(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Biodiversity Heritage Library | Children's Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Oratio de arte interpretandi grammatices et critices fundamentis innixa primario philologi officio [microform]"

>' >■ ^ -v---: ■•*;■ .-ivv;^ •■■- . ''^i-.^:^'}:.yL.:^..,- -.y'^ 

'". ' ^rt" ■-.'"■• , . ■'■ ' , ■ ' *■■';-•">':.■» — . ■^,'^* 



<Z^ 






/> 



O 







-' , '■ r" '. ■'■' '{ « , .1'. . ■ ''i' "^* -*:'^'" "■ ■' 
V^. /;■:'■'' ■. ' '-:■'■", ■■ ' ■ .''■ 



')'r ■?"*: *'■• ■^/ i' ■;','■■: V^-VN.*- . ; ■ ■ . ■.■ 


















m. 







fe: 






ft- 






■""'-■■■= ■■ ■'■., : ■■■^ '•■ ■:■.-■.,=-: .-SriV^.^^irfVv::;^^ 



- : -. ■ ,.N* V- .v,;^ ■^r-:.;ww«:,^ 
V : - •^'■' '■'/f'Ji:'iK^--^': 

■_ ■ . ». ..^ *•* -A^ • •£-.'■ 

• -■' ■■■ ■'.,-4^j^;4 ?.■-.■':.•■■■■*> 



\\ ■ ~ 
■t'- •■■ 



"■^r/v ■/i-'ii^--S';«"' ■•■ 

■■'■■- "■T"'.. .v-,Y,.. 

■■-.■■,■• . >?V,Ki. 

' ■ ... " t- ' '. -> ■ 

^ ..^■.V{'^,:'v-<SS 

.., -:■■■,. , .;■.>->■ r^fi: 

. '' . ■ ■'..' ''-. . ^'- '(* -■ 



.fr ■;■■ ■- -i .-^<> 

•\. ,■ ■'-.:-V:-^v^^ 

.r ■:. :^'- ::/a^'=§; 

■■ . ■;•■;■■;;•.■„■.». 



■y: ^•S.:'f: 

■ * ',. .:*V 

■ •■■ . >»' <.-«C 



y"/'..<'-- , • 






r*''3 



■■--^-.: <...■■»••■ ■ 

0m ■ ' 

Vr-- .^•^,.^ -.■ ■ 



^--If/ 



?{?v .:> r ; 
►..-7. ; .-. ' 



^^•vv ■ - - 



'. ■ . ■ ■ ■ \ ■ - ' ■ ■■■ '" ■ ■■ ■^'■■^'^'< 

' ■ , . ..: -■■-^ - ^■•-^'s.' i •^?^^' 

.. •■ . ■<r- '■ ■ •• ; ■■ ■>. ; V'»-^,- 

■. -/ ■ ... •' *. ., 1 ■ ■*-■;: f:- 

•■.,■. -.; - • '•..•-. ■ :■■,.-'•-'.?'■*:: 

i. * / .'.-'■.. , '■'^' ■*■■■.,*:, \^'^-c. 

■ ~- ■" ■ !■•■ ■.^ .-T.- ; ■,-■■:■■.■<■' ■'t^. 

'■^' .■'■.■- '■'■■•,/' '^^'■^^^iVAi 

■ '■■.■::';•- U-f^V"/^ 

'-■'■■" ■\^: \-r-' :.. S;,,.i;:-..m, 

' ■ ; .' ■* -.■ </' ',:-■' ■'■ 'SS:- ■■ .-■^ 

. ■•- ■ ' ■: -■l.-/rV,. ■: ^•..■■^.^m^ 

" ■ ,•;•-... , :-.:">:;-;V..'R ;;•;:-■ ■^^■■'•^^ 

■■ -.• ■ ■' '■ ''■■^.-■. ■■/■''' ■\'-'''~:.:,'. '^^'k 

■:■■.■-:'.:. ^:','>^:;;-*?f?#^ 

■ :- '■- -■.■■-■'.: ■ - :;•■>. -vri^^f^ , 



■ . ■ .■ .-^.-^--.^ • . ^..-■■^-^•'•^■^^.'•^■v 

■'■■"•■'• ■ % ';rf&^'^'^^'S'^: 

' ■ ' : ■- .1? ■ ■• ,■!•",. -I- .;•.-<.". .J'.-»'! .' 

-^-; ■.•■■-•-,,.'•,•■><:■■, '■■i '«••'.•■ . ,, - i * ■ : ■•■, ■-.f:--^ ': '.■■■\-'^,'r,V,i-*^-'-*^' .;<.,:■.-- 

■>--,«.-'*;;•:. ■-'- ;'^..-.. .v.^--- ■■ '^.. .■.-*■.■ '. ..; , .j. ■■•■,■■;■'■ ■;:•<*■.■•' -.." ■. 
.>g:^S.;;i?^i>vf %.r.:,,. v,i:.,;.. ;■ ^-?-.. .^ A^r:<,i;^^-^.v^-^::;^>; ;;■■£/ 



•■H^':'y; 



^^1^.: ■^- 



ORi T I 



DB 



ARTE INTERPRETANDI GRAMMATICES ET CRI- 

TICES FUNDAMENTIS INNIXA PRIMARIO 

PHILOLOGI OFFICIO. 




LiBRAny 

OFTHE 



R A T I d'~ "' '■^"~'"-' t.s 



I)B 



ARTE INTERPRETANDI GRAMMATICES ET 

CRITICES FUNDAMENTIS INNIXA PRI- 

MARIO PHILOLOGI OFFICIO, 



/ 



QUAH UABUIT 



CAROIUS GABRIEl COBET^ 

A. D. XX JUNII, A. MDCCCXLVI, 

QUL'H IN 

AGADEMIA LUGDUNO-BATAVA 

LITERIRVH HCmiflORlIM ET PHILOSOPHUE THEORETICAE PROFESSIOflBli 
EXTRA0RDIK4RIAH 

SOLEHXI RITC AVSPICABKTCB. 



LUGDUNI-BATAVORUM , 
APDD H. W. HAZENBERG et SOCIOS. 



MDCCCXLVII. 



£A TYrOCKirnEO U. It. DE CRECK. 



■f-ff-i '■ '^ " )-'- 






AcA.D£MIA£ LCGDUHO-BATAVAE CURATORES VIRI ILLUS- 
TRISSIMI, 

QDI HIS AB ACTIS ES, VIR CONSDLTISSIME , 

ACADEMIAE RECTOR MAGNIFICE , • 

ARTIDM ET DISCIPLINARUM PROFESSORES VIRI CLARISSIMI, 

QUI lURI DICDNDO £T CIVITATI REGENDAE PRAEESTIS, 
VIRI INTEGERRIMI, 

DIVINORUM ORACDLORDM INTERPRETES PLUEIMUM VEHE- 
EANDI , , 

ARTIUM ET DISCIPLINAROM DOCTORES ERUDITlSSIMI , 

HDIDS ACADEMIAE ALDMNI, COMMILITONES OPTATISSIMI, 

CDIDSCDNQUE LOCI ET OEDINIS HIC ADESTIS AUDITORES 
HUMANISSIMI, 



Saepe mihi aniinum subiit cogitatio, quid es- 
set cur literarum aatiquarum splendor, qui apud 
maiores nostros tam clarus fulgebat, hac qua 
vivimus aetate nescio quomodo laborare et de- 
ficere videatur: cur literarum studia tanto ohm 
omnium amore, cura, ardore exculta, ut qui in 

1 



'n\m 



republica et in severioribus disciplinis principes 
essent hac quoque literarum laude spectari vel- 
lent, nunc apnd horum plerosque iacere coepe- 
rint ac prope dixerim contemni. Saepissime quum 
peregre abessem cum eruditis Italis vel aliis quibus- 
dam, quos discendi amor aut fortuna eodem addu- 
xerat, de studiorum ratione sermones conferens non 
sine moerore et indignatione sensi quam alte ista 
labes animos multorum insederit. Non aeque 
omnium me movebat auctoritas. Multorum le- 
vitatem nil praeter sua adinirantium facile erat 
contemnere. Erant qui nullius disciplinae gnari 
et de omnibus tamen suaviter ad imperitos au- 
ditores disserere soliti eundem morem alio trans- 
ferrent et quae ipsi nescirent, ab aliis sciri posse 
aut disci debere negarent. Sed supererant alii 
acuti sane homines et ingeniosi, quales Italia 
quamquam tristi olim servitute oppressa et quod 
etiam peius est gravi veterno torpens complures 
proferre non desiit, qiii avitam patriae gloriam, 
literacum antiquarum studia, vilipenderent tam- 
quam rem minutam et exilem, nec satis dignam 
sumraorum virorum persona, a quibus sua cnius- 
que patria maiorem humanitatem felicitatemque 
merito exspectaret. Elegantium hominum ea studia 
dictitabant esse, otio affluentium : vitam humanam 
nunc graviora postulare ac severiora: optandum 
esse illud quidem, ut qui in maioribus excel- 



^iif ■■¥-',. ^\ ■■ 



lerent, etiam his veluti omamentis suam quisque 
scientiam condecorarent et amoeniorem facerent: 
sed rem esse immensi operis neque in hac vitae 
brevitate rerumque addiscendarum prope iufinita 
copia eiusdem hominis esse utramque laudem 
coniungere. Praeterea multos, quos literis vide- 
ant dare operam inque iis* vitam terere sibi non 
videri id assecutos, quod reliquis polliceri sole- 
ant: plerosque in minutiis futilibusque quisquihis 
haerere, quas pro rebus quantivis pretii et aliis 
et sibimet • ipsis venditent. Non satis apparere, 
imo vero in nonnuliis plane deesse videri illum 
animi ingeniique cultum, quem iure ilhus doc-* 
trinae fructum exspectaveris, quae prae caeteris 
omnibus pulchri verique sensum in hominum 
animis excitare, excitatumque alere et corroba- 
rare posse dicatur: contra in eorum commentariis 
nativam antiquorum simplicitatem pulchramque 
cogitandi loquendique serenitatem tamquam nube 
obscurari obruique indigesta rerum, saepe etiam 
verborum , abundantia , quae studiosi lectoris 
animum fatiget lassumque et obtusum relin- 
quat. 

Hisce ac talibus voculis et querelis pro tem- 
pore proque cuiusque ingenio reponere aliquid 
non erat admodum difi&cile. Namque inique om* 
nibus obiiciuntur, quae imperite et inepte com- 
miltuntur a paucis. Latissime patet Philologiae 



campus: quaecumque ubique terrarum exstant an- 
tiquioris aevi et humanitatis raonumenta, sive lite- 
ris cxarata, scriptores, inscriptiones, numi, sive 
illiterata, quales sunt artium reliquiae picturae, 
sculpturae, architecturae et similium, ea omnia 
philologis tractanda et exploranda sunt ut ex ii» 
antiquorum populorum historiam, vitam, artes, 
literas ita cognoscant, ut quo pacto nostra hu- 
manitas inde orta sit, quid illis acceptum refe- 
ratur, quidqua de causa differat ostendere possint. 
In hunc igitur campum involat undique quilibet, 
carpens sibi partem quamcunque, in qua illus- 
tranda explicandaque operae pretium sibi factu- 
rus videatur. Mirandumne est plures semper 
ab eruditione vel iudicio non satis paratos dare 
sese ridicule et rei praeclarae labem adspergere. 
Odiosum est nec multum prodesse mihi videtur 
alienos errores de industria proferre et severe 
acerbeque notare, quum liceat meliora sequi suo- 
que exemplo quid rectum videatur ostendere. 
Itaque nunc ad docendas literas Illustrium huius 
Academiae Curatorum sufFragiis et augusti Regis 
decreto ipse vocatus studiorum meorum veluti 
rationes quasdam mihi reddendas esse arbitror, 
ratus maiores nostros instituisse, ut is, cui do- 
cendi provinciam demandassent, in auspicandi 
muneiis solemnitate orationem haberet non 
adeo ut reconditum aliquod argtimentum docte 



■enuclearet neque etiam ut dicendi suavitate et 
elegantia audientium animos demulceret, quam 
ut paiam coram hac summorum virorum corona 
^periret quam viam ac rationem studiorum ad 
eum diem secutus postea in erudienda iuventute 
esset secuturus. Circumspexi igitur dicendi mate- 
riam, in qua explicanda quid mihi in Philolo- 
gicis studiis prx)bandum quid non videretnr 
candide exponerem et dicam: de arte interpre" 
tandi Grammatices et Critices fundamentis in' 
nixa primario philologi officio: de quo argu- 
mento quae perspicue, ut potero, et breviter 
disputaturus sum attentis, quaeso, et benevolis 
auribus animisque accipite. 

Grammatica scientia, cui inniti omnem sanam 
interprefationem constat inter omnes, versatur in 
cognitione vocabulorum, quibus populi ahcuius 
lingua constat. Eorum naturam et antiquissimam 
originem rimatur, formas et siguificandi potes- 
tates, compositionem constructionemque pro va- 
riis temporibus et locis variam assiduo lectionis 
et meditationis usu notat et explorat. Et inqui- 
rere quidem in alicuius linguae primam origi- 
nem cognationemque cum primaevo hominum 
sermone indagare ut per varios gradus aliae sint 
propagatae ex ahis atque sic ad communem omnium 
stirpemcogitandoadscendere, tumsingulorum ver- 
borum origines scrutari primitivamque ct nativam 



6 



cuiusque notationem e tenuissimis Testigiis inge- 
niosa divinatione eruere, id vero et periucundum 
est et intiignem habere potest utilitatem. Sed pe- 
riculosae plenura esse opus aleae ostendunt ple- 
rique omnes, qui ad hanc aetatem incredibili in- 
dustria et acumine in hoc genere elaborarunt. 
Sophistica ostentatio et futiles bariolationes an- 
tiquiorum , qui nullo stabili fiindamento nixi 
quidquid feraci ingenio occurrebat temere ar- 
reptum pro certis ponebant neque inter sese 
umquam neque sibimet ipsis consentientes infa- 
mem dudum hauc operam prudentioribus et certa 
quaerentibus reddiderunt; et profecto incredibile 
dictu est, quam putidas et insanad derivationes 
isti protulerint, qui, ut lepide aliquis et vere 
dixit, in Etymologia vocalium nullam , consonan- 
tium perexiguam rationem habendam esse credi- 
disse videntur. Ista opinionum commenta dies 
delevit deletura similia omnia, quae non ratio- 
num momentis certaque analogia nitantur. Nempe 
huic uni, analogiam dico constanti scriptorum 
U8u confirmatam. suus semper constabit usus et 
pretium: huic danda est opera, ut immensas 
Graecae linguae copias fideli memoria retinere 
et ordine explicatas contemplan possimus, huic 
recte superstruitur linguae aedificium, quod no- 
vas semper et reconSitas divitias reserantibus 
cxproraet. Non spernimus ncque parvi pendiraus 



ps^*^a'^-;t,««^ 



eonim Jabores, qui nostra pracsertim mcmoria e 
remotis Indiac recessibus novas vias ad retcgenda 
humani sermonis primordia aperuerunt: laeli gra- 
tique felicis sollertiae suavissimas primitias acce- 
pimus nec vana spe plura in diem et certiora 
erutum iri exspectamus. Sed Grararaatico vete- 
res interpretanti haec prima cura est, ut quod 
adest cognoscat et linguae superstitis monumenta 
perscrutans cuiusque vocabuH formam et sensuni 
ab ipsis veteribus discat. Sunt quibus hoc stu- 
dium leve totumque in minutioribus haerere vi- 
deatur. Quam vellem harum rainutiarura accu- 
ratam cognitionem afferrent omnes, qui toti in 
altioribus non verba magis quam res et notio- 
nes sectantnr. Quorum opinio quum late ser- 
pere coeperit raultorumque aniraos ita invaserit, 
ut cum minore labore plura ac praestantiora 
cxtemplo discere postulent huic errori strenue 
obviam est eundum. Quemadmodura enira nihil est 
insulsius et magis puerile, quam in dictionis no- 
tis et formulis colligendis aetatera conterere, sic 
illorum retundenda levitas est, qui repudiata vel 
negligenter percepta Grararaatica ratione scripto- 
rum sententiara veluti hariolando rapere se posse 
arbitrantur. Quidquid raente aut ipsi percipi- 
raus, aut accipimus perceptura ab aliis, id verbis 
deniura illigatum intelligi potest: ita ut quidquid 
audimus • vel legimus a vcrborum, quae sunt 



9 



cogitatorum efl&gies et imago, intelligentia pen- 
deat. Non est autem nimis difi&cile aequalium 
populorum linguas mente et memoria complecti: 
nam orationis forma stabilis est, de sensu singulo- 
rum veluti pacto constat inter omnes. A paucis 
inde seculis cultiorem linguam et scriptores, qui 
quidem legi merentur, habent illi populi, qui nunc 
reliquos in orbe terrarum cultu et humanitate 
antecellunt. Quam diversa est antiquarum lin- 
guarum ratio ! Per annos plus quam bis millenos 
sermo Graecus apud cultissimas gentes in usu 
fuit secutusque est , ut solent hominum lin- 
guae , varios casus et vicissitudines , quas illi 
experti sunt, in quorum ore et animis vivebat. 
Quae communi nomine nunc Graeca liogua ap- 
pellari solet et propterea a plerisque pro una 
eademque haberi, longa constat linguarum serie, 
pro varia aetate et patria et ingenio eorura, a 
quibus usurpabatur, diversissimariim. Quanto 
antiquae stirpes, unde populi in libera Graecia 
orti sunt, indole et moribus discrepabant, tan- 
tum est in oratione discrimen. Si quis (ut hoc 
utar) Dorici sermonis reliquias ad antiquam lin- 
guam Jonicam et Atticara spectare volet, apud 
aliam nationem se credet esse: adco sunt dissirai- 
lia orania: ingenium gentis, instituta, cogitandi 
ratio, materies, forma. Dores graves ac tar- 
di, patrii moris tenacissimi, reliquorum om- 



nium incuriosi primum, deinde, uti fit cre- 
scente potestate, superbi contemtores, pauco- 
rum Terborum , toti rebus strenue gerendis 
intenti IJacundiam elegantiamque dicendi, levitatis 
scilicet indicium, truces adspernabantur. lonescon- 
traacuti, mobiles, novatores, garruli, ita sese pri- 
raos omnium hominum esse postulantes, ut quae 
ubique essent pulchra apud sese pulchriora exsta- 
rent. Ingenitum hoc elegantiae studium instituta 
incendebant: apud ingeniosum populum audiendi- 
que cupidissiraum non erat alia laus maior quam 
eleganter ornateque dicendi: facundiae patebant 
omnia. Dorum igitur aspra et incomta oratio 
rudem horridamque antiquitatem tota referens 
militiam durosque labores spirare videtur. Apud 
Atticos laetus summorum ingeniorum proventus 
patrium sermonem ad illud evexit fastigium, ut 
nihil umquam viderit humanum genus, quod ad 
illam copiam, nitorem, magnificentiam cura ele- 
ganti siraplicitate et sobrietate coniunctam possit 
comparari. In ea tamen re Graeci veteres con- 
spirant omnes ut naturam sequantur et cuius- 
cunque sint originis sui sinf , adeo ut quid- 
quid faciant aut loquantur ex ingenio gentis 
sponte natum agnoscas. Atque haec est prima 
Graeci sermonis aetas , in qua a primordiis ad 
amissam libertatem lingua vivebat, nil in sese 
admittens nisi quod sanum incorruptumque cs- 



t 



■■. .''';■■ '■•'■i' 



10 



set. Supervenere ca tempora, quum fractis ser- 
Titute animis nitor ilie pristinus paulatim couta- 
minaretur. Simul fines quibus olim continebatur 
late proferri coepti sunt: primum Macedonum 
arma cum imperio suo Graecae linguae usum 
extendebant. Asiatici omnes, Aegyptii, nil nisi 
Graece: deinde ex quo victor Romauus Graece 
didicerat, in toto Romano orbe elegantiores om- 
nes Gracca patrio sermoni anteferre: Graece sci- 
re, Graece loqui, Graece scribere praecipua laus 
habebatur. Hinc periit antiqui sermonis since- 
ritas omnibus ita uti fit ex sui sermonis usu ac 
ratione aliquid alienum et sordidum admiscenti- 
bus. Natus est sermo omnibus communis et fcre 
plebeius sine colore nec vigore, quem ad anti- 
quiorem illum comparatum recte mortuum dixe- 
ris. In Graeciae incolis languescebant spiritus. 
Advolarunt tamquam in vacuum campum pere- 
grini imitatores, qui arreptas undique veteris ser- 
monis reliquias ingenti labore et studio tamquam 
in musivo opere tesserulas componentes in summo 
orationis omatu scilicet et magnifico apparatu 
inopes incedebantet ieiuni: maximus prodiit scrip- 
torum numerus, dum docti indoctique passim 
ad componenda sua vel aliena ruebant ncque 
amplius natura sed eruditio incendebat studia. 
Oritur confusio ingens, aliis ad nobilem maio^im 
simplicitatem et incorruptam scrmonis screnitatem 



,; '•>: 






11 



propius accodentibus et antiquitatis colorem arte 
feliciter reddentibus, aliis ad aequalium et civium 
plebeiam humilitatem aut ineptum inflatae oratio- 
nis tumorem delabentibus. Regnare coepit imi- 
tatio languida, plerumque insulsa, nec fere ultra 
Tcrba dicendique formulas procedens et consuta 
e pannis, quos veteribus scriptoribus impudenter 
et inepte sublegebant: hoc malum in diem glis- 
cere: qui docte scribere volebant obsoletorum 
verborum cadavera, ut ita dicam, efibdiebant, aut 
procudebant nova ad omnem analogiae formam 
deficiente pulchri sensu elegantiaeque temere 
efficta: hinc paulatim quid bene Graecum esset 
quid non esset vulgo dubitari et ignorari coep- 
tum est nec doctissimi quique hanc labera effu- 
giebant: morosa nonnullorum severitas indoctam 
reliquorum temeritatem non tantum non coerce- 
bat, sed faciebat audaciorem; nam qui acriter 
cum soloecismis bella gerebant magistelli cum 
suis ineptiis contemnebantur; deficientibus sanio- 
ribus criticis ad inanes quaestiunculas et futilis- 
simas controversias Grammatica ars delapsa est. 
Interea crescebat barbaries , artes et literae in com- 
muniomnium senio et veterno moriebantur. Tandem 
succubuit Graecia, profugerunt pauci cum reli- 
quiis saniorum temporum in Italiam, ubi rena- 
tis Literarum studiis humanitas e tenebris lon- 
goquc somno rodiit in lucem vitamquc. 



:y- fjm'j-^:;;-^ 



12 



Tum vero ardore incredibili quaecumque literarum 
monumenta hominum incuria et barbaries non- 
dum deleverant ab interitu vindicare et ad cultum 
fructumque vitae adhibere omnibus, qui supra 
vulgus sapere vellent, et laus summa erat et 
oblectamentum. Ardentissimo studio eruditi om- 
nes in omnis generis sci-iptoribus, poetis, histo- 
ricis, philosophis, oratoribus, sophistis, rheto- 
ribus cuiuscumque aetatis et pretii promiscue 
helluabantur, ex indigesta difFusae lectionis far- 
ragine omnem humanae cognitionis modum mente 
se complexuros sperantes: cuius doctrinae ut do- 
cumenta exstarent multi collectam undiq^ue ex- 
plicationis et annotationis materiem sine iudicio 
nec delectu effundebant. Simul pleiorumque 
animos invasit ea insania, ut quidquid esset 
antiquum id pulcherrimum simul et elegantissi- 
mum esse pro certo poncrent, pernicioso errore 
praestantissima quaeque cum futilissimis aut etiam 
perineptis eodem loco pretioque habentes, ex 
qua superstitione dici non potest quam absurdae 
opiniones ad hunc diem philologiae inhaereant. 
Maxime nascentera Graramaticen haec labes infe- 
cit, quum commixta omnia essent atque confusa 
et temeraria correctorum levitas nihil non sibi 
in corrupta exemplaria licitum putaret. Quid- 
vis pro quovis poni posse aut reponendura esse 
£acile8 credebant formaequc verborum et signifi- 



--1 r» n ft 



r\\: 



15 



cationes non latione et usa sed pro cuiusque ar- 
bitrio et peritia constituebantur. Longa dies in 
multis abstersit primos errores et saniora docuit, 
sed nimis multi antiquum obtinent et inutili 
eruditionis copia obruere ingenium et hebetare 
quam severo delectu acuere et polire malunt, 
operose explicantes quae nemo nesciat, et quae 
obscura sunt aut corrupta, dum aliena multa 
congerunt, magis etiam obscurantes. Pervertitur 
mens et occaecatur formarum varietate notio- 
numque nullo vinculo inter se aptarura multitu- 
dine, unde novae semper existunt discentibus 
difficultates, qui quidquid iuvenes magno labore 
ita didicerunt ut ubique ex aliorum auctoritate 
pependerint ac nihil fecerint suum , ubi ad vi- 
rilem aetatem pervenerunt sine magno dolore nec 
desiderio elabi sibi et effluere patiuntur. 

Huic igitur malo quo tandem pacto meden- 
dum? Nempe ea ingredienda via est, quam prin- 
cipes in Literis viri in hac nostra Academia primi 
aperuerunt, quam Vos mihi, viri clarissimi, digni 
eorum discipuli et successores primi monstras- 
tis: cum accurata sanioris Grammatices scientia 
criticam facultatem coniungere atque hanc ex illa 
elicere, alere, corroborare et in diem augere, et 
unicum ponere verae et solidae eruditionis fun- 
damentum ut antiquitatis studia ad sanae rationis 
simplicitatem revocentur. Intelligendi interpre- 



■ ■^^ 






14 



tandique usum in quotidiana vita et hominum 
celebritate optime sibi quisque comparat. Quid- 
quid homines loquimur, nisi forte quis ioco aut 
dolo interdum de industria quaerit ambiguitatem, 
unum habet sensum, ut prorsus eadem cogitatio 
ab loquente transeat ad audientem: atque hoc 
est intelligere ut quod cogitavit ahquis, idem 
nos audientes vel legentes cogitemus. Itaque ne- 
cesse est, ut verbis omuibus certa insit ac de- 
finita vis, de qua ita inter omnes constet, ut 
nulla audienfi vel optio possit esse vel dubitatio. 
Quid est igitur cur in antiquis scriptoribus inter- 
pretandis non idem valere credamus? quid est 
cur interpretatio quum simplex esse deberet, ut 
omnibus de iisdem eadem statim cogitatio nasce- 
retur, tam vaga sit et fluxa, ut novi semper in- 
terpretes prodeant aliter explicantes quod erat 
sexcenties explicitum ab aliis. Est operae pre- , 
tium videre quo supercilio ii, qui olim et sibimet 
ipsis et aequalibus praeclare rem gessisse visi es- 
sent, contemnantur ab recentioribus, quibus deinde 
subnati alii spretis prioribus omnibus soli rem 
acu tetigisse vulgo videbuntur donec alii suc- 
crescent etiam acutiores. Uuius mali variae causae 
sunt, quarum nunc praecipuas commemorabo. 
Et prima quidem est ea scriptorum confusio, quae 
qualis sit et unde orta explicuimus. Solent multi 
promiscue omnes aut legere aut ad interpretan- 



WW^':.f- ■'" '■'' 



15 



clum quocl iii manibus est adhibere. Sic praeclaris- 
simus quisque antiquorum cum recentiorum in- 
fantia et stupore componitur. Est aliquid inter 
Homerum et magistellos, qui Romae et Constan- 
tinopoli, poesi dudum extincta, Graecos hexa- 
metros pangerent. Est aliquid inter Platonem aut 
Demosthenem et inanes sophistas et rhetores nu- 
gas putide deblaterantes. Saepe eos, qui labente 
ac propemodum extincta Graecitate vixerunt, 
aut alius linguae usui innutriti Graece balbutire 
didicerunt, metiri solent nonnulli et explicare e 
praeclaris summorum apud antiquos Graecos in- 
geniorum monumentis. Mirandumne est ex ea 
ratione et formas verborum instabiles videri et si- 
gnificandi potestates tam varias fieri et ambiguas 
ut e magna copia significationum arripere liceat 
unicuique quod in rem suam vertere possit. Hinc 
non unam, sed duplicem, sed etiam triplicem 
sententiam idem locus continere posse putatur. 
Spes est (vel metus potius) fore ut quarta etiam 
et quinta aliquando ab erudito interprete exco- 
gitetur ac docte adstruatur. Hoccine vero est 
intelligere aliquid? Itane inter nos coUoqui, 
itane scribere homines solemus? 

Emergendum ex hac caligine ita est, ut unum- 
quemque scriptorem ex se spectare mature as- 
suefiamus ut quae sit apud quemque constans 
orationis forma, quae vis singulis vocabulis di- 



'■ ■ . ", ' .' ' ' ■'■_'■■'•'"" '\ ;, ^'■■:: -■;; .'■• A'-:'f:.r^v'''F''-''^'i' ■• 

16 • ■ ■ :.M 

cendique formulis subiecta, longa familiaritate 
et usu veluti ex ore loquentis discamus. Sic 
demum uascuntur notiones clarae certaeque, ut 
sibi quisque credere tuto possit neque ab aliorum 
sensu iudicioque totus pendeat. Nam trepidabit 
scmper et in interpretando dubius haerebit, cui ad 
alterius auctoritatem confugiendum est et quod 
praesens hora postulat e Commentario aliquo vel 
Lexico corradendum. Itaque Lexica abiicere et 
sibi sufficere mature docendus est quicumque 
iustam certamque antiquae linguae scientiam 
quaerit: ita vero quae antea Taga et infinita te- 
mere volitare videbantur, stabilia fieri et con- 
sistere videbit, dispellentur istae nubes, quae 
menti quo minus verum clare cerneret officiebant 
et ex tenebricoso itinere emersus in lucem firmo 
gradu, quo tendebat, recta perget ire. 

At novas tenebras veterum monumentorum in- 
terpreti offundere videtur, quod Antiquitas sive 
vita antiquorum populorum magnam partem 
ignota est et plurima suut in hominum sermone 
explicanda ex notitia et fere dixerim adspectu et 
contemplatione earum rerum, quae loquentibus 
in manibus semper vel ob oculos essent. Faten- 
dum est multa esse eius generis, quae nemo sibi 
umquam ita animo informare et fingere possit, 
quin periculum sit ne nimium quantunl et for- 
tasse ridiculum in modum a vero aberret: plura 



17 



sunt qnae ancipiti coniectura rimamur: sed ple- 
raque laetamur sic esse comparata ut, quum 
quacumque aetate apud quemlibet populum cer- 
tum naturae ductum et analogiam sequantur 
ex assidua veterum lectioue coniuncta cum dili- 
genti aequaliura et rerum et hominum observa- 
tione . recte cognosci aestimarique etiamnunc 
possint. Praeterea ingens superest antiquariae 
supellectilis copia, unde vita populorum veterum 
potest cerni oculis et manibus tractari habentque 
ea omnia insignem utilitatem cum suavissima vo- 
luptate coniunctam. luvat meminisse, quum mihi 
in pristina Romani imperii sede priscae antiquita- 
tis monumenla contemplanti et praeteritorum 
saeculorum seriem animo revolventi venerationem 
et sacrum quemdam horrorem incuterent Sed 
non est philologorum in iis contemplandis cog- 
noscendisque totos esse. Erutas e terrae gremio 
antiquitatis reliquias explorare, aestimare et ad 
communem utilitatem et notitiam proferre ar- 
chaeologis datum est et numismaticis et peritis 
artificibus, quorum Iabori|)us laeti gratique in rem 
nostram , id est scriptorum intelligentiam , uti- 
mur. Nam veterum vitam publicam privatamque, 
rem civilem et militarem, religiones, mores ex 
ipsorum scriptis cognoscere iucundissima pars est 
studii philologici: in quo nonnihil adiuvamur 
ab ipsis veteribus , qui suos sibi babuerunt anti- 

2 



18 



quarios , diligentia plerosque magis quam acumine 
iudicii commendatos et cura cautione adhiben- 
dos. Gravi autem errore factum est, ut multi 
hoc antiquitatis cognoscendae studium ab lectione 
ct interpretatione scriptorum seiungerent et verba 
scilicet prae rebus, uti aiunt, contemnentes toti 
sint in instauranda oculisque subiicienda ima- 
gine antiquitatis , satis materiei superesse rati 
unde collapsum ingenti ruina aedificium totum 
denuo exsurgat. Frustra. Namque etiamsi col- 
lecta undique materie arreptoque sine ullo de- 
lectu quidquid alicunde porrigatur componi 
aliquid ab acuto et industrio homine possit, 
quod iu umbra viventibus haud absurdum vi- 
deatur, tamen pleraque omnia iis, qui rebus 
gerendis intenti in hominum luce et celebri- 
tate versantur, lusus iocusque est, ut Phor- 
mio Hannibali de imperatoris officio et tota re 
militari disputare videatur. Utinam tandem ea 
omnibus ratio placeat, ut quae sciri nequeant, 
desinant sibi reperisse videri. In contemtum se- 
que et sua studia adduxere, qui nihil sibi ignotum 
nihil obscurum esse postulantes ineptire malunt 
quam ignorantiam fateri. Ab eorum errore sic 
cavendum nobis censeo, ut tacere quam nihil 
dicere antiquius habeamus abiectoque quidquid 
sonet vitium, quod sanum et solidum sit solum 
retineamus, ac nesciamus multa potius aliquando 



"^;': 



19 



fortasse reperienda quam veris et certis falsa et 
inepta miscendo committamus, ut omnia pariter 
levia ac vilia fiant. 

Alius est interpretantibus scopulus multorum 
naufragiis infamis, cui ne impingamur eo magis 
cavendum est, quia placidis latere solet sub 
aquis: eos locos dico, qui ipsius scriptoris vitio 
recte intelligi et explicari non possunt. 

Accidit hoc raro in antiquis, passim in recen- 
tioribus Graeculis, ut dum nimium orationis 
splendori et magnificentiae tribuant, de senten- 
tia rainus laborent ac verba numerosa et modu- 
lata fundentes parum aut nihil "ab avium cantu 
differant. Habent hoc Lyrici poetae interdum et 
Tragici in mehcis chororum carminibus, ut in 
tanto furore et aestu poetico iis excidat subinde 
aliquid, quod mens sedata et composita nequeat 
perspicere. Longe diversa est Graeculorum re- 
centiorum ratio, qui ingenii inopiam et frigus 
vocabulis sonoris et aures implentibus conipen- 
sare conantur connectentes inter se antiquiorum 
lacinias et veteris linguae rehquias, anima sen- 
suque carentes, inanes species sine pondere. Haec 
qui magno nisu et eruditionis copias explicando 
severi ac tristes enarrant videant ne similes sint 
^ iis, qui in strepitosa compotationis hilaritate soli 
non incalescunt et ex facetiis ac iocis nescio quem 
abstrusum et reconditum sensum expiscantur. Sa- 



20 



pere aliqiiando audendum est, et queniadmodum 
hoc magnis poetis condonamus lubenter, qui vel 
in hoc ipso dithyrambicae dictionis ornatu verbis- 
que sonoris ita afficiunt animos, ut eodem impetu 
rapiamur audientes, sic cum contemtu abiiciendi 
isti sunt, qui inani verborum strepitu incautos 
et imperitos fallere possunt, prudentes et anti- 
quorum gnaros non possunt^ ad hoc solum uti- 
les, ut tristi documento constet posteris ex quo 
fastigio ad quam abiectam futilitatem populus 
unus omnium ingeniosissimus amissa libertate 
moribusque in omnem spurcitiem corruptis delabi 
potuerit. 

Venio nunc ad Philologiae partem longe diffi- 
cillimam simul et praeclarissimam , cui quia spu- 
ria a genuinis, sana et sincera a vitiosis et cor- 
ruptis iudicando discernit nomen Critica est. 
Variae semper de hac sive arte sive facultate 
fuerunt hominum opiniones. In qua aliis omnis 
liberalis doctrinae fastigium positura esse videba- 
tur, hanc alii aut ut rem levem et in minutiis 
haerentem contemnebant aut tamquam nulli rei 
parcentem certamque et venerabilem antiquitatis 
auctoritatem temere et insane convellentem odio 
et ira persequebantur. Equidem nunc apud ple- 
rosque duas potissimum video valere opiniones, 
inanem utramque, uti opinor. Sunt quibus cri- 
tica ars videatur ingeniosus et perdifficilis acu- 



•'W^:¥£^r^'- 



21 



torum hominum lusus, utilissimus ille quidem 
ad excitandum alendumque pulchri sensum acuen- 
dumque iudicium, sed lusus tamen, unde nihil 
quod manifestum sit et duraturum prodeat, sed 
speciosa tantum, acute subtiliterque excogitata, 
quae fortasse aliquando locum cedent aliis, si 
qua mox acutius etiam subtiliusque de iisdem 
reperta proferantur. Aliis contra singularis quae- 
dam videtur ac rara ingenii felicitas, qua veluti 
divinitus impedita expediantur, obscura et ab- 
strusa clara luce illustrentur: hanc autem sol- 
lertiam in perpaucos cadere nec quemquam fieri 
Criticum sed nasci ut poetam: nolle igitur ope- 
ram perdere in re, quam assequi desperent: sa- 
tis esse sibi, si quae edi solent, probabiliter 
intelligant: nil ultra quaerere. Utinam hoc sine 
pericuio ab hominibus modestis et industriis fieri 
posset ! Nunc innumerabiles suscipi solent erro- 
res et propagari, qui antiquitatis cognitionem ita 
depravarunt, ut ad exstinguendam sanam ratio- 
nem quam ad confirmandam subinde aptior 
existimari possit. Ingens etiamnunc superest lo- 
corum numerus, quorum nulla nisi stolida erit 
interpretatio , donec vera et emendata lectio ali- 
cunde proferetur. In his utcumque expediendis 
mature iudiciumcorrumpitur,quodab ineunteado- 
lescentia assuefiunt homines contortis ridiculisque 
explicationibus et mirari quidquam desinuotj quod 



22 



docti alicuius rel libri vel hominis auctoritate 
constare arbitrantur: unde mox nullonegotio con- 
coquunt omnia, quia quid sit aliquid intelligere 
numquam intellexeruftt. Operae pretium mihi 
facturus videor si indicavero paucis , quae sit fides 
et auctoritas librorum, in quorum scriptura se- 
curi plerique acquiescunt. Ab antiquissima me- 
moria per librariorum manus propagati iam olim * 
erroribus istorum, indoctorum hominum et aliud 
agentium , depravati ferebantur. Passim apud Ve- 
teres de codicum vitiis et corruptelis querelae 
leguntur. De lihris Latinis, scribit ad Quintum 
fratrem Cicero , quo me vertam neicio , ita 
mendosi et scribuntur et veneunt. Exstat 
epistolae Theophrasti ad Eudemum fragmentum 
de loco quodam corrupto in libro Aristotelis, 
communis magistri, cuius emendatam scripturam 
ex meliore Theophrasti codice Eudemus cognos- 
cere cupiebat. Aliquanto deteriores esse eos li- 
bros, qui ad nos perdurarunt, facile intelligitur. 
Nullum umquam vidi codicem, qui sinemultiplici 
emendatione legi intelligique posset. Vel anti- 
quissimus et optimus quisque saepe turpissimis 
erroribus, quorum nunc tironem paulo diligen- 
tiorem puderet, inquinatus est. Primum vitiosa 
recentiorum Graecorum pronuntiatio millenos fun- 
dere solet errores: tum homunciones antiqui ser- 
monis parum periti, nacti vetustos libros in qui- 



23 



bus literae omnes non diremtis singulis vocabulis 
eodem tenore continuabantur, ridiculum in modum 
similcs literarum formas confundunt, coniungenda 
distrahunt, disiungunt contrahenda: sicubi liber 
lacuna hiabat aut explebant de suo aut dissimulato 
hiatu funditus pessumdabant sententiam: ubi liteia- 
rum ductus evanidi oculorum aciem praesertim 
indoctorum fallebant, locum ad suum arbitrium 
id est temere refingebant. Peius etiam erat, ubi 
intricati tachygrapborum nexus, siglae, scrjlimdi 
compendia et vocabula decurtata describentiBus 
negotia facessebant. Nondum tamen his finibus 
contineturmalum, quod monumentorum veterum, 
deleta et depravata genuina scriptura, fidem ele- 
vavit. Mature prodierunt correctores Graeci, 
acutuli homines, qui quidquid non satis recte 
procedere videbatur pro sua peritia expediebant 
scilicet tanta levitate, ut erasae vel quomodo- 
cumquc deletae veteri lectioni suas coniecturas 
substituerent. Bonum factum, quod bene multi 
supersunt libri vetusti , interpolationibus istis 
antiquiores, unde fraus apparet et ipsa scriptoris 
manus ex genuinis antiquae scripturae reliquiis 
certa correctione potest restitui : sed aliorum 
multorum, quorum non nisi recentiores codices 
nunc exstant, iniquior est conditio, nam inter- 
polatos esse satis constat, antiquam scripturam 
in plerisquc locis non nisi ancipiti coniectura et 



. > ^' ■- 



24 



incerta divinatione possumus expiscari. Praeterea 
lectores docti indoctique passim in librorum mar- 
ginibus adleverunt aliquid explicationis , si quod 
antiquum vel rarius vocabulum vel antiqua dia- 
lectus vel nomen propiium occurreret: vel si 
quid ad sententiam explicandam aut supplendam 
sibi monendum videretur: vel iudicium suum ad- 
scripserunt, ubi videbatur aliquid laudandum 
aut carpendum: quae omnia adscripta primum 
aut superscripta tandem irrepserunt in textum, 
expulsis saepe genuinis succedentia, saepe in alie- 
num locum inserta sensumque turbantia. Super- 
venere, reperta arte typographica , primi edito- 
res, docti sane homines ut pro illis temporibus 
et diligentes, sed destituti ea accuratiore doctrina 
qua nunc post indefessa trium saeculorum studia 
gaudemus. Hi quemcumque primum codicem e 
situ et squalore protractum vili pretio emerant 
propere edere, post editionem scriptum librum 
utpote nullius iam pretii abiiceresolebant, id quod 
Aldos quoque factitasse Venetiis comperi. Hinc 
saepe ex uno omnium deterrimo codice Graecus 
scriptor maculis et mendis obsitus primum pro- 
diit in lucem: has editiones alii crebro cum ipsis 
vitiis repetierunt, alii qui correctiones tentare 
voluerunt audendum aliquid in re conclaraata 
arbitrati demendo addendo et quovis modo inter- 
polando fidem librorum dubiam reddiderunt. His 



