam, in abdominis caviim
trahitur, et per longuin tempus adhuc restat in forma glpbulae luteae Fig. 27 d. Tunc fere
rectus est canalis cibarius, Fig. 27^. et vitellina globula evancscente, volvitur demum. Fig. 27A.
Fig. 28 6. Fig. 32. Primum sulphurcum habet colorem, quia dissolutus quodammodo, totuin cum
implct, ^itellus. Locus mihi videtur attenuatus et angustior in tractu intestinali adulti animalis,
ubi postrcmo globula vitellina sita erat.

Quas nunc Tecum communicavi, observationcs, Lector benevolc, institui, ceteris omnibus,
praeter ingcniosi viri Carus dissertatiunculam supra laudatam, negle(;tis primum ; et postea de-
mum ccterorum virorum ilhistrissimorum C. F. iro/f, Einmert, Mechel, Oken, Tiedematm etc.
de hac re observationcs, opiniones, argumentationes legi, in quo vidco, mcas cum pcrill. virorum C.
F. Jrolf et Mecliel consentire inventis. Alienum a me sit, discordiam de hac re inter viros illu-
strissimos illos, componere, experientia cnim, et cognitionis meae inopia hoc vetant. Quatenus
meae a viri ingeniosi Carus quas instituit observationibus, abhorreant, determinare et dijudicare,
me non decct. Meas autem sedulo esse factas, atque sine omni enarrata fallacia, quaecunque
invencrim, qui denuo disqiusitioni rein subjecerit, mox intelliget. Summopere gaudebo, sin alius
quisquam, amplificaverit et correxerit tunc, quae de hac re observavi.

§. 63. ♦

Ilepar, quando, ct unde formctur, quantum quoque inquisivi, satis accuratc distinguerc non
potui, nam in prima evolutione jam vidi. Num ficri fortasse possit ut reticulo illo abdominali
a vitello disolvatur? — Substantia enim a vitello in nihilo fere discrepat; est nimiium luteiun,
reticulo vasculoso sufiectum, quod magis inagisque excolitur ; usque dum paululum post, rubicun-
dum habeat colorcm. Confer. Fig. 27^. 27 h. 28 6. 316. 32. Vas longitudinale (vcna abdomi-
nalis anterior) imprimis in conspectum venit. Vcsica fellea supcr marginem inferiorem eminet,
Fig. 27 d. (f) colorcm liabet viridem.

§. 64.

Eo melius contra lienis observare formationem, inihi licitmn erat. Vidi eniin in ventriculi
latere sinistro parvum reticulum riibicnndum, unde nodulus subrotundus piiniceus est formatus
qui infra et supra expansus est, usque dum formam accuminato - ellipticam receperit, quam
Fig. 28 h. vidcas. llordeoli inagnitudinem habet. —

35

S. 65.

>f

Uenes iii aninialculo planc pcrfccto (Fig. 27« 6.) obscrvaAi iit longa corpora angusta allji-
rantia Fig. 27 /. in dies niagis magisqne incresccntia Fig. 28 r. ita ut ad cardiani lcre porrigant.
Vesicae sic dictae urinariae, ne vestigium quidcm, vidi.

§. 66.

Perinde ac de vesica urinaria, de organis genitalibus valet, quorum ntlnquani ne tantum
quidem vestigii reperire potui. Idem et vir pcrdoctus Rathke afiirmavit. ^^'^) Quantum quoque
investigavi, attanicn non contigit mibi, ut invenerim corpora lutea adiposa, de quibus tot scripsit
vir perdoctus Rathhe, et suspicor fere eum cum bis renes permutasse. Ex mea scntentia renes
longe altiorem illis obtinent locum, quam ob rem verosimile mihi videtur, multo prius, illis
evolvi debere, eo magis adbuc, quum supra jam (§. 42. 52.) renum magnitudinem, quantam vide-
mus, in intima cum pulmonibus nondum excultis consideravimus conjunctione. Insuper perdocti
viri istius, tam solitariae dc hac re sunt observationes , neque ullo alius observatoris testimonio
anirmatae, iit scrupulum mihi injecerint, an verae sint.

