(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Arbeidsongeschiktheid Ziekte en Letsel"

Verzekerd? 

Wat u kunt verwachten ingeval van 
Arbeidsongeschiktheid, Zieicte en Letsel 



Eenentwintigste drul< 
7 juli 2008 



H.M. Walker 



Verzekeraars Niemand hield ons tegen ... 

Artsen l/l/e vertrouwden op onze zelfreiniging ... 

J ustitie /(/o/c/cen/u/cfers tiebje overai ... 

D^,. . ^ Met piaatsver\/angers en nevenfuncties midden in de maai 

Rechters ^^^^ppjj 

Politici We stonden erbij... 

I^ledia Delicate relaties ... 

Onderwijs l/l/e wilden altijd óók de cultiur doorgeven ... 

E uropese Commissie voorde recliten van , ,^^„ „„ „„„ . , , . ,. ^„ ,. ^„ 

. —pf,. j 3ren op onze tafel blijven liggen ... 



Hoewel bij het tot stand komen van dit rapport de grootst 
mogeiijke zorgvuldigheid is betracht, aanvaardt de uitgever 
en auteur geen enkeie verantwoordelijkheid voor eventuele 
fouten of onnauwkeurigheden in deze uitgave 

Gebruik van (delen van) dit rapport is uitsluitend toegestaan 
met bronvetmeiding 



tnttp://www.werl<groep1 970.nl/ 



Arbeidsongeschiktheid, Ziekte en Letsel 



NUGI 661 
ISBN 90-9010511-5 



Hoewel bij het tot stand komen van dit rapport de grootst mogelijl<e zorgvuldigheid is betracht 

aanvaardt de uitgever en auteur geen enkele verantwoordelijkheid 

voor eventuele fouten of onnauwkeurigheden in deze uitgave 

Gebruik van (delen van) dit rapport is uitsluitend toegestaan 
met bronvermelding 



Eerste druk 

Tweede geheel herziene druk 

Derde herziene druk 

Vierde geheel herziene druk 

Vijfde herziene en uitgebreide druk 

Zesde geheel herziene en uitgebreide druk 

Zevende herziene druk 

Achtste herziene druk 

Negende herziene druk 

Tiende herziene druk 

Elfde herziene druk 

Twaalfde herziene druk 

Dertiende herziene druk 

Veertiende herziene druk 

Vijftiende herziene druk 

Zestiende herziene druk 

Zeventiende herziene druk 

Achttiende herziene druk 

Negentiende herziene druk 

Twintigste herziene druk 

Eenentwintigste herziene druk 



2 


november 1995 


28 


november 1995 


11 


december 1995 


10 


april 1996 


16 


juli 1996 


20 


20 november 1996 


26 


november 1996 


4 


december 1996 


12 


december 1996 


24 


februari 1997 


21 


juli 1997 


12 


maart 1 998 


4 


maart 1 999 


2 


november 1999 


24 


juli 2000 


9 


februari 2001 


1 


februari 2003 


8 


april 2004 


2 


november 2005 


12 


januari 2006 


7 


Juli 2008 



This survey presents the dealing witli claims for monetary compensation by Insurance companles In case of lost earning 
power during the last 40 years. Correct payment of claims for compensation due to iost earning power on account of iiiness or injury 
generaiiy appeared to be extremeiy iow, A greatdifference was found between tfie coverage promised (orsoid) and the compensation 
actuaiiy paid, There are hardiy any individuais wfio feei treated fairiy, fewerthan 20% of aii cases, Some of tfie reasons are misrepresen- 
tation at the time of saies of the insurance, bureaucracy, pooriegai protectionofvictims, errors and partiai expertise, The ia wand reguia- 
tions faiied to correct this overaii situation and previous evidence in iiterature was covered up, but ,,, not removed compieteiy, Now this 
evidence is presented again and in fuii, actuai detaii, Brought together by the steadiiy growing number of victims, as weii as experts 
speai<ing up in the media, Untii now victims have been shown mainiy as exceptions with bad iuci<, Their insurance companies encourage 
them to seei< protection and ruiings by code committees orthe courts, However, the iaws and obscure procedures in factheip the insur- 
ance companies to pay outas iittie as possibie, In this way victims and their families are often traumatized during a period of 15 years on 
an average, Hundreds of thousands of highly skilled worl<ers are directly involved in the present procedures, They hardiy realise the 
destructive effect of their work on society as a whole, This tremendous economie force can, however, be turned around in a positive way 
,,, As a result of this survey everyone involved is encouraged not to pay the insurance premiums anymore but rather to start saving for 
themselves. Public and motor traffic insurance, however, are obliged by the law, This document is intended for healthy people and vic- 
tims. It also tells lts readers in detail what to do and what not to do, About what remains to be done. As all possibie means up to the 
European Court have been exhausted the author has started to publish the names of surveyors involved, Fortunately, more and more 
people are becoming aware of the growing discussion about and around these victims, Both insurance companies and politicians are 
studying new concepts, however, everything appears to have been done already, Who will pay? This survey discloses all the details, 

DIese Studie prasentiertdie Entschadigungspraxis der Versicherer lm Fall der Erwerbsunfahigkeltin den letzten 40Jahren. Die 

Entschadigung von Verdienstverlust wegen Krankheit oder Verletzung erweist sich ausserordentlich dürftig. Der Unterschied zwischen 
derofferierten und den bezahlten Deckung hatsich als extrem hoch erwiesen. Man findetkaum ivienschen, die richtig behandelt wurden. 
Es sind unter 20%, Das ist das Resultat von einem 'betrügerischem Angebot, Bürokratie und einer dürftigen Schützung für die Verlelz- 
ten, Fehler und parteiliche Gutachten, Gesetze und Kontroll-Organe könnten diesen Praxis nicht korrigieren, Ehemalige Beweise in der 
Literatur wurden zugedecktaber ,,, nicht ga nz vertuschtjetzt werden alle Beweise neu prasentiert, imaktuellen Detail: erhoben von der 
standig wachsenden Zahl von 'Sprechenden Opfern' und von Experten in allen Medien, Bis heute werden Opfer hauptsachlich darge- 
stellt als Ausnahmen mit viel Pech, Sie werden von ihren Versicherungen herzlich eingeladen zur Kontrolle oder direkt zum Gericht, 
DIese Prozeduren und Gesetze gehen meistens in die Tasche der Versicherer', So werden Opfer durch einen Termin für durchschnitt- 
lich 15 Jahre für immer traumatisiert, mit Ihren Familien! Hunderdöusende hochkwalifizierte Fachkrafte beschaftigen sich mit den heuf- 
gen Prozeduren, Abersie sind sich kaum bewusstvon dem destruktiven Effektihres Beitrages anderVolkswirtschaft DIese bedeutende 
Volkswirtschaft könnte lm positiven Sinne umgewandelt werden ,,, Resultat dieser Studie ist der Rat des Betroffenen: die Versiche- 
rungspramien nicht zu zahlen und anstatt dessen selbstzu sparen. Die öffentliche und die Kraftwagenverkehrsversicherung sind aber 
gesetzliche Pflicht, DIese Studie prasentiert detaillierte Anweisungen für den Betroffenen: was könnte man noch unternehmen und was 
ist zu unterlassen, Sie gibt auch Ratschlage für gesunde Menschen, die sich noch sicher fühlen, Weii alle nationalen Wege bis zum 
Europaischen Hof anscheinend fehlen hatder Schriftsteller damit begonnen die Namen von einbezogen Experten zu veröffentlichen. 
Immer mehr Menschen wissen um die zunehmenden Diskussionen in der Öffentlichkeit über diese betroffenen Opfer, Versicher und 
Politiker haben Probleme mit der Erarbeitung neuer Konzepte. Aber alles erscheint schon ^prüft. Wer soll bezahlen? Diese Studie 
entwirrtalle Faden. 

Cette recherche présente Ie pratlque du compensation monetaire par les compagnies d'assurances en cas de incapacité de 
travail pendant les 40 dernières anneés. Le dédommagement de perdu aptitude a gagner suite d'une maladie ou a un accident 
s'avére être extrêment pauvres, Or il existe une différence énorme entre la couverture d'un risque et l'lndemnlté verseé par les compa- 
gnies d'assurances, Le nombre de personnes trattées de fa^on équitable ne dépasse pas un pourcentage de 20, C'estdü au démarches 
frauduleuses, a la bureaucratie, auxerreurs eta l'expertise partiale eta l'lnsufflsance de régies qui visenta protégerl'interérêtdes assu- 
rés. Les loiset les organismes de controle sontincapables de dévoilercette pratlque. Les preuves qui attestentcetétatde fa lts ontété 
dissimulées mals ,,, elles ne sont pas pour autant totalementeffacées. La recherche présente les preuves sous un jour nouveau, E lies 
sont puisées dans le nombre croissant de victimes et dans les témoignages d'experts dans les médias, J usqu'a présent les victimes ont 
été considérées commes des exceptions malchanceuses, Elles sont cordialement invitées a ce présenter devant les organismes de 
controle ou bien a comparattre devant les tribuneaux. Les lois et les procédures peux claires permettent aux assureurs de payer le 
moins possibie. De cette fa^on bien dés victimes etieurs families sonttraumatisées aprés une période de 15 anneés en moyenne. Des 
centaines de milliers de travailleurs hautement qualifiés sontactuellement impliqués directe ment dans le traite ment des victimes, lis ne 
se rendent pas compte de l'éffect déstructif sociale par leurs occupations, Leurs force économique peut être orientée dans un sens 
positif ,,, Une des conclusions de la recherche consiste a conseillera toutle monde de ne plus payer les primes et de commencera faire 
soi-même des épargnes jusqu'a présent, Toutefois les assurances publique etdu trafic des automobiles sontun devoir légal. La recher- 
che donne aussi des conseils détaillés: ce qu'il faut faire et ce qu'il faut pas faire destinés a ceux qui sont encore en bonne santé et a 
ceux qui sont victimes. Comme tous les moyens aussi au niveau national qu'au niveau europeen se sontavérés inefficaces, l'auteura 
commencé a publier les noms des experts impliqués dans cette affaire, Le nombre de personnes qui prend connaissance du progrés 
des discussions auteur de ces victimes, s'accrott toujours. Les compagnies d'assurances et les politiciens font de grands efforts pour 
trouverdes concepts nouveaux, Tout, au contraire, semble dé ja mis a l'épreuve, Oui va payer? 
La recherche révéle tous les details. 



De serie publicaties in Vrij Nederland over de praktijken van Nederlandse verzekeraars in 1978, die later wordt 
gebundeld in het boek 'Uw geld en uw leven' doet veel stof opwaaien. Zoveel dat de verzekeraars er zelfs de 
Rechter bijhalen. Die kan niet anders dan concluderen, dat niet meer dan de waarheid is gesprokea Vooral de 
gedetailleerd beschreven weerzinwekkende afscheeppraktijken waardoor een aantal aigevalslachtoffers zeer 
ernstig gedupeerd werd zijn ongelooflijk. Als de verzekeraars over de stellingname rond die praktijken in dat 
boek worden uitgenodigd tot weerwoord antwoorden ze dat ze zich willen beraden. Vervolgens laten ze zonder 
nader bericht vele maanden niets meer van zich horen. Op enkele exemplaren na verdwijnt het boek in Neder- 
land. Daarna bleef alles stil. Er zou tot de dag vandaag niets veranderen. 

In 1995 slaagt voor het eerst een verzekeringslachtoffer er zelf in zijn verhaal op schrift te stellen en op eigen 
kosten te publiceren. Hij kwam eerder in de publiciteit en kreeg talrijke reacties. Hij beschrijft daarom de over- 
eenkomstige trieste praktijk die andere zieken en ongevalslachtoffers aan hem meldden. Daaruit bleek dat ver- 
zekeraars nog onverminderd identiek handelea Of het nu gaat om slachtoffers van ziekte of van ongeval. 
Er volgt opnieuw publiciteit, waarbij vele slachtoffers hem nieuwe feiten en documenten aandragen. En ook zelf 
voor de media gaan getuigen. De auteur benut zijn 25-jarige ervaring als onderzoeker in een groot aantal secto- 
ren in binnen- en buitenland. Hij legt de onophoudelijke stroom gebeurtenissen, documenten en bewijzen in een 
logboek en op andere manieren vast. Zo ontrafelt hij de achterliggende systematiek in de stroom van vergelijk- 
bare verhalen van andere gedupeerden die jaar in jaar uit naar buiten komen. Aan de hand van beschikbare lite- 
ratuur, mediaberichten, bewijsstukken en getuigenissen beschrijft hij in dit rapport de mechanismen achter de 
gewraakte praktijk. Hij presenteert dit gedocumenteerd aan enkele media. Radiobericht volgt. Overige bericht- 
geving blijft uit. Het wordt opnieuw stil. 

De stroom nieuwe informatie hield daarmee niet op. Dit rapport geeft ook de weerslag ervan. Opnieuw vele 
persoonlijke verklaringen van slachtoffers. Nu frequenter bevestigd door de onderzoeken van vooraanstaande 
deskundigen. Het beschrijft afscheeppraktijk van een aantal verzekeraars met door hen eenzijdig wélgekozen 
aangewezen keurders en anderen. Die bij gebrek aan standaarden in willekeur werken. En waarvan een te groot 
aantal ongecorrigeerd hun medische eed blijkt te schenden onder de dekmantel van de afwezigheid van een arts- 
patiëntrelatie. Onder het oog van machteloze controle- en quasi- rechterlijke organen binnen de eigen branche - 
en beroepsgroep. Zoals de Ombudsman Schadeverzekering, toezichtorganen op medici en op andere beroeps- 
groepen. En beschrijft hoe verweer tegen betwistbare handelingen en uitkomsten voor bijna iedere gedupeerde 
een hopeloze opgave wordt. Met zwijgend toeziende of geleidelijk gemonddode belangenverenigingen. Hij 
geeft ook een beeld van de gevolgschade aan gedupeerde verzekerden, de huisgenoten van de slachtoffers, en 
aan de bedrijvigheid en economie. Schetst hoe ondanks openbare kritiek deze ongewenste invloed en intimidatie 
blijven bestaan en blijkbaar geen enkele goedwillende partij ongemoeid laten. Stelt indringende vragen bij frau- 
de-hetze en fraude. En bij de mechanismen die het handelen van onbevangen keuringsartsen programmeren en 
hen doen afglijden. Ten nadele van diagnostiek en therapie. Verklaart waarom zoveel gedupeerden zwijgen en 
geen aangifte doen. En geeft ramingen van de omvang in slachtoffers en geld. 

De auteur beschrijft hoe slachtoffers die zich verweren vogelvrij worden. En afglijden naar de minima en met de 
minima. Stelt vraagtekens bij familiedodingen en zelfdodingen. 

Dan volgt de eerder uitgelekte lobby. En signaleert hij hoe langs deze weg óók vanouds bekende ziekten en 
letsels gezond gepraat worden. Maakt melding van klachten over Lat- relaties van rechtsbij standverzekeraars en 
met Uitvoeringsorganen. Legt het systeem bloot in de treurige verhalen van laakbaar handelen van te veel juris- 
ten. En van de onmogelijke rechtsgang met de Hoge Raad als eindstation. Maakt zichtbaar waarom Justitie en 
de Politiek medeverantwoordelijk zijn. En geeft aan hoe mensenrechten worden ^schonden. Hij beschrijft het 
paaien of monddood maken van gedupeerden die zich verzetten, en de illusie van vrijheid van media -uiting. En 
wat er vrijwel steeds gebeurt met wie zich verzet of verenigt. 
De uitgave geeft ook uitgewerkte aanwijzingen voor verzekerden en gedupeerden. 
Het rapport eindigt met een gedetailleerd overzicht van gewenste maatregelen, en geeft effecten aan. 

VOOR WIE BESTEMD? 

Verzekerden die zich veilig wanen - Ver2el<eringsgedupeerden en groeperingen - Voor wie de namen en werl<wijzen wil 
kennen van voor verzekeraars werkende personen - Werkenden die een verzekering zoeken - Werkenden die hun ongeval- 
len- of arbeidsongeschiktheidspolis willen beoordelen - Werkgevers - Zelfstandig ondernemers - Accountants - Artsen - 
Therapeuten - Patiëntenverenigingen - Maatschappelijk werkers - Zorginstellingen en zorgverleners - Politici - WAO-/WIA- 
hulpverleners -Verzekeraars - Assurantietussenpersonen - Ondernemers die een verzekeringsmaatschappij of vertegen- 
woordiging willen oprichten -J uristen, Advocaten en Rechters - J ournalisten - Scholen en Opleidingsinstituten - Studenten - 
Bibliotheken. 



Wat deed Stichting Werkgroep 1970? En daarna? 

Ontstaan Slachtoffers van langdurige ziekte of blijvend letsel worden vaak dubbel gedupeerd. Omdat ze nul op 

het rekest krijgen van hun verzekering. Na een onzuivere behandeling van hun schade. Een aantal van hen ging 

samenwerken. Zij hebben zelf ervaren hoe het in zijn werk gaat en wat het betekent voor je verdere leven. En 

dat van de huisgenoten. Zij gingen informatie verstrekken. Eerst rechtstreeks aan al de mogelijke instanties die 

verzekeringsmisstanden zouden moeten bestrijden. Dat leverde niets op. Daarom werd die informatie openbaar 

gemaakt. Om verzekerden en mensen die zich aanvullend willen verzekeren te waarschuwen. 

Zo ontstond in 1970 de Werkgroep 1970. Deze had sinds 1981 de stichtingsvorm. Vanaf 1997 publiceerde deze 

een eigen website. In 2008 werd de stichting wegens overlijden opgeheven. 

H.M. Walker heeft de kennis van de stichting overgenomen en sindsdien geactualiseerd. Dit omvat: 

De informatieverschaffing om: 

- schade door verzekeraarmisleiding te voorkomen 

- verdere schade aan reeds gedupeerde verzekerden te beperken 

- bij te dragen aan inzicht en condities voor genoegdoening 

door bewijsbare (medische) malversaties van verzekeraars, (verzekerings)medici en anderen bij schadebehande- 
ling openbaar te maken en argeloze (aspirant)verzekerden te waarschuwen. 

Deze praktijk is zeer schadelijk: ze leidt tot ziek(er) makende uitputting en tot traumatisering van claimgerech- 
tigden, terwijl mede daardoor bovendien adequate medische zorg en uitkering van schade geheel of gedeeltelijk 
achterwege blijft. 

De werkwijze Om voor geïnteresseerden en gedupeerden onnodig telefoneren, corresponderen en reizen te be- 
sparen is de beschikbare knowhow openbaar gemaakt: In het boek Dossier 1850 en in het periodiek geactuali- 
seerde rapport Verzekerd? Wat u kunt verwachten ingeval van Arbeidsongeschiktheid, Ziekte en Letsel. In het 
rapport worden ook uitgebreide tips en oplossingen gegevea Zodat deze praktijken kunnen worden gestopt en 
gedupeerden werkelijk kunnen worden geholpen. 

De website http://www.werkgroepl970.nl 

Zorgvuldigheid Het rapport baseert zich op gegevens uit dossierstukken, controleerbare bronnen en correspon- 
dentie. En op door tallozen gedeelde ervaringen. Naast verklaringen van gedupeerden worden vele onderzoeken 
en deskundigen geciteerd, ook van assuradeuren. 

Bij met naam genoemde personen worden slechts feiten en citaten vermeld. Waar nodig werd wederhoor toege- 
past. Onbekende ^dupeerden niet zonder uitdrukkelijke toestemming met naam vermeld. Om herkenning te 
vermijden zijn gegevens, woonplaats, beroep of branche soms weggelaten of versluierd. 

Elk gedrukt exemplaar is gedateerd en de ontvanger bekend. BIJLAGE 2 geeft een overzicht van de ontvangers 
van hardcopies. Elke druk is geactualiseerd. Op basis van recente informatie, ontvangen tips en kritiek. Om 
veiligheidsredenen zijn voorzieningen getroffen door manuscripten, bronnen en bewijsstukken die aan dit rap- 
port en de website ten grondslag liggen geografisch gespreid in Nederland te bewaren. 

Verzekeraars, Medische sector, Inspectie Gezondheidszorg, Politiek, Justitie en Media zijn door de Stich- 
ting Werkgroep 1970 en anderen gedurende 40 jaar frequent geïnformeerd in de vorm van documenten, ^- 
sprekken en interviews. Door selectieve respons of volledig stilzwijgen zijn de Nederlanders over de volle om- 
vang van deze praktijken onwetend gebleven. Het aantal groeperingen dat deze misstanden ook aan de kaak stelt 
groeit. De roep om echte maatregelen in plaats van cosmetische correctie s in de marge neemt toe 

Onafhankelijk Onafhankelijkheid staat voorop. Er zijn dus geen sponsors. 

Mediacontacten De Media zijn door de Stichting en door anderen gedurende tientallen jaren gedetailleerd 
geïnformeerd. In de vorm van gesprekken, en door het gratis verstrekken van boeken en rapporten. Meestal 
echter staan de media te dicht bij de uitvoerders van de gewraakte praktijken. Daarom worden in het belang van 
gedupeerden geen interviews meer gegeven. Na lezing van Dossier 1850 en van Arbeidsongeschiktheid, Ziekte 
en Letsel schriftelijk gestelde journalistieke vragen worden wél beantwoord. 

Contact Alle inspanningen blijven mensenwerk. Ziet u ondanks de voorzorgen onvolkomenheden of heeft u 
informatie ter verbetering? Wilt u de auteur dan per E-mail h.m.walker@hccnet.nl informeren? 



Disclaimer De informatie in dit rapport wordt met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Toch 
blijft het mogelijk dat deze informatie onvolledig is en/of onjuistheden bevat De uitgever en auteur aanvaardt 
geen enkele aansprakelijkheid voor eventuele fouten of onnauwkeurigheden, directe of indirecte schade, voort- 
vloeiend uit het gebruik van de website en het rapport van welke aard dan ook 

WAT IS HET OPMERKELIJKE VAN DIT RAPPORT? 

• Eerste Nederlandse integrale beschrijving van alle geledingen en facetten van verzekeraarafmaakpraktijk p- 
gens zowel langdurig zieken als mensen met blijvend letsel • Als eerste ook: Namen van betrokken functiona- 
rissen • Inzicht in invloed op politici, universiteiten en de media • Onderbouwde schattingen van de omvang 
van de praktijk • Bevestigende uitspraken van auteurs en deskundigen en gedupeerden • Bewijsmateriaal voor 
advocaten en Rechters • Database met analyse van honderden eerder wél naar buiten tredende slachtoffers: Er- 
varingen, klachten en gevolgen, met statistiek • Samenhang in de mechanismen die leiden tot uitschakeling van 
patiënten en belangengroepen • Analyse van de claimbehandelingsprocedures • Cijfers over verkochte en gele- 
verde dekking, destructief werkende arbeidsplaatsen en geld • De bijdrage van sommige politici en teveel Rech- 
ters • Voorgestelde maatregelen • Economische effecten • Do's en don'ts voor gedupeerden die openbaar wil- 
len maken • Uitgebreide literatuur- en bronnenoverzichten • Ook gebruikt voor opleidingsdoeleinden 



OPMERKING VOORAF 

Dit rapport zou ten onrechte de indruk kunnen geven, dat geen van de betrokken organisaties of personen van 
goede wil zou zijn. Of dat er geen dingen goed zouden verlopen. Ook zou ten onrechte het beeld van een per- 
soonlijke aanval op tekort schietende betrokkenen kunnen ontstaan. Het oproepen van dat beeld is geenszins de 
intentie van deze uitgave. Het is echter onvermijdelijk dat, bij de beschrijving van op zó grote schaal falende 
systemen, vooral de negatieve zaken aandacht krijgen. Er is daarom slechts zeer beperkt aandacht gegeven aan 
zaken die wél goed verlopen, omdat dit rapport en de website anders een onwerkbare omvang zouden krijgen. 
De auteur hecht eraan te onderstrepen: 

Het gaat om de praktijk die niet deugt en hoe die beter kan. 



Ze kende mijn verhaal. Uit de l<rant. 30 jaar geleden werd ze hoofd van de typekamer 
bij een verzekeringsbedrijf. 'Ik vond het maar raar' vertelt ze nu. 'De dingen die ik daar 
zag. Zo werden ziekte-meldingen van vrouwen, die zwanger waren, alle onder de 
categorie zwangerschap geschreven. Ik heb er niet lang gewerkt.' 

{Een vrouw over 1965) 



Hij had net 5 maanden consulting achter de rug. Automatisering was de bedoeling. Dat 
was het vak van hem en van zijn mensen. Hij was blij dat het voorbij was. Hij walgde 
ervan. Hoewel het niet hun opdracht was werden ze betrokken bij het opstellen van 
polisvoorwaarden voor polissen, die al verkocht waren. Zonder dat er voorwaarden 
bestonden. De juridische afdeling bestond uit juristen, vers van de universiteit, dus 
zonder enige ervaring. "Wij als consultants, zonder verzekerings-ervaring, werden 
gevraagd de antwoordbrieven op te stellen bij schades. De maatschappij waar wij 
gedetacheerd waren, bestond bijna geheel uit een juridische afdeling. Om de 
verzekerden bij claims met een stroom van juridische brieven op het verkeerde been te 
zetten. 'Dossiervorming' heet dat in verzekeringsjargon. Zo wordt de zaak 'juridisch 
dichtgetimmerd', zegt men hier in het vak." 

{Automatiseringsdeskundige, 23 ol<tober 1994) 



'Traineren, negeren, slachtoffers murw maken. Geen voorschotten beschikbaar 
stellen. Regelmatig slachtoffers voor controle naar huisartsen sturen. Snel komen met 
een schikkingsbod dat eigenlijk veel te laag is. Verzekeraars hebben een arsenaal aan 
middelen om schade-claims te beperken.' 

{Volkskrant, 11 november 1995) 



1 INLEIDINGll 

1.1 AANLEIDING 12 

1.2 LOONDIENST-, ZELFSTANDIGEN-EN ONGEVALSLACHTOFFERS 12 

1.3 ACHTERGROND; DOOFPOT IS OVERVOL 13 

1.4 GEBRUIK VAN 'DOSSIER 1850' 13 

1.5 WAAROM NIET EERDER? 13 

1.6 DAT IS TOCH ALLANG VOORBIJ? 14 

1.7 AANWIJZINGEN VOOR DE LEZER 14 

2 KLACHTEN 

2.1 AFSCHUDDEN 15 

2.2 HOOPGEVENDE COULANCE 16 

2.3 PRATEN NAAFWIJZING? 16 

2.4 CONTRA-PRODUCTIEVE SCHADEBEHANDELING 16 

2.5 AANSTELLINGEN ONTSLAG 17 

2.6 EINDE FUNCTIE, WERKOF BEROEP IS EINDE UITKERING 18 

2.7 MINIMUM- EN ANDEREREGELINGEN 19 

2.8 TWIJFELS OVER STEUNEN INFORMATIE 20 

2.9 GEVOLGEN 21 

2.10VERHAALSACTIES 21 

3 WAT GEBEURDE NA 'DOSSIER ISStf 

3.1 HET LOGBOEK 23 

3.2 JUSTITIE 23 

3.3 GEEN TWEEDE AANGIFTE? 23 

3.4 DE POLITIEK 24 

3.5 PERSCONFERENTIES 24 

3.6 MENSENRECHTEN 25 

3.7 NIEUWE FEITEN 27 

3.7.1 MEDISCH DOSSIER 27 

3.7.2 NAME AND SHAME 27 

3.7.3 OMSTREDEN ARTSEN ONGEHINDERD ACTIEF 27 

3.8 PARALLELLEN BINNEN DEFENSIE 28 

3.9 ARTSEN ENTHERAPEUTEN EVENMIN VEILIG VERZEKERD 29 

3.10PUBLICITEIT 30 

3.11ACHMEA-RAB0BANK-INTERP0LIS 30 

4 HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN 

4.1 VERSCHILLENEN WIJZIGINGEN 31 

4.2 KLEINE LETTERTJES OF VERKOOPFRAUDE? 32 

4.3 SOLIDARITEITSBEGINSEL EN UITSLUITINGEN 33 

4.3.1 SOLIDARITEITSBEGINSEL? 33 

4.3.2 UITSLUITINGEN 33 

4.4 BUREAUCRATIE OF SYSTEEM? 34 

4.5 AFSPRAKEN OF TOEZEGGINGEN NIETNAKOMEN 34 

4.6 LEUGENS EN VERDRAAIDE FEITEN 34 

4.7 ACHTERKAMER-, PRIVÉ-PRAKTIJ KEN EN KLINIEKEN 34 

4.7.1 NIET MEER PRAKTIZERENDEN 34 

4.7.2 PRIVÉ-FIRMA'S 34 

4.7.3 PRIVÉ-PRAKTI] KEN EN KLINIEKEN 35 

4.8 SLACHTOFFERS DIE ZICH VERWEREN 35 

4.9 UITKERINGSGERECHTIGDEN ANDRAGOGISCHWETENSCHAPPELIJ K 
AFSCHUDDEN 36 

4.10INTIMIDATIE 36 

4.11VER EN LANGDURIG KEUREN 38 

4.12STABIELE SITUATIE VOORUITSCHUIVEN 38 

4.13FYSIEKE, PSYCHISCHE EN MATERIËLE UITPUTTING 38 

4.14FRAUDE-HETZE 39 

4.15BURNOUT 39 

4.16HET POSTTRAUMATISCH STRESS-SYNDROOM (PTSS) 40 

4.17GEGOOCHEL MET CAUSALE VERBANDEN 40 

4.18DUBBELZINNIGHEID OVER HET VERLEDEN 42 

4.18.1 DE MEETLAT BI] TOELATING TOT EEN VRIJWILLIGE 
VERZEKERING 42 

4.18.2 DE MEETLAT Bil SCHADE 42 

4.18.3 DE CLAIMGERECHTIGDE VOOR EN NA DE SCHADE 43 

4.190NTKENNING VAN LETSELS, AANDOENINGEN EN BEPERKINGEN 43 

4.19.1 FOUTE' INTERPRETATIE VAN LETSELS 43 

4.19.2 NIET OB]ECVVEERBAAR 43 

4.19.3 ONTKENNING VAN BEPERKINGEN DOOR WHIPLASH, OPS, 
BURNOUTENME 44 

4.19.4TABOE OP PI] N OF ZIEKTE? 45 

4.19.5 DE CENTRALE RAAD VAN BEROEP ALS LEADING INDICATOR'? 46 

4.20WAT MOETEN COLLEGA'S EN WERKGEVER ANDERS? 46 

4.21KORTINGTRUCS 47 

4.220NDERZOEK: ONDERBELICHTE OORZAKEN 47 

4.23BELANGENBEHARTIGERS EN RECHTSPREKERS 47 

4.24SCHADEREGELINGEN REÏNTEGRATIE 47 

4.25DISCRIMINERENDE{REA-)ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN 48 

5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK 

5.1 MEDISCHZUIVER OORDEELIN HET GEDRANG 52 

5.1.1 APPARATENGENEESKUNDE? 53 

5.1.2 THERAPIE STRI] DIG MET DIAGNOSE 53 

5.1.3 HIATEN IN KENNIS EN METINGEN 53 



5.1.4 8 DODEN PER DAG DOOR NALATIGHEID, SLORDIGHEID EN 
ZELFOVERSCHATTING 54 

5.1.5 'MILDE' KLACHTEN 55 

5.2 KLACHTEN NIET DUIDBAAR? 55 

5.3 BEROEPSZIEKTEN 57 

5.4 ARBODIENSTEN ONDER COMMERCIËLE DRUK 57 

5.5 KANSOPMEDISCHJUISTE{HER)BEOORDELING 59 

5.5.1 ONTBREKENDE PROTOCOLLEN OF NORMEN: 
KEURINGm/ILLEKEUR 60 

5.5.2 BEÏNVLOEDING VAN (HER)KEURINGEN VOOR DE WAO/WIA 60 

5.5.3 VRAAGTEKENS BI] PRIVATE KEURINGEN 61 

5.5.4 MEDISCH KEUREN IN EEN DAG GELEERD 61 

5.5.5 (KEURINGSjHANDELINGEN DIE HET DAGLICHT NIET VERDRAGEN 62 

5.5.6 VITSMI]TERS'. 64 

5.5.7 'HERGEBRUIK'VAN OMSTREDEN ARTSEN 64 

5.6 BEVESTIGING UIT OPENBARE BRONNEN 65 

5.7 DOKTERS ALS PATIËNT 66 

5.8 PSYCHISCH/MEDISCHE DIAGNOSTIEK EN THERAPIE 66 

5.8.1 RIAGGS 67 

5.9 FINANCIËLE PRI23CELS 68 

5.10SCHENDINGENVANDEMEDISCHE LEER IN OPLEIDINGEN 69 

5.11WAARGEN0MEN GEVOLGEN VOOR ARTSEN DIE ZICHVERZETTEN 70 

5.12MEDISCHTOEZICHT EN TUCHTRECHTSPRAAK 70 

5. 13INZAGE VAN DOSSIERS 71 

5.14DEBEROEPSCODEVANMEDICIENMEDISCHADVISEURS 73 

5.15GEVOLGSCHADE 73 

5.16HOE LUIDEN DE MEDISCH-ETHISCHE PRINCIPES? 73 

5.17DEONBEHANDELBAREN 74 

5. 18REGISTRATIE ARTSEN EN {VERZEKERINGS)KLACHTEN 74 

6 ANALYSE VAN HET CLAIMBEHANDELINGSPROCES; OMVANG VAN 
CLAIMTOEWIJ ZING 

6.1 OMVANGCLAIMTOEWIJ ZING: ANALYSE CLAIMBEHANDELINGSPROCES... 78 

6.2 OMVANGVAN DECLAIMTOEWIJ ZING: UIT BRONNEN 81 

6.2.1 PERSOONLI]KE UITSPRAKEN 81 

6.2.2 ENKELE ST^FERS OVER CHRONISCHE ZIEKTE EN LETSEL 81 

6.3 OMVANGVAN DECLAIMTOEWIJ ZING: UIT DATABASE SLACHTOFFERS.... 82 

6.4 CIJFERS PARTICULIERE HIAATPOLIS 86 

6.5 CIJFERS PRIVAAT EN PARTICULIER 87 

6.6 KOSTEN POLISBEMOEIENIS EN HET BEDRAG AAN UITKERINGEN 87 

7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG 

7.1 EFFECTIVITEIT VAN BELANGEN BEHARTIGERS 90 

7.1.1 DE VERZEKERINGSTUSSENPERSOON 90 

7.1.2 MKB-NEDERLAND 91 

7.1.3 KAMER VAN KOOPHANDEL 91 

7.1.4 BRANCHEORGANISATIES 91 

7.1.5 CONSUMENTENVERTEGENWOORDIGERS 91 

7.1.6 VAKBONDEN 92 

7.1.7 PATIËNTEN -EN SLACHTOFFERORGANISATIES, EN 
■INFILTRANTEN'. 93 

7.1.8 HELPDESK GEZONDHEID, WERK EN VERZEKERINGEN 94 

7.1.9 WAO-/W IA-BELANGENGROEPEN 94 

7.1.10 SLACHTOFFERHULP EN DE REGIONALE BUREAUS 94 

7.1.11 STICHTING DE OMBUDSMAN 95 

7.1.12 DE POLITIEK 96 

7.1.13 DE KERKEN 96 

7.2 WETTEN, REGELS EN HANDHAVING 97 

7.2.1 DEWETBIG 97 

7.2.2 OPENBAARHEID VAN TUCHTRECHTSPRAAK? 97 

7.2.3 RECLAME-CODECOMMISSIE 98 

7.2.4 TUCHTRECHT BI] PSYCHOLOGEN 98 

7.2.5 GEDRAGSREGELS VOOR ARTSEN 98 

7.2.6 KLACHTCOMMISSIES, TUCHTRECHTSPRAAK 99 

7.2.7 INSPECTIE VOLKSGEZONDHEID, KLACHTCOMMISSIES EN HET 
MINISTERIE 101 

7.2.8 BEROEPSCODE MEDISCH ADVISEURS VAN VERZEKERAARS 103 

7.2.9 GEDRAGSREGELS VOOR ARBEIDSDESKUNDIGEN 104 

7.2.10 KLACHTENBEHANDELING DOOR DE OMBUDSMAN 
SCHADEVERZEKERING 105 

7.2.11 STICHTING KLACHTENINSTITUUT VERZEKERINGEN 106 

7.2.12 KLACHTENBEHANDELING DOOR DE RAAD VAN TOEZICHT 107 

7.2.13 KLACHTENBEHANDELING DOOR DE NATIONALE OMBUDSMAN ....107 
7.2.14TUCHTRECHTSPRAAK IN DE ADVOCATUUR 108 

7.3 RECHTSGANG 108 

7.3.1 POLITIE 108 

7.3.2 RECHTSBI] STANDVERZEKERAARS: 109 

7.3.3 SCHADEREGELAARS: 110 

7.3.4 ADVOCAim 111 

7.3.5 NO WIN NO FEE-EXPERIMENT BI] LETSELSCHADE 113 

7.3.6 MEDIATION 114 

7.3.7 EXPERTISEBUREAUS: 114 

7.3.8 INFORMATIE-/RECHERCHESUREAUS EN 'PRIVATE ]USTICE'. 114 

7.3.9 ZWI]GGELD 117 



7.3.10 FISCALE VERZEKERAARSFRAUDE? 117 

4 BEZWAARPROCEDURE BIJ DEUITVOERINGSINSTELUNG 118 

5 AFSCHUDDEN VAN PATIËNTEN TOELAATBAAR? 118 

6 DE RECHTBANK 118 

7.6.1 POLITIONELE /lUSTITIËLE ONMACHT? 118 

7.6.2 NIET VERVOLGEN VAN STRAFBARE FEITEN 119 

7.6.3 TERUGHOUDENDHEID OF PASSIVITEIT? 119 

7.6.4 MISSTANDEN? 119 

7.6.5 IMMUNITEIT 120 

1 DE RECHTERLIJKE MACHT 120 

7.7.1 NEVENFUNCTIES ONUITROEIBAAR? 121 

7.7.2 VERSCHONING TE WEINIG, WRAKING UITZONDERLIJK. 122 

8 RECHTSPRAAK 122 

7.8.1 SLACHTOFFERVRIENDELIjK? 122 

7.8.2 ZITTING? 123 

7.8.3 RECHTSGEVOEL 123 

9 JURIDISCHE WILDGROEI 123 

lOLETSELSCHADESLACHTOFFER ALS SPEELBAL 124 

HALS DE SCHULDVASTSTAAT BEGINT HET PAS 125 

VRIJ HEID VAN MED IA -UITING EN INFORMATIE 

1 MEDIAPRODUCTIEJOEGANG TOT DE MEDIA 129 

2 SPONSORING 129 

3 MEDISCHE OPINIELEIDERS DOOR ASSURADEUREN BETAALD? 130 

4 AANVECHTBARE FEITEN 131 

5 ROLVAN DE MEDIA 131 

8.5.1 COMPLEXE MATERIE DUUR EN RISKANT? 131 

8.5.2 LOBBY 131 

8.5.3 NALATEN VAN WEERWOORD 132 

8.5.4 WEGLATEN EN OPKLEUREN 132 

8.5.5 VERDRAAIEN EN VERVALSEN 133 

8.5.6 AANKONDIGING EN TIJD 133 

8.5.7 WEGHALEN 133 

8.5.8 'DAT MOETEN lULLIE NIET MEER DOEN' 133 

8.5.9 VERBOD OP UITZENDING 134 

8.5.10 LIPPENDIENST? 134 

8.5.11 HET LAATSTE WOORD 134 

8.5.12 SUGGESTIEVE BERICHTENSTROOM 134 

8.5.13 VERDWIJNEN VAN STUKKEN 135 

8.5.14 RISICO VAN ONEERLI] KE SUGGESTIES 135 

8.5.15 OMBUDSMANNEN 136 

6 ILLUSIE BEVESTIGD 136 

7 BOEKDISTRIBUTIE 136 

8.7.1 DIRECTE VERKOOP 137 

8.7.2 LEVERING AAN BIBLIOTHEKEN 137 

8.7.3 BESTELLINGEN VIA BOEKHANDELS 138 

HOE GEDUPEERDEN WORDEN UITGESCHAKELD 

1 WAAROM DE MEESTE GEDUPEERDEN ZWIJGEN 139 

2 WIE (LAAT) SPREEKT IS VERDACHT 140 

3 HOEGEGEVENSVAN SPREKENDE SLACHTOFFERSVERDWIJ NEN 140 



9.4 HOE GEDUPEERDEN EN BELANGENGROEPEN WORDEN 
UITGESCHAKELD 140 

9.5 PSYCHISCHE GEVOLGEN 142 

9.6 KLOKKENLUIDERS 142 

9.7 COGNITIEVE DISSONANTIE 143 

9.8 VERSTRENGELING EN COLLUSIE 143 

10 FRAUDE 

10. IVISIE VAN DE VERZEKERAARS 145 

10. 2FRAUDE BINNEN DE VERZEKERINGSBRANCHE 146 

10.3FRAUDE-MOGELIJKHEDEN VOOR VERZEKERDEN 146 

10.3.1 ONGEVALSCHADE 146 

10.3.2 SCHADE DOOR ZIEKTE 147 

10.4FRAUDE-HETZE 147 

10.5WERKGEVERS 148 

11 ZELFDODINGEN, FAMILIEDODINGEN EN ECONOMISCHE EUTHANASIE 

12 AANWIJ ZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN 

12.1ACUTEHULP 152 

12.2KIEZEN UIT TWEE KWADEN 152 

12.3VERZEKERD EN GEZOND 153 

12. 4VERZEKERDENEIIKTE OF LETSEL 153 

12.4.1 U WORDT ZIEK OF LOOPT LETSEL OP 153 

12.4.2 ALS HET LANGER GAAT DUREN 155 

12.4.3 ER GEBEUREN VREEMDE DINGEN 157 

12.4.4 DE SITUATIE WORDT ONHOUDBAAR 160 

12.4.5 (VOORLOPIGE)UITKERING 162 

12.5DAGVERSLAG 163 

12. 6{0N)ZUIVER MEDISCH RAPPORT 163 

12. 7MACHT UITOEFENEN 163 

12.7.1 OPENBAARMAKING 163 

12.7. 2 PUBLICEREN 164 

12.7.3 NAMEN NOEMEN NA HOOR EN WEDERHOOR 165 

12.7. 4ZW AAIEN MET PORTEFEUILLE 167 

12.8SCHIKKING? 167 

13 WAT ZOU ER MOETEN EN KUNNEN GEBEUREN? 

13. lEERDERE POGINGEN 168 

13.2PAS OP VOOR REPUTATIE EN CARRIÈRE 168 

13.3WAAROM EEN DOORBRAAK? 169 

13.4WATTEDOEN? 170 

13.4.1 IN AFWACHTING VAN EEN DOORBRAAK: 170 

13.4.2 NADE DOORBRAAK: AFSCHAFFING 170 

13.4.3 NA DE DOORBRAAK: STIMULERING, REÏNTEGRATIE EN 
FINANCIERING 170 

13.5VOORDELEN 171 

14 BESLUIT 

14.1VERZ0EKEN 172 

14.1.1 COMMENIMR 172 

14.1.2VERBREIDING 172 

14.2DANK 172 



BIJLAGE 


1. 


BIJLAGE 


2. 


BIJLAGE 


3. 


BIJLAGE 


4. 


BIJLAGE 


5. 


BIJ LAGE 


6. 


BIJLAGE 


7. 


BIJLAGE 


8. 


BIJLAGE 


9. 


BIJLAGE 


10. 


BIJLAGE 


11. 


BIJLAGE 


12. 


BIJLAGE 


13. 


BIJLAGE 


14. 


BIJLAGE 


15. 


BIJLAGE 


16. 


BIJLAGE 


17. 


BIJLAGE 


18. 


BIJLAGE 


19. 


BIJLAGE 


20. 


BIJLAGE 


21. 


BIJLAGE 


22. 


BIJLAGE 


23. 


BIJLAGE 


24. 


BIJLAGE 


25. 


BIJLAGE 


26. 



ENIGE GEGEVENS VAN DOSSIER 1850" 173 

ONTVANGERS VAN INFORMATIE 174 

GERAADPLEEGDE BRONNEN 175 

LOGBOEK 183 

DUIZENDEN GEDUPEERDEN OVER ONRECHTVAARDIGE BEHANDELING 190 

DUIZENDEN SLACHTOFFERS OVER ONEERLIJ KE/ ONBILLIJ KE SUGGESTIES 191 

VERTRAGINGSREACTIES: BUROCRATIE OF SYSTEEM? 194 

GETUIGEN 1% 

HONDERDEN GEDUPEERDBI DIE ONREGELMATIGHEDEN MELDDEN 197 

ENIGE PUNTEN UIT HET IRM-RAPPORT 203 

ONVERWACHTE BRIEF 205 

HET BEWUSTWORDINGSPROCES BIJ SLACHTOFFERS 206 

WAAROM SLACHTOF FERS LIEVER (LEVENSL ANG) ZWIJ GEN 207 

SUGGESTIES OVER WHIPLASH 208 

REGISTRATIE ARTSEN EN KLACHTEN 209 

REGISTRATIE SCHADEREGELING-EN REÏNTEGRATIEBUREAUS 210 

KLACHT-EN BELANGENORGANEN 211 

INTERNE PUBLIC RELATIONS UIT DE NOTA VAN DE N.V.B.L. UIT 1973 212 

HET TV-INTERVIEW DAT NIET MOCHT WORDEN UITGEZONDEN 213 

VOORBEELD SCHADE-ELEMENTEN 218 

TAXATIE VAN ECONOMISCHE EFFECTEN NA HET INVOEREN VAN MAATREGELEN 219 

AANTAL BIJ CLAIMS BETROKKEN WERKENDEN EN DE LOONSOM 220 

STAPPEN EN DOORLOOPTIJ D BIJ CLAIMBEHANDELING 221 

KANS OP EEN BILLIJ KE CLAIMBEHANDELNG 222 

UITKERINGEN EN BEDRAGEN ZIEKTE EN ONGEVALLEN 223 

LIJ ST VAN GECITEERDE PERSONEN 224 



1 INLEIDING 

"... In de tweeëntwintig jaar dat il< werl< tieb ik nog nooit een geval meegemaakt waarvan ik 
kan zeggen, hier zijn de belangen van de partijen in een redelijk normaal patroon uitgeko- 
men. Nog niet één geval waarvan je na afloop zegt de partijen zijn naar tevredenheid uit el- 
kaar gegaan binnen een afzienbare tijd. " 

(Hans Gijsberts, fysiotherapeut over letselschadeslachtoffers) 

"Tijdens de vergadering van 27 september 1995 heeft de commissie besloten Uw brief voor 
kennisgeving aan te nemen, hetgeen inhoudt dat de commissie als zodanig op uw brief geen 
actie zal ondernemen en het aan haar individuele leden overlaat te handelen zoals het hun 
goed dunkt. " 

(Mr. D.S. Nava, waarnemend griffier van de vaste commissie voor Voll<sgezondlieid, Welzijn en Sport, 
Tweede Kamer, 5 ol<tober 1995, na de brief aan de Minister met verzoel< om aandacht 

over de In dit rapport genoemde praktijken) 



Veel meer dan 100.000 letselslachtoffers en arbeidsongeschiktheidsverzekerden met blijvende schade door 
aandoeningen zijn er terecht van overtuigd dat zij door hun verzekeraar zijn afgescheept. 

Dit blijkt uit 40 jaar onderzoek door de Stichting Werkgroep 1970. Uit honderden slachtofferdossiers en dui- 
zenden verklaringen, waaronder die van vele andere deskundigea Over afscheepgedrag van verzekeraars, 40 
jaar waarschuwingen daartegen, en een 40 jaar afzijdige overheid. 
Dit rapport geeft daarvan resultaten: uitgebreide feiten, bewijzen, samenhang en achtergronden. 

Dit rapport toont aan hoe talloze verzekerden, die ziek werden, letsel opliepen en langdurig arbeidsvermogen 
verloren, onbillijk tot oneerlijk behandeld worden door te veel verzekeraars. Elke dag opnieuw. 
Vaak deden deze gedupeerden niet alleen hun verhaal, maar overlegden daarbij ook hun dossiers. Dan bleek 
nog sterker hoe er in de meeste gevallen inderdaad sprake is van onregelmatigheden. In de vorm van onduide- 
lijke aanmeldingsformulieren en polissen, frequente wijzigingen, bureaucratie, ontbrekende standaarden, du- 
bieuze keuringen, slordigheden, nalatigheid en andere fouten. Waarvan de gevolgen vrijwel nooit hersteld 
worden. Vergissingen en óók bewijsbare opzettelijke manipulaties blijken aan de orde van de dag te zijn. Alle 
schakels bij de afhandeling van ziekte of ongeval dragen daaraan onbewust, maar te vaak zelfs doelbewust 
bij: de huisarts, de specialist, de politiefunctionaris, de laboratorium- arts, de arbeidsdeskundige, de psycho- 
loog, de psychiater, de keurend artsen, de verzekeringsgeneeskundige, de controlerend arts, de binnendienst- 
medewerker, en de dossierbeheerder. Assuradeuren en de voor hen werkzame deskundigen werken met aan- 
tekeningen in het dossier van hun cliënten. Over vermeende fouten van, of vraagpunten over de verzekerden. 
Zonder deze direct daarover te informeren of opheldering te vragen. Geraffineerde brieven, vertragingsacties, 
ontkenning van letsels en ziektes, eenzijdige sancties, gemarchandeer met de interpretatie van definitie van 
vanouds bekende ziektebeelden, en andere merkwaardigheden zijn aan de orde van de dag. De verzekerde die 
voor langere tijd arbeidsvermogen verliest krijgt meestal te maken met een - achteraf eenzijdige - uitleg van 
de polis en een vernederende, oneerlijke (klachten)behandeling. Laat zich vaak verleiden tot kostbare en sle- 
pende en slopende (juridische) klachtenprocedures. Met of zonder erkend verlies van arbeidsvermogen volgt 
veelal ontslag. Wie merkt hoe het spel gespeeld wordt en zich daartegen verzet wordt vrijwel nooit recht ge- 
daan, en blijft zonder rechtmatige uitkering. Na jaren van verweer heeft men dan meestal ook psychische 
schade opgelopen. 

Reïntegratie -pogingen van en voor arbeidsongeschikten leiden meestal tot een verlengde lijdensweg in kafka- 
iaanse processen. In het beste geval volgt een langdurig onderbetaald dienstverband. Vaak wordt de uitke- 
ringsgerechtigde zieker, glijdt af en wordt afhankelijk van de partner of de bijstand. Want de partner met men 
heeft draagt mee aan de schade. Als een echtscheiding volgt mag de psychiater, die zich ervoor leent, eigen 
schuld suggereren. Met een nog onbekend aantal van hen loopt het slechter af. 

Dit rapport beschrijft de wederwaardigheden van talrijke patiënten. Hoe die in een vroeg stadium in de ver- 
dachtenbank worden gezet en geïntimideerd. En hoe ook de huisgenoten gefrustreerd raken. Omdat zij net als 
de directe slachtoffers goed aanvoelen dat zij ten koste van het herstel te worden beduveld en geschaad. En 
tegelijk daartegen machteloos blijken. Veel patiënten worden na enige tijd murw en leggen zich erbij neer. 
Anderen, zo toont het rapport aan, maken bezwaar en raken \erstrikt in een juridische uitputtingsstrijd. Die, 



1. INLEIDING -12- 

voor wie het volhoudt, al te vaak blijkt op te lopen tot vér boven de tien jaar. Waarbij vrijwel nooit recht 
wordt gedaan. 

Wie erover spreekt wordt niet geloofd. Of als bizarre uitzondering gebrandmerkt. De overgrote meerderheid 
van de gedupeerden blijkt er levenslang het zwijgen toe te doen. 

De praktijken worden al jaren bevestigd door de kritische waarschuwingen van vele experts. Ze worden al die 
tijd voor kennisgeving aangenomen. Nu ze een te grote omvang blijken te hebben treden sommige deskundi- 
gen duidelijker naar buiten. Net als voorheen gebeurt daar tot vandaag niets wezenlijks mee. Want wie ^- 
zond is, is daarin niet geïnteresseerd. Alsof wat niet interessant is niet bestaat. Zo lijkt het tot het te laat is. 
Maar er is meer. 

Uit onderzoek blijkt dat belangenverenigingen en politici al tientallen jaren op de hoogte zijn. En zich wat de 

kern van de problematiek betreft, afzijdig houden. Veelal zelfs bijdroegen aan het in standhouden ervan met 

absurde wet- en regelgeving. 

Het rapport becijfert de directe inkomensschade van patiënten al op miljarden euro per jaar. In dit bedrag is 

dan geen rekening gehouden met de veel ernstiger persoonlijke gevolgschade en die in de thuissituatie. En 

evenmin met de schade aan de volksgezondheid en aan de nationale economie, voor een minstens zo groot 

bedrag. 

1.1 AANLEIDING 

Arbeidsongeschikt worden, je gezondheid, je werk en je bedrijf verliezen. Het is niet nodig, maar het gebeurt. 
Verzekerd zijn, het UWV keert uit, maar je particuliere verzekeraar niet. Niemand die er iets van begrijpt. 
Hoe dat in zijn werk gaat en hoe je voor het leven wordt toegetakeld. Doordat teveel schakels in het schade- 
behandelingsproces een beetje over de schreef gaan. 

Jammer dan, je bent een uitzondering. Dat denkt iedereen die dit voor het eerst hoort op van nabij meemaakt. 
Maar nee hoor! Dit blijkt bijna de normale gang van zaken. Zeer \ele anderen vergaat het zo. Elke dag cp- 
nieuw. Terwijl slechts weinigen praten. 

Daarover schreef de auteur het boek 'DOSSIER 1850 antwoordt niet meer'. Zie BIJLAGE 1. Gratis op 
www.werkgroepl970.nl 

Het boek geeft ook het verhaal van twintig andere slachtoffers. Na het verschijnen kwam er veel over de au- 
teur heen. Vele n meldden hem dezelfde treurige ervaringen. 

Daarmee ging een put open. De auteur ging een logboek bijhouden. Van dag tot dag registreerde hij de ^- 
beurtenissen. En besloot die uit naam van alle andere gedupeerden te publiceren. Zadat hun verhalen niet 
meer in de doofpot zouden gaan. En er geen nieuwe slachtoffers zouden volgen. Zo ontstond dit rapport. Op 
basis van wat de auteur hoorde. En las. Wat anderen toonden en toezonden. En wat de media en anderen wél 
publiceerden. 

1 .2 LOONDIENST-, ZELFSTANDIGEN- EN ONGEVALSLACHTOFFERS 

Vele slachtoffers meldden zich. Vooral telefonisch. Zoveel dat de auteur na tientallen gedupeerden gehoord te 
hebben veronderstelde dat er wel snel een doorbraak zou komen. En het bijhouden van een lijst een tijdje 
onderbrak. Maar er gebeurde niets! 

Verbazingwekkend. Omdat het niet alleen arbeidsongeschikte zelfstandigen, maar ook vrijwel alle ernstige 
ongevalslachtoffers betrof. En ook talrijke arbeidsongeschikten, die zich al vele jaren in loondienst particulier 
hadden bijverzekerd. Voor een uitkering boven het WOA-niveau, later het zogenaamde WIA-gat. 
Meestal afgescheept zonder uitkering. Soms met een fooi. Velen, ook heel onverwacht uit onze directe omge- 
ving, zelfs meerderen uit onze eigen straat, vaak al jaren vergeefs worstelend, of die de strijd al hadden opge- 
geven. Alle met gelijke ervaringen. Terwijl de Uitvoeringsinstelling bij dezelfde patiënt - ondanks de steeds 
strengere normen - vaak wél of hoger uitkeerde. 

Totdat 'Dossier 1850' verscheen dacht de auteur een uniek slachtoffer te zijn. Een zeldzame uitzondering. 
Maar na publiciteit over zijn wederwaardigheden meldden zich opvallend veel gedupeerden met gelijke we- 
derwaardigheden. Tot op de dag van vandaag. Het boek 'Uw geld en uw leven' had wonderlijk genoeg cfe- 
zelfde praktijk al veel eerder beschreven. Ook dat trok veel aandacht, maar er veranderde niets. Het beschreef 
haarscherp gruwelijke afscheepmechanismen. Inclusief bewijzen. De praktijk, waar die slachtoffers mee te 



1. INLEIDING -13- 

maken kregen bleek exact gelijk: Zie de vergelijking tussen de praktijk van toen en die van nu in 'Dossier 
1850' op pagina 149 tot en met 155. 
Beide boeken bleven onweersproken. 
Was er dan al die tijd echt niets veranderd? 

1 .3 ACHTERGROND; DOOFPOT IS OVERVOL 

Wie door ziekte of ongeval arbeidsongeschikt wordt, is uiterst kwetsbaar in de carrousel van functionarissen 
en handelingen binnen en buiten de aangesproken verzekeraar(s). Onwetendheid, bureaucratie, onwil, te vaak 
zelfs kwade opzet van verzekeraars zijn al vele jaren bekend uit de media, de literatuur en rechtsprocedures 
van slachtoffers. Alle geledingen van het maatschappelijk verkeer doen, bewust of argeloos, mee aan een 
stelsel, waarbij alle schakels bij de behandeling van gezondheidsschades een beetje over de schreef gaan. 
Met veelal fysieke, geestelijke en materiële gevolgschade aan de gedupeerden en de van hen afhankelijke 
omgeving. Dat ook de interne klachtinstituten en de openbare rechtsgang steeds vaker onderwerp van kritiek 
zijn wordt niet weersproken. Er wordt eenvoudig gezwegen. Het zou verbazing moeten wekken, dat deze 
zaken, die steeds weer dezelfde schadelijke kenmerken dragen, zonder ooit enig onderzoek steeds weer de 
doofpot ingaan. Het wordt steeds duidelijker dat de Politiek en zelfs Justitie passief zijn gebleven. In elk geval 
heeft de óók de auteur het Openbaar Ministerie en de Politiek al in 1995 uitvoerig gedocumenteerd geïnfor- 
meerd. Met onverwacht resultaat: men liet het liggen Andere gedupeerden die hiervoor in het verleden de 
aandacht vroegen hebben dezelfde ervaringen. 

Aanpak is echter dringend gewenst, elke dag nieuwe slachtoffers eist. En ook opdat de nu nog massaal zwij- 
gende gedupeerden zich zonder vrees kunnen uiten. 
Het zou niet moeten duren tot de omvang zo groot wordt, dat het publiek zich op grote schaal gaat roeren. 

1.4 GEBRUIKVAN 'DOSSIER 1850' 

'Dossier 1850' werd in handen genomen door vertegenwoordigers van de media en anderen die het gratis 

ontvingen. Verder door hen, die het kochten of via bibliotheken lazen. Gedupeerden, familie, vrienden en 

relaties. En ook artsen, verzekeraars, tussenpersonen, werkgevers, belangengroepen, deskundigen en andere 

geïnteresseerden. 

Ondanks tegenwerking heeft een honderdtal bibliotheken 'Dossier 1850' opgenomen. Uit een aantal ervan is 

het intussen verwijderd. 

De meeste lezers vertelden het boek in een ruk te hebben uitgelezen. Sommige slachtoffers en mensen, die 
ons kenden, raakten zo geëmotioneerd dat zij het boek in etappes moesten lezen. Een aantal van hen heeft ook 
dat niet gekund. 

Sommigen blijken het laatste deel niet te hebben gelezen. Dat bevatte gebeurtenissen op gespannen voet met 
de menselijkheid, met medische normen, en met de gedragscode van medisch adviseurs en andere deskundi- 
gen. Die, zoals in dit rapport zal worden aangetoond, meestal voorkomen. Dit deel geeft bovendien meer in- 
zicht in de mechanismen, waarmee iedereen te maken krijgt die langer voor het werk wordt uitgeschakeld. 
Zowel bij mensen in loondienst bij ziekte als bij ongevalslachtoffers. Later werd dit bevestigd in honderden 
verklaringen en mediaberichten, en in literatuur en dossiers over gedupeerden. Zie onder meer BIJLAGEN 3 
en 9. 

Bij sommige lezers ligt het boek na lezing in de kast. Dat is jammer. Want de inhoud van 'Dossier 1850' 
moet van hand tot hand en van hoofd tot hoofd gaan. Tot de beschreven schadelijke praktijk in volle omvang 
aan iedereen bekend is. En men zich heeft kunnen uitspreken over de vraag of deze praktijk, waaraan bijna 
geen enkele langdurig uitekeringsgerechtigde lijkt te ontsnappen, moet blijven bestaan. 

Sommige exemplaren zijn stukgelezen en vervangen. Enkele mensen vertelden het boek te hebben ingebracht 
bij ^sprekken met hun verzekeraar of met artsen. Binnen een concern is men 'Dossier 1850' intern in het 
personeelsbeleid gaan gebruiken. Men bleek ook verrast door onbegrijpelijke rechtspraak voor het eigen per- 
soneel door de Raad van Beroep bij arbeidsongeschiktheid. Niet uitzonderlijk, naar later bleek. 

1 .5 WAAROM NIET EERDER? 

Waarom bleef dit allemaal schijnbaar onbekend? Waarom verscheen er niet eerder een verhaal door een 
slachtoffer zélf in boekvorm? Waarom nooit een allesomvattende beschrijving in de vorm van dit rapport? 
Lezing maakt dat duidelijk. Een slachtoffer moet wel heel veel lef hebben, heel veel kracht en hulp krijgen 
om die opgave ondanks zijn beperkingen te volbrengen. De angst voor, de ontmoediging door een aantal ver- 
zekeraars en deskundigen, de afzijdigheid van domme of besmette politici, en de tegenkrachten naar aarze- 
lende uitgevers, redacties en journalisten zijn enorm 



1. INLEIDING -14- 

1 .6 DAT IS TOCH ALLANG VOORBIJ? 

Veel van het hier te besproken materiaal is toch oud nieuws? Dat is toch allang voorbij? Helaas is dat niet 
zo. Steeds melden zich nieuwe gedupeerden met vergelijkbare ervaringen en bewijzen. Daarom is de data- 
base (BULAGE 9) van de eerste ons bekende 412 gedupeerden sedert het jaar 2000 niet uitgebreid met de 
informatie van een duizendtal nieuwe ons bekend geworden slachtoffers tot heden. Het beeld is tot op de 
dag van vandaag ongewijzigd. Ook zijn de voorbeelden in de tekst niet alle vervangen door nieuwe, recent 
gedateerde. Want: Er bleek totaal geen verschil toen en nu! 

1 .7 AANWIJZINGEN VOOR DE LEZER 

De geïnteresseerde lezer zal de hierna te bespreken praktijken en achtergronden sneller kunnen doorzien na 
'Dossier 1850' gelezen te hebben. Deze liggen namelijk in het verlengde van wat in het boek is beschreven. 
Het boek staat gratis op internet www.werkgroepl970.nl 

Dit rapport geeft gebeurtenissen en feiten die bekend werden na het verschijnen van 'Dossier 1850'. De noti- 
ties in dagboekvorm zijn toegevoegd in BIJLAGE 4 en geven achtergrondinformatie. En ook informatie over 
de herkomst van bronnen en bewijsmateriaal. Het dagboek eindigt eind maart 1996. Latere gebeurtenissen en 
feiten die tot aanvullende inzichten hebben geleid zijn opgenomen in de hoofdtekst van het rapport. 

De registraties en uitspraken in dit rapport zijn ontleend aan getuigenissen en een aantal medische dossiers. 
En ook gebaseerd op boeken, vele andere studies en publicaties, en een groot aantal tv- en radio -uitzendingen. 
Zie BIJLAGE 3. In de tekst is vanwege de leesbaarheid niet altijd verwezen naar die bronnen. 

Het ligt in de bedoeling dat periodiek nieuwe versies van dit rapport verschijnen. Meer daarover op 
http://www.werkgroepl970.nl/ 



2 KLACHTEN 

"Daarbij trof ik situaties aan waarin verzel<eraars concludeerden dat geen spralie meer was 
van een verzel<erbaar beiang en de arbeidsongesctiil<tlieidsverzel<ering eenzijdig opzegden. 
Ik acht dit onbillijke situaties. " 

(Ombudsman Schadeverzekering, 31 maart 1994) 

"Van Rabobank-lnterpolis hoorde hij niets meer, evenmin als voorheen. Of eigenlijk wel. Op 
18 december 1995 zond Rabobank-lnterpolis hem een polismantel met creditnota voor de 
onder protest betaalde premies van dat jaar. Daarop stond vermeld: "Verzekering beëin- 
digd". Opvallend is dat eerdere eveneens door hem onder protest gedane betalingen niet 
werden gecrediteerd. Het betrof kennelijk een eenzijdige beëindiging, dus zonder overleg en 
zonder verwerking van eerdere schademeldingen. En zonder de laatste medische conclusies 
en zijn laatste brieven daarover te gebruiken. Zie ook Dossier 1850. Restte hem niet anders 
dan deze polismantel retour te zenden aan Drs. H.H.F. Wijffels, fungerend Voorzitter van de 
Hoofddirectie van Rabobank-lnterpolis, met het opschrift: "Retour afzender, beëindiging niet 
akkoord!" 
Waarop geen reactie volgde. " 

(Aanvulling in de 2e druk van Dossier 1850) 

Elk verhaal van een gedupeerd slachtoffer ziet er op het eerste gezicht anders uit. Dat maakt het voor de arge- 
loze leek lastig om de steeds terugkerende kern te doorzien. Daarom als voorbeeld hier eerst het relaas van 21 
september 1996. Dit rapport vervolgt daarna het ontrafelen van de herkenbare elementen bij alle gedupeerden. 

"Ik werkte in de huishouding Mijn rug gaf ernstige problemen. Eerst kreeg ik een hernia. Later werd scoliose geconsta- 
teerd. Ik kreeg geruim e tijd uitkering door de Bedrijfsvereniging en werd tenslotte voor 100% afgekeurd. Dat werd officieel 
schriftelijk bevestigd. Kort daarop verscheen tot onze verbazing de arbeidsdeskundige. Hij vertelde dat het vanwege het 
mooie huis waarin wij woonden wel wat kon lijden. En legde uit dat ik volgens hem wel in staat was om te werken. Bij- 
voorbeeld aan de lopende band. En hij noemde ook andere beroepen. Ik was door deze misselijkmakende gang van 
zaken ontzettend boos geworden en zei: 'Ik kan niet werken, en zal het niet doen ook. Als ik een geweer had schoot ik u 
dood.' Hij vertrok. Mijn uitkering was ik kwijt. Mijn huisarts (noemt dokter 2 uit... 'Dossier 1850') zei daarover: 'Ga niet naar 
de Raad van Beroep, want ze houden je daar 3 jaar bezig, maken je kapot en je bereikt niets. ' Mijn partner was bij al die 
gesprekken. 

"Twee jaar geleden kregen wij een aanrijding. De tegenpartij, bleek een hoge ambtenaar van het Ministerie van Volksge- 
zondheid, en was officieel en erkend schuldig. 

Ik meldde mij met zware hoofd- en nekpijn bij de ongevallenpoli. Bovendien hadden wij beiden knieletsel. Ze hebben 
geen foto's gemaakt. Omdat de klachten heel erg waren ging ik naar dokter 2. Die vond dat de nekklachten het gevolg 
waren van de spanning in de spieren. Een paar weken later was het nog niet over. Toen constateerde hij whiplash en 
moest ik een nekkraag dragen. Onze rechtsbijstandverzekering sprak de tegenpartij (het Ministerie) aan. Er gebeurden 
vreemde dingen. Wij kregen te horen dat het Departement niet verzekerd was. Wij werden door diverse artsen gezien. De 
neuroloog wees mij op de foto en zei: 'Die haarscheurtjes daar in wervel ..4 en ..5 dat wordt nooit meer goed. Maar (met 
de toppen van zijn vingers naar zijn slapen wijzend) u moet goed onthouden, het heeftalles te maken met het feit dat u er 
niet in bent geslaagd om een normale relatie te verwerven. Waardoor u denkt dat u niets meer kan (verwijzend naar mijn 
lesbische partner). Onze rechtsbijstandverzekeraar en de schaderegelaar voor het Ministerie slaagden er niet in tegelij- 
kertijd bij ons te komen voor de afwikkeling. De schaderegelaar begon met te vertellen dat mijn nekproblemen het gevolg 
waren van mijn scoliose. 'Om de dooie dood niet' zei ik. 'Ik heb nog nooit één klacht aan mijn nek gehadl' 
Kort daarop kreeg de man van onze rechtsbijstandverzekering een andere baan. 'U kunt mij altijd nog bellen' zei hij. Zijn 
opvolger hebben wij nooit gezien. Van onze verzekeraar hebben wij nu al een jaar niets meer gehoord. 
Mijn partner en ik zitten nog steeds met knieproblemen, ikzelf heb altijd nek - en hoofdpijn, met onder andere uitstraling in 
de arm. Zonder tabletten kan ik door de pijn niet slapen. Ben levenslang financieel afhank elijk. " 

2.1 AFSCHUDDEN 

Geleidelijk trekken gebeurtenissen de aandacht. Zoals het verhaal van mensen die zich goed verzekerd waan- 
den tegen arbeidsongeschiktheid. Totdat bijvoorbeeld rond het 50-ste bvensjaar bij verzekerden soms een 
brief van hun verzekeraar in de bus valt. Waarin te lezen staat dat in verband met de toegenomen risico's de 
premie drastisch - tot zo'n 50% - is verhoogd. Erg frustrerend. Want dat is ze bij de aankoop van de polis niet 
in het vooruitzicht gesteld. De meesten aarzelen niet lang. En zeggen de verzekering op. En dat was precies 
de bedoeling. 



2. KLACHTEN -16- 

2.2 HOOPGEVENDE COULANCE 

Wie na ongeval of langerdurende ziekte een beroep op de verzekeraar doet krijgt vaak een coulante behande- 
ling. In het begin. Een invalide verkeerslachtoffer krijgt bijvoorbeeld aanvankelijk de huishoudelijke hulp 
betaald, zelfs een voorschot op de schade. Daarna gaat het in zaken met een grote schade geleidelijk stroe- 
ver... Wie een beroep op de assuradeur doet wegens langere uitschakeling door ziekte wordt aanvankelijk 
evenmin iets in de weg gelegd. Ook voor hen gaat het geleidelijk stroever... 

2.3 PRATEN NA AFWIJZING? 

Het kost slachtoffers erg veel moeite om naar voren te komen met hun relaas. De meesten zullen levenslang 
zwijgen. Dat komt niet alleen, omdat het privé -zaken betreft waarmee men niet graag naar buiten komt. Uit 
de verhalen blijkt steeds weer dat het gaat on ongelooflijke dingen. Weerzinwekkend. Al gauw ook gecom- 
pliceerd. Veel slachtoffers hebben na wat hen overkwam al moeite om een eenvoudig normaal verhaal goed 
onder woorden te brengen. Het risico is daarom te groot, dat het vertellen mislukt. Voor wie het begint te 
vertellen: de toehoorder blijft vanwege het ongelooflijke van de gebeurtenissen weinig anders dan te denken 
dat het bij het slachtoffer 'tussen de oren' niet goed zit. En wat is er erger dan dat je voor gek versleten wordt. 
Er zijn ook andere redenen. In de Hoofdstukken 8 en 9 gaan we daar nader op in. 

Wie langerdurende problemen krijgt met de gezondheid, ziet dat deze van invloed zijn op de werkkring of de 
eigen zaak. Langere uitschakeling leidt vaak tot onbegrip waardoor de pogingen tot herstel worden door- 
kruist. Hierna te bespreken mechanismen dragen daartoe bij. De kans is zeer groot, dat gedupeerden geleide- 
lijk aan de rand van de samenleving belanden. Of erger. 
Een vicieuze cirkel, met (medische) gevolgschade, ook voor de huisgenotea 

In de beschermde omgeving van medeslachtoffers willen gedupeerden wel praten. Zo deden velen ook bij de 
Stichting Werkgroep 1970, bij de auteur, of aan anderen hun relaas. 

2.4 CONTRA-PRODUCTIEVE SCHADEBEHANDELING 

Welke klachten ondervinden slachtoffers en hun belangenbehartigers bij het aantonen van een schadeclaim? 
Onder meer over (zie BULAGE 5, 6, 7 en 9): 

Onduidelijkheden en misleiding voorafgaand aan het moment van polisverkoop en daarna. Waar deze klach- 
ten bewijsbaar zijn is er sprake van frauduleuze verkooptactiek. Al in 1995 klaagde de eigen Ombudsman 
Schadeverzekering ^If over misleiding in de reclame van een aantal verzekeraars. Onduidelijkheid over de 
rechten van de verzekerde en de te volgen procedures bij schade. Oneerlijke, ongecontroleerde, ontmoedigen- 
de suggesties en verdachtmakingen in gesprekken en rapporten, aan de patiënt of aan diens begeleiders 
(BIJLAGE 6). Het door een aantal verzekeraars traineren of negeren van onwelgevallige rapporten en onder- 
zoeksresultaten. Voor wie zijn ziekte of gebrek moet leren aanvaarden een onnodige psychische last op weg 
naar mogelijk herstel. Het verzwijgen of frustreren van keuze -inbreng van verzekerden bij het aanwijzen van 
keuringsartsen. Het in politierapport en in medische rapporten vergeten, weglaten of foutie f vastleggen van 
gemeld of waargenomen kennelijk letsel. Het bewust negeren, verkeerd interpreteren of verdraaien van feiten. 
Processen verbaal die voor meer dan een uitleg vatbaar zijn. Het frequent oproepen voor (verre) keuringen en 
controles, met soms een buitenproportionele omvang, door insiders 'expertise-hetze' genoemd. Behandelend 
medici niet serieus nemen, geïrriteerd afwijzen. De behandeling van de patiënt op andere wijze nadelig beïn- 
vloeden of doorkruisea Keuringsgedragsregels overtreden. Het bewust en ongecontroleerd inschakelen van 
gepensioneerde, tuchtrechtelijk meermalen berispte, geschorste, of uit het ambt gezette, artsen en psychiaters. 
Rapporteren over een patiënt, zonder deze gezien te hebben (onder meer door artsen Bausch en Knepper). Het 
niet in dossier opnemen, eruit doen verdwijnen of vernietigen van gegevens. Onzuivere vragen over de b- 
venssfeer aan de gedupeerde stellen. Antwoorden uit het verband rukkea Verdraaien van persoonlijke mede- 
delingen. Foutieve, oneerlijke, niet ter zake doende suggesties in woord en geschrift over vroegere ziektes, 
opvoeding, leef- en werkomstandigheden, voorvallen, en karakter- of persoonlijkheidsstructuur. Zonder daar- 
over controle vragen te hebben gesteld. Onder andere psychiater Drs. S.J. Duinkerke werd onder meer daar- 
voor berucht: tegen hem werden vele tuchtklachten ingediend, leidend tot 13 straffen, waaronder een voor- 
waardelijke schorsing. Het onzuiver functioneren van zeer veel belangenbehartigers, interne klachten- en 
controle -organen, rechtsbijstand- verzekeringen, advocaten en Rechters. Voor de gedupeerde leidend tot groot 
tijdverlies, zware spanningen, hoge kosten en medische, psychische en andere gevolgschade. Intimidatie door 
bij de schade- en klachtafhandeling betrokken functionarissen. Het gebruik (en tussentijds eenzijdig al dan 
niet oncontroleerbaar wijzigen) van polisvoorwaarden, die zelfs voor juristen nauwelijks te doorgronden zijn, 
en die achteraf ten gunste van de verzekeraar uitleggea Traagheid of stoppen met voorschotten. Walgelijke 
pressie door subtiele verwijzing naar gevolgen voor pensioen, hypotheek en/of bedrij f sfinanciering. Eenzijdig 



2. KLACHTEN -17- 

door ontoegankelijke procedures oncontroleerbare schadebeoordelingsystematieken. Formele starheid, lange 
wachttijden, en het uitblijven van antwoord. Er zijn meldingen dat verzekeraars onderling het jojo-ejfect zou- 
den nastreven ('Dossier 1850' pag. 118). Men ervaart altijd dat het gaat over juridisch/financiële dossiers, 
niet over mensen, cliënten, uitkeringsgrechtigden of patië nten. 

Medici en juristen zelf spreken en schrijven al jaren over de medisch/psychische gevolgschade van deze prak- 
tijken. 

Steeds weer blijkt dat een aantal assuradeuren de 'behandelingen' en suggesties uit BIJLAGE 5 en 6 hanteren. 
En zo mensen met arbeidsongeschiktheid kopschuw maken en van zich af schudden. De redelijkheid en bil- 
lijkheid uit het Nieuw Burgerlijk Wetboek zijn hier kennelijk niet van toepassing: 

- Gegeven 'het grote geld' zal de verzekeraar achteraf de regel zo toepassen dat er niet hoeft te worden uitge- 
keerd (gedupeerde voormalig tussenpersoon CA. Reuter op 23 februari 1996); 

- Zie de slachtoffervoorbeelden in 'Dossier 1850'; 

- Zie de bronnen in dit rapport in BIJLAGE 3 en 9. 

Het aantal gevallen, waarbij de Rechter op onbegrijpelijk de zijde van de assuradeur kiest, of ongebreideld 
getraineer toelaat, of de rechtsgang met halve uitspraken voor gedupeerden nog aidraaglijk langer maakt, 
roept veel vragen op. Zie Hoofdstuk 7. 

Medici zitten niet op zware letseblachtoffers te wachten. Zeker als het om een verdoezelde diagnose gaat. 
Een arts kan er weinig mee en maakt zich bij de schade- en zorgverzekeraar niet populair. Bij revalidatie blijft 
de deur om die reden normaliter zelfs gesloten. Die letselpatiënt verliest tijdens een schadeprocedure eigenlijk 
altijd. Komt het namelijk snel tot een schikking dan is het bedrag veel te laag, met het risico van zich later 
uitende niet ingecalculeerde gevolgen. Duurt het daarentegen lang dan dreigt gevolgschade door de stress van 
de slepende procedure. Bovendien kan men de gedupeerde streven naar ziektewinst gaan verwijten. 

2.5 AANSTELLING EN ONTSLAG 

Van langdurig patiënten, die in loondienst werkten, zijn er de verhalen van dubieus ontslag. Te vaak wordt de 
kiem daarvoor in een vroeg stadium al gelegd in een foutieve visie door een arts of arbeidsdeskundige . Voor- 
beelden zijn slechte arbeidsomstandigheden (oorzaak werkgever). Die worden geïnterpreteerd als arbeidscon- 
flict (schuld werknemer). Chronische ziekte of letselschade na ongeval kan over het hoofd worden gezien, 
genegeerd, of opgevat als verkeerde beroepskeuze. Dit kan dan tijdens het eerste ziektejaar al tot onredelijke 
ontslagkwesties leiden. Als ontslaggrond wordt dan bijvoorbeeld werkweigering aangevoerd. Men kan dit 
aanvechten bij de kantonrechter. Zeker als een andere arts de werknemer niet tot werken in staat achtte. De 
vraag is echter of de medicus dat bij toetsing door de Rechter wel staande houdt. Behandelend artsen geven 
op straffe van een tuchtmaatregel geen oordeel meer over het werkvermogen. En zeker niet op papier! Bo- 
vendien beperken Arbo-_en verzekeringsartsen zich meestal tot hun eigen visie. 

Uitkeringsgerechtigden die al langer erkend ziek waren, klagen over fragmentarische of geheel ontbrekende 
follow-up door de Uitvoeringsinstelling. Er zijn voorbeelden bekend van goedwillende en kwaadwillende 
werkgevers. Soms wordt er vervangend werk aangeboden. Als herstel langere tijd op zich laat wachten, of als 
het slachtoffer een stapje temg moet, liggen vervolgens conflictsituaties voor het grijpen. Of bleken soms te 
worden uitgelokt. 

De meeste slachtoffers zijn zich van de kwetsbaarheid van hun positie bewust. En proberen zich ten koste van 
hun ^zondheid juist zo veel mogelijk te blijven beheersen. Toch ligt een ontslaggrond in die situaties voor 
het oprapen. En deze ontslagaanvragen worden vervolgens meestal door het verminderd weerbare slachtoffer 
of door de Kantonrechter geaccepteerd. Deze kan moeilijk anders, zeker zodra het begrip 'onwerkbare situa- 
tie' is opgevoerd. Verschillende verklaringen meldden dat de betreffende vakbond in dat soort zaken na ver- 
zoek om hulp afzijdig bleef. 

In die situaties betekent ontslag een psychische klap, terwijl de uitkeringsgerechtigde niet is hersteld. Naast 
het loon vallen ook de secundaire materiële voordelen weg, terwijl de huishoudelijke kosten er niet lager op 
worden. Vaak is er ook nog een pensioenbreuk. 

Werkgevers zijn niet ongelukkig met deze situaties. Het resterende arbeidspotentieel wordt er gezonder op, 
waardoor het arbeidsrendement van de organisatie toeneemt. Prettig voor de werkgever is ook dat langs deze 
weg de premietoeslag, boete of malus wordt omzeild: er volgde immers geen langdurige arbeidsongeschikt- 
heid, wél ontslag. 



2. KLACHTEN -18 



De Wet op de Medische Keuringen van 1998 verbiedt de werkgever om in de sollicitatiefase te vragen naar 
de gezondheid en het ziekteverzuim van de sollicitant. Aanstellingskeuringen werden daarmee verboden, met 
uitzondering van zeer specifieke beroepseisen aan iemands gezondheid (voorbeeld: brandweerman). Alleen 
dan mag een medische keuring verlangd worden. De arts mag dan alleen maar Goed- of Afgekeurd doorgeven 
aan het bedrijf, medische gegevens blijven tussen de gekeurde en de keuringsarts. Bij een sollicitatie mogen 
er geen vragen gesteld worden over de gezondheid. 

De praktijk is anders. Arbeidsgeschikten worden nog steeds verondersteld bij sollicitaties desgevraagd hun 
hiaten in arbeidsverleden toe te lichtea Door te zwijgen zullen ze niet worden aangenomen. Liegen ze over 
medisch verzuim, dan kunnen ze, zodra dit blijkt, ontslagen worden zonder recht op WW. Ze zijn voge Ivrij. 

Het aandeel gehandicapten in loondienst is 2 %. 

20% van de artsen durfde openlijk te zeggen dat zij te grote druk van buiten ervaren op hun medisch oordeel 
over patiënten. Bedrijfsartsen en de Arbodiensten zouden door directies zwaar onder druk worden gezet om 
het verzuimpercentage te drukken. In 2001 zeggen bedrijfsartsen gewend te zijn aan alle vormen van geweld, 
zeker ook door werkgevers. Arbodiensten zijn grote administratiekantoren geworden, gelieerd met - en dus 
ook voor - Uitvoeringsinstellingen en verzekeringsmaatschappijen. 

Sommige werknemers verzwijgen gezondheidsproblemen uit angst voor hun baaa Zij doen dit door ziek of 
niet hersteld op het werk te komea Of door snipperdagen te nemen voor hun doktersbezoek. En het woord 
ziek of dokter uit hun woordenboek te schrappen. Werknemers voor wie het jaar na de ziektewet afloopt pro- 
beren uit alle macht het jaar weer werkend vol te maken. Daarmee denken ze het risico op definitief verlies 
van hun arbeidsgeschiktheid en van hun baan en te verkleinea 

22 september 1996: 

Marjanne Molendijk is al jarenlang secretaresse in loondienst bij de Utrechtse Sociale Werkvoorziening. Wegens ernsti- 
ge rugproblemen wordt ze door de Uitvoeringsinstelling gekeurd en ... gezond verklaard. Ze gaat daartegen in beroep. 
Nog voordat er een uitspraak is wordt ze, omdat ze vanwege haar rugproblemen veel verzuimt, ontslagen. Ze heeft nu 
een uitkering en mag terugkeren... als vrijwilligster. 
Kort daarop wordt een Brabantse vrijwilligster gedwongen naar betaald werk te solliciteren. 

Bijgevolg: 

Wie vaker naar de dokter moet, wie traag herstelt van ziekte of letsel, wie chronisch ziek of invalide wordt, 
komt vaak zonder werk Die patiënt komt niet altijd als arbeidsgehandicapte in de zin van de Wet REA uit de 
keuringsmallemolea En moet dus ook de last van sollicitaties gaan dragen. Tegen de stroom in van ongehin- 
derd selecterende werkgevers, te vaak zwijgende vakbonden en de Politiek. Met weinig kans op succes. Ter- 
wijl de gezondheid er niet beter cp wordt. Voor het slachtoffer dreigen nieuwe handicaps. In plaats van een 
passende werklast. 