25 



tamen utcumque corruptis et temere correctis 
tota linguae et antiquitatis scientia superstructa 
est: unde intelligi facile potest quantae inepliae 
in Grammaticam artem primum, deinde in His- 
toriam et Antiquitates e depravata scriptura in- 
vectae sint. Indubitata et certa esse quaecumque 
alicubi legerentur putantes, nihil in verborura 
forma, sensu, compositione tam firmum crede- 
bant, quin, si unus et alter locus alicunde af- 
ferretur, cum diversissimis misceri confundique 
posse in animum inducerent et annotationibus 
perlongis et perdoctis evincerent. Eriantem mul- 
titudinem, quae semper inanem auctorilatem se- 
qui quam dubitandi salubritatem adhibere ma- 
luit, iam olim ad meliorem mentem revocare conati 
sunt viri egregii, quorum princeps in hac ipsa 
Academia , Josephus Scaliger , videtur mihi 
paene perfecti critici imaginem referre. Nempe 
hi sanam rationem secuti, comparata sibi accu- 
rata hnguae scientia, explorata singulorum aucto- 
ritate perspectoque penitus cuiusque scriptoris 
ingenio et consuetudine , fraudes hbrariorum et 
corruptelas manifestis indiciis deprehendebant , 
quae spuria et supposita essent certis notis a 
genuinis discernebant , aegris ac depravatis sive 
ex antiquis membranis sive ex ingenio pristinam 
formam reslituebant. Horum exemplum iogens 
doctorum hominum numerus omni tempore imi- 



26 



tatus est, in quibus nimis multos fuisse dolendum 
est, qui huic officio impares aut rem praeclaram 
ad suam tenuitatcm contraherent aut mobihs in- 
genii velocitatem nullo rationis freno coercentes 
sine ullo fructu omnia tumultu et turbis imple- 
rent. Illi nil nisi variantium leetionum acervos 
undique sedulo corradunt, onerantes cuiusque 
generis scriptores molesto inutilique apparatu, 
quo saepe nihil est ad exstinguendum ingenium 
magis idoneum, in minutissimis quibusque loquaces 
putidaque diligentia verbosos commentarios et 
nuLem exemplorum, quae nemo desideret, consar- 
cinantes. Hinc fit ut nimis multi ab arte critica 
abhorreant, quam ita comparatam esse putant, 
ut numquam ex hac quisquiliarum supellectile 
emergere possit. At longe secus est. Constare 
coepit inter multos maiorem partem istius far- 
ragihis discrepantium lectionum abiiciendam esse 
et standum auctoritate paucorum librorum, in- 
terdum unius, unde reliquos fluxisse exploratis 
omnibus et iuter se comparatis compertum sit. 
Haud ita magna copia est antiquarum membra- 
narum, quae paucis ante renatas literas saeculis 
solae servabant eos «criptores, quos nunc habe- 
mus superstites. Excitatis denuo hominum stu- 
diis magna ex iis apographorum frequentia pas- 
sim facta est; ita crevit quidem codicum nume- 
ru8 sed sine ullo emendandae lectionis subsidio: 



27 



contra novi semper errores ex librariorum stupore 
et Graeculorum temere corrigentium libidine pri- 
stinis erroribus addebantur. Haec omnia diu eru- 
diti editores undique collecta tamquam in horrea 
recondebant, unde expromeret sibi quisque quod 
ad eruendam genuinam lectionem facere vide- 
retur. Frustra: nam deletis ut plurimum antiquae 
scripturae vestigiis supererant dormitantium libra- 
riorum hallucinationes unde nil quidquam bonae 
frugis extundi, sed levibus correctiunculis ansa 
dari soleret. Tandem patrum maxime nostrorum 
memoria intellectum est ex antiquioribus et lim- 
pidioribus fontibus unice esse hauriendum, con- 
stititque admodum pauca esse, quibus fides sa- 
tis tuto haberi posset. Reperti sunt nonnullorum 
scriptorum codices archetypi, exquibus reliqui om- 
nes, qui ubique feruntur, sunt propagati: nec vana 
spe auguramur fore, ut aliquando aut unus aut 
perpauci Codices Mss. unicuique scriptori omne 
lectionis et emendationis fundamentum sint suppe- 
ditaturi. 

lis, qui comportanda sedulo materia Critici 
oJBficio sese satis recte fungi arbitrantur oppositi illi 
sunt, qui spreta vetustorum librorum auctoritate 
sed feraci ingenio confisi sana pariter et vitiosa 
subito natis coniecturis sollicitant, tanta facilitate 
semper aliquid novi parientes ut eadem variis simul 
modis refingant, mox alia etiam atque alia af- 



28 



ferant, subinde crepantes nil yerius neque elegan- 

tius repeiiri posse. Horum desultoria levitas, ut 

fieri solet, efFecit ut alii in contraria omnia cur- 

rerent, qui illam petulantiam indignati, actum esse 

de veteribus libris clamitant, ni tantae temeritati 

obviam eatur: nihil omnino tangendum vel mo- 

vendum contra membranarum fidem et auctori- 

tatera imperiosi contendunt. Omnia sibi satis in~ 

telligere et defendere posse videntur: nihil est 

adeo absurdum quin expromant alicunde unum 

et alterura locum similem , unde vulgatam scrip- 

twvAm ferri posse et tolerabilem, ut aiunt, sen- 

tentiara continere demonstrant sciHcet. Inter 

utrosque media via incedendum esse iis, qui vete- 

rum monumentorum boni interpretes esse velint, 

apertura est. Pariter errant, qui iucorrupta teraere 

tentant et qui explicant depravata. Sanior Grara- 

matica oranes sponte ducit ad Criticam, neque 

natura cuiquam illam facultatera negavit nisi cui 

negavit omnino iudicium: ad hanc raature ita infor- 

mandi sunt iuvenes, ut in cognoscenda antiquitate 

non cura libris sibi agendura sed cum hominibus 

intelligant: multi enim scripta Veterura taraquam 

oracula quaedam vel Sibyllina folia contemplan- 

tur, ubi abstrusa sint omnia et peregrina nec ad 

morem modumque nostrum metienda. Imo vero 

homines semper et ubique sunt homines: non 

coeli temperies, non reip. forraa, leges, instituta, 



29 



mores, religiones tantum umquam efficient dis- 
crimen, ut homo hominem penitus cognoscere 
non possit. Animo et cogitatione una vivendum 
colloquendumque cum iis est, quos intelhgere 
et imitari studeas. Contrahenda cum singulis 
assidua lectione notitia est et familiaritas , ut 
veluti loquentes audias et praesens praesentes 
intuearis. Ita perspicitur cuiusque ingenium et 
indoles, ita homines nosse discimus et sapere, 
quod non tantum recte scribendi sed etiam scripta 
recte intelligendi fons est et principium. Ita de- 
mum quid dicere vel cogitare aliquis non potue- 
rit, quid contra e more suo ac natura debuerit 
e vestigiis depravatorum librorum certa cor- 
rectione potest restitui. Ita demum apparet aliud 
esse incertas coniecturas proiicere, aliud manifes- 
tas emendationes reperire. quoties indignatus 
languidas interpolationes , quae summorum jn- 
^eniorum reliquias deturpant exclamaveris: hoc- 
cine ergo Homerum aut Aristophanem aut Pla- 
tonem aut Demosthenem ita dicere potuisse in 
animum homines induxerunt! Apparet numquam 
cognovisse, quem tam* dissimilem sui credant esse 
posse, ut qui in ahis nil moHatur inepte, in 
aliis turpiter hallucinetur. At humani nihil ne- 
que ab sese neque ab ullo alio homine ahenum 
esse putaudum respondent: errare et labi hu- 
manum esse et dormitare interdum etiam prae- 



30 



stantissimum quemque. Quasi vero inde quos- 

libet errores in quemlibet cadere posse sequere- 

tur! Eorum valere debet in his sensus et iudi- 

cium, qui natura et indole et longa consuetudine 

iis, quos interpretantur et emendant, facti sunt 

similiores. Non omnium animi capere possunt 

summorum virorum et capitalium ingeniorum 

praestantiam atque hic est unus omnium prae— 

clarissimus Literarum fructus, ut a magnis viris, 

quibuscum diu una vixeris, trahas aliquid, quo 

animus ad eandem altitudinem et spiritus eriga- 

tur. Fructus ille ne nonnullorum abusu cuiquam 

illorum pereat, qui in hac vita non nummos ante 

omnia, non honores, non gaudia quaerunt, sed 

cultu ingenii ad veiam virtutem et humani- 

tatem enituntur, omni ope et studio cavendum. 

* . . . f 

Nam quemadmodum unusquisque, cui viri ah- 

cuius praeclari fehx ingenium virtutesque ac 

merita in quotidianae vitae usu e propinqub spec- 

tare et cognoscere contigit, mehorem se quotidie 

sentit fieri et cultiorem, sic qui cum praeclaris- 

simo quoque Veterum, quorum monumentis hanc, 

qua fruimur, humanitatem fundatam nixamque 

esse constat, eam quam diximus notitiam et fa- 

miliaritatem contraxerit, si quid esset in se sor- 

didum vel abiectum paulatim sentit abstergi, 

alique et confirmari una cum morum et ingeuii 

elegantia ardentem eum veritatis et aequitatis 



^%V\W^ ■ ■'^ "" 



31 



amorem generosumque dignitatis' suae et lil^er- 
tatis sensum, quibus humano generi ad perfec- 
tam A-irtutem et felicitatem propius semper acce- 
dere a Deo Optiino Maximo datum est. 



Graviter mihi commovetur animus, quum Vos 
alloquor, Illustrissimi huius 4cademiae Curato- 
res, viri aetate et meritis venerabiles, honoribus 
et auctoritate amplissimi, quorum suffragiis pro- 
batus et augusto Regi commendatus hanc do- 
cendi provinciam adeptus sum, qua nihil mihi 
vel honorificentius vel exoptatius poterat con- 
tingere. 

Quas umquara Vobis dignas agam gratias, quod 
ea de me studiisque meis sperare in animum in- 
duxistis, ut hos iuvenes ad omnem solidae eru- 
ditionis et verae humanitatis laudem informandos 
meae potissimum curae ac fidei committere vo- 
lueritis. 

Hanc ego Vestram spem et fiduciam ne fallam, 
si quid est in me ingenii industriaeque, omni ope 
intentisque viribus omnibus strenue enitar. At vel 
sic tamen vereor ne multa in me sitis desidera- 
turi, quae ne per[ietuo desint maturior aetas et 
assidua exercitatio, spero, efficient. Sed quid- 
quid desiderabitis gratum erga Principem ani- 
mum, summam in Vobis colendis ct observandis 



32 



reverentiam, ardentem literarum amorem studi- 
umque de hac Academia , de his iuvenibus optime 
merendi desiderabitis numquam. 



Quid mihi animi esse censeatis, viri clarissimi, 
quos ante hos paucos annos discipulus suspicere 
et revcreri solitus nunc dulci collegarum nomine 
possum salutare. 

Neque tamen propterea aut Vos mutati aut 
ipse mihi non idem qui antea videor esse. Nam 
numquam mihi morosi aut severi magislri fuistis, 
sed ea semper vestra fuit erga me benevolentia 
et benignitas, ut multis prope in amici loco 
essem. Itaque hoc erat in votis, quod nunc in 
maxima felicitalis meae parte pono, ut in hac 
Academia, id est Vobiscum, vivere mihi daretur. 
Nempe ita mihi maxime et vita suavis et studio- 
rum fructus uberes fore videbantur, si vivere 
possem Tecum, optime Bake, quem quanti fa- 
ciam, quanta pietate et caritate prosequar, uti- 
nam ita dicere valerem , ut Tu de me meritus es 
et sentit in pectore animus. Non est meae mo- 
destiae Tuas laudes praedicare sed iuvat palam 
hic profiteri posse, gratulari me mihi, qui talem 
amicum, taleni studiorum ducem et moderatorem 
habuerim:habuerim vero — imo habeam et utinam 
diu sim habiturus! nam nunc cummaxime ad 



35 



. Tuam niihi amicitiam, doctrinam, prudentiam, 
humanitatem erit confugiendum ut vita mihi et 
studia ad Tuum exemplum componantur et ita 
demum profecisse me intelligam quo magis me 
Tibi et probatum et acceptum et similem sen- 
tiam fieri. 

Tecum, pracstantissime Peerlkamp, qui cx quo 
adolescens ab ore Tuo pcndebam , mihi optime 
velle studiaque mea incendere et adiuvare num- 
quam desiisti. Bene me nosti animumque erga 
Te meum et facile credes candide sancteque pol- 
licenti, qualem olim discipulum habueris , talem 
me nunc Tibi fore collegam. 

Tecum, carissime Geel, qui me ut pater filium 
semper carissimum habuisti; et recte fecisti: nam 
hunc ego amorem Tuum mereor, qui Te, ut pa- 
trem filius, diligo ct veneror, duraque vivam, 
diligam et venerabor. Numquam cx aniirio meo 
delebitur suavissima illorum temporum memo- 
ria quum artis criticae iuvenilia quaedam peri- 
cula ad Te iudicem afForrem, quum Tu trepidanti 
animos adderes, dubitantem confirmares, erran- 
tem leniter et facete , ut soles , admonercs ac i-e- 
traheres. Hoc tum, probe memini, ouftcptXoloyttif 
appellare solebas. Carentem patria ac subinde 
e desiderio animi pendentem nil iucundius et 
efiicacius reficiebat et recreabat , quam Tuae epis- 
tolae lepidae illae ct hilares ct doctae prudenti- 

O 



34 



busque consiliis refe rtae, quae mihi amissam 
patriam civiumque virtutem et sanam eruditionem 
reddebant. utinam Tibi pro talibus meritis ita 
semper laeta omnia ac prospera eveniant, ut Tibi 
gratus animus meus apprecatur. 

Tecum, vir egregie van Assen, qui severiorem 
disciplinam cum literarum amoenitate feliciter 
coniungens , amicitia Tua , qua glorior , vitam 
mihi et studia suavissimo elegantiae sensu imbu- 
isti et mature consiliis exemploque Tuo vete- 
rum sapientiam et humanitatem in vitae fructuni 
cultumque vertere docuisti. Erga Te et erga 
Vos omnes, collegae coniunctissimi , idem mihi 
nunc, qui olim fuit, est animus, ut merita Ve- 
stra , eruditionem et doctrinam plurimi faciani 
mihique in exemplum propouam. Recipite me, 
quaeso, in Vestram amicitiam, aut olim conci- 
liatam, si merebor, servate et confirraate. Mihi 
candorem meum et modestiam non verbis nune 
polliceri, sed factis postea praestare in animo 
est. 

Vos denique laetus compello, omatissimi iu- 
venes , spes Academiae et patriae , studiorum 
commilitones iucundissimi. Aperui vobis quam 
viam in colendis literis simus ingressuri , id 
imice docendo quaerentes, ut ne semper docen- 
di essetis. Eo iam estis gradu actatis et stu- 
diorum ut non amplius securi aliorum aucto- 



35 



ritatein scqui, sed ipsi reruni fundamenta et 
principia explorare debeatis et vobismet ipsis 
credere nori in magistri alicuius verba iurare. 
Ardua res est, fateor, et magni labons. Sed 
qnis umquam in Hollandia nostra laudis cupi- 
du8 detrectavit laborem? Si bene vos novi, 
nemo est vestrum, cui inertia ct segnities indus- 
tria et labore sit potioi'. Sunt fortasse quos rei 
difficultas absterreat: sed assiduitate et diligentia 
ctiam gravissima quaeque levia fiunt, et ubi 
abquantum constanti animo processeris difficul- 
talem opcris suavitas compensat superatquc. Stu- 
diorum me ducem habebitis et comitem , qni 
longi itineris partem prior emensus nunc sociis 
et amicis viam commodiorem, saepe compendia- 
riam , monstrare possim. Nec tristera me magi- 
strum habebitis sed amicum prope aequalem, 
quippe qui mihi etiamnunc videar unus de vobis 
esse. Non parcam operae, ut vobis studiisque 
vestris prosim et quo ipse totus ardeo literarum 
amore, eodem vos omnes incendam , non tantum 
qui in his literis vitae tabernacula ponere decre- 
vistis sed vos etiam quibus inde ad alias disci- 
plinas aditus panditur: nam est mihi hoc per- 
suasum , neminem ad quamcumque disciplinam 
accedere paratiorem, quam qui ingenium afferat 
literarum studiis ita politum, ut mature verum 
quaerere et certis indiciis agnoscere didicerit. 



36 



Agite igitur, generosi adolescentes, incumbite 
in ea humanitatis studia, quibus maiores nostri 
solidiorem sibi gloriam quam divitiarum splen- 
dore et terrore armorum comparaverunt. Hanc 
ne nostra ignavia sinamus perire, sed laude 
uostra confirmatam auctamque posteris tradamus ! 



DIXI. 



INNOTITIONES. 



Pag. 6. Mncredibile dictu est quam putidas et 
insanas derivationes protulerint). Morbus ille, qui 
diu inultumque eliam in patria noslra grassatus 
est , quamquam multum de pristina violentia remi- 
sit, tamen nondum desiit saevire. Nemo nunc qui- 
dem sine risu legat quae ex antiquiorum commenta- 
riis excerpsit Eustathius p. 1384, 58. Trapwvoparat $1 
«710 T>5s TTOJeius 6 TiOGiq , 0)5 $oy.£i "KcikcuoTq y <?£« xr,v (JTzep- 
j^jiaTtxTyV yypoTrjTa^ U)q xal 6 ap(7Y]V «7:6 Tou «p^etv xal 6 
viog «TTo Tou uetv. $i6 x.ai z6 omeiv ivzevB^ev auTor; e^o- 
xet ^rapa^yec^at otovet t6 ^ta TYJq otttj; uetv^ oBev 6 uto'5. 
Sepulta dudum ista credas et omnes iam resipuisse. 
Multum abest. Non moror quidem homunciones 
complusculos , qui in istis sibi placent ac sperant 
hinc aliquando se primaevam humani generis lin- 
guam et vocabula, quibus primi homines usi sint, 
reperturos, nam video eos non magis nocere Literis 
quam prodesse , sed dolet Lobeckium , Germano- 
nim qui has Literas colunt longe doctissimum, in 
Technologia verborum Graecorum , quam ante 
hos paucos menses edidit, scribere poluisse p. 4L 
«Oripw et oTzutw fortasse paronyma sunt ab oTn} 
hoc est ab ea corporis parte unde scorti nomen 



58 



j3opj3o|307r>?." Actum est de saniore grammalic» , sl 
ista probabunlur. Quin etiam islud ^op^poTiYi non 
est Graecum , quamquam ita visum est Eustalhio , 
parum idoneo iudici pag. 862, 45 et 1329, 33. 
ubi legitur : TO[J.a t6 outms «TroTrTUOV ov5oy leyQeiri av 
xal ^op^opou 'oTtTn j or.sp xara TraXatov i^opiav avv^elq 6 
^apvylwaaoi 'iTrTiwvai^ jSopjSopoTryjv ujSpire yuva.ix(x xiva. 
Analogia Graeci sermouis istam formam eo sensu re- 
spuit et Euslalhium ut sexcenlies alibi vitiosi codices 
deceperunt. Qui cum Hesychio v. jSopjSopwTiw. aXajjphv , 
^p^opco iiifepeq , conferel Suidam in pLvaayyh et /BojO- 
|3opo7riv xyjirov nullo negotio restituet Hipponacti suum : 
PopjSojSWTrov x^TTOv , quo convicio homo acer spurcam 
meretricem inseclabatur. 

Fugit hoc fragmentum diligentiam Schneidewini 
et Meinekii. 

p. 10. Qui doole scrihere volehant obsoletorum 
verborum cadavera ejfodiebant) Legat mihi ad haec 
aut relegat aliquis Luciani Lexiphanem , quem p. 
342 ita increpat : ^jjtw "Kpoq ipLavtav OTraS^ev Ta to- 
aaOra >uxx.oc auveXs^w y.ai iv oTzoara XP^^ '^*' °^°^ ^°^' 
xay.leiaa<; eJx^i (Leg. ey^eic) tocoutov effp.ov aTo'7rwv y.ai 
^tarpopwv 6vo[txix(iiV ^ cbv Ta fxev auTOi; eVotVjffai; , t a ^ e 
xaTopwpi»y|j.eva TToS^ev «va<J7rwv xaT« xo ia^i- 
^Tov 

'OXoto BvYixdiV e)cXeywv xiq avpL(fopa.i;. 

Imo vero isti ovopiaxoBiipai saepe ne intelligebant qui- 
dem veteres yldyjaaq^ quibus suam orationem tamquam 
gemmis dislinguere studebanl. Lucianus p. 348. xo pie'- 
yi^ov ixiiapxdvei<; oxi ov npoxepov Ta? (Jtavotac twv Xci^cwv 
Ttpo-napeaKtvaausvoq eTieixa y.axay.oa[ieTc xoic pr,[iaai y.ai 



39 



Toii ovdptafftv aXX' xji/ ttou p^ixa. ey.(j)vlov evpYJi h alroq 
T{ka.odiix.ewq olin^riq elvca Y.aXhv toutco ^yjieri; ^idvoiav itfap- 
[xonai y.al ^riiiiav rjy^ ocv ^h 'Kapapdariq ahxo TTot xav 
Tw 'keyo[i.iv(^ iiyj^' avayx,aTov (fort. pirj^ev oineiov) ^ ^ olov 
npddYiv Tov Bx>pjx)Mv:a ov§' eiSdig o xi arjiiaivei ocTiippii^aq 
oiidev iooioxa tw uTTOxetfisvco . xai ol fxev i$ioixai Tzdvxeq 
ixe^Tteaav ut:6 tou ^evou i{kr\yivxeq xd wxa ^ ct vienai- 
§e-opivoi §' ii:' ap.<foxipoiq xat aoi xal xoTq eTraivouatv 
iyeXbiv. Facete Demonax , de quo Lucianus p. 385 haec 
referl: xai p.Yiv JtaxetVMV xaTayeXctv j^^tou twv ev xaTq 
opiTkiaiq Ttdw dpy^aioiq xai ^evoiq 6v6p.a(7t ;^pw//evwv . evi 
yoijv iprjiXYiBivxi utt' auTou loyov xivd xai uTrepaTTtxws 
d-KOxpiBivxi ' eyw [xiv ae , e^pYi ^ w eTarpe , vuv YipdtXYiaa , 
cru §i p.01 0); eir' ' kyau.ip.vovoq dizox.pivYj. Sirailis lepor 
est in re simili ipsius Luciani p. 344. YjpLdq xovq vuv 
TrposopLtXouvTas xaTaXtTiwv itpo y^Ddoiv ixutv Yjplv Siake- 
yexat. Idem malum Romanos et Latinam linguam 
vexavit. Augustus, auctore Suelonio cap. 86, ge- 
nus eloquendi secutus est elegans et temperatum , 
vitatis — reconditorum verborum , ut ipse dicit , 
foetoribus. Idem Tiberio non parcebat exoletas in- 
terdum et reconditas voces aucupanti. Favorinus 
apud Gellium I. 10 adolescentem veterum verborum 
cupidissimum et plerasque voces nimis priscas et 
ignotissimas in quotidianis sermonibus expro- 
tnentem hisce increpat : » Tu proinde quasi cum ma- 
tre Euandri nunc Joquare sermone abhinc muUis 
annis iam desilo uteris , quod scire atque intelli- 
gere neminem vis quae dicas." Sed legendus totus 
locus est, cui addendus alter lib. XI. cap. 7. 
Pag. 11. aut procudebant nova ad omnem ana- 



40 



logiae formam dejiciente pulchri seiisu eleganU- 
aeque ismere ejfficla) Solet utrumque vitium in 
Graeco sermone eorumdem homimim esse et vocum 
obsolelarum aucupium et in novis inepte fingcndis 
aut componendis xaxofyjXia. Apparet in Lexiphane 
Lucianeo , qui simul ex anliquissimis Alticorum poe- 
tis prisca verba et locutiones excerpebat, simul de 
suo stulte v^rba fingebat aut usitatis ac tritis inusi- 
tatam et inauditam significandi potestalem tribue- 
bat lanta stoliditate, quantam vix credas in homi- 
nes nalos in media Graecia cadere poluisse, nisi 
plurimis undique exemplis satis constaret. PJurima 
de genere hoc docte ac diligenter collegit Alhe- 
naeus lib. IIL p. 97 sqq. in his eliam antiquorum 
vitia sermonis, inter quos et Sophoclem mireris 
esse, cui imprudenti excidit io-juxc, vr,6; pro ancora 
in hoc senario: 

Na'jTai (J' iiJ.Yifivaavxo vr;o; iaydSoL. 

Componenti inter se utrumque scriptorem facile 
apparebit lectitatum esse Luciano locum Athenaei , 
ut qui bene multa inde in rem suam verterit, etiam 
Sophocleam iayddoi. pag. 341 uxjTzep exiq — ev.jofdq 
"zivaLi au.(ft<roiioui >cat i(jyci.$a.q ai$r,pdq d(f>eli xai vauai- 
TO^as avaj^aiTt^oi toO Spo^ou ro p66iov. Ineptum gx- 
Topag sumsit ab Lycophrone , quem acerbe sed merito 
perstringit p. 350^ KaQdTzep 6 Awata^^a /SwfjLOi dv eV; xat 
■h Toy AvMfpovog 'Ale^dvSpa xai eX Tii; eri toutuv t>3V 
(fmr,v y.ay.oSaip.ovig-epoq. Versus Lycophronis laudatus 
a Casaubono ad Alhenaeum p. 195 est : 

Uewvii oSrjvzaq eKXOpag TzlYipLixvpiSoi. 

Sumsit aulera ab Athenaeo Lucianus t6v dymrov 



41 



Q)aivoXy]v quod significat scilicel tov xotvov x.a.i ousJeTtw 

ev XP"? yevoaevoVj deinde tas jSXauTai; Ta^ a^0|i>jT0U5, 

ubi scribit pag. 335. Xa(3&>v aj(^fiin^cx. i^Tia. evriTfiia y.od 

dcpopriTo, xjmSTniiaTa. k^i(f'jY,(ja e^avzcv. Tum aTroXou/xevo^ 

pro eo , ^M^ lavat aut lavaturus est, occurril apud 

ulrumque: aTroXoufxevo? sTretyo^at est apud Alhenaeum , 

et mox : TTjjoTepov avvrpi^Y^oyLsB-ov , erteiS' outwi; aTioXou- 

fiedov: hinc apud Lucianum p. 323. faiprii §e peTa 

xaciJLaTov «TToXouuevos , et p. 328. e?Ta ffuvTpjSevTe? — 

i^r,einev. Quod legifur apud Athenaeum ottto; ydp eVi' 

(loi xd.pijpq melius servatum est apud Lucianum p. 

335. TTU^o^fjievo? oT£ 6 s-paTrjyo; otitos ert (scilicet voca- 

bulum ab wizxai derivalum est). Ta xaupLaTa de /ri- 

goribus apud utrumque est et d^iKoq r,p.ipay id esl ea 

§1 r,<i Ta §ixaginpta ov auvdyzTai, et axa'0apTo; yuv>7^ nempe 

r,q eT:eayrip.iva r,v zd yvvaxv.ei.a. Porlenlosa alia sunt 

apud allerulrum , veluti t6 deiTivov r,v dno avp.cfopG>v 

pro avp.^ol(i)V Lucian. p. 329. Xdfava VT:ep<X)vri pro 

UTrep TYJg yf,q Tzefv/.ixa opposita Torig uTroyetoi?^ dloyoq 

Y]p£pa j in qua tacent causarum palroni , et dXoyiav 

emTa^TTctv pro silentium imponere p. 341 et xaTou- 

peiaBai pro secundo vento uti , quum sit lotio cofi- 

spergi. Notatur a veleribus crilicis ista x.aKo^rikia in 

multis , praesertim poelis , qui xaTa^yXwTTa poemata 

faciebant , ut in Euphorione , qui lasonem ineple 

vauayov dixit, significans tov dyovxa tt/V vavv etdraco- 

nem, qui Hesperidum horlum custodiebat , jcrfnovpa^ ^ 

teste HelJadio apud Photium p. 532 Bekk. Sed pal- 

mam stoliditatis in hoc genere caeleris praeripuit 

Dionysius, Syracusarum tyrannus, quem conslat plu- 

rima huiusmodi in Tragoediis posuisse: in his p.ivav- 



42 



^pov appeliavit virginem, oti f/svej tw aivSpaj ^aldv- 
Ttov iaculum, oTt dvxiov ^exTleTixi ^ ^iv^Tnpia latibula 
murium, oTt Toui; p-ug Tnpei y axiitapvov lanam, oTt ojts- 
Tiei Touig ocpvaq , ipui)Xr,v paenulam , oiov oksBpov oixjav 
Twv ipidiv j deniiiue pistillum, nempe tov tw; Qutas 
rpi^iaj magnifice nuncupavit Ovigyp^. vid. Athen. III. 
p. 98. et excerpta Helladii 1. 1. qui haud illepide sub- 
iungit : eixdTMs &pa t>5s Toiv TotdUTwy «xpoacjewi; T(x<; la- 
To^iaq pLoXkov fipeiTo ^Piko^evoq. 

Rectissime Augustus ap. Sueton. 86. cacozelos et 
antiquarios ut diverso genere vitiosos pari fasti- 
dio sprevit. At y.aM^rjhav istam evilare hominibus 
emunctae naris erat facillimum^ contra a verbis ve- 
teribus et obsoletis abslinere Graeci nec poterant nec 
volebant, quippe qui ex assidua veterum lectione 
omnem hnguae , qua in loquendo el scribendo ule- 
rentur, cognitionera petebant. Exemplo esl ipse Lu- 
cianus, qui quum Lexiphanis ineptias exagitat p. 
348 utitur hisce : piaXt^a ^e Xa'pt(Ti xat aa^pyjveia Bve — 
xal 6 ivCj>oq de xat yi [leyalavy^ia xal y] xaxoriB^eia nai to 
jSpevSTJSdS-at Y.al lapvyyO^eiv dneg-o). Atqui istud /3pev- 
S-uso-^-ai et lapvyyi^eiv ex prisco Atticorum sermone 
sumsit; ulrumque est apud Arislophanem , quem 
Plato sequitur et Demoslbenes: hinc doctis innotue- 
runt et crebro usu frequentata sunt: reliqua Grae- 
corum muUitudo , (quos solenl illo tempore l$i(inag 
appellare, opposilos Tor? 7re7rai(Jeupiivoi; ^ qui veterem 
linguam callebant, el vocabula iis usurpata et ab 
anliquo sermone aliena i^twTixa') ista ne intelligebat 
quidem. Itaque hoc homines docti nec sibi neque 
aliis vilio verlebant , modo ne nimis prisca et 



43 



casca essenf. Longinus apud Walzium in Rhelt. 
Gr. Tom. IX. p. 560. TreyuXa^o de tOL<; Xiav dpy^xmg 
)tat ^evoiq Twv 6vo(iocX(iiV xaxafjitaivgiv to C7wpta t>7S 
}v£i^£W5. Is vero pulcherrime et oplime scribere 
putabatur, qui linguam veterum Allicorum, quam 
multo studio ex eorum libris didicerat , commode 
poterat imitari. Audi suadentem Lucianum p. 347. 
e"Tzep aa e^£ke\.c, wg OLkfi^ihc, iT:a.ivei<7^txt eTii "Xoyoiq 
— ccp^dyievoi; d-ao twv dpig-oiv TiotyjTwv a.vot.yvouq pixiBi 
671» xovq pr,xopa.q y.a.1 T>5 exetvwv foiv^ (jvvx pac^felq eTit 
xd Qovy.v^L^ov v.a.1 IlXa^TMVo; ev xat,ocj) [tixi^L TioXkd. 
v.a.i XYi xoXj? xwpcofj^ta ■x.ol xri aepm xpayut^ioc iyye- 
yvyLvaapiivog. itapd y d'p toutwv aTiavTwv Ta 
)ia'XXtr« a' 7rav3"t(7ap.evoi; eaYi xi^ ev loyoiQ. 
Haec ipsa quae scribo, ait Lucianus ad veteres 
philosophos, qui ex Orco redieranl p. 575, TraS-ev 
«XXoS^ev yj TTap' u^wv 7.a|3(i)v xat xaTa x},v piilLXxav dnav- 
S-t(7a'^vo; £7rt^eixvu/xat Tor? dvBpoi-KQii; ot (J' eTTotvoiiat 
y,al yvapi^ovijiv exa^ov xo ocv^og oBev ym. nap' otou 'Aal 
ouwg dve\e^dp.r,v Y.aj. }.o'ycf) fxev ey.e i^rikov<7L xriq dvBolo- 
yiaq x6 (?' aXyjS^eg ufiai; xat T(5v AetpKuva tov v^ixepov , ol 
xoiavx ei^»3v5>/xaT£ 7rotxt7.a xai 7:oXu£t(J)3 Ta? jSaiptii; e" Tt^ 
aVaXfi^aaS^at' t' auTa £7rt's-atTo xat dvaiiki^aj. yt.ai dpu.6aou. 
WS fji>3 a'7ra'(?etv Qdxepov Bxxipov. Verum nihil ex hoc 
laborioso artificio nasci polerat , quod non langui- 
dum et aegrum esset et fastidium pareret tw (juvetS-t- 
apiivw , ut scribit Longinus p. 561, Tciov evpv^uiw Kai 
dTzoxexopvevnivoiV y.al (^poyyvkdiV dnoSiyea^aL "koytiiv Y.aL 
T£T|5tpipi£Vfi) Ta wTa 7rp6; Trjv c7uv6e(Jtv tcSv T£ cje/jtvcliiv xai 
dpxoLLUv. Satias capit animum ubi eos vides simpli- 
ccm ac tritam senlentiam loquaci ornamentorum 



u 



oslenlalione obriiere et longas Irahere periodos, irt 
flosculos alicunde decerptos omnes tamquam in co- 
rona nectere possint. Vultis exemplum. Scriptor 
nescio quis in Walzii Rhelt. Gr. IX. p. 570, qui 
olim Apsinis nunc Longini nomen ementitur (ut de- 
monstrahit propediem vir cl. Bakius) , disserens de 
memoria haec scribit : yj yocp y.pdat^ xriq ^Myjr,q (xuufxe- 
Tj0O5 oucra y.cu §iy.cua Y.a.ia. xrtV (xp{jiovia.v twv (Juvapieoav xat 
oiov XYipoq wpyaTfxevo; euTrXa^oi; f/ev- xai evacytayoi; }ia.l /lyj 
Gy.lyipQq fiyjfJ' dvxhu-Koq firi^' dTepapLVoq pLn^' aZ fjiaXaxds 
Te xai S^iappiav wg cvyy^^eTaBai roiig tuttous xat e<^tT>5Xoui; 
yeveff^ai aufiTriTrTovTwv TciSv y^apaxTinpwv xai r&v ypa^ud- 
TMV avalap.^aivsi xaBdnep iy.p.ayeiov xai ^iarvKOVTai 
pa^iwq UTTO Twv ipavTa(7fza'Twv xopvsvopLevoq Te xat 
ypafo^evoq ivapyeaiv oi(7Tcep yai vsoy^apdxrotq arjpietoiq 
rviq i-KttrriH-riq , ^t alia multa huiusmodi. Nil nisi repert- 
(jpiara suiit sive nugae canorae, in quibus est , ut scri- 
bit alicubi Patrum elegantissimus Synesius, vou fxev 
ahyu^oq 'ke^eoiq §' empi^pia. at quanta elocutionis or- 
namenta sedulo ex Platone potissimum collecta , quae 
copia , quae magnificenlia verborum! Peius etiam est 
in Poelis, qui saepe nil nisi Homeri le^eiq lepide 
componunt, ut ille ait , ui tesserulas omnes Endo 
pavimento et emblemate vermtculato : quod indigne 
ferens Pollianus in Epigramraate, simul Callimachi 
et aliorum y.ayo^rikiav subsannans , suaviler ita canit, 
Anthol. Pal. U. p. 358. 

T0U5 xuyXiovq TOUTOU5 T0U5 avrocp eizeira "keyovraq 
MiCTW^, lctiTioSvraq aXkorptdiV imoiv. 

Kat Sid rovr iXeyoiq Txpoaiyui TrXeov ovSev eyui ydp 
IlapS-evibu y.Xe'7rTetv xj 7ra'Xi KaAXifJuz';^ou. 



45 



etJceXo?^ ix. TroTafxwv p^Xwpa ■/^tliS ovia. 
ol $' ouTw; Tov 'Op.ripov <xvai§(x)g loimSvxovaiv 
&re ypd(f£iv r,BYi' M>7viv «ei^e 6ea. 
Pag. 11. Qui acriler cum soloecismis bella gere- 
hant magistelli cum suis ineptiis contemnebanlur) 
Postquam sinceritas sermonis Graeci ea , qiia dixi- 
mus, labe inquinata est et doctiores omnes linguae 
cognitionem ex libris non ex vila haurire coeperunt , 
nata est odiosa consuetudo carpendi sermouis vitia , 
requirendique , qua veteris scriptoris auctoritale vo- 
eabulum, de quo ambigebatur , nilerelur. Cui igno- 
tus est Athenaei jteirouxetTos ^ de quo scribit I. pag. 1. 
ouTos 6 avYip vopiov tJye fxyj^evo; diioTpoiyeiv zplv elvieLV ' 
xetrat ri ob xelxat) oiov ei xeTxat Sapa eTzi toG "z^ng iplpag 
fiopiov xai el 6 fiiB^vaog e7r' av^poi et similia , quae pas- 
sim apud Athenaeum leguntur. Multa quae huc faci- 
unt dabunt PoIIux et morosus censor verborum Phry- 
nichus. Apposite K. Lehrs in Quaeslt. Epicis p. 10, 
locum Philostrati attulit e Vit. Sophist. p. 578 ix,- 
yuXou S' avzov (Philagrum) prip.a7og u>g iv opy^ &ia(pv- 
ywToq Xa|3ofxevos 6 'AfxyutXr?? — T:ap(X xivi x(x>v eW.oyi- 
fiwv tout' e'pr]xat; e(pr]. Kai oq' Trapa (^tldypco. Sed 
instar omnium est Luciani Wev$o(joci)tTri<; h lolotKirrig , 
unde simul apparet quibus sordibus vulgus Graeco- 
rum patrium sermonem iam tum corruperit, simul 
quam indocti et inepti fuerint isli magistri , qui 
ceteros castigare et reprehendere solerent: vide om- 
nino Lehrsii locum supra laudatum. Post multos 
putidissimos errores, in quibus nil mali suspicalus 
fuerat, ait p. 556. au d' ov$ev eiT:ai; 5iv acvBpoinoi cjo- 



46 



loui^ovTEi; liyovciv y unde conieclura fieri polest deiis 
soloecismis , quos isle in reliquis arguere solerel. Ri- 
demus nunc hominem , qui vwt touto ^oxer potuerit di- 
cere p. 567. ridemus pleraque atia , verum res est tam 
anceps et lubrica bene Graecescribere, ut nemo um- 
quam nec recentiorum , nec velerum , qui antiquio- 
rem sermonem Atticum imitari voluerit, satis sibi 
ab ridiculis et pudendis erroribus potuerit cavere. 
Omitto recentiores et aequales nostros, qui carmina 
Graeca pangunt quae neque Graeca sunt neque 
carmina. At Lucianus ipse quae in Soloecista repre- 
hendit vitia dicendi , saepe alibi commisisse depre- 
henditur. Quin etiam in illo ipso Dialogo et Lucia- 
nus et Socrates, quem celebrat , dum castigant 
alios, ipsi in nonnullis graviler labunlur: Tt; yap «v 
aTzov.^iBziYi aoi , ait Socrates p. 561. atqui, o bone, 
a7roxpi5>5vai pro «Troxpn/atT^at non magis Atticum est 
quam Trxvixa pro ttots^, quod tu reprehendis. Idem 

p. 570. «TTDCli^OVTOe ^E TtVO^ Jiat 'Zt^vn^ti. eiTrovTo? eTTt 

ToiJ xpkovy jSsXTtov^ ecpYi^ xal evrau^a {j.ri dxnx^eiv 
zaTapo)p.evov. Imo vero optime ille , quisquis fuit , 
nam Attici a xe^riy.a et e^xa formarunl Ts^vrj^oa et 
e^^w y non ut multi Grammatici et Socrates opina- 
bantur, TeSv^^ofiai. Rem conficiunt Poelarum loci, 
quibus solis in huiusmodi re fidendum, ut Aristo- 
phanis in Acharnensibus v. 325 Ed Dind. 

w? ze9vri^(t}v hQi vvvt. — «Jyf^Ofjuzjo' Ufxar? iydi). 
confer in eadem fabula vs. 590. Vesp. 654. Nub. 
1436 cum Elmsleio ad Acharn. p. 56. Aeschylus in 
Agamemnone vs. 1279. 

ou (lYjv aTtfxoi' y' h. Btdv TeS»5(^ofzev. -•^ 



47 



Aristoph. Lysistr. vs. 634. 

et alibi. Lucianus ipse erravit p. 559. y.ot.i y.Y,v ei 
zavx' ayvoYiOoyjsv oit^ev yvwaoiieBa TtiSv eauTwv. Turpis- 
simus soloecismus in eauTwv latuit niagistellum , at 
Lucianum aiius, minus forlasse turpis , at soloecismus 
tamen , quum a.yvor,ao]i.a\. tantum non ayvoriat^ vele- 
res dixerint. Recte Socrales p. 569 casligat qui |7.£- 
XeTy'(j&i pro weXeTwouat dicebat: recte ipse p. 564 
§10)^0(1X1 usurpavit ex more Alticorum pro (Jtwlw^ at 
in his et similibus omnibus et Lucianus et reliqui 
ad unum omnes , qui ex hbris Attice didicerunt , 
passim imprudenles aequalium morem sequuntur et 
Atticorum auctoritalem deserunt. 

Pag. 20. cum coiifemtu abiioiendi isli sunt , qui 
inani verborum strepitu incautos et imperi/os 
fallere possunt). Proferam unum, ex quo de celeris 
coniectura fieri poterit. Exstat apud Athenaeum XIIL 
p. 597 sqq. carmen elegiacum Hermesianactis, in 
quo enumerat veleres Poelas et Philosophos, qui 
amoris vim senserunt. In eo carmine legimus vs. 
69 sqq. 

