(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Cordiale quattuor novissimorum."

>* 



s 



?, 







?.~v 








& m *■ 












I 



' 



. ' 






l 



l 







\ 






i 






l 

i 

4 



/ 






» 



r */ 















i 



/ 



* 






















[ 













■i 










-/ 



fe 








M 1 1 | 1 1 M llll Illl 




llll llll llll llll llll llll 




llll llll 







7 



-: 



10 



11 12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 




. * 



n 





Urt? 



rff' 



vc 



• • 







cm 



6 



7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 






I 



: 



u 



&*** 



■ 



1 



^r^ «*. J . li f:i.r<!' * 





f>V) 



*w*4> 



• iV*3tttttUn^ 

rt„% -.* * 



& 



<5 WV* / 




,& 



V 







"W<p*jfcwr>...*#l *. .•IU^U^ft»«U^ttV4 

wnttW* *w 


























■ ! - ■ ' ' 















4 



U_L, XV\J 




\toj-r 




U^> 



(. \ 



>i J*j J^*a* £". jJa* »;^tiMi * ;<**• Y** 

-^ uttv,\\ jftv f 

^^ ■.*r_\ LiU." k , 

l~4*jn «KtfvtX .^lU.th*^^ 

ttl~. *»4 j^ftj j* ? .«iW£|tt> kW^Vfc* 

V j^niv jpnvi'.^ 
( v«v W yk* ^JWJAW? -mvvvv^ »njv 
■} 4 ^Wjwvv» rnli JW-u j 

jr^ va* wvj» > ^2^ wwwAk ***V ~* l _. w -°* 

^twittuv j^^vmw V v^ vn 

p ?una>v 3* ^" *_f A -JHW $?** 

..^nv jsvfli^tf vvvx ** 

JWV3 *> 



( 



Hfi 




* . J jvytut^carf^ .^tvuvtv £ W*-**^ 

♦ «JUiituO;. ;wwvtf$w 1 



.*-_-A..v*y 






-»\jw«V 




M\vjmvJnu.vvj5>>*vnA» i v**K * w 

;*v.*pyn3* y»w -'i^ u 2^ «* rt # W^ " 

. w vvj_n%v t^tx^ *jnft»< UftvAvA^^u^ **9. 

ivwvjv a^ *W'-** '^ wm»A »vitv/p wv -jv 
,«v>p .pu*t«fvv uv? jvvw^iu^rmi ^mwvb^ 

.Vnit^iw r^A^-Km(pt^ u jmvVvy {t v uuud w 
5 vtiite -,vtv»vwiv muu vj^^vvtwiv Y"^'**' 'Um 

>V-\U4V3«V^ ytt,) Jjtt^-WJJj; ^'^^ v j» 

.»"d> u - wtwuv jvtb^ t •jvtau^tv ^*T. 

tjuv jvinm^^A rttj» joav* •U«^u^tty'J«>p 
^j^jy vo^JtnutM4Vji«^ -^*V' >% «vw >»« -^ iU| J 

«Dv^ vttw;vuw*> ftv«e. vuk^^V WH »^ ' W * MI *L f*^ 1 



*1^ 

■ 



M 



^v^ .J*,V* JHMItt^ J>V ^^i.ji^^»- 

. ~- ..> .^tjv»ttwv»ttjtt ^jytu«.-jatw. W_^ 



\ 



'*= 



.*• 






O^kttt ^*V n / " "^" _** ^v$.t^nv» Jf4^* 

.lU»?*1y.^ " A^uvvjt ^vvv • •tM-tv^ttv jt*=^*5 








*4» <|n«*U49;i H^UiJl^xwvi 












cm 1 



6 7 8 



10 11 12 13 14 15 16 



^H 






. n 












j>*« ^ _ ^&^ h /t>H? 



I 






.4 . 




I 



; 



w 



iQuattuornouiffimoru Iiber/de morte vi 
delicef penis inferni/iuditio ef celefti glori 
a.gue pleriq? cordiale compellant.cuicj pre- 
clicanti perutil/safqjfummopere neceffa- 
rius'auforifatibus facrarti /itf eraru/exem- 
plis ef poetara^armiDuspaflim refulgeus 
fehcrferincipit' 

Smorare nouiffima tua' et ine- 

ternunon tpeccabis.eccliftiu.vu> 
icut diatbtus augu-inhbro Tua 
rum medifationu-plus vitanda 
eft foU pcti fedifas/§ guelj im- 




manifasformenforu.Cuigitnouiffimoruno 
ticia ef llloru fregues memona a pctis nos r e 
uocet/virtuf lbus copulef et inomi bono opere 
nos retineat et cofirmct-Ideodiuina infpira- 
te 3ra'de V»is nouiffimis videlicet cjue et ouof 
funt llfamodicu $pofui dicere ef mrrare'nec* 
noti cjuodhbet lpforu ftfictoru chflis autorifa 
tibuf et exemplis-fingulanter et psr fe ac fpe 
ciahfer ef precife quodammodo dedarare* 

CTEIt c *g° notanc * u 9 quattuor funt nouiffi- 
ma comunifer apud fanctosin numcro com- 






_■■• • 
- > \'i>U[ ( * - * 






V 



<8fc pi^i 






• 












W 






i 



■ 






. 









L ; 






, 



■ 











X 



putata«ficut patet euideter ex verbis beatibtt 

nardi in quodam fermone fic dicentis. in otni 

hus openbustuis memorare nouiffima tua' 

quequidemquattuor funf-mors/itidiciu/ ge- 

bena et gloria- Quid hornbiliusmorte-quid 

ternbiliusiudicio-quirf infolerabilius geben- 

na quid locundius celefti gloria- hecbernar-' 

duslfta funt quattuor rote currus anime ve 

hentes lpfam ad eterna faluteifta funt quat* 

tuor inatamtnta Tpmtum hominis incitatia 

vt mun&anie iprttis omnilus ad fuum rede- 

at creatorem-Sft lgitur conuenicns et vtile q> 

habeanfurin confinua recordafione-ef ergoclj 

citfalomon ecc/e/Saftici XKviii-memHo nouif 

fimorum.vnde quidam volens hec nouiffima 

frequenter haberepre oculis et iugiterin me- 

mona verfificando fic loquitur in hec vetba* 

Bis duo funt gue cordetenus fub ptetore mifi 

A/Jors mea iudiciufybaratn nox/lux paradifi* 

Veru cu totalis huius^opufcuh proceffus prin 

cipahter.' etprecipueadboc conatur inducere/ 

vtnouiffimoru celebns memona cordiahter 

et intime huanis cordibo cotinuo imprimaf ♦ 

8rgo videtur rationi confonu vfprefenfi huic 





































III II 





cm 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 













\ I * 



'■ I 

«.1 



«K 












«1 



•V 

















/ 







htello hoc nome corchale loco fui fytubTi pla 
ceat imponaf ur. 
"^"•Tmorfe corporah/ ' 

Birrwm igit ur nouiffimorum.'cuius 
memom efta peccafis retractiua eft 

mors corpora/is. vnde bernardusin 

fpeculo monachoru? ! 'fummaphi/o/bphia eirV 
mechf atio morfis aflidua. hanc vBicungue ho 
moperrexenf.' fecum portet et ineternum no 
psccabit Item auguftinusin hhro eshortafio 
nunvnichil fic nos reuocat a peccatisJficutfte 
quens meditatio mortis-hec eft enim illa gue 
fjcif hom/mm fe humi/iare/ omniaronfem* 
nere ef penitentiam aggredi/fiue acceptere* 




mors facit homine fe humihare- 



¥ Mlco igitur.' 9 morfis memoria facit 
f\*&J hominem fe humiliare . vndeau - 
guffiinus in libro de verfcis domini- agnofcat 
fe homo mortalem et fran^et elationem.cefe» 
ra nra et bona et mala incerta funtfola mora 
eft certa.vndegniuis aduentus eiushorano • 
bia eft occulta et incerta-ipfa tamen cettiffima 



4 



3 



* 












eft et venicns veniet ato et non tardabitCtecleti 
juiii.Memor efto quoniam mors no tardat fcri 
bitur enim in thobia morTpropfaFfugaliulla ' 
patet mortale tributum-SoIuere nan. relege^ tt- 
netur homo. /W iclem dicif bernardu3 in fermo- 
ne./VJ/fer homo guare fe omni hora non difpcis jf. 
cog/fa feiam monturum guem fas de neceffita 
te moriturum/diftingue qualiter ocuh vertent" 
in capitcVenerumpentur in corpore/et cor rcir.de 
tur in dolore.quiaergo ncntimebit et fehumih 
abit cum certiflime fit fe iam in ttrram reutrfu- 
runvnullaenim erif perfonarum accepcio'ficuf 
necfuitsb initio- Nam vt fcnbitur-ii°>rt<7uw ■%- 
xiui°> OtneBmorimur etquzfi sque delabimur 
i terra que no reuerfut« Vnde I egi tur in richardo >»»^ 

iurevocatafuitmors.quia mors morfus-ama- »J 
rusomnibuseftaquo caueienemopoteft. Hinc 
dintur in Iibello de contempturnundi-mersre. ^ 
fecat mors omne necat quod carne creatur ■ mag- 
nificos prcmit et modicos cunctis doiatur-nobih 
umtenet imperium-nuHucg vcretur.taducitus 
qua principibus comunis habeturMora iuuenes i 
rap-.t atcj fenea/nulii miferet-iila fretuit genus oe 
tremit ouod in orbe mouetur.IIfa fenf caro tota 



a 



- 







fllE 




- 



1 






*- 



J 



pcnt dum fub pedemortis cofenfur ncc enpafer 
vir roborefortisnil-rediuit dum mors periuit 
ejuia federa nunguam necprecium nec feruitium 
mors accipif vnguam -fed g uid plura locjuar nul 
h mors impia parcif nec euadif iopg necqui mmc 
fubia farcit-certe audio nunc guocl mors eft vlti- 
ma linea rerum- Vnde fcnbitur in gethx> Omia 
morstollitdoctu cecidiffe cathonem.atq? ipfum 
fo;ratem procubuiffe ferurtt* 8cce qualiter fciecia 
et doctrina nullum preferuat a mortis iaculis et 
ruina»mm vt fcribitur.8cclefia{t.ici>xi .moritur 
doctU3 fimiliter ef indoftus. Vnde yfaye-xxxiii 
voi eiHiferafus vbi ell verba /ejis ponderans* 
vbidoctor pawuhwnvquari Aiceret non funt 
necj- viuiit fed eoAtm curfu cu aliis tranfierut l[\ 
cum gethafolum duosantedirtosnominatmor 
te peremptos dic mihi tu/ vbi he&or/vbi iuliu3/ 
vbi alexader potentiffimn/vbi iudas machabeua 
vbi fampfo fortiffio/vbi galien?medic9 et auice 
n.i eiusfocius/vbifalomo prudetiffimus.abfolo 
pulcerrin.vbi tullius/vbi ariftotilispentiffimo. 
vbi plato ef porphirius/vbi docMimus poetaru 
virgilius none om!s tacj pegrini et hofpes vni<? 
diei velociflime tranfierunt /vere ftc» nam vnus 










4 



£K eis 110 remanfit quia in uanitste cleHecerunt 
" ches eomm et anni eorum cum fcftimtionc- H* 
vt dicitur in pfalmcln ymagine p erfranf iit bo- 
mo nunc enim fortis et fanus eft conpfcp p tx oia 
cras vero Atbilis aut larguiclus feu follus in ter-; 
ra cu dubia i fragilis fit nofcis vita tnfcuta quccf 
etiam clare paf et per quemila pbilofcphum gui 

adriano imperaton de effencia et ftaf ubominis i! ) 

terro^anti taliter refpondit.rBnoeflfmancipiu ><""" / 
\ ' morUs!\iorpesloci'viatottranficn5rimiliaacer 

uo niuisrofe mature atqg pomo r.ouo«(£~8xbis 
faciliter comprobatur quam fragilisetlabiliset 
quam indurabilis eft humana vita non folum- 
mopaupenes verum ef/am cjuamcucf diuifis cf 
potenfis* Ham comunemorimorsnulliparcit >- 
W honon /mors fer a mors negua mor3 nulli parcit 
^ ttequa/cunctisdat legem tolhtur cumpaupere 

regem/nam paupens et regis comunis lex mor 1 
endi/dat caufarn fledi fibene fcnpta kgisA/ncIe 
iob.xx 'ficfcribitur dediuitcet elato.Siafccn- 
derit vfque ad celum fuperbia eius et caput eius 
nubes tetigent cjuafi lterauilinium in finepercfe 
tur et cpi eu viderit dicent. vbi eft velud fopniu 
auolas no inuenie? trafiet velud vifio ncfiurna» 









II 
I 

















111! 

















•Item baruch>iii«vbi funt principes gentiaqui 
dominantur fuper beftias que funt fuper ferram 
qui in auibus celi Iudunt qui argenfum fhefau. 
nfanf et aurum in quo confidunt homines etn 
elt finis acquififionis eoru.guiargentufabricanf 
et fohcififunf nec eft iuencio operum eoru-exter 
minati enim funt et acl inferoe defcencferunf ef 
aliiin fonirn eorudem furrexerunf.vnde profper 
in fuis fentenciis fic ait vbi funt infupabiles ora- 
tores/vbiqui conuenietius fefta chrponebat/ v bi 
equorum fplendich nutntores/vbi exerutuu c\u- 
ces/vbi fatrape ef tyranni-nonneoiapufuisef h* 
uilie nonne in paucis verfi6u3 e/t eoru memona 
vifcrefpice fepukr^et videguisferuus^quis dns 
quis diues«guispauper difcerne fi potes vinctum 
a rege/forfem a debili/et pulcrum a difformi. 
Ifem dicit cnfoftomus in hbello de reparatione 
lapfi«Quicl proluit illis qui in luxuria corpons 
et prefetis vite voluptatibus vfcj ad die vltimu 
pernunferunMntuere nunc fepulcra eoru vide fi 
eft aliquid lactancie fue veftigiumin eis /fi ah- 
quadiuifiarum velluKuntfrgna cognouerisre 
guirevbifuntveftesetornamenta peregria-vbi 
nuncef fpectaculorum'voluptas/vbiet fecutorii 



* 



t 



i 




s 






t 









r 



toruturbe et opulecia.nfus iocuset inmoderata 
atc# infrenata leticiaquo abceflit vbi illa nunc et 
ipfi nunc finetn vtrorumg? inf uere dihgaciuB et 
accede propius ad fmgulorum fepufcra viclecine 
res fcios etfcfidas vermiu reliquias et recordare 
nunc corjf oru effe fmem.'ef iom tiincleliciisleti* 
ciaet m fabore et continentia tranfegerut hanc vi 
f amJtem bernatdus in fuis meditationibus fic 
inquit dicmibi vbi funt amatores huius mundi 
qui antt paucatcrr.pora ncbifcum exs.nt nihil ex 
eis rtmanfit nifi cineres et vermes*(£^ttende 
diligcnter quid fcnf ef guid fuer unt/bcmines fu 
erof Cicut tu.com ederut et bibetut riferut duxerut 
in bonis dies fuos ef /n punclo acf inkros defcen- 
derunthiccaro eoru vermibus ef ilficanima de 
putabatur rgnitus/donec rurfus infelici collegio 
colhsati fempiternis inuoluantur incendiie qui 
focii fuerunt i vitiis et peccatis'quid profuit 1II13 
inanisglona/breuis Ietitia'mundi pottntia/car 
nfe volup tas falfe diuitie-magnafamilia/et ma 
la concupifcencia/vbi rifus.vbi iocus. vbi laclacia 
vbi arroganoa-de tanta leticia quanta tnftitia 
poft tantam voluptatem tam grauis mifena de 
illaexaltatione ceciderunt in magnam ruinam 



(■ 















V1 




grauia tormlta.Quidquid illis acndif tiBi accicie 
rc.pofeft.guia homo eshomo de humo-etIimu3 
delimo de f erra es 'et de terra viuis et i terra re- 
uerteris<ODe~hiis fupra diftis mudi amatori- 
bus ta carnaliter et feculjnf er viuef lbus n»c mot 
tem metueti&us/iam llc vicina loguitdJBemar- 
dus ad frafres de mote dei- O mifttabilz» mffc 
n quosipfemiferie huius miferabihs vie et vife 
feducunt clu in bonis dies fuos ducut et in pii#o 
ad inferna clefcedut. Na vt dicit i pfalmo. veniet 
mors fup lllos et defcedet ad iferna viuetes/certe 
tuc glibet eorupoffet dicere/circudederut me clo 
Jores morf iset picu Ja iferni iutntrut mt hii funt 
miferabifes mifcri quos vifa pns fic ftchcit de g 
bua dicit.iobxtfi°.impii vmcit fubleuatl coforta 
ticp diuiciis feme eoru pmaet cora eis ppinquoru 
turba et nepotum in cofpectu eorum-domus eoru 
fccure funt et gate et no eft virga dei fuper lllos 
feoa eoru concepit et no aboitiuit» vacca pepit et n 
eft priuata fetu fuo /infates eoro exaltauit lucify 
tenet tympanu et cytbara etgaudent ad fonitum 
organi.ducunt i bonisditsfuos et inpuncto ad i- 
fcra clefcedut«0§ male f raudat % ftuite ludiricat 
oui propter fforem mundi vanum cg decorem ? 



I 



I- 



(, 






s 



Qui prius apparet quafi flos et protino aret/va 
«Ut adinfernu perdens dyadema fupemm/certe 
tunc Hens et trifhs qui penis traditur lftis/mal- 
Ict pretente quod in omni fempore vife/paup cr 
vixiffet nec diuiaa* hahuiffet ncc in mento«nam 
Quicl tuncthefauu quid aceruus proderit auri/ 
Cum peccatores miftuntur ad infcnores/inferni 
lafefcras igne pantercg tenebras/ femper paffuri 
nec ab bis vnqua redituriC£ Catiffime quid di 
aa c\t Aiuitibus riuius muntlvquid de potentibus 
buiue feculi nonnemoriuntur ficut.ceten veriffi 
mein nulfo videntur puilegian.Nam ficuf d/cit 
fafuncie feptimo-vnuB eft introitus omihus ad 
vitam ef fimilig exifus- Ittm iob-xxi°>iRe mo- 
ritur robuftus et fanus dmes et fefMwifcera eius 
plena funt adipe et medulis offa eiue irriganfur 
alius vero montur in amaritudine anime fue ab 
fque vlhs opifcuset tamcn fimui in puluere dor 
miunf et vermes operiet eos^ 6cce quahter di- 
uitesetmadi potentesmorte comune cum pau- 
p lfcus forciutur. • Vnde ecdefiK » Cis poterafus 
treuii vitaorex eft bodie et cras morit" detali rcge 
fme dubio fic legit Machabeoru.ii°.gIona eius 
itetcm i vermis hodie.extollif ct crasri iueifur. 



'^ 



i 







% 



t 



fflf 











* 



$&<*£'* ^y- 



& gsemplum etia acape de excellentiffimo m5- 
cli prinape videhcet magno alexldro qui vniuer 
fum orb»ui fibi potenter bellando fubiugauit fic 
cjuod tocius fedihe folus diis putabatur. Vnde h~ 
gitur de lpo rnagnus alexader guo pr/mugrecia 
rege floruif ef erris multa tropbea tuht>hic muti 
rh peragrans fines fibi fubiugaf orbem/f ofacp tex 

ra minor viribus eius erat.Item i alio Iibro fcn 
bit de eode-oia rex re^um fxbi fubditaregna vi- 
ckluffecit eu iame fonus et fortua monatcham 
totus alexandro famuletur fubditus orbis«ma- 
nus et in magno dominetur maximus orbe-fed 
• "poft inundi friupbafupoft vnimthlt et vnicum 
tocius orbisadepfumimperiu-quid magni feque 
b.iturn!icjuid regniftabihtasautpotecie ppetui- 
tas nuquid corpons incoluiias aut prefentis vite 
longeuitas-certe nequag/fed lllud comune oibua 
vltimus ad morte pofl: omnia facta recurfus-tunc 
bene poteratdicere.alexanderinhoramortis fue 
Illud lob-xKi^-Sgo ille quodam opuletus repete 
cotntu3 fu«na folumo cj iz anos ino aplio ipauit 
Sic enim de ipo fcnbifpetrusin aurora>bis fe- 
irisHbminans annis raotfct vir obedit cuius vi « 
uit adhuc veftra fatrw nwn /fimihfci demorte 






• 






\ 



7* 








I 



L 

cocjuerendo poterat dicere rilucMob decimonono " 
Spdliauit me gloria ct abftuht coronamde capitc 
meo deftruxit mc undicg et pereo. gcce canflime 
lam maifefte patet Iicef oia.cefar habet et glona ' 
cefarie eHtMmit ettumuhvix ent oclo pedu 
fixguo vt videi apparef euideter <j regia maic- 

ftas omisterrcna poteftas<IProrperifasreru ' 

fenes longiq dierunrpreterrt abfcj mora mor- 
tis du venent hoia A/nde dicit alius pctta.Gsfa 
piens maicct rapienciamorteredundans/diuiciis 
lapfumobihorefluunt/esprobus expirat probi 
ta* es honeitus honeftas/labitur es forf is forcia 
morfe cadunvfane lam video gcf Jlngula de no- ifc 
his annifurant euntes-et crgo fi fueris diues fot 
f is pulcber vc/guid indc/fi dns mucT i fi re* 11 pa- 
pa quid indcfi prior vel abbaa fueris vel prefuf 
tamato ptereiit hecoiaoui djnde/ fola manet me 
ritacjz glonficabit indcQVn3e~yriaorus in ome 
ha- Dile&ffimi penfare debcmus § breuis e mu 
di feliatas/gua mcdica eft huius fecuh gloria^ 
caduca et fragihs eft taporalm potenaa/dicat cj 
fotent.vbi fut reges«vbi funt piincipes»vbi imp 
atores vbi reru. locupIetes«vbi potefes fecuii. vbi 
chuites mundi.cjfi vmbra tranfierunt et velud 



; 









II! 





















JV 



fompnium euanuerunt .querunfur tt noo funf. 
quicfcchcimus ad heoreges obierunt et principea 
mortui funt.multi tame putant dui viuere et §• 
finuquam morfecaderedeprenti vita- Certen 
ficimpii non fic vosaufem ficut hominesmone 
mini/etficut vnus deprincrpibus cadef/s<V N3 
vMicitfeneca/adiuciHum huius eminentif vite 
cadere/eft exitus- Vnde fmbitur in setba.omia 
mors Aelet omni* mortec adunt- vniuetfas enim 
f elicitates hominu mors tetmlnat et codudit.nt 
cumpwdicauens fidem abrahe/pietatem iofeph 
cantatem moyfi/fortitudinem fampronis/^elum 
phineos/dauid mifuefudinem/fcefijei mlracuW 
falomonis diuicias ef prudenfiam/abfalonia pul 
cntudine tt forma /femp axtrema oi luta occu- 
pat finem c| hyftone finis bois imponit, vnac$ co 
clufioeft finjulorum vuUlic?'et mortuus.'ecctiI 
patetmaniiefte per pdifta 9 f ama.senus.morea 
fapiecia res et honores-non retinet hominen qui 
ruat in rinerem.nam oe <$ eft genita tendit ad in 
tentu hinc eft cj . Ouidius Aiat.ortus cucla fuos 
rcpetuntmatrem^requirunt.et redit inmbiHu 
quod fuitantenihil.oia ad nihilum deuenerut 
tan^ aqua decurres fim;hter et e^o miferrimus 











¥ 



• 






* 



quafi ad nihilu redactus fiim et vcftim-na dies 
mei ficut vmbradeclinauerut i ego ficut fenum 
aruipuluisenim fimusethomo ficut fenudies 
cius tanq floc agri fic efflorebit guonia fpintus p 
rranfibif in ilfo tt non fubfiftef et non cognofcet 
amplius facufuum.&ce la cofidera g> homo rcs 
fragi/is res duras tempore parno.rimilisflori 9 
crefcit in arucVnde yfaie.Kl°.Omnis carofenu 
et ois gloria eius qfi flos agn.vere.fenum eft po 
fculus exuccatu cft fenum et ceciditflos verbS aut 
flomini manet ineternu.8t ergo cur Tuperbit no- 
mo gui eft ficut feclons guod priuf§ euellatexa- 
ruit. Vnrfe Unbitm fhobia-eft caro vas luteum 
vas temttabilt fenum.andufu fragiliGglebelfa 
faccus oleus/cam/s vifa faEor caris cdcepfio fabea 
menftrua pufredo finis ongo futu/fperma p rius 
modo faccus oleus poft vermiEus tfca/i fumulo 
pro gua dof e fupbit homo.Item bexnardus in ii- 
bro medifacionu vnde fupbit homo cuius cocep. 
cio cnlpa-nafci penalabor vita neceffemon.poft 
homine vcrmia poft verme fefor et horror-fic in 
non homine vertitur ois homo«4l ftlfende lgif 
et yide principiuvite tue et medifl finefwe ter- 
minu et iucnies maxima occafionem et csubxn 



t 






1 







■ 













temetipfum humihandi. Quid cogitas quid di 
d3 quetn feipfum facis-nonne puluis es et terra 
Scnpfum eft enim* gcdefiaftici.xii^.reuertatur 
pnluis in terram fuam vnde erat-in tgrram vili 
ffimim in terram putridam vermibus repleta«j 
lob .xviii°.pufredini dixi pater meus et marer 
mea et foror mea vernibus- Item ecdefi.xvii » 
Omnis homo terra et dnis«8t genefis«iii «reuer 
tens in terram de qua Tumptus es quia puluis 
es et in paluerem reuertens-et ldeo ficut amonet 
ftljmo.eftomemor quod puluisens et vermibo 
tta ingelida putrena quando ixcebis humo-non 
enf in mu ndo gui f e veht tt vffra videre- cu f ua 
rancidior fit caro rupfa cmt{[Vndt bernardus 
Quid fefidiushumano cadauere.cjuid hornbili 

us mortuo homine cuius erat in vita gratiffirrn) 
amplexusfitinmortehorribilis arpeclus«quid 
ergo $>fut diuitie ^d delitie <jd honores diuicie n 
liberant a morte nec delicie a vermibus nechono 
res a fetore.CfO^eus eterne •§ miferaforfedau 
dituromnishomo. Certetucanffimefipdifta 
diligenter aftenderes maximam humiliationis 
caufam procul dubeo inuenires.Ite m qd rnorf is 
y^,-u v ^.u. *~v x J '«^memona bominem humiliat patet»iii «regum« 






^ 



* 






4 



xxi.de acham.quiauditacomminafione mortia 
fibi faclaabhelya.interim humiliatus eft fic q<I 
" dominus dixerat ad helyam.nonne videsacha. 
humihatum coram me.Jegifur9 in romana cu* 
ria guondam fierifofebaf kihczt quod creafo pa. 
p* appor fafof ur cora eo ftuppa gua incenfa dice 
fcafur fifci fu6 hac forma/fic trannt gloria mudi 
hoc eft ficut ignig ftuppa Velocif er et fubif o redi 
31't in fauillam.fic omniVglona mundi labit et 
pretent quafi vmlraCNarcat etiam yfidorus 
conruetudinem antiquitus fuiffe quod prima die 
coronationis' imperaforis conftantinopolifani 
cum efotin ghm r u ^hthomuB quidmi appoir 
rabaf ei fna wJguafuorgenerafapidumdices ei 
q> eIigeretdeguofi& 1 vellef fieri monumenfum 
itemTegiturife beafo lohanne elemofinanopa 
tnarcha alexandrino quod dum Tepulcrum eius 
fieret nung uoluit illud perfici ordmans quod in 
magnisroJemnitatituscumeffet inhonore Tuo 
aliquis veniret ^ eum fic dicens-dnc fepulcrum 
tuum inperfedu eft.iube illud perfia quia nefcis 
qua hon-fur eft venturs et quare ifta fiebanf de 
papa de imperatore et patnarcba qui omes erRt 
vin ft 4tus excelientiffimi huius mundi nifi vt 



) 






i 






lA^^fi 












II 



- 



3*< 






/\ 



7V «V, 






■ 

remetipfosrecognorcerent homines mortaleset 
fpe longioris vite aut magnanimitate potencie 
feu ferrene glorie fuperbiendo fe non eatolleret ft 
morfis memoram pre ocuhs.habendo fe i om 
nibus humiliarentii Vnde dmturpzr ,pphefam 
in pfalmo'"Sciant genlesguoniam hoies funf ho 
minesinguithoceft cfe humo feu cje Ijmopcrea 
ti ef ergo neceffario monturi.gcdefiafti«sH w oni 
nia que dt terra funt in teiram ;conuertentur de 
quorum num ero omnish omo reputatm-gphe- 
U aicit.Xerfaterraterra audi fermoes meos«ter 
vocat hominem terranv Namtnpliciterpoteft 
homo dici de ferra- 8ft enim ferra quia At f erra 
creaf ur-in ferra conuerfatur et finahtcr i terram 
redit et mofatur.fera eft creacione conuerfacione 
et morte.terra eft natura vita et fepultura-terra 
fapifterramlingit/terramfitit et concupifcit.co 
glutinatus eftin terra«venter eius defcencht in 
infenora terre celeftium obhtus^ terra Iitigat 
et pro terra pugnat/pro terra mare nauigat/et p 
amlulatet fepius proterranunc hucnuncilluc 
homo miferabihs auxius laborat.nec atalibus 
ceffat donec gui cle terra fumlus eft reuertatur in 
rrtatrem primam'vicMicet interram (iicesillud 







\o 



* 







•iii° regum.ii- 8cce ego ingredior via vniuerfe 
terre et ldeo cum fex cum lirrws cum res viliffi- 

mafimusvnde fupcrbimusad terram guando 
redimus. 