Erger is het gesteld met de zelfstandigen die op advies van hun arts hun bedrijf staakten of verlieten. En korte 
tijd later merkten dat deze deskundige in zijn visie 'als een blad aan de boom' is omgedraaid. Of dat de ver- 
zekeraar dat medisch oordeel niet wilde horen. En naast zich neerlegt. In dit geval is het: Einde uitkering. Dat 
geldt ook te vaak voor patiënten in loondienst. En wel als volgt: 

2.6 EINDE FUNCTIE, WERK OF BEROEP IS EINDE UITKERING 

Mensen die werken hebben vaak een WAO-AVIA-gat verzekering afgesloten. Men veronderstelt dan bij 
langdurige of blijvende arbeidsongeschiktheid afdoende gedekt te zijn tegen de gevolgen van grote permanen- 
te inkomensdaling. Men denkt juist daarvoor premie te betalen. Uit de klachten van verzekerden sinds 1993 
blijkt echter, dat verzekeraars bij het afsluiten van polissen niet duidelijk hebben gemaakt dat dat niet zo is. 
Er worden namelijk onverminderd problemen gemeld door verzekerden die vanwege ziekte of ongeval ar- 
beidsongeschikt zijn verklaard. Ongeschikt voor het beroep of het werk. Aanvankelijk wordt er dan netjes 
uitgekeerd. Maar als het langer gaat duren en het dienstverband moet worden gestaakt of gewijzigd raakt men 
namelijk vaak de aanvullende WAO-AVIA-gatuitkering kwijt. Omdat het verzekeringscontract dan ... als 
beëindigd wordt beschouwd. De verzekeraar beroept zich in dat geval namelijk op polisvoorwaarden als: 
ontbreken van een verzekerbaar belang, vanwege wijziging of beëindiging van het beroep, ontslag uit het 
dienstverband. Of men gebruikt een andere uitleg van de polis. 

De polis wordt dan daarom meestal simpelweg eenzijdig opgezegd. De dekking houdt dan veelal na een of 
twee jaar op, terwijl die uitkering bij blijvende arbeidsvermogens- en inkomensbeperkingen dan juist nodig is. 
Ofwel: beschermd tegen regen, totdat de regen langer valt! 

Hetzelfde geldt voor wie vervolgens ander gangbaar werk vond, waarna de aandoening verergert. Dat over- 
komt duizenden werknemers per jaar. In het ergste geval verklaart de Uitvoeringsinstelling u dan volledig 



2. KLACHTEN -19- 

arbeidsongeschikt voor alle arbeid. De nieuwe aanvullende WAO-AVIA-gatverzekering van de nieuwe werk- 
gever neemt de schade -toename vaak niet over. Die schade was immers al vóór het nieuwe contract ontstaan. 
De nieuwe Wet Medische Keuringen verbiedt die weigering. Toch wordt deze wet en masse met voeten ^- 
treden! 

Eveneens hetzelfde komt voor bij zelfstandig of in loondienst werkzame verzekerden die direct volledig ar- 
beidsongeschikt raken: de verzekeraar wijst meestal op de kleine lettertjes en stelt meestal doodleuk: geen 
verzekerbaar belang meer vanwege einde werkkring/beroep, einde verzekering . Ook hier: beschermd tegen 
regen, totdat de regen langer valt! 

Ook veel werkgevers denken te goeder trouw alles netjes te hebben geregeld en juist tegen het blijvend inko- 
mensverlies van een werknemer hun premieaandeel te betalen. Te vaak is Qch\&x juist dat risico niet gedekf. 

De Ombudsman voor de Schadeverzekeraars weet daar al sedert 1993 alles van, En klaagt over deze praktijk, Jaar In, ,.. jaar uit. 
Geduldig, blijkbaar wachtend op: wat ,.. niet gebeurt. Spreekt achtereenvolgens over:"... onbillijke situaties" (verslag over 1993) "... 
schrijnend" (Idem 1994), "... geen verbetering" (Idem 1995), "... onderzoek verheldering polisvoorwaarden" (Idem 1997), "... gecon^pl- 
ceerde n^aterie" en "... gewenst protocol" (verslag over 1998), Hij verwijst sedert het verslag over 1996 eveneens doodleuk naar 
"comnf]issies" waaruit precies ,.. nooit iets Is voortgekon^n, ,.. Deze Ombudsman veroordeelde blijlcbaar nooit deze uiterst onfrs- 
se massale afscheepmethode,,. Met behulp van kleine, achteraf zo blijkt,., prima ten voordele van verzekeraars uitte leggen, letter- 
tjes. Mij suggereerde In 1997 in strijd met de waarheid die talrijice gedupeerde verzel<erden op in-trieste wijze moesten erva- 
ren: datde bestaande uitkeringsrechten niet zouden worden aangetast Slechts een toename van arbeidsongeschiktheid zou volgens 
hem niet uitgekeerd worden. En spreekt wél over het op andere wijze gemarchandeer met contracten, onwettige keuringen en accep- 
tatlevoorwaarden bij wisseling van werkgeveren collectief aanvullend WAO-/WIA-contract 

Ook de Helpdesl< Gezondheid, werl< en Verzel<eringen heeft deze verhalen gehoord, genoteerd en zal daarover graag blijven 
publiceren. 

Belde organen vragen aan wanhopige gedupeerden eerst naar de betreffende polisvoorwaarde. En bevestigen vervolgens doodleuk 
datzij bang zijn, datergeen onrechtmatigheden hebben plaats gevonden En hebben geen oplossing, omdatde beslissingen van de 
verzeke ra ar conform de polisvoorwaarden zijn, 
Hetelnde van deze weerzinwekkende praktijk van verzekeraars laat nog op zich wachten. 

Een aantal verzekeraars heeft het zich eenvoudiger gemaakt: Men spreekt nu bijvoorbeeld van Reïntegratie - 
polissen. Zodra na uitval van een verzekerde de verzekeraar van mening is dat de reïntegratie is voltooid kan 
de uitkering worden stopgezet. Terwijl de premiebetalingsplicht doorgaat of wordt hervat. 

2.7 MINIMUM- EN ANDERE REGELINGEN 

Verzekerden die eerst uitkeringsgerechtigde en vervolgens verzekeringslachtoffer worden, raken geleidelijk 
aangewezen op de partner, of de bijstand. De materiële neergang die in het beste geval met een aanvulling tot 
het minimumloonniveau eindigt, is een nieuwe psychische slag. Na eerst het productief werkzame leven te 
moeten opgeven. En er niet meer bij te horen. 

De minimum- en reïntegratieregelingen zijn onsamenhangend, verwarrend en de uitvoering is een chaos. 
Voor arbeidsongeschikten is de uitwerking daardoor te vaak inhumaan, en zeer schadelijk voor de economie: 

• Talrijke wijzigingen leveren zelfs voor deskundigen problemen op, en versterken willekeur. Dit verstoort 
de psychische rust, het zelfrespect en de herstelkans van arbeidsongeschikten; 

• UWV, CWI's, IWI en Reïntegratiebureaus blijken een ongecontroleerd bureaucratisch geheel; 

• De hetze tegen uitkerings- en bijstandsgerechtigden: Media suggereren dat veel uitkeringsgerechtigden 
frauderen. In werkelijkheid blijkt dat nog niet 1% van de uitkeringsgerechtigden grof fraudeert, en dat een 
groter deel van hen klein kluswerk niet opgevea Maar in de hoofden van de Nederlanders heeft zich de 
fictie vastgezet Dank zij deze 'voorlichting' door de overheid en de media is een hele bevolkingsgroep 
gestigmatiseerd; 

• Sommige medewerkers van Sociale Diensten hebben de dienst verlaten, omdat zij zich niet langer konden 
verenigen met de wat zij noemden ' Gestapo -methoden' ; 

• Wie door ziekte of ongeval langdurig wordt getroffen is in het begin niet in staat goed om zich heen te 
kijken voor hilp, of er psychisch niet direct aan toe om advies te vragea Wie de schaamte overwint en 
zich argeloos leent voor een 'financiële striptease' voor goedbetaalde, te vaak onverschillige voyeur- 
deskundigen aan uitkeringslokettea Die wordt meestal teleurgesteld en keert zich af van bureaucraten en 
hulpverleners, die hoor of zie je niet meer tot het te laat is; 

• Veel arbeidsongeschikten krijgen te vaak jarenlang geen wettelijke aanvulling tot het minimumloon. Oor- 
zaak is de onverminderd gebrekkige voorlichting. De Rechter kan blijkbaar achteraf niet anders, dan de 
niet ontvangen uitkering met terugwerkende kracht afwijzen, omdat "iedere Nederlander wordt ^acht de 
wet te kennen" ; 



2. KLACHTEN -20- 

• Wie zijn Bedrijfspensioenfonds bij volledige arbeidsongeschiktheid niet zélf inlicht verliest het recht op 
premie vrij e pensioenstortingen! 

• De minimumuitkeringen lopen steeds verder achter bij de kostenontwikkeling; 

• Arbeidsongeschikten kunnen nauwelijks aan redelijk betaald werk komen. Honderdduizenden arbeidson- 
geschikten, die kunnen en willen werken, liepen en lopen tegen bureaucratische muren op. Of worden bij 
sollicitatie -succes veelal in functie en inkomen achtergesteld. Zonder reëel uitzicht op een latere verbete- 
ring die past bij hun capaciteiten en prestaties; 

• Ook arbeidsgehandicapte vrijwilligers werkers hebben onevenredig slechtere, discriminerende secundaire 
voorzieningen, en worden soms tot sollicitatie naar betaald werk gedwongen; 

• De meeste werkgevers nemen niet deel aan het met subsidie aanstellen van arbeidsongeschikten; 

• Minimumuitkeringstrekkers en hun kinderen hebben een groeiende materiële achterstand, en raken in een 
sociaal isolement. Deze leefdiscriminatie leidt tot achterstanden in hun gezondheid, vorming en loopbaan- 
kansen, terwijl voor hen criminalisatie dreigt; 

• De overheid heeft jarenlang toegelaten dat medische keuringen berusten op willekeur (Hoofdstuk 5). De 
Uitvoeringsinstellingen zullen daarom nooit met betrouwbare, statistisch gedifferentieerde arbeidsonge- 
schikheidscijfers kunnen komea Effectief beleid is zo onmogelijk; 

• Ook Rechters hebben vreemd genoeg geen succesvolle signalen afgegeven om deze praktijken te doorbre- 
ken; 

• Slachtoffers van deze praktijk kunnen blijkbaar in Nederland nergens effectief met hun klachten terecht; 

• Nederland loopt achter bij Groot-Brittannië, Ierland, Zweden en ook bij de Verenigde Staten, waar de 
uitkeringen soms lager, maar de werkkansen groter zijn; 

• Medische kosten voor deze groepen gedupeerden worden onnodig hoog, en zij missen vaak extra medi- 
sche zorg; 

• De Nederlandse economie ondervindt groot nadeel, door onnodig verlies aan werkvermogen, en onnodig 
openstaande vacatures, ziekte- en criminaliteitskosten; 

• De feitelijke toepassing van gemeentelijke versnipperde regelingen voor minima houdt inkomensverschil- 
len in stand. De jaarlijkse klaagzang van politici dat het toch zo vreemd is dat deze regelingen niet volle- 
dig worden benut, blijft De vernedering van de minima neemt intussen toe, bijvoorbeeld in de manier 
waarop rechthebbenden hun uitgaven moeten tonen. Een bestuurslid van een Patiëntenvereniging stelde al 
in 1998: "We kunnen onderhand beter met een ster op gaan lopen"; 

• Wie een beroep moet doen op rechtshulp stuit op tijdgebrek of ongeïnteresseerdheid, terwijl een toevoe- 
ging, na de beperkingen ervan, nog maar voor weinigen is weggelegd, laat staan dat deze effect sorteert. 

Wie van de minima- en gehandicaptenregelingen gebruik wil maken wordt op mensonwaardige wijze 'ge- 
mangeld'/'uitgekleed' in de spreekkamer van de uitvoerders: Er ontstaan kafkaiaanse drama's, aldus Yolan 
Koster van de . . . opgeheven Nationale Commissie Chronisch Zieken. Over de oprichting zegt ze: We hadden 
het gevoel als een soort van aangeklede etalage naar voren te worden geschoven, om wat aan die arme chro- 
nisch zieken te doen (25 mei 1999). Het zelfbeeld van deze patiënten wordt door bejegening van politici, 
journalistiek, uitkeringsmedewerkers en publiek stelselmatig beschadigd. Werkgevers en werknemers willen 
geen verminderd inzetbare collega. De regeringen vinden dit blijkbaar wel best zo en ondernemen niets be- 
halve enkele cosmetische plaatsingen. Daarbij worden bijvoorbeeld zwaar gphandicapte uitzonderingen in 
loondienst in de etalage gezet. Maar zelfs met zware financiële steun is dat bij de huidige mentaliteit onmoge- 
lijk. 

2.8 TWIJFELS OVER STEUN EN INFORMATIE 

Uit de verhalen blijkt steeds weer dat de gebrekkige steun en informatie de lijdensweg, ook voor de huisgeno- 
ten, ondraaglijk zwaar maakt. Patiënten raken vrij snel het zicht op de door hen te nemen stappen en op hun 
rechtspositie kwijt. In een jungle van deskundigen en instanties, die allemaal langs elkaar heen blijken te wer- 
ken, en waarvan sommigen achteraf niet alleen commercieel, maar ook nog dubieus of zelfs ronduit crimineel 
blijken te opereren. Centra van Werk en Inkomen moeten gedeeltelijk soelaas bieden. Insiders hebben het 
failliet ervan al aangekondigd. Zelfstandigen twijfelen aan de mogelijke steun door hun belangenorganisa- 
ties. Zij durven op hen vaak geen beroep te doen: uit schaamte of vanwege de angst voor hun privacy en bij- 
gevolg schade aan hun klandizie. Worden meer dan andere slachtoffergroepen gediscrimineerd door onbegrip 
bij een aantal verzekeraars en andere instanties. Een medewerker van een zorgverzekeraar sprak in 1997 over 
WAZ-ers als 'uitzonderingsgevallen' . 



2. KLACHTEN -21 - 

2.9 GEVOLGEN 

Uit literatuur en uit gesprekken met verzekeringsgedupeerden na ongeval of ziekte komt steeds naar voren: 
de onnodige verdere schade aan hin herstelvermogen, waardoor het uitschakelingsproces onomkeerbaar 
wordt. Patiëntn verliezen het vertrouwen als hun verzekeraars en/of behandelaars over de schreef gaan. Naast 
hun ziekte of letsel staan ze machteloos alleen. Zij komen zo niet toe aan de noodzakelijke verliesverwerking 
van hun ontkende gezondheidsbeperking. Velen gaan gebukt onder een kostbare juridische strijd met een 
onzekere afloop, en door fysiek-materieel-sociaal isolement. Dan dreigen levenslange psychische klachten. 
Bij een groot deel van de slachtoffers in zo ernstige mate, dat psychische behandeling nodig wordt. Ook als er 
aanvankelijk uitsluitend fysieke klachten waren. De meesten houden er spoedig mee op er openlijk over te 
praten. Het is te ongelooflijk. Men probeert erover te spreken, maar wordt met voor de hand liggende ontken- 
nende reacties geconfronteerd. Gevolgschade aan partner, gezin of bedrijf is in de eigen omgeving nog min- 
der bespreekbaar. De meeste gedupeerden moeten hun studie afbreken, verliezen hun baan, of zijn gedwon- 
gen hun bedrijf te sluiten of te verlaten. Vrijwel allen raken de meeste sociale contacten kwijt. Terugkeer in 
het arbeidsproces wordt bijna onmogelijk of is gedoemd te mislukken. Velen raken in de bijstand en kunnen 
zich geen normaal leven, en zeker geen toekomstplannen meer veroorloven. Gezinsleden worden eveneens in 
hun normale leven geschaad met gevaar voor hun gezondheid. Er volgen veel echtscheidingen. Omdat de 
partner niet wil opdraaien voor de beperkingen. En ook door verschil van mening. De een wil met het verzet 
tegen onrechtvaardige behandeling doorgaan, terwijl de partner het niet meer aan kan. En het onrecht en de 
ontkenning en de financiële malaise maar liever wil accepteren. Een schijnoplossing, want steeds meer des- 
kundigen wijzen op later opduikende ernstige psychische en somatische klachten. Die een rechtstreeks gevolg 
zijn van het onderdrukken van terechte gevoelens om oneerlijk behandeld te zijn. Zonder dat die oneerlijk heid 
en het verlies aan arbeidsvermogen ooit erkend wordt! Dan is er de op de kinderen doorwerkende schade, 
waarover nog in het geheel niets bekend is. Zeker voor nog thuiswonende kinderen, die alles jarenlang van 
nabij moeten meemaken. Zonder het te kunnen begrijpen, zonder enige begrijpende uitlaatklep, maar wel met 
de denigrerende reacties uit de omgeving, lijken levenslange effecten onvermijdelijk. Tenslotte zijn er een 
nog onbekend en naar oorzaak moeilijk traceerbaar aantal zelfdodingen, familiedodingen. Of andere gevolgen 
van materiële, emotionele en psychische ontreddering, al dan niet gekoppeld aan een toenemend aantal eutha- 
nasieverzoeken. Zie Hoofdstuk 1 1 . 

2.10 VERHAALSACTIES 

Tot op heden wordt vrijwel geen langdurige directe verkeersletselschade op de betreffende verzekeraars ver- 
haald. De onnodige gevolgschade al helemaal niet. Niet de WW, WAJong, WAO, WIA, WAZ, en evenmin 
de schade door de Ziektekostenverzekeraars, de AWBZ, huursubsidie en de Bijstand. Uiterst vreemd omdat 
dit 'regresrecht' of verhaalsrecht uitdrukkelijk in de WAM (Wet Aansprakelijkheid Motorvoertuigen) van 
1965 was opgenomen! 

Voor andere letselslachtoffers is het met het regres niet beter gesteld. 

De dossiers van de Stichting Werkgroep 1970 wezen uit dat verhaalsacties soms wel degelijk door de uitvoe- 
ringsinstellingen werden gestart. Totdat (hooggeleerde) medisch specialisten in hun expertises te vaak op 
onfrisse wijze de causaliteit met het ongeval ontkenden. Of - als dat te lastig was - de ernst van de letselscha- 
de bagatelliseerden. Als bij toverslag werden die verhaalsacties dan gestaakt In plaats van ooit de evident 
onfrisse medische en andere vermeldingen en conclusies uit die rapporten door wél integere collega- 
deskundigen te laten weerleggen. 

De debacle van het sociaal verzekeringsstelsel valt daarom voor een belangrijk deel te verklaren door een 
grote groep letselslachtoffers, die ernstige blijvende arbeidsbeperkingen hebbea Na medische en verzeke- 
raarmalversaties worden zij tot solliciteren opgejaagde werklozen aan de rand van de samenleving. Met be- 
schadigd zelfrespect door ontkenning en onbegrip. Zelfs als men de onmenselijke aspecten en de schade voor 
de huisgenoten terzijde laat: De onnodige, enorme schade aan de volksgezondheid en de economie - in feite 
een multiplier-effect van kanslozen - is niet te ontkennen. 

Door deze gevolgen is er ook een grote kostenstijging in de gezondheidszorg. Het onnodig extra verlies van 
arbeids- en ondernemingsvermogen betekent dit omvangrijke schade aan de Nederlandse economie. 

Prof. Ir. J. de Kroes, Voorzitter van de Vereniging voor Verkeersslachtoffers verwijst naar een rapportage van 
de Europese Federatie, en zegt het alleen al voor de verkeersslachtoffers op 25 oktober 1996 als volgt: 



2. KLACHTEN -22- 

"V^at het rapport wel boven tafel brenat is de totale ontwrichtina van hele huishoudens. Schril<barend hope percentages 
aan banenverlies, psychische en lichamelijke l<lachten, gedwongen verhuizingen, juridische verwil<kelingen met onwillige 
verzekeringsmaatschappijen, niet geïnteresseerde rechtbanken. " 

Het is uiterst opmerkelijk dat aanpak van deze zaken nog nooit prioriteit nummer 1 werd. 



3 WAT GEBEURDE NA 'DOSSIER 1850' 

Op 5 juli 1995 werd de auteur opgebeld. Ik kreeg een man aan de lijn. "U spreekt met Nout 
Linkels uit Golrie" zei hij. Hij vertelde me dat hij tot 1995 bij Interpolls werkzaam was en zei 
me onder meer: "Ik vind het verschrikkelijk wat er met u gebeurd Is. Ik zat tegenover de 
mensen die uw dossier behandelden. Ik hoorde wat er over u gezegd Is en zag wat er met uw 
dossier gebeurde. Ik weet dat u bent beoordeeld door uitsmijters. " In een adem vervolgde hij 
met de toelichting: "Dat zijn artsen die door Interpolls worden Ingeschakeld voor keuring 
met als doel, dat de verzekerde die gezondheidsschade meldde, gezond zal worden ver- 
klaard." 

Na 'Dossier 1850' volgde publiciteit. De auteur ontving informatie, die hij niet voor mogelijk hield. Een mens 
zou het niet kunnen verzinnen! Hij ontdekte met deskundige hulp nog andere onregelmatigheden in zijn casus 
dan die hij al in het boek had beschreven. En ontving ook steeds meer berichten van en over anderen. En be- 
merkte dat binnen Defensie dezelfde dingen gebeuren. 

Hij legde dat in de vorm van notities vast. Dit leverde het materiaal voor de tweede persconferentie en een tv- 
interview die de media onvermeld lieten. 

De auteur ging de nieuwe gegevens onderzoeken en in rapportvorm vastleggen. Met advies van velen. Jaren- 
lang werd dit rapport verder uitgebreid en geactualiseerd. 

Gaandeweg realiseerde hij zich dat bij de omstreden schade -afhandeling van een aantal verzekeraars mensen- 
rechten in het geding waren. En deed opnieuw gedocumenteerde meldingen aan Justitie. Ook naar de Politiek. 
Toen hij in 1998 als eerste de namen van betrokkenen en zogenaamde dossierbehandelaars onthulde (zie 
BIJLAGE 15) volgde een kettingreactie. Hij ontdekte dat zeer omstreden handelen van (medisch) experts niet 
wordt aangepakt. En ook dat artsen en therapeuten, die langdurig patiënt worden, even gemakkelijk werden 
afgescheept. En dat dat óók geldt voor verzekerden van andere verzekeraars dan Interpolis en Movir. 
Intussen hield de publiciteit over vergelijkbare gedupeerden niet op. 
In tegenstelling tot de 100% GAK-uitkering keert Interpolis hem nog steeds niets uit. 

3.1 HET LOGBOEK 

Met de publiciteit rond het verschijnen van 'Dossier 1850' volgden gebeurtenissen elkaar snel op. Wij werden 
opgebeld door velen die vertelden met soortgelijke praktijken te zijn afgescheept. De auteur heeft direct van 
alles wat gebeurde aantekeningen gemaakt. Hij noteerde wie hem belden of spraken. Waarover het ging, wel- 
ke berichten er verschenen, binnengekomen brieven, knipsels, documenten, boeken, mediaberichtgeving en 
rapporten, die hij alle heeft bewaard. In BIJLAGE 4 heeft hij de voornaamste gebeurtenissen daaruit tot eind 
maart 1996 kort weergegeven. Latere belangrijke feiten werden rechtstreeks in dit rapport opgenomen. De 
Sommige slachtofferverhalen heeft hij kort vastgelegd. Om het geheel leesbaar te houden zijn de meeste er- 
van weggelaten. BIJLAGE 9 geeft over de eerste honderden van hen nadere informatie. 

3.2 JUSTITIE 

In twee fasen heeft de auteur dossiers met belastend feitenmateriaal aangeboden aan het Openbaar Ministerie: 

Op 22 maart 1995 en later uitgebreider op 16 augustus 1995. De informatiepakketten omvatten: het manuscript, later 
'Dossier 1 850', gedetailleerde informatie over de slachtoffers, en details over wat hen overkwam. Voorts gegevens van de 
identiteit van de betrokken functionarissen, en de mensen die zich bereid hadden verklaard om te getuigen (BIJLAGE 8); 
En ook een lijst van op dat moment 22 nieuwsberichten en literatuurbronnen, die later is uitgegroeid tot BIJLAGE 3. 
Op 25 september 1995 bleken zijn dossiers bij Justitie ... zoek te zijn. Na vele telefoontjes met allerlei functionarissen 
aldaar bleken de stukken op 4 oktober eindelijk terecht. Men vertelde op dat moment er spoed achter te zullen zetten. 

Op 30 oktober schreef Mr. M.E.F.H. van Erve, fungerend Hoofdofficier van Justitie, waarnemend hoofd van het arrondis- 
sementsparket te 's-Hertogenbosch in de bronnen ... geen strafbare feiten te zien. Of de auteur anders maar ... aangifte 
wilde doenl Alsof dit geen gedetailleerde aangifte was! Hij ontving het op het oog ongeopende exemplaar 'Dossier 1850' 
retour. De aanbiedingsbrieven, met de lijst met gegevens van een aantal bii de laakbare praktijk betrokken functionaris- 
sen werden evenwel niet geretourneerd. Ook bleek, dat de heer van Erve een ... ander onderwerp vermeldde, dan dat 
van de aangeboden klachtendossiers en brieven! En kennelijk was geen van de 1 genoemde getuigen gehoord. 

Het is daarom de vraag, of de onderliggende stukken op de juiste wijze zijn beoordeeld. 

3.3 GEEN TWEEDE AANGIFTE? 

Klagen over het terzijdeschuiven van de dossiers door Justitie leek weinig zinvol. BIJLAGE 10 geeft aan 
waarom. Nog steeds is er weinig reden om te denken dat het nu beter zal zijn. 



3. WAT GEBEURDE NA 'DOSSIER 1850' -24- 
Er werd geen tweede aangifte gedaan: 

• Een nieuwe (collectieve) aangifte zou te veel inspanning vergen. 

• Na de 'behandeling' van de gezonden dossiers bij Justitie, kon de dienstdoende PoMe -ambtenaar op het 
wijkbureau toch niet het volgende aangifte -adres zijn? 

• De uitkomsten van de IRT-affaire, de ongunstige resultaten in gepubliceerde onderzoeken over het functi- 
oneren van Politie in 1995, 1996, 1997 en daarna. 

• Later bleek dat het Amsterdamse Hof met 99% van de klachten vanwege het niet vervolgen van strafbare 
feiten ... niets deed! 

• Weer later, in 1998 bleek - ontkende - verdoezeling van sepots. Het niet-ontvankelijk verklaren of sepone- 
ren - al dan niet gepaard gaand met het zoekraken van dossiers - is bij Justitie en Politie een te bekend ver- 
schijnsel (Zie Hoofdstuk 7). 

• Zou de Politie een tweede aangifte al serieus behandelen, grote kans dat die vervolgens zou 'smoren' in de 
hiërarchie Politie -Justitie . 

In het beste geval zouden dagenlange en voor de buitenwereld oncontroleerbare verhoren volgen. Niet goed 
voor de gezondheid! Terwijl er steeds nieuwe aanwijzingen en bewijzen op tafel kwamen van een vermoede 
doofpotcultuur bij Justitie (Hoofdstuk 7) wilde de auteur zich die nieuwe frustratie besparen. 

3.4 DE POLITIEK 

Waarom informeer je de Politiek niet? Hoorde de auteur al jaren geleden. Hij meende beter te weten. Zijn 
gevoel zei hem steeds weer, dat dat zinloos was. Zijn verstand zei het ook: De parlementaire enquêtes, de 
steeds weer opduikende corruptieschandalen op alle bestuurlijke niveaus. Het veel eerdere boek 'Uw geld en 
uw leven' over de media en de Politiek 'aan de leiband' van de verzekeraars had de twijfel bij hem weggeno- 
men. Maar hij wilde ook tegen zijn particuliere raadgevers kunnen zeggen wat hun advies had opgeleverd. 
Maar hij wilde in zijn verdere leven óók kunnen zeggen dat hij alles heeft gedaan wat hij kon om de put te 
laten uischeppen. 

Daarom heeft hij twee kamerfracties 'Dossier1850'gescfionken. HijHeeftfiijdrie andere kamerfracties op de persconfe- 
rentie augustus 1995 uitgenodigd. Om hen nadere informatie te verstrekken. Hij kreeg niet eens een reactie. 

Tenslotte schreef de auteur op 13 september 1995 aan alle Ministers, alle Staatssecretarissen. En ook aan alle Tweede 
Kamerfracties. Meteen overzicht van de problematiek. Verwijzend naar 'Dossier 1850' en de mogelijkheid tot uitgebreide 
nadere informatie. Niemand reageerde. Zelfs geen bevestiging van ontvangst. Wél een brief. Van de Vaste commissie 
voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport: 'Brief voor kennisgeving aangenomen.' 

3.5 PERSCONFERENTIES 

Bij de presentatie van 'Dossier 1850' op 23 juni 1995 gaf de auteur een persconferentie . Met twee andere 
gedupeerden hebben wij de aanwezige vertegenwoordigers van de pers die dag, ook in persoonlijke gesprek- 
ken geïnformeerd over wat ons overkwam. 
Dat leidde tot enkele uitvoerige krantenpublicaties en radio -interviews. Zie BIJLAGE 3. 

O p 29 augustus 1995 nodigde de auteur de media uit voor een tweede persconferentie. Aanleiding waren de reacties 

op 'Dossier 1850', en gedocumenteerde nieuwe onthullingen over verzekeraarpraktijk met bewijzen. Zie BIJLAGE 4. 

Radio LTv3 had deze persconferentie vooraf aangekondigd. 

Hij overhandigde daarin een uitgebreid gedocumenteerd overzicht van de gewraakte verzekeraarpraktijk met voorstellen 

tot onderzoek en maatregelen. 

Onderdeel van deze hand-out was een klachtentabel. Met daarin de spontaan genoemde omstreden handelingen die 

door tot dat moment 42 slachtoffers over hun verzekeraars, artsen, advocaten, klachtorganen en belangenbehartigers 

waren gemeld. Het was een samenvatting van vele (telefoon)gesprekken en schriftelijke informatie van slachtoffers over 

hun lijdensweg. Ook werd een lijst van gedupeerden verstrekt, met hun klachten en de duur van hun martelgang. Deze 

lijst is in 5 jaar uitgegroeid tot de database in BIJLAGE 9. 

Uit deze lijst bleek dat de lijdensweg voor hen gemiddeld al ruim 7 jaar duurde. Terwijl een deel van hen nog bezig was 

met een juridische procedure, of deze zelfs nog wenste te beginnen. Later zou blijken dat het allemaal nog veel erger 

was. 

Op deze tweede persconferentie was ook de heer C. Bousardt aanwezig om te getuigen. Hii is ook verzekeringslachtoffer 
en Voorzitter van de Stichting Werkgroep 1970 voor Verkeers- en Ongevallenslachtoffers. De auteur kende hem niet 
totdat hij zich meldde naar aanleiding van de publiciteit. In een aan de aanwezige verslaggevers uitgereikte schriftelijke 
verklaring bevestigde de heer Bousardt de juistheid van de slachtofferverhalen en de praktijk (BIJLAGE 11). Hij wees op 
de al 25-jarige strijd van de Stichting tegen de regelmatige schending van de principes van de medische leer. En op de 
gevolgen daarvan, die zelfs tot de vernietiging van de patiënt kunnen lijden. Hij sprak over de honderden vergelijkbare 



3. WAT GEBEURDE NA 'DOSSIER 1850' -25- 

trieste dossiers die hem qedurende die periode werden toevertrouwd. En gaf daarbij de vertegenwoordigers van de pers 

inzage in schriftelijl^e bewijsstul<l<en. 

Hij wees er onder meer op, dat in die dossiers regelmatig dezelfde 'beruchte' keurings artsen voorkomen. 

Over 'beruchte keuringsartsen' werd al heel lang gesproken en geschreven. Verre van de eerste maal op 4 
april 1986 in het AD, door Mr. P. Ruisendaal van de Stichting De Ombudsman. Met de mening 'dat er weinig 
tegen te beginnen valt', die kennelijk nog steeds klakkeloos geaccepteerd wordt. 

Sommige omstreden artsen worden in de media met name genoemd: Zo schrijft op 11 november 1995 de 
Volkskrant over 'Handelaars in leed' en noemt daarbij als voorbeeld de door drie met name genoemde partij- 
en omstreden geachte neuroloog van Wijngaarden uit Amsterdam. Zie de lijst in BIJLAGE 15. 

De heer C. Bousardt van Stichting Werkgroep 1970 en de auteur hebben de aanwezige vertegenwoordigers van de me- 
dia aan de hand van persoonlijke ervaringen en bewijsmateriaal ingelicht. En aangetoond waarom deze feiten schendin- 
gen van mensenrechten inhouden. Blijkens vele documenten al heel lang bestaand. Waartegen in ons land niet werd 
opgetreden. Oidanks jarenlang herhaalde meldingen aan de autoriteiten met verzoeken om onderzoek, is nooit enige 
actie tegen de praktijken gesignaleerd. Reden waarom wij bij die gelegenheid het voorstel deden deze schending van de 
mensenrechten Internationaal, respectievelijk op Europees justitieel niveau aan de orde te stellen. Met ook een oproep 
aan de Nederlandse advocatuur om belangeloze bijstand bij het indienen van deze klachten. Wegens gebrek aan eigen 
deskundigheid en middelen. Daarover hierna meer. 

Uitgenodigde politici van drie Haagse fracties hadden vooraf verklaard op deze persconferentie verhinderd te 
zijn. Zij lieten weten daarop later terug te zullen komen. Dat deden ze niet. Het bleef stil. Later zou de Poli- 
tiek opnieuw persoonlijk gezonden brieven hierover onbeantwoord laten. 

3.6 MENSENRECHTEN 

Dit rapport geeft talrijke voorbeelden van betwiste ziekte- of letselschadebehandeling door diverse functiona- 
rissen. De gevolgen daarvan zijn des te ernstiger, 

waar het vrijwel altijd gaat om een patiënt die een ajhankelijkheidsrelatie heeft tot zijn arts en zijn verzeke- 
raar, bij een verzwakte weerbaarheid. De manipulaties met behulp van de andragogische wetenschap onder 
regie van een aantal verzekeraars (bron: Pieter Storms) hebben ook het karakter van het opzettelijk in hulp e- 
loze toestand laten of brengen van patiënt-medemensen. De inzet daarbij is geld, hoewel dat niet zou mogen 
prevaleren boven de zuivere beoordeling en behandeling van de patiënt. Met als inzet ook de toekomstige 
gezondheid van de verzekerde. Met bovendien dreigend nadeel voor de gezondheid en voor het maatschappe- 
lijk perspectief op het werk en privé. 

De afhankelijke en niet (meer geheel) weerbare mens zal in de schadebehandeling bezwaar uiten tegen oneer- 
lijkheid. Tegen overtredingen van algemeen menselijke en beroepsnormen. Als er in antwoord daarop intimi- 
datie s of sancties volgen, is de schade vergelijkbaar met die van mishandeling, geestelijke kwelling of mis- 
bruik. Na het jarenlang ondergaan, en horen en lezen van anderen kan de auteur niet anders dan concluderen, 
dat deze handelingen een vorm van geestelijke verkrachting zijn van mensea Gaandeweg leidend tot levens- 
lange schade . 

Een slachtoffer van deze praktijk is vrijwel kansloos om erkenning en recht te krijgen. Het door materiële 
prikkels insluipend normverval leidt tot excessen. Moeilijk aantoonbaar. Niemand al ze kunnen en willen 
geloven. De zware bewijslast en de slopende, eenzijdige rechtspraktijk dragen daar ook aan bij. De weg naar 
en binnen Politie en Justitie is vrijwel onbegaanbaar. Zie Hoofdstuk 7. 

Tot heden is de suggestie van publiciteit steeds dezelfde geweest. 'Tragisch voor de patiënt. Het moet een 
uitzondering zijn. Overal worden fouten gemaakt' zijn de gemakkelijke one-liners, die het stelselmatige ka- 
rakter van deze praktijken in de publiciteit buiten beeld brengen. 

Het zoeken van openbaarheid lijkt de enige uitweg in de hoop op erkenning. Die weg is vooral heel zwaar en 
frustrerend voor slachtoffers. Zie Hoofdstuk 8. 

Tekenend voorbeeld is watoud-KUB-docentpsychologie Jan Boelhouwers telde op 2 maart1996: 

over de wanhopige publieke aanklacht tegen handelingen, waarvan jarenlang seksueel misbruik van minderjarigen toen 
nog niet bewezen was. Hij vond onder meer 'dat de topjudoka's naar Justitie hadden moeten gaan'. Hij noemde het zoe- 
ken naar rechtstreekse publiciteit door de slachtoffers 'karaktermoord' en 'vernietiging van persoonlijkheid zonder dat 
sprake is van scliuld'. Daarbii ging deze expert voorbii aan de sportbond, waar door gedupeerden een klacht was inge- 
diend. En die Justitie kennelijk niet waarschuwde, of als dit wel het geval is geweest, daar geen zichtbare actie op nam. 



3. WAT GEBEURDE NA 'DOSSIER 1850' -26- 

Hii qinq ook voorbij aan de slopende en onzekere rechtsgang voor de persoonlijke slachtoffers. Hij leek als psychologie- 
expert niet in staat tot invoeling van de slachtoffers. 

Inderdaad een vaak vergeten facet: veel schendingen van de persoonlijke integriteit blijken nauwelijks aan te 
voelen als je niet zelf iets dergelijks hebt meegemaakt. Dit verklaart misschien waarom ook veel oudere 'des- 
kundige' hulpverleners zich beperken tot vereenvoudiging en symptoombestrijding zonder wezenlijk resul- 
taat. Zie ook Hoofdstuk 9.5. 

Gedupeerden, die het verlies niet abrupt kunnen nemen volgt geen erkend verwerkbaar verlies van gezond- 
heid. Omdat de verwerking niet begint. Als de erkenning van de gezondheids- en arbeidsvermogensschade 
uitblijft is het voor de patiënt als voor iemand van wie een dierbare is vermist: steeds wachtend op bevesti- 
ging van het verlies voordat er sprake kan zijn van afscheid en rouwverwerking . 

Wie miskend slachtoffer is en steeds nieuwe oneerlijk behandelde gedupeerden ziet, er steeds aan herinnerd 
wordt, zonder iets te kunnen doen, heeft levenslang. 

Voor wie zelf wil beoordelen of bij de in dit rapport behandelde praktijk mensenrechten in het geding zijn: 
Hier voor elke paragraaf een citaat: 

art. 2 ' ... rechten ... zonder enig onderscheid', art.3 '... recht op ... onschendbaarheid van zijn persoon', 
art. 5 'Niemand zal onderworpen worden aan ... onterende behandeling ...', art. 6 '... recht als persoon 
erkend te worden voor de wet', art. 7 '... zonder onderscheid aanspraak op gelijke bescherming door de 
wet. Allen hebben aanspraak op gelijke bescherming tegen ... iedere ophitsing tot een dergelijke achterstel- 
ling', art. 10 Een ieder heeft ... recht op een eerlijke ... behandeling van zijn zaak, art. 12 'Niemand zcd 
onderworpen worden aan willekeurige inmenging in zijn persoonlijke aangelegenheden ... ', art. 17 '... 
niemand mag willekeurig van zijn eigendom worden beroofd', art. 22 'Een ieder heeft recht op maat- 
schappelijke zekerheid ... ', art. 24 'Een ieder heeft recht op rust en op eigen vrije tijd ... en op periodieke 
vakanties ... ', art. 25 'Een ieder heeft recht op een levensstandaard, die hoog genoeg is voor ... Moeder en 
kind hebben recht op bijzondere zorg en bijstand. ... '. 

Dit rapport gaat over elementaire rechten van de mens. Die al heel lang met voeten worden getreden. Toch is 
er geen spoor te bekennen van serieus justitieel onderzoek naar de steeds weer terugkerende aanklachten van 
gedupeerden. 

Naar verluidt kunnen klagers, als een land misstanden laat voortbestaan, alleen via of na de Nederlandse 
rechtsgang op Internationaal/Europees niveau een klacht indienen. Op eigen kosten. De auteur was daartoe 
niet in staat. Daarom deed hij tijdens de tweede persconferentie een oproep aan een of meer juristen: Wie wil 
belangeloos kijken welke internationale/Europese regels eventueel geschonden worden en in dat geval belan- 
geloos helpen deze zaak aldaar naar voren te brengen? De oproep is niet gepubliceerd. Hij wist toen niet dat 
die aanklacht al was ingediend! Wat is daarvan geworden? 

Eerst eind 1998 raakten wij bekend met de acties van de heer J.P. van den Wittenboer, voorzitter van de 
Stichting Intermediary Foundation of the Universal Dechration of Human Rights, op 21 januari 1994, en 
daarna: 

Op die dag liet hij een aanklacht tegen de Nederlandse Staat, vergezeld van een aantal bewijsstukken, notarieel vastleg- 
gen. Hij meldde daarin dat er sprake is van corruptie, zwendel, valse verklaringen en misstappen in de medische wereld, 
de politiek, de advocatuur en de orde van advocaten. Hij deed dit nadat eerder de Inspectie Volksgezondheid, de Staats- 
secretarissen Volksgezondheid en Justitie, de Nationale Ombudsman en vele andere vooraanstaande Nederlanders de 
door hem gemelde misstanden niet serieus namen. Of naar andere gremia verwezen. Herhaling van zetten. Op 13 april 
1994 verzocht hij de Officier van Justitie van het O.M. Den Haag om de Nederlandse Staat om strafbare feiten te vervol- 
gen. Met als getuigen de Nederlandse Orde van Advocaten, de Koninklijke Notariële Broederschap en de Raad van Dis- 
cipline. Dan heeft Panorama inzage in het dossier. Vervolgens blijkt hem dat de Hoofdofficier van Justitie de collega's een 
hart onder de riem steekt en de zaak op zijn beloop laat. Op 6 juli 1994 legt hij de Hoofdofficier van Justitie van het O.M. 
in Den Haag de eed op (akte notarieel) met Panorama als getuige. Panorama weigert vervolgens te publiceren. Daarmee 
had hij alle rechtsmiddelen binnen de Nederlandse Rechtsorde beproefd. 

Kort daarop heeft van den Wittenboer zijn aanklacht tegen de Nederlandse Staat gedeponeerd bij de Europese 
Commissie voor de Rechten van de Mens. 

Op 28 augustus 1997 stelde Mr. P.B.Ph.M. Bogaers dat de Centrale Raad van Beroep zich schuldig maakt aan 
ernstige discriminatie in strijd met artikel 14 van het Europese Verdrag tot Bescherming van de Rechten van 
de Mens. Omdat deze onderscheid maakt tussen ME-patiënten en mensen met andere ziekten. 



3. WAT GEBEURDE NA 'DOSSIER 1850' -27- 

3.7 NIEUWE FEITEN 

3.7.1 MEDISCH DOSSIER 

Na het verschijnen van 'Dossier 1850' hebben deskundigen inzage gehad in auteurs' medisch dossier. Daarbij 
zijn meer onregelmatigheden gebleken. Deze praktijken zijn tekenend voor wat bij publicaties en onderzoek 
van de dossiers van andere ten onrechte afgescheepte uitkeringsgerechtigden frequent aan het licht komt: 

1 . Niet ter zake doende suggesties en ongecontroieerde gegevens, die op onjuistlieid berusten. Medische rappor- 
tages en een citaat uit een van de arbeidsdesl^undige rapporten: deze bevatten Neuroloog Dr. J.P.C. Peperkamp laat 
in zijn onderzoeksrapport van 28 september 1994, waarin een aantal fysieke afwijkingen in het hals/nekwervelgebied 
zijn geconstateerd, buiten zijn vakgebied in strijd met de waarheid uit de lucht vallen: '...In 1979 is patiënt opgenomen 
wegens overspannenheid en stress Conclusie: Patiënt met een psychiatrisch verleden'. De werkelijkheid is name- 
lijk, dat patiënt voorafgaand aan zijn ziekte en de twee ongevallen wél was uitgeschakeld met blijvende hoofd- en nek- 
en burnoutklachten. Maar nooit een aandoening had die het wenselijk maakte bij een psychiater te verschijnen, laat 
staan dat hij ooit voor een psychische aandoening of wegens overspannenheid of stress zou zijn opgenomen! 

2. Bevoegd? Desl<undig? Met welk recht had Dr. A.J.M. Schoffelen, orthopedisch chirurg als verzekeringsgeneeskun- 
dige voor Interpolis geoordeeld en geadviseerd over patiënts gezondheid? Over welke deskundigheid beschikte hij dat 
hij dit mocht doen? Waarom heeft hij, het dossier ziende, in het licht van zijn beperkte expertise, als medicus zijn op- 
dracht van zijn werkgever Interpolis niettemin, zonder patiënt ooit te zien, van zijn voorganger Dr. P. Veeger aan- 
vaard? En overgenomen. Heeft hij ook nog eens - zonder dit te motiveren? - volledig anders dan zijn voorganger ge- 
meend te moeten adviseren, dan wel toegelaten dat zijn opdrachtgever/superieuren volledig anders besloten? Of 
mocht hij daarvan niet weten en accepteerde hij dat? 

3. Dubieus gescliuif met (zogenaamde) desl^undigen. Waarom heeft Interpolis, zijn deskundigheid kennende, hem 
die opdracht als opvolger van geneeskundig adviseur Dr. Veeger juist tóch verleend? Wat waren de motieven van In- 
terpolis om de namens de maatschappij toegezegde en door patiënt aanvaarde psychische hulp, met behoud van uit- 
kering, zonder reden te annuleren. Al dan niet via of ondanks een volgende geneeskundig adviseur Schoffelen voor 
Interpolis , van wie de bevoegdheid betwistbaar zou kunnen zijn? Heeft nóch de medisch adviseur, nóch Interpolis, pa- 
tiënts dossier kennende, zich gerealiseerd welke desastreuze invloed die ingreep op zijn gezondheid zou kunnen 
hebben? Waarom heeft ook patiënts toenmalige huisarts Dr. CA. van der Bilt zich niet (sterker) verzet tegen deze ab- 
surde coïncidenties? 

De eveneens door Interpolis ingehuurde Drs. R. van Wees van Medimark B.V. heeft patiënt in aanwezigheid van zijn 
vrouw - nadat de patiënt het omstreden karakter van de opdracht van Interpolis had uiteengezet - tóch onderzocht. Dit 
is medisch onoirbaar, evenals de manier waarop hij te werk ging; Hij presenteerde zich met visitekaart namens de fir- 
ma Medimark B.V. en rapporteerde hij aan medisch adviseur van Interpolis Dr. Schoffelen met briefhoofd Guyra B.V.? 
Firma's hadden een verschillend telefoon-, maar hetzelfde faxnummer. 

4. Kwaiiteit metingen? Het latere in opdracht van dezelfde arts uitgevoerde MRI-magneetscan-onderzoek toont nieuwe 
afwijkingen in de nekwervelkolom. Ook blijkt dit onderzoek gedeeltelijk mislukt te zijn (opname bewogen). Het mislukte 
gedeelte werd om onbekende reden niet opnieuw uitgevoerd. 

C. Bousardt van Stichting Werkgroep 1970 constateerde aan de hand van enkele medische onderzoeksrapporten uit 
patiënts dossier: 'Uw aandoeningen zijn zonder enige discussie objectiveerbaar: Er is onder meer sprake van schade aan 
het cervicale traject, met invloeden op de algehele psychische en fysieke toestand. Ongeval of niet doet niet ter zake. 
Interpolis had en heeft geen enkele reden om uw uitkering te weigeren.' 

3.7.2 NAME AND SHAME 

Omdat de gangbare rechtsmiddelen blijkbaar faalden besloot de auteur vervolgens om iedereen te waarschu- 
wen. Door de namen van de (medisch) betrokkenen en andere zogenaamde dossierbehandelaars uit zijn boek 
bekend te maken. Vooraf heeft hij deze personen om weerwoord gevraagd. Zo ook psychiater Drs. S.J. 
Duinkerke uit Weert . Die reageerde niet. Walker publiceerde vervolgens diens identiteit en die van de ande- 
re betrokkenen bij de stopzetting van zijn rechtmatige uitkering. Later volgt dit ook op 
www.werkgroepl970.nl Niet ten onrechte zo blijkt. Een kettingreactie volgt: 

3.7.3 OMSTREDEN ARTSEN ONGEHINDERD ACTIEF 

Een uitkeringsgerechtigde bezocht de website. En belde de auteur op met het volgende relaas op 26 oktober 1999: 

Op dringend advies van mijn bedrijfsarts had ik mij 3 Jaar geleden ziek gemeld. Zonder mij zelfs maar een keer mediscti 
gezien te hebben stopte de USZO na anderhalf Jaar met de uitkering. Ik moest een halfjaar vechten voor ik een WW- 
uitkering kreeg. Toen kwam deze uitvoeringsinstelling wé/ in actie. In het blauwe kantoor in Eindhoven moest ik nam elijk 
verschijnen voor een keuring door psychiater Duinkerke uit Weert. In dat kantoor werken ongeveer vijf mensen. Ik werd 
er anderhalve dag lang onderzocht. Het eerste stuk werd gedaan door mevrouw S. Een halve dag duurde dat deel. 
Daarin werd ik op zeer onaangename wijze over mijn licham elijke problemen ondervraagd . . . Het rapport van Duinkerke 
zat vol onwaarheden en concludeerde arbeidsgeschikt Ik vroeg daarom een tegen -expertise aan. Dat psychiatrisch 
rapport concludeerde duidelijke medische arbeidsbeperkingen. Dat zinde de USZO niet De Raad van Beroep wil nu 
een derde psychiater aanwijzen. Mijn advocaat dacht daarbij aan psychiater Dr. Tilanus uit Eindhoven. i 



3. WAT GEBEURDE NA 'DOSSIER 1850' -28- 

Daar schrok ik nogal van. Waarom? 

Uit Dossier 1850 en Arbeidsongeschiktheid, Ziekte en Letsel dat ik in september dit jaar las had ik namelijk de werkwijze 
van Duinkerke en anderen herkend. En ook hoe deze medici in professionele en in patiëntenkring bekend zijn. Dit werd 
bevestigd toen ik de daarin onthulde identiteit van Dr. Duinkerkeen Dr. Tilanus las. Blijkbaar zijn beide heren na 6 jaar 
nog ongehinderd als keurend arts actief. 

De auteur vertelde de patiënt dat de betreffende pagina's openbaar zijn en dat hij deze desgewenst als getuigenis bij de 
Rechter zou kunnen inbrengen. Zodat hem mogelijk een overbodige en onnodig belastende derde psychiatrische keu- 
ring bespaard zou kunnen blijven. 

Later volgt een stroom email- en persberichten. Daaruit blijkt dat psychiater Duinkerke, met name voor Rabobank- 
Interpolis, Sterpolis, Amersfoortse en andere verzekeraars, en ook voor Uitvoeringsinstellingen, zoals GAK, Cadans en 
USZO, wordt ingeschakeld. Door deze kwalijke rapportages werd onder meer de Rechterlijke macht misleid. Vaak blijkt 
het overduidelijk te gaan om een verdoezeling van de medische causaliteit zodat juist de inkomensschade niet hoeft te 
worden uitgekeerd. Soms wordt daarbij gebruik gemaakt van een 'doorschakeling' van patiëntn en/of hun dossiers naar 
zogenaamde andere (medische) deskundigen op dubieuze gronden. Een door Interpolis blijkbaar gewaardeerde proce- 
dure. 

Duinkerke heeft het Ziekenhuis te Weert, waar hij eerder keurde, verlaten. Werd later eigenaar van de privé -kliniek 
Psyche Expertise BV te Eindhoven. Enkele andere omstreden medici zijn (vertrokken en) in weer andere privé -klinieken 
elders in Eindhoven actief. Blijkbaar kunnen zj -evenals vele andere verzekerings- en medische professionals -hun 
praktijken al vele jaren ongehinderd voortzetten. 

Wij ontvingen ook het bericht dat gedupeerden op verzoek de schandalige rapportage-schrifturen met genoemde psy- 
chiater tegen de prijs van € 195,- per uur kunnen bespreken. Terwijl het doorgaans toch niet al te zuinige honorarium 
van de onderzoek- en rapportage -opdrachten de vergoeding van een mogelijke rapportbespreking impliceert. Voor deze 
arts is deze vergoeding blijkbaar niet toereikend. En tracht hij door tweezijdige doorberekening - naarde opdrachtgever 
en naar degene voor wie zijn bijstand was ingeroepen - ten onrechte wat meer te incasseren. 

De stand van zaken tot heden is dat psychiater Drs. S.J. Duinkerke 13 tuchtstraffen kreeg: waarschuwingen, berispin- 
gen en een voorwaardelijke schorsing. De psychiater praktiseerde kortstondig ook in het in het Maxima Medisch Cen- 
trum te Eindhoven en weer later elders ongehinderd verder. 

Ook andere omstreden keurend artsen kunnen hun omstreden praktijken ongehinderd voortzetten. Hoofdstuk 
4 en 7.2 en ook BIJLAGE 15 geven daarom meer openbare informatie, zodat men zich tegen hun praktijken 
kunnen beschermen. Vreemd trouwens dat het zogenaamde wettelijke- en zelfcontrole -toezicht, en de (voor 
zover beschikbare) zogenaamde sanctiesystemen blijkbaar structureel faalden. En/ of dat langs die weg moge- 
lijke misstanden structureel collegiaal of amicaal werden weggepoetst. 

3.8 PARALLELLEN BINNEN DEFENSIE 

Op 7 maart 1996 onthult de VARA Zembla de klachten van 20 uit 200 in hun gezondheid geschade beroeps- 
militairen bij Defensie. Dit na hun uitzending naar Cambodja in 1992. De klachten lopen op een aantal pun- 
ten parallel met die van de andere medische/verzekeringslachtoffers in dit rapport. Gedupeerden en anderen 
stellen: 

Bijsluiters van medicijnen zijn weggehaald; De voorlichting was onvolledig; 
Op waarschuwingen uit binnen- en buitenland (Dr. Fraps, Duitsland), volgde geen correctie; 
Negatief advies van de Wereld Gezondheid Organisatie werd genegeerd; 
Gedupeerden hebben ernstige chronische gezondheidsklachten opgelopen; 
Die zijn tot dan ontkend en in de doofpot gestopt; 
Er zijn medische fouten gemaakt; 

Onafhankelijke expertise is door een militair arts doorkruist; 

Tropenarts (sedert 1996 Prof.) Dr. Piet A. Kager stelde: "Er is er geeneen ontploft" (hij bedoelt met dat 
cursieve woord: beroepsmilitair); 

De behandeling van ingediende klachten is onvolledig en onzorgvuldig geweest; 
Er was sprake van de suggestie dat gedupeerden uit waren op uitkeringen; 

De medisch arts heeft drie rollen tegelijk: huisarts, bedrijfsarts en verzekeringsarts; Deze rollen zijn sedert 
1997 verdeeld over: onderdeelsarts, bedrijfsarts en verzekeringsarts; 
Er is sprake van ernstige intimidatie van gedupeerden; 
Ook is er sprake van ernstige intimidatie van medici door commandanten; 

Er is sprake van misbruik van medische gegevens van militairen, wat heeft geleid tot ontslag van sommi- 
gen; 



3. WAT GEBEURDE NA 'DOSSIER 1850' -29- 
• Zieke militairen dreigen te worden afgescheept. 

De Tweede Kamer reageerde geschokt op het emotionele relaas in besloten zitting van 27 militairen, die ook 
bang zijn voor hun carrière. En wilde ook voor de honderden andere slachtoffers eigen onderzoek. En geen 
ontslag of andere benadeling van de betrokken militairen. Op 1 november 1996 wordt bekend dat in antwoord 
hierop Defensie een onderzoek onder alle Cambodja -veteranen zal starten. In september 1998 rapporteerde de 
commissie Tiesinga. 

Op andere plaatsen in dit rapport, onder andere in BIJLAGE 3 komt naar voren dat er bij Defensie meer mis 
is. Zo heeft men de jarenlang verzwegen asbestproblematiek moeten erkennen, zijn er de aanvankelijk ver- 
doezelde gezondheidsklachten van Nederlanders in de Cannerberg. En zijn er ernstige gezondheidsklachten 
en kankergevallen bij Nederlandse militairen die werkzaam zijn of waren met het Hawk- raketsysteem. In 
deze kwestie wordt ijlings verwezen naar deskundigen die zouden beweren te twijfelen aan de causaliteit van 
radarstraling en kanker: 'niet meer dan een opwarmende werking'. 

Radio 1 meldt op 7 augustus 1998 de verklaring van een vrouw, die meteen na het overlijden van haar man in het zie- 
kenhuis door Defensie een verklaring ter ondertekening kreeg voorgelegd, dat de ziekte van haar man niets met het werk 
te maken had. Ze wilde niet, maar ze bleven op haar inpraten. Toen heeft ze tóch getekend. 

Wij citeren in dit verband ook Edith Doorman in de Telegraaf van 18 april 1997: 

"De angst is enorm. Je bent gewoon lastig als je je mond open doet. leder zwak puntje kan worden aangegrepen om je 
op de ontslaglijst te zetten. Mensen durven niet meer naar de militaire arts. Lopen door, of gaan in het weekeinde thuis 
naar een burgerdokter van dienst en vragen een recept op naam van een huisgenoot. " 

Voor een genuanceerd oordeel over de situatie binnen Defensie moet men de specifieke taak en historie in 
aanmerking nemen. Bij de zorg voor de soldaat stond vanouds niet diens welzijn maar de inzetbaarheid voor- 
op. En stond de harde militaire geneeskunst steeds meer op gespannen voet met de civiele gezondheidszorg. 
Vooral waar het de militaire psychiatrie betreft. Eerst aan het eind van de Tweede Wereldoorlog drong het 
besef door dat Spartaanse methoden contra-productief zijn en zelfs een optimale inzetbaarheid van troepen 
schaden. Uit regelmatig geciteerde cijfers worden de psychische gevolgen na uitzending in geweldsgebieden 
nog steeds sterk onderschat (Zie ook Hofdstuk 11). 

In bovenstaande verre van op zich staande, terecht zeer bekritiseerde situaties wordt de hardnekkige aanwe- 
zigheid van een kortzichtige, historisch bepaalde attitude pijnlijk zichtbaar. 

3.9 ARTSEN EN THERAPEUTEN EVENMIN VEILIG VERZEKERD 

Tandartsen PieterTepe,Dick Kolkman en fysiotherapeuten Gerritvan derSteeg en Marian Lub zijn metsommige andere 
verzekerden van Movir niet blij met hun schade -afhandeling. Nadat zij door blijvende ziekte of letsel hun werk moesten 
opgeven. De eerste drie kregen niets uitgekeerd en werden vervolgens, conform de kleine lettertjes, uit de verzekering 
gegooid. Het uitkeringsverschil met Uitvoeringsinstelling GAK bedraagt voor enkele van deze patiënten 100%. In de defi- 
nitie van Movir zijn ze namelijk 'gezond' en die van het GAK zijn ze 'ziek'. "Movir vindt opvallend vaak een dokter die een 
wonderbaarlijke genezing vaststelt, waarna de uitkering stopt." De in deze gevallen onder andere door Movir uitgekozen 
keuringsarts psychiater J.H. Goud (Amsterdam), en de eveneens door Movir geselecteerde arbitrage-psychiaters Prof. 
Dr. G.F. Koerselman (Amsterdam) en Prof. Dr. E.J. Colon concludeerden in afwijking van andere medische deskundigen 
eveneens volledige arbeidsgeschiktheid. 

Pikant detail is dat de rechtsbijstandverzekeringen voor enkele van deze patiënten hun bemoeienis hebben gestaakt 
omdat het plafond van de dekking is bereikt. 

Bron: Vrij Nederland, 21 juni 1997. 

Later maakt de Stichting GAOS bekend dat mede door haar bemoeienis een aantal Movir-gedupeerden alsnog 
een uitkering heeft ontvangen. Het zou om vele miljoenen gaan. Wie het betreft en welk percentage van de 
claim alsnog is/wordt uitgekeerd is niet bekend gemaakt. Andere nabije bron bestrijdt dat en meldt dat het om 
een eenmalige afkoopfooi van nog geen € 50.000 per gedupeerde zou gaan. 

In 1999 komt Lisv-topman arts Dr. S. Knepper herhaalde malen in opspraak. Hij 'schnabbelde' met instemming van het 
Lisv (nu UWV) regelmatig voor Movir in de vorm van 'razendsnelle' (telefonische) herkeuringen. Die volgens gedupeerde 
Movir-klanten opvallend gunstig uitpakten voor deze verzekeraar. Waarbij de verzekerde vrije beroepers ingeval van 
ernstige gezondheidsbeperkingen met lege handen achterbleven. Hij heeft het Lisv verlaten. Later gebruikt Knepper zijn 
medische status regelmatig als Medical Opinion Leader (Hoofdstuk 8.3) met medische uitspraken die op gespannen voet 
staan met de medische leer. Of niet gebaseerd zijn op onafhankelijk wetenschappelijk onderzoek. Hij doet daarbij ook 
niet-medische uitspraken: politieke en arbeidskundige. 40% van de keurlingen die tot dan niet arbeidskundig werden 
onderzocht kunnen in principe aan de slag, zo orakelde deze 'arts' onder meer. 



3. WAT GEBEURDE NA 'DOSSIER 1850' -30- 

De gewraakte gang van zaken beperkt zich niet tot Movir alleen. Van andere arbeidsongeschiktheids- 
verzekeraars zijn ons vergelijkbare klachten bekend. Ook van artsen en therapeuten, die zelf patiënt werden. 
Steeds kozen verzekeraars daarbij hun favoriete keuringsartsen. BIJLAGE 15 geeft een overzicht artsen, die 
om deze en andere omstreden omstreden zijn. Daarop gaat Hoofdstuk 5 uitvoerig in. 

3.10 PUBLICITEIT 

'Dossier 1850' kreeg aandacht in geschreven media en op radio en tv. Publiciteit over deze praktijken was er 
al jarenlang. BIJLAGE 3 geeft daarvan een uitgebreid overzicht. Er zijn gegevens vanaf 1970 verzameld. Een 
grote hoeveelheid openbare informatie. Tóch veranderde er tot op de dag van vandaag niets! 

3.11 ACHMEA-RABOBANK-INTERPOLIS 

De auteur heeft zijn tot de ziekte en ongevallen florerende zaak eind 1995 gesbten. 

Sommige mensen beweren dat de arbeidsongeschiktheidsuitkering met terugwerkende kracht is uitgekeerd. 
Dat is niet zo. 

Waarom zullen weinigen de werkelijkheid geloven? Het Achmea-Rabobank-Interpolisconcern gunt zich- 
zelf een uiterst sociaal imago. Men accentueert tussenmenselijke relaties, zodat het beeld van dienstbaarheid 
kan stralen. Maar achter deze heilige reputatie van zorgzaamheid en dienstbaarheid schuilt een wereld van list 
en bedrog. De bank verbeeldt zich voor mensen als steun en toeverlaat Voor dit gunstbetoon claimt deze 
bank een sociaal imago waarmee onzuivere praktijken "als uitzondering" worden toegedekt. Omdat men zich 
zo gedreven toont om het anderen naar de zin te maken, beseffen de meeste mensen in de verste verte niet dat 
ze zich op de rand van een juridische wurggreep bevindea Dergelijke multinationals profiteren van het ver- 
trouwen en van het feit dat de mensen aanvankelijk onwetend genoeg zijn op dit vlak. 

Deze bankpraktijken zijn onder meer verklarend voor te veel zaken uit Hoofdstuk 8 en BIJLAGE 6, en voor 
onderstaand subtiel getimed raffinement: 

In tegenstelling totde 100% GAK-uitkering keertlnterpolis 12 jaarniets uit. Na de jarenlangbetaalde forse werd erniet 
meer uitgekeerd is het hem onthouden inkomen en de overige schade exclusief rente hoog opgelopen. 

Van Rabobank-lnterpolis hoorde hij niets meer, evenals voorheen. Tot 18 cécember 1995. Toen zond Rabobank- 
Interpolis hem een polismantel met creditnota voor de onder protest betaalde premies van dat jaar. Daarop stond ver- 
meld: "Verzekering beëindigd". Opvallend is dat eerdere, eveneens door hem onder protest gedane betalingen niet wer- 
den gecrediteerd. Het betrof kennelijk een eenzijdige beëindiging, zonder overleg. En zonder verwerking van eerdere 
schademeldingen, en zonder de laatste medische conclusies , en zonder zijn laatste brieven daarover te gebruiken. Zie 
'Dossier 1850'. Restte hem niet anders dan deze polismantel retour te zenden aan de Drs. H.H.F. Wijffels, fungerend 
Voorzitter van de Hoofddirectie van Rabobank-lnterpolis, met het opschrift: "Retour afzender, beëindiging niet akkoord!" 
Waarop geen reactie volgde. 



4 HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN 

"Je ziet er goed uit, stel je niet zo aan. Je bent een ongeiooflijl<e zeur die ool< nog zonodig op 
tv moet l<omen. " 

(ME-patiënte Margreet Penning, 26 september 1996) 

"... Het is SC tl rijnend om te lezen hoezeer in Nederland de dader al snel in een slachtofferrol 
valt, en het slachtoffer in de rol van dader. En hoe verzekeringsinstanties werkelijk hun ui- 
terste best doen om vooral niet uit te keren, waar het slachtoffer recht op heeft. En dat is 
stof tot overpeinzingen voor adviseurs die juist dit soort instanties bedienen met adviezen: 
laat de menselijke maat nou eens ook echt de menselijke maat zijn!" 

(Management Consultant, http://managementconsult.profpages.nl) 

"De verzekerde heeft recht op een fatsoenlijke behandeling en een prompte betaling van 
geleden schade. Maar de gemiddelde verzekeraar lijkt er inmiddels enkel op gericht te zijn 
het vergaarde premiegelaen overheidsgelden vooral niet (tijdig) uit te keren aan degene 
wie het toekomt, maar het zo lang mogelijk in eigen zak te steken en uit te geven aan on- 
zinnig dure overhead, reclame en juristen of zelfs aan de opkoop van complete advocaten- 
kantoren en zelfs rechters, zodat die voor de betaalde premie aan het slachtoffer 'als uitke- 
ring' kostbare procedures en brieven vol misplaatst juridisch jargon kunnen leveren." 

(Mr. Drs. J.G.C, van Schalk, 30 mei 2002) 

Wie langdurig ziek wordt of door cngeval arbeidsongeschikt raakt, komt in een behandelings-, controle -en 
reïntegratie regime terecht. De getroffene heeft alle energie en veel steun nodig voor het herstel. Moet een 
nieuw evenwicht vinden in het levea En wat er is gebeurd psychisch verwerken. Duurt het allemaal langer, 
dan groeit het risico's om in een bagatelliserende, ontkennende contra-productieve carrousel te belanden. In 
plaats van toe te komen aan een rouwproces om vervolgens te aanvaarden wat er aan mogelijkheden rest 
dreigt de patiënt te worden getraumatiseerd. Met kans op psychische schade. 

De verzekeraars zeggen te streven naar voortvarendheid en tijdigheid. Zij blijken ongekend succesvol in het 
omgekeerde. 

Dit hoofdstuk gaat over communicatiestoornissen, tegenstellingen in opvattingen en competentiestrijd in me- 
dische disciplines en in therapeutische kring. Óók over bureaucratie, onzorgvuldig of oneerlijk dossierbeheer. 
Over opzettelijke fouten, onophoudelijke wijzigingen en achteraf eenzijdige uitleg van onontwarbare kleine 
lettertjes in voorwaarden en wetten. En gegoochel met uitsluitingen, procedures en polisbeëindiging,. Óók 
over intimidatie, ver en uitputtend keuren, aanvechtbaar gewroet in patiëntenverleden en privé, laakbare toe- 
passing van de andragogische wetenschap. En over carrière-, geld- en winstzuchtig handelen. Ook komt de 
rolvan medische achterkamerpraktijken, privé-BV's en paramedische praktijken aan de orde. 
We citeren verder uit 'Opgejut en uitgeput'. Dit boek geeft een beeld hoe een deel van de geschetste mecha- 
nismen inwerken op mensen, die 'alleen maar' overspannen worden. En daar proberen uit te raken. 
Er is meer. De feiten wijzen naar het bestaan van een bewuste afscheeppraktijk. Waarin ook evident causaal 
verband tussen oorzaak/ongeval en ziekte/letsel systematisch wordt verdoezeld. Terwijl het verband met pati- 
ents' verleden frequent als wonderbaarlijke verklaring 'uit de hoed' van verzekeraars wordt getoverd. Om niet 
uit te keren. Met dank aan de experts die in hun rapporten daartoe de suggesties aanreiken. 
Ook B er aandacht voor jarenlange eenzijdig suggestieve mediaberichten, waarin zieken verdacht worden 
gemaakt. En waarin eerder bekende ziekten en letsels, tot zelfs het hebben van pijn, taboe worden verklaard. 
We bespreken hoe artsen, controleurs, adviseurs, politici en het UWV onderling schuilevinkje spelen bij 'uit- 
keringsnormenwoordenspelletjes', met de 'eigenzinnige' Centrale Raad van Beroep als sluitstuk. 
En waarom de steun op het werk eerder dan vroeger wegvalt en over 'kortingtrucs' die het nog complexer 
maken. 

Tenslotte wijzen we naar de rol van verzekeraars in een voortdurend uitdijend aantal klacht- en geschillenin- 
stanties voor verzekerden en gedupeerden. Allen propageren in hun doelstelling te helpen. De werkelijkheid 
blijkt precies omgekeerd. 

4.1 VERSCHILLEN EN WIJZIGINGEN 

In en om verzekeringen verandert alles voortdurend. Deels is dat inherent aan de snelle veranderingen in de 
techniek, in de maatschappij, in marktstructuren en in de technologie. Maar: zijn alle wijzigingen wel zo no- 
dig? En waarom hebben definities en begrippen in gelijksoortige polissen steeds een beetje andere inhoud? 
De verschillen en wijzigingen zijn velerlei 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -32 



• Naamswijziging van maatschappijen of fondsen, al dan niet door fusie of overname, zoals: UAP - Nieuw- 
Rotterdam - Amersfoortse - ASRen Rabobank-Interpolis v/ordt Achmea-Rabobank -Interpolis. 

• Nieuwe wetten en regels, organisatieveranderingen en procedurewijzigingen. 

• Naamsverandering van organen, zoals: Bedrijfsvereniging wordt Uitvoeringsinstelling (Uvi). TICA werd 
via LISV, UWV. 

• In polissen, zoals: Plus — Extra — Super. WAO-/WIA-gat- of -hiaatverzekering - Tweede Carrièrepolis. 
Reïntegratieverzekering . 

• Poliswijzigingea Veranderingen in terminologie en voorwaarden: 

Een gespecialiseerd jurist had zelfs bij een goed geordend dossier veel tijd nodig. Om over een arbeidsongeschiktheid 
van vijf jaar uit vijf achtereenvolgens gewijzigde polisvoorwaarden de geldende polisvoorwaarden vast te ste Hen. 

• Gegoochel met begripsdefinities leidt tot een fictieve uitkeringscultuur over dossiers, absurd verschillend 
van het ooit aangeboden recht op uitkering van schade aan mensen: Medisch objectiveerbaar - Door aan 
te wijzen medicus vaststelbaar - Syndroom - Stoornis - Ziekte — Aandoening —Beperking — Handicap - 
Verdienvermogen . Professional en SocialRisk. Excessieve werkweek. Alleenstaandenrisico . 

• De medische wereld propageert wijzigingen naar allerlei vage ziektebeelden en aandoeningen: Zenuw- 
zwakte, het etiket hysterie en neurasthenie heten nu bijvoorbeeld overspannenheid, burnout en depressivi- 
teit. Reuma en Fibromyalgie . Aandoeningen krijgen opeens andere plaats in de classificaties van ziekten 

• Loss occurrence, het moment waarop de schade ontstaan is, versus Claims made, het moment waarop de 
schade wordt ingediend. 

• In Classificatiesystemen van aandoeningen: NHG, CBO, DSM-IV, ICHPPC-2, etc. 

• In schalen van invaliditeit: Gliedertax-, AMA- of WPC-schaal 

• Om het arbeidsvermogen in wijzigende terminologie te laten groeien: Het Beroep - Laatste functie - Geac- 
cepteerde arbeid - Gangbare arbeid - Passende arbeid - Beroepswerkzaamheden die redelijkerwijs van 
verzekerde verlangd kunnen worden - Elke vorm van arbeid. 

• Functie verandering of vervanging van verzekeraarvriendelijke artsen, die te zeer omstreden worden. 

• Overdracht aan andere verzekeringsgeneeskundigen, arbeidsdeskundigen of andere bij schade betrokken 
functionarissen, met kans op misverstanden, verwarring en foutea 

Deze verschillen en onophoudelijke stroom van veranderingen: 

• maken het voor een consument onmogelijk om tot een goede productvergelijking te komen vóór het afslui- 
ten van een polis . 

• maken het moeilijk om uitwassen in het verleden te ontdekken en aan te pakkea 

• stellen verzekeringsmaatschappijen in staat om onder nieuwe namen en met een 'schone' lei opnieuw te 
beginnea 

• bevorderen dat de verzekerde zijn eigen polis niet (meer) begrijpt. 

• maken het mogelijk om de uitkering van eerder erkende ziektebeelden eenzijdig te stakea 

• benadelen de rechtspositie van een verzekerde, bieden zo veel ruimte voor willekeur en knoeierij, en be- 
lemmeren een billijke rechtsgang. 

Regelmatig blijkt hoe verzekeraars nalaten om consumenten volledig en tijdig op de hoogte stellen van wijzi- 
gingen in polisvoorwaarden. Assuradeuren beloven steeds beterschap. 

4.2 KLEINE LETTERTJES OF VERKOOPFRAUDE? 

Als langdurige uitkering nodig is komt de betreffende verzekeraar vaak met een betwistbare uitleg van de 
polisvoorwaarden. Men zal de uitkeringsgerechtigde er graag op wijzen de polisvoorwaarden niet goed te 
hebben gelezen. Ook sommige advocaten schromen niet om deze of andere suggesties te uiten. 
Erkend verzekeringsgedupeerde CA. Reuter maakte daar een eind aan. Hij was zelfstandig verzekeringsagent 
en verklaart in Vrij Nederland van 21 juni 1997: "Alle verzekeraars hebben hun eigen interpretatie wat ar- 
beidsongeschiktheid precies is. Daar ben ik pas achter gekomen toen ik zelf ziek werd. " 
Als de erkende verzekerings agent zelf in het duister tast over de aangeboden polisvoorwaarden. Valt dan de 
leek, die met diens deskundige hulp een polis kiest, te verwijten de klehe lettertjes vooraf niet te hebben be- 
grepen? Lettertjes die zonder superdeskundigheid blijkbaar niet eens zijn te doorgronden? 
Evenals bij de gewraakte beleggings- en woekerpo lissen: Kennelijk is ook hier op grote schaal sprake van 
offerte -/verkoopfraude: het vóór de koop van de polis of voor het aanbieden van wijzigingen daarin niet, on- 
volledig of onjuist voorlichten over de uitleg van de voorwaarden, zoals die achteraf zal plaatsvinden. Of, 
zoals in de vorige paragraaf bleek, de consument over wijzigingen niet eens informeren. Het door de verzeke- 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -33- 

raars gevolgde recept is duidelijk: 1. Geef zo weinig mogelijk informatie; 2. Maak producten onvergelijkbaar; 
3. Suggereer een goede dekking; 4. Zorg voor veelvuldige wijziging. 

Blijkbaar zijn de formulering van polisvoorwaarden en de interpretatie achteraf het alleenrecht van de verze- 
keraars zelf. Sommige Rechters zal het niet ontgaan dat er meestal geen sprake is van zorgvuldigheid, rede- 
lijkheid en billijkheid jegens de verzekerde. Zelfs goedwillende Rechters staan, op de juridische letter be- 
schouwd, meestal machteloos. 

Elke verzekerde zou in principe tegen de huidige eigen polis en tegen elke wijziging daarin bezwaar kunnen 
en moeten maken en de polis opzeggen. Of het nu een vrijwillige, verplichte of collectieve arbeidsonge- 
schiktheids- verzekering betreft. Ykt veranderen van assuradeur is trouwens verre van eenvoudig. Vanwege 
de kans op hogere premies, uitsluitingen, en het risico van niet- acceptatie. Als er al een eerlijk alternatief zou 
bestaan. 

4.3 SOLIDARITEITSBEGINSEL EN UITSLUITINGEN 

4.3.1 SOLIDARITEITSBEGINSEL? 

Verzekeren is het onderbrengen van reële individuele risico's bij een partij die is gespecialiseerd om dit risico 
collectief tegen een betaalbare premie over te nemen. Een redelijk en functioneel principe, waarbij niet alle 
individuele verschillen in het risicoprofiel in de premie worden doorberekend. Het collectief is soms solidair 
met individuen, die minder kansrijk zijn. Dat principe kennen we in de publieke, wettelijk voorgeschreven 
verzekeringen, met name voor gezondheid. Met de toegenomen liberalisering is het solidariteitsbeginsel 
blijkbaar vrijwel verlaten. Dit blijkt onder meer uit: 

• Het steeds meer afwentelen op verzekerden van juist de grote schades. Dit is al tientallen jaren zichtbaar 
bij langdurige arbeidsongeschiktheid door een aandoening of door letsel 

• Vragen naar erfelijkheidsonderzoek en onredelijk/irrelevant gedetailleerde (historische) vraagstellingen, 
naarmate de beweerde omvang van de polis groter is: soms een schending van de privacy, en te vaak een 
betwistbare risicoselectie (discriminatie). 

• Het snel als verzwijging uitleggen als bij schade weglatingen op het aanmeldingsformulier blijken, of als 
een aspirant- verzekerde achteraf gezien niet volledig heeft geantwoord. Vaak hebben tussenpersonen dit 
aangemoedigd om de provisie niet mis te lopen. De vraag is of men in redelijkheid kan verlangen dat de 
consument zich bij het aangaan van een verzekering uiterst gedetailleerde feiten, of gegevens van bijvoor- 
beeld 25 jaar geleden, nog wel juist weet te herinnerea En wat dan nog de zin is van die aldus wél verkre- 
gen antwoorden. 

• Het door particuliere verzekeraars hanteren van eigen keuringsnormen met aparte - naar later blijkt - veel- 
al eenzijdige keuringen met favoriete artsen. 

• Discriminatie naar werkenden, gesubsidieerde werkenden, vrijwilligers en niet-werkenden. 

• Verminderde rechtsmogelijkheden voor minder vermogenden; en door: 

4.3.2 UITSLUITINGEN 

Mensen met een verhoogd risico, die een offerte voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering vragen, klagen 
over verhoogde premies tot honderden procenten toe. De door de overheid gepromote onderlinge WAO-gat 
vangnetverzekering MAAV, voor werknemers met een verhoogd gezondheidsrisico, stond maar liefst een 
maximaal 2.5 voudige premie toe (Assurantiemagazine, 6 augustus 1999). Vaak blijkt zelfs een aandoening 
zonder verhoogd risico door reguliere verzekeraars aangegrepen te worden om een verhoogde premie te ver- 
langen. Te vaak blijken kandidaten helemaal niet meer verzekerbaar te zijn. Premieverhogingen en uitsluitin- 
gen worden veelal niet eens gemotiveerd. Het solidariteitsprincipe lijkt vervangen door willekeur of winstbe- 
jag- 

Mensen met een gezondheids vlekje blijken soms ook buiten de boot te vallen als het gaat om een hypotheek 
of een nabestaandenverzekering. 

Als reden van het verlaten van het solidariteitsprincipe wordt soms opgegeven: de toenemende internationale 
concurrentie. Met deze ontwikkeling dreigen de assuradeuren in eigen zwaard te vallen. De potentiële klanten 
willen geen vermeende gedeeltelijke dekking die vanwege kleine lettertjes al tot moeilijkheden leidt. En gaan 
steeds meer inzien dat ze er beter aan doen om zélf voor het gehele risico te gaan sparen. 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -34- 

4.4 BUREAUCRATIE OF SYSTEEM? 

Een groot deel van de gedupeerden bemerkt tijdens de behandeling van grotere schade wegens ziekte of cn- 

geval, dat er zaken niet kloppen. Tevens wordt de uitkering of de bevoorschotting pardoes verlaagd of ^- 

staakt. 

BULAGE 7 geeft daarvan voorbeelden. Het is het goed recht van een gedupeerde om daarop te reageren. 

Zodat wat niet in orde is, kan worden gecorrigeerd. Maar dan gebeuren er meestal nog meer onverwachte 

dingen. Waarop dit rapport uitgebreid ingaat. 

BIJLAGE 12 geeft een overzicht van het bewustwordingsproces, waarvan slachtoffers vertellen. Over wat dat 

psychisch betekent. 

BIJLAGE 13 verklaart in het verlengde daarvan, waarom een aantal slachtoffers liever levenslang zwijgt. De 

emotionele verhalen van lotgenoten maken dat duidelijk. 

4.5 AFSPRAKEN OF TOEZEGGINGEN NIET NAKOMEN 

Tijdens de claimbehandeling doen verzekeraars toezeggingen die ze later herroepen. Zo bij de ondernemer, 
die na bumout en letsel via de huisarts vernam dat verzekeraar psychische hulp bij behoud van uitkering zou 
bieden. De gedupeerde ging daarmee akkoord, waarna de verzekeraar de huisarts zonder motivatie overviel 
met de mededeling dat de toezegging niet zou worden nagekomen. Toen hij daartegen bezwaar maakte werd 
korte tijd later de uitkering ingetrokken. Eveneens zonder motivatie. Het slachtoffer kreeg daardoor nieuwe 
klappen, maakte door de te verwachten inspanning geen gebruik van andere psychische hulp, en herstelde 
niet. Hij verloor vervolgens zijn werk, bedrijf en inkomen. Achteraf gezien was er bij tijdige psychische 
hulp grote kans geweest op snel gedeeltelijk herstel. 

4.6 LEUGENS EN VERDRAAIDE FEITEN 

De claimgerechtigde is in de 'wie eist, bewijst-positie'. Gebruikelijke praktijk is dat verzekeraars minder 
validen en hun belangenbehartigers onverminderd bestoken met halve waarheden en leugens. Wie ze wil 
weerleggen raakt uitgeput. Wie ze niet weerlegt is juridisch zeker de verliezer. In de meeste gevallen wordt 
zelfs gedeeltelijk herstel doorkruist. Met lege handen en een gratis trauma op de koop toe. 

4.7 ACHTERKAMER-, PRIVÉ-PRAKTIJKEN EN KLINIEKEN 

4.7.1 NIET MEER PRAKTIZERENDEN 

Verzekeraars bedienen zich graag van vrij gevestigde, 'rustende' of uit hun beroep gezette artsen, politiemen- 
sen en andere experts. Detectives kunnen een eigen gedragscode onderschrijven en zich door Justitie laten 
certificeren. 

Deze 'experts' worden geraadpleegd voor ongecontroleerde keuringen, detective -rapporten, foto- en video- 
verslagen en andere expertises. En ook voor verzekeraarpromotionele activiteiten, zoals bijdragen in (medi- 
sche) media en andere pr-activiteiten. Hun publieke uitingen en keuringsrapportages roepen veel vragen op 
omdat onduidelijk is onder welke regels deze nu wel en niet vallen. Ook blijken teveel seniorkeurders niet uit 
te blinken door het bijhouden van de ontwikkelingen in hun vroegere vak, of daar nooit in geschoold te zijn. 
Wie dat wel wil kan het in een seminar van één dag leren! 

Gedupeerden worden van deze 'deskundigen' vaker de dupe dan van hun collegae in het 'reguliere circuit'. 
Terwijl effectief klagen (zie Hoofdstukken 2 en 7) mede door warrige, steeds wijzigende en uitdijende regel- 
geving momenteel praktisch zinloos is. Klachtfunctionarissen en -organen blijken eerder als sluitstuk te die- 
nen in een strategie om uitkeringsgerechtigden in hun verzet tegen betwistbare afwijzing uit te putten en men- 
taal 'af te maken'. 

Op genoemde expertises bestaat vrijwel geen enkele controle. De uitkeringsgerechtigde , die daarover klach- 
ten heeft, is meestal te laat: Men wordt niet voor niets van harte aangemoedigd een klacht in te dienen bij het 
groeiend aantal organen. Of tot juridisch touwtrekken tot de Hoge Raad toe. 

4.7.2 PRIVÉ-FIRMA'S 

Verzekeraars wenden zich graag tot artsen, politiemensen of andere experts die vanuit privé -praktij ken opere- 
ren. Deze 'experts' vestigen zich vrij omdat zij op deze wijze een hogere winst kunnen behalen. Of minder 
hinder van regels en toezicht denken te verwachten, dan wel nadat zij met harde dan wel zachte hand uit hun 
beroep of maatschap zijn verwijderd. Deze firma's worden rechtstreeks door verzekeraars of obscuur, oncon- 
troleerbaar tegen gedupeerden via Arbodiensten of Schaderegelaars ingezet. Voor keuringen, detective - 
rapporten, foto- en videoverslagen en andere expertises. De (keurings)rapportages roepen veel vragen op om- 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -35- 

dat onduidelijk is onder welke regels deze vallen. Patiënten, die met hen te maken krijgen zijn slechter af dan 
bij hun collegae in het reguliere circuit. Omdat de verhaal bij gebrek aan regelgeving of controle momenteel 
nog kleiner zijn. 