"AvSpa Se Toy KvQipnB^ev (xve.9pifpav:o riB-r,vai 
Bd-ityov y.ai XwToO TTiroTaTov zaixir,v 

Mou<Tat5 TTanyeu^evTa ^lo^svov , oia rivay^Beh 
u>pvyri TayT>!s y^Be (Jia TTToXewg 

ytyvtaaxet? atovaa (xiyav 'koBov , ov Tetkazeiriq 
avxoiq iirikeioig QmaO^ utto 7rjooyo'vot?. 
Quis haec inlelhgit? Nemo hercle. Omnium mi- 
nime qui interpretari conantur. Audi Hermannum in 
Opuscul. IV p. 249 » 7:ae(J5U^£'vTa significat castii^a- 



48 



/um : respicit euim poela poenam , qua affectus a 
Dionysio fueril Philo^enus: unde ille uvayPeiq, ve- 
hemenier commotus , wpuy^ ^ magno cum eiulatu 
per urbem Colophonem transiit in patriam Cylhera." 
Haec ne ipsi quidem Hermesianacti affirmanti cre- 
deremus, nec sine risu nunc, opinor, si modo etiam- 
lum serio scripsit , Hermannus ipse releget, adeo ri- 
diculus est Philoxenus ululans (nam hoc est copue- 
afiai el wpuy»?, non eiulare) ex lautumiis per Colo- 
phonem in palriam revertens. Ultima varie expli- 
cantur: alii putant sensum esse: ^amorem, quem 
Philoxenus primogenitis ovium foetibus , sive ag- 
nis Galateae, inesse finxit'^ aliis poela dicere vi- 
delur P hiloxenum Gatateae desiderium vel ipsis 
agnis incussisse. ov$ev vyiiq. Ecquis aulem aliquan) 
sententiam exsculpere potest ex his vs. 79 sqq. 

Oi/^e ^ev ov§' onoaoi (jxlYipov ^iov exT>5(javT0 
av3"pw7roi)V , (ncoliriv fxaio/jievot ao(firpf , 

0'yc a.h%r) Trept mxpa 'koym ia<f(y^axo fxijTig 
xai Stivri iivBm y.yj$oi; eypva' dperin , 

Ci)$' o: Seivov ef^odxoq a7rerpe^|/avT0 x.v$oiu.6v . 
<:faiv6y.evov y Seivov §' riXBov itf riVioypv. 
In versu lertio Hermannus p. 250. corrigit au>3 
et sensum opinatur esse hunc: *(/uos anhe/ans 
cura disputando de rebus amoris macilentos red- 
didit^^ eu vr? tov 'Epfx^v^ o Ti \eyeiq d' ou fjtav0a'v&). 
Nam si vel maxime aux? ixYJziq pos?et esse anhelans 
cura et afiyyeaBai Ttva aliquem macerare et Trept 
Tttxpa Xoyuv disputando de rebus amoris , ut nunc 
non potest , vel sic tamen ex versibus quinto et sexto 
ulcumque obscuris ct atris satis apparet nondum hic 



49 



de amore , quem eliam philosophi senserint, dicere 
poetam. In quarlo versu , si Hermanno credis , ni- 
hil est quod quemquam morari possit. Ruhnkenius 
xri^oq correxerat comparato versu Theognidis : 
xU(^iVtiv apezYjv 'toiq avi/uiatv eya. quem duriter et 
inique increpans Hermannus: »hic quoque verha 
ille comparavtt de mente consilioque scriptorum 
securus ," quibus igitur primum acute perspectis 
Hermannus comperit sensum esse hunc: curam in 
dicendo suam ponens exsangues reddidit sophis- 
tas gravis virtus. Paene succenseas viro acutissi- 
mo, qui tam levia ipse proiiciens subinde Valcke- 
naerios , Ruhnkenios , Porsonos cavillari audet et 
rodere, quos me dius fidius 

^w/jHiasTat' Tig [lacHov ri /ixt^jjffeTat. 
neque horum quisquam umquam in animum in- 
duxisset fjLu^av y.r}^o<; ex^iv vel apud Hermesianactem 
esse posse curam in dicendo ponere , aut TpuecxS^ai 
■Ktpi TTaaav XaXijjv Graecum esse, aut aTtotpeTzea^ca 
esse propulsare, aut ^fiavo/izevot ^etvov $' ^l^ov hf 
Yryioypv y quod barbarum est et versum pessumdat, 
poetae obtrudere, aut aTTOTaaaoaevov vertere distri- 
buentem, quae omnia Hermaimus eadem pag. 250 
confidenter affirmat. Dabitur ergo mihi hoc, nihil 
dum sani ex istis extundi potuisse. Quid multa ? To- 
tum carmen atra verborum et sententiarum caHgiue 
involutum est nec quisquam sese umquam ex hi» 
aculeis et laqueis poterit expedire. Esto: pars ali- 
qua culpae est in hbrarios conferenda, qui multum 
et graviter peccaverunt in multis, quum coecutirent 
iu omuibus , multos adeo versus ita pessumdederunt , 

4 



50 



ut nulla spes salutis supersit , quos tameii multi te- 
merariis coniecluris vexant. vide vs. 18. 38. 42 sq. 
54 sq. 59 sq. 66. 98. Multa iam palmariis emenda- 
tionibus resfituerunt Heringa, Ruhnkenius, Porsonus. 
Pauca alia etiamnunc possunt erui , veluti in vs. 27 

sqq- 

AuTo? ^' oi)Xog doiSoq , ov iyt, Aioq ahoc fvkdaaei^ 

f,8v^ov 7ravT6)v 8a.ijxovix y.oxiao-Kokm) , 
XeTTTyiV (J* £15 'IQaxyjv a.vetz(vfzo Beio<; 'Oy.ripoc, 
u)^f,aiv mvvzYJq eivexa, n>)veXo7:»j?. 
haec nunc sensu vacua sunt, quem partim recipi- 
ent si legeris: 

f,§ei Tov 'Kdvxdnv $aiy.ova fiovaonokaiv. 
Homerus quoque cognovit omnium poetarum deum, 
Amorem. Sed in plerisque aliis opera luditur: viti- 
um est ipsius poetae, qui aut infelici audacia mul- 
ta in palrio sermone novavit, quae nemo intelligere 
nedum mirari possit , aut verba modulata ac repe- 
Tiaixaxa fundit , parum in argumento ioculari ac 
levi de singulorum sententia sollicitus. Idem videmus 
in nonnullis poetis aetatis nostrae, qui toti verbo- 
rum luminibus collucent , quorum sententiam ne 
ipsi quidem satis certo perspiciunt sed obscuro 
quodam sensu suspicantur, quo si quis careat me- 
lius ab eorum leclione et interpretatione abstinebit. 
Huc refero apud Hermesianactem istud 8v ex Aiig 
edaa (puldaaei, quod quid tandem sibi velit nemo 
pro certo dical. Eiusdem generis est usus verbi 
g-Olea^ai vs. 2 Qpfiaaav (rak<x(JLevoq.' M9cipr,v et 52 g-ek- 
Xo/i.ev>?v mTlaiq aiJL(ji.iya Aea/Swtfftv, ubi Hermamius 
censet significare fi.exane[ii:oiduYiv , ad quam mul/a 



m 



rmserit carmina Anacreon : Schneidewinus : in 
pompa incedens multis circumfusa puellis. Haec 
adeo exquisitiora appellanlur. Exquisitissimum igi- 
tur esl vs. 2. sTrXsuffev Sl ■ko.xov xai ocnzi^ia yjjipov 
et vs. 5. \iuivy\ S' im (j.tx.iip6u aiJxeT 'Peuua $iey. [itya.- 
Xwv pvoixivy] $ovocx.(ov. Recurrit istud pvea^cu vs. 77. 
Tiepl Tta.vcot. $tX»}Tav 'VYi[ixa:a. zat 7ra<jav pvofxevov 
).aXt>7v. quo loco nihil aliud fert sententia quam Sia- 
rpi^ovxa , amvSd^ovxa. At quae est ista libido ac te- 
meritas novandi? Humile istud ac plebeium >aXt>3v 
frustra defendit Riihnkenius, nam non significat 
S-w/^uXtav ^ ut ille putat , sed ykGxjaav y $i(xXtx.xov el 
respicitur grande opus Philetae, quo antiquorum 
Poetarum yldioaac, explicuerat. Comicus apud Athen. 
IX. p. 383. 

ikzysv a^a pTnpiaxa 

xoiav6\ a fxa xr,v yrjv ovSk eig woucrev av. 
fxiVuXXa, fioipaq, ${t:xvx , ojSeXou?^ &^e pn 

Twv Tov ^iXriXd "kaa^dvovxa j3t|3Xt'«v 

«TJtOTrerv exarov Ti' $waxai Twv prjfxdxov. ' 
Deinde nihil est perplexius istis vs. 25 sq. 

— iraffa? 81 Xo/wv aveypd'^axo ^i^lovg 

iSfxvwv ex TTpMTy)? ■naiSoq dvepyoaevoc. 
Quid est vs. 28 elg 'ISaxrjv aveTeiveTo 'O/xrjpo^? con- 
tendit in Ithacam , respondent. At quis ferat ita 
loquentem? quid vs. 32 "KoiXiN diz evpeinq Xet7ro'jui£vo5 
•naxpi$oq ? debet esse remotus , sed quo iure qui in 
loco procul a patria dissito vivit dici potuit Xet^Tiea^at 
«TTo xriq TtaxpiSoq ? Decepisse eum videntur loci , qualis 
est Homericus II. I. 444 sq. Similiter alibi plura oc- 
currunt tam inaudita quam illicita, veiuli vs. 35 sq. 



52 



MipiV£p(uto? $k Tov y;$\jv , oq eupeTO iroXXov avaTXa^ 

i^j(^ov xai piaXaxou Ttveufi* aVo "Kevra.u.eTpov. 

Formis evpslv et eupic^ai ^ quae dum vivebat lingua 

Graeca plurimum significalione discrepabant, promi- 

scue utitur Hermesianax. Pessime dicitur: M.i[ivepi>.o(; 

eupsTo Tov TrevTa^fxeTpoy 5"tX°^' Peius etiam vs. 67. 

et(To'3te Tot da.i[i.(tiv y "Ehptni^ri , evper oXe^pov. 
quod absurdum est. Praeterea etVojte requirit con- 
iunctivum , quod Graeci illius aetatis plerique omnes 
ignorabant. evpiaB^at recurrit vs. 87, ubi babemus 
Pythagoram )toy.(|/a yewp.ezpiYiq d)p6p.evov et vs. 93, ubi 
Socrates Aspasiam deperire narralur, obde Tt Texfiap 
Eupe Xoyo) TcoXXa? ehpoiievoq SioSovc,. Deinde tioXXov 
dva.x'/.d.i apparet e-A twv rjvp.(fpa.l^ouiv(i>v significare de- 
bere viullo labore ac studio , quod non licuisse ita 
dici facile vincam. Ex reiiquis nemo se exlricabit. 
TTveu/i/a To TrevTa/ixeTpou legebat Lennepius. Quid pro- 
dest? Praeterea vide quam scabrosa sit verborum 
compositio , quam dura traiectio in primo versu , 
ut nitentem et anhelantem videre videaris, qui la- 
boriosos elegos non canit , sed struit et componit 
TroAXov a.va.rldq. Alia pauca ostendisse sufficiet : eao- 
fitXerv Ttva' pro p.vda^ou vs. 51 ex Vulgari aequalium 
sermone videtur sumsisse. ^ot'Ta T.emm l^a.[i.ov vs. 53 
et KoXwvov Xet^TrouCT ri^ev vs. 58 minus bene dixit pro 
XtTccov et XtTCouffa ut solent veteres et postulat rei na- 
tura, namque -nde KoXwvov XetTiwv significat eum can- 
tasse, quum se daret in viam. Euripides vs. 62 di- 
citur [ucso<i xTaffS^ai ■Kcitsaq dp.<fi yuvatxaq , at [uooq 
xTaaS^at est p.iaeia^at non pxaelv quod sententia po- 
stulat. Eundem canit vs. 63 sq. nocturnas non de- 



55 



posuisse curas , (quod et ipsum satis ambiguum est) 
VTZo (jtLokioio TUTrevTa Toloy ^ quod vix credas a Graeco 
poela , quamquam Alexandro aequali , scribi po- 
tuisse. Tantane igilur Homeri et Homericae linguae 
oblivio omnium occupaverat animos etiam in ipsa 
lonia ! Sed satis ex his apparere arbitror, quod vo- 
lebam oslendere. Cavendum igitur; ne islorum 
futili auctoritate in constituenda Graecae linguae 
antiquae cognitione, in interpretandis aut emendan- 
dis antiquorum monumentis decipiamur. Delegi 
Hermesianactem j>otissimum , quum plerique omnes 
receutiores iisdem laborent malis, propter Ruhnkenii 
auctoritatem scribentis in Epist. Crit. II. p. 283 se 
captum eximia carminis pulnhritudtne — quo in 
tanto veterum Elegiarum iactura vix quicquam 
praestantius habemus. Ruhnkenium iuvenem tam 
magnifice de eo sensisse non est quod miremur. Erat 
tum saeculum in huiusmodi scriptoribus celebrandis 
el . ornandis multam eruditionem expromere. Sed 
iuvenilia in illo ea studia fuerunt, quem maturiore 
aetate satis constat antiquos et qui ad antiqiiorum 
sanitatem proxime accedebant unice probasse et di- 
lexisse. 

Pag. 22. Ab antiquissima memoria per libra- 
riorum manus propagati iam olim erroribus isto- 
rum, indoctorum hominum et aliud agentium de- 
pravati ferebantur. Passim apud veteres de co- 
dicum vitiis et corrupte/is querelae leguntur). 
Luculentissimum in hac re testimonium habemus 
Philemonis apud Porphyrium in Quaestt. Homericis 
Vin. quem locum , quia liber paucis est ad manum 



54 



operae pretium est adscribere hic illic paulo emen-^ 
datiorem. 'Ev zoig $iX>jfjiovos av^nix.xoi<; nefi 'HpodoTeiov 
$iop^(i)^azoi 6 ypa^^ATMOi ^iaXeyd/ixevos Tzeipdzax ■Kai 
'Ofxripixa Tiva aafrivti^eiv . ov§ev $e xeXpov y.ai tov 'Hpd- 
^OTOV ^JiXotJvTi' aoi xr,v iidaav xoxj dvSpoq dvaypac^pai 
fwTTjCTiv. frtai yap oxi iv xf) TrpciTyj 'Hpd^JoTog twv i^opMV 
ivepi Kpoiaov xov Ai^(?oi! Tiolld xe ahka Siei7.ex.xai y.ai ^rj 
xai oTi deoae^e^axoi xe yevoixo xai SiaizpeTwq xip.rtaeie 
xa 'EXXyjvua piavTeia Ta ev Ael(foiq j xd. ev ©KjSat?^ to 
Tou " Ap-noivoq ^ x6 xov ' ApLCf>iapdov , toutwv p.hj Sri dXXoiq 
SiXla 7i£fx (^ai Soipa. dveBiqx.e Se xiva x.ai ev Bpayy^i- 
^rioi Tvjcrt MiXy)(Ttojv (I. 29) xai yeypaizxai $r} 
y.axd Tzdvxa aTiXdiii; Ta dvxiypa(fa TO TJjg apBpov avv 
Tw twTa iaoSvvafj.ovv tw TaTs. (Nenipe scribebatur 
THCI omisso twTa adscriplo ut saepissime in papyris 
Herculanensibus) ov§iva ye fxriv 'EXXyjvwv u7ro/:jie?vat 5>5- 
XuxdS^ Ta? Bpayy^iS aq dv eiTzelv. 'HpoSoxov Se 
fxaXXov ov exepoiv yuXa^lau^at ^ dxpi^rt xe ovxa izepi xd 
lv6p.axa xat 7ta'vu eTTtetxwi; gjpovTt^txdv. touto dr, Bepa- 
Treuwv Tts (Alexander Cotyaensis , ut mox apparebit , 
quod nescio quomodo fugit Lehrsium in Quaestt. 
Epicis) ou;^ 'Hpo^drou (fnaiv dp.dpxYip.a yeyovevai^ p.dl- 
Xov ^e Tov ypa(fia <^r\ai § tapiapxetv Ttapep.- 
|3aXdvTa To twTa. TToXXa ^e ^epeff^ai p.iy^pi 
vvv dfi.apxrip.axa xaxd xriv 'Hpo^dTou avy- 
ypa(f)ifiv xai ^xt xhv SovxvS i$ov x.ai OtXt^g-ou 
xai Twv ^XXoJV al^toXdywv avyy paficov. xi $i- 
ovy^i xai xd itoirtp.ax a ay^e$ ov ava' TrXew 7ra'v- 
Ta Tuyj^a'vet dfxapxriadxwv y pa(fix.G)V yiai 
Twv aXXwv "KapaBtop^oifidxoiV i: dvv dypoi- 
>ta)v. x«i ha p.r, TrepatTepw Tts -Kpoi^avmv fivo;^X>7 Sitptv- 



m 



v&>//6Vo; xai ev Totg avxtypoifOK; epiasitjiev»])tu««; 
^fjiapTYiiiivaq ypcx.faq e^eg^i ffoi azoTisiv zat Twy 
'O|uiyj|!itK0i)y xadi' 

o§t' e'ne£ ex TroXewv TTitrupas cJuvayet/seTat iTrTrou? 

Xaoajo'pov xaS' 6§6v. 
ivTav^x ydp Tzpoq olSkv dvayKOLQV iypocfn did tou 
y. vw^pov ouv t6 <7/!(*aivojyievov Jiai afo^pa u7r«»twyov i:po(J- 
TriTTTetv ebixe. t6 (?e ^'«•''P-'^ '^°'^ 7 ypd^eiv 'Opt.r/ptx6v Trapa 
(fort. 7ra'vu) t>7 XpriOii )tai T&i Xoyw TtavTi avva^ov im- 
etxoi);. t6 yap (jvvaeipeTai p.dXkov TtpoaeyGic, aYip.aiyei 
To auva'yetv xai avvappLo^eiv x.ai ev ockloig' 

avv ^' weipev tpiaiTiv 
avmyaye tous ittttou?. 6 ^'e jSeXTtrog ^Api<rocf>ecvr;g Y.iv.uvo 
t6 ev Tar? TtapaTTOZaniaiq {if.cicyai<;) leyop.evov' 

QpdaKOiv xiq y.axoc xvp.a piDatvav fpTx v-naXv^ei 

iy6vq oq xe fdyr,at Avxdovoq dpyixa §Y)p.6v 
detKvvaiv w; r^p.apxnu.ivov vnoleimno i/. xri; ■Ka\axic, 
ypap.p.aTty.riq. ov ydp y^ph t6 oq xe fdyrjaiv dy.oveiv 
iaq dp9pov U7roTaxTix6y ptaXXov S'e avT* imppriaaxo; ttxo- 
etX>5^9ai t6 C05 [h ptaXXov avvSeaptov ahvJySrr. addila- 
mentum recentioris Gfammalici] Srikovxai ydp Xva 
cfdyri — 5x1 p.€v ouv twv TraXattSv j3tj3Xt'&jy eTrt 
t6 y^etpov xex.ivrix at ri ypacjiYi (fY]alv avBi; Stx 
TrXetovwv e^rifJet^i^ety inavdyMiiev ^' ini xov 'Hpo^oxov y.ai 
t6v (JtopS^oJTrjv t6v KoTuasa 'Ali^avSpov. x^iov ydp 6 
dvhp ypdjevj {dvri xov) xriat MtXyiai'&)v X^P'' "^^^ 
mxA. T>!? M t X yj ?; t^w V uTro/.ctalvyj? (imo vnay.ovoaivfi;) 
e^oiSrev y^oipriq yi yriq. y.xl iyoi §i (s^r,aiv imt^6p.riV 
ouTCj; eyttv xd. xriq yacs^ri; , xbi (?' dv^pa xri; dy.pt^vq 
awiaeoig ixeB^avpidxetv , (eir*) ivxvy^wv xotg 'Hpoooxeiotg 
(tvxoti eneai xai ycv6(jievo<g eTri TsXet xfiq AlyvnxtaKriq 



56 



QiSkov , >5Tts sr' devxipa t»5 Ta|ei evpiaxM Ttochv x,ari 
T>iv atTiaTixyjv TCTwaiv et7:a/Ta tov 'Hpo^ozov ave'3">53cev 
etg B p a y X ''<^ ""5 '^'^^ Mt> y](7i'&)v (II. 150.) ouxe'Ti 
ovv (ii[t.r,v tx^dp-ZYjpLa. efvat ypaffiuov j 'Iwvixov (Je fxoc^lov 
t(Jt'(upia. TToXXa y(ip ouTOt Toiv 6vo^'twv ■/aipovai B-nkvxthq 
Ixmipovxtq. Vides quam corrupti olim fuerint libri 
veleres, quam audacler et imperite a correctoribus 
nterpolati, vides nascentis critices levitatem, nam 
levissima esse faleberis quae Arislophanes et Alexan- 
der et Philemon in Homero et Herodoto conati sunt. 
Fefeliit Alexandrum forma 'QpayyBai, quam perpe- 
ram habuit pro patronymica. Imo vero soloecum 
est quod nunc legitur apud Herodolum I. 158. 
7re/:i^|/avTes cov Iq zovq ^payyjidaii BeoTzpoizovc, ^ ubi satis 
apparet olim i? Bpay^^t^^as scriptum fuisse. Coniectu- 
ram Aristophanis in Iliad. Y. 127 optime refutavit 
Aristarchus, Philemonis in Iliad. O. 680 Porphyrius. 
Omnium facillime olim in nominibus propriis erra- 
batur. In Aristophanis Thesmoph. 161 sq. 
"IjSuxos t>cuvo(; •Ko.vaxpiuiV 6 Triioq 
■KahtMOii y oiTzep ocpp.oviav eyy^aaVj 
ilurpo<f6pouv xe xal (JtexXcSvT* 'lojvtxo)?. 
ferebatur in antiquissimis codicibus vitiosa lectio 
jcap^atdig^ quam Aristophanes emendavit, ut constat 
ex aureo scholio: xfzXxarog: ev mois 'A^ato'? ypoc- 
yeTat xat T<i 7TaXatdTe|0a avxiypafa ovxoiq elyev. 'Apt- 
g-o(j>ocvY}q $' e^iv 6 pier aypd<^aq 'AXxaTos. 7:ept yocp 
Tzakaichv ertv 6 "kQyoq o d' 'kyaioq veoixepoq. Optime. 
Similiter in Pindari Olymp. XI. 55 corrupte scriptum 
erat olim: Ttept Se izoc^aii "Aliv ptev oy ev 
%a^ap<h $ieKpivt. veram lectionem 'AXnv feliciter 



57 



reperit Aristodemiis. Scholiasles: 'Apig-o^riixoq ypd(fei 

dvxi TO'j "Aliv "AXrtv. outw yocp tov nepi zr,v *OXupi- 

'Kia.v Tomv xa.leiaB'tx.1 xat tov Aia e| eTTtS^sTou "AXTtov. 

[lYjSe loyov ejeiv v/y uu* auTou apxi T:eT:op6ripi.ivriy *HXiv 

tejoav xai xaBapdv Tioiiiaaij aXkd [jLr,^'e lepov elvai Aiog 

ev "HliSi dlX ev Tliari. aTr&axtaS^ai Se T/V Iiruav rrjg 

'Ohjfimaq T<x.$ioui; e^. verissirne omnia. Vide nunc ad 

utrumque locum quae inepte obloquilur Didymus, 

unde apparet non novam esse consuetudinem absur- 

da utcumque expediendi. De omni hac quaeslione 

legendus est Lehrsius de Aristarcho p. 365 sqq. qui 

utihssima multa collegit , non ita tamen ut rem con- 

ficeret , quod non est unius hominis neque unius 

aetatis. Ostendit viam, praeiit: sequemur. Multa 

idem de Latinis codicibus et criticis: quantivis pretii 

est locus Quinctihani IX. 4. 39 quem attulit p. 374. 

» Quaedam in velerihus libris reperta mulare im- 

periti solenl et dum librariorum insectari volunt 

inscitiam suam con/itentur'^ ad haec Lehrsius: 

»Tam severe iudicant de coniectantibus." Non ma- 

gis severe quam vere iudicasse Quinclilianum de 

Romauorum grammaticis temere et indocte plerum- 

que conieclantibus ostendunt pharimi loci Grelliani : 

sufficiet inspexisse I. 7, V. 4. Lehrsii copiis nunc 

quidem hoc tantum addam , fuisse qui suos ipsi 

libros inemendatos prae festinatione relinquerent. 

Diogenes Laertius, X. 27 (Chrysippus) "KoXkdyiic, ■zabxd 

yeypaoe xai dSiopBuTa etXxe tw eneiyeoB^ai ^ qui locus 

et ipse dSiopBazoq est ac nemo, opinor, admonitus 

dubitabit pro etXxe reponere eraxe. 

Pag. 22. Exstat epislolae Theophrasti ad Eude- 



58 



mum fragmenium). Apud Simplicium in commen- 
tario sexlo ad Physica Aristotelis p. 216. eXpYixai §1 
xat Trpotepov oTt Ta pi.ev Tiivxz jSt/SXta Ta Ttjso toutoi/ 
ipuffixa xaXouo-t ^ Ta ^* evTsu^ev Tpta Trept xivyjciews . oi5T&) 
yap xai 'Avdpovixo^ iv tw TptTc») jStjSXtco TcJov 'AptroTe^Aoui; 
Trept xtvy/cyecoig cS^iaTa^TTeTat , {xa.pTupciuvxog Trept xwv ixpdiXMV 
xal S£0(f[.oc<^ov , ypa^avxoc, EucJxjfJt.oi» Ttept' Ttvos auTW ToSv 
§iy\p.apxYipAvuv dvxiyfdfMV y.ax<x x6 mpLTzxov |3tj3Xtov . 
UTrep wv, fTiaivy eTzi^silaq JteXeucov pte ypd- 
t^ ai xai aTTos-etXat ix x wv ^vaixutv ijxoi iyra 
QV ^uvirjiii h pLtxpciv Tt TiavTeXriis ^X^'' "^^ 
dvd p.i(Jov xov oTrep rjpepLsTv >taXco toov axt- 
v-^xoiv iiovoVy ivavxiov ykp rjpepLia xivnaet 
&(^e g-ipYi(Ti<; av eTxj tov d^exTtstoO. wg-e Tiai xa 
7rep.7rTOV |3t|3Xiov 6 @e6(fpag-o<; iy. xu>v ^ufftxciJv vopiti^et. 

Pag. 22. Homuncioves anliqui sermonis parum 
periti nacti vetustos libros in quibus literae om- 
nes non diremtis singulis vocabutis eodem ienore 
continuabaniur , ridiculum in modum similes liie- 
rarum formas confundunt , coniutigenda dislra- 
hunt^ disiungunt contrahenda). Mirum non est 
recentiores Graeculos in iis graviter errare, quum 
constet ipsos veteres saepius in ea re titubasse. Tur- 
pis error est Athenaei XI. p. 500, ubi de voce 
oxuoioi; disserens ex Ephoro haec a£fert: e^xaXeiTo ^e 
jtai b^epyoM^ ac, 6 Aa7te8 ai(iwioq (JKV(pog, &q yncTiv 
*E*opo? ev T^ oxTcaxatiJexa^T)! Xeywv outwi;' AaxecJatpio- 
vtot avTi 0i'j3pwvo? Aepxvliiav enea^av eiq ttjv 'Amav 
ccxovovxeq oTt :ra'vTa Tzpcxxxeiv ei(hBaaLv oi Tiepi xy,v 'Kaiav 
|3a'p|3apot pieT' a7ra'T>ji; v,ai §okov. AioTzep AepxuXtcJ^av 
^neii^av r;y.i^a voui^ovxeq i^aT:axri^mea^ai. y,v ydp ovSkv 



59 



£v TtS tpoiTW Aaxwvixov o{k?' «ttXouv Ixwv a^Xa ttoXu x6 
Tzavovfiyov xa( t6 dnpioi^eq. Sio y.ai 2xu(j>ov auTov ot 
Aa,yt£$ai.ix6vwi ■npoariyopevov. Perspexil Porsonus nou 
CRY$ON sed CICT^ON in codice, quem legebat 
Athenaeus, scriplum fuisse. Xenophon in Hellen. 
III. 1. 8. AepxuXiiJas Scp^wv ag«x£To er.i t6 g-pazevfxa, 
tkvrp (Joxwv ervat iKxla fxwji^avyjtijcos. x.ai inex.a^keito §e 
^iGvwoq. Sed quis vel sine Xenophonle polerat 
dubitare '. Quoties dcinde ab hbrariis K el IC l"uc- 
rint confusa vide apud Porsonum et Dobraeum in 
huius Aristophanicis p. 241 , et Bastium. ad Gre- 
gor. Corinth. p. 244 sqq. ubi videbis slupidam li- 
brariorum genlem xTaaS^ai et 'laTaaBai ^ ttXszt^? et 
TileTaTOij apiaxoc, el a.pTf.Toq, ey. el etg temere confundere. 
At in ilhs fortasse veniae locus esl , nuHus in his, ubi 
pro A.d.x.'jivec, , Arc7«7:o5_, ■x.eY.i^rikevpivoi eos scripsisse 
vides: "kaiaaveq, , ajtwTro?, et x.eiai^r}A£VfjLtvoi ^ quod 
nunc legitur apud Hesychium inler y.eiaB-ai et x£t(jop.ai. 
Nihil est adeo absurdum , (juin ab dormitanle Hbrario 
literarum formas confundenle ac vocabul» perperam 
dirimente scribi possit. Hinc multa possimt simplici 
ac manifesta emendatione restilui, quae per multa 
saecula foede corrupta explicari nisi slolide non 
potuerunt. luvat unura et alterum exemplum afTerre 
ex iis, quae nuper reperta sunt aut adhuc latuerunt. 
Solon apud Diog. Laert. I. 60. 

y(.ai iieza-KoiYiaov dyviaq xaSi^ 5>§e ^' deiSe. 

Optimi , quos vidi , codices : aiyvaa xa^ri. Berg- 

kius in Poet. Lyr. p. 331 veram lectionem Aiyvag-d$ri 

restiluit ex Suida: iy.aleixo Se xai Aiyvag-d^rig Snx t6 

tfAfxeXes xat riSv. Diog. Laert. VIII. 20. cxaXet $e 



60 



(Pylhagoras) to vov^erecv izeXapydv. Hemsterhusius in 
annotalioiie MS. »L. iisdaprdcv quomodo scribeudum 
puto etiam in lamblicho de V. P. s. 197." Simul 
reddendiim erat TrefJa^oTaaeiig .\ristoxeno, in loco quem 
bis lamblichus descripsit. § lOl. et 231. ras iizavop- 
^waeiq T£ 7(.ai vovBsrriCeK; ^ ac, $in v:eSapr da eiq lv.d.- 
Xouv ey.eivoi p.exd ■KoXkfic, ei>(priu.iaq oiovTo $eiv yevhBai. 
ubi vulgo legitur 'nai.^apxdceiq. In Anaxilae fra- 
gmento lepidissimo ap. Alhen. Xlll. 558. vs. 12 sqq. 
sensu carebant haec: 

01 ^tvcoTryj (J' av (jvvovreq oiiy^ vSpoc avveiai vvv • 
ypavg p.ev avvfi , "napa-nefviice §\ ri TvdBaiva Txknaiov 
wg Ta TToXXa' y eial ravzrn. 'Ert Scvikdaiov yi.aY.6v. 
Dubilabitiie ali(]uis scribere cum Dobraeo: 

6l>c-' dTzaXkayeiai TauTJj? srt ^nCkdacov xax.6v. 
Praeclare nuper Meinekius in fragmento Hippo- 
nactis: pLYi^e pioi p.v laletv Ae/SefJtVjv ia-/d§' ex. 
K.aixavSw§ov emendavit p.oipivXkeiv. vide Babrium Lach- 
raanni p. 115 sq. Est operae pretium videre qui- 
bus modis eruditi homines istos locos, antequam 
emendati essent, fuerint interpretati. Adiiciam alia 
pauca, ubi vera lectio ante pedes est simili hbrario- 
rum stupore adhuc foede corrupta. Sophista incer- 
lus, qui Dorice scripsit in Galei Opusculis p. 728. 
OUT&) fiavBdvopLeq zd 6vvp.axa 3tat tw? §i$aax,dk(>)g oijKc 
ocaei. Imo vero : ovx. t§p.ei. Diodorus comicus apud 
Athen. VI. 239. 

Tov 'HpaxXea Ti/jtcJoffa kap.T:pu>q ri TrdXti; 
ev aTTaejt xotq (?>3pt.ots Bvaiag mtovp.evYi ^ 
elg Tas Qvatag xavzaq ■Kapaaixovq tw S"ec«) 
ou7:oI)to9' aTrexXyjfwffev ovde Tzapeka^ev 



61 



iiq ravra Toy; xvyovzag aXkoc. jtaTsXeyev' 
ex TCriv TToXiTwv §(i>$eK av^.aq,, i-Kt^ekrJ)^ 
i)ile^a[ihn tou? exv §Mvar(hv ytyovoxaq,^ 
'iypvraq ohaiag , xaXfi)? (SsjSiMJtoTa?. 
Nulli eranl Athenis ^vvd^ai. vera lectio lalet in le- 
ctione codicis, olim depravata.in rel quis apographis, 
dva^wv j nam poeta dederat: $v dg-wv. Ne levissima 
quidem lectionis discrepantia in loco corrupto sine 
periculo negligi et coulemni potest. Dabo unum 
exemphim sed luculentum. Eusebius in Stobaei Flo- 
rilegio X. 31. t6 otxovo^eiv Ta Ttapzovza cxvipog izfavooii. 
TQ §e (iTi^' oXws eQlXetv eg Tt (male editur eVt) twv 
^eauxoiv y^peeaB^ai ouiJeTroTe Toiv xTJjS^e^vTwv^ jta- 
Ta^e^ouXwfxevoy de ewuxov twv ypriixdxoiv es"' Tyj 3CT>j(Tet. 
Spreta est lectio codicis c«)Taiv pro twv. Sola tamen 
servat antiquae scriplurae manifesla vestigia , quae 
est : oi) Seamxecti Tciiv xtjjSevtwv. Saepissime , quod 
etiam magis pusillum videtur, accentus perperam 
positus, pessumdedit sententiam. Multi sunt qui ac- 
centuum rationem in Graeco sermone nesciunt ac 
proinde vilipendunt. Al nemo potest in Graecis literis 
multum proficere, qui accentus non probe calleal. 
Caecutire et titubare necesse erit semper in etymo- 
logia, in analogia , in quantitate syllabarum cogno- 
scenda, quisquis nescit accenlus, cerfissimos harum 
omnium rerum indices. Vide Porsonum ad IVLedeam 
vs. 1. In re critica quem usum habeant paucis exem- 
plis ostendam. Epicharmus aut saltem poeta Doricus 
antiquior apud Diog. Laert. III. 16. 

0«Ufia5-6v ouiJev ap.e TailQ' ouTW Xeyetv 
xat dv$dveiv avxotaiv auTovs xat c^ojterv 



62 



xa).W5 Tzefvxev. xai yip « xuwv Jtuvi 
xaXXtg-ov effxev ^aivgTat xai jSou^ /3ot_, 
ovos (J* ovti) xaOsXt^ov, u? (S'! 6>jv uf. 
a/^te in primo versii Ahrensio debetur, exlrema 
correxi ex codd. in his igilur xaXws TreyOxev ineptum 
est, quia xa)a)s Tregjvxfvai et yeyovh/ai ad nobilitatem 
geueris, non ad formae praestantiam refertur: scri- 
bendum erat xaXw? Treipuxev. Idem poeta ibid. III. 10. 
«t ttot' dpiBiJLaii Tts Tcepiaaov y cd $e Xrj? tov apxiov 
T:oxQip.ev "kfi ^x(pov ri xat riv v-nocpypvdav la^tv. 
Laborantibus ultiniis simplicissima correctione sub- 
yeniri potest scribendo : Tav hizapyoiadv XajSeM/. Py- 
thagoras iubet apud Diog. Laert. VIII. 33. xa9a|0£iietv 
aTTo Te TiiinSoiiq xai Xs^^ou^ xai fitaVfiaTo^ ■Kavzoi^ ubi 
Xexo; de concubitu accipiunt. Non cadit ea insania 
in virum prudentissimum , qui ipse e dilecta uxore 
plures liberos susceperat. Legendum : "ksyoT^q. Sic 
superstitiosi apud Theophrastum Cap. XVII nolunt 
out' STrt veytpav , ouV eTrt Xe^w eXferv. Longe maiores 
etiam turbas dedil accentus mutatus in Athenaeo V. 
p. 203. ei^e(pav(t)3rrjaav <J' iv T&) aycivt xai ^efdvou; 
y^pvaciq e"xo(Tt. IlToXeaaros $' 6 TrpwTOi; xai Bepevixr) st- 
xo(Tt Tpifftv e^' apfxa'T&)V y_pv(7(i>v y.ai Tspilvemv ev 
' A(i)S(i)VYj. et mox iterum: 6 ^e fikocSe^^foi Ylzolepiaioq 
vioq auTWV e xoat ypuaatq $vai p.kv i(p' dpuacx^av 
y^pv(J(hv , eTTt ^e xksvcov s^aTzriyei p-ia , Tzevza-moyeaimvxe ^ 
xerpamyeaiv e|. Dispellet tenebras utriusque loci 
acutus in penultima vocis etxort. Slatuis ex aupo Pto- 
• lemaeum et coniugem etfilium Alexandrini donarunt. 
Addam unum locum e Luciano in Contemplantibus 
p. 510. "kya.pai K^w^ou?. yewtxws xat «uTou^^ to i3eX- 



G3 



TJS"rj, y.al •zaq v.t(foiXaq aTTOTEfive v.ct}. dvaaxo'ktn:it^e , &>$ 
ei$&aiv (Sv^pcoTiot ovtss. ubi nemo dubitabit ■kou' «utous 
scribere, qui quidem locum recte intellexerit Nunc 
video et ab aliis, Struvio et lacobsio, hanc emen- 
dationem esse occupatam et inepte reiectam a Fritz- 
schio in Quaestt. Lucianeis. p. 133, qui nec intel- 
lexit eum locum et interpretationem attuht ex eo 
genere, quo iudicii acumen obtundi et perverti sa- 
nam rationem contendimus. Nempe Charon simul 
insolescentem audiverat Croesum et acceperat eum 
brevi debere akovza. sTzi t>5v Tzvpdv utto tou Kupou 
avajjSijvat. Simul ferocientem vidit Cyrum , quum 
audit de Tomyride, quae Tr;v xefaXriV amte^oijaoi. tou 
Kupoy eq day,6v e/jtjSaXer viXTopYi a'iu.aToq. Tum vidit fastum 
Polycratis, et certior fit a Mercurio oti y.ai ovToq — 
avacxoXoTrtffSTjffeTat aBliog ejtTrecwv Tfjq ev^aiy.oviag ev 
dy.apei y^povov. )tai TauTa ydp ^ ait Mercurius , Trjq 
KXwSoug e7D7xou«7a. Exsultans igitur gaudio Charon , 
ut qui futuras superborum hominum poenas et cru- 
ciatus iam sibi adspicere videatur, exclamat: aya[xai 
KlwBovq. yevvuodg KaV auTou? (Croesum) Jtat aVoTefxve 
xdq Tiefaldq (de Cyro cogilat) jtat dvaa-KoXoTCi^e (Poly- 
cratem). Vide nunc quid Fritzschius afiferat: «Quidni 
vero sic sumas : Euge , Clotho , strenue et ipsos 
(non minus quam alios privatos homines) , optima^ 
tum capiiibus priva, tum palo sujffige, ut homines 
se natos scianty Sic igitur absurda absurde ex- 
plicantur. At Graecum non est , dixerit aliquis , 
a7roTe'|:xvetv Ttva xriv jte^aXrjv. paratum habet hoc, quo 
omnis sanior Grammatica pervertitur: «Nihil fere 
vulgatius quam privandi voeabula in Graeco ser- 



64 



mone duplicem acciisatiTum adsciscere." Nempe ila 
solent: quae paucis quibusdam ac certis propria sunt 
ad aliena omnia audacter trahunt, quemadmodum 
hic quod verum est in dcpcupeTaBai perperam ad «tto- 
Tepvetv transfertur et tantum abest ut nihil eo usu 
sit vulgatius, ut numquam ab ullo Graeco scriptore 
ita sit usurpatum , neque etiam per naturam rei et 
vocabuli vel ab recentissimis Graeculis usurpari po- 
tuerit. 