* Quod mors facif omnia contempnere* 

#cif efcam./i-morfcs memonaomnia 

^ontempnere et taquam nicbilumrepu 

tare.Vnde lheronimus in profogo-fucrfnpeT bib~^ r ^ 

liam fic inquit hcile contempnit oi a qui fe femp t; ^_ 

cogit:mtmoriturum.Nam concupifcenciaoculo 

rum confcmpnifur guancfo aliguis cogifatfe til 

breuifer omnia reh&utU' Concupfcenciscsrms 

Mpuit ur dummodo quis confideraf c$ corpus 

fuum propriu quafi in inftanfi ent cifcus vermi- 

um.Superbia vite fpernitur dum guis hoocorde 

por.derat quod ille qui vult effe fuper ahos pone 

turinterrafubtuspedes omniu quecftinfimu 

eIemenforum.8t ergo dicit lheronimusad cypri 

anuinepiftoIa.Memenfo morfis tue et nopecca 

bisqui cotidierecordatur femoniuru contcmp- 

nitprefencia feftinans ad futura-Sfau enim con 

fiderans fibi morte inminere f aciliter cofempfit 

terrena- Vncle dicit genefis.xx vii-fi monor quid 









( 









i 




















vl~-{ v»xA < * 



\ 



JLj\ 



f o 







mihi proderunt primo genifa-Ifem yfidorus ad 
uertens prefentis vitefcreuitateetcpea quehic 
videnturpofliden qu.ifi inlhntiffime videlicef 
in morfeYelincjuencla funt» &d llloru exbortans 
cont»mpt5ficinqu/ens«t»Si via effeguietusni' 
hil kcnli appctas feper requie tnentis habebis fi 
curas feculi a te proiecens abuiB a f equidquit bo- 
num propofifumpotent impedire- 8fto morfu- 
us mundoet mundus tibi*mundi glona tan§ 
mortuus nonrfpiciaa'ab afft&u huius vite tati^ 
mortuus te um fepara ficut fepultus no habeaa 
curam de feculo/tangua defunftus ab omni pur- 
ga negocio viutnz contepne q> pofl mottt non po 
fens hibetefj Xtem feneca nibil eque tibi profi 
ciet ad t>mperancia omniureru et coteptu ficut 
freguens cogifacio breuis eui ethuiustemporis 
incertblgitur dile&e mi du viuis memori mete 
memento mon«Ite legitur in libello de dono tu 
mons cj quida magne htterature in phia datus 
mundi vanitatibusaudiensfemel in matutinis 
legi de long-i vita patru et cj feper dicebatur i fie 
ad cjuelibet eorudlud'Genefis'Vii°*et mortuus 
eft co^ifauit <j fibi etia t^liteic eueniret quantucci 
cj teporis viueret tx hoc concipies mudi coteptw 













. ♦ 



intrauit ordmem predicatoru in quo factus tft pa 
iiiiuB rragifter in theologia et vir eximie fanctita 
tis.O % bene bic habuit pre ocufrs vcrfca ecciiaftea / 
vndccimo.fic dicentis.fi annis trndtte vixent ko- ' 
mo etin omnibushislefafus foent / meminiffe 
delef fentbrofa ffporis et dieru mufforu. qui cm 
venermf Vcin/taf/sarguere tuepretenta vcrc in 
tfie morfis patet vanitas'ac vanitatQ vanif as. et. 
| omuia fucrunt vana. vndc fic rcribitur ecck&V 
Ites vcuncta fubiacent vanitati.et f K eft «uera va 
na funt omnia vniuerfa et finguia. vanitas eft vi 
ra noftra et guelibet mundr creatura-n^m vt diri 
«ur jn f fiffno.wi/uerfi, vamfas omn/shomo vj. I 
»ens.fuaufeit/mascfiu viWef fcec fpafiaams 
piunmis m clelic/is poiTidere Cariffime n6 fic ho 
vanitatirimili3ractus.clics ciusftaif vmbrapre 
tercunt 8cce lam vides cj dies anni tui erunt pau I 
ci etepucopatu tuu accipiet alier.et ideoteporaI5- 
gafibi nolipromittere vitc quocuncj ingrederis" 
lequitur mors corpons vmbra- Idco fi te bene in 
Ipexens et verba tibi dicfa et etiam poftmcdu di -" •'.'$ 
cenda cordi/aunbus diligenter perceperis* potius 
clebes dicere. vado mon credes per longum viuere 
tpcisforfediesheccft vltima.vado mor/. tibieni 









~f 



1*4 \*\ j 

V;, I 



.* 







■ 










1 



Aicit luce sii.ftulte demones hac nocfe animi tua 
repetent a te que aut p.trafti cuius erunf. ergo va 
tU tnon / vade cerfus q> velox eft difpofitio txbtt- 
nacuh tui.vtfcnbit2.petn.i-et cogita lam temor 
tuu gue fc» de neceffitite' eha poft qnantofl? an 
nos .pculdubio monfura. ac confemne franifrfona 
gue ftafim ef quafi abfcg tnor&l §uis inuif e erunf 
relinqueda.vnde poeta refert-predia terraru pof* 
feffio diuiciara-fabnca muroru grandis ftructura 
domoru^lona mtnfarucu deliciis epularum. in 
figneHj thon mappe ciphicg decori» rtfplenclens 
veftis gue morib? obftat honeftjs«grex armenfo- 
rw, fpaciofus cultus agroru» fertde vmet u? Aiuerft 
vife repktu.gaud/anaforo" dde&to clulcia eor u»cu 
tfta relmguutur necpofthec reueniuni>8x his ia? 
vide ef cofidera'q> nichil ftabile aut ptrmanes c 
in prefenti vita- vnde didt.eccliaftesz.magnihca- 
ui opeta m:a/edificaui michi domos plantaui vi 
neas/ortos feci et pomenaconfeui' ea cuncti gene 
ris arbonbus et extruxi michi pifciuas aquaru vt 
lrngare filuamlignorugerminantiu/poffedi fer- 
uos et anciilas'multamcg famiha habui«armenta 
guocj et ma^nos ouiu ^reses.vitra omes qui fue 
run t ante me in iherufale coaceruaui michi aura 






■ 



■■ 






et argentu ct fubftantias regum et .puinciartVf eci 
miehuantatores ct cantatnces/ ctdeliciasfilioru 
hominu.ophos et vrceos in rnifteno ad vina fun 
denda et fupetgreffusfum operibus omeVgui fu 
crnnt anfeme in iberufale-fapicnfia quoqj pfeue 
rauif mecu. et omfa gue defiderauerut ocuii mei 
nonegauieis/nec jjhibui cor meuquin omni vo- 
fupfaf e frueret'et oblectaret fein bis que ppara- 
ueram. cuncp me couertiffe? ad vniucrfa opera-cj 
i ecerant manus mee et ad labores in quibus i ru- 
ftrafudauera.^iinomibus vanitate ct afflifii 
one^ animi et nicbil pmanere.'fnb fole vere nichil 
pmanef.omia eni ttankut et hbutut qfi vmbra. 
Vnde wbanes de ger/andia-quod fuit>'eft et enti 
pent articulo breuis hore.grgo qu/d prodeft effe/ 
fuiffe/fore.Sffe fuiffe fore fria ffonda funt fine floi 
rc>Nam Hmul ome perit qd fuit eft ct erit. IVhm 
dus eni franfit et cocupircetia eius-et ldeo. Quod 
breuiter durat quis prudens querere curat . Vnde 
bemar.in iibro medifefionu ficait. quidthefaun 
?at qs interra fine dilatioe tranfeat et iliud quod 
coftigit et ille qui colhgit- Xu ergo bomo que fru 
&um expectas in mudo ctiius frucius ruina eft fi- 
nis mors «vfina faperes et intclligeres/ ac nouiflV 












s 



10 



11 



iiiiiiiii 1 1 1 1 1 1 1 1 1 TTTTTTTTr TTTT TTTTnTTTTTTTT TTTT TnnTTrrTTTTT TTTT TTTTTTTH 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 TtTTTTTTT TTTTTTTTT TnTTTTTT TTTTTTTTT TTTTTTn 






12 



13 



14 



15 



16 











.' 



i 






i 


















ma ^uideres. If em pefrus bfefen in quada epi- 
ftola fic dicif .glona mudi fallax et feauelona fu 
os decipitamafores-Quicquid eni velin futuru* 
$mittif vel m pfenfi ptendit/totti ad nichifude 
ueniet fancj agua derarrefls. Infjpice § fragihs^ 
fallas § fit inanis mudus et iffiitf glcWgu» cu 
pimus-8t ergo o ftultiflime'cur cito non fperms 
que pfereuntiacernis. none vides mundu mife- 
rum nimis et funbunduVmb sladio a«e mortis 

lan^uendo penre; 1 
t CCCfe rpors facithomine penitentia acceptare. 
W" Vxta ordinempremifforu nuc reftaf dili 
■ gefer inueftigare/qualifer mortis memo 
^ ti afaciffaominepenifentiaaggredi/fiue 

^accepfarc-iftud darepatet lone ?°.de niniuitis.q 
adrominatione mortis p>nitentiaperegerut.per 
hoc etia beatus lohannes baptifta inducebat ho- 
mines adpenitentia fanenda dicens luce ?°.faci 
te dignosfruftus penitentie etfubdit-fecuris ad 
raaicem arboris pofita eft/qcl eft cominatio mor- 
tis.Xtempralmifta-cuoccideret eos querebateu? 
et reuertebant/viAelicet ad penitentia pa^enda. 
vnde ambrofius f uper luca ve michi fi pfta mea 
non deffeuero. ve micbi fi media nocte non furre- 












IIM|MM 


III II 






MM MM 


MM MlljMM IMIjMM MlljlMI llll|llll llll 













cm 1 



7 



B 



? 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 






xero ad contitendutibi dncVe michi fi dolu pro 
ximo meo fecero. ve michx fi ventate no disero.' 
ad radicemarborisrecunspofita eft.Xob etiam 
colideransbiteuitate prefentis vite/potius elegit 
hic § poftmodu finefruifru inutiliterpeitere.vn- 
dedicifiobdecirno.paucitasdieru?meorufinieil 
6reui«dimitte me ergo vt plangam paululu? do« 
forem meum atitetj vadam»' et non reuerfar ad 
terra tenebrofam efopertamortis caIigine«Vere 
tous pfens eft bteuiffimu. nam vt dici? lob-xiiii» 
breues dies bomis funt-Item prima ad cotinth» 
vii.fcmpus brcuc cft.St ergo effet melius breui- 
fcr etfeuifer nuc fuftinere modicu cjpoftea dofc 
re et inufifitcr penitere psr inhnitz fecuforu fecu 
la-Vndedicit augu-de decerordis-mefior eft mo 

dica anuritudo infaucib^f eternu formentci in 
vifcenbus. Debreuitate pfentis vite fic ldem di» 
cit in rermone. vita bois tofabreuis eft ab infan- 
tia vfcj ad decrepita feneclute.adamfi adhuc vi. 
ueref et bodic moreretur.'quid llfi longitudo vi- 

te profuiflet''certe modicu vel nichi!»Vndepoffet 
dicere.iam michi ptentefluxeruttpa vitc Vnda 
quidam- Quid $deft homi fi viuat fecuiacentu* 












v 



L^t 













Cutn morif ur vitam tranfiffe putat quafi ventu 
8t ergo chcit auguftinus fuper pfalf eriunrfi toto 
tempore lllo viue res''a quo adam de paradifo e- 
miffus eft vfq? ad hodierna? chem • cerfe videres 
vitam tuam non fuifle diuf urnam/ que fic auo- 
laffef. Vitaautem vniufcuinfg? hommis quanfa 
eft/adde fanfoffi bet annos/duc longiffimam fene 
ftufem/quid erit.^nonne quafi aurora mafutina 
Item dicit ldem inquadam omelia-Eragihores 
f umus ej. fi vitrei effemus. vitrum eni et fi 5r a.%1 
le euVtamenbene feruatu et cuftoditu diu durat» 
vita aut humana quantucungr UtuzV durare no 
pofeft nam vt fcribifur ad foebrecs nono-Sfatu- 
tum eft hominibus femel mon. Vnde feneca de 

remcdiis fbrfuif orum. vifa noftra pcregrinatio e 
Cum diu ambulauerimus' deniq? redeundu eft. 
hancmorfw neceffitatem et humane vitefcreui- 
tatem cofiderabat gentihs iHe perfes de quo bea- 

tus hieionimu3 fcnbens ad hehodoruin epiftola 
fic inqtiit-perfes illepotentiffimusrex/qui fub» 
uertit montes mariacg ftrauit t cum de fubhmi 
loco infinita cerneret multitudinem. definimus 
effe.Hinc eft quod feneca in epiftola quarta dicit» 



• 









II II [II II II III 1 1 1 II 






llll llll 


t i "i r i" i 











cm 



^ 



8 



9 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 



. 






tjuottiche moYimur* nam quotuue demitahqua 

pars vitenoftre-gt fic quid aliud eft vita nofha 

mfi quidam cutfus fiue tranfitus ad morte- Vn- 

de nonimentohorologio comparatur quod fem 

per gradatim tranfitet vf#ad certum punctum 

conf inu e di fcurri t/ et tunc fubito et improuife ca • 

dif accampanefliis tangit' eas fonitu facere com- 

pe/Iif.Sic in ventate vita noftra femper fabifur 

et ffuit vfcj ad certum punclu/ hoc eft ad vite fer 

minii a deo patre pofitu et pYefixu'qu2 nemo po* 

tetit pteYiYe.tunc eni Aeficit et cadit ac capanellaf 

reabter et ad littera fepe pulfare et fonaYe facit- 

HXgitiir euigi/a ef prudenter expectacafum vite 

tue-nam hoxologmm tuum gradus lam paucif- 

fimos habefperfranfire.Omnisenim horapfu- 

res gcaclus pYeteYit et tranfcendifet ftatim cum 

ad vltirnii perueneYit in baYatru morf is improui' 

fe et fubito dilabitur et cadit-ftudi quid poeta re 

fert Vitabreuisveiud vmbra leuisfugit etni* 

chiiatur.Sic vadit fubito cadit dum ftare putat* 

Media enim vita in morte fumus« 8t ergo di* 

cit edefiaftes.octauo- nefcithomo finem fuum' 

Sed fuut pifces capiuntur hamo-' et ficuf aues co 

prebenduntuY laqueo! fic capiunfur bomines m 




* 



I 









!lll|l!!! Mll llll 


1 Mll 


llll|llll 






llll llll 







7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 













I h « 









41 






%\ 




.' 










tempore malo- Scce lam venif finis/finis venit> 
Nam mors Vife eftvftima finis«hec eft finiscu- 
fiorum hominu que amonetur in domo luftus» 
vt hibet eccfefiaftes viii-vnd in hbro metncode 
vita er .geftis alezandri. Ofelis mortale genus fi 
fernper faberet. 8ferna premenfeibonu finemqj 
timeref.Qui t5m nobilious mec?ia.'§pIeDe crea- 
f i&Xmprauifus jideft anime difcrimine magne* 
Sceeiam cJiriffime.' vita qnid eft homis.' nifi res 
vallata ruinis.Sft aro noftta cinis tnodo ptinct. 
piu modo finis Minc eft cj betnatdus diut. cum 
recordor cjfum aniset q> venit finis-fine fine p- 

timdco ef vt cinis refrjgefco-Sf quia fecundu gre 
goriu» Vildefe folicitat lx>mo in bono opere qui 
femper cooifaf deextremo fine- Igif ur dilechfli 
tnetomne crede diem tibi<hluxiiTefuprernufern 
per habens mcmori mente neceffe mon-Quis er 
go fane mentis confideras breuitate et maximS 
incertitudimm huius vite' ac propinquitate mo 
tis-iam ventutcQuid aniaduertes drligentcj re 
u0iuens.cj.3nni nri ficut arena meditabunt et di 
es:noftri ficutiumus deficiunt.cj homo natus de 
muhere tam breui viuens itepote . qui quaft flos 
ejreditur et contentur et velud vmbra fugit* ic« 














1111)1111 II M 1 1 M M 






llll llll 


T 1 T T 1" 1 











cm 



7 



i 



9 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 












Quis metetenus bec poderans ac cordialiter in» 
tuenset cofiderans lic feducit a dyabolo. catne et 
miido quod penitere negligit in boc tpe breuifli 
mo-'ymo vt veriusdicam in bacprefenti borula 
fiue mometo-cerf e nemo differt fiue neghgit ni ■ 
fi guemalicia fuapenifusexcecauit.Oquata pe- 
na de rila negfigenfiacofeguet. Vnde aplusad be 
fcreos.ii- quomoeffugiemo.litantu neglexerim? 
falutem.Hincbeatuseffrem ltadicit.cariflime in 
hocbreui tempore fi ne^lexerimuB.'nulla omino 
excufatione habebimus oua pro noftris facinori 
fcusoftendamus.noli ergo breuitatebuiustem- 
ponsneg/igere/neper infinifa feculoru kcuU pe 
nifenf/a /nfru#uo/a poftmodu inopia3 f arde pc 
nitere.Igitur fcftina ef ne fardauens/ne cu fatuis 
virginibus finahfer excludans ♦ Vnde mathei» 
vucefimoquinto.ecce fponfus venit et cjue para- 
te erant intrauerunt cum eo ad nupciaa et cetera 
Fuper cjuo fceatus gregorius fic dicit.O fi palatu? 
cordis fapere poffit quantu admirationis habet* 
8cce fponfus venitAjuantu dulcedinis.' cum dicit 
intrauerut cu eo ad nupcias<et qnantu amaritudi 
nis cu dicit daufa eft lanua-C anffime fi bec fape 
res et inteiligeres ac Irequent cordefenus r umia- 




. ^ 




12 



£ 




13 



14 



15 



16 











J 






res ad penif enfaa vticj feftinanfer curreres-Nec} 
tempus accepta&ileetdies faiutisper comeffafio 
nes et ocia fam inutiliter pderesfine fruSu- Gt 
e.rgo fic fcr,ioit apocadi.memento ne excidens ef 
pniam age-Legit cfare apud valleniaccidiffe g> cj 
dam vir fcruVcu effef in orohe/ audiuif guanda 
Voce miferabilifer fomentanfe. St ca inquiunt 
quicthoc effet-rndibego fum ania cuiufda tlMna- 
ti rnea infinita plangensdamnatione-8f cu? de 
pena eius qreret-dixit <j inter omia.' que damna 
tos magis escitabat ad pena'erat amifuo tpis fi« 
1 bi dei gra collata* in cuius pua morula potuiffet 
pnia? feciffe 9 eos Iiberaffet apenainferna/j. vn 
fcugo de fcto vitfore-omiagehenna fupphcia fu 
perat deu no vuhre tt bonjs carere q in pf ate faa- 
tuifti obtinere» Operemur igit" bonu du tpus hx 
bemus'nepoftmodu dicamus pmitedo llludie- 
remie.yiii'tranfit eftas finita e meffis et nos fal 
uati no fumus- Winc eft <j deuot? llte effrem nos 
amonet fic dicens.obfecro vos canffimi et fuppli 
citer rogoO amici mei vigilate in boc breui tpe/ 
inbjch3ri-xi«contedite*iam eni vefpera ppera- 
uit-ttcu gla multa remunerator aduemet redde 
ie vmcuiq fcdj opa fua'8xeplan,t ei p? <j> mortis 









1111)1111 II M 1 1 M M 






llll llll 


t 1 "i r i" 1 











cm 



7 



8 



9 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 












( 



memona inclucit homine acl peitentia faciencla» 
Vncle legit cle quoda milite flagiciofo q> nulla pe 
nitentia a papa alexadro fibi impofita voluit ac- 
eeptare.tande papajclecht fifci anulu vnu vt lllu? 
|> pnia porf aret ct qmunq eu refpiceref q> p mor 
te fua cogifaref-qcf cafeciffet plunbus clieb? ppft 
moAu acf pap5 recliif cbcens^p paratus effef omf? 
alia pniam''quacun<j fibi iniugeref facere et inv 
plere^Xtem legit de quoda aho p&ore*'qui etiam 
tmlla voluit acceptate penitentia«tande confeffor 
fuusfibihociniurout vt pciperet f emiton Tuocj 
fpin pmo ktculo baculu decorficaf u pfentaret cli 
cens»Hne ad memotiS recfucafisAj» nece/Tarro ha- 
fcetis mon ef nefcifis vbt/quo vel qfvCuautper 
tpus aliqd fic faciu fuiflet'et p hoc que comedebaf 
fibiintecliu verterent>chxit cofelfon fuoqjpatus 
cffet oem alia penitentia facere'qnantacuncg etia 
vellet-nam cor fuu erat in feipfo coturbatu et for 
mido mortis cecidit fup eu«Sx pcUchs ergo fatis 
darepj^mortiememona facit bomine febu- 
mihare/omia contmnere et penitentia aggtedi/ 
fiue acceptarcet es confequenti p&a deuitare* £t 
ldeo fepe recorchnsbone f ratcr'q> monerjs«et me 
mor es mortis felicis*ews cito fortis; 



1 






1 




1 



r-j 



o 

CN 



o\ 



OJ 



r- 



u? 



m 



T 



,-■-. 



r-j 



(7\ 



07' 



r- 



<x> 



LO 



-!' 



m 



og 



u 





IIII lllljllll llll 


llllllllljlllllllll 






llll llll 







7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 




-tiw 




- 



1 - 









Cl^Secundn nouiffimoru eft de extremo inclicio* 
f *"M £cundu nouiffimoru cuius frequens 
^^^f^ «corda tio nos a pctis reuocat eft iu ■ 
\ ^^ 1 cliciu? nouiffimu et finale. huius eni 
p+^^S memoria non folam cofaioet a maxi' 
mis.Verum ttmm a culpis minimis ef peccafis» 
Vnde inVitis pafrum legifur.q» cum quidstm fe 
nex vidiffef guenda iuuene difolufe ncfente'cTi- 
sit ei- cora? cdo et texraredditun fumus rafione 
totius vite noftre tt turicles- quafi dueietJ fi fa- 
tes § ftn&a ratio poftmodu fiet in iuditio de oi- 
bus peccafis quantumcuncj leuibus et parmVno 
nderes'fed potius plangeres ef doIores«guia nuc 
locus eft flcndi/Iocus eft pcfa lumAv poftea gau« 
debut 9 nocfua crimia f Ie£ut. Vii grego.in ome. 
faa-fi qua eft pntis tpis letiaVitci agenda e vt nq 
q amar ltudo fequetis iudicii recedat a memona» 
Hinc eft qd dns dicit eccle-xxsvi.memor efto iu 
dicii mei.nam cu accepero tpus ego iuftiaas iudl 
cabo«3ic per j>pheta icquit in pfalmo £t lofaelis 
vltimo. confurgant.'et afcendant gentes in vaHe 
lofaphat.guia lbi fedebo vt iudice in circuitu om 
nes gentes. Item lheremie.ii» adhuciudicio con- 
tendam vobifcuj.ait dominus-De quo generali 





1 1 1 1 1 M M II III 1 1 1 II 






llll llll 


llll lll[|llll Mll 


iiii **■■]■*** 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1***1**** iiii|**ii 1111 








llll|llll 



cra 



8 



9 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 









iuckio fcnbitur o?oe quarto auclite verbu domi- 
ni filii irrael.quia iudiciu domio cu babitatonb?* 
terre.hoc aut iucliciu valde eft timendu. Vnde di 
eit prophjta«a iudiciis eni fuis fimuJ.Itcm fepie 
tie vji.videte3turoa& t ?nt cufimorebornbili g e < 
mentes p angirftia fpmtm- cerf e doie in hoc di e 
turbaountgenfeset fimebufqni habifabant ter 
triinosafignistuis.necimcrito pauebut.qz mul 
tu hornbiha erut figna que videbut. nam vt fcri 
bitur luce xxi «cum viderint filiu faomis veniente 
in nuhe cuptate magna et maieftate.' timc crQt 11 
gna in fole et luna ef ftellis et in f erris pffura ge 
tiupre confuRone fonitm mms et fluCtuu- ifa q> 
arefcenf hotr.iea pre t imore ef expefta f lone q fti 
perueniet vniuerfo orbi.O mifer homo/cogita »1 
lius iudias lq dei et homis tam bornbile aduen 
tum-nam lgnis in confpeclu eius exardefcet et in 
exercitu eiustempeftaserit valida.Ignis inqua 
ante ipmm precedet et inf lamabit in circuitu ini '' 
micos eius. Vn ad hebreos.x.ternbilis e atlt gue 
da espectatio iudidi et ignis emulatio q cofump- 
tura eft aduerranos eius.gt malachie f.tcct dv 
es vcniet fuccenraquafi caminus et emntomnca 
fup:rbi et omaes facientes impiefafem ft/pula. 






/ 




r l S ^ 






13 



14 



15 



16 











•*« 




\ 










Ittm yfoit xlvi- ecce dominus in igne veniet«vn 
de lohehs z-ante facie?eius lgnis vorans- et poft 
eu exurensflama-St lgit ficut fcribif 1 malachie ?• 
quis ftabitad videndu euipfe eniquafi lgnis co 
flans et quafi berba foJfonii et fedefeit conflans et 
expurg.ms argentu.Quis ergo fane menhe hunc 
iudice et aduentus eius chem toto corde no time 
fe1t.Vndegre30.fuD e?ecbiele-que entmensho- 
Hiinis eterni iudicis pfenha non formidatis ' vbi 
cunfta frmul pcta ante oculos reAeunt et omia q 
cu deleftatione fafta fonffad memoria cu pauore 
reducunt-Certe-Vt fcnbitpuer-Mviii. vere maJi 
non cogifant iudiciwqui aut reqniruf deu'aduer- 
tunt otnia. Vnde bernar.in .pfa.expauefcoquide 
muJtuiudicis venturi vuftu* Que^latebitniloc^ 
cultu/nec relinquet quid in vltuv 8t quis noftru 
non timcbit qn iudex apparebit. Ignis ante que 
ardebit pctores quidelebit.gft aute$hociudiciu 
rpsciahter metuendii ppter tna.Primu eft mul- 
tiplex accufatio lpfws pctoris valde grauiter pcr 
honenda.Secundii eft ftnc^tiffima viHicatiois no 
ftre ratio-Xertiu efthornbihs fententie eapecta- 
tio/gue a iufto iudice tunc crudeliter eft ferenda. 
que omia funtpftoribusplurimumetuenda.St 



r 

t 



V 



i<- 



r 

frf, 
i 









i 



4> 





II II |M II II III 1 1 1 II 






llll llll 


llll llll|llll Mlljllll lllljllll llll|llll lllljllll lllljllM MM 











cm 



8 



9 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 






r,i 



-v 




er 

*t 

tf. 

I» 



M» 

fii. 

w- 



eercofeques eow memoria eft a pctis retr atHua. 
iE^Qi, iudiciu timeridu eft propter multiplice ac , 

culationem. 