4.7.3 PRIVÉ-PRAKTIJKEN EN KLINIEKEN 

Met de privatisering is een bont palet van privé -praktijken ontstaaa Arbodiensten, Reïntegratiebedrijven, 
Uitvoeringsinstellingen, Riagg's, Ziekenhuizen, Schaderegelaars, en zelfstandige dienstverleners hebben zich 
op de markt gevestigd. Werkgevers bewegen zich op deze inkoopmarkt uit rendementsoverwegingen, en om- 
dat zij er financieel belang bij hebben het gezondheidsrisico van hun medewerkers te beperkea 
Het aantal privé-klinieken groeit. Artsen willen daarin klantgericht en met minder toezicht en betutteling in- 
komen verwerven of vergroten. Tegelijk neemt het aantal klachten snel toe, terwijl het toezicht nog steeds 
vrijwel ontbreekt. 

Onder commerciële druk worden medische misstanden met behulp van bizarre woordenkunstjes blijkbaar openlijk in 
stand gehoudern. Het AD van 20 november 1999 meldt dat in privé-klinieken veelvuldig infecties en verminkingen voor- 
komen. Men laat cliënten voorafgaand aan de behiandeling een vrijwaringsverklaring tekenen. 

Over de cosmetische chiirurgie meldt Medisch Contact op 5 november 1999, dat een commissie Siliconen -implantaten uit 
de Gezondheidsraad aan de minister adviseert: 

• betere voorlichting over siliconenborstimplantaten 

• bedenktijd invoeren voor vrouwen die ze willen laten plaatsen 

• gezamenlijk door plastisch chirurgen en patiëntenorganisaties op te stellen protocollen voor informatie in folders en 
over andere aspecten van de voorlichtingsprocedure 

• de voorlichting moet niet alleen verwijzen naar vaststaande mogelijke bijwerkingen, maar ook naar de niet weten- 
schappelijk bewezen geachte aan siliconenimplantaten toegewezen bijwerkingen 

• de alternatieven meer aandacht te geven 

De raad vindt tegelijkertijd de percentages beschadigde implantaten verontrustend hoog. Landelijke registratie en follow- 
up bij alle draagsters wordt door haar ook gewenst geacht. Sindsdien is het een jaar stil. Totdat in december 2000 twee 
siliconenfabrikaten wegens lekkages 'tijdelijk' worden verboden. Begin 2003 wordt bekend dat het achterhalen van fouten 
niet meer mogelijk is omdat 1 0.000 implantaten buiten de registratie bleven. 

4.8 SLACHTOFFERS DIE ZICH VERWEREN 

Uit de verhalen en de dossiers komt het steeds weer naar voren: Wie zich verzet tegen een onredelijke behan- 
deling krijgt het zwaar te verduren. 

Vragen over of verzet tegen twijfelachtig handelen door een assuradeur en de voor deze werkende medici? 
Dat wordt om een aantal redenen niet op prijs gesteld. En vergroot de kans op (nieuwe) suggestieve, niet me- 
dische opmerkingen in verwij sbrieven of medische rapportage. Daarvan zijn uit dossiers en media voorbeel- 
den te over. Dat heeft ook een andere reden: Uitkeringsgerechtigden worden andragogisch wetenschappelijk 
verantwoord afgeschud. Waarover meer in paragraaf 4. 8. 

Moeilijk bewijsbaar, maar vele uitkeringsgerechtigden wijzen op de 'jungle -telefoon' . Ook ongecontroleerde 
inmenging van werkgevers jegens betrokken artsen en de Uitvoeringsinstelling blijkt \aak voor te komen. 
Komt de uitkeringsgerechtigde bij een andere arts en is deze van 'begeleidende' informatie voorzien, dan is 
door die arts een onbevangen beeldvorming a-priori onmogelijk. De meeste artsen blijken suggestieve infor- 
matie over een uitkeringsgerechtigde klakkeloos voor waar aan te nemen. Ze lopen (de visie van) hun colle- 
gae niet graag voor de voeten. Zo ontstaat te vaak een jarenlange opeenstapeling van (verzekerings)medisch 
geknoei met desastreuze gevolgen. 

Zo kennen wij een slachtoffer van zwaar letsel dat (verzekerings)medisch ontkend en verdoezeld werd. Hij 
weigerde daarbij zich neer te leggen. Hij is er slecht aan toe, en verloor zijn huisarts. Geen enkele arts of spe- 
cialist in ons land wenst hem nog te behandelen. Ook anderen die medisch vogelvrij werden, gaan bijvoor- 
beeld in België naar de dokter. 

De ervaringen bij verzet tegen twijfelachtig optreden van een verzekeraar zijn herkenbaar in de getuigenissen. 
De 'behandeling' begint vaak met stilte, met bijbehorende vertraging door vergissingen, verwijten en/of ont- 
kenning. Vervolgens als in een stiptheidsactie verwijzen naar oncontroleerbare interne procedures, en op- 
nieuw stilzwijgen. Dan eventueel een eenzijdig opgelegde, wel zeer belastende keuring onder dubieuze cm- 
standigheden, en weer later het abrupt weigeren, verlagen of staken van de uitkering. De motivatie ontbreekt 
of is aanvechtbaar. Voor wie zich blijft verzetten volgt meestal ontmoediging of intimidatie, uiteindelijk volgt 
weer stilzwijgen, geen antwoord op meldingen, brieven of rapporten van/over de verzekerde. Gaat de verze- 
kerde vervolgens naar buiten treden, dan wordt bijvoorbeeld aan de media gemeld, dat de privacy van betrok- 
kene inhoudelijke reactie in de weg staat. Eventueel volgen enkele suggestieve opmerkingen over de verze- 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -36- 

kerde. En wordt gewezen op onze rechtsstaat. Klacht- en juridische procedures worden door de verzekeraar 
van harte aanbevolen. Daarna wordt ook naar de media geen enkel antwoord of commentaar meer gegeven. 
Een enkeling ontspringt de dans als het de verzekeraar te heet onder de voeten wordt. In dergelijke uitzonde- 
ringsgevallen wordt de verzekeraar de (dreigende) publiciteit te machtig en wordt de gedupeerde met zwijg- 
geld afgescheept. Of gepaaid, om het verzet te staken in ruil voor een of andere wederdienst. Zie Hoofdstuk 
7.1.7. 

4.9 UITKERINGSGERECHTIGDEN ANDRAGOGISCH 
WETENSCHAPPELIJK AFSCHUDDEN 

Op 2 december 1995 citeert het Utrechts Nieuwsblad Pieter Storms met onder meer de woorden: "Als je in 

Nederland netjes premies betaalt, denk je dat je goed verzekerd bent, maar dat is dus niet zo. Ik weet, dat 

verzekeringsmaatschappijen andragogisch onderzoek doen naar hoe mensen reageren, hoe ze ajhaken als je 

ze een teleurstellend briefje stuurt. " 

Zijn verhaal werd bevestigd door de IT-consultant. Die de auteur op 23 oktober 1994 vertelde ervan te walgen 

om met zijn collega's maandenlang bij een grote verzekeraar te zijn gedetacheerd om... "afpoeierbrieven" te 

concipiëren. 

En ook door Jan Blom van Stichting de Ombudsman die hem, evenals later enkele juristen, vertelde over 

'dossiervorming' en 'uit de hand gelopen dossiers'. 

Kennelijk is er bij een aantal assuradeuren sprake van gedoseerde, wetenschappelijk onderbouwde bewuste 
vertragingen, fouten, omissies en vergissingen. Waarna vervolgens de daarbij uitgelokte reacties en irritaties 
bij de uitkeringsgerechtigde worden aangegrepen om met eveneens bewust onduidelijke, deels foutieve en 
onvolledige antwoorden te komen. En zo een voor de niets vermoedende gedupeerde een juridisch stevig 
onderbouwde brievenstroom te laten groeien. Met uiteindelijk een dik en onontwarbaar dossier als resultaat. 
Daarbij wordt er aanvankelijk bijvoorbeeld niet met naam ondertekend. En wordt ook de titulatuur van de 
diverse correspondenten bij de verzekeraar liever weggelaten, zodat de verzekerde niet weet wie er achter 
zitten. 

Wij dachten dergelijke uitingsvormen van psychisch uitputtende intimidatie, die hierna nader zullen worden 
besproken, uit de slachtofferverhalen wel te kennen. Tot ook dit gebeurde: 

Wij kenden deze jonge Brabantse vrouw al vele jaren. Verkeerslachtoffer met blijvend letsel. Zij maak te met haar advo- 
caat aansprakern op een uitkering. Verzekeraar Interpolis van de door de rechtbank aansprakelijk gestelde automobilist 
traineerde de zaak al 12 jaar. Voorjaar 1996 ontving zij opeens een brief van de verzekering. Waarin deze haar schreef 
dat de assuradeur niet met haar advocaat overweg kon ... Met de suggestie dat het voor haar beter zou zijn als zij een 
andere advocaat zou nemen. Ze vertelde ons op 1 5 juni 1 996.' "Ik heb ze gebeld en gezegd dat ik daar niks te maken 
mee wilde hebben. Ik wil dat alles via mijn advocaat gaat Toen bleven ze doorgaan met vragen of ik toch echt niet wilde 
nadenken overeen andere advocaat Omdat het voor mijn zaak beter zou zijn. Ik heb ze gevraagd op te houden mij lastig 
te vallen. Omdat ik alles aan mijn advocaat overlaat " 
"Ik was kwaad en heb gehuild" ze\ ze. "Mijn advocaat vond het ook een smerige streek. " 

In 'Dossier 1850' en in dit rapport zijn vele andere voorbeelden te vinden van dergelijke ontmoedigende en 
uitputtende, misselijkmakende gebeurtenissen. Ze staan nooit alleen, maar zijn steeds onderdeel van een reeks 
van merkwaardige nare voorvallen met dezelfde psychische, geleidelijk slopende invloed op het slachtoffer. 
Waardoor die ziek(er) wordt, en wellicht domme dingen doet, zoals boos worden of dreigementen gaan uiten. 
Waarna de verzekeraar met of zonder justitiële inbreng de polis kan opzeggen, of uiteindelijk het verzet maar 
opgeeft. Kassa voor de assuradeur. 

4.10 INTIMIDATIE 

Het woord intimideren betekent bevreesd maken, schrik aanjagen, met name door bedreigingen verlammen, 
afschrikken, ontmoedigen, weerhouden (Van Dale, Groot Woordenboek). 

In publicatie s en slachtofferverhalen komen steeds weer voorbeelden van intimidatiepogingen naar voren. Ze 
worden door alle schakels in het schade-afhandelingscircuit gedaan: kantoormedewerkers van de verzekeraar, 
de tussenpersoon, controle -arts, medisch adviseur (als men die al te spreken krijgt), behandelend artsen, ar- 
beidsdeskundigen, sommige therapeuten, klachtenbehandelingsorganen, zelfs journalisten nemen er te vaak 
aan deel Het betreft de bejegening alsof de claimgerechtigde een verdachte is, suggestieve verwijzing naar 
mogelijke indirecte nare gebeurtenissen, in enkele gevallen zelfs door directe, anonieme, bedreiging. Derge- 
lijke ontmoedigings -uitingen blijken worden mondeling gedaan, bij oproepen, controles en keuringen. En bij 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -37- 

het opvragen en het inzien van dossiers, rond eventuele zittingen over klachten, en voor gedupeerden die in de 
media naar buiten treden. 

Uit meldingen blijkt dat dit ook gebeurt door sommige rechtsbij standverzekeraars en advocaten. 
Bedoeld word hier niet dat juristen claimgerechtigden waarschuwen voor de lange en onvoorspelbare rechts- 
gang. Dat is weliswaar ontmoedigend voor gedupeerden, maar zoals uit Hoofdstuk 7 zal blijken, al te waar! 

Suggestieve intimidatie van uitkeringsgerechtigden, die hun relaas aan de media doen, door verslaggevers, 
komt regelmatig voor. 'Dossier 1850' geeft daarvan voorbeelden. Ook worden uitkeringsgerechtigden of hun 
begeleiders vaak bedeeld met oneerlijke suggesties zoals in BIJLAGE 6. Natuurlijk behoort het tot de taak 
van de journalistiek om kritisch te interviewen. Maar te vaak worden gedupeerden vertekend in de etalage 
gezet. Er is dan geen journalistieke poging gedaan om hun volledige verhaal in samenhang te doen. Wat de 
verzekeraars en andere omstreden partijen niet onwelgevallig is . 
Meer voorbeelden in BIJLAGEN 3 en 4, en in Hoofdstuk 8. 

Door verzekeraars of hun 'vertegenwoordigers' wordt ook te vaak suggestief verwezen naar mogelijke reper- 
cussies bij een arbeidsongeschiktheids- of ongevallenpolis, die is gekoppeld aan een hypotheek- of pensioen- 
verzekering. Daarmee is het slachtoffer dubbel gevoelig voor intimidatie. Een even benarde situatie geldt 
voor zeffstandigen, die het complete financieringsarrangement hebben ondergebracht bij bankconcern waar 
hun verzekeraar toe behoort. 'Stroperige' afhandeling van een arbeidsongeschiktheidschade schaadt de zelf- 
standige ook in de bedrijfsvoering. Deze raakt dan immers ook financieel met zijn rug tegen de muur! De 
suggestie is bovendien dan al te vaak: 'pas op voor het aan uw verzekering gekoppelde hypotheek-, pensioen- 
of financieringsarrangement'. Een soort 'wurgkoppeling' om maar genoegen te nemen met een te lage of in 
het geheel geen uitkering. Deze werkwijze 'helpt' ook om de als onrendabel beschouwde klanten uit de fami- 
liekring van de gedupeerde ertoe te laten besluiten om het hele financieel arrangement elders onder te bren- 
gen. 

Regelmatig wordt melding gemaakt van het in gesprekken en onderzoeken tegen elkaar uitspelen van het 
verzekerde slachtoffer en de partner. Als een van beiden vervolgens het geduld verliest, volgen in de rappor- 
tage van de behandelaar of de expert subtiele verdachtmakende conclus ies (bijvoorbeeld: een van beide part- 
ners domineert de ander, dan wel verstoort de verhoudingen, etc). Dergelijke suggestieve 'voorzetten' zal de 
betreffende verzekeraar dan graag 'inkoppen' . Door de uitkeringsgerechtigde of diens begeleider als queru- 
lant te gaan beschouwen en niet meer serieus te nemen. Waarmee diens rechten vervolgens kunnen worden 
ontkent of afgebouwd. Leidend tot stilleggen van de claimbehandeling of beëindiging van de polis. 

'Dossier 1850' illustreert drie intimidatiepogingen: 

1 . Pag. 37: 'Ik schrok erg toen zij (Arts nummer 1 0) terwijl zij mij uitliet het woord 'repercussies' liet vallen.' 

2. Pag. 37: 'Wij voelden ons ook gechanteerd (door de arbeidsdeskundige van Interpolis). Als je je belangen en je 
verweer (tegen Interpolis) inlevert, blijft je vrouw gezond.' 

3. Pag. 1 27: 'Voor de klanten van Interpolis is er een extra nadeel. Zij die mij erover spraken klagen er allen over, dat 
zij van de Rabobank geen onafhankelijke steun ervaren hebben. Deze zou zich tegen Interpolis met hun cliënt niet 
sterk gemaakt hebben toen hun kwestie dreigde te escaleren. In tegendeel. De bank bleek in de ogen van mij en an- 
deren slechts een extra schakel. Andere gedupeerden spreken onder meer van 'afschepen' door Rabobank-employés 
en antwoorden als 'niets kunnen doen'en 'ik zou het maar accepteren'.' 

Intimidatie is ook zichtbaar op sommige email-nieuwsgroepen. Patiënten die een gezondheids- of uitkerings- 
probleem voorleggen blijken door sommige personen op subtiele of grovere wijze te worden ontmoedigd. In 
het zoeken naar gegevens over ziektebeelden en of verhaalsmogelijkheden. Dat gebeurt heel grof tegenover 
degenen die over foute instanties, verzekeraars en artsen onaangename feiten naar buiten brengen. Omdat het 
niet steeds onder dezelfde naam gaat zijn deze lieden en hun organisaties slechts met technisch geavanceerde 
speuracties te ontmaskeren. 

Intimidatie in indirecte zin komt veelvuldig voor. Bedoeld wordt het op grote schaal in de media - meerma- 
len per jaar met opvallende, deels oncontroleerbare overdrijving - melding maken van fraude. Of van het in 
strijd met de wet (laten) schaduwen van argeloze patiënten, en het op suggestieve wijze schrijven over ziek- 
ten, die geen ziekte zouden zijn. En over patiënten, die ziekte of letsel zouden voorwenden (Hoofdstukken 8.3 
en 8.5). Op deze wijze wordt de volksmond jaar in jaar uit geprogrammeerd, zodat claimgerechtigden met 
aandoeningen of letsels op voorhand in de verdachtenbank staan. Ze zullen zich wel tweemaal bedenken om 
over hun aandoening, letsel, laat staan over hun problemen met een onwillige verzekeraar, te uiten. 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -38- 

4.11 VER EN LANGDURIG KEUREN 

De claimgerechtigde die een oproep krijgt voor een keuring, ziet daar sowieso erg tegenop. Zeker als het om 
een omvangrijke keuring gaat. Waarvoor ook nog eens een voor een patiënt extra belastende verre reis moet 
worden ondernomen. Aanvankelijk accepteert de verzekerde het argument dat goed werk tijd kost. En dat 
voor een objectieve keuring niet elke deskundige kan worden ingeschakeld. Dat die om redenen van onafhan- 
kelijkheid niet direct in de eigen woonomgeving van verzekerde zou moeten worden gezocht. En dat er nu 
eenmaal erg weinig heel goede deskundigen op het betreffende gebied zouden bestaan. 

Uit de overvloed van klachten bleek het tegendeel. Nederland is op vrijwel alle specialismen dicht bevolkt 
met experts die al te graag dergelijke lucratieve opdrachten uitvoeren. De kwaliteit van onderzoeken en rap- 
porten blijkt bovendien vaak omgekeerd evenredig aan de keuringsduur en aan de omvang van de rapporten. 
Met de reisafstand blijkt de voorkeur van vele verzekeraars voor hun favoriete keurders. Omdat in de eigen 
regio voldoende experts beschikbaar zijn is de voorkeur voor een grote reisafstand geen toeval Zo moet bij- 
voorbeeld een keurder uit Friesland een objectief beeld geven over de gezondheid van iemand uit Limburg. 
Zonder zich daarbij te laten beïnvloeden door taal- en cultuurverschillen. Te veel medische/psychische rap- 
porten melden, soms bijna triomfantelijk, dat de onderzochte verzekerde op de onderzoeker aan het eind van 
de keuring een topfitte indruk maakte. Terwijl betrokkenen soms niet meer weten hoe ze thuisgekomen of - 
gebracht zijn. Wij zagen nooit keuringsrapporten, die melding maakten over de toestand van de patiënt de 
dag of de dagen na de keuring. 

Al met al leiden deze situaties tot veel fouten in keuringsrapporten en dragen ze bij aan onnodige, blijkbaar 
lucratieve uitputting van gedupeerden. 

4.12 STABIELE SITUATIE VOORUITSCHUIVEN 

Ongevalslachtoffers en hun huisgenoten tonen soms na jaren nog hoop dat het met hun uitkering wel goed zal 
komen. Hun advocaat laat dat maar zo. De zaak is immers heel duidelijk. Er is een aansprakelijke tegenpartij. 
Over de kosten van de juridische bijstand zijn er immers geen zorgen. De verzekeraar van de tegenpartij be- 
taalt toch? 

Na een prettig aanvoelende (eerste) voorschotschade -uitkering van de aansprakelijk verzekeraar wordt het 
meestal ... heel lang ... stil. Nou ja, er gebeurt wel iets af en toe. Een briefje. Een keurinkje. Waarna de verze- 
keraar concludeert dat de stabiele eindsituatie ... nog niet is bereikt. Als dan uit de periodiek opgevraagde 
medische gegevens blijkt dat er inmiddels een aandoening is ontstaan wordt het nog stiller. Totdat de uitke- 
ringsgerechtigde maar weer eens gaat informeren. De verzekeraar is misschien best bereid mede te delen dat 
de nieuwe aandoening preëxistent is. In ieder geval met het letsel niets te maken heeft: geen causaal verband, 
zegt de verzekeraar. Die zich ontslagen voelt van de verplichting om te betalen. 

Zo steekt de Rabobank-lnterpolispatiënt die al 12 jaar wacht op een stabiele situatie, die natuurlijk allang is ingetreden, 
zich vol vertrouwen op de latere uitkering in de schulden. Terwijl zich een aandoening voordoet. Waarvan Stichting De 
Ombudsman er gemakshalve blijkens haar jaarverslag van uitgaat dat die 'schuilgaat' onder de letselschade. En nu maar 
wachten of de verzekeraar de uitkering totdat de nieuwe aandoening zich openbaarde ook niet in eigen zak houdt. 
Meestal leidt het juridisch- medisch jarenlange getraineer tot psychische gevolgschade. Die door verzekeraars 
nog vaker wordt gevolgd door niet-uitbetaling. De verzekeraar stelt dan al te graag: Dat de gevolgen van de 
reeds voor het ongeval latent aanwezige psychisch zwakke karakterstructuur inmiddels het blijvend li- 
chamelijk letsel overschaduwen 

4.13 FYSIEKE, PSYCHISCHE EN MATERIËLE UITPUTTING 

...Ik word daar zelf ziek van. Ik ben moe. Ik ben aan vakantie toe. Maar Gijs moet verzorgd worden. Ik zit vast.. .Ik ben 
bang voor de rekeningen van de advocaat en de proceskosten... 

Aldus Olly Asmussen,de echtgenote van de invalide leraar Duits. Na 7 jaar strijd te gen hetAMC nadateriets m is ging bij 
een door de neurochirurg eenvoudig genoemde operatie {"dat balletje, dat wippen we er wel even uit'). Waardoor haar 
man Gijs invalide raakte en hun leven werd geruïneerd. Bijzondere vraag is onder meer waarom de toedracht uit de me- 
dische verslaggeving verdween. Het laatste jaar van de procedure ging uitsluitend voorbij aan onenigheid over de in te 
schakelen deskundigen, zonder dat daar een besluit over kwam. 

(Bron: KRO-documentaire 'Gantenbein', 1 4 oktober 1 997) 

De meerderheid van patiënten of hun huisgenoten zien - soms eerst na een aantal jaren - af van hun gerecht- 
vaardigde claim bij de verzekering. Omdat zij het fysiek, psychisch of materieel niet meer aankunnen. Daar 
wordt door assuradeuren, hun eventueel aangesproken cliënten, en voor deze partijen werkenden, met een 
veelheid van middelen, steeds weer op aangestuurd. In onze ogen is het immoreel om op deze wijze om te 
gaan met claimgerechtigden. 
Daartegen is door de Politiek of door een Rechter, voorzover ons bekend, nooit iets ondernomen. 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -39- 

4.14 FRAUDE-HETZE 

Zie Hoofdstuk 10. 

4.15 BURNOUT 

Het boek Opgejut en uitgeput (BIJLAGE 3) en vele andere bronnen en waarnemingen leiden inzake over- 
spannenheid tot de volgende feiten en conclusies: 

• Bibliotheken staan vol met literatuur en cursussen over oorzaken en preventie van stress, overspannenheid 
en bumout. 

• Met de kennis, ervaring en tolerantie bij werkgevers, medici, arbeidsdeskundigen, therapeuten, adviseurs 
en andere betrokkenen op dit terrein is het slecht gesteld. 

• Vooral fysieke hardwerkende en sportieve mensen lopen een verhoogd risico. Met frequent verhoogde 
transpiratie verdwijnen ijzer en in water oplosbare vitaminen uit het lichaam Als suppletie uitblijft is er 
verhoogd risico op coördinatie -storingen en chronische vermoeidheid. 

• Ook werkenden zonder partner of voorziening om de thuistaak gedurende of na de reis- en werktijd te 
delen, lopen verhoogd risico om overspannen te rakea 

• De patiënt voor wie overspannenheid dreigt, is daarover niet aanspreekbaar Zodra deze is geveld, duurt 
het - afhankelijk van de acceptatie door de (medische) omgeving - maanden of langer voordat deze het zelf 
aanvaardt. Eerst dan kan de vaak lange weg naar herstel beginnea Die tijd wordt vandaag niet meer gege- 
ven. 

• Om diverse redenen stellen medici zeer vaak geen of een onjuiste dagnose bij overspannen patiëntea 
Overspanning wordt door velen trouwens niet als ziekte beschouwd. Bumout wordt door anderen juist 
weer gezien als een psychische stoornis. Symptoombestrijding na een gemiste of foute diagnose, of een 
ontkenning ten gunste van de verzekeraar (Hoofdstuk 5) kan tot aanzienlijke gevolgschade leidea 

• Nulmetingen ontbreken uiteraard vrijwel altijd. Bij chronische vermoeidheid worden bloed- (adrenaline- 
en cortisol-), urine- en speekselwaarden opvallend weinig gemetea Waar wél afwijkingen worden gevon- 
den, worden deze te vaak betwijfeld, gebagatelliseerd of blijven ze onderbelicht. De drogredenering hierbij 
is dan vergelijkbaar met de over afwijkingen op röntgenfoto's: Omdat er ook mensen met afwijkende 
waarden rondlopen zonder klachten, vinden we metingen nietszeggend en daarom zinloos. 

• Snelle (h)erkenning en hulp vergroot de kans op herstel 

• Voor het herstel van de patiënt, die niet met begrip, tolerantie en geduld wordt ondersteund, ziet het er 
somber uit. 

• De belastbaarheid van patiënten is na herstel levenslang duidelijk lager. Ze zijn moeilijk weer integreer- 
baar. 10% van de overspannen managers komt niet meer aan het werk. Bumout blijkt ook onder huisartsen 
vaak voor te komea Patiënten uit deze beroepsgroep blijken overigens evenmin gespaard voor de gp- 
wraakte praktijken van een aantal verzekeraars. Zie Hoofdstuk 5.5 en BULAGEN 3 en 9. 

• Wie niet onderkent en accepteert dat er een blijvende arbeidsbeperking is, of voor wie de leefomstandig- 
heden ongunstig blijven, wordt opnieuw patiënt en raakt door herhaling steeds dieper in de put. 

• Vrijwel iedere betrokkene levert definitief in belangrijke mate inkomen in. Velen verliezen hun werken 
komen niet meer, dan wel in ondermaatse omstandigheden, aan het werk waama zij verder kunnen afglij- 
den. 

• Een aantal patiënten verliest door pensioenbreuk, of na het uit financiële nood gedwongen voortijdig afko- 
pen van rechten, (een deel van) de oudedagsvoorziening. 

• Langs elkaar heen werkende of met slachtoffers sollende verzekeraars, artsen, arbeidsdeskundigen, reïnte- 
gratiebureaus, psychologen, juristen en werkgevers doorkmisen pogingen tot definitieve werkhervatting. 

In Arts & Auto, nr.14 1997 zegtProf. Dr. W. Schau feli datburnoutwel herkend wordt, maardatverzekerings-en be- 
drijfsartsen het niet erkennen, omdat het nu nog code 309: stress door surménage zou zijn. Hij denkt, verwijzend naar 
de koppeling met een depressieve stoornis en naar het tijdschrift de Lancet, dat dat nog een kwestie van tijd is. 
Deze expert, die als geen ander bekend zal zijn met de desastreuze gevolgen van de ontkenning van patiënten en het 
opplakken van psychische etiketten, neemt hier geen duidelijk standpunt in. Zijn interpretatie houdt voor verzekeraars 
de uitwijkoptie naar een psychische gevolgstoornis open. Met de erkenning daarvan is het in de praktijk - zie elders in 
dit rapport - eveneens dubieus gesteld. 

• Zonder medische en wettelijke erkenning dat overspannenheid een ziekte is (lichaam en geest zijn che- 
misch ontregeld), die recht geeft op compensatie van verlies aan inkomen en goed begeleiding, zal het 
commercieel gesol met deze patiënten een ongekende omvang houdea 

• Sinds de Amerikaanse psychiater Freudenberger in de iaren zeventig stelde, dat niet stress, maar de persoonlijkheid 
bepalend zou zijn voor wie voortijdig afbrandt, schijnen verzekeraars deze mensen en masse af te schepen. 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -40- 

• Psychisch/psychiatrisch onderzoek van overspannen mensen anders dan op verzoek van de patiënt zelf zou 
moeten worden verbodea Met een zeer zware sanctie op overtreding. Omdat er meestal geen indicatie is, 
is het onnodig, stigmatiserend, traumatiserend en vernederend. 

• Er is een groot gebrek aan besef en correcte voorlichting over wat overspannenheid is. En hoe men er weer 
uit komt. Het taboe dat erop rust remt acceptatie en herstel van slachtoffers op een, voor betrokkene, huis- 
genoten en maatschappij kostbare wijze. 

4.16 HET POSTTRAUMATISCH STRESS -SYNDROOM (PTSS) 

In Israël wordt de werkhervatting van een tijdelijk door ziekte of ongeval uitgevallen militair bij terugkeer na 
herstel in zijn dienstonderdeel ingeleid met een zeker mate van ritueel. Wat voor hem het bewijs is dat zijn 
kameraden niets tegen hem hebben, maar dat zijn eerder handelen gewaardeerd wordt. Dat hij nodig is en dat 
hij daarom geen schuldgevoel over zijn uitval hoeft te hebben. 

In Nederland blijken zelfs overspannen geraakte burgers veelvuldig al door de eigen arts vanaf het eerste 
begin niet serieus genomen. En te vaak als schuldige behandeld, waarna psychische PTSS-schade kan ont- 
staan. De kenmerken van PTSS zijn: De aanleiding die na chronische overbelasting tot décompensatie leidt 
komt van buitenaf (verlies van een dierbare, van werk of gezondheid door ziekte of letsel), het herstel wordt 
doorkruist door medisch onbegrip en ontkenning, terloopse suggestieve beschuldiging 'een moeilijk' mens te 
zijn, van karakterzwakte, of verdachtmaking van uitkeringsneurose. Die omstandigheden vergroten het risico 
op schade aan de fysieke en of psychische integriteit van betrokkenen of huisgenoten. In de vorm van een 
reactieve depressie met een sterke angstreactie, en ontwrichting van de thuissituatie, tot verlies van het zicht 
op de zin van het leven. Onder een geleidelijk verstikkender besef van machteloosheid bij een stempel van 
schuld. Terwijl juist snelle erkenning en owf- spanning geboden was. 

De volksmond is ontvankelijk voor het idee dat het de watjes (slappe, laffe, psychische in aanleg moeilijke en 
zwakke karakters) zijn die opbranden. De wetenschap heeft daarmee allang afgerekend: ook de alle rsterksten 
ontkomen niet aan blijvende gevolgen van objectieve condities van chronische overbelasting, als die niet in 
een vroeg stadium wordt onderkend en erkend. Erkenning, het geven van rust en de gelegenheid tot het ver- 
werken van de gebeurtenis die 'de emmer deed overlopen' , en het herscheppen van mentale en situationele 
condities van privé -leven en werk zijn essentieel. Misplaatste uit de lucht gegrepen, oneerlijke suggesties en 
intimidatie laat schadelijke angst, boosheid, verdriet, schuldgevoel en schaamte vrijkomen, herbeleven en 
vastzetten. 

Frequente contra-productieve medische en verzekeringstechnische bejegening en behandeling van burgers 
staat ook in contrast met het hulpverleningsprotocol van gedécompenseerde militairen in Nederland, dat 
zegt: zorg voor ze snel mogelijke (ond)erkenning en behandeling, houdt contact met de collega's, benadruk 
het streven naar herstel en terugkeer in de werksfeer, houd de behandeling eenvoudig en, bevorder eendui- 
digheid van behandeling vanuit één coördinatiepunt. 

4.1 7 GEGOOCHEL MET CAUSALE VERBANDEN 

Bij letselschade is het de vraag of de schade oorzakelijk is terug te voeren tot de gebeurtenis . Er moet sprake 
zijn van een causaal verband. Het is opvallend dat zelfs evident causaal verband bijna nooit bewezenwordt 
geacht. Dat zien we ook meestal bij rampen, waar het om immense bedragen gaat. Het financ ieel belang van 
de verantwoordelijke en aansprakelijke partij en/of de betreffende verzekeraar (liever weinig of niet betalen) 
staat dan voorop. En leidt allereerst tot het ontkennen of verdoezelen van het oorzakelijk verband, de aan- 
sprakelijkheid. 

Bij aandoeningen zien we precies het tegenovergestelde. Dan wordt in keuringsrapporten het causaal ve r- 
band met vroegere aandoeningen of letsels , in termen als pre-morbide en preëxistent, zelfs zonder de min- 
ste poging tot bewijs gesuggereerd. En vervolgens door verzekeraars, en al te vaak ook door experts en 
Rechters, voor waar aangenomen. 

Bent u bij toelating tot een verzekering vooraf medisch 100% goedgekeurd? Jammer dan voor u als verzeker- 
de. Want als u ooit patiënt wordt moet u bovenop het positieve toelatingsrapport toch nog bewijzen dat u, 
voordat u door de verzekering werd toegelaten, niets mankeerde. Lukt u dat niet, dan gaat uw claim meestal 
de prullenmand in. 

Keuringsartsen zouden bij het beoordelen van een chronisch zieke of door letsel geïnvalideerde allereerst 
degelijk dienen vast te stellen hoe de uitkeringsgerechtigde in zijn eerder leven ^functioneerd heeft. In de 
praktijk gebeurt dit vaak niet of uiterst oppervlakkig. Te vaak staat de patiënt onmiddellijk in de verdachten- 
bank als potentiële profiteur of fraudeur. Waarbij het motto lijkt: alles wat u zegt of onderneemt zal tegen u 
worden gebruikt Zonder nulmeting blijven eerdere door begaafdheid en/of inzet bereikte beroepsniveaus 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -41- 

buiten beeld. En worden voor hun beroepsvermogen particulier verzekerden, die na schade dat beroep niet 
meer kunnen uitoefenen, in een medisch-arbeidsdeskundige keuring geschikt beoordeeld. Vaak opeens 
slechts voor gangbare arbeid. 

In het Nederlands Militair Geneeskundig Tijdschrift van juli 2000 troffen wij een illustratief voorbeeld uit de 
medisch- juridische causale goochelkunst. Het artikel geeft de opvattingen van Dr. Mr. J.W. Bins in de vraag 
of er sprake is medisch dan wel juridisch causaal verband, ingeval van een traumatische discushemia. Wij 
hebben getracht de essentie in een tabel vast te leggen. Daaruit komen verschillen in beoordeling tussen di- 
verse (medische) experts naar voren. Opvallend is ook dat in deze opvatting bij een medisch erkend causaal 
verband, de juridische causaliteitsconclusie veel minder kans zou hebben. Voor de details verwijzen we naar 
het artikel: 



Sociaal verzekerd 


Aansprakelijkheid verzekerd 


Sociaal verzekerd 


Aansprakelijkheid verz. 


MAATSTAVEN: MEDISCH causaal als? 


JURIDISCH causaal als? 


Niet voor zover: 


Criteria Breslauo.a.: 


Richtlijnen neurologen 


Andere artsen? 


Expertise? 


Criteria Breslauo.a.: 




• Evt. ook letselbreuk 


• Ongeveer gelijk 


• Degeneratie 


• Latent aanwezig 


• Evt. ook letselbreuk 


• Latent aanw ezig 


• Wervelkolom betrokken 


• Ongeveer gelijk 


• S luimerende preëxistentie 


• Inmiddels óók aanw. 


• Wervelkolom betrokken 


• Inmiddels óók aanw. 


• Verschijnselen direct 


• Ongeveer gelijk 


• Trauma dan aanleiding 


• Zonder letsel óók 


• Verschijnselen direct 


• Zonder letsel óók 


• Geen eerdere prolaps 


• Ongeveer gelijk 


• Nü manifeste aandoening 




• Geen eerdere prolaps 


• Restant is toerekenbaar 



Kijken we naar het beoordelingstraject bij arbeidsongeschiktheidsclaims. Dan zien we hoeveel stof tot discus- 
sie, en hoeveel kans op fouten dit traject al met zich brengt. Realiseren we ons dat er honderden of meer zie k- 
te- of letselbeelden zijn, waarover gelijksoortig discutabele oordeelsprocessen worden uitgevoerd. Conclusie 
is dan: dat deze verzekeringspolissen vrijwel nooit tot een acceptabele uitkering leiden bij langdurende of 
blijvende schade. 

De patiënt die bij het eerste bezoek aan de arts de gezondheidsklachten beschrijft maakt daarbij vaak melding 
van gebeurtenissen in het verleden. Ook als de dokter er niet naar informeert. In de veronderstelling dat die 
gegevens de arts helpen bij het vinden van de oorzaak ingeval van ziekte. Neemt deze die gegevens op in het 
patiëntendossier dan is het later voor een assuradeur bij inzage vrij eenvoudig om deze informatie aan te grij- 
pen om de schadeclaim te weigeren. Allereerst valt mogelijk verzwijging bij het invullen van het aanvraag- 
formulier bij het aangaan van de polis te verwijten. Bestaat daartoe geen aanleiding, dan ligt de volgende 
redenatie voor de hand: Als de gebeurtenis heeft plaatsgevonden vóór het aangaan van de verzekering én er is 
een aannemelijk oorzakeHjk verband tussen die gebeurtenis en de latere gezondheidsbeperkingen, dan is het 
de vraag of wij wel moeten uitkeren. 



Door verzekeraars zelf ontdekte fouten in aanmeldformulieren worden blijkbaar voor de betreffende verzekerden stilge- 
houden. Tot er eventueel schade ontstaat, zo werd op 20 juni 1997 in het tv-programma Breekijzer met voorbeeld UAP 
geïllustreerd door Mr. P. Sieswerda. Waarbij de verzekeraars vaak ook nog stilzwijgend voorbij gaan aan eventueel voor- 
afgaand aan de verzekering aan de verzekerde opgelegde toelatingskeuringen, waarbij de aspirant-verzekerde gezond 
was bevonden 

Werkelijk voorbeeld: Als kind ooit van de trap gevallen, later als volwassene (met of zonder toelatingskeuring) tot de ver- 
zekering toegelaten, dan geen uitkering bij weer latere ernstige rugproblemen. 

Een zelfde gedragslijn blijkt steeds weer uit dossiers nadat de aansprakelijke verzekeraar gaat beoordelen of 
een letselschade slachtoffer wel zal worden uitgekeerd. De redenering heeft dan de vorm van: Als wij als 
assuradeur een vroegere ziekte of gebeurtenis aanwijzen als werkelijke oorzaak van het letsel, dan geven wij 
aan ^ vermeende causaliteit onze voorkeur en ontkennen wij het causaal verband tussen het ongeval 
en de gezondheidsschade waardoor wij als verzekeraar niet wensen uit te keren. 

Werkelijk voorbeeld: Patiënt heeft vroeger gerookt, werd later slachtoffer van een stofexplosie op het werk, gevolgd door 
vergiftiging en chronische ademhalingsmoeilijkheden, waandoor arbeidsvermogen is verdwenen. Door verzekeraar wordt 
het causaal verband met het roken aangegrepen en de causaliteit met het ongeval ontkend, waardoor elke uitkering ge- 
weigerd wordt. 

Uit de verhalen van gedupeerde slachtoffers blijkt dat deze ontsnappingstactiek van assuradeuren structureel 
is. De stelling lijkt gerechtvaardigd dat de patiënt die zijn arts eerlijk en volledig verhaal doet van de ziek- 
te/het ongeval, het persoonlijk medisch dossier mede laat vullen met niet medisch van belang zijnde gegevens, 
die per definitie tegen deze patiënt zullen worden gebruikt om de gerechtvaardigde uitkering te weig eren. 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -42- 

In dit verband is het gemak, waarmee bij patiënten psychische aandoeningen of psychische gevolgschade na 
ziekte of letsel wordt ontkend, ronduit weerzinwekkend. Het wordt versterkt door een contra-productieve 
schade -afhandeling. Uit het verband gerukte in het medisch dossier genoteerde passages over persoonlijke 
levensloop en omstandigheden spelen daarbij vrijwel altijd een rol. Met als suggestie dat de beperkingen in 
het arbeidsvermogen daardoor zijn veroorzaakt. 

M. Renckens, chef Rechtshulp binnenland van de ANWB, tevens leverancier van verzekeringen, zegt het zo: 
"... Het causaal verband moet worden aangetoond ook bij psychisch gevolg. Het kan immers zijn dat de per- 
soon voor het gebeuren al psychisch instabiel was. " Zie ook Hoofdstuk 7.10. 

Komt een zaak voor de Rechter dan kijkt deze naar de casus, de polisvoorwaarden en de wet, de interpretatie 
daarvan, en naar de procesgang. Voor medisch inhoudelijke zaken en de causaliteit zal hij naar de medici en 
juristen luisteren en, bij verschil van inzicht naar de getuige -deskundige(n). Aangezien in een kwestie de be- 
handelend medici en de verzekeraar veelal verschillende oordelen hebben is de rol van getuige -deskundige(n) 
cruciaal. Verzekeraars hebben grote invloed op (de keuze van) deze experts, ook door het aan hen al dan niet 
verlenen van vervolgopdrachten. Ze hebben tot dusverre een riante positie. En, waar dat al niet voldoende 
mocht zijn, wordt in Hoofdstuk 7 aangetoond hoe de verdere rechtsgang onbegaanbaar blijkt. 

Bij rampen, foute leveringen en beroepsziekten wordt de oorzaak en de causaliteit vrijwel nooit aangetoond. 
Zie onder meer: de Legionella -besmetting, de verongelukte KLM-helicopter, de verongelukte Hercules, de 
Bijlmerramp, de Cannerberg-affaire, de Lariam-zaak, de Hawk-kwestie, andere asbestslachtoffers, slachtof- 
fers van giftige dampen, de champost-affaire, de Siliconen-affaire, en vele andere. 

Het afwikkelen van schadeclaims na een ramp kan sedert 2005 soms vereenvoudigd worden door de wet 
Collectieve afwikkeling massaschade . De nieuwe wet kan langdurige juridische procedures voorkomen. 
Voor veroorzakers van schade betekent dat dat zij snel weten wat zij aan wie moeten betalen, voor slachtof- 
fers dat zij zonder soms jarenlange strijd in de rechtszaal hun schade vergoed kunnen krijgen. Volgens de 
nieuwe wet kan de rechter een overeenkomst tussen veroorzakers en slachtoffers verbindend verklaren. Het 
gerechtshof in Amsterdam wordt aangewezen als gerechtelijke instantie waar overeenkomsten ter toetsing 
kunnen worden voorgelegd. Overigens is deze wet alleen bruikbaar in de uiterst schaarse kwesties waar 
schuld en gevolg evident be wijsbaar zijn. 



Volgens diverse wetenschappers is causaliteit vrijwel nooit te bewijzen. Het lijkt erop dat de causaliteit van 
letsel met een ongeval per definitie nooit sluitend bewezen kan worden. Zeker niet bij het huidige principe 
wie eist ... bewijst. Waarbij de uitkeringsgerechtigde in de meervoudig zwakke positie bij de verre van fout- 
loze, te vaak frauduleuze claimbehandeling per cfefinitie vrijwel kansloos is. Wat vrijwel steeds opnieuw 
wordt bevestigd. 

In de Verenigde Staten wordt ook het juridische begrip 'circumstantial evidence' gebruikt. In die omstandig- 
heden ligt de bewijslast veel eenvoudiger. In de Nederlandse rechtspraak is dat (nog) niet zo. 



4.18 DUBBELZINNIGHEID OVER HET VERLEDEN 

4.18.1 DE MEETLAT BIJ TOELATING TOT EEN VRIJWILLIGE VERZEKERING 

Wie een polis kaopt kan na acceptatie aan de hand van een ingevuld aanvraagformulier worden toegelaten. 
De verzekeraar controleert dit formulier en blijkt bij kennelijke fouten wél aantekening te maken, maar te 
weinig aan de aspirant verzekerde onmiddellijk om opheldering te vragen. Eerst bij een schadeclaim worden 
deze onvolkomenheden, ook als het niet om opzettelijke verzwijging gaat, aangegrepen om niet uit te keren. 
Zo blijkt uit klachten van gedupeerden. Naarmate het verzekerde risico toeneemt worden in het aanvraagfor- 
mulier meer vragen gesteld. Bij arbeidsongeschiktheidsverzekeringen wordt soms ook een medische keuring 
gevraagd aan een van de aanvrager onafhankelijke medicus. Die rapportage kan worden gevolgd door een 
uitsluiting van bepaalde gezondheidsrisico's en/of een verhoogde premie. Veel (aspirant)verzekerden klagen 
over onredelijke uitsluitingen of premieverhogingen. 

4.18.2 DE MEETLAT BIJ SCHADE 

Wie bij toelating medisch is goedgekeurd waant zich op alle fronten veilig gedekt. Dit blijkt evenwel meestal 
een illusie. Bij een schademelding blijkt de verzekerings(medische) wereld plotseling met heel andere maat- 
staven dan bij de toelating te werken. Allereerst wordt opnieuw gekeken naar het verleden van de claimant. 
Ditmaal echter opeens veel kritischer dan bij de toelatingskeuring. De meest onbeduidende details uit iemands 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -43- 

verleden worden tevoorschijn getoverd, op wonderbaarlijke wijze met elkaar in verband gebracht. Deze feiten 
evenals de gecreëerde samenhang erin worden vrijwel steeds voor waar aangenomen. Zo zien we in de rap- 
porten over de patiënt vermelde pre-morbide of preëxistente kwalen, letsels of karakterstructuur . Of bieden 
de jeugd of het sociale milieu van de patiënt wel aangrijpingspunten om de claim af te wijzen. Subjectieve 
indrukken, onderzoeksresultaten, en al dan niet van elkaar overgeschreven passages van anderen: artsen, de 
psychiater, de arbeidsdeskundige, of het buikgevoel - volgens de Amersfoortse - van de verzekeraar en een 
Detective leiden te vaak tot wanstaltige schrifturen in dossiers. Waarna tot weigering of staking van uitkering 
wordt geconcludeerd. Rechters laten verschillen tussen toelatings- en schadekeuring tot heden cngemoeid. 
Vaak wordt de aanstellingskeuringsrapportage niet eens in beschouwing genomen. Met dubieuze informaties 
achteraf blijken verzekeraars bij claims vrijwel ongehinderd te kunnen chicaneren, traineren en afwijzen. 

4.18.3 DE CLAIMGERECHTIGDE VOOR EN NA DE SCHADE 

Bij de toelating voor een polis worden iemands kwaliteiten niet gemeten. Bij schade wordt het verlies aan 
arbeidsvermogen aan de hand van waarden ten opzichte van 'gemiddelde' personen bepaald. Er wordt bijna 
nooit gekeken hoe de claimgerechtigde voorheen was en vergeleken met hoe deze nu is. Dit is overigens ook 
niet eenvoudig. Bij gebrek aan een betrouwbare historische meetmethode (nulmeting) is trouwens een beoor- 
deling van iemands toestand in het verleden per definitie onmogelijk. Dit leidt er toe dat juist talentvolle en/of 
ijverige beroepsbeoefenaren bij dezelfde schade minder kans maken op een (passende) uitkering. Zij hebben 
namelijk een grotere kans om na hun handicap toch nog op gemiddelde keuringswaarden te belanden en als 
'gezond' te worden gekwalificeerd. Misschien wordt op die wijze het (gedeeltelijk) herstel van veel talent uit 
de samenleving wel doorkruist. En, afgezien van het extra lijden, veel economische waarde vernietigd. 

4.19 ONTKENNING VAN LETSELS, AANDOENINGEN EN BEPERKINGEN 

"Als je de armen en benen nog hebt mag je je leven lang elke dag uitleggen datje niet meer 
kunt werken!" 

(verzekeringslachtoffer, 18 juni 1996) 

De wervende tekst van artsenverzekeraar VVAA in haar lijfblad Arts en Auto 15 in 2001 spreekt boekde- 
len: "De beroepsaansprakelijkheidsverzekering van de WAA - in de medische sector onbetwist marktleider 
op dit terrein - kent een standaard dekking tot € 1.200.000,- per gebeurtenis. Onder de dekking vallen per- 
sonen en/of zaakschade, naar ook zuivere vermogensschade. Dit is schade die voor de patiënt ontstaat 
doordat u zich bij voorbeeld in een keuringsrapport verschrijft. " (Zie Hoofdstuk 5). 

4.19.1 'FOUTE' INTERPRETATIE VAN LETSELS 

Bij botsingen van mensen waarbij grote vertragingskrachten in het spel zijn kunnen ernstige letsels optreden. 
Letsels als fracturen of inwendige bloedingen worden aan de bijbehorende symptomen spoedig herkend. An- 
dere letsels kunnen ernstige blijvende schade veroorzaken, zonder dat die tijdig en juist wordt vastgesteld. 
Reddingwezen, oktober 1999, noemt daarvan voorbeelden. In het bijzonder als het hoofd of de wervelkolom 
zwaar wordt getroffen door (of inslaat op) een hard object kunnen blijvende letsels optreden door: 

• Hersenkneuzing (relatief slappe hersenmassa wordt tegen de harde schedelwand geplet). 

• Verscheuring van banden of breken van wervels. 

Deze letsels blijken veelvuldig niet onderkend, onderschat of - onder de druk op medici om financieel hoge 
arbeidsvermogenschadeclaims te beperken - medisch gebagatelliseerd. En soms zelfs gefraudeerd door (keu- 
rend) orthopedisch specialisten, neurologen en of psychiaters. 

4.19.2 NIET OBJECTIVEERBAAR 

De Ombudsman Schadeverzekering en een verzekeringsarts verklaarden met zoveel woorden voor tv-Radar 

op 20 maart 1995, dat niet objectiveerbare klachten niet tot uitkering kunnen leiden. 

Maar met het begrip 'objectiveerbaarheid' blijkt men alle kanten op te kunnen. Dat geldt ook voor het 

Schattingsbesluit Arbeidsongeschiktheidswetten uit 2000. Dat heeft alleen al voor de beschrijving van het 

medisch arbeidsongeschiktheidscriterium maar liefst 3000 woorden nodig. 

Beoordelingen met complexe begrippen als deze gaan samen met gegoochel met 'belastbaarheidspatronen' 

waarvan niemand het resultaat kan begrijpen en evenmin kan nalopen hoe ze werden vastgesteld. Ze zijn ook 

niet reproduceerbaar. Elke dag opnieuw wordt langs deze weg naar willekeur ingegrepen in de integriteit van 

mensen, die niet meer dan handelswaar blijken te zijn. 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -44- 

Ook verwijzen veel polisvoorwaarden naar 'het oordeel van de aangewezen arts'. Bedoeld wordt de door de 
verzekeraar meestal eenzijdig aangewezen keurder. Niet de behandelend arts. Diens oordeel wordt - zeker als 
het naar een uitkering zou kunnen wijzen - steeds weer klakkeloos terzijde geschoven. 

Bij de polisverkoop wardt over deze problematiek volledig gezwegen, de kleine lettertjes zijn te vaak on- 
doorgrondelijk. Ongecontroleerde interpretatie achteraf geeft de verzekeraar alle ruimte. 
Zie ook Hoofdstuk 5.2. 

4.19.3 ONTKENNING VAN BEPERKINGEN DOOR WHIPLASH, OPS, BURNOUT EN ME 
In de 90-er jaren worden Nederlanders en whiplash-patiënten in de media jarenlang onafgebroken met onjuis- 
te, en opvallend suggestieve berichten misleid en ontmoedigd. Zie BULAGE 14. Hetzelfde is het geval met 
de publiciteit over Bumout en ME. De Raad van Toezicht van de Verzekeraars (met daarin onder meer on- 
streden Rechters van de Hoge Raad) liet toe, dat sommige assuradeuren patiënten laten schaduwen door De- 
tectives. Deze en andere groepen gedupeerden worden daardoor als verdachten gediscrimineerd en geïntimi- 
deerd. Ter illustratie: 

• Whiplash - zo laat Dr. J. Lok, medisch adviseur van Delta Lloyd in de Groningse Universiteitskrantvan 9 november 
1995 wetern - moet als syndroom te wordern beschouwd en niet als ziekte. "Een stijve nek kun je ook krijgen als je op 
de tocht zit." aldus Dr. Lok. 

• Twee RVU -tv uitzendingen in 1995 (BIJLAGE 3) tonen, hoe patiënten met de medisch aantoonbare beroepsziekte 
OPS (Organisch Psycho-syndroom, een ongeneeslijke hersenbeschadiging), door kwalijk handelen van hun verzeke- 
raars CS. werden beschadigd. 

• Uit 'Dossier 1850' en het boek van Anna Bridié blijkt dat ook overspannenheid of Burnout sterk in de taboesfeer ligt. 
Het komt regelmatig voor, dat maanden-, zelfs jarenlang door diverse medisch specialisten aan ziektesymptomen 
wordt onderzocht. Soms zelfs behandeld, zonder dat een medicus diens gezondheidstoestand aanvankelijk op over- 
spannenheid heeft getoetst. Met een grote kans dat andere deskundigen later met het grootste gemak zullen stellen: 
dat patiënt 'na de aanvankelijk moeilijk te duiden klachten, door zijn (psychisch) kwetsbare geaardheid hiermee onge- 
lukkig is omgegaan en daardoor inmiddels overspannen is geraakt'. Waarna niemand nog vraagt hoe die psychisch 
kwetsbare geaardheid zonder meting in het verleden als oorzaak uit de lucht is komen vallen. 

• RTL-4 komt op 13 januari 1996 met zogenoemde 'modeziekten'. Met deze titel wordt afgerekend met aandoeningen 
zoals FIbromyalgie (vanouds bekend als vorm van reuma). Bekkeninstabiliteit, ME en Whiplash. De meerderheid van 
de slachtoffers zegt dat de diagnose fout is geweest. De helft van hen vertelt dat de klachten door medici zijn gebaga- 
telliseerd. Een derde deel vertelt door artsen of specialisten ronduit te zijn uitgelachen. Voor, tijdens en na de uitzen- 
ding geen woord over de valse suggestie in de programmatitei. Een voormaiig huisarts is blijkbaar ingehuurd om 
uit te leggen dat 'modeziektes' niet zijn aan te tonen. Wat overigens blijl<ens medische handboeken grotendeels 
onjuist is. En dat voor hem daarmee de kous af is. Dr. Knipping, medisch psycholoog, mag uit onderzoek verklaren: 
dat deze patiënten kunnen leren omgaan met hun klachten (uitputting, pijn, en verminderde hersenfuncties) en beper- 
kingen, maar ze verdwijnen niet 

• Keuringsarts Simon Knepper is omstreden door telefonische thuiskeuringen voor ING/Movir. Hij deed er op 28 sep- 
tember 2000 nog een schepje bovenop. Met een paar obscuur of niet wetenschappelijk getoetste hypothesen: een 
Noorse collega zou hebben aangetoond, dat ME vooral door de vrouwelijke lijn in families en daarbuiten wordt ver- 
spreid door overgevoeligheid voor suggesties van de omgeving, literatuur en medici ... Vrouwen omhelzen de licha- 
melijke diagnose ... aldus Knepper. 

• Ron Buitenhuis schrijft op 27 januari 1996 onder de kop 'Vrouwen hunkeren naar chocolade'. Dat whiplash een nieuw 
medisch angstsyndroom is van de laatste maanden. Onzin, zo blijkt uit de Codex Medicus van tientallen jaren gele- 
den. Het kan nog gekker. Het januari-nummer 1996 van de ANWB-uitgave De Kampioen bericht over de hoofdsteu- 
nencampagne ter preventie van whiplash. Met de passage: "Het heeft nogal wat tijd gekost voordat artsen en verze- 
keraars whiplash erkenden. Tot voor kort werden de klachten, tot verdriet van de patiënten, vaak als psychische pro- 
blemen afgedaan." die de suggestie bevat dat whiplash nu wel erkend wordt. Met deze suggestie, die blijkens de 
slachtofferverhalen in dit rapport kennelijk onwaar is, wordt de zich verzekerd achtende lezers zand in de ogen ge- 
strooid. De ANWB levert zelf verzekeringen. 

Er zijn ook berichten die de waarheid niet verdoezelen. Die leidden niet tot een betere beoordeling van patiën- 
ten: 

• De Telegraaf, 10 februari 1996 meldt dat klinisch medisch psycholoog Prof. Dr. J. Benzing zal spreken 
over ME, MS (aandoening aan het centrale zenuwstelsel) en Bumout (frequent voorkomend bij mensen 
die hoofdarbeid verrichten en bij succesvolle werkende vrouwen). Artsen bagatelliseren volgens hem deze 
problemea 

• De Telegraaf, 17 februari 1996 schrijft dat de Centrale Raad van Beroep ME niet als arbeidsongeschikt- 
heid beschouwt. Ondanks dat deze aandoening sedert 1992 is opgenomen in de internationale classificatie 
van ziekten van de wereldgezondheidsorganisatie WHO. 

• Het blad Wetenschapsbeleid, maart 1996 bericht onder meer: '13.000 niet aangeboren ongevalshersenlet- 
sels per jaar. Een groot deel wordt naar huis gestuurd met blijvende cognitieve klachten. Nog steeds wordt 
gedacht dat cognitieve aandoeningen niets met de sturing vanuit de hersenen te maken hebben Je tanden 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -45- 

op elkaar zetten en flink zijn, je best doen, anders is het je eigen schuld. Maar dat is een blunder van de 
eerste orde, want dat komt ook uit het brein voort. De whiplash-discussie is daar een typisch voortvloeisel 
van. De maatschappelijke kosten zijn hoog. ' Het medium is na dit bericht opgeheven. 

• Dr. Swanink heeft de moeheid van patiënten in zekere mate kunnen metea Zoals uit eerdere berichtgeving 
bekend doen patiënten de grootste moeite om er bovenop te komea Toch slaagde slechts 4% van haar on- 
derzoekgroep daarin. 

• Brabants Dagblad, 20 maart 1996 bestrijdt de suggestie in die krant van medicus Dr. J. Lockefeer: als zou 
bij Posttraumatische Dystrofie (PD) de psychische achtergrond een rol spelea 

• AVRO-tv zendt op 26 maart 1996 uit over patiënt Sandra. Over 6 jaar ontkenning van haar ongeval- en 
coma-hersenschade na een zwaar verkeersongeval. Haar relaas is symptomatisch voor wat elke patiënt 
moet doormaken door medische fouten, slordigheden, of erger. Uit de verklaringen, de literatuur en media - 
uitingen (BIJLAGE 3) blijkt wat het slachtoffer met een ontkende aandoening moet doormaken. Als een 
aandoening of letsel ernstiger of ongeneeslijk is, worden een herkenbaar aantal stadia doorlopen 
(BULAGE 12). 

• ME, whiplash en psychische stoornissen worden door de Uitvoeringsinstellingen verschillend behandeld. 
Aldus een onderzoek van C. Rietbergen van het Verwey- Jonker Instituut. 

• Hoewel de media anders beweren blijken de meeste ME-patiënten momenteel nog steeds geen uitkering te 
ontvangea In 1998 volgen de zogenaamde 'erkenning' van whiplash. Asbestose en andere aandoeningen, 
maar wie nauwkeuriger kijkt en de gerechtelijke uitspraken volgt ziet dat de meerderheid van deze patiën- 
ten onverminderd een reële uitkering wordt onthouden . 

• Sociaal Verzekeringsgeneeskundige Cees Wagemakers rekent af met jarenlange misselijk makende woor- 
denspelletjes, die argeloze verzekerden zand in de ogen strooien. En zegt op 9 april 1997 in De Volks- 
krant: '... Van belang is slechts of de arts de klachten erkent, ook al bestaat er geen organisch substraat 
(meetbare afwijking). ... Niet de politiek bepaalt of ME-patiënten worden toegelaten tot de WAO, evenmin 
als de fondsbeheerder of de manager van de uitvoeringsinstelling. De arts blijft de eenzame eindverant- 
woordelijke voor de acceptatie van dit fenomeen. ' 

• In Trouw vraagt iemand zich op 7 augustus 1997 af waarom bij keuringen van patiënten het Handboek 
Arbeid en Belastbaarheid van Prof. Dr. J.H.B. Willems niet gebruikt wordt. 

• Op 8 juli 2000 worden wettelijke regels van kracht (schattingsbesluit) om de mate van arbeidsongeschikt- 
heid van moeilijk objectiveerbare beperkingen op een eerlijker wijze te bepalea Mede door het ontbreken 
van eenduidige protocollen is de problematiek niet opgelost. Zie Hoofdstuk 5. 

Terwijl in de media onophoudelijk wordt beweerd dat een groot deel van de chronische patiënten uiteindelijk 
wél worden uitgekeerd, is het steeds duidelijker: 

Patiënten met onder meer hersenletsel, nekhernia, zware rugklachten, hart- en vaatziekten, reu- 
ma/fibromyalgie/FM, ME, RSI, of met psychische aandoeningen en letsels zijn een speelbal van verzekeraars, 
keurders en Rechters. Met hun zogenaamde criteria en termen die met geraffineerde formuleringskunstjes 
worden uitgelegd zoals causaliteit, objectiveerbaarheid en beperkingen Zij worden met hun dossier in een 
vroeg stadium gebrandmerkt en in ruime meerderheid op betwistbare wijze en op dubieuze gronden arbeids- 
geschikt verklaard. Zie Hoofdstuk 5.2. 

4.19.4 TABOE OP PIJN OF ZIEKTE? 

Brabants Dagblad kondigt de VPRO-tv uitzending op 11 februari 1996 aan als een programma, dat laat zien 
hoe bedrijven en verzekeraars in gezondheidscentra (een soort fitnesscentra) proberen ziekteverzuim terug te 
dringen. En zieke werknemers zo snel mogelijk aan het werk te krijgen. In werkelijkheid blijkt het program- 
ma zich te beperken tot grote concerns die gezonde medewerkers gezonder proberen te krijgen. Van zieke 
mensen geen beeld. De bijdrage van de verzekeraar in de uitzending bestaat in de gemotiveerde suggestie: dat 
kleine bedrijven er baat bij hebben zich tegen 'ziekte-calamiteiten' te verzekeren. En passant merkt de direc- 
teur van het gezondheidscentrum op, dat hij uit de VS heeft opgepikt, dat het toch mogelijk moet zijn dat 
mensen met pijn gaan werken. Is dit het begin van een taboe op pijn? 

In 1996 startte de koepelorganisatie van patiëntenverenigingen een meldweek klachten over de in dat jaar in 
werking getreden Nieuwe Ziektewet. De resultaten waren zeer verontrustend. De tendens na de invoering van 
de nieuwe wet is, dat medewerkers uit angst voor repercussies vaak ziek aan het werk blijven. Of voordat 
herstel voltooid is weer op het werk verschijnen, en liever het woord ziek of dokter voorgoed uit hun woor- 
denboek schrappen. 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -46- 

4.19.5 DE CENTRALE RAAD VAN BEROEP ALS 'LEADING INDICATOR'? 
Verzkerden die het oneens zijn met een beslissing over een WAO-AVIA-uitkering door de Uitvoeringsinstel- 
ling kunnen daartegen bezwaar maken bij de Raad van Beroep. Na ongeveer eenjaar volgt een zitting, waarna 
uitspraak. Indien een der partijen het met de uitspraak oneens is kan deze beroep instellen bij de Centrale 
Raad van Beroep. Na ongeveer opnieuw eenjaar volgt de nieuwe zitting en uitspraak. 

Soms trekken gerechtelijke uitspraken de aandacht in de media. Zo blijkt op 12 oktober 1996, dat de Raad 
van Beroep voor een OPS-patiënt heeft vastgesteld: dat ondanks dat de klacht niet medisch objectiveerbaar is 
(opmerking auteur: of zou zijn?) deze niet meer aan het arbeidsproces kan deelnemen. 

Het is inmiddels duidelijk geworden dat de Centrale Raad een dergelijke uitspraak vrijwel nooit volgt. De 
Centrale Raad van Beroep heeft blijkens een honderdtal uitspraken geen boodschap aan de ziekte -definities 
van de Wereld Gezondheid Organisatie (WHO). Zodat zelfs zware ME- en whiplash-patiënten een billijke 
uitkering wordt onthouden. In tegenstelling met wat de media en de verzekeraars doen geloven. Deze en ver- 
gelijkbare ziektebeelden worden en masse uitgesloten van een uitkering. Dit kan niet los gezien worden van 
de toenemende kritiek dat de Centrale Raad: 

• zich vrijwel steeds van deskundigen bedient, die aandoeningen met een pathologische moeheid of chroni- 
sche pijn in de context van een verstoorde (sociale) autonomie niet erkennen. 

• zelfs een wél volgens huidige inzichten opgesteld deskundigenrapport niet blijken te kunnen of willen 
begrijpen, en ook dan te vaak een arbeidsongeschiktheidsclaim afwijzea 

Deze eenzijdige afwijzende beoordeling van claims komt particuliere assuradeuren, die zeker niet ruimharti- 
ger uitkeren dan een Uitvoeringsinstelling goed van pas. Als zodanig lijkt de Centrale Raad van Beroep een 
bevreemdende 'leading indicator in de verzekerings(medische) economie'. Zie onder meer ook 'Manifest' 25 
september 1997 en BIJLAGE 10. 

Advocaat Mr. P. Bogaerts zei daarover onomwonden: "De Centrale Raad van Beroep is heel deskundig in het hanteren 
van een zeer grof mes. Met dat mes worden mensen uiteindelijk afgemaakt. I-let wordt tijd dat mensen weten dat ze mas- 
saal worden geschoffeerd. Het maakt niet uit door wie je onderzocht wordt, neuroloog of psychiater ..." 

Tenslotte: 

1. Uit statistische en andere gegevens blijkt dat de helft van het aantal patiënten met aandoeningen kampt, 
die in de taboesfeer liggea Dit betekent, dat door de besproken ontkenningen de helft van hen grote kans 
loopt om nooit uitgekeerd te krijgen. 

2. Nader onderzoek is dringend gewenst. Om vast te stellen in hoeverre (ongevals)slachtoffers door de in dit 
rapport beschreven praktijken het post-traumatisch siresssyndroom (PTSS) oplopen, waarna ook zij ver- 
volgens worden/blijven uitgesloten van uitkering. 

3. Kan de publiciteitsreeks in dit hoofdstuk en in BIJLAGE 14 nog op toeval berusten? Het lijkt er op dat 
steeds meer vormen van ziek zijn geen uitkering meer kennen, of dat ziek zijn op zich taboe is. Zonder dat 
verzekerden hiervan vooraf bij verkoop van de polis zijn voorgelicht. 

4. Ongecontroleerde herdefiniëring van aandoeningen tast de uitkeringsrechten van verplicht arbeidsonge- 
schiktheidsverzekerden aaa Hierover wordt vrijwel niet gepubliceerd. De uitgelekte heimelijke Haagse 
lobby wordt blijkbaar sinds de zeventiger jaren onverminderd gevoerd (Zie 8.5.2). 

5. In contrast met voorgaande staaltjes van woordgoochelarij staat de heldere uiteenzetting van arts J.K. van 
Driel in Medisch Contact van 23 april 1999. Die aangeeft hoe het onderscheid tussen Ziektewinst en Ziek- 
teverlies op eenvoudige wijze kan worden bepaald. En hoe daarin het omslagpunt in nieuwe grenzen van 
de belastbaarheid, de zelfredzaamheid en de draaglijkheid van het privé -leven van een claimgerechtigde 
kunnen worden bepaald. Zie ook Hoofdstuk 12. 

4.20 WAT MOETEN COLLEGA'S EN WERKGEVER ANDERS? 

Met de ontwikkelde technologie en de schaalvergroting is de afstand tussen de mensen in de werktaken ver- 
groot. Daarmee is ook de onderlinge betrokkenheid afgenomen. Vroeger kon een de werkgever of een collega 
een miskende patiënt tijdelijk het voordeel van de twijfel gunnen door deze tijdelijk gedeeltelijk te ontzien. 
Vandaag is dat veel lastiger. Door verzekeraarwelgezinde media wordt maatschappelijke twijfel aan de ^- 
loofwaardigheid van patiënten gezaaid. Bovendien: Welke werkgever onderkent eventuele fouten van dok- 
ters, Arbodienst met arbeidsdeskundigen, ergonomen of arbeidstherapeuten? Met gevolgen voor de aanspra- 
ken van werkgever of werknemer? 

Werkgevers staan, mede door hun financiële betrokkenheid, argwanender tegen ziekte dan vroeger. En krijgt 
een zieke of letselschade -slachtoffer nog tijdens de beoordeling of behandeling te snelde omgevingsopinie 
tegen zich 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -47- 



Niettemin blijven werkgevers zich soms verbazen. Zoals het directielid van een groot nutsbedrijf. Die zijn 
teleurstelling kenbaar maakte over de rechtsgang bij de Uitvoeringsinstelling, die elke coulance in het interne 
personeelsbeleid aldaar doorkruiste. 

4.21 KORTINGTRUCS 

Diverse klachten duiden erop dat gedupeerde claimgerechtigden vaak het gevoel hebben voor zover er al 
schade uitgekeerd wordt, dat hierop onredelijke kortingen zijn toegepast. Enkele voorbeelden: 

• 'De rest ontvangt u van de Uitvoeringsinstelling '. 

• Er lijkt onredelijk te worden gekort op het loon en de bijkomende vergoedingen als grondslag voor de 
schadeberekening. 

• 'Door uw zwakke gestel had U uw werkzame leven toch niet kunnen voltooien'. 

• Het opgebouwde pensioenrecht wordt door het pensioenfonds verlaagd met als argumentatie: 'We hebben 
dit jaar de nullijn toegepast. Dat komt omdat de AOW is verhoogd Per saldo is het bedrag dus ongewij- 
zigd'. 

• Sinds u kinderen heeft werkt u halftime; U zult dus nooit meer een volledige dagtaak uitoefenen. 

• 'Omdat u vrouw bent zalu niet langer dan uw 50"" levensjaar werken '. 

• Huishoudelijke hulp hoeven wij niet te vergoeden, want uw man en kinderen zullen meehelpen. 

• Het bieden van zwijggeld. Tk, Hoofdstuk 7.3.9. 

Slachtoffers die zo op het verkeerde been gezet worden, moeten ook nog eens een deel van hun verminderde 
energie en geld besteden aan het laten vaststellen of er sprake is van onrechtmatigheid. En zo ja: deze op- 
nieuw proberen te laten corrigeren. Met of zonder deskundige hulp. Met of zonder tussenkomst van de Rech- 
ter. 

4.22 ONDERZOEK: ONDERBELICHTE OORZAKEN 

Inmiddels zijn er frequent berichten over een toename van maatschappelijk ongewenste toestanden in ons 
land. Zoals: 1 miljoen armen in die zin dat zij en hun kinderen geen normaal sociaal leven meer kunnen lei- 
den, een groot deel van de werkenden lijdt onder overbelasting door werkdruk en stress, er zijn 900.000 lichte 
tot zware depressieven, en er is toenemend fysiek of psychisch geweld. Psychische hulp blijkt voor velen 
technisch en financieel onbereikbaar geworden. 

De oorzaken blijven in onderzoeken veelal onderbelicht of onvermeld. De redenen die wél worden genoemd 
blijken soms afgeleide oorzaken, of verdoezelen de feiten. 

Zo ligt achter depressiviteit vaak overbelasting en of onverwerkt verlies. De oorzaak daarvan wordt meestal 
niet (h)erkend, niet bespreekbaar, laat staan aangepakt. 

4.23 BELANGENBEHARTIGERS EN RECHTSPREKERS 

Een groot en groeiend aantal belangenbehartigende en rechtsprekende instanties omringen verzekerden en 
gedupeerden met een rijk geschakeerd palet aan diensten. Zie BHLAGE 17. Zij propageren in hun doelste 1- 
ling gedupeerden te kunnen helpen bij klachten en geschillen. De werkelijkheid blijkt vreemd genoeg vooral 
omgekeerd. Zij blijken namelijk de gedupeerde wél veel inspanning, tijd - en soms ook veel geld - te kosten. 
Met nauwelijks of geen resultaat. Diverse instellingen suggereren in de doelstelling corrigerende invloed op 
misstanden. Waar regels soms tóch worden aangepast blijken het meestal lapmiddelen met nie uwe gebreken 
of ontsnappingswegen. 

Sommige organen rapporteren soms jarenlang over ernstige misstanden. Zij beschikken niet of nauwelijks 
over handhaving- laat staan sanctiemogelijkheden. Bij nader inzien blijkt er in al die gevallen sprake te zijn 
van relaties met de verzekeraars. Deze relaties zijn op het eerste oog verhuld. Deze organen functioneren vaak 
als vleugellamme instandhoudingssatellieten met af en toe cosmetische verbeterpogingen. Zie ook Hoofdstuk 
7.1.8. 
Hoofdstukken 7 en 8 gaan diep in op feiten en mechanismen. 

4.24 SCHADEREGELING EN REÏNTEGRATIE 

Jaarlijks kloppen ongeveer 167.000 werklozen en gedeeltelijk arbeidsongeschikten aan bij een reintegratiebureau om 
weer aan de slag te komen. Sommige van deze bedrijven steken echter vooral energie in het zo snel mogelijk incasse- 
ren van miljoenen aan belastinggeld. In plaats van aan het daadwerkelijk helpen van werkzoekenden. Driekwart van de 
cliënten van deze bureaus zijn dan ook ontevreden over de wijze waarin ze begeleid worden in hun terugkeer naar de 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -48- 

arbeidsmarkt. 

De reïntegratiebranche ontwikkelt zich dan ook steeds meer tot een slachtofferindustrie waar miljoenen euro's in on 
gaan, zonder dat mensen daadwerkelijk aan werk worden geholpen. Slimme ondernemers weten binnen de mazen van 
de wet hun eigen zakken flink te vullen en laten de werkzoekende in de kou staan. 

Tros-Radar, 5-09-05 

De laatste jaren zijn er naast de vanouds talrijke Arbodiensten (zie ook Hoofdstuk 5.4) en Schaderegelings- 
kantoren ook Reïntegratiebureaus ontstaan. Vaak is er sprake van een combinatie van deze activite iten, al 
of niet gekoppeld aan andere functies, waaronder arbeidsdeskundige dienstea Het begrip reïntegratie werd 
als de oplossing van arbeidsongeschiktheid gepropageerd. Verleidelijk lage verzekeringspremies, decht 
gecontroleerde subsidies, en veelbelovende slogans leidden in deze branches tot wildgroei. Met een veelheid 
van vertakkingen, structuur-, naams- en eigendomswijzigingen, het zich soms verschuilen achter een fagade 
van prominenten in de samenleving, tot zelfs inbreng van Justitie, en ook die van de Verzekeraars zelf. 
Onafhankelijke controle op de behandeling van uitkeringsgerechtigden door deze bureaus ontbreekt. Zoge- 
naamde zelfcontrole ontbreekt of is ineffectief. De publieke investeringen hebben nauwelijks resultaat Ook 
over de zogenaamde reïntegratie door private verzekeraars zijn veel klachten. Waar wél resultaten worden 
gemeld is het de vraag of betrokken uitkeringsgerechtigden niet tijdens de proeftijd of na een tijdelijk 
dienstverband als zogenaamd arbeidsgeschikte in de WW zijn beland. Van één groep van deze bureaus, die 
inmiddels van naam veranderd is werden schandelijke klachten bekend. Patiënten die door hun medische 
handicaps onmogelijk konden meedoen werden daartoe gedwongen en en tot onwillige, falende mislukke- 
lingen verklaard. 

Reïntegratiecliënten van UWV en de Centra voor Werk en Inkomen (werklo zen- of arbeidsongeschikten) , 
en de Sociale Diensten (bijstandsgerechtigden) zijn in overgrote meerderheid ontevreden over de reïntegra- 
tie. De mensen om wie het gaat, opdrachtgevers en ingehuurde organisaties hebben onvoldoende zicht op de 
aanpak. De effecten zijn achteraf moeilijk te bepalen. De miljoenen die besteed worden aan reïntegratie van 
werklozen en arbeidsongeschikten komen daarom meestal niet goed terecht. 

Op basis van de ervaringen met deze en andere bureaus is BIJLAGE 16 opgesteld. De bronnen geven be- 
langhebbenden inzicht in de praktijk van schadebehandeling van verzekerden bij langdurige of blijvende 
ziekte, of letselgevolgen. 
Meer over Arbodiensten (zie ook Hoofdstuk 5.4) en over Schaderegelaars in Hoofdstuk 7.3.3. 

4.25 DISCRIMINERENDE (REA-)ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN 

Voor gedupeerden die zich nog aan de oppervlakte van onze samenleving bevinden is het een bijna onmoge- 
lijke opgave om gewraakte praktijk zichtbaar te maken. Stella Braam nam grote risico's en leed mee toen zij 
onderdook in de onderkant van de arbeidsmarkt. Ook voor haar als insider was de wereld waarin honderd- 
duizenden werkende Nederlanders zich bevinden ontstellend. Zij schreef haar waarnemingen op in 'De blin- 
de vlek van Nederland' . Een overzicht: 

• Honderdduizenden mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt worden blootgesteld aan schadelijke 
arbeidssituaties in tuinbouw, confectie, catering, schoonmaak, schade -reiniging en in andere sectoren. 

• Er is hier sprake van ongeschoolde, onderbetaalde arbeid onder slechte arbeidsomstandighedea 

• Voor wie zich niet verweert is de toekomst uitzichtloos . 

• Wie zich verzet tegen overtreding van CAO-regels, Arbo-wet of Milieuvoorschriften wordt ontslagen of 
erger. 

• Vakbonden, arbeidsinspecties. Directies, leidinggevenden, uitzendbureaus weten daarvan, ontkennen, 
verschuilen zich achter merkwaardige procedure- afspraken of financiële motievea Of doen er niets tegen, 
bewandelen een omweg, maken merkwaardige vergissingen, of maken er bewust gebruik vaa Inzake on- 
kreukbaarheid worden openlijk twijfels geuit, maar die worden nooit bewezea 

• Bijgevolg vallen niet alleen uitzend- en oproepkrachten, maar zelfs vaste krachten op jeugdige leeftijd uit. 
Of worden in hun gezondheid levenslang beschadigd (zoals in genoemd boek: Abdel, Annet, Annie, 
Mies, Beppie, Gül, Yildiz, Jopie, Lisa en Affi). 

• Rug-, nek- en schouder- pols- en enkelbeschadiging en zijn daarbij schering en inslag. Het duurt onnodig 
lang of er verandert helemaal niets aan de oorzaak: de werksituatie en ontbrekende hulpmiddelea 

• Veel mensen die door deze situatie ziek worden of letsel oplopen, worden vervolgens unfair behandeld en 
krijgen geen uitkering. 

• Advocaten (zij beschrijft in haar boek de rol van Mr. Marjan Smit, Mr. Jos van der Lans, Mr. D. Regts) 
en Rechters laten het te vaak afwetea 



4. HET SLACHTOFFER EN DE TEGENKRACHTEN -49- 
• Slachtoffers glijden in het beste geval af in de bijstand en komen daar nooit meer uit. 

Misschien is het volgende citaat uit 'De blinde vlek' wel tekenend voor de situatie waarin de onze Rechtsor- 
de zich - wat betreft de zwakkeren in de samenleving - bevindt: 

'Ik heb er nog zo voor gewaarschuwd: de bewijslast, ' zegt Van der Lans in zijn nieuwe l<antoor. 'De rechter achtte het 
niet genoeg bewezen dat jullie het niet eens waren met de gang van zaken. ' 

'Hoe kan iemand met een tijdelijk contract of zonder contract zijn onderbetaling aankaarten?' vraag ik. Dat moetje, vindt 
de rechter, schriftelijk doen, liefst per aangetekende brief.' 'Dan raak je toch je baan kwijt?' 'Wat wil je dan?' vraagt de 
advocaat. 'Dat de rechter in deze gevallen minder nadruk legt op de bewijslast ' 'Een uitzondering maken? Dat is in strijd 
met de rechtsorde. ' 'Nu is er ook geen recht gesproken, ' zegt Guls dochter 'We zijn eigenlijk naïef geweest dat we in de 
rechter geloofden. ' ... 

Het boek van Braam verscheen in 1994. Sindsdien is er nauwelijks verbetering. Ook de in 2008 gebleken 
behandeling van medeburgers uit de EU door een aantal werkverschaffers is verbijsterend. Op de informatie- 
ve schappen van de Nederlandse bibliotheken staan deze en andere boeken stil. Zo lang die boeken staan zal 
er weinig veranderen. 



5 MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK 

"Uit mijn dossiers over de afwikl<eiing van de letseisctiade door WA-verzel<eraars biijl<t, dat 
tot op het moment van tiet ongeval gezonde mensen allerlei latente afwijkingen krijgen toe- 
bedeeld" 

(C. Bousardt, november 1974^ 

Prof dr. R. Braakman over de behandeling van ernstig hersenletsel. Over richtlijnen en pro- 
cedures stelt hij vast: "wij ervaren echter dat men er doorgaans niet naar handelt". Al uit het 
proefschrift van J.M.Th. Draaisma (Nijmegen 1987) bleek dat deze richtlijnen in de praktijk 
aan de laars worden gelapt. 

(Prof. dr. R. Braakman, afscheidscollege EUR 1992) 

"Ik ben een zwendel en corruptie op het spoor van misstappen en valse verklaringen in de 
medische- en gezondheidszorg - met bewijs - die het Nationaal systeem dermate ondermij- 
nen, dat het niet getolereerd kan en mag worden, dat het een en ander in de doofpot wordt 
gedeponeerd." 

(Brief van J.P. van den Wittenboer aan de toenmalige Staatssecretaris van Volksgezondheid, 

24 augustus 1993) 

"Met name de onafhankelijkheid van de specialist (bedoelt onder meer de door Rabobank- 
Interpolis eenzijdig aangewezen favoriete keuringsarts, die inmiddels 13 maal tuchtrechtelijk 
gestraft werd en inmiddels buiten de reguliere gezondheidszorg in privé-klinieken en - 
instituten opereert) is van groot belang, omdat dit voor u als verzekerde een waarborg moet 
betekenen voor de objectiviteit bij het vaststellen van uw arbeidsongeschiktheid. " 

(Drs. H.H.F. Wijffels, op 2 maart 1995 als Voorzitter Hoofddirectie Rabobank-lnterpolis) 

"Ex-Rechter en Kamerlid Dittrich spreekt duidelijke taal: 'Een aantal medische missers heb 
ik in de Kamer aan de orde gesteld. Daarin was sprake van tegenwerking door de medische 
maffia.'" 

(T. Kievits en M.T. Adriaanse in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 4 mei 2002) 

De meest vreemde meldingen kwamen binnen. Zo waren er behandelend artsen die hun patiënt vanwege de 
diagnose moesten adviseren het werk in hun zaak te staken. Of hun beroep op te geven, of soms elke vorm 
van werk te staken. Wat door deze werd opgevolgd. Waarna die arts kort daarop als een blad aan de boom 
van visie bleek te zijn veranderd, zodra de verzekeraar daar naar vroeg. 

De slachtoffers weten meestal niet dat zij bij ziekte of ongeval zelf een keuringsarts mogen voordragen. De 
keurder wordt hen meestal stilzwijgend door de verzekeraar opgedrongen. Ook waar iemand zelf een keu- 
ringsarts voorstelt wordt die arts, of de rapportage vrijwel altijd afgewezen als de uitkomst voor de verzeke- 
raar ongunstig is. Daarna kan de verzekeraar altijd nog met een eigen, zogenaamd onafhankelijke keurder, op 
de proppen komen. 

De medische wetenschap is uit haar aard niet zonder meer in staat om op een verzekeringsjuridische vraag 
eenduidig te antwoorden. Eventuele medische beperkingen hangen vaak samen met de arbeidsfiinctie. 
We gaan nu in op de zogenaamde normering en de bedroevend slechte communicatie tijdens controle - en 
keuringsonderzoekea Die blijkbaar zelfs onder de meest gunstige condities nauwelijks kans biedt op een juist 
oordeel. En hoe beroepsziekten in Nederland onderbelicht blijvea 

Talloze klachten gaan over het handelen van een wel erg groot aantal medici. Niet alleen volgens gedupeer- 
den, maar in toenemende mate ook van deskundigen, in de literatuur en in media -berichten. Óók over het niet 
aangeven waar de medische wetenschap nog te kort schiet. Of over docenten die voor hun studenten een 
vreemde draai geven aan de medische leer. Over bureaucratie, medische slordigheid, te vaak blijkende onge- 
ïnteresseerdheid en fouten. Over strijdigheden in de taakopdracht van artsen. Van artsen die hun kennis niet 
bijhouden, en anderen die lang bekende kennis botweg ontkennen. Over gesjoemel met keuringsexpertise. 
Over een zeer groot aantal keurings-, controlerend en adviserend (Arbo)artsen die, onder de dekmantel van de 
afwezigheid van een arts-patiëntrelatie, hun beroepseed en de wet mogen negeren. Vrijwel buiten elke contro- 
le. Ten gunste van de werkgever, de assuradeur en de eigen carrière. En ten nadele van het slachtoffer. 
We bespreken hoe het komt dat de medische keuringswereld nauwelijks is te stuiten. Hoe de zogenaamde 
eigen controle -organen van medici, en integere keurings- en andere artsen kansloos en passief blijken. En de 
gevolgen. 
Dit wordt begrijpelijker door de volgende factoren: 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -52 



1. Veel mensen kiezen het artsenberoep mede uit idealistische, dienende motieven. Jan Foudraine verwoordt 
op 29 oktober 1997 misschien wel de gevoelens van veel medici op de vraag: 'Bent u teleurgesteld in de 
psychiatrie?' 'Ja, ja, dat was vroeger al. Ik had een geweldige menselijkheid verwacht.' 