De accentibus satis diximus. Addemus pauca de 
inlerpunctione. In antiquioribus libris fere nulla est, 
ut pendeat omnis ab arbitrio eorum, qui recentiora 
fecerunt apographa : hinc multi errores nati sunt 
nullo negotio corrigendi ab eo, qui sciat librariorum 
negligentia penes sese esse huius rei iudicium. Gra- 
vissimi sunt in iis locis , ubi verba sunt inter coUo- 
quentes personas distribuenda, ut in scenicorum 
poetarum carminibus. Exemplo esse potest Timocles 
apud Athenaeum VI. 224 qui putatur scripsisse: 
omoijv xeXeuet? vvv pie Tzdvxa. ^dXkov >j 
Ta Trpoffovxa fpac^eiv. Tlacvv ye §.pda(ti zovzo aoi. 
qua scriptura violatur sermo Graecus, nam quid est 
7ra'vu ^pxv, et quid sibi vult istud ye? et periit acu- 
men totius loci. Scribendum erat : 

ouxouv y.ekevei(; vvv fxe 7ra'vTa ua.}lov ri 
xd. •npoaavxa (f>pdl^eiv; B. 7:a'vu ye. A. ^pdaM touto' aot. 
ac tum incipit mera mendacia de Dcmosthenis bel- 
lica virtute dicere. In fragmento Eubuli apud Athen. 
XI. 467 haec nunc leguntur sensu vacua: 
Miau) )ta'xirov ypap.pia.rixw exTro)^' aet'. 
aTap oiq ofxotov oiipiOi utos w^eTO 



m 



v't cj^wv fiockiov, Tw ^e TToXXa yiyverca 
Sfjuoia. 
lege: 

ey^av (fHaXiou Tw^e. B. TzoXkd yiyverai 
Sixoia. 
In Arislophauis Vespis vs. 20 sqq. 
ov$£v apa ypifov ^iaipepet meoovupios. 
TTwg (Jij^ TzpoaepeT Tt? Torat ffUfjLTroTai? \syoiV j 
oTt TauTov ev y>5 t' a7re|3a).£v xav oupova) 
xav T>5 QaXaTTyj BYipiov Triv aaizi^a ; 
sermonis vitium ttws ^tj^ oTt — advertere criticos 
debuerat ; quid multa ? mihi Aristophanes non aliter 
quam sic scribere potuisse videtur: 

oi^yev apa ypvfoxt $ia(fipei KlewwuiOi. 
B. r:obg ^jj; A. Tzporevsi Ttg Torcxt «xuptTioTats "Xeym' 
Tt' TaUTov ev y^ t' afre|3aXev xTe. 
quibus interprete non opus est. TrpoTetvetv in ea re est 
proprium, et griphus nunc habet formam veteribus 
usitatam. Egregie huc facit Athenaeus X. 453, ubi 
profert griphos antiquos : Tt' 7ra'vTe5 oux eni^dpLevoi di^d' 
(jKOfiev ; y.ai' xi TauTov oufJa/xou Y.ai izavzayov ; xai TZpoq 
TOUTOts* Tt' TauTov ev oupavw y.ai eiii yn<; xai ev 0aXaTT>7; 
Alia est antiquorum librariorum negligentia, quam 
si probe animadverteris multis locis lucem aflFerre 
possis. Exemplum facilius ostendet quod volo: apud 
Athenaeum XV. p. 698 legitur in unico codice Mar- 
ciano: ev ^e tw ^eitzipu» NtdjSw izpoenzwv "hjyfvovy^ov 
oX\Loi 3caxo(Jat'fitd V iprjtJt ^uj^vouj^os yi\t-Tv oiy^e- 
Tat efr' eTrt^epei" %ai TrdSs U7rep|3a5 tov 'hj-/yovyov oXyi^i- 
Tat erT* eTrtyepet y.ai ekaSeq. ev ^e roiq e^rji; xte. 
Priora sic sunt legenda: TrpoetTrwv Xu^vov^ of/jtoi xa)to- 

5 



66 



§a.ia',iVy (prtolv, 6 y.V)(yoi; rjfuv oiy^eTai ^ quod evincit 
loci sentenlia et recepit Bergkius: reliqua sic: 
B. xccl i:u>Q u7:ep|3a? xov Iv/yovyxiv ekaBi ot ; 
expunctis quae librarius lemere repetiit ex superio- 
ribus: oXy^e-zai tXz imfipsi xat^ quae noluit ipse ex- 
pungere ne codicis elegantia minueretur. Idem in- 
terdum errores suos indicat puncto superscripto iis 
literis, quas expungi volebat. Nimis diu latuit gra- 
vissimum vitium in fragmento Ararotis apud Athen. 
VI. p. 237. 

ou/t ^(jQ* o7r&)? oujt ei Tzapdaixoq , <fCkra.xe ^ 
6 §' 'la-)(pnayQi; 6 §iaxpifav ae Tuy/avei. 
non diarps(p'))v sed diarpiifuiv legilur in codice et 
librarius dare voluerat oSi zpifav. Plura de genere 
hoc dabo alias. — Decepit iterum Athenaeum codi- 
cis sui scriptura Vlt. 326 in versu Archestrati sic 
scripto : 
KAINEAPOTMErAAOYTATAliniA iv Qipei ^voii 
xpaviov. 
ubi legit aliud agens: y.al veapy pnyaclou raxiXuma 
pro T* auXuTTta. Alia exempla reperiri possunt in 
variis lectionibus, quas Critici Alexandrini ex anti- 
quis Homeri codicibus servaverunt. 

Pag. 23. Stcubi liber lacuna hiabat aut exple- 
bant de suo aut dissimulato hiatu funditus pes- 
sumdabant sententiam: uhi literarum ductus eva- 
nidi oculorum aciem praesertim indoctorum falle- 
hant , loGum ad suum arhitrium id est temere rejin- 
gebant). Non est aliud malum scriptoribus ^isis per- 
niciosius, nec periculum interprelibus gravius quam 
utrumque hoc, ut exciderint nonnulla sine quibus 



67 



sentenlia constare iion possit, quo facto aliena ab- 
surde coaluerunt , aut pro iis, quae scripserunt ipsi 
veteres , nunc inepta recentiorum supplementa legau- 
tur. Neque hi loci neque illi nunc a quoquam recte 
intelligi possunt. ludicio et sanae menti vis inferenda 
est ut aliquem sensum extundas ex iis verbis, quae 
nuUum continent. Hinc multi istiusmodi locis utcum- 
que explicandis assuefacti paulatim discuut senten- 
i\amde suo scriptoribus largiri , non ex eorum verbis 
recte intellectis conficere. Isli hiatus et lacunae du- 
plici fere modo oriri solent. Aut in antiquissimis 
libris membranam tineae perroserant, aul macula 
vel mador aliquot vocabula vel versus hauserant, 
aut alius casus aliquam sententiae partem absumserat: 
qui haec deinde describebant librarii priraum relin- 
quebant aliquid spatii, si forte alicunde suppleri 
possent quae exciderant : tandem alii , hac spe ab- 
iecta, quae supererant eodem tenore quasi nihil dees- 
sel perscribebant. Audi veterem librarium haec can- 
dide confitentem in Plutarchi codice Regio Paris. 
1671 saeculi XIII , cuius verba attulit Dubnerus 
nuper in pracfatione ad Plularchi Moralia: to y^upiov 
TouTO a(ja.fi^oi,rw er' <?'« to T:o71aypu §ia(p9apevrcx. xa. 
Twv TTaXotwv avxiypoc^av (ih dvvaaQai dw^etv xriv a\jvi- 
j^eiov Tou Xdyou. y.ai eldov eytb ■Kalaidv jStBXov^ ev yJ 
TToXXaj^ou ^ia'Xei(ifJ.axa riV w^ (iyi Svv/iBivxoq tou ypacfov- 
xog ebpetv xx "keinovxa eXTztaavxog S' «jws eiiprjasiv al- 
"kayov. evxav^a pievxoi lux.xa. avviyeiav iypdcpYi xa dixXei- 
TTOVTa Tw fxyjxsTt eXTTttJa? ervoi Ta XetTTovTa tbpt^mta^ai. 
tout" outo Toivuv yjpri voeiv xaJi n:avxayx>ij xoij j3tj3Xiou 
a/S^a Tts TotauTxj aadfeia ehpiaKexai. haud vidi magis. 



68 



habemus confitenlem se quae tn antiquo codice vi' 
derat lacunts hiantia continuata oratione per- 
scripsisse, quia nulla spes supererat fore ut aliunde 
supplerenlur. At nihil mali tamen sibi facere videban- 
tur stupidi homines, quum mullos locos sic in per- 
peluum pessumdarent. £x his locis alii ita sunt 
comparati , ut attentum lectorem fallere non possint , 
alii sine melioribus libris semper nos decipient. Pro- 
ferara exempla utriusque generis, quae adhuc latue- 
runt. In Xenophontis Helleiiicis IH. 2. 27. edit. 
Dind. legimus: Ayjoufjtev»!? $t t>5? X^f*? '*'"' ovdYjq Tf,q 
rpaTiai; Tztpl KuXXwrjv jSouXojytevot oi TOpi Eevwcv t6v 
leyousvov p.e(JtfjivM aTrofjteTpyjffaaS^at t6 Trapa Tou 7raT|:6; 
apyvpiov §i' avzoiiv Tpoay^wpi^aai xoTq Aaxe^atptovtoi? 
e>tT:e(To'vT6S e| otxtas ^ifn eyovzeq afayiq Tzoiovm xat 
allovi; xe rivaq aTroxTeivouat xat ofxotov Ttva &paav$am. 
Arena sine calce. In optimo codice, quem Venetiis 
excussi , haec ita scripta sunt : |3oi»Xottevot ot Trept Sevtav 
To XeydpLevov fzeeJtfjivtf) avaiiexprtaaaB^ai xapyvpiov TroXXwv 
Traaa IveTikriaBr} r) ^paxid. avamipaBivxez 8i xaec, twv 
'HAeiwv xat Trept' Ttva (JuveXSdvTei; otxtav exTreCTovTes Te 
e| auTyj; a(faya.q Tzoiovai xtI. vides lacinias loci misere 
habiti. Apparet ex sequentibus multa desiderari: 
librarii ut apud Plutarchum xaTa avveyeiav ^pa- 
^av xd (JtaXetTTovTa et omnia sine uUo lacunarum 
indicio temere continuarunt. Aliud exemplum dabit 
Lucianus in suavissimo libro de historia conscribenda 
p 43. aefjivuvdfjtevot fjuzXtra e'Trt Tar? emypafoii; ^ y.al yap 
av xat auTat TrayyeXotot. Toi3 Seivoq IlapQotwv vtx&Ju to- 
adde. xat avHap^i^oq npwxov , ^evxepov ^ w? 'Axdi^oq 
^'yjXovdTt (haec additicia videnlur). d}lo<; d^eioxepaa 



69 



itfltpa TToXu {aviyJUiV yap) 'AnaYixpiou SaXayacffcw; Hap- 
Gsvixdi. oitS' 0)5 iv yeXwTt 7101)50 aerS^ai xat eTrtaxwipat Tstj 
irojStas ouTW xaXag oiiffa^ dlla Toi3 y^prmp.ov evtxa. 
Vix credas haec ila ad hunc dicm sine uUa lacunuc 
suspicione legi , saltem edi , potuisse. Acutius celeris 
vidit Graecus aliquis , qui in optimo codice Mar- 
ciano post AYipyirpiov ^aXayaacjeus HapBcViiia. annota- 
,vit: eXXetTret Tt. Quis dubitet? Quem non pudeat 
potius id non dudum vidisse? Sed alia sunt ubi 
fraus tam bene latet ut deprehendi numquam sine 
ope antiquorum librorum possit. Quis suspicelur 
partem sententiae periisse in hoG loco Xenophonlis 
Hellen. I. 1. 35. '^Ayts 5' ejt t:^; AexeXeta? t^wv TiXora 
TroXXa atTou elq Heipaia xaTaSeovTa ov^ev ocfeloq eyrj 
efvai TOU5 i^ieT* avxoH ttoXuv ii^Yi 'fjpitJov 'A9>jvatou; etpyeiv 
T>5s yw; et /x>j Ttg a/TJ<7oi xat oS^ev 6 x.azd Bdlaxzav 
Gixog (foixa. xpdxiTov xe ehai Kleapypv xov 'Fap.(f>iou 
Ttpo^evov ovxa Bu^avTiMV Trsu^f/at eii; KaX^^ri^Jova Te xai 
Bu^avTtov. Veram leclionem servavit optimus codex 
Marcianus: — (jixo^ ifoixd. ev $e A.ay.ed aip.ovi yt.a' 
Xov i^o^e ToTs TeXefft Kpa'Ttr<iv Te tov *Apig-ou.i~ 
vou; xat KXeap^^ov Tov 'Pap.(^:ov izp^evov ovxa BufavTiwv 
Tzili^ai xTe. ubi simul vides quam callide Graeci ^ 
postquam excideranl verba ev ^e Aaxe§a{p.ovi xalov 
£$o^e xoig TeXeat^ reliqua audaci correctione ita re- 
finxerint, ut sentenlia constaret. Fecerunt id inter- 
dum tam scite, ut vel levissima corruptelae vesligia 
in perpetuum obliterarenlur, alibi contra tam inepte , 
ul neminem qui has eorum artes semel perspexerit 
possiut ludificari et hoc sallem cerlum sit , non ge- 
»uina veteris scriploris verba nos legere sed lemera- 



70 



rias correctorum in loco depravato et mutilo ihter- 
polationes. Aflferam unum et alterum locum ubi iis 
argumentis, quae grammatica scienlia el sensus cri- 
ticus sive sana ratio altulerant etiam pervetusti co- 
dicis auctoritas accedit. Apud Plularchum in Pauli 
Aemilii vita p. 259 legimus : etxoat ^ev avTOf^pxovq 
oky.ocS(xq ly^tipwaaTo. xocq S' aXkai; aixov yejxowja^ xa- 
xiSvasv. ix.pdxr,a£ <Je xal 7revTxipt>ia xiaaapa y.ai [idyriv 
imliuYiaev x6 $evxepov ev vi Toiv uTraTMtoiiv 'O^iXiov «Tre- 
xpovaaxo xat ^ia^oiievov xaxa xoc^; 'EXifZiag. quam sinl 
haec absurda et male Graeca quisque videt. At 
vidi Florentiae antiquissimum Plularchi codicem, 
saeculo decimo pulcherrime in membranis scriptum, 
in quo hunc locum deprehendi mullis lacunis hian- 
tem, quas terlio fere post saeculo Graeculus ali- 
quis pro sua sapienlia expleverat in hunc modum: 
i^sip^Gocxo. xug ^' clXkocg aixov yzixovaag 

ttuTtOvaev. fxQar^ae de xul TrfrTTJCOta XEOCOCpOC "/.OLl 

fidxny i7coXitJi,tiavj Tov $\ ^evxepov iv | twv OrcaTtxwv o§-t7.t- 
ov omz/.povQaxo %ai pia^oixsvov Y.axa to? iki\uag. Quid 
Plularchus scripserit sciri nunc non amplius potest; 
acquiescendum si sciamus eum tam absurda non scrip- 
sisse. Eundem credimus in vita Timoleontis p. 242 de- 
disse haec : — x\iyy\ epyov ev:e§ei%axo xov 2ixeAta; oliytii 
efXTcpoff^ev TUjoawov — ^taTrXyixTtf ojxevov ev piacj) to^s «f * 
wpas epya^op.evoii yvvaioiq , xdq Se p.ovaovpyo\)c, ev xaiq 
wSaii §i§daxovxa y.ai -nepi 6eaxpuu>v aap.dxm epO^siv anou- 
dd^ovxa TipQq eyMva; Tiepi p.e}.ovc, dp[j.ovia(;. Apparet ex 
eodem codice in uitima parte haec tantum esse ipsius 
Plutarchi: xag ds iiovaovpyovg sv aig 



71 



(STtGM^oiCpMta irpog exsjvag mpi iiilovg «p/Jt.oviag. 
quae nemo restituet , sed satius est mullo aliquid nos 
nescire quam a Graeculo decipi et linguae Graecae sin- 
cerilatem contaminari. Luculentum exemplum licen- 
tiae , quam sibi in locis hiulcis aut corruptis sumebant 
Graeculi, mihi nuper oblatum est in fabula Babriana, 
quae recens ex Athoo codice prodiit, (quamquam 
islum librum magnam partem a monachis esse iuter- 
polalum et perpauca continere, quae ab ipso Babrio 
profecta sunt, alias ostendere conabor). Poela ipse 
scripserat in fabula 82. vs. 8. 

XaiTyjv (?' fpieXXs zrfi stiriv xaTato^wetv. 
monachus aliquis in vetiisto libro longo usu aul situ 

delrilo reperit XAITHNAEMEAAETHN 

reliqua oculorum aciem fallebant. 

itaque inde pulcherrimum choliambum eruit et sup- 
plevit hunc: 

KCX.-/.Y1V ^£ iislirYjv £7:' etJL£ TJ75 6(?oy rpi^-i. 
Quid inlerpretibus futurum fuisset, ni vera leclio 
apud Suidam servata exstitisset? Similia tamenmulta 
aeque licenter interpolala et corrupta quum in aliis 
multis tum maxime in Tragicis poelis expedire ni- 
timur et medicinam facimus mortuis, ubi forlasse 
nec vola nec vestigium superest antiquae scriplu- 
rae, quam casu deletam recentiores Graeci, ut 
quisque commodissime poterat, ita suis inventis 
el additamentis audacissime restituerunt scilicet. 
Praeter eos locos, ubi velustas quaedam arrosit, 
quae postea infeliciter sarta sunt, alii sunt quam 
plurimi ubi describentium socordia alias res agentium 



72 



effecit , ut aliqua pars senteniiae nobis periret. Sae- 

pissime hoc factum est ubi idem vocabulum in vi- 

cinia recurrebat aut similis vocabuli terminatio vel 

forma , quo hallucinantis hominis aberrabant oculi , 

unde intermedia omnia intercidebant. Incredibile 

dictuest, quot locos ea calamitas afflixerit. Yae mi- 

seris interpretibus , qui istos aliis claros et perspicuos 

reddere conantur. Plutarchus de virtute morali 

p. 445. b. scribit: vuv $k ffewypotruvy) pey iTaf, ob xa 

TTo^yiTtxov wUTZsp txjwm 6pi(j.[icc xai Trpaov 6 Xoytdfxos 

Ylvioy^eT xat iitray^sipt^ezou izepi zaq ini^vitiag j^pwfxevos 

UTreotovTt xat $e-/piiivrjd tw Xoyttjpw yiai xpaToiJvTt t»3V 

CTTtSupttav j iynpdxeiav §e oitK alvnoig acyei oii^e T:eiB'oixevrpf 

«XXa TCkayiav Y.ca avxixeivovaav ^ oiov U7:6 TrXyjyyjg xai 

j^aXtvou xaxa^ia^opisyoq xai dvax,poijav dyGiVOc, 6)v iv 

eauTb) xat dopujSou pLe^og. ita hunc locum conslituit 

Wyttenbachius , qui adscripsit : «vulgo mendose: 

uiretxovTi. iyKpdxeia Se eri x-ai ^e;(op.evcf) xu) Xoytffpt&i 

xai xpaxoiJvxi xrjv eTrtQu/xtav. ayet dk oux dXvviaq ov$e 

Tia^oyhw. Ceterum tw loyi(7p.u> mutandum videtur 

in Tov j^aXtvo'v." Quo quis est doctior et subtiliore 

ingenio eo plura et exquisitiora de hoc loco poterit 

commentari : at nenu) poterit umquam recte aut ex- 

plicare aut emendare. Vera lectio servata est in 

optimo codice Marciano: j^pwpievos uTretitovTt jtat $e- 

j^opivo) xo p.ixpiov xai xo evay^ripLov eiiovaiwq. 

6 $e iyKpaxY}^ dyei pev eppwptevtf) tw Xoytdpi&i 

xai xpaxovvxi xhv eTrt^upwav^ otyet ^e ouat aXuTrws ou(Je 

m^oyLsvnv y.xe. Sine meliore libro igitur in eo loco 

et aliis sexcentis operam ludimus ac vulnera cu- 

rando maiora facimus. Is solus sapit qui ab huius-' 



73 



cemodi locis abstinet manum, ne sibi corrumpat 
iudicium in aliis, ubi veri reperiendi spes affulget 
laelior. Satis est si perspicias aliquid inlercidisse , 
cuius interdum etiam sensum probabiliter conieclan- 
do reperire possis: non ullra pergendum. Quis non 
sentiat hiulca esse haec ab lamblicho in vita Py- 
thagorae ex anliquiore scriptore Graeco descripta. 
J 366. XP°^^ aevTotys ix^epov 'kpiaa.v ex TcJiv Aeuxavwv 
«7w3"£VTa ^id. Tivwv levwv a(^nyma.a^a.i xri^ Qjpknq, Tipo; 
ov d(fvdaBai Aio^apov tov 'AffTOv^tov ^ ov iiapa^ey^BijvM 
dia xr.v andviv twv ev tw (Jur>7,"aTt dv^ptLv iiepl ^v 
'HjsaxXeiav KXetvtav v.ai OtXoXaov xtI. Editores nil 
mali suspicati putaverunt significare ultima : Hera- 
cleae autem superstites tum adhuc erant Clinias 
et Philolaus: vides quid de suo largiautur. Sup- 
plendum est ex praeslantissimo codice, quem FIo- 
rentiae excussi: — dvdpm. ovxoq §£ eiq xriv 'EX- 
"kdSa eTTaveXS-tbv ^ieiJwjte xa.c, X\.\)^ ayopeiovq 
^divdq. frjXtaTai; $1 ypdfei yevitjB^ai twv 
dvSp&v T:epl fjiev 'Hpa'xXetav ■x.ze. quae nova sunt et 
magni pretii, ex Arisloxeno, opinor, excerpta. Ocu- 
lus librarii a priore dvSpwv ad posterius aberravit. 
Eodem modo pessumdatus est locus et ipse Arislo- 
xeni, nisi faJlor, § 207. xaQokm §e i:oMikaxdzY}v eivax 
rr,v Twv Tipoa^fepop.ivwv TtooLikiav ^ in quibus nemo hae- 
sit. Codex optimus dedit: xa3"6Xoii ^e TiotxiXcoTaTov 
efvat t6 «v^pwTTtvov yivoq y.axd xb TwveTTt- 
S^w/uitwv TtXyj^o?. ar]^eiov §e evapyeq elvai 
T>/V TtSv TTjJoayepouevwv TTotxtXtav, ubi recurrens elvai 
peperit errorem. Addam lertium exemplum ex eo- 
dem § 30. itleiovcq ri §vjyp.ioi xotq "koyoiq eveayi^ridctv. 



74 



aXka 6/xou auv irotat xal yuveu^lv o/xaxoETov i$p\ja«iJ£VOi 
— 7TapsfA£ivav. Supplendum e Laurentiano codice: 
ina-/s^nefjav atpeS' evTei; auxot xaTa xpa' tos ou- 
Tfiji; wre ouxeTi oTxa^e dcnig-Yjoav d}X 6/xou. 
Hic quoque oculi describenlis aberrarunt ad similem 
formam ai:igy](Jav, qui error quam facile commit- 
tatur norunt omnes qui codices ipsi descripserunt. 
Neque adeo receutiorum in eo genere diligenlia 
longe superat librarios veteres, quorum stuporem et 
inscitiam solent insectari. Documento esse potest locus 
Charitonis p. 104 ubi Dorvillius edidit : «7:1^1 y.al KaX- 
"Xipporiv &ye. oiq ^e aoi 7rpora'<J(7&) ptyj axoudav fji^Te yave- 
pd)$. Bil(Mi ydp ae tial Tieiaai x,ai laBelv. tvBxjq ovv «va' 
xXyjTixov ac, tw ^aaikei evy^aipodv w^ t6 KaXXtppoyjs 0/3pap,a 
Qvpocaaq. quem locum nemini suaserim ut restituere 
conetur. Codex unicus haec habet: $vo di aot Trpo- 
ra'(j(Ta). — eu3^;5 ouv avaxXrjTixov xrjq Biopaq avv- 
S-ripia $ie$6^v] y.al itdvxeq ave'rpeyov. Ba- 
(TtXeus ^'e av>;pT>3/xevos TaT? eX7:t<Ttv eiarr 
Xauvev elq za ^xaikeia yaipm wg t6 xa'XXtrov Q^papLa 
BYipdaaq. praeterviderunt unum versum et reliqua 
quia intelligere non poterant nec legere recle po- 
tuerunt. Addam, quia lepidum est, alterum exem- 
plum negligenliae in eodem codice. p. 115 legimus: 
xaTeXajSov Se Ty;v ^paxixv CTtt tw tiozap.w v.a}. Trpoupii- 
^ovTes Tor; opvtS^oyuXa^tv woXou3-ouv. Dorvillius post- 
quam docte illustravit ratiouem et usum twv opvi^o- 
a)uXa'x(av in castris Persicis subiungit : » Quod st nec 
ita oputBofvkaKeq placeani , posses omaBofvla^i ^ qui 
noH in re miliiari et contendere parum abire in- 
vicenii si literis maiusculis scribantur omaQoffxika^vi 



75 



p/ opi9og5uXa|'iv, fofte id aliis placuerity quibus 
volupe est potius auctores , ut vocant , emendare 
quam explicare , sane inslituto ad bonos auctores 
iniuriosissimo et ad ingenia iuvenum studiosorum 
corrumpenda praesentissimoJ'^ Quam vellem prae- 
slantissimum quemque iuveiium nostrorum sic cor- 
rumpi ut iueptum opvi^ogjuXaltv patienter ferre non 
possit. Horum si quis forte dubitet, sciat in unico 
codice Charitonis liquido scriptum esse oTrKrSogjuXal^iv. 
Pag. 23. Peius eliam erat ubi intricati tachu- 
graphorum nexus , siglae, scribendi compendia 
et vocabula decurtata describentibus negotia fa- 
cessebant). Est mihi animus de tolo hoc genere ahas 
copiose exponendi : nunc ne tetigissem quidem nisi 
casu quodam mihi essent ad manum excerpta ex 
optimo codice Laurentiano, quo continetur vita Py- 
Ihagorae ab lambhcho ex antiquioribus scriptoribus 
Arisloxeno , Nicomacho , aliis contexta : ex eo igitur 
hbro luculenta aUquot exempla huius rei expromam. 
Legitur nunc apud lamblichum § 27. Ilvda.y6paq 
avveztkeaz ^viv Trspi tcI5v oupavtwv sr.iTriyiriV xal — aTTo- 

^ei^eaiv — (xpiQin^xuali Kai ygwfxexpDtars Sitkaaev. Co- 

a 
dex, unde reliqui omnes fluxerunt: SiO, id est $d- 

la^ev, constanti usu tachygraphorum. § 72. T:pQaixazxe 

aiaiZYiV 7revTa£T>5 dmTzeipdiiJievoq rrw? eyjtpaTws ey^ovaiv ^ 

quod Graecum non est. Sed male expleverunt le- 

clionem archetypi codicis: nux; lyxpx id est iyy.pa- 
xetaq. paulo post : iv $yi tcI) xP^^^ toutco Ta oev iy.oc^ou 

xjTca.pyovxa TOUTertv aX olaiai exotvouvTO. Cod. ixa quod 
legendum erat l/.«s-w. simul abiice putidum additamen- 



76 



tum Tourercv al ovaiai. In § 113. Kiesslingius e suo 
codice supplementum atltilit, in quo legitur: Tiepi- 

Ttaumov Ti n^Xoq x.ai y.cx.za.g-alruav. Codex: TTTravTtxw; 
i. e. ■Ksi:avxu6v. In § 247. evioi S^e tov TrejOt rrjq aXvyov 
xai xrjq daufifxerpiaq i^eimvza touto 7:a5erv ^e^av. 
Cod. aXo i. e. dloyiaq. Multo turpius esl quod legi- 
lur 5 258. eTT^^yev hepoq irpoCTTrotoOpievo? ^ev e^^yjTaxevat 
Ta TMV nu3-a'/opetwv dnoppnza , TrepiTrXaxetg ^e xai 
yeypa(^(iiq e| wv paO^r' auToiii; xfpieXXe ^taj3a'XXetv. Quam 
sit absurdum islud 7iept7rXaxe4 miror ne Rusterum 

quidem sensisse. Scriplum est in codice TrTrXax cum 
compendio syllabae co;, igilur TreTrXaxw; scriptum 
esl. Sed arripiunt librarii temere, quidquid primum 
venit in menlem, ul in § 264 quum ob oculos ha- 

berent: yeveaS-at (faai zavxw zriv 7t xaTa touto^ quum 

nescirent -napoituav ila scribi , sine mora de suo 7ro'Xiv 

dederunt. Iii § 46. u7ToXap/3a'vetv axjTovi eipvj ^erv xotv/jv 

7rapaxaTa9>5xy]v e)^etv T/iv Tiaxpida Tzapd tov Vilin^ovq T&iv 

TXoXiTwv. ^eiv ouv TauT/]v ^totxerv outui; w; piiT/.ovai tw 

TTt^rtv Tiapa^oai^ov xoig e|' auTwv 7roierv. Grave vilium 

^ ^ ov 
lalet in ultimis. Codex w^ pte^XX quod ex constanti 

usu ponitur in participiis, unde apparet non aliter 
quam pieXXoixJav expleri posse. Vide quid in J 50 
designaverint : (wre Trjv X'''P''' "^^i dizoSoaewq euep- 
yeaiaq Trpooyjxetv auTori; efri "(Jtxat^wg •oix.ovoi/.eiv. Quum 
expedire non possent dno^o^ temere expleverunt: at 
vero nulla est optio in his aut dubitatio: dizoSo hoc 
loco est a^ro^oQetV/is ^ quod solum ex omnibus formis, 
quae ab dnodoB incipiunt, huic loco ac sententiae 



77 



convenit: alibi aliter poterat expleri, at numqiiam 
Tocabula ita decurtantur ut duplici modo recte ex- 
pleri possint. Terum nihil inlelligentibus omnia sunt 
periculi plena. Paulo ante in optimo libro recte 
scriptum est : efTrev ^ oti xr,v TrdXtv ayTcSv oi-x.eTtj^ai (rup.- 
^i^mev ^ ws Xeyouciv^ 'Hpa^iovq ots zaq jSoO; $ia t>7S 
'iTaXtas ijla.vvev U7to Aaxtvou fX£V a'(?tx7;0evTO5 _, KpoTwva 
^e jBoyjS^ouvTa x9ic, viditoi; Trapa Ty;v ayvotav — $ia(f6ei- 
pavToq xtI. Credasne ad hunc diem edi: 'HpaxXe'a^ 
nempe compendium syllabae ovq, quodparum differt 
a figura literae a suprascriptae , nihil differt Graece 
nescientibus. (cf. Bast. Comm. Palaeogr. p. 777.) Eo- 
rum inscitia quo usque possit progredi ostendit quod 
legitur in $ 70. — yiXtav — a^vS^pwTTwv Trpo; dllinXovq^ 
7ro)viTG5v fjtev $iix vofAtpto'T>]Tos ityiovi;, hepofv^XfAiv $e $ia 
(DVQiokoyiac, opOrig. Scriptum est in archetypo codice 



T' 

solemni compendio $iavo(up.o unde primus edilor 
imperite dedit <Jtavo/xtpiTTo , pro quo suadet ut ^iave- 
vopLeTo legatur! Librarii Graeci aliorum codicum pro 
sua sapientia legerunt Siavoiu^oxaza. Tandem Kus- 
terus ex % 229 emendatam lectionem reslituit. Locis 
autem ex hac inscitia corruptis videas multos sine 
suspicione sic uli, ut quae cerla sinl infringant et 
contra etiam ac linguae ratio et constans reliquo- 
rum usus poslulant interdum a quihusdam poni 
doceant. Non mirer equidem si ex lamblicho quo- 
que ostendere velit aliquis formam tov 'ATroXXw nou 
Atticis esse propriam idque in certis formulis, sed 
eandem etiamaliis placuisse, in his lamblicho, apud 
qucm saepiasime occurrat, veluti in § 52, 53. tov 



78 



'ATroXXw xal tov epara. — eirayyeAaaS-flu tw 'AiroXXw 

■ — TTjDwotav TitmdaBai tov 'Atto^XXm. § 91. d}X avTov 

?VTW5 Tov 'AttoXXw. Verum in omnibus his Jocis scri- 

w 
ptum est in Cod. d-KoKky adhaerente interdum ulti- 

mae literae X ea lineola, quae omissum esse aliquid 

iudicat. Similiter tou a.-i:6Kkj tw aTrdXX scribi solet. 
Eodem modo ortus est ridiculus error in loco Lon- 
gini in Walzii Rhett. Gr. IX. p. 583. xtver iXeov — 
'Ojxripo!; em xrjq 'kvSpQy.diyriq' 

■nai X6v ev 'Apyet eoutja ii^oq aXXrjs i(;-og laouvoiq. 
y.ai xd l^Yic, «.Tavxa xa utto toG exTos tipriniva tov 
eXeov Tov t>5s ' kvS poixdyrf^ xivii. optime Finckhius vir 
perspicax resliluit utjo tou 'ExTopos. sed quid facias 
librario, qui quum in eo loco ob oculos haberet 
scripturam hanc, quae in optimo Cod. Regio exstat, 

1)710 Tou exT potuerit exTo'e scribere. Nihil autem mi- 
randum in iis, qui potuerunt serio scribere in Me- 
nandro rhetore apud Walz. ibid p. 251. 'Atto^XXwv 
XeyeTat — JTu^wva xat TxjXe^wvTa dSekrfohq xTefvat toFi; 
jSeXetftv. unde in Walzii indice occurrit Telephon, 
Pythoms frater p. 655 ocyus eximendus, nam 
vera leclio e codice Regio mihi reperta esl: IIuSTova 
xaTetXrj<pora AeXyou?. Conlrario errore p. 250 legitur: 
t^ta AeX^or |3a(?£'f et Moucwv: unde nemo, spero, AeXoior 
credet esse Graecum. Codex: idicc $t foi^l^ei Mou- 
(jwv. Idem rhetor palriam celebrans scribit p. 313. 
Tts ydp 'l^npiai Tzapaxvjoxv »?, Tiajsa AwToyoyous dtfiuo- 
fitvoq oux «v Ipidi; TTpoTtuwJetev ; codex nil boni attu?- 
lit. Sed quid codicibus opus est, ut restituamus yi 
2tipr,(ji ntpnvyjcLv? Huiusmodi tamen homunciones 



79 



eos libros descripserunt , a quibus nuncne latum qui- 
dem unguem discedere homines quidam docti iubent. 
Neque tantum obscuriores scriptores, quorum rari 
tantum codices a paucis legebanlur, tam turpiter 
inquinati circumferuntur , nam animadvertat mihi 
ahquis, quae turpissima vitia sermonis nimium pa-> 
tienler ferantur in his Aristophanis versibus Av, 
417. sqq. 

opa zi xipSoq evBd$' a^tov povijg 
oTCf) TOTroi3e /uioi i^uvwv 
xpazetv ocv yi tov e;^6jOov r) 
(piloiaiv tiXpeleTv e-j^eiv; 
quid? vincere hostem potuitne ab illo dici v.paztTv 
zov ly^BpoVj aut amicos iuvare xoiq tfiXoiq ^Xfe- 
"keiv? Deinde pro Jj ■x.poi.teiv twv eydpu>v h roiiq filovQ 
oi^fieleTv h'cebitne omittere alterulrum articulum et 7} 
ita traiicere, ut legatur: xpazeTv y) twv e-/BpuiV yi (fiXovq 
^(feleTv? Qui haec inducere in animum potest iu 
quacumque alia re utilius quam in Graecis scriptoribus 
interpretandis studium et operam suam collocabit. 
Quid igitur? in huiusmodi locis licet esse ingeniosis, 
at parum aul nihil prodesl. Metuendum enim est ne 
omnia antiquae scripturae indicia et vestigia prorsus 
sint delela , itaque in his omnibus criticorum optimus 
est (quod de medicis dixit aliquis apud Stobaeum 
Floril. CII. 9) 6 ia Swaxa v.ai Ta d$itvaxa 8vvd.p.evo<; 
$iayiyv(ii(Ty.eiv. 

Pag. 23. Bonum factum , quod bene multi su- 
persunt libri vetusti., interpolationibus istis anti' 
qmores, vnde fraus apparet et ipsa scriptoris mu' 
vus e genuinis antlquae scripturae reliquiis certa 



80 



correcttone potest restitui). Non arbitror manifestius 
id apparere posse quam ex hoc loco Plularchi de 
audiendis poetis p. 20. D. «t ^e twv 7toiy;Twv uTrevov- 
TKOcretg Ttpix; «utou? dtnavafipovaai Ty;v tt^s-iv oux ew<Jiv 
icrxypdv poTtriv yevh^ai irpo? to jSXaTTTOv. 'Otcou jyiev 
ouv auTor? t6 TiS^lvai (Juveyyus ex^aver^ Troter Ta? avTi- 
"Xoyiaq $ei t&> j3e),Ttbvt cruvriyopeiv ' axTTrep ev TouTots * — ' 
— Tt' ^^Ta $ei ae y.d^veiv ^ Y.azBaveiv 
afjtetvov. ouiJeti; xa'fjiaTos eu<Te|3erv Seous. 
id est, si iuterpretibus credendum: 

A. Quid ergof numquam te mori expedit Dtis? 

B. Praestatf nec ullus est labor colere Deos. 
quae quam aliena sint vides. Vera scriptura •el ipsa 
manus Euripidis, cuius ex Palamede locus est, ita 
latet in antiquissimis codicibus, ut manifesta corre- 
ctione erui possit. Scilicet optimus et pervetustus 
liber, qui Venetiis inter codices Bessarioneos serva- 
lur, hanc mihi dedit lectionem; '• 

Tt' §ri-za ovaiv dei ae xaTQavoufievov. 
ubi pro OTCIN lege 0YE1N^ quod puncto el li- 
neola discrepat, et Euripideum habebis senarium, 
qualis ab illo scriptus et a Plularcho iandatus est: 

Tt' ^yJTa fiuetv $eT ae xaTSavoufxevov ,• 
resjwndet Palamedes: 

dfieivov. oi)$elq y.dtmzo<; eu aifietv Oeovg. 
in his demum : t6 TiS^evai avveyyvq ix.cpavelg ixoiei zaq 
ovTtXoytai; _, et polest aliquis tw |3eXTt'ovi avvriyopelv. 
Spectemus nunc ad hanc lucem librariorum et cri- 
ticastrorum socordiam et temeritatem. Videbimus in 
leclionibus reliquorum codicum emendatae scripturae 
Testigia magis magisque obliterari, donec tandem 



81 



prorsus perierinl, et actutn de illo loco fuissel si 
quemadmodum in tot aliis, recentiorum apogra- 
phorum fide et auctoritate slandum esset. Gli- 
scentem labem possumus oculis subiicere. Codices 
et ediliones haec dederunt: 

ti Sfixa. ouai §ti ae 7iaxQavov[xsvw 
xi Sijz' ovai $eC ce TiazQavovusvov 
Ti Sma oixji §el ae TiaTBaveiv 
Ti ^TJxa ov $ei ae v.axQaveXv 
xi Srjza ^ei ae ■x.axBaMtTv 
XI $rixa ovai Sei ae ■Ko.^Lveiv y.ax6avov[ievov 
XI ^YiXa Sei ae Kdfiveiv v.axBavo\)[isuov 
XI dHxa Sei ae xdijLveiv ycaxdavtiv. 
Fraus nunc, quod dicebam, apparet. Librarius ali- 
quis olim e vetuslissimo libro male pro TIAHTA- 
0TEINAE1CE aliud agens dedit xi $fixa ovaiv ^ei ae, 
turpi errore , sed perito medico facile sanabili. Qui 
proxime secuti sunt nil nisi drix* et ovai peccaverunt, 
quae non tam levia sunt ac videntur: namque sic 
iam mullum a vera scriptura aberravimus; supervenit 
corrector aliquis, qui se recle facturum putavit, si ista 
ad grammaticam rationem conformaret scribendo : ti' 
— $ei ae xaxQ aveiv pro ■KaxQavovuevov. Aliam ra- 
tionem iniit criticaster alius, qui aliquid excidisse 
ratus audacter de suo xa/xveiv infersit. Uterque reliqui- 
as veleris scripturae ad suam correctionem accommo- 
davit, unde nataesunthae lectionesaeque corruptae: 
xi $9}xa §ei ae v(,axQaveiv 
xi SHxa $ei ae xdcy.veiv xaxQavou/jievov. 
denique ex utraque hac conflata est quae Wytten- 
bachio placuit: 

6 



82 



Ti dma $ti ae xa/izvetv^ xaxdaveiv 'K\umv. 
unde quam infeliciter aiiquid sani exsculpere conati 
sint homiues docti videbis apud eos qui Euripidis 
fragmenta collegerunt. In huiusmodi calamitate siue 
ope librorum nulla spes salutis est, at hoc tamen 
valet iudicium et longa cum veteribus consuetudo, 
ut subesse in his fraudem sentire et perspicere pos- 
sis , et quum ipsa scriptoris manus erui nequeat , 
at senlenlia tamen eorum, quae perierunt, certa 
conieclura possit excogitari, ut in hoc ipso loco 
Grotius ostendit, qui quum corrigeret: . 

A. Tt' $tL ^eous (Je'/3etv ae xaT0avoupevov ; 

B. «fxeivov xxi. 

recte cogitando proxime accessit ad id ipsum, quod 
Euripides et Plutarchus habuerant in animo. Cf. 
Valckenaerium ad Phoen. vs. 1331. ■?'. . 