^jSt aut primupropter quod iudidu valcte* 

" Jet fpeciahter metuendu eft multiplex accu 

faftoipfis ptforibus valde grauiter perhorrenda 

Vndemulfainueniunt et numerantin fcnptu- 

ra q prftores in die nouiffimo acmfabuf.primu e 

propna cofcientia que p&ore? arguet'no m ocmf. ; 

to vt riuc'fecl coram omibus tuc aperte-Vnde da". 

nieus vii-iucUciu fedit etlibri aoti funt,tdeft co- 

fcienhe que omibus reuelabuntMn bis libris co- 

tiriet fentenfia vife vel mortis glone feu confu- 

fionis falufisperpefue/vel condernnafioisfem' 

piferne-Xtem apoca.xx «iudicafi funt mortui es 

his q fcnpta erant in Iibro' hoc eft i n confdenfiis. 

lpforu.Vade adrio.z.teftimoniuriiis reddete co 

fcientia eoru.nam.fuut teftimoniu bone confciert- 

tie eft accufatio pccoru feu condetnnatio/ fiue pe,- 

na.Secundu cp accufat peccatu funt dyaboli et fpi 

titus maligni.ipfi eni funt jditores.namfugge- 

runt peccatu facienduet de f afto et de comiffo pec 

eafore accufalut-Ticul focius furis interduaccufat 

furem de illoquod fecerat cu eo-Ideo apocali-xii. 








l'»IMMI 


Illllllll 


IMI|MM 






MM MM 







cm 



7 



8 



? 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 




»1 i 










elyabolus accurator fratranomiatur. Vnde au^u. 
aftabut oes anfe tnbunal cnfti etprefto e ntdya- 
bolus ctrecitabif verba pfeffionis noftre -et obiici 
et nobisinftcieguicgd fecerimus etin guo pecca 
uimus et in quo Joco ef guid facere debebamo.di 

auruseit^nidic^cfucrrariusnoiler.eguiffimeiu 
dex ludica ifta eife mea.'o6 culpam quinoluit tu 

m elk pcr gratia.fuus eft per natura mcusp m/ 

fen5-fuu3 06 paffionc/meus ob pfrfuafione. fi&j 

inobediens micbi aut confenties. ate accepit im- 

mortolitatis ftola? ametam pannofamejua in- 

dutus eft tunkatu.tua veftedimifit cuj mea buc 

venit. Squiffimeiudexiudica ergoifta eSemeu^ 

tt mecu fore condemnatu.Nec augu.Xerfio guod 

piftoresaccuftbit/funf angcfi ef fpus bcati.Credf 

bile eft eni 9 llle qui eis tradidif animas cuftodi- 

endas reguiret ab eifdem de buioi cuftodiaratio 

nem'etcu illi non mentient/oporfebit eosdicere 

g> lpfi non funt in culpa/fed pctores nolueruf eis 

credere et obedire.ficut non eft culpa medici gni 

cbilomittitdepertinetibusad curaj infirmi/fed 

non fanat languidufibi inobediente. Vnde iere- 

mieguinquafimo primo- cutauimug babilone et 

non eft cuuta et eft verbii angeloru.quafi diceret 



l 



v* 




llll MMjllll llll 


l"'|llll|lll 




Illl|llll|llll|llll 




III. . II 




llll|llll 






llll|llll 







cm 



7 



8 



9 



10 



1- 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 




\l 



I 












tedmus cjuod neceffariu erat fien circa babilon?.' 
vt curarefur 'fefyulpa fui fuit cj non eft curata* 
Quartum accufans peccatore funf'cr eature-8t.fi 
quefiensquef^dicoc} omesef fingufe. nam offen 
fo creatore.'totus mundus odiohabebif offenffo- 
rem-Vndt iob'XK>reuehbunt celi inicjuifate'im- 
piiettem aduerfus eum confurgef. nam domi 
nusaduocabit celum de furfum et terram difcer 
nere populu fuu» Vnde cnfoftom? fuper matheii 
in illo dienicmleft 9 rerpondeamus vbi celu? et 
terra fol et luna dics et noeles et totus mudus fta 
fcutaduerfus nosin feftimoniu peccatoru noftro- 
rum-Gt ergo dicit grego>Si quensquis feaccufa 
fcif «dico tofus mundus tt creature'non fola pecca 
toresaccufabunf 'verumetw creatore de ijpfis vin 
dicabunt Vnde fap ientie«varmabif creatura ab 
vltione inimicoru et pugnabit cu? lllo orbi3 fer- 
raruconfrainfenfatos videlicet peccafores«Itcm 
eiufdem-vi.creafnratibi fa&on deferuiens excan 
defcitintormentu aduerfos iniuftos. Quintu ac- 
cufans peccatorefuntmiferabiles perfone quein 
iuria? paffefuntnam ille tunc accufabuf eos gui 
ipfis iniunam feceruMunc eni venficabit verbu? 
prophefe in pfalmo fic dicentis-Cognoui guia fa 











l'»IMMI 


1 llllllll II 






MM llll 







cm 1 



7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 














aetdominusiuchciuinopum ef vinchSapaupe- 
r umnam ipfc qui abyllos intuetur qui feclet fu- 
pcr rherubin et feraphin/qui ambulat fuper pen 
nas ventoru fembihs in confihis fuper fihos ho 
min^tunc iuchcabif aufas pauperu<'guanclo Ite- 
huntin magna confanttf acluerfus eos qui fe an 
guftiaueruf -Xunc vinchcabif omniapat er orpfca 
norum et iudes: viduaru-pacientia vero paupem 
non penbit in finem* &ccufabunt etiam fubchti 
fuosimpio3 et ne^ligentes prelatos Vnde bemat 
dusfupn: canhca-Oterribihsdeusfup filiosho 
minfrfruftraincipienf mifen tunc dicere monti 
bus^cadife fuper noa ef collibus-coopenfe nos*vt 
nienf anfe fribuo*! cnfti ef audiet grauis popu- 
lorum querela accufatio clura quoru vixere ftipe 

diis'nec diluere peccata gulbus fafti funt duces ce 
ci et mechatoresfrauduleti-SeKtuaccufans pcto 

rem eft mahcia fiue peccatfrleremie iiarguet te 
mahcia tua et auerfio tua increpabit te* Vn pfta 
erut hgataad collu pctons >Qjee*xiii- colhgata eft 
iniguitas effraim ab?eonditu peccatu eiu3 • Item 
trenoru*i«couolute funt et impofite collo m*o vi- 
delicef iniguifates mee.St ideo ficut furtu? 1135- 
tum ad collum funs accufat eunwta et tunc pcla 






i 











llll|llll llll MM 


IMI|IIII|IIII !lll 






III... II 










llll|llll 


MM llll llll Mll 





cm 1 



7 



8 



9 



: o 



i: 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 




\< 



i 



accufatunt miferu peccatore".,puerbior5.vii.Inic| 

tajea-cgpient impiu ct funibus p&oru fuoru vn^ 

qnifcg:conftrin3it'Hinc eft cj per,pphefa AkiUh 

neB'pclorum circuplexi runtme/guibusiumbus 

maliper dyabolu tahenUd infernu. tunc eni ca 

dentin reaaculo eius'pc?6res et captio gua abfco • 

«frf apprebenrfef eos- Legifur Ae'enao>'cf intrans 

01* um onerat fe pomia/figens ea in aculeis fuis^ 

cujaut venerit ortulanu».' tunc encius volens fu 

gere.'impeait ah onere'et fic cum pamis compre- 

hencutur et areftatur.Sic etiam pftori accicut di* 

uerfis onerafo p&Vguibus comprenendif in die 

j'uc7/aiefaccufabjfurabeifcIem.VnclepfaImifta 
Cognofcetur dominus iudiaa haene etin open 

bus manuufuaru comprehenfns eftpctor-De q° 
dicit crifoftomus fupsr matneu.ipfe cogitationea 
et opera fpecialiter ftabuntante oculos noftros ac 
curantes nos ante deunvcucente apoftolo. cogita, 
tiombus inuicemaccufantibus.Vnde bernar.tuc 
opera noftra fimul locjuentia chcent atf miferum 
peccatore -fu nos elegifti opera tua fumus/ f e non 
deferimus/fecum erimus/fecum ad iudiciuperPe 
mus.Nam vt dicitur e^cbiehsx viiUicut iulli- 
m iu&i fuper eum eut.fic impietasimpu ent fu 



o 




I 














per e5« Hinc ecppfjlmiftadicif.auditehecones 
gentes'aunbu9 percipite omnes qui habitaus or 
lem.Cur timeto in die mala/hoc eft in die iudi- 
cii-que non folum mala eft ymo peffima cuifibj 
jpctori.ffid quod refpondet fibiipfi dicens.igit tuc 
timebo.quia iniquifas calcanei meicircumdabit 
me-Sepfimujet vlfimu accufans peccatorefunt 
tormenfafiue inftrumentapaffiois dominoftri 
lefu cnftVymo verius'ipfemet cnftus. Vndeiere 
mias-crux cnfti contrate pu^nabit.xpus per vul 
nera fua conttate allegabit-cicatnces contra telo 
quenturet claui de te coquerent. Hinc auguftin? 
in tractatu de fimbolo ficdicit- forfaffe dominua 
in corptfe ruo cicatnces obferuauif'Vf in iuchcio 
pcionbus e«probraret et couincens eosMicat.ecce 
homine que crucifixiftis«ecce deum et homine in 
que creder e noluiftis- videte vulnera q infixiftis 
agnofute latus quod impugnaftis/quodpropter 
vos apertum eft et intrare noIuiftis.Xunc etiam 
cnftusaccufans peccatore dicet idquod naum.iii 
habet fcnptu-reuelabo pudenda tua in facie tua?' 
et oftenda gentibus nuditate f ua et regnis lgno- 
miam tuam.Xf em o}ee.ii«reuelabo ftulticia eiua 
in oculis annatoru eius et vir n5 eruet eu de ma* 



. 









Illl lllljllll llll 


llllllllllllll llll 


llllllllllllll llll 






lllllllll 




lllllllll 






lllllllll 







cm 1 



7 



8 



9 



10 



i: 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 



K 






" 

*• 



nu mea. O § dcfolati ef § triftes erunt in nacdie 
mifenp&ores. tnnc eni ficut fcribitur apocah.i- 
videbit eum omnis oculus/et gui eu? pupugerut 
et plangent fe fuper eum omnesfribus terre- tilc 
pctor mdtbit tt irafcefur denfibus fuis fremet tt 
tabefref. 

(PQ£~iudicium fimendu eft propter reddendaj 

^ittionem.CapituIu tcrtium. . 

ZZ-Jkiud iuchcifi reddtt timorofu&ft {bcithf- 

T-. ■ 1 fima vilhcationis noftte ratio de omibo 

J finsuknter facienda- Vnde lucexviii«redde ratio 

nem viliicafionis fue.iam eninonpoferisvilh 

can>Carittime fi effes raf lone reddifurus millt 

florenoru coram domio temporah iu&o/prude- 

ti et feuero/multudeoeres foficifan pro 6ona co 

putatione factcnda fis ergo multomagis follicif ? 

vigibns et timororus pro reddenda ratioe de co. 

miffis et omiSis coram Aeo et angelis et onibua 

fan&s eius quibus tunc prefentibus et aftatibus' 

te neccffario oporiebit computare no folu de ma. 

lorjbus veruefia? de mimia vfcj ad vJtirnu gua- 

drantenvVnde yfue-iii.dominus ad iudicanda 

venief cum fenionbus populi .ct priucibus ems«. 

Item ^chane-xiiii. vemet dominus deusmeug/ 









llll|MM|llll llll 


| 






Illl llll 







7 



H 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



I 









,1 



omnefoj fanfti cum eo.videhcef acl iudiciumge- 
nerale quod erit in publico coram omibu3-'et no 
1'n occulto.etfgittantomagisefttimendu -vnde 
ophonic-iii' A/Jane iudicium fuu dabit in lucem 
et non abfcondet • Gnt ergo rafio mulfimoda de 
cunclisfunc reddencfo.primo videlrcet de aima 
adeonobis comiffa-Si eni rexfif/sm ilfci dih&if 
fima cjuam in regno fuo difpofuit fore reginarn 
alicui fuoru comififlet fubditoru ct lHe eam ma- 
le cuftodier it.'quis dubitat quin res txvgtxzt t ati 
ne} de cuftodia Filic fuc taliter negUae.Quio. et 
go faciet rex celorci de illo cui filiam fuatn7id eft 
anima fibi ipecialifir dileflam traclidif in cufto- 
diam quam intendit ad dignitafem regiam in ce 
Iis fublimare.'fi eam malc cuftodienf.nonne ma 
gnam inde exiget raiione-Ideo dicit deutro.iiii. 
cuftodi temetipfu? et anima tuam folhcitc nam 
ficut dicit augu» IVJaius eft damnu in amiffione 
vnius anime cjmille corporu- Vnde bernar-inli 
meditationu-totus ifte mudus ad vniusanimc p 
cium cftiman nonpoieft.gt igiturdicit idefrcui 
camem f uam preciofis rebus impinguas et ador 
nas qua? paucos dies vcrmes funt in fepulcro co- 
mcfturi* et anima tua tonis opcnb? no dccoras' 



l 






llll lllljllll llll 


llllllllljllll llll 


llllllllllllll llll 


llllllllljlllllllll 




lllllllll 




lllllllll 






lllllllll 







cra 



7 



8 



10 



i: 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 



1 



- 









que deo et angehs eius in iudicio eft prefentacW 
Gnr ergo anima vihpendis et ei carnem antepo • 
nis«dominaancillan etancillam dominari.'ma- 
gna abufio cft. Item dicit idem in hbro de con- 
temptu mundi-hodie filii hominu anime curam 
negliguf.cura auf carnis oni defideno pficiut-ne 
q eni peccare metuut f? puniri»Xu ergo canffime 
noli min? dignu plus dihgere magis digno.noh 
corp? extollere et aia^ negligere-noh ancilla ex- 
tollere et dna*» pmittere ancillan.Vnde cnfoft.li 
bro dereparatione lapfi.fi anirm neghgimo nec 

corpusfaIuarepoferimus.no eni anima pro cor- 
porcTed corpus pro anima fa&um eft. Qui ergo 
quod primu eft neg/igif/ef quod fecunctu ef inie 

rius eft extollit et cuftodit vtruncj corrQ.pif.Qui 
veroordine feruat et quod primu eft colit et cu- 
ftoditfet fifecundu neglexent per primi falutem 
faluabit et fecundu»8i ergo voluens anjma tua? 
faluare et bonam inde domino reddere rationev' 
lpfatn inftrue fcientiis et virtutibus diuinis. Vn- 
dedmt plato in thimeo ad hoc anima coniunfta 
eft corpori vt fcnoretur fcientias et virtutes.fi cu 
magno fenore venerit benigne fufcipiet a fuo cre 
atore/finjiutem/relegabitiir ad inferna Secunda- 



1 


— CN 

— CN 


iiir^H 


= «H 


_H * * _l 


— CN 


I 


= O 

— CN 


1 

1 : 

H 


= CT\ 

— rH 

= co 

— H 


I 

K 


— r- 

— rH 


II 






— H 


H 


= U"> 

— <H 


B 
■ 
■ 




H 

I 


= ro 

— <H 




CN 

— H 


H 
■ 




H 


— r-t 
= iH 


H 


= o 

~iH 


H 


^— CX\ 


I 




B 


~—<X> 


H 


~ — ^ 


K 






_— K£> 


K 


=— LO 


^^B 


~ ""* 


H 




K 


*y% 




— ( T ) 


1 






~— CN 
=— H 




~ Es 

— u 





HllllllhlMI IIM 


1 IIU|III II 




llll Mll 


llll llll 







7 



H 



9 



l^ 



11 



12 



13 



14 



15 



16 















A\\ 




\ 













teddenda eft ratio de corporenoftroapfu? fiqui * 

dem eft caftrum a deo nobis traditti et comiuflu 

Vnde bernar.bonu caftru cuftodit qui corpusfu* 

uui cuftodif- 8xigetur ergo ratio de cuftodiabu- 

ius caftn/videficet fi inimicl domi boc eft carnis 

voluptafes et vicia ibi afiguando fimt xeceptiUt 

famifiares eiufdem et amici/ideft virtutes et fco 

na operaab indeturpiter effugati- Si dyafcofus 

ibi fit rec£ptus'et cnftus verus clotninus confufo 

mocAo fit exdurus^uodfitecerimus magna ent 

fufpicio cle nota perditionis noftre et in&Aeiita» 

tis' ct ftabimus ad reddendu inde rafione. Item 

corpus noftru eft iumenfua deo nobis conceffu?. 

vt ipfo vtamurproanimenoftrecomodo et vfi 

Iitaf e / de quo debemus reddere ratione} quo ad 

tria- Vnde ecfefiaftio tricefimotertio«cibaria vir 

ga et onus afino.panis difciplina et opus feructa 

afinus qferuus defignant noftru corpue/ cui de- 

letur panis ad fuftentatiane nature-virgadifci- 

plme ad lafciuie repreflione etonus boni operis- 

ad prof eclu penitentie-Sxiget ergo primo domi- 

nus de hoc fuo lumento 'fi 1H1 pabutu difaete mi 

niftrauimus non mmis laute lpfum corpus nu- 

tuendo-nam cpi femu futi ddicate nutnt'' poftea 






















""i" 11 ! 111 


1111(11 M 1111 MM 


llll(llll|llll|llll 




^^^^ 












'"1 





cm 



7 



8 



9 



10 



i : 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 



* 4 






ittum fentict contumace.vt habef uy ptouetbiotu 
•xxis-Stiam non nimis modicum lpfi cotpoti de 
neceffatiis ttibuenclo q3 fij ecetimus/reputamur 
propnorucotpotu petemptores-Confraquod fic 
foguitut betnatdus in tpiM* ad fratres de mon 
te cTei» Sunf etalia corporw exercitia in qbus ne* 
cefocft laborare-ficut funt vigifie/ieiunia et hu* 
infmodi'que fpirltuaha no impediuntfed adiu- 
uantTi cu ratione et difctetione fiant-que fi cx in 
cHctetioue fic agant.'vt vel deficiente fpmtu/vel 
languente cotpote' fpitituaua impedtant- qui fic 
eftVcorpon fuo abftuht boni operis effecta/fpm- 
fui affetfurH/proximo cxempla/honorem deoTa 
cnfecjus eft ef horaoim in dea reus. Stetgo gre- 
gorius.xxx-moraiiu fic dicif. per ab&intntia. car- 
nis vicia extinguenda funtnon caro» Secl neceffe 
eft vt attem cotinentie quifq? teneat/9 no carne 
fed viciaoccidat.fepe eni dum in ifia hoftem in- 
fequimur/etiam catnem quam diligimustaucr 
damus. Sectldo exiget fi cu vitgacWciplin* illud 
correserimus a rebelhone et lafciui is ipfu cohibe • 
do«Vnde bernatdus fuper cantica^Iugo difcipli- 
ne infolentia mota eft domada-Item dicit ide in 
epH* Og compofituredditomnecorporis ft.itti. 








IIM|IIII|MII MM 


MII|MM|M!I|MM 






MM MM 







cm 



7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 




Jt 



, 



necnon et mentishaDifum difcipIiWceruice fab 
miftit et ponit fuperdia/componif vulf uj/ Iigaf 
©cufos/cachinnos prohibet/moderat linguaj/fre- 
nat gulam/fedafiram et format inceflum.Ier- 
tio exiget dominus/ 17 mfum corpus Jaborarefe- 
cerimusin cpznbus ptnittntieet virtuta. VncTc 
au$u<in hbto de baptifmopuu/oru.ppfer hoc c7e 
paradifo emiffusadam cofra edon habifaoaf vt 

fignificarc t cj in labonbus qui funt ddiciis cotra 

rii erucheda eft caro peccati-Vndt corpus noftru 

reputanclu eft animal labonofum ad optra ptnl 

tenf ic facienda a deo nobis comodatu«NoIi ergo 

illud fenere ocicfum/cum ignoras guf din apud 

fe manef/ ne imjfcrftcto ,penifenf le opere ab iHo/ 

quiconcefferafforfitan ipfum improuifercpeta. 

tur >Qt ergo crifoftomus dicif.Si mutuo accepe* 

nsbouem aut cquuoperans inftater et dicis-for 

te cras a me tollet> quare boc etiam no facis cum 

corpore quod f acis cum ecjuo veIboue«Sic igitur 

iumentii tuu a crifto tibi conceffu? difcrete nutn- 

as vt fuftentet natura et doment' vicia.Sic virga 

difcipline corngas vt maneat in obedietia et fu! 

geaf caftimonia-fic ad laborem inftruas/vtpro- 

fugantnr ocia et faciaf digna penitetie opera» tuc 










1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 ] 1 ill! 


IIM|IIII|III 



cm 



7 



8 



9 



10 



i: 



12 



13 



14 



13 



16 



17 



18 



f 

I 






finalittt poffi3 domino bona^ et valente tm&t . 
reddere raf lone* Xertio reddeda erit ratio de pro 
ximis et primo pater de fiho-hoc habetur primi 
regutertio.vbilegit cj> hely punif us eft pro filiis 
fuis«eo <j> nouerat illos indigne agere et no corn- 
puif illos delinguen fes> 8t ergo dicit prouerbio* 
rum<xxix< eruii filiu fuu- Vnde quidam.Si tibi 
fitnafuspeccantecomge natum-Ne ve fuuluere 
poffis de iure reatu«Item platusdefuo fubdito. 
8}echielis.xxxtii«r\ui hominis fpeculatorem de 
chte domui lfrael. Audiens ergo ex ore meo fer- 
mone anutiabis eis ex me/fi me dicete ad impia 
impie'morieris morte et n fueris locutvvt fe cu 
ftodiat impius a via fua tt tpfe inig f af e fua. mo 
rietur-Tanjuineeiusde manufua recjuira.Item 
e^echiehs tncefimo quarto-ecce egoipfevidebo fu 
pet paftores et requiram gregem meu de manu 
eorum.Item dominus feu princeps terrenus etiii 
tationem reddet de fuo infenon et fubiecto. hoc 
patetnumen.xxs. vbi principes a dno iuffi funf 
fufpedi in patibuhs $pter peccatu popH«ga forni 
catus fuit pplus cu fihabo moab. q vocabant eos 
ad facnficia fua«vt legit ibide*. tales eni funf prin 
cipes et prelatiMe quibus fcnbitur iheremicxx. 












vj 






* 




r I^^^^^^^H^^^^^^^h 


^ - ■ i i ■ 


^^^^^^^^m^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^ 


^Sm. "J 




IT^ffl W ffl^^Tffl ™ nff 


ttTT TttT TttT tttt TttT ttmHttT TttT TttT TtttT! 





7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



» 



m 



















feptimo.vlulate paftores et damate et afpergife 
vos auere optimatts^gregis. cjuia eompjefi funt 
dies wsto' vt interSciamini et cadefis quafi va 
fapreciofa. Videanf ergo prelati ecdefieet prin- 
cipes vuiuerfe terre qui aliisprefuntfguahter co 
miifum fibi gregem verkopariter etexemplo u 
gunt injlruatet defendut.p/afi nanqp ctefcenf po- 
puti toreetaJ^pinis bemicoruinfulfifcp^vul' 
pinis qjuog^ f raudikis fagacttei defenfare. Prin- 
cijaes vero ierre dehentpeccates com<jett fc^ fub. 
ditis iu&iciu etiuftioa faccre' pupillos et viduas 

miferabjJefc#pConas dijigeter ptegere' nec nuen 
§ iniuitjsexac2ioni£ius feurnokRiis aggrauare» 
fecianf toifoxe fcrqxjjfopienvi«p iuchciu durif- 
fiw uan hts gye pirefunt iief '&iguo eni concedi • 
twrmifeacar-cua. pafenteg auf potenter tormeta 
patient' $d vos ergo prdatos ecdefie et princt-- 
pes vnii^rfctore funtlaiifermoes met'vtdifca 
ti3 fcientia etno excedatys ac fubditosftc inftrui 
te/regite.ct dehenfate v.t dunu>mu hoc iudiciu-v 
bj fortionbus fortioc/ et maiariibus maior lnftat 

cruciatio.fecure indie nouiffimovaleatisespefta 
re> Quartoreddenda eritratiode omibus opibo 
et .coinniiffis» Vnde athanafms dicit in fymfcolo» 







■ 








IIM|MM|!II! MM 


IIM|IIII|IIII Mll 


IMI|IIII|IIII|MII 




IIII|MII 












MM IMI III! Mll 





cm 



7 



8 



9 



10 



i: 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 



'. 






• 



\ 



<p ad crifti adueutum omneshomines refutjere 

habent cum corpotibus/et reditun funtde fa&is 

propriis ratione. 8t hoc eft ejuoi aplus innuit fc . 

cunda ad corinth.quinto.vbi dicif.omes nos ma 

nifeftan opporfetanfe fnbunal crifti.'vtrecipiat 

vnufguif<$propri3 rorpons/prout geffit/fiue ma 

fum ilue fcona. Vnde eccle. vltimo. cuctague funt 

adducetdng ad iudiciufa no folu magna etgra<* 

uia pftaT ed etia q in oculis noftrig vident modi 

ca et quafi nulla« Vn pamu quid videt paffus ho 

ministoddehoc ent ratio reddenda.Iob-xiii.ob 

feruafti omes femifas meas ef veftigia pedu me- 

oru cofiderafti.gf fuodif capifufo feguenfi.fu gui 

dem greffus meos dwumeraitVlfem eiufde tn- 

cefimo quartoocuh eius fup vias hominii et om 

nes greffus eius cofiderat fc? ad retribuendu* <j in 

rllis perpetrarut-Sxemplude angelo numerante 

omespaffusheremite.dequolegitinvitispatrii 
minuseft verbuociofum.St tn(ficut fcnbit ma. 
thei duodecimo)de omi verbo ociofo- qd loguuf i 
fuerint homiee reddent in die iudicii ratione-Sa 
pientie primo. Quilocjuitur iniguanonpofent 
latere.'necprctenet illum correptionis iudicium 



















1 llllllll II 




Mll MM 


MM MM 







cm 1 



7 



8 



9 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 




minimu vldetur cogitatio vana> £t tamen dicit 
fapienfie primo-in cogitationibus impii interro- 
ga?ioent.8teiufdem fexto-Ipfe cogitationes no 
ftras fcrutabitur. Vndeyfaie vUimo* ego aut ope 
ra eorum et cogifafiones veniam et congregem 
cum ^enfibus/videlicef ad iudicandu/prouf gen- 
tcs iudicabo«de cjuo habefur iohelis ferfio.in Aie 
tus 1H13 cogregabo omnes genf es et reducam il- 
Ijis in valle lo^aphat et difceptabo cum eis lbi fu 
per populo meo et hcteoUtate mta ifrael«Orrmia 
ergo opera noftra cogitationes et vetbaftricMi- 
me iudicabutur-nam vt dicit gregorius fuper il- 
Jud mzthch vicefimoguarfo.omnescapilfi vefiri 
numenti funt-Sicdeus vias noftras confiderat»' 
et greffus clinumeraf/vt necminime cogitatioes 
aut verba minutiffima que apud noa viluerunt 
in cius iudicio remaneant indifcuiTa>Xunc enim 
vniuerfa opera noftra tanquam fi in frontibus 
effent fcnpta- erunt omnibus manifefta» nam vt 
fcritit ecdefiaftici'vi.in finehois denudatioope- 
r u i fhus.Quinto erit ro reddenda no folu de ma 
fis comiffis U etia de bonis ptermiffis.vn math- 
tncefimo.tuc dicet rexhis c^afiniftris eius erut 











llll MMjllll llll 


llll|llll|llll IMI 


IIM|llll|llll llll 


llll|llll|llll|llll 




III. ...II 




lllllllll 













cm 



7 



8 



9 



10 



i : 



12 



13 



14 



15 



15 



17 



18 



Difcedite a me malignf m lgnem etcrnu qui $a- 

rjtuseftdyabolo etangelis eius»efuriui enim et 

no dediftismichtmanducare ic.cuie fegaatur-St 

!uit vna de caufi3 quare diues epulo non inuenit 

acjue refngeratione.quia pauper la^arus de mi- 

cise/us menfe n/cbilpofuit obtinere«Itcm nofo 

lum dfc com/ffis et omiflis ratio reddetV fcd efiaj 

de f empore perdifo in quo mala faela funt et 60- 

na plurima neglecfoScdiaftici.xvihnumeru die 

mm et tnus dedit 1II1 dnVvt ipfis Talubnter ad 

eius honore et propna falute fp vteret^d multi 

tn vilipendut et tpus inuf lliter confumut»de quo 

fc?r/iarc?us in fcrmonc acl fcolares cocjuenfur di- 

een3 fic-nicbil prcc/o/ius femporcSed heu nicbil 

hodie vilius rcpuf at« f ranfcunf diesfalufis et ne 

moreco3itat'nemo fibipenrediem etnucjredi* 

turum caufat'Sed ficut no peribit capiHus de ca 

piteTic nec momentude tepore/videhcet dequo 

ratio non exigetur.O auantu hoc timebat beatug 

anfhelmus in meditationibus fuis fic dicens.o h 

gnum aridum etinutile eternis ignibusdignu» 

Quid enim refpondebis in 1II0 die<'cum exigetur 

a te vfque ad lftum ocuh-omne tempus viuen, 

di tibi impenfum'<jualiter 3 fefuitexpenfumf* 









llll|MM|!!ll MM 


II II |M II 


III M 






MM MM 







7 



H 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 









8t ideo fapiens dicif ecclefiaftia quarfo.fih con- 
ferua temp-is Sexto et vltimo reddenda erit ra 
tio de omnibus donis a deo receptis.Ipfe eni do- 
minusnicbildaf de quonon veht habereratio-' 
nem.Vnde potius videfur commodare § fimph 
citer fan> Ipfe enim reguiref rationem de omi 
dafo fiue fit fpintuale-Vf funt bonaanime mtii- 
rafia acguifita et infufa.fiue corporalia ' vt forti * 
tudo^agihtas tt pulcritucWfiue teporaleVt funt 
poteftates diuitie et bonores-De bis omibus pa 
tet exemplanter et parabolice.mathei.vicefimo 
fcptimodc quincj talcntis-et luccxix* de nobih* 
gui tradidif feruis fuisdiuicias-Deguibus om- 
nibus oportuitreddi ratio ct fien ccmpufatio fpi 
ntualis-8t ergoficuf fcribifuriob.decimo Scito 
eile iudicmm femper breuiterfacienduinquode 
oibus et finguhs fuperiua lam pofitis ratio ftri- 
ftiffima ejugetur- quare dicebat lob.fricefimo pn 
mo-quid facum cum furrexerit ad iudicandu do 
minus et cum queficrit.'quid refpodebo ilh» O § 
velociter veniet querens tt interrogans de omni 
bus openbus noftns-nam iuxta eft dies perdifio 
nis et adeffefeftinant toa'fq quado iudicabzt dns 
populu fuuvquia vt dicit abdie.capitulo vltimo> 





cm 





|IM|IIII|IIII Mll 


IIM|IIII|IIII|MII 




III... II 












MM lllljMM llll 





7 



8 



9 



10 



i: 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 



I 



luxta eft die3 doml fuper oinnn genf esapfe nan 
9 dicit apocali-iii-ccce vcnio cito- St ergo dicitur 
maru»xiii* vigilateJnefcitis cni auando domino 
veniefrTero an tmdia nocle an gafli canrVan ma 
ne'ne cum vcnerit repenfeinueniat vos dormien 
tes« guod aat vobis dico omnitnis dico'yigi!afe« 
nam/ino vjgi/auens-Venia adte fancjfur etne- 
fcies gua hora venia ad teJtem apocali-vftimo* 
8cce venio cito etmercesmeamecu? eft/reddere 
vmcui<| fecundu operafua • 8t ldeo cariffime cuj 
de tot et tantis te iam cito et auafi improuife et 
fufcifo oporf ef reddere rafione femper vigila ef 
difigenfer fe examina-confcienf ia tuam guo$fa 

dituaexpurga.Vf cnmdnminusad iudicandu ve 
nerit poffis eidem conuenienf er refpondere et in 
ocuhs eiusgrafiaacpeccaforu venia mifencordi 
tet inu»nire.8t hoceft cjuod fuadetur tibi ecdefi 
aftici.xviii.vbidicitur.ante iudidu? interrogate- 

metipfum et in confpeftudei inuenies propicia- 
rionem; 

(L C& iudiciumtimendaeft propter fentenfie ' 
projationem. 