Hoc admodimi apud virum perdoctum Rathke, si fortc haec vcrba legerit, offensurum, per-
suasum habeo; sed palam profiteor, mihi nunquam in mentem vem'sse, ei malediccre, hoc a me
alienum sit, verum tantummodo tendo, in quo persuasus mihi videor, istius viri perdocti obser-
vatioiw3S de hac re institutas, parum aut nihil demonstrarc.

§. 67.

Branchiae sunt, ut cum viro pcrdocto du Trochet loquar, et cermalcs et genales '^'') quas
■qiiidem ita discernunt ceteri auctores, ut de branchiarum fasciculis (cervicalibus) et arcubus (gena-
libus) dicant. ^^^) Quam vir egregius Rusconi Ae branchiarum structura, exhibuit explicatio at-
que descriptio in Salamandra aquatica, eadem in Salamandrula nostra est, idem de circulatione
(juoque valet sanguinis, quam eandem observavi, ita ut supervacaneum mihi videatur, demonstra-
tum iterum iterumque demonstrare, quare hoc ommisi. Fig. 21 a. fasciculos brancluarum paulo
post partum vidcas. Fig. 28, 29, 30, 31. fere caducos et maceratos, Vidi semper fere, medium
fasciculum , dcinde tertium , postremo primum demum obsolcscere. In Fig. 32. prorsus jam eva-
iiucrunt branchiae, restant tunc foramina spiracula, quae paulatim clauduntur. Quo majorcs bran-
chiarum sunt fasciculi, co minorcs pulmones, ita ut primum vix sint reperiundi, (sunt nimirum pli-
culae cutaneae vix visibiles). Quo magis autcm obsolescunt branchiarum fasciculi et macerant
<!0 magis excoluntur pliculae, usque dum formam suscepcrint ccUuIosam illam et bullosam
Fig. 31 i. Fig. 32. margaritaceo colore. Pulmoncs igitur et branchias, contrariam ct opposi-
tam habere relationcm, inde intelligas. Arcus branchialcs depinxi Fig. 21 e. quas in nihilo dis-
crepantcs videas ab Salamandrae aquaticae arcubus brancliiarum, quos \\v egregius Rusconi de-
lineavit. Ingeniosa, ill. viri Carus comparatio est, intcr arcus brancliiales et os linguale, cum
piscium thorace. *^^) —

Ore mecum communica^it vir ill. Heusinger, Wrccburgi quum adhuc versarer, virum per-
doctinn Htischhe, nisi fallor, (nam, quem scripsit libri titulus, memoriae elapsus est) dixisse, au-

I 96
I 9 7
I 98

) I. c. pag. 190,
) 1. c, pag, 113,

) Rusconi, Descrizione anafomica degll organi della circolazione delle larve delle Salamandre aqua-
tiche etc, pag. 7. Tab. II. Fig. 5.
"') Zootomie pag, 495.

I 3

36

ditus orgaiion ex brancluaruin arcubus forniari; niihique mandavit illustr. vir ille, ut hoc, quan-
tiun, fieri posset, accnrate iuquirerem. Sed, arcubus branchialibus Fig. 2*1 f. rejectis, inveni utrim-
que puncta albicantia {aa) prorsus a I)ranchialibus arcubus segregata, eam ob causam videnda,
quum processus mastoidei nondum clausi, vel admodum pcllucidi sint.

§. 68.

Non possum, quin silentio practermittam miram, qnam in duobus ovulis inveni, monstro-
sitatem Fig. 25«. Fig. 25*. Fig. 25 c. Fig. 25 <7. Fig. 26«. Fig. 255. Fig. 26 c. Fig. 2iid. Fig. 26 e.
in diversis positionibus depictam; est nimirum ex perill. Airi Mechel divisione duplicitas
monstrosa superior anterior 2°°) quam eo mirabiliorem existimo, quum, quantum com-
pertum habeo, vii- pcrdoctus lacobaeus fere sit unicus, qui obiter bicipitem testudinem comme-
moraverit. 2°^)

§. 69.

Ex hucusque de Salamandrulae historia evolutiva, enarratis Tibi, Lector benevole, ana-
logiam, permultaque pimcta, qnae existimanda sint comparationi commoda, intercedere inter
Salamandrae, Ranae, ^°*) Lace