Pag. 23. Sed aliorum multorum , quorum non 
nisi recentiores codices nunc exstant , imquior 
est conditio, nam interpolatos esse consiat, anti- 
quam scripturam in plerisque locis non nisi an- 
cipiti coniectura et incerta divinatione possumus 
expiscari.) Si quis huius rei documenta et exempla 
a me peteret, ante reliquos omnes Lysiae orationes 
proferrem , quae quum in pessimis et recentissimis 
libris ad nos pervenerint non simplici calamitate 
affectae sunt. Nam quum librariorum socordia pas- 
sim contaminatae circumferreutur iam olim videntur 
multi temerariis interpolationibus laborantem sentcn- 
tiam magis magisque pessumdedisse. Deinde quum 
vel sic tamen multi loci intricati superessent, qui 
omuem interpretationem respuerent nec sine vio- 



83 



leutiore tnedicina sanari posse viderentur, exortus est 
Graeciiliis aliquis, qui denuo audacter quidquid li- 
buerat vulgatis lectionibus substituit, nil veritus re- 
secare si quid otiosum putaret, addere de suo quid- 
quid coromode addi posse existimaret et quocumque 
modo propagatam e vetustioribus libris scripturam 
vel sic salis male habitam novis erroribus depravare. 
Scripturam sic ex huius arbitrio constitutam quum 
in Laurentiano codice invenisset Bekkerus haud cuu- 
ctanter, quasi si integriorem Lysiam reperisset, recepit 
in textum ne in audacissimis quidem Graeculi con- 
iecturis fraudem suspicatus- Arguitur autem facile ia 
coniecluris, qualis illa est p. 114 (275 Bekk.) eTia- 
^riTitp UfjLu; eS^os eg-tv eva twv Iuvovtwv aei (Graecitas 
postulat: eva ad Twv Iuvovtwv) xaxw^ Xeyeiv jcoi 7:0»^ 
eTOt^av cyd) upv {jLYiviaoi Tipog uftas ooJTOuq xpe^ta^e. 
Lysias non magis fjDjvtff&j usurpare potuit quam xwffe- 
Tot^ ut hoc utar, vei yokuiQziq vel Y.oiiaatxca. Fece- 
runt hoc Graeculi recentiores, qui multum sibi pla- 
cebant quum verbis suis antiquissima Homeri verba 
miscerent , quemadmodum fecit historicus ille apud 
Lucianum in suavissimo libro de historia conscrihen- 
da, Tom. 11. p. 22. ekih^s fiev yi finj^jxuYi y to TeTxos 
^e TTBffov yLsyalai i§o\mr,atv. — 'E^euaa fziv Sti\ oStm 
Tot? oTrXots Ttepiea/uiapayerTO y.a.i orojSoc rtv xat xovaj3os 
«TravTa Ta exer. y(.cu' 6 g-pom^oi iiiepninpt^£)^ u TpoTrta 
fjuzXtg-a izpoaaydyoi izpoq to Ter^^o?. verum neque Ly- 
sias neque Atticorum quisquam eo morbo laboravit. 
Peccavit crilicaster qui quum vulgatam lectionem 
/jiyivuab) videret stare non posse ingeniosus sibi visus 
est quum fXYiviaa reponeret: veram lectionem in fjn^- 



84 



vu<7&) lalentem eruit Marklandus: ^r, avvda (^imi), ul 
paulo ante: ow 61$' o xt ^yiptiwS^riaoiixat p.>3 ^uvwv ufxrv^ 
ubi scribendum est de more Atticorum o xi x,ai ^yjmw- 
Br^aoiiou. Ostendam primum unum et alterum locum, 
unde fraus correctorum antiquiorum pateat, deinde 
illius interpolationes arguam, qui Bekkerum et alios 
decepit. In oratione uTrep tou d$vvocTov pag. 168 (412 
Bekk.) legitur: ^ii yacp Qv$h aklo fjtot So^ei Tzapa- 
aKSvdaat xdv^g fj.oi tov xtv^uvov outo? rj $i(X fQovov. — 
ei iiev ydp ■/^pTnndzoiv ivey.a , av-M^^avzv. , et ^' ws iyP^ 
saurov p.e TipLapeizai , ^ev^exai. ^iix ydp rriv ■Kovnpiav 
avxov (scrib. txjv auTou) ouTe yiXw ouV eyPptb TrwTroTe 
ey^pY}aocp.Yiv avrui. quae quam absurda sint nihil atti- 
net ostendere. Solemni errore confusa sunt in hoc 
loco, ut passim alibi, ou et et, ou^J* et et $' et facile 
Tincam scripsisse oratorem : ou p.ev ydp yprip.d-zwv evexa 
(XuxoyavTer ov$' w? eyBpcn/ eavzov |xe Tti^twperTat. Sid ydp 
T»5V 7rov»j|3tav Trjv auTou xTe. ubi quum semel et |u.ev et et 
de scriptum esset suspicatus aliquis alteram apodosin 
requiri infeliciter (|/eu^eTat inseruit, haud secus atque 
xdp.veiv modo vidimus Euripidi obtrusum. Gravius 
multo affectus est locus in oratioue xaTa ^iloivog 
p. 188. (462 Bekk.) outos toivuv ou;^ ottwi; wyeXjjdat 
zirjv Tzokiv Iv TotouTO) xatp&i xat TotauTyj x.aTag-daei $ie- 
vo-n^ri dXk' oTzoiq Tt y.ep$aivot «716 twv vneiepoxv avp.Cfop(hv 
TzapeaxevdaaTo , in quo hoc, opinor, manifeslum est 
ovy oTTCn)? e more Attico pro non iantum non posi- 
tum fefellisse hominem, praesertim quum ^elmai 
noto errore pro ^(fikr,ae scriptum esset, unde liquido 
apparet verbum Sisuori^n eidem temeritati deberi, 
qua superiora depravata esse comperimus. Yidetur 



85 



mihi homo lacunam explere yoluisse, nam prima 
tantum et ultima sana esse video. Quid si sic sup- 
pleatur: outos toivuv ovy^ oTzoig wyeX/jae tjiv ttoXiv ev 
TOtouTCf) KMpU) jcai ocTiopia. TotauTr? ^taTara^av aXka. ytm 
nepSaiveiv ocko twv yfxeTspwv fsv[t.<fopG>v "napecmevdcjaro. 
Facile nunc apparebit labes, quam alter locus eius- 
dem orationis contraxit p. 189 (465 Bekk.). ei /Jiev 
Tt5 ypoupiov Tt TrpoucJwxev ri vaojv y\ ^paroT^eSov — Tar? 
ea^dzai<; av ^xjpitat? e^ripitoyTO, outo? Se T:poSovg oknv 
xr.v "Kokiv ou^ oTTtk)? zifiapYi^TnfJeTai i:apa(jx,evd^exai. Sen- 
tisne aliquid deesse? Excidit: dlld x,ai jSouXeuetv 
TrapaffxeuafeTat, aut aliud quid in eandem sententiam. 
Sequitur mox : xaiTot ^tx.ai'&)? y' av ort? fovepu^q wcnep 
OUT05 TrpoucJ^Mxe Ty,v eXevB-epiav oii Trept tou jSouXeuetv aXXo; 
Trepi Tou Sovleveiv xal zrj<; pieyt'r>]? dmpiai exxXriatdl^erai , 
ubi corrector, cuius lectiones in codice Laurenliano 
exstant, ejcxX)9ffta'(^otTo rescripsit , ut saltem grammalica 
ratio GOnstaret. Mihi verum videtur : ^t'xaio; y' ov 
^v — dyuviXeaBai. Locutio ou;^ oTroJS — dHd xai, 
qua iion est alia apud Lysiam frequentior, iterum 
ab librariis male habila est in oratione KaTa Nmo- 
yuxyov p. 186 (456 Bekk.) dTX ovy^ ottws upirv twv 
auTOU Tt e7re(?&)xev dXkd twv ufxeTe'p&)V TroXXa u<pr/prjTat , 
ubi Graece scribendum est: eTreiJ&^xev dlld xat twv. 
In oratione xaT* *Ayopa'Tou legitur: p. 134 (325 B.) 
$et yap avzhv dTzoSet^ai &)? ou xaTefjtyjvuue twv dvdpwv 
TOUT&)V ovS' aiziog avzoTg eVt Tou J&ava^TOU oTrep ovk ov 
Svvatzo ovSemxe dmdet^ai. Inconcinna haec sunt nec 
Lysia salis digna , sed bis ab interpolatore depravata : 
orrep oux ov ^uvatTo de suo dedit corrector Lauren- 
tianus pro xov Svvairo. his igitur primum abiectis ita 



86 



legerim: xai yap 6{ ov naxefjirjuvoe twv a.v$^v — 
QcofdixoM oux av (JuvaiToJ ou^eTOTe aTroiS^er^at. Sic appa- 
ret quid peccaverit correclor velus, qui quum xat' 
non satis appareret audacter ^e^ yap autov aTCot^eri^at 
infersit. Aliud exemplum mihi videre videor in loco 
pessime habito p. 112 (270. B.) Trp&JTov fzev ouv tva 
fx>} Ttc \)[um xdYjx 8ri jSoyjS-wv ol^ i^rindpxme itpofixmv 
ltop{ayixai t>5s afiapxiaq etTra'Tw Tt's u^wv utt* ipiov xaxwi; 
oxwoev h TieTTOvSev. Dicam quid venerit in menlem: 
scripsisse suspicor oratorem : tva (x^ xiq u/xwv oiq efx)- 
fuxpxrpie Tpoffa^v T:opiar\xai rijs a:(x.apTiai; etnaxe xiq xte. 
fuit, qui aliquid deesse putaret; adscripsit igilur 
Ta;^a 3r} |3o»i9cov itfortasse jSorj^oiv" nempe addendum 
vel restituendum , quod nunc male invectum est in 
orationem. Ancipites istiusmodi coniecturas fateor 
esse: certiora sunt quae de nova interpolatione e 
Laurentiano codice ostendam. Quam temere is li- 
ber) cuius auctoritas Bekkero et aliis imposuit, a 
Graeculo sit interpolatus non possum melius arguere, 
quam si unam aliquam orationem totam percurrero. 
Delegi primam xat' 'AXxi/3ta'(Jou ^ ex qua satis super- 
que quod mihi propositum est probari posse arbi- 
tror. Pag. 140 (340 B.) r>yovp.ax 8\ & Sv^peq ^txarat', 
oXo) Tw vo^cj) jxovov auTOv Twv TroXiTwv ^o^ov efvat. d(^pa- 
xeiai /xev oTt xaTaXeyei? 6 izaxrjp oux eTre^yjXS^e (leB'' ufzojv 
^•paTOTre^euopievwv. Corrector locum corruptum sic in- 
terpolavit : oTt ou xaTeXeyrj , yemoxa^iov 8e oxi oux eTre- 
^^y^B^t (Jte9* u/ji65v ^paxoTiedui p.6voq, quae quum nec 
verEj^^sint nec bene Graeca neque sensum conti- 
neant eum, quem Graeculus putabat, miror a Bek- 
kero sine suspicione recepta esse. Quanto felicius e 



87 



reliquiis veleris scripturae corruplae et mutiJae eruit 
Bakius haec: di^poLxetaq (xev ort zaTaXeye«5 oii ■Kap'^v, 
Xt7roTa|t'ou ^' Sti oii'/, e|:^X5e fJieS* ujuiwy ^pateu- 
oiiivav. Magis etiam miror p. 140 (341 B.) quum 
vulgata lectio esset: oixJeTrcoTroTe onhrtTjaavzsq tTTTreu- 
aavTei; 3i probari Bekkero potuisse infelicem eius- 
dem horainis correctionem efiTzmi Se ovxec, quod paene 
ridiculum est. p. 141 (343 B.) pro xat 6'tc p.kv Ttaiq 
^v ouTTw drjhx; w ouoro'; tis erat corrector perperam 
xat' inserto legit tzoxc, w -Kax outtw ^rXnq r;v , quod au- 
rem oflFendit. Melius potuerat: T:aX<i &v. ibid. ouxouv 
^'eivoVj w avSpei; §iY.a(^ai , toutou^ jyiev ouToog eirru^^eri; 
ervat oir* e-neiSav e^apiapzavovTeq "krjf^thm $ia to auTcov 
ylvos aui^ea^aij rinaq Si^ ei e$M<^uy(f,aap.ev dix tou? 
o\>xw, axav.xovvxag nriSeva «v SvvaaS^ai Tzapa. xCrv roXe- 
jjtiwv ei^atTwaff^at |!i»j(J* «v Tac Toiv Ttpoyovuv dpsxdg^ 
correxit fir)de $id xdg^ in quo Sid verum esse potest, 
fin$i alienum est, quemadmodum ov in y.r,diva ocv 
$\)va(J^ai. Pagw 142 (344. B.) ttoXu ^aXXov auTor? ■npoa- 
>5xei Twv XtTTOvTwv xr,v xd^iv 7(.axr,yopeiv ri vizep twv 
ToiouTwv a7roXoyer(TS"at ^ correxit uTrep toutwv et vim 
senlentiae fregit. melius XetTtovTwv scripsisset. ibid. av 
firi dvio^ei^aatv — w? erpateuaaTo ev Tor? oTiXtTat; ri w- 
iTTTreuetv ^eSoMixaanivoq , admodum infeliciter adiecit 
desuo ig-iVy ac praetervidit simplicissimam correctio- 
nem: iTTTreuet. Paulo posl: edv $e [xndev 'iyovxzq SUomv 
xeXeuMiTtv «utw opyi^ea^ai , [x.ep.vr,aBai yjpri jtTe. quum 
in codd. ferretur lectio aijxoi opyil^eaBat correxit: 
«UTOt opyi^ea^ey [letxv^Bai $e xpri. Facilius credam 
Dobraeo dixisse Lysiam : xeXeuwotv auTor? yapi^eaSfai. 
Pag. 142 (345. B.) outo? ydp Tcaiq ixev wv Trap' 'Ap- 



88 



yeSinitoi Tw yXafxwvt — itoXXwv opdnnuv eu fiev utto -zut 
«uT^aTt xaTa)cet'|[jievo5. In his aliquid audendum ralus 
non magis audacter quam infeliciter rescripsit: ttoX- 

XwV Op&ivTWV VUXTOS TS UTTO TW aUTW OlXJ7ttaTl XaTaJCfit- 

pevo^^ quae quam sint inepta non melius sentiri po- 
test quam si apposueris veram scripturam partim ab 
Reiskio pulchra et fehcissima coniectiira restitutam. 
Scihcet in ETIMEN lalere vidit emvev. Reliqua ad- 
huc misere laborant et ineptis correctiunculis vexata 
sunt. Quod Graeculo in mentem venit: utto tw auTw 
otxyj/xaTt non magis absurdum est quam utto tw auTw 
S-p«/xaTtj (^p(ii(j.cx.xeT y eTpLO.Tt j ifiaTto) quae coniecerunt 
critici recentiores. Sardi venales: quis enim potest 
sine risu ob oculos sibi ponere Alcibiadem et Arche- 
demum potantes utio to) auTw l/xaTKi) xaTaxet|utevou{ ? 
Nova quidem haec est corapotatio in slragulis. Quae- 
rere igitur pergendum quid in istis uTroTMtauTo/^iaTt 
lateat. Porro p. 143 (346. B.) quum in libris recte 
scriptum esset: ov fxaXXov eiJet xocj/iitwTaTov efvat tcov 
iToXtTciiv — OUT05 hipovg ujSpi^i^etv ■Keipac^a.i , nescio qua 
de causa outo^ in 6 ^e' mutavil. Peius etiam p. 143. 
(346 B.) TioXXorov (xipoq twv ei^^wv twv eauT&i ■Kpomo- 
xoVTUv resecuit verba twv etiJwv nulla alia de causa , 
nisi quod non intelligebat. Acule Marklandus twv 
ovet^wv scribendum esse vidit, at non perfecit emenda- 
tionem: nempe corrigendum praeterea erat TrpoaovTojv 
pro 7rpo(jr]x&vTtfi)V^ ut apud Lemosthenem pro Coroua 
p, 314. ou yocp oa av 8e%a.ip.i 'upoGOv:' .ala-/^pa toutw 
yuu 6vti$y\, it«'vt' or|:ji.at §eiv tuyiepGic, "Uyeiv. et saepius 
alibi. Hae igitur omnes eiusdem sunt in una ora- 
tione T:apa$iopB(h<7ei(;: similes e reliquis nullo negolio 



89 



colligi poterunt, ex quibus pauca deiibabo. In 
oratione vizep TtSv ' ApiTOfccvovg y^pYiiiaTOiv pag. 154. 
(375. B.) Tou iiiJeXipoii tou oaoTzazpiov aTtojtei^vas Tiap' 
ahxta xezzapdx.ovTa jxvas eiTTWv xaxe-/^pTnaazo , lemere 
scripsit Xa|3wv quum ej^wv^ opiuor, unice sit verum. 
Pag. 186 (457 B.) viiaq $e xoaovxovq ovxaq v.ai r,§oun- 
jxevous uTTo TouTou i^mriaovaiv cos ov y^pn Siky]v Tzap 
avxov "kap.^dvtiv y rescripsit i^nxovaiv, quod male recepit 
Bekkerus , nam contrarium est sententiae , quae re • 
quirit futurum ; scribendum erat : i^r^xrtcsovai TzetBeiv 
W5 01» j^pj? xTe. quae perfamiliaris Atticis iocutio est. 
fieri potest ut ZHTHCOYCinEIGEIN librarios fe- 
fellerit : at cerliora de genere hoc arbitror haecce p. 
125 (302 B.) t:ov y.dX^xov av riV (dele av) d.v$pl dpyovxi 
r? 0pa(7u/3ouXou OuXrjv xaTeiXyj^JOTo^ tot* e7rt^et'i^a(T3-at 
Tfiv avxov avvovaiav ; ubi AYTOYEYNOIAN unice ve- 
rum esse arbitror, ut p. 149 (365 B.) i-Ke^ei^axo xriv 
evvoiav et alibi. Salis certum credo etiam hoc p. 155. 
(378 B.) Iti dk (j>aivovxai ov§ev TTWTTOTe ^ieve^^S-evTeg ^ 
5)r' eti6<; xai 7re>£ twv y^pr\p.dx(iiv xavxd yvrjdvai htavd 
ft£v iv^d^e Tw uter exdxepov xaxaXnzeiv xd $' dXka Tzap' 
avxolqeyieiv. asyndeton huic loco non convenit, unde 
olim arbitror scriptum fuisse: rNONAlKAITAMEN 
(yvoivat xat Ta j:x£v) et fortasse ayeiv pro eyeiv: sequi- 
tur: i^yoi3vTO ^e jcat Ta ejcer ojxws atfiaiv eivai taa (oanep 
xal xd evB^d$e, imo vero: ouotMi; a(fiiaiv EINAICA 
(efvai ad) , quod Atticuin est pro .C7ci5a. ut in fra- 
gmento Euripidis apud Valcken. Diatr. p. 214. 

euffyijxa xal ad xod xaxeafpayiapieva. 
Eodem modo <to5v feliciter Lysiae reddidit corrector 
codicis C. p. 160 (391. B.) ew? x6 <^paxvKe§ov <j&)v 



90 



^v pro vulgata codicum scriptura oo5ov. Quamquam 
enim saepe, ut ostendi, lapsus est, non tamen ei 
uulla laus est tribuenda: imo saepius et is et alii cor- 
rectores Graeci ingeniosissime nonnulla restituerimt 
neque umquam sollerlia et ingenium Graecos ho- 
mines prorsus defecit. Vidi equidem in Marciano 
codice, quo scripta quaedam Plutarchi Moralia conli* 
nentur, correctiones complusculas acutissime a Graeco 
lectore repertas. In eo tantum culpandus homo est 
quod ubique veteres lecliones quantum potuit erasit , 
ut suas coniecturas non omnes aeque bonas substi- 
tueret, quae res in bona parte codicum recentiorum 
criticos transversos agere assolet. Eosdem tamen 
correctores et entiquiores et recentiores in iisdem 
libris, quos tam hcenter emendare solebant, plura 
fugerunt, quae per errorem barbare aul soloece 
scripta facili negotio Graeca fieri poterant. Non- 
nullos miraturos arbitror si dixero in plerisque libris 
Graecis mulla adhuc legi manifeslo corrupta , quibus 
graviter peccatur in eas ipsas linguae Graecae leges 
de quibus inler omnes dudum constare omnes arbi- 
trantur. Multa barbare, plurima soloece dicta vel in 
Atticis scriptonbus editores aequo animo ferunt. Sa- 
tis superque est in uno Lysia unde hoc evincam. 
Primum igitur ea arguam, quae barbare nunc scripta 
sunt, deinde alia complura addam quae neque ra- 
tio neque usus Altici sermonis umquam lulerunt, id 
est ea, quae Attici vel omnino Grteci veteres nec 
dixerunt umquam nec dicere poluerunt, ac lamen 
per novas semper editiones propagantur et tamquam 
beue Graeca auctoritatem et fidem etiam apud Gram- 



dt 



maticos paratam invenire solent. In Lysiae oratione 
x«T* 'EpyoxMovg p. 180. (440 B.) iiieiSYi Taxtr* sve- 
TreTrXyjvTo xat twv ufxsT/pMV dTzeXocvaav ad hunc diem 
sine suspicione legitur. At barbarum est iveiiiT^li^vTd , 
quia mnlYinai non magis potuit Graece dici quam 
'nimiiicUj uthoc utar. scribe: eveirXyjvTo^ ut solebant 
Lysiae aequales in Attica loqui. Aristophanes in Ve- 
spis 1304. sq. 

evdvq yip ux; evsTrXxjTo TroXXcSv jcaya^wv 

evfikctx' j emiipxa. 

et alibi passim. Barbarum est p. 100. (235 B ) ei 

Tiveg y^a.ye(ja.y.evoi ezvyov «XXwXmv xaTeal^avTe? Tas 

nefaldi; pro xaTa'|avTes _, ubi librarii in raedia bar- 

barie nati sordes aequalium , qui KaxeayBeig el ipsum 

adeo xaTea'ff(7&) usurpabant, Lysiae affricuerunt. Hinc 

paulo ante iidem scripserunt: a}la mXkd l^piaiJLivog 

xat xaTeayets tw xeyoXyjv, ubi corrector codicis Lau- 

rentiani xaTayei'5 correxit quum xaTeayoo^ debuisset. 

Idem saepe i^Yifiaoiiai et similia menda correxit , quam- 

quam interdum linguae magis quam senlentiae con- 

sulens reposuit probam et Atlicam formam in — 

ouaat vel — fofxat^ ubi sententia aliam requirebal. 

Vid. p. 139. (337. B.). Barbarum est p. 136. (329. 

B.) xai wij)Xrj(J£V vplv (ivpiaq Spax^dq, pro wipXev. hoc 

quoque ex abiectissima Graecitate inveclum , quum 

'^ei^aj ri^a, yindpTmc, (likh^ricrcc , eppsvaa, quin etiam 

■^PYKTa et quid non huius generis in usu essent. Hu- 

iusmodi turpe mendum adhuc Aristophanis versum 

commaculat in Lysistr. 553. 

KaT* evxi^jri xexavov -zepmov roiq dv$pac(7i y,ai poT:ah(jp.ovq. 
barbarum est ivri^ai pro evTexefv: veram lectionem 



feliciter eruit amicus quidam meus: h^d^ri. Apud 
Lysiam eadem forma bXflev iterum depravata fuit 
p. 159 (389 B.) in wyeiXev, ubi corrector bene emeh- 
davit: oxt ToaaiJxa wyXe ^(pyjpiaTa. Vocabulum xaxa 
in Arislophane admonet me loci Lysiaci , in quo la- 
tere videtur p. 185 (454. B.) xat toutois 6 tepoTuXos 
TrgjOtTpej^ei Xeywv cbc* euffe'j3etav aXX' oux euTe'Xetav ove- 
ypa^e. Marklandus xal ii:i toutoii; corrigebat: equi- 
dem agnoscam Attice loquentem si correxeris: xa9* 
6 tepajuXo^ Tzspnpixei Xsywv. Ridiculum vitium est 
p. 136 (329 B.) e7reTu;^e'Tr7v auTw ^a^i^ovri^ namque 
est aliquid inter eTOTu^erv et TOjOtTU^^erv ^ quod repo- 
nendum. Minus turpia at non minus vitiosa stmt 
baec: eXeetvou? pro eXetvous p. 182 (447. B.) quod ex 
Homero etiam alio male inveclum est, ut ostendit 
Porsonus in praefat. ad Hecubam p. ^'n. (IX Scb.) 
6hyap)(^iav y.a6i^dveiv pro }<.adi(^dvai p. 180 (441. B.) 
qua sola forma probati scriplores utuntur, quum 
t^iwTat recentiores xaS^trav et xa^iravetv dicere sole- 
rent , vid. Lucianum in Soloecista Tom. IIL p. 571. 
Neque w(xvue pro wpu a Lysia poni potuit p. 154 
(376. B.) quia recenlior hic usus est, quo opLvvoi 
(Jetxvuw et similia frequenlari coeperunt , neque 'Axa- 
Srifiiav pro 'Axa^^r/pietav ^ quae sola forma Graeca est, 
p. 150 (366 B.) neque «Tro^et^atev p. 146 (355. B.) 
aut TeXeuT^ffatev p. 133 (324. B.) quum Attici con- 
slanter dmSel^eiav ^ TeXeuTr/ffeiav et similia dixerint, 
neque eXyit^o|x>jv p. 160 (391. B.) quod Homericum 
est pro eXy^i^dfxrjv. frequens hic error est, quum nemo 
tamen Xrfigini aut Irji^ripiov scriplurus esset. Ferri non 
debebat p. 114 (275. B.) viliosum 7:o5s'7oixai quum 



93 



codices unice probatam veteribus forrram Tro^tro/itai 
dedissent, neque w\jr^a.v — l^za p. 180 (441. B.) 
pro a^etv. Eadem opera tollere poteris turpem ma- 
culam e p. 132 (319. B.) (ri/xoXdyouv napi^eiv etq "riiv 
|3ouX^, imo vero iiafidc^etv. Saepius iiapocyetv eig tov 
^:^ttov et similia apud Lysiam-dccurrunt, etiam in hac 
ipsa oratione p. 132 (321. B.). Soloecum est p. 160 
(390. B.) el tovzovq fxev atfvjxt, 'h(uv $' ou y^apteia^e. 
quantillum erat reponere veram formam dfehe. Cre- 
damusne ab Attico scribi potuisse p. 149 (362. B.) 
SiTzavxa TrXetovos yj "zaldvrov reTipLYivzai pro reripLVTat^ 
aut imnka S' «Tiefatvovro p. 154 (378. B.) pro dm- 
faivero. Aequo animo tulit haec Bekkerus, qui ta- 
meu recte emendaverat rd retyYi 'x.areaxdfY] pro xare- 
axdfnaav p. 133 (321. B.). Alia muita quae Graeca 
non sunt nedum Attica adhuc praeterviderunt Edi- 
tores , veluti : auTov — ovy^ otot re eiaiv ene^eTSetv pro 
avru> p. 188 (463. B.) ra pieyt^a Tepi rriv ■Karpi$a 
YiSixmw p. 189 (464. B.) ubi praestat Ttepi' expun- 
gere quam iipidprYixsv scribere. dyaBw n Ttpdlat rrj 
TToXet p. 134 (324. B.) pro rr,v Tzohv. 'Ort male pro 
oTi positum est p. 152 (371. B.) ubi legendum; ort 
ouv Totayra TzoKkd yeyevYirat — eix.6<; Ufxa? xrt. Contra oTt 
pro oTe irrepsit p. 113 (272. B.) y.ai ravra ^' ort, 
"Kpoq Tous TeXeyTatou^ tkeyev ovq toeaOe d-Kor/yekeiv YipXv: 
lege: ore — eXeyeT* ovx &ea9e xre. Excidit praeposi- 
tio p. 154 (377. B.) (pxikaxaq y.are^,aap.ev rrj dxia^ 
adde ev. male omittitur articulus p. 152 (372. B.) 
0UT&) ^etvyj avufopd yeyivYirai. imo vero : yj avp.(fopd. 
Contra pro ot' w ev rYi Yiltxia p. 153 (373. B.) Grae- 
ce ev :7?.ixia erat dicendum. Male traiectus articulus 



94 



est p. 132 (321. B.) dnexpvi » t^ ^vX^ finvuati ^ 
yeyevyj/iieM? pro ri ev x^ |3ouX>5 yeyevrinivYi expuncto fi-n- 
vuat^. Haec omnia Titiosa esse facile erat in quocum- 
que probato scriptore animadvertere , quanto magis 
in Attico, cui non licebat latum unguem discedere 
ab ea consuetudine loqueudi, quae apud aequales 
frequenti omnium usu adeo iuvaluerat, ut non sine 
affectatae et putidae orationis vitio aliquid a quo- 
quam novari possel. Florentissima aetate sermonis 
Attici, quum .omnes recte loquereAtur, forma et 
compositio verborum erat stabilis, omnium maxime 
in iis scriptis quae popularium vitam et mores et 
ingenium referre debebant. Eo magis offendunt igi- 
tur quae in his a perpetuo usu ac ratione populi 
Atheniensis abhorrent eoque mauifeslius iudidem 
quae sola.vera possunt esse repetuntur; haud secus 
atque uuusquisque nostrum in vernaculo sermone 
aut alia aequalium lingua, qnam percaileat, recte 
dicla ab iis quae vitiose dicuntur facile distinguit. 
Lubet ita percurrere Lysiam, ut diligeuti observa- 
tione linguae Atticae vitia quaedam , quae coustanti 
oranium Attice loqueutium usui repugnant, exima- 
mus. Non soleut Attici xaxcvooumi; dicere ut legitur 
p. 182 (447 B.) neque euvoouvTes ■h^tv ut p. 131. 
(316. B.) sed xaxo'vw ovres et euvot ovTe^. Quod legi- 
tur p. 154 (376 B.) o ^"6 fxeytrov rex^yjptov. Aijfioqyccp 
XT6. ita erit Atticum si x6 $i scripseris. Idem vitium 
passim tollendum est. Ou y.o^Giq 'kBwcuov ovxa, p. 135 
(326 B.) uemo Atticorum umquam dixit, sed xaBa- 
pCdq. Oiix ifaaav sTrtTpe^l^ai p. 131 (317. B.) et 134 
(324. B.) longe aliud est quam imxpi<p£iVj quod ora- 



95 



tor debebat dicere et dixit. BouXeuEiv irspi ifjMv p> 188 
(460. B.) quid sit Athenienses nesciunt, quibus vTzkp 
Yifim solemne est dicere. Neque fipm eip:^vriv totav- 
TTjVj ^v r]p.uq ^pyut nadaiTeq lyvwptev p. 131 (316. B.) 
sed oiav dicebant, ueque iveipda^tv §e tw ute'e ov$e 
$£xa zcD^ccuza enazipdd aTto6av6vTO<; p. 156 (381. B.) 
sed ixdiepO(;y nec 'Lxexfctm $e x(b ©oXXoO eXeyeto e?v« 
ttXsov y} 7revT)5xovTa TaXavTuv ibid. sed TaXovra. Num- 
quam quis e^ auTuv Sv exervos enpaxzev in Atlica di- 
xisset pro e^ wv p. 154 (374. B.) ueque Ai6$oipoi 
ouTos airoT|3e'7reiv eTteipaxo p. 113 (272. B.) pro ouTOfft', 
quodyitium in nostris libris frequentissimum est, ubi 
sermo est de eo, quem orator oculis vel digito desi- 
gnat, in qua re articulus omitlitur et necessarium 
est ovxofjiy quod librarii ut sexcenties servarunt, sio 
saepiuscule male abiecerunt. Facillimus error erat 
in his locis: p. 134 (326. B.) e^riv 'Ayopdxcjd toutw et 
p. 133 (323. B.) eTtecrxyiTTTev efioi xac Atovuciw toutw, 
ubi TOYTi^I legendum erat toutwi^, sed alibi etiam 
eodem modo peccatur, veluti p. 133 (323. B.) Trept 
'Ayopdxov TouTou iXeyev OTt arTto? nv tou S^ava^Tou. pro 
TOUTOui' ^eyev oTt arTioi; auT&i xtI. et p. 96 (227. B.) 
E/[i7ro^wv e^ot yeyiuYixai 2t)iMV outo§ pro ouTo<Jt' et multis 
aliis locis. Contra ouToai' nonnumquam inepte de 
absente occurrit, ut p. 135 (326. B.) ouTodt ouv pro 
ouTos. Leve videbitur vitium, quod resedit in p. 134 
(326. B.) et exei'vot? eTietB^ou v.ai YiSrelriaag et p. 151 
(369. B.) av $' epLoi TreiSTjCT^e ovx, eXa'TTM aTr' auTwv 
vp.eiq oiXfiehi^dea^e (mehus Attice wijJeXweffQe) ^ tamen 
non leviter eo peccatur in loquendi usum , quo re- 
quiritur eircBou et Tr(19/7(7@e. Tanta est in his formis 



^ 



96 



penniscendis librariorum spcordia , ut ne in PoSti$ 
quidem, unde pleraque talia certo discimus, salvae 
evaserint nisi ubi metrum errantes retrahebat. Recte 
aXk' eav toutw tzBti in fine senarii servatum esl in 
Aristophanis Equitibus vs. 962. Dind. Sed adhuc 
legitur sav neiBYi / e[ioi in Ran. 1134 et 1229. Re- 
cte: Jiv ^e fji>3 mQyjfj^s Av. 1086. perperam: r;v ouv 
e/xoj Tret^a^g Eccles. 229 et 239. TayTa i' Jjv TsQva^e 
fjidi et in Thesmoph. 1167. «v ^e [j.y} TzeiBTiij^i pt. 
Recte metrura mdofjLsvo^ servavit Nub. 860 sq. Av. 
1012. Plut. 1083. male adhuc 7rei5o'fi£vos scribitur 
in Vesp. 749. 7ret3"o|xevov in Av. 5 et 7. Contra ctti- 
5^yiv conciunitati sententiae pariter et metro adver- 
satur in Ranis vs. 1376 ubi repone tetrametrum 
lambicum: 

— eyw fjitv ovo &v ei xiq 

tkeye [xoi twv e7«Tu;^wTe«)v 
eTZstBofxYiv aXX u>6nrpf av auTov auTa yyipeiv. 
e7ri5ofx>]v — ov quod nunc legitur ne significat quidem 
jidem hahuissem , quod postulat sententia ; 7r(5e'(75a( 
semper est morem gerere. Gravissime autem pec- 
catur iu Alticorum consuetudinem p. 494. B. ei^ 
toiJto [Lccviac, Tf\hy.ovxoc, a)V a(pi^atai 6)^e xTe. Risissent 
Attici ita loquentem, qui non aliter quam elg touto 
(TOffouTo) [laviag D^Beiv , iiy.eiv el d<f)t7da^ai dicebant. 
Scriplum est in antiquioribus editionibus a^traTo^ 
in quo dfixexo latebat. Nimis patienter ferimus p. 470 
B. TToXXa av sIlyi leyeiv quum passim occurrat tritis- 
sima Atticorum locutio: izoli) ov Ipyov eHri It/eiv. et 
xat yap av xat Seivov siri p. 182 (447. B.) bis § 12 
et 16 quum constanler dixerint Attici: xat ydp $-h 



97 



^eim oat e"}] ^ neque enlm ulla est in vocabulis tam 
frequenti usu compositis traiiciendi licentia, quemad- 
modum neque in vernaculo sermone. Peccatur alibi 
in Tocabulorum formam, qualis Atheniensibus Lysiae 
aequalibus in usu fuit: neque enim avi^^axra pro ava- 
X&wa illis usurpabatur, neque rivxi^Sku pro ^VTe|3o>ei 
p. 471. B. neque TrXeov J? TrevTwovra p. 156 (381. B.) 
aut TrXewv Jj yifhx^^ P- *^ (451. B.) et saepe alibi, 
quum iu his loculionibus TrXeFv ih Atticis fuerit so- 
lemne. Obliterata est alia loquendi ratio Atticis pro- 
pria p. 132 (320. B.) aKka. [uv ^x? olx S(jloi(x ye aoi 
}ial exeivots Imipye , ubi ojxota ydp scribendum est. Li- 
brarii autem scribendi compendio decepli ydp et ye 
sexceuties confUndunt : statim sequitur irpaiTov [uv ye 
'ABrtVMOi rfsa.v. Miror quid credant istud ye tali loco 
sibi velle. ydp scribendum esse palam est. Yerum 
nulla alia in re frequentius peccari puto quam in 
usu particulae &v j quam video passim aut absurde 
omissam esse aut alieno loco insertam aut inepte loco 
suo motam. Omittere possim eos locos, ubi critici 
ipsi peccaverunt, ut p. 134 (325 B.) ubi Marklan- 
dus scribi voluit: Se^iotec, [j.io xaralvBecri ocv 6 ^■nMg, 
quem soloecismiim Bekkerus recepit. Codices nos 
fallunt his locis p. 138 (335. B.) et fxev ouv ouro^ /xev 
ev «ret riit£i<i $' ev Hupaui rifjLev dy[6v ziva "Xoyov avx^ 
al awBijxaij ubi av sine controversia excidit, neque 
alibi quam post efxov stare potest. Similiter p. 155 
(378. B.) et ©rovTat TroXXa yevcuS^at Ntxo^uw 6/xoXoy>j- 
ffetav xi Ko'v&)Vos efvat TrXetova, quod votum est: uii- 
nam concedant ^ ni elv addatur. P. 179 (440. B.) 
iHyMi $' iycaye TravTo? v}im<; oftoXoywai falsum est , 

7 



namque orator navxai ov ufuxc volebat dicere. Duplex 
TitiuRi commaculat locum p. 142 (345. B;) ou^ev otv 
^a Twv ^parriyoMj ov$e yap ti)(ov otou rjyoiJvxo. i. e. 
neque enim habebant cui imperabant; quod requi- 
rit sententia: neque enim haberent , cui imperarent , 
Graece est ov yap Scv elyov otou riyoivxo vel i^jojaoivro. 
Saepius corrector Laurentianus ov desiderari sensit 
et de suo adiecit, sed interdum alieno loco e. g. 
p. 158 (386. B.) — uTTo Twv fvhxm^ ot apt^a Sia- 
yvotev 'nipi a(f&v «utwv otzoToI Ttves eiaat. recte vidit Sca 
excidisse, sed inale post ^tayvoiev inseruit. Certus est 
in plerisque particulae locus: in huiusmodi loco 
subiicienda neoessario est adverbio et fieri potest 
ut antiqua scriptura APICTA id est cJptr «v fefel- 
lerit describentes. Idem vitium passim corrigendum 
est. Alibi non «v excidit in talibus sed futurum 
reponendum est: nam alienum quidem est ab ora- 
loris sententia p. 132 (321. B.) ou yap olfiai ae t^ap' 
vov yevia^ai, a evavTtbv 'AQrivatwv andvxoiv eiioirjpaq, 
sed yzurflza^ai dixit. Eodem modo p. 130 (315. B.) 
jou^Ovrei — ^«'Xtra — ■ xa i:pdy[iaxa w^ «iiTOt ^/3ou- 
7.0VT0 xaxacnoaaSm mulandum est in xaxa^aeaQai el 
p. 134 (326. B.) pro [leya xi wou $tai:pd^aa5fai lege 
Siatzpd^ea^ai. Contra vocula (zv expungenda est 
in bis locis: p. 189 (^4. B.) su yf^et «utov xa $eovxa 
av Tioiriaovxa p. 136 (331. B.) f/ey« Te>i|:x>5ptov iaq oux 
av «TT^xTetve ^pvvixov. p. 144 (352. B.) eoi^ ocv e$o-' 
iupLdaByiaav. P. 189 (464. B.) ov ydp av ^inmv — 
cT^^n vofjtos. p. 186 (457. B.) y_pri xoivw SxjTiep av 
xovxovi opdxe 'Kpo%\t.tti(; ach^ovxaq xovi (piXou; ovxa xat 
vyidi Touc ix^povi; xtpL(tipuaBM. nbi fortasse praestat 



99 



eEy in Sin mutare. Male traiectum est hi» locis: p. 

127 (807. B.) anccvxa. yip rxvxx axpt^ws av fjtaJ&oVTe? 
:?^(ov TMi WJimtpov 'Ayopctxov xouTout y.axoe\iri(j>tl^oiaBs. 
imo vero «xptjSws itaQwxeq H^iov &v. et p. 131 (317. 
B.) nalinpa^av &v et pyj vn 'Ayopdxov xovxoui a7rc5- 
XovTo. nam Atticum est xav l7rpa|av in tali com- 
positione verborum. Praeter ista sermonis vitia, 
quae facile deprehenduntur , alia sunt quae paulo 
difficilius argui possunt, at possunt tamen: quale est 
quod tegitur p. 151 (368. B.) ei (th ewpaxo fjdo^oiievx 
T)5 troXet Ta vno 'xavxttsv Sripzvopsva iTuyyv<s>p.riv av tXyopsv. 
abhorret enim a consuetudine populi Attici opda^at 
diotfe pro ^aivea^at et recipienda erat optima lectio 
codieisr itapdxt. Quod legitur p. 120 (292. B.) aTro- 
XTOwww ftiv yotp ecv^pdnovi Tiept oy<Jevo5 j^youvTO 
'kapi^vm ^k 'f^iipjx.xa -Rt^ TroXXoy effotouvro^ similiter 
discedit ab usitato more .loquendi Atticorum, qui 
numquam aliter quam irap' oikJbv j^yeHjS-ai dixerunt. 
Yitiosiun est p. Ib9 (464. B.) ^avhv ydp ep.oiye ^oxe? 
shfM el ii wv jiAev ij^ ^jjwtpTwe pLri^eTzoxe xipLUipnBriaexat , 
el &v ^e fi^Xet eu 7rot6t~v r,$r) xexip.r,aexai. xexipimexM 
fflgnificat TSTtfAvpievog erat ^ quod alienum ab hoc loco 
Qtf , ubi requiritur Tipi>^(7eTai ^ quae forma Attica est 
jtfo communi Ttpj^iTaeTat : neque enim wyeXrjS-y^CTopiat, 
i^xitaxn^iiKrofuu ac similes formae longiores Atticis in 
usu sunl nisi ubi futurum in media forma habet 
aliam significandi potestatem frequenti usu confir- 
mataB)» PHiet^rea -^ ripLdpxnxe nimis languidum et 
flulnneptum esl et interpretamentum n^n hic quoque 
ut aliia in locis irrepsit prb Attico 7ra'>.at ripdpxnytsv. 
A.Uo« deui^ue locos vitiosa et inepta verborum com- 



100 



positio depraTat. Quis credet haec recte dicta ease: . 
p. 127 (307. B.). Avaav^poi elkev 5xt ou irepi TroXtxeias 
Vfuv ^g^at aXkoc Tzepl aoiTYipiaq 6 "koyog el [iyi TioiKaaiQ* ■ 
a Sripap.ivYi<; )tgXeuoi. Corrige soloecismum ila ut 
scribas: — 7rot:^<7e9' & 0. xeXevei. ac vide quanta 
vis nunc yerbis accesserit. Non tantum Atticus ser- 
mo , sed quaecumque lingua respuit compositionem 
yerborum, qualis haec est p. 126 (307. B.) eyiyv^' 
(TxeTe yap oxt Tiept ^ouXeia? v.al ekev^epiac, ev ht£iVYi T^ 
r)fdpa exxXwtafeTe pro imperfecto i^exlriGux^ere , nec 
multo sanior ea est, quae legitur p. 136 (331. B.) 
ouTW plvxoi — vp.(av Kaxafpovet wre oiix tov 'A^rivatoi 
xtft eSixai^e xat €'|exX)7ffta^e pro xar£fp6vet. Quis non 
offendat in his p. 150 (367. B.) ouxouv aia-^pav ei — Tofs 
/uiev «XXois 'EXXyjatv opyi^otaBe ei xtg Aaxe^at/iovtous ufxwv 
Trept TrXetovos TrotcrTotj vpieTg $' avxoi fxvrtaea^e nt^oxepov 
Ttpoq ix.sivov<; h T:p6i; ufxas auTous «ytaxetfxevot ^ quum tam 
liquido conslel 6pyi^ea6e esse ab oratore dictum. Nec 
min.:.- falsum est p. 128 (311. B.) ou;^ ll^eTe X/yeiv 
oTt Ta UTri TcSv xptd.-x.ovxa izpo^axxopLeva eiioieTxe ^ imo 
Troter . JViuIto turpiuj etiam vitium est p. 161 (393. 
B.) 'r.i'."t.civ Tourwv evexa iipoBvpLot eafitv eiq .v[xdi eiSoxeg 
oxt -^Kjprip^xj. u£v ri[uv oux 6^17 Tro&ev exTtffo/iev «uTot Sk 
T:p6BvfjLoi ovTcs ets vfidg oc^iovfiev eupiaxeaBat x«'/»>'., "bi 
cumulantur soloecismi. Scribendum: oux i^tv oird&ev 
ixTtffM/xev — a|toi ea/utev evpiax.eaBat X^f^' Finem fa- 
ciam in manifesto soloecismo , qui nimis diu depra- 
vavit locum p. 100 (236. B.) e/BouXopjv ** «v e^eXveU 
/xoi Trap* vyXv xat ex tuv ^Xtuv €i:ij$u^at xrjv tovtou 
Ttovripuiv fv« eni^na^e Sri iroXu «v itx.tti6xepcv mjxoi 
jcepl 6ca/ciTov rjyonv^txo h ixipovq vnep {"nepi) t^ itaxpiSoi 



101 



tli xtWuvov xaBiOJ. Nempe scrlbendum esl fv' rt-nig-aa^e 
ex constanti usu Graecorum, quem recte cogitando 
semper secuti sunt, quo post i^vkonriu &>> ^ v^mv , 
eOsj S/fEkov el similia, particula Ivx in pedestn ora- 
tione et praeterea o)?^ oTTwg apud poetas indicativum 
habent. Fidem faciat ipse Lysias p. 101 (238. B.) 
i^vXoiiYiv S' av ^yj acTtokx^^fetv avrov xpixYiv AtoviicTtbts , 
Tv* uixiv (fxvepog iyivero e^ot ^tyjXXaypivos et p. 98. 
(230. B.}. 6|3«u^o/xyiv S^ ocv^ b) ^ovhn, 2t//wva zhv axjvriv 
yvdtyiriv iixbi ij(eiv Iv «[jLforepav Y)\mv dnov^javreq tcxXyiB-yj 
paSibiq eyvtaxe xa. Sixaia. Quid interest inter i^Quk6p.Y!V 
av — tv' eyvoixe et e^o\ik6p.Y\v acv — iv' m-^xoBe? Ni- 
hil omnino. Vide nunc quid designaverint librarii 
aut temerarii correctores in Luciani Dialogo Mortu- 
orum VL Tom. I. p. 348. elSevxi ixpw 7ro'Te xat 
TsSvyjl^erat tcSv yepouxdiv ey.x<roq Iva fiYi pzTyjv ov evtous 
'i^epocmvov. Expunge quantocyus importunum ov^ 
quo Graecitas pessumdatur. In loco Philodemi Trept 
xaxtwv in Volum. Herculan. T. IIL Part. II. Col. 
XXIII legitur: 

xal Ttpoi Tou? (Tuyxa9>7/jievous Bavftocl^ov 

za itai TrpoffxaXoufievos eiq xoi 

voXoyiav yo|3er(T0at xat xaXd 

•/iTa fa<jy,eiv ampa Ttazafat 

vea6' iauTo) xai Siayekdaav 

T05* 6p3"a)s fiou xarafpoveii 

T/ikvKOvroi wv , Kai yocp xh 

TOCEMATTOTKAI . EOCQ$E . ON 
' EI.AIKAIMHrE NEMAT 

TONTHETASACOI. 
Neapolitani utcumque literarum numerum suppleve- 



102 



runt. Sciiptum fuit olim : xat vioq cii^eXoy ehai xai fxij 
yipm Xv i^auTov vnira^d aoi. Non possum quin obiler 
elegantem eiusdem Philodemi locum restituam , ibid. 
Col. XXII. ubi scribit eXpwtaq solere ftyj ^ikGiq ovond- 
^uv aXXa <^ou$poi 6 xalog iiai Avataq 6 ao(fog xai prifucc* 
a/xytjPoXa Tt5lvat XP^^°^> riSvv, a<felij , yswatov, AN 
.... ON xai T^apemStuivuaBai 

MENftCCO^AnPOCAnTEIN. 

flCACnACIAKAI .... 