«timu <j iudiciu reddit formidabifc ef pa 
uefcenduVeft horribjhs expefofio fenten- 



! 



■ 





IIM|IIII|IIII llll 


MM|MM 


MII|MM 




IIMIMII 


MM MM 







7 



8 



'? 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



















tie q a iufto iudice func crudelif er eft ferenda-hec 
aut ftia eftfernbilisfpecialiter £pter tnaprimu 
eft incertitudo fnie fiue dubitatio.fiHi cni coftat/ 
an pro fe/vel cotra fc fcrcf «nam vt dicit edefi.ix. 
funt iufti atcj fapief es et opera eoru in manu dei 
£t famen ncfcif homo' vtrum odio vel amore 
olignus fif.fed omnia in'fufurum Feruant incerta 
Vnclc legifur in vitis patrum» <j> cum abbas aga- 
thon moriturus per trcs dies ftaret immobiIi9 a 
pertis ocuhs et iratres cum pulfabat dicentes.ab 
bas vbi es- refpodit in cofpe&a omniu iucluis ar 

fifto-St dixerunt fratres-tu times- Dixit-intima 
virfutc gua pofui mandafa dei cuftodiui. fedho" 
mo fam ef nefciovfru? opera mea accepta fucrut 
cora?deo.quia aliterfunt dei /udicia et aliter bo 
minu«et ideo timeo ncc confido nifi venero ante 
deuui«Dicit eni grego-iufticia noftra ad cKamcn 
diuine iufticie dedueta«'iniufticia e et plerucg for- 
cltt in confpcftu iudicisquod in intentione fulg? 
opantis-Vnde'proueriiii.eft via que videtur fao 
mini iufta et nouiffima eius deducunt ad infcn- 
tii.fit quia lfte fanctus patcr agaton bec cordiah- 
f er aducrtebat«idco |uis in mandatis dei cuftodi 
endis diligenfiffimus fuit.'futuru tamcn iudiciu 




cm 



7 



8 



9 




«i>( 

iw» 

t>WW» 

•v* 

«WMl 

*1i 




«n 



3* 




;«2 



valdc timuit et expauit.Itern legit adhuc in vi- 
tispatrum 9 qiiicty fenea dixiMres res timeo.. 
vna videhcet quado anima mea egreffura eft de 
corpore aliam quando occurffura eft lpfi deo. fer- 
cram vero quado finafem fenfentii in die nomT 
fimo expectauenf aucufura-Bcce quahfer hoc iu - 
dicium multi hn&ixu patru fimueruf propter in 
ccrfrfudine fentetietunc ferende.et vere menfo 
multu e timendu«Vnde matfovii-et funt verba 
raluatoris.Multi dictnt micbi in illa die.domic 
dne nonne in nomine tuo jphetauimus et dcmo 
titi eiecimus et virtutes mulfas fecimus- et tunc 
conRtebitur illw fbcens.nung noui vos/difcedifc 
a m e .£f fipropfcefe tt fuganfes demones ef mi- 
rabiha in dei nomine facief es facrepeffent.'qui s 
potent cflc fecnrus^quis tam fenfte hic poff? vi 
uere cj in hoc iudicio non habeat tremere et time 
re.'nullus venffime/cu non fif mudus a forde fu- 
pcr terram/etiamnecinfans vniusdiei- Hinc eft 
quod fcribitur jfftie.feaiii.feai fumus nos omes 
vt inmudus etquafi pannua menftwafe vniuer 
Fi iufticie noftre. Igitur de omibus oppibus no- 
ftns in faoc iudicio producedis/ quantucung ef if 
Videant bona fiue iufta/ debemus mento formi- 





llll|MM|MN MM 


IMI|MM 


MII|MM 






MM llll 







Clfl 



7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 







dsre* Vn«te lob-ix.verebar omnia opera mea>Sic 
beatuspaulus vas elechonis ^uis de nullo pccca- 
to confcius fibi fuit-Dicit eni actuu.jwriiiego eni 
confcientia bona couerfatus fumapud deum vfcg 
in bodiernu diemfame ficut fcnbitur ecdefiafti - 
ci cjuinto depropiciatu peccaforu noluit eflefine 
m;fu Vndeprima ad corinfh.quarfo.guafipaue 
fcendo dicif.nichil michi confcius fumfed in fcoc 
nm iuftificatus fumhinc grego.ait. iufti aut om 
ne quod agunt metuut-'c\ura tantu confider at an 
te quantu iutlicem ftabunt» omnes eni ftabimua 
ante tnbunal crifti. ficut fcnb1tapoftoI9.xiiii.ad 
rotmnos.gtid^ocjuid ego miferrimus chca vd 
cjuid fjjciam-' dum nil boniperkram ante tanf u\ 
iudicem.Secundu propferguod fententia eft ter- 
nbihs eftilliusfententie dura etlamcnfabrW 
ymo intolerabilis prolatio-'cu cucet-itc malcdifti 
Vnde matb/j«vCum venent ftlms heminis in 
maieftatefua«etomnes angeli cum eo'tunc fede 
bit fuper fedem maieftatis fue-et cogregabuntur 
ante eum omnes gentes etfeparabit eos abinui- 
cern firut paftor fegregat ouesab bedi3-et ftatu- 
et quiclem oues a destns.hedos aut a finiftns.tuc 
dicet rex hisgui a destns eius erunt-venite tene 






. 






i 



I 






thfti patris mei poflidef e p-ufatum vohis regmi? 

a conftitutione mundi.Sfuriui et dediftis michi 

manducare.et cctera que fequufur.Xunc dicet his 

qui a fuiiftris eius erunt. d/freditea me mahgni 

in ignem eternu qui p aratus eft dyabolo et ange 

Iis eia&Vndequidfriuclicisiti Iite breuis eft vox 

Jfe.vemfe.d/cefurreprobis ife.venifeprobis» O 

grafiofiiTimu et dulce crifti alloquiu-'cum dixerif 

Venite . Odurum ef amarumtymo intolerabile 

vetbum f cumptonutiauent.difcedite a me fiue 

ite- vere vere afpera vox lte. vox eft bndicta ve- 

nife. Vnde krnardus-O § graue § inuite a finf • * 

/fris erif. jf e c u a dextris vos vcnife dicef n x Ut» 

g/for vite. Ifte eft g/adiusao vtraq partc acufus 

txiens ex ore fi/ii homin/s.vf habefur apoca-pri- 

mo et etia decimo nono* Cerfe func percuciet let 

ram virga ons fui ef fpinfu labioru fuoru inter- 

ficiet impiu«vt babetur yfaie vndecimo.0 % tet 

ribileeft lllavocem tunc audire. Vnde augu-fu- 

per iohanne?.cjui ceciderunt ad vocem vna?cnftl 

monturi quid facient fub voce iudicatun.ipfe fi* 

quidem rugiet ficut leo.flmos tertio- /eo rugiet.' 

quis no fimebit.Item yfue quinfo-rugitus eim 

vt/eonis«Stieremie.xs v .d3mmus deexcelfo ru 












l'»IMMI 


Illllllll 


III II 






MM MM 







7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 







■■ 









•' 










,1 







giet et de habitaculo fuo dabit 1 vccem fuam 'pet* 
uenietcp fonitus vf<$ ad extrema terrcquia iudi- 
cium domio cum gentifcus-Certe tunc vox domi 
ni ent in virtutc voxdomi in magnificctia-vox 
domi confringens cedros-nam funcdominu6 con 
fringet ccdros hbani/hoceiHupbos ef efafos eius 
fyeoafes inimiWoui mox vt hononEcati tuerit 
ct tar.Q cedri exaltati/cjuemadmodu fumus de fi- 
cient/cum in hoc iudicio humihati fuerint a do- 
rninb et quafi penit9 ad nichtlu tedafti. bec ttii 
vox aomini tnt Ticut tonitruii verlerans temt 
Xdeo lob.xxvi-tremensdicebat-guis notent toni 
truum magnif udinis Jnfueri* Vncle p teUntotm 
\t de ceJo dominusef aJfiflimo dedit vocem fua? 
Item !ob'tncefimo feptimo tonabit domino vo 
cefuamirabihterAjuifacit magna et infcrutabf 
ha«Winc anfeimus in meditationibus fuis dicit. 
quid dormitas aima tepida et euomi digna^qui 
non expergifcitur qui nontremet acl tantu toni« 
truu non dormit fed mortuus eft.Item verbum 
domini erit admodu fulguHs corufcantis- Vnde 
?acbane.iX'exibit vt fulgur laculu? eius et domi- 
nus in tuba canet-Ccrte ficut duit yfaicxxvii. in 
i\U die danget tuba msgna. Hinc dicit cnfofto- 



O 






J 



t 



mus fuper iUud tnathei viccfimo q T .iarto*vn:tu* 
tes celoru mouebunt' Verc vox magna.vox tube 
tembihs-cuiomiaobediunt elemefa/que petras 
fcindit/inferosapenfporfas ercasfrangif/ vincu 
la mortuoru diffoluit et de profundo abyffi aias 
liberates corpon&us fais reddit'ef ac! iudiciu ire 
cofripeUibPiecaiQt omia ciciusconfumam in op& 
re q fag/f fa franfit in aere* Dicente apoftolo pri- 
ma ad corintl>quinto»In momento/in lctu oculi 
in nouiffittutuba*Dehac ctiam tuba c\icit hicro 
nimus fuper math*qiiotiens diem lUum conficle 
ro fofo corde con tremifco* fiuceni comeclo fiue bl 
boifiue ahquid aliudhaolkmp videfur ilU hor 
tibihstuba fonare in aunbus meis-Surgife vos 
morf ui venif e ad iudicifrHunc diem hequenttt 
debet cogifare quilibet f ribulaf us/feu onere jpeni 
tentic «Kg?rauatus et inde magnu fufcipet in ani 
ma fubleuamen»Vnde gregoanomeha-dicm ll- 
lum fratres cariffimi ante oculos veftros ponite- 
et quicquid modograue cernit in eius opentioe 
Ieuiatur.debemus etiam huncdiem cxpauefcere 
et timere.nam eftdiesireMies magna et amara 

valde^It em yfaie tncefiuiD»cccc diesdomini cru* 
delis vcniet/indignationteplenusef ireet f:iro» 













ll»llllll 




IMI|MM 






MM MM 







7 



6 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 





-HV 



V 





ris.Xoelis ejuarf o« fol conuertetur Jn tenebras et 
luna in fanguine antecj veniet dies domini ma- 
gnusethornbilis. Oquanta metuebatbtusber 
nardus bunc di em guado clisit* cu? recordor mo 
nturus/guid poft morfefum fafiurus»' rerret ter 
ror me venturus cjuem expetfo non ferurus.fe r« 
ref dies me f errons/dies'ire ef iutonai cfiea lu • 
flusef mcrons/dies vltrixpeccatoru-De hoc tti 
am die ait ldem in fermonc fionudi ftabunt an* 
te tnbunalmfti vt audiant voce* iudicii quiob- 
clurauerunt aurcs fuas et vocem confilii-cjuid eni 
loquifur dominus.agite mquif nenitentil' mul* 
fi diffimulanf/mulfi confimnt aures fuas ef clf. 
cunf.duruselt hicfermo. Non ficimpii non fic* 
quonia infonuent durus fermo/ verbQ afperum 
cum pronuntiatu fuerit«Ite maledifti in lgncm 
ctemu.Quid ergodicent in llla dieterribili mife 
npeccatoresperpctue condemnati'cum vidcrint 
fanclos ad regnu vocan-'atcg femetipfos ad mor- 
tis fupplicia eternaliter dcftinari.Certe ficutdi- 
citur fapitntje quintogementes pre anguftia Tpi 
ntus.diccnt intrafepenitentia agentesHiifunt 
quos ahquando habuimus in derifum et in fimi 
Iitudinem improperii nos infenfati vitam illo • 










i. 



rum eKtimabamus infaniam ct finem llloru ft* 
ne hDnore-Qnpmoclo ergo ccmpufaf i funt Intef 
fili03 dei et inter fanctos fors illoru eit-Nos erra 
uimns a via ventatis et lumen iufticie non illu 
sitnobiset fol intclligenfienon eft ortus nobis* 
Lapfi fumus in v/a miguifcifisetperclifionis-St 
amhulmmw vias tfifficiWviam domi igno- 
lauimus.Qujrl nobig profuit fop&ia aut guid di- 
uiciarum laeiantia contuht nobis.tranfierut eni 
omnia »Ul tan§ vmbra et tanc|nuntiu3 precur- 
rens ettan^nauis'que pertrafit Huctuanteaqua 
cuiusrum prefprierit non eft veftiu inuenire. ai 
Uhee ccnktfia etpcnitetia entnimisfarcla p e- 
nkehunt quitfem adpenamfed non cduerfanfur 
9A veniam. nam func nonent amplms /ocus ve 
nie etmifericordie-Ted equifatis et iufticiecu pro 
nutiat a trcmendo ludice Xf e et venite • O cj heC 
fententiaab hominibus eft fimenda* Vnde iegit 
in vifis patrQ cj quidam fantfus cu? fpir itus for 
nicatjoais ipfu? grauite* femptaxet,e*orauif do 
minu vt temptatorei vifibiliter appareref/quoo 1 
fartum/eft.tuuc fen&isifte ait.qma tibi proficit 
•q fic mc temptas.eft enim fumma fatuifas. no- 
fti nanq^ cj> ca alique in peccatu preciptfespcccatu' 









I 





"'"l""| 


""III" 


MII|MM 






MM MII 


llll MM IMI Mll 





cm 



7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 





• V 








tuu aggrauas ef es wnfequefr penam tuamfic au 

gm>ntas.Befpondens demon ait-fcio eni verum 
e£Te quodloguens. fcio eni cp quanto plures pecca 
re f e:ero'tanto diem iudicii amplius recordabo». 
illam aut diem fuper omia reformido'in gua du 
ram illa fenteutii me aucififuruexpeclo-ifemale 
dicli in lgnem cternu'qui paratus elt dyabolo et 
angelis eius • 8t vt fulmiatione ilfius fenfenrie 
faltem ad tempus valeam retardare» Ideo nitor 
homines tam grauiter temptare.O deus eterne 
quantutuc demones et mifen p&ores timebiit et 
a voce tonitrui tui formidabunt.fit.ergo fi volue 
ns hmc vocem non timere et in illa die hombih 
et magna fecurus eHe^emin^ nunc opera iulhtie 
pietatis et mifencordicO 9 khx f uent et multu 
beatus qui nuc intclligit fuper egenu etpaupere 
na.n in die llla mala hbetabit cum dominua-pro 
uetbioru.Ki. bene faciet animc fue vir mifencors 
Bac etiam condignos Iru&us pemtentic na? qui 
nac feminat in lacrimis et dolore' tunc venietes 
venient portates manipulos fuos cu magna exu! 
tatione-Sed multi nuc feminant fpinas et }i?ani 
am/ putantes fe tunc tnticum meffuros. non fic 
impii no ficque eni feminauent ho hec et metet 



' 





i, 



aicit apoftolusad galatas.vi- 8f ergo dicif domi- 
nus-o^ee.vii.araftis impietate- iniquifate meffui 
ftis. Vndeqm femiauent peccata etaclus nequi- 
cie/metet lehennalem penam» gui vero virtntea 
et opera penitentie/coIJjgef gforiam fempiterni 
rum qui fcona egerunf ibunt in vita? eferna. gui 
vero mxla in ignem eternQ.opera eni illorum fe 
quatur llfoo.fcribi tnr apoca.xiiii. nam opera func 
faiuabur.t et opera condamnabuf. Hinc eft quoct 
dicitur lobanis.v veniet hora in qua omeVqui 
in monumeti» Tunf audient vocem domi et pro 
cedmt gui fcona feceruf in refurreftione vife« qui 
vero mztein refurretfione iudir/i. Vnde apoc*. 
•ii-dicif iudex affufurus.ego fum fcrurans corda 
et renj3.et dabo vnkuiq veftrum fecunda opera 
Tua.Nam vt dicitur abdie.capitulo vlf imo.ficut 
feciftiJfiet tibi. 8t er S o fcnbitur leremie.quiqua 
gefim> 8t runt verba iudicis rf angeloa malos 
depcldre confcmnatoficdicentis.redcliteei Teca 
dum opus fuuiusta omia que fecit facite rifi.gt 
igiturfi velis autumnu bonutucbakreetmul- 
tis frufrbus abudare/femina nuc largiter in boc 
vere prcf entis buius vite.nam qui parce fem/naf 
parce et mefef. vt babet-ii-ad corinfb ix.Sceua 









1 



llll llll llll llll llll Mll llll llll MlljMM MMjllM llll|MII llll 




llll|llll 




llll|MM 











■: 



7 



;- 



9 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 











i I 












qui feminat In" makaiftioibus ef peccatis At cif- 

dem et metef.nam vt aicitur comuni prouerbi. 
Quoa fibi quirq? fer it prefcntis tempore vite hoc 
fibi meffis cntMu dicit ite venitcU Xertio ve- 
ro propter guoa fententia iuaicis dicitur terribi- 
!» eft defolata ct omni dofere/pfenadamnatora' 
adeo et an^ehs et ab omibus fenctis eferna fepa- 
ratio/cumpjrsfmiftraa aemonibus rapiefur.in 
inftanti eni et fint mora hornbrii illa fententia. 
aVore cnfti puulsata erunt parati atmonts cm 
ieliffimi rapientes aaimas mueroiu ducetts eas 
velociteraafupplidurempiterna.Wocetiampa- 

tef figuratiue hefter.vii.demiftris affueri regis* 
qui erant iuiMimi ef parafi a^ rur P endenaum 
aman. Vnde cbcitar ibidem. necdum verbum de 
ore resis exibat et ftatim operuerunt f acie^ eius. 
rerui regis.Sic dyaboh in oie illa erunt paratilft 
mi ad ftatim rapiendas animas peccatoru-St hoc 
eft auoa dicitur in lamentat5nibus ler emie.capi 
tulo pnmo.omntsperrecutoreseius apprebeac- 

runt eam> Vna». cnfoIb.ae reparatioc lapfi.cogl 
ta reoos illos et horrenaos penaru miniftros qui 
pclSres pcipitant aa rupphcia rempiterna. Itern 
hugo de rcl5 victore. tottores bornbilcs qui nucj 



11 









■ 





IM|IIII|III 1 



cra 



7 






8 



10 



.1 



II I 
12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 



X 






mifet ent erut parati vt data fenfentia te datrma- 

tum'rapient'acTtotmenta*tunc miferar.cb trifer.' 

lamentido chces-futcepetunt me ficut leo paratufl 

acl predam et ficut catulus leonis labitans m ab- 

chtis-O clclor incffabilis' o pena inchcibilis talis 

amariffime kpmtionis> Vnde bernawn medita" 

tionibus fuisdicif'Cju;fpufssmeror erit-'quis lu- 

flus gue fnfticia'cum feparabunt mali a conforco 

iuftoru et a vifioe dei ettraditi in pfate? demonu 

lbunt cu lllis in lgne eternu' lbicg erunt fine fine 

in luclu et gemitu pcul rele^ati a beata patna rj^ 

diii et in gehena nuc] luce hituri iuxta qtitate cul 

p?pena?fuftine(e3'3Cun:iI!i mifen pccca or?sde 

oumiredempfioede/pennfes v% mefcrnunon 

videbunt fumen.nam introibunt in infenora fer 

te tradent in manus gladii parfes vulpium ewuf 

Hoc eft ipforu demonii qui funt frauduleti et ne 

quiffimi inoibus ad nocendti'De hac fepationis 

pena fic dicit crifofto» in hbro de reparatioe lapfi 

nonulli imperitortl putant/fibi fupeffe et optabi 

ie vidzn.fi tantu careant gehena. egoaiit multo 

grauiores 9 gehena eft dico effe cr uciatus temoue 

ti et abiici ab iUasIona«'nec puto lta acerba effe ge 



V 





^ 



. 



11111 MM I IIM MM I MM MM I IIM MM I IMI MM I 






llll|llll 




llll|llll 











■: 



7 



;- 



9 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 

















henne fupplicn vt fant 1H.1 dequibus audi quod 
dieit beatus petrus.torquctur is qui arcetur a co- 
fpe&u crifti.tac erede micbi penis omnibus gra«- 
ui us eftV boc eftfolum quod fupcrat gebennam* 
Vnde ldem fuper illud mathL>i decimo fexto- 8sr 
cidetur etin lgnem miffefur-lntolerabilis res eft 
g»henna'quB mkist etfupphcium hombile-U- 
men fi mihVquisgehennas ponaf nichil fale eft 
dicturus quale eft ab honore lHius glorie propel 
h et exofum effe crifto«Nam fecundu bcatu au$u 
ftinum.teprobimallentomne totmentum fufti- 

nere § videre facie? iudicis lrati. Vnde lobehs fe- 
cundo' A f icie eius conrremuif terra mofi funf re- 
Ii ef fol et luna obfenebrafi funf et ttelle retraxe- - 
r unt fp.'endor?fuum a hc\e eius trucidabant po- 
puli* Certe domine f unc peccatores infrrmabunt 
et pjnbunt a facie tua et hoc pre dolote nimio cu 
tx\ videtint auerfa} et q> ad ipfos tembilit como 
t mvte crudehffime dicente lHud hieremie.xviii» 
dorfum ct n3 f aci? oftenda eis in die pditois eoru 
O quilis fep mo § ^rauia et armta tiic diuifio cu 
iufi? p&otis a facie diii fibi totalit indignatis et 
tembilitdntis-amename dicovobis nefcio vos- 
















r 






Vnde quidf.Caroru frtftra aifceflus &,ft, w li?ls 
Corpons ef anime tnftiffimus a deitute.Canfr,, 
tm propter hec o nnia fupra ditfa ef quaf, inEnf. 
ta ain que caufa breuifans obmiff U nt-W^,f (1 
mini et leuaf e cap.ta ve/tra acomni fimore « tre 
more diem rffam precauefe. nam ficut diafur fo 
phonithiam eftdicsdomini magnus ««feeft 

ppeeftd.es domj. vigilate ,t^ quia ntfahS 

befalonKenvltimo.Eratrescr.ftidiligentesfi 
h^ua dies domi ficut fur lJb f„ nofle veme". 
C «m em d^rintp^ ef fecuritas func rep e fi nus 

benfrs ef no effu 3 ,en £ . vos auf frea no eftis intl 
nebn 3 * vos m dies fancj f ur C o>ehed,t m3 
«i vo 3 fifai lucs eft,s et filii dclg.t no dorm 3 
mu B ficut c«en.<fcd vig.Iem, * fobrn fi mus . h c 
vbi UF a.Xt em luce.*Ki.aftendite vob.s ne f r ! 
te grauent cordavra ,n crapula etebnetafeetcura 

*3 J**?*-* «» "• repetmad, aSfc 
tan. 3 iaqus e. fupueniet in oes quiMet hv fJ„ 












J— o 


















IIM|MM|I!II MM 


IMI|MII 


MII|MM 






MM MM 







7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 










;* 












, 



9 

et ftare ante filium bomi* Wec omniaibidenv* 

Ham in ventate ibi er.t timor et tremor et into 

lerabihsdobr.Vndeiohelis.iii.masnua eft dies 

domini et ternbil.s valde- et quis fuftmeoit eu v 

6t yfaie.ii.introibunt in rpelfcwperraru et vora- 

oinesterre a fane formidmisdm et glona : maie- 

ftUis eius-'ca furrexent pcutere ierr*tuc e, in ttt 

mitu co-culcab.t terra etifuroreobftupef.cietgj 

fea ficut fcnb.t *A*»*8t ^amt 7 rue-, ; qiud 

facietis in dte vi&ationw et cakmitat» & lotv^ 

venietis ad cuius f ugietis auK.Uu.Certe *mm> 

ritunc n5 erit refugiunullu fotaen/feu admfo 

ttaj.Vnde anfelmus bbrodei.mihfudmibus.tf 

d^tris eruntpecc.fi accufantia* finiftris infini- 

U demonia/fubtus horrendu cahos/de fuper pre 
fentiaiudicisirat^forismudusard^/mtusco 

L^vbiiuft.vixftob^umiferp^ 
fic aefhsnf ub quo f agiet laiere tuc ent impoffibi 
le et apparere imolerabile Item eft dicta fnia eo 
rrmis formidabilis ettimenda. quia no folu cor 
pusduudicat/fed etiam i P ram animam condem 
nat.Vndele3.tur in exemplo 9 duo fratresquo 
rumvnus erat fcuus et ater fapiemi ibint pari 
tea in ea&m vwGwn autem veniffent ad biui- 



I 

A 



















um?vbi eranf due vw vna cleMaWrs et pulcra» 
relicjua vero inaMis et afpera-fafuus vidensivi* 
am deletlabikm dixit fapienti» 8amus per banc 
vianvfepiens refponcht' frateretfi via iftapqua 
iredefiderascfefecfobi/is fit'famen ad malm bo- 
fpicium in fine de-ducjf» Vnde confu/o vf per aM 
viam f rmfeamus-na §uis lfta fit afpera et inabi 
lis-Mucit tn finahter ad hofpiciulaudabile et ma 
gnc honeftatis et quiehs.Befpondit fatuus.'ma- 
gis volo o:ulis meis credere § tibi •' clc bis que tii 
no vides-et fic fepofuit 111 via deleclabih etame 
na 'quod fapiens confiderans cjui nolens eum di« 
mitfere/ipfum ftguebafur. f ergenfes aiitparifer 
incidewnt ttatim in /afrones gui/eos ab</nuicem 
feperantespofueruntin «rcenfcus ftueriis.Ba- ■ 
ftum eft autem' vt rex illius terre preciperet qua. 
dam die omes incarceratos coram fe adduei vt ip- ' 
fos iudicaret. Venientes autem ifti cluo intei ce-. 
teros cumfemutuo viderunt. fapiens dixitregt* 
O domine rex et iudex' valde votis congueror de 
lfto fratre meo« nam cum effemus panter in via' 
et lpfe fit faf uus.'ego vero fapiens reputstus nolu 
it michi credere vt iuillemus per quandam via? 
bonam /guam fibi demonftraui/ fecTfecjf me ne 















ll»llllll 


1 llllllll II 




Mll MM 


MM MII 







cm 



7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 














temm pcr qtiancla? viam mahm.'vbi ceciclimus 

in latrones» vnde reus eft mortis mee-B^fuus di 
xit econtrano regi»clomine rex e?o aduerfus fra« 
trem mcum babeo maiore cafum et raf ione con 
gu*rencli'n*m cum ipfefapienseft non debuiffef 
tam faciliter mc feguufus fuiffeper wam guam 
fciui t fore malam*cp fi non feciffet • recWffem vtv 
($ 6t fccjuutus euj f iiiifcm et prefens pricufu nuf 
latcnus incurnffemusVncle vero reus eft mor- 
tis mee«His verbia ex vtracj parte auchtis'rex ta 
lemprotuhtfententiachcens-tufatue noluifti fa 
pienti cr'edere-et tufrpiens feguutus esfatuuin 
itinere- i^il ambocfebetis lam fu/pcndi et morfe 
condemn^rj.Siccrif in die iudicii etin confum- 

matione feculi 'cu? exibu nt animc de latibuhs et 

corpora cle fepulcriar ad recipicnclum iucUcium cle 
commiffis omnibus ct omiffis* Nam corpus fa- 
tuum-quia noluit fecjui confdiu anime fapientis 
et fpintus fapies-guia fe^uutus cft corpus fatuu» 
igitur cUrnnabutur ambo in extremo iuclicio- Bt 
bac cle ca fnia iuchcisdci gladius ab vtracjparte 
acutus chcit»vt habet apoca-i« nam pcuciet cjuo ad 
corpus etaniajmiferupeccatore Vn mathoMHu 
timete 9 pot corpus et anima perdere in gebenna 






>/. 