Tragisch genoeg glijden teveel van hen tijdens en na de studie af. Met subtiele stapjes. Door slordigheid, 
prestatiedruk, organisatorische en bureaucratische perikelen, financiële druk, verstrengeling, commercie, 
gebrekkig toezicht en controle, intimidatie en chanteerbaarheid. 

2. De medische wetenschap en opleiding staat blijkbaar onder grote invloed van marktpartijen als de verze- 
keraars en de farmaceutische industrie (Zie Hoofdstuk 8). Bijgevolg heersen bij medici teveel opvattingen 
die opgespannen voet staan met de medische leer. Een voorbeeld: zeer veel artsen hebben geleerd, dat het 
bij patiënten met posttraumatische dystrofie gaat om personen die daarvoor psychisch voorbestemd zijn, 
te lui om oefeningen te doen, klagers en zeurpieten (RTL5, 10 maart 2000). 

3. De medisch adviseur van de verzekeringsmaatschappij heeft een grote vrijheid van handelea En is niet 
gehouden aan uitspraken van behandelend artsen, keuringsartsen en van andere deskundigen (Nieuwsbrief 
1 van de Stichting GAOS). Het negeren van deze deskundige uitspraken lijkt meer regel dan uitzondering 
te zijn als het gaat om de assuradeur niet welgevallige (lees: evident langerdurende en omvangrijkere) 
schade. 

4. Behandelend artsen of specialisten worden vanaf het begin van hun carrière door een aantal verzekeraars 
in die gevallen niet serieus genomea Zij raken daardoor geïrriteerd en gefrustreerd, waardoor de verdere 
behandeling van de betreffende patiënt nadelig wordt beïnvloed (GOAS-nieuwsbrief 1). Het lijkt onver- 
mijdelijk dat artsen in hun verdere carrière vervolgens rekening gaan houden met dit ontwijkende ontken- 
ningsgedrag van deze verzekeraars. Bijgevolg komt de zuiverheid van de diagnostiek en de medisch- 
arbeidsdeskundige duidelijkheid bij nieuwe patiënten in het gedrang. 

5. Waar het medische behandelingsfouten betreft is het "de verzekeringsmaatschappij die een eventuele 
schade moet vergoeden grote druk uitoefent. Om fouten zoveel mogelijk weg te stoppen" (Prof. Smalhout 
in 'De zaak Stinissen'). En bij letselschades worden artsen regelmatig door verzekeraars geïntimideerd of 
omgekocht om dossiergegevens fragmentarisch of substantieel te vervalsen. Zo niet dan worden hen trage- 
re betaling of minder opdrachten in het vooruitzicht gesteld (Mr. P. Sieswerda in de Telegraaf van 24 sep- 
tember 2001 en daarna). Sommige artsen zijn zeer beïnvloedbaar, omdat ze voor een groot deel van hun 
inkomen en hun leefwijze afhankelijk zijn van een of meer verzekeraars. 

Vanwege de ernst en omvang van deze zaken, de gevolgschade voor de mensen die gedupeerd raken, vanwe- 
ge onverminderd vrijwel volledig ontbrekende of buiten werking gebleken correctie -mechnismen, en vanwe- 
ge de vele waargenomen vergeefs beproefde en uitgeputte rechtsmiddelen is de auteur als eerste in Nederland 
in 1998 gestart met het openbaar maken van namen van artsen en verzekeringsklachten. Zie BULAGE 15. Dit 
heeft bij vele andere gedupeerden tot herkenning geleid. En ook tot 13 tuchtstraffen voor psychiater Duinker- 
ke (zie Hoofdstuk 3.7.2). 

5.1 MEDISCH ZUIVER OORDEEL IN HET GEDRANG 

De verzekeraardominante context waarbinnen claimgerechtigden steeds weer medisch worden 'afgewerkt' bij 
diagnose, behandeling en keuring, leidt al gauw tot een bizarre carrousel. Veel artsen bejegenen claimgerech- 
tigden als verdachte. Met een onafhankelijke beoordeling en een zorgvuldige registratie maakt een arts zich 
bij de verzekeraars niet populair. Pogingen van de patiënt of helpers tot het vinden van oorzaak van de ziekte 
en het bereiken van herstel worden afgewisseld met absurde medische merkwaardigheden en vergissingen. 
Tot opzettelijke fouten toe. Overspannenheid wordt dan bijvoorbeeld vertaald in 'karakterzwakte'. Ernstige 
nekproblemen resulteren in een eindeloze reeks fysiotherapie. Of in jarenlange vergeefse bursitisbehandelin- 
gen aan de schouder, tot operatieve ingrepen toe. Waar hoofd- of nekletsels vaak gepaard gaan met chroni- 
sche vermoeidheid, slapeloosheid, hoofdpijn en duizeligheid wordt dit afgedaan als labiel gezeur. Hersen- 
kneuzing wordt veelal genoteerd als hersenschudding of een vage andere omschrijving. Een reeks reële fysie- 
ke en psychische klachten wordt zo bijvoorbeeld jarenlang symptomatisch behandeld. Van chronische uitput- 
ting (overspannenheid) van de patiënt zou eerst de objectief juiste oorzaak moeten worden vastgesteld. Ook 
als dat de (opdrachtgever van de) onderzoekend medicus dat niet goed uitkomt. 

Hoe kan dit? Allereerst is het voor een medicus niet prettig dat de reguliere medisch leer geen oorzaak opb- 
vert. Ook is het frustrerend om met eerdere fouten te worden geconfronteerd. Met de kans om daarop te wor- 
den aangesproken. Aansprakelijkheidsverzekeraars oefenen grote druk uit om bij fouten te zwijgen. Het lijkt 
in het belang van betrokken behandelaars om informatie daarover dan zoveel mogelijk te verhullen. De carri- 
ère en het inkomen van artsen van wie het werk onder invloed staat van schadeverzekeraars is niet altijd ge- 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -53- 

baat bij een zuivere interpretatie van de medische leer. De arts die een medische of keuringsfout van of fraude 
van een collega onder ogen krijgt zal dat op papier nooit laten blijken. En probeert zich daarvan zoveel moge- 
lijk afzijdig te houden. En zich voor de claimgerechtigde in vaagheden hullen. Geld speelt vrijwel altijd de 
hoofdrol bij arbeidsongeschiktheid en letselschade. Vooral naarmate het om meer geld in de vorm van een 
groter percentage en/of een groter aantal uit te keren jaren gaat. De behandelend arts, en meer nog de medisch 
keurder en de medisch adviseur in dienst of in opdracht van een verzekeraar moet twee tegenstrijdige belan- 
gen dienen: 

1. Een tevreden opdrachtgever. Dat betekent nieuwe keuringsopdrachten., een goede functiebeoordeling, 
passend inkomen, functiebehoud, en mogelijk promotie. En dat vraagt ook om niet uit de toon vallen. 
Door enerzijds tenminste evenveel afwijzingen van een uitkering als zijn collega. De meeste artsen heb- 
ben daar onder het excuus van de afwezigheid van een behandelrelatie weinig moeite mee. 

2. Anderzijds zou de arts moeten handelen in het belang van de patiënt. 



Zo wordt begrijpelijk waarom in medische dossiers door behandelend artsen al ongetoetste niet-medische 
suggesties over de houding, de leefwijze, de thuissituatie, de werksituatie, de zorgen van een claimgerechtig- 
de, over de oorzaak van gezondheidsklachten, of de to edracht van een ongeval worden genoteerd. En door 
een collega-medicus onbekritiseerd blijven. Of, al dan niet met nieuwe interpretaties of toevoegingen, worden 
overgenomen. Betreft het medisch minder scherp te duiden klachten (zie paragraaf 5.2), dan wordt het dossier 
gaandeweg vervuild met persoonlijke interpretaties zodat een latere zuivere medische diagnostiek vertroebeld 
wordt. Dan ligt een passende en zorgvuldige therapie niet meer voor de hand. De meeste artsen die in een 
later stadium voor het eerst met die patiënt in aanraking komen, nemen de eerdere bevindingen van collega's 
liefst voor waar over. Die informatie beïnvloed hun houding. De claimgerechtigde die van dit alles geen weet 
heeft voelt zich onprettig en niet serieus gpnomen, waardoor geleidelijk de vertrouwensrelatie onder druk 
komt. Wie vervolgens het eigen dossier onder ogen krijgt gelooft zijn ogen niet, en is dan vaak te laat. Stuit 
op feiten, suggesties, fouten en interpretaties - in medische en niet-medische zin - die deels zelfs voor des- 
kundigen volstrekt onbegrijpelijk zijn. Wordt een inkomensverzekeringsclaim met deze informatie behandeld 
dan is, zelfs als er niet opzettelijk zou zijn geknoeid, een conflict onvermijdbaar. De fouten in het dossier zijn 
in dat stadium nauwelijks nog te corrigeren. De claimgerechtigde wordt medisch en materieel de dupe. 

5.1.1 APPARATENGENEESKUNDE? 

Op 12 maart 1996 meldt een dagblad dat de 'somatische' (apparaten)geneeskunde, die met dure diagnosti- 
sche middelen ziektepatronen vaak slechts zou bestendigen. Waarbij van een relatie tussen arts en patiënt op 
voet van gelijkheid geen sprake is. En in tegenstelling daarmee de psychiatrie, waar juist samen met de pati- 
ënt oorzaak en therapie zou worden nagestreefd. Men pleit voor een betere samenwerking tussen beide be- 
roepsgroepen. Veel gedupeerden maken melding van een nogal botte ontkenning van de klachten door huis- 
arts of specialist. Nadat onderzoek en meting niet tot een diagnose leidden. Sommige deskundigen beweren, 
dat dit te maken zou hebben met de 'orgaangerichte' opleiding van de huisarts: Als niet is aangetoond, dat een 
orgaan van iemand ziek is, kan er niets zijn, kan ik als medicus niet helpen, lijkt de gedachte. 
Bij nader inzien blijken vaak totaal andere zaken een rol te spelen. 

5.1.2 THERAPIE STRIJDIG MET DIAGNOSE 

In de taakomschrijving van de huisarts staat met zoveel woorden, dat de huisarts de patiënten zelf moet advi- 
seren over de gevolgen van de aangetroffen aandoening op hun werk. Tegelijkertijd adviseert de KNMG aan 
behandelend artsen hun patiënten toch vooral geen (schriftelijk) oordeel te geven over hun arbeidsgeschikt- 
heid. Zij beperken zich - om niet tuchtrechtelijk te worden aangeesproken - tot behandeling. De in 1998 
voorgestelde code samenwerking bij arbeidsverzuim impliceert: zwijgen naar de patiënt of spreken met twee 
monden naar de patiënt én naar anderen wat betreft de mogelijkheid om wel of geen therapeutisch werk te 
doen! Op die wijze wordt patiënten door behandelend artsen en masse zuivere informatie over hun situatie en 
hun herstel onthouden. Waardoor zij (grote) schade (kunnen) opbpen. 

Artsen die een keuringsopdracht aanvaarden hebben een ander beoordelingsscenario. Waarbij een objectieve 
vertrouwensrelatie met, en het belang van de patiënt, in het gedrang komt. En uiteindelijk het carrière- 
/inkomensbelang van de keurend arts blijkbaar te zeer de overhand krijgt. 

5.1.3 HIATEN IN KENNIS EN METINGEN 

Patiënten zijn zich niet bewust van de beperkingen van de medische wetenschap. De brede publiciteit over 
(vermeende) nieuwste medische kunststukjes werkt dat in de hand. Desondanks kunnen niet alle menselijke 
'defecten' medisch worden opgespoord en hersteld. Onprettig als het je overkomt maar begrijpelijk als je het 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -54- 

weet als artsen niet kunnen helpen. Het lukt de arts vaak niet om patiënt in een dergelijke situatie duidelijk- 
heid geven met woorden als 'In mijn vakgebied zie ik geen oplossing' of 'Ik weet niet naar welke medische 
collega ik u nog kan verwijzen'. Dan ontstaat ruimte voor gedachten als 'ik word niet serieus genomen' of 'ik 
me zeker maar wat in' . 

Erger wordt het als artsen of specialisten de ontwikkelingen in hun vak niet bijhouden en patiënten met ach- 
terhaalde kennis afschepen. Soms zijn medici juist wel op de hoogte van recente medische inzichten, maar 
doen alsof zij daar niet van weten. Bij zogenaamd minder bekende ziektebeelden worden er aan de patiënt 
opeens vragen gesteld of opmerkingen gemaakt over de jeugd, het huwelijk, het werk, de buurt. Soms merkt 
de patiënt pas later dat een suggestie als het zit niet goed met het privé -leven bij een of meer artsen hebben 
postgevat. Zonder dat deze daar ooit met hen over sprak. Het komt voor dat artsen die 'informatie' uit hun 
netwerk(en) verkregen. Zoals de huisarts die op zijn vaste koffieadres 'uitstekend' op de hoogte bleef van de 
dorpsroddel. In gevallen als deze, treedt de arts niet alleen buiten zijn expertise, grote kans dat die ongetoetste 
veronderstelling ook nog foutief is ! 

Zo worden mensen door medici vaak zonder onderzoek afgescheept. Aandoeningen, waarvan de oorzaak 
medisch is bewezen worden vreemd genoeg dagelijks door vele artsen ontkend. 

Te vaak laten artsen bijvoorbeeld onderzoeken naar bloed-, urine-, speeksel- en botstructuren achterwege, 
werken die tegen, of stellen die uit. Nulmetingen ontbreken vrijwel altijd, vergelijkingen te vaak. Het is in- 
middels duidelijk dat dit verband houdt met de voorkeur van verzekeringen om schade te beperken. Vermeen- 
de of feitelijke oorzaken van ongevallen en rampen, van gevaarlijke leef- en/of werkomgevingen (beroepsziek- 
ten), of ongewenste effecten van medicijnen kunnen zo buiten beeld blijven. 

Het ontwikkelen van verbeterde medische oordelen in de toekomst verloopt vaak moeizaam. Medische we- 
tenschappers hebben vaak moeite met het samenwerken met andere wetenschappers en therapeuten. Vooral 
als het gaat om het vinden van oorzaken van (beroeps)ziektebeelden en therapieën. Beloning en carrière- 
perspectieven zijn mogelijk een belemmering 

5.1.4 8 DODEN PER DAG DOOR NALATIGHEID, SLORDIGHEID EN 

ZELFOVERSCHATTING 
In 1997 melden Volksgezondheid-Inspecteurs Lens en van der Wal dat een op de twintig artsen van Noord- 
Hollandse ziekenhuizen slecht functioneerde . Dat zou ook voor de rest van ons land gelden. Dat percentage 
geldt, blijkens hun boek Problem doctors, a Conspiracy ofSilence, ook voor huisartsen. 
De cijfers m.b.t. medische fouten zijn niet eenduidig: 

• In 1993 schat dermatoloog Dr. J. van Everdingen dat er jaarlijks tussen de 850 en 1.800 mensen sterven 
aan de gevolgen van medische handelingen. 

• In 1997 schat Dr. Mr. W.G. Verkruisen het jaarlijks aantal vermijdbare medische letsels daarentegen 
op 25.000, waarvan eveneens vermijdbaar 3.000 patiënten overlijden. 

• In 2008 concludeert SIN-NL (Slachtoffers Iatrogene Nalatigheid - Nederland) dat op basis van gegevens 
van buitenlandse onderzoeken jaarlijks in Nederland circa 8000 mensen overlijden en circa 8.000 in- 
valide raken door medische fouten in ziekenhuizen Dit betekent 20 doden en 20 invaliden per dag. En 
dat ongeveer 10% van de opnames in ziekenhuizen gepaard gaat met een medische fout. Hiervan is 1% 
ernstig, dat betekent invaliditeit of overlijden. 

Over fouten van huisartsen of andeie gezondheidszorginstellingen is niets bekend. Onbegrijpelijk. 

Jaarlijks is het aantal medisch onnodige doden dus een veelvoud van het aantal van 700 dodelijke verkeers- 
slachtoffers. 

Van de deze medische doden komen er slechts een fractie: 300 voor de tuchtrechter. De Amsterdamse officier 
van Justitie C. Hermans ziet dat er slechts een handvol aan het OM wordt doorgegeven. In de medische we- 
reld volgt te vaak een verklaring van natuurlijke overlijden na twijfelachtige handelen 

Over 1995 zijn aan de Inspectie van de Volksgezondheid niet meer dan 133 calamiteiten in ziekenhuizen, 
waarvan 35 met dodelijke afloop gerapporteerd. De Inspectie klaagt intussen over het onder haar eigen 
supervisie onvoldoende inzicht in de werkelijke omvang van medische fouten. Ziekenhuizen zijn inmiddels 
weer verplicht om alle calamiteiten (ernstige medische fouten en ongevallen) aan de Inspectie te melden. 
Maar daar komt niets van terecht: het begrip calamiteit wordt rekbaar opgevat. De realiteit is ook dat de In- 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -55- 

spectie na nieuwe wetgeving niet meer verplicht is zich met individuele klachten bezig te houden, maar daar- 
toe wél de vrijheid heeft. En daarvan lange tijd geen gebruik maakte. Zodat mede daardoor het inzicht in de 
kwaliteit van de gezondheidszorg geheel is verloren. Hoofdstuk 7.2.7 gaat daarop dieper in. 

'Ik schaam mij als medicus' citeerde de Telegraaf anesthesioloog Prof. Dr. B. Smalhout over vele tientallen 
gevallen van medische fouten, die hem onder ogen kwamen. Negen van de tien gevallen is te wijten aan nala- 
tigheid, slordigheid en overschatting van het eigen kunnen van de betreffende medicus. De fouten waar hij 
over spreekt betreffen alle klassieke, eenvoudig diagnosticeerbare ziektebeelden, en fouten doordat patiënten- 
gegevens niet goed worden overgedragen. Vaak nemen collega-artsen eerdere blunders zonder onderzoek of 
controle over. 'Patiënten lijken stukwerk geworden' zo stelt hij. Wie zich vandaag als arts nog voor de pali- 
entrelatie interesseert behoort tot de lagere kaste in de medische hiërarchie. Smalhout werd cndanks of juist 
vanwege zijn steeds weer onderbouwd kritische instelling door de medische wereld als non-valeur en charla- 
tan bestempeld (Zie Hoofdstuk 9.6). 

Op 23 maart, 30 maart, 6 en 13 april 1996 zijn in die krant de ongelooflijke diagnosefouten bij Karel Korpo- 
raal, Barbara ter Beek, Igna Pieterse en Nicolette Borst beschreven. De laatste drie met dodelijke afloop. In 
geen der gevallen kon er zelfs maar een excuus van de betreffende artsen af. 

Een uitzondering ten goede volgt na de calamiteit met dodelijke afloop voor een vierjarig kind. Prof. Dr. B. 
Smalhout wijst in daaraan gewijde uitzending op het veelvuldig onderschatten van hoofd- en hersenletsels 
door artsen. Zie ook paragraaf 5.1.5. Vier artsen worden daarvoor gestraft. Een ervan spreekt in de KRO-tv 
uitzending op 4 juni 1996 buiten beeld zijn verontschuldiging aan de ouders uit. 

De 'behandelingskwaliteit' van ziekenhuizen komt naast medische fouten ook onder druk door een te lage 
personeelsbezetting. De hygiëne aldaar komt ook vaker in het nieuws. Dat laatste mede door krappe budget- 
ten en gebrek aan controle op de wet in de schoonmaakbranche. Zo bleek al uit het boek De blinde vlek van 
Nederland van Stella Braam. 

Inmiddels hebben de Nederlandse Zorgverzekeraars een landelijke databank geïnstalle erd met daarin de art- 
sen met wie het contract is verbroken. Omdat ze slecht werk leveren, frauderen, afspraken schenden, vertrou- 
wensrelatie met patiënten schenden, slecht bereikbaar zijn, ofwel zich onbeschoft gedragen. 

5.1.5 'MILDE' KLACHTEN 

Ook neuropsycholoog Prof Drs. J.T. Matser, bekend van zijn onderzoek onder boksers wijst eind juli 1996 op 
de mogelijk ernstige gevolgen, bij zijwaartse, zware stoten tegen het hoofd. Omdat het ceiebrospinale vocht 
maar een beperkte bescherming biedt kan het hersenweefsel beschadigen als de buitengebieden van de herse- 
nen de draaibeweging van het hoofd niet meteen volgen. Ook zonder onmiddellijke bewusteloosheid klappen 
de hersenen tegen de schedel: cellen en raken beschadigd en er kunnen bloedingen en vochtophopingen 
ontstaan. Chronische hoofdpijn-, duizeligheids- en geheugenklachten, en epilepsie, traagheid van begrip, 
verandering van persoonlijkheid en motoriek, tot Parkinson-achtige aandoeningen blijken dan voor te komen. 

Ook Prof. Dr. Je 11e Jolles meldt op 1 juni 1996 dat mensen met mild hersenletsel er vaak kwalijk aan toe zijn. 
Hun problemen worden onderschat. De dokter blijft maar roepen: 'Er is weinig aan de hand. ' 

Tot de ons bekende slachtoffers en niet meer werkzamen behoort een aantal personen met in de loop der jaren 
geleidelijk toegenomen nekproblemen. Vooral vrouwen. Er is voor hen geen hulp met redelijke kans op her- 
stel meer mogelijk. Het komt voor dat artsen naar deze klachten in het geheel geen onderzoek doen. Waar dit 
wél plaatsvond lijkt het alsof patiënten jaren geleden door slordige, onjuiste of verzwegen diagnose niet de 
juiste therapie of gedragswijze aangeboden kregen. Met voor hun leeftijd al grote beperkingen. Ze praten er 
nauwelijks over, willen de ander niet teleurstellen, niet tot last zijn. Steeds verder worden intussen hun mobi- 
liteits- en levensmogelijkheden beperkt. Met bijgevolg een verhoogde kans op vroegtijdige aftakeling. Onno- 
dig, te vroeg, of onnodig ernstig. 

5.2 KLACHTEN NIET DUIDBAAR? 

1. Niet verklaarbare klachten 

Voor een belangrijk deel van de patiënten die zich tot de medische sector wenden wordt geen tastbare 
verklaring van een ziekte- of letselbeeld gevonden. Er wordt dan geen substraat (laboratorium- of foto- 
afwijking) gezocht of gevonden voor de ervaren pijn, moeheid, duizeligheid, etc. De (verzeke- 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -56- 

rings)medische wereld heeft daarvoor een scala van aanduidingen: men spreekt van niet-objectiveerbare 
klachten, substraatloze klachten, onbegrepen lichamelijke klachten, functionele klachten, aspecifie- 
ke, psychosomatische klachten, psychogene klachten en dergelijke. 

2. De diagnose 

Te vaak krijgen patiënten niet duidelijk te horen dat er geen medische verklaring is gezocht of gevon- 
den, maar worden ze met een zogenaamde pseudo -diagnose, ook wel verlegenheidsdiagnose, vage di- 
agnose of waarschijnlijkheids diagnose naar huis gestuurd. Afhankelijk van het onverklaarde klach- 
tenbeeld spreekt men bijvoorbeeld van een 'prikkelbare darm' of 'stress' en gebruikt dan vaak de naam 
van het bijbehorend zogeheten (neurasteen) syndroom. De patiënt is daarmee niet geholpen, weet niet 
wat te doen, voelt zich niet serieus genomen. Sommigen beginnen daarom een speurtocht in het medisch 
en alternatief circuit op zoek naar een oplossing. Tegen hoge kosten, en veel inspanning en teleurstel- 
ling. Meestal namelijk zonder resultaat. Ze worden er vaak zieker van. 

3. Naamgeving en voorbeelden 

In algemene zin spreken en schrijven artsen dan over een ongedifferentieerde somatoforme stoornis, 
somatisatie of bijvoorbeeld psychomatose . Deze etiketten worden geplakt op bekkensyndroom, bumout, 
CVS, depressie, fibromyalgie, ME, PTSS, RSI, whiplash, etc. 

4. Mode? 

Deze aandoeningen worden vaak met een nieuwe, modieuze naam aangeduid. Overspanning heet bij- 
voorbeeld nu vaak bumout. Daarmee wordt de suggestie gedaan dat het om een nieuwe aandoening 
gaat, iets van deze moderne tijd. In werkelijkheid zijn klachtenbeelden als deze al sinds medische men- 
senheugenis bekend. 

5. Vermeend psychisch verband 

Op grote schaal veronderstellen medici een verband tussen de klachten en de hersenen en of de psyche. 
Sommigen veronderstellen de hersenen of de geest zelf als oorzaak. Met allerlei vormen van gedragsthe- 
rapie, klachtenonafhankelijke ergotherapie, en vaak ook psychofarmaca tracht men dan met wisselend 
effect de klachten weg te nemen. Bij onderzoeken naar resultaten op korte termijn blijkt meestal een 
beweerde verbetering op te treden. Terwijl op langere termijn het resultaat beperkt blijft, of terugval op- 
treedt. Bij gebruik van medicijnen blijken gewenning en of afhankelijkheid, maar vooral de dosering en 
optredende bijwerkingen een probleem. Om nog te zwijgen over gesjoemel bij het toelaten of voor- 
schrijven van medicijnen. 

6. De schuldvraag 

Deze klachten worden niet alleen door de media vaak als 'psychisch' of 'tussen de oren' geduid, ook 
medici suggereren veelvuldig cngefundeerd een premorbide karakterstructuur. Of een psycho-sociale 
achtergrond, tot zelfs ziektewinststreven. Eigen schuld of simulatie. Dergelijke etikettering verkleint 
voor deze patiënten de terugkeerkans naar een draaglijk leven met duurzame, draagbare arbeid. Door dit 
stigma gaat de patiënt zich zieker voelen. Duurt dit langer dan dreigen depressieve of traumatische 
symptomen. Deze worden vervolgens te gemakkelijk 'verklaard door' of 'geweten aan' de thuissituatie 
of het karakter. Waarbij de onbegrepen lichamelijke klachten als daaruit 'logisch' voortvloeisel worden 
opgevat. Daarmee is een absurde vicieuze cirkel gesloten. Gelukkig zijn er onderzoeksresultaten die de- 
ze onzinnige, onbewezen verklaringen op de helling zetten. 

Psycholoog Gerbrig Versteegen in het AZG stelde in 2001 over een periode van 24 jaar vast dat onder- 
zochte chronische whiplashpatiënten niet werden gekenmerkt door psychisch ingrijpende gebeurtenissen 
vooraf. En evenmin over een 'bijzondere' persoonlijkheid bleken te beschikken. Voor hen in ieder geval 
geen aanwijsbare 'eigen schuld'. 

7. Verzekeringsclaims 

Veel verzekeringsclaims bij wezenlijke arbeidsbeperkingen door aandoeningen of letsels komen niet tot 
uitkering. Slechts medisch bekende en 'erkende' afwijkingen en aandoeningen zijn gedekt. Ook letsels 
zélf worden vaak niet (ond)erkend. Slachtoffers uit de Bijlmer, Enschede, Volendam, veel uitgezonden 
militairen uit actiegebieden, en verkeersslachtoffers kunnen daarover meepraten. Ook patiënten die na 
letsel te vaak onopgemerkte, verdoe ze 1de of gebagatelliseerde angst- of stressstoornissen en depressies 
hebben staan er slecht voor. 

8. Lacunes in medische wetenschap 

deze klachtenbeelden blijven voorlopig onverklaard omdat de medische wetenschap die niet eenduidig 
heeft kunnen diagnosticerea Effectieve behandeling en actieve genezing zijn niet mogelijk. Symptoom- 
bestrijding kan soms verlichting brengen. 

Zo zijn aandoeningen als astma en maagszweer inmiddels medisch wetenschappelijk verklaard en be- 
handelbaar en zal niemand die patiënten nog verdenken van een slechte leefstijl, een zwak sociaal mili- 
eu, een 'zwak karakter', andere vormen van 'eigen schuld' , of simulatie . 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -57- 

Dr. Knottnerus van de Gezondheidsraad schrijft in 2000: Het nog ontbreken van kennis over een ken- 
merkend pathologisch of fysiopathologisch substraat betekent niet dat er géén sprake is van een ziekte 
of aandoening. Dooreen 'klachtensysndroom' te plaatsen tegenover ziekte wordt een valse tegenstelling 
gecreëerd. 

Zie ook Hoofdstuk 4.19. 

5.3 BEROEPSZIEKTEN 

In bijna alle Europese landen en ook in de VS kent men het principe van het 'risque professionnel'. Men kan 
aanspraak maken op een hogere uitkering als de ziekte op de officiële beroepsziektelij st voorkomt. 
In Nederland is dat niet zo. De klinische arbeidsgeneeskunde staat in Nederland in de kinderschoenen. Pas 
als de ziekte in hoofdzaak het gevolg van het werk is, en de werkgever niet aan zijn zorgplicht heeft vol- 
daan, kan de werkgever aansprakelijk worden gesteld. Juridisch-verzekeringsgeneeskundig spreekt men 
over een beroepsziekte als deze mono -causaal door het werk of door arbeidsomstandigheden is veroorzaakt. 
In beginsel kan dan alle financiële schade verhaald worden. Dat is geen eenvoudige zaak. Het aantonen van 
monocausale beroepsziekten (met bijvoorbeeld als enige oorzaak: het werk) is voorlopig vrijwel onmogelijk. 
Beroepsziekten zijn nog onvolledig gedefinieerd. Pas als ze zijn aangetoond moeten ze door de arbodienst 
worden gemeld. Dat gebeurt dus vrijwel nooit. Zo blijft in Nederland het inzicht in de aard en het aantal 
beroepsziekten bestaan. 

Spreekt men over preventie dan worden ook aandoeningen bedoeld die mede door het werk worden veroor- 
zaakt. Herkenning, erkenning en behandeling laten nog op zich wachten. Door het vrijwel ontmantelde soci- 
aal stelsel komt er in Nederland meer aandacht voor beroepsziekten. In de toekomst zal een arts of specialist 
bij een langer durende aandoening altijd vragen naar het werk dat een patiënt verricht. Daarmee is de aan- 
toonbaarheid en de registratie nog steeds niet verbeterd. 

Bij extrapolatie uit buitenlandse cijfers komt men in Nederland tot 25.000 gevallen van beroepsziekte per 
jaar. Elk jaar komen er meer dan 10.000 nieuwe gedupeerden met letselschade . Ongeveer één op de drie 
werknemers in de WAOAVIA is arbeidsongeschikt door een beroepsziekte of een bedrijfsongeval. 

Bijna de helft van het aantal beroepszieken kampt met RSI-klachten (repeterend werk). Anderen hebben 
door hun werk OPS (schilders, drukkers en spuiters), rugklachten, PTSS, bumout (dienst- en zorgverbnende 
beroepen), schimmelaandoeningen, lawaaidoofheid, allergie en eczeem (metselaars, kappers, stylisten), in- 
fectie (rioolwerkers), de ziekte van Lyme (bosarbeiders) kapotte knieën of hernia (stratenmakers), astma en 
longaandoeningen (kaswerkers, voormalige asbestwerkers), longaandoeningen (lassers) of kanker (werkers 
in de rubberindustrie). De tussen haakjes genoemde beroepen zijn voorbeelden. 

Nieuwe WIA zet slachtoffers arbeidsongevallen en beroepsziekten in de kou 

De WIA strookt niet met internationale verdragen over sociale zekerheid. Om dit probleem op te lossen 
dient de regering een betere voorziening te treffen voor arbeidsongeschikten ten gevolge van een bedrijfson- 
geval of beroepsziekte. Aldus Prof. Mr. Frans Pennings in zijn oratie 'Nederland Gidsland?' 

5.4 ARBODIENSTEN ONDER COMMERCIËLE DRUK 

Als Wim Rutjes 42 jaar heeft gewerkt krijgt zijn vrouw bors tk anker. H ij verzorgt hij haar zoals een goed echtgenoot past. 
En raakt overspannen. De bedrijfsarts van de Arbodienst heeft daar zijn twijfels over. "Komt u maar op controle ter ver- 
antwoording." "Mijn vrouw is vandaag overleden." "Komt u dan op donderdag?" "Dan wordt ze begraven."... (Argos, 9 

september 1998) 

Rob de Vries, Manager van een Arbodienst (de naam Maetis wordt in beeld gebracht) zegt voor de tv-lkon op 26 septem- 
ber 2000 onder meer: 

"... Dat vind ik ook de grote uitdaging voor de Arbodienst. Om dokters niet medisch te laten denken, zal ik maar zeggen. 
Ik zeg wel eens: Je hebt de dokter nodig om eigenlijk te zeggen 'Uw probleeem is eigenlijk niet medisch'. " 

Arboartsen verrichten tegen vergoeding werk voor je werkgever. Hun belang is dus dat van je werkgever. Je kunt toch 
niet met droge ogen geloven, dat een dergelijke arts - de goeden niet te nagesproken - op enigerlei wijze betrouwbaar is. 
(Nieuwsgroep nl. juridisch 1 2-8-01 ) 

De bedrijfsarts staat met de arbeidsdeskundige onder grote commerciële druk. Binnen Arbodiensten is sprake 
van misstanden door de volgende factoren: 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -58- 

• De Arbodiensten zijn commerciële bedrijvea Medewerkers van Arbodiensten richten zich sterk op hun 
opdrachtgevers (de werkgevers) voor de continuïteit van hun dienst en hun carrière {goede beoordeling 
door hun cliënten). 

• Werkgevers (uitgezonderd misschien zeer ruimdenkende grote) hebben nog te weinig oog voor preventie: 
Men denkt eerst aan een laag verzuim. In de nu geldende Arbo-wet heeft de werkgever geen verslagplicht 
meer. Slechts een vage meerjarenplan-plicht volstaat 

• Het inhuren van Arbodiensten voor preventie is geen wettelijke verplichting. Vooral in kleine en middel- 
grote bedrijven wordt bij schadelijke arbeidsomstandigheden laat ingegrepen en wordt nog te weinig aan 
preventie gedaaa Sancties in de vorm van boete kan een Arbodienst alleen opleggen bij direct gevaar, ze 
zijn dan nog laag en daarom een farce. Verder is er alleen . . . een waarschuwing mogelijk. De wetgever 
'denkt' dat preventie meer aandacht zal krijgen nu de werkgevers het in de eigen bijdrage aan verletkosten 
en premiehoogte gaan merken. De werkgevers hebben kritiek op de weL 

Het belang van de werknemer komt op de tweede plaats. Talrijke media -uitingen, verklaringen bij de klach- 
tenlijnen en de Stichting Werkgroep 1970 leveren het volgende beeld, waarin al jaren geen verbetering is te 
bespeuren: 

• Een deel van de UWV-geneeskundigen verliet de Uitvoeringsinstellingen in ruil voor een lucratievere 
baan bij een Arbodienst. 

• Patiënten en de behandelende sector klagen over gebrekkige bereikbaarheid en communicatie met Arbo- 
artsen. 

• Artsen van Arbodiensten handelen verontrustend vaak in strijd met hun beroepseed. Ze kiezen en masse de 
zijde van de betalend opdrachtgever (dit is de werkgever) en niet die van de zwakke partij, de (pati- 
ent)werknemer. 

• Sommige Arboartsen hebben er soms geen moeite mee om - soms gesteund door de Rechter - vertrouwe- 
lijke medische patiëntengegevens aan de werkgever door te geven. Of om de patiënt-werknemer bij con- 
flicten foutief te adviseren om ontslag te nemen. In een aantal gevallen zouden dossiers zijn vervalst. 

• Patiënten en deskundigen klagen erover dat Arboartsen zich niet voor het dossier interesseren, medische 
gegevens niet opvragen, tot een onzuivere diagnose komen, zich tegenover hen opstellen, niet luisteren, 
vooringenomen zijn over de door hen ervaren gezondheidsklachten, hen onheus bejegenen, terloops sug- 
gestieve uitspraken doen, of openlijk intimideren. 

• Te vaak krijgen zieke of gelaedeerde werknemers vage, ongefundeerde informatie zonder therapeutisch 
advies van behandelend en Arboartsen. De meeste werknemers zijn bang om herhaald naar duidelijkheid 
te vragen en tasten in het duister, wat een mogelijk herstel doorkruist. 

• Klachten dat ArboartsenZ-arbeidsdeskundigen marchanderen met de mondelinge en/of schriftelijke gege- 
vensverstrekking, en ziekmakende arbeidsomstandigheden of slecht personeelsbeheer niet aan de kaak 
stellen, te snel mensen aan het werk sturen, of juist ongegrond verbieden aangepast te werken, kansen op 
aangepast werk laten lopen, passief blijven bij onredelijk ontslag door de werkgever, of dit zelfs in de hand 
werken, en ontslag wegens arbeidsconflict kritiekloos accepterea 

• Verzuimverzekeraar, die vervolgens tevens als arbodienst optreedt en met uiterst dubieus negatief verhaal 
over zieke werknemer rapporteert, aan de hand waarvan werkgever ontbinding van de arbeidsovereen- 
komst realiseert, die tot onmiddellijke onvergoed ontslag leidt (email 29-12-06). 

• Arboartsen verklaarden vaak zelf dat hun werk ondergeschikt wordt geacht aan het geld, door de werkge- 
ver onder druk te zijn gezet, met soms schadelijke gevolgen voor de verzekerde. Sommige Arboartsen die 
wél volgens hun beroepseed handelden konden het veld ruimen. 

• Van de wettelijk verplichte melding van beroepsziekten door Arbodiensten komt niets terecht. Slechts een 
fractie ervan wordt gemeld. Zie 5.3. 

• Nieuw ingevoerde gedragsregels en de in 1996 ingestelde geschillencommissie blijken onvoldoende te 
sporen met reeds bestaande regels en leiden tot nieuwe fouten en verwarring. Terwijl bedrijfsartsen onder- 
ling en openbaar volop klagen over de spanning tussen de commerciële druk en hun medische onafhanke- 
lijkheid was er op 6 juli 2001 bij de geschillencommissie nog geen enkele klacht ingediend. Gedragsregels 
inzake onnodige keuringen worden massaal overtredea Arboartsen worden blijkbaar nauwelijks gecontro- 
leerd. 

• Vele herbeoordelingen van WAO-ers blijken te zijn uitgevoerd door Verzekeringsartsen in opleiding. De 
supervisor heeft het verzekeringsonderzoek daarbij veelal niet medeondertekend en/of er bestaat geen dui- 
delijkheid waaruit de supervisie heeft bestaan (Ulenbelt, 26-12-2006). 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -59- 

• Door de druk van veel werkgevers (zoals het aan het werk zetten van zieken) heeft een deel van de Arbo- 
en verzekeringsartsen de afgelopen jaren ander werk gezocht. 

Zes op de tien grote bedrijven hebben het contract met hun arbodienst opengebroken. De directies van de 
helft van deze ondernemingen willen de regie over verzuim en reïntegratie van ziek personeel meer in eigen 
hand nemen. Medio 2005 mogen bedrijven die zelf over voldoende deskundigheid beschikken de verzuimbe- 
geleiding meer zelf gaan organiseren, onder bepaalde voorwaardea Een deel ervan geeft aan zelf een interne 
arbodienst te gaan opzetten. Twee op de drie bedrijven blijft deels steun zoeken bij externe arbodie nsten, en 
gaat ook veel zelf doen. 

Zie ook Hoofdstuk 5.4 en BIJLAGE 16. 

5.5 KANS OP MEDISCH JUISTE (HER)BEOORDELING 

Polisvoorwaarden, wet en beroepsregels verplichten keurend en verzekeringsartsen tot een objectieve vast- 
stelling van de beperkingen van een verzekerde in de uitoefening van het beroep, en van de nog uitvoerbare 
(gangbare) arbeid. 
Integere artsen blijken bij die vaststelling in de meeste gevallen op enorme problemen te stuiten: 

• omdat de meteen keuring gemoeide belangen zelfs bij een goedwillende patiënt de objectiviteit van de 
meting kunnen beïnvloedea 

• waar het moeilijk duidbare ziektebeelden betreft. Dit geldt voor circa de helft van de te beoordelen patiën- 
ten. 

• ingeval van letsels waarbij de vaststelling van de arbeidsbeperkingen lastig is. Dit geldt voor de meerder- 
heid van de betrokkenen. 

• omdat de vraagstellingen bij onderzoeken onvoldoende eenduidig zijn. 

• omdat de onderzoeken onvoldoende genormaliseerd zijn (protocollen en bijvoorbeeld beoordelingsformu- 
lieren). Omdat de resultaten dan niet reproduceerbaar zijn is er sprake van willekeur. 

• omdat betekenis van de terminologie per medische discipline kan verschillea 

• omdat elke door de arts gestelde vraag en de daarbij gebruikte terminologie bij elke patiënt een onbedoeld 
andere dan door de arts onverwachte interpretatie kan oproepea Dat blijft vaak onopgemerkt, tenzij de arts 
steeds de juiste controle -vragen stelt. Zelfs in gunstige omstandigheden is de tijd daarvoor niet toereikend. 
Bijgevolg zijn de antwoorden op de gestelde vragen bij zowel een goedwillende arts, en ook bij een goed- 
willende verzekerde vaak niet direct interpreteerbaar. En dan onbruikbaar. In de vervolgvraagstelling en de 
daaropvolgende antwoorden sluipt dan een groeiend verschil tussen het beeld dat de patiënt meent te ver- 
tellen en datgene wat de arts daaruit afleidt. Dit geldt in sterkere mate als er sprake is van cultuurverschil- 
len door landstreek. En nog sterker per nationaliteit (nog sterker bij allochtonen). 

• omdat de onderlinge communicatie tussen medische disciplines - door ontbrekende protocollen, toegeno- 
men werkdruk, meer parttime dienstverbanden, onvoldoende deskundigheid, en ook door verloop - steeds 
lastiger wordt. 

• waar onduidelijkheid over bevoegdheden en onderlinge tegenstellingen de communicatie tussen huisarts 
en bedrijfsarts, en die tussen behandelend artsen, bedrijfsarts, Arboarts en controlerend verzekerings-arts 
ernstig verstorea Regels blijken ontoereikend, worden aangepast of aangescherpt, blijken onbekend, wor- 
den overtreden (Zie ook Medisch Contact, 4 juni 1999). De leidraad samenwerking tussen huisarts en be- 
drijfsarts (maart 2002) is een onwerkbaar voortvloeisel uit een ongelukkige taaksplitsing. 

• omdat regels van privacy, gedragsregels en patiëntenrecht nauwelijks op elkaar zijn af te stemmea 

• omdat het risico van behandelend artsen op claims is toegenomen, waardoor zij neigen tot onvolledige 
registratie in het medisch dossier, en tot onvolledige informatie aan de patiënt. 

• zodra vervolgens het betreffende dossier door een andere arts wordt geraadpleegd of overgenomen dreigt 
een verdere vertekening in het medisch beeld over de patiënt, en om dezelfde reden een kloof in de visies 
van patiënt, artsen onderling en verzekeraar(s). 

• omdat er geen arts is die over de visie van een collega twijfel durft te uitea Daarbij kan de geheimhou- 
dingsplicht een excuus zijn. 

• omdat verzekerings- en keurend artsen vaak a-priori afstand nemen van de al aanwezige informatie van 
behandelend artsen en in hun medische dossiers, waardoor zij essentiële informatie over ziekte of letsel to- 
taal negeren. 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -60- 

Die context wordt, ook onder relatief goede omstandigheden (oprechtheid van behandelaar en verzekerde), de 
kiem voor sluipende wederzijdse gevoelens van onvrede. Wat in veel gevallen leidt tot verlies van de ver- 
trouwensrelatie. Nadelig voor de verdere juiste beeldvorming. 

De meeste vaststellingen van de mate van arbeidsongeschiktheid kunnen de toets der kritiek dan ook niet 
doorstaan. Zo wordt een meerderheid van betrokken claimgerechtigden door foutieve vaststelling van een 
eventuele uitkering benadeeld. 

Slechts een klein deel van de medisch/arbeidsdeskundige visie wordt later door de patiënt aangevochten. 
Waarna soms de zaak wordt terugverwezen naar de arts. Vanwege mogelijke irritaties is er een grote kans op 
(verdere) juridisering, in plaats van een directe herbeoordeling met kans op snelle correctie. Bij verzekerden 
van particuliere maatschappijen wordt de arbeidsdeskundige visie vaak slecht of geheel niet bekendgemaakt, 
en ontbreekt veelal in het (opgevraagd kopie -)dossier, waardoor gedupeerden onjuistheden daarin nauwelijks 
kunnen aanvechten. 

In de meest gunstige omstandigheden leidt dossierinzage achteraf tot een aantal door patiënt wettelijk te ver- 
langen correcties of vernietigingen. Periodieke dossierinzage door een patiënt is daarom altijd geboden. On- 
danks wettelijke plicht wordt dit inzagerecht van dossiers nog steeds op grote schaal gefrustreerd of zelfs 
geweigerd. 

De toegenomen commerciële invloed op het handelen van huisarts, bedrijfsarts, Arboarts, keuringsartsenen 
verzekeringsartsen werkt onzuiver handelen jegens verzekerden in de hand. Onderzoek wijst uit dat artsen 
zich die invloed realiseren en als belastend ervaren, maar de gevolgen ervan enorm onderschatten. De daar- 
mee gemoeide onzuivere handelingen worden door gedupeerden meestal niet ontdekt. En als dat wel zo is zijn 
ze moeilijk bewijsbaar. 

5.5.1 ONTBREKENDE PROTOCOLLEN OF NORMEN: KEURINGSWILLEKEUR 
Arbeidsongeschiktheids-, of letselverzekeringspolissen en de WIA blijken bij schade voor velerlei uitleg vat- 
baar. Cruciaal bij schadebehandeling zijn de zogenaamde medische beoordelingen. Deze worden veronder- 
steld op onafhankelijke wijze plaats te vinden. Een objectief oordeel vereist integriteit, eenduidige keurings- 
normen en protocollen, en keuringsvaardigheid. De beschikbaarheid van deze normen en protocollen bij het 
vaststellen van (de gevolgen van) ziekte of gebrek is echter een probleem (Prof. Dr. J. Willems). Ook binnen 
Defensie (Dr. J. de Raad en Dr. T.L.J. Homsma). Het oordeel van verschillende medici na schade bij eenzeF- 
de mens blijkt daardoor tot enorme verschillen in uitkomsten te leiden. We hebben het dan nog niet over de 
vertaling in verlies van arbeidsvermogen. En zwijgen eveneens over de vertaalslag naar verlies van verdie n- 
vermogen. Dit betekent in de dagelijkse praktijk bij zuivere bedoelingen al volop keuringswillekeur, onbü- 
lijkheid en klachten. Schadelijk voor de patiënt. Een ziekermakende behandeling met te vaak alle rlei slepende 
en slopende klacht- en rechtsprocedures. 

5.5.2 BEÏNVLOEDING VAN (HER)KEURINGEN VOOR DE WAO/WIA 

Psycholoog Drs. Lies B. Bunk schrijft op 10juni1995 in hetAD ondermeer: 

Artsen en specialisten zetten zicli in voor de gezondheid en het welzijn van hun patiënten. De taak van de keuringsartsen 
en hun medewerkers is hier tegengesteld aan. En: Het werk van keuringsartsen en arbeidsdeskundigen is zelfs niet te 
vergelijken met dat van autokeurmeesters: ze geven niet eens een reparatie -advies mee. 

"Het is net als bij de dieren: De zwakken worden uitgeroeid" zegt de zwaar zieke Andrea Hilverdink, die niet krijgt uitge- 
keerd, op 18 juni 1996. 

De KRO-tv meldt op 18 juni 1996 het volgende (tussen haakjes de woordvoerder): 

• In WAO-steunpunt Apeldoorn kwamen in 1995 150 vragen/klachten binnen (Bloemendal). Zou dit repre- 
sentatief zijn voor alle steunpunten, dan gaat het om bijna 200.000 vragen/klachten in het hele land. Ook 
uit andere bronnen en het feit dat een aantal klachten niet gemeld werd is aannemelijk dat het om hon- 
derdduizenden problemen gaat 

• 'Regelmatig komt het voor dat artsen en arbeidsdeskundigen hun verantwoordelijkheid proberen te ontlopen, zich 
achter elkaar verschuilen bij het nemen of toelichten van beslissingen over patiënten, een soort 'ping-pong spel' spe- 
/en'(aldus gepensioneerd arbeidsdeskundige R. van Baaien). 

• Met de nieuwe wet van 1993 dachten de keuringsartsen dat het aantal arbeidsongeschikten met 2% zou 
dalen, de regering wilde een daling van 21%. De werkelijke daling over het jaar 1994 bleek 47% te be- 
dragen (Drs. C. Rietbergen). Een droevig voorbeeld van het verzekeringsmedisch en arbeidskundig §p- 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -61- 

sjoemel met aantallen op een totaal van 800.000 te herkeuren levende wezens. Die aldus deels onrechtma- 
tig van zieke tot werkloze waren 'omgekat' . 

• In Helmond leidden de herkeuringen zelfs tot een daling in de arbeidsongeschiktheid met 80%! (KUB- 
onderzoek, 2 november 1996). 

• Deze marge is het gevolg van de invulling van het begrip objectiveerbare aandoening. Deze invulling werd 
aan de keuringsartsen overgelatea Er waren geen criteria (Prof. Dr. J. Willems). Door in die situatie toch 
te keuren handelden deze artsen en masse naar willekeur en in strijd met hun beroepsethiek. Zie ook para- 
graaf 5.17. 

• Er was wellicht angst bij de artsen: 'Misschien zeggen ze straks dat wij schuld zijn van eventueel onvol- 
doende goedkeuringen' hebben de artsen wellicht gedacht (Prof. Dr. J. Willems). 

• Het ziektebeeld van deze mensen was niet veranderd, maar ze raakten wel hun uitkering kwijt (Rosenmöl- 
ler). 

• Er is nog steeds iets fundamenteel mis in de keuringen (Rietbergen) . 

• Velen gaan psychisch gebukt onder de (dreigende) herkeuring. Een aantal is niet in staat het eigen dossier 
bij te houden, en is niet in staat te weten wat de keuring inhoudt. Sommigen durven de post van de Uitvoe- 
ringsinstelling niet open te maken (Bloemendal). Een deel van de patiënten is dus niet in staat tot het be- 
hartigen van de eigen belangea Bij de gesignaleerde keuringswillekeur zijn dit weerloze slachtoffers. 

Bij de auteur werd op cruciale momenten noch door het GAK noch door Interpolis de visie van de behande- 
lend arts gevraagd. Ook nu wordt dat nog vaak nagelaten. Voor zover deze wél wordt gevraagd is het overi- 
gens de vraag wat daarmee gebeurt. 

April 1999 meldt een rapport van TNO en SoZa onverminderd grote willekeur bij de keurend artsen van de 
Uitvoeringsinstellingen Aldus worden de rechten en de gezondheid van mensen verkwanseld door keurders, 
die zich medici noemen. Met zeer nadelige gevolgen voor gezondheid en de materiële positie van deze gedu- 
peerden en huisgenotea 

Uit de nog ernstiger misstanden bij de herkeuringsoperatie door het UWV sedert najaar 1994 blijkt dat het 
puur gaat om politieke keuringen. Bestuur en regering wuiven deze in eenzijdige mediaberichten met een 
glimlach weg. 

5.5.3 VRAAGTEKENS BIJ PRIVATE KEURINGEN 

"Die artsen stellen bewust een andere diagnose als blijkt dat de aandoening de verzekeraar 
veel geld zal kosten. En je kunt wel naar de Rechter stappen maar In de advocatuur en In de 
justitiële wereld lopen ook genoeg smerige heertjes rond. Ik heb alle bewijzen In huls om 
aan te tonen wat voor vuile praktijken er In de verzekeringswereld plaatsvinden!" 

(C. Bousardt, Stichting Werl<groep 1970, 22 juni 1996) 

In de private sector is het schering en inslag dat commerciële motieven een objectieve keuring doorkruisen. 
Terwijl uitsluitend de aard, ernst en de gevolgen van de aandoening het letsel bepalend zouden moeten zijn. 
Drie citaten: 

• Landelijk bekende re validatie -arts schrijft eind 1971 aan de Stichting Werkgroep 1970: ... Als ik nu 'gehuurd' ben door 
de ene partij ... dan is de kans groot, dat ik mij door de belangen van de opdrachtgever toch meer laat leiden dan ik 
wil of ooit zal toegeven. . . 

• Ex-lnterpolismedewerker Nout Lirnkels uit Goirie op 5 juli 1995: "... Ik weet dat u bent beoordeeld door "uitsmijters. ..." 

Onder deze invloed worden rechten en de gezondheid van mensen geschonden door keurend medici. Met 
grote nadelen voor de gezondheid en de materiële positie van betrokkenen. 

5.5.4 MEDISCH KEUREN IN EEN DAG GELEERD 

... Regelmatig vraagt een letselschade-verzekeraar of een advocaat een arts om een expertise over de aard van de inva- 
liditeit van een patiënt. Dit kan situaties betreffen als na een operatief ingrijpen, na ongevallen of bij ziekten. Vaak wordt 
dan gevraagd de mate van invaliditeit in 'impairment' uit te drukken volgens de richtlijnen van de Afi/IA (American Medical 
Association). 

In de opleiding tot specialist komt het toepassen van dit soort richtlijnen ter beoordeling van functieverlies niet of nauwe- 
lijks aan de orde. Velen b ekruipt een gevoel van onzekerheid als er een confrontatie met deze materie plaatsvindt, zeker 
gezien de grote consequenties die aan een dergelijke expertise verbonden zijn. Toch zien slechts weinigen de kans om 
zich volledig op de hoogte te stellen... 
... Deze dag is bedoeld voor chirurgen, orthopeden, neurologen, dgd-artsen en Arbodienst-artsen. 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -62 



Aldus de folder van het AZM onder auspiciën van de Nederlandse Vereniging voor Traumatologie voor de 
workshop Keuren is een kunst, onze expertise loopt mank, op 13 maart 1998. Een deel van de inle iders wordt 
door een aantal, ons bekende, patiënten omstreden geacht. 

Dit roept het beeld op dat: 

• veel artsen kennelijk niet goed toegerust zijn voor keuringea 

• velen van hen desondanks keuringen niet weigeren. Ons zijn geen voorbeelden bekend van artsen die om 
deze reden een keuring weigerdea 

• zij dan handel(d)en in strijd met hun beroepscode . 

• een arts in één dag kan leren keuren. 

5.5.5 (KEURINGS)HANDELINGEN DIE HET DAGLICHT NIET VERDRAGEN 

Als ik de bekertjes melk in de counter plaats, zie ik hoe een van mijn collega's tegen de koffiekannen valt - voorover ge- 
bogen, handen op haar buik, kreunend. Ze is ingestort en wordt afgevoerd. 

'Ze werd zo wit als een zwarte maar kan worden, ' merkt collega Mies later op. Ze is een van de overgebleven vaste 
krachten. 'Mijn collega 's zijn door hun rug of gewoon ziek, ' zegt Mies. 
Cheffin José: 'Ze zijn nep-ziek. ' 
'l-loe weetje dat zo zeker?' vraag ik. 
'De controlerend geneesheer is een vriendin van mij. ' 

(Stella Braam overde catering in hetAmsterdamse Atrium -com plex) 
E-mail 17 juni 1999 23.01 uur 

Even een snelle reactie op uw website, want ik heb de hele avond zitten zwoegen op een brief naar de FNV en ben 
doodmoe. Ik heb mijn vader begeleid bij een WAO-traject Ik weet inmiddels zeer veel van het onderwerp af en wat ik 
meegemaakt heb grenst aan het ongelofelijke. Je wordt door de werkgever gewoon geloosd na 35 jaar 3-ploegendienst 
en door het GAK gepakt bij de herkeuring. Je kunt alles, alles verwachten tot en met het vervalsen van een handtekening 
door de bedrijfsarts (nl. op het reïntegratieplan) toe. In het verslag van de verzekeringsarts staat o.a. "een door de zon 
rood verbrande man zit tegenover mij". Alsof je verdomme een jaar lang vakantie gevierd hebt op de Bahama's. Dit zijn 
echter nog maar kleine dingen. Als u wilt stuur ik het hele verhaal nog een keer, maar misschien heeft u al genoeg voor- 
beelden. Mijn vader is overigens niet particulier verzekerd. Ik ben begonnen als een redelijke man, maar ben inmiddels 
keihard geworden t.o.v. de werkgever en het GAK. Ze hebben alleen een klein beetje respect voor je als je er keihard 
tegenin gaat. In het begin denk je nog dat je jezelf in de vingers snijdt door je hard op te stellen, maar gepakt wordt je 
toch. Het is een oorlog. Op de rechter hoef je niet te vertrouwen, die zegt op de zitting iets anders als bij zijn uitspraak. Ik 
betwijfel zelfs of de uitspraak wel door dezelfde man is opgesteld. 

(Naam varn de afzender om privacy-redernern weggelaten) 

Recentelijk ontving ik als huisarts onderstaand verzoek om inlichtingen: 

"Naar u bekend zal zijn, overkwam uw patiënte mw. X een ongeval waarbij zij letsel opliep. De verzekeringsmaatschappij 
van de vermoedelijk aansprakelijke tegenpartij, verzocht bureau A voor regeling van de door betrokkene geleden schade 
zorg te dragen. 

In het kader van de schadevaststellingswerkzaamheden van bureau A, waaraan ik als medisch adviseur verbonden ben, 
is het van belang dat ik informatie ontvang omtrent de gevolgen van bovengenoemd voorval. Wilt u daarom de volgende 
vragen beantwoorden ? 

1. Wat is uw diagnose? 2. Welke behandeling vond plaats en met welk resultaat? 3. l-loe is de situatie thans? 4. l-loe ziet 
u de prognose? 5. Is er al een eindtoestand? 

Van uw patiënte werd vernomen dat pre-existent onder meer rug- nek- en hoofdpijnklachten een rol speelden. I-let lijkt 
thans niet onaannemelijk dat op een zeker moment de ongevalsgevolgen door middel van een onafhank elijke (mogelijk 
neurologische) expertise zullen worden vastgesteld. De beoordelend specialist heeft in dat geval o ok gegevens nodig 
omtrent de medische situatie van uw patiënte voorafgaand aan het ongeval. 

In verband daarmee verzoek ik u tevens een overzicht te verstrekken van de data van de consulten van uw patiënte voor 
het ongeval, de klachten bij gelegenheid van die consulten, de ingestelde behandeling en het verloop van die behande- 
ling. Wellicht is het het eenvoudigst indien u daartoe een kopie van de patiëntenkaart verstrekt (!). Een door betrokkene 
ondertekende machtiging, waaruit blijkt dat tegen het verstrekken van de informatie geen bezwaar bestaat en een ant- 
woordenveloppe, doe ik u voor de goede orde bijgaand toekomen. " 
Op het oneerbare voorstel ben ik maar niet ingegaan. 

(Medisch Contact, 12 januari 2001) 

Keuringsartsen voor particuliere assuradeuren kennen de commerciële verleiding voor nieuwe en 'mooiere' 
keuringsopdrachten. Private keuringen worden uitstekend betaald. Artsen en advocaten maken melding van 
intimidatie van verzekeraaronvriendelijk keurende artsen door een aantal verzekeraars. 
Keurders van de uitvoeringsorganen ondervinden politieke en maatschappelijke druk om 'aantallen' te reai- 
seren en uit vrees voor hun carrière of het behoud van hun functie. 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -63- 

Zij blijken het in deze situaties minder nauw nemen met hun beroepsethiek, met de gezondheid en met de 
menselijke waardigheid van de aan hen toevertrouwde mensen. Dat blijkt uit talloze verklaringen van gedu- 
peerden, inzage in dossiers, mediaberichten en publicaties. Het blijkt vrijwel onmogelijk om 'foute keurders' 
aan te spreken op overtreding. Deskundigen wijzen op de moeilijke bewijslast. 

Er zijn aan de ene kant beruchte, notoir harde verzekeringsartsen (zie ook 'Dossier 1850'). Volgens de tot 
1995 bij Interpolis werkzame gptuige Nout Linkels uit Goirle, worden ze bij Interpolis intern 'uitsmijters' 
genoemd (zie BIJLAGE 4). Mogelijk wordt bij andere verzekeraars de gelijke term of ander jargon gebruikt 
voor laakbaar handelende keurders wier namen in verband met klachten vaker opduiken. 
Het begint bij de nog onervaren medici die aan het begin van hin carrière staan en misschien nog weinig 
verwijt treft. Ze blijken in hun verdere opleiding en hun carrière geleidelijk verder te worden geprogram- 
meerd. Om hun handelen en berichtgeving subtiel, of wat forser, bij te stellen naar wat de betreffende verze- 
keraars graag zien. 

Hoe het misgaat. 

Allereerst zijn er onopzettelijke, menselijke en beroepsfouten bij goede trouw. Daarnaast zien we hoe artsen 
in een behandelende rol, waar een potentieel verzekeringsbelang kan (gaan) spelen, ethische en morele 
regels terzijde (moeten) schuiven. Dit wordt duidelijk aan de hand van het volgende voorval: 
Jonge vrouw meldt zich begin juli 1996 met haar klachten, wegens vakantie van de huisarts, bij de waarnemer. Deze 
constateert dat zij overspannen is en adviseert haar eerst eens vakantie te nemen. De bedrijfsarts van het concern waar 
zij werkt vraagt daarop aan de waarnemend arts om een schriftelijke verklaring van de diagnose. Waarop deze weigert. 
Inmiddels wordt door de beroepsgroep aan behandelend artsen met klem afgeraden om zich bij een patiënt uit te 
spreken. Of te adviseren over de mate waarin hij of zij bepaalde werkzaamheden zou kunnen verrichten. Dat is 
het exclusieve terrein van ARBO-artsen! Daarmee is een zuiver en volledig therapeutisch advies door de behan- 
delende sector in feite onmogelijk geworden. 

Voorbeelden als deze, waarin de behandelend arts, in de rol van keurder gedrongen, de 'schakelaar' van zijn 
beroepsethiek 'omzet', zijn legio in de slachtofferverhalen. 

C. Bousardt van Stichting Werkgroep 1970 stelde al in november 1984 over keuringsartsen: 'Het bewust uitbrengen van 
een leugenachtig medisch (l<eurings)-rapport is trouwens niet eens tuchtrechtelijk aan te pai<ken. Omdat er geen arts- 
patiëntrelatie is en zo'n arts in feite dus niets en niemand schaadt Civielrechtelijk dan. ' 

De talrijke voorbeelden hoe medici over de schreef gingen, zijn in onderstaande paragraaf oplopend naar 
ernst van overtreding gerangschikt. Beginnend bij wat slordigheid of menselijke zwakte zou kunnen worden 
genoemd. En vervolgens geleidelijk overgaand naar strafrechtelijk vergrijp, gaat het om handelingen en rap- 
portages, die een aantal verzekeraars welgevallig zijn. En waarop door deze verzekeraars geen controle moge- 
lijk is, of maar liever niet wordt uitgevoerd. Of bij signalering van fouten of fraudes de melding ervan door 
schadelastmanagers blijkbaar wordt overruled of terzijde gelegd. 
De handelingen waarmee behandelend, verzekerings- en keurend artsen over de schreef gaan zijn: 

• Patiënt informatie over het aangetroffen beeld of de mogelijkheden therapie onthoudea 

• De plicht tot informed consent niet nakomea 

• Niet duidelijk maken of er keurings- dan wel behandelingsonderzoek wordt gedaan, overtreden van pati- 
ëntenrechten. Keuringen inleiden met uitspraken als 'u ziet er goed uit' . 

• Patiënt wel rust toedenken, maar dit niet voorschrijven, of dit niet in de rapportage opnemea 

• Weglaten van gegevens, opzij kijken, medeplichtig stilzwijgen, medische principes op andere wijze cn- 
dergeschikt maken aan externe of interne voorschriften, cpdrachten of wetten, zich verschuilen achter of 
(ver)wijzen naar andere deskundigen, weglaten van het verband met andere medische onderzoeksrappor- 
ten of dit juist over- accentueren, niet lezen van medische verslagen en rapporten. 

• Als medicus passief blijven bij insinuatie of intimidatie door sommige verzekeraars, superieuren, of 
werkgevers. 

• Niet reageren op evidente fouten in medische rapportea 

• Geen bezwaar maken tegen, of het niet melden van ontoelaatbare rapportages door anderea 

• Patiënt met suggestieve of bagatelliserende opmerkingen ontmoedigen, of op die manier uitspraken ont- 
lokkea 

• Suggestieve opmerkingen maken over mogelijk overtreden van polisvoorwaardea 

• Intimidatie van de verzekerde op een andere manier. 

• Niet ter zake doende opmerkingen of (suggestieve) schrijfwijzen in medische (keurings)rapportages (bij- 
voorbeeld '!!'). 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -64- 

Het suggereren van psychische problemea 

Suggereren of benoemen van jeugd, gebeurtenissen, thuissituatie of relaties (huwelijk, werk of bedrijf, 
ontspanning) . Alsof daarvan de huidige gezondheidstoestand het gevolg zou zijn. 

Suggestie van in aanleg aanwezige onbewezen zwakte in karakter- of persoonlijkheidsstructuur en/of 
door de ziekte of het ongeval geluxeerde, veronderstelde verborgen ^breken ('preëxistent' of 'pre- 
morbide'). 

Rapporteren van andere ongecontroleerde gegevens of veronderstellingea 

Het op suggestieve wijze drijven van een wig tussen patiënt en partner. Oorzaak van aandoening of letsel 
(vervolgens) toewijzen aan (de aard van) een van de partners. 
Ongecontroleerde mondelinge informatie -uitwisseling over patiënt met anderen. 

Over patiënt met collega's wél overleggen, maar de gegevens of het resultaat niet in de rapportage opne- 
mea 

Bijsluiters (laten) verwijderea Idem patiëntengegevens . 
Mislukken van metingen onvermeld laten en deze niet laten herhalea 
'De datum vullen we later in ' (antidateren) . 
Therapeutisch handelen tijdens keuringsonderzoek. 

Bagatelliseren van foto vers lagen (Voorbeeld: 'Het is maar een schaduwlijntje' bij nekbreuk). 
Kennelijke letselschade veroudering of degeneratie noemea 

Na eerdere ontkenningen het ziektebeeld vervolgens wijten aan overbelasting of overbezorgdheid, of 
somatiserea 

Het toevoegen of verdraaien van informatie, die niet gemeten of gezegd is. 
Verschillen (doen) aanbrengen in gesproken en geschreven medische rapportage. 
Verdoezelen of verduisteren van röntgen- of andere medische rapportage of -transmissie . 
Opzettelijk foute meting. 

Opzettelijke verzwijging van feiten of verschrijving van (een deel van) het (ziekte)beeld bij het citeren 
van een ander rapport. 

Achteraf vervalsen van onderzoeksresultaten, fotobeelden of onderzoeksrapportea 

Ingrijpen op een patiënt tijdens keuringen door ongevraagd 'therapeutisch' manueel ingrijpen op de nek, 
resp. door een ruggenprik (patiënt met hersen- en nek/rugschade). 

Vele van deze ontsporingen werden, ook nadat ze bewezen waren, door de medische tuchtrechtspraak niet 
bestraft. 

5.5.6 'UITSMIJTERS' 

Het betreft volgens getuige geselecteerde artsen die door Interpolis worden ingeschakeld voor keuring. Met 
als doel, dat de verzekerde, die gezondheidsschade meldde, gezond zal worden verklaard. Details in 
BULAGE 4. 

5.5.7 'HERGEBRUIK' VAN OMSTREDEN ARTSEN 

Al in 1 994 sprak auteurs' huisarts over 'gesjeesde huisartsen' a\s keuringsarts. Dit rnadat gedupeerde met zijrn echtgenote 
hem vertelden, hoe zij waren 'behandeld' door Drs. R. van Wees van Arbodienst Medimark/GUYRA B.V. Die door Inter- 
polis was ingehuurd (Tweede druk van 'Dossier 1 850', pag. 58 t/m 60 en de daarin verwerkte aanvulling). 

Drie andere artsen die de auteur 'keurden' - eveneens eenzijdig gekozen door opdrachtgevend verzekeraar Interpolis - 
zijn nadien uit het reguliere gezondheidscircuit 'met de noorderzon' vertrokken. Inmiddels is gebleken, dat zij alle zijn 
gevestigd in privé -(keurings)praktijken in de grote stad in het zuiden. Tegen een ervan, psychiater Drs. S.J. Duinkerke zijn 
vele tuchtklachten ingediend, tot heden leidend tot 1 3 straffen, waaronder een voorwaaardelijke schorsing. 

Sinds 6 september 1995 werd breder bekend dat artsen, die tuchtrechtelijk geschorst zijn als behandelend arts, 
vervolgens onbelemmerd als keuringsarts optreden. 

Op 20 januari 1997 melden de media dat actie ondernomen gaat worden tegen artsen, die zich na schorsing of 
uitzetting uit het beroep ongehinderd in een ander land vestigen. Men wil dit bereiken met een internationale 
databank. Een kwestie vanjaren dus. 

Artsen met 'een vlekje' en artsen, die liever meer verdienen en zonder pottenkijkerij hebben zich inmiddels 
op grote schaal lucratief en vrijwel ongecontroleerd gevestigd in privé -praktijken. Die zijn de verzekeraars 
graag ter wille onder het mom van: Keuringsbureau, Medische Expertises, Medisch Onderzoekbureau, Me- 
disch Adviesbureau, Arbodienst, Arbeidsdeskundig -, Screenings-, Second opinion- en/of Juridisch centrum, 
instituut of bureau voor onderzoek, keuring, bijstand en advies. De Gouden Gids staat er vol van. 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -65- 

5.6 BEVESTIGING UIT OPENBARE BRONNEN 

De KRO wijdt op 21 mei 1996 aandacht aan de onnodige dood van (ongeboren) baby's. Door een materiële 
machtsstrijd tussen gynaecologen. En citeert een algemeen onderzoek onder specialisten. Daaruit bleek dat 1 
op de 20 specialisten uit het onderzoek disfunctioneerde. Dat wil zeggen: deze medici maakten onnodige 
fouten met schade aan de patiënt, en bleken bij herhaling niet te corrigeren. 40% van het disfunctioneren was 
terug te voeren op gebrek aan communicatieve vaardigheden, 30% berustte op medische/technische fouten, en 
eveneens 30% op fraude, alcohol en ongewenste intimiteiten. 

Medisch handelen, dat niet door het belang van de gezondheid van de patiënt maar door materieel streven is 
ingegeven. Dat laat mensen niet onberoerd. Onlangs schreef iemand cynisch over medici en hun eed van Hi- 
pocrytus. 

Door diverse insiders is gemeld dat enkele verzekeraars er steeds meer toe overgaan het dossierbeheer aan 
financiële criteria te koppelen: Men spreekt over Schadelastbeheersing. Twee meldingen duiden erop dat de 
functionaris, die zijn target niet haalt, kan vertrekken. In één geval wordt gesproken van ontslag op staande 
voet. 

Ter illustratie het volgende topje van de ijsberg: 

1. Het boek 'Uw geld en uw leven' beschrijft gedocumenteerde voorbeelden hoe medici over de schreef gaaa 

2. C. Bousardt van Stichting Werkgroep 1970 stelt in de Nieuwe Re vu van 1 t/m 9 november 1984: 
'Maatschappijen hebben tijd, geld en "desi<undigen". Dat zijn dan artsen die in hun opdracht rapporteren. Er is zelden 
een financiële band, maar een paar voor de maatschappij ongunstige rapporten en ze schrappen je van de lijst. Daar 
gaan je bijverdiensten. ' 

3. Advocaat Mr. P.G.A. Aarts stelt voor de NVWP van 13 oktober 1993, over de 'flexibele keuringsmaatlat' 
van de artsen: 

'De expertiserend arts wordt met argusogen gevolgd, een in de ogen van een medisch adviseur te vriendelijk rapport 
kan voor de desbetreffende arts betekenen dat hij van meerdere maatschappijen - voorlopig - geen opdrachten meer 
krijgt. Er zijn voorbeelden bekend van artsen die na een dergelijke motie van wantrouwen een tweede kans kregen en 
daarna aanzienlijk lagere percentages blijvende invaliditeit vaststellen. De objectiviteit en de onafhankelijkheid van de 
expertiserend arts komen hiermee in het geding. Het behoeft geen betoog dat door deze 'expertise-hetze' het door de 
ziekte toch al labiele evenwicht van het slachtoffer verder wordt verstoord. ' 
Let op het woord 'meerdere' ! 

4. Eveneens op Pag. 70: 

'De juristen, gespecialiseerd in hersenletselkwesties geven me inderdaad elk een tot anderhalf uur de tijd. Ik ben hen 
daarvoor zeer dankbaar. De eerste zegt het onomwonden: 'Dokter Tilanus en Dokter Duinkerke zijn beide (zeer) har- 
de artsen'. 

5. Op 5 juli 1995 vertelde ex-Interpo lismede werker Nout Linkels uit Goirle aan de auteur: 

"Ik weet dat u bent beoordeeld door uitsmijters." \n een adem vervolgde hij metde toelichting: "Dat zijn artsen die door 

Interpolis worden ingeschakeld voor keuring met als doel, dat de verzekerde, die gezondheidsschade meldde, gezond 

zal worden verklaard. " 

De vraag is wat men nu moet geloven, de reclame -slogan "Bij Interpolis glasheldere polisvoorwaarden" 

of bovenstaande uitspraak, die een aantal dagen later nog eens, ditmaal aan auteurs' echtgenote, herhaald 

werd. 

6. Op 11 november 1995 schrijft de Volkskrant over 'Handelaars in leed'. En ook over de door drie met na- 
me genoemde partijen omstreden geachte neuroloog van Wijngaarden uit Amsterdam 

7. Globaal onderzoek wijst uit dat het grootste deel van de letselschade-slachtoffers ernstige klachten heeft 
over keuringsartsen, en meer dan de helft van hen serieuze tot zeer ernstige klachten heeft over de medi- 
sche behandeling. 

8. Talloze bronnen maken melding van willekeur door UWV-artsen en arbeidsdeskundigea 

9. Op 13 juni 1996 verklaarde Prof. Dr. J. Willems, voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Verzeke- 
ringsgeneeskundigen (NVVG), over de nieuwe WAO-wet van 1993: 

• Dat het er bij (her)keuring om ging op goede medische gronden een eerlijk en rechtvaardig advies te 
gevea 

• Betreffende op basis van medische deskundigheid al dan niet objectief aantoonbare aandoeningea 

• De invulling van dit begrip was bij de inwerkingtreding van de wet onduidelijk en werd aan de uitvoer- 
ders overgelatea Zonder dat er op dat moment richtlijnen waren *). 

Niettemin hebben controlerend artsen van alle Bedrijfsverenigingen totdat er richtlijnen kwamen en masse 
naar willekeur herkeurd, resulterend in een excessief hoog aantal (47%) gezondverklaringea 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -66- 

10. Vrij Nederland van 21 juni 1997 doet mét naam van keurders een boekje open over de zeer omstreden 
keuring van enkele tandartsen en therapeuten, die zich bij Movir goed verzekerd waanden 

11. Een onderzoeksrapport van 26 april 1999 van TNO en SOZA toont onverminderde willekeur bij keurings- 
artsen. 

Conclusie : 

Behalve kunstfouten en slordigheden is er op grote schaal sprake kennelijk ongecontroleerde, of ongecorri- 
geerde handelingen van een aantal verzekeraars en medici, die niet door de beugel kunnen. En die vrijwel 
altijd leiden tot fysie ke en/of psychische en materiële schade aan patiënten. En die in een nog niet onderzocht 
aantal gevallen zelfs direct of indirect de dood van de patiënt tot gevolg hadden. Daartegen werd en wordt 
kennelijk nog steeds niet (effectief) opgetreden. Kennelijk functioneert er geen onafhankelijk toezicht. Het 
gaat hier om publiekelijk besproken en beschreven bekende misstanden, die blijkbaar zonder nader onderzoek 
of correctie al heel lang kunnen voortbestaan. 

De door eigen beroepsgenoten ingestelde zogenaamde controle -organen en -statuten, zoals de medische tucht- 
rechtspraak, de gedragscode van geneeskundig adviseurs bij verzekeringsmaatschappijen, de gedragsregels 
voor arbeidsdeskundigen, en ook de ervaringen met het functioneren van de Ombudsman Schadeverzekering 
en de Raad van Toezicht worden uiteengezet in Hoofdstuk 7. 

*) Eenduidige normen bestaan nog steeds niet Richtlijnen zijn nog steeds niet volledig en eenduidig. De toe- 
passing evenmin. Keuringen berusten momenteel onverminderd op willekeur. 

5.7 DOKTERS ALS PATIËNT 

Als huisarts heb ik me nooit gerealiseerd dat de lijdensdruk bij depressie zo groot was. Zegt Wout Meyboom 
in het boek Zieke dokters. In dit boek worden een aantal ervaringen beschreven van dokters die door ziekte 
geveld worden. Opvallend is dat artsen aandoeningen bij zichzelf aanvankelijk ontkennen en (daardoor?) 
meestal verkeerd diagnosticeren. Artsen blijken grote moeite te hebben om bij een collega tot een juiste dia- 
gnose, een duidelijke boodschap van het aangetroffen ziektebeeld, en de te volgen behandeling te komen. 
Verder blijkt dat zieke dokters over hun aandoening en de behandeling erg veel willen weten en niet gauw 
tevreden zijn over de beste weg. Zieke dokters blijken dus gewone mensen, die eveneens zeer geshockeerd 
raken over het grote aantal fouten dat zij tijdens hun ziekte ervaren. 

Uit onze database van de eerste verzekeringsgedupeerden (BIJLAGE 9) blijkt dat artsen wanneer zij arbeids- 
ongeschikt raken dezelfde 'behandeling' ten deel valt als andere werkenden. Zij blijken zich, ondanks een 
informatievoorsprong vanwege hun beroep, kennelijk evenmin te kunnen beschermen tegen foutieve of be- 
twistbare praktijken bij de behandeling van hun claim. Ook zij hebben bij een foute verzekeraar geen schijn 
van kans. 

5.8 PSYCHISCH/MEDISCHE DIAGNOSTIEK EN THERAPIE 

Uit vele bronnen blijkt dat de psychische gezondheidszorg een gecompliceerd terrein is, veel vragen oproept, 
met voor patiënten een groot risico op gevolgschade bij onopzettelijke beroepsfouten of bewuste sche ndingen 
van de medische leer: 

1. De diagnostiseerbaarheid van geestelijke gezondheidsklachten is lastig, omdat veel symptomen zich 
moeilijk laten metea Dat begint al bij de huisarts. Vanwege gebrek aan kennis en tijd is het niet eenvou- 
dig om psychische problemen tijdig te onderkennen en adequaat door te verwijzen 

2. Er zijn verschillende classificatiesystemen van psychologische en psychiatrische aandoeningen in ^- 
bruik. Beroepsgroepen en individuele medici hechten meestal aan het 'eigen' systeem Als gevolg hier- 
van is vaak geen eenduidige diagnose mogelijk. Communicatie tussen verschillende medici over dezelf- 
de patiënt leidt dan eerder tot mis -interpretatie. Klinisch psycholoog Dr. J. Verhulst bepleit op 22 mei 
1996 dat patiënten zelf kennisnemen van de betreffende classificatiesystemen ICD (International Classi- 
fication of Diseases uitgegeven door de WHO) en DSM (Diagnostic en Statistical Manual). 

3. Er is sprake van deels onbeschermde/ongecontroleerde beroepsuitoefening. De beroepsnamen zijn onder 
meer psycholoog, zenuwarts, neuro-psycholoog, psychiater, klinisch psycholoog. Het aantal beroepsver- 
enigingen is groter. Wij beperken ons hier tot een niet uitputtende reeks afkortingen weer te geven: VRT, 
NVVP, NVGP, NIP, NVPP, NVP. Naar verluidt is de neuro-psychologie een niet erkend specialisme. 
Patiënten weten dit niet, verzekeraars wel, maar bedienden zich zonder schroom van deze discipline. 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -67- 

4. De zoekende patiënt is volledig afhankelijk van visie van de behandelend/verwijzend arts. Door het 
woud van mogelijkheden is een goede verwijzing, zelfs voor een arts die 'bij de tijd' is, al een bijna on- 
mogelijke opgave. 

5 . Als de basisgeneeskunde faalt of niet thuis geeft belanden patiënten te vroeg of onnodig bij psychische 
deskundigea 

Dat overkwam Wim Geurink die na diverse vergeefse onderzoeken bij de psychiater kwam . Diens visie was snel en 
helder: 'Je hebt ME. ' Bij Wendy van der Laan was het nog erger. Na een carrousel van onderzoeken zonder dat een 
oorzaak voor haar evidente klachten werd gevonden werd zij een half jaar lang onnodig opgenomen in een psvchia- 
trische inrichting. Ook zij bleek later ME te hebben (RTL4, 24 september 1996). 'ME kan wel worden vastgesteld 
maar dat gebeurt vaak niet Het is te duur' (Margreet Penning, 12 oktober 1996). 

6. Huisartsen blijken zich soms ongenuanceerd af te zetten tegen niet medisch geschoolde psychisch be- 
roepsbeoefenaren en therapeutea Die attitude is evenmin bevorderlijk voor een adequate verwijzing. 

7. In de medische wereld, vooral in psychiatrie, rapporteert men vaak over patiënten zonder de persoon in 
kwestie te hebben geziea Men schrijft dan (bevindingen uit) rapporten van collegae over. Daarover be- 
schreef Vincent Bakker al voorbeeldea Bekend is ook het voorbeeld van de psychiater de van een aan- 
tal personen ontoerekeningsvatbaarheid rapporteerde steeds (20 februari 1997). Op 28 juli 1997 blijkt dat 
ook sommige forensische districtspsychiaters in dit opzicht sollen met gedetineerden. Dit komt ook in 
medische keuringen binnen en buiten de psychische expertise voor. 

Ook prominent arts van de rechtsvoorganger van het UWV Dr. S. Knepper had er blijkbaar geen moeite 
mee, om óók in een geschilkwestie voor een particuliere verzekeraar een door deze verzekeraar toege- 
zegde objectief standpunt te bepalen En na een ... telefoongesprek van ongeveer ... een kwartier over een 
voor de WAZ reeds jarenlang volledig arbeidsongeschikte patiënt te rapporteren. Over voorbeeldfunctie 
gesproken (GAOS -rapport januari 1999). Deze man, die ook op andere wijze regelmatig in opspraak 
kwam, heeft het reguliere verzekeringsmedische circuit verlaten, maar was naar verluidt wél nauw be- 
trokken bij de nieuwe WIA-regels. 

8. Blijkens het AD van 4 september 1997 klaagt een advocate over het haastwerk in de forensische psychia- 
trie: Zij vindt 20 minuten praten met een patiënt als momentopname voor een dik rapport uit de tekst- 
verwerker onvoldoende. En pleit voor meerdere gesprekken en vaker een diepte -onderzoek. Deze zelfde 
klacht melden patiënten bij intern psychiatrisch onderzoek bij Uitvoeringsinstellingea Ook hier kunnen- 
de gevolgen van een onjuiste diagnoses levenslang doorwerkea 

9. Als bij verzekeringskwesties psychische stoornissen of ziekten foutief als de veroorzaker van gezond- 
heidsklachten worden aangewezen zullen therapieën na een dergelijke onjuiste diagnose schadelijk uit- 
pakken: ze zullen juist psychische stoornissen in de hand werken. 

10. Als onder druk van een verzekeraar een arts te licht ontkent dat er iets aan de hand is, of foutief verwijst 
wordt de patiënt geschaad. Als namelijk de primaire ziekte van de patiënt door foutief of onoirbaar han- 
delende artsen of keurders wordt gemist of ontkend, kan deze psychisch onder druk komen. Als de 
symptomen daarvan aan een karakter- of (eerdere) psychische ziekte -oorsprong worden toegewezen, en 
vervolgens 'behandeld' worden, dan volgt schade aan de (geestelijke) gezondheid van het slachtoffer. 

Inmiddels beginnen ook leken openlijk te twijfelen over de aard, dosis en duur van medicijngebruik, ook bij 
niet-psychische patiënten! Vaak blijken initiatieven van huisgenoten in de vorm van verkleining van de on- 
vang van de doses tot onmiddellijke verbetering te leiden. 

In psychiatrische kring noemt men de collegae, die overwegend medicijntherapie toepassen spottend: drogis- 
ten. 

Een treurig voorbeeld van het laatste geeft Stella Braam in 'De blinde vlek van Nederland'; 

Affi is ingestort nadat hij via de bond een gerechtvaardigde klacht indiende wegens vele duizenden guldens te weinig 
betaald loon, en vervolgens onverhoeds urenlang door zijn werkgever werd opgesloten en bedreigd: 
'Affi gaat koffie zetten. Ik neus rond in de woonkamer. Op de tv vind ik drie door de Riagg voorgeschreven doosjes pillen. 
Honderd stuks promethazinum - slaapmiddel. Zestig stuks flurazepam - slaapmiddel. Dertig stuks Seroxat - antidepressi- 
vum...' 