. . XfilCOKPATH.KAinP . 

. . TCEKTfiNAPXAl . . CI . . , 

nOAYOMENOYCEAOKIM .... 
ubi Neapolitani yewaioVj avantov. dederunt. Lege 
avSpeiaVj ex Platonis Gorgia petitum. In ceteris sup- 
pleverunt: TrpoaairTeiv $e evkoyax; u>g kaTzaaia xat Trj 
a^oxot) 1ttiyt.pavf\q xat TrpaTtrDU^ ex tuv apxatuv etvat 
Ttohjdivvpiovq e$OMp.aaev. id est, ut ipsi interpretantur: 
et oslendit ea verba sapientiae plena esse et se 
considerate adaptare ut Aspasiae et uxori quon- 
dam Soerates: et primores veterum esse multino- 
mines existimat, Tu vero seribe : i:poadi:xetu S' exi- 
pto^ &)5 'ka-Kaala v.ai 'layofxdyto SMxpaTyjs. (respicil 
Flatonis Menexenum et Oeconomicum Xenophontis) 
ytai Ttpoq Tovs ex Twv apyaxp&itGiV d-KolvopLevovi , i$ox.i- 
ua^ov — cetera perierunt. \-_ "- 

Pag. 27. Reperti sunt nonnullorum scriptorum 
codices archeiypiy ex quibus reliqui omneSf qui 
uhique feruntur i svnt propagati.) Hunc locum de 
industria expjicare ut utilissimum futurom erit sie 
in diem fit hodie facilius. Mihi quoque in animo est 
«liquando quae in ea quaestione mihi explorata et 



105 



comperla sunt , prolatis in unoquoque scriptore nui'- 
nifeslis indiciis et documentis cum philologis com- 
raunicare. Habent sua fata libelli. Eorum scripto- 
rum qui aelatem tulerunt alii integri et incolumes 
in yetustis codicibus nobis servati sunt: alii ex pessi- 
mis ac recentissimis apographis aegri ac mutili in 
manus nostras veuerunt. Nounulli in uno antiquo 
libro communem stragem evaserunt: qui liber ubi 
semel in Italiam pervenit renovatis literarum studiis 
magnam apographorum frequentiam genuit, quorum 
nulla est habenda ratio donec communis omnium 
fons supererit, unde omne certum lectionis et emen- 
lationis fundamentum est petendum. Satis mihi con- 
stat Aeschyli et Sophodis fabulas, quas habemus, 
in unico codice, qui uunc in Laurentiana Biblio- 
thfeca servatur, ad nos perveuisse : ex quo vetustissimo 
libro, decimo fere post Christum saeculo pulcherriroe 
in membrauis scripto, profluxit quidquid codicum 
MSS. ubique invenitur, unde magno lab^rc et dili- 
gentia acervos variarum lectionum cumularunt utri- 
usque Poetae editores. Frustra igitur in manifesta 
corruptela miram ac prorsus singularem omnium 
veterum memhranarum conspirationem alii stupent,. 
alii antestantur et emendare volentibus obiiciimt. At, 
dixerit aliquis, unde igitur tanta scripturae discre- 
pantia? Nempe nata est iis modis, quos diximus, 
ex describentium socordia vel correctorum interpo- 
latione. Nam quae ratio est, quaeso, istarum lectio- 
num, quae e diversis apographis diversae afferuntur? 
Plerasque incuria fudit et inscitia vel stupor paene 
incredibilis eorum, qui quae non intelligebant cum 



104 



magno taedio describebant dormitantes: quale illud 
est alicubi apud Athenaeum, ubi in Archetypo co- 
dice scriptum est vfisq xe^ quod quum monachus 
aliquis in Italia describerel pro quinque et viginti 
deceptus vetere consuetudiue legit xvpu , cuius no- 
minis compendium est tu tritissimum. Reliqua pars 
discrepantis scripturae debelur correctoribus, de quo- 
rum temeritate satis diximus. Possim hoc in Sophocle 
et Aeschylo ostendere, qui tandem aliquando ista 
turba et farragine yariantium lectionum, unde nihil 
boni erui potest, liberandi erunt, simulatque de le- 
ctionibus archetypi codicis ubique certa fide con- 
stabit. Ostendam brevi in Athenaeo , qui et ipse in 
uno codice servatus est, quem adhuc habemus, 
circa undecimum saeculum nitidissime in membranis 
scriptum, nunc Marcianae Bibliolhecae &yak\M. Re> 
liquos omnes Athenaei codices ex hoc uno libro flu- 
xisse dudum liquido constat. Quid est igitur, cur 
male seduli futilium apographorum vitia notemus et 
criticos inducamus in errorem , qui in Athenaeo 
emendando saepius nubem pro lunone amplectuntur. 
Quid, si ostendero Epitomen quae ferlur Athenaei 
ex hoc ipso Marciano codice ante Eustathii tempora 
ab aliquo Graeculo ita confectam esse, ut locos 
gravius corruptos ad unum omnes omitteret, levius 
afiectos ut commodissime potuit ex ingenio restitue- 
ret: quae res tam manifesta est, ut neminem Graece 
scientem et in arle critica non plane hospitem, cui 
antiquum librum Marcianum videre et excutere contige- 
rit, diu possit latere. Istius hominis correctiones , quae 
adhuc vetustissimi codicis auctoritatem habuerunt. 



105 



saepe in minulioribus quibusdam satis bonae sunt, 
saepius leves ac temerariae, subinde prorsus ineptae, 
ut p. 694. b. OTTffre ta xoiva xai iiaatv 6cva.y7ioua tsXos 
X«j3otev. TyjvixauTa ydp rt^Yi T(5v aofdv ix.ag-ov ^r,v 
Ttva x«X>3V eiq idaov Yi^tovv -Kpofipeiv. Soloecum est 
Ta Jtotva xekoq lafx^vovaiv. Scriplum est in archelypo; 
zeXoq Xa'j3ot£v. Taura ydp kzI. in quo latel; teXos }.d^oi. 
evTauiSa ydp. Auctor Epitomes qui TauTa non con- 
coquebat temere TyjvtxauTa dedit de suo. Itaque nunc 
nulla superest in Athenaeo lectionis discrepanlia , 
et abiicienda sunt quaecumque adhuc onerant li- 
brum ex codicibus nullius omnino pretii inutiiiter 
collecta. Equidem Blarcianum codicem sic excussi, 
ut de eius scriptura ubique conslet et confirmabitur 
eorum senlentia , qui plurima in illo libro compa- 
rando aut male omissa aut negligenter admodum 
lecta esse exislimarunt. Vix credas in loco Xenarchi 
p. 693. C. ubi nunc legilur: 

W5 UTTO Tt wg-dl^eiv ye xauTos apypfj^i. 

rt xdya^ov SatpLovoq 

(Tuveaeiae p.' ex,T:o^eii7a ^taO.y? ■KavceT.cJoq. 

in codice liquido scriptum esse: W(7£:;7i0Ttvu?-a^£tv- 
ysxocijxoaixpypiiai Y}xoqor.Qoij daiixovoa (TJVsatas/JLsaxpa- 
TO(7£XTO9eiaa : unde legendum: 

Y} xdyaQov (ydp) $aipjovoc, avvheLoe p£ 
ecKpaxoq ex.T:o^ei(Ta (^idXri TravTeXws. 
Ea est autem ratio illius codicis, ut ex antiquissimo 
libro in quo vocabula omnia unciahbus literis scripta 
eodem tenore continuata erant ab librario oronium 
rerum ignarissimo sit descriptus. Eadem pagina 693 a. 



108 



quum ob oculos haberet homo stupidu»: £AN£- 
rflAIAPPAraOYAENMONHCEmEieieAPPflN, 
prorsus iiihil ex his inlelligens scripsit: eocvsyu^iap- 
pocyw ou^sv ^ovYja st TretSse Qappuv. hinc in apogra- 
phis legilur : iav cyol) $iappaytt> ovSh fJiovrjs ei TreiiSei 
dappuiv. unde Canterus Trt^t^ Piersonus ouf^ev p.' ov)7ffet 
restiluerunt. Paulo post pro : ITACINAKPATOT- 
MENOCONFETMA scripsit: ua.aivav.paxoC^zvoa.ov 

"^zu^La. Auctor Epitomes, infelix coniector: ompccTou 
[xipoi;. yeufxa rescripsit. Verum vidit Yalckenaerius: 
ax,pdxov p.kv oaov •^vjpa. Et sic per omnes Athenaei 
libros ingens ubique est locorum nuraerus incredibili 
socordia depravatorum , qui manifestis emendationi- 
bus restituti sunt aut restituentur , ubi semel con- 
slabit de genuinis autiquae scripturae reliquiis, quas 
unicus codex servavit. In hac ipsa pagina 693 c. 
nimis inepte adhuc legimus: 

exTrirj (Jewa^ Trpiv dya^ov (Jat/xovos TrpcSxov XajServ. 
Codex: exTOTrtyj^ejtaa. lege: ex7re7r>i(Jwa5. p. 694 b. 
7ra'vT£S /utev f,$ov. ou /xijv dXXac yc xaToi Ttva Trcpto^ov 
€3c ^ta^yo;^:^^. Scribe : ou p.r,v apwt ye dcXkoc xaTa' xtI. 
Pag. 694 c. pro: 

IIXouTou [imip 'Ohip.TtCav dtiSfn 

^■np.riXpa ^efavrifopoii; ev &paii 

ai Te Trar Atoi;, Yiepaecfovri , 

faxpexov , eu 8e xdvS' diifimtov TroXtv. 

scripsit : 7rXouToujx>jT£poXu|UL7«avet(Jw(J>jjui>3Tpa?-£5-g- 

(pavYjfopoia — (pEpasfpovT} — xav^afxfezov TtoXtv, unde 

sallem <^epaefcvri recipiendum : contra barbarum est 

Ayip/Tpov quod Herraannus repon^at deceptus «b 



107 



recentioribiis GraecuHs , qui ex sua barbarie ^ ^nixifirpix 
passim invexerunt. Quo melius conslet de ratione 
huius codicis et iis, quae de Epitome diximus, ap- 
ponam integrum scolion quartum eodem plane mo- 
do, quo in codice legitur: 

• vlBevvaa opyyjg-a^po 

fxicaaonaSl vu|jt,<pat(yye 

Xaatatc i unavsns [xa la 

£VfpocCvat(j' zaia^' aot 

^at(7aot^£X£;(apyj/x£VO(7. 
Graeculus ex iis haec excerpsit: t&> nav apxa.$i(x.c, jxs- 
8i'iiv ■nCkttifva.i. op-XYi^^-a ^poyLie it«) Tuav e7r' iixoui; ebapo- 
avvcui; tMq$' txoi6cag aei$e xep^aprjwevo? ^ omissis quae 
expedire non potuit, ceteris utcumque correctis. Iti 
extremis latet Sirroypocipia. ex antiqua correclione orta : 

AOIJAI 
AOIAAIC, unde rescripserim : 

. -,i ytkdatutii, S> Xidv y iiC ifxatq 

evci>poavvaiq dov^a y.ey^aprip.ivoq. 

Ut appareat quam parum adhnc constet de lectione 
huius hbri, adiiciam pulcherrimum scolion e p. 695 a. 
ubi codex haec dedit: 

c ^£ xapxtvoor 
w^' ifY] yaXktrov ofiv 
la^oiv syQvv ^vj tov i 
ra.tpov ivijlv v.at[Lh av.o\i 
acppovetv. 
stuporem hominis, qui effiugere potuil ex liis hlehs: 



108 



XAAAITON0$INAABfiN: xo^>lnovofiv ^a^Iivi 
Totum scolion sic constituerim : 

6 ^e Kap>t,m(; 5)$' efa (xa) X*^<? ^^ ^'^ Xaj3o&v 
evBvv y^ph tov eToTpov ejfx^ xat /x>j cxoXta fpovav. 

nisi praestat: er/ixsv. Incredibile dictu est quam li- 

center nos recenliores librarii in multis ludificentur. 

In fragmento Hipponactis p. 698 c. est in archetypo 

codice : 

[LOTJaa. /xot £ypu|X£^ovTi 

adza T37V i:ovxo-/a.pv 

^^iv T>jv £vya?-pt/uia 

yaxpa^oc £cr9t£i ou xora , , 

X0(7ll0V SVVef 07t«(7 ^Y} 

(pidt Kay.ov oitov oXrjTat. 
ex apographis prodiit: evpv[xiSovu aSti , evpv[t£$ovzM 
Sia. Musurus temere mutavit in principe edilione in: 
'^Aipvp.iSovx' aSoic,. Tandem e Venetis membranis pro- 
tulil Schweighauserus: ehpv}j.e$ovxi a$ea, unde Do- 
braeus verum reperit: YAipvp.e$ovzui$ea. In lertio 
versu ad hunc diem pessime legitur ex interpolatioue 
Musuri : ^r,(fi$i xax>5 xaxov. Scribe : 

evuif oTkW^ 'i^r,(fiSi xaxo; xaxcv oFtov oXerTai 

SriuoaiY}. 
Merito celebratur palmaria Casauboni emendatio, 
p. 699. c. 

^eivog. Mtp.vippiov $' et? I^Tros ax|5ov mv. 
quum vuigo ederelur: Sei ae i^oaa xpoviwv. Vide nunc 
lectionem unici codicis: 

iiCf ar^aQo 

xXfitoffXaatat fpevsa vjXa 



109 



crove^o nonpt^o^ (xp)(^ou 
«vyjv* c (^' dvYjpnpoyo 

V«V6l^W<7 SXVSOTJJTOa 

ad ^vjoiatvoixikdv^ecvoa 
fxt|xvep/xou^ei(7£7roaa 

X/30VtWV. 

Addam allerum exemplum non miuus luculentum. 
p. 301 d. in loco Archestrali legitur in codice: 
y.al Xz^Kx.vXa^zlvoayc 

XOVYiTtaXOV 

Yalckenaerius et Hemsterhusius rem acu tetigerunt 
scribendo: ■ko.i le^ia.v Xa|3e^ Moay^e, tov )77raToy et 
manifestum est in velusto codice, quem slupor ho- 
minis sequebalur, scriptum fuisse: KAIAEBIANAA- 
BEMOCXETONHnATON. vide nunc quid apogra- 
pha habeant: lcc^iv w^ xat tov yj-Kazov. Graeculus, 
qui Epitomen fecit, de more omittens quae expedire 
non poterat dedit: 7.a.^tTv Toy i^TraTov. Schweighau- 
serus ex codice Veneto protulit: o<7;^eTov 5?7raTov. Ea- 
dem negligentia omnes fere codicis lecliones indi- 
cantur. Accidit autem plerumque ut primi Editores 
inciderint in deteriora apographa, quorum arcbetypi 
codices adhuc exstabant; his repertis abiiciendae 
erant illorum lectiones, quas vitiosas esse apparuit, 
sed nemiuem video, qui hoc faciat. Ostendam primum 
alio exemplo, quo pacto nasci soleanl tstae variantes 
lectiones, quas nullius omnino pretii esse contendo. 
Est in Laurentiana Bibliotheca codex lamblichi, opti- 
mae notae, ex quo eliam supra quaedam protuli: 
reKqui omnes lamblichi codices ex hoc uno fluxe- 



110 



runt, sed ita ut novi semper errores novaeque la» 
cunae orerentur ut quo sit recentior codex aliquis 
eo sit deterior. Adhibiti adhuc sunt tres Codices 
a tribus editoribus. Franequeranus ab Arcerio, qui 
primam fecit lamblichi editionem , Parisinus a Ku- 
stero, qui secundam, Cizensis a Rieslingio, qui 
lertiam. Est autem codex Arcerii futilissimus et pes- 
simus liber laciinis mendisque scatens, aliquanto 
melior Parisinus, quem longe superat bonitate Ci- 
zensis, qui ipse adeo multo deterior est Florentino, 
unde cum reliquis omnibus est propagatus. Nulla 
igitur supererit in illo scriptore lectionis varietas, 
postquam de lectionibus Laurentiaui libri constabit. 
Mireris quot vitia ac menda vel praestantissimum 
apographum contineat. Lacunas aliquot et compen- 
dia imperite lecta supra iam indicavi. Nil vetat alia 
quaedam hic proferre, unde liqueat communem le- 
ctionis foutem esse librum Florentinum. Facillime 
apparet e vocabulis decurtatis, quae male expleve- 

runt, ut in § 114. l^avK^diievoi xe ti5s jcoi vuyekiai 
■KoXiv xai Kocpov $i dHoipiuv (XTinXXdaaovro daiidxoiv. 
apographa habent xQiw(iiX£kiai ^ si Musis piacet, pro 

xokriq viay^elsiaq. § 14. Tipofn j ubi legeruut TrpoywTots 

V 

pro Tzpofi^xov. § 16. evfri^ {ehfri^oftaxa) legerunt 

elfri^maxov. J 42. oitjytrfjiv xriv xav {xavxra) dederunt 

xavxriv. Sic J 48. eDytfoxaq — «wtitv pro eiXrjfo 

( — oxa) — onjxw. § 61. Trjperv pro XYip (xnpriaaij.^GS. 

ftff 
jSovW/xevov pro |3ouXo (|3ouXdfi£^a) . % 72. ytXo/iaStas 

fl 

pro ^tXofia (fikoiJMQeMi) solemui errore. $ 83. &m 



111 

Xdywv pro avev Xo (Xoyou). § 91. izperx^ixov — aofui' 

r ^ , 

xdxov pro TrpeujSi» — cofw (7r]0£(7|3uTy]s — aoywTaro;). 

S 94. «xpaTwecos pro dxptxxri (axpaTjjTw?). § 179. 
«Trsjpous ^£V Ij^ov pro "e (^X^O* S ^^* ^o/o'' outJeva 
7r6i>3(Ta|:iev&)V twv ttoXXwv pro 710 (TcoXmv) et similia 
passim. Alios errores fudit describentium alias res 
agentium socordia, ubi in archelypo est vera leclio, 
ut 5 18. oiiTe «xouCTacr^at twv xaS'* eauTov barbare, pro 
oJxoudpia. 5 36. £K Tou u^JaTos pro exTo'?. J ^l. (J£(ivord- 
Twv pro aeiivuiJLdcTav. J 123. Toiv eVi t>5s y.vin^Y)i yivo- 
yhm pro Tor? ^VToiiOiai. ^ 236. cjuyxaTa^ervai et? t6 
ToiouTOV pro o-uyxaS-ervat. ^ 194. ouTtos ^ufTxaTa^^eToi — 
Trpos T«s yiXtas^ vera lectio latet in scriplura codicis 
^utruyxaTaS-eTot^ nempe (Jufferuyxa^^eToi scribendum in- 
telliget qui coutulerit Hemsterhusii notam ad Thom. 
Magislr. p. 815. Quid est igitur magis fulile et mi- 
nus profuturum literis, quam reliquorum codicum 
el editionum scripturis sedulo colleclis lectores ob- 
lundere et etiam interdum fallere. Subirascor aliquo- 
ties ubi video scriptores Graecos tumultuaria opera 
edi ab nonnullis, quibus tantum abest ul Critica sit 
7roXX>;i; neipai; xslevzcuov e7riyew»jua, ut conlra veluli 
tirocinium videatur esse, in quo prima lilerarum 
elementa addiscant. Hi igitur nil nisi variantes le- 
ctiones e recentissimis apographis aut veteribus edi- 
iionibus corradunt, optimas lectiones et palmarias 
emendationes a summis criticis repertas et probatas 
fastidiose reiiciunt, »vulgatam proham esse'^ tam 
confidenter quam imperite pronuntiantes, simul quid- 
quid ab ipsis vel in reccntissimis et pessimae nolae 



112 



apographis sit repertum expulsis veris lectionibiis 
cupide recipientes. Sunt qui dif&cillimum quemque 
primum arripiant, veteres sordes sedulo revoceut et 
subitarias editiones tamquam ova irrita pariaiit ap- 
paratu aliquo critico oneratas, in quo locis obscuris 
ac depravalis non tantum nihil novae opis afferant, 
sed contendant etiam nihil magnopere in iis inesse, 
quo quls iure offendi possit. Yidi qui in Aeschyli 
Eumenidibus versum 727 sq. 

CTU Toi Tia^ata? Saiyiovaq xaraf^vuaq 
oivw i:apim:acTr,<Taq dp^^aiaq ^ea'?. 
sprela criticorum auctoritate ab omni labe immunem 
esse conlenderet et facile explicari posse. Reperta 
nunc in codice Vaticano (Schol. ad Eurip. Alcesl. 
vs. 12) vera lectio diavoiidg declarat quales sint iu- 
dices. De Aeschylo alias dicemus. Malo prius Lu- 
ciano succurrere, qui haud ita pridem ad codicum 
quorumdam fidem exactus tam male habitus prodiit 
ut plura nova vulnera ei inflicta quam velera sauata 
credara. lacobittius enim, qui hanc suscepit provin- 
ciara , quum non satis in Graecis literis esset versa- 
tus ut probas lectiones a depravatis distinguere 
posset , alias recepit, improbavit alias, ut casus et 
fortuna ferebant modo optimas codicum lectiones 
iucogitanter spernens, modo pessimas imperile pro- 
bans, ut saepe suspiceris eum non magis quam li- 
brarios quosdam veteres intellexisse quid scriberet. 
Quum ipse in Italia codices ahquot Luciani non 
sine fruclu excusserim utar hac occasione, ut in 
aliquo Luciani libro ostendam quantum in illo scri- 
ptore agendum supersit et quam levem et tumultua- 



115 



r\an ^perain post Hemsterhaskim recdiiiores qtQdam 
■critioi in eo expoliendo posuerint. Percurram Lu- 
-ciani librum mpi^ "Kapaakoij. Tom. II. p. 836. (IIL 
^b 96. lacobitzir) ,. cuit^ aliquot Iocqs tractabo, 
4{uos la^obitziiis deprayayit et alios quosdam , qui 
«X codicibtis Mareianis aut de coniectura jrest^ui 
possuut^' § :I. dedit lacobitz. fxmteJ^coiK pro jtieTa^oais. 
pes^ime: nam secMbarbarorum haec forma est, vete- 
ribus inaudita. ibid. dcuB'^ axouo>] est iterum atidies^ 
Lucianus dixit alias: elaav^ig. et mox: ^t' avro touto 
prQ .«yta Toirro. Paulo post Trpoorra» y^Xta^ Graecum 
jaon est, quemadmodum neque irpefwrotquod temere 
substituit Dijiddrfius ; tum pro et >cat — e7rtypa'^|j.ev 
«oribendum erai Vmypa^ofiev ut '^t^tim: et syxarake- 
^otiev. deinde recte Coddi eftt xoOzo ■mpeuTUvtiafihoi^ 
male Editores gTrt tputo), paulo pofit pro: Tta^^V ,ya'f 
img-aaai. IL^^y navv ;|*6V ouv.. legerim: Twcvrias yaip. 
§ 4. xi/yn ss-tv^ wgeyri) ^ta/xvjj|xoveu&* ffoyou' Tivo? aJtouffas, 
OTirwfia ex xaToXyJtj/ewv :<JvyyeyvpLvaayismv izpoq rt rekoq 
euxp>irov Twv ev tm |3iw. Facete homioem titentem 
facit vulgatissima definitione Stoicorum. Scholiastes 
ad Dionysium Thracem in Bekkeri Anecd. Gr. I. 
.p« 649. ot piv 'ETrutoupetoi oi^Tws opt^ovToi rhv xi-jfyvf/' 
xij(yri ej-t p.i^o$oq evepyovoa x& ■^ita xo dvpL^ipov. — ot 
^e 2Ttdt>tot Xeyouat- XByyi^6^l,<jv^n(Jifii. e» xaTaX>3<|*ewv e/x- 
Tietpta avyyeyvpLvavptivfiiv Tti^q^xi Te'Xos euxf J7rov twv ev Tw 
|3t'w. hinc in J 7 pro gux/o>irov tw |3t'« reponendum erat: 
vTwv ev tw |3«f). Pro opS-ws ex&Vdu ye eliioi/xoq outws a7re/:.<.vn- 
fiwevam;, est in optimo MarcianO : opS-oS^ emvos ye efiTev 
owtos ov xt ajif |Aw9p.oveuff«€ , Unde , Videtur repoaeu- 

dum: exetv^ re efirev^ 6r«s nv-, ou ts afrejtxvjifjioveufftti;. 

8 



114 



• — f^t dh xaSr' ixo^v nTg tw< xixvfli uSeai» efapfi6- 
^mxeg trpf itapaanixYiv j el owa9a axoTniixsv xai 6 nepl 
ait^q "Xoyog dWa |ui>j xaBxtrep ai Tmvnpal yyrpat Sia- 
xpciu<Jjxev«t pm aa-rpov oTtafQiypmai.. Yetua yulnus male 
CKratum'estf boni Codd. omittunt txXli^ixt^ et ane- 
(fBiyytavTax dedemnl. Legamus i^tur: oci«t!pi «uTrk 
"hiyoqy xaBdmp ai ^jvaaipcd yfvrpcu SuxxpoAvtai fxri aa- 
S^pov UTro^iyyovTat : aa^pov reperit (jiasaubonus, at la- 
cobltz non putabat magui referre : «■KofBiyysaB^at a 
tali Te alienum ««t et ft>j Jsic usurpatum habet indi- 
cativum. — Tsyyrp/, e-itep eiTi^axai. Frustra Oodd. ^itep 
obtulerunt. J 6. ai p.hu yap twv ttK)mi xaxal-n^tic, xai 
■hpipac, xai vuxTa^ xcd- psinvaq xai l^taxnohc, TtoKkdxtq aavy- 
yxilivbi/^i phomai vki ^pjaq,^^ .areoKkuvxai itapa toTs 
^ektYi\0oiq alxiywUj ai $6 xov^-Kapaaixov xaxaltn^eu; 
ei p^Yi i(.9L3r' ripiipaveiev ev yup.vaa^ OTtoXkxiaiV ob p.6vov 
«f/JWtt xiyif-HiyiiYtV' (Bla «Mti^ flwtov- TiM> ^^j^WVwv. Godd, 
omnes : aitoXlvat.Vi u»ipaimi : ent. jlarcianus ■ Opilime : 
yypivaert^a* Legenduat^ *^p9ret: yj^^k xw T:apaS(toUd 
fiY) xa^' Y)i).ipav ' ih ' e:ii'y\jf).vo^ta i^QhjdWi- d^toyk^iaw 
est inf^Iix coniectiira Schnnederi ," quam incogitanter 
reoepit iadobit» nfc multo tnelius^-Bindorfius: «'ttoX- 
^iJiafCJtv. quum >^^sem«I at (?& W^^^«|^(jA?(^ essel scrir 
)3tm7ipro yi^M^, add^t (^ticfuis ^ditCHtne yaTAXv^f/.et^ 
A^tii -tfiodo ^i*»r»t| llx^yWSxXj^.tj««os -^ahyyeyvfjLidap.i- 
'vvis^ ii^iv ^ 'ne^paaiSH.Kr}: ^-■^»- -^ H^Sfsffi 'pty ^ — -r ^itd' 
oSfo^. nibil prodest Boidot^asiiim : :«u ^>» o5t«?. Bi- 
cer« potuk: ©& iJVjto, J S^idtXX* ilxelvo otr«a? ; xal ^ov 
%.t V ^*Ciitot ■ ySwflrfbv (iiH)9f!^^'Xffi^ 'Ttapaatxn^i' Martaanus: 
d.'MB^tiq. Scribc^' d\l'tmqmi'(^--*'^a'^ 
^ddita ^ de more cKplicatio notissimae ellipseos : 



115 



exstvo (Txo7r«j cuius dimidiam partem relinuit laco- 
bitz, totam Dindorfius restituit non correcto: aTTo- 
^wq. Prorsus idem vitium resedit in sequentibus: 

d}X ixeivo (TxdTra fxrj Trpog iviouq twv ytXo7o'(p&)v }^°^X^ 
<7ot TTspt ToO xiT.ovq V f ubi expunge iKSivo (DtoTret. ^ 10. 
7r«|oa (?e TrXjjS-CiKTt xpacTzel^M xxL apparet ex sequenti- 
bus: Ttdliv yap ac^iov a.va.[U[Lvrta^ca z&v iTzGiV , exci- 
disse intermedia verba Homeri: 

AatTU|y«5ves S" d.va (JwpiaT* ixKovixl^mxM doiSov 

■ij(ievoi e^eiYiq. 
neque ullo modo potuit Lucianus omittere id ipsum 
quod facetissimum erat et quamobrem locura Homeri 
attulerat, nerape mentionem TciSv ^atTUfiov&av , quo 
nomine Parasitos Homerus dixerit. Similiter in sqq. 
verba Homeri interciderunt : ovSk yap olov ts dxoveiv 
auToJv p.Y} ■Kolldx.v; Xeyofievwv. (?aiTUfi<)ves y.aBYii>.evoi e^eiric, 
xai Tzapa. §e TrXi^&xxt xpdm^My ubi turpe mendum 
amicus meus vidit et sanavit sic: ou^ev yap ohv 
dxoveiv auT&av 7roXXa'xt5 Xeyofxeviyv. Res manifesta est: 
postquam vitiose ovSs. yap uav re erat scriptum, ad- 
didit sciolus p.ri. Lucianus de more imitatur Atticos, 
qui non aliter solent. Aristophanes in Avib. vs. 966. 

dXk^ ov$sv oiov er' dxjovGM twv eTroiiv. 
Demosthenes in Midiana p. 529. ov^ev yap oTov a'xouctv 
auTou Toi3 vdfxou. Paulo ante edidit lacobitz. ov§e tc3 
Tu;^dvTt dvSpi T:epireBeiy.£ toutous tous loyovg dlla tw 
tJOQ)(aTa'TCi) T&iv oXmv^ imperite reiecta vera lectione: 
'EXXyjVMV. § 11. — ouTw fjuz^oti; av. eyayz offxat xtI. Grae- 
citas postulat : eyw ydp. — 6 §e 'Emxoufseto? ou^e 0a- 
xepov. vel sine Codd. 'ETrixoupo? corrigendum fuisset, 
nunc oblatum editores spreverunt. — TreTrtreuxws y^n 



116 



atlloi^; TOLvra. tx^iv aiiemv r? exsi, imo vero: fxYi av £k- 
Xms ut significare possit: non in meliore haec con- 
ditione esse posse quam sunt. — xriq lytpictq am- 
ttXewv ohaSe pro ex vel «7:6 Ttjq Ix^piaq, quod uter- 
que probavit, Graecum non est. At longe turpissi- 
mum est quod praelerviderunt vitium in § 12. et 
lih ovv om ex" °^X ^^^^S rMai ob ^■naexai a}X ol^e 
^rjffetat. Legendum esse: ouj^ ononq iiSiaq ^Tnaexai et 
ouy 0710)5 'Valere non taritum non, si quis forte ne- 
scivisset vel ex hoc ipso Luciani libro discere po- 
tuisset. § 42. 'laoxpaTyis ou/ ottms elq TrdXefzov e(^>5X3e 
•jTOTe oD^ oh8' eizl $iy.a^piov aVe/3>]. Simililer in sqq. 
xat 'Y7rept'(Jy)i; [xev xai .Aintovpyoi; ou^' e^iilBov akX ov$k 
oXwi; eTo).fx>i(7av fxtxpov e|&) 7Tapax£ii{/at Twv 7ruXa)V recte 
vidit amicus esse reponendum: olx o-noiq e^^l^ov 
aXk' ou(J' eToXfiyiffav xTe. — ei yap ej^et xo (^ayeiv i:ap 
eauToy TroXXa' Tot^ w TM-/id$Yij tw toioutw jStM Trapa- 
xoXou^erv avdyKi]. ferri non potest Tot in apodosi. 
Optime Marcianus: 7roXXa «To^ra^ unde optimos libros 
secutus locum sic constituerim : 7r&Js ou;^ riSmq^ e"ye 
eyei t6 (fayelv 7r ap' eauT0i3; — 'Oti 7roXXa aT07ra xTe. — 
Tw fxev avyya xexTrjfxevcf) «xw? touto Tiapeyei: veram le- 
ctionem habet Marcianus: vTzdpy(ei. — oux av ao(foq 
yivoiTO ovde e<pi7ivoixo. recte idem liber: eptxotTO. — 
Xevw ^»3 temere receptum pro Xe'y&) ^'e'^, quod solemne 
est. — T&) f/ev ouv 'E^rtxoupo) izdvxa i^ufij3at'veiv etxds. 
Scribe: 7r«'vTa TauTa. — ouTe dpyvpia u7rep S>v dnol- 
"XvpLevfjiV .dyBea^eiYj. necessarium est quod dedit Mar- 
cianus: a^roXofxevfwv. § 13. 7ra'ffr5s ydp rixvnq dvdyKfi 
Tzpoadyeiv pid^aiv , 7ro'vov ^ gjt^ov j "Kkyr/dq. Frustra 
optimi Codd. dederunt: tipodysiv , praecedere. I^unc 



117 



Terlunt: omnis ars necessarto adhibet disciplinam ^. . 
laborem , metum , plagas. Mirum ni sit aliqua ca- 
sus enallage. — xic, yocp «tto Seimou Trore «TryjXS-s 
xXaioiv wffTcep rivdt; Iv. twv di$ci(jx.(xX(tiv o^M^ev. Codices 
tamen Si§a.mt.(xktmv dederant. Error natus est ex 
scriptura Sidaax.a. : mor Marcianus recte et? za ^i^a- 
ay.aleiaj vulgo abest articulus. — ^yj Soze. lacobitz. 
saltem vidit iir) ^wTe esse scribendum, at recipere 
ausus non est. Dindorfius festinans , opinor , foedum 
soloecismum servavit. — x6 Tipdy^a Jtai evTt/xov xal 
ev Ttftwpia pi£ya (faivezai, scribe: xat ev ziu.ri y.al 
ev Tt/xwpta. § 14. 8e 'Kapd.aizoq ohy^ hepov ue'v Tt 
(?tcri)cet aKka. To «UTO if.ai epyov eg-lv auToy xat ou evexa 
ytyveTot. Manifesta lacuna sic explenda videtur: ovy^ 
exepov piiv xi [TipaTTet^ exepov Se] $i(M,ei. tum lege: 
xal xo oi) Evex.a yiyvexai. 15 x.al piYiV Ixeiva. ye , scribe : 
eyjdvo j nam refertur ad rem unam. — eopxaq diaxe- 
"XoTj^Tiy Graecum est: emTeXoiJat. § 16. Lege: — vo- 
ffouvTsSj TauT>3V (?£ Ty;v Te'xv>3V 7roXu7ro(Tt'ats xai T^oluaixiaiq 
evfpaivopLevovi; eg-i fxav^dveiv , cuius lectionis funda- 
raentum est in Marciano codice: «uttjV ^e t/jv Te';^v>jv 
— • exxfpaivopivQM [tav^dveiv. § 17. auTyj §e ouTtai; Ig-tv 
aya^r] — w^e vT^dpy^ei y,ai [irj^ev eypvxi ottXov ■^pfia^ai 
ahxri. lege: Trape^^et rt.ai Tw fx>j^e'v XTe. nam vTzdpyei 
pro el^ert dici non polest. § 19, xaTa 2&)xpa'T)7. me- 
lius Marcianus: xaTa tov 2Mxpa'Tyjv. § 22. TroTaTKss §e 
ouTos 6 (fCkoq^ deleto articulo restitues sententiam. 
§ 25. v.ai (iriv pinxopd xe. Scrib. ye. — otov XPW^ *™~ 
faivr, xr;v 7rapa<7tTtx>7V. Propius vero Marcianus: aTro- 
faivei, nam scribendum est aTroyat^vet^. — avTt toutou oq 
«p. Graece dicendum : avTt touo? eif/t. § 26. (pipe^k — 



118 



<j)c67rwu!v. Graeci semper <fips Sin dicunt, sed expulit 
lacobitz. optimam lectionem. — jtotv^ et xar' iSiav non 
solent componi sed i6i(x. § 27. o/xotws $e xac Tr?v ^ii- 
XoCToyiav xata T« auTa xat WCTauTWi; ijpxjaav , hiptM, xtI. 
Marcianus ou xaTa Ta auTa'. recte: lum lege e-/px>sa.v 
{ppGi^ev). § 27. f«av f«v yap twv ^iXotfoyiav efvat Xeyou- 
(Jiv^ auToi ^e auTas TTotoiJdt iioXXa'?. quis non sentiat 
ahxw scribendum, quod me amicus monuit, qui ea- 
dem opera ridiculam corruptelam exemit ex sqq. 
§ 28. TToXXai ^v yap ov Svvavzai elvai {<fiko<io(piai) 
£7rei(J>37iep y) (filofjofia fiia. acute perspexit Lucianum 
scripsisse: eiieiSmsp xoi ri aofia ^ia. § 28. xat [mv 
xat Tas fxev aXkai Tex"'^? £' J^a'' Tt xaTa xavzac, davix- 
(fKjivov ein Kal TiapekBoi Tt5 avyyvw^n^; d^uiiaaq euet [liaat 
Te SoMvai xat al xaToXyivpeis auTwv oux eialv dtJ^xai^Kzo)- 
xoi, Ttpoa§ev.xeoq dv eXn, <fCkoao(fiav §e xi^ dvay-Kaiav 
dvdaypixo p.n iiiav ehai. Documento hic locus esse 
polest et temeritatis Graeculorum in corrigendo el 
stuporis in describendo. Lege: xav Tzapel^oi xiq ex- 
puncto futili additamento: izpoaSexxeoi dv eiyj^ quod 
ia codice unde princeps editio fluxit optime aberat. 
Reliqua a Dindorfio infeliciter tentata persanavit 
Marcianus, in quo reperi: Tt'5 dv Tiai dvday^oixo ^ quod 
Alticum est et Luciano frequens, ut in § 51. Tt'? dv 
Kai dpiiXknaaixo et alibi. § 31. xal ctu ytyvwaxtuv utto- 
xp['vy3 iyvotiv y.du.e , imo vero : av eu ytyvoxTxwv — 
dyvoeiv x:poc, e/ie. Luciano indignum est uTroxptvyj pro 
TipoaiiQin' — eupoti; etTrerv pro e-)(piq novum et inaudi- 
tum. — oux' Tou? ^auXou; a'XX' wv eyw ^oxw tou? dpt- 
C-ou? xai oug i^xtra otet. Marcianus recte u)q e^yw (Jox&i 
et av oiei. praeterea non potuit Luciauus aliter quam 



MISSING 
PAGE(S) 