1111)1111 II M 1 1 M M 






llll llll 




llll llll llll lllllllll llll llll llll llll llll 






llll llll 


llll|llll 



cm 



7 



■i 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 




3&em diftam fenfentia redclitmulto fcrmidati 

lem et tiimndamquahtas lpfius ijdicii«8ft cni^ 

fetenda a iudicccmumfpe&otymoprudentiffimo 

qui non potent Jalli» nam omia fibi cognita funt 

et nota-ipfe eni nouitabfcondita cordis fcrutas re 

nes etcorja dea&Vncle ad hebreosquarto- omia 

nuda efaperfafuntocuhs eius'deuseniminti:e- 

turcor*vt habeturprimo rcgu«xvr6t ecdefiaftici 

vuelimo quarto- ocuh domini mu!top!us lucidio 

tes Tup^r folem circuf picientes omes vias homi- 

na et jfundu abyffi et bominu corda intuentes in 

abfcond jfasparfes. Stergo vtdicit boecius profa 

vltu quinti <fc cofofatJoe./Wagna nobis incbta eft 

bemhcimdi necefljfas cu ag&mus omia ante ccu 

los iudiciecuntfacemcmjs • Item icremie tricefi 

mo fecundo<ocuh tui aperti funtfuperomnes vi- 

as fihorum adanv' vt reddas v nicuiqj fecundum 

Viaa fuas et fecunduhuclum adinuentionis cius 

Ifte eft iudex valde metuedus*cui pfpecfobile eft 

omne fohdum et apertum omne fecreturn/cui ob 

fcura chrent^muta refpondent/mcns fine voce lo 

quitur et filentiuconiitetur* Weccft f cntetia feren 

da a iudice iuftiffimo qui non potent flefli- nam 

iudicabif orbem terrarum in iufticia'ef poplos in 



II **■ 

1 

1 

I 


Mll Mll Mll IMllllll 1 M IMllllM IMllllll Mll Hll Mlllllll Mll llll Mll Mll IIM M IIM 


-. 




| 
1 


II Mll Mll Mll Mll III III 1 IHllllll Mll Hll Mlllllll Mlllllll Mll IIM Mll Mll 







-* 






equifate«nullu3 eni veretur potentia nec ahcuiua 
accipit perfonl /nec ahquomunere tunc placaf- 
Vnde deuf ronomii-x-deua rnagnua 'poten3 et ter 
ribriis qui perfonam non accipit nec munera» cer 
t> tunc plua valebit pura confcienfia § marfubia 
plena» tunc diuitibus nicbiiprodent Aiukmum 
copia fed folu pietatis et iuftrcie tuncprofunt ope 
ra.8}echiehs»vii. argentum eoru? fora3 eiicie t et 
aurum eorum in fterquilinium ern.argentu} et 
aurum non valebithberare eosin dte turotis do 
mini-tunc apparebit dolus fecuh/falfitas mundi 
ac vilitas et indignifas oim diuiciaru O § du/re 
§ locunda erit tuc odilfe mudu tt 9 frifte Q ama 
ru babuiffe mundu cara*. faec etia fnia ferenda eft 
aiudiceque preabusno corrumpit necg mitiga 
tur.Prouer.vi«nonacquiefcet cuiufdam precibua 
8t ldeo vt dicit cnfoftoiuus.ibi angeli pro bomi 
nibus no intercedent. quiaiuftus iudex tuc no fa- 
ciet mifencordia tf% recldef vnicuicg fcdm fua me 
rita vel demerita/equam et inflexibilc iufticia^ 
Vnde e^ecbiehs- vii.fecundu viam eorum faciain 
eis et fcdra iudicia eoru iudicabo eos-' et fcient qz 
cgodns'8tergo lob-ix.expauefdsdiceg verebar 
omla ojpa mea 'icienscp non parceres dehnqueti» 



- 
V 















\ ->f 




D > bis omibus oemaMtl profo- iufte quide M- 
cabit necotbnat acceptabit pcio nec cortumpet.' fea 
nec vcibus iMet . 8t »31$ labora driisent iHic de- 
fer re iufticia >vbi mifencotdia n5 poteris inueirr 
nam vt rcribit-xi-nueibi. no jxfcrat diuiciein die 
vlttome fed iufticra fiberaoit tuc a morte .Canffi 
me'fifco/aresfec?oes fuas nefcietes valde acriter 
ninenf de ex.imine mgri- quia fotfitan acnfer cor 
ti^ent.quantu bnt tunc timere miferi pctores de 
esArema m&moe fuvnmi m$ri et iuclicis ' qui no 
ft uduerat in libro iufticie et veritatls- certe in boc 
exanrie g nuc mahsnant/extermiabut-iniufti ci 
panieni et feinen eoru peribit- £conto vcro. tunc 
in menoiicietern.ieruntiu/ti'abaudifione ma- 
lapenitus non timeout • 8t ergo dicif ur ccclefiafti 
ci-xviii-ante iudiciu para tibi iufticia?.Hec etiam 
tentetia fent a iudice ctudell et comoto qui no po 
tent placati» nam dns q niic natutakt roaTuetus^ 
vt agnus-tuc apparebit quafi leo rugietis ctudelis 
et comotU3>Vn o"ec-xiiii. et poffunt effe verba do 
mini de auans^ulofis ct fupbis in die iudrcii fic 
(hcenclsiuxta pafcua fua adimpleti funt et fatura 
ti et eleuaueriit cor fuum et obhti funt mei. £t ero 
eis guafi lcena- 8t ficut pardus in VJa affynoium 












v l 



7 





Mll MM 


MM llll 







8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 


























) 



©tcuera eis guafi vrfa rapfis cafulis ef difrumpi 
interiora lecoru eorH ct conOimma cos ih quafi 
leo. guicl cni crudelius iftis beftiis poflef inueni- 
ri.Xtem dicetdominus ad impiu condemnandu 
lllud ejechieliS' vii.finis venie venif/finis fuper 
quatuor plagas terrc' noe fin/s fupcr te ef eraif fi 
furorem mcii in fc ct iucficafio taa vmtuss ef 
pona cofra f e omes abhoinafioes f uas<' et no par 
cef oculus meus fup^r te et no mifcrebor' fecl vi< 
as tua3 ponam fuper te et abhotniationes tue in 
media tui erunt et fciet quia ego dominus- venit 
tp us/ propc'eft dies occifiois nuc de ppinguo effa 
efom lram mea fuper teef coplebo futoremeufu 
per fc Cerf c domfe ficuf ignis qui comfcunt fil- 
uaj et ficut flima combur<»smotes'ifa pfequens 
tuc 1H03 in tepeftate tua et in lra tua ct in f urore 
tuo obftupefacies'gentes. Dequo dicit yfaie^xx. 
ecce nomcn dni de longinquo veniet ardens furor 
eius etgrauisad portandum labia eius repleta 
funt indignatioe et lingua eius quafi lgnis deuo- 
rans et fpus ciua quafi torres in vnda vfcj ad me 
dium colli ad pdendas gcntes ad nichilu hunc fu 
rorem prcuidit lob-in fpintu cum dixit-guis mi- 
hi hoc fribuaf vf in inferno protegas me et aafco 








1111)1111 II M 1 1 M M 






Mll llll 


llll MM[MM llll 


llll lllljllll llll llll lllljllll lllljMM MM 













cm 



B 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 



. 



dassne dontcpertranfeat furor tuus « Vaeianta 

etittunc feuentas iudicis cj nec verbis potentei 

prtei nec mente cogitan.omia eni iudiaa ab ini 

tiomi-di fuper hurnanu genus haEita funt' tan§ 

fciUerefpeSufurorisdomiguein boc iudicio ex- 

ercefcif. 8cct g djitritfusrediet ad iudiciu/g mi- 

tierefarrexitet tranfiit ad celu?« Vnde grego-in 

omefia fuper lHud iohannis«xx. thomas vnus ei 

duodecim qui dicit didimus ftcait. vitam igitut 

vtMtntresmorerqj compoite/etfcisciui mitw 

refurrexit a mortuis cjdiftnelus in iudicio veni 

et preuidefe.Ceifein die fremendi examinisfui 

rujangc/js thronis et Amtionibus cu prinapatv 

bua etpmbueapparebit-ceh3 et tema ardetibuB 

cun&fcf elemenfis in ofcfeauii fui ferrore como- 

tis.hunc ergo tanfi pauons iuAice anfeoculos ve 

ftro3 ponite hunc venfuru timete vt hunc cu ve- . 

neritnontimidifcdfecun videatis. timedus eft 
ergo modo ne tunc timeat-terror lllius ad vmra 
bone opationia nos exerceat/ metus iltfus vitam 
noftri a prauifate copefcat.Michi fratres credifi 
ejuia tanfo t3c erimus fecun de eius pfentia gua- 
to nuc effefatagimus «%& deeuIpa-Cerfe fi a, 
Uquis vcftra ca fno aduerfano caufa? dic?urus in 




^ 



llll llll IIM llll II III II 1 1 llll llll llll llll llll llll llll lllll llll 




llll|llll 




llll|llll 











■: 



7 



8 



9 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 













1 




meo iudicio die ctaftina effet exhibedus totafot- 
taffc nocle infomne duceret quid fibi dicere pofl? 
quid'obieaioibus tSaettt/fe cu Colicita et meftu 
ante mcnte verfaref ne me inueitet afperu vehe- 
ment metueret/ ef ne aputi me noxius appareref 
formidaret etguis ecjo auf guid ego.nimiru nolo 
ge futurus poft homine vermis afcp pott vtnmj 
puiuis.Si rrgo fata cura rjtirneTa? iucucio pulue- 
ris.'qua intcntoe cogifcncW eft qua fotmidine ,pui 
flencia eft iuAicitttatemaie&atia»Wec oia gtt§o 
vbi fupra-ftdhuc funtquedaaha pdifta fnia? 33 
grauanfn.primu videl? guia lbi no eft pfas refi. 
ftendi-Sapicntie.xi. Virtute brachii fuigms refi- 
ftet .Htyfaie.siiii^uis refiftef iucucio tuof veie nl 

!us pof refite.Ted omes gnafrfet oportet covrpa 

rere/ ac fcntcntia fummi iudjcis vdint nclintco- 
ram angelis expeftare.Ipfe eni loquit pet yfaiam 
.xxxxvii-ad peccatote condcmnandu in hec vetba 
Reuelabit ignominia tuact vidcbit ob^briu tuiV 
vlf ione? capiavn ct no tefiftet michi hoir.o. Vnde 
iob«ix-deus cuiusirerefiftcrenemo po cft« nam fi 
fortitudo qrit robuftilTimo eft» Itcm hcftet.xiii* 
dne deus tex oipotens in ditione tua omia pofita 
funf et no eft gui poffit refiftere volutati tne-m ci 










1111)1111 II M 1 1 M M 






llll llll 


1111 inijnii 1111 


llll llll llll lllllllll llll llll llllllll llll 




III! Illl 




llll|llll 





cm 1 



7 



H 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 



• 



\ 






fedh ceium ct terra' ct quiiquid ceh arabitu con- 

tmef ur dnsomniutu es'nec eftqui refiftatmaie- 

ftati tue-Xfte cft magnus clnsfoitisct potensfcu 

ius magnitudinis et potcntie no efl numerus ne 

cj fini3.nullu ctiain quantucunq? magnfi ipfe ti- 

mebif.Sapienfie-vj.non verebit dns magnitudi 

nem cuiufy quonia pufillu et magnu? ipfe fecit* 

omia eni fufeie&t crunt pedibuseius-' et timebut 

eum in die illa vebement.Nam vt dicit e^ecbic- 

ns.vii-in die iudicii et iuroris domi rex lugebiti 

ctprincipes induent merore.Item apoca.vi.Re- 

gesterre ef prkipesettnfcunietdiuites efiortes 

et omis fenms et Irfcer abfconnet fe in fpeluncis.' 

ct in pef m montiu et dicenf montibus' cadif e tu- 

per nos ct abfcondife nos a facie fedentis fup tbro 

nu^etabira agni. quonia venit dies magnus ire« 

Stibidem-xviii-fiebtltet planget reges terre qui 

cu babilone foxnicati funt et in deliciis vixerut cS 

viderint fumuinccndii eius longe ftanles.' jpter 

timore tormentoru«Certe tunc trit tnlulatio ma 

gna qualis non fuit ab initio mundi vfc$ modo. 

iicut dic;t mathei-xxiiii.ftliud eft quod dicta fen 

tentia ajgrsuat quia non eft lbi locus pcccrifcus/ 

fe occnltandi feuhundi-nam vt diat fceafusan- 







r 
















fefmus-fatere tutic mt impoflibiIe*ef apparere i'n. 

toIerabile.Vndeiob capitu.vicefimoquarfo. non 
fnnt tenebre ef non eft vmbra mo f 19' vf abfcon. 
"dantur ibi gui operanfur miquitate.Item bemar 
clus in fermone.nudi ftabunt jnfe tnlunal crifti/ 
vt audient vocem iudicii gui obdumiewnt aures 
fuasad vocem confilii.vt fuperius allegetum eft 
Canflime bunc diem time/ hunc iudicem et ch- 
minu omnia ludicaturucordialiter exp^uefce' vt 
eo dilicrentius peccata poffis euitate.Na n vt Ic«- 
bit eccleiaftici.i.timor domi expellitpeccatu.St a 
Iibi-in timore domim omis homo cfrcfinat a ma 
Io«Ifem aliud eft.gu/a non cfl tbi locueadaluim 
appellandi necfpjciufugiencl^phh quo lbo a fpi 
tifu tuo et quo a facie tu^ fugiam.fi afcendcro in 
celu? tu iHic es 11 defcendero ad infemu ades- Vn. 
de dicit dns de pctore amos-ix. fugiet ct no falua 
bitur ex «s qui fugerit fi defcendennt vfc# ad m- 
fetnu'inde manus mea educet eos. et fi afcencerit 
vf<$ ad celos inde traham eos.et fi abfconditi fus- 
nnt in vertice carmeli.'mde fcrutans aufera? eos» 
etficelauerint fe aboculis meis in fundo maris/ 
lbi mandabo ferpcnfi et mordebit eos.£tfi abie- 
rintin captiuitate coram inimicisfuis/ibi raan>- 





























l( 


> 








1 111 






■ • 




1 






*^^b^_ 






™ 










^fflflff 






MM llll 


"I 1 


Illl llll llll 1 1 1 III 1 II llll llll llll llll llll 




II III 







cm 



7 



H 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 



V 




clato glaclioef occicfenf eos~ef ponam oculos mc 
os fuper eos et in matu et no in bonu 8t ergo lob 
.x-Qcclicit dominus-omia iudicafurus no eft qui 
de manu meapoffit eruere-Cerre ficutpiane vi- 
deo-vbic$no3 inueniet omipofentis manus» Vn 
de auctor de curfuanime.Quid faoes diues nuf 
§ fufus bene viues-Quo vertes curfum no fiitua 
es bic ne<$ furfum. Si mifer afcendis celcs vel ad 
Cidera tendis.Imperat in cehs verus eft c( ad in- 
feratendis*Si marc queratut rex tfte mati domi 
natur» Nufq tutus ens.fed vbicj repcrtus habe- 
tis> Vexe vere ifa nuliibi patebit fuga nec in mor 
t e necin vita- Oqbem aduerfebat faoc lHe farclp 
eliafarusgui/ic/n-ju/ens dicebztmanu omipotrn 
tisnecg viuus neq; defuutfus cffugiam. vt babct 
fecundo macha* vii«8x diflis ergo patet mtltiph- 
citet.' cr> nnale iudiciu erit oibus metuendu et boc 
propter accufatione plurimoru ibide? fuftincnda 
ctpropter ratione vniuerfomgcneraliter redden 
dam.ctfipter diffinitiua fententia tunca iufto iu 
dicebornbiliter proferedii.Wuius ergo memoria 
preferuet non immento quemhbet a t pcccatis/ 

(L Xerfiumnouiffimorudeinferno. ( 



k 



\ 












*** 




Srfium"nouiffimoru'cuius fahbm 
recordatio a pctis prohibet eft infer 
nus feu gehenna* Vncte narrat ana- 
fhfius de beato anthonio heremita/ 

cficlyabolus eu temptaretdeafr 

quo pEo ip? penas eterni incenclii pclodebitesre 
memoran3 eiclem opponebatet fic tancfem vicit 
dyaboluet Iiberabat at2mptatonibus'permanes 
imtnams a peccato«Circa quam materia inter ce 
terafunt principahter triaconficleranc!a'Prinutf 
eftcliuerfimoda nominatiopemlium Iocor5.?e- 
cundum eft muItimocUaff/iftio/b^/ia/n/erno- 
rum*Xcrfium eft vana conditio infern.iliii torme 
toram quorum magis mtmora valde preferuat 
bominem ne adzt in peccatum. 
il. Qi mdtimoda eft nominatio inferna- 
liumlocornm. 
^f^S tnbas fuperiuspolitts^primu principa- 
— \^M Iitercleclaranclum eft diuerfimodanomia 
tio penalium IocorunT8ft igitfciendumcjinfer 
nus eft ioois lgneus ab infero fic chcius^nam ani- 
me reorum lbi inferuntur ad eternaliterpatien- 
c!um-Vncleiob*vii-cjuiclefcenderitac! inferna no 
afcendet/nec reuertetur vltra in domu fuaj* Et fic 



h 

























I 



inf cmusf requenter vocatur gebenna igni» vnfe 
beatUBSKgo.iiii«ayalDSorii.vnusquiderngebw 

ne icmis credendus eftttd non vno modo omnes 
cYuciatpeccatotes.Vnufqui r c5eniquantu?e X1 s;t 
culpa tantu illic fentiet de penaJt em yfidcrus h 
bropriinode fummo^ono.Xgni.gebenne lu* 
bt niifens ad augmentu pene vt wleant vn co 
hantet ndluceht ad confofction^ne wdeanc vn 
de «udeant.Item ibiaem in geberna oupiexcft 
aamnatdm pena quotu et mentem aff hgit tr ifti 
tiaet corpus combutvt fUmma.I S ms ilie pbeu 
nalis ineff abiliter cruciat peccatores- c e quibi.* iic 
^ieiftlr in pfalmo.Gaaent fup eos carboncset. m 
,gnedeiicieseos in rnireriisnofubfiftent. Item 
doinus in ira [m cdtutbabit eos et deuotabit eos 
icmis.Quapropter fcubitur ytmz-ix' &tt popu- 

lus meus quafi efca lgnis ■ vncle peccaton diatur 
o^ee.KKi.Ignienscibus.Ifembievcmie.xv.diat 

dominus ad damnatos-Ignis ruccenfus m furor« 
mco fuper vos atdebit.Ifte lgmstalifer lnilam.. 
-maf us eft et ab ua iuaicis Tuccenfus q ncuo mcen 
tf ,o non indi S ebit ^modo ct vfcg in lempitemi •• 
Hinc cft cjd dicit lol.sx.acuoralit eos lsnisqui 









<: 



MM llll llll 




lllllllll 




llll|llll 











7 



r 



9 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 








/ 









nonruccende£0§dure vinclicatif Te func domi, 
nus de miferiis pcronbus condenati 3. Vnde ecde 
fiaftrci.vii.vindicla carnis impii ignis et vermis 
Differt auf ignis iHe gehennahsab lfto igne rm. 
tenahprecipue in tribue.Primo in,acerbifafc.eft 

eni acerbior infinitu. Vnde dicit feb/ti nus . cui 
angelus ad aure? ttabat q> igu/s ifte frnCibihs ita 
fe habef ad ignem gebenna/em ficut'ignis in pa 
nete d*pi#us ad iftum fenfibiie^Secundo /n cfu 

Mtione.nanftognispoteft extingui lllevero no 
yraie vltimo.ignis eorti non extinguet.Item ma 
thei iii-paleas aut ld eft peccatores comluret igne 
inextinguibih .lertio in confumptione.nam iRt 
igm s pofeft omn/a confumere.gu/a fecundu pfai. 
iojophum.omiaconfum/f maferia ignis« llk ve 
ro no pofeft confumere corpora nec fpiritus' quos 
comburet.Vnde depeccatore in inferno conftitu-. 
to dicitut iob.ss .luet que fecit omnia non tarren 
confumet.Hinc eft quod dicit crifofto.de repara- 
tione kpfi.Ignisifte qui in ptefentfvita eft ab- 
fumitcuncla q recipit-iHe vero quos fufcipitfem 
per cruciatet penas fuas femper integras referuet 
propterea et inextinTmbihs cliat- non fclu quia 













r>Ic non extfn^ueturTed tpU r»cc cos quosfufci' 
pit premit aut CKting jit«3.riptura ei diatquia 
et peccatores induent mcorruptione/ fciliret r.on 
ad bonorem vtfeTed ad ciuturnitate fi pflicii $ 
fatutam» Wuius aut pene vim it ignis ilhus po- 
tentia? nulh voxexponere /nullus fermo ptferit 
explicarcibi guid agemus/ quid refpondebimus 
nicfcd crit ibi nili flridor dentium 'nifi vlubtus ' 
et fletus et fera penitentia-ceffantibus vndicj au 
silifeet vndicg inualefcentibuspenis ct l^nis ll- 
kfrcutnon baktnatuta cofumendi fic nec illu- 
minandi et eftigMsobfcurusetflammateneBro 
fa.Secundo infernusdicitur locus inquktus-Vn 
cle in rcrum natura guida locus fempcr eftquit- 
tus vt fupenorp.;rs mundi«quida quadocj quie 
tus quandoqf turbatus vtpars d js medu-Sic p 

hMt eft tertiam partem viddic? inferiotefem- 
pet effe tutktam-et ldeo dicit tartams.Nam fe« 
cunlum papiara tartarus dicitur turbatusproue 
nit cnim incjuiesfiue tutbatio iliTpeciaLter cx 
ttibus- ptimo cx pcnarum vanetate.ficut ttmp? 
dicitur effe tuibatum quando mixtum eft cu plu 
uia/grandine/niue vel huiufmodi confimihbus 












11111 MII I IIM MM I IIM MM I IIM MM I IMI MM I NM MM I IMI MM 




lllllllll 




lllllllll 











■: 



7 



r 



9 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 








que dicunfur effe in fnferno» Vnde pfalmiftvplu. 

lt fuper pjccatoreslaqueos ignis fulpbur/rt fpm* 

tus procdlarum parscalicrseorum- Secundoex 

miniftrorum vexationc-ieremie-xvi.feruietis do- 

mini3 ahenis qui non dabunt vobis requiem die 

acnocle-Xertioexmutuocfamore-yfa.equadra-' 

gefimo quiufo-vos clamabifis pte dolore ef p con- 

cuffione fpiritus vJula6ifis • Certe func cuihbet' 

fic clamanti et vlulanfi refpondit dominus iliucf 

ieremietncefimo' quid damasfupet concuftione, 

Winfanabilis eft dolor tuus propter multitudi 

nem iniquita*i3 tje'proptcr dura pzccata tua fe- 

d hic tibvtettio dicitur infernusfocusinfempe- 

rafiffimu* Vnd^diciturainrmisgu.ifi fin: vere 

id eft temperanfia-nam pcne no 1 1 unt ibi in ah 

cjuo temperate'fed m fummo gradu et exceffu nu 

ximo-funt eni ibidem tenebre vltra modu exreHi 

ue.pptei qd math.xxii-dicun? tenebre exteriore3 

Bxemplum patet exodi decimo-de tenebris pal-- 

pabilibu3 que fuerunt in egypto' quato rmgis e- 

tunt ibi grauiores-Vnde lob-xx-Omnes tenebre 

abfcondite funt in ocuhs eius« tunc peccator dicet 

lllud pfalmifte» pofuerunt me in lacu in infenon 

in tenebrofis et in vmbra mortis* Item colloca- 












CN 



uft me in obfcurrs fiarf mortuos Teculi et anxiat? 

eft fuper mc fpmtus m eus»Similiter et lUucl la- 

mentatois leremie*?» in tencbrofis ccliocauit me 

quafi mottuos fempitnos^Xtem eft ibi calor Fum 

mus-ppter qS chcit lobxxiiikalor nimius>8t eft 

ratio quia non exalat quia indufus eft ficut calor 

in fornao* Vnclc p&frnifta«pones eos vt chbanu? 

ignk in tpt vultus tui dns in lra fua conturbabit 

eos et deuorabit eos ignis*Itcm eft ibi fumma fri 

gus«proptetquocl lob^miifraqueilledicunt a 

que tuuiu c u e pre cetens aquar u^ fubft antiis fu nt 

fnguUotes.ethuiurmocli fignum eft ftndor clen- 

titim qui eft fignii magni f rigons et algoris» Vn 

rfe fulgentius in epiftoIa«jduo funt prinapaliain 

inferno tormenfa/fri/iref frigus infolerabjfe ef ca- 

lor ignisinextinguibili3'8t ideo fcnhtut mafbei 
vuefimo primo*(f ibi eritfletuset ftridor cfentiu 
I3letus nar.cj in liquefaftior.e oculorum cle calore 
ntfotur» Stndor vero dentium ex fingore caufe- 
tur<Iob vicefimo quarto^ad nimiu calorem tran- 
f:ant ab aquis niuium* Vnde in libello metrico* 
cle vita et gefhs ipfius alexancln^ttritus glacie 
niuiumdcfci~ore masimo traofittftdjsrunas 









^r 



— OJ 







-JLl 



w' 



I 



r-j 



o 

tN 



<T\ 



lO 



r- 



l£> 



m 



ro 



- o 



G\ 



07' 



l^ 



4> 



LO 



T 



ro 



rM 



u 




II 






























fuppluium roitaMe femper et nanquil mon- . 

W P»m «»«on vontut ab . yoi f &•* 

SoL «uaifi^naG G«e sum.o.ethocouo 

aat" n"»m omni.bom.Vode comentaroraue 

? ™L In UifeB" continua eft It-fticu 

n r«t oal ^m conteSnem . *»>**» 

SstessSPS 

ruperbecbomoc.t^-memento. 

(TQimultituaoeftaff-iaio 
foaaliummternoruav 



> 






II II |M II II III 1 1 1 II 






llll llll 


llll lllljllll llll 


llll llll llll III! III! Illljllll lllljllll llll 






MM llll 





cm 



H 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 



. 



QV^mt clcbito fecundn membtu nucfeqnit 
e«ponenda'(j eft multiraocU afflicho foda 
infernotu» Xales eni fodales videhcet c!ya- 
boh fiue demonesfunt afpectu multu ferritiles/ 
effeclu crudeles ac tortoies inhtigabths] • Primo 
ergo cfco cp dyaboli liue cfemones funt multu af- 
pefln pertomhiksr etjicfco formis borribih&9 de 
pingunf ur in ecclefiis*vndc legitur <j> quidam re- 
ligiofus de nocie cu aliis in dormitorio laceng ce- 
pit tcrtibilitct clamare et cum veniflent ad eu fta 
trec videbant eum fixis oculis ad patiet? immo« 

bthtet refpiciente nec aliqiid refpodentetfed mi- 
rabj/i horrore concuHu ef fimore.mane autapr 
re inferrojafus qwd in nocie hibuiffet refponcfjf 

fe dyaEoIu vidiffe-rt regfifuscu/uselTef forme re 
rpoditbancfaalif defcnbi nopoffefj bocinguit 
dio>fieet l umus ardens ex vna paite et fi^ura il 
Ims exalteva parte^magis eh^eremintrare furnu 
<j videre iHam hornbihffimadcmonis figura^ 
Hinc eft cj beatus bemar»fuper pfah qui habitaf ■ 
fic inquit-Quid putatisfratres fi ahcui vje ex taj 
multis principibustcnebraru in mediu veftifi ir- 
rueret et in tofa fentate fua/ ac tenebroli enormi- 
tatc vorpns apparetc liceiet Quis illum ptift/ 



9 







1 

■ 1 

1 B 

B 

■ 

1 

■ 

1 

1 
\ 

1 


1111 1111 1111 1111I1111 1111I1111 1111I1111 1111I1111 1111 1111 1111I1111 1111 1111 1111I1111 1111I1111 111 1111 1111 1111 1111 1111 1111 1111 1111 1111 iiii 1111 1111I1111 1111I1111 1111I1111 1111I1111 1111 1111 1111I1111 



L 





■ ' 








vc! corporfs TenrusTultinere Vd corcIis-St igiurt 
ficutinvifispatru?iegitur.cjuidam t fenexdixit. 

Oedo.tf fi ahquis videret demones in ea forma.' 
qua damnafi eos funt vifun- no poff? viuere fed 
ftatim monrefur. Vnde dicit gregorius de cnfo 
rioJcp cum infirmaret et videm mulfitudine de- 
monumfibi aftantium/cepif alcius damarein- 
ducias vf$ mane.et cu hec dicens vetteret /e huc 
llluc' ne videret eos pre nimio dolore vehemetif- 
fime conturbatus.'ftatim moritbatur.Conturba< 
ti funt omnes qui videbant eum et timuit omis 
feomo.Scce % tembiles funt in affliclu qui tahter 
occidnnf folo cum afpe#U'Xob vicefimo. V.?c?enf 
et venient fuper eum horribiks» Gt hoc eft guod 
bernardus dicif. O snitm mea cjuis erit tibi pa - 
uor.'cum dimiflisomnibus quorutibi prefentu* 
tim locudatamgratusafpsctus/ cohabitatto tam 
fam haris folapauea in^rediens l^notaregione 
cum tibi cateruatim dcterrentia illamonftra oc 
current-O quantamt hornbilitas demonum in 
brmis animalium crudehffimoru apparmtium 
Vnde fapientie vndecimo. pro eo quod errante3 
colebant multos ferpentes^ct beftias fuperuacuas 
immififti eis multitudinem mutoru tembifiu? 