5.8.1 RIAGGS 

Saar M. Roelofs geeft in Niet storen, een kritische beschouwing over de Riagg in woord en beeld. 
Vara-tv geeft op 7 december 1999 een beeld van vooral enkele Brabantse Riaggs. Sedert de oprichting in 
1982 in Nederland zijn er jaar in jaar uit klachten over sommige van de Riaggs. Hierover komen de volgende 
zaken naar buiten: 

• In 1984 blijkt komt een onderzoek in de media, met de conclusie, dat de Riagg West Noord-Brabant vrijwel onbe- 
stuurbaar is . Advies is deze Riagg op te heffen om zo blijvende schade voor eenieder te voorkomen. Dat gebeurt niet 
In 1992 rapporteert een Arbo-arts over deze Riagg onvoldoende vertrouwen bij het personeel in de leiding, autoritaire 
leiding en het ontbreken van elke vorm van controle, en totale interne onverschilligheid. In 1994 rapporteert een orga- 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -68- 

nisatie-adviesbureau over de door haar onderzochte de afdeling psycho-therapie van Riagg Roosendaal: ernstige te- 
genstellingen in visie en functioneren. In 1995 grijpt het bestuur van in: Wegens geldgebrek wordt slechts één van 
twee omstreden directeuren met een gouden handdruk naar huis gestuurd. Een psychotherapeut, werkzaam in Riagg 
Roosendaal sedert 1991 , misbruikt patiënte in 1997 seksueel na een langdurige afwezigheid om privé-redenen, weke- 
lijks in de Riagg-behandelkamer. Patiënte legt uit dat er in feite van een afhankelijke machtsrelatie was ontstaan, met 
dreigementen, waaruit zij niet kon ontsnappen. Haar ingediende klacht werd door Riagg gegrond verklaard zonder ge- 
volgen voor de therapeut Zij heeft vervolgens geen enkele reactie of steun gekregen. Zij diende ook een klacht in bij 
de Inspectie, inspecteur Mr. Drs. N.M.M. Smit berichtte daarop geen maatregelen te zullen nemen. Patiënte zegt niet 
het enige slachtoffer te zijn. De psychotherapeut heeft die Riagg verlaten en is elders gaan werken . Begin 1 999 wordt 
Riagg Roosendaal intern onderzocht: de dossiers bleken veelvuldig niet goed bijgehouden. Sedert 1997 blijven intern 
geuite klachten van psychiater G. van der Lugt aan haar werkgever de Riagg Roosendaal hierover zonder effect. Een 
jaar later herhaalt zij die. De directeur, de heer Mr. A.W. Friesen, ontkent de klachten. Begin 1999 wil van der Lugt 
daarom een klacht in bij de Eigen Raad van Toezicht (RvT) en bij de Inspectie indienen. De directeur wijst vervolgens 
intimiderend op de arbeidsverhouding met haar. Zij zet haar klacht toch door en krijgt van de RvT antwoord, getekend 
door haar ... Riagg -directeur. De Inspectie wees de klacht zonder degelijk onderzoek {de Riagg -directeur wees de in 
de interviews toe te laten medewerkers zelf aan) af ("uiv klachten zijn niet door mensen binnen de Riagg (h)erkend'). 
De zaak dient nu in hoger beroep bij Hoofdinspectie. Deze klager en anderen zijn verbaasd dat zij nooit persoonlijk 
worden gehoord. Hoofdinspecteur van de GGZ R. Smeets zegt dat de Inspectie vanwege de Klachtwet onbevoegd is 
om klachten te behandelen, deze slechts als meldingen te beschouwen. Periodiek onderzoek van een Ragg vindt 
slechts eens in de 4 jaar plaats . Een voormalig directie-secretaresse van Riagg Roosendaal R. Eker meldt dat haar di- 
rectie tijdens haar 10 jaar lange dienstverband in feite alle klachten naast zich neerlegde. Oud-medewerker psycho- 
therapeut S. Breukei, zag in 9 jaar tijd allerlei rapporten met dezelfde afkeurende conclusies . Maar de dingen werden 
niet opgelost Directie van Riagg Roosendaal legt de medewerkers zwijgplicht op. Op twee na alle artsen hebben de 
afdeling Volwassenen van deze Riagg verlaten. 

• In 1991 komt de Inspectie met een landelijk rapport, waaruit blijkt dat in de Geestelijk Gezondheidszorg 
(GGZ) de patiëntendossiers niet goed worden bijgehoudea In 1995 doet psycholoog A.A.J.M. Beenhac- 
kers een landelijk onderzoek en rapporteert, dat het in strijd met de wet zeer slecht gesteld is met het bij- 
houden van de dossiers. Minister Borst vraagt de Inspectie om nader onderzoek. De Inspectie besteedt het 
onderzoek uit aan de belangenvereniging van . . . Riaggs . De Riaggs mochten dus zichzelf onderzoekea 
De afloop van het onderzoek laat zich raden, de minister liet zich op die wijze kennelijk met een kluitje in 
het riet sturen . Er veranderde niets. 

• In 1996 leunt een behandelend psychiater van het Riagg in Amersfoort passief achterover, als patiënt hem 
seksueel misbruik onder bedreiging door haar huisarts meldt. Het medisch Tuchtcollege legt de huisarts de 
straf van 2 weken niet uitoefenen van zijn functie op, waarop hij "met vakantie" adverteert. De klachten- 
commissie van het Riagg verklaart de psychiater nalatig. Daar bleef het bij. Het Medisch Tuchtcollege 
wijst de klachten toe. De Riagg krijgt een waarschuwing. 

• Onderzoek van de Consumentenbond in 1998 meldt: Twee van drie Nederlanders heeft weinig of heel 
weinig vertrouwen in de landelijke Riaggs. 

• (Wegens misbruik en andere redenen) klagende patiënten melden: Wij worden niet gehoord, ook niet door 
Inspectie, er gebeurde niets na onze herhaalde klachten, waaronder ook: Ons wordt de wettelijk toegestane 
inzage van onze dossiers geweigerd, de door ons wél ingeziene dossiers blijken niet in orde, en: De wette- 
lijke vrije keuze van therapeut wordt niet nageleefd. 

• De heer H. van der Zee van de Stichting Pandora meldt dat er dagelijks klachten over Riaggs binnen ka- 
men. 

• Veel meer van de landelijke 59 Riaggs werden in andere verschijnende berichten ernstig bekritiseerd. 

• Hoofdinspecteur Smeets spreekt van een buitengewoon breed takenpakket bij de Riaggs, heel slecht afge- 
stemd op de andere GGZ-instellingen in de regio, waarbij het duidelijk is dat daarbij af en toe een imago- 
probleem ontstaat. 

• De Minister meldde de Tweede Kamer op 7 december 1999 dat het onderzoek bij al de jarenlang onver- 
minderd bekritiseerde Riagg Westelijk Noord-Brabant is afgerond, en dat er geen structurele tekortkomin- 
gen zijn geconstateerd. De Minister liet zich klaarblijkelijk opnieuw met een kluitje in het riet sturen. 

5.9 FINANCIËLE PRIKKELS 

"Naast medical opinion leaders worden ook maatschappen van ziekenhuizen betaald door 
de farmaceutische industrie. De farmaceut betaalt voor een arts-assistent en vraagt daar 
voor terug dat de maatschap haar middel als eerste keus aan patiënten geeft. " 

(Tros Radar, 5 mei 2008) 

Het is geen geheim meer dat de farmaceutische en de medische hulpmiddele nindustrie kosten noch moeite 
sparen om artsen, instellingen en patiëntenorganisaties gunstig te stemmen voor hun producten. Ook schade- 
verzekeraars en schaderegelaars spannen zich in om artsen met de juiste keuringsbril te vinden en te houden. 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -69- 

En om de openbare en vaktechnische opinie te beïnvloeden (Hoofdstuk 8), of slachtoffers te werven, alles 
tegen een prettige vergoeding. 

Beide eerstgenoemde sectoren spenderen daaraan elk voor honderden miljoenen Euro per jaar. Dat is door de 
farmaceutische industrie € 9.000 per arts, waarvan de helft in de vorm van gunsten en cadeaus . Een deel 
van deze 'bijdragen' wordt op een speciale bankrekening geparkeerd. Luxe geschenken en (wereldwijde) 
'studiereisjes' zijn routinegebaren. De nascholing van huisartsen wordt naar verluidt vrijwel volledig gespon- 
sord door de farmacie. De ziekenhuisorganisaties overwegen eveneens nascholingscontracten aan te gaan met 
de farmaceutische industrie. In die verplichte nascholing, vaak in prettige oorden, wordt de voorkeur voor de 
'eigen' medicijnen niet vergeten. Als dank voor de enthousiaste deelname kregen huisartsen € 150 zakgeld 
toe, meldt Trouw op 22 april 2000. 

De controle op de nascholing door de Landelijke Huisartsenvereniging, de Inspectie en de Politiek 'faalt', zo 
blijkt uit uitspraken van voormalig LHV-staflid van der Linden in de radio -discussie op 17 november 2000: 
Hem bleek dat farmaceutische industrie in een aantal gevallen de informatie aan de artsen verdraaide. Zes maal werd 
geadviseerd om deze de accreditering te ontnemen, waarna deze tóch weer werd hersteld, "ik heb 1 april 2000 bedankt 
voor de Li-iV." De rapporten liggen bij de Inspectie. Trouw mocht ze niet zien. Die "heeft Rob Oudkerk en Siem Buis geïn- 
formeerd, maar daar hebben we niets van gehoord. Zij weten precies waar het over gaat. " 

Het kost blijkbaar moeite om die miljoenenbedragen kwijt te raken. Want artsen raken zozeer bedolven onder 
geschenken, dat zij een deel ervan aan anderen dan hun huisgenoten moeten schenken. 

Politici en de strafwetgever blijken zich steeds frequenter te begeven in belangenvermenging op het grensvlak 
van corruptie. In een sfeer die begint met kleine gunsten: de ene dienst is de andere waard. Prettig omgaan 
met de industrie levert meer op dan oeverloos vergaderen. Enerzijds beweren zij zich er hevig aan te storen 
dat de industrie bijvoorbeeld € 23.000 per psychiater uitgeeft om het gewenste voorschrijfgedrag te winnen 
in prettige oorden en accomodaties. Onder het mom van nascholing (10 november 1999). Vervolgens blijft 
die ergernis steken in het lachwekkend 'voornemen' om dit per medicus tot € 1.360 per jaar te reduceren. Via 
premieverhogingen en bijbetaling aan verstrekkingen mogen de verzekerde patiënten het voortbestaan van 
deze walgelijke misstand met tegenzin betalen. Ambtenaren, politici en bewindslieden zijn nu eenmaal niet 
van beton. De hoge ambtenaar die zich in 1998 'versprak' over de kunstmatig hoge prijzen in de medische 
hulpmiddelenindustrie heeft, onder druk van zijn superieuren, met wonderbaarlijke snelheid alles wat hij zei 
teruggenomen. 

Het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik rapporteerde voorjaar 2005 dat enkele directeuren van pati- 
ëntenorganisaties op kosten van de farmaceutische industrie 3 a 4 keer per jaar op wereldreis gaan voor een 
internationaal congres. Daar krijgen zij dan ook nog eens een fikse vergoeding voor. Fktiëntenorganisaties 
worden soms tot 60% betaald door de farmaceutische industrie . 

Seeding trials oftewel neponderzoeken, onder het mom van wetenschappelijke postmarketing studie naar 
het gebruik van nieuwe medicijnen zijn misleidend en verboden. Er zijn nog steeds pogingen om het medicijn 
op die manier in de pen van de dokter te krijgen. 

Inmiddels wordt ook plat geld geboden. Bijvoorbeeld aan huisartsen die € 55,- per suikerpatiënt toucheren als 
zij die weten over te halen tot een bepaald medicijn (18 april 1998). Niet het goedkoopste bijgevolg. En blijk- 
baar evenmin de meest passende (zie bijvoorbeeld de wetenschappelijke studies over de omstreden derde 
generatiepil). 

Sommige huisartsen ontvangen van letselschade -bureaus € 113 per doorverwezen letselschade -patiënt (Zem- 
bla 1997). Daarbovenop vaak nog eens 2,5% bonus over de toe te kennen schade. 

Ook de verzekeraars blijken de (keurings)artsen uitstekend te bereiken. Bij beginnend artsen gaat het om hints 
om hun keuringsvizier bijvoorbeeld in overleg met een collega eens bij te stellen. Om zeker te blijven van 
uitstekend betaalde keuringsopdrachten. Bij gevorderde keurders zijn het bedragen van€ 5.000 voor een keu- 
ring. Als er tonnen (of meer) gemoeid zijn met het wel of niet uitkeren van een arbeidsongeschikte mag er 
voor de expert toch wel een randje slagroom af. Toch? 
Maar er is meer: 

... Van insiders vernam il< dat sommige door firma's gesponsorde sprel<ers de tel<st van hun voordrachit nota 
bene gedicteerd lirijgen! ... 

Aldus Dr. T.l. Oei, forensisch psychiater, 10 november 2000 in Medisch Contact 

5.10 SCHENDINGEN VAN DE MEDISCHE LEER IN OPLEIDINGEN 

In de opleiding en nascholing van medici worden veel opvattingen doorgegeven, die de toets der kritiek niet 
kunnen doorstaan. Twee voorbeelden van omstreden opvattingen die blijkbaar zonder kritiek werden/worden 
gepropageerd: 

• patiënten met posttraumatische dystrofie waren daartoe al door hun zwakke zielsstructuur voorbestemd. 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -70- 

• patiënten met chronische darmklachten moeten psychisch worden behandeld. 

Verzekeraars sponsoren de universitaire wereld onder meer in de vorm van buitengewone leeropdrachten. De 
nascholing van huisartsen in Nederland wordt vrijwel geheel gesponsord door de farmaceutische industrie. 
Daarmee is de integriteit van de (toepassing van de) medische wetenschap ondermijnd. Zie daarover ook 
Hoofdstuk 8. 

5.1 1 WAARGENOMEN GEVOLGEN VOOR ARTSEN DIE ZICH 
VERZETTEN 

Maar artsen laten zich toch niet zo maar gebruiken? Zeker niet, maar de invloed van een aantal verzekeraars 

en fabrikanten gaat heel ver. 

Vanaf het begin van de carrière, al in de theoretische opleiding, worden blijkens getuigenverklaringen de 

student en de arts (in opleiding), die met deze praktijk in aanraking komt, voor keuzen geplaatst. 

Intimidatie wordt daarbij niet geschuwd: 

"Verschillende artsen hebben mij verklaard, dat zij na hun rapportage door hun verzekeraar werden benaderd om 

de inhoud van het rapport te herschrijven. Het moet anders op die en die punten, heet het dan. Het slachtoffer 

krijgt het rapport niet in eerste termijn te zien. Geen van de artsen wil dat voor de camera herhalen. " 

(M r. P. Sieswerda, 24 septem ber 20 01 ) 
Niet meedoen met praktijken als deze heeft vergaande gevolgen: 

• Wie op integere wijze het artsenvak wil blijven uitoefenen heeft meer tijd nodig, zal de werkdruk door 
meer cliënten - en door zich voortdurend te moeten verantwoorden bij (zorg) verzekeraars en collegea - 
zien toenemen. Dat blijkt uiteindelijk niet vol te houden 

• De arts kan zijn werkterrein verleggen. Voorbeeld: De bedrijfsarts van het concern, die zich niet de norm 
wilde laten opleggen door zijn directie. Hij solliciteerde en verliet het bedrijf. 

• Zich verzetten op straffe van repercussies. Daarvan 5 voorbeelden van mogelijke gevolgen: 

1. De huisartsen of medisch specialisten, die na eerdere 'stille wenken' geen keuringsopdrachten van de 
betreffende verzekeraars meer ontvingen (bronnen: Bousardt, Aarts en Sieswerda). 

2. De huisarts of medisch specialist, die achter diens patiënt bleef staan en het veld moest ruimea 

3. De interne (controle-) arts binnen verzekeraar of Arbodienst, die om te beginnen geen promotie maakt, 
en bij volharding het veld zal moeten ruimea 

4. De laboratorium- arts die na zijn kritieken op medisch ontoelaatbare situaties door zijn collega's werd 
buitengewerkt en nu doceert 

5. De arts-assistent wiens opleiding stagneerde, omdat hij zich kritisch opstelde tegen medische handelin- 
gen die de toets der kritiek niet kunnen doorstaan. 

6. Voorbeelden van bedreiging met geweld zijn ons niet bekend. 

• Opzij kijken, of zich voegen naar zijn leraar, of naar de opdrachtgevende verzekeraar of superieur. Dit is de 
weg die de meeste medici stap voor stap opgaan. De minimale beloning is de erkenning. Het is de eerste 
stap in een afglijdend circuit met alle gevaren van een toenemende gevoeligheid voor (im)materiële prik- 
kels. Voorbeelden hiervan zijn ook de vele gevallen, waarin een arts van de ene dag op de andere diens er- 
kenning van en inzet voor een patiënt plotseling 'laat vallen'. Zonder enige verklaring of motivatie. Uit de 
slachtofferverklaringen komt steeds sterker het beeld naar voren dat schijnbaar elke arts, zodra deze weet 
dat het om een verzekeringskwestie gaat, de 'schakelaar omzet'. En het handelen routinematig afstemt op 
de in voorgaande paragrafen uiteengezette richting. 

5.12 MEDISCH TOEZICHT EN TUCHTRECHTSPRAAK 

Er is toch een Inspectie Volksgezondheid en een medische tuchtrechtspraak? 

Om een aantal redenen hebben het toezicht en de rechtscolleges deze praktijk in de eigen beroepsgroep niet 

kunnen voorkomen en evenmin kunnen uitbannen. Een illustratie uit het NRC van 12 oktober 2002: 

Anesthesist Milos Zvonar(65) moest vertrekken uit drie zieken huize n waar hij in Nederland heeft gewerkt wegens conflic- 
ten met collega-specialisten, verpleegkundigen of directies. Cardioloog Fred Dekker (56) kwam door het berekenen van 
te hoge tarieven diverse keren met justitie in aanraking en moest grote sommen geld terugbetalen aan verzekeraars. De 
inspectie maakte zich zorgen over de situatie in Dekkers privé -kliniek Medisch Centrum Viken in Bilthoven en adviseerde 
huisartsen voorzichtig niet langer instabiele hartpatiënten naar hem door te verwijzen. 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -71- 

Volgens Menko Jan de Boer, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Cardiologen, heeft Dekker in Nederland 
nooit nascholing gevolgd. 

Nascholing is wel verplicht, maar er staan nog geen sancties op het niet volgen daarvan. Bij de inspectie zijn de afgelo- 
pen jaren zeker veertien klachten binnengekomen over behandelingen door Dekker. Een klager schreef over ,, kwalitatief 
gebrekkige zorg" en ,, ongegeneerde geldschraperij". Ook medewerkers van de Viken klaagden tegen de inspectie. Dek- 
ker zou verrichtingen declareren die niet worden gedaan. 

Van Zvonar is in 1975 de 'toelatingsovereenkomst' eenzijdig beëindigd door ziekenhuis Zonnegloren in Soest na klachten 
van de andere specialisten. In 1991 kocht het Beatrix-ziekenhuis in Gorinchem hem na een conflict voor 750.000 gulden 
uit. Een externe deskundige, prof. J.F. Crul, was zeer kritisch over Zvonar: ,, Zvonar is gauwer geneigd anesthesieën te 
aanvaarden zonder dat een goed pre-operatief onderzoekheeft plaatsgehad." Ook uit het ziekenhuis van Kerkrade vertrok 
Zvonar met ruzie. 

Andere controle -organen blijken evenmin effectief. Medische fouten en overtredingen zijn meestal niet zicht- 
baar. Zo tast een patiënt-verzekerde, op zoek naar een medisch oordeel, volledig in het duister over de be- 
kwaamheid van de arts waaraan hij zich toevertrouwt: het kan een kundig arts zijn, maar evenzeer een medi- 
cus die ternauwernood zijn bevoegdheid verwierf, of die al vele tuchtstraffen kreeg. 

Hoofdstuk 7.2 gaat daar nader op in. 

5.13 INZAGE VAN DOSSIERS 

Ingevolge de Patiëntenwet mogen patiënten en verzekerden hun medisch dossier inzien of tegen een reële 
vergoeding in afschrift ontvangen. Ook kunnen patiënten wettelijk te verlangen correcties of vernietigingen 
aan te brengen. Periodieke dossierinzage door een patiënt is daarom zeker geboden. Overigens wordt dat se- 
dert 1989 bestaande recht wordt vandaag nog steeds op grote schaal met voeten getredea Drie voorbeelden: 

• Bij de auteur bleek deze inzage ook door Interpolis ten onrechte te worden te gengehouden en na protest vervolgens 
aan intimiderende voorwaarden te worden verbonden. Gelukkig kon hij een vertrouwensarts inschakelen en zo drei- 
gende verder getraineerde, vernederende inzage aldaar vermijden. Voor de daarin en in het medisch poliklinisch dos- 
sier aangetroffen fouten in (gerapporteerde) onderzoeken zie 'Dossier 1 850' en Hoofdstuk 3.7 van dit rapport. 

• Bij de kwestie van jarenlang ontkend OPS-slachtoffer offsetdrukker van Midlum, getoond in de RVU-tv-documentaire 
op 9 oktober 1 995, bleek dat bij de gevraagde inzage door het GAK, tegen hem en zijn echtgenote, op walgelijke wijze 
te werk werd gegaan . 

• Toen de auteur op 27 juni 1998 zijn voormalige huisarts Dr. CA. v.d. Bilt zijn medisch dossier tegen betaling van 
kosten (in afschrift) opvroeg, bleef antwoord uit. Drie brieven later volgde nog steeds geen antwoord. Dankzij deskun- 
dige hulp kon de auteur zijn verzoek volhouden. Na betrokkenheid van de Inspecteur Volksgezondheid werd door Dr. 
v.d. Bilt uiteindelijk de wet gerespecteerd. Het zou tot 1 3 oktober 1 998 duren aleer hem het dossier werd overhandigd. 
Uit het dossier bleken: de documenten niet op tijdvolgorde te zijn ingebonden, dat de patiëntgegevens sedert 7 augus- 
tus 1992 ontbral<en, en dat afscliriften van elke communicatie met de verzekeraars GAK en Interpolis ontbraken. Of 
de door het GAK op 29 december 1994 aan Dr. v.d. Bilt gevraagde bevindingen ooit door hem zijn verstrekt is ondui- 
delijk. 

Door deze praktijk rond de patiëntenwet zal een onbekend aantal patiënten zich laten afschrikken om een 
beroep op bestaand recht vol te houden. 

Het valt buiten het bestek van dit rapport om uitputtend aan te geven waar medische (keurings-)rapporteurs 
op papier over de schreef gaan. Het meest verontrustende bij het bekijken van dossiers is de hoeveelheid in- 
formatie die blijkt te ontbreken. De zaak Stinissen was daarvan al een voorbeeld. Achterafis het moeilijk 
om vast te stellen of het hier gaat om informatie die nooit is verzameld . Of om gegevens die in het dossier 
waren opgenomen, maar die daar om welke reden dan ook nadien uit zijn verdwenen. Vaak blijken ook opera- 
tie- of verpleegverslagen te ontbreken. Soms blijken compbte rapportages zoek. 

Meestal ontbreekt een onderbouwing in het verzekeringsmedisch oordeel over de mate waarin een gedupeer- 
de in staat is tot zelfverzorging, de zorg voor het gezin en/of tot sociale contacten. En of deze, anders dan in 
het verleden, aangewezen is op (extra) betaalde hulp in of om het huis, of mantelhulp. In de meeste medsche 
rapporten ontbreekt dit aspect geheel. Of het beeld hierover is onvolledig, omdat men daar in het verzeke- 
ringsmedisch onderzoek niet naar heeft gekeken. Ook dan is de conclusie van een dergelijk onderzoek in be- 
ginsel klachtwaardig. 

Het aantal schrijf- en taalfouten in medische rapportages is groot. Of en zo ja in hoeverre hierbij opzet in het 
spel is is is onduidelijk. Gevolg ervan zijn misverstanden en nieuwe fouten. Hieronder volgen slechts enkele 
voorbeelden van onregelmatigheden, dubieuze suggesties en evidente onjuistheden in de aangetroffen in- 
formatie . Het varieert van slordigheid tot opzet, waarmee de medische of arbeidsdeskundige ethiek wordt 
geschonden. Inzage in het arbeidsdeskundig dossier van particuliere verzekeraars blijft te vaak achterwege. 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -72- 

Waar registraties als kennelijk onjuist of als hoogst onwaarschijnlijk moeten worden beschouwd zou de pati- 
ënt dit onmiddellijk moeten kunnen zien en protesteren. 

Bij lange na niet uitputtend treft men bij inzage in medische dossiers handelingen en opmerkingen als: 

• Documenten niet op tijdvolgorde in het dossier registrerea Bijgevolg is het verloop van zaken door de arts 
zelf niet meer goed te volgea Soms kan een ele ctronisch dossier dit uitsluiten. 

• Eventuele ongevalstoedracht onjuist weergevea 

• Klachten die gedupeerde bij onderzoek meldde niet in de expertise opnemea 

• Foto's of onderzoeksresultaten niet opvragen of buiten het dossier latea 

• Cruciale (schriftelijke) communicatie met verzekeraars niet in het dossier opnemea De voorgestelde code 
samenwerking bij arbeidsverzuim (3 november 1998) laat daartoe ruimte. Bijgevolg kan de betreffende 
arts na verloop van tijd zelf het verloop van bevindingen rond zijn patiënt niet meer volgea 

• Gevoelige informatie buiten het dossier bewaren van zaken als: beweerd simuleren, of de veronderstelde 
thuissituatie . Dit is een breed ingevoerd gebruik bij artsen, waarvan Ben Crul, voormalig huisarts in het 
Medisch Contact in 1999 schrijft: "Als je door het inzagerecht ooit bent afgestraft voor het op de patiën- 
tenkaart vermelden van bepaalde ernstige vermoedens, word je wat voorzichtiger. " Toch zijn ook per- 
soonlijke werkaantekeningen al snel onderdeel van het medisch dossier. Indien gedeelten van een dossier 
gescheiden worden bewaard heeft de patiënt recht op inzage in al die gedeelten 

• Geen onderscheid maken in de visie van de patiënt en die van de rapporterende medicus. Bijgevolg blijken 
de vragen of veronderstellingen die een patiënt bij een onderzoek oppert in het verslag van een citerend 
volgende medicus frequent 'te promoveren' tot nieuwe medische bevindingea 

• Het gebruik van computergestuurde standaardzinnen, die de arts te weinig keuze of toelichtende ruimte 
laten. 

• Tegenstrijdigheden in formulieren en rapportages door het op de computer aanklikken van de verkeerde 
standaardzin. 

• Klakkeloos overnemen van fouten in collegiale rapporten (van gelijke of andere discipline). 

• Overschrijf 'fouten': ademstilstand wordt opeens hartstilstand, contusio cerebri wordt gewijzigd in com- 
motio cerebri. 

• Termen als: Preëxistentieel, pre -morbide (reeds vóór de ziekte/ het ongeval hestaand), familiair. 

• Verwijzing naar jeugdziektes of -ongevallea 

• Verwijzing naar opvoeding, jeugd en/of sociaal miliea 

• Zinsneden als: 'Er zijn aanwijzingen voor mogelijke psychotraumata, met name ten aanzien van de sociale 
rol van belanghebbende' (Ingrid Baart in 'Opzij'). Of: 'Patiënt gaat nu duidelijk de reeds langer bestaan- 
de insufficiëntie -gevoelens ventileren en geeft het trauma de schuld' (Zenuwarts M. Dorren voor 
AMEV/Fortis, 'Uw geld en uw Leven', p.115). 

• Verdachtmakingen als zou patiënt onwaarheden hebben verteld of zaken hebben verzwegen. 

• Opmerkingen over een vermeend minder succesvolle arbeidssituatie en arbeidsverle den. 

• Suggesties over de invloed van de partner op de patiënt of over de kwaliteit van de relatie . 

• Suggesties over of verwijzingen naar de financiële positie van de patiënt. 

• Niet aangeven dat gegevens of onderzoeken incompleet of niet geheel geslaagd zijn. Idem voor röntgenfo- 
to's of -transmissie. 

Artsen dekken zich in tegen inzage van dossiers door patiënten. Door sommige gegevens achterwege te latea 
Of als geheugensteuntje in een schaduw dossier op te nemen: veronderstellingen over de gezondheid van en 
de relatie met de patiënt, inschattingen, of sporen van fouten. Omdat hiermee de arts zelf het patiëntbeeld 
versnippert, is er grotere kans op diagnostische of therapeutische fouten. Voor de collega wordt hiermee het 
beeld over de patiënt mogelijk zelfs onbruikbaar. 

Uit de rechtspraak blijkt dat in een groot aantal gevallen door artsen en andere hulpverleners niet aan de wet- 
telijke dossier- en inzage-plicht wordt voldaan. 

Van het bij de verzekering aanwezige dossier krijgt de patiënt het niet-medische gedeelte (bijvoorbeeld de 
arbeidsdeskundige rapportages) meestal niet of slechts gedeeltelijk te zien. Door gelukkige omstandigheden 
konden zowel van Midlum (erkend OPS-slachtoffer) als de auteur aantonen, dat in rapportages niet ter zake 
doende suggestieve alinea's over de patiënt zelf, of de partner, waren opgenomen. Daarmee hebben zij slechts 
het niet verborgen deel van hun dossier geziea 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -73- 

De arts/hulpverlener is wettelijk verplicht patiënts' verklaring/mening over onjuistheden of vermissingen toe 
te voegen aan het dossier. Patiënt heeft het wettelijk recht een arts te verzoeken om feitelijke onjuistheden te 
corrigeren en niet relevante informatie te laten verwijderen. 

Maar zolang niet het volledige verzekerings dossier, dus óók de delen van andere deskundigen, kan worden 
ingezien is de verzekerde medisch, materieel en juridisch vrijwel machteloos. 

Op 20 mei 2008 is bij de politie en bij het Openbaar Ministerie OM te Utrecht aangifte gedaan tegen Dr Alting van Geu- 
seau, neuroloog, Dr Biemans, radioloog, Dr. van Houdenhoven, directeur, en tegen de Raad van Toezicht van het Bea- 
trixziekenhuis in Gorkum in verband met het opzettelijk verzwijgen van een ernstige medische fout en de gevolgen. 
De aangifte wordt gedaan wegens fraude, zware mishandeling, het toebrengen van zwaar lichamelijk letsel en het in 
hulpbehoevende toestand achterlaten van een in nood verkerende persoon, tot wiens hulpverlening zij krachtens over- 
eenkomst en wet verplicht zijn. Alle genoemde daden zijn misdrijven volgens het Wetboek van Strafrecht. Deze kunnen 
bestraft worden met gevangenisstraffen van meerdere jaren. De aangifte is gedaan door de voorzitter van Slachtoffers 
Iatrogene Nalatigheid-Nederland en latrogenic Europe Unite-Alliance. 

De aangifte is een uiterste noodmiddel om het structureel verzwijgen en weigeren van medische hulp aan slachtoffers 
van medische fouten een halt toe te roepen. De aangifte wordt gedaan: 

• Op advies van plv. Inspecteur-Generaal Inspectie Gezondheidszorg N. Oudendijk, 12 juni 2007 

• In navolging van de vaststelling dd 7 november 2007 door de medische sector, dat opzet en nalatigheid inzake medi- 
sche fouten onder het strafrecht hoort (de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, de Orde van Medisch Specialis- 
ten en de Ver. van Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland, 

• Op basis van het Millecam -arrest Gerechtshof Amsterdam dd 9 april 2008. 

5.14 DE BEROEPSCODE VAN MEDICI EN MEDISCH ADVISEURS 

Wordt besproken in Hoofdstuk 7.2.8. 

5.15 GEVOLGSCHADE 

De gevolgen van tot dusverre beschreven praktijk zijn desastreus. De ware medische oorzaak van de klachten 
wordt te laat of niet onderkend. De patiënt krijgt het gevoel (manipulatief) heen en weer te worden gesleept, 
verliest zijn vertrouwen in medici en therapeuten, en voelt zich gaandeweg miskend. 
Met grote kans op extra schade aan de gezondheid. 

Deskundigen stellen dat door veronachtzaming, ontkenning of onjuist geïndiceerde therapie na enkele jaren 
onvermijdelijk fysieke uitputting en psychische gevolgschade, zoals PTSS, optreedt. De kans dat dan nog 
erkenning volgt is klein. Talloze patiënten blijken dan in plaats van (gedeeltelijk) te herstellen, psychisch, 
materieel (door inkomensverlies en pensioenbreuk) en sociaal af te glijden naar de rand van de samenleving. 
Levenslang. 

Over het effect op de kinderen en het gezin is het nog gissen. 'Dossier 1850' schrijft: Ik denk dat wij geluk 
hadden, dat onze kinderen ouder waren. Want wat doe je als je kind thuis komt met de vraag: 'Mama, wat is 
een simulant? ' 

Wat zal er omgaan in het kind waarvan een ouder gezondheid en werkvermogen verloor? Dat je met jouw 
ouder, die als verdachte is geëtiketteerd, verder moet? Hoe moet je dat als kind plaatsen? Is dat denkbaar zon- 
der schade? Miskende patiënten, die met hun kinderen in beeld komen spreken boekdelen. Zonder woorden. 

Onnodig verlies van de economische nog wél mogelijke arbeidsbijdrage van gedupeerden, onnodige verlet- 
en (medische) behandelingskosten, maar ook onnodige (im)materiële, en onnodige (gezondheid) schade in de 
naaste omgeving zijn een aanslag op de volksgezondheid en de economie. Die zich nie t tot de huidige genera- 
tie beperkt. 

Zie ook Hoodstuk 11. 

5.16 HOE LUIDEN DE MEDISCH-ETHISCHE PRINCIPES? 

Op 13 juni 1996 verklaart Prof. Dr. D. Post, Sociaal geneeskundige in de KRO-tv uitzending 'Ongelooflijke 
Verhalen' : 

"Ook een keuringsarts is een arts. Ook voor hem gelden de uitgangspunten van medisch handelen. Watje ook doet, waar 
je ook zit, als arts zul je: 

1 . Het goede voor de patiënt zoeken . 

2. De patiënt geen schade toebrengen. 

3. De autonomie van de patiënt erkennen. Dit betekent onder meer: de patiënt voldoende het woord geven om met de 
arts samen tot 'wel of niet werken' te komen. 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -74- 

4. Zorgen voor een rechtvaardige verdeling van liet delen in de uitl<ering. De wet of intern beleid kunnen dat niet door- 
kruisen. Je hebt als arts de eed afgelegd datje medisch-ethisch zult handelen. Er is geen 'Befehl ist Befehl'. " 

Schending van de medisch-ethische principes betekent een inbreuk op de lichamelijke en geestelijke integri- 
teit van de slachtoffers. Die des te ernstiger is waar het patiënten betreft, die zich in een kwetsbare en afhan- 
kelijke positie bevinden. Gevolg is dat zij steeds wanhopiger gaan zoeken naar het eerlijke beeld van hun 
situatie dat hen wordt onthouden. Wat ze van omstreden keurders kregen is erger dan wat ze hadden. 

5.17 DEONBEHANDELBAREN 

Veel van de bronnen in BIJLAGE 3 maken melding van de gevolgen voor een zich verzettend slachtoffer. 
Een belangenbehartiger of patiënt op zoek naar de oorzaak van zijn aandoening wordt door de betrokken par- 
tijen al gauw als lastig ervaren. Het is kostbaar, tijdrovend en mogelijk confronterend met de beperkingen van 
de medische wetenschap. Voor sommigen is dit bedreigend. Omdat nieuwe onderzoeken op initiatief van de 
patiënt aan het licht zouden kunnen brengen, als er sprake is van eerdere kunst- of beroepsfouten of erger. 
Dit kan ertoe leiden, dat medische vervolgonderzoeken zo mogelijk worden beperkt. En voor zover onver- 
mijdbaar, onder spanning komen tussen wat medisch geboden en moreel toelaatbaar is. Met grote kans op 
fouten, of nieuwe ontkenning. Door het weglaten van resultaten. Of door andere strafbare handelingea 
Te vaak betekent het, dat de patiënt dan de juiste diagnose onthouden wordt, en daarmee ook de kans op een 
noodzakelijke en adequate behandeling. Ook komt het vaak voor dat de patiënt de therapie 'rust' in het geheel 
niet, of uitsluitend mondeling wordt voorgeschreven, wat in de rapportage niet wordt vermeld. Waarna de 
andere betrokken artsen/behandelaars en de betreffende verzekeraar(s) zich gaan afvragen of patiënt niet be- 
zig is zie ktewinst te maken. 

Zelfs zonder 'jungle -telefoon' is een kleine (voor insiders herkenbare suggestieve) nuance in de verwijsbrief 
het stigma. Waarmee een volgende arts in een oogopslag voldoende meent te weten. In het beste geval niet 
meer onbevooroordeeld is. Vanaf dat moment is voor deze patiënt een juiste diagnose, en de bijbehorende 
therapie nagenoeg onbereikbaar geworden. 

Zoals de vrouw die, in de hoop om eindelijk toch maar serieus genomen te worden, in België naar een arts 
gaat. En zijn er met ons talloze andere slachtoffers, die zich nauwelijks meer medisch durven laten behande- 
len. Medisch vogelvrij. 

5.18 REGISTRATIE ARTSEN EN (VERZEKERINGS)KLACHTEN 

BIJLAGE 15 geeft een gedeelte van het overzicht van artsen, waarvan nadere gegevens bekend zijn. Deze 
lijst is in 1998 voor het eerst door auteur gepubliceerd, voortdurend uitgebreid en nog steeds verre van com- 
pleet. Het betreft uitingen van Artsen in woord, geschrift of daad. In een aantal gevallen betreft het klachten 
als onderzoeker, of als behandelend, controlerend, Arbo-, bedrijfs-, verzekerings -adviserend of keurend arts. 
Ook zijn namen vermeld van medici, waarvan het vermelde onderzoek, interview, de voordracht, of de ver- 
handeling vragen opriepen over hun beroepsopvattingen met mogelijke (in)directe schade aan patiënten. In 
een enkel geval betreft het een arts die, te goeder trouw, of onwetend betrokken raakte bij klachtwaardige 
patiëntenbehandeling. Of een medicus die zich verzette tegen laakbare handelingen, maar die terwille van de 
eigen positie, dit verzet mogelijk heeft opgegevea Gegevens betreffen de situatie op de datum als in de bron 
vermeld. Alle pagina's met de meest actuele gegevens zijn opgenomen in www.werkgroepl970.nl 
Voor het eigen oordeel wordt verwezen naar de oorspronkelijke bron. 

Diverse van onderstaande personen zijn helaas al te bekend bij slachtofferverenigingen, advocaten en sommi- 
ge Rechters. 

Vele artsen werden door teveel verzekeraars bewust geselecteerd met het oog op verzekeraarvriendelijke be- 
oordeling en behandeling inzake verzekeringsclaims. 

Deze informatie is gemaakt ten behoeve van Verzekerden, Patiënten-verzekerden, Verzekeringsgedupeerden, 
Werkgevers, Zelfstandigen, Verzekerings/Medische studenten. Patiëntenverenigingen, Slachtoffergroepen, 
Artsen, Therapeuten, Advocaten, Rechters, Maatschappelijk werkers. Zorginstellingen en Zorgverleners, Poli- 
tici, WIA-hulpverleners en Opleidingsinstituten. 

Hopelijk realiseren lezers zich dat achter deze informatie veelal onnodig levenslang leed van talloze mede- 
mensen schuilgaat. En dat zij zelf morgen ook slachtoffer kunnen worden. Deze indirecte publicatievorm is 
bewust gekozen omdat contact voor patiënten met media te vaak blijkt te leiden tot uitputting, gemanipuleer- 
de berichtgeving en ook kan leiden tot uitsluiting van toegang tot de gezondheidszorg. 

Waar nodig werd gelegenheid tot weerwoord geboden. Daarvan werd inhoudelijk in geen enkel geval gebruik 
gemaakt. 



5. MEDISCHE SECTOR OP HELLEND VLAK -75- 

De wijze waarop gedupeerden na hoor en wederhoor de namen van hun behandelende personen kunnen 
openbaarmaken wordt beschreven in Hoofdstuk 12.7. 

Zolang en voor zover wetgeving, belangenbehartiging, beroepscontrole en rechtspraak blijven falen kan deze 
lijst tot nadenken stemmen. Om de regels in en het toezicht op de medische en verzekeringssector te verbete- 
ren. Bovendien kan de lijst een signaalfunctie hebben voor patiënten die in het ongewisse zijn over de achter- 
grond van medici, waaraan zij zich zouden willen (of voor een keuring) menen te moeten toevertrouwen. Of 
waartoe zij door een verzekeraar of een Rechter worden gedwongen. 



6 ANALYSE VAN HET CLAIMBEHANDELINGSPROCES; OMVANG 

VAN CLAIMTOEWIJZING 

Recentelijk vatte de advocaat van enkele Nederlandse assuradeuren met een geamuseerde glim- 
lach op zijn gezicht samen hoe men een clalmgerechtlgde en zijn belangenbehartiger dient te 
behandelen: "Men doet dat met de z.g. mushroom method. En wat houdt deze champlonmethode 
In? Keep them in the dark and feed them with shit," zo sprak de raadsman. 

(vrij naar Verkruisen en Pais, 16 juli 1999) 

"Vooral bij de blijvend gehandicapten (en daar vooral bij degenen die niet aan het werk komen) worden hun kosten en hun in- 
komensschade veelal onvolledig vergoed. ..{P rof.Mr.A.BIoembergen in septeiiiber1973). 

"Slechts 15 procent krijgt een WA-vergoeding voor letselschade. De uitgekeerde bedragen zijn doorgaans klein, slechts 8 pro- 
cent kreeg meer dan f. 5. 000. "(Onderzoek 'Verkeersslachtoffers en hun schade, 1973). 

1988 De 17-jarige Kim stapt op de brommer. En rijdt naar huis. Een handvol kilometers maar. 
Een flauwe bocht in de weg. Ineens dat zwarte ding ... 

Kim hoorde de klap niet. Weet niets meer. Kim had geen schuld. De eigenaar van de onverlichte gierton met trekker wél. Die 
was goed verzekerd. Via de Rabobank. 

Thuis werd alles anders. Want Kim blijft levenslang afhankelijk van zorg. 

25 juni 1999 Vrijdagnamiddag, de dossiermanager rekt zich uit. Kijkt uit het raam in de staalblauwe lucht. 'Zijn we erdoor?' 
vraagt hij aan de leden van schadeteam. De stilte klinkt bevestigend. Een week hard werken loopt ten einde. Zojuist is de voort- 
gang van de dossiers besproken. Teveel stilstand is de conclusie. Voor de Financiën is dat goed, voor de verzekerden niet 
prettig. Men beseft dat maar al te goed. Het behandelen van claims is weerbarstige materie. Er zijn veel betrokkenen, veel fac- 
toren hebben invloed, dat wachten op artsen, rapporten, klachtinstanties, advocaten en Rechters: daar moetje tegen kunnen. 
En vooral de verzekerden, die dat maar niet begrijpen. En dan de druk van binnen: het moet kwalitatief perfect zijn, vooral juri- 
disch. Niet iedereen kan daar tegen. 

Achter het glas op de 1 4e verdieping verschijnt de glazenwasser. Spontaan zwaait ieder naar hem. In de emmer twinkelt de 
zon. Breed grijnzend zwaait hij terug met zeem en trekker. Ja, bij Interpolis denk je aan ... 

De notebooks klappen dicht, men vult de rolcontainers en rijdt naarde lockers. "Vergeet niet, maandag zijn de beoordelingsge- 
sprekken. Ik begin stipt op tijd! En prettig weekend" roept de manager, leder roept zijn eigen antwoord en schiet het parkeerter- 
rein op. 

1998 De ouders van Kim nemen een ingrijpende beslissing. Zij kunnen niet meer thuis voor hem blijven zorgen. Hij gaat naar 
een instelling. 

Interpolis heeft een bod gedaan. Een vreemd bedrag voor een geruïneerd leven. Voor de ouders niet alleen een fooi. Na al die 
jaren is het ook een klap. In het gezicht. 
Ze wachten nu weer op contact. 

15 juni 2004 Kim zit in de tuin in de zon. Je hebt er mooi uitzicht. Aan de horizon het silhouet van een stad. Met kerken en een 
hoge vierkante toren. 

Kim wordt goed verzorgd. Maar in zijn lijf knaagt het. Hij voelt dat er veel weg is, maar weet het niet. Hij was liever thuis. 
Binnenkort is het twaalfde jaar voorbij. Kim weet dat niet. 

Voorjaar 2006 De juristen van Interpolis toverden een nieuw konijn uit de hoed. Jan moet alsnog bewijzen leveren. 
Of anders moeten zijn nog in leven zijnde familieleden dat doen. De zogenaamd glasheldere schade -afwikkeling duurt nu pas 
18 jaar. 

(De toedracht werd geverifieerd. De naam Kim is om privacy-redenen fictief) 

In dit hoofdstuk wordt het schade -afhandelingsproces geanalyseerd. Bij verlies van arbeidsvermogen is er allereerst 
de vraag of men wel of niet ziek of invalide is. Bij invaliditeit is er bovendien de vraag of er een aanspreekbare en 
aansprakelijke partij is. Dan volgt bij letsel de vraag naar de causaliteit. Vervolgens gaat het om de mate waarin 
het arbeidsvermogen is verloren. Daarna is bij een AO-polis de vraag of de grenswaarde van de polis is overschre- 
den (meestal wordt beneden de 25% arbeidsongeschiktheid niet uitgekeerd). En tenslotte gaat het over mogelijk 
herstelen verdienvermogen. 

De meeste gedupeerden weten niet hoe wat het claimbehandelingsproces inhoudt. Vanwege onder invloed van de 
verzekeraar staande deskundigen, na intimidatie of om andere redenen maken zij niet volledig of geen gebruik van 
hun rechten, of haken voortijdig af. 

Er zijn veel bronnen met gegevens. Daarmee is langs verschillende benaderingen een raming van de omvang van 
de problematiek gemaakt. Van deskundigen en belangengroepen werden talrijke gegevens verzameld en geverifi- 
eerd. Cases van een groot aantal gedupeerden uit persoonlijke en media -verslagen werden in een database vastge- 
legd en geanalyseerd. 

De onderzochte cases zijn om diverse redenen nog incompleet. Soms werd later uit dieptegesprekken of schriftelijk 
nadere informatie ontvangen of kwam later het volledige dossier ter inzage. Dan werden vrijwel altijd nieuwe fei- 
ten en bewijzen voor onjuiste behandeling van hun claim gevonden. Daarmee worden de openbare (aan)klachten 
van vele deskundigen gedurende vele jaren niet alleen duidelijk bevestigd, maar zelfs in negatieve zin vér overtrof- 
fen. 



6. ANALYSE VAN HET CLAIMBEHANDELINGSPROCES; OMVANG VAN CLAIMTOEWIJZING - 78 - 

Ook de nakomende gegevens werden zoveel mogelijk op waarheid getoetst en ingevoerd. 

Deze database wordt nu gepresenteerd, met een aantal tellingen en berekeningea Dit hoofdstuk vervolgt met bere- 
keningen en ramingen van omvang, tijd en geld langs andere weg. Nog steeds: Uitsluitend op basis van de informa- 
tie van betrokkenen die zich wél bekend maakten. Uitsluitend van het gedeelte van de informatie dat over hun casus 
tot dusverre wél bekend werd. 

Dubieuze normen en metingen, betwistbare en rekbare medische definities, toepassingsverschillen en fouten en 
zelfs bewuste des -interpretaties bleken schering en inslag. Zeer veel patiënten krijgen daardoor op aanvechtbare 
wijze geen uitkering (meer). Of worden in een gunstig geval met een veel te lage uitkering afgescheept. De kans op 
een billijke afloop blijkt uiterst klein. En het gaat bij grote schades heel veel tijd, energie en geld kosten. 
Een groot deel van het werk van honderdduizenden hoogwaardige arbeidskrachten in Nederland bestaat uit het 
behandelen van verzekeringsclaims. En de beoordeling van door verzekerden ingediende klachten daarover. Inmid- 
dels is de claimbehandeling van arbeidsongeschikten door ziekte en letsel een bedrijfstak geworden die bijna even- 
veel geld omzet als dat er wordt uitgekeerd. Deze arbeid blijkt, zelfs als er uitsluitend goede bedoelingen zouden 
zijn, in haar effect negatief en schadelijk voor een veel groter deel van onze samenleving. Er ligt een enorme uitda- 
ging om dit hoogwaardige arbeidspotentieel naar een wél positieve economische en maatschappelijke bijdrage te 
brengen. 

6.1 OMVANG CLAIMTOEWIJZING: 

ANALYSE CLAIMBEHANDELINGSPROCES 

Aan de hand van honderden openbaar geworden omvangrijke claims is het claimbehandelingsproces geanalyseerd. 
Om het overzicht niet te belemmeren door onnodige details, zijn de volgende vereenvoudigingen aangebracht: 

• De verdeling van patiënten is niet naar klasse van arbeidsongeschiktheid geanalyseerd. Er is wel rekening ^- 
houden met drempelwaarden - bijvoorbeeld 25% of 30% - waarbeneden geen arbeidsongeschiktheid wordt ver- 
goed. 

• Bij de claimbehandelingsprocedure, de 'kwaliteit' en de resultaten ervan is geen onderscheid gemaakt naar pri- 
vate of particuliere verzekeringen Evenmin is onderscheid gemaakt naar bepaalde beroepsgroepen (bijv. amb- 
tenaren en anderen) of bedrijfsgrootten (grootbedrijf versus midden- en kleinbedrijf). 

• In deze analyse zijn ziekte en ongeval in één schema gebracht. De verschillen tussen deze categorieën claims 
betreffen in hoofdzaak de aanleiding (ziekte of ongeval), de al dan niet betrokkenheid van Politie, en een even- 
tueel aansprakelijke partij. De kenmerken van de stappen uit de procesfasen bij letsel bleken weinig te verschil- 
len met die bij ziekte. Uitgezonderd een soms groter aantal beoorde lingsrondes en de langere tijdsduur (door het 
te lang wachten op een stabiele toestand, en de vaak extremere vormen van juridische touwtrekkerij). 

• Er zijn drie achtereenvolgende beoordelingsrondes beschrevea Meestal zijn er namelijk meerdere verzekerin- 
gen betrokken (bijvoorbeeld WIA en Particulier, ofwel Inzittenden en WAM, etc). Gemiddeld wordt er ook 
tenminste één klacht over de medische/schadebehandeling ingediend, als gevolg waarvan opnieuw een aparte 
beoordelingsronde nodig wordt. 

• Verondersteld is dat er tijdens de beoordelingsrondes gemiddeld één klacht wegens gesignaleerde onregelmatig- 
heden in het claimbehandelings -proces wordt ingediend en behandeld. Voor zover dat voor claimgerechtigde of 
begeleiders waarneembaar was. Een tweede klachtenbehandeling is verondersteld vanwege klachten tegen een 
of meer bij de claimbehandeling betrokken personen. Deze klachtenbehandelingsvarianten zijn bij de overgang 
van de eerste naar de tweede beoordelingsronde weergegeven. In de praktijk kunnen of zullen deze soms eerst 
worden geuit en/of behandeld in eventuele latere rondes. Samen met eventuele nieuwe klachten. De fout van die 
vereenvoudiging op achtereenvolgens de totale doorlooptijd, de uiteindelijke uitkeringskans en de uitkerings- 
fractie is verwaarloosbaar. 

De resultaten van de analyses zijn: 

1. Het processchema van claimbehandeling toont de volgende (mogelijke) stappen voor het traject tot en met de 
eerste beoordelingsronde (inclusief eventuele klachtenbehandeling) . De nummers corresponderen met 
BULAGE 23: 



6. ANALYSE VAN HET CLAIMBEHANDELINGSPROCES; OMVANG VAN CLAIMTOEWIJZING - 79 



P'^-if^ 



Fa.irEjaiFi:air 




2. Ondanks de vereenvoudigingen is opvallend: de complexiteit van dit traject uit het claimbehandelingsproces, het 
grote aantal mogelijke betrokken werkende partijen (BIJLAGE 22), en het grote aantal keuze -momenten voor 
de patiënt. Als er bij alle betrokkenen alleen maar goede wil zou zijn om eventuele menselijke fouten zoveel 
mogelijk te voorkomen of te herstellen, dan al dreigt deze eerste ronde te traumatiserea In optimale omstandig- 
heden blijken het herstel en de reïntegratie al zwaar te worden gehinderd. In de echte tamelijk willekeurige - te 
vaak onfrisse - praktijk wordt herstel en reïntegratie meestal onmogelijk. 

3. Het processchema voor het totale claimbehandelingstraject omvat vaak nog twee extra beoordelingsrondes, 
dus in totaal drie achtereenvolgende beoordelingsfasen en ziet er als volgt uit (de percentages zijn betrokken 
op het totaal aantal ingediende claims wegens langdurige ziekte of letsel = 100%): 




< == Starten beoordelingsronde 1 === > <= beoordelingsronde 2 => <= beoordelings ronde 3 => 



Opgave 


40% 






Geen bezwaar /Opgave 


10% 


?/o 


?/o 


Bezwaar 


40% 


8% 


?/o 


Naar volgende ronde 


20% 


f/o 


I/o 



De stappen zijn, inclusief de ingecalculeerde gegevens met de bijbehorende gemiddelde/totale doorlooptijd, cp- 
genomen in BIJLAGE 23. 

De totale doorlooptijd van deze drie rondes van de afhandelingsprocedure blijkt bijna 5 Vz jaar te zijn. Na die 
tijd geven veel patiënten blijk van traumatische gevolgschade en raken veel huishoudens ontwricht. Is daar bo- 
venop ook nog sprake van hoger beroep, aparte schadevastellingsprocedures en/of meer dan twee verzekeringen 
dan loopt de totale doorlooptijd op tot een veelvoud. Dit illustreert, dat in de praktijk aangetroffen claim- 
afwikkelingstermijnen van 15 jaar bij lange na geen uitzondering zijn. Dat dan het leven van claimgerechtig- 
den (en ook van de huisgenoten) dan vaak in een ruïne is veranderd, wordt bevestigd in de slachtofferverhalea 
4. BIJLAGE 24 presenteert de analyse welk deel van alle langdurig patiënten (100%) de diverse processtappen 
naar schatting doorlopea Met de kans op een voor de patiënt billijke afloop van gerechtvaardigde claims. Door 



6. ANALYSE VAN HET CLAIMBEHANDELINGSPROCES; OMVANG VAN CLAIMTOEWIJZING - 80 - 

in hoofdzaak cumulatief door optelling te rekenen ontstaat een in gunstige zin, vertekend resultaatbeeld. In wer- 
kelijkheid vertoont het effect van diverse stappen (mede door het 'rondzingen' van fouten in dossiers en door 
stigmatisering van patiënten) kenmerken van onderlinge afhankelijkheid. Het resultaat zou dan, in plaats van 
door optelling, door vermenigvuldiging van de kansen berekend moeten worden, waardoor de scores nog lager 
uitvallea De resultaatkans ligt daarom beneden de 20%. Uit diverse bronnen kan worden afgeleid dat de 
kans op een correcte claimbehandeling ver onder de tien procent ligt. 

BIJLAGE 22 raamt het aantal bij de omstreden claimbehandeling betrokken werkenden - merendeels - 
hoogwaardige arbeidstaken met geschatte loonsom, die met deze arbeidsongeschiktheid- en letselschades zijn ^- 
moeid. Een groot deel van deze taken heeft een (deels onbewust en onbedoeld) sterk negatief effect op de volksge- 
zondheid en de economie. Als men zou besluiten om alle vormen van arbeidsongeschiktheidsverzekeringen op te 
heffen, dan kan dit aantal hoogwaardige taken, in deze destructieve zin vervallen. En in economisch positieve zin 
worden ingezet! 

Het gaat in 2004 om meer dan driehonderdduizend personen die (een deel van) hun beste krachten aanwenden 
met een overwegend negatief effect Meer dan vijftigduizend volle taken. 
Met een loonsom van bijna drie miljard Euro per jaar. 

Opmerking: 

Het betreft voorlopige cijfers die enkele onnauwkeurigheden bevatten. Andere bronnen en benaderingen en meer 
gedetailleerde analyses zullen een geringe invloed hebben op het totaalbeeld. 

Waarom claimen zo veel gedupeerden niet (langer)? 

1. Veel slachtoffers weten niet dat ze claimrecht hebbea Bij ongevallen, maar ook bij sommige aandoeningen is 
het voor deskundigen vaak eenvoudig om de ernst, de gevolgen en het recht op uitkering te verhullea 

2. Velen hebben aanvankelijk geen inzicht in de ernst van hun aandoening of letsel. Deels blijkt dat (veel) later. 

3. Een deel van de slachtoffers is niet meer in staat om te claimen of om een fatale termijn in de gaten te houden. 

4. Anderen vergeten te claimen, bijvoorbeeld bij een inzittendenverzekering. 

5. Veel van hen ontgaat bij een eerste keuring als ze ten onrechte te positief worden beoordeeld. 

6. Weer andere slachtoffers zijn zich ervan bewust, dat ze ten onrechte zijn afgescheept. Zij kunnen, willen of dur- 
ven daarover geen klacht (meer) indienen of erover niet (meer) sprekea De meesten daarvan houden de onbil- 
lijke afwijzing stil uit schaamte, vanwege (mogelijk) onbegrip van collega's. Of - waar het zelfstandigen betreft 
- de angst voor verlies van klandizie of vertrek van de medewerkers uit hun bedrijf. 

7. De (vrees voor) frustrerende onkunde en afgunst van de omgeving speelt vaak een roL 

8. Men is bang voor repercussies al dan niet na intimidatie: verlies van een nog gedeeltelijke uitkering. Of men 
heeft een met hypotheek of pensioengekoppelde polis, bijvoorbeeld als het een combinatie van bank en verzeke- 
raar betreft 

9. Bij zelfstandigen speelt ook de financiering mee. Als hun verzekeraar behoort tot een bankconcern en men daar 
het bedrijfsfinancieringsarrangement heeft. Men vreest dat dat verder wordt teruggeschroefd, opgezegd of er 
wordt in die richting geïntimideerd. Voor zover de claimgerechtigde daar nog niet aan dacht is een subtiele sug- 
gestie in die richting door de bank/verzekeraar bijna altijd voldoende. 

Degenen die zich wél willen verweren tegen een onbillijke claimbehandeling hebben de keus zich op eigen kracht 
tot klachtenorganen, of tot een advocaat te wenden. 
Mensen aarzelen vaak om zelf een klacht in te dienen: 

1. Ze zijn onbekend met klachtorganen en zien van hun aanspraken af. 

2. Zien op tegen de toegang. Hebben moeite dit op eigen kracht te doen. 

3. Schromen zich over de moeilijkheden te uitea 

4. Weten niet te kiezen uit de veelheid van zogenaamde klachtorganen (Zie BIJLAGE 17). 

5. Zien op tegen de verwachte lange duur van behandeling. 

6. Verwachten frustrerende confrontaties met hun lijdensweg, met mogelijke ontkenning, onbegrip, of partijdige 
behandeling. 

Daarom melden de statistieken van klachtorganen weinig klagers. Beroepsverenigingen en assuradeuren conclude- 
ren daaruit ten onrechte: het valt reuze mee, er melden zich immers verhoudingsgewijs weinig slachtoffers. 



6. ANALYSE VAN HET CLAIMBEHANDELINGSPROCES; OMVANG VAN CLAIMTOEWIJZING - 81 - 

Een klein deel van de gedupeerden wendt zich - al of niet via een schaderegelaar - tot een advocaat. Ook dit is nog 
maar het topje van de ijsberg. Voor gezonde mensen al geen prettig vooruitzicht. Vanwege de kosten, de tijdsduur, 
de onzekere afloop en de emotionele belasting. 

Voorbeelden van patiënten, die wel kregen, waar ze recht op hebben, zijn er eigenlijk niet, worden meestal over- 
dreven en blijken soms te worden verzonnen. Die (zogenaamde) goede afloop wordt vervolgens breed in de media 
uitgemeten. Meestal zonder dat de financiële omvang voor de lezer/kijker zichtbaar is. Uitzondering is een enkel 
rechterlijk schadevonnis van € 0,45 miljoen. Eenmalige verdriet-uitkeringen tot rond de € 45.000 bleken bij lange 
niet schade -dekkend. 

6.2 OMVANG VAN DE CLAIMTOEWIJZING: 
UIT BRONNEN 

6.2.1 PERSOONLIJKE UITSPRAKEN 

• Mededelingen door Rabobank-Interpolis en collegae. De beweringen van Mr. H. Meertens van Interpolis (10 
december 1994) over het aldaar strengere uitkeringsregime dan bij de Uitvoeringsinstellingen wekken de sug- 
gestie, dat de meerderheid van de particulier aanvullend verzekerde zelfstandigen of WAO-gatverzekerden 
(aanvullende boven de maximale WAO-dekking) een aanzienlijk lager uitkeringspercentage of in het geheel 
geen uitkering van de betreffende particuliere verzekeraars krijgt. Deze suggestie wordt hierna meer dan be- 
waarheid. Alle particuliere verzekeraars schermen graag met hun eigen van de Uitvoeringsinstellingen afwij- 
kende normea Ze zeggen er evenwel nooit bij waar die (extreem) afwijkende normen dan wel op gebaseerd 
zijn. Die basis ontbreekt, net als bij de WAO (rapport Hogeschool, Zeeland, 1998). Toen dat door de VPRO op 
8 januari 1998 aan MOVIR-directeur de Brauw en collega Mr. van den Dungen gevraagd werd hadden zij geen 
antwoord. 

• Bij de Stichting Werkgroep 1970 werden honderden ongevalslachtoffers bekend, die zich op omstreden wijze 
voelen afgescheept. Alle dossiers bevatten aanwijzingen dat er zaken niet kloppen, waardoor gehedeerden hun 
rechtmatige schade -uitkering/- vergoeding is onthoudea In een deel van de gevallen blijkt er met de schadebe- 
handeling te zijn geknoeid. Voor een groot deel van die dossiers is dit bewezen. 

• Psychiater prof. Dr. M. Zeegers, sprak op 20 maart 1995 over tientallen psychische rapporten per maand die 
hij moet kritiseren of bestrijden. Eén vertegenwoordiger van één medische discipline alleen al stuit dus per 
jaar op honderden slachtoffers! Bij welke medisch specialismen komt dit nog meer voor? Uit de slachtoffer- 
verhalen blijkt dat er eveneens sprake is van een excessief aantal klachten over onder meer psychiaters, neuro- 
logen, orthopedisch specialisten, hart- en vaatspecialisten en internisten. Daarbij gaat het dan om tienduizenden 
onjuist beoordeelde patiënten per jaar. 

• De in 1996 opgerichte Stichting GAOS kent honderden slachtoffers. Een klein deel ervan is opgenomen in 
BIJLAGE 9. 

• De verzekeraar van J. Vontsteen traineert jarenlang de uitkering van zijn autoschade. Ook hij merkte dat er bij 
de schade-afhandeling van een aantal verzekeraars allerlei zaken niet kloppea Daarom opende hij in 1996 het 
Landelijk Meldpunt Verzekerings Gedupeerden. 

6.2.2 ENKELE CIJFERS OVER CHRONISCHE ZIEKTE EN LETSEL 
Een paar cijfers inzake zieken: 

• 900.000 depressieven. 

• Ons land telt 400.000 chronisch ziekea 

• 150.000 geregistreerde gevallen van overspannenheid en bumout per jaar . 

• 20.000 ME-patiëntea 

• Jaarlijks raken duizenden mensen in de WIA. Eenderde als gevolg van een beroepsziekte of een bedrijfsongeval. 
Een groot deel van hen heeft of krijgt door de claimbehandeling psychische problemen. Vanwege de strengere 
zogenaamde normen zullen deze mensen voor het grootste deel bij herkeuring zullen worden goedgekeurd. 

Enkele feiten over Letselslachtoffers en Beroepsziekten: 

• Er zijn momenteel circa 100.000 geregistreerde ongevalslachtoffers per jaar. Jaarlijks worden zo'n 30.000 per- 
sonen met hersenkneuzingen in het ziekenhuis opgenomen (Dr. J. van der Naait, maart 2000, RUG) . 



6. ANALYSE VAN HET CLAIMBEHANDELINGSPROCES; OMVANG VAN CLAIMTOEWIJZING - 82 - 

• 12.000 verkeersgewonden belanden jaarlijks in het ziekenhuis. Een deel houdt blijvend letsel Van zware ver- 
keersongevallen zou 60 a 70% worden geclaimd. 

• 40% van de bedrijfsongevalsletsels wordt niet geclaimd, terwijl bedrijven daar vrijwel altijd voor zijn verze- 
kerd. In 1996 alleen al in de provincie Groningen 1.100 ernstige letsels. 

• Slachtoffers medische fouten: Dr. Mr. W.G. Verkruisen raamde op 8 mei 1997 dat jaarlijks door vermijdbare 
fouten bij medische behandelingen in ziekenhuizen 3.000 patiënten onnodig overlijden, en nog eens 25.000 pa- 
tiënten onnodig letsel, en dus (blijvende) gezondheidschade oplopea In slechts een fractie van deze gevallen 
worden patiënten ingelicht. In slechts 1 % van die gevallen worden schadeclaims ingediend. Welk deel daarvan 
daadwerkelijk tot uitkering leidt en in welke verhouding deze staat tot de geleden schade wordt niet vermeld. 
Letselschade Groep Nederland (LGN) verwijst naar onderzoek: Het Slotervaart Ziekenhuis meldt over 1997 188 
anoniem gemelde fouten, aldus verzekeraar MediRisk. Daar staan maar een handvol aansprakelijkheidsgevallen 
tegenover. Veel ziekenhuizen weigeren de MIP's openbaar te makea Patiënten weten niet wat er verkeerd ging, 
terwijl ze schade opliepen 

• In Duitsland is het gesjoemel met beroepsziekten blootgelegd: 

WDR tv doet op 7 januari 1998 verslag van belangenverstrengeling en zwendel bij (medische) keuringsrapporten. Daarin 
wordt aangetoond dat het aandeel erkende en uitgekeerde beroepsziekten van 1 960 tot 1 990 is gedaald van 24% tot 7,5%. 
In 1990 werd aldaar dus 92, 5% van de patiënten met evidente beroepsziekte -verschijnselen na keuring afgewezen! 

• In ons land is het zeker niet beter. De Arbodiensten zijn zijn wettelijk verplicht om beroepsziekten (Zie Hoofd- 
stuk 5.3) te registreren en te melden. Die wet wordt niet nageleefd. Beroepsziekten zijn in Nederland niet goed 
gedefinieerd. Er zijn daarom vrijwel geen meldingea 

• 90.000 mensen leven met niet aangeboren hersenletsel, 50.000 met blijvende ernstige beperkingen in het da- 
gelijks functioneren, 30.000 met hersenkneuzing, 17.000 personen hebben blijvende hersenbeschadiging na co- 
ma. Uit de kwesties die naar buiten komen blijkt dat slechts een fractie van de inkomensschade wordt beseft, dat 
er minder wordt geclaimd, en nog veel minder uitgekeerd. 

Ondanks dubbeltellingen geven deze cijfers aan, dat er veel meer mensen zijn met een handicap dan het aantal 
mensen dat een arbeidsongeschiktheidsuitkering ontvangt. 

6.3 OMVANG VAN DE CLAIMTOEWIJZING: 
UIT DATABASE SLACHTOFFERS 

De auteur heeft kennisgenomen wat gedupeerden hem persoonlijk vertelden of schrevea Heeft voorts inzage gehad 
in dossiers en rapportages van de Stichting Werkgroep 1970. Ook heeft hij de literatuur en publiciteit over andere 
gedupeerden uit BIJLAGE 3 onderzocht. Al die informatie is opgeslagen in een database. Met als doel een ant- 
woord op vragen als: 

• Welke vreemde gebeurtenissen met verzekeraars en schadebehandelaars worden gemeld? 

• Hoe vaak wordt er niet uitgekeerd? 

• Wat zijn de ervaringen met belangenbehartigers, experts, klacht-instituten of belangenorganen? (Hoofdstuk 7). 

• Welke betwistbare uitspraken, onderzoeken, rapporten en brieven worden gemeld en hoe vaak? 

• Hoe vaak zijn er bijvoorbeeld aanvechtbare gesprekken met arbeidsdeskundigen, tussenpersonen en anderen? 

De analyse van de database van gedupeerden maakt de overeenkomsten in de structuur van de schadebehandeling 
zichtbaar. De database is in tabelvorm afgedrukt. Gegevens die tot herkenning van patiënten zouden kunnen leiden 
zijn weggelaten of versluierd. Het betreft soms het beroep, en in een groter aantal gevallen de woonplaats. Identi- 
teitsgegevens van behandelaars zijn hier eveneens weggelaten. 

Over het merendeel van de velden in de tabel is nog geen gerichte informatie verzameld. Waar later ook op deze 
aspecten gerichte dossierinzage en nadere vraagstelling mogelijk werd, kwamen steeds veel meer onregelmatighe - 
den aan het licht. 

De database telde begin 2001 412 records (gedupeerden). De gegevens van deze slachtoffers zijn verwerkt in 
BIJLAGEN 4, 5, 6, 7 en 12. Honderden latere nieuwe feiten van andere gedupeerden leMden niet tot een ander 
beeld en zijn daarom hier niet toegevoegd. 

ENIGE CONCLUSIES PER KOLOM UIT DE TABEL IN BIJLAGE 9: 

Het beeld uit 69 veld- of kolomnummeis is voor zover bekend als volgt (8 kolommen met privacy-gegevens van 
patiënten en omstreden functionarissen zijn hier niet ingevuld of weggelaten): 



6. ANALYSE VAN HET CLAIMBEHANDELINGSPROCES; OMVANG VAN CLAIMTOEWIJZING - 83 - 

1. De gedupeerden blijken in alle beroepen voor te komen Onder andere de beroepsgroepen arts en tandarts 
zijn oververtegenwoordigd. Zie ook de sector zelfstandigen hieronder. 

2. Voor zover bekend zijn het 243 mannen en 153 vrouwen 

3. Voor 41 personen was het nog niet mogelijk de gegevens te verifiëren 

4. Het betreft voor zover bekend 103 zelfstandigenen 166 in loondienst werkendea Gegeven het relatief gering 
aantal slfstandig werkenden in Nederland zijn de zelfstandige gedupeerden dus sterk oververtegenwoor- 
digd in de database. Zie het beroep artsen hierbovea 

5. Het waren voor zover bekend in 163 personen met ziekte en 152 met letsel plus 10 personen met zowel ziek- 
te als letsel 

6. Voor zover de naam van de ongevallen- of arbeidsongeschiktheidsverzekeraar genoemd werd betrof het de 
volgende aantallen (Uitvoeringsinstellingen zijn cwr^/e/ geschreven): 

54 X = 39 X Rabobank-Interpolis/Interplus/SterpoHs/Stichting Rechtsbijstand, 

38 X = 7 X Staal/ACHMEA/Avéro/Centraal Beheer/FBTO/Zilveren Kruis, 

33 X onbekende Uitvoeringsinstelling, 

31 X GAK, 

30 X USZO/ABP, 

24 X ING-Nationale Nederlanden/RVS/Victoria Yesta/SFB, 

16 X AXA/AEG/Amersfoortse/ASR/Nieuw -Rotterdam/Stad Rotterdam/U AP, 

15 X Cadans/BVG/Detam/GUO, 

10 X Delta Lloyd/OHRA/Nuts, 10 x Movir/VVAA/Apollonia/Artsen Onderlinge, 

10 X Fortis/AMEV/Falcon, 

alsmede: 

4 X AEGON, 3 x ANWB/Unigarant, 3 x Stichting Silicose, 3 x Winterthur, 

2 X ARAG, 2 X Assuraad, 2 x ELVIA, 2 x ENNIA, 2 x Helvetia, 2 x MediRisk, 2 x Royal Nederland, 

1 X Amstelland, 1 x Bovemij, 1 x Goudse, 1 x lAK, 1 x Klaverblad, 1 x LEVOB, 1 x NO VO/SNS-B ank/Reaal, 

1 X Tiel-Utrecht, 1 x Turien, 1 x Waarborgfonds, 1 x Westland-Utrecht, 1 x Zürich Leven, 1 x Zwitserleven, 1 

X Zwolse. 

Latere concentraties van verzekeraars zijn niet aangegeven. 

7. 50 zelfstandigen maakten bekend dat zij door de ziekte of het ongeval (vaak op medisch advies) hun onderne- 
ming hebben gestaakt of verlaten (*) 

8. 35 personen maakten bekend te zijn ontslagen tijdens hun ziekte of na hun letsel(*) 

9. Zie 11. 

10. Zie 11. 

11. 11 maal werd spontaan melding gemaakt van als een wurgend ervaren koppeling met hypotheek of pensi- 
oenvoorziening door hetzelfde concern als de verzekeraar 

12. 17 maal werd spontaan gemeld dat de gewraakte schade-afhandelingspraktijk (mede) leidde tot echtscheiding. 

(*) 

13. 75 gedupeerden of hun artsen meldden of gaven blijk van psychische (gevolg)schade .(*) 

14. 9 maal werd melding gemaakt van serieuze overwegingen, ernstig vermoeden van, of daadwerkelijk cndemo- 
men poging tot zelfdoding na omstreden schadebehandeling. In 5 gevallen met de dood als gevolg. 

15. De slachtoffers met bekend geboortejaar zijn gemiddeld 50,5 jaar oud. 

16. Hier niet afgedrukte privé -gegevens van verzekerde. 

17. Hier niet afgedrukte privé -gegevens van verzekerde. 

18. Hier niet afgedrukte privé -gegevens van verzekerde. 

19. Hier niet afgedrukte privé -gegevens van verzekerde. 

20. De woonplaats of regio is gespreid over heel het land. Er is een oververtegenwoordiging van de Provincie 
Noord-Brabant, de vestigingsprovincie van de uitgever en de woonplaats van de auteur. Dit wijst op een aan- 
tal onbekend gebleven gedupeerden elders, dat zich niet meldde. 

21. Hier niet afgedrukte privé -gegevens . 

22. Voor zover bekend was het aanvangsjaar van de lijdensweg van gedupeerden gemiddeld 12,5 jaar geleden 
Gegeven de door hen nu bereikte momenteel gemiddelde leeftijd van 51,0 jaar is de lijdensweg voor hen ^- 
middeld begonnen op 38,5 -jarige leeftijd. Een deel van de slachtoffers is (nog) in een juridische procedure 
met de betreffende verzekeraar verwikkeld, of zegt deze nog te zullen aanvangea Gezien het ongehinderd 
voortduren van de praktijken zullen slechts enkele van deze slachtoffers ooit uitgekeerd krijgen, en dan nog 



6. ANALYSE VAN HET CLAIMBEHANDELINGSPROCES; OMVANG VAN CLAIMTOEWIJZING - 84 - 

slechts een gering deel van wat hen billijkheidshalve toekomt. Aldus resteert voor vrijwel allen nog eens 
14,0 jaar (tot het 65e jaar), ofwel tezamen 26,5 jaar gedeeltelijk of volledig direct inkomensverlies. 

23. Over het betwiste verzekerde jaarlijkse inkomen zijn spontaan nog te weinig exacte gegevens ontvangea De 
loonderving beloopt bij volledige arbeidsongeschiktheid tenminste tienduizend(en) euro per jaar. Waar geen 
oplossing volgt berekent men de directe inkomensschade - exclusief rente - door deze te vermenigvuldigen 
met 26,5 jaar. 

24. Van 60 personen is bekend dat zij hun verweer hebben beëindigd door opgave, een rechterlijke uitspraak, 
het krijgen van zwijggeld of overlijden De overgrote meerderheid van hen ontving geen genoegdoening. 
Waar wél compensatie werd afgedwongen of gegeven stond deze vrijwel nooit in verhouding tot het gederf- 
de inkomen en evenmin in verhouding tot de werkelijk geleden schade. 

25. 9 gedupeerden hebben klachten over de tussenpersoon gemeld. 7 daarvan klagen over de Rabobank als tus- 
senpersoon van Interpolis. (*) 

26. 9 maal hebben gedupeerden oneerlijke verkoop of uitleg van de polis of een achteraf ondeugdelijk ver- 
klaard aanmeldingsformulier gemeld. (*) 

27. 5 maal werden onjuistheden in het politierapport gemeld. Het slachtoffer ontdekt onvolkomenheden meestal 
niet 

28. 2 maal sprak men van onjuiste handelingen of rapportage door de ongevallenpoli. De behandeling aldaar is 
vaak voor een letselpatiënt nauwelijks of niet waarneembaar. 

29. 22 klachten betroffen de huisarts . 

30. 11 maal werden klachten over de bedrijfs-ZArbo-arts gemeld .(*) 

31. 7 klachten betroffen de controle -arts en/of een onnodig(e) (belastende) controle -frequentie . 

32. 27 maal werden klachten over de verzekeringsarts van de assuradeur gemeld. Dit is hoog, omdat het gedrag 
van medisch adviseurs voor gedupeerden slechts gedeeltelijk zichtbaar is. (*) 

33. 13 maal klachten betroffen de arbeidsdeskundige. De rapportages van de arbeidsdeskundige waren bijna 
nooit toegankelijk voor de patiënt. (*) 

34. 1 1 maal werden klachten over de orthopeed gemeld. 

35. 14 maal klachten betroffen een neuroloog . 

36. 22 maal werden klachten over een psycholoog of psychiater gemeld. (*) 

37. 29 maal gingen klachten over andere artsen dan hiervoor genoemd. 

38. 1 1 maal werd gemeld dat de rechten van de verzekerde werden geschondea De meeste verzekerden bemer- 
ken bijvoorbeeld pas achteraf dat zij buitenspel stonden bij de keuze van een keuringsarts. (*) 

39. 4 maal werden schendingen van het patiëntenrecht gemeld. Velen blijken van dit recht niet op de hoogte. (*) 

40. 9 maal werd gemeld dat een arts die opeens ongemotiveerd van mening veranderde . In veel gevallen blijft 
dergelijk gedrag onopgemerkt door gedupeerde-slachtoffers. (*) 

41. 65 maal werd het bagatelliseren van de schade door een of meer bij de schade -afhandeling betrokken perso- 
nen gemeld. (*) 

42. Hier niet afgedrukte ruimte : bevat de gegevens van 75 omstreden handelend artsen. 

43. 12 maal werd het spreken met twee monden door een of meer bij de schadebehandeling betrokken personen 
gemeld. Meestal onzichtbaar voor de patiënt. (*) 

44. 15 maal meldde men dat bij de schadebehandeling betrokken personen zich achter elkaar verschuilen Ont- 
trekt zich deels aan de waarneming van de patiënt. (*) 

45. 55 maal werden diverse oneerlijke suggesties door bij de schadebehandeling betrokken personen gemeld. Zie 
BIJLAGE 6. (*) 

46. 3 patiënten spraken over pogingen tot het zaaien van tweedracht tussen de patiënt en zijn of haar partner. 

47. 26 maal is gemeld dat door de verzekeraar niet wordt gekeken naar de rapportage en/of de visie van de 
arts van de patiënt. (*) 

48. 10 patiënten meldden een eenzijdig door verzekeraar opgelegde keurder Gedupeerden blijken hun eigen 
recht meestal niet te kennen en kunnen achteraf over deze onbillijkheid niet klagea (*) 

49. 11 maal meldde men een overdreven verre reis die voor een keuring moest worden ^maakt. (*) 

50. 43 maal sprak men van merkwaardige gebeurtenissen bij keuring(en) en met foto's en rapportages. Derge- 
lijke dubieuze zaken onttrekken zich meestal aan de waarneming van de patiënt.(*) 

51. 13 maal meldde men dat (medische) gegevens ontbraken of zijn zoekgeraakt. Dergelijke gevallen blijven 
door de patiënt meestal onopgemerkt. 

52. 3 klachten betroffen het Medisch Tuchtcollege . Slechts weinigen bewandelen deze weg. 

53. 2 maal meldde men klachten over de Inspectie Volksgezondheid. 

54. 22 maal betrof het klachten over de rechtsbijstandverzekeraar. (*) 



6. ANALYSE VAN HET CLAIMBEHANDELINGSPROCES; OMVANG VAN CLAIMTOEWIJZING - 85 



55. 



56. 



57. 



58. 



59. 



60. 



61. 



62. 



63. 



64. 



65. 



66. 

67. 



9 maal meldde men klachten over de Ombudsman Schadeverzekering. Dit is een hoog spontaan aantal, aan- 
gezien zich volgens deze Ombudsman zich jaarHjks hooguit enkele tientallen patiënten in deze schadecate- 
gorie tot hem wendea (*) 

4 maal had men klachten over de Raad van Toezicht. Dit is een hoog spontaan aantal, aangezien jaarlijks 
slechts enkele patiënten met dit orgaan in aanraking komea 

33 maal meldde men intimidatie van de patiënt en/of diens naaste. Blijkt bij diepte -gesprek in meerderheid 
van de kwesties het geval te zijn. (*) 

88 maal zag men allerlei manieren van vertragen van het schadebehandelingsproces door de betrokken verze- 
keraar(s). (*) 

13 maal meldde men het stigmatiseren van de patiënt. Blijkt voor wie zich niet gewonnen geeft steeds het 
geval te zijn. Wie reële klachten heeft en zich daarvoor tot de juridische organen wendt wordt in een vroeg 
stadium op suggestieve wijzen als querulant aangemerkt. (*) 

6 maal gaf men blijk van het jojo -effect waarbij de Uitvoeringsinstelling de plotseling ongemotiveerde afwij- 
zende visie van de particuliere verzekeraar overneemt (zie pagina 118 in 'Dossier 1850'). 

1 1 maal bemerkte men het ongecontroleerd en in strijd met gedragscodes inzetten van Detectives om te scha- 
duwea En/of beeld- en/of geluidsopnamen te makea Soms blijft dit onopgemerkt. De verzekeraar gebruikt de 
omstreden detective -rapporten wél, maar verwijst er in zijn beslissingen vaak niet naar. Bovendien ontbreekt 
elke controle door een onafhankelijke derde. 

42 maal had men klachten over advocaten/juristen In geval dat er uitputtende informatie mogelijk is blijken 
er vrijwel altijd klachten. (*) 

32 maal meldde men klachten over Rechters. Betreft bejegening, ongeïnteresseerdheid, vooringenomen- 
heid, nevenfunctie s voor - of het bed delen met - de tegenpartij. De meeste gedupeerden zijn bij verschij- 
nen voor de Rechter zo murw, dat zij wat hen overkomt als 'normaal' beginnen te ervaren. 

18 maal meldde men het bieden van zwijggeld of een fooi door de verzekeraar. Vaak worden hiervoor schade- 
regelaars ingehuurd om - op het wélgekozen moment dat het slachtoffer en de naasten de uitputting nabij is - 
de instemming te forcerea 

19 maal wees men op suggestieve berichtgeving door de media ten gunste van de verzekeraar. In talloze 
media-berichten zijn over gedupeerden terloopse, niet terzake doende, gesproken of genoteerd negatieve 
toontjes waarneembaar over het slachtoffer (Zie Hoofdstuk 8). (*) 

12 maal was er sprake van ontkenning van het verband tussen het letsel en de schade . 
Bronvermelding (de nummers en letters verwijzen naar codering van eigen bronnen). 



(*) Voor zover uit de meer uitgediepte gesprekken en bronnen viel af te leiden betreft het hier klachtencategorieën 
die bij een groot deel, of de meerderheid van de gedupeerden blijken voor te komen. 

Van geen van de in de database opgenomen personen is een latere uitkering bekend geworden. 