123 



6t:6x£ yxp fioi avveiY} o i:anYip o aoq tpdiyt^ eavxov aitei- 
xaaev. Codd. verissime auwjet, quod apparet vel ex 
aoristo dneuaaen. Nam si dixisset: quoties mecum 
paler tuus rem habuit, dmiKal^e subiicere debuisset 
et semel Penelopen per vim compressit ApoIIo. §. 3. 
d.pi<reTov YipiBri p-oi. non aliter quam e^Yipe^r) potest 
Graece dici. § 4. ola^a. ouv^ w xskvov , o xi yapiaYi. 
japiaopMi est barbarum, quidquid dicit lacobitzius 
locos a se ipso corruptos afferens. Lucianus scripsit: 
ohB' oxtVy S> xex,vov y o xi yapiaaiy quod loquendi ge- 
nus librarii ignorabant. — Tzpoq^axxe , & -Kdxep , iva 
riimi ftev u$u>p.ev. 'Att. xavxa Tiotei jtat npoaiBi piQt xat 
<j>iko(j>povo\J j T:axipa de opa fxyj xaXeffy;? y.e dXkov axouov- 
Tos. Non potuit infelicius. Lege: Tipo^axxe ^ w -Kd- 
xep. 'Ait. Yifieiq fxev el^Cii^v xaijxa Kal Tzpoai^i — TraTepa 
(Je /xyj xakeaYjq fie dnovovxoq ye xivoq. Sic optimi codi- 
ces nisi quod opa eieci a magistellis adscriptum. In 
Dialogo XXIIL ^ I. xi dv Xeyotpiev; opLo/xriTpibus , w 
Aiovvae j ddekfovq elvai ^EpwTa y.al '^pp.afp6§ixov iial 
JlpiaT:ov dvopjoioxdxovg ovxag xdg [iopfdg. Imperite re- 
pudiata est optima lectio: xi dv "Myoinev opio^rixpiov^; 
— dSelfovq ovxac, — dvop.oioxdxovq eivai xxe. — o $e 
Bijlvq )iai riiuavSpoc, xai dp-fi^Xoq xhv oi|/iv. [ovx dv Sia- 
npivaiq eix' e^yij3o's i^iv eixe Jtat TrapS^evos]^ vel asynde- 
tou arguit esse interpretamentum receutius verborum 
«fxyt]3oXo5 T>3V ot|/tv. — 6 (Je xat TTepa tou evnpenovq dv- 
dpiKoq [6 IIpiaTros] y nomen serius additum. § 2. ye- 
Tjoiov ydp xi aoi §vnyriao\i.ai -Kptiiriv iv A.au.^dna yevo- 
fjievos. i™o yevopLZvov. § 2. toutou p.ev evexa xai eni ae 
dvj w "Atio^oVj dydyoi xriV Tteipav. Recte Codd. tou- 
Tou fjiev ouv. deinde omittuut «v. Lege: xdv ei:i akj 



124 



w 'AttoXXov et mox: xaXos yap xai au «s xwvo 

vrjtpovTa Irt erot t3v Hpixnov eiiiy^eipYJaai. Plurima alia 
alias daturus sum, nunc paucissima ex reliquis deli- 
babo. Foedissimum omnium est in Timone § 46; 
tou tou Tzpoax.akovp.cci ae xpav^aToq eiq "Apeiov Tidyov. — 
xa« pyjy av ye pxKpav ivn^paS-dvnq (fovov xayia 7:po<xxe- 
xXrjffyj jute. quod non minus turpe est quam si La- 
tine dicas: iu me mox caeetisaccusaberis. Et ta- 
men lacobitzius cum Dindorfio codicum lectionem 
TrpoxexXr/ffoiutat habebant ante oculos: praeterea lege: 
ert ^pa^vvYjq. In Somnio s. Gallo. § 20. orav 6 Kpoiaoq 
TreptTeTtXpLevos Ta TTTepa yeXuTa Trapej^y? IlepfTais ava" 
/Satvwv eTTi t6 TrGp rj Atovyo^toig xaTa^wjrj? t>55 Tupavvt'^os 
ev KopivS^w ypaii.pjx.xiTriC, jSXeTryjTat. Novum est et inau- 
ditum apud Graecos: -h tvpawlt; y.ateSv , neque Lu- 
cianus inusitata et mira venatur. In re frequentis- 
sima proprium est ac perpetuum: ri zvpawig xaTeXu3">7. 
adhibe nunc lectionem antiquam: xaTaXuS^eti; rrjg tu- 
pavWt^ch; ac nullo negotio Luciano reddes suum: xa- 
TaXu^etirr!?. Praeterviderunt olim in xaTaXu3^et<x com- 
pendiolum, quo syllaba nq significatur, deinde xa- 
TaXu3e£(7 abiit in xaTa(?u3eis, unde criticaster istud 
■KaraSvdYiq efifinxit. Nempe sic potissimum nata est 
ista farrago variantium scripturarum , quam fortasse 
nimis diu aequis animis tulimus, semper sperantes 
aliquid boni ex his sordibus et quisquiliis extricari 
posse. Equidem sic censeo; nam nihil vetat quid 
sentiam libere dicere : in codicibus antiquis ac bonae 
notae nthil esse aut videri posse tam tenue ac leve 
quod sine periculo aut damno negligi abiicique pos- 
sit: contra in receutioribus apographis eorum qui- 



125 



•dem scriptoruin, qui in vetustioribus libris exsteut, 
perpauca tantum esse quae cum aliquo fructa ad 
constituendam emendandamque orationem possint 
adhiberi adeeque excerpi et edi mereantur. Necesse 
est ut unaquaeque lectio vel emendatio certo ac 
stabili veteris monumenti fundamento nitatur : at ubi 
hoc semel firmiter substratum est rehquas futiHum 
librorum ineptias, quae nihil prodesse possunt, sed 
onerant nostros libros , leclores peritos et acutos 
obtundunt et enecant , imperitos et simpliciores 
ludificantur et angunt, omnes abiiciendas censeo. 
Quicumque in codicibus legendis multum versatus 
€St, si quem codicem vel obiter inspexit, sexcentas 
lectiones vitiosas ex eo prodituras certa coniectura 
praecipere poterit. Suut quae in omnibus pariter 
Codd. peccari soleant: sic nullus superest Graecus 
liber in quo non saepius inepte confusa sint haec: 
«t — e^ ei — i, Yt — etf rt — i, o — &)^ oi — v: in quo 
non perperam consonantes bis scribi soleant, ubi 
semel erant scribendae et contra , ut ia ovdev /uioe 
^Dikei aut ippi(jLivoq, Xr5fxa et similibus: in quo nou 
permisceantur ^ocleiv — la^iv , xaTixBeivoa — xaBeLvat 
(JVli^olov — cTUfi|3ouXov , ■Kapoc — irep'j Trpog — izpo 
et sexcenta alia: deinde quidquid compendiis aut 
sighs scribitur: verbo denique quidquid somnolen- 
tum homuncionem cum taedio quae non intelligit 
depingentem potius quam describentem fallere possit. 
Haec omnia criticos in numerato habere oportet, at 
siugulis locis ista appendere non modo inutile esse 
contendo, sed multum critices studio nocuisse et 
aocere satis apud me constat. Scilicet hinc plerique 



126 



nesciunt sui esse arbitrii et iudicii statuere, quae lectio 
invifis libris et librariis omnibus emendata ac vera, 
quae manifesto falsa et inepta sit. Non ab librariis 
Graece discendum, sed ab ipsis Graecis, ubi de sin- 
cerilate lectionis nulla est apud idoneos iudices con- 
troversia, maxime a poetis ubi ne syllaba quidem 
elabi potuit, in plerisque etiam mensura cuiusque 
syllabae certa est. Quid? xcxS-dpKx;^ ul hoc utar, 
Graecumne credemus esse? iuxBdpeioi; postulat analo- 
gia , confirmat poetarum auctoritas, cui accedit He- 
Todiani testimonium. Quid facias igitur si in yi.a^dpioq 
iltbrt omnes conspiranf ut apud Lucianum D. D. 
V. % 4. xaB^dpiot; ydp xat po^oSdy.xvkoq xai emra/^evMS 
opiyei To ix-napia. Nempe certus coniecturae repones 
xaS-apeio? _, eoque magis quia vel in locis poetarum 
librarii antiquum obtinent, ut apud Eubulum Athen. 
VII. 311. 

fjiy? TtoXvTeXwq dlla xix^apeioiq o u av Yi. 
in unico codice et apographis scriptum est x,aBapiwq. 
€onlra ij.eyd7.eioq et (ieyaleioiq , quae eandem analo- 
giam sequuntur, non solent depravari, ut p. 302. f. 
■ort? 0}^(iivri7i '^awq TovTovq fxeyaleiaq xaiq xaxtr' «Tro- 
"Xovixivaiq. Corrigenda supersunl apud Athenaeum 
haec: p. 661. f. 

Jman^aiveaB^ , idv 
Y} axevaata xaBdpeioq ri xal ■noiy.iXrj. 
p. 550. a. Tzolldyuq §e riveq xal v.aBdpeiov axoXou5«TXov 
T:poa9i$6aaiv ^ ubi codex et editiones vitiose xaBdpioq 
et xaBdpiav. p. 74. d. ri avxYJ — :%y£piwv tou xa3apetou 
^iov xoiq dvBptiiizoiq eyhexo , ubi archetypus codex 
xa^aptou dedit, quod recte emendavit Epitomes au- 



127 



clor. Pep omnes Athenaei libros et et t absurde con- 
fundi solent. Id vitium editores passim emendarunt, 
saepe praeterviderunt. Correxerunt ubique 'Ettixou- 
pioqy ' Apig-dpy^ioq y ' Apig-ofscvioq ^ Znvo^oziog et alia hu- 
iusmodi , quae sfexcenties recurrunt : praeterviderunt, 
ut unum sffieram de multis, Meyalliov p.vpov ab in- 
ventore Megallo dictum. p. 691. a. tw MeyaXXtw 
fxvpw — jnupot? 'MeyoXXiotfft eroiipt' aXei(perai j et alibi sae- 
pe. Alio corruptelae genere appellatur hoc unguen- 
tum MeTaXXetov pupov ab Hesychio, qui addit versum 
Aristophanis : 

MeTaTre'pt7rou vuv TauTa OTZOTjBri vm pLvpoVj eupyjpia MeTa'XXou. 
legendum: Meya^XXetov et Meya^XXou. Paulo ante legi- 
tur apud Athenaeum p. 690. d. in fragmento Phe- 
recratis: -: 

xaTieXevov ky-^iaa^ai v&v fwpov 
j3p6vS-tov_, iva ToTq iovaiv eyj^lyj. 
Codex Venetus: etaioufftv. Lege: 

^psvBeiov^ ha roiq elmovaiv eyjc^. 
B.equiremusne in his codicura, id est futilium libra- 
riorum, auctoritatem quos uusquam non turpiter se 
dare videmus, quosque omnis errorum generis ma- 
nifestos tenemus? Frustra igitur critici appellabimur. 
Hi nobis Socratis accusatorem ex Meleto fecerunt 
MeXiTov , oleum (eXatov) pro misericordia (eXeov) , pue- 
rulos (■nai^ia) nominaut pro campis (7re^i'a). Opusne 
est aliquo librario auctore, ut in Luciani Timone 
5 14 pro Tzai^orpi^ Dindorfianum "KeSoTpvli verum esse 
credamus? Imo vero nostri est ubique iudicii ex re- 
liquiis veteris lectionis corruptae iis modis, quos 
probe tenemus, emendatam scripluram eruere, ad 



m 



quam accurata sermonis et literarum Graecarum 

coguitio diicunt. Novimus «t et e confundi, novi- 

mus interpretationes suprascribi solere ; itaque ex his 

verbis apud Galenum (Vid. Valcken. Diatr. p. 214. 

et Bergk. in Poet. Lyr. Gr. p. 223). 'Aeiov ^k xa» 

o'i$£ (nempe oi i:alaioi exaXouv t6 acTw/jia) xaB^ocnep 

xal Hiv^apoq' Xfix^ax «i <?' 6|ufA7repa{ aX xoij atidov 

xhi^aitq, nullo negotio ipsam Galeni et Pindari ma- 

num eruemus: aitToii legendum pro al ai tou ante 

pedes est, reliqua sic constituenda : 

, A , . „ , ■ 

Xpucxetat ^' vmp aiezoZ atiSov KyjXrj^a/es. 

Eundem locum attulit Pausanias ap. Bergk. 1. 1. sic : 

Xpuffetai 5' e|' uTOptoou ati$ov Yc/ikY^Swtq^ 

ubi vides temerariam correctionem : YIIEPAIETOY 
abierat in uTcepcoou^ deinde aliquis e| addidit. Novimus 
Tiapd et Trept' propter compendii similitudinem ubique 
temere confundi. Feremusne igitur apud Charitonem 
p. 139. wij)3>7 KaXXippoyj piev eTTt j^pu(jy)XaTou )cXtv»)s ava- 
TUiixivri — ^axpiaq $t auT>5 'ntpixa^p.tvoq pro Trapaxa- 
3r'pievoi;? non dubitabit facile qui sciat quid intersit. 
Estne opus codicibus ut in Luciani Somnio s. Gallo 
in primis verbis : dXkx ai, w xdxig-t a^XexTpuwv , 6 
Zevq avxoq Inizpt^titv , mendum deprehendamus ? Qui 
cum Graecis diu vixit bene novit eos in tali re non 
aliter quam w xdxi^^ dltxxpvavoiv dicere solere. Ita- 
que si , quod sana ralio et usus et experientia evin- 
cunt, non peues hallucinantes librarios, sed penes 
criticos est harum omnium rerum iudicium, quid nil 
profuturis quisquiliis praeclaros scriptores onerare 
et impedire pergemus? quid lectiones depravatas et 



129 



ineptas emendatis ac veris potiores et inani quadam 
auctoritatis specie commendatiores putabimus? Sunt 
qui propterea dubiteut quia periculose omnibus do- 
ctis indoctisque passim et qui critici sint et qui non 
sint id credi committique arbitrantur. Quasi vero 
non nunc quoque nonnulli iura negent sibi nata, 
et quidvis sibi in constituendo ut in interpretando 
quocumque scriptore licere existiment. Tragicorum 
ante omnes vicem doleas, qui aut ad leges quasdam 
metricas, de quibus nondum satis liquido constat, 
audacter et per vim refinguntur, ut olim miseri 
Procrustae hospites , aut vexantur interpretationibus 
non ex poetae verbis ingenioque petitis sed in Edi- 
torum cerebro natis, ad quas deinde singulorum 
locorum lectio accommodatur. Itaque hoc , quid- 
quid est periculi , averlent critici prudentiores et li- 
berati erimus millenis librariorum hallucinationibus 
et monstris verborum, quae nunc locis integris aut 
dudum persanatis tamquam sordes quaedam adhae- 
rent. Tum demum apparebit quam pauci sint co- 
dices, quibus cum fructu uti possimus, apparebit 
quam paucae sint variae lectiones , quae quidem 
sint hoc nomine dignae, nempe in quibus verioris 
non sit cuiusvis facilis optio sed anceps saepe et 
ambigua divinatio interiore notitia Graeci sermonis 
et diuturna lectione scriptoris ad quem pertineat ali- 
quando dirimenda. Variae lectiones quae merito 
dici debeant, quam antiquae sint, unde ortae ple- 
raeque, non potest mehus intelligi et spectari quam 
ex aureis reliquiis, quas ex commentariis in Iliadem 
et Odysseam Aristarchi et aliorum habemus. Haec 

9 



130 



nimis diu neglecta nuper Bekkero in Homero eden- 
do egregium usum praestiterunt , at multum abesl 
ut omnia exhauserit. luvat nunc formam barbaram 
ex Homero eximere, quae adhuc commaculat Odys- 
seam T. 299. 

«Tap xdq TrevTS viaq wocuoTtpapeiovq 
AtyuTTTCf) eTreXafffje fipoiv aveptog Te y.al ufJwp. 
KuavoTrptOjoeto; enim aeque barbarum est atque "nXn- 
aioy(i>peioi; f TToXucopeto^ , a3^ava'TetO(g et similia. Bonum 
factum quod Herodianus veram lectionem servavit 
in Etymol. Magno v, Tzpwpa^ avv tw i — imi^Yi eu- 
pmai y.ocToc Sui^aaw , 0)5 Tiapa T<3 'Kovntri' xvavo- 
Ttpwipovq. xai Tzapa. ^iyimiSr)' ■tf.vavoTZpwipav (fort. 
xuavoTipuiipdv). — 6 Sk 'HjOM(Jiav6s ^ia rng et StfBoyyov 
ypd<fet. Nihil verius: non est alia forma Graecis in 
usu praeler itpwpa et composita in — Tipcopogj ut in 
notissimo Empedocleo : avSpoycvrt ^ovnpwpa (Souyev:^ 
avSpmpojtpa. hoc librarii Graeci paulo recentiores ad 
unum omnes nesciunt , quibus solemne est Tzpdipa 
scribere: antiquiores Tzpmpa et -KcdXiTipmpoc, recte scri- 
bunt. Homero quoque reddendum saepius est xuavo- 
Tzpddpoio (nisi illic quoque olim xvavoTtpmipav fuil scri- 
ptum) in frequenti axpoTeXeuTiw • veos v.vavoTCp^poto. 
Item Odyss. M. 230. eti; ^' Xnpia vwo; ejSatvov Updliprriq 
corrigendum Txpwpnq. De Homeri lectionibus antiquis 
partim e Grammaticis partim e uovis codicibus illi 
reddendis alias de industria agam. Redibo ad Lucia- 
num ut ex eo ostendam quas varias lectioues multo 
melius abiici censeam quam magna diligentia conquiri 
et lectoribus apponi. In Somnio sive Gallo haec 
prostat futilis et inutilis lectionis discrepantia. §. 1. 



131 



yEywvo; av«/3o^(Ja?) libri aliquot: yeyovw? et ytymw. 

yoZv) y ow. iiiixparipav) fxtavuTspav. yiv yovv) riyoiJv. 

y.pYn:T^a.) Y.p-m:i§a , y.pn:i$x, xpn:t$a. XtfAcoTTy??) Xtuo^TTetg. 

dveypoixevoq) aveyvipdfxevo?. § 2. 'Hpa'y.Xeii;) ripaKkeq. av- 

S-jo«7rtvco;) av^jowmxo); quod imperite probarunt edi- 

tores, quasi umquam aliter quam avS-pwTr/vw? 

liyeiv, ^ialiyeaS^ai Graeci dixerint. elalriaev) ilixluGev. 

oiiofftivot; bpuv) vuwv. aveyvMxevai Ta 'Owj^pou TTOt^^piaTa) 

eTTsyvwxevat. 'Ay^ikH(oq)dyjHi(ii. (priyoq iv A&xJwvyj auTO- 

(pwvoq ip.avzeuaaTo optima lectio, quam pervetus Mar- 

cianus codex confirmat. Pessime receperunt lacobitz. 

et Dindorfins ineptam duorum codicum scripturam: 

Aco^wvy; auTwpiMvo? epiavTeTJCTaTo. |3o(5v y.pea fiuxoi/xeva 

rifiiefBa TzepimT^ap^iva zoTq o^slotq pessime probatum 

ab alroque editore , quum i^poTTTa xal ef^cx vulgo 

legeretur. Absurde de assatis carnibus eipeffS-at et 

eijj^a dici palam est: vulgata lectio orta est ex 

if^oc 
TiiLio-nza, nam recentiores Graeculi quid esse otttos 

et j^atoTTTo; erant docendi: itaque magistelli 'cfBd 

adscripserunt. ofioSiaizoq ii^Tv) ri^v. zinv dv^poimvnv 

ywvTjv) av9pwTr)jv7]V gjwvyyV, dvQp(i)i:(tiv ycovrjv. perperam 

receptum. T^g npoq vpLdq 6[iO(f)(>iviaq) rilt-aq. J 3. aXex- 

rpuwv) aXXexTpuoov, eX Ttvt ^irjyoifxriv) ei Tt incogitanler 

probatura. TiapaSo^oxaxov ffot "koyov eu of^' oTt Xeyu^ 

pro Xeyw affertur "koyov. non poluit aliud quam epco 

in tali re dici. 7:ept Ufxci5v) j^fjccov. ixpedipdczo) uycapaTo 

del) alei. (xviayoi) dviay^ot. TreptjSaXovTa) 7reptjSaXXo'vTa. 

gtt' auTou?) eTri auTous. dfei^y]) d(j>inBr!. dvzl Tou xpdvovq 

Codd. a'vTt Tou y.6pvBoq et eTi THq •/.opvBoq , quod edi- 

tores male receperunt , quum dvTi tt?? y.6pvBoq debuis- 



132 



sent. $id TouTo) ^iazovro. eneiSocv aiaBnaS^t dva.xiWovxa 
Tov fikm. Pessimum est et abiectissimae Graecitatis 
quod ex noimullis libris receperunt lacobitz. et Din- 
dorfius: dvelevaofievov pro dvazeklovxa. Latet tamen 
in illo vera lectio dviavxa, nam solent Graeculi ubi- 
cumque verbum eliu aut composita apud Atticos vel 
Atticistas occurrunt eXeuffo/uiat adscribere , quae forma 
futuri , antiquissimis lonum j)oetis usurpata , abiit in 
desuetudinem proque ea ei(u Attici dixerunt, donec 
recentiores ad eXsuffo/uiat ^ quod ex analogia tantum iis 
notum erat, redire coeperunt. In sequentibus habe- 
mus: xid^Viy Trei^ava, yLelriaaq^ dvekle^aq, "Kapavevo^ 
yiixhaiy ejStwTeuda^ dTzekavja (pro a'7ro^e7.«uxa) ^ l^^XP^ 
(pro fxeXij^po;) _, oi^oxa (eidoxa) , d(fei7iexo ^ dkexzpiovi ^ 
eni (e7ret)_, d^poainv^ nspi uXyjatw (Txapix ■nlovatu)) ^ Tzlev- 
pirriV , dydnva {axCiva), ^oy^eiov , dnopv^aq, vTxo^eiveiv 
(vT:o$en:veiv), pro yXuapouvTwv yXiapouvTwv et milleua 
talia in unoquoque libro, quae doclo lectori fasti- 
dium creant et nauseam , indoctum dubium faciunt 
et decipiunt. Neve credat aliquis ista monstra ver- 
borum propterea diligenter colligenda el fovenda es- 
se, quia saepe ex his ipsis corruptelam subesse con- 
ficimus et via ad genuinam scripturam aperitur. Ad 
locos depravatos deprehendendos ac restituendos 
non tali auxilio egemus sed necesse est antiquis- 
simas corruptorum verborum reliquias habere, quas 
deinde ad eam rationem, quam sana mens monstrat 
et sermonis Graeci accurata et certa cognitio, con- 
formamus ex iis regulis, quas diligenti observatione 
errorum, in quos librarii perpeluo incidunt, certas 
ac stabiles constituimus. Novimus u et t perpetuo 



133 



confundi: quid attinet e recentiore libro xt'«fAo<;, dls- 
xrputiv , fhapuv enotare ? Novimus et — i — n ubique 
temere permisceri: num prodest scire Tiei^oa/d , itoipa- 
vsvopiuivM j eryetxeTo , Tckevpkmv vitiose in aliquot libris 
legi? estne utile fieknaaq et dvDle^ocq apposita videre 
ad [itklTnaaq et dveke^aq? Quis serio credet? Quam 
sint nihili faciendae istae scripturae omnium optime 
certa et evidens analogia declarat. Colloquitur in 
Luciani Somnio cum gallo gallinaceo sutor MtxuXXoi;. 
vitiosam esse hanc formam eviucit analogia , qua duce 
sine ullo erroris periculo ubique MtxuXos est repo- 
nendum, ut QpaaxiXog, AepxuXo?: oontra ac solet libra- 
riorum natio, quae &pd(jvkloq et AepxuXXog dare amat 
et in Luciano constanter MiJtuXXos dedit. Analogiam, 
quam sequuntur AiayQ.O(;y ^eiSvlog, TlpaviXoi;, alia 
multa, poetarum auctoritas ubique confirmat. 

u>$i Si yrj(7t 2w(Tta; 7tp; AepxuXov _, 
est in Aristophanis Vesp. 78. nihil tamen frequentius 
quam AepxuXXos et AepxuXXt'(Jas in libris nostris. Ae'p- 
xv71ov AuToxXeous habemus in Aeschinis orat. de F. 
L. p. 165. AepxuXXov p. 147. AepxuXXou p. 51. codi- 
ces Bekkero dederunt Aepx.vlov , Aepicvlov , at sprevit 
bonam lectionem quam abiectis codicum sordibus 
dudum receptam oportuit. Nostrum MtxuXo? dactylus 
est apud Callimachum. Fefellerunt librarios et cri- 
ticos UTTOxoptrtta^ quae longe diversam analogiara se- 
quuntur, qualia sunt Ba'3T;XXo5^ 'ApiTvXkoq, AiuXkoq, 
aivvXkoqy quae blanditiae sunt pro BaBvKkrJz, 'Api- 
g-oxkHi, Atoy.kfiq, 'Eevox.krjq , itaque 'EpfiuXog manifesto 
vitiosum est pro 'EpfxuXXo?. ab his fiunt nomina mu- 
hebria in — vkla , Kpkvkka , SfvuXXa, 'AptruXXa: 



154 



contra @ig-vAig a ©sru^os, 'HSiikri ab 'HSvlo^; et i^u- 
stica Phidyle. Quid indoctorum scribarum opinio- 
nes sciscilemur in iis quae certo scimus ipsi? Quo 
magis appareat quam vilia sint et contemnenda ple- 
raque quae ex quibusdam codicibus expromuntur, 
afferam exemplum ex alio scriptore. In Dionysii 
Habcarnassensis Prooemio Antiquitalis Romanae le- 
gitur § 2. 'H [ih yap {' Aaavpioiv) dpyYi izakMa. ziq 
ovaa. xai eiq T0U5 /xuS^hcous avayo[t.ivYi y^povovg okiyov xivoq 
iy.pdirTpz zr^c, 'Aaiaq pdpovq. ri §k Myj^JixJ? xo^eXouaa 
TJ5V 'AaavpMV xai p.ei^ova §vva<^iiav ( irept|3aXo/xevyi ) 
•^povov ov (TtoXuv) ■Ka-ziayp/ aXX* 1.7:1 t)5s TeTapTyji; xaTe- 
?.u37i yevea?. ne'|3ffai ^e 01 M.yiSovc, y.a-zaytiiviaa.^uvot •:r,q 
jxev 'Aaiaq okiyov $eiv T:dar\c, Te)euTwvTeg ixpdTr,aaVy 
iTTip^etprjCTavTeg Se xat Tor? (EvpaTtaioLc) sBveaiv ov ToXkd 
(v-nriydyovxo) , (ypovov) Te ov ttoXXw TiXetova diaxoaiciiv 
(e'Twv) (e/xeivav) e;rt xrjq dpyjhc,. Locus sanus est et 
integer: nihil esl neque in senlentiis neque in sin- 
gulis verbis, quod non sit reclum et bene Graecum 
aut discrepet ab ingenio et more Diouysii vel aequa- 
lium. Deinde certa est singulorum aucloritas: quan- 
tivis pretii codicem , quem in Chisiana Bibliotheca 
Romae vidi saeeuli fere XI in membranis nilidissime 
scriptum, habemus omnium auctorem ac testem ido- 
neum. Itaque quid attinebat ex ahis apographis et 
vetustis editionibus has nugas criticis apponere: dav- 
ptwv — i:epi^a}lo[x.ivr] — iroXXuv — eupwTratoii; — ^ eTzn- 
ydyovzo , eniydyovxo — yjpovtiiV xe ov TroXXw TrXewv Sia- 
xoCTiwv efjteivav, in quo Graeculi fraudem agnoscis 
manifestam , qui quum aequales yjpivoi. pro eryi usur- 
pare solerent et semel yjpdym pro yjp^ov scripsisset 



135 



reliqua ad hanc scripturam accommodans superva- 
cuum eTwv delevit et TtXtiov scripsit. — i-itiy^tvav. 
Pervelim igitur Ritschelius, vir acutus, qui plurimos 
versavit et ipse codices et autiquos et futiles, in 
nova editione istas dapes, quas nobis in specimine 
apposuit, omnes de coena removeat, insipidas omnes 
et nocituras etiam nonnullas, ac primus auctorem 
Graecum uobis edat apparatu vere crilico ornatum , 
quo iudicium acui et exerceri possit et iuvenes ge- 
nerosae indolis ad sanam criticam excitentur, viri 
docti qui nunc istam farraginem, qua facile carent, 
negligunt et contemnunt, subesse in his praeclara 
subsidia intelligant quibus quae inepta sint atque 
absurda ad sanae mentis simplicitatem et veritatem 
haud fallaci iudicio possint reduci. Quibus modis 
peccare soleant librarii veteres non in singulis scri- 
ptoribus, quos non eo consilio legimus, est anno- 
tandum, sed quemadmodum tirones habent unde 
prima Literarum elementa discant sic futuris criticis 
certa emendandi fundamenta ex palaeographia pa- 
randa sunt, quibus si usus et exercitatio in legendo 
ac relegendo optimo quoque veterum accesserit non 
desiderabunt librariorum sordes ut manifesta vitia 
manifestis emendationibus tollant. Quicumque Bastii 
scripta novit non iisdem quibus vulgus eruditorum 
oculis codicum scripturas et criticorum sententias 
spectare solet. At Bastius certas regulas et praecla- 
ras observationes nescio quo iudicii errore in futilis- 
simis scriptoribus expromere consueverat. Non minus 
vera ac certa summi critici, imprimis Angh, quos 
passim agnoscas in codicibus legendis esse multum 



136 



versatos, in optimis scriptoribus dare solent. Optimis 
rebus, quae huc faciunt, abundant scripta Bentleii, 
Dawesii, Porsoni , Elmsleii , Dobraei, unde non tantum 
locis corruptis clara lux affulget sed paulatim addi- 
scitur ars quaedam, qua yerum cernere et eruere 
et ipse possis. »In hac parte (ut scribit verissime 
Valckenaerius in Diatribe p. 277.) Mathematicos 
inuiamur." Plus proderit extremum illud aureae 
Diatribes caput multum legisse et quidquid scripse- 
runt Valckenaerius , quo nemo plura felicius emen- 
davit , Hemsterhusius , Ruhnkenius aliique his si- 
miles, qui duratura repererunt, quam in putidis 
librariorum erroribus aetatem conterere. Mature igi- 
tur, optimi iuvenes qui Literis datis operam, nam 
vobis potissimum haec scribo, discite criticis subsi- 
diis recte uti, in quibus adhuc sunt TroXXa juev ecrS-Xa 
^pyjxeva izhx^a dh <faijXa. Cavete ne vobis librarii 
aut criticastri imponant: discite mihi Graece ab Grae- 
cis, quos assidua lectione et veluti colloquio penitus 
cognoscite: imitamini principes criticos et animad- 
vertite quid olim repertum a Scaligeris et Stephanis 
et Casaubonis aetatem tulerit ac vivat, quocum com- 
ponite ahas ahorum coniecturas, quae brevi mortuae 
sunt et abiectae: contra eandem sanitatem in scri- 
ptis celebrium criticorum, qui deinceps pauci sem- 
per floruerunt, agnoscite eandemque, si quid mox 
et ipsi correcturi estis, ante omnia quaerite. Menan- 
dro credite: 

TToXu xptTxxw ig^iv ev xaXws (leiiaByiiKivai 
Y} iroXXa yauXws 'Kepi^e^lYJaB^ai •Kpdyp.azx. 
quod quam sit verum nimis multi hodie ostendunt, 



137 



qui de plurimis rebus desultorie aliquid conscribil- 
lantes nihil proferunt quod vivere possit, quae res 
criticos ante omnes dedecet, quorum quum sit vera 
a falsis certis indiciis distinguere, non probabilia 
tantum quaerere et verbis ornare, iure ab illis y.xrr 
fjMza ecjoei' eispectantur, non ciycovt(i[Jiata eq to Tiapav- 
rix.a dxovav. 

Pag. 29. Indignafus languidas interpolationes ^ 
quae summorum ingeniorum reliquias deturpant). 
Solebant Graeci inler legendum, si quid sibi in re- 
bus aut verbis explicandum videretur, in codicum 
marginibus aut supra versus annotare: interdum etiam 
si quid magnopere probarent aut improbarent, sen- 
tentiam suam verbo adscribebant. Qui supervene- 
runt librarii haec omnia in mediam orationem scri- 
ptoris, ad quem annotata essent, invexerunt, unde 
facile inteliigitur quam ridicula et inepta dixisse 
veteres videri debeant iis, qui has fraudes non 
sentiant. Horum multi tautam scilicet codicum ve- 
tustorum auctoritatem et fidem nimis venerantes 
malunt quasvis ineptias temere interpretando lenire 
quam expungere quae aliena esse et additicia appa- 
reat. Ut animos addam iuvenibus, quibus periculum 
est ne in huiusmodi additamentis haereant et iudi- 
cium sibi corrumpant, complura afiferam huius rei 
exempla, unde mature similes fraudes deprehendere 
et arguere discant. In Lysiae oratione uTiep tou 
d$MvdxQV p. 168. R. quum legeretur: Y.aj. yap otixat 
Sdv y w ^ovkn , Ta tou a(i)^aToq ^VT^yrnyia-za xoic, xrtq 
'lifvyiriq eTriTyitJ^eu/xaffiv ida^ai , admiratus pulchram ac 
veram sententiam aliquis, fortasse et ipse deformior, 



138 



adscripsit: xaXco^! unde nunc apud Lysiam legilur: 

— xoii zfi<; ^'yx*'^ e7rtT>j(?eufiia(Jiv iacaSrou xaXws^ quam- 
quam neque xaku>q sententiae convenit neque in ex- 
tremum locum poterat reiici. Apud AlciphronemEpist. 
III. 7. parasitus scribit: 6la yap oia tta.cyzi xa. $ix.aia 

'kaKK.onlovzoi eipydaavTo ^e a)}.bi; aXXo3"ev TrepiTTa ■niveiv 
xai TiXetbva yi xaxa t6 xutoi; ffjg yai^^phc, iaBieiv avay- 
xd^ovxeq. Nempe in antiquiore codice haec aiiquan- 
do sic scripta fuerunt : 

oia yap Ol nda^^ti, xa oitnua 
XaxxoTrXoi/Toi eipyddavxo /xe 
aXkoq dTloS^ev x.xL 
indignabundus monachus olim adscripsit: merito 
plectitur, deinde librarius aliqnis id Alciphronis esse 
ratus recepit , simul oi mutans in oia. In Euripidis 
Andromache vs. 240. sq. 

*Av^p. oux au (jtwTryj KuTrpi^oi; akyriaeic, Trept/ 
'EX. Ti' §' ; oh yvvai^l xavxa izptjixa Tzavxaypv ; 
adscriptum est ad finem secuudi versus in vetusto 
Marciano codice: vai. quod ridiculum additamen- 
tum ex aliis Codd. Dindorfius ita recepit ut Andro- 
machae daret sic : 
vat'. 

xaXwi; ye y^pwixivaiaiv , et $e yiri ov xald. 
nos bellissimum responsum sciolo reddemus. In Pla- 
tonis Rep. VI. p. 504. e. ov yekoiov e-ni pLev aXXoig 
ajuitxpou a|t'ots Trav Troierv (juvTetvoptevoui; ottws oTt axpt- 
^e^axa xat Y-a^apdiXaxa e^et^ twv $e pieyt'5-(uv fx>3 pte- 
yt'rai; d^iovv ehai xai xdq dy.pi^eia4; xai imka ^ e(pr]. 
[d^iov xo SiavQYiixa.] extrema verba sine controversia 
sunt lectoris alicuius dictum Socratis impense mi- 



159 



rantis. Vide nunc mihi quid acciderit in luliani 
Orat. VIII. p. 246, ubi agit lulianus de Pericle quem 
cives praeceptoris Anaxagorae consuetudine absli- 
nere coegissent : ocTX efepev wg ocvhp eiKppav tyiV ayvoi- 
av (melius codex Marcianus optima^ notae: aXX' 
e^(j)p&)V a)v a.vrip efepe vr,v avoiav) twlV avxov ttoXitwv 
iyxpazidq Kal T^paaq. Kal yap T^ 7raTjit(3't KaBaTiep uyjTjC/t 
^ixatw? ^ev ou y^aleTZtaQ $' o/xu? eypitaY) T:p6g vr.v uvvou- 
aiav auToiv efxetv weTo yjpvvai , xavza j iaq eiyjoq^ "koyi^o- 
{levoq ' [axouetv ^e y^ph twv e^YJq ws Toil neptxXeou^ av- 
Tou]. ip/il Tiokig piv ert Jcat Tzazplq 6 x6(jp.og xxL Satis 
est in haec digitum intendere. Nec minus, opinor, 
in illa apud Demosthenem, quibus ut ad hunc diem 
parceretur nimia veterum membranarum reverentia 
videtur eJBFecisse, in Philipp. III. p. 122. Ttg rjv ttoQ* 
Yi Sidvoia Twv TOTe 'Afiyjvatwv twv TauTa TiotouvTwv yj Tt' 
xo d^iwna- ey,£ivoi ZeXetT/jv Ttva "ApBp.iov , Sovkov jSaai- 
"kidiq , \ri ydp ZeXeta er» Tyj? 'k.aiac\ ozi Toi ^eaTOTrj 
(Jtaxovwv y^pvaiov rtyayev eiq IleXoTrowv/aov — iyPp^ «w- 
Ttriv dviypa<]^av. Quo anirao credas Athenienses, tou^ 
Ttdaav Bdkaaaav y.ai yr\v ia^axov xrj auToov xokpiri xa- 
xavayytdaavxaq yevia^ax (Thucyd. II. 41.), in quorum 
urbem ingens undique peregrinorum numerus con- 
fluere solebat, ista audituros fuisse, quae ne rustica 
quidem plebecula omnium rerum ignara in hac sen- 
tentia multum desiderasset ? Is ipse qui adscripsit 
non aliunde quam ex hoc ipso loco confecisse vide- 
tur, ubi terrarum Zelea sita esset. Eiusdem generis 
est quod legitur in Philippica I. p. 54. ufxwv §' oi 
|UL€V Tiepuajxeq (xexd Aa)te^atpt,ovtcov ipaat Ot^XtTrTiov Tcpdx- 
xetv Trjv 0>3jSatMV ^(.axdkvaiv ot §e koyovq ■nkdx-r 



140 



Tovtes exaros ireptepj^o/JieS-a. eyw i' oi(ioa /utev^ w av^aeq 
'AS-yjvaroi^ vrj Tou? S^eou; exe^vov ;uie3T>eiv fzev to) ^eyi^et 
Twv 7re7rpay|xev&)v xat noXXa ToiawTa dvetpoTroXerv ev t:^ 
yvd)}tri — ou fjievTot ye [t.a. At" outo) izpoaupeiaS^ai ■npexT' 
Tetv &&re T0U5 avo)7ToT«Tous twv Trap* ri{uv eiSevai u [lek- 
Xet TTOterv ex.eivog. [avoyjToVaTot ydp eiaiv ol XoyoTiotouvre^] 
Nemo nostrum tam ineptum additamentum in quo- 
vis oratore vernaculo patienter ferre posset. Neque 
aliter in eadem oratione p. 53 sq. twv g-pazYiym 
exaros Sh >'«' "^pk y-pivezai Tzap' Ij^uv Tzepl BaveczoVy 
Tzpoq §e Toui; eyBpovq ov^elq ouiJ" a7ra|' auToiv aywvt- 
^eaS^at Trept Qavdzov ToX[j.a aXlix tov twv dvS paTzo^iTurv 
)cai XwTru^S^UTWv 6a'vaTov juiaXXov alpouvrai tou Tzpoawov- 
To?. [tiaMvpyov uev ydp eVt x.pi^evx' dvioBa^jeiv , g-pa- 
Tvjyou Se p.ay(6psjov Tioiq 7roXe|uitot?.] isto additamento 
et contumelia fit auditoribus et concitatae orationis 
vehementia frangitur. At levia fere ista sunt ad haec, 
quae in oratione pro Corona adhuc feruntur p. 239. 
a'xoueTe w? aajri)C, §r}koi Y.a}. S^LOU^ezoj. ev x^n npoi liJidi 
eTrtroXy? Trpos toui; eavzov avpLudy^ovq oTf TauT* eyo) Tre- 
TToiVjjta aicovTMV Twv 'AS/jvajwv xat XuTToupievuv wr' elTrep 
eu yjOoverTe^ w Qn^aToi jcai ©STTaXot'^ toutou; ptev e^/^^povq 
u7roX>3(|;ea3e ^ ipioi §e TrtreuaeTe. [ov TOUTOtg Toig prip.arji 
ypd^aq TauTa Se ^ovXopLevoq ^etxvuvat.] ubi mireris cui- 
quam hominum in mentem venire potuisse tam in- 
sulsam observantiunculam adscribere, nisi cogites 
quantus veternus et senium diu Constantinopoli 
omnium ingenia et animos oppresserit. Non fuit 
Demosthene in ea re Aeschines fortunatior, qui de 
Falsa Legat. p. 31. pulatur dixisse: 6 ^e ov^kv eyuiv 
drzpaxov p.ipoq xov (joi/xaTo; ou(3" o^sv xhv ywvrjv i:poiexai 



141 



6 ^iiiaioq eTTixaXou/xevoigJ ^vay^epaivei xal xaraTixuei Suipo- 
$Oiu'aq. Redolent haec magistelli alicuius eruditio- 
nem, quae quam sit ab hoc loco ahena et unde 
petita hi loci ostendent: ipse Aeschines in Ctesiph. 
p. 90. uTToXafjLjSaveTS opdv e-nl toH jS^fxaTos 'Api^ei^riv — 
Tov rovq (fiopovg rd^avra roTg 'E).Xyj(jtv^ oii reT.evvnaavroi 
raq Bvyaripaq e^e'<Jwx£V 6 (Jij/xoi;. Demosth. in Aristo- 
cfatem p. 690. tote /utev yap tw xvpico twv fopuv yevo- 
piivw ra^ai 'Apig-ei^v ovSepna Spa-^^ifi TrXetw Ta itnacp- 
ypvra eyivero ^ aXka. xai relevrmavr avrov eBa^ev rj 
T:6Xig. necesse enim est ut simul adiiciatur aliquid de 
paupertate integerrimi hominis, postquam Athenas 
esset reversus: tum ista 6 ^iKaioq eT^ixalov^voq ad hos 
auditol"es dici non potuerunt : prorsus idem in ahum 
locum Aeschinis male invectum est in Ctesiph. p. 
80. ubi adhuc pessime legitur: 'Api^eiSriq [6 ^Uatoq 
eraxaXoupievos] 6 rr,v dvo(ioiav e-/m eTrwvufxiav AxjfjtodSevet. 
In eadem Oratione p. 33. ToiJTo §' ap' ttv dy^ovn [xat 
XuTTJ?] TouTCf) , nemo qui vim vocabuli dy/pvri novit ac 
sentit insulso interpretamento parcet. Mirum quod 
tamdiu in Platonis Gorgiae initio simile vitium latere 
potuit in his : dXK rj t6 Xeyo^evov xaTOTriv eoprriq ijx.opLevj 
\)iai ure/JoufA£v] — • Kai y.d\a y d^eiaq eoprrjq. Quis 
umquam trito proverbio inutilem et putidam expli- 
cationem addit ? Idem valet in locum incerti aucto> 
ris, qui scripsit Axiochum p. 729. ^ta TravTog ^e e^oq 
iclv auTW ^wveiv ro 'Emyapfieiov a $e xeip rav 
Xeipa vi^et [$6q Tt Kai Xa/3e Tt] , ubi frustra co- 
nantur islud additamentum in numeros Trochaicos 
cogere. In Platonis Protagora p. 311. a. dXX r&)/xev. 