1 1 1 1 1 M M II III 1 1 1 II 






llll IHI 


llll lllljllll llll 


llll ll.ijllll llll|llll lllljllll lllljllll llll 








llll|llll 



cm 



7 



B 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 




I 



animaliu in vindicla* l vt fcirent cj per que peccat 
quis.'perhocettorquetut- noncnim impoiubilis 
trat oipotens mimn tua que creauit orbem ter- 
rarum ex matetia inuifa immittere iHis multitu 
clinem vxhxu\ aut audaces leones aut nom gene- 
88 et lgnotas befhas ira plenas aut vapore lgne- 
um fpirantes auf feforefumu proferetes aut hor 
rendjsafVoculis fcinf llfas emittentesquorum no 
fo/um lefura poferat rilos extermiare-fedef afpe- 
ctus pet timotem occic\ere«Hec'omia lbidenvlob 
decitno fexto. Hoftismcus terribilmus eft oculis 
me intuitus«Item eiufdem vltimo- Sternutatio 
eius fplendor lgnis et oculi eius vt palpebre di-- 
lucuh de ore eius lampades proceclunf ficut f ede 
jgnisf uccenfc' denmbus eiusproccdif fumus'fi- 
cut olle fuccenfe at<# feruenfes- Vnde poefa referf . 
Sunt ibi ferpentes flam mas ex ore mif fenfes- $ 
ilatu quorum peveunt anime miferorum«Secun- 
doin efoctu funt ctudeles.Iob.xvi-Collegit furo 
rem fua inme et cominans michi inf remut cotra 
me detibus fuis/aperuetut fup m e ora fua et es jj- 
Lratcepcufferut maxilla mea et faciati funt penis 
Vnde pfal' aperuerut f up me os fuu ficut leo rapi 
ena et rugiens- Item teptauerut ine fubfanauetuf 















I 











\ 




rae rdBfanatione frendueruf fuper tne denfitus 
fuisScdiaftici vicefimoprimo-denfes illius'clen 
tes ieonis interfidetes animas hominu* Winc cli- 
citur*i<petn*vi'q> dyabolus tan§ leo rugiens cir- 
cuit querens guem deuoret- In che enim nouifli- 
aio inuitabuntur dyaboli ad deuorandfz peccato- 
res Ifaie*I\/i* Omnes beiiieagri ef vniuerfe be- 
ftie filue venite ad deuorandu* De ifto refert en> 
empium beafus gregoriusin iibro dyaiogorum* 
Vnde dicit-Q** eratquidam non re fed tantu no 
mine monachus! eui m mirum cjraue erat ficpiis 
pro falute fua aliquid loqueretur.non folum aut 
bonafaceretfedetiam non poteraf audire.Wiccu? 
exf remjm fpinf um agifaref couenerunt katresf 
vt egreffum iiiiu3'anim» orancloprofegeret» tuc 
repenfe cepif omnibusfrafnbusibidem exiften- 
tibus acclatnate^necnon niagnis vocibus oratio- 
neseorunclf m inferrump^re.ita dicens«rectdite/ 
«cedite^ece datus fum draconi addeuorandum' 
qui propterprefentia veftram me non potcft de- 
glutire.Caput meutn lam orefuo abforhuitdate 
locum*'ne ampliusme cruciet*fed faciatquodia- 
fturus eft- Si adcleuorandu lpfi clatus fum'gua- 

reper vos moras palfui fu^Xunc fraires ccperuf 
















K 



i 



frattes ccperunt ei clicere»quicl eftquocUoquwie.» 
Signum tibi fan#e crucis imprime* Refpoclebat 
ille cum magnis lacritnis cbcens- volo mc figna- 
te-Tecl non poffum • uia fquamis buius cfraconis 
ftimulot et ptemor. Cuncg frafres boc auclirent^p 
ftrati in ferra n cum lacrimis cepetunt pro redep- 
tione jl/ius vebemenfius exorare* £t ecce fubito ce 
pit eger cum magnis vocibus clamare cbcens»gra 
aasagodeo^ccechaco qui me ad deuorandu acce 
petatora^ionibus vefttis expulfus tft*et omnino 
latn ' ttceffit»Item in quatto dyalo^otu refett lcle^ 
gregorius quocWam aliucl exemplu • ait enim q> in 

partibusyconie in guodam monafteno/congala- 

conenEs nomint* Amtut accidiffe <y quidam mo. 

nadbus fan&us xeputatusin confpe&u bominum 

quahs no fuit repertus apud defrna cii frafres efh 

tnabat eu leiunare*' latent ccnfueuerat coineclere* 

bicin agone conftitntus f ecit ad fe fratres genera 

litet conuocan*quibus ipfe dixit»8cee nunc adde- 

uotandii trachtus fum draconi*'qui cauda fua ge* 

nua mea pedefquc meos fortiter colligauitt capuf 

vero fuum inter os m eum m ittens fpintutu me- 

um ebibens extraxi1(£Quibus dichs ftatim ex* 

pirauit* St ficut videtur-' funt verba condemnaf 1 










■■i 










1 1 1 1 1 M 1 1 1 1 1 1 1 lill 




llll|llll 






llll llll 







7 



-■■ 



10 



:: 



12 



13 



14 



15 



16 


















V; 










p;ccatoxi3-' que fcxibunt leremie cjuinquagefimo 
prirao-comedit m:/abforbuitme ficut dracoifte 
eft draco magnus et ruftW habens feptem capi- 
ta ct decem cornua in capitibus fuis • Di quo di- 
aturapocalipfis-xii^clumeftin celo prcliumi- 
chael et angeh eius pliabant cum dracone et dra- 
copugnauit et angeli eius et nopreualuerunf ne 
cg .'ocus eoru? inuentus eft amplms in celo-ztpro 
wclus eft draco llle tnagnus ferpes anf iquus.'gui 
vocatur dyabolus et fathanas/qui f educltvniuex- 
fum orbem-St ewp dicit lbidenvve texre et ma- 
tt.quia deTcendit dyabolus ad vos babens rra ma 
gnam' fciens cj> modicu} tempus habet-dyaLoIus 
jek> nirmo bonis inuidet qui conatur locum eiu» 
poTidcre in celisnVguo ipfe miferabiliter proie- 
gus eft in penw.et quantujm-igis appropinquat 
vltima diesiudicuVtanto ardetiua temptat et i er 
uet inuidia- O quantaent demonum auibritas 
et mahcia* De quibu3 bexnardus fic ait in profa. 
O quaui impii tortores tunc torquebunt peccato 
«es ettembiles vltores vindicabunt malos rao- 
res-Horum autem crudehtas et mahcia diuerfi- 
m ade cifortabPrimo quia plures funt et multi 
Ufalaiifta-doie quid multiplicati funtqui tnbu- 








\ 



I 

I 






\ 

lant me multi infurgunt aduerfum me Hinc eil 

quod clicitur lob.sxix-obfcdcrunt in gyro taberna 

culum meuVndein vitispatrum /egitur/mqui 

ctamfenex viditdemonescircumdantes faomies 

ficut apes-8t ergo dicif in pfe/. circudederut me fi 

cutapcs ef eYarferut ficut ignis in fpinis.Secun- 

rlo 9 hrtes funt ef pofefes-quod apfus innuif ad 

tph2>vi>yhi vocat eos princjpes ct ptafes ef mudi 

rflares qomiafunt nomnia pofentu et magnatui 

£ft imjuit nobis coUuftato aduerfus pii ncipes et 

gtttes et mudi r ftoree. 8t quia ta^ potetcs fu nt et 

fortes ad nocendQ. Xdeo dicit in phtl . vim facie- 

bantqui inquirehantnniml mei> Itenihrtcsq 

™* un * animimea'8t Mibuirruemt m mshttta 

D^ijacefiampotenfiad/cifio6.K/i.non eft pfa 3 

fuper terram/ gue comparef ur ei <jui fatfus ft/ vt 

nuUutimeret.omefubiicne videt/ipfe eft res fup 
omes fihos fupctbie . buiufmoi autptatetn tt fti 
perbia masime exercebut in punitoe maloru ip- 
foscruaehffimeaffhgedo.Vnde ecdiaftici triccfi 
mo nono.funt fpug q ad vindi &i crcafi funt et in 
furorefuoc5Hrmaueruttormeta fua etin fpeco. 
furn mationis effundet virtute et furore eius/gu/ 

feciti//os.NamfuroriUefecundu?fimj/ifudine? 









»', 



». . 



1 






ferperitis» et ficut afpidis furde tt obdurantis au- 
rea fuaa&terri yfaie-iiiii.ecjo creaui fabru fufffan 
tem in ignem prunas et preparante vas in opus 
fuu.et ego.creauiinterfe&oread difpergendu. de 
qua criideil interfectione condemnaf us pflor fic 
iocjuit'iob. xvi.circudedif mefanceisfufs/ vulne 
rauif lumboB meos et nopeperaf/effudif in ferra 
vifcera mea/coinadif me vutoere fupvulnWir- 
ruit m m> gigas.Xertio funt demones mtorquen 
do inl atigabiles.danielis.iii>non cettabunt mifcri 
regis fuccendere iornacevVnde quida- Sunt ibi 
tortores ferpetibus horricliore». Deformes nigri 
fed noad verbera pigri- Nuguid faffantfed fem 
per ad bec renouant.fld mafa feruetes fu nt ad pe 
nafcj recenfes. Semper rriftan fempqj ferire pa- 
latJi Semper inardefcuf nec ceffant ne c requief cut- 
WinceItquoddeutrono.XHViii'cletur cuilibetpec 
caton feuiens inimicus <ml immittet domius fi 
bi in fame fiti etnuditate etin omi penurtaet au 
gebit dominus plagas magnas etpfeuerates'p!a 
gas peffimas etppetuas- Oquanta entdamnato 
ru pena ejue fme intermiffione femp ent cotinua 
fine pace et requie/ in miferia et angufha. Vnde 
de padribui diat e?ecmeliS'Vii.ftnguftia fupue- 



' 














, i - -niente tequiefn/pacem'et no entf confbabo vtni : 
et fup coturbatione.Item apocfcxiiiimo haBet re 

, quiem die ac nofte qui adorauerut beftia et" ima 

. ginem eius-Xuncpftor ben.e poffef dicere hoc qd 

fcnbif yfaie-xxxvi-nS videbo dominu deu in ter 

ra viuenfiuVnecafpicia homine vltra ethabifato 

' rem quietwBt lllud iLnmie-xliiii' ve micfii mi 

. fero« guonif addiditdominus dolore dolori meo 

et requie noninueni.Certe tunc conuertet dolor 

iruaput tiu&tain vettice lpfius iniqtastius de- 

fcendet. • . • 

lL Qi varia eft conditio inftrnaliu tormentoru* 

W k VncreRat membru terfiujrfe tacmaferia 

ft ,- (pjof/nuscfecfaracfu/^eft vmacoditio mi 

fenaliu tormentoru-Sunt eni plures condifones 

fpecialiter faciet es ad aggrauafionep ene lnferna- 

liS'Prima eft acerbitasquod p?ex fletu ef ftri- 

dore clentium ex planftu et defidtno mortis ex 

manducatione linguaru et blafphemia creatons 

et ex multis aliis fimihbus cj-omia lbidem funt 

ventura«vt patet exlocis variis fcnpturaru-Vn- 

de apoca-xvkcmederut liguas fuas pre dolore ef 

blafphemauerut tlcu ceh pre doIonEus et vulne-" 

ribusfuis.Minc grcgorius dicitqucd hic fufpica- 









n 



niliiiil iiii nn llll lllil llll 


l'"|llll| 


IIM|IIII 


llll|llll 






llll MM 







cm 



7 



B 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 






















ti nopotuit itl-c cnjciaf wMe&tas Jnucnif. Ifem 
hieroni.tanta erit inferno vis doloris cp mens ad 
aliud dirigi no potent''nifi ad qd vis doloris ini 
pellit*Dicet eni func piccafor lllud ieremie> viii* 
dolor rneusfuper dolore. tanta tni eritarerbitag 
pe njrucp peccafores vitigua omes appettit fpre 
ta ef conteptaJmortfcjua omes fugiut ardenfi de 
fider/o fepius affe&abu^ftpocafi-ix.in dtebus i/- 
Iis querent faomies morte et no inuemet eanvef 
delicUitabut mori et iu^iet mots ab eis.Rcerbita 
tem veropene intemalis atteftat dtis leremiciy 
vbi dtat* ejo cibabo populij iltu abfinthio ef po- 
tu dabo iIJis agui fellis'p?r bcc amanfuclinecfaf 
ft^m i3 infrrnali u torrmntora -Confirferat io'iki 
iufrn >di aeerbitafis fecif guendii iuuenej dehcate 
nutiity intrareordin? pdicatoruVquo injgreffo cut 
ouida fcpienia paretibus eius miffus ei pfuade 
tet igreiTui ante^ pfiteKt dicen»'deluate nutn- 
tus es no potiris (uftinere rigore ordinia et afperi 
tate.Rerpodit iuueni3.magiiter l ppter feoc ordine 
intraui-ouia fciui me deliutu et mchil afferita-: 
tt3poffefuftin»re'co3itl3 cj aceibiffinupena in- 
ferni intofcrabihs elfct-8tideo elegi potius hae 
penam ordinis §ilIafu&in2re.Nani ficut fcnp. 




■ 



I 

















1 1 1 1 1 1 1 1 1 






MM Mll 




MM Mll 1 II II Mll 11!!! MM MM 1 1 1 1 1 1 1 1 MM 









cm 



7 



8 



9 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 



• 






■ 

tum eft lob-vi-qui timef pruinam imiet Tup« eu 
nix.Wecetiam confioeratio mouit quendapctiu) 
heremita ad mirabile peitenuagua fecit-de cmo 
narratgregoinquartoclyalogoruait eni <jqui- 
dam pitrus monachus ex regione hibernieortua 
priufcj bercmu peteret moleftia corpons interue 
nimfede/unctus e> Oprotinus corpon reftifufus 
inferni fupphaa ac innumera flammaru? locafe 
vidilTeafteftat.Quietia quofdahuius feculi pec 
ctores h cifdem Hamis Tufpefos fe vidifle nar- 
tauit Qui cu lam deduftu3 efletvt in illis et ipfe 
mergeret; Tubifo angelu chorufci hitus app aruif 
fe fatebafqui ipfu? m.igne mitti probibuit.Cui 
ttum dmt-egredere etqushter tibi viuendu fif/ 
rautiffime affenc?e.Po/r quS vocem paulatim r e 
caiefcetibus mebns.'ab eferne morf 13 fomno eui 
giUns.'cun3a oue eirca ipfum gefta fuermt omi- 
• busnanauit.tantiroj fe poftmodu vigdiis/ ieiu- 
niis «aftrinxit vt inferni eu vidiffe tormeta.'etia? 
fi ttngua tacerct couerfatio acclamaret. Sccunda 
conditio cft tormentorii multiphcites. Sft eni pe 
naru numerusguafi infinitus- Vnde cucit inpfal 
mo-circnmdederutme mdaquoru noeft nume- 
rus-8t ergo dicitdns deutrono.mni.co^regabo 












■;., 



■>., 







II 












foPtt eos mala et ragitfes meas cogregabo iti eis. 
Vere ficut TcnBit yraie.v.fagitte eius acute et om 
nes arcus eius extenfimuitas.babet dus fagittas 
inpbaretraru3.'quasomnesnonau aclbuc extra 
xit que poft finale iudicia pftor ibus imitent-bec 
faaitte funt pene varie quibus mulf rpliat t uc mi 
Ten torquebuntVnae dicif in pfal- fajrfe potetu 
acufe cfi carbonibus aefoIaforiis.Xtem diat cfais- 
Inebnabo fagitta» meas fanguie et gladius me- 
usaeuotabit carnes/fotisvaftabiteos gMmset 
intus pauor/conmmet iamt et oauorabut eos a- 
uesmorru amanffimo/aaites beftian . mitta m 
eos ca futore trabentiu fuper terrl atcj ferpent/u* 
De hacpenaru muftiplicitafe ficdicif grego. fup 
dlad matb- viii- tkmtut m tenebras exteriotes. 
in inferno erit/r.gu* inruperabile/ k i 3 n. S m*ta- 
lbuis'vermi 3 immott*lis/*etot intolerabilis 
Si-bte P a\p>briesiIa 3 eUa ceaentiu/tarma vi- 
fio aemonu/wrfufio pftotu et aefpetatio ommu 
bonotrWnue quidi.Xnfetnus eft i wea ; mottife- 
ia ptnis oibua et mifetiis tef erta- Hmc diatur m 
pralmo. Pluit fupct pet5tes laqueos ignis iuHut 
et r P us pcellaru pars calicis eorii-8t notabihter dl 
cit parsTquia n5 folu in Mis fed nsc etia in m i- 






. 







1e confimilibus poffet pene inf egrifas perf efle ** 
plican.nam quicquid de penis hic dixeri mus.'eft 
tan§ pars minima.vnius feftuce refpeftu masni- 
tuaims infinitedVuut hecpenaru mufoplici, 
tas enpreffius dedarebNofanducpclamnatierut 
fdeni omni miferia et do/orchabehunf eni fletu 
in ocui/s/irr/clorem in clenfibus/fetorem in nari 
bus'gemituin voci6us/ferrore in aunbus/vincu 
U m maibus et pecn&us-' ignifq, ardore in mem 
htis ruis oibus. 8cce | repleta eft peni 3 atcj pla 2 , s 
aia pcfcons.in infernudercendetis. gt igitde da- 
nato dicit ecdefi.xv.fenebif eu tnbulatio et ansu 
OizvzMit eu-St Biifclem.iK.omi0 c/o/or ,rru,'f 
«* «/.Xtem cf/:c; f >^e.^y.ome cor Wa fabe- 
icef ef confem/f orW ef c/o/ore~fene6unf quafi 
parturiens do/ebct vnufqui^ ^imu r U u /m 
pebitfcc.es c5bufte vultus eoru.Vnde baruth.ni 
gre Tunt facies ecrua fumo.nam oes vultus pfl5 
ru red« sen t in oHam. vt habet ,ohefi S .i,\ct dolo. 
m parturienfisveniet e,.vtr C r,b,t ojee.siij.Q 3 

muItaflagdlapc^ns.funcenipStdicerecupLi: 

mo. circc dederut me dolores mort,s.'n6 tpaf s f, 

perpefue-etpericula inferni inuencruf me.Rec7e 

cfiot arcudederat. qma abyffus ficut veifrmentu 








llll lllll Mll Mlll llll lllll llll 




lllllllll 


llll|llll 




iill llll llll llll 







cm 



7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 








ami a us tfa»n» «*»•*»• r,caf v * 

nWu! et intrauit ficut a,ua in inter.ora em* et 

Su in ofubus etarf*» « fc* •*«* 

S Lo opentur et ficat pnagua femper preafj • 

O auale veftimartude filis penarumtam mult._ 

rijtf fic forftter e S textu.'quod ppeftiis tp.bus na 

8 e t coWS feu efta deponendu.nam fun,mlo 

et ni at,s er.t pSS* inftpab.l.ter **03 

'peruet modofum fenftet .Uud teymenhiJp 

um "«, eft de ,uo Cmb.t y ta K .»ui.op C r.men 

taTu5 erunt ver me. tam mult.pto pcne : cofide 

,a ,o , uocauft .pfu, dauid a morte p&ad pmtt 
f um pe"a«ndu Vnde d. S .t ad dom.n U .g^n as 

!ftX. »*. tr-bulato-nes multas et rnate'* 
« Uificaft. me.Wuius <f», mui .pficrs 
Ime cdfiderafto mouit quenda berarata; ficut le 
P J n vms patru ad afperima pmam ,«a i mb« 
£. p : ra 3 ebat.'a cpao cu quere.et «>*£* 
««Mnd.t.'totuslabor v.te meenoeitydoneus 
r o mVaran ad vnu d.em tormentoru cju paori» 
»££h* rere-uat.Xtem narrat beda .ng • 
ft.s andoru a tpe conftanftm iunions qmda rm, 
S nZ . efiUa annos dom i oclinsctos ta 



l 



cm 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 









■ 



vidttatrugit ad bttemu.fecit cuocf «11ufein ! iujj 
taqutndam fluuiuin cjuo veflibus indutus fcpi- 
us bafneabat permittens veftimenf a fic ad carne 
con$elari.poftea vcrobalneu cahdiffimuintrauit 
et fic cotinuo fecerat quoufcg morerc!. et cu Hipeir 
lfto a videfifcus argueret" tafifer rntfebat.fi vidif 
fef is gue ego vidi eadcm vel maiora mecufacere- 
tis «Nam fcdm grego.fuper lob-fup oia compun 
fiione .puocat vifiopene infernahs4Xertiacon- 
flitio pena geherme a^rauans cft eternitasA/n. 
de rapientie-iiii.iUos videhcetpclores diis nrride 
bit et erut poft hcc decidetes fine honore et in con 
lumeha intet mottuos iwperpet uu> Matb.xxii. 
ibunthiin fupphciueternu-iudi autin vitaetet- 
nam.Jtem iuciith.xvi-clns dabit i^ et verme? 
mcarnemeoruvt vrant etviuanf et fentient vf- 
q? m retr.pitemu.ftd idem dicit yfeie vhio. ver- 
rnis eor u n6 mor let et ignis eoru n6 extinguctur 
Vnd dicit dns dcutr .xsii. ignis fucc enfi s eft in 
ftiroremeoctardebitadinferni nouifTima/hoc e 
in perpciuu fine fine.yf 3ie . xxx «j. q qu is de vo- 
bis potent babitare cu i S ne deuorate aut quis ba 

bifabit ex vobis cu ardonbus f epiternis. 8t eiuf 
^nmiuetit terra eius mpicem ar&nt e wit 



. 














Illlllllll 


Illlll 1 1 1 


IMI|MM 




MM MM 


MM MM 







7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 




















et dieno extinguet in fempifernu. afcendef fam9 
eiu~ a^eneratione in generatione defolabit in fe 
cula fcculoru* Vnde apowxx-clyalolus miiTus eft 
in ftijni lgnis et fu!p urrs vbi et beftia ct pfeu-- 
do .pphete cruciabunt die ac nofle in fecula fecufo 
rCj.et qui no eit inuetus in libro vitVfcnpfus mif 
fus eft in ftagnu ignis-Vbi erat vmbra mortiset 
nullus ordo fed fempiternus horror inh:ifcif3f'Si 
cut ioh-x.hZtur.Vnde grego.iii-moraliu fic dicit/ 
borrendo modo-tunc ent mifcris dolor cii formi- 
cli ne Hama cu? obfcuntate/mors fine moite'finis 
fine fineMefectus fine defe.2u.guia et mors femp 
viuit et finis femperiricjpjf ef dcftfus deScere ne- 
fcit- vndepoeta refeit-Non venitad met.is mor 
tis miferabihs efas. Nefcit finin fempcrcg videt 
o ln.Semper vexando fempcr gemitus renouan 
do-Wincpetrus blefen in.quada epiftola fic dicit- 
lbi no ent fupplicioru? modus nec intermiflio fi- 
ue finismam tbi fims femp incipief.mors no mo 
netur nec defecT:u3^eficict nec damnata hominis 
conditio femp in dobns tmteria et mortis efer- 
ne pabulij miferabiliter readiuet.Quare dicit in 
pfalmo-firut oues in inferno pofite funt mors de- 
pafat eos.ct fi morte pafcent impii quid po.Ubuf 
























, 



I 




ilh rimorseftpaftusqualis etitpotus.ftuaipto 
phetam. vuaeomm vuafelhs etbotrus amativlt 
m U3.fcl draconu vinu eorii ct ven en u afpidu^ in • 
faciabile.Item fcnbitut deutrono.xxxii«0 quale 
peccatotunuttimentii'videlicet mortis perpctue. 
tam ctudele fupplicici viuent tunc morti.quia vi 
te funt mortui«hinc eft gd bernar.dicit hbro qui- 
to de confiderauoe ad eugeniu papa?-horreo ver- 
mem mordace etmorte viuacem/ horreo incidere 
in mauusmottas viuentis et vite morientis- vn 
degte^ot.motte immottali momentur impii. O 
deus etetne quate me pofuifti contraiiu tibi et h- 
fiusfum michimctipfigrauis/cur notolhs pec- 
cafumeu vt hocgpetuujpoffum eu.icleretormen- 
. tu? O q lda§ bearus quipeccaforf» fordi bus ne- 
quacj f ueut inMus qui f oft mucfi gauciia non a 
biit/ac m v.nitates et lnfanias falfas no refpexit 
H03 a'ate mifen ettauimus a via vaitatis et lu 
men luftic e u llluxit nobiB.'lalTati fumus m via 
'/ iniquitatis et gditiois/yias ambialauimusdiiti 
ciies/vias ^raues et inutiWpcx viam aiit cUii no 
luimus ambulare-ficut dicit y r aioxxKxix.In va- 
cuu? iaborauimus finecaufa'et vanefortitudine* 
" noftra cof umpfimuaiQuid cni noLis pr of uit fu; 














l'»IMMI 


IIMIIIM 


IMI|MM 






MM IMI 







7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 








petbia-quid diuichrupompa tt laflantia-quidp- 

eio r aeorpori9 indumentVquid comeflatios etcra 

pulVquid rifus ct leticie 'quid bec cmia et fmgu- 

U nobis jfuerut inquibus vane et inutiht'ymo 

potius damnabiliter tpus vnu cxpendimus. ych- 

dolor finefructu tranfierut.hecomia tanqfumus 

feu auta matutina tranfiit q<3 tpale fuit. Sed beu 

beu remanfit quodineternu ctuciabit.tucdicetdo 

minus de guol? damnato-iHud iob.xx«iuxta mul 

titudine adinuentionu fuarii fic et fuftinebit. «8t 

lllud apoca.xviii.quantti glorificat fe tt indeliciis 

fuis tantu date llli totmentu et iuctuquitus eter^ 

naliter fine fine torqueat«o quanta eft hoie di tr>e 

t ia>p 10 Aehciis aut Aiuiciis huproahqua te tent 

m huioi ppetua cotpons etanime (ubiirt tcrme- 

ta- Vnde cnfolto-de repatione lapfi fic inquit. aic 
quanta tpa Iuxune que dehciaru^ fpacia coparan 
vis penis fempitetnis.centu fi placet anos dimus 
aeliciis.'adde ahos centu adde et decies centu.' qu 
etit ex bis ad etemitate comparatio.^nonne omne 
tepus vite huius-quo deliciis ftui videmut et in- 
duigere hbidini quafi no&is vnius fomnu ad tl 
nitate* comparaticne vidct-St igitut quis eft qui 
vt vna nofte dclectabile videat fomniii etnas fub- 



























. 



\ 



* <- 



ire eligat penas' et iHuc! pro his recipere / vel pro 

his illucl commutare*'quic{ chcemus ad repofitas 

penas» quid cUcetnus a<5 hoc cpdelicic velud vm* 

bratranfeut et velociter fugiunt a pene vero etcrna 

hfet maneVefiafi equalefpuset idem fpaciude- 

Iiciis efletpofitu ef pene effetaliquis ita ftulfus et 

cfernens vf e/igeref j) vno che cUIiaaru-Vnu die? 

fufcire penaru'cu foleat clolor vnius hore et glibet 

corpons cruciatus in obliuione mittere one prete 

ntu tpus in voluptate ttanfactu- Hec omia crifo- 

ftoi: us vt fupra a O eteruu nun| firem habituru? 

corpons etanimetam grande fupphciu«0 mortis 

petpetae inchcibile tornnntu-quid rekram de ttl 

nefao-no enipotes verbis esprimi necintdleclu 

cocipi autcorcfe coprefcendi»pofifo eni q> fit vnus 

tepis cle arena coagulatus ef copatfustanfequati- 

tahsTicut infra cocauitate octaue fpere poflet coti 

ncrito p9 milkfies milleanos p chuinapotentia 

vna arenula a clifto lapicle toHcret-et deincle pcft 

millefies mille annos *dbuc vnaet fic cofequen- 

ter donec totus lapis in nichilu rechgeretur-nun- 

quid cofumpto lapicle eternitas pdifta erit reuolu- 

fa fic q> ctemnatow aime tlc a feni8liEer$b£tui;< 




llll llll llll llll llll lllll Illl llll llll llll llll llll llll llll llll 




llll|llll 




llll|llll 









■ 



7 



;- 



9 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 






\ 



IHI 




















Befpondebo tibi et dico«'cj> perpetuitas illa vix tuc 
(uent inchoata«na finiti et infinitu nlla eft .ppor- 
tio-vt dicit phus oaauophicoru«fi'ei hoc cognofce 
ret et pforetpctores codemnati'9 difto lapide co 
f uptoab illis itoJerabihb? quosfuftinent inferni 
cruciatibusdeoeret er/pi ef fofaliter liberan mi- 
rabiiifer fuper bacredeptionis die deberet fperz ■ 
retymo quodamodo fperando cogaudere. ex quo 
fcnrent finem fuotum totmentotu poft innume- 
Tabiles- ymo poft incomprehenfibiles et infini • 
tos vero annos'quauis tardiffime aducnturu-illa 
eft eni ma«ima vua omniu peccatoru-Videlic? de 
folacio ef carenria orois /pei nag a penis redemi 
fiue IiberarMiam ficuf dicifur yfaie«xxxiii-pecca 
tor defolabifur in fecula feculora» Vnde diut tie- 
noru? quarto-periit finis meus et Tpts mea a deo 
Item ouent peccator hieremie decimocjuinto-qua 
re factus eft dolor meus pcrpetuus. et plaga mea 
defperabilis.Superquo prouerbiorum vnderimo 
fapiens fic refpodet-Mortuo homine impio nul- 
!a erit fpes vltra. Intelligite hec qui obliuifcimi- 
ni deum ne infernua aliquando vos rapiat et no 
fit qui enpiaf-Bcce lam plane videoquod in infer 
no nulla eft redemptio ahcuiusp cloris«Cariffi 



■ 




I 



r ' 






i 



me intelh-319 tu veru fapis cxemplu de lap lde fu- 
periustibi fcriptudic michi crgo quid de rllo fen. 
tis/qd iudicas/qd definis-'puto veracit cp ro no po 
teritdiffcntire.^nymo vt pcucitVita fit in rei veri 
tate.Cogita ergo vatias terraru .puincias et yma 
ginare regioes fingulas/ppende fluuios ef mare/ 
mundumete cerne ef forupambula/ afcede vfq? ad 
ceiu ef aere fic f ranfuoia 'lteru defcende in abyffu? 
$fundifateqj cofidera- es quibus oibus q ceh am 
bitu cotinent copone lapide et ymaginare ma^ni 
tuctine et eiusquantitate.' qua cordialit intelle&a 
dic michi canffime qd fentis tunc de lapide ymo 
potius qaid fentis de ppetuis/qd de infinitis pec 
catora penis et morte-Gftimo cp tahi rndebis^ ve 
re vereioqui nefao' audiui et turbat us eft venfer 

meuS''a voce confremuerunt Iabia mea-grandem 
rem intellK5o' t ppofita ventate video /vnde amf . 
ran no fullicio'^ pauore nimio mente cotremifco 
Nam certiffime timor et tremot venerutfnp me 
et contexerunt me tenebre m ultiphcis borrotis» 
quis eni non metuerefquis eni no espauefceret/ 
quis anxietate cordis penitus non defficeret-Qui 
mcntetenushunc lapidemdihgenter ruminaret/ 
infinitaspeccatotum penas femo memoriahter 






i 








MMjMM MlljlMI llll llll llll|llll llll llll llll 






lllllllll 




llll|llll 









r_" 