Er is een telling gemaakt van de velden van 59 gedupeerden waarvan meer informatie beschikbaar is. Dit leid- 
de tot het volgende procentuele beeld voor de 22 belangrijkste klachtpunten. Tegenover de mogelijke bias die 
het negatieve beeld in deze cases kan overtrekken staat het gegeven, dat in nog slechts enkele van deze gevallen 
een volledig dossier-onderzoek heeft kunnen plaatsvinden. Waar dit wél mogelijk was kwamen altijd nog meer 
onzuiverheden in de claimbehandeling aan het licht. Het resultaat is verbijsterend: 



Nr| Frequentie in 59 cases waarover diepte-informatie is verl<regen: 


% 


13, Gedupeerden of hun artsen maken gewag van, of geven blijk van psychische (gevolg)schade 


90 


41, Het door bij de claimbehandeling betrokkenen bagatelliseren van de gezondheidsschade aan de patiënt 


88 


7, Zelfstandigen hebben door de ziekte of het ongeval hun ondememing gestaakt of verlaten 


79 


45, Oneerlijke suggesties door bij de schadebehandeling betrokken personen 


71 


58, Allerlei manieren van vertragen van hetschadebehandelingsproces door betrokken verzekeraar(s) 


69 


50, Klachten over keuring(en) en merkwaardige gebeurtenissen met foto's en rapportages 


67 


8, Ontslagen tijdens de ziekte of na het letsel 


52 


63, Klachten over de Rechter 


43 


62, Klachten over advocaten/juristen 


41 


57, Klachten over intimidatie van de patiënt en/of diens naaste 


40 


54, Klachten betreffende de rechtsbijstandverzekeraar 


36 


36, Klachten over een psycholoog of psychiater 


34 


47, Rapportage en/of de visie van de arts van de patiënt waa maar door de verzekeraar niet wordt gekeken 


34 


32, Klachten over de verzekeringsarts 


33 


65. Suggestieve berichtgeving door de media ten faveure van de verzekeraar 


33 



6. ANALYSE VAN HET CLAIMBEHANDELINGSPROCES; OMVANG VAN CLAIMTOEWIJZING - 86 



29, Klachten over de huisarts 


28 


11, Als wurgend ervaren financieringskoppeling 


26 


64, Het bieden van zwijggeld of een fooi door de verzekeraar 


26 


12, De gewraakte schade-afhandellnqspraktlikwerd gevolgd door echtscheiding 


24 


35, Klachten overeen neuroloog 


22 


44, Bli de schadebehandeling betrokken personen die zich achter elkaar verschuilen 


21 


59, Klachten over het stigmatiseren van de patiënt 


21 



6.4 CIJFERS PARTICULIERE HIAATPOLIS 

Om tot een ondergrens te komen van het inkomens bedrag dat verzekeraars gezamenlijk op betwistbare wijze niet 
aan patiënten uitkeren doen we de volgende aannamen: 

1. De samenwerking van Rabobank- Interpolis met Achmea blijft hier buiten beschouwing. 

2. De portefeuille van Rabobank-Interpolis is gelijk aan die van de gemiddelde verzekeraar. 

3. De markt wordt bediend door 25 maatschappij ea 

4. Rabobank-Interpolis heeft 50 schade-dossiers arbeids -ongeschiktheid per maand. 

5. Voorzichtigheidshalve zijn dit alle dossiers met langdurige gezondheidsschade en niet de omstreden dossiers. 
Wij kennen nog steeds niemand, die naast een volledige WAO een veeljarige volledige uitkering van de parti- 
culiere maatschappij krijgt. 

6. Viervijfde deel, dus 40 dossiers per maand, of 480 per jaar voor gemiddeld 37,5% {= Vi x (100% - drempel van 
25%)} over het verzekerd particulier inkomen wordt betwistbaar beëindigd. Met een gemiddelde betwiste uit- 
keringsduur van 20 jaar. Beide cijfers lijken te laag. 

7. In die tijd treedt gemiddeld geen verslechtering en evenmin verbetering in het arbeidsvermogen op. 

8. Bedragen die gedurende uitsluitend het eerste jaar meestal wél, en na schikkingen of na gerechtelijke procedu- 
res alsnog worden uitgekeerd zijn verwaarloosbaar. 

9. Het verzekerden na-eerste jaars volledige inkomens -uitkeringsbedrag bedraagt gemiddeld €23.000 . 

Dan bedraagt het aan die aanvullend particulier verzekerden tegen arbeidsongeschiktheid betwistbaar niet uitge- 
keerd een inkomens bedrag van: 

MINIMAAL 20 x 480 x 0,375 x 25 x € 23.000 = € 2,07 MILJARD/JAAR. 

Het betreft minstens 20 x 480 x 25 = 240.000 GEDUPEERDEN met een gemiddelde claim van 37,5%. 
Oofwel 88.000 VOLLE TAKEN van mensen die zich veilig aanvullend particulier verzekerd waanden. 

Controle: dat is 2.070.000.000/240.000 = € 8.625 oftewel de omstreden 37,5% van € 23.000 per jaar. 

Opmerkingen: 

1. Zelfstandigen die hun arbeidsvermogen verloren, en de werkzaamheden in of hun bedrijf moesten opgeven, met 
een uitkering van zowel de Uitvoeringsinstelling als van hun particuliere maatschappij, hebben een erkend ^- 
zondheidsprobleem Zij zouden dan geen enkele reden hebben om hierover in hun omgeving over de uitkering 
te zwijgea Toch kennen wij niemand die naast een UWV-uitkering door een particuliere maatschappij veeljarig 
en volledig wordt uitgekeerd. Evenmin kennen wij patiënten in loondienst, die naast een volledige WAO wel tot 
hun tevredenheid een veeljarige volledige uitkering van hun particuliere maatschappij ontvangea Ook dit wijst 
erop, dat het aandeel van slechts viervijfde van de schades, dat niet zou worden uitgekeerd, waarschijnlijk te 
laag is. Dit is bevestigd in verzekeraarskring: men gebruikt namelijk de clausule, dat na opgave van het onder- 
nemerschap of ontslag uit de loondienst het verzekerbaar belang als beëindigd wordt beschouwd, en dus wordt 
de uitkering dan gestaakt 

2. Verzekeraars en (hogere) rechtbanken wijzen aanspraken van patiënten met chronische niet steeds objectiveer- 
bare aandoeningen in meerderheid af, hoewel er sprake is van duidelijke arbeidsbeperkingea Dit in tegenstel- 
ling tot wat verzekeraars met regelmaat bewerea 

3. De veronderstelde betwiste uitkeringsduur van 20 jaar is te laag. Uit de database van BIJLAGE 9 vo^dein 
2001 een gemiddeld te verwachten betwiste uitkeringsduur van 26,5 jaar. Terwijl ons nadien van geen 
van die 412 gedupeerden bericht van (gedeeltelijke) uitkering bereikte. 

4. De raming is exclusief kosten van directe en indirecte gevolgen: 

• De van deze gedupeerden later nog omstreden geïncasseerde premies van verplichte en eventuele vrijwil- 
lige verzekeringen voor het omstreden arbeidsvermogen. 

• In de vorm van extra kosten voor de gedupeerde van onder meer verlet, ziekte en verzorging en reizen, hulp 
in en om het huis, pensioenschade, omzetverlies, verzekeringspremies; 



6. ANALYSE VAN HET CLAIMBEHANDELINGSPROCES; OMVANG VAN CLAIMTOEWIJZING - 87 - 

• Voor de nationale economie: waar door omstreden verzekeraargedrag resterende herstelcapaciteit van gedu- 
peerden verloren gaat: onnodige WIA-uitkeringen, schade aan personen in de naaste omgeving, en aan be- 
drijven. 

De totale schade aan gedupeerden, gezinsleden en de Nederlandse economie is veel hoger. 

We gaan nu uit van het in voorgaande paragraaf 'aantallen vrijwillig verzekerde slachtoffers ' becijferde aantal van 
ver hovende 240.000 gedupeerden bij de in dit rapport beschreven verzekeringspraktijk. 
Zij lijden gezamenlijk een direct nadeel van ver boven de €2,07 miljard/j'aar . 

6.5 CIJFERS PRIVAAT EN PARTICULIER 

Het aantal in loondienst werkenden is per ultimo 2004 geschat op 6.800.000 personen. Daarvan waren op dat mo- 
ment circa 765.000 personen geregistreerd in de WAO. Dit is 11,3 % . 

In 2004 werd de Arbeidsongeschiktheidsverzekering WAZ afgeschaft. Circa 50.000 zelfstandigen waren voordien 
als arbeidsongeschikt geregistreerd als WAZ-er. Dit aantal wordt in onze beschouwingen niet langer meegeno- 
men. 

BIJLAGE 25 geeft een overzicht van het uitkeringsniveau op basis van: 

• Gegevens CBS. 

• Gegevens van verzekeraars. 

• De uitkomst van de analyse in paragraaf 6.1. 

• Overige in dit hoofdstuk benoemde cijfers. 

Achtereenvolgens geven de kolommen de aantallen verzekerde personen, personen-uitkeringen, omrekenfactor, 
uitkeringen op voltijdbasis, het % voltijduitkeringen, het bruto (maximaal) verzekerd uitkeringsjaarinkomen, het 
gemiddeld uitkeringsjaarinkomen ingeval van uitkering, het bruto wel uitgekeerde inkomen in mln.€/jaar, het niet 
uitgekeerde inkomen in mln.€/jaar, en de nie t uitgekeerde aantallen personen. Gerekend is met een percentage van 
20% billijke uitkeringen. 



Opmerkingen: 

1. Cijfers berusten deels op schattingea 

2. De bedragen zijn de rechtstreeks (verschuldigde) uitkeringen aan patiënten Verhaalde bedragen tussen verzeke- 
raars onderling zijn niet zichtbaar gemaakt. Voorbeeld: De autoverzekeraars zouden in 1998 € 0,68 miljard heb- 
ben uitgekeerd voor WAO-schades, € 0,39 miljard daarvan aan UWV, rechtstreeks aan patiënten dan € 0,29 mil- 
jard. 

3. Met name de niet uitgekeerde bedragen en aantallen zijn hoog. Deskundigen spreken regelmatig over de zorge- 
lijke toestand van de (geestelijke) volksgezondheid bij niet- actieven. 

6.6 KOSTEN POLISBEMOEIENIS EN HET BEDRAG AAN UITKERINGEN 

Inmiddels is de polis- en claimbehandeling van arbeidsongeschikten door ziekte en letsel een onverminderd cn- 
doorzichtig miljardenbedrijfstak ^bleven met alleen maar verliezers. Onderstaande tabel bevat de geschatte cij- 
fers. Na de volledige privatisering halveert de verzekeraar-werkgelegenheid, halveren de kosten tot nog steeds 
maar liefst bijna 2/3 van de uitgekeerde bedragen, en daalt het geraamde uitkeringspercentage met 40% van 20 
naar 12%: 



(Afgeronde Bedragen) 


Stelsel 1994 


2006: Geheel Privaat 


Bron/Veronderstelling 


Loonsom Polissen en Schadebehanddeling 


€ 2,8 miljard 


€ 1,4 miljard 


BIJ LAGE 22/ 
/Halvering 


Overige kosten, indien 50% 


€ 1,4 miljard 


€0,7 miljard 


TOTAAL Polis- en Claimbehandeling 


€4,2 miljard 


€ 2,1 miljard 




Uitgekeerd aan Claims UWV * 


€4,2 miljard 




BIJ LAGE 25/ 
/Halvering 


1/2 Uitgekeerd Claims UWV *WIA 




€2,1 miljard 


Uitgekeerd toevoegen aan Claims Privaat 




Deel van € 2,1 miljard 


Buiten beschouwing 


Uitgekeerd aan Claims Privaat 


€ 1,1 miljard 


€ 1,1 miljard* 


BI LAGE 25 /Ongewijzigd 


TOTAAL Uitgekeerd aan Claims * 


€5,3 miljard 


€ 3,2 miljard 


BIJ LAGE 25 


TOTAAL NIET Uitgekeerd aan Claims * 


€ 21,3 miljard 


€ 23,4 miljard 


BIJ LAGE 25 


TOTAAL CLAIMS* 


€ 26,6 miljard 


€ 26,6 miljard 


Ongewijzigd 


Uitkeringspercentage 


20% 


12% 





' excl. WAZ, excl. Wajong 



7 BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG 

"Als hij zo zeker is van tiet onrectit dat tiem is aangedaan stapt tiij tocti naar de rectiter, 
maar dat doet tiij niet. " 

(Mr. H. Meertens, Rabobank-lnterpolis, 24 juni 1995) 

"Op basis van dit rapport menen wij te l<unnen en tieiaas ool< te moeten constateren dat de 
burger in Nederland er niet langer te goeder trouw van uit kan gaan, dat hij in rechterlijke 
procedures echte, competente, rechtvaardige, onpartijdige en onafhankelijke rechters fe- 
genover zich zal vinden. " 

(IRM-rapport, Zutphen, 5 december 1996) 

"Meer en meer hoort men van door deze bank veroorzaakte situaties, waartegen bijna 
niemand durft of kan optreden, omdat de Rabobank zich op het standpunt stelt: 'Wij zijn 
groot, machtig en rijk en kunnen daarom iedere procedure uitzingen en in het ergste geval 
nemen we na lange tijd ons verlies. ' " 

(benadeeld ondernemer Kees Huls, oprichter Interconnex, Stichting benadeelden RaboBank, 30 januari 1998) 

"In Nederland wordt sowieso nooit geluisterd naar wat men zegt. Inhoudelijk op de details 
ingaan doet men niet. Feiten onderzoeken vindt men niet nodig. Meningen heeft men toch 
wel, daarvoor is geen kennis van de feiten nodig. Het is eigenlijk alleen maar van belang 
'wie' het zegt en de veroordeling is klaar. " 

(Reactie op klachten over de Sociale Recherche en de Rechtspraak in de Nieuwsgroep Burgerrechten, 

25 juni 2000) 

"Ook het Openbaar Ministerie behoort volgens Dittrich tot de maffia: 'Dossiers verdwijnen 
in een lade, waar ze nooit meer uitkomen. '" 

(T. Kievits en IVI.T. Adriaanse in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 4 mei 2002) 

Als een slachtoffer verkeerd behandeld is heeft deze op zoek naar recht de keus uit een aantal kanalen. Alle r- 
eerst de verzekeringstussenpersoon, voor zover deze niet bovendien de verzekeraar is, of later onder een an- 
dere naam blijkt te zijn. Dan zijn er belangenverenigingen en de Politiek. Er zijn voor elke betrokken be- 
roepsgroep klachtorganen met meestal eigen rechtspraak, en er zijn er ombudsmannen. Gedragsregels van 
medisch adviseurs en arbeidsdeskundigen blijken verzekerden evenmin bescherming te bieden. Sommige 
patiënten vragen eerst hulp bij hun rechtsbij standverzekeraar. Anderen wenden zich direct tot een jurist of 
schaderegelaar op zoek naar recht. In de veronderstelling zonodig een onafhankelijke Mediator of Rechter te 
treffen. 
Met onverwachte, deels verbijsterende resultaten. 



Begin 1998 meldden hetLimburgs en hetEindhovens Dagblad,een reportage in tv-2-Vandaag,en verldaringen van een 
aantal gedupeerden het volgende: 

In 1982 klagen in Nederland een 40-tal tuinders, en een zaadteler over een zwaar zieke tomatenoogst, en een paarden- 
fokker over 3 stervende, zogende veulens. Een aantal tuinders en hun medewerkers kampt met plotselinge leukemie, 
huid- long- en allergieklachten. De instanties, en Verzekeraar Rabobank-lnterpolis stellen de tuinders gerust. Een deel 
van de oogsten wordt via de handel geconsumeerd, ook in Duitsland. Het betreffende loof moet wel als chemisch afval 
worden verwerkt, de grond moeten de tuinders vooral grondig spoelen. Of ze maar willen zwijgen. De instanties en de 
verzekeraar zijn op de hoogte. Het heeft geen haast. Zeggen ze. Het komt goed. Beloven ze. 

Championmesttransporteurs/leveranciers worden aansprakelijk gesteld. Na ... een jaar wijst Rabobank-lnterpolis als 
rechtsbijstandverzekeraar van de gedupeerden Mr. Bernards aan. Deze advocaat blijkt geen onbekende in de branche 
... van de tegenpartij. Hij behartigde eerder belangen van de cham pionkwekers/leveranciers. 

De zaak verloopt maar moeizaam. Uiteindelijk blijven er meerdere zaken over. Eén gedupeerde beschikt over goede 
bewijzen. Aanvankelijk erkent de arts in Nijmegen het mogelijk oorzakelijk verband. Korte tijd later ontkent deze arts die 
mogelijkheid. Ook het Eindhovense Ziekenhuis zegt ... geen bewijs. Dit proces voor de rechtbank wordt door de NCB tot 
verbazing van deze gedupeerde door de advocaat ... wegens de ernst van diens ziekte niet doorgezet. Deze raadsman 
prefereert en selecteert ... één andere zaak. In deze kwestie ontbreken evenwel essentiële bewijzen. Het komt tot een 
proefproces. Anderen kunnen later aan bod komen, aldus de advocaat van Rabobank-lnterpolis. Het proces wordt verlo- 
ren. In 1988 worden de eisen in hoger beroep eveneens verworpen. Inmiddels heeft Rabobank-lnterpolis de dossiers 
volgens de anderen, anders dan beloofd, gesloten. Op tv beweert de bankverzekeraar weer het omgekeerde. Vijf gedu- 
peerde ondernemers hebben onder deze omstandigheden hun bedrijf verloren. Alle gedupeerden waren afnemers van 
Champost, championmest. De leverende championkwekers zijn een verboden en later toegestaan zwaar giftig reini- 
gingsmiddel gaan gebruiken in een zeer hoge concentratie. Onderzoek van de Plantenziektekundige Dienst en Rabo- 
bank-lnterpolis levert niets op. TNO-onderzoek wijst uit dat het bij de besmette mest gaat om ... Pentachloorfenol. Het 
gehalte van deze zwaar giftige stof blijkt na langdurig spoelen toch nog 60 maal de toegestane maximumwaarde te zijn. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -90- 

Het gaat, gemeten aan de honderden hectaren vervuilde grond, om honderden gedupeerden, waarvan de meesten 
kennelijk niet klagen. 

Ondernemer G.H.A. Lenssen uit Horst-Blerick gaat failliet. Vier anderen worden onder deze omstandigheden financieel 
tot overname gedwongen. Van de meeste anderen is de afloop onbekend. Enkelen weten de materiële schade te door- 
staan. Tuinder G.J. van der Schoot uit Oirschot heeft leukemie. Bij de championkwekers en hun medewerkers blijken 
ook gezondheidslachtoffers. 

Over de de gezondheidsschade is na bijna 20 jaar nog geen duidelijkheid gekomen. 
De gedupeerden blijven met schade, lege handen en een aantal vragen zitten: 

Waarom zijn er van sommige gedupeerden leveringspapieren (meer)? Waarom werden besmette tomaten ter consump- 
tie verhandeld? Waarom werd bij geen van de drie laboratoriumonderzoeken van de gedupeerde paardenfokker iets 
aangetoond? Waarom moesten/mochten de zwaar vergiftigde gronden worden gespoeld? Waarom duurde het een jaar 
eerdat Rabobank-lnterpolis een advocaat inschakelde? Waarom werd door deze een advocaat ingeschakeld die niet 
onafhankelijk was van de aangeklaagde partij? Waarom werd de volgens gedupeerden zwakste zaak voor de Rechter 
gebracht? Waarom draaide een arts in Nijmegen als een blad aan de boom om? Waarom werden de gedupeerden in de 
hoorzitting door de Rechter in een zo botte sfeer bejegend? Waarom was Mr. Bernards niet tevreden met de unaniem 
belastende verklaringen van deskundigen, en werd het TNO-rapport niet gebruikt? Waarom moesten er in plaats daar- 
van nog andere deskundigen worden gezocht waarna de zaak verzandde? Waarom werden de ladingspapieren van 
Mies van de Langenberg uit St. Michielsgestel niet gebruikt? Waarom werd bij de tot tevredenheid van de gedupeerden 
opererende Stichting Evenwicht in Deurne de geldkraan dichtgedraaid? Waarom staakte Rabobank-lnterpolis de betaling 
aan Mr. Bernards volgens deze op een cruciaal moment in de rechtsgang en beweert deze bankverzekeraar nu het 
tegendeel? Waarom werd de tuchtklacht tegen Mr. Bernards bij de Orde van Advocaten afgewezen? Waarom is het 
bedrijf van sommige gedupeerden niet eens door de onderzoekers bezocht? Waarom heeft de Rechter de onderzoeks- 
rapportage, waar twee onderzoekers bezwaar tegen maakten toch gebruikt? Waarom probeerde een aantal instanties de 
zaak in de doofpot te houden? Waarom waste de NCB later haar handen in onschuld na eerst de gedupeerden in het 
belang van de branche te weerhouden van verhaalsactie? Wat was vervolgens de betrokkenheid van deze bond en de 
tegenpartij bij de slecht opgezette en onzuiver bevonden proeftuinopzet in Venio? Waarom klaagt Rabobank-lnterpolis - 
advocaat achteraf dat er in dat onderzoek met de tegenpartij is "geknoeid"? Waarom stuurde de NCB geestelijk adviseur 
op pad voor de genadeklap: €. 26.000,- zwijggeld te verdelen door de gedupeerden? Wat deze hebben geweigerd. 
Waarom wordt nog steeds championmest met gifrestenZ-risico's in akkers venwerkt? Waarom heeft het OM/Justitie/De 
Minister op grond van de eerdere rechtsgang en de latere publiciteit nog niet zelf initiatief genomen tot een diepgaand 
onderzoek? 

Groot materieel belang bij schaderegeling betekent een bikkelharde claimbehandeling. Een snelgroeiend 
leger professionals verdient grof geld aan gedupeerden (BIJLAGE 22). Er is een wildgroei in belangenbehar- 
tigers en gedragscodes van de betrokken disciplines. Die blijkt omgekeerd evenredig aan de naleving ervan. 
Bovendien blijkt de rechtspraak door de eigen branche zo bizar en contra-productief, dat gedupeerde verze- 
kering slachtoffers door dergelijke klachtbehandeling alleen maar verdere schade oplopen 
Hierdoor worden gelukkig anderen ontmoedigd om daar ook met hun klachten voor de dag te komen. 
Opvallend is dat de wet BIG op onderdelen slecht wordt nageleefd. Blijkbaar zijn politici en media niet erg 
kritisch. Als een belangenbehartigersorgaan laksheid of een schandaal niet meer kan ontkennen wordt voor 
de schuldvraag vaak naar elders verwezen. Belangenbehartigers en deskundige insiders weten dat de rechts- 
gang een wespennest is, waarbij gedupeerde patiënten meestal geen schijn van kans hebbea 
Dit hoofdstuk gaat ook in op paaien en zwijggeld. En op een onophoudelijke stroom van berichten en rappor- 
ten over (de schijn van) belangenverstrengeling in verzekering en rechtspraak. Die blijkbaar sinds jaar en dag 
de gewoonste zaak van de wereld is, en steeds meer vragen oproept. Door allerlei vormen van tegenwerking 
blijven effectieve maatregelen uit. Op de frequente signalen van criminele machtsinfiltratie in Justitie en de 
Politiek gaan we niet in. 

7.1 EFFECTIVITEIT VAN BELANGENBEHARTIGERS 

Verzekeraars hebben blijkbaar behoefte aan schaamlappen. Schaamlappen die worden gevormd door belangenbeharti- 
gers die voor de kwetsbare plek gaan staan zodra er van slachtofferzijde wordt betoogd dat een van de verzekeraars de 
belangen van de slachtoffers niet voldoende serieus neemt. Echter, zoals wij reeds sinds oud-testamentische tijden 
weten, neemt deze schaamlap de zonde niet weg maar wordt deze er slechts schaars door bedekt. 

(VrijnaarVerkruisen en Pais in Assurantie-Magazine 16 juli1999). 

De natuurlijke reactie van een slachtoffer dat zich onrechtvaardig behandeld voelt is zich te wenden tot de 
eigen belangengroep. Onderzoek van de informatie uit berichtgeving en van gedupeerden leverde het vol- 
gende beeld: 

7.1 .1 DE VERZEKERINGSTUSSENPERSOON 

In het algemeen blijken verzekeringstussenpersonen niet op te treden als verzekerden oneerlijk worden be- 
handeld. Het bestaan van misstanden wordt door hen meestal in alle toonaarden ontkend. Ze hebben daar 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -91 - 

soms onvoldoende zicht op, of willen dat liever niet weten. Weinig agenten durven het aan zich ingeval van 
klachten hun maatschappij aan te spreken terwille van een onjuist behandelde cliënt. Van tussenpersonen van 
bankverzekeraars, die in feite een loondienstverband hebben, valt niets te verwachten. Dat geldt ook waar 
men een zo dwingende band met een andere verzekeraar heeft dat deze de polisverkoop en de administratie 
controleert. Dit komt - in strijd met de regels - vaker voor. 

De zelfregulering van tussenpersonen volgens de Gedragscode Informatieverstrekking, Dienstverlening In- 
termediair (Gidi) gebiedt hen bovendien de klant te vertellen in hoeverre afspraken met verzekeraars de 
juistheid van het advies beperken. Zijn ze een volle dochter van een verzekeraar, hebben ze omzetafspraken, 
of krijgt de adviseur 'speciale' beloningen? Tussenpersonen geven in strijd daarmee geen inzcht aan hun 
klanten. Consumenten krijgen dus vaak niet het juiste product geadviseerd maar een 'huisproduct' van de 
'eigen' verzekeraar. Er blijkt geen sanctie op de overtreding te bestaan. Tot die tijd lapt de branche zijn eigen 
code ongestraft aan de laars. De Wet financiële dienstverlening (2006) bracht geen verbetering. 

Carrière en dienstverband van een gelieerde 'tussenpersoon' zijn niet gebaat bij stellingnames tegen hun 
werkgever (zie ook Meeüs, de facto sedert 2000 ingelijfd door Aegon). Wij maakten al melding van Interpo- 
lis-gedupeerden die vertelden dat hun agent - de Rabobank - niet hielp. Maar zich tegen hen opstelde toen zij 
zich door de tot hetzelfde concern behorende verzekeraar Interpolis benadeeld zagen. 

Bij uitzondering blijkt verzekeringsagent tot een effectieve actie te komen. Bijvoorbeeld door aanwezig te 
zijn bij het bezoek van een arbeidsdeskundige. Dat leidde tot correctie na onjuist handelen van een verzeke- 
raar. Ook kennen wij het voorbeeld van een tussenpersoon die door te dreigen zijn portefeuille bij een andere 
verzekeraar onder te brengen bijdroeg aan het herstel van de onterecht geweigerde particuliere uitkering van 
een WAO-er. 

7.1.2 MKB-NEDERLAND 

In 1994 zond de auteur aan de toenmalige voorzitter J. Kamminga een overzicht van de gesignaleerde prak- 
tijken gedocumenteerd met bijlagen. Antwoord bleef uit. Wél werd begin 1995 een door auteur ingezonden 
brief in het ledenblad geplaatst. In het interview in Veronica NieuwsRadio medio 1995 vereenvoudigde 
MKB-Secretaris Mr. E. Tielens de problematiek met: 'Dat is dan jammer voor u ...' tot die van één slachtof- 
fer. Waarmee het belang van de betreffende verzekeraars wél, en dat van de MKB-leden-zelfstandigen niet 
gediend werd. Verder bleek: 

• Bijna de helft van de circa 400 particuliere wanhoopsklachten die Pieter Storms wekelijks bereikten kwa- 
men van MKB-ondememers. 'Verzekeringsmaatschappijen scoren heel hoog in de klachtenlijst ...' (Ka- 
merkrant Midden-Brabant, nazomer 2003). 

• Sedert 1996 hebben onder meer de Rabobank en MKB een samenwerkingsverband. 

• In 2002 ging de FNV óók belangen van kleinere ondernemers bundelen. 

7.1 .3 KAMER VAN KOOPHANDEL 

Is op verschillende manieren schriftelijk geïnformeerd. De Kamer meldde machteloos te zijn, er volgde dus 
geen actie. 

7.1.4 BRANCHE-ORGANISATIES 

Er zijn geen gegevens bekend van branche -organisaties die reageerden op het bekend worden van klachten 
over assuradeuren. Een mogelijke verklaring is dat zelfstandigen er in ieder geval tot een eventuele sluiting 
van hun zaak, en meestal zelfs levenslang over zwijgen (BIJLAGE 13). De auteur heeft in 1995 zijn be- 
roepsorganisatie de Orde van Organisatiekundigen en -Adviseurs (OOA) tweemaal schriftelijk geïnformeerd, 
wijzend op het risico voor de andere leden. Een beroepsgenoot zegde toe dit eveneens aan te kaarten. Hij 
kreeg geen reactie . Dat veranderde toen collega Andrea Willemsen vier jaar later ook haar verhaal in boek- 
vorm publiceerde. 

De NCB bleek bij de in het begin van dit hoofdstuk beschreven kwestie het belang van haar leden evenmin te 
dienen. 

7.1 .5 CONSUMENTENVERTEGENWOORDIGERS 

Stellingname van consumentenorganisaties op de klachten over (bank)verzekeringen blijkt opvallend zwak 
en soms zelfs afwezig: 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 92 - 

A. De Consumentenbond: 

• Noemt zich onafhankelijk. 

• Hield in 1994 een telefooncampagne onder de naam "Verzekeringslijn" waarin consumenten klachten 
over verzekeraars konden meldea Er werden 4.000 klachten gemeld. Ze werden doorgegeven aan de 
Ombudsman Schadeverzekeraars. Met een deel ervan gebeurde niets. Ze bleken verjaard. 

• Reageerde op het in 1994 gezonden overzicht van misstanden met bijlagen: 'Wij zullen uw melding 
toevoegen aan onze documentatie, die de basis vormt voor vergelijkend onderzoek en individueel ad- 
vies aan leden. ' Daar bleef het bij. 

• Reageerde op in 1996 opgerichte Landelijk Meldpunt Verzekerings Gedupeerden, die in enkele weken 
tijd 1.700 klachten en honderden dossiers ontving. De Consumentenbond volstond in die reactie uit te 
leggen dat er jaarlijks 170.000 klachten en vragen bij de bond binnenkomen, tot de top drie waarvan 
de verzekeringen behoren, en dat door de verzekeraars betere voorlichting gpwenst is (10 oktober 
1996). Daar Het men het bij. 

• Behandelt in de Consumentengids van december 1998 de verzekering van moeilijk verklaarbare ziek- 
ten: Het 'dossier' artikelen concentreert zich op... Ziektekostenverzekeringea Van fouten bij Uitvoe- 
ringsinstellingen wordt nauwelijks gesproken, over die bij Arbeidsongeschiktheid- en Letselschade- 
verzekeraars wordt hier, afgezien die bij toelating, in het geheel niet gerept. Terwijl de Bond altijd be- 
weert veel klachten te krijgen 

• Trad in 1999 met de verzekeraars toe tot het Bestuur van het Klachtinstituut Schadeverzekeringea 
Terwijl hiermee voor klagers een verwarrende en tijdverspillende koepel werd gelegd op de bestaande, 
door haar zelf eerder bestreden klachtenorganen (zie paragraaf 7.2). Roept daarmee vragen op over 
haar onafhankelijkheid als vertegenwoordiger van het consumentenbelang in verzekeringsklachtea 

B. Ook de Stichting 'Consument en Geldzaken' beweert onafhankelijk te zijn en onder meer aan individue- 
le en collectieve belangenbehartiging te doen: 

• Reageerde op de 1995 toegestuurde opgave van verzekeraarspraktijken voor het blad 'Consument en 
Geldzaken' luidde: 'Wij zullen hiervan melding maken'. Vervolgens werd deze 'Uitgesteld'. Weer 
daarna heette het: 'Wegens vergissing niet geplaatst' . Weer vervolgens vond men: 'Nog doorverwijzen 
naar de tv niet zinvol meer'. 

• In de Radar-uitzending van 19 oktober 1998 deed de gedupeerde heer Demoiseaux zijn relaas: Hij gaf 
zijn pensioenspaarpot in beheer bij de Rabobank met de vraag hoe deze veilig te beleggen. Nu is van 
zijn ongeveer kwart miljoen nog €34.000 over. Hij vreest binnenkort ook nog zijn huis te moeten ver- 
kopen. De Rabobank prefereerde namelijk in ... opties te handelen. De Stichting Consument en Geld- 
zaken adviseerde Demoiseaux om ...op een schikking aan te sturen. Want tegen dit soort missers is 
weinig te doen, suggereerde deze. Niet dus : Want op dat moment was al maandenlang bekend dat de 
Hoge Raad in een op vergelijkbare kwestie door de Rabobank Sprundel gedupeerde cliënt had geoor- 
deeld, dat de bank verzaakt had aan zijn zorgplicht en daarop het Amsterdamse Hof gevraagd con- 
form verder te beslissen (Brabants Dagblad, 15 juli 1998). Later bleek dat vele honderden andere Ra- 
bo-beleggers op dezelfde wijze een groot deel van hun vermogen verloren. . 

7.1.6 VAKBONDEN 

De FNV biedt haar leden namelijk ook verzekeringen aan onder labels als Proteq, Voogd en 
Voogd/SNS/Reaal. Daaronder WIA-gat- en rechtsbijstandverzekeringen. De CNV levert haar leden polissen 
via Axent- verzekeringen (Aegon). Voorheen UBO. Dit conflicteert met andere bondsfuncties. 
De gebrekkige hulp van het FNV aan leden- verkeersslachtoffers gedurende tientallen jaren komt daarmee in 
een ander licht. Zie onderstaand citaat uit Uw geld en uw leven. Onvermijdelijk voor zover er sprake is van 
tegenstrijdige belangen: 

"... Maar een verschoven halswervelkolom of hersenletsel laat zich van buiten niet waarnemen, kan zelfs door een ver- 
zekeraar ontkend worden. De oorzaak van alle ellende schuilt natuurlijk in het simpele feit dat com me re iele ondernemin- 
gen door de staat belast zijn met afwikkeling van sociale gevolgen van een moderne samenleving. Duidelijk is dat geen 
instantie in Nederland de wettelijk verplichte WA-autoverzekering wil onderbrengen bij een onafhankelijk instituut, zoals 
de overige sociale verzekeringen. Toch durft niemand de ellende te ontkennen die voortkomt uit de commerciële opzet 
van deze 'sociale' verzekering. We citeren uit brieven aan verkeersslachtoffers. Wim Kok, voorzitter van de FNV: 'Ik kan 
u verzekeren dat het NVV niets zal nalaten internationaal en nationaal ernaar te streven dat de veiligstelling van de posi- 
tie van verkeersslachtoffers een hogere prioriteit in het beleid krijgt ' De brief is geda teerd 1 7 januari 1 975; sindsdien is 
nationaal, laat staan internationaal, niets van de vakbeweging - eigenaresse van twee verzekeringsmaatschappijen - 
vernomen. " 
Tot op de dag van vandaag is er niets van de NVV en evenmin van Wim Kok hierover vernomen. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -93- 

De FNV stelt periodiek klachtenmeldlijnen open over sociaal-economische misstanden. De gerapporteerde 
resultaten zijn meestal onthutsend. Opheffing van misstanden wordt niet bereikt. Het blijft meestal bij het 
voornemen of het instellen van vage en bijgevolg niet effectieve (ombuds)commissies, convenanten, ereco- 
des en vertrouwenspersonen. 

In 1999 gaat de vakbeweging zich zelfs ook nog als financieel adviseur aan haar leden opstellen. 

In 2000 is door de FNV het bureau beroepsziekten BBZ opgericht. De 'provisie' over de verhaalde schade 

bedraagt momenteel 11% voor leden en 22% voor niet- leden. BBZ rapporteerde op 29 november 2002: 

• Een zwarte lijst met 197 - deels - zeer gereputeerde werkgevers. 

• Geen zwarte lijst van trage of onwillige verzekeraars. 

• Meer dan 200 aansprakelijk gestelde werkgevers . 

• Bij alle gedupeerde werknemers gaat het om aandoeningen en gebreken die door verzekeraars en art- 
sen gemakkelijk zijn toe te schrijven aan pre-existente oorzakea 

• Een dertigtal uitgekeerde schadeloosstellingea 

• Een gemiddelde toegekende claim van € 37.000 met één uitzondering van 1 miljoea 

Verschillende gedupeerden maakten openbaar dat hun vakbond na verzoek om bijstand passief bleef (o.a. 

gedupeerde Jacques Groenewegen aan wie hulp werd geweigerd door FNV-Bondgenoten, Volkskrant, 16 

januari 1999). Tienduizenden mensen belanden per jaar in de WAO met als oorzaak hun werk. Óók bij de 

FNV is blijkbaar het verhalen van blijvende zware schade een uitzondering. Wel uitgekeerde schade ligt vèr 

beneden de feitelijk geleden schade. Vaak komt men niet verder dan een smartengeldvergoeding een fractie 

van de levenslange inkomensderving. Ook de e-mail die wij in november 2000 ontvingen doet vrezen dat de 

vakbeweging haar leden niet beter helpt dan de doorsnee advocaat of schaderegelaar: 

Ik schrijf dit namens een l<ennis die licliamelijk en psycliisch er helemaal onder door gaat! Hij heeft 5 jaar geleden een 

zwaar motor ongeluk gehad, buiten zijn schuld, en heeft daarbij zeer gecompliceerde been breuken opgelopen, l-lierdoor 

kon hij zijn beroep als intern, vrachtwagen chauffeur vergeten!! Hem is een schade vergoeding beloofd , maar heeft tot 

heden nog niet eens de helft ontvangen I De verzekering van de tegenpartij werkt met alles tegen. Toch moet hij rondk o- 

men met dat beetje dat hij uitkering krijgt. 

Een lichtpunt was dat hij nu wel een aangepaste woning heeft gekregen, maar hier waren natuurlijk ook veel onkosten 

aan verbonden! 

De advocaat van het FNV zegt dat hij doet wat hij kan. Maar het duurt nu al bijna 6 jaar en het wordt er allemaal niet 

makkelijker opl 

Hoe kan hij nou geholpen worden? 

7.1 .7 PATIËNTEN- EN SLACHTOFFERORGANISATIES, EN 'INFILTRANTEN' 
Nederland telt honderden patiëntenverenigingen Ze worden grotendeels door patiënten-Zvrijwilligers be- 
stuurd. Zij zijn beperkt in hun mogelijkheden door materiële en gezondheidsbeperkingen. Veelal worden zij 
direct bij oprichting omringd door diverse commerciële dienstverleners. Die vaak ook of juist in hoofdzaak 
voor een of meer verzekeraars blijken te werken: we zien in die rol artsen, therapeuten, farmaceuten, juristen, 
zorgcoördinatoren, zorgmakelaars of schaderegelaars. Zo worden de mogelijkheden van objectieve belan- 
genbehartiging al in de eerste levensfase van een patiëntenvereniging ondermijnd. Illustratief voor het com- 
merciële tot obscure 'rad van avontuur' voor argeloze ledenpatiënten zijn de volgende verklaringen: 

Voor whiplash-patiënten is in 1995 een tweede vereniging (Wliiplash Vereniging Nederland) opgericht. Onmiddellijk 
presenterern zich de juridische en medische dienstverlerners rnu ook voor de leden van deze vereniging. Na afloop meld- 
den enkele aanwezigen dat zij zich door de organisatie geïntimideerd voelden. Vanwege beperkingen bij hun inhoudelij- 
ke bijdrage, en doordat hun actieve inbreng met camera's werd vastgelegd. 

Op de ledenbijeenkomst van een Verkeersslachtoffervereniging op 23 september 2000 ontmoette ik een gepolitoerde 
man met snorretje. Hij vertelde dat hij ook slachtoffer was, met letsel aan de benen, en dat hij door zijn geloof gered was. 
Op zijn kaartje stond QC oftewel Quality Care, brug tussen slachtoffers en advocaten. Dat klopte. Die Amersfoortse 
advocatengroep zou namelijk - zo was al eerder in de aankondiging van de ledennieuwsbrief te lezen - in de persoon 
van Mr. J. R. als adviseur in het bestuur deelnemen. 

Waargenomen is dat in een gedupeerdenvereniging, een bankmanager, die naar later bleek inmiddels wél krijgt uitge- 
keerd, aansloot in een bijeenkomst van een groep gedupeerden. En in deze, aanvankelijk onverdachte rol, medeslacht- 
offers in een vergadering ontmoedigde in hun pogingen individueel en gezamenlijk erkenning en recht te verwerven. 

Vergelijkbare 'infiltraties' zien we ook in andere patiënten- of slachtofferorganisaties. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -94- 

7.1.8 HELPDESK GEZONDHEID, WERK EN VERZEKERINGEN 

De Helpdesk Gezondheid, Werk en Verzekeringen bestaat sedert begin 1997 en wordt uitgevoerd door het 
Breed Platvorm Verzekerden en Werk. Er bestaat via patiëntenverenigingen en Stichting De Ombudsman 
een relatie met de Verzekeraars. De Helpdesk geeft voorlichting, informatie en advies. Telefonisch en per e- 
mail. Zij rapporteert jaarlijks en zegt al jarenlang ook invloed uit te oefenen op de Politiek. Van die invloed 
is blijkens de achtereenvolgende jaarverslagen weinig merkbaar. Het effect van dit orgaan en de uitblijvende 
verbeteringen over de jaar in jaar uit gemelde verzekeraar- en wetgeverpraktijken is die van een schaamlap, 
een quasi-beleids -controle -instituut. De jaarlijkse rapportages gaven onder meer het volgende beeld (zie ook 
Hoofdstuk 4.23): 

• Er worden jaarlijks duizenden telefoontjes en e-mail met klachten over werk, verzekeringen en uitkerin- 
gen ingediend. 

• Een groot deel van de geciteerde klachten wijst op misstanden die al jaren ongehinderd blijven bestaan. 

• Ook blijkt daaruit dat de verzekeraars het solidariteitsprincipe verlaten en op grote schaal proberen juist 
de lage risico's in portefeuille te nemen of te houdea 

• Het verbod op medische selectie bij sollicitaties wordt op grote schaal overtredea Dat is immers nauwe- 
lijks controleerbaar. 

• De helft van de klagers over uitkeringen en behoud van werk heeft zelf een aantal stappen ter verbetering 
genomen, waarna dit (nog) geen resultaat opleverde. 

• In verhouding tot de ernst van de klachten zijn de rapporten laconiek van toon. 

7.1.9 WAO-/WIA-BELANGENGROEPEN 

Naar schatting een honderdtal, regionaal gespreid in Nederland. Van deze worden weinig of geen berichten 
meer gehoord en gezien. Want ze klinken nauwelijks nog door in de media. Insiders geven aan dat dit komt, 
doordat hun berichtgeving al geruime tijd wordt geweerd. Daardoor wordt de Nederlandse burger een juist 
beeld van de schrijnende werkelijkheid onthouden. De krantenlezer en tv-kijker ziet al jaren vrijwel niets 
over deze groeperingen! Zij doen zeer nuttig werk. Worden door de betreffende gemeente in afnemende mate 
gesubsidieerd en in beperkte mate gesponsord. Zijn daardoor beperkt in middelen en in hun vrije meningsui- 
ting. Zij zijn gericht op WAO-ers en minder toegerust om zelfstandigen met problemen te helpen. Geven 
eigen krantjes uit. Maar de meeste mensen worden niet graag met zo'n krant gezien. 

7.1.10 SLACHTOFFERHULP EN DE REGIONALE BUREAUS 

De hulpverlening van de bureaus bestaat uit eerste opvang van slachtoffers van misdrijf of verkeersongeval. 
Met emotionele en praktische ondersteuning, bijvoorbeeld met formulieren of brieven, eventuele bemidde- 
ling met bijvoorbeeld een verdachte of dader, en juridische doorverwijzing. Defensie is de grootste sponsor. 
De hulp wordt verleend door 1500 speciaal getrainde vrijwilligers en 250 beroepskrachten vanuit 75 bureaus 
in Nederland. Het leeuwendeel van de hulp wordt gegeven aan slachtoffers van misdrijf. Verkeersslachtof- 
fers vormen rond de 10% van het totaal. Totaal kloppen er van de jaarlijks 4 miljoen slachtoffers circa 
100.000 aan. Verzekeringslachtoffers worden niet in haar statistiek onderscheiden. 
Uitgekeerde schaderegelingen zijn eenmalig en belopen gemiddeld circa € 450. 

De kritieken zijn de volgende: 

• Op de bureaus blijkt men nauwelijks of niet bekend met literatuur en mediaberichten over de verzeke- 
raarpraktijken jegens gedupeerde slachtoffers. 

• Bureau Slachtofferhulp 's -Hertogenbosch en O mm elanden deelde schriftelijk mee 'Dossier 1850' '.. met interesse te 
liebben gelezen, l-leiaas is uw boei<. niet geschii<.t voor onze bibiiotlieek, omdat onze doelgroep bestaat uit slachtof- 
fers van delicten en verkeersongevallen. ' Het exemplaar vertoornde geern tekenen van gebruik. 

• De onafhankelijkheid van Slachtofferhulp is een illusie : 

In het geval van Jan Gerrits en zijn onwillige verzekeraar Zwolse Algemeene (1 3 april 1 999) en met het verwijzen van 
een Rabobank-lnterpolis -gedupeerde naar 'een zeer goede' advocaat op 100 km reisafstand. Diverse andere gedu- 
peerden melden dat Slachtofferhulp hen nogal 'verkeerde' advocaten heeft geadviseerd. 

Vanaf medio 1 999 werkt Slachtofferhulp samen met LSA Letselschade-advocaten. Deze advocaten gaan de vrijwilli- 
gers van Slachtofferhulp scholen, Slachtofferhulp verwijst slachtoffers meteen LSA-advocatenlijst en een waardebon 
voor een gratis consult naar deze advocaten. 

Op 6 juli 2000 zet mevrouw W. Voigt, Hoofd van Slachtofferhulp Rijnmond, zich op tv af tegen niet LSA-advocaten 
zonder blijk te geven van toezicht op de LSA-kwaliteit. Zij riep met diverse door haar verkondigde standpunten bo- 
vendien het beeld op als vertegenwoordigt zij Verzekeraarshulp: Gelukkig worden haar gedateerde en foute opvat- 
tingen bekritiseerd dooreen advocaat, een Rechter en een slachtoffer. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -95- 

7.1.11 STICHTING DE OMBUDSMAN 

Stichting de Ombudsman propageert zich al tientallen jaren bezig te houden met het helpen van de minder 
weerbaren in de samenleving, als hun belangen in het maatschappelijk verkeer worden geschaad. De stich- 
ting zegt naar de kwestie voor de betrokkene te kijken, advies te geven of, waar mogelijk en noodzakelijk 
juridische actie te nemen. Ook zegt de stichting gedupeerden naar de media te begeleiden, als dat in verge- 
lijkbare gevallen voor het bereiken van een doorbraak mogelijkheden kan bieden. Omgekeerd nemen som- 
mige nieuwsredacties met de stichting contact op wanneer een gedupeerde zich tot hen heeft gewend. Om te 
overleggen over het nut van media -aandacht. In meer gecompliceerde letselschadekwesties wordt veelal op 
opvallend grote reisafstand verwezen naar advocaten uit de Pais -groep. De KNMG heeft haar leden medio 
maart 2004 gewaarschuwd om niet met bureau Pais in zee te gaan. 

De Stichting 'onthult' in 2001 misstanden. Men bereidde zich daarop blijkbaar onvoldoende voor. Want er 
gingen bijna 60.000 pogingen tot telefonische reacties verloren. Had de zich 30 jaar ervaren noemende 
Stichting De Ombudsman dit niet moeten verwachten? Publiceert hierover eind 2003 het rap- 
port Letselschaderegeling ernstige misstanden: Verzekeraars traineren de afhandeling van zware letsel- 
schadezaken Het rapport geeft het onderzoek van 150 klachten na ongevallen over twee jaar. Het blijkt 30 
jaar oud nieuws te zijn. Het rapport geeft bovendien: 

• "aanbevelingen" in plaats van forse maatregelen: 

• verdeel- en heerstactieken die hun zogenaamde opponenten - de verzekeraars - niet misstaan: 

• vaagheden en gemeenplaatsen 

• pleiten voor nieuw onderzoek 

• pleiten voor nieuwe organisaties 

• pleiten voor nieuwe maatregelen op details 

Door deze presentatie wordt in dit rapport met succes de aandacht van een drastische aanpak van deze mis- 
standen afgeleid. Het toeval wil dat de verzekeraars deze praktijk al hanteren sinds 1973, dus eveneens 30 
jaar (zie Hoofdstuk 8.5). 

Ons beperkend tot de behandeling van arbeidsongeschiktheidschadekwesties na blijvend letsel of ziekte is 
de volgende kritiek van belang. De feiten zijn mede gebaseerd op de uitgave 'Help' en het jaarverslag van de 
Stichting de Ombudsman zelf: 

• Er bestaan duidelijke banden met de verzekeraars, terwijl die juist dé opponent van de Stichting zou moe- 
ten zijn. De Stichting is in feite onderdeel van de publieke omroep en heeft zeer nauwe banden met een 
groot deel van de media in Nederland. Een uiterst bedenkelijke verstrengeling van belangen. 

• Sterker nog, zij vervult blijkbaar een intermediairfunctie tussen gedupeerden en de media. Zo heeft de 
Stichting een zeer grote invloed op wat er wel en niet door de media wordt behandeld en hoe dit wordt 
gepresenteerd. Het aandeel in de media -uitingen inzake arbeidsongeschiktheidskwesties is minder dan 
10% van alle in de media met haar bemoeienis behandelde kwesties. Dit is veel lager dan de circa eender- 
de van de door de Stichting beweerde behandelde arbeidsongeschiktheidskwesties. Er is daarom in de 
mediaberichtgeving - ondanks de gepropageerde invloed van de Stichting - een sterke onderbelichting 
van arbeidsongeschiktheidskwesties. Er blijft in overleg blijkbaar tweederde buiten de publiciteit. 

• De tijd die bij de behandeling van geschillen verloopt tussen stellingname en oplossing is vaak lang. Deze 
is overigens mede afhankelijk van derdea Desondanks begrijpen veel gedupeerden niet waarom er bij 
bemiddelingspogingen zoveel/teveel tijd verloopt. 

• Gedupeerden die naar Pais -advocaten worden verwezen hebben melden vaak ongelukkige ervaringea Zie 
over de frequent geuite kritiek op letselschade -advocaten verderop in dit hoofdstuk. 

• Een bemiddelingsresultaat van slechts 10% van de werkelijk geleden schade is onbevredigend. Oók ^- 
dupeerden met duidelijk bewijsbare onregelmatigheden in hun dossier zagen de bespreking en behande- 
ling van hun dossier door Stichting De Ombudsman nogal vaag verlopen Zagen zich soms wel erg ^- 
makkelijk en op niet erg duide lijke gronden ontmoedigd om verder te gaaa Andere ons bekende gedu- 
peerden bleven zitten met de vraag of de stellingname jegens de verzekeraars door Stichting De Om- 
budsman bij de "bemiddeling" niet heel erg terughoudend was. 

• Nadat de stichting kwesties als opgelost beschouwt blijven betrokken patiënten meermalen zitten met 
vraagtekens op wat betreft de afloop. Dit blijkt ook uit het door haar uitgegeven boekje 'HELP' wat be- 
treft gedupeerde 'Happy' waar het financieel niet verder kwam dan een voorschot, en uit slachtoffer 
'Bongers'. Daar is de schade -uitkering over de periode totdat de reuma zich openbaarde kennelijk ver- 
geten. Ook in de casus "Rietveld' is de schade -uitkering vergetea Voor de niet-deskundige lezer wordt 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -96- 

hier opgemerkt dat een schade -uitkering niet hetzelfde is als een voorschot, en ook iets anders als smar- 
tengeld. 

• Ons zijn geen billijke oplossingen bekend gewordea Gedupeerden die worden verwezen melden vaak 
ongelukkige ervaringea Dit stemt overeen met de frequent geuite kritiek op andere zogenaamde letsel- 
schaderegelaars. 

• In de, jawel ook hier 30 jaar oude casus casus Terens, waarin verwezen wordt naar de veel uitgebreidere 
beschrijving in 'Uw geld en uw leven', wordt melding gemaakt van deze onnodige gevolgschade. Opval- 
lend is dat de stichting later nauwelijks melding maakt van de maatschappelijk omvangrijke psychische 
gevolgschade door schaderegelingstrauma's vanwege de door haar gerapporteerde misstandea Terwijl de 
stichting met deze levenslange gevolgen toch dagelijks in aanraking komt. 

Een waarschuwing om niet met de Stichting De Ombudsman in zee te gaan is dan ook dringend noodzake- 
lijk. 

De overheid heeft inmiddels besloten Stichting de Ombudsman niet langer te subsidiëren. 

Op 29 juni 2005 melden Stichting De Ombudsman en Interpolis samen 'pijndossiers' van letselschadeslachtoffers van 
deze verzekeraar te gaan aanpakken. In een proef van twee jaar. Men wil de afhandeling van letselschadeclaims verbe- 
teren en vastgelopen zaken "vlottrekken". Stichting de Ombudsman wil dat "onafhankelijk" doen. Interpolis beweert 
allang intern maatregelen genomen te hebben om het proces te bespoedigen en dit als een kans te zien om duidelijk te 
maken dat verzekeraars geen belang hebben bij het laten voortslepen van schadedossiers. Het Verbond van Verzeke- 
raars juicht het initiatief toe. Een woordvoerder van deze brancheorganisatie beweert dat 80 a 85 procent van de circa 
50.000 (voor Interpolis 10.000) letselgevallen per jaar de schade binnen twee jaar is afgehandeld. De rest - een kleine 
20% - loopt "door het karakter van het aansprakelijkheidsrecht" jarenlang door. Bijna Interpolis is dat slechts 1%, be- 
weert Schadedirecteur Jack Hommel. 

Stichting Werkgroep 1970 en de auteur hebben van deze reddingsoperaties in de bij hen bekende dossiers en nieuwe 
binnengekomen klachten niets kunnen merken. Mogelijk hebben de sleepboten van Stichting De Ombudsman en Inter- 
polis hun extreme krachten alleen bij eb gebruikt. 

7.1.12 DE POLITIEK 

Ministers en kamerfracties zijn gedurende vele jaren door allerlei publicaties en mediaberichten op de hoogte 
gebracht. Ook werden ze door vele slachtoffers persoonlijk over deze praktijken geïnformeerd. Als zij daar- 
op antwoordden luidde de kern ervan: heeft onze aandacht, voor kennisgeving aangenomen. Al te vaak volgt 
zelfs in het geheel géén antwoord. Enkele politici werden in netwerken persoonlijk geïnformeerd, maar dit 
leidde niet verder dan symbolische bijdragen in de marge. 

Enkele fracties ontvingen een exemplaren van 'Dossier 1850' en van dit rapport. Er werd geen actie waarge- 
nomen. 

De Patiëntenwet sedert april 1995 en de Gedragscode van Medisch Adviseurs worden slecht nageleefd. Van 
de Politiek is daarop geen actie waargenomen. 

Gezondheidsverzekeringen zijn een gecompliceerd terrein voor politici. Er bestaan van oudsher intieme ban- 
den tussen politici en verzekeraars. En wordt er door de laatsten een betwiste lobby gevoerd. 
Ook andere gedupeerden geven voorbeelden hoe vooraanstaande politici kennelijk liever niet antwoordden, 
en zelfs als de zaak breed in de media werd uitgemeten niet vasthoudend actief werden. De Politiek is ook 
hierdoor na zoveel jaren medeverantwoordelijk aan het voortbestaan van de gelaakte praktijk. 

7.1.13 DE KERKEN 

Door aanschaf of gratis verstrekking van 'Dossier 1850' en van dit rapport zijn enkele vertegenwoordigers 
van Nederlandse Kerken op de hoogte gebracht van de gewraakte praktijk. Ongetwijfeld waren de Kerken al 
eerder geïnformeerd door 'Uw geld en uw leven' . In de literatuur hebben wij geen stellingname van kerkelij- 
ke zijde tegen deze praktijk onder ogen gekregen. Eerst in 1996 komt de Nederlandse RK- Kerkprovincie met 
een zeer kritische, harde noot tegen de doorgeschoten wetgeving en de armoede in Nederland. Naar verluidt 
zouden begin juni ook drie Protestantse Kerken hierover een brief aan de Premier hebben gezonden. Later in 
1996 volgt zelfs een oproep tot verzet van bisschop Muskens. Er verandert niets, zo blijkt. Najaar 1997 stelt 
Mgr. Muskens: "Politici verzwijgen opzettelijk het bestaan van armoede in Nederland". 
Het blijft daarna bij symbolische vermaningen van vertegenwoordigers van enkele kerken aan de Politiek. 

Conclusie : 

De patiënt die op zoek gaat naar een uitweg van de gelaakte praktijk, vindt bij genoemde belangen- 
vertegenwoordigers nauwelijks of in het geheel geen gehoor. En moet het alleen uitzoeken. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -97- 

7.2 WETTEN, REGELS EN HANDHAVING 

7.2.1 DE WET BIG 

De Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (BIG) sedert 1997 faalt op de volgende punten: 

• Het recht van een burger om het medisch dossier in te zien, of tegen vergoeding in afschrift te krijgen, 
wordt op grote schaal gefrustreerd. 

• Er is voor de burgers een praktische drempel op de inzage van het BIG-register inzake tuchtstraffea 

• 60% van de zorginstellingen is niet op de hoogte van tuchtstraffen aan het eigen personeel 

• Nu de Europese Unie vrije vestiging toelaat worden gestrafte buitenlandse beroepsbeoefenaren zonder 
controle in het BIG-register opgenomea 

• De Inspectie houdt geen toezicht op de uitvoering. 

• De Politie is niet doortastend en Justitie seponeert bijna alle zakea het OM bracht in 5 jaar slechts 2 
zaken aan. 

Als excuses worden aangevoerd het ontbreken van een informatiesysteem in de EU, gebrek aan personeel, 
kennis en middelen. Blijkbaar heeft de politiek geen interesse gehad in de uitvoering van deze wet. De onbe- 
lemmerde medische beroepsuitoefening gaat tot heden boven de bescherming van de patiënt. 

7.2.2 OPENBAARHEID VAN TUCHTRECHTSPRAAK? 

Iemand die zich door een arts, advocaat, psycholoog of andere deskundige benadeeld voelt kan daarover bij 
het tuchtrechtscollege van die beroepsgroep een klacht neerleggen. Tuchtrechtspraak is bedoeld om zonodig 
tegen individuele leden corrigerend op te treden. 

Onevenredige bescherming van een 'foute' deskundige? Tuchtrechtelijke uitspraken zijn in principe niet 
openbaar. Zeker als een zogenaamde lichte tuchtstraf - een waarschuwing of berisping - wordt opgelegd. Dan 
gaat het belang van de aangeklaagde, falende deskundige voor. Die moet een goede kans krijgen om het 
voortaan beter te doen. Een tuchtcollege kan openbaarheid door publicatie eisen. Maar dat gebeurt zelden. 
Bij zwaardere straffen - schorsing of ontzetting uit het beroep - kan een belanghebbende bij de beroepsgroep 
om informatie vragen. 

Het is de vraag of op die manier de deskundige niet onevenredig wordt beschermd. En of er zó nog wel spra- 
ke kan zijn van zelfcorrectie in de beroepsgroep. 

Belang onwetende burger op de tweede plaats Een patiënt of geleadeerde die zich tot een deskundige wil 
wenden weet niet óf en hoe vaak deze tuchtrechtelijk is gestraft. Men tast volledig in het duister als men het 
vertrouwen aan een hulpverlener schenkt. 

Justitie evenmin op de hoogte Formeel is ook de rechtbank niet op de hoogte van het tuchtstrafverleden 
van een door haar aan te wijzen deskundige. Nog steeds worden soms zeer omstreden deskundigen aangewe- 
zen om de Rechter te adviseren. Met groot gevaar op nieuw falen. Insiders zien dat met lede ogen aan. Ande- 
re partijen (zoals verzekeraars en pleiters voor omstreden deskundigen) hebben daar zelfs voordeel van. 
Nieuwe schade voor gedupeerden Burgers die schade vrezen of schade leden kunnen zich in vertrouwen 
tot de rechtbank wenden. Zij kunnen momenteel niet vermoeden als zij een eerder falende omstreden des- 
kundige krijgen aangewezen. Dit betekent dat vandaag de kans reëel is dat het gerechtelijk oordeel mede 
wordt bepaald op basis van een onjuist deskundigenoordeel. In het beste geval wordt dan de rechtsgang cn- 
nodig verstoord, verlengd en vervolgens bij een hogere Rechter gecorrigeerd. Maar als die correctie uitblijft 
is die burger opnieuw en nog erger gedupeerd. 

Ook zieken en letselslachtoffers de dupe Zieken en letselslachtoffers die kampen met een onwillige verze- 
keraar hebben een zware lijdensweg. Bovenop het dragen van de ziekte of het letsel. Als justitie onwetend is 
van eerder falen van een deskundige dreigen voor de gedupeerde ook nog de gevolgen van een onzuivere 
rechtspraak. 

Uitwisseling en vrije toegang tot gegevens Er moet snel brede discussie komen over het opheffen van deze 
ongewenste situatie. Zodat insiders niet langer voordeel uit een onzuivere rechtsgang kunnen putten. Omdat 
iedereen kan weten van een 'besmet' verleden van deskundigen. En daar bijvoorbeeld de Rechter ook op kun- 
nen wijzen. 

De oplossing De beroepsgroep moet deskundigen die een tuchtstraf opliepen op straffe van uitsluiting ver- 
bieden om nog ooit een opdracht voor een rechtbank uit te voeren. Tuchtrechterlij ke uitspraken dienen intus- 
sen onmiddellijk ter beschikking van rechtbanken te komen. En er moet snel een actuele, direct toegankelijke 
databank van deskundigen komen. Inclusief de aantekeningen van tuchtstraffen, als zij die opliepen. 
Meer over de medische tuchtrechtspraak onder 7.2.6. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -98- 

7.2.3 RECLAME-CODECOMMISSIE 

Sommige verzekeraars is niets te dol. In 1998 liet een verzekeraar een artiest in een reclame optreden, maar 
liet een collega voor diezelfde polis niet toe. Omdat kunstenaars een te groot risico zijn. De betreffende be- 
langenvereniging heeft daarop bekend gemaakt een klacht tegen de Reclame -code Commissie te overwegen. 

Verzekerde zieken en geleadeerden klagen over aanvechtbaar handelende verzekeraars, artsen en werkge- 
vers. Over onverzekerbaren, of torenhoge premies voor wie 'een vlekje' heeft. Voor Nationale Nederlanden 
geen probleem om in 1998 een intensieve reclamecampagne in ongeveer alle geschreven media te houdea 
Waarin zij arbeidsongeschiktheidspo lissen aanprijst, juist ook voor riskante sporters met onder meer de sb- 
gan: "Leven zoals u nu leeft" . De verschillen tussen de daarin gesuggereerde en de werkelijke acceptatie - en 
de uitkeringspraktijk worden in deze reclames niet meegedeeld. 

Op 28 mei 1998 diende de Sticiiting Weri<groep 1970 daarom een openbare l<lachtin bij de Reclame-code Commissie. 
Omdat deze reclames bij niets vermoedernde zelfstandigern en in loondienst werkenden een beeld en verwachting op- 
roept die in diverse opzichten in strijd zijn met de werkelijkheid. In de klacht werd uitvoerig en met bijlagen gemotiveerd 
waarom volgens Stichting Werkgroep 1970 de volgende artikelen uit de reclamecode werden geschonden: 
Artikel 2: In strijd met de goede smaak en het fatsoen. 
Artikel 5: Vorm en inhoud schadelijk voor het vertrouwen in de reclame. 
Artikel 7: Misleidend in inhoud, eigenschappen en doelmatigheid. 
Artikel 1 0: Het gebruik van subliminale technieken (suggestieve geluiden). 

De Commissie werd verzocht om deze advertentie te verbieden en een passende straf op te leggen. 

De Reclame Code Commissie heeft in haar uitspraak: Nationale Nederlanden geadviseerd de radio-commercials te 
staken. Omdat ze strijdig zijn met de waarheid en de goede smaak en omdat deze reclames misleidend zijn. Waarop 
vervolgens Nationale Nederlanden deze beslissing negeerde. 

Voor het overige werden de klachten afgewezen. Vanwege de op een aantal punten aanvechtbare klachtenbehandeling 
en visie van de RCC is vervolgens door de Stichting Werkgroep 1 970 beroep aangetekend. 

De Stichting Werkgroep 1970 heeft in de klachten de gewraakte praktijk omschreven als: Er zijn bij arbeidsongeschikt- 
heidsverzekeringen te vaak uitsluitingen, of sterk verhoogde premies. Zelfs normale risico's worden niet adequaat be- 
handeld en er worden medici ingeschakeld die knoeien met de medische leer, c.q. medische causaliteit, als het op uitke- 
ren aankomt. Aldus wordt te vaak niet of te weinig uitgekeerd. De Commissie in Beroep heeft vervolgens de klachten 
evenmin behandeld, in haar beslissing op 24 november 1998 evenmin recht gedaan, en bijgevolg alle klachten... afge- 
wezen. 

Als het er écht op aan komt heeft niet de commissie, maar de gewone rechter het laatste woord. Als adver- 
teerder hoefje echt niet bang te zijn. Aldus mediarechtdeskundige Prof J. Kabel in Trouw op 12 mei 1999. 

7.2.4 TUCHTRECHT BIJ PSYCHOLOGEN 

Rechtspraak in de eigen beroepsgroep heeft soms alleen papieren gevolgen. In 1995 blijkt, dat klinisch psy- 
chologen na ernstige klachten door hun vereniging de NIP kunnen worden geroyeerd. Er is een BIG- 
registratieplicht. Geregistreerden die erkend zijn vallen onder het medisch tuchtrecht. Uit de volgende para- 
grafen blijkt overigens dat gedupeerden van tuchtcolleges weinig hebben te verwachten.. 

7.2.5 GEDRAGSREGELS VOOR ARTSEN 
Slachitoffer van misdaad ook verzel^eringslachitoffer: 

"... Ik bekeek het dossier. Ik vond daarin een rapport van de districtspsychiater, een rapport van het Consultatiebureau 
voor Alcohol en Drugs, een rapport van de Reclassering en een rapport van het Pieter Baan Centrum in Utrecht voor 
multidisciplinaire rapportage. Bij elkaar zo'n 80 tot 100 pagina's informatie over de dader. ... Van het zwaargewond ge- 
raakte slachtoffer bevonden zich daarin 2 kwart A4-tjes medische informatie. Daar stond ook nog ten onrechte in, dat het 
allemaal met een paar weken wel bekeken zou zijn. Ik roep altijd mensen op in dit soort ernstige zaken. En wat 
schetst mijn verbazing? Er verschijnt voor mij echt een invalide wrak. Een jongen in de kracht van zijn leven, ik geloof 18 
of 19 jaar. Zijn grootste hobby was voetballen. Dat kon hij de rest van zijn leven wel vergeten. Met de littekens van tallo- 
ze operaties. Een wrak, een lichamelijk en geestelijk Invalide wrak. En dan zeg ik: Hier is iets niet goed. " 

(Mr. T. van Delft, Officier van Justitie te Roermond voor AVRO-tv op 1 1 augustus 1 999) 

Uit (de toepassing van) de gedragsregels voor artsen blijkt: 

• Naast de gedragsregels zijn er aanvullende regels, voorschriften en adviezen in de vorm van richtlijnen en 
standpunten. 

• Medische keuringen zijn bepalend voor het wel of niet uitkeren van arbeidsongeschiktheid- of letselscha- 
de. Daarover is in de gedragsregels nauwelijks iets geregeld. Terwijl artsen gevoelig zijn voor het com- 
mercieel in plaats van het medisch belang. Wat elke dag opnieuw tot onnodige schade aan patiënten leidt. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG - 99 - 

• Gedragsregel 1.8 bepaalt dat de arts van zijn geneeskundig handelen aantekening maakt voor zover dit 
voor een goede hulpverlening nodig is. Blijkens de literatuur en de ons bekende medische dossiers wordt 
deze regel frequent overtredea 

• Regel 1.9 zegt dat de arts geen opdracht aanvaardt in strijd met zijn medisch-ethische opvattingen. Het 
gedrag van een groot aantal keurders en publicisten blijkt op gespannen voet te staan met deze regel (Zie 
ook BIJLAGEN 9 en 15). 

• Gedragsregel 2.18 bepaalt onder meer dat de arts in principe de aanwezigheid van een door de patiënt aan 
te wijzen persoon accepteert. Het is de vraag waarom psychiatrische keurders daarvan, zoals Dr. S.J. 
Duinkerke, bij het intake -gesprek op eigen gezag bij diverse patiënten ongestraft afwijkea 

• Regel 2.22 zegt dat de arts die de praktijk overdraagt zijn patiënten tijdig informeert. Blijkbaar niet altijd: 
De behandelend specialist van de auteur vertrok met de noorderzon, zonder dat de polikliniek later zijn nieuwe adres 
kon of wilde meedelen. Weer later dook hij op in een tv-uitzending en bleek hij onverminderd actief voor de opvolger 
van een patiëntenvereniging, waarvan het bestuur en een collega-lid van hem uit de zgn. Wetenschappelijke Raad 
eerder in opspraak raakte . Volgens m edia is de grote hobby van deze arts onroerend goed, vertegenwoordigt hij een 
in opspraak geraakte Amerikaanse firma in micro-chirurgie, verrichtte hij tegelijkertijd vanuit zijn nieuwe privé -kliniek 
in Eindhoven ook veel keuringen voor verzekeraars. Ook daar is hij inmiddels weer vertrokken. Hij is nog steeds een 
van de coryfeeën van die Nederlandse patiëntenvereniging. 

• Gedragsregel 3.4 bepaalt dat de arts de verwijzing van de patiënt naar een andere arts of hulpverlener 
vergezeld doet gaan van relevante inlichtingea Met een duidelijke omschrijving van het doel van de ver- 
wijzing. En bij een keuring? Bij de auteur volstond een psychiater bij die verwijzing naar een nauwe me- 
dische keuringsrelatie met een telefoontje . Het medisch tuchtcollege liet ook dit ongemoeid. 

• Regel 5.1 zegt onder meer dat publiciteit door artsen feitelijk, controleerbaar en begrijpelijk moet zijn. Uit 
dit rapport en de literatuur blijkt waar in de media, met name medisch adviseurs van verzekeraars, hier 
over de schreef gaaa 'Rustend' artsen hebben blijkbaar vrij spel Ook tegen deze ongecontroleerde quasi- 
medische medewerking aan verzekeraarpromotie in de media wordt niet opgetredea 

Onduidelijk is of ook slecht functionerende arts-docenten voor het tuchtcollege kunnen worden gedaagd. 
Over de kwaliteit en de commercialisering van de medische nascholing wordt namelijk veelvuldig geklaagd. 

7.2.6 KLACHTCOMMISSIES, TUCHTRECHTSPRAAK 

Uit onderzoek blijkt dat nog steeds een groot deel van de contacten met de medische stand voor patiënten 
onbevredigend is. Klachtencommissies en de (Psychologische) Tuchtcolleges werken niet openbaar. Zij blij- 
ken niet onafhankelijk te zijn. Er is vaak sprake van belangenverstrengeling. Bij de vijf Medische Tuchtcol- 
leges worden per jaar bijna 800 klachten ingediend. Gekeken wordt of er goed is gehandeld naar geldende 
medische normen. Bijna 90 procent wordt terzijde gelegd of leidt niet tot een straf. De tuchtprocedure is 
gratis. Wie getuigen en/of deskundigen laat oproepen moet deze wel betalen. Slechts 1 procent van de klach- 
ten wordt door de Inspectie ingediend. Op 32.000 Nederlandse artsen werd in 1995 slechts één klacht tegen 
een arts-collega ingediend. Het betrof niet eens de beroepsuitoefening: Het ging over het maken van reclame. 
Artsen weigeren tegen een collega als deskundige op te treden of komen met een nietszeggend verhaal. Het 
zou hun carrière kunnen schaden. Zo houden ze elkaar de hand boven het hoofd. 

Opvallende punten uit de rechtspraak van Medische Tuchtcolleges in de casus van de auteur waren: 

• Psychiater Drs. S.J. Duinkerke volstond bij de verwijzing met een telefoontje. Medisch gedragsregel 3.4 bepaaW dat 
de arts de verwijzing van de patiënt naar een andere arts of hulpverlener vergezeld doet gaan van relevante inlichtin- 
gen en een duidelijke omschrijving van het doel van de verwijzing. Blijkbaar vonden de colleges dat dat nu juist niet 
geldt voor een medicus in een keuring. 

• Deze colleges gingen voorbij aan het aan de psychiater vooraf gemelde (belangen)conflict aan deze psychiater. Had 
deze daarom de keuring niet moeten weigeren? 

• Zij accepteerden dat deze psychiater - zonder volledige analyse - zijn conclusie onmiddellijk, vertelde na 2 lange 
middagen onderzoek. 

• Zij legden maast zich neer, dat deze psychiater na genoemde conclusie toch nog nadere gegevens aan de huisarts 
vroeg. En daarbij de huisarts onder druk zette om deze informatie in een telefonisch onderonsje af te handelen met 
woorden als: 'Zo niet, dan leg ik het uit in het nadeel van je patiënt'. Toen de huisarts vervolgens die informatie wél 
schriftelijk aanbood, dat in die vorm weigerde te aanvaarden. 

• Zij negeerden de schriftelijk weerlegde fouten in de schriftelijke rapportage van de psychiater. 

• Zij gingen voorbij aan de klachten over niet terzake doende, niet psychiatrische, onjuiste, niet geverifieerde, (maar 
wél eenvoudig te verifiëren) suggesties in het psychiatrisch rapport over jeugd en levensloop. En ook aan onjuiste en 
schriftelijke verdachtmakingen van verzwijging en gesuggereerde overtreding van polisvoorwaarden. Waarvan de on- 
juistheid eenvoudig was vastte stellen, en watdoor auteur ook schriftelijk was aangetoond. 

• Zij lieten ingebrachte schriftelijke getuigenverklaringen onbehandeld. 

• Beide colleges concludeerden schriftelijk: "... op grond van de omvang van het rapport concluderen wij, dat het 
onderzoek in orde was." 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -100- 

Tegen psychiater Drs. S.J. Duinkerke zijn later 1 5 andere tuchtklachten ingediend, tot heden leidend tot 1 3 straffen, 
waarondereen voorwaardelijke schorsing. Nadere details geeft Hoofdstuk 3.7.2. 

Voorjaar 2005 blijkt dat meer dan 25% van de uitspraken van het Eindhovense Tuchtcollege in hoger beroep wordt ver- 
worpen, vaak worden betrokkenen niet gehoord, terwijl het wettelijk verplicht vooronderzoek vaak ontbreekt. 

Vragen rond de tuchtcolleges blijken al heel lang te bestaan: 

• Het college bestaat uit 3 beroepsgenoten en twee juristen, waarvan een als voorzitter, en staat los van de 
gewone Rechtbank. 

• De leden moeten zijn ingeschreven in het BIG-register, niet ouder dan 70 jaar, en tenminste nog drie jaar 
werkzaam zijn. 

• De jurist-voorzitter blijkt de zittingen vaak sterk te 'sturen' . 

• Er bestaat geen kwaliteitscontrole op het werk van tuchtcolleges. 

• Het is niet verplicht om partijen te horen, men kan zonder nader onderzoek een klacht afwijzea 

• Het college deed in strijd is met de Grondwet en met het eigen reglement opnieuw een uitspraak zonder 
motivering (D.O.E. Gebhart, Trouw, 18 oktober 1997). 

• Op 'procedurele' gronden wordt door het college bij evidente misstanden afgewacht 

Zoals bij de behandeling van de klacht tegen psychiater H. Bausch uit Venio, die over een aantal personen ontoere- 
keningsvatbaarheid rapporteerde, zonder de personen te hebben gezien (februari 1 997). Later laat het college het 
voor deze psychiater bij een waarschuwing en € 1 .360,- boete, waartegen deze weer in beroep gaat In februari 1 998 
overrulede de Bossche rechtbank het college en schorst haar, waartegen zij weer in beroep ging. 

• Het college ging in een zaak voorbij aan het niet-vermelden van een complicatie in de status. Terwijl een 
dergelijke vermelding volgens de Wet Geneeskundige Behandeling Overeenkomst verplicht is. 

• Het duurt allemaal erg lang. Gemiddeld naar verluidt meer dan een jaar. Publicatie van de uitspraak in de 
vakliteratuur laat opnieuw maanden op zich wachtea 

• Journalist en belanghebbenden melden op 9 december 1998, dat aan artsen vragen worden gesteld. En 
dat deze soms door het college worden verdedigd. Daarentegen wekt men de indruk als worden klagers 
verhoord, bemerken deze een irriterende toon in de gestelde vragea Waardoor ze zich opgejaagd en ^- 
remd voelen om het woord te kunnen doen. Voor zover deze daar het woord krijgen wordt de klager door 
non- verbale afkeuring en met technische termen monddood gemaakt. In het Amsterdamse Tuchtcollege 
viel de Secretaris tijdens het horen van de klager in slaap. 

• De uitspraken wekken bij klagers de indruk dat het college de aangeklaagde onevenredig beschermt (3 
november 1996). Gemiddeld blijkt slechts 12% van de tuchtklachten gegrond te worden verklaard In ho- 
ger beroep is dat een ongeveer gelijk percentage . Mevrouw Ambak, plaatsvervangend secretaris van het 
centraal tuchtcollege: We krijgen drie- tot vierhonderd klachten per jaar. Een derde van die mensen is 
gek. Die klagen over hun psychiater. Laatst was er een idioot die kwam protesteren omdat zijn piemel 
scheef stond. Nog eens een derde is querulant. Die zeuren. In de rest van de gevallen is er echt een pro- 
bleem, maar dan ligt de schuld niet altijd bij de arts. "(HP/De Tijd, 1 december 2000) . 

Als er al gestraft wordt, betreft het in de meeste gevallen een waarschuwing, de lichtste straf. Vaak zelfs 
bij een medische ontsporing, waarover Nederland in rep en roer is (Voorbeeld is de waarschuwing bij de 
specialisten in het Eemland ziekenhuis waar het al jaren ernstig misging met tot heden vijf doden (tv- 
VARA Zembla. 20 februari 1997). 

• Als een uitspraak de aangeklaagde arts niet bevalt, gaat deze vrijwel altijd in hoger beroep. Of de arts zoekt, meestal 
met succes, zijn toevlucht tot de Rechter. Zoals bij de schorsing van de neuroloog, die een grote fouf maakte, waar- 
door Karel Korporaal zwaar gedupeerd werd. Maar deze arts kon de schorsing ontlopen door de zaak voor te leggen 
aan het Gerechtshof. Resulterend in maandenlange opschorting van de zaak en een geldboete van 2.500 gulden 
zijnde het honorarium van zeg een dag (Telegraaf, 23 maart 1 996). 

• Advocaten spreken van 'voorgekookte' zittingea Een advocaat deed ooit de uitspraak: 'Medisch tucht- 
recht is een vorm van juridische folklore' . 

• Als er door een tuchtcollege al een straf wordt opgelegd, dan moet de gedupeerde daarna in onze rechts- 
cultuur eerst nog een aparte procedure starten voor schacfe vergoeding en smartengeld. 

• Als een college na maanden een foutieve uitspraak doet, gebeurt er niets: geen excuses, geen correctie en 
geen persoonlijke consequenties (zenuwarts J.L.M, van der Beek in Medisch Contact, 1 1 september 
1998). 

Met de wet B.I.G. werden de zittingen in december 1997 openbaar, met een aantal uitzonderingen. Met de 
openbaarheid van het college is het volgens A. Schipper, journalist van Trouw, trouwens slecht gesteld: 

• Er zijn geen openbare aankondigingea 

• Er is vooraf niet te zien welke zaken of onderwerpen aan de orde komen 

• Gedane uitspraken worden opeens onnaspeurlijk onzichtbaar. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -101 



Voorzitter Mr. J. Bakker van Het Centraal Medisch Tuchtcollege bevestigde zelf voorgaande klachten door 
begin 1999 te verklaren dat medische schijntuchtprocessen zinvol kunnen zijn als therapeutisch onderdeel 
van het rouwproces van gedupeerden. Het KNMG verklaart met deze uitspraak 'veel moeite' te hebben. 
De structurele onvrede over Medische Tuchtcolleges roept de vraag op wat er overblijft van hun geloofwaar- 
digheid door nog steeds klachten tegen (keurings)artsen in behandeling te nemen. Zie Hoofdstuk 5. 

Omdat tuchtrecht meestal is geschreven ter bescherming van een opdrachtgever kunnen verzekerings- 
gedupeerden zich nauwelijks verweren. Als zij een tuchtklacht indienen moet die klacht gericht zijn tegen 
het handelen van de beroepsbeoefenaar. De tuchtrechter controleert niet of een rapportage tegen een gedu- 
peerde fouten bevat. 

Tuchtcolleges worden als klachtenorgaan door gedupeerden terecht steeds vaker gepasseerd. In een procedu- 
re voor de rechtbank staat de gedupeerde voor het probleem om de werkwijze bij een verzekeraar of een 
deskundigenrapport te ontkrachten. Het is de vraag of een gedupeerde onderzoek kan laten uitvoeren bij een 
verzekeraar. Én: Staat er in de gedragsregels of het gebruik van anonieme bronnen is toegestaan? Zie ook 
7.3. 

7.2.7 INSPECTIE VOLKSGEZONDHEID, KLACHTCOMMISSIES EN HET MINISTERIE 
Sedert de invoering van de Gezondheids-, de Klacht- en de Kwaliteitswet in 1996 is de taak van de Inspectie 
Volksgezondheid uitgekleed. En ook haar controle op ziekenhuizen op afstand gezet. Er zijn 150 controb- 
medewerkers. Zij worden geacht ook te controleren op het fêteren of omkopen van artsen door fabrikanten 
en verzekeraars. Het wettelijke kader waarbinnen de Inspectie opereert is niet eenduidig en consistent. Dit 
leidt tot het volgende beeld : 

• De ziekenhuizen regelen hun kwaliteitszorg voortaan primair zelf. 

• Het jaarlijkse aantal medische missers is ongeveer gelijk aan het aantal ziekenhuisbeddea De voorge- 
schreven melding van calamiteiten aan de Inspectie vindt slechts in 2% van de gevallen plaats. Dat zijn 
met name gevallen waarbij openbaarmaking door patiënten of klokkenluiders dreigt. Want het Ministe- 
rie is al sedert het jaar 2000 bezig om het begrip "medische calamiteit" te definiëren. Jaarlijks worden 
circa 900 zaken bij de Inspectie bekend, 98% door patiënten en 1% door zowel de ziekenhuizen als de 
Inspectie . 

• De vereniging van Ziekenhuizen stelde desgevraagd "Wij melden alles" (aan de Inspectie). Ziekenhui- 
zen en artsen volstaan in werkelijkheid met het jaarlijks rapporteren van nietszeggende aantallen cala- 
miteiten en medische missers. Over de aard of inhoud van de klachten hoeft men geen informatie te 
verstrekken. Het verplichte jaarlijkse kwaliteitsverslag van de ziekenhuizen aan de Inspectie is meestal 
onduidelijk, niet controleerbaar, en soms niet in overeenstemming met de waarheid. 

• Brieven van patiënten aan Inspectie worden na lang wachten en vaak eerst na herhaalde druk beant- 
woord. Het Academisch Ziekenhuis Nijmegen noemt in een brief aan een gedupeerde een medische 
misser geen calamiteit, maar vereenvoudigt die tot een complicatie, een "calculated risk", terwijl de pa- 
tiënt van dit in te calculeren risico vooraf niet op de hoogte was gebracht. 

• Individuele klachten over medische handelingen en zorg worden niet meer behandeld. Klagers worden 
door de Inspectie verwezen naar tuchtcolleges en klachtencommissies van instellingen en ziekenhuizen 
De laatste behoren volgens de wet onafhankelijk te zijn, maar de meeste leden blijken in de praktijk 
volledig in een vrijwel dagelijkse relatie tot het ziekenhuis te staaa 

• Oordeelsvorming over medische calamiteiten vindt plaats op basis van schriftelijke gegevens. De gedu- 
peerde wordt niet gehoord. 

• Inspecteurs Volksgezondheid bezoeken ziekenhuizen eens per 3 a 5 jaar. Uitsluitend na vooraankondi- 
ging, gedurende hooguit enkele dagea Zij beoordelen de kwaliteit aan de hand van ^sprekken, docu- 
mentenen schouwing. Huisartsen worden eens per 50 jaar gecontroleerd. 

• Controle op de naleving van tuchtmaatregelen blijft vaak achterwege . 

• De Inspectie heeft feitelijk geen bevoegdhedea Zo is de Inspectie bijvoorbeeld niet bevoegd om de eer- 
lijkheid waarmee sociale en particuliere medische verzekeringskeuringen worden verricht te controle- 
ren. 71] is zelfs niet bevoegd om patiëntendossiers in te zien. 

• Adviezen van Inspectie aan het Ministerie worden meestal genegeerd en na enkele jaren opnieuw uitge- 
bracht. 

• Ziekenhuizen, de Inspectie en het Ministerie wijzen in deze problematiek naar elkaar. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -102- 

• Verbetering van de situatie is uitgebleven: Het vraagt onder meer ongeveer het dubbele aantal inspec- 
teurs. De werving loopt stroef. Onder meer omdat hun inkomen minder dan de helft bedraagt van dat in 
de private sector. 

Gevolgen daarvan zijn onder meer dat: 

• De Inspectie niet onafhankelijk is en op haar functioneren niet kan worden aangesprokea 

• De medewerkers vanwege onderbetaling gevoelig zijn voor omkoping. 

• De Inspectie geen inzicht meer heeft in de kwaliteit van de gezondheidszorg. 