142 



xai eyw erTTOV nmoi , ayaBi , iyietae M{jl£v. Trpw ydp 
i^iv. Sic libri veteres: in recentiore uno et altero 
fjiyjTrM wyaS-e' correclum est. Scribendum : ix-mfoy' 
wycxBi. [iy(.eiae rwfiev] Trpw ydp eg-iv. in MHni}rflrA0E 
alterum [iT omissum est, hinc fima dytxBi ortum. 
Attici autem in frequentissima ellipsi , quam sciolus 
inepte explevit, non aliter quam ptjjTr&jye dicere solent. 
Vide Aristophanem in Equitt. 1098. Nub. 196 et 267. 
Melius servata est in Phaedro p. 242. a. e'yM tov tto- 
rafiau rovzovi ^ia^dq aT^ipyonai. — uJiTrwy'^ w 2a)xpa- 
Te?^ Trptv dv to x.aviia T:api)3ri. Haec omnia satis 
certa sunt : certiora efiam ea , ubi scioli in explican- 
do loco erraverunt, ut in Platonis Apologia p. 20. c. 
o) 2&oxpaTes, To ffov u ert Trpayfxa; TrdSev al dia^dkai 
coi aiiTai yeyovadiv ^ ou yap ^yjTrou aov y' ovSev tmv 
aXXwv TreptTTOTepov TnpayfxaTevopIvov erreiTa TociauT»? fvpLn 
Te xai "koyoq yiyovev [ei p.in Tt eTrpaTTSs dllohv ri ot 
rcolloi]. Sciolus enim non animadvertit ovSiv non 
Hvdiv scriptum esse neque eyeveT* dv sed yeyovev ^ at- 
que adeo sensum esse hunc: yj yeyovvXa f:np-Yi ov yi- 
yovev dvev Toi3 'npayp.areveaB^ai Tt ae twv «XXwv TreptT- 
rorepov. nunc igitur duae sententiae quae adversis 
frontibus concurrunt in verbis Platonis inclusae sunt. 
Poetas quoque eadem labes affecit solebantque sci- 
oli aut metricas interpolationes addere, ut in Homero, 
aut vetustiora interpretamenta per vim metrica fa- 
cere, aut etiam interdum casu quodam adscripta 
explicatio cum numeris versuum conveniebat, quod 
accidit in Sophoclis Aiace vs. 167. sqq. 

dTX ore yap ^ri t6 ctov op.p.' d^e^pav 

"narayovGiv dre TrT/jvwv dyikai. 



143 



yiiyav alyumov ^' vmSeiaavrei; 

Zdx OCV l^aifmc, [d aii q,avtiij<;] 

■ ■ oiyYi TZT-n^uav ajtjivoi. 

Manifestum est Sophoclem ipsum non potuisse ad- 
dere: et au «favsiriiy quod quum casu esset anapae- 
sticum basi , quae paroemiacum de more praecede- 
bat , adhaesit et splendidum locum turpi macula 
inquinavit. Miseret etiam Aristophanis , quem maie 
mulcarunt in his yersibus Avium 179. sq. 

A. ovy^ ohzog ovv SinmvTiv opvi^m tioKoc,; 

B. noXoi; xiva rpoTzov ; A. wffTrep el leyoigy roi^og. 

[oTi Se TToXetTai tovto Titxl Siipy^erai 

aTzavxa Siix rovxo ye xcd.eizai vvv ttoXo;.] 

W ^' oh<.i(3r\xe xovxo ■x.al cppdc^r^Q^ ai:a^ 

ex Toy TToXou toOtou yevi^aexai tioXk;. 

In secundo versu scripsi : w(T7rep et "kiyoig pro : SyjTzcp 

ehoi xiqy quod nihili est. Cf. vs. 282. Versus tertius 

et quartus, qni absurdi sunt et peccant in sinceri- 

tatem Attici sermonis numerorumque, qualibus Ari- 

stopbanes uti solet , suavitatem , orti sunt ex huius- 

modi scholio : oxt §e TtoleTxai xal Sdpyexai Snavxa ^i 

avxov xalelxai -nokoq , quae elymologia digna est eo- 

rum ingenio, qui taHa amabant et ubique sibi re- 

perire videbantur. Magno labore postea ea verba in 

versus senarios redacta sunt , in quibus et ^ia xovxo 

supervacuum est non minus quam vvv , et prorsus 

ineptum istud ye ^ quod apparet ttjoo; x6 xeyrivog xov 

pv^fLov esse adiectum: deinde vides quam belle ipse 

TToXos dicatur ^iipx^^^'^'' a-aavxa ^ quod contra est et 

creditur. Praeterea daclylus in tertia sede stare 

non potest nisi aut totus in eodem vocabulo conti- 



144 



netur, ut in his versibus Aristophanis : 

Av. 122. wffTTep maipa.v eyxazax.}xv^vai fxaXS-axyjv. 
Vesp. 846. a'y' eTiaci a'pj^o|xevos emxpiij/w Ttva. 
aut prima dactyli syllaba est in caesura, ut in his: 
Av. 14. 6 mvawiKoXriq ^ikoxpdTnt; (likayyokCia/ 
Vesp. 850* eyo) ^' aAoxt^eiv eStoyLrjv ro •/oiplov. 
Eandem legem sequitur tribrachys in eadem sede: 
similiter in sede quinta ponuntur dactylus et tribra- 
chys apud Comicos, tribrachys apud Tragicos, apud 
quos dactylus in tertia sede fere semper ita collo- 
catur, ut prima syllaba.in caesura sit, rarissime 
idque fere in nomine proprio ut totus eadem voce 
contineatur. His igitur omnibus fraudem tenemus 
manifestam et Aristophanem putido additamento li- 
berare potuimus. Eidem etiam alibi simili modo est 
succurrendum. Feliciter eiusdem generis labem ami- 
cus quidam meus deprehendit in his versibus Vespa» 
rum 260. sqq. 

ovtc eaB^ o-Kfjiq ovy Yiiiepwv xexxdpm xo TrXerrov 
vSoip dvayKamq 'iyei tov S^eov Trotwot* 
e7rei*t yoiJv Toratv 'kvy^yoiq ouTott pixyjTe?. 
[^tXer S* oxav toOt* ^ Tiom.v ueTov fiaXtra.] 
sic edidit Dindorfius: in optimo codice Ravennate 
scriptum est sine metro : ^tXeF ^' oTav rt xovxi Tzoieiv 
6 Zeus ysTOV ^aXtra. Est autem additamentum pri- 
mum prorsus supervacuum atque adeo languidum 
et ineptum deinde non satis Graecum, neque enim 
TToter ueTw pro Troter v8(^p recte dicitur neque iroter 
u^wp omisso 6 Zeus vel 6 ^eoc, dici solet, neque otov 
tout' yi pro TouTo yevnxai bene habet et Attico poeta 
dignum est : denique fiak^a aut pro w§ to ttoXu po- 



145 



situm est, quod novum, aut cum fOxt coniungendum 
quod plane ab hoc loco alienum est. AHbi ista ad- 
ditamenta in locum antiquae scripturae casu quodam 
olim deletae successerunt , ut iu Avium vs. 395 sqq. 

6 KepafiWKOi ^i^exou vco. 

$in}J.6aitt. yap ha. xa^fGi^v 

(friaoi>.tit Tipoi Tous ^pazriyovq 

fxaj^ofXEVO) xoTq TToXepoKJtv 

dizoS^avsTv iv 'OpveaTq. 
quorum secundus insanabili morbo laborat, nam 
^yittOTta Taywvat^ quod metrum postulat, pro 8r\^o(ji<x. 
dici non potest. Statuendum igitur est periisse vete- 
rem scripturam, lacunam deinde utcumque expletam 
esse ab eo, qui non satis Attice sciret. Omnino 
aliqua calamitas videtur olim hanc partem pulcher- 
rimae fabulae afflixisse. Multa sunt in vicinia, quae 
teterrimis modis inquinata sunt, ut rarae superesse 
videantur genuinae lectionis reliquiae, quas postea 
Grammatici sarcire et supplere conati sunt nec metro 
satis consulentes nec sermoni Attico. Diximus supra de 
versibus 417—420. Non multo saniores sunt hi 423 sqq. 
ca tauxa, Tzdvxa xcd 
xo x^Se xai xo x.eTae xoi 
x6 $evpo 7rpoa|3t|3a "kiym. 
apparet ex scholio quamvis corrupto dixisse Poetam 
To xsTffe xat To SeHJpo pro vulgata locutione: to x^St 
xai TO vzTaey nunc utrumque x^$e et SeZpo pessime 
copulatur. TrpoajStjSa est fere idem quod Ttelaei. ita* 
que potuit scribere: 

To xerae xat to ^eii|30 xoi 

TravTO)? oe itpoa^^x "keym, 

10 



146 



aut simile quid: quod nunc legitur absurdum est. 
Nee miuus vitiosa sunt quae leguntur vs. 386, sqq. 
403 sqq. 415. Coustat aulem antiquissimos codices, 
qui Alexandriam tamquam in portum jjervenerunf , 
et ipsos iam male habitos fuisse et lacunis hiasse. 
In hac ipsa fabula vs. 1342 superest in scholiis me- 
moria lacunae, quatn Aristophanes Byzantinus sup- 
pleverit : fxezoc toutov evo; T^X'^^ ^ipovai xiveq ^ucXeimJia 
xal 'Apii^o(p(xvovq Ti^kinpaiia oi5tm5 • 

epft) §' eyti) xi Twv ev opvmv vofioiV. 
Adscribam locum, quia facere potest ad liberandum 
poetam simillima interpolatione : 

Oux ertv ovdkv rov Tiirea^ai ykvxvrepov. 
[epd) (5" eywye twv ev opvimv vo/uiwv] 
6pvi^ou.av(t) yap y.ai TziropLat y.ai ^vkoixai 
oixeiv neB' ufiwv xam^vpLOi Twv v6p.m. 
ubi quis non sentit expungendum importunum ver- 
sum, quem Grammalicus addidisse narratur? Com- 
ponendus nunc cum iis est locus iu Thesmoph. vs. 
674 sqq. 

(fCkai yx/vat^ec,, ^vyytveiq tou/aou rp^mv , 
[oTt /xev fikoq eipi* vpuv im^rjXoq raiq yvaS^ots.] 
yuvaixofxavft) ydp izpo^evw 5* iifjtwv aet'. 
apparet versum secundum, in quo dura est verbo- 
rum compositio, insuaves numeri, supervacuum jttev, 
sentCTilia ab hoc loco aliena, quum recte legatur 
in sqq. 

Tt' ^* i^iv y w -nat- 'KaTSa ydp a eixos xaXerv^ 
eaq av ouTu raq yvaBovq f^tXaq ?X>7S. 
esse expungendum , quo facto concinnitas loci resti- 
tuitur. Memorabilis etiam est annotatio antiqui gram- 



147 

inalici ad Vesparum vs. 1272. 'HXiaJwjso?. Mexa tov 
TiX^^v Tov ■» ylaxzoTioiuv et? xa mpveT thiovd* exarote" 

ehi xomt ii:xa Syovxtq ^iy^diq. xa. (Je TdtauTa 

TToXXaxts tlizov 6x1 vi:ola[ji^dv(»i iv xoii; -k poixoiq 
dvxiy pdfOK; f^apivxa oxi /xev xoaavxa nv xov dpt- 
Bixov yvm^vai ov [i.r]v xiva: item alia sed corrupta et 
itiutila, quam in codice Veneto legi sic scriptam: 
^Cpecps xbv "Xoyov pitxix xoOxo (JtaXetpi^a rtX&>'' 'ayaVaTov 
efvat TMV TrXetrwv ^e eupov iv$exa: — aXXwg: dpiyvttixov 

■y 

TOUTOU ydp d^elfoq dpijpd$y\q Y.xi et alia : (pipexat ^t 

evo; xai xpixov ouo [ aovTzpiiiTzxei. xov ^e exdyitaev exvi- 

tjsv d^rikov ^t Tioxtpov xrii xaTli^pa y.xl. Facile est ad 
intelligendum veram esse illius rationem, qui unde- 
cim versus desiderari scribit : stropha nunc habet 
versus undeviginti , antistropha octo. Probe animad- 
vertendum quod in primo scholio legitur: etcjt Tojrot 
fiTTTa ej^ovTe? r'yfA«S *«' aXo^yws^ wv ex Tcpoy^ei- 
pov fxev eupefv tov Xoyov oux «rtv, nempe 
alibi conieclando facile excogitabant quid excidis- 
set, hoc loco quid ohm scriptum fuerit non pote- 
rant ex Ttpoy^tipov reperire: deinde gravissimum est 
quod subiungit se alibi saepe monuisse noimulla in 
primis codicibus, i. e. in antiquissimis , quibus gram- 
matici Alexandrini usi sint, fuisse corrupta: cuius 
rei nusquam exstant alia apud Aristophanem indicia, 
quo cautiores nos esse oportet in his ubi ea leguntur, 
quae Aristophane et Atticis indigna esse satis con- 
stat. Aliud ineptae interpolationis exemplum habe- 
mus in Aeschinis oratione in Ctesiphontem p. 77. 
ey» TTapjX^wv • d^i:ikavpyovai xives xrjv uoXiv [avaTeTjtxjs- 



148 



xcfCTi Ttve; T« zXwp.aTa tou ^'r/pu] ^ u7roT^T//>jTat Ta 
veiJpoc Twv 7rpayfAa'Twv j xTs. ain:elovpy£iv est Ta xX){- 
p.aTa Tciov «piTieXwv dvaxiixveiv ^ vites putare, palmites 
luxuriantes resecare , satis recte igitur habet ista 
iaterpretatio , sed ab nullo alio minus quam ab ipso 
Aeschine addi potuit. Apparet ex alio eiusdem ora- 
tionis loco quam manifesta recentissimae manus ad- 
ditamenta patienter ferre potuerinl lectores, p. 73. 
TTpwTos fxev [oiiTo; g-paxriy6q\ Qpaav^xfkoq 6 KoXuTTeus 
— Ae(t)^(X[xag 6 ' ky^apvehc, ou/ :^ttov Ayj/:jto(T3"evoui; Xsyetv 
dx)vd.!xevoq aXX' eiioiye xal r,$im y [pinxap Kal outo;] 
"^ Kpyi§-f\u.oc, ^rikr,^ v.ai SvvaToq elizelv xai Tzolld xextv- 
(?uveu3c&l)(g ev TroXiTeta ^ta ©yijSatous^ [$Y]pLay(^y6q\ *Api- 
roywv 6 'Afyivteui; — ^ [p)7Ttap] Ilupav^po; 6 'AvaipXurtos 
xT£. Ne Reiskius quidem ista omnia aliena ob ora- 
toris persona et illis auditoribus esse sensit: uunc 
Dobraeus et Bekkerus expunxerunt. In ultimis reci- 
cipienda erat lectio Hvppav^poq, nam vulgata nimis 
ridicula est. Addam aha pauca ex Isocrate: in ora- 
tione Trepi avTt^S^wjew; p. 446. B. legilur: Tt; yap oux 
oBe K6pY,vpav ptev ev eTrtxatpoTa^TW [nai xa').Xtra] xet- 
fjievYjV Twv Trept IIeXo7rovvr!(7ov. qui ad verba ev imxaa- 
poTa'TCf) adscripsit xa').Xtra vim eorum non intellexit 
et eflfecit ut Isocrates nihil diceret. Non satis Atti- 
cum est quod legitur p. 471. aTravTeg TotauTats e'x/5wv- 
TO raiq $tavoiaiif oTatJTrep e^^ «/^X^'» ^f^oav eypvrei. 
Expungendum est exovTe; addituro ab eo, qui ne- 
seiebat ab Graecis dici aliquera vovv, fpevaqj ^idvoiM 
^aaij quemadmodum «JovTas, TKaymoij itxepa (fwjou 
aliquem dicebant. In eadem oratione. p. 440. in 
verbis: a».« tout' eyAoa^ei [x«J tout' iTrpaTTw} 07*ws 



140 



^7i$e^{<x. Twv 7ro)£fr)V a.hzhv fojSriCreTat satia apparel de- 
lendum esse additamentum , quo i(fi}^oai<fti explica- 
batur, quod positum est eodem modo , quo apud 
Menandrum laudalura ab Harpocrat. v. yiXoaooerv : 
(fikoco^d 3e xoiJB^y ottws 
xaTaTTjsai^gTat' (<Toi) tov yd^ov. 
Aliud genus interpolationis hinc orlum est , quod 
scioli singulis vocabulis intellectu difficilioribus expli- 
candi gratia addebant faciliora ex communi aequa- 
lium sermone petita: quae primum superscripla aut 
in margine adscripta deinde antiquae et verae le- 
ctionis locum occuparunt aut addita fere copula km 
cum ea inepte coniungunlur, ut in his verbis Euse- 
bii apud Stobaeum Floril. I. 85 (lom. I. p. 50 Gaisf.) 
epw>]V [xai £7rtST;|:is'otpu] Kal ruyynxvonu {lovvm twv xa- 
Xwv. Est autem ipxv in Dialeclo lonica prorsus idem 
atque imBviieiv in communi recentiorum sermone, un- 
de sentimus eTrtS-uaot^i olim adscriptum esse ad os- 
tendendam vocabuli significationem: praeterea aliquis 
emSu/jieotftt dedit ut lonici coloris esset, de qua ipsa 
forma nondum mihi salis constat et suspicor quem- 
admodum Attici non alia forma quam quae exeat in 
— otVjv et — wrjv uti solebant, sic ne lonibus quidem 
— orat vel — e^oipit in usu fuisse, ut numquam formis 
in — doi}u vel — wftt sunt usi. Proferam nunc non- 
nullos locos, ubi vera lectio felici casu aliunde re- 
stituta est. Scribebatur in Homeri lliad. <P. 455. 

reuTO ^' oy d^ifozepoiv a7roxd(|/etv oi/aTa y^cckx.&. 
donec vera lectio dTcole^eiiev prodiit ex Aristonici 
nota excerpta ex Commentariis Arislarchi: ri $n:'Xii 
•T» — xaTaxpvirixw? d-nole^iu.ev dvxi tou «Trojto'- 



150 



(peev. Compone cum his locum Hesychii qui tix^ 

'ApiTapyov Xe^as grandi Lexico inseruerat: dmhlei.- 
\^eiiivM ocTzoKsipaiJ.ivov. aTroXeXscl^eifjtivou xoc xalac. Fere- 
batur in Sophoclis Trachiniis vs. 11. sqq. 

yoiwv ivapyrii; Taupoi, aXkox alolog 

§pa.v.m 'ekiv.zoc,, aXXot' «v^psita tuttw 

^ouitpavoi. 
Sophocleae dictionis splendorem servavit nobis Strabo 
X. 2. qui attulit ex eodem loco: 

^|sa'x(M« iliY.xoq^ aXXor' a.v§pu(ji xuiej 

fioVTZpUtpOi. 

Sentisne quid inter hanc dicendi magnificentiam in- 
tersit et vulgatam scripturam , quae in unico Codice 
fertur, unde integra fabula ad nos pervenit? Vidi 
tamen , qui doctissimis annolalionibus obruit Trachi- 
nias et haec Strabonis interpreiamenta statuit esse. 
IlouXu/xa^^W*? v6ov ov Sv^aoyM , conlra saepius xov ovra 
«TroCTjSevvuatv. Legitur apud Erotianum in Lexico 
Hippocratico v. iy.'Xa'nr,a£rai: dcvcl xov ey.y)M<frmrai xoj. 
eKyewT^inaexat y ioc, v.ai 'Apii^ofacvrtc, iv TripvxecSri' 
^pioi; oiiv eyd) ^pozwv ocKavxaq exlaTzrivai. 
atzaE, eiprixai xai ■nap' rip.&v l^rtyrtxai ftovuv. Nullum 
superest nunc apud Hippocralem vesligium huius 
vocabuH, quod semel in huius scriptis exstare et ab 
se solo explicatum esse Grammaticus refert. Bonum 
factum, quod locus superest, in quo nimis diu 
scioli explicatio antiquam lectionem expulit, quae 
nou est tam recondita ac putavit Erotianus. Legitur 
in libro Tzepi cfvaioc, Tzai^wv Tom. I. p. 246. Foesii: 
tl ydp xiq IBekei wa exoutv yj xai TT^etova oxac, exXe- 
7tj'ffi7T«t (optimus ac pervetus codex Marcianus: 



151 



exXeirKT^TjffSTot) biioSdvM ahnTopujiv eire dvalv rj xal 
TrXwocxt y,a.l lKd^r]i; riu.ipr]q dito rriq ^euxepriq ap^diuvoi 
idyjpi T»55 uraTW? ^ e)tXet|/et xd wov u^oipewv xat xata- 
yvuMV ffxoTrcSv eup>7(Jet ej^ovta t:ocvzx xaTa tov efidv "koyov. 
In eo igitur loco antiquitus scriptum fuit: ei y«'jO tis 
e^eXet &)« — oxws exXaTryjffeTai uTroS^ervat aXexTopwrtv 
stTe ^uorv w y,a.i Tileioci. Nempe verbum XeKeiv et 
composita habebant aoristum XaTtijvat: itaque tritis- 
simum exXeTreiv habebat eJcXaTT^vat et exXaTrweaS^at. 
Graeci recentiores utebantur forma XeTrt^^etv et ixle- 
ixti^etv, unde apud Hesychium pro Xa7rJ5vat, XamaS-^^vat 
corrige sodes XeTrtffS^vat: hinc ad IjtXaTrj^aeTat adscri- 
ptum est eatXeTrtdS-weTat^ quod postea in genuinae 
iectionis locum irrepsit. In fragmento Aristophanis , 
quod attuht Erotianus, perridiculum vitium adhuc 
phiiologos decepit. Scripserat Poeta pro cpinpLaig ouv 
iydi nihil aliud quam (pinii ouv eyw, quod quum in 
Codd. scribi soleat sic: ij))7pi'Vjv et (") sit tritissi- 
naum compendium syllabae — aig, beavit nos libra- 
rius aliquis bellissima lectione : y/j^aii;. Saepius sic 
erratum est: in versu Phoenissarum 1371. 
0) TX>5fxov otov •zipp.ov y 'Yoxd^r) ^ /3iou 
legitur in Fiorentino codice apud Valckenaer. Tep- 
ftoviaid 6y.d'^r], unde pellucet veteris libri scriptura: 
xipp.ovC'oy.d<rn pro: xipp.ov' \oy.d(^r\. Sic quum (') et 
pro apostropho ponatur et pro syllaba — eq legilur 
adhuc in Erotiani Prooeraio p. 14. Frauz. ipifpovuiq 
eiSoxei dvSpeq eTzauvvaaBai oxe xiq iipoxepoq ■/jxkemivrt 
pro dvSp aTrafiuvaaS^at ex notissirao loco Homeri II. 
£). 369. Omnino plurima huius generis reperiri ac 
reslitui poterunt, imprimis ex antiquis Grammaticis, 



152 



quorum assidua lectione nihil est ad crisin exercen- 
dam fructuosius. » Unus Hesychius scienter peri- 
teque traclatus si non plures certe nieliores va- 
riantes suppeditabit quam omnes omnium biblio- 
thecarum veteres membranae^' verissimum estRuhn- 
kenii iudicium (in Praefat. ad Hesych. II. p. IX.) 
quod novis semper documentis confirmatur. Feliciter 
ad AeschyH Sept. adv. Theb. vs. 146 sq. 

CTu t' S) AaToylveia xovpx 

To^ov eu TTWxai^ou. 
adhibuit Dindorfius Hesychium : evxvxd^ov , euTUxov 
'ijt j ixoi^ov. Felicissime idem in Thes. L. G. voce 
xaTaTrXtacjofxat cum Aristophanis fragmento: 
■n fJ-riV «Jws <JU y.azaTzlriyTndTn tw XP^* 
B. t6 xa.xa-niXrjyrjaYi xovzo Tiapa TtSv prixopwv. 
composuit locum hunc Hesychii: xaTaTrXyiyxu^tret : xo 
^riu.a ■KaxaTiXriyiJ.a 'kiyovci. xo ovv x,axa3rjaat [xsxdyovxei 
exno xuiv xuXto^evwv -/.ai xolq "Koal xaxaxpeypvxoiv ouTtas 

aaal }(.axay.paxn6ei . (Sic unicus codex.) feHcissime vi- 
dit utrobique xaTaTrXiyyjaet esse corrigendum , at mul- 
tum aberravit ab significalione verbi KaxaiO.iaaeaOca 
neque adeo interpretationem Hesychii recte consli- 
tuere poluit. Adhibita altera glossa v. Tikiypia: firi[iay 
auo Twv xuXto|ix£Vt«)V y.ai TraXaidvTWV OTav iiapa^dvxeq xoTq 
ay.eleai xaxeyfi^aiv^ (ubi lege Trept/SavTes ^ unde TreptjSa- 
^>3v in eadem re dicitur , et omnia erunt perspicua) 
sic scribendum est : y.axaT:ltyrjaet : y.axax,paxr}BTn<yr]. xo 
|3^wa yocp TO.iyp.a liyovai. x6 ovv xaTaxpaTiJffai [xexd- 
yovxeq ocno x&v xvXiouivav y.ai xoiq Tioai v.axeyovxwv 
ouTws (j)a(Ttv. Verbum est de palaestra : ubi quemad- 
modum xaTaxXiuaxt^Teiv est vincere adversarium ea 



^wiwip^s»'"""'"^' '"' 



153 



arle , quae x7I[ia^ dicilur , sic to TrXtyptaTt zaray.paTelv 
dicebatur xazaKkiaaeaQai. In extremo fragmenlo Ari- 
stophanis adhuc stohde legitur: 

orjix'^ w Spaaviiaye j 
Tt's toOto twv ^uvyjyopwv ympvexai. 
nam senex , qui fihum irridet verbis novis et miris 
utentem, ipse inepte utitur dithyrambico verbo yyj- 
pveaB-ai. Facile erat ex corrupta lectione zepiexai et 
repeiezai eruere tritissimum in vita communi voca- 
bulum Tepaxexierai. Sed redeo ad eos locos, quibus 
additamenta male adhaeserunt: est autem telerrimum 
corruptelae genus, ubi istae annotationes poslquam 
male in textum irrepserunt postea ab aliis librariis 
aut ipsa depravata sunt aut ea verba ad quae per- 
tinebant. Itaque in iis duplex est fraus ac nisi 
utramque argueris nihil egeris. Exemplo sit locus 
Lysiae in orat. xa-ra ^ioyehovoq p. 473 B. oux ava- 
Xwffa? TrevTe yw. u.xoai iivdq ex T:evza7U(jy^ikim Spay^iiwv 
To [Ji'ev r/pj.(jv auTwv Tt^yjtrt toutoii; leloyia^at. in eo 
loco lacuna est, ut ostendit res ipsa et t6 fxev cui 
nihil respondet : legendum arbitror : t6 /izev Yjpnav 
auTw zOriaiy (t6 6k) toutoi? XeXoytrat. notus est usus 
verbi TtS-evat in ea re. Compone nunc cum his alium 
locum p. 474. (fdaKm $voTv Seovaaq TievTr/JtovTa [xvag 
— avp.^a'keaB'ai t6 fipnav toutwv roiq optfavoTi; ovai 
XeXoytj-ai. absurdum est in his participium cvai. quid 
multa? Lalere in eo arbitror riOnaiy cui apposita 
fuerit interpretalio : XeAoytrai. Plura in paucis ver- 
sibus reperiunlur in fabula Babriana recens reperta 
XCV. 59 sqq. 

ekci fov $e <fpi^ iT.iaye vwTa ym ^-/fi^f.aq. 



154 



cu fXEV $io>xsiq Ttavray^ov y£ y.ai ^uyw. 
aXX'^ w piyyjua, vuv pigv o\)-j(l yiaipr^tii ^ 
yjv [loi TZpoaiT^rig v.ai Tt ypv^ai xolpLmriq. 
ocXkoiq aXMTTSJci^e Tolq aTieipriZQiq ^ 
aklovq Se ^aikeiq, VTzepiBi^e xai Trotet. 
m his boni poetae versus pulcherrimi intermixti sunt 
desipientium monachorum ineptiis. Dudum intelle- 
ctum est ab Dubnero additicium esse versum tertiuro. 
Conficlum arbitror ab eo , qui haeserit in «kld ^ quo 
inchoari sententiam mirabatur. In quarto, qui pul- 
cherrimus est, corrigendum: ovn ■)(^aipTn<7eii; y nam sic 
solent in tali re veteres. Quintus est suppositicius , 
quod vel ex metro apparere potest, nam qui illos 
chohambicos versus opinantur in duos spondeos sa- 
tis recte exire posse decepti sunt locis corruptis vel , 
ut in Babrio Athoo, manifesto spuriis; satis enim 
mirari non possum, quo pacto viros doctos latere 
potuerit maiorem parlem eorum , quae ex novo co- 
dice prodierunt, ab Graeculis magislellis aut raona- 
chis esse suppositam. Ostendunt hoc dicendi foedis- 
sima vitia , quae abiectissimam arguunt Graecitatem: 
vitia metrica , quae partim Lachmannum et amicos 
fugerunt, partim per vim subiata sunt: ineptiae quam 
plurimae et indicia quaedam , unde Christianos au- 
ctores agnoscas. Qui cum islis componet genuinas Ba- 
brii rehquias, et aliunde collectas et in his subinde 
pellucenles, suavissima etvere lonica oratione nume- 
rose et nitide compositas, facili negotio comperiet non 
tantum epimythia ahsurda esse et imperite scripta , 
de qua re constat inter omnes, sed longe maximam 



155 



partem reliquorum scriptam esse ab iisdem , qui tam 
bella cpimythia condiderunt. Animus est brevi de in- 
dustria singula persequi. Nunc proferam pauca quae- 
dam vitia sermonis et metri, ne cui calumniari vide- 
ar: in fabula 43 haec leguntur male Graeca: vs. 1. 
ekafoq v.epa.<rn<i — WTio To x/xijjjix. 4. 'hmciabm sveTKX. 
yrikr^g Kai mSwv. praeterea iuepte copulantur x*'^*' 
x«t TToJes. 5. eni ToTq §e xipaaiv ^ anapaestus est in 
secunda sede: — ayav xaloi pra }(.d}li(;-oi: tum male 
opponuntur Hvtci^^yi et riv^ei pro r,ij-)[Y.aev. 8. o^ov 
aayrivaii; pro cum! — evpivog pro evpu;. 14. i-Kri^ov^rpf 
pro eT:ria-/yv6im/. Notavi tanlum turpiora. In fabula 
44 absurdum est: avXka^eXv ec^zdpexiwa et o^oy pro 
&i>.a. in sequenti vs. 2. eicjyjXayve pro eiarikaaev et ov- 
rpov Toiv aouyjTwv. 4. xdyiov pro T^porepov. 5. y.epov)(^oi;. 
7. e^aTle 3-aXXov pro -Kpov^aXke. 8. too; ^' i^iaq d(prjx.e 
fiaKpd h[j.o)xxeiv y ubi prima in i^iaq producitur uon 
magis foede quam xdg Se y' iSiaq corrigitur a Bek- 
kero, quasi ullus hic locus sit particulis Si ye — 
aywe pro eXaasv idque pro eia^ quod postulat natura 
rei et oppositum ejSaXXe, vitiosissimum est, tum pror- 
sus ridiculum (xaTtpd XifAWTTeev ^ dictum scilicet, ut 
^ay.pix yCkdeiV y oi(xdi^eiv , oxoxv^eiv apud Atticos. 9. 6iq 
$' YiBptaat violat metrum, f,Bpial^e sermonis vitium 
esl. — peius etiam : xe^v(i)aaq , quum ne TeS^vw^ qui- 
dem pro TeSi^eo)? bene Graece dici possit: TeS^ve&icxa 
autem uon memini me legere pro xeBrvrixvXa. 10 sq. 
opwv aj3o(Tx»7T6JV 'Ave^i^axov SpvitMva noaaiv ^peuvwv. 
quam inepte! Tzoaaiv epevvdv Theocrilo sublectum est. 
12. 6 $' aiTzokoq yekdaaci rik^sv eiq ohovq salis absur- 
dum esl: yekotoi dedil Lachmannus, quasi idem esset 



156 



quod xarayeXaro?: nec bene habet eig otxows pro tmx- 
Bt. 13. atywv epYJiioi diclum ut (pCXm eprjuoq bellissi- 
mutn esl. 15. wv auxo; elyev ex izpriixrii. alrog nihil 
addit senlentiae: ex i^pdiXYig , si lubet, accipe pro: 
el apyviq. Metrica vilia graviora , quae editores fe- 
fellerunt, haec sunt : fab. 75, 2. iidvxm leyavxwv 
{iri ^e'<Jt^i_, (7&)3rl<j»7. mediam in ^e^^i^i corripi praeter 
certam analogiam evincunt carmina Homeri, ubi $ci- 
^tSt semper est dactylus. in fab. 27, 3. xiig S' av 
"keyovarii 6>q xaxy;v y(pip\.v Ttveis^ senarium habesprocho- 
liambo, nam Ttvctv^ exTtvetv^ aTroTtvctv penultimam 
corripiunt. in fab. 35, 2. xev-ovaa §* auTor^ €<^iv oiiy. 
lari ^r,xr}p convellit quod Lachmannus p. XIV asse- 
verat ^quotiens autem versus in disyllabon voca- 
bulum exit^ Babrium a spondeo abstinuisse certum. 
est" namque Xaoq producit primam, praeterquam 
apud Alhenienses, et Babriusipse lonice scripsit. Per 
vim aulem Babrio obtrusum est. 57, 6. 'ApajStwv^ quod 
Graecum non est, pro 'Ap«|3&)v. 69, I. Xa(Jto'iTouv pro 
Saa-omvv. vs. 2. e$i^nx' pro e^Ojixev. 42, 5. e^ipi^e pro 
e^ippiflie et vs. ultimo : oi; ov^e izoiav i]k6m fi eyivtt/jyjov ^ 
quod non minus absurdum est quam lectio codicis. 
73, I. e;^et vXayyrw pro elye. 75, 3. w<y' «Tej^wjs pro «Te- 
yvfiii, quod et ipsum barbarum est pro axzyyoq. 7. 
quum legeretur in codice : oux ef aTraTcii) de yyjaiv ou(^' 
ive^pevdi reposuit Lachmannus: oux e^apoi ae j cprfliv, 
ov^' evsSpsvaoij turpissime pro anapaesto spondeum 
inferens, nam deipoiy a^pa habet futurum depdij dpta 
producta prima et insuper verbo e^a(psiv sensum tri- 
buens, quem neque habuit umquam nec poluit ha- 
bere. Satius erat ab Graecis scriptoribus ahslinere 



157 



manum quam tam proterve iis illudere. Itaque si 
qurs credere potest : 

«V ^ot 7r|50(TeX3>!5 xai ri ypu|ai ToXwrjaYiq 
choliambum esse, fruatur quod amet. In yersu sexto 
postuiat Graecitas ut scribatur: 

aXAous a'Xw7reJufe zovq diieipYixovg. 
nam aXameKil^eiy rivd est vulpinis artibus aliquem 
circumvenire , aXco7te)«'^eiv mvi alicui vulpinas falla- 
cias ostentare sive ut oblectes, sive ut moneas ne 
credulus capiatur. Genuinum esse hunc versum vel 
forma lonica ostendit a-KiipnTo^. At spurius est sine 
controversia versus ultimus, cuius causa locum attu- 
li: ut nunc legitur nihil significat, namque VTzeptBt- 
^etv ^aat^keig ab hoc loco alienissimum est. Satis cer- 
tum esse opinor scriptum fuisse aliquando: 
aXXovq $e ^aatleiq alpixtl^e xal TTOiet. 
quod quum solemni errore in ipixi^e abiisset acutu- 
lus aliquis restituit inzepeBtl^e. Non tantum atpeTi^e 
recentiorum est, sed etiam jSadi^eii; pro ^aailiat; ve- 
teribus ignotum, quo turpius est quod restituit 
Lachmannus vs. 78. 

^aailii (?e fr^i xov ^uxov xaxagintjetv 
pro lectione codicis ^aatlea. Nempe ^aatlea correpta 
ultima Graeculi dicebant, qui nesciebant anapaestum 
in secunda sede contra artem esse, ^aatkri nemo 
umquam dixit. Atpex/fetv^ quod recentioribus frequens 
est ut y(a!xpexi^etv j similiter in Yjpe^t^e abiit in fabula 
61,5, quae tota est ex ineptissimis. 
f/et xwyiyoq e^ opovg xlivyjyyjaas, 
^et ^e yptTreus xvpxov i;^3t5uv TrWffas^ 
x«t' 7TW? auv»j|3oX>?ff«v ot $v «'XArjXotg. 



458 



5. B~npav (^' 6 ypiTzexjc, r}p£Ti^ev dypeiriv 
xd t' elyov c?vTe(?&)xav. efTa ttiv 3i^p)i/ 
iiixei^ov dei, deiTrux $' elyov -hSm ^ 
eoiq zig avToTq eltzev' dXkx xal toutwv 
To y^pncov e^o^kene rfi avvYi^e^oc ^ 
10. ■Ecckiv (3" ex.a<;-oq a "Kplv el-/e ^Yifriffei. 
non opus est ostendere quam multa insint male Grae* 
ca et a veterum more aliena. Vitia metrica duo 
insunt vs. 7. est senarius, nam in lonica dialecto, 
cuius vestigia apparent in dypevnv , xd xe , ^priv , cre- 
licus est Y,Si(>i. vs. 10. exit iu duos spondeos: prae- 
lerea ne mica quidem salis inest, ne sensus quidem 
Dqui prudenti vitam consilio moneat.^^ Num pute- 
mus meliorem esse poetam qui isla contexuit quam 
qui haec: 22, 14. 

fdoiiei (J* 6 piv^oq xoOxo -nSaiv dvSrpdiitoti' 
eXeeivoq 5rt? sk yvvaixaq epLTTrrrTEJ. 
(ubi versus qui sequitur est $ixxoypafia versus 13 f 
pessime corruptus ab Lachmanno) aut haec, 23, 9. 
evTsu^ev rifxdq tout' eoixe ytvwdxeiv* 
a^vXov evyjnv xoiq ^eoXai ixh mp.ireiv 
h. xriq Tzpoq &pav ex.(popoviiivr}q XutTtk. 
aut 24, 9. 

y^aipovai to^^oi twv wep^lrj xovfosv 
k(f oiq ayav p.tXXovaa> ovj(i faipYiaeiv . 
ac simiha passim , quae spuria esee omnes intelle* 
xerunt. Niliilo meliora neque poeta Graeco digniora 
esse pleraque alia criticus nunc nullo negotio argue- 
re poterit. 

Satis haec tos acuent, optimi iuvenes, qui in Li- 



ifilgitimimw^^'^^ 



159 



terarum sludiis toti»eslis, ne facile aut diu his frau- 
dibus ac fallaciis decipiamini. Quidquid scripsi, vo- 
bis anle omnia scripsi. Nunc iam incipite quae ve- 
ra , quae cerf a , quae pulchra sint ab aliis omnibus 
recte cogitando ac naturam ducem et sanam ratio- 
nem sequendo distinguere: ingenitam singuhs homi- 
nibus sanam mentem et iudicandi facultatem doctrina 
corroborate: eorum levitatem, qui quae vix gu- 
staverint de iis statim libros scnbere aggrediuntur 
sic contemnite , ut ipsi diu multumque in iisdem 
semper rebus ac studiis versati tandem longo usu 
certa et ra avzoc del izepl tc5v auTtSv proferatis. Sic 
demum prosunt Literae, nec tantum aequalibus vera 
sed omnibus ubique qui veram humauitatem quae- 
runt cecinit Euripides: 

og-iq viog tov Mouffwv afisXs? 
• Tov T£ TrapeX^ovT' aTrdXwXe y^pwov 
xai Tov /JtiXXovTa T£3"vyjx£V. 



INDEX SCRIPTORUM 

QUORUM LOCI irc ANNOTATIONIBUS TRACTANTUR. 



Aeschincs. 133. 140. 141. 147. 148. 

Aeschylus. 112. 152. 

Alciphron. 138. 

Anaxilas. 60. 

Araros. 66. 

Arislophanes. 65. 127. 150. 152. 153. 

Fespae. (21.sqq.) 65. (264) 144. (749) 96. (1272) 
147. 

Aves. (5, 7.) 96. (181. sqq.) 143. (386. sqq. 403. 
sqq. 415.) 146. (395. sqq. 423. sqq.) 145. (417. 
sqq.) 79. (1342.) 146. 

Lysistrata. (553.) 91. 

T/iesmophoriazusae. (162.) 56. (575.) 146. (1167.) 
96. 

Ranae. (1134, 1229.) 96. (1376.) 96. 

Ecclesiazusae. (229, 239.) 96. 
Aristoxenus. 60. 73. 
Athenaeus. 58. 60. 61. 62. 64. 65. 66. 105. sqq. 

126. sq. 
Babrius. 71. 153. sqq. 
Charilon. 74. 75. 128. 



162 

Demoslhenes. 139. 140. 

Diodorus Comicus. 60. 

Diogenes Laertius. 57. 59. 60. 62. 

Ephorus. 58. 

Epicharmus. 61. 62. 141. 

Erotianus. 150. 151. 

Eubulus. 64. 126. 

Euripides. 80. 138. 

Eusebius Stobaei. 61. 149. 

Hermesianax. 47. sqq. 

Herodotus. 54. 55. 56. 

Hesychius. 127. 151. 152. 

Hippocrates. 150. 

Hipponax. 38. 60. 108. 

Homerus. 55. 120. 130. 149. 

lambhchus de V. P. 60. 73. 74. 75. sqq. 110. sqq. 

Incertus auctor Axiochi. 141. 

Incertus sophista Doricus. 60. 

Isocrates. 148. 149. 

lulianus. 139. 

Longinus. 78. 

Lucianus. 38. 39. 63. 68. 69. 101. 113. sqq. 126. 

127. 128. 131. sq. 
.Lysias. 83. sqq. 137. 153. 
Menander Comicus. 126. 149. 
Menander Rhetor. 78. 
Pherecrates. 127. 
Philemon Grammalicus. 54. sqq. 
Philodemus. 102. 
Pindarus. 56. 128. 
Plato. 138. 141. 142. 



165 

Plularchus. 70. 71. 72. 80. 

Solon. 59. 

Sophocles. 40. 143. 150. 

Stobaeus. 61. 149. 

Timocles. 64. 

Xenarchus 105. 

Xenophon. 68. 69.