7 



;- 



9 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 





reuoluendo. pone ergoeum fancj fignaculu fuper 
cor tuu- valde eni? vtrie eft ef proficuu tibi buiuf 
cemodi lapidis nuncj obliuifci' gtinus fi diuinus 
amor te n5 corngent et rcuocat a roalis buiufmo 
cU fpeculu pene intermiabihsfalte te abcwado co 
hibeat a peccatis- O gtaue fuppliciu miferabile'§ 
fugiendu?. O ftigis eAricium Jacrimabriec|metu. 
endum.Qui Rige forguetur femper nung mori! 
Semper plectetur et nun§ finis babet.gx pdi&is 
dare patet cj penatum inctementupcr infinita fe« 
cula nun^ finiet- Wuiufmodi coiideratio eternita 
ti3 pene infernalis conuertitfulcone marfilienfef 
9 cu effet escellens loculator et vanifafibus madt 
deditus-Vna dieru cepif cogrfare de einitate gebe 
nalis pene ef dixit in corte fuo.fi tibi pponeret ia 
cere in leclo molh et bn ftrato'ita q> nulla nccitatt 
cojente inde recederes.'hoc no poffesfuftinere ine 
ternu intab ledo delicato lactre quomo ergopo 
tes fuftinere fempiterna mfernale pena fi cotige. 
nt te llla inperpetua fore paffuru- Wac vero con- 
fideratione pertemtus reheniit omia' et faclus eft 
monacbus.poftea epifcopus tholofaous et vir exi 
mie fanftitatis. Item confideratio perpetuitatis 
pene inlcrr.alis ad pugnandu contra dyabo]u.'con- 



■ 








' 



! 



format bomine et inducif quis tni coTideTans^ 
fi deui&usfaerit aB eode ducet ad totmentu rem 
piternu-'n5ne vinbus pinguet nc vincat.vn nar- 
rat egefipus de dadibus iudeoru q> cu quida de fo 
ciis altxandn quiperat magno exercitui videret 
cotra eu magnu exercituet innumerabilead bella 
du pparatu et fm ahu fumeret ad fuftentationevi 
rifi.ipfe in guoda folafiu q W Q locando eis cfafe* 
prancfeamus nuc bico viri ftrenui.na apud infe, 
tos fumus cenatun. quo vtrbo funt oes animati 
ad fugicndu vlla cena q> tam vmht' pugnsuerunt 
fic 9 de cucltis boftib? fuis bononfice triCpbaue. 
ruf.Jfema dele«3at6ibus mSdi refrabitet eueJlit 
Legitm vitapatxa quendS fme dixiffe.nutns cu 
vult puerum abhibm et a du/cedine auertcn ad 
mama? pomt finapiQ ve/ guicguid afiud amaru/ 
qd puer laftans guftans et papiens^ftatim refra- 
hitur a aulctdine lafiis- Sic et tu adiunge aman 
tudimm perpetuaminferni deleaationlusbu. 
lus mumli et jcuHubio retrabens ab eirdtm.vn 
de io6.rexto.Nugukl guftare poffetquis quodgo 
ftatum auffert morte amanffima^ hoceft penam 
fempifernam.Ideodicif profper-In prefcnti vifa 
deiicie tempaies dulccB funt et tnbulafioes ama 






















,e.Sea quis non libenf e« tibat mbuWiois pocu. 
lam me.uens . 3 r.em perpetuul 3 ehenne. aut quis 
„on contemnat clultetam fecul. mbuns borus 
v,te femptone Le 3 .tu.inle 3 enclabeat. .oban- 

„i 3 euan 3 el.fte. 91 uiaama.uitesac1prea.cat.o.- 

nem eius conuetfi omnia ^"«tl C 
dentes feruos fuos in 3 Iorm muna, coft *«P 
ri.uiteosruaEonsrel.quinequoabeatu.ohan 

nes pet fpmtu f anctu «**B^«t2ftL 
tum e. fil.ces in 3 emmas otanuo comutamt ■&«* 

SSSI f.c continue M e ««. » b** 
1* C ui fenex tefpod.t. Nonaum via.ft. I utura 

fo mCp^ — ram 6 ^T C ° rae ,bus 
£K fi cella vT, ad collum effet vetmibus 

«pto'fuftineres patientet et nunuuam *•** 







t 

» 



uens.Sf ergo cnm opporteat peccatore/vel eterna 
purgatoiii acttbiffima fuftinere pena vcl in pfem 
ti condigua facere pma^quie no pelegit hic fufti 
nere et pati pofms § ibi-'nifi oino fuent mente a 
Iienatus-Vnde yfidorus in fynodo-intende aimo 
«juofciig? dolores formenforu/guafcuncj fecuh pe 
nas qmrcunq doloru acerbifafes- compara hoc to 
tu gehenne et leue erit omne quod pateris. Item 
bemar-in qaftola- Vigflias times et leiunia ma- 
nuucj labores. fed hecleuia funt Hamasppctuas 
meditaf i.recordafio tenebraru facit no horrere fo 
htuchne~.fi futum de verbis ocicfis cogjfosdifcuf 
iione non chfpiiceLit Gienffi/fletas llle ct firidor 
dentiu pares f;l>i recJctof et cvhuraet matfa?.Ite? 
au?u.in fermonemens humana mudi huius illi 
cebris et cocupifcentiis deuifla fugit labore expe- 
tit voluptate et vix ad hec deducit vt a h vite pri 
oris cofuetucline excludaf.fed tn incepent cogita 
re futun iudicii neceflitate ac penaru eternaliu cili 
delifate voluntariu beliu inducit paflioibus mo. 
fa vel fpe pmii vd timore fupplicii vim facif pn 
ftinis defideriis et violeter ipfa femf tphm vince 
re confendif. Xdeo dicrt abacuciii.ingrediat pufre 
do inottihus mew etfup me fcafeaf fce vide/icef 






'*' 



I 



1 






T? 



W\ 





llll|llll|llll MM 


1 Mll|lll M 






MM llll 







cm 1 



7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 





vttepfentls vtpoftea requiefca in clie triBulatois 
gece qfm&uofa etfalubns eft meditatro pene in- 
'fernaWQuare fcnbit inpfal. coueitant pftores 
^n infernu.'hoc eftpet meditafioes illuc fetranffe 
Mrant viucWneYoftmodu ifci fencTat gpztue rro 
Ketites-St ergo benedicitdanieiis.xxx- of ifcgui 
intuerisabylfos ' videl?p continuS ef iu gem me- 
morra'eteTfneconterihtionis tormenta infernaha 
coramlitirttuendo» Patct er^o fuff Kieter o pdaeta 
-tjp mditirjlexetvana-eft inrernalispena'etc| vti- 
hstt^ficua eft ipfius rrftmoria<Bt igi t-Srwt /?o 

nitf vere gui cuoona poifet fponn» kibere.Spon- 
fe fubit penasinfernafefcp catbenas 'Ijn ibus ar- 

furuset afyhrs nun§ rediturus* 



([Stfanu-nouiiTimofa de cekfti glotia- 

Vatturn nouilTimoru^quod valde 
tt precipuedebet homines a pecca« 
fsretnhete.'eft gloria celeftis. na? 
fi ho ferefrenat ab homicidio vel co 
im ihdpgte criminofo ne perdat te- 
cjimritomagH fe debet coarcere ib omni 
Sclu Hficiione^mittet gaudra fempifernaiVrr- 








f 







1 



» 



cle auguftinus in hlro confeffionfrgftgaucUuv 1 
quod non datur impiis'fed eis qui te gratis colut 
quorum gauctium tuipfe es»8t ergo fcribitur pri 
tna ac\ corinthios fexto^iniqui regnu dei non pofli 
clebunt •' ymo cum maxima confufione repelknt 
ab eodemfiait gohardi et nebulonesvihffimi *in 
dignanfer repeih foienta6irnperatoris ( curiane 
illinc fedeant cum regibus principibus in fam es 
cellenti et folenni menfa«Dicit eni caffioctafup il 
luA pfaVexpzlle eos quonia lttitauetut te cliie«bic 
difcimus qptantu vnufqfcg a cleitalerepelht qua 
toeiuspcta cumulant* quafitas enideh&i menfu 
rzeft repuclh'. Nuguic? ergo quifrbjpeccafa vifa- 
6it ef fangua mortiferuw celerius abhorrebif 'cjui 
per bec celefte ^udiu ettwahtttft nouenf amif 
£utum»Dehac aufem incomprehcnfibih gloria/ 
ego ^auper ingenio quid ioquendo properam*Si 
enim oculue non vicht/ nec auxiB auchuit' nec in 
cor hominisafcenditfque deus preparauit clilige 
tibus fe^Sicut fcnbitur primaad corintbios fecu- 
clo-De ilhsquidtunc teferam'cettc quafi LalLuci 
tndo ficut cecus natus chfputans de colontus ro 
confidensinfenfuproprio.&d mulfiphci facra- 
ru fcnpairaru teftnnoniopauli/jper indedicam^ 



z 



Vo 








iiM|iiir..;i iiii 


IIM llll 


MII|MM 




MM|MM 


MM llll 







cm 1 



7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



: 





8ft igit breuit nofandu cj quis inregno dei funt 
valde multatymoinnumerabilia cius felicifate 
ct gloria atfeftantia- ipfu? tn quo ad pnVfpahter 
atnbus comendat.primo a fumma pulcntudine 
Fiue clantate.fcao a bonoru omniu copiofitafe-ter- 
tio a maxima leticia iug/ferdurafe in eternitafc' 
namibi efhmmcnfa pulcritudofiueclarifjjg-bo- 
noru infinita copiofitas/fummii quocg gaudiu ct 
flabihs eternitas-Dequibus hicper ordine bre- 
uiter dicetur» 
«C O^efu mma pulcntudine fiue'dant 

W N primisregnudci commen- (J^h-Iiis- 

M d afafumapu/crifudine/fit/e cimtate- m\ 

' vffcnblE' fapiev-ii-iphit diat regnu decons.hinc 

eft qi pfafdiaf«dfie dilesi decore dom9 tue« Vn • 

thob;e'Xiii'bcatus erofi fuerintreliquie feminis 

mei ad videndu dantate ihe*uf akvporte cius es 

Taphiro et fmaragdo edificabut et exlapide puo« 

fo ois circuitusmuroru eius ex lapide candido et 

auromudo oes plateeeius ftruent-Item apocah» 

ssi.ipf^ ciuitas aurumundufimile vitro mudo/ 

Fundamenta muri ciuitatis omi Iapidc pciofo or 

natu/duodeci porte duodeci margjmte funtp fin 

gulas- ctfingule porte erut es finguhs margari- 



*. 
"t 

r 

•Kl 
tf. 

r 



11 






tis.etplatea ciuitatis auru mundu tan§ vitrup* 

Jucidu et templu non vidi in ea-dns eni oipotens 

templu il!ius cft et agnus et ciuitas n eget fole ne 

c$ luna vt luceant in ea-nS darifaa dei rilumiabit 

eam et lucerna eius 5 eft agnus et ambulatgentes 

in lumie eius-Ifcm apoca-xsii.nox vlfra nojerit 

efnoincljgebutlumieJuferneneojfoIis-cjuonia? 

deus ilfumiabif illos et regnabut in fecula feculo 

xu- Cuquo videtcocordare Ulud yfaie.Itf.no ent 

lbi ampliusfol acl lucendu per dies necTplendor 

lune iHumiabit fe«' fcd enttiti dominus inluce? 

fempiterna.ipfe ei eft fpeculii fine macula et can 

dorluaseternc.ricut fcribif hpiefrvii. Item fple 

c;or g/cne-vf hmradhehreos.h nam fpfenclor 

cius vt lux erit.A6acuc.iii. afe hor fpfedore omes 
f ancli in rcgno celoru recjpiiit lucem ef fplendore 
fempitemu quo afiidue felices ietant- Vnde iudi- 
cuvvcjui dihgiit te ficut fol in ortu fuo rplendet/ 
ita rutilent.Btcrgo diciUapien-iiifulgebutiufti 
et tanq fcintille inarundineto difcurrent- Ifem 
mafb.xiii{iuftj fulgebut ficut folin regnopatns 
eoru. O Q glonoftn eft hoc regnu et g dilecta ta- 
bemacula tuadrle virtutu § magnus decor cj in. 
gens rpleadoria ciuitate domiVf mira dantas.' § 



I 









i 









■•••|NN| 


IIM|IIII 


III II 






MM 1111 







7 



8 



'? 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 




fumma amenitas in pafria celefti. Vnde augu.in 
hbeHo de hbero arbitno fic inquit-tant a eft pulcn 
tudo iuftiae/tanta eft locunditas lucvs etne vt eti 
am fi non hceret amplius in ea delectan % vnms 
dui hora propter hoc folu? innumerabiies huius 
v,fe pleni dehciis ef affluem bonoru femporaWr 
recie et mentodefpicerent. non eni fanVauf puo 
affeclu diclu e. quonia melior e dies vna in atriis 
tuis fupet milva-Quate vdetn avgp.intitoo daa- 
raore dei es:lamans chcif O celeftis iherufcie do 
mus lumiofaadte fufpir? pegrinatio mea ef pof 
fideaf me in fe gui kcit tttett m» ^ c f\ mr ' 
in hbro-m-in omeliis fuper mitos elc-O « giotio 
fom eft lHud regnu in guo reges co S r e 3 ati conue 
nerut in vnu ad iaudandu fq et slotificandu euin 
qu i uiper omts cft rett te S u et dtvs dominantiu tfe 
cuiua rplendidillima conteplatione bx\&b* tafc 
ficut roVm r e S no patns eora. Hinc ptopheta dicit 
adimplebis me letictt cum vultu tuo. Vnde lob- 
raxiii. vidcbunt £aai eius in iubilattoncbanc b 
ciem omes refpident qui dno fidehter feruiennn 
humilitate cordis in labonbus piurimisacopen 
bus virtuofis. Vnde apo.vltimo-ferui cius rerai- 
cnt iiii et videbut facie eius-na? dicif y.aie.xxsin- 








'\ 






Bcgcm in aetorc Tuo viaebunt-Of ptu? et|gra 
timr/r] Tuaue §teatu-8rrt leTum tunc vickrebis 
^uiruTO dilexete.Xunc veto exdamando «hccs i* 
lud abacuc.iii. ego afrt in dno gaudebo in deo ief« 
meo.oquantu gaudebuVtruos gaudra fumma re 
pfebrlf.Quos illuftraort qim femper fefrficabrt.. 
Vjfio fanaadei fplendorcj fue faciei." 




^^>e multiplicibonotu copia regni celeftis» 
l^J t N gnum eefeftefecundocSmendatabono- 

^JJL^rum orrmiu^opioirtate. Vnde augu-de cl- 
wrfafeje/guoclcrcuepparauif cfrfrgefjbus fe-fpe 
non aff rngrf -'ccntate no compker.cht .'deficferra tt 
vota franfgiedi£.'accju;rip6f efcrman non.Xfem 
brfiar. merce&fancloru fam magna eft/o, n<5 p6f 
m*r»fmari.'tam multa eft cj. x\6 pot numeran/fa? 
fopiora 9 no poteft finiri.'tam pciofa cj> no poteft 

eftiman-De hisTupabundatibus bcnisetdiuici 
is rpfius regni celeftis fcribitur deutrono. viii.d» 

n inus deus tuusintroducet te interra bona>fer- 

ram rmoru aquarii et fontium in cujus campis et 

montibuserumpent HuuioruabyiTr feuafrumen 

tietorder et vinearf. inguaficus etmafagianata 

etoTiuefa Rafcfcfur-.ferramofer ctTnctfis vhj&V* 















vHa penutia comedes^anem tuu et rcrti omniu 
abundantia perfruerig.Certa hec eft terra fertifi* 
copiofiffime lafte fluens ac dulcedme mellis.Wec 
eft terra ad quam expforandu miffi funt filii daii 
Sicut rcribituriuditb.xviii.quiredeufes dixerut 
viaimus terram vaMeopufenfam ef vbetamho 
hte neghgere nohfc ceffWeamus ef poffideam? 
eam-nullus erit labot.traaetcg diis nobis locu in 
quo nullius rei eft penuria«nam omne quod mo« 
leftat ibi deeft et omne quod deleclat adeft. Vnde 
auguftinus.Etema beatitudo confiftit in duofcus. 
fcilicetin neceffaria abftinenfia omnfs ma//ef ne« 
ceffariapre-fentia omnis boni>9i emqueris quid 
ibi euValiter nonpoteft refponderi.'nifi quicquid 
boni eft.'ibi eftetquicquid mali ell ibi nu^ eft- 
8t ergo dicit ^re^o-nichil exterius quod lbi appe 
tatur et nichil interius q* ibi faftidiat. Ideo fcribi 
tur apoca.vltimcnon efunent mq ficient ampll ! 
us etn5 cadet fup llios fol neq? vllus eftus quonia 
agnus dei qui in medio throni eft reget eos ef de 
ducet illos ad fonf es vite aquar&et lbidem often 
ditmichi Humen aque vite.qui fitityeniat' qui 
vult accipiat aquam vite gratis.qui aut bibent es 
hac aqua non ficiet iteru?/fed fiet in eo fons aque 











i 



f alientis in vitam tt erna- vt habet whelis o t uatto 
O g felix patria/ 1 § beaf a ter ra vbi dtus er it omia 
in omnibus et nullius rei eft penur*a /feu afrquis 
clefe&us.Certehec patria focus eft pafcue celeftis' 
vbi nichil cteerit.' in quo dominus fuos fideles rc 
ficiet fuauiter acppefue coHocabit« Vnde e?echie* 
iis fricefimo tertio chcif dominus-induca? eos in 
terram fuam et pafcam eosin montibus lfraeiV 
in riuis ef in cu&is fedibus terre'in pafcuis vber- 
irimis pafcam eos tt montibus excelfis erunt pa-» 
fcua eorum«ibi recjuiefcent inhetbis viuentibus' 
ctin pafcuis pinguibus pafcent fup montcs lfrael 
IpCi enim fan&i pafcentur in cognitione fumme 
verifafis«ef llU erutpafcua vberrimz-Twe in^re: 
cliantur ad conf empfaf ronis diujnifafe/fiue egrc- 
diantur ad conficierancUim humamtefeVvfrotjrcg 
inueniant plenam facietate.Iohanis decimo.egre 
dietur et ingiteclictux et pafcua inueniet.Item pa- 
fcentur indeleclationeetfruitionefumme fuaui 
tatisct dla erunt pafcua pinguia • Vnde dicitux 
in pfalmo.exacTipefrumenti faciet te« adeps hui? 
frumenti eftdeieclatioetfuauitae.'que caufatex 
amore cjei- fcoc ergo amore ficut.adipe et pingue* 



















<Une repleatur anima mea.pafcefur eflam in eter- 
nitate perpetue fecuntatis.et iJla erunt pafcua vv 
rentiamunqui enim arefcent fed femper virefcef 
et in pufcrttudine perpetua durabunt«8cce cjuaha 
pafna et § bona terra vbi tam vberrima pir.guia 
et virenfia eruntpafcua* beatoru? vere fcec eft te» : 
ra viuenf ium • in qua credimus tof et tanta vide 
xt bona domfni. Vndedicitur in pfalmo. Repfe- 
b/mur in bonis domus tue*et que funf iffa bona' 
quibus fanfli replebuntur. nifi illa incomprebtn 
fibihsglottabeatorum.Narn vt clicit bernardus 
in fermone dedicationis.fid ymaginem dei fatfa 
eft anima rationalis ceteris omnibus occupanpo 
teftVrepJen omnino non pottft-Capaatatcm eni? 
tius^quicquid Ato minus tft nommpfebif.bac in 
effabifi gfona.non fofum impf ebimur verumtii 
vfcjt ad fummu inebnabimur* Vnde leremie tn- 
cefimo primo-Inebtiabo facetdotum animas cu) 
pinguedine etpoplus meus bonismeis adimple- 
bitwait dominue.boc faciet in cena magna fide 
Iibus preparaf a- tunc enim precinget fe et faciet tl 
loa dtfcumbere et tranfiens miniftrabit eis fercu- 
U fue glone- vinu mire fuauitatis et leticie iffis 












i 



exhi bendotunc dicefur Mic difcumbetibus lllud 
car.ticoru quito.comedife amiu et bibite et inebri 
atnini ftanffimi.Hinc fcnhitu* yfaie xxix.inebn 
abimini et nona vino/ mouebimi et no ebnetafe 
£t vndetunc inebnabunt illi cette a gaudio mul 
tiplici et gloria ceIelh.o deus eterne 5 dulcifer ef 
plene funcfideles tui inebtubuni ab vberfafe do 
m us tue et a fomte vof upfafis fuc quoniii apud 
te eft fons vite/fons indeficiens btif udinis et slo- 
ncvUcg hanc domu tuam decet fanfotudo in "lon- 
gitudiue dierum.ipfa eni efi domus domini di. 
uiciisreferfa.'et cmifasdei noftn bonisommbus 

f^Pj^Qaaproptet^ibtiy[ a ie^hi.OmH 
tm videbunttierufz&cmitateopukntahcc tiui 
tatis opuf entia ku bonoxu copiofas! et maxime 
abunc atia.non fofum p*tet exprediiWfed etia 
fpeualiter tx multitudme em gaciff in qua defc 

ftabuntmanruetiquiberecIitabutiHanitenam/ 
fupenus expreffam. Vnde yfaie^ v . i n Iet,c,a 

esrediemini ef in pace deducemi.O ouanfa mfr 
us ifaerufale abundantia pacis cuius imperpetuu 
"^«"«finis.fiait rcribityfaie.Mfem tiufam 
mji.fedebitpopI5s rneus in puf cnfudine pa« s / 



,**■ 



■ 




H 















- 






* 


> 






































•*•* - , - 




2 


3 < 


1 5 < 


~ ™ 


7 i 


J 5 


) 


1 





1 


1 


12 


13 


14 


15 



16 




■I 








in tabernaculofiducieetrequie opuleta- 8t erg» 
bene drcitur tbobie.xiiMberufale? cmifas dei-bea- 
ti omnes qui ailigunt fefet qui gaudent fuper pa 
cem tuam. Nam ficutbabetur evdaeli8.xiii.Xn 
te vident fanm fiue vifiones pacis-im pax Rjma. 
que exfuperat omnem reniWnecnon antecedit 
bumanum intdkc%w.Qui tantepacisvoluent 
effe particeps eternaliter in celis-' difrtf nucbumi 
liter mti bic in tems.Nam vt fcribit in aurora. 
ad tam preto tequiem paaendo venitur/necm 
fi per penas fapiens hac pace potitur; 

■ 

d De masima et fta5ili leticia regni «/^/'5' 

* * 

mjftremo regnum dei commendat.a maxi 
^ 'ma leticia iugiter durante in etnitate A/n- 
oe sre^o.in omeha.quelinsuadicete aut quis in- 
telMus capere fufficit illa fuperne ciuitatis.'qua. 
ta fint gaudia anselotu cboris et beatiflimi fpiri 
tibus slone conditoris affiftere'ptefente dei vultu 
cemere incircumfcriptulumen videre/nulio mot 
tis metu affia/incorruptionis munere perpetue le 
tan-Cerfe bec eft ciuitas dei noftu lerufale.vrbs 

















I 



( 



fceata lherufalem.incjuam.Vjue vt ciuitas echfica 
tur.O riuitas ciuitatu.'in qua funt tanta gaudia et 
leticie Leatorum» Vnde y faie vltimo. Letamini 
cum merufalem et exultate in ea omnesqui.chli 
gitis eam-gaudefe cu$ ea gaudio vniuerficjui lu 
gebafisfupeream vtfugatis et repleami ab vbe- 
re confolatiois eiua vt mulgeafis et clehciis afffu 
atis ab omimoda gloria eius . De immefa huius 
duitatis fehcitate et glona fic clicit augu- hbro de 
ciuitate dei« quata erit illa rehcitas vbi nullu erit 
malu? latebit bonu vacabit deilaudibus'cjui ent 
omia in omibus.yfaie Ixiiii.oculus novidif deus 
abs f e quepreparafli expe&atibuste' qut fati&is 
donaf urus es in maxima kticia ppetue p offideda 
Vnde eiufdem.xxxv venienf m fyon cum laude 
etletuia fempiferna fuper capifa eorum.Minc eft 
9 pfaldicit.nouit deus dies immaculatoru et he- 
ieditas eorii ineternu ent. Vere ficut fcribit thobie 
.xiii-A/hgnus es dne ineternu et in omniafecula 
regnu fuu-Vnde augu.deduitate. vocabimus/ vi- 
dimus et amabimus et Iaudabimus.£cce quid t 
nt in fine fine fine«nam quis noftcr finis.'nifi p- 
uenirc ad regnu cuius nullus entfinis. veriflime 
regnutuu c?nc regnu cmniii feculoruet doinafio 






! 



1 




























11 










^^^^^^^j^^_^^^^^^^^^^^__^^^^^^^^^^^^_ 












*■*. 










^^rf^H^L 
















2 


3 * 


1 5 < 


~ ™ 


1 i 


) i 


) i 





i 


i 


12 


13 


14 


15 






16 





tua in omni generatione etgenerationev 8t ldeo 
rcnbitur-thobietreaedmo«bene.c!iaus dommus 5 
exulrabit iberuralem vt fit.regnum eius in feen- 
la'fecuioru? fuper eam.O % S loriofum eft hoc re- 
gnum in guo cum crifto gaudent omnes fancli a 
m iaiq? ftolis albis fequiitur agnum/quocuncy le- 
rit. De guo regno feu fufuro feculo fic dicit beat9 
auguftinus deconHi&one viciorum et virtutu?- 
recedat amor pfentis feculi inquonullus lta na- 
fcitur vt non moriatur et fuccedat amor futuri fe 
culitin quo omnes ita viuificant vt deinceps non 
monantur/ vbi nulia aduerfitas turbaf mil/a mo 
leftia inguietat/ ftdperb:nnis/efiriaiWregnat« 
Hinc eft 9 fcnbifur in pft/mo. iufti epufentw et 
exuitent in confpectudei et delefontur inleticia 
Item yfaie tricefimoquinto-giudiumetUticiat 

obtinebunt et f u^et dolor et g;mitu3. Vnde apo 
ca\ipri3VKefimopdino.Abftergetdeusomn2m 

lacrim.v, ab o:ulis eorum et mors vltra non erit- 
necj luftus neq? chmor necg dolor erit vltra-quia 
pnora c-ibierunt.Xtem yfaie vicefimo quinto-au 
f crt deus omnem hcrima ab omni hcie et otpro 
brium popuh fui auferet de vniuerfa terra etdi- 
cent in die llla-ecce dtus noftcr'expectauirr,us eu? 

1 







l l 

t 











et faluabit nos lfte dominus/fuftinuimus tt leta 

bjmur in falutan tius^O guata letuia «juadotui 

folum in anima fecf etiam in corpore fuerit gfo- 

nficanclum^Vncle.yfaiefexasefimo primo*in ter 

ra fua dupliciapofliciebut. 8t prouerbioru vitimo 

ome s clomeftici eius veftiti dupficibus/iclcft fto- 

Iiscluabus-quaru vna fc?anime'jam poffidetbca 

ti et religuaviclehcef corporis/expe&at acceptun* 

Item quanclo non folum ent^audium cle bonis 

openbus proprvisTecl etia cle mentis oibus et fin 

guli9omniubeatoru*Vnc\e chcit dns lcremietn- 

cefimo fecuctofcfabifare eos facia cofideter et erut 

miihi inpojpulu etego ero eis in deu et dabo eis 

cor vnu et anima'non vnitate fbacie* 4 fed : vinculo 

cmtcti&Scce canffime /i anima maxtyns confef 

fons vd vnginis et anima fua tuncaut vna.co- 
fcques vickt 9 lHorugaudiu etia cnt ettuS- fimi 
k eft: cle aima apli fen cuiufhbet alteriusfanfli» 
Hinc sregonus cbcit-tanta via cantatis omnes fo 
ciatt vt bonum cjuod quis in fe non fufcipit' in a* 
] .o fe gaudeat accepiffe.Certe lftud amirandu.ef 
mul iplcx gaudiu in cor bominis non afcedif «8t 
ergo cjuilibet totus ipfum gaudium inttoibitet 












r i 



i 







V \ 












fxc gaudium fuum plenum enf.nam intus et ea. 
tra/fubtuset fupra'ymo circunguaq? mirabihter 
gaudebit.Intusdepuntate confcietie-extra de coi 
poris glonficatione-fubtus de ceh vifioneetaha- 
rutn creaturarum pulcritudine etmnouatione-fu 
pra de vifione dei» et circumcirca ck angeloru? et 
omniu fanctoru locunch et deleclabili affociatone 
Vere vere mmo poffef cogifare guantfl ent exui- 
tare tunc in cehs faabitare et cum angeli3 regnare» 
gt ergo bene dicitur mathei vicefimo fexto- In • 
tra in gaudium dominitui.Nam ipfumnon po 
tent intrare cor tuum«De immenfitate gaudioru 
ficin^uit beatua bernardus in fuarum medifafi 
onunvlbi totum Jeticia/fotum exu/fatio poflidef 
bomiefcj angelis fociati fine v//a carnis infirmi- 
tate imperpetuum manebunt«Xbi locunduas m: 
finita'beatitudo fempiteina'in quacjui femellu- 
fcipitur.Temper tenetut; Ibi recjuies a labor ibus/ 
pax ab hoftibus' a.nenitasde nouitate/ fccuntas 
de eternitate dulcedo etfuamtas de dei vifioe-St 
cjuis ilhc habitare vehemeter no defiderat et pro- 
pter pace} ct propter amenitate et ppte&tnitate* 
et oropter dei vifionem • Item dicit ahbi ad hoc 






t ■*- 






I 






lcletn bernarclus^Xanta cft locunditas et fuauitas 

lllius patrie celeftis 9 fi non hceret lbi effe nifi p 

vnius borefpacium omnes dies buius vite pleni 

clehciis merito contemnerent*cui companta om- 

nisaliun&efuauitasdolor eft/omnis locunchtas 

meror/omnedulce amarum/ omne decorum fe- 

dum et cme aliud guicquicl clele#an poffjt mole 

famb cum dei bonitas in infinitu txcedit emne? 

aliam bonitaten^O bone cleus quid micb efi in 

celo et a tequicl vo T ui fuper terram*' cum bec om- 

nia fint d:fiderabilia fuper auru* et fapiclem pre- 

ciofummuItu?etduIciora valdefuper me! etfa- 

uum*0 guid cbcemus cle bac patna guicl de ibe- 

wfe/em crbe tam feeafapercuius vicosTicut fcri 

bitur thobie *nUu Inceffanter/iocunde et dulatex 

cantatur aUeluia* Vncle yf^ie guinquagefimopri 

mo<GaucUum et leticia inuenietur in ea gratiaru 

a&io ct vox lauchsin templo eni eius omes clicet 

glonamet vere mento vox exultatonis et falutis 

refonetin tabernaculis iuftorfrna? in ciuitate do 

inini lbi fonant iugiter organa fan#orum qui tn 

bulationuet penaru laborumcp etomniu mjfena 

ru penitus wm obhti perfruunturiubilo celefti. 