• De leidraad klachtonderzoek van het Ministerie van Volksgezondheid niet consistent is . Patiënten, hun 
begeleiders of nabestaanden die willen klagen worden daarin gehinderd. 

• Ook het aantal verzekeringsclaims over foutief medisch handelen niet formeel met de Inspecteur wordt 
uitgewisseld. 

• Er geen onafhankelijke controle bestaat op het medisch handelen, behalve waar Justitie te elfder ure 
wordt ingeschakeld bij ernstige calamiteitea 

• Medische misstanden blijven bestaaa Patiënten worden bij onjuiste beoordeling en behandeling, en door 
onvoldoende bijgehouden dossiers te vaak medisch rechteloos . 

• Eerst waar grootschalige wanpraktijken via de media breed zijn geopenbaard volgt correctie in onderne- 
mingen, instellingen, bij medici, bij therapeuten of verpleegkundigea 

• Decennialang wél geopenbaarde en gemelde verzekeringsmedische misstanden, die nooit door de Inspec- 
tie werden aangepakt, ook niet zullen worden aangepakt. Deze bleven óók ongecorrigeerd bestaan omdat 
Justitie blijkbaar nooit onderzoek heeft verricht, of daar nooit iets mee gebeurde. 

• Lucratieve (verzekerings)medische privé -klinieken als paddestoelen uit de grond rijzen (voor verzeke- 
ringsmedische keuringen en medische ingrepen) zonder onafhankelijke kwaliteitscontrole. Misstanden 
daarbinnen komen regelmatig naar buiten. 

• Het patiëntenrecht, met name het recht van inzage in of kopie van het eigen medisch dossier, door medi- 
ci en instellingen onverminderd op grote schaalkan worden gefrustreerd. 

• Het departement bij vermeende (verzekerings)medische misstanden een onderzoekopdracht aan haar 
eigen Inspectie als schaamlap kan gebruiken (en heeft gebruikt: RIAGG) om deze praktijken in een keu- 
rig rapport 'wit te wassen' , omdat de Inspectie deze in haar eigen medische kring als 'niet aangetroffen' 
rapporteert, en de Minister deze publiek allang bekende praktijken vervolgens als niet bestaand kan ver- 
klaren. 

• De praktijk dat verzekeraars niet betalen als een medische misser wordt toegegeven voor deze branche is 
gevolgd door een succesvolle doofpotcultuur, die wettelijk is gefaciliteerd 

• Medici onverminderd een overvloed aan farmaceutische 'geschenken' en 'reizen' ontvangea Waardoor 
medisch onjuist (en frauduleus) onderzoek- en voorschrijfgedrag op grote schaal blijft voortbestaaa 

• Zeer schadelijke bijwerkingen van medicijnen onnodig lang onder tafel kunnen blijvea 

• Onnodige medische consumptie en medische misconsumptie kunnen blijven doorgaan en de kosten van 
de gezondheidszorg sterk btijven groeiea 

Het toezicht op de Volksgezondheid staat aan de kant en het zicht op de kwaliteit van de gezondheidszorg is 
verdwenen. Een paar feiten: 

• Nationale Ombudsman overrulede eerdere voor de klagers afwijzende uitspraken van de Inspectie Volksgezondheid 
door de (KRO-tv 4 mei 1996. VPRO-Argos, 24 mei 1996. tv-VARA Zembia 8 mei 1997). Het ging hierom ernstige en 
evidente medische nalatigheden en fouten. 

• Rond de medisch vermijdbare dood van Rutger Hugers rapporteert inspecteur van der Wal een aantal vernietigende 
conclusies wat betreft de behandeling en hetziei<enhuis. Maar volstaat om zijn opdrachtgever de Officier van Justitie 
schriftelijk een 'gespreid' met betrokkenen te adviseren (tv-Zembla, 8 mei 1 997). 

• In een ziekenhuis wordt onjuist gehandeld. Het gaat al jaren ernstig en onverminderd mis . Met 30 incidenten en ten- 
minste vijf doden als gevolg. Het Ministerie van Volksgezondheid wil niet ingrijpen (Media, 21 en 22 februari 1997). 
Op 23 december 1997 melden enkele media dat de Nationale Ombudsman het onbegrijpelijk vindt dat de Inspectie 
eerst na fweeyaar durende klachten reageerde met het aankondigen van onderzoek, en nog eens twee jaar liet ver- 
strijken alvorens dit onderzoek daadwerkelijk te doen. 

• Een der Brabantse Inspecteurs werd door de Stichting Werkgroep 1 970 door de Stichting op 1 december 1 998 dege- 
lijk schriftelijk geïnformeerd over medische misstanden. Hij reageerde nogal gedreven inzake het ter hand nemen 
van de strijd daartegen. Vervolgens bleef het volledig stil. 

• Op 4 februari 1999 presenteert de Rekenkamer een vernietigend rapport over de Inspectie Volksgezondheid: wille- 
keur, normverschillen, eenzijdige beeldvorming, gebrek aan follow-up en feedback zijn de belangrijkste trefwoorden. 
De Minister haastte zich om ditte weerspreken. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -103- 

• De Inspectie heeft getracht de eerste melding van auto-immuunziekten onder Bijlmerbewoners te postdateren. Op 
geen enkele van in totaal drie meldingen van het AMC hierover heeft de Inspectie actie ondemomen (Trouw; 26 mei 
1999). 

• VPRO-Argos bericht op 16 december 2005 aan de hand van vertrouwelijk intern onderzoeksrapport in de Inspectie, 
gesprekken met inspecteurs en niet eerder gepubliceerde documenten. Over intimidatie, verdeel en heers, en wan- 
trouwen bij de inspectie van de gezondheidszorg. Inspecteur-Generaal Herre KIngma vertrekt in februari 2006 bij 
de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Kingma verklaarde bij zijn aantreden in 2000 dat hij de 'godvergeten klere- 
zooi' bij de Inspectie zou aanpakken. Toch is de 'baasjescultuur' bij de Inspectie gebleven. Bij de dienst brak in de- 
cember 2004 de zoveelste crisis uit. De ondernemingsraad van de Inspectie vroeg de hoogste ambtenaar van het 
ministerie van VWS om een crisismanager om wat Kingma naliet te doen: de cultuur van intimidatie en repressief 
management aanpakken. Oudendijk, plaatsvervangend Directeur-Generaal op het departement, moest die klus 
klaren: de cultuur van intimidatie en repressief management aanpakken. Een jaar later zijn die problemen nog steeds 
niet opgelost. Vooral de promotie van de bij de IGZ-regio Noord -Oost disfunctionerende Jan Vesseur tot hoofdin- 
specteur wordt door inspecteurs als een teken gezien dat er met klachten over intimidatie binnen de Inspectie niets 
gebeurt. Ook hij blijkt inspecteurs intimideren en hen hebben gevraagd om bij publieksgevoelige onderzoeken de an- 
dere kant op te kijken: "Als ik dan bij een instelling kwam waar er ellende was, en ik pakte dat aan, dan was hij daar 
helemaal niet blij mee. Het gaf alleen maar gedoe. Boze instellingen, veel publicitair gelazer. 'Niemand zit op je on- 
derzoek te wachten', zei hij dan. De instelling niet, de inspectie niet en het ministerie niet." Uit een verslag van de 
Ondernemingsraad van de Inspectie van 1 1 oktober 2005 blijkt dat volgens crisismanager Oudendijk het toetsen van 
het draagvlak voor benoemingen van hoofdinspecteurs weinig zin heeft. Volgens het vergaderverslag zou hij hebben 
gezegd dat "bij deze benoemingen veel andere partijen zijn betrol<l<en, zoals de Secretaris-Generaal." Secre- 
taris-Generaal Roel Bel<ker heeft gezegd "dat hij geen Inspecteur-Generaal meer wilde die zou beginnen over zijn 
onafhankelijkheid." De Ondernemingsraad schreef hierover op 11 november: "De OR heeft zijn zorg uitgesproken 
over (..) de rol van de Secretaris -Generaal bij de inhoudelijke top van de Inspectie voor de Gezondheidszorg." Een 
stuk van de Ondernemingsraad met kritiek op de reorganisatie die crisismanager Oudendijk uitvoert, bleef binnens- 
kamers. Omdat - aldus bronnen binnen de Inspectie - de Secretaris -Generaal tijdens overleg met de OR druk heeft 
uitgeoefend: "De SG heeft daar gezegd: Dat stuk moet geheim blijven, en jullie mogen de kritiek niet uiten naar ach- 
terban." Uit een vertrouwelijk vergaderverslag van een maand geleden bleek dat veel inspecteurs vrezen voor de on- 
afhankelijkheid van de hspectie:" De Secretaris -Generaal heeft laten weten dat de nieuwe Inspecteur-Generaal 
makkelijker en meer zal moeten samenwerken met het departement. Vanuit de vergadering worden er zorgen geuit 
over dit aspect. Opgemerkt wordt dat we geen adviseur moeten worden van het departement. (..) Opgemerkt wordt 
dat er veel mensen hun vertrouwen in de reorganisatie lijken te verliezen. Er wordt gewaarschuwd voor chaos." 

• Opvallend is dat van zijde van de farmaceutische industrie en de verzekeraars nooit enige kritische actie werd waar- 
genomen. 

Conclusie: 

De door een patiënt te bewandelen weg bij een klacht tegen een medicus/behandeling is onduidelijk. De ef- 
fectiviteit van de klachtorganen wordt ook vanwege het aantal excessen massaal publiekelijk in twijfel gp- 
trokkea De gang van zaken tijdens klachtprocedures is meestal beschamend en frustrerend, met onbegrijpe- 
lijke uitkomstea Ze appelleren zelden of nooit aan het rechtsgevoel van de gedupeerde. Bevoegdheden blij- 
ken niet te passen of worden niet toegepast. Met het argument dat er medisch niets mis was (wat bij nader 
onderzoek veelal onjuist blijkt) wordt medische organisatie, communicatie, laat staan het handelen, te vaak 
niet eens onder de loep genomea Tuchtrechtspraak en Inspectie maken een totaal gecorrumpeerde in- 
druk van het bewust toedekken en in stand houden van laakbare praktijk. Zo is de weg vrij naar groeiende 
wanpraktijken omdat de controle ontbreekt of wordt gedwarsboomd. Getrapte vertragings- en ontsnappings- 
wegen, in plaats van recht en toezicht. Daarom verdient bij bewijsbare schade de rechtstreekse weg naar de 
Rechter de voorkeur. 

7.2.8 BEROEPSCODE MEDISCH ADVISEURS VAN VERZEKERAARS 
Uit vele bronnen blijkt dat medische adviseurs van verzekeraars: 

• evident ondermaatse medische rapportages over patiënten bijna altijd ongecorrigeerd latea 

• medische rapportages die (toegenomen) arbeidsongeschiktheid met een ongunstige prognose concluderen 
veelal buiten hun advies te latea 

• het als normaal beschouwen dat beslissingen van schadelastmanagers over door hen uitgebrachte medi- 
sche adviezen niet naar hen worden teruggekoppeld. Zo meldde Dr. S., keuringspsycholoog van Cadans, 
dat hij nooit het eindresultaat mocht vernemen van de door hem gekeurde mensen, waarover hij advies 
uitbracht (Rapport Hogeschool Zeeland) . Of in deze en andere gevallen ook sprake is van dossierfraude 
of valsheid in geschrifte door deze verzekeraar is onbekend. 

Ons land kent een Vereniging van Verzekeringsgeneeskundigen (NVVG). 

In april 1995 bericht het verzekeraarsblad Welwezen dat de Nederlandse Vereniging «n Geneeskundig Adviseurs bij 
Verzekeringsmaatschappijen (GAV) een beroepscode voor medisch adviseurs heeft aanvaard. De code is tot stand 
gekomen in nauw overleg tussen de KNMG en het Verbond van verzekeraars. Het artikel suggereert, dat het volgens 
deze code 'uit zal zijn met onnodig of onredelijk bezwarend onderzoek' door m edisch adviseurs. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -104- 

Daarmee is aan de zogenaamde waarborgen voor onafhankelijke positie van verzekeringsartsen geen eind 
gekomen. Eind 1999 tekenen ditmaal de vakorganisaties en de Uitvoeringsinstellingen het Professioneel 
Statuut Verzekeringsartsen op advies van de LAD (Landelijk Artsen in Dienstverband) en de NVVG. 

Gedragscodes als deze worden blijkbaar slecht nageleefd. Steeds vaker worden verzekeringsgeneeskundigen 
onder druk gezet om hun (verzekerings)medische gedragscode te overtreden: 

• Diverse slachtoffers hebben na de invoering overtredingen van gedragscodes als deze gemeld. 

• Slachtoffer 1 8 ('Dossier 1 850' pag. 1 24) maakt melding van een nota bene onder de auspiciën van de Ombuds- 
man Schadeverzei<ering in strijd met de nieuwe gedragscode gearrangeerde 1 1 -de psychische keuring. Dit bindend 
onderzoek zou naar verwachting maar liefst 5 dagen gaan duren. De ditmaal voor het eerst door patiënt zelf voorge- 
stelde arts werd geweigerd (Zie ook paragraaf 7.2.7). 

• Arbodiensten blijken onder druk van opdrachtgevers/werkgevers chronische patiënten onnodig frequent 
te (doen) controleren/keurea 

• Het UWV blijkt nog steeds niet in staat om effectief weerstand te bieden tegen de door politici en in de 
media onverminderd gevoerde hetze jegens arbeidsongeschiktea Of droegen daar zelfs aan bij met het 
advies om de keuringsfrequentie op te voerea 

• Medisch adviseurs blijken zich met grote regelmaat schuldig te maken aan het onder een zogenaamd me- 
disch deskundige dekmantel doen van uitspraken buiten hun discipline . Zoals de chirurg die over de 
na een ernstig ongeval geïnvalideerde als medisch adviseur van Nationale Nederlanden op 26 septem- 
ber 1989 schreef: 

Wij dienen ons standpunt - dat uw klachten niet reclitstreeks voortvloeien uit het u medio 1974 overkomen ongeval 
resp. dat preëxistente klachten op geestelijk en/of lichamelijk gebied krachtens de voorwaarden niet als ongevals- 
gevolg worden aangemerkt, ook al worden die klachten na het ongeval manifest - onverkort te handhaven. Deze 
quasi-medische kolder, geuit door een arts buiten zijn vakgebied, bleek des te absurder omdat de polisvoorwaarden 
een dergelijke clausule niet bevatte. 

• Medische keuringen in de UWV zijn stukwerk gewordea Waarbij duidelijk is dat cfe verzekeringsarts 
mede, zo niet in hoofdzaak, voor zijn inkomen en verdere carrière wordt beoordeeld. Op het - in vergelij- 
king met zijn collegae - aantal gekeurden en op het percentage arbeidsgeschikten. 

Verzekeringsmedische keuringen berusten op willekeur. Het resultaat is niet reproduceerbaar. Het ontbreekt 
nog steeds aan elke onafhankelijke controle. Die is trouwens zinloos, zolang eenduidige normen en protocol- 
len ontbreken. 

7.2.9 GEDRAGSREGELS VOOR ARBEIDSDESKUNDIGEN 

In 1971 werd de Nederlandse Vereniging \oor Arbeidsdeskundigen (NVvA) opgericht. Met als doel de be- 
vordering van de kwaliteit van de beroepsuitoefening van arbeidsdeskundigen. Momenteel zijn er circa 1.200 
leden. In 1990 werd de Stichting Register Arbeidsdeskundigen (SRA) opgericht. Dit is een openbaar register. 
Arbeidsdeskundigen die zich willen laten inschrijven verklaren zich in hun beroepsuitoefening te willen ric h- 
ten naar de door de NVvA opgestelde gedragsregels. De gedragsregels regelen de relatie tussen de arbeids- 
deskundige en cliënt (patiënt), en die met de opdrachtgever. De regels beweren ook te gelden voor niet-leden 
van de NVvA. Bij de SRA kunnen klachten worden ingediend over een ingeschreven arbeidsdeskundige. De 
klachten worden behandeld door een onafhankelijke Raad van Toezicht. 

Bij de nu bekende dossiers van gedupeerde verzekeringslachtoffers kwamen veel klachten over arbeidsdes- 
kundigen naar voren, te weten: 

• Aard, inhoud en doel van het onderzoek niet vooraf bekendmaken 

• Zich niet beperken tot relevante aspecten in het onderzoek. 

• Beschikbare wél relevante informatie niet meenemen in het onderzoek. Bijvoorbeeld: Bezoek aan verze- 
kerde zonder diens dossier te hebben ingezien, omdat dat voor hem of haar als arbeidsdeskundige al ge- 
ruime tijd niet beschikbaar is. Dit niet vooraf aan verzekerde meldea 

• Fouten in de arbeidsdeskundige rapportage . 

• Onderzoek en/of uitspraken doen, zonder de deskundigheid te hebbea 

• Praten, in plaats van zich vragend en luisterend een arbeidsdeskundig oordeel te vormea 

• Niet vermelden, bagatelliseren of negeren/ontkennen van de door de medicus/medici aangegeven consta- 
teringea 

• Op basis van de andragogische wetenschap uitlokken (Zie Hoofdstuk 4.9) van irritaties bij de verzekerde 
en/of diens partner of begeleider. Bijvoorbeeld door het houden van lange suggestieve monologen, die 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -105- 

patiënt overstuur doen raken, zieker makea Deze irritaties vervolgens opnemen in het rapport, resp. zich 
daarover in de rapportage kritisch uithten. 

• Uitdrukkelijk toezeggen verzekerde nog te zullen informeren over de verdere (klacht)procedure, maar 
daarna niets meer laten horen. 

Deze overtredingen zullen de opdrachtgevende assuradeur niet onwelgevallig zijn. 

In de schadebehandeling hebben sommige lieden er geen moeite mee meerdere functies naast elkaar vervullen. Dit 
bleek in een geval toen betrokkene zijn visitekaartje wilde overhandigen. Dat viel hem niet mee, hij deed er wat lacherig 
over. Want hij bleek er drie te bezitten: voor de ene firma was hij schaderegelaar, zijn tweede werkgever was een ver- 
zekeraar waarvoor hij zo vriendelijk was als arbeidsdeskundige op te treden, en voor de derde maatschappij trad hij op 
als... inspecteur. 

7.2.10 KLACHTENBEHANDELING DOOR DE OMBUDSMAN SCHADEVERZEKERING 
Van deze Ombudsman zelf , door verzekeringslachtoffers en advocaten blijkt: 

• Wie een advocaat heeft ingeschakeld kan geen beroep doen op de Ombudsman 

• De Ombudsman is niet onafhankelijk. Financiering en huisvesting is door de Schadeverzekeraars zelf 
(IRM-rapport. Zie BULAGE 10). 

• De naam is misleidend. Men geeft adviezen, die voor verzekeraars niet eens bindend zijn. De Ombuds- 
man heeft geen bevoegdheid tot sanctie als de adviezen niet worden uitgevoerd. Ze verwijst soms naar de, 
zoals in volgende paragraaf wordt toegelicht, eveneens omstreden Raad van Toezicht. 

• Het aantal van door 'hem' behandelde letsel- en arbeidsongeschiktheidschade-klachten is minimaal, de 
laatste jaren rond de 200 per jaar, waarvan de overgrote meerderheid werd afgewezea Uit allerlei bron- 
nen kan worden afgeleid dat dit aantal behandelde klachten in geen enkele verhouding staat tot het veel 
grotere totaal aantal elders in behandeling gegeven klachten over claimbehandeling. 

• Gedupeerden-klagers melden lange wachttijden met een scala aan excuses, zoals vakantie, vergissing, 
spullen zoekgeraakt, etc. Men klaagt dat antwoordbrieven vooral gaan over onbelangrijke details, terwijl 
de klachten van gedupeerden onbeantwoord blijven (bijvoorbeeld over: Keuringsprocedures, het door as- 
suradeur ongecontroleerd toelaten van (schriftelijke) verdachtmakingen door artsen of arbeidsdeskundi- 
gen, het onverklaarbaar ontbreken van of verdwijnen van medische rapportages in medische dossiers, 
verzekeraars die ongemotiveerd hen onwelgevallige medische rapporten niet (willen) gebruiken, verzeke- 
raars die herhaald klachtbrieven onbeantwoord laten, initimiderende bejegeningstactieken). Velen van 
hen horen na hun klacht te hebben ingediend zelfs niets van de Ombudsman vernomen (Rapport Hoge- 
school Zeeland) . 

• De Ombudsman vraagt in sommige zaken uitspraak van de Raad van Toezicht. Voor de betrokken klagers 
betekent dit een extra tijd en cnzekerheid, terwijl de afloop daar in 95% van de gevallen voor de klager 
negatief is (onderzoek Hogeschool Zeeland) . 

• Vaak is het voor de klager vooraf niet duidelijk of deze zich eerst tot de Ombudsman of rechtstreeks tot 
de Raad van Toezicht zou moeten wendea Tijdverlies en heen- en weerzenden van dossiers is het gevolg. 

• Intussen is er zelfs een Klachtinstituut toegevoegd. En nieuwe zogenaamde verzekeraarsklachtorganen 
zijn inmiddels gevolgd of zullen volgen. 

• De Ombudsman doet over een aantal onverminderd voorkomende misselijk makende praktijken het voor- 
stel studiecommissies te benoemen om betere procedures te komen en ziet vervolgens belangstellend uit 
naar de resultatea Zo hebben de verzekeraars weer een aantal jaren uitstel Voorbeelden zijn het gegoo- 
chel met het ziektebegrip en het opzeggen van de polis bij arbeidsongeschiktheid. Omdat men daardoor 
zijn beroep of bedrijf moet wijzigen of staken (wordt de polis eenzijdig beëindigd en dus ook de uitkering 
wordt gestaakt!). Zie hierover nader in Hoofdstuk 2.6. 

• Hij klaagt, dat zijn jarenlange openbare kritiek op een aantal verzekeraars inzake door hem geconstateer- 
de en gerapporteerde wanpraktijken jarenlang geen effect heeft, maar blijft in functie . 

• Deze Ombudsman wordt blijkbaar niet gecontroleerd. Behalve van advocaten is er geen kritiek op de 
Ombudsman: niet door de MKB, de Vakorganisaties, en ook niet door de Consumentenbond. 

• Klagers vinden het ongehoord dat sommige media na het publiceren van individuele verzekeringsklachten 
nog steeds kritiekloos naar deze Ombudsman verwijzea Met vermelding van telefoonnummer en adres . 
Als zodanig fungeren volgens hen de media als aangevers van slachtoffers in een soort vangnet Ombuds- 
man. Voor niets vermoedende nieuwe klagers. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -106- 

• De Ombudsman geeft incidenteel een reprimande aan verzekeraar(s), leidend tot een coulance-uitkering 
aan een enkeling. Die in de media soms breed worden uitgemeten. De schijn wekkend dat nieuwe klagers 
van de Ombudsman iets te verwachten hebbea 

• Advocaten en consumentenorganisaties uitten vanaf hun ontstaan ernstige kritiek op het orgaan Qn- 
budsman Schadeverzekering. 'Verlengstuk van de verzekeraars', 'Partijdig orgaan', 'Omstreden door 
Consumentenbond' zijn veelgehoorde uitspraken Sommige juristen stellen dat de Ombudsman een zinb- 
ze tussenschakel is. 

De wijze waarop de Ombudsman Schadeverzekering de gedragscode inzake medische keuringen aan zijn 
laars lapte, en persoonlijk de spil was in de bemiddeling aan de gedupeerde patiënt 18 (zie pagina 124 in 
'Dossier 1850') viel aanvankelijk niet te geloven: 

De door een psychische aandoening uitgeputte patiënt die door het GAK al jaren 100% was afgekeurd, klaagde bij de 
Ombudsman over zijn al jaren 100% onwillige verzekeraar de Amersfoortse. Hij had in vier jaar tijd al 10 eerdere keurin- 
gen moeten ondergaan, waarvan negen arbeidsongeschiktheid uitwezen, en een in twijfel uitmondde. De Ombudsman 
was volledig op de hoogte: uit het dossier, via de patiënt, via diens medisch adviseur, en ook via zijn advocaat. En óók 
van deze absurde keuringsbelasting. De Ombudsman was ook uitstekend op de hoogte van de in het voorjaar van 1995 
nieuwe ingevoerde gedragsregels voor medisch adviseurs (mogelijk zelfs op zijn aandrang). Inhoudende om een patiënt 
niet (meer) te onderwerpen aan onnodig of onredelijl< bezwarend mediscli onderzoeli. Patiënt maakte er melding 
van dat de bemiddeling van de Ombudsman gedurende de tweede helft van 1995 eruit bestond: 

• dat hij met zijn medisch adviseur en zijn advocaat vanuit het Drente met een lange reis en tegen bijgevolg hoge ex- 
pertkosten in ... Den Haag bij de Ombudsman Schadeverzekering werd uitgenodigd. 

• om een akte voor een ... nieuwe, ditmaal de elfde, ditmaal bindende, psychische keuring te ondertekenen. 

• dat hij de patiënt die voor de eerste maal inbreng verzocht bij de teuze van de arts, dit weigerde ... ten gunste van 
zijn onwillige verzekeraar. 

• hij zou zich daarom zou moeten melden bij de ... zeer omstreden keurings -psychiater-professor te ... Rotterdam. Dus 
opnieuw op grote, onnodig belastende, reisafstand. 

• dit omstreden 1 1 -de onderzoek in 4 jaar tijd, had een ditmaal de zeer belastende verwachte duur van ... 5(!) da- 
gen, 

Op onze aandrang is de patiënt in actie gekomen tegen deze absurde werkwijze en dit zijn inziens mensonwaardige 

voorstel. Met succes naar later bleek. 

Ongelooflijk is waarom de Ombudsman in dit geval zo weinig oog bleek te hebben voor: 

• medische en ethische normen. 

• de ingevoerde gedragsregels voor medisch adviseurs, om voortaan een patiënt niet (meer) te onderwerpen aan 
onnodig of onredelijk bezwarend medisch o nderzoek, 

• het feit dat het hier een psychisch volledig opgebrande patiënt betrof. 

• de bij de Ombudsman vanwege de gemelde thuissituatie van deze patiënt (echtgenote dreigde er onder te bezwij- 
ken), en voor: 

• algemeen menselijke waarden. 

Als deze, nog onbewezen feiten, juist zouden zijn komt de positie van die Ombudsman, hooggeleerde, medi- 
cus en psychiater, sterker nog dan door de eerdere constateringen in deze paragraaf, in een hoogst cnfris 
daglicht te staan. 

De auteur heeft deze patiënt in een periode van 6 maanden tijd over deze kwestie 4 maal ^sproken, onder 
meer om voor de vereiste zorgvuldigheid de feitelijke juistheid van het bovenstaande naar vermogen te toet- 
sen. Hij heeft Justitie in augustus 1995 en in maart 1996 hierover geïnformeerd. Ook daarover heeft ons geen 
bericht van onderzoek of actie bereikt (Zie ook paragraaf 7.2.5). 
Deze Ombudsman werd later vervangen. Hij promoveerde naar een Internationale Medische topfunctie. 

7.2.1 1 STICHTING KLACHTENINSTITUUT VERZEKERINGEN 

Inmiddels hebben de Verzekeraars een Stichting Klachteninstituut Verzekeringen opgericht. Deze doet geen 

bindende uitspraak. Klachten over Tussenpersonen worden alléén behandeld als ze zijn aangesloten. Voor 

klagende verzekerden is deze nieuwe schakel - niet meer dan een administratief 'klachtenvoorsorteerstation' 

van klachten bij Ombudsman/Raad van Toezicht - met extra vertragingen. Indien men vervolgens een van de 

genoemde verzekeraarsinstituten raadpleegt kan men eerst daarna naar de Rechter. De Consumentenbond 

steunde dit klachtenvoorportaal, en nam zelfs zitting in het bestuur ervan. Zie ook paragraaf 7. 1.5. Gelukkig 

zijn er maar weinigen die zich tot het instituut wenden. De ons bekende gedupeerden bereikten er niets mee, 

behalve tijdverlies. 

Nieuwe verzekeraarsklachtorganen zijn inmiddels toegevoegd of zullen volgen. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -107- 

7.2.12 KLACHTENBEHANDELING DOOR DE RAAD VAN TOEZICHT 

Deze Raad bestaat onder meer uit Rechters van de Hoge Raad. De ons bekende ervaringen van gedupeerden 
over dit orgaan zijn alle negatief. De waargenomen bezwaren tegen dit orgaan, dat voor verzekeraars zoge- 
naamd bindende uitspraken kan doen, zijn de volgende: 

• De Raad van Toezicht behandelt klachten over gedragingen van personen Is niet onafhankelijk. Ze 
wordt gefinancierd en gehuisvest door de Schadeverzekeraars zelf (IRM-rapport. Zie BULAGE 10). 

• Ingediende klachten worden te vaak eerst terugverwezen naar de Ombudsman Schadeverzekering om 
aldaar te worden 'getoetst op bemiddelbaarheid'. Dit betekent een voor de klager tijdrovende extra be- 
handeüngsgang. 

• Kijkt slechts of er conform de gebruikte keuringsrapporten is beslist en of de goede naam van de verzeke- 
raars niet is geschaad. 

• 'Op de zitting word je klein gemaakt'. 

• Afstandelijk en frustrerend voor klagers. 

• Uit de gedane niet bindende uitspraken krijgen klagers de indruk dat de Raad de aangeklaagde oneven- 
redig beschermt. 

• Ook bij de Raad van Toezicht zien we nevenfuncties en het niet vermijden van de schijn van belangen- 
verstrengeling (IRM-rapport. Zie BIJLAGE 10). 

• Het orgaan wordt niet gecontroleerd. 

Een voorbeeld van deze situatie werd op tv-'Ook dat nog' op 3 november 1996 aan de kaak gesteld. In de 
uitzending werd gesteld en in beeld gebracht: 

• Politierapporten bevestigen zwart op wit een inbraak. 

• Verzekeraar NOG weigert echter al twee jaar deze inbraakschade van€ 3.400 te erkennen. 

• De tussenpersoon beijvert zich al twee jaar vergeefs om de verzekeraar van de onredelijkheid daarvan te overtuigen. 

• De verzekerde lijdt door het hopeloze gevecht en de gedachte als fraudeur bestempeld te zijn psychische gevolg- 
schade. 

• Partijen als verzekeraars, Stichting de Ombudsman en tussenpersonen wijzen op de onjuistheid van het ingenomen 
standpunt 

• De Ombudsman Schadeverzekering kijkt opzij. 

• De Raad van Toezicht wijst de klacht af. 

• Honderdduizenden tv-kijkers zien met afschuw dat verzekeraar NOG krantenknipsels aan verzekerde zond. Waaruit 
zou moeten blijken dat diens tussenpersoon werkte voor een in opspraak gebrachte organisatie met als suggestie: 
Zijn werkgever deugde niet, hij dus ook niet, jammer dat u met deze man in zee bent gegaan. 

Op 12 september 1995 bleek dat de Raad van Toezicht het ongecontroleerd inzetten van Detectives met ca- 
mera's voor kennisgeving zou hebben aangenomen. Kennelijk onbesproken, en zonder kritisch geluid. Ter- 
wijl dit om diverse redenen op gespannen voet staat met de wet. Zie paragraaf 3.6. 

Nieuwe zogenaamd verzekeraarsklachtorganen zijn inmiddels toegevoegd of zullen volgen. 

7.2.13 KLACHTENBEHANDELING DOOR DE NATIONALE OMBUDSMAN 

De Nationale ombudsman wordt benoemd door de Tweede Kamer, en wordt geacht onafhankelijk te zijn. De 
hoofdtaak is het doen van onderzoek naar gedragingen van bestuursorganen, en het geven van een oordeel 
over deze gedragingen. Uitgezonderd zijn veel gemeenten en de Rechters. Heeft beperkte bevoegdheid. Ver- 
jaring na 1 jaar. Kan op eigen initiatie f onderzoek instellen. Doet dit hoogst zelden. Doet af en toe krachtige 
uitspraken. Met name betreft het dan ernstige en evidente nalatigheden en fouten, die eerder breed in de pu- 
bliciteit werden uitgemeten. Een voorbeeld is de behandeling van de klachten over het Eemland ziekenhuis . 
Waartegen volgens de conclusie van de Ombudsman de Inspectie Volksgezondheid veel te laat onderzoek 
instelde. Te vaak is er aanleiding tot kritiek: 

• Op 23 maart 1996 schrijft de Telegraaf dat Nationale Ombudsman een keuring toelaat van een patiënt, die 
al vele malen eerder medisch is gekeurd. Dit in opdracht van de Centrale Raad van Beroep. Op gespannen 
voet met de gedragscode voor medisch adviseurs. Die is bedoeld als waarborg van een patiënt tegen cn- 
nodig/bezwarend onderzoek. Strijdig ook met algemene opvattingen van menselijkheid. 

• Stella Braam ging undercover en beschreef in 'De blinde Vlek van Nederland' misstanden in arbeid en 
gezondheidszorg voor honderdduizenden landgenotea En over vergeefse pogingen om klacht- en rechts- 
mogelijkheden te benuttea Zij ontving op haar boek een massale stroom reacties, heeft dikke ordners met 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -108- 

brieven en houdt veel lezingea Zij weet niet hoe dit te veranderen. In 1996 liet zij op niet mis te verstane 
wijze haar kritiek op klachtorganen als de Nationale Ombudsman blijkea 

• Ook het IRM-rapport is kritisch over de Nationale Ombudsmaa 

• De oprichting van de Vereniging van Slachtoffers van Politie en Justitie in januari 1997 houdt mede ver- 
band met onvrede over de Nationale Ombudsman. De vereniging is inmiddels opgeheven. 

7.2.14 TUCHTRECHTSPRAAK IN DE ADVOCATUUR 

In de navolgende paragrafen wordt een overzicht gegeven van de rechtsgang, de rechtspraak en de onvolko- 
menheden daarbij. Volgens de slachtofferverklaringen en media -berichten zijn er vele, ernstige klachten. In 
1996 waren er volgens de Orde 644 klachten. Het betreft niet alleen de hoogte van de declaratie, zoals bij een 
inwoner in Wehl, die klaagde over een nota van € 1 1.000. De advocaat werd berispt. Het overgrote deel van 
de klachten wordt afgewezen. De meeste gedupeerden zijn ontevreden over hun advocaat, maar dienen niet 
eens een klacht in. Vrijwel allen hebben uiteindelijk meerdere advocaten gehad. De verspilde gelden, verb- 
ren tijd en de frustraties moeten enorm zijn. De onvrede over de klachtenbehandeling blijkt ook uit het al 
jaren bestaan van belangengroepen. Die zich uitsluitend richten op het aan de kaak stellen van misstanden in 
de rechterlijke macht en de advocatuur. Bekend zijn onder meer de ervaringen van de Groep Verontruste 
Burgers / Redacteuren van het Onderzoek naar de Integriteit van de Rechterlijke Macht. En de respons op 
oproepen van de Stichting Advocadur: 'bij ons komen vele, vaak bloedstollende en mensonterende ervarin- 
gen van mensen binnen ', waardoor ernstige klachten over advocaten en Rechters bekend werden. 
Met het toezicht op het functioneren van advocaten kunnen zijn gemoeid de Orde van Advocaten, het Hof 
van Discipline, Raden van Discipline, Raden van Toezicht en Dekens. De tuchtrechtprocedure in de advoca- 
tuur is meer dan in andere sectoren een ondoorgrondelijke, tijdrovende, vrijwel onbegaanbare weg. De meer- 
derheid van de advocaten laat de Orde dan ook koud. Ook hier zijn tuchtuitspraken niet openbaar, zodat ar- 
geloze burgers niet weten of hun duurbetaalde advocaat misschien al enige tuchtstraffen achter de rug heeft. 

7.3 RECHTSGANG 

Verzekeringslachtoffers die hebben getracht, of trachten recht te verkrijgen spreken daar in grote meerder- 
heid teleurgesteld over. De enkeling, die zich tevreden tonen lijkt dat vooral te danken te hebben aan geluk, 
het lage schadebedrag, de eenvoud van de kwestie. Of dat men in een heel vroeg stadium argwaan kreeg, 
met een overvloed aan bewijsmateriaal. Terwijl men bovendien 5we/ rechtshulp kon inschakelen, én dat deze 
achteraf ook nog voldoende onafhankelijk én ter zake kundig bleek. 

Twintig jaar geleden deed Vrij Nederland al de volgende uitspraak: 

'Het is de hoogste tijd om de regeling van schade uit de commerciële belangensfeer te halen'. Behandeling van schade- 
kwesties mag niet worden overgelaten aan degenen, die een kennelijl< materieel belang hebben bij het 'regelen' van 
schade. Zolang deze situatie voortduurt valt een groeiende stroom excessen te verwachten. 
Er gebeurde niets. Alles bleef bij het oude. 

Justitie, was tot in de hoogste kring al tientallen jaren van het bestaan van misstanden uit dit rapport op de 
hoogte. Maar ondernam geen effectieve poging om de hieruit voortvloeiende omvangrijke schade aan volks- 
gezondheid en economie te beperken. Justitie heeft ondanks soms een schijn van onderzoek deze allesomvat- 
tende praktijken nooit blootgelegd. Het wordt steeds aannemelijker dat onze rechtsdienaren met deze quasi- 
blindheid zélf (denken) voordeel (te) behalen. 

De stroom van klachten over de rechtsgang is als volgt samengevat. Ze blijken bij lange na geen incidenten 
te zijn: 

7.3.1 POLITIE 

Politie, brandweer, deskundigen en overheden melden bij calamiteiten nog steeds dat er geen schadelijke 
stoffen zijn vrijgekomen. Ook bij vliegrampen draait men daar de hand niet voor om. In juli 2000 nog ver- 
klaart zelfs de Eindhovense burgemeester Welschen dat bij de Herculesramp . . . geen schadelijke stoffen 
vrijkwamen. 

Ik werd drie jaar geleden aangereden door een dronken automobilist. Uiteindelijk kreeg de man anderhalf jaar rij- 
ontzegging, 60 uur dienstverlening en f 1.500,- boete. Ik ben daardoor invalide. Ik werkte bij de gemeente. De USZO 
heeft mij inmiddels voor de tweede keer afgekeurd. Ik had het 'geluk' dat mijn vader commissaris van politie was. De 
agent die het ongeval had moeten rapporteren beweerde dat er geen proces-verbaal gemaakt werd. Dat deden ze niet 
meer bij Justitie, verklaarde hij. Wij wisten beter. We hebben de zaak hard gespeeld en gewezen op de Richtlijn Verba- 
liseringsbeleld bij aanrijdingen. Toen viel de agent door de mand. De schuldige automobilist was een vriendje van 
hem. De agent had alleen maar wat aantekeningen gemaakt Nu hebben we een letselschade-advocaat in de arm moe- 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -109- 

ten nemen om de verdere schade te verhalen. De advocaat die door de aansprakelijk verzekeraar Centraal Beheer is 
ingehuurd begint nu te traineren: Ik zou te lang ziek zijn, en daarom maar naar een psychiater moeten 

(verklaring van een vrouw op 1 9 mei 1 998). 

Rechtszaken om letselschade lopen geregeld stuk door slechte processen-verbaal. De verslaglegging van (ver- 
keers)ongelukken is vaak summier of onduidelijk gesteld. In ruim de helft van de civiele procedures - waarin slachtoffers 
schade trachten te verhalen op dader of verzekeraar - zijn de verbalen zo slecht dat zij het proces schaden. Jaarlijks 
dienen tussen de drie- en de vierduizend rechtszaken 

(AD van 28 november 1996) 

De ambtsedige verklaring van de politie -functionaris behoeft geen verder bewijs. Dat is geen probleem 
indien en voor zover dergelijke verklaringen volledig zijn en kloppen. Dat is zelden het geval. Ook rapporta- 
ges van de Arbeidsinspectie zijn niet altijd nauwkeurig. Aan de kwaliteit van verhoren en processen-verbaal 
is bijna altijd het nodige af te dingen. Vaak ontbreken verklaringen van partijen of getuigen. Politieambtena- 
ren blijken te vaak niet bekend met de Aanwijzing Verkeersongevallen. Hierin staat de werkwijze waaraan 
zij zich bij ongevallen moeten houden. De reconstructie van een ongeval of een technisch onderzoek blijft te 
vaak achterwege. Door de politie wordt te vaak vergeten een registratiesetje (het ongevallenregistratie- 
formulier) in te vullen voor het verhalen van schade. Laksheid, vergeten, weglaten of foutief vastleggen van 
de feiten, of zelfs het negeren, verkeerd interpreteren of verdraaien van gemelde of waargenomen feiten, of 
van kennelijk letsel komt frequent voor. Te vaak worden bloedproeven achterwege gelaten, en of ziet de 
Politie bewijsstukken zoekraken. Strikte controle op de identiteit van getuigen via rijbewijs of andere docu- 
menten ontbreekt te vaak, waardoor het opgeven van valse namen dan onopgemerkt blijft. De wijze van ver- 
hoor blijkt te vaak niet door de beugel te kunnen. Het is van groot belang dat een gedupeerde zo veel moge- 
lijk zelf bewijzen verzamelt (foto's van situatie, objecten en (rem)sporen) en een belangenbehartiger kiest. 
Vooral bij een omvangrijk ongeval zijn de belanghebbende partijen, zoals de wegbeheerder en de verzeke- 
raar, spoedig ter plaatse. En blijven dan uiteraard niet passief als de sporen van hun eventuele aansprakelijk- 
heid te lang zichtbaar blijven. Het komt voor dat in strijd met de wet getuigen benaderd worden om zich 
terug te trekken. 

Mr. G. Spong meldt op 4 juli 1998: "Ook in ons land maken politiefunctionarissen regelmatig vervalste pro- 
cessen-verbaal op, soms zelfs onder het toeziend oog van justitie. " 

De meerderheid van fouten en vervalsingen blijft onopgemerkt. Omdat het slachtoffer, voor zover in staat 
om te ondertekenen, vaak niet in staat is om het politierapport direct te controleren. Politie blijkt evidente 
fouten in het ongevalsrapport later soms te verdoezelen. Deze fouten lijken op stinkende praktijken. Dat 
werd duidelijk toen de Nationale Ombudsman eraan te pas moest komen om een foute naam, het verzwijgen 
van een aanrijding en gebagatelliseerd letsel, terwijl het slachtoffer evident zwaargewond was, te doen her- 
stellen, en een niet opgemaakt proces-verbaal (in strijd met de voorschriften geweigerd, onder het voor- 
wendsel dat de schuldvraag duidelijk was) alsnog te laten opmaken. Door deze omissie weigerde namelijk de 
verzekeraar van de veroorzaker van het letsel aansprakelijkheid te erkennen (1 mei 1999). In een ernstig 
ongeval is proces-verbaal namelijk wettelijke plicht. 

Justitie behoort erop te wijzen dat een slachtoffer de eigen visie op het proces-verbaal in het dossier kan laten 
toevoegen. Gedupeerden zeggen dat dat vaak niet gebeurt. Men realiseert zich het belang van een degelijk 
rapport vaak niet en vraagt er meestal later ook niet meer naar. Ook zijn processen verbaal vaak voor meer 
dan een uitleg vatbaar. Advocaten laten er dan niets van heel. Vooral bij ongevallen met weinig materiële 
schade worden nauwelijks aantekeningen gemaakt. Het persoonlijk (inwendig) letsel kan dan toch aanzien- 
lijk zijn en later blijken. De patiënt is dan vrijwel kansloos bij het verhalen van soms levenslange schade. 
Vreemd genoeg wordt een verkeerslachtoffer juridisch nog steeds als de sterke partij beschouwd. Van een 
politierapport kan men meestal een afschrift krijgen. Men moet daar wel binnen 2 jaar om vragen. Dat is 
vreemd, omdat een proces-verbaal 10 jaar bewaard blijft. Een proces-verbaal heeft geen dwingende bewijs- 
kracht. 

Bij het opmaken van rapport na een verkeersongeval moet ook aandacht worden besteed aan de verantwoor- 
delijkheid van de wegbeheerder. Sinds 1992 is een gemeente aansprakelijk voor elk gebrek aan de weg, ook 
buiten haar schuld: het wegvak, de uitrusting langs de weg en het wegmeubilair. 

Zolang de Rechters foute of slechte politieverklaringen niet stelselmatig naar de prullenmand verwijzen zal 
de kwaliteit ervan niet verbeteren. 

7.3.2 RECHTSBIJSTANDVERZEKERAARS: 

Rechtsbijstandpolissen zijn onnodig als men al bij de werkgever, vakbond, vereniging (eigen huis) of elders 
verzekerd is. Bij letselschade eveneens overbodig als de tegenpartij aansprakelijk is. In dat geval zijn de kos- 
ten van de juridische bijstand zonder meer te voldoen door verzekeraar van de tegenpartij. De consument 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -110- 

heeft vaak geen goed beeld van de uitsluitingen op een rechtsbijstandpolis (bijv. strafrecht, echtscheiding, 
belastingrecht). 

Niemand van de uit onze dossiers bekende verzekerden, die op de rechtsbij standverzekeraar een beroep 
deed, bleek daarover tevredea Wie de middelen heeft stapt al snelop eigen kosten over naar een advocaat. 
Klachten van gedupeerden en anderen zijn: 

• Veel klagers met letselschade waren vooraf slecht geïnformeerd over aansprakelijkheids- en rechtsbij- 
standverzekeringen en de taak van deskundigea Ingeval van onduidelijkheid of misleiding bij polisver- 
koop blijkt bijvoorbeeld eerst na aankoop dat er uitsluitend advies gedekt wordt en proceshulp niet Te 
vaak weigert de verzekeraar soms direct elke rechtshulp. Soms is er uitsluitend sprake van proceshulp 
'als de verzekeraar dat noodzakelijk acht'. En beweert de verzekeraar al snel 'procederen is zinloos'. 

• Van verzekerden wordt soms helderziendheid vereist: Om aanspraak te kunnen maken op rechtsbijstand 
moet een verzekerde bijvoorbeeld tijdig melding maken van gebeurtenissen, die zouden kunnen leiden tot 
een geschil. 

• Rechtsbij standverzekeraars tonen belang bij een goedkope claimbehandeling. Men tracht dossiers zo snel 
mogelijk te sluitea 

• Verzekerden in de kou laten staan, als zij van mening zijn dat de slaagkans of uw financieel belang bij de 
kwestie niet (meer) opweegt tegen de kosten. Een patiënt moet de rechtmatige verhaalp o gingen van de 
schade dan (verder) zelf bekostigen of staken Dit zal de aansprakelijke ongevals- of arbeidsongeschikt- 
heidsverzekeraar niet onwelgevallig zijn. Soms behoort die tot hetzelfde concern 

• Ontmoedigend trage en of ontwijkende intake van de klacht. Tot vele maanden passiviteit voordat (op- 
nieuw) iets voor verzekerde wordt ondernomen Verzekerden in acute juridische problemen zoeken daar- 
door soms uit wanhoop zelf alvast een advocaat, waarvan de kosten vervolgens niet vergoed wordea 

• Gebruik maken van interne juristen of huisadvocaten. Er wordt te vaak gewisseld van behandelaar op de 
zaak. De kwaliteit blijkt vaak beneden de maat Polissen zijn niet altijd duidelijk over het recht op een se- 
cond opinion door een extern advocaat 

• Zich bedienen ook van eigen keuringsartsen om vast te stellen of de verzekerde zijn verhaal op een assu- 
radeur vergoed krijgt. 

• Soms is er vermeende belangenverstrengeling met de Rechterlijke Macht. 

• Ontoereikende dekking: 

In principe zijn de kosten van bijvoorbeeld het aanspreken van een falende medicus standaard gedekt op de gezins- 
rechtsbijstandpolis. Deze polissen kennen een beperking van de externe kosten van bijvoorbeeld €25.000,- . Aller- 
eerst zullen de kosten van de advocaat van het slachtoffer gaan oplopen. Omdat een zaak meestal lang wordt gerekt 
en er heen en weer geschreven wordt. Daarnaast zijn er de medisch adviseurs die ook vlijtig meediscussieren over 
het letsel voor eveneens ver boven de € 1 00,- per uur. Na eerst het dossier uitgebreid te hebben bestudeerd voor 
hetzelfde tarief. Vervolgens komen de medisch specialisten aan bod die voor zo'n € 1 .000,- of een veelvoud wel een 
medische expertise willen uitvoeren. En tenslotte volgen de bureaus die de toekomstschade, waaronder die door in- 
komensverlies, wel willen doorberekenen voor zo'n € 3.000,-. Dan is een geboden dekking tot € 25.000 nooit toerei- 
kend om alle deskundigen te laten betalen. 

• De verzekeraar toont zich afstandelijk, terwijl men een inlevende partij verwacht. Waar het tot voorstellen 
komt ontbreekt het aan een begeleidend advies. 

• Rechtsbij standverzekeraars hebben soms een belangenconflict met verzekeraars uit het eigen concern: een 
geïntegreerde of samenwerkende arbeidsongeschiktheids- of ongevallenverzekeraar met gelijke of andere 
naam Te vaak wordt de aangesproken arbeidsongeschiktheids- of letselschadeverzekeraar, niet al te 
voortvarend aangepakt. Die tegenpartij is immers gewaardeerde collega, of de maatschappij zelf. Verze- 
keraars die naast rechtsbijstand ook andere polissen verkopen mogen de rechtsbijstand op grond van Eu- 
ropese richtlijnen niet zelf uitvoeren. Moeten die onderbrengen bij SRK, DAS, Rechtsbijstand, etc. Daar- 
van zeggen verzekerden niets te merken. 

7.3.3 SCHADEREGELAARS: 

De Hoge Raad besliste in 1987, dat de aansprakelijke partij 'in redelijkheid en billijkheid' de kosten moet 
vergoeden die een letselschadeslachtoffer aan rechtskundige bijstand maakt. Dit maakte de weg vrij voor een 
lucratieve en obscure schaderegelingsmarkt. Schaderegelaars worden door aansprakelijk verzekeraars met 
alle middelen onder druk gezet om voor hun geleadeerden vooral niet voortvarend op te treden. De volgende 
excessen zijn het gevolg : 

• Soms als schaderegelaar bikkelhard tot onbeschoft optreden 

• Zaken vertragen o.a. door zich te verschuilen achter de aansprakelijke verzekeraar. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -111- 

• Patiënten laten schaduwea 

• Belangenverstrengeling van schaderegelaars met samenwerkende of geïntegreerde verzekeraars. Sommi- 
gen maken vooraf niet bekend als hun medewerkers ook voor (dezelfde) verzekeraar(s) werkea De 
ANWB is ook schaderegelaar, biedt tegen uurtarief of gratis rechtshulp aan en heeft een verkeerslachtof- 
ferlijn. Tegelijkertijd verkoopt de ANWB verzekeringea 

• Sommige schaderegelaars werven slachtoffers aan de deur, via assurantietussenpersonen voor meer dan € 
100 per stuk en/of een percentage van het uitbetaalde claimbedrag. Men completeert het schadedossier 
met opgevraagde procesverbalen en medische gegevens en levert dit aan letselschade -advocaten voor de 
prijs van € 500. Gedragsregels van de Orde van Advocaten worden ook omzeild met een constructie 
waarbij het slachtoffer een schaderegelingsbureau contracteert, dat zaken op tijdbasis laat uitvoeren door 
advocaten. Wegens het kopen van slachtofferdossiers bij tussenpersonen werden eerder enkele raadslie- 
den door hun Orde berispt. 

• Alleen de zaken pakken of doorverkopen waar de (verzekeraar/tegenpartij) volledige aansprakelijkheid 
heeft erkend/zal erkennea 

• Dubbel declareren: Terwijl volgens uitspraak van de Hoge Raad uitsluitend aan de aansprakelijke ve r- 
zekeraar dient te worden gedeclareerd laat men het onwetende slachtoffer ook nog eens voor (gedeel- 
telijke) betaling of fee tekenen en/of opdraaien Komt het na een juridische procedure tot schadevergoe- 
ding dan vraagt de schaderegelaar van het slachtoffer daarvan onterecht 15-30%! Terwijl de tegenpartij 
óók nog een nota krijgt. Daar bovenop vraagt men van het slachtoffer soms de kosten van de (medische) 
expertises, die eveneens dubbel bij de tegenpartij wordt ingediend. 

• Misbruik door verzwijging van de juridische kosten bij gedeeltelijke aansprakelijkheid. En ook door de 
misleiding bij no cure, no pay overeenkomstea 

• Folders deponeren bij onder meer huisartsen en/of fysiotherapeutea De beroepsverenigingen, zoals de 
LHV treedt daar niet tegen op. Er wordt onder meer geadverteerd in Medisch Contact. Hierdoor kunnen 
ongeïnformeerde artsen en behandelaars in de verleiding komen een relatie aan te gaan met schaderege- 
laars. Aanbrengpremies komen ook hier voor. Medio maart 2004 heeft de KNMG haar leden bijvoorbeeld 
opgeroepen niet met bureau Pais in zee te gaaa 

• Letseltelefoons zijn opgestart. Om aan 'de wildgroei' een eind te maken 'in deze duistere wereld' liet op 
11 juni 1998 kamerlid oud-kinderrechter Mr. B. Dittrich zich gebruiken om de enige echte Nationale Let- 
seltelefoon (NLT) te starten. Men beweerde naar een keurmerk te streven. Ook de hier gepropageerde ze- 
kerheid staat op gespannen voet met de waarheid (AD, 6 augustus 1998). 

Er zijn momenteel honderden schaderegelaars, deels verenigd in onder andere de Letselschade Groep Neder- 
land (LGN), Vereniging van Letselschade Advocaten, Bureau Pais, Euroclaim, de Nederlandse Letselschade 
Stichting en de Vereniging Nationale Letsel Telefoon. Zij treden op als sponsors van bijvoorbeeld Over- 
heidsorganen of de Politiek, en bij patiënten- en slachtofferverenigingen. 

Werving op de plaats van het ongeval (Ambulance Chasing) gaat in ons land als volgt: Slachtofferhulp ver- 
wijst sedert medio 1999 slachtoffers met een LSA-advocatenlijst en een waardebon voor een gratis consult 
naar LSA Letselschade-advocaten. Deze advocaten zorgen voor scholing van de vrijwilligers van Slachtof- 
ferhulp. 

Op basis van treurige ervaringen met deze en andere bureaus is BULAGE 17 opgesteld. De bronnen geven 
belanghebbenden een eerste zicht op de jungle van van schadebehandeling en reïntegratie van verzekerden 
bij langdurige of blijvende ziekte, of letselgevolgen. 

7.3.4 ADVOCATEN 

"Als de aansprakelijkheid vaststaat worden mijn kosten tijdens hiet traject voldaan. Na verloop van tijd stopt de 
assuradeur daarmee (...) Stop er nu eens mee, daar wordt je zelf ook wel wijzer van (hiermee bedoelt verzekeraar 
de haar onwelgevallige claimprocedure) (...) Het niet volledig vergoeden van jouw nota is wat ons betreft geen 
prettig vooruitzicht (...) Wanneer jouw cilënt ald(oord gaat met dat en dat voorstel dan Is de betaling geen pro- 
bleem en dan mag je er ook nog Iets bijrekenen. Dat noem ik omkoping." 

(Verzekeraars mondeling en in brief aan IVI r. P. Sieswerda om hem aan te zetten tot letselschaderegelingen die vooral 
gunstig voor de verzekeraars zijn, 24 september 2001 ) 

Welke klachten gaan over de advocatuur: 

• Ongeïnteresseerdheid, traagheid, onduidelijkheid. Niet over de juiste deskundigheid beschikkend. 

• Veel advocaten bejegenen slachtoffers als verdachten, die zich niet met zijn werk moeten bemoeien. Maar 
wil te vaak wél dat betrokkene zélf dingen uitzoekt, belt en schrijft. 

• Onduidelijkheid over het honorarium. Onduidelijke voorstelling vooraf van de tijd en de kosten. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -112- 

De meesten tonen amicale relaties met de tegenpartij. Vele advocaten werken ook voor verzekeraars. 
Kosten blijken veel hoger dan aanvankelijk geraamd. De tarieven van letselschade-advocaten bedragen 
honderden euro per uur. 

Sommigen kopen letselschade -dossiers voor € 500,- per stuk van schaderegelaar Letselschade Groep Ne- 
derland. 

Belangrijke getuigen vergeten op te roepea Lange wachttijden, resp. niet alert zijn op het schenden van 
afspraken of toezeggingen door de tegenpartij. Fatale termijnen laten verlopen of zaken laten verjaren. Te 
vaak fouten laten zitten Soms onvoorbereid ter zitting komen of slapen tijdens de zitting. 
De meeste advocaten en juristen van assuradeuren putten uit een uitgebreid arsenaal van middelen om de 
procesgang jarenlang met succes te trainerea Men weet dat een Rechter daar niets tegen onderneemt. 
Soms antidaterea 

Overreden sommige patiënten om toch vooral in te stemmen met de keuring van een voorgestelde 'gere- 
nommeerde' arts. En passant vermeldend, dat in dit geval het tevens aan deze arts doorgeven van de 
naam van de verzekeringsmaatschappij in kwestie toch wel voor de hand ligt 

Zich niet verschonen als de onpartijdigheid in het geding is (IRM-rapport). En als men zichzelf moet be- 
oordelen: 

De gemeente St. Michielsgestel liet zich bij een schade-procedure adviseren door Mr. E.C.M. Wagemal<ers van Nau- 
ta Dutilh Breda, tevens Raadsheer in het eigen gerechtshof te 's-Hertogenbosch. Die betrok allereerst - daar werd hij 
immers door de gemeente voor ingehuurd - degelijk maar bovendien deels foutief stelling tegen het belang van de 
verzoeker. Vervolgens trad deze jurist niet terug toen hij gevraagd werd als voorzitter van een ... onafhankelijke 
planschade-commissie die de beslissende gemeenteraad vervolgens adviseerde. De afloop laat zich raden. 
'Dat is niet alleen niet netjes, maar ook onrechtmatig. Natuurlijk kunt u dit aanhangig maken, bezwaar indienen of 
naar de bestuurlijke Rechter. Maar u kent de gemeente en de laatste onthullingen over onze rechtsorde. Daarom 
denk ik niet dat hij of de gemeente er wakker van zal liggen' a\dus een geraadpleegde jurist. 

Er zijn slachtoffer-advocaten, die tegelijkertijd (in de media) optreden als pleitbezorger van verzekeraars 
(Telegraaf, 19 maart 1996). 

Regelmatig wordt er in letselschadezaken dubbel, tweezijdig gedeclareerd! Vanaf het moment dat er een 
aansprakelijkheid voor de schade is erkend mogen de buitengerechtelijke kosten worden gedeclareerd bij 
de (verzekeraar van de) aansprakelijke tegenpartij. Dit zijn de kosten van onder meer expertises en scha- 
detaxaties, en dus ook die van de werkzaamheden van de advocaat Ondanks deze verhaalsmogelijkheid 
(6:96 BW) komt het voor dat die kosten óók nog eens op de schadevergoeding van het slachtoffer in min- 
dering worden gebracht: dubbel incasseren. . 

Zodra en voor zover verzekeraar van de tegenpartij volledig aansprakelijk is kunnen advocaten zonder al 
teveel problemen schermen met g^atis hulp (Volkskrant, 27 juli 1996). Patiënten realiseren zich niet dat, 
als de tegenpartij aansprakelijk is maar diens verzekeraar de claim van haar verzekerde niet wenst te er- 
kennen, de patiënt met de frustratie en hoge alsnog te betalen advocaalskosten blijft zitten 
Mr. R., die met een onwillige verzekeringsmaatschappij afspreekt om een journalist niet te woord te staan 
(brief 31 augustus 1987 van Henk de Vos van AD aan de Stichting Werkgroep 1970). 
Via een omweg werken met het niet toegestane no cure, no pay. Men vraagt eerst een handtekening van 
de cliënt. De 'fee' kan zelfs oplopen tot 30% van het bedrag van de uitspraak. Zien zij echter dat door hun 
cliënt een gegeven ver^ten is of opzettelijk verzwegen is, dan volgt declaratie, ongeacht het resultaat 
Wie een paar jaar rechtshulp had is meestal bij de derde of vierde advocaat, omdat eerdere confrères het 
lieten afweten, bijvoorbeeld door een verzekeraaronwelgevallig dossier vooral onaangeroerd te laten. 
Vlak voordat een zaak zou worden opgelost opeens betaling vragen, (tv-Netwerk, 28 mei 1999, SLM- 
gedupeerde). 

Cliënten bewegen om schikkingsvoorstellen te aanvaarden die onredelijk laag zijn. 

Geld bestemd voor hun cliënten onder beheer houden, daarbij het rentevoordeel opstrijkend. Of dtke- 
ringsgelden verduisteren. Soms weet een advocaat daarmee een eigen faillissement te rekken, ten nadele 
van de cliënt. De advocaat dient direct na claimtoekenning de financiële afdeling van de verzekeraar via 
een geregistreerde PTT-fax te laten weten op welk bankrekeningnummer het geld rechtstreeks moet wor- 
den overgemaakt. Indien - en uitsluitend zolang dit nog niet mogelijk is - dient dit in beheer gegeven te 
worden aan een stichting derdengelden, die gehouden is aan strikte voorwaarden. 
Sommige juristen zijn chanteerbaar, nadat ze de verleiding voor zwarte betaling niet konden weerstaan. 
Sommigen laten zich blijkbaar omkopen door verzekeraars ingeval van claims bij belangrijk inkomens- 
verlies 

Banden onderhouden met criminelen. 

Het ontbreekt in Nederland aan elke effectieve controle op de advocatuur (NRC, 23 januari 2002). Klach- 
tenbehandeling over advocaten vindt in het duister plaats. Schrappingen worden vaak uitgesteld. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -113- 

• Vele, door hun laakbare werkwijze letselveroorzakende advocaten leggen een tuchtrechtelijke veroorde- 
ling naast zich neer (Brabants Dagblad, 2 april 1995). Na een rechterlijke uitspraak is het in Nederland 
niet langer mogelijk om te weten welke tuchtrechtelijk gestrafte advocaten vanwege excessieve declara- 
ties of bedrog van hun klanten maar beter gemeden kunnen worden. De cliënt weet niet of de advocaat al 
een of meermalen gestraft is. Er zijn in Nederland 200 "foute" advocaten. 

Oud-deken de Waard typeerde zijn amices in 1995 als volgt: 'De beroepsethiek is verdwenen, de advocatuur 
etaleert zich als een geldzuchtige beorepsgroep die het laatste restje integriteit overboord heeft gezet.' 
Deken Mr. C. Renckens zag het anders: 'Mensen zijn over het algemeen tevreden' . En spreekt van de 'hoge 
morele standaard van de beroepsgroep' (2 december 1998). De schijn niet vermijdend, dat deze deken de 
naam van zijn functie wel erg letterlijk neemt. 

Er is een structurele malaise in de rechtshulp (Prof. A. Brenninkmeijer). Illustratie: 

Op 26 februari 1996 meldde zich een sinds 1981 zwaar - inmiddels ooW psychisch - gedupeerde. Na een teleurstellende 
ervaring met zijn raadsman die met een kantoorgenoot vertrok zou de hernieuwde intake door diens opvolgster niet 
berekend worden. Uit haar declaratie bleek tot zijn verbazing het tegendeel. Toen de patiënt daartegen bezwaar m aakte, 
verwijzend naar de eerdere afspraak, beet zij hem toe dan maar een andere advocaat te zoeken. Hij was opnieuw erg 
overstuur en trachtte dit door bemiddeling van de deken van advocaten aan de kaak te stellen. Daar bleef het niet bij. De 
klacht bij de deken leidde tot een schikking waar hij nu spijt van heeft. Advocaat nummer 3 toonde vervolgens weinig 
interesse in zijn dossier. Het had hem met een samenhangende kwestie € 18.000,- aan rechtshulp gekost. De Rechter 
was tijdens de zitting zijn niet-betalende particuliere verzekeraar al ter wille. Door hem - in weerwil van de visie van de 
medicus van het GAK - te sommeren zijn medische gegevens van het GAK onmiddellijk aan diens particuliere verzeke- 
raar te sturen. Advocaat 3 liet hem in een latere bespreking terloops weten dat de Rechter inmiddels uitspraak had ge- 
daan. En gaf hem deze na afloop mee in de enveloppe, ongelezen wegens 'tijdgebrek', om thuis maar door te lezen. 
Daar bemerkte hij dat de Rechter hem op alle punten had afgewezen. De man wendde zich op 26 mei 1997 opnieuw in 
wanhoop tot de auteur en tot anderen. 

Er is in Nederland een chronisch gebrek aan effectieve controle op de advocatuur. 

Achtereenvolgende ministers van justitie liepen niet over van ijver om daar wezenlijk verandering in te be- 
reiken. Kennelijk zijn de belangen te groot. Zo is er hoegenaamd niets veranderd. Want hoogwaardigheids- 
bekleders, politici, verzekeraars en journalisten vinden het wel best zo en branden zich liever niet de vingers. 
Je zal je vrienden maar ooit in de rechtzaal tegenkomen, tóch? 

De naar schatting tweehonderd "foute" advocaten. Zij hebben banden met criminelen, verrijken zichzelf ten 
koste van cliënten, of "maken een zooitje van hun praktijk," aldus de Nederlandse Orde van Advocaten. De 
negentien dekens in het land kunnen er ieder zo tussen de vijf en tien opnoemen. De orde beweert dat het een 
relatief kleine groep is, die het imago van de hele beroepsgroep chronisch besmet. Uiterst bedenkelijk dat de 
beroepsgroep dat tot heden zover heeft laten komen. 

Een schrappingsprocedure kost een deken enorm veel tijd en energie, terwijl de deken zijn handen al vol 
heeft, heet het. Een deken moet daardoor afzien van sommige tuchtprocedures, omdat hij prioriteiten moet 
stellen, beweert de orde verder. Uitermate vreemd, want een schrapping zou altijd al de allerhoogste priori- 
teit gehad moeten hebben. 

De Nederlandse Orde van Advocaten liet een enquête houden. Daaruit bleek onder meer: het traag reageren 
op verzoeken van collega's is schering en inslag. Bijna de helft van de advocaten geeft aan hiermee regelma- 
tig of vaak te maken te hebben. Gebrek aan pleitvaardigheid en het zich onvoldoende verdiepen in zaken 
komt volgens circa 40% van de respondenten regelmatig voor. En ruim 15% van de ondervraagde advocaten 
zegt vaak te zien dat advocaten niet willen optreden voor minder-draagkrachtige cliënten. 
In 2005 werden er in totaal 233 klachten over advocaten behandeld door het Hof van Discipline. Vreemd dat 
daarover geen nadere gegevens zijn aangetroffen. 

Om de negentien regionale dekens te ondersteunen in de aanpak van advocaten die niet volgens het boekje 
werken, wil de Orde een bureau oprichten dat zich bezig gaat houden met schrappingsprocedures, een soort 
superdekenaat lijkt het. Ook deze stap wijst niet op een voortvarende, wel op een bureaucratische aanpak, en 
geeft opnieuw aan dat schrapping van foute advocaten voorheen een farce was. Gevreesd mag worden dat er 
dermate grote krachten in het geding zijn, dat resultaat ook nu gaat uitblijven. 

7.3.5 NO WIN NO FEE-EXPERIMENT BIJ LETSELSCHADE 

No cure, no pay-constructies vallen voor het slachtoffer meestal zeer nadelig uit. 

Eind 2007 heeft de regering besloten tot een 5-jarig experiment: Het advocaten toestaan van 'No win no 

fee' in letsel en overlijdensschadezaken. 

Bij 'No win, no fee' ontvangt de advocaat niets als hij de zaak verliest, maar meer als hij wint. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -114- 

Er gelden de volgende voorwaarden: 

• De rekening is gerelateerd aan het aantal uren dat hij voor de cliënt heeft gewerkt. 

• De aansprakelijkheid mag niet van tevoren vaststaaa 

• De advocaat moet de cliënt precies informeren over de honoreringsmethode. 

• Bovendien moet de opdrachtbevestiging inzicht geven in de aard van de zaak, alle mogelijke honore- 
ringsmogelijkheden, de winstkansen, de mogelijke opbrengst, de omgang met schikkingsvoorstellen, het 
te verwachten aantal uren dat wordt besteed aan de zaak en de wijze waarop met tussentijdse beëindiging 
wordt omgegaan. 

• De cliënt is zelf degene die er als eerste verantwoordelijk voor is dat hij niet wordt benadeeld. 

Goede voorlichting en de specifieke vorm van honorering moeten de gevaren van 'No win no fee' kleiner 
maken dan die van 'No cure no pay' . 

Wij raden het deelnemen aan dit experiment ten stelligste af, omdat het ingewikkeld is en de zwakste 
partij als eerste verantwoordelijk stelt. Opnieuw een regeling die de chaos rond deze schade -claims 
vergroot, en de positie van slachtoffers en naast betrokkenen verzwakt. 

7.3.6 MEDIMION 

Bemiddeling door een advocaat in uw kwestie of het nieuwe fenomeen Mediation kunnen soms tot resultaat 
leiden. Meestal niet: want verzekeraars weten dat ze figuurlijk en letterlijk een veel langere adem hebben dan 
u. En de kans dat de door u gekozen mediator uit een erkende vereniging , die bindend uitspraak doet, in uw 
kwestie objectief oordeelt moet erg klein worden geacht. Verzekeraars zullen evenals bij de Rechterlijke 
macht graag (in)direct invloed hebben op de keuze van mediators. 

Ingezonden, 17 mei 2003 
'Mediation: voor mij hoeft het nooit meer' 

Met opperste verbazing heb ik liet artil<el gelezen over de Media tors vereniging in het Brabants Dagblad van woensdag 
1 4 mei. Graag had ik aarnwezig wiliern zijn op dornderdag 1 5 mei op de eerste ledenvergadering en het congres in Den 
Bosch. Ik had er een lezing kunnen houden over mijn ervaring en het werk van mediators. De realiteit is wel even anders 
dan het krantenartikel doet geloven. De lezer die nog onbekend is met mediators zal geloven dat het de oplossing is van 
geschillen, een soort wondermiddel in probleemsituaties. Ik zie het artikel als reclame om als mediator de orderporte- 
feuille te vullen en daardoor wel een dikbelegde boterham over te houden. Zelf heb ik ervaring met een mediationteam. 
Deze mediators bleken absoluut niet onpartijdig te zijn. En ze deinsden er niet voor terug om je van afspraak naar af- 
spraak te leiden en tijd te rekken. En in plaats van conflicten op te lossen, creëerde men telkens nieuwe problemen. Dat 
daar een langdurig slepend conflict uit voortvloeide mag duidelijk zijn. De voordelen van mediation zouden zijn dat het 
sneller en goedkoper gaat en dat de relatie blijft behouden. Nou, vergeet het maar! Vergeet niet dat ook 'professionals' 
grove fouten kunnen maken. Ook de tarieve n die mevr. Hartman in het artikel noemt zijn een schijntje van de werkelijk- 
heid. Het komt meer in de beurt van het vijfvoudige van het uurtarief dat ze noemt. 
Mediation, voor mij nooit meer. 

Ria Biemans, Udenhout 

7.3.7 EXPERTISEBUREAUS: 

Expertisebureaus worden ingeschakeld indien naast de medische ook een technisch deskundige rapportage in 
een schadezaak wordt ingebracht. Klachten gaan over: 

• de deskundigheid. 

• de honoraria . 

• enerzijds soms als schaderegelaar bikkelhard tot onbeschoft optredea 

• anderzijds zaken vertragen o.a. door zich te verschuilen achter de opdrachtgevende verzekeraar. 

• patiënten laten schaduwea 

• slechte rapporten (uitgangspunten, methoden, leesbaarheid) uitbrengea 

• op andere wijze de Gedragscode Expertisebureaus niet volgea 

7.3.8 INFORMATIE-/RECHERCHE-BUREAUS EN 'PRIVATE JUSTICE' 

Bij verdenking van fraude geven verzekeraars met name Commerciële Informatie - en Recherchebureaus 

en Detectives opdracht om over verzekerde personen tegen betaling informatie te verzamelen. 80 a 90% van 
vermeende fraudezaken wordt niet meer door Politie, maar door particuliere bureaus behandeld. Zij noemen 
zich zelf liever met de bedekte term Particulier Onderzoekers. Verzekeraars spreken in plaats van Detectives 
liever over Observatieploegen en Observatieteams . Zij moeten \oldoen aan een Gedragscode Persoonlijk 
Onderzoek. Daarin is geregeld wanneer verzekerden daaraan mogen worden blootgesteld. En de wijze van 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -115- 

informatie aan verzekerden. Voorts het doen van observaties al of niet met (video-)camera's. En ook het 
inwinnen vaninformatie bij derden. 

De met het toezicht op de Privacywet belaste Registratiekamer meldt, dat over de naleving van die code zeer 
veel klachten zijn. En dat in een aantal gevallen ook inbreuk wordt gemaakt op de privacy van verzekerden. 
In strijd met het recht op de privacy ingevolge de Wet Bescherming Persoonsgegevens: 

• De verzekeraar meent te snel een gerechtvaardigd belang tot vergaand onderzoek te hebbea 

• Dit middel blijkt soms precies te worden ingezet op het moment dat verzekerden of letselslachtoffers een 
geschil met hun assuradeur hebbea 

• Verzekerden worden als er geen strafrechterlijke opsporingsbelangen zijn daarover niet vooraf ingelicht. 

• Op deze operaties vindt geen controle plaats. 

• Camera-opnamen en afluisteren van gesprekken, waaraan men niet zelf deelneemt zijn verbodea De Poli- 
tie mag dit pas na toestemming van het OM. 

• Informanten bedienen zich ook van methoden waarvoor de Politie zelden of nooit toestemming krijgt. 
Zoals chips onder auto's plakken, woningen ongevraagd binnengaan, post openen en telefoon afluisteren. 
De apparatuur om tot op honderden meters afstand ongecontroleerd af te luisteren, te filmen en computerbeel- 
den af te tappen is in Amsterdam en Rotterdam gewoon in de winkel te koop. Met hulp van een computerexpert is 
een bezoek aan deze winkels niet eens nodig. Deze specialisten maken het ook mogelijk om met gebruik van de 
(ogenschijnlijk ongeïnstalleerde) microfoon rond elke PC gesprekken te volgen. 

Particuliere personen beschikken niet over de middelen om op vergelijkbare wijze informatie te verwer- 
ven over (vermeend) onoirbare informatievergaring in opdracht van hun verzekeraar. 

Verzekeraars verzamelen langs die weg gegevens over het verleden en het heden van verzekerden. Op 21 januari 
1998 maakt RTL4 melding van psychische terreur door een Detective van de firma ITEB. Dit bedrijf werkt met oud- 
politieagenten. De firma werd in dit geval ingehuurd door verzekeraar Zilveren Kruis. Gesteld werd dat deze metho- 
den in strijd zijn met de Wet Bescherming Persoonsgegevens en de gedragscode. 

• De door deze speurders geleverde informatie aan verzekeraars bevat veel suggesties en fouten. 

• Er is geen recht op inzage in detective -rapportea Slechts het resultaat moet worden meegedeeld. 
Verzekeraars mogen deze rapporten blijkbaar wél klakkeloos aanvaardea 

• Justitie aanvaardt detective-rapporten niet, als de gegevens op onrechtmatige wijze zijn verkregen Het is 
echter zeer de vraag in hoeverre een Rechter kan en zal beoordelen hoe de informatie uit het dossier van 
een verzekerde is vergaard. Bureaus kunnen het risico van sepot van zogenaamd onwettig verkregen be- 
wijsmateriaal omzeilen:Door het materiaal aan al dan niet corrupte politiefunctionarissen te geven, die 
daar soms een ambtsedige verklaring voor de Rechter op afgeven. 

• Informatiebureaus blijken ongecontroleerd persoonsgegevens te kunnen verkopea Die kunnen zonder 
controle naar deze informatiebureaus worden 'gelekt' door 'bevriende' of gecorrumpeerde personen bin- 
nen Gemeenten, Politie, Uitvoeringsinstellingen, Belastingdienst en Bankfilialen. 

• Detectives kunnen zich op die manier voorzien van kentekengegevens tot zelfs complete politie- en of 
medische dossiers. 

Assuradeuren kunnen dus blijven beweren, dat zij bij vermeende fraude bijna altijd scoren. 

De Minister reageerde op 12 mei 1999 koeltjes op de oproep van om een eind te maken aan deze misstanden 

en de corruptie. Er is nog niet over effectieve acties vernomen. 

De wetgeving over het gebruik van verborgen camera's loopt achter: 

• de verkoop van geheime apparatuur is toegestaan, het gebruik niet 

• opname op openbaar terrein is toegestaan, na voorafgaande toestemming. 

• het volgen met de camera is verbodea 

• opslag in een medium is strafbaar 

• doorgeven van het opgeslagene aan anderen is strafbaar. 

Misbruik is voor benadeelden meestal onmerkbaar en - zeker de opname in het dossier is - niet eenvoudig te 
bewijzen. 

Er is sprake van wildgroei in gedragscodes: 

• Gedragscode voor de Verzekeringsrechercheurs. Fotografie en film worden in die gedragscode niet ^- 
noemd. 

• AEGON beweert te laten schaduwen onder de Gedragscode Persoonlijk Onderzoek. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -116- 

• Sommige externe informatie- en recherchebureaus volgden de Gedragscode voor Onderzoekers en Bevei- 
ligingsadviseurs. Maar bij de Vereniging van Particutiere Beveiligings- en Recherchebureaus is slechts 
10% aangeslotea De rest doet het liever met eigen spelregels. 

Schendingen tegen genoemde gedragscodes zijn voor een gedupeerde nauwelijks te bewijzea 
Zogenaamde gedragscodes blijken dus geen garantie tegen misstanden. 

Het lijkt er op, dat overheden en marktpartijen er belang bij hebben om niet te snel met betere regelgeving 
voor de voeten te worden gelopen. Intussen groeit het aandeelvan 'Private Justice' bij fraudebestrijding: 

Op 22 oktober 1999 verklaren plaatsvervangend politiekorpschef Schalke en Prof. Buruma (UvN) met zoveel woorden 
dat ook persoonsnamen van ongekwalificeerde parallelgesprekken uit telefoontaps door de CID worden vastgelegd. En 
vervolgens aan bevriende ex-collega's bij al dan niet dubieuze particuliere bureaus als 'bij Politie beleend" worden door- 
gegeven. Op deze wijze kan in principe de naam van elke keurige en verzekerde Nederlander uit de CID-database in 
een Rechercherapport verschijnen. Waarna de verzekeraar bij schade de uitkering kan weigeren of staken. Ook met 
steun van de Rechter. Want de Hoge Raad heeft in een uitspraak op 1 juli 1999 dergelijl< via deze bureaus verl<re- 
gen onwettig bewijs al 'witgewassen' (als bewijsmiddel toegelaten). Omdat Politie en het O.M. niet hebben aange- 
stuurd. Elke Nederlander is daarmee in principe vogelvrij. Andere media zwegen vervolgens over deze praktijken. 

Begin augustus 1999 rapporteert de Werkgroep Sociale Zekerheidsadvocaten Noord (WSZN) onoirbare be- 
handelmethoden van Rechercheurs van de Sociale Dienst in Nederland. 

Het rapport meldt 90 klachten, waarvan de helft uit Noord-Nederland. Later werden in e-mail-Nieuwsgroepen ook klach- 
ten over Recherche-activiteiten van Sociale Diensten bekendgemaakt. Ook van elders in Nederland, waarbij soms ook 
namen van betrokken ambtenaren werden genoemd. Het gaat steeds om onnodig machtsvertoon bij aanhoudingen, 
rechercheurs die zich niet legitimeerden, mensen aan wie niet werd verteld waarvan ze werden verdacht, of verdachten 
die geen opvang voor kinderen of huisdieren mochten regelen. Ook over het verhoor zelf, het daarbij schreeuwen, ver- 
bieden het toilet te gebruiken, de erg lange duur van het verhoor, en het weigeren van inzage in de afgelegde verklaring. 
En over mensen die geen wijziging mochten aanbrengen in hun verklaring. Of er werd gedreigd om de Raad voor de 
Kinderbescherming in te schakelen voor hun kinderen als verdachten geen verklaring ondertekenden. Of het betrof men- 
sen die geen leesbril mochten halen, zodat ze hun verklaring niet konden lezen, danwei mensen die op andere wijze 
onder druk werden gezet om een onjuiste verklaring te ondertekenen. Bij Justitie in Groningen kwamen in drie jaar 
slechts 5 klachten binnen. Ze werden alle ongegrond verklaard. Gepleit wordt voor video-opnamen tijdens verhoren, 
waarbij de verhoorder in beeld is. 

Terwijl de verzekeraars aan Necferlandse VIP's een coulante behandeling geven, gebruiken zij voor minder 
prominenten sedert 2000 voor fraude -signalering het geautomatiseerde Fraude Informatie Systeem Holland 
(FISH). Omverdachten te selecteren bij het acceptatieproces of claims. Het gaat hier om een toepassing van 
kunstmatige intelligentie. Bij schades aan arbeidsvermogen is een dergelijk systeem echter cnbruikbaar en 
zou daar dus niet mogen worden toegepast. 

Sinds 6 augustus 2002 is bekend dat concerns als Philips onbezoldigde justitie -ambtenaren op de loonlijst 
hebben die zich niet als zodanig bekend maken. Zij kunnen strafbare feiten in het concern opsporen en door- 
geven aan het OM. 

Het Verbond van Verzekeraars en Justitie hebben afgesproken dat verzekeraars, als zij een fraudevermoeden 
hebben, eerst zélf onderzoek (laten) doen. Pas als dit onderzoek voldoende bevestiging geeft zal Justitie wor- 
den ingeschakeld. Op dit handelen van de verzekeraars is geen onafhankelijke controle. In feite hebben de 
verzekeraars vrij spel om verzekerden als verdachte en naar willekeur te behandelen. Dat onderzoek door 
verzekeraars zal meestal wél, vervolgonderzoek door Justitie zal door chronisch capaciteitsgebrek meestal 
niet plaatsvinden. 

Het lijkt erop dat deze en andere methoden van 'private justice' door verzekeraars óók, zo niet juist worden 
openlijk worden genoemd en toegepast om patiënten te intimideren. En om claimgeschillen op te roepen of 
te laten escaleren. Opvallend is dat het gebruik van deze technieken in de media breed wordt uitgemeten. 
Met impliciet de suggestie, dat patiënten die schade claimen op voorhand verdacht zijn. Verzekerden staan 
vrijwel machteloos tegen het ongecontroleerd en te vaak onoirbaar verwerven en gebruiken van al dan niet 
juiste privé -informatie, die hun leven in een ruïne kan veranderen. Iedereen kan door een verzekeraar van de 
ene op de andere dag tot verdachte worden gebrandmerkt. Er zijn nauwelijks sancties op privacy- 
overtredingen en ze worden niet bekend. Wie het etiket 'verdacht' krijgt geniet nauwelijks rechtsbescher- 
ming. Is praktisch vogelvrij. 
De samenleving dreigt met deze constructies buiten de publieke controle grote schade op te lopea 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -117- 

7.3.9 ZWIJGGELD 

Verzekeraars betalen vaak zwijggeld aan invaliden of patiënten. Op straffe van een dwangsom, indien de 
gedupeerde ooit (nog) over de zaak in de openbaarheid treedt. Meestal is het doel om slachtoffers met fooien 
af te schepen. De grootte is meestal enkele (tien)duizenden euro. Als een maatschappij wil afkopen, is het 
haar duidelijk dat de reële schade nog aanzienlijk zal oplopen. 

Vaak wordt daarbij perfect getimed. Met de andragogische wetenschap. Zodra het niet deskundige, na jaren- 
lange chicanes psychisch verzwakte slachtoffer een willige prooi is , volgt een aanbod. En blijft na de hand- 
tekening achter met een veelvoud aan werkelijke, nooit meer te verhalen, psychisch onverwerkbare, levens- 
lange schade. 

Meer daarover in 'Uw geld en uw leven' . Wij lazen dit ook in het psychiatrisch verslag van een op iimnorele 
wijze afgescheepte psychisch letselpatiënt, die zich daarna van het leven benam. 

Gelukkig verbreken steeds meer mensen die aanvechtbare zwijgplicht. Zodat anderen kunnen weten wat hun 
polis - als het er op aan komt - waard is. 