»£■ 











O $W>o3e/§ fuauifer et prechre tunc canct in 
3 la fol in gamut fa ut et arc De hac ciuitate log. 
tur adhuc bcrnardus inlibro fuarum mcdifatio- 
nunvO ciuitas cdeftis manfio fecura/patna totu 
continensquoddeleclafibi incole quieti popul? 
fine murmure.§ glonofa dicta funt de te dei cftri- 
tas-ficut Jefanfium omnic/ ha&itatio eft in te- ibi 
p.is'pietas/bonitas/Iux/virtus honeftas/ fple"dor 
gloru/laus/requies/amor et cocordia dulcis^gau 
dia letie dulcedo vita perhcmus.De hac auteper 
benni vita beati erunt certi etfecuri^ nunjim 
perpetuueritamitteda.Vndeyfaietncefimoter 

tro-fecuritas erit vf<# in fempiternu-Ifem ejecfai 
elis friceficuo guarto h.ibit.ibunt confidentex abf- 
q vHo fimore.Stprouerbiorupnmo-qui m: au 
dient abfg timore regulefcet et abundatitu per- 
fruetur rmloru timotc fublat> Vndc augu.bsati 
tuclincomniu bonoruceleftiu pficit fecuntas eter 
na que fi foh deeftetfomia bona cdeftia quantu - 
cuncg dulcia vanefcerent et vilefcerent ex timore 
amittendi.8t ldeo afc curando dicit beatus loha 
nes.s:viii.gaudium veftrum nemotoIUt a vobis 
o domo dei'ciuitas regis magni.'^ inumerabiha 




I 





' 



q grandiaef efernalia funt cun&a gaudia f ua«' § 

multe leticie cj felices tui incolc Vere verebeati 

qui babitant in domo tuadomine» nam in fecula 

reculorumlaudabuntfc Quiseni? ignorat com- 

pos fue mentis q> cetus in cxcelfis te laudat celifo 

omnis.buiusautem leficie feu celeftis glone per 

petuitas indeficiens ex hoc perpendifur.quia oh- 

ue comparafur.Vnde ojee fredccimo.mtquafi oh 

ua gloria eius.OIiua cnim indeficienfer.' tam in 

byeme q in eftate rempet v»etcit>8t ldeo indefe 

ftibilem ct eternam lftius glone permanentia de 

fijnat/ que ex diuturnitaf e non deficit.fed magis 

innouatur- De bac eternaglona ficdicit cnfofto- 

mus hbello de repzratiom tepti<Que erit volup 

tasque leticia effe cum cri{to-'cum anima adproz. 

pna generofitatem regreffa'cum taj fiducia cepe. 

tit ttluum fuum videre'eKpIrcari no pofeft illlua 

leticie maguitudo. non eni quis folu pro bis exul 

tat ejuibus rruitur tunc in pr fenti.fed muttoma 

gis pro eo gaudet'cp bonorum fuorum fcit nullu 

finem futuru? . 8tqui6 ent particepa tante gloric 

fuc.'fincfinc permanfurc.Certeglona bec eft om 

nijus fan3i3fui3«Nam fanch ipfius ejoiltabunt 
























. 



f 



ih glom letabuntur in cubilibus fuis» Vnde qui 

cnfti vefajia fuerint fecuti in ferris >'cum cnfto 

regnab jnt gloria et honore coronati eternaliter in 

celis- O dilecle mi c) ineffabiliter tuc gaudebis'fi 

ad llla gaudia in etna gloria fueris tranflatus tuc 

vao$ dices exchmado lllud yfaie fesagefimopri 

m >. Gaudens gaudebo m domino et exultabit a" 

tiima mea in domino meocjuia induit me vefti- 

mentis falufia veriffimcSicut fcnbifur iob vice 

iimo fecundo • Xunc fuper ormupotente dehciis 

affluenset eleuabis ad deum faciem tuanvet in 

vns fplendet lumen- De ejuo habetur ecclefiaftes 

tertio-dulce lumen et deleftabile eft videte fciem 

ldeft criftu que cognofcete et iugii intueti excellit 

omne ^uAium huius mundi- nec mirum.nam 

eins vifio et noticia eft fancloru 3lo«a et vita fem 

jpiterna. Vnde tohannis dccimo octauo«hec eft vi 

ta eterna vt co^nofcant te veru deu-' et que mifi - 

fti ieCu? cnftu qui ad banc cognitione peruenent.' 

lpfum deum facie ad faciem videbit et cognofcet 

eum ficut eft'et fcdi effe diuinu qd ent gaudiu ex- 

ceUetiffimu fons et origo omniugaudiorfrHinc 

elt <j btue bem«dicit in fermone.Reuera illucl eft 






*- 









vetu et fummu gaudiu qcf non eft de creatuta* fed 
de creatore concipitur quod vtiq^ fiet' cum oftm- 
clcnt tibi faciem fuatn< gt ergo propbcta exoptan 
do chcit*fauem tuam domine rcquira/ faciem in* 
qua<g\otiofam omnibus gaudiis et dehciisjplena 
Heu midbiquiaincolatus meus probngatus eft/ 
quamdiu czrzbo tato bono et vfquequo fic fubtra- 
hor a deo falutati meo* Fuerunt micbi lacbrime 
mee panes dieac nocte'dum dicifur micbi quotti 
chc vbi eft deustuusquando vrdebo glonam do- 
miniquando veniam etapparebo antefacie? dei 
mei gui letificat me in gauclio cum vultu fuo. ve 
rehec eft vifio qua deus faeie ad facicm fic videt 
£ertium eelum eftet dicif>ofeftparadifus»'vbi e» 
fonte limpidiffimo et exaguafic vim Cic vifa 61- 
bittu ? beata* Winc eft quod fcnbitur yf*iefe*age- 
fimo*tunc videbisfuppfefaciem dei etafflues/le 
Uciis et ^audiis fempiternis et mirabitur etdila 
tabitur cot tuu* O quam bonus lfrael deus bia cj 
r efto funt corde qui tot et tanta gaudia^quafi gre 
cis vult confsrreOamice predilefliffime» ifta fu 
hbens audis'etad bec f u gaudia plaudis- Non 
ttmen ignores pcr magnas ifta labores. Sanrha 
acguiri n.c fortuitu reppenu» Vnde gregoiius in 






. 



1 


















jn omeha> deleclatmente rmgnifudo premioru? 
fed non deterreat certamen laborum» $d migna 
em premia peruenin non poteft nifi per magnos 
labores- Vndepaulua egregiuspdicatordicit« no 
coronabitur nifi qui legittims cettauent.vnuf^f- 
q eni propnam mercedem accipiet fecundufuu? 
Uboremfedplercg funt qui nolentesbene viue- 
retamen defiderant benemorifciunteni cppre- 
ciofa eft ln confpc#u domini mors fancioru eius 
etiam cjuia cognofcunt cj> cum dederit dileetis fu- 
ls fomna ecce hereditas domini.Similiter et lpfi 
fciurit cj beati mortui qui in domio monutur* vo 
lunteffc participes cum eisguibusdnedicit.voa 
eftnoui manfiftis m.»cj in temptatioibue meis> 
volant coregnare cnfto/fed nolunt fecii pati-fahs 
erat balaari arnoIus'cjui confideras caftra fihorii 
lfrael et intelhgens eterm beatitudinis repromif- 
fione eis a domino f actam diceb tf.monatur ani • 
nimamea mots iuftorum et fiant nouiffima mea 
horum firaiuafinem eorum appetens glonofu? 
fed labores abborrebatquibus gloria? merebant* 
O bone lefu volumus tibi omis conregnare nolu 
mus tii compati et tecu iaborare-tu elegifti paup- 
tates et mifenas nos vero voiuptates et delicias- 



1 

















tu quod carni afperu nos aut quod ccmodius. Vn 
de bernar-nafcifur dei filius in cmus arbitno crat 
quodcacp vcllet ehgeretpus cligit quod molefti^ 
eft-p fettirn patuulus et paupens matris fifius q 
vix pmnosbaceret ad muoluendu pfepe ad rech 
nandii et ca fanta eS\ neceiTitasmuIia at;dio fieri 
pelliu men'ione-Cnftus vtujf qui no hlht elegit 
carniguod moleftiuse/r./d ergo melius'id vfili 
us'id pofius eligenduj-et quifquisalmd fuafent.' 
aut docuent ab tokm§ a fedu&>re'cauendu eft.ip 
fe eteni faens euVpmiftus olim per yfaia^paruu- 
lus fciens reprobare malu et eligere bonu-malu? 
crgo vo/upfas corpons bonDveroaffli&o cft eiuf 
dem>Si riquideet liac elegit ef iHa reprobmitpu 
erfapies reru inhm-hec oia bermr-Odihftcpu 
tx tu ab initio elegifti corpaks afffi crioes cf pacie 
c\o vuluifti mttaie glona" tibi $>pna f? nos in Mi 
ciis viuedo vohimiis mtrate gloria abena.Con- 
tra quos loquit Ltus hiero.fic dices.fii cr iftu dcmi 
nu ct regem-'cui eftnomen hjd omne nome opor 
tuitpati-et ifa inftare m gloria fua qua fiducia ha 
be nus nos intrare fin? labore glona aliena>0§ 
ftulfi fumusettardi corde ad credendu.volumuf 
hxc gaiickrecS feculo et poftea regnarecum crifto» 






\, 



I 






ctominus nudns egreditVferuus fupflutote vcfli 
tina aun etgemmatu onuftus/introibit ille ieiu- 
nus lfte cr^wla et luxuna plenus* llle in cruce £ 
iftj moriens lfte in lecco dehcate dormieVqcl do- 
minus n5 fecit' f.iciet bocferuus'certe no necetia 
videtconfonurationi-nim ficufdicithiero.in c- 
piitola ad iuliantVdifficileymo impoffib:te eftvt 
ct pntibus quis fruat bom , et futuns vt et hic ve 
trem lbi m^nte repleat- vt de delniis ad deliciag 
tranfeat et in vttocj Teculo pumus fit' vt in terra 
et in ceb appare.rt glonofus* Item dicit ldem fir 
in alio hbro impoffibiie e diuiciisaffluere etcri- 
ft i feq-nrtura den^af vt cStrana mifceM-npof 
fumodeo feruire etmamoneaute°hllop'aut ip 
fi i fine decipienrVg micfci n creduf/cu diuicie fue 
trafierint in egefate-dmes epul.ibat quotulie hu 
fphndide mdutus putpur a et by ffoM raottuua 
cp moyfi noluvt aedere. poftmoa fenht in torme 
tu pofitus. Xftud etiainuere videtbemar.in col 
foquio fimonis petri et iefu vbi taliter inqt- abra 
hamait diuiti epaUnti. tu recepifti bona in vita 
tua e; iifcirus fimilit mala- nlic aut hic c5folat tu 
vero crucians-Quid dicemus ad Lec.fi talis eft fi- 
ms et tafc liiclidS vbi estrenu 3*udii .ucius occu 



C 




pat*nun§ preferends funt jnhoc feculo mala bo- 

ms'quippe nec illa vtn bona'nec ifta veramala 

cfle manifeftu efbvera potiuo fnia falctnonie-me 

liusei eft lreaddomulu&usqad domu couit.ii. 

cetetufi fic cruciandi funt qui in vita fua bona re 

cepcrut ct hntjbus confolatione prefenle ve itf-o 

fitu eft fempiternu- Quifnam eoru pohrit ef:e fi 

nis fi fcctm multitudinc confcfationu fuarfi dofo- 

res;ipprebederint animas miferoru* cofeqrs eni 

videtvtbonaomiaetomnKecuhhuiusrecipte. 

tes confolationeJnicbilominus vniuerfu? ve tt v 

niuerfi mineaf cruciatus*At veroet lllud eque et 

ta.lcm ^brahe fniacoirodendu videt oesqui con 

trano du&t fpa vitepntts oh hona cioml babitu. 

ros confofatione*Weroia 6ernar-voifupra«I?en- 

nurf igit cofoton anima tua in ha< Ijtrimarfi val 

k intena labons et miferie.njm ve oibus q hic 
recipiut cofolatione fua.Cotemte tranfitona fu- 
S cc 3? «klicias etg*udia mcdana Xibi ei abfit glo- 
rian nifi in cn*e doi nri icfu cnfti. Vnde petrus 
blcfefi fup iob ad rege anglie lta duit- putas ne <j 
ahquis in pnti vita gaudeat et futura.fi tfi %au- 
diudzbztAici q$ turbat affidue ct refpargit ama- 
ritudine p fenti nimis ddicatus es-fi vtruncj pre- 

















Tumis vti Tcculo ct Frui crifto prercnfia mudi dc- . 
licias capere et nichrlominus celeftis gfone diuici 
as obtinercaudi quiddictufit illi diuiti in euan 
g e ho qui cruciabat in flama et lingue ardetis re- 
f rigeriu pDftuIabat.fili recorclare quia recepifti bo 
n i in vita tua et Ia?arus fimilit m ria.ideo bic co- 
foht tu vero crucuris-O 9 diffimile pmiu men 
topoffumus reputare infanos fanctiffimos rcges-' 
et jphetas aplos tmrtyres confeffores teneras/ac 
aehcatas vir^inesqui om» Vpreti3 dmiciis ct co 
culcatis deliciis huius mudi reipfos p crifto tribu 
lationi et morti obtufcrutfi gloria qua adepfi fuf 
in anguftia et d Jbre potuiffent in voluptatibp et 
ddicii5obfinere.WcciIlepefms.Vrr£/M/ervere. 

q jicq ud dicat Brmii hoc fene? crtu no aliter lca- 
rfcs nifi qd docuere difcipali tencas moribus ore 
fide et quid docuerut ilh n5ne robtie et mfte viue 
te hummtate et pacientia ct cautate et coftsnttal 
ac virtutes cetetaatotis viribus Vtineremundu? 
ctquemuairuntaerpicete'diuiciasctdelicia3fu 

cere pniain agete in ttibulationibus ct miferiis/ 
fet .«etsaude<c.tuquocj facfimihtctviues.efto 
c» forti animo in omibus labotibus anguftiis et 
paiis.Xn proximo eni) eft 9 adno curcris hboa 



l 



I 



. 













\\\\ iiii 















cm 1 







7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 



I 






* 



* 



4 






fortifer ficut tonus miles iefu erifti.fit m cogita 
intra temetipfttfaliguado ficdicens.multus et in 
mcnfus eftlabor meus.ego autefum mimuset 
infarmua vaide nec valeo in fioc j>pofito finaiiter 

p.euerare.^ucliverbaburoni.inepiftokficcii., 

cenns.nullusl^bor durusnujlu tpuslongij v ,de, 

n cjebest guo glona efernifatis acquintur. Vnde 

crifofto.fuper mafbfi quis viam laboriofam ex- 

timaf fue defidie eaccufator.fi.ei minaces pelagii 

JIu&us nautis.fi terhpe&ates atq> hyemes agnco 

Us-li vuln 2 ra cedefcg miht1b9.fi grauiffimi 189 

pLi S eq pugillibus leues vident et tolerabiles f ut 

Pfoptetrpem feraporaliu acpereuntiu commodo 

unmltomasis.' cum eelopreparat m premiu ni 

chil *k pe&nubuBirperitaubuB eli quod debeat 

Umtfmmm hbores mitigantm benhnu ve- 
n« fanem.nt atpici.unus rj> vw eft afpera/fed quo 
ducit /nec aham quia lata eft fed vbi definit.Cer 
te um video/cf dormientibus no tuenit recnm e 
celor u nec ocio nec defidia torpetipui beatit udo ef 
nitatis ingentur, vt dicit leo papa in fermoeSed 
iicut matb.ju. regnu celoru vim paf itur et violeti 
'Wiunt illud. Vnde qmdam.De regno cdi no cre 
dJt mente lideli.Infipiens et ebes fed Ui kne cg 











^^r^^ 



1 



i 












■ 




M mentc fiUi-Infipta» tt ebcs W fu btmc. 
dcrt aebes.Ci.fto a.cent. rapiunt .llud v.olent.- 
1,1 auftet. fe caft, S anao feuc,,Mol l.a £>■ 
nentcs ct carni vim faofa» Item a.c.t a!,us F oe 
tt .OTpere.it v,c"te af P=. labor afpe, Mrito-H 

fpera amfii cb. fi v» fupcr ethera fcr.b,- 8«. « 
1,-manifeftc 9 ficut fcr-b.e acluu. X ..n_ P cr muL 

Z tr,bulaf,5es oportet nos imrarc , egnu ce loru. 
s benehcc attendtbat beatus an S u-<f non.U tor 
mtnhs.tur ad afttaae..vnae a,c,t. o amma^ 
fiquottiaicoporterct nostormenta ptr.erre.fi .p- 
fam sebenna, lon 3 o tpe tolcare vt cr.ftu! m to 
g !oru v.aert pollemus « tante e,us to*~ 
« ergo mo:lo d.gnO tft part omnt rr.ftt vf tant. 
bo B iLte, S lon!p,rt,c,ptshabtan 1 u..Inr.are 

tur er S o demones e. parent fuas temptat.oes h* 

boteswauent viS>ltetx,ftent clametme lfte in 
S™ ,.lt fr. S us cotrahit calor a^ur a /cap* 
Leat/pcaus areatmflet ftomacho-palc ** » £ 
tus/mtirmef homo totus aefiaart ,n ao ore y, a 
mea tt anni mt, in S emi.,bus in^ p «b 
in offih» mt.s tt fubttr mt fta.tat et .cqucfca 
in a.t trtbulat,oms ctafctr.aa ad poP" lu « uncto 






< 



noftni.Ttem pefrus ble r en. fatifcant mebra rcea 

vigiliii extenuent iduniia L&ore frangant Iique 

fcant in iacrimis ocuiVymo fi fefg cerebru et me- 

duHe corpons in fietu affluatV no futi.t tfi cocligre 

pafliones huius tpis ad futura gloria qreutlabit 

innobis.Ofifcirethomoquid ef ipfe'guid et de 

us effet.mil/e pafi roorfes ereder? effe nhhif.&Yce 

que etguata funf hilarit pro deo futtinedci hbeni 

ergo fuftine et gaudent patiare-8xempl u ? accipc 

in latronibusmak&cis in morte diiudicatis' qui 

gauderet veheme er'fiproauriculaabfcindenda 

pofient euadere morfe corporale-Xu quocj gau- 

de fimihter et fefare» na? cu parua p nia potes m 

cfere morteaie etaequiteregloriaeternale. Vnde 

eccIiaftes.vi.exigut7/a6orafcis.^ccef)nfeparuifas 

et cito edes degnationious iffius'id eft de fructi- 

bus glorie qui ^enetam exlabote pnie- Item fa- 

picnticiii.in paucis vexafi-8cce laboris csiguitas 

In multisbcne clifponent 8c(e magna rerrune 

ratio et pmiuque exinde cofequunt' Vnde beaf? 

effremfic inqmt-Modicus eft labcr inftifufionis 

noftre Bratres feariffimi et magna eft regcs par- 

ui tpis eft afffictio.fed rctnbutio eius vkUhcetde 

I icit p aradifi tt exultatio et lefici t m kculu kcuh 






tl 
















jjermanebut.Igitur dicif rapieus"ecclefi* vltimo 
videte oculis veftns quia modicu Dboraui ef inue 
ni michi multa requie-St fic dare patetty breuis 
itte li&or et pmia malta laboris- Eac ergo libcret 
et volutarie imortahsfutura'pro vitappetue du 
tatura-que gratater faceret homo moriturus'|> vi 
tatpahadmodicudiffereda.St "*eo finaliterw 
dudendo/pafef aliquaht ex fuperius allegatis' cj 
hec nouiflima videhcetmors iudiciii>gehenna et 
gloria.omnesqufcontinuaet iu$em hnt memo- 
riam valde et multiplicif reuocat a pftisTed pau 
ci i $a ponderat et ranffime ea cogitat feu coficTe- 
rant.omnes putant diuviuere et in Un^vbtn 
penif ere-iudice frmlinkmu fu S tre>Gt ficeefe. 
ftem glona in deliciis viuendo et ociis tandeaccj 
tere et eternahter poffidere. Non fic impii nc. fo. 
hoc areumentu no condu^y mo frikt et.lludit 
prout fatis luciae patet per pdicla et i S it ones r* 
ducimini.'et nifi pnia? e 3 er it.s-' fitnul pwibitta et 
moriami in pcTis veftns-Vnde fctibit edefiaJf 
Si pnia] n5 igriMU incidamus in manus dei 
et m in manus hominu.Sed prochdolor qu s pe 
nitet.quis pfta deflet/qnis fubuenit pauper./quis 
miferet inopi/ qscompatitmireris/quiscos.taf 






de futuns'nemo penitue.na vere tota cjeneratio 
praua eft atcj peruerfa. qui non dircxit cor fuii in 
bonu-'ymopotiusin malu. ones terrena fapiut et 
quc fua funt querut no que icfu criftVmima clili 
gunt virtutes fugiut el ficut iumenta in ftercon- 
busfic et lpfrin pcccatis multiplicibus mifciabi- 
Iiter coputrefcuntcorrupti funtet abhomiabiles 
hSi funtiniquitatibusfuis. mm dominus de ce 
lo nfpexit fupcr fihos hominu vt videat fi cft in- 
telligens autrequirens c\eu- Sed omes dedinaue 
runt.fimul inutiles fafti funt/nec eft qui faciat bo 
nu vix etia? vfcj ad vnu-£cce lam impletu eft te. 
pua/iam aduemt lile miferabiles mudi fhtus-De 

quo matb-vii-itaffhetalpcriitfancius de terra 
et recms in homibus no ejft-omncs eni in fan$ui 

ne infidiantVvir fratre? fuu prolequit ad mortcm 
malu manuu fuaru chcunt bonu<qui optimus eft 
in eis quafi pallurus et q re &us quafi fpina de fe 
pe.QmctpIura.'nolunt fcireet inteHigere vt bene 
agant/necoculos aperire vt clare videant.'ficexce< 
cauit eos mahcia ipforu-O ftulta malicia.o mala 
ftuIticia'voIuntane vifcm fugere/ morte dilige- 
re^fpernerc bonu agere maliVdeumcj contemne- 
«'demoni obedire- Canlfime/curproprio rarur 













enfc fecas«Cut fponte cathenas aemonts incnme 

Car fua iuOa iacis-8xur S e exurgc euigilat et va- 

a> rdinyie ayaMu fu 3 e demoniu/ ne pofca cu 

ipfis etnahter conaenens.muor ct amiror cpho-q 

precetens eft creaturarational.s'in nlloquahie 

quitur iudiciu ratiois fpemens faiubna' affeftas 

nosi Vquerens et aefidenns nociua et mortirera 

Odeuseterne quecaufa faliademecie/queratio 

tante htuitatis et infanie. cur aime mort? tai pr° 

no cotae tcquitit Cut fim quod tolht viuere cap 

lt hom > Vere ve* abfcy confiho eft et abfcp pru 

aent.a.Heu vtinam faperent ttinteUigeret acno 
uiftinnprouiaerenf/ 

(E&jjkdiM* quatuornouiffimomm. 



u 















cm 







7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 



! 



; 






Xncipiunt fyfuli quatuor noiiiffimoru.St primo 
ponit probemiu- Secundoaiuiditiftum hbru?in 
guattuorpartes. 

De mortc corporah. Ca. {, 

Qt> mors facit homine fe humihare. Ca-ii. 
Qi mors facif omnia contemnerc Ca-iif. 
Qi. mors facit homiem pniaj accepf are« Ca-iiii. 

i 
Sewndffnouiflioru eft cWxtremo iuchcio.Ca.i. 
Qi iuaiciu timenau eft|>ptmuhiphceaccurato? 
Qt luchciu timenaa e jpt recMenda roe?.Ca«iii» 
Q£ iudiciu fimendu j>pt.fniejjIafione. Ca/iiii» 

Xer ti u nou/ffimoru e/t* de inferno. Ca.f 

Q?> multimoda eft noiafio focoru inferm/iu.cii. 
Qi multitudo eft aff lift5 fodaliu infernoru-ciii. 
Q& varu e coditio infernaliu tormentorika.iiii. 

Quartu nouiffimoru e de celefti 3I01W Ca-i . 
De Tumma daritate regni celeftis. Ca.ii. 

Demultiphci Bonorucopia regni celeftis.ca«iii.. 
De maxima et ft jbih leticia regni ceIeftis.c«Miii. 

Einia tytuloru 



?3L 



























v i 







J 







" A 




***** 



- 







•* * 









cm 



1 



•; 



7 



8 



10 11 12 13 



14 



15 16 



17 



18 



\ 






Wrwv^ #«*«r •»«*•«*» «www*»*^ 
# > ^trftarW **•» *<**** «*»*»"** 
rf, . <r *mvWUr **» «imf-nvA^^»' 

fttrfetw»»? «*,*>&*-«• «•** Vf |C 



•$ttvwt - Viovem vmcy. Wtno rrt 




-trei 



fcvBfcte . f t ^«^tiy o WtW«r ' AtSir^ 

, ™*tcv<me .^i^ttt itrrrtrjfcfcvW fcc 

9«ne£eCu\ttC?. ee«* vtVmmAO»X 113*0 f 
bom n v^vU n« ^ttvcKf ««^WVvao -gj^ 

btc ««*$*• «v»icw> - «cc tp*m«o *liensr 

tn«. vttntvvr^e^ctcjttt.tv^vt *t»tiuc j&«^ 

S>uft<f riec«*vn frttYtwSc Vwtnti mtcjp" 
& crtu iHSnujSSt' P$ Wtv »5114 uitc ^ 
Co u^rvtv^mwm WtuTo- l«5"* fevc«c»e 

* tttAU .* mttfo • t»5 ct\>u ttmtflf 439^ 

U^vVmTtvfjt^t-ftjAtaKlJLC toyrfLctv, 
ftrtvl^ttCttwrrtitiVttltmHlactwt» **$▼ 

Efc»CvtfW-«rv*r«5 fft- 
^P^ottre «Me*r cu 

«e**V^*~*« ***'»< 

A„ «mpk <j moru a«* <W"**t 
3 iu«»r-' ret»tc> to 



«fec*.«*^T*^3r!_*t eWetn tettCcmtr 



i\l>* 



u ab < 



ttcrc uew 



tWff*^' 









t. * 









>>m*ev 



H 



lIh 

jfcffvl 



«t 
fWfl 

Utxii 




1 



K * 



IA CUt» UA«V 



2* J3"fe£ 






>«jitc «Jf*^JjL 

>nvMiir«re<^ nl *' v 





«r 

v 
bott* 



«r 



















aT ^&emr taruics- fe *Y«Je\*rj^<cm 
,-t*rv&>>tA- ru\ rtitm-tw Wa^r-wi 



>tW*C 




Sic*it 



1 .' 



JCit etWftf • ^v^- ^ VJ Hr*J tf" - - v«w 



I 

tC, ^WWt i* 



>n^ 




tr« 



t-vfcr 



T 






«-■ 



(3 

;r 

i 



&Wit 












t* 



4* 



v«.«t 



■b 



•. 



••.i 



i . ■ . * 






> 






tytfvwvvV 



«y 



^ 



•v 



» 



i 



t> 



'l 




V 






^ 



% U 









w •-< 



» * ? 



# 







Sft<rr<f^Cw«c 



tff 









b -* 



l>C ^*kCv* '.. 







■ 







n< 



V 











IIII|MII 




M 1 1 1 1 1 M M 1 II llll 


llll llll llll III! 1!!! Illl llll llll llll llll 




llll llll 


llll|llll 






llll|llll 



cm 



6 



7 



8 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



17 



18 



19 



• 










*v 



T 



4 «e 



*I 

- 



'< 



, 

5 










:, ;-4 

» VV*> • ■^ 

-rf * « i '■ 



' 



1 















\" 



I 






«c? 




K< 




«^* ;, { 

.o— 4t.\r.v. , . 



\* 



■-•;.: 



4«*1ii»» '-^ • ttf>^>5*?\' 



/y M 






jr 



M ^ 

■ 

r * 










•rtf»f ' 

















Jr 









,1 



♦ 











I ■ 



^ 






cm 1 



6 



8 



10 11 12 13 14 15 16 17 lft 19 20