Voorbeeld : 

In 1985 raakte een 24-jarige vrouw in het verkeer voor 50% invalide. De aansprakelijke tegenpartij was verzekerd bij 
Interpolis. Toern haar eerste advocaat geruime tijd ... niets had ondernomen wendde ze zich - op zoek naar een advo- 
caat die wél geschikt zou zijn - tot bureau Slachtofferhulp. Dat verwees haar naar een heel goede advocaat op ... maar 
liefst 100 km afstand. Interpolis had intussen uiterst vriendelijk haar auto, enige onkosten en een voorschot van € 4.500 
betaald. Daarna gebeurde er vele jaren ... heel weinig. 1 1 jaar mocht de gedupeerde aldus genieten van een half inko- 
men, plus voor de andere helft dit Interpolisgeld, ofwel € 41 2,63 per jaar! Zo leefde zij, in wat de mooiste jaren van haar 
leven moesten zijn, onder erbarmelijke omstandigheden. In dat jaar 1996, toen het bereiken van een stabiele eindtoe- 
stand in haar gezondheid door de verzekeraar niet langer ontkend kon worden, gebeurden er merkwaardige dingen. In 
dat jaar ontving zij van Interpolis het voorstel om te zien naar een advocaat met welke deze verzekeraar meende ... 
beter overweg te kunnen. Ondanks haar weigering bleef Interpolis haar nog herhaalde malen daarover lastig vallen. Zij 
walgde van deze smeerlapperij, had daarvan vele slapeloze nachten en veel extra verdriet, maar hield voet bij stuk. 
Toen werd het weer geruime tijd stil. De vermoeiende reizen naar haar advocaat bleven doorgaan. Gaandeweg wist hij 
van haar, wat zij een redelijke schadevergoeding vond, en kon hij - na veel praten - haar begrip verwerven voor een ... 
veel lager bedrag. 

Voorjaar 1999 - na 14 jaar - was het dan zover: Interpolis liet op vriendelijke wijze weten voor haar een smartengeld in 
petto te hebben - uit coulance zonder rekening te houden met de eerder betaalde bedragen - van € 68.000. Zij moest de 
overeenkomst goed bewaren. Ingeval namelijk de fiscus haar over de uitkering belasting zou wensen te heffen dan 
moest zij het papier laten zien. Mocht ook dat niet helpen, dan moest zij Interpolis daarvan in kennis stellen. Die zou ... 
in dat geval voor betaling van de verschuldigde belasting zorg dragen. 

Vreemd was ook dat vrouwen bij Interpolis nog steeds niet gelijk zijn aan mannen. De gedupeerde werd namelijk ge- 
makshalve geacht niet langer dan tot haar ... 50-ste jaar te werken. Dat komt deze verzekeraar immers 10 a 15 jaar 
voordeliger uit! 

Zo werd 40 jaar verlies van haar halve arbeidsvermogen vergoed met nog geen € 1 .81 5 per jaar! Bij Interpolis denk je 
inderdaad aan mensen. Je hebt het te doen met de mensen die zich bij deze assuradeur verzekerd wanen. En zodra het 
nodig is in de wachtkamer worden gezet, geïntimideerd. En, wie dat allemaal volhoudt, uiteindelijk met een fooi wordt 
achtergelaten. 

7.3.10 FISCALE VERZEKERAARSFRAUDE? 

Ingeval van schikking of zwijggeld wordt aan het slachtoffer een verklaring ter ondertekening voorgelegd 
door de betreffende verzekeraar, diens schaderegelaar of een andere tussenpersoon. De verzekeraar kan 
daarbij een belastinggarantie aanbieden. Waardoor de getroffene in ieder geval het betalen van belasting over 
het afkoopbedrag bespaard blijft. Daar valt niets op aan te merken. Anders wordt het als de ons bekende tekst 
van de overeenkomst de ondertekenaar beveelt het uitgekeerde bedrag niet aan de fiscus te melden. En bij 
onverhoopte fiscale aanslagen over de uitkering verzekeraar, schaderegelaar of tussenpersoon te verwittigen. 
Waarbij de vraag rijst of de betreffende verzekeraar, schaderegelaar of andere tussenpersoon het bedrag van 
een fiscale claim niet veelal in de zak houdt. 

De Telegraaf doet op 11 september 1996 verslag van ongevalslach toffer Steef Swart. Na 12 jaar procederen besliste de 
Rechter dat Avéro tot het jaar 2012 een bedrag van € 500.000 moest uitkeren. Verschillende malen heeft de verzeke- 
raar eerder vergeefs getracht hem met een fooi van een paar duizend Euro af te kopen. Daarmee is voor hem de zaak 
nog niet gedaan, want Avéro had bij uitbetaling een belastingbedrag van € 227.000 alvast ingehouden... 

(...) Voorjaar 1999 - na 14 jaar - was het dan zover: Interpolis liet op vriendelijke wijze weten voor haar een smartengeld 
in petto te hebben - uit coulance zonder rekening te houden met de eerder betaalde bedragen - van € 68.000. Zij moest 
de overeenkomst goed bewaren. Ingeval namelijk de fiscus haar over de uitkering belasting zou wensen te heffen dan 
moest zij het papier laten zien. Mocht ook dat niet helpen, dan moest zij Interpolis daarvan in kennis stellen. Die zou ... 
in dat geval voor betaling van de verschuldigde belasting zorg dragen ... 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -118- 

De vraag is of rechterlijke uitspraken het karakter van de uitkering (bruto of netto) aangeven. En zo nee 
waarom niet. En of Rechteis overwogen dat, als dat in het vonnis in het midden bleef, het slachtoffer juri- 
disch opnieuw duidelijkheid moet gaan vragen. Met alle tijd, extra kosten en onzekerheid voor de zwakste 
partij: de gedupeerde. 

7.4 BEZWAARPROCEDURE BIJ DE UITVOERINGSINSTELLING 

Wie het niet eens is met een beslissing van een uitvoeringsinstelling kan daar sinds 1997 rechtstreeks een 
bezwaar indienen. Maar die weg blijkt voor leken meestal uit de te monden in een afwijzing als het later voor 
Rechter komt. Want het bezwaarschrift wordt door de uitvoeringsinstelling op de inhoud behandeld. De 
Rechter toetst vervolgens alléén of de procedure van het bezwaarschrift fatsoenlijk is geweest. Wie niet in 
de eerste bezwaarbrief alle grieven en argumenten heeft neergelegd kan ze later niet meer toevoegen. Leken 
weten dat niet en worden zo in feite zonder rechtshulp in het allereerste stadium rechteloos. 

7.5 AFSCHUDDEN VAN PATIËNTEN TOELAATBAAR? 

Verzekeraars blijken veelvuldig weinig haast te hebben om van hen onwelgevallige medische resultaten ken- 
nis te nemen. Zodat dit in plaats van een week enkele maanden in beslag neemt. Ze blijken zelfs frequent 
Oost-Indisch doof om medische rapporten met onomstotelijke bewijzen op te vragen of in behandeling te 
nemen. Kennelijk kan dat allemaal zonder juridische sanctie. Zo legden verzekeraars al tientallen jaren onder 
meer harde medische bewijzen bij anderen terzijde. Zoals bij Koos van den IJssel, Piet Huising, Henk Boer- 
sen, Jean Keuten, Jan Blonk, Gerard Achttien (namen waren in de bron versluierd) en Adriana Rem. En dat 
zien we steeds opnieuw bij anderen gebeuren. 

Steeds weer wordt, bij onwelgevallige medisch rapporten, door vrijwel alle assuradeuren daarop niet gerea- 
geerd. En, als de patiënt of diens belangenbehartiger daartegen bezwaar maakt, wordt vervolgens aange- 
stuurd op nieuwe medische keuringen. Verzekeraars schuiven graag hun favoriete keurders naar voren. Dat 
hun onderzoeken en conclusies op gespannen voet staan met de principes van de medische leer wekt bij insi- 
ders niet de minste verbazing (Zie Hoofdstuk 5). Het opgeroepen beeld wijkt af van een juiste medische dia- 
gnose. Waardoor de patiënt ertoe gebracht kan worden een verantwoorde behandeling niet, en een foutieve 
wél te ondergaan. 

Juridische stappen tegen dit gedrag van een verzekeraar zijn blijkbaar niet mogelijk of worden nooit onder- 
nomen. 

Veel verzekeringslachtoffers zien na dergelijke frustraties af van verdere stappen. Men heeft het gevoel be- 
donderd te worden maar kan niet meer. Voor de patiënt die het fysiek, psychisch en materieel nog wel denkt 
aan te kunnen rest een jarenlange juridische strijd. Waarbij vertragingsacties, zittingen en keuringsrondes 
elkaar steeds weer zullen afwisselen. Zonder reële kans op duidelijkheid voor en door een Rechter. De pati- 
ënt raakt daardoor geleidelijk psychisch getraumatiseerd. En de betreffende verzekeraar is de lachende derde. 
Alsof deze achteroverleunt met de gedachte: 'Zolang we traineren tot er een trauma is zitten we goed, want 
dat is bij ons geen ziekte, maar een (latent preëxistent) syndroom, en dat betalen we niet' . 

7.6 DE RECHTBANK 

7.6.1 POLITIONELE / JUSTITIËLE ONMACHT? 
Vragen: 

• Al in 1973 rapporteerde het lid van de Hoge Raad Prof. Mr. A. Bloembergen in opdracht van Justitie dat 
slechts 8 % van de verkeersslachtoffers, die op de schuldige tegenpartij trachten te verhalen, een uitkering 
krijgt boven de f. 5.000,-. Waarom is er sindsdien geen sprake van een wezenlijke verbetering! 

• Waarom bleef de in 'Uw geld en uw leven', in 'Dossier 1850' en in dit rapport geschetste praktijk kenne- 
lijk onbehandeld door Justitie? 

• Waarom bleven de twee nadien ingezonden bezwarende dossiers bij Justitie onbehandeld? 

• Waarom werden daaruit geen getuigen gehoord? 

• Waarom werd de bureauchef van het failliete Advocatenkantoor Boxman & Stoel, dat honderden letsel- 
schade-patiënten oplichtte, die procuratiehouder was met volledige volmacht, en die niet ingreep, niet op- 
gepakt? (3 april 1997) 

• Waarom reageren Officieren van Justitie in veel gevallen niet, traag, of dubieus gemotiveerd afwijzend, 
op aangiftes bij letsel of dood door schuld, waardoor soms zelfs zaken verjaren? (Netwerk, 7 maart 2000) 

• In de zomer van 1999 veroordeelt het Europese Hof voor de Rechten van de Mens de Franse Staat. We- 
gens het martelen vaneen Marokkaanse verdachte, en wegens het traineren van de rechtsgang. Waar- 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -119- 

om kunnen verzekeraars met hun advocaten de rechtsgang in Nederland tot heden ongehinderd en uitput- 
tend traineren? 

• Stichting Werkgroep 1970 heeft onoirbare verzekeraarpraktijken schriftelijk aan de Minister van Justitie 
gemeld. Met het verzoek om een openbare hoorzitting om de werkwijze van verzekeringsmaatschappijen 
en medisch specialisten te bekijken. Enkele dagbladen publiceerden dit op 20 maart 1996. De media be- 
steedden geen aandacht aan het alsmaar uitblijven van antwoord. Na eenjaar vergeefs wachten en herin- 
neren heeft het de minister uiteindelijk behaagd om te antwoorden. Met een opsomming van maatregelen 
op ondergeschikte zaken, maar niet van enig voornemen om tegen de gemelde excessen iets te onderne- 
men. 

• Waarom faalt Justitie sedert 1996 bij de aanpak van witte boordencriminaliteit? (WODC, 2 januri 2003). 

Justitie heeft met de oprichting van een landelijk expertisecentrum te Rotterdam begin 2002 de intentie om 
meer medische strafzaken voor de Rechter te krijgen. En te helpen bij nieuwe wetgeving. Momenteel worden 
jaarlijks namelijk niet meer dan 50 medische strafzaken bij de rechtbank aangemeld. Bijna alle zaken worden 
- mede bij gebrek aan medische kennis - geseponeerd. Zie 7.6.2. Tot heden is na de oprichting niets meer 
vernomen. 

7.6.2 NIET VERVOLGEN VAN STRAFBARE FEITEN 

Bij het niet vervolgen van een strafbaar feit bestaat de mogelijkheid om van een klachtrecht gebruik te ma- 
ken. Uit het IRM-rapport blijkt dat bij het Amsterdamse Hof in de periode 1987-1991 230 klachten werden 
ingediend. In slechts 3 ervan oordeelde het Hof dat het Openbaar Ministerie alsnog tot vervolging diende 
over te gaan. 

7.6.3 TERUGHOUDENDHEID OF PASSIVITEIT? 

Het Openbaar Ministerie (Officieren ven Justitie, Procureur-Generaals) legt een vergaande terughoudendheid 
of, volgens sommigen, passiviteit aan de dag, ingeval van zware verdenkingen op in dit geval (omvangrijke) 
misdrijven, en laat soms de kans op een procedure/nieuwe jurisprudentie lopen door: 

• Het laat niet reageren op, niet in behandeling nemen of seponeren van klachten, aangiften of dossiers. 
Zoals onder meer de eerdere meldingen van Bousardt, de aangifte door de auteur, meldingen van medi- 
sche fraude en ook in meldingen van seksueel misbruik. 

Triest hoogtepunt is de aangifte van de l<ennelijl<e medische valsheid in geschrifte na een dodelijl<e medische fout die 
door Ofiicier van Justitie Kuipers en Hoofdofficier varn Gent, c.s. 30 maanden, oftewel 2 V2 jaar kennelijk werd getrai- 
neerd, precies tot het moment datde zaak verjaard was (tv-Zembla, 21 februari 2002). 

• Het afzien van het instellen van hoger beroep bij een omstreden uitspraak om niet geloofwaardige motie- 
ven. Voor de burger is dit bijzonder frustrerend. Voorbeeld daarvan is de kwestie van mevrouw van Bo- 
ven over de schuldig, maar niet strafbaar verklaarde gynaecoloog aan het verlies van haar ongeboren 
kind. De Minister vond dat in het belang van de moeder. De moeder zelf is een andere mening toegedaan 
(KRO-tv, 21 mei 1996). 

• Het volgens de Stichting Advocadur overtreden van wettelijk vastgelegde normen, en het ten toon sprei- 
den van ambtelijke logheid. Onder meer als het Openbaar Ministerie fouten maakt of als het gaat om fou- 
ten van confrères (Brabants Dagblad en De Gelderlander, ingezonden, achtereenvolgens op 2 april 1995 
en 3 januari 1996). 

7.6.4 MISSTANDEN? 

Medio 1996 blijl^tuiteen organisatiekundig onderzoekrapport door bureau Terpstra & Tukker onder meer dat: 

• Officieren van Justitie slordig zijn en hun zaken niet goed voorbereiden . 

• Rechters niét onpartijdig en wél arrogant zijn, niet hard genoeg werken en teveel denken aan hun carrière. Recht- 
bank Arnhem ('het hof van barmhartigheid') zou vonnissen 'voorgekookt' klaar hebben, en officieren en rechters zou- 
den 'de kantjes ervan aflopen'. 

• Advocaten vinden dat het veel te lang duurt eerdat een zaak voorkomt 

• Het bij andere rechtbanken niet veel beter zou zijn gesteld. De Zutphense vice-president, met tien nevenfuncties, laat 
in zijn rechtspraak zijn christelijk-gereformeerde denkbeelden prevaleren boven art. 1 van de grondwet. 

De opdrachtgevende president van de rechtbank wijst de kritiek uit het rapport van de hand. 

AD maakt op 9 juli 1 997 melding van een vernietigend rapport over de Rechtbank Groningen. 

Trouw rapporteert op 24 oktober 1998 over een anonieme enquête onder tientallen advocaten. Deze bleken vrijwel una- 
niem over 1 (van 60) kantonrechters. Over hen zijn veel klachten over bejegening, vooringenomenheid en partijdigheid. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -120- 

De Stichting Advocadur spreekt van juridisch letsel veroorzaakt door letselveroorzakende advocaten en 
rechters. 

7.6.5 IMMUNITEIT 

Op 25 juni 1996 spreekt Hoofdofficier van Justitie Mr. R. Berger van de Utrechtse Reclitbanl< voor de KR O -tv. Over de 
strafzaak tegen Defensie wegens de dood van dienstplichtig chauffeur Gaston Halderit in 1 989, dat: 

Hij niet wist dat de zaak was binnengekomen. 

Er in de rechtbank geen systeem bestond om de voortgang te bewaken. 

Behandelend officier(en) de voortgang niet zelf hebben bewaakt. 

Bijgevolg na 2 jaar de zaak onopgemerkt onbehandeld bleef en verjaard was . 

Dit slordig en onbehoorlijk was. 

Voor het publiek zijn deze dingen niet te begrijpen. Te meer omdat deze en voorgaande paragraaf vermelde 
'fouten' ondanks de kritiek frequent blijven voorkomen. En vervolgens steeds weer ongestraft blijken. Steeds 
meer mensen verliezen hierdoor het vertrouwen in de rechtstaat. 

Voorbeelden van falende overheden en (gerechtelijke) ambtenaren zijn er te over. De vraag rijst of er sanc- 
ties zijn voor wie verwijtbaar handelt (berisping, schorsing, ontslag). En of deze in voldoende mate worden 
toegepast. En of ze wel toereikend zijn. 

Die vraag wordt nog klemmender als er strafrechtelijke overtredingen in het geding zijn. 
David Roef van de Vakgroep Strafrecht en Criminaliteit van de Rijksuniversiteit Limburg schrijft in de 
Volkskrant van 25 september 1996: 

"Overheden die strafbare feiten begaan bij de behartiging van bestuurstaken gaan strafrechtelijk vrijuit. 
Deze immuniteit strekt zich uit tot leidinggevende ambtenaren. Aldus werd besloten in het ophefmakende 
Pikmeer arrest van 23 cpril 1996. " 

Blijkens uitspraak van de Hoge Raad op 5 januari 1998 wordt het Pikmeer arrest afgezwakt. 
Naar aanleiding van calamiteiten (zoals in Enschede en Volendam), waarbij de overheid verre van vrijuit 
gaat, ontstaat opnieuw discussie over de uitleg en de houdbaarheid van dit arrest. Die in de huidige vorm wel 
een extreme immuniteit aan ambtenaren verleent. 

Inmiddels is een intiatiefwetsontwerp ingediend dat de strafrechterlijke immuniteit van de staat en van lei- 
dinggevende ambtenaren opheft. 

7.7 DE RECHTERLIJKE MACHT 

Op 6 december 1996 verscheen het IRM-rapport (Zie BIJLAGE 10). Daaruit blijkt onder meer: 

• Dat er veel klachten tegen Rechters zijn over omvangrijke (schijn van) belangenverstrengeling. Onder meer door 
betaalde en daarom voor hen onwettige Commissariaten en andere nevenfuncties . En het door Rechters onwettig 
verzaken van de verschoningsplicht En het tot het uiterste weigeren door een aantal van hen om in strijd met de wet 
hun nevenfuncties bekend te maken (aldus nieuwsmedia op 24 mei 1 997). 

• Een groot aantal verzekeringsrechtzaken (op onverklaarbare wijze en bijna stelselmatig) in het voordeel van de ver- 
zekeraar(s) en de tegen de verzekerde worden uitgesproken. Dit bleek ook voor de Hoge Raad het geval te zijn. 

• De Procureur-Generaal van de Hoge Raad Mr. Th.B. ten Kate in de periode 1991-1994 geen enkele van de 317 
tegen Rechters ingediende klachten liet onderzoeken. 

"De president van de rechtbank in Den Bosch zei in zijn afscheidsrede in 1998 dat hij in zijn arrondissement 
meer frauderende rechters en curatoren had meegemaakt dan frauderende ondernemers" (Telegraaf, 17 februari 
2004). 

Klachten zijn: 

• Rechters zijn passief bij onnodige vertragingen en uitstel 

• Rechters volstaan vaak met het lezen van samenvattingen in plaats van de dossiers. 

• Rechters leggen apert slechte verslagen van verhoren en verbalen niet terzijde, zodat die onverminderd 
slecht blijvea Zij volstaan met het verzamelen van de feiten en argumenten die ze nodig hebben om hun 
vonnis te stavea 

• Rechters treden vaak afstandelijk en gevoelloos op, tonen vaak geen notie van de omstandigheden en het 
lijden van de patiënt en diens naasten. En geven te vaak de indruk patiënten als van fraude verdachte si- 
mulanten te beschouwen. 

• Klagers voelen zich meestal niet serieus en evenmin met respect behandeld. Ze ervaren dat als schokkend 
en zeer ontmoedigend. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -121- 

• Klagers begrijpen niet waarom Rechters het getraineer van een aantal assuradeuren vrijwel altijd als nor- 
maal beschouwen. 

• Na een de verzekeraars niet-welgevallig keuringsrapport gaan Rechters meestal gemakkelijk mee om de 
patiënt dan klakkeloos een zoveelste keuring op te leggen. Dit komt ook routinematig voor 'omdat er 
weer enkele jaren verstreken zijn'. Kennelijk zonder zich de soms mensonwaardige nieuwe belasting en 
dreigende ontluistering van de patiënt te beseffen. 

• Klagers vernemen zeer vaak uitspraken van Rechters die in de verste verte niet aansluiten bij hun rechts- 
gevoel 

• Vinden sommige uitspraken onvolledig en onaanvaardbaar, omdat daardoor nieuwe belastende rechtspro- 
cedures nodig zijn. 

• Rechters reageren op klachten voorspelbaar, naïef of arrogant. 

De eigen geheime tuchtrechtspraak zorgt er voor dat de vuile was discreet en veilig binnen blijft (Paul Ruijs, 
31 augustus 2002). 

Om het tekort aan Rechters op te heffen wordt de selectieprocedure verkort. En worden concessies gedaan 
aan de ervaring, scholing en inzet van nieuwe Rechters. De kwaliteit van Rechters dreigt hierdoor (verder) te 
worden aangetast. 

"Rechter heeft vaak te veel petten op." Gebrek aan onpartijdigheid kan vertrouwen ondermijnen. 

Rechters kruipen steeds dichter tegen politiële en bestuur aan. Hun onafhanl<elijkheid en onpartijdigheid komt zo in ge- 
vaar. Als deze tendens doorzet, kan het vertrouwen in de rechterlijke macht verloren gaan. Aldus Rechtssociologe Leny 
de Groot-van Leeuwen op 21 januari 2005 bij haar oratie aan de Radboud-universiteit in Nijmegen. Er zijn steeds meer 
rechters die ook nog politicus of beleidsadviseur zijn. De hoogleraar waarschuwde dat de rechterlijke macht niet onaan- 
tastbaar is: net als de politiek kan ze getroffen worden door een populistische revolte, die het vertrouwen in rechters 
grondig zal aantasten. 

De Groot-Van Leeuwen signaleert dat rechters steeds vaker de scheiding tussen kerk, recht en staat - de basis van de 
Nederlandse democratie - aan hun laars lappen. Er zijn rechters die naast hun ambt lid van de Eerste Kamer zijn. Tal 
van rechters zitten in beleids - en adviescommissies. Rechters in opleiding hebben niet zelden een tweede baan als 
adviseur van politieke partijen. Al deze functies kunnen ertoe leiden dat een rechter moet oordelen over een kwestie 
waar hij zelf met een andere pet op mee te maken heeft gehad, aldus de hoogleraar. 

De rechtssociologe vindt dat samenwerking tussen rechters en wetgevers kritisch moet worden onderzocht. ,,Er is spra- 
ke van groepsvorming en zelfs van verweving van staatsmachten. Juist omdat die verweving van buitenaf niet goed 
zichtbaar is, moet ze met argwaan worden beschouwd." 

De Groot-Van Leeuwen vindt dat de rechterlijke macht veel te weinig doet aan het behoud van vertrouwen van 'gewone 
mensen'. Onderzoek laat zien dat laagopgeleiden veel minder vertrouwen in rechtspraak hebben dan hoger opgeleide 
mensen. 

"Rechters moeten hun ogen niet sluiten voor het onderhouden van hun relatie met de samenleving. In plaats van tijd te 
besteden aan samenwerking met bestuurders en wetgevers, zouden zij hun tijd moeten steken in de relatie met de be- 
volking en de rechtspraak zelf" 

Anneke Meijer in Trouw 

7.7.1 NEVENFUNCTIES ONUITROEIBAAR? 

Nevenfuncties in de rechterlijke macht worden altijd al van harte aangemoedigd. Voeling houden met de 
maatschappij is het motief. Terugtreden, waar belangenverstrengeling dreigt, voorkomt dat de schijn van 
partijdigheid wordt gewekt en Rechters in opspraak raken. Zo heet het. Maar het vlees is zwak, zo komt de 
laatste jaren vaker naar buiten. 

Uit het IRM-rapport bleek ook, dat Rechter-plaatsvervangers actief zijn binnen hetzelfde arrondissement 
waar zij de eigen advocatenpraktijk uitoefenen. 'Dank zij hun procesmonopolie en een volstrekt achterhaal- 
de, wettelijk verplicht gestelde nering konden advocaten uitgroeien tot grote commercè'le NV's en BV's, niet 
zelden met een plaatsvervangend rechter als directeur ... Hun huisklanten die zich uurtarieven van €500 en 
meer kunnen veroorloven kopen via dit soort kantoren met advocaten die tevens Rechter zijn, de facto hun 
gelijk.' (Paul Ruijs, 31 augustus 2002). 

Berichten over (plaatsvervangend) Rechters die door nevenfuncties niet onpartijdig kunnen zijn, zijn er al 
heel lang. Rechters schenden de scheiding tussen kerk, staat en recht en zijn steeds vaker tevens lid van de 
Eerste Kamer, politicus of beleidsambtenaar. Rechters in opleiding hebben vaak al een tweede baan als advi- 
seur van politieke partijen. Ook artsen blijken op te treden als plaatsvervangend Rechter. 
Sedert 1987 zijn de registers van bijbanen van Rechters openbaar. De rechterlijke macht heeft de gemelde 
bijbanen van Rechters op het Internet gepubliceerd. Zij hebben een wettelijke meldingsplicht voor neven- 
functies. Die wordt slecht nageleefd. Daarom is het met de actualiteit en de volledigheid van nevenfuncties 
slecht gesteld. Treurig is dat Rechter Mr. Van Delden kritiek daarop laconiek bagatelliseerde. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -122- 

Uit het Rapport van de WODC, het Wetenschappelijk Onderzoek en Documentatiecentrum van het Ministerie van Justi- 
tie: over de Integriteit van Rechterlijke Macht, in november 2000 blijkt onder meer: 

Van de ruim 3.000 Rechters in Nederland werden er 1.000 geënquêteerd in een wetenschappelijk onderzoek naar hun 
integriteit en hun bijbanen. Slechts 700 van hen antwoordde. 300 andere Rechters waren blijkbaar door ziekte, vakantie, 
andere activiteiten, of ongeïnteresseerdheid, verhinderd om te antwoorden, of zij hebben zaken te verbergen. Zeven van 
de Rechters die zelf in hun rechtszaken de waarheid en niets dan de waarheid eisten van betrokkenen, gaven ronduit 
toe dat er gesjoemeld wordt' met de waarheid over nevenfuncties. Een deel van de antwoorden was zichtbaar onbruik- 
baar, omdat de naam van de werkgever werd verzwegen. De voor alle Rechters circa 1 0.000 nevenfuncties zijn een niet 
onbelangrijke oorzaak voor de zgn. 'bovenmenselijke' werkdruk en de achterstanden binnen ons gerechtelijk apparaat. 
De kans is groot dat een Nederlands burger die in een rechitszaal< verwil<l<eid raaict een topfunctionaris van de 
banl< of een verzel<eraar tegenover zichi krijgt. Het kabinet besloot in september 2005 tot een scherpe, gedetail- 
leerde wet voor bijbanen. Of deze er inderdaad komt en ditmaal wél zal worden nageleefd blijft de vraag. 

7.7.2 VERSCHONING TE WEINIG, WRAKING UITZONDERLIJK 

Het lisico van belangenconflicten wordt opgevangen wanneer Rechters, als een dergelijke situatie dreigt, 
terugtreden en de zaak aan een collega laten. De afweging daarvan wordt door velen niet zo nauw genomen. 
Opzien baarde het voorbeeld van de familiaire verstrengeling van een Rechter met verzekeraar OHRA. Wat 
tot een onnodig lange juridische lijdensweg leidde voor ongevalslachtoffer Adri Rem. Omdat deze Rechter er 
de voorkeur aan gaf in de kwestie OHRA-Rem niet terug te treden en tóch te oordelen. Dit was er mede de 
oorzaak van dat haar gezondheidsschade eerst na 11 jaar juridische strijd door OHRA werd afgekocht. 

Vogens eigen opgave hebben Rechters gemiddeld 3 nevenfuncties. Te vaak verschonen zij zich niet in een 
zaak die hen door belangenconflic t kan hinderen bij een onafhankelijk, onpartijdig oordeel. 
In elke rechtbank ligt de lijst van nevenfuncties voor iedere burger ter inzage. Waarom wordt er door advo- 
caten dan toch vrijwel nooit gewraakt? Advocaten zijn daar terughoudend in. Want het wraken kost extra 
werk én: zij zouden de betreffende Rechter nog eens nodig kunnen hebben! 

Waar de wettelijke mogelijkheden van verschoning en wraking niet worden benut is er grote kans op arresten 
met slordigheden, onjuistheden en uitspraken met een schijn van partijdigheid. 

Twee Rechters van de Hoge Raad hanteren eigen normen wat betreft hun onafhankelijkheid. Een verkeersslachtoffer, in 
procedure met verzekeraar Royal Nederland, ontdekte dat zijn zaak in dit hoogste rechtscollege van Nederland onder 
meer behandeld zou worden door twee Rechters. Die ook lid zijn van de Raad van Toezicht op het Schadeverzekerings- 
bedrijf, ingesteld en gefinancierd door de verzekeraars. Beide Rechters achtten zich desondanks bevoegd om de zaak te 
behandelen. Van belangenverstrengeling is volgens de griffier van de Hoge Raad geen sprake, omdat de Raad van 
Toezicht een zelfstandig orgaan is. Het verkeersslachtoffer heeft verzocht de Rechters te wraken. (Trouw,11 juni 1999) 
Het AssurantieMagazine van 4 februari 2000 meldt dat de Hoge Raad zelf het wrakingsverzoek heeft afgewezen. 
Een zwarte dag voor de Nederlandse Rechtsorde. Totdat: 

Op 16 februari 2000 blijkt dat de IVlinister toch aanleiding ziet tot een gesprek. En de betaalde nevenfuncties van vier 
leden van de Hoge Raad met de president ervan te zullen bespreken. Nutteloos, want in 2002 is de President van de 
Hoge Raad Mr. W.E. Haali nog steeds lid van de Raad van Toezicht op het Schadeverzelieringsbedrijf. 

Rechters denken al jaren na over een verschoningscode: een lijst met verboden relaties ten opzichte van de 
partijen waarover oordeel wordt gevraagd. Zonder sanctie, en met teveel Rechters die hun nevenfuncties niet 
of niet correct wensen op te geven, een cosmetisch drogmiddel. 

7.8 RECHTSPRAAK 

Het IRM-rapport waarvan de hoofdzaken in BIJLAGE 10 zijn opgenomen geeft belangrijke verklarende 
feiten bij de kritiek op de rechtspraak in eerdere paragrafen en hierna. 

Inzage in ongeanonimiseerde rechterlijke uitspraken is niet meer toegestaan. Rechterlijk gesjoemelkan daar- 
om alleen nog zichtbaar worden als er in de openbaarheid wordt gelekt. 

7.8.1 SLACHTOFFERVRIENDELIJK? 

Verzekeraars vinden de Hoge Raad slachtoffervriendelijk. Aldus Mr. R.B. Milo, op 6 september 1995. Milo 
is advocaat in Tilburg en Breda van het kantoor Poelman, Denneman & Bruinsma, voorts plaatsvervangend 
Rechter in het eigen kantongerecht, en ook bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvoca- 
ten, en trad ook op als Juridisch medewerker van het Brabants Dagblad. De vraag is of de slachtoffers dit ook 
vinden. Gemeten aan de hoogte van de uiteindelijk toegekende uitkeringen en de jarenlange lijdensweg tot- 
dat sommigen van hen voor de Hoge Raad verschijnen. Vandaar de ingezonden reactie door de auteur op 20 
september 1995. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -123- 

Zeker is dat slachtoffers aan het jarenlange procederen en keuren fysiek, psychisch en materieel ten onder 
(dreigen te) gaan. Bij verhaalschade moet dit namelijk vaak ook nog eens worden gevolgd door een procedu- 
re tot schadevaststelling. 

Verzekeraars zullen een voor hen nadelige gerechtelijke uitspraak in normale procedure of in hoger beroep 
niet licht aanvaarden. Omdat voor hen de kosten van juridische hulp en de vervolgprocessen een peule nschil 
zijn. In verhouding tot hun werkkapitaal en de uitkeringsbedragen die in het geding zijn. 

"Zegt de Rechter: l/Vaaram wilt u niet schfil<i(en? Waarop de Advocaat van verzekeraar antwoordt: Het is beleid van mijn 
cliënt om nooit op een scliikking in te gaan. We blijven doorprocederen. De Rechter werd daar heel boos over: Dat is nu 
al de zoveelste keer deze week, dat u weigert om tot een overeenstemming te komen. Dus ik herken heel veel van wat 
vanavond gezegd wordt." 

(Mr. B. Dittrich voor tv-Radar op 24 september 2001) 

7.8.2 ZITTING? 

Op 31 juli 1996 vertelde een 58-jarige slager dat hij op advies van zijn orthopeed zijn beroep opgaf. Zijn rug was te 
slecht. Enige maanden later was deze arts als keurder in dienst van de verzekeraar getreden. Zonder motivatie en zon- 
der blikken of blozen verklaart hij dezelfde man, die tot dat moment zijn patiënt was, gezond. 
De gedupeerde verschijnt daarover in 1982 voorde Rechter. 

Deze opent de zitting door het slachtoffer te feliciteren met het voor hem gunstig concluderende keuringsrapport. De 70- 
jarige Rechter neigt vervolgens demonstratief zijn hoofd naar de voor hem liggende stukken. En verklaart vervolgens er 
prat op te gaan dat hij toch al weer 40 jaar met één oog zijn werk heeft gedaan. 
De afloop voor de verbijsterde gedupeerde laat zich raden. 

Blijkens de slachtofferverhalen van velen die zich tot de Rechter meenden te moeten wenden komen \oor- 
vallen als deze nog steeds voor. Vooringenomen Rechters doen er dan geen moe ite voor om dit ter zitting te 
verhullen. Zij laten zelfs ook in de schriftelijke uitspraken hun sympathie voor de beklaagde blijken. 

Zo ging in de uitspraal< aan het l<antonge recht Nijmegen een der van notoire advertentie zwendel verdachte firma's vrijuit. 
Waarbij de kantonrechter in de uitspraak bijna complimenteus schreef van een slimme constructie die handig was uitge- 
voerd. Waardoor hij het feit niet ernstig genoeg achtte om tot veroordeling over te gaan. Zodat deze en soortgelijke fir- 
ma's kennelijk verder in het vervolg vrij spel zouden hebben (Tros-Radar, 6 januari 1997). Totdat in juni 1997 de Rechter 
in Groningen anders besliste. 

De lange tijd die verstrijkt voordat gerechtelijke uitspraken worden gepubliceerd is evenmin bevorderlijk 
voor de geloofwaardigheid van de rechtspraak. 

7.8.3 RECHTSGEVOEL 

Te vaak blijken uitspraken van de rechtbank niet te passen bij het rechtsgevoel van de verzekerde. Zo wist de 
neuroloog, die Karel Korporaal zwaar dupeerde, een schorsing door het Medisch Tuchtcollege te ontlopen. 
Door de zaak voor de leggen aan de Haagse Rechtbank. Hij kreeg een boete van € 1.130 (Telegraaf, 23 maart 
1996). Acht jaar na de fout veroordeelde het Haagse Gerechtshof eind juli 1998 in dit geval evenwel de be- 
trokken verzekeraars tot schadevergoeding slechts een smartengeld. Daarover moest vervolgens opnieuw een 
juridisch gevecht worden gevoerd. 

7.9 JURIDISCHE WILDGROEI 

Verzekeraars, slachtoffers van letsel- en arbeidsongeschiktheidschadeverzekeringen en hun belangenbeharti- 
gers kunnen hun keuze maken uit vele, deels in functie overlappende, klachtorganen en deskundigen. 

Het aantal zogenaamde klachtorganen groeit de laatste jaren sterk. Meestal betreft het branche -interne 
klachtbehandeling of rechtspraak. Die blijkt echter vooral vertragend of zelfs toedekkend te werken. Vooral 
artsen en verzekeraars lopen elkaar niet graag voor de voeten. Van de meeste van deze organen blijkt pas bij 
nader inzicht dat de verzekeraars op de achtergrond een duidelijke inbreng hebben. BULAGE 17 geeft een 
overzicht. 

Om slachtoffers te lokken zijn no cure, no pay bureaus in opkomst. Met een tarief variërend van 15-30%. 
Meestal moet men de patiënt de proceskosten zelf betalen. Dat is vooraf niet altijd verteld. 
Schaderegeling is handel geworden. Iedereen kan zich schaderegelaar noemen. Slachtoffers worden ook 
geronseld tegen premies en provisies, via verzekeringstussenpersonen, medici of therapeuten. Zelfs een te- 
lemarketingbureaus bieden diensten aan. 

Sinds kort worden door sommige verzekeraars detectives ingehuurd. Zij hanteren diverse of geen gedrags- 
codes. In principe kan elke argeloze patiënt doelwit zijn. Uit mediaberichten en verklaringen voor de recht- 
bank blijkt dat verzekeraars en schaderegelaars graag uitzien naar hun oncontroleerbare rapportages, waarop 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -124- 

correctie nauwelijks mogelijk is. De mediaberichtgeving hierover blijkt vaak ten dienste te staan van assura- 
deuren en niet gemotiveerde, intimiderende suggesties te bevatten: erg veel patiënten zouden fraudeurs zijn. 

Vaak wordt beweerd dat veel zaken in der minne, nu ook via mediators (zie 7.3.5) worden geregeld. Maar 
daarvoor bestaat geen enkel bewijs. 

Een deel van de slachtoffers voltooit de rechtsgang niet en beëindigt vroeg of laat de samenwerking met de 
advocaat. Meestal volgde een tweede of zelfs een derde, telkens na betaling van een slotdeclaratie. Gedu- 
peerden noemen alleen al voor de einddeclaratie bedragen variërend van € 2.000 tot € 6.000, waartegen 
meestal geen effectief verweer mogelijk is. 

In de jaren voorafgaand aan - en een rechtszaak - raken gedupeerden vaak materieel en mentaal uitgeput. 
Waardoor ze moeten afzien van hoger beroep of het laten voorleggen van de kwestie aan de Hoge Raad. 
Veel slachtoffers lopen door de rechtsgang in de huidige vorm een nieuw trauma op. Daar bestaan zelfs d- 
verse namen voor: expertise -trauma, advocatentrauma, procedure-trauma, etc. 

7.10 LETSELSCHADESLACHTOFFER ALS SPEELBAL 

Samenvattend over het recht op een spoedige schade -afwikkeling van blijvend ongevals letsel hierbij enkele 
aandachtspunten volgens Mr. M.C.J. Peters: 

Verzekeraar is ervaren, slachtoffer niet 
Ook veel medici staan afwijzend tegenover whiplash. 
Trauma is vaak niet zichtbaar te makea 

De te volgen procedures van onderzoek zijn ongelooflijk ingewikkeld. 

Het aantal verschillende betrokkenen bij een letselschade is groot. Onder meer betreft het politie, eventue- 
le tegenpartij, huisarts, eventueel ziekenhuis, specialist(en), diagnosten, verzekeraars, keuringsartsen, ar- 
beidsdeskundigen, advoca(a)t(en), werkgever, actuaris, de fiscus. 
Ook de schade -taxatie zelf is uiterst ingewikkeld. 

Eerst moet een medisch stabiele situatie zijn bereikt. Dit kan jaren durea 

Kansen van opleiding, carrière, arbeidsmarkt of ondememingsperspectief, die zonder het ongeval zouden 
hebben bestaan, worden bij een schade -taxatie ter tafel gebracht. 

Ook wordt gekeken naar: Welk arbeidsongeschiktheidsrisico bestond er zonder het ongeval toch al En 
naar: Wat kan het slachtoffer nog zelf verdienen? 

Zonodig is een apart rechtsgeding wenselijk als een redelijk voorschot op schade niet wordt gehonoreerd 
Rechtshulp is mogelijk via rechtsbij standverzekeraar (meestal met grote beperkingen), advocaten of via 
schaderegelingsbureaus . 

De vergoeding is op uur- of op no cure, no pay-basis. Kosten van juridische en andere deskundigen zijn in 
sommige gevallen verhaalbaar. 

Niet altijd komt het tot procederen, vaak komt het tot een onderlinge regeling. 
Door de complexiteit alleen al duurt een en ander vaak vele jaren 
Dit wordt voor het slachtoffer (en diens naaste omgeving) emotioneel als zeer belastend ervaren. 

Volgens literatuur, mediabronnen en verhalen van gedupeerden is het bovenstaande mutatis mutandis ook 
van toepassing op door ziekte uitgeschakelde arbeidsongeschikten. Waarbij de assuradeur als het allemaal 
duurder gaat worden bij voorkeur de schade of de dekking gaandeweg ontkent. 

Op 9 juni 1972 stelde de Hoge Raad bij een geleadeerde die als letsel onder meer een neurotische depressie 
opliep: Ook de psychische schade van letselslachtoffers in de ruimste zin dient te worden vergoed. Daar 
is blijkbaar nooit iets van terechtgekomen. Want deze uitspraak wordt sedertdien dagelijks genegeerd door 
Rechters die zeggen dat de uit predispositie in het algemeen voortvloeiende risico's juridisch een rol mogen 
spelen bij het bepalen van de schade. En er wordt altijd wel een keurend medicus bereid gevonden om een 
koffiedikprognose in het rapport af te geven, die aangeeft na hoeveel jaren de claimgerechtigde zonder het 
ongeval toch al fysiek of psychisch arbeidsongeschikt zou zijn geworden. 
Voorbeeld: Arrondissementsrechtbank Roermond, 16 mei 1991. 



7. BELANGENBEHARTIGING EN RECHTSGANG -125 

7.1 1 ALS DE SCHULD VASTSTAAT BEGINT HET PAS 

Zoals eerder uiteengezet ziet een deel van de gedupeerden zich genoodzaakt de weg naar de Rechter te be- 
wandelen. Vaak betekent dit na de aanslag op de gezondheid, de wederwaardigheden met hun verzekeraars, 
artsen, keurders en een eventuele tegenpartij opnieuw een jarenlange lijdensweg. Soms tot de Hoge Raad. 
Als nu 'recht' is gedaan wordt door de media hiervan al dan niet triomfantelijk melding gemaakt. Uit vele 
dossiers blijkt dat de zaak dan vaak evenwel in het geheel nog niet is afgewerkt Want nu, zo wordt in een 
aantal van deze zaken terloops aan het eind van de successtory vermeld, moet de schadevergoeding, de uitke- 
ring en vaak ook het smartengeld worden bepaald. En dat blijkt opnieuw jaren strijd te kunnen gaan vergen. 
Waarbij de opnieuw zwakste partij : de patiënt de kans loopt op extra emotionele schade. En door (psychi- 
sche) uitputting meestal een te lage vergoeding accepteert. 



8 VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE 

"Nieuwsredacties en journalisten zullen geen roem oogsten door meer waarheid te presen- 
teren dan mensen kunnen verdragen. " 

(Bron onbekend, radio 1, 6 november 1997J 

"Wat denkt u wel? Hoe komt u erbij? Als u denkt dat dat toen in de polis stond, dan moet u 
maar afschrift zenden. Het gaat om de plaats van de juridische komma. WIJ zullen hier wel 
beoordelen of we dat AA W-volgend noemen. Zo niet dan leggen wij het verhaal af. " 

(Redactrice van hiet Verzei<eringsval<blad in Dossier 1850, 6 januari 1995) 

"De verslechterende stemming over immigratie en allochtonen zegt meer over de media dan 
over de Nederlandse publieke opinie. " 

(Feml<e hHaisema, 5 februari 1999) 

"Jullie journalisten zitten te dicht bij degenen over wie jullie schrijven. Jullie dineren met je 
bronnen en trouwen met de macht. Hoe kunnen mensen jullie dan nog vertrouwen?" 

(Matt Drudge, 2 juni 1998) 

" Kranten en tv-journaals gaan meer en meer richting entertainment, uit angst om met verve- 
lende berichten hun klanten voor het hoofd te stoten." 

(MIchaelMann, 6 april 2000) 

" Gedupeerden worden door de media geëxploiteerd. " 

(Fysiothierapeut, 26 mei 2001) 

Op 2 april2005 blijktuiteen onderzoek onderwoordvoerders van hetvakblad CommunicatieiEen meerderheid van de 
professionele woordvoerders vindt journalisten niet terzake kundig en stelt dat ze elkaar massaal napraten en hypes 
creëren. Bijna de helft van de ondervraagden (48 procent) meent dat journalisten onbetrouwbaar zijn. Ruim 40 procent 
zegt dat ze oneerlijk zijn en 75 procent stelt dat journalisten zich niet goed voorbereiden op hun onderwerpen. Ook stelt 
60 procent dat verslaggevers hun informatie onvoldoende checken. 

,, Grote ergernis in woordvoerderskringen is het feit dat journalisten elkaar napraten zonder afdoende de feiten te chec- 
ken", zo stelt het blad. ,,Maar liefst 85 procent van de ondervraagden vindt dat journalisten elkaar napraten." Ruim 80 
procent meent bovendien dat ze mediahypes creëren. 

Het blad ondervroeg ruim 250 woordvoerders van overwegend grote organisaties. Het merendeel daarvan heeft meer 
dan tien keer per maand contact met journalisten. Een op de drie respondenten krijgt maandelijks meer dan twintig keer 
te doen met verslaggevers. 

De ergernissen van de woordvoerders over journalisten leidden volgens het onderzoek overigens niet tot verstoorde 
verhoudingen tussen de twee beroepsgroepen. Een ruime meerderheid van 95 procent geeft aan een goede relatie met 
journalisten te onderhouden. 

Een onziclitbare liand 

Waarom worden onnozelheden opgeblazen tot schandalen en hoe komt het dat de media voor werkelijk ernstige zaken 
geen aandacht hebben? Als politici en journalisten maatjes worden, is de waarheid de dupe. 

Sommige dingen krijg je in Nederland niet in de publiciteit. Al heb je er nieuws over dat normaliter een minister zijn kop 
zou kosten, al bel je de redacties van alle grote landelijke kranten en mail je met de grootste volharding alle actualiteiten- 
rubrieken en alle mogelijke instanties met invloed op het betreffende terrein: in pers en media blijft het stiller dan op een 
ondergesneeuwd kerkhof. Politieke partijen - ook die van de oppositie - geven in grote meerderheid niet thuis. Vakbon- 
den blijken niet geïnteresseerd. Advocaten verklaren je in bedekte termen voor gek als je hen verzoekt eens naar de 
juridische aspecten van de kwestie te kijken. Het lijkt of een onzichtbare hand ervoor zorgt dat de zaak niet in het nieuws 
komt of anderszins aandacht krijgt. Aanvankelijk kun je het haast niet geloven, maar de aanwijzingen stapelen zich meer 
en meer op: politiek, pers, media, vakbonden, rechters: alle lijken s amen te spannen in één groot complot van stilzwijgen 
ter bescherming van wat klaarblijkelijk een gemeenschappelijk belang is. 

De zaken die getroffen worden door deze geheimzinnige censuur liggen gewoonlijk op sociaal -economisch vlak. Ze 
hebben als overeenkomst dat zwakke groepen in de samenleving er de dupe van zijn. Groepen die ongeorganiseerd 
zijn, niet beschikken over een podium van waar af zij de publieke opinie kunnen beïnvloeden en evenmin machtsmidde- 
len als stakingen of wegblokkades tot hun beschikking hebben, waarmee zij uit protest 'gansch het raderwerk' kunnen 
stilzetten. 

Een duidelijk voorbeeld van het ingrijpen van deze onzichtbare hand was de afgelopen jaren te zien in de berichtgeving 
rond de 'hervormingen' in de WAO. Over de vaak schrijnende gevolgen hiervan verschenen slechts mondjesmaat berich- 
ten in de pers, die meer geïnteresseerd bleek in de laatste hypes. Over het gesjoemel waarmee dit beleid tot stand is 
gekomen werd helemaal gezwegen. Op oproepen van getroffenen om aandacht te besteden aan het hun aangedane 
onrecht werd, zoals zeer recent nog door de redactie van het televisieprogramma De leugen regeert, afwijzend gerea- 
geerd. 



8. VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -128- 

Actualiteitenrubrieken op radio en televisie gedroegen zich als spreekbuizen van en lofzangers op de regering. Hun 
reportages droegen het karakter van lange reclamespotjes voor het beleid van het ministerie en uitkeringshstantie UWV: 
terwijl in werkelijkheid mensen die onmogelijk konden werken arbeidsgeschikt werden verklaard en soms wanhoopsda- 
den begingen als gevolg van het inhumane beleid, zagen we in deze spotjes louter blije gezichten van overoptimistische 
uitkeringsgerechtigden die juichend aan hun reïntegratie in de arbeidsmarkt begonnen. 

Ook droegen de actualiteitenprogramma's actief bij aan een negatieve beeldvorming van de gedupeerden. In de repor- 
tages van de commerciële omroepen waren geportretteerde WAO-ers gewoonlijk asocialen. Netwerk en Nova prefereer- 
den het beeld van aanstellers met ridicule kwalen. In de A/ova-uitzending van 7 april vorig jaar bijvoorbeeld leed een 
geportretteerde arbeidsongeschikte aan een 'parfum -allergie'. 

In interviews met de verantwoordelijke bewindslieden bleven kritische vragen meestal uit. Toen minister De Geus op 1 9 
maart 2006 werd geïnterviewd op Radio 1 , was de scherpste vraag die hem werd gesteld die naar zijn favoriete voetbal- 
club (het vraaggesprek werd namelijk, zoals gebruikelijk op deze publieke zender, voortdurend onderbroken dooreen 
sportverslaggever die de luisteraar op opgewonden toon op de hoogte hield van het verloop van een of andere voetbal- 
match - dat is per slot van rekening pas echt belangrijk). 

Journalisten geneerden zich er zelfs niet voor openlijk te laten blijken dat ze wel erg goede maatjes waren met de onder- 
vraagde bewindslieden. Zo zat op 6 april 2006 NCRV-verslaggever Frank du Mosch in het middernachtelijke Radio 1- 
programma Casa luna gezellig biertjes te drinken met staatssecretaris van Sociale Zaken Van Hoof (VVD), die door hem 
werd getutoyeerd en - tussen de plaatjes met jeugdsenHment die Du Mosch voor hem ten gehore liet brengen - voor de 
zoveelste maal zonder enige tegenwerping het hardvochtige regeringsstandpunt mocht uitdragen. (...) 
Evenmin als op de media hoefden de arbeidsongeschikten op de vakbonden te rekenen: reeds bij het Najaarsakkoord 
van 2004 waren zij door hen aan hun lot ove rgelaten. Solidariteit tussen werkenden en niet-werkenden was volgens de 
vakbondsleiders, die toch al steeds dichter tegen de macht aanschurkten en wier functie een soort stageplaats voor 
toekomstige landsbestuurders was geworden - denk aan de carrière van mensen als Kok, De Geus en Verburg -, in het 
moderne Nederland geen haalbare kaart meer. Het lot van de arbeidsongeschikten werd voortaan met instemming van 
de achterban, die zich blijkbaar niet realiseerde dat arbeidsongeschiktheid morgen ook hun lot kon zijn, dan ook maar 
doodgezwegen. (...) 

Dat de burger ook juridisch feitelijk geen enkele bescherming meer geniet tegen onrecht dat hem van overheidswege 
wordt aangedaan en dat bovendien de toegankelijkheid van het recht voor de burger steeds verder wordt bemoeilijkt, is 
sinds het verschijnen van de lijvige studie over het bestuursrecht van de Maastrichtse rechtsgeleerde A.Q.C. Tak alge- 
meen bekend. Het hoeft dan ook geen verbazing te wekken dat ook het kort geding dat werd aangespannen om de 
onbillijke herkeuringen van WAO-gerechtigden stopte zetten, werd verloren. Ook de meeste rechters blijken steunpila- 
ren van 'de machten die daar zijn' en hanteren, zoals onlangs over de Raad van State werd opgemerkt, een 'gouverne- 
mentele agenda', die steun aan het regeringsbeleid behelst en ertoe neigt dat nog verder aan te scherpen. (...) 
Het grote zwijgen betreft echter niet alleen het WAO-beleid. Sinds de invoering van de nieuwe bijstandswet (Wet Werk 
en Bijstand, WWB) op 1 januari 2004 schendt Nederland op grote schaal het verbod op gedwongen arbeid en daarmee 
internationale verdragen met betrekking tot de rechten van de mens *). Bekend/berucht zijn in dit verband de zgn. Work 
F/rsf-projecten, maar ook allerlei andere aanduidingen worden gebruikt voor maatregelen waarbij uitkeringsgerechtigden 
op straffe van verlies van elke vorm van uitkering verplicht worden, ongeacht hun opleiding of beroep, in ruil voor bijstand 
veelal laagwaardige arbeid te verrichten. Wederom ontbreekt elke vorm van discussie en heerst alom de stilte van het 
ondergesneeuwde kerkhof. 

Slachtoffers van het beleid, onschuldige burgers die tot dwangarbeid zijn veroordeeld enkel vanwege het feit dat ze de 
pech hadden op een bepaald moment in hun leven een beroep op de bijstand te moeten doen, durven niet naar de rech- 
ter te stappen omdat ze geïntimideerd worden door de gemeente -ambtenaren met wie ze te maken krijgen - de gemeen- 
ten zijn namelijk verantwoordelijk voor de uitvoering van de nieuwe bijstandswet - en wier taak voornamelijk lijkt te be- 
staan in het uitkeringsgerechtigden het leven zo zuur mogelijk maken. Advocaten en juridische raadslieden weigeren de 
kwestie aan te kaarten en zelfs medewerkers van rechtenfaculteiten en van het Nederlands Comité voor de Mensen- 
rechten blijken niet geïnteresseerd. De stilzwijgende consensus in politiek, media, publieke opinie en dus zelfs onder 
juristen over de toelaatbaarheid van gedwongen tewerkstelling van bijstandsgerechtigden is zo groot dat, om een einde 
aan deze misstand te maken, Nederland waarschijnlijk eerst weer hard op de vingers getikt moet worden door het Euro- 
pese Hof, zoals dat ook in de zaak van enkele asielzoekers is gebeurd. Van de Nederlandse rechter, de vakbonden, de 
pers en de media valt immers ook hier niets te verwachten. Om nog maar te zwijgen van de politiek. 
Er blijkt in Nederland sprake te zijn van één groot kluwen van verstrengelde belangen. Binnen de aan de macht zijnde 
coalitie heerst de kadaverdiscipline van het regeerakkoord. Oppositiepartijen durven bewindslieden nauwelijks kritisch te 
volgen uit angst de kans op eigen deelname aan een volgende regeringscoalitie te verkleinen. Mensen uit de wereld van 
pers en media klussen voor honderdduizenden euro's bij bij ministeries en daaraan gelieerde instanties waardoor hun 
onafhankelijke positie is ondermijnd. De rechterlijke macht blijkt evenmin onafhankelijk en de vakbonden zijn verworden 
tot kweekvijvers voor aankomende politici. 

Door deze complete belangenverstrengeling hebben opeenvolgende regeringen een bijna absolute en ongecontroleerde 
macht verworven. Niet alleen is er geen sprake meer van een democratische scheiding der machten, ook is er als het 
ware een o nzichtbare hand actief geworden, die feiten waarvan het bekend worden schadelijk zou kunnen zijn voor 
doorvoering van het beoogde beleid uit de publiciteit en de aandacht kan houden en dit ook met des te minder scrupules 
doet naarmate de positie van degenen die door deze censuur worden getroffen toch al zwakker is. De werkelijke gang 
van zaken rond de herkeuringen in de WAO en de mensenrechtenschendingen bij de gedwongen tewerkstelling van 
bijstandsgerechtigden zijn slechts twee voorbeelden hiervan. 

*)Te weten het Europees Sociaal Handvest (deel 1 , art. 1 : 'Een ieder dient in staat te worden gesteld in zijn onderhoud te 
voorzien door werkzaamheden die hij vrijelijk heeft gekozen'), het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Poli- 
tieke Rechten (art. 8, lid 3, sub a), en het Verdrag ter Bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele 
Vrijheden (art. 4, lid 2). 

Katlioliek Nieuwsblad, 16-03-2007) Louis van Overbeek 



8. VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -129- 

Wie zich een zuiver beeld denkt te vormen over een onderwerp zal beginnen met het raadplegen van weten- 
schappelijk gegevensmateriaal. De toepassing van de wetenschap blijkt echter niet altijd onbevangen te zijn. 
In Nederland is sponsoring bij de informatievoorziening een normale zaak gewordea Waarbij de nieuws- 
programmering vormen aanneemt van advertainment gelardeerd met 'tips'. En waarbij waarheid, commercie 
en bedrog steeds meer dooreenlopea In een land als de USA zijn vele media in handen van grote concerns, 
waaronder de wapenindustrie. Nederland blijft daarbij niet achter, maar het is nog enigszins verhuld. In 
2004 werden na onthullingen en discussie mega-schnabbels van journalisten (onder andere voor het UWV) 
op kosten van de burgers door de regering en de beroepsgroep verboden. 

In het vorige hoofdstuk zagen we hoe klachtenbehandeling, toezicht en rechtsgang bijna onbegaanbaar blij- 
ken. En de integriteit daarvan steeds vaker openlijk betwijfeld wordt. Slachtoffers zoeken eerder dan vroeger 
de publiciteit. Ze doen dit soms met hun hulpverbner. Bijvoorbeeld de advocaat, tenminste als deze daar 
juridisch en commercieel gezien aan toe is, en dat ook toestaat. Dat blijft meestal beperkt tot die gevallen 
waarbij de rechtsgang succesvol (b)lijkt te worden. 

Ook het pad van de openbaarmaking gaat niet over rozen. De meeste patiënten zijn immers leken wat betreft 
het omgaan met de media. En zijn na wat ze achter de rug hebben kwetsbaar. En journalisten zijn ook men- 
sen. Mensen die soms fouten maken, slordigheden begaan of hun visie laten prevaleren . 
Maar er is meer. De productie van nieuws en de toegang tot de media loopt langs afgebakende wegen. De 
onthullingen in 'Uw geld en uw leven' gaven al een beeld van de kracht van de lobby, aangestuurd door ma- 
terieel grote belangen. De daarin openbaargemaakte interne PR-nota laat zien hoe een aantal verzekeraars al 
in de zeventiger jaren op grote schaal via de media gebruik maakte van manipulatie, doofpotstrategie en in- 
timidatie. 

Wie (vaker) onthullend over verzekeraars naar buiten treedt blijkt ook vandaag in aanraking te komen met 
deze dubieuze uitingen van teveel journalisten, correspondenten en media. Daarover volgen na 'Dossier 
1850' in dit rapport voorbeelden. En we stuiten op het boek waarin bevestigd wordt hoe het met de vrijheid 
van media -uiting gesteld is. 

Tenslotte gaan we in op de ervaringen met de informatie aan bibliotheken, en met vreemde ^beurtenissen 
bij boekdistributie en in het betalingsverkeer. 

8.1 MEDIAPRODUCTIE; TOEGANG TOT DE MEDIA 

Nieuws ontstaat in de wereld elk moment, elke dag. Nieuws verschijnt in de media na een filteringsproces. 
Niet alles kan immers gepubliceerd worden. Wat (de meeste) aandacht krijgt hangt samen met de toegang tot 
de media en het opnamevermogen van de doelgroep. Vooraanstaande personen, politici, imposante overhe- 
den en instituten, en ook sterke marktpartijen en journalisten hebben voorrang, als er weinig nieuwigheid of 
groot maatschappelijk belang is. Wie van deze groeperingen geen deel uitmaakt ziet een hogere toegangs- 
drempel naar de doelgroep van het medium. 

En: de doelgroep wil bijvoorbeeld in het weekend, bijvoorbeeld tijdens feestdagen niet onnodig worden be- 
last met onprettige maatschappelijke berichten. Nieuws ontstaat dus wel, maar wordt selectief naar verstrek- 
ker, tijdstip en hoeveelheid doorgegeven. En wordt geproduceerd door - met voorrang aan, en dus mede tot 
voordeel van - partijen die invloed hebben op de producenten. 

8.2 SPONSORING 

Sponsoring is in de maatschappij vandaag een breed ingevoerd verschijnsel geworden (Zie ook Hoofdstuk 
5.9): 

• Marktpartijen kopen zelf radio- en tv-programma's (Vara-Zembla, 15 oktober 1998). 

• Sommige grootbanken sponsoren het sociale leven op grote schaal 

• Rechtstreekse of indirecte begunstiging door marktpartijen van politici of hun partijea Het farmaciecon- 
cern MSD sponsorde in 1996 de VVD-Intemationale met € 23.000. Begunstiging kan ook door deelne- 
mers aan een politiek netwerk-evenement een exorbitante prijs te laten betalea 

• Het Rijk sponsort omroepen voor miljoenen euro. Bijdragen aan programma en het NOS-Journaal zijn 
normaal Sommige programma's worden tape-klaar geleverd. De ministeries hebben de psonsoring gp- 
staakt met een uitloop tot in 2009. 

• Bij de start van de regionale omroep Brabant-tv had de Provincie Noord-Brabant al een bedrag van € 5 
miljoen geïnvesteerd. 

• Veel journalisten en tv-presentatoren opereren vanuit eigen BV's. Zij boeken vaak forse omzettea Zij 
worden allang niet meer alleen door de regionale middenstand en hun locale garage gesponsord. 

• De zeppelin waarmee de Politie toezicht hield bij de voetbal EK- 2000 werd gesponsord. 



8. VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -130- 

• (Letselschade-) Advocaten sponsoren patiënten- en slachtofferverenigingea 

• Overheid, verzekeraars, de farmacie en de medische hulpmiddelenindustrie 'sponsoren' de media, het 
onderwijs en de medische stand met honderden miljoenen euro per jaar. Verzekeraars sponsoren de uni- 
versitaire wereld onder meer in de vorm van buitengewone leeropdrachtea De nascholing van medici in 
Nederland wordt vrijwel geheel betaald door de farmaceutische industrie . Trouw meldt op 22 april 2000 
hoe de farmaceutische industrie de nascholing van huisartsen misbruikt voor medicijnpromotie ook met 
geschenken. 

• Vooraanstaande medisch-wetenschappelijke uitgaven blijken evenmin aan commerciële invloeden te 
ontsnappen. Zo blijkt op 22 mei 1998 dat The Lancet in 1990 een redacteur in dienst nam die ook op de 
loonlijst van Philipp Morris stond. 

Door die informatievoorziening' leert de overheid de burgers hoe te denken. En leren de marktpartijen dit 
aan de medici (in opleiding), hoe zij moeten handelen, en welke middelen voor te schrijven. Terwijl het den- 
ken en handelen van consumenten mede wordt geprogrammeerd door gesponsorde mediarubrieken. Dit naar 
voorbeeld van de USA waar media de voordelen van medische middelen en behandelingen overdrijven. En 
de kosteneffectiviteit en nadelen ervan verzwijgen of onderbelichten (Medisch Contact, 9 juni 2000). Ook in 
Nederland worden vormen van 'wetenschapszwendel' steeds duidelijker zichtbaar. 

Effectieve regelgeving rond sponsoring is achterhaald nu de media naar Amerikaans voorbeeld steeds meer 
in handen raken van grote marktpartijen en overheden. Zogenaamde regels worden lachend omzeild. Sanc- 
ties bestaan niet of worden niet toegepast. 

8.3 MEDISCHE OPINIELEIDERS DOOR ASSURADEUREN BETAALD? 

"... Er is sprake van een verregaande corruptie van de medisclie wetenschiap ... Ool< worden veel onderzoel<s- 
vragen niet beantwoord omdat er geen financiële winst te behalen valt ..." Richard Horton (The Lancet, 2001) 

Sponsoring van wetenschappelijk onderzoek door het bedrijfsleven is niets nieuws. Ook op andere terreinen 
zet sponsoring de objectiviteit en de wetenschappelijke integriteit onder spanning. Met grote risico's. Zeker 
op het gebied van de volksgezondheid. 

Zo blijkt uit voorbeelden uit de farm ace utische en tabaksindustrie, dat som mige wetenschappers of hun instituten tegen 
forse betaling zich ervoor leenden om hun naam en reputatie te grabbel te gooien voor pseudo-onderzoek. Bedoeld om 
schadelijke gezondheidseffecten van beleid of van producten te verdoezelen of te verzachten. In Amerika zijn inmiddels 
enkele wetenschappelijke tijdschriften die publicaties over dit soort onderzoeken zeggen te weigeren. 
De onderzoeker, die volgens de wetenschappelijke waarheid ten nadele van een sponsorbedrijf concludeert, blijkt soms 
met grof zwijggeld te worden weerhouden van publicatie. 

Door de farmaceutische industrie worden prijzen uitgereikt aan freelance publicerende artsen die naar hun 
oordeel het meeste bijdragen aan de ontwikkeling. 

Meer dan de helft van de medisch wetenschappelijke auteurs in binnen- en buitenland voldoet in 200 1 niet 
aan de criteria voor auteurschap van het International Committee of Medical Editors (ICMJE). Dat betekent 
dat die auteurs niet wezenlijk heeft bijgedragen aan het opzetten, uitvoeren en beschrijven van de gerappor- 
teerde studie. Het leidt tot een beeld van slordige auteurs, ondeugdelijke methoden, verkeerd gebruik van 
statistiek, onjuiste interpretatie van onderzoeksresultaten, en gebrekkige of ontbrekende peer review. Van het 
weglaten van minder goed scorende delen uit de onderzoekspopulatie en goede medische alternatieven, tot 
actief manipulatieve fraude. De medische wetenschap en dus ook de kwaliteit van zogenaamd gerenom- 
meerde tijdschriften als The Lancet, JAMA en BMJ is blijkbaar te zeer afhankelijk van het geld van de far- 
maceutische en technologische industrie. Soms begint het met een kant-en-klaar onderzoeksprotocol, geb- 
verd door de industrie. 

Hoe staat het met de invloed van assuradeuren op de wetenschap? 

Ook een groot deel van de bijdragen van artsen aan (verzekerings)medische rubrieken blijkt op gespannen 
voet te staan met de stand van de wetenschap. Het betreft steeds welgekozen en begripvol gebleken vooraan- 
staande artsen en hoogleraren, vaak van het tweede garnituur. In ruil voor prettig gunstbetoon en eclatante 
honorering hebben zij er geen moeite mee om de publieke opinie en de (verzekerings)medische (na)scholing 
met hun bijdragen aan tv, radio, kranten, tijdschriften, en hun studies, rapporten en vaktechnische publicaties 
'bij te kleuren'. In de door farmacie, hulpmiddelenindustrie of verzekeraars gewenste vorm. Deze medici 
werden en worden ook door argeloze patiënten- of slachtofferverenigingen tot adviseur of beschermheer 
benoemd. Deze knoeiers met de (verzekerings)medische wetenschap hebben nu ook een naam: Medical Op- 
ninion Leaders (MOL). Zelden wordt in die media -uitingen melding gemaakt van de relatie tussen de auteur- 



8. VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -131- 

medicus en de opdrachtgever of verzekeraar. Gaandeweg wordt het vermelden daarvan in diverse beroeps- 
groepen verplicht gesteld. 

Twee voorbeelden van dergelijk gesjoemel met de verzekeringsmedische wetenschap: 

Het Britse medisch-wetenschappelijk tijdschrift 'The Lancet' verlaagde zich tot het publiceren van een dubieus onderzoek 
van neuroloog Dr. Harald Schrader van het academisch ziekenhuis Trondheim. Geconcludeerd werd daarin dat 200 
Litouwse automobilisten met en zonder nekletsel geen significant verschil in nek- en hoofdpijnklachten hadden. Er zou 
derhalve geen sprake zijn van whiplashschade. 

De Volkskrant en de Telegraaf van 4 mei 1 996 verblijdden de assuradeuren wel erg duidelijk met respectievelijk de intro: 
'Weer sneuvelt er een syndroom onder systematisch medisch onderzoek' en de kop 'Whiplash zit tussen de oren', ge- 
volgd door een kritiekloos verslag. 
Zie ook Hoofdstuk 4.1 9 en BIJLAGE 1 4. 

8.4 AANVECHTBARE FEITEN 

In dit rapport zijn eerder een aantal berichten bekritiseerd, omdat ze onjuiste feiten of suggesties bevatten. 
Voorbeelden zagen we in de onophoudelijke reeks verhalen over zogenaamd dubieuze 'geheel nieuwe' ziek- 
ten en letsels. Dan is er de zeer frequente vermenging van het begrip smartengeld met dat van schadeve r- 
goeding. Vaak wordt in een verhandeling alleen nog maar gesproken over smartengeld. Alsof de geleden 
inkomensschade er niet toe doet. Terwijl die uiteraard meestal veel hoger is dan een uitkering voor geleden 
verdriet en gemiste levensvreugde,. 

8.5 ROL VAN DE MEDIA 

BIJLAGE 3 geeft bronnen uit de literatuur en uit de media rond verzekeraar- en overheidspraktijk. De rol 
van de media heeft enkele vaak terugkerende kenmerken: 

8.5.1 COMPLEXE MATERIE DUUR EN RISKANT? 

Op het eerste gezicht lijkt de positie van de media vooral een verzekeringstechnisch moeilijke. Redacteuren 
en verslaggevers zeggen moeite te hebben met aandacht voor misstanden. Ze noemen als eerste steevast als 
argument dat de gecompliceerde materie en pnVacy -aspecten het lastig maken om journalistieke aandacht te 
geven. En ook het gebrek aan bronnen en 'het ontbreken van tijd en middelen voor de langdurig vereiste 
research'. 

Inderdaad zijn verslaggevers wegens al dan niet vermeende ondeskundige journalistiek soms hard door ver- 
zekeraars neergesabeld. Nadere ana^se van die situaties gaf soms echter een ander beeld: Er was door de 
verslaggever wel degelijk de waarheid gesproken, maar onder de beschuldiging van ondeskundige lekenpraat 
werd door de betreffende verzekeraar 'op de man' teruggespeeld. Meer daarover 'Uw geld en uw leven' en 
BIJLAGE 18. 

De auteur verklaarde aan alle redacties dat zijn dossiers voor de media epen ter inzage lagen. Na zijn open- 
baar gemaakte privé-relaas in 'Dossier 1850' kon de verzekeraar zich niet meer verschuilen achter zijn pri- 
vacy. Enkele verslaggevers hebben van deze door hem geboden inzage -mogelijkheid gebruik gemaakt. Zij 
namen zo kennis van een gedocumenteerd voorbeeld. Dat steeds vaker wordt herhaald en soms overtroffen 
in de trieste verklaringen van anderen. Zie BIJLAGE 3. 

Ook het argument tijdgebrek voor de omvangrijke research snijdt geen hout. Dit rapport geeft namelijk se- 
dert 1995 het resultaat van 30 jaar onderzoek op een presenteerblad voor de onderzoeksjournalist. 
Wat is dan wél de leden dat de media dit materiaal onbesproken laten? 

8.5.2 LOBBY 

Later bleek dat er inderdaad nog heel andere zaken spelen. 'Uw geld en uw leven' onthulde reeds de geheime 
beleidsnota (Zie een onderdeel daarvan in BIJLAGE 18). Met daarin ook hoe een verzekeraarlobby met be- 
hulp van enkele vertegenwoordigers van sommige media werd gevoerd. 'Dossier 1850' en dit rapport, ma- 
ken duidelijk dat deze tactiek nog steeds wordt toegepast. Waarbij welwillende verslaggevers/redactie - 
/medewerkers door deze groep assuradeuren aanvankelijk werden ingehuurd en vervolgens 'geprogram- 
meerd'. Om hun belangen richting publieke opinie en Politiek te ondersteunen. Niet direct zichtbaar voor 
collega's en publiek. Anderen melden dezelfde praktijk. Zo worden veel onthullingen tegengehouden. En 
wordt betere wetgeving voor medische onafhankelijkheid en tegen dubieuze schade -afhandeling gedwars- 
boomd. 

C. Bousardt van de Stichting Werkgroep 1970 en de auteur hebben een aantal contacten/gesprekken 
/opnamen met redacties en journalisten ervaren. Variërend van aanwezigheid met twijfelachtige bedoelingen. 



8. VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -132- 

of pogingen tot intimidatie (zie 8.5.8), tot directe ingreep in de journalistieke vrijheid door een superieur of 
een sponsor. 

Op die manier worden steeds weer andere gedupeerden geschaad. Voor nadere gegevens zie 'Dossier 1850' 
en BIJLAGE 4. 

8.5.3 NALATEN VAN WEERWOORD 

Verzekeraars wijzen klagers die publiciteit zoeken graag op de zogenaamde objectiviteit van de door hen 
ingeschakelde experts. Verder verwijzen ze naar hun favoriete klachtorganen en de Rechter. Van hun recht 
op weerwoord maken zij spaarzaam gebruik. Zij verschuilen zich daarbij achter de privacy van hun clië nten. 
Zwijgend afwachten blijkt ook in andere gevallen effectief om de voortgang van journalistieke activiteit en 
publicatie te frustreren. 

Uitingen van redacteuren en verslaggevers wijzen erop dat de media door intimidatie ervan worden weer- 
houden om op klachten over dubieuze schadezaken in te gaan. Of de samenhang in deze misstanden onbe- 
sproken te laten. Dit gebeurt rechtstreeks door verzekeraars zelf of indirect via een in stilte aangewezen jour- 
nalistieke collega of een ander 'medium' . Vaak brengen de betreffende verzekeraars redactie s en verslagge- 
vers al in onzekerheid door geen commentaar te willen geven. 

Gelukkig laat een enkele journalist en redactie zich nog steeds niet weerhouden om dan toch te public eren. 
Met verwijzing naar de vooraf geboden gelegenheid tot weerwoord en het afwijzend antwoord. Of het zwij- 
gend afwachten door de verzekeraar voor lief nemend. 

8.5.4 WEGLATEN EN OPKLEUREN 

Een voorbeeld van weglaten is de kop van het AD van 11 september 1997: Grote ontevredenheid notarissen 
en advocaten. Dat klinkt prettiger dan waar het artikel werkelijk over ging: Grote ontevredenheid over nota- 
rissen en advocaten. Voorbeelden als deze kan men dagelijks in koppen en nieuwssamenvattingen aantref- 
fen. 

Andere voorbeelden van weglaten: 

• Na de toch wel zeer onthullende publicaties in de Telegraaf over het IRM-rapport (BIJLAGE 10) werd geen enkele 
ingezonden br/efgepubliceerd. 

• Belangengroeperingen van gedupeerden niet noemen, of foutief vermelden en het contactadres weglaten. Omstre- 
dern klachtorgarnern die ten faveure van de verzekeraars blijken te werken worden daarentegen nog steeds wél met 
adres vermeld. 

• Reacties op radio- en tv-uitzendingen blijken door die redacties in het geheel niet aan de gedupeerdenorganisaties 
gezonden. Maar wél aan zogenaamde klachtorganisaties onder de dekmantel van de verzekeraars. 

• In de case van de auteur bleek alleen regionale omroep Ltv3 bereid om aan de hand van zijn (medische) dossiers het 
hele verhaal te brengen. De eerdere gepubliceerde en uitgezonden interviews lieten onregelmatigheden weg, die met 
bewijsstukken waren aangetoond. Van enkele andere geïnterviewde getuigen werd het relaas weggelaten. Bij de be- 
richtgeving over 'Dossier 1 850' werd vrijwel altijd de i nhoud weggelaten. 

• Een producer sprak verontschuldigend over zijn angst voor het terugfluiten van de uitzending door zijn opdrachtge- 
ver. 

• Over de onthullende tweede persconferentie, waarin de inleiding tot de eerste versie van dit rapport is overhandigd, 
is door de aanwezige pers niets gepubliceerd. 

• Schriftelijke reacties aan redacties door de Stichting Werkgroep 1970 op ingezonden anonieme brieven in dagbladen 
- met het verzoek om deze door te zenden - werden op één uitzondering na nooit door de geadresseerden ontvan- 
gen. 

• De tv-IKON maakte een promotionele uitzending ten behoeve van dr. Simon Knepper van de Uitvoeringsinstellingen 
op 26 september 2000. Daarin werd met geen woord gerept over diens gewraakte thuiskluswerk voor verzekeraar 
ING-Movir in de vorm van telefonische keuringen. 

Dit rapport bleef in de media tot heden toe volledig buiten elke berichtgeving. Datzelfde gebeurde met de 
videobanden van het tv- interview (BIJLAGE 19). Dat mocht niet worden uitgezonden. En bleef ook na toe- 
zending aan 7 nieuwsmedia onvermeld. 

Waar berichtgeving wél volgt, maar de verwijzing naar andere slachtojfers achterwege blijft ontstaat de 
suggestie, dat het een op zich staande uitzondering betreft. Dit beeld wordt versterkt door een gedupeerde 
patiënt, met opgedrongen pose, camera- of computertechniek , hulpkleuren, belichting en achtergrond, ziei- 
ge, obscure of querulantentrekjes aan te meten. 

Zie over de uitschakeling van 'Whistle Blowers' Hoofdstuk 9.6. 



8. VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -133- 

8.5.5 VERDRAAIEN EN VERVALSEN 

Berichtgeving met als suggestie, dat veel cliënten fraudeurs zijn is een vorm van verdraaien. Een vorm van 
via de publieke opinie intimideren van claimgerechtigden en gedupeerden die op grote schaal plaatsvindt. 

Fouten in een bericht komen soms voor en kunnen vervolgens altijd worden gecorrigeerd. Als een pertinente 
fout in een bericht ondanks dringend verzoek niet wordt gecorrigeerd geeft dat te cfenken. Zeker als de fout 
de omstreden commercieel sterke partij een handje helpt. Dat bleek bij het AD, cfat de ingezonden brief 
'WAO (2)' op 19 januari 1999 ondanks dringend verzoek om herstel niet corrigeerde. Hier volgt het slot van 
de aangeboden tekst, gevolgd door de vervalste tekst die door het AD werd geplaatst en ongecorrigeerd 
bleef. Het cursief en vet is bedoeld om de lezer in staat te stellen om snel de verschillen te zien: 
... En dat, als er niet wezenlijks verandert, later het moment komt dat Nederlanders massaal gaan weigeren hun (wette- 
lijk verplichte) arbeidsongeschiktheidspremies te betalen. En zelf gaan sparen. Ze weten dan bij ziekte en letsel wél 
waar ze aan toe zijn, hebben dan een reële kans op herstel, en vermijden de kans op gevolgletsel en onnodige financiële 
afhankelijkheid. 

... En dat, als er niet wezenlijks verandert, later het moment komt dat Nederlanders gaan weigeren hun wettelijk verplich- 
te arbeidsongeschiktheidspremies te betalen. En zichzelf verzekeren. Ze weten dan bij ziekte en letsel wél waar ze aan 
toe zijn. 

8.5.6 AANKONDIGING EN TIJD 

Voor zover er wél wordt uitgezonden wordt een uitzending soms op het laatste moment of een dag na uit- 
zending aangekondigd. Dat verhinderde dat een aantal kijkers op 24 april 1998 kennisnam van het schandali- 
ge gesol met de door een operatie geïnvalideerde Gijs van Eijk, met wiens medisch dossier werd gesjoemeld. 
Ook komt het voor dat de beschrijving van het uit te zenden onderwerp weinig overeenkomst vertoont met de 
in de programma- en dagbladen beschreven inhoud. Met een lagere kijk- en luisterdichtheid. De in het echte 
onderwerp wél geïnteresseerde luisteraar of kijker loopt op die manier de kans (een deel van) de uitzending 
te missen. 

Voorbeeld daarvan is de RVU-uitzending van 25 september 1995. De uitzendingen op 7 maart 1996 en 20 
januari 2003 begonnen eerder dan aangekondigd, zodat een aantal mensen 'in de lopende uitzending is ^- 
vallen' . En deze daardoor niet goed hebben kunnen volgen. 

8.5.7 WEGHALEN 

Na de onthulling op 7 maart 1996 in het VARA-tv-programma Zembla werd door de meeste andere media 
niet of nauwelijks aandacht hQ^ieed. Dit gebeurt bijna altijd na het blootleggen van misstanden bij grote or- 
ganisaties of machthebbers. Bijvoorbeeld ook na de besloten Tweede Kamerzitting, waarin 27 militairen 
verslag deden van hun ernstige chronische klachten na het gebruik van het preventief medicijn Lariam. 

Opvallend is ook het onmiddellijk na een eerste vermelding in de media verdwijnen van belangrijke berich- 
ten. Een voorbeeld daarvan is het bericht op een van de ochtend-nieuwsdiensten op 26 april 1996. Gemeld 
werd daarin, dat de toenmalige Staatssecretaris van Sociale Zaken van Linschoten maatregelen aankondigde 
naar aanleiding van klachten over keuringsartsen. En dat er duizenden nieuwe keuringsartsen nodig zijn. En 
dat jonge artsen zonder ervaring niet in aanmerking zouden komen. 

Dit bericht, of commentaar werd nergens elders gehoord en ook niet elders op tv of in de geschreven pers 
aangetroffen. 

8.5.8 'DAT MOETEN JULLIE NIET MEER DOEN' 

Ook in de tv-uitzendingen mag de volledige waarheid over de verzekeringspraktijk niet worden gezegd, on- 
der meer op straffe van het terugfluiten van de uitzending. Voorbeelden: 

1. Producer verontschuldigt zich bij het aanbieden van een nogal uitgedunde tv-opname: Was bang voor 
aanklacht wegens smaad Anders gaat uitzending niet door. 

2. Een producer vertelde dat aan de omroepdirectie na afloop uit de hoogste verzekeringskring te verstaan 
was gegeven, dat zij zich voortaan van dergelijke uitzendingen moesten onthoudea Met de woorden: 
'Dat moeten jullie niet meer doen, ' 

3. Het was inderdaad de enige uitzending in deze serie die stilzwijgend nooit herhaald werd. De kritische 
RVU-serie uitzendingen over onderwerpen als deze uit het seizoen 95-96 werd heruitgezonden gedurende 
de zomermaanden van 1996 en 1998. Navraag bij de omroep leerde ons dat de uitzending van 25 septem- 
ber 1995 in elk geval niet zou worden herhaald. 



8. VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -134- 

Van deze uitzending circuleren overigens wel een aantal videobanden ter illustratie van gewraakte verze- 
keringspraktijk. 

8.5.9 VERBOD OP UITZENDING 

Berichtgeving over de feitelijke praktijk in samenhang wordt door assuradeuren niet erg op prijs gesteld. 
Zoals het tv-interview op 5 september 1995, dat volgens de producer niet mocht worden uitgezonden. 
BIJLAGE 19 geeft de tekst van de video-opname. 

8.5.10 LIPPENDIENST? 

De kritische krantenlezer en tv-kijker kan zich zelf een oordeel vormen van de objectiviteit en volledigheid 
van datgene wat wél in de media doorkomt. 

Een voorbeeld is de Telegraaf die op 18 november 1995 op de voorpagina kopte met 'Zelfverminking voor uitkering'. Bij 
lezing bleek het om niet meer dan drie slachtoffers te gaan. Waarbij de lezer geen enkele controle op de juistheid of de 
aannemelijkheid werd gegeven. Dit bericht volgde op een conferentie voor de verzekeraars over een gezondheidsfrau- 
de-rapport van Schalke & Partners. En passant werd in het artikel gesteld dat 10% van de claims frauduleus zou zijn. 
Rugklachten en whiplash bovenaan. Dit werd evenmin gestaafd. In het voor patiënten intimiderende artikel geen woord 
over de benadeling van te goeder trouw verzekerden. Die hun uitkering door hun verzekeraars gedwarsboomd zien. 
Soortgelijke berichten worden door verzekeraars en hun adviseurs ongeveer tweemaal per jaar groot in de 
publiciteit gebracht. Meestal zonder commentaar en foUow-up. Deze strategie doet denken aan wat een straf- 
rechtadvocaat witwassen van informatie noemt: Men verzint en brengt een oncontroleerbare opzienbarende 
nieuwsuiting. Onder de media is er meestal wel één die het verhaal brengt. Meestal komt er niet eens kritiek, 
of die wordt niet gepubliceerd. Zelden ontstaat er een rel over. Als er dan al gerectificeerd wordt doet men 
dat dan juist heel klein, liefst onder op een binnenpagina. Intussen heeft het gecreëerde valse beeld zich in de 
hoofden van mensen genesteld. 

8.5.11 HET LAATSTE WOORD 

Interviews en publicatie s met gedupeerden trekken vaak de aandacht met een krasse kop, die lijkt te wijzen 
op een stellingname voor het slachtoffer. Kijkt men naar de slotalinea, dan blijkt die te vaak ten deel te vallen 
aan de sterkste partij. 'Op de man/vrouw spelend' ten gunste van de verzekeraar in kwestie. Een terloopse 
sneer naar de gedupeerde, met een van de suggesties uit BIJLAGE 6, is het journalistieke recept voor een 
soort goedkoop eindvonnis. Dat in plaats van de kwestie zelf in de hoofden van de lezende of kijkende leken 
blijft hangen. Waarmee de getuigende terecht claimende gedupeerde als op zich staande dubieuze pechvogel 
in een querulantenhokje wordt opgeborgen. Opdat de lezer/kijker zich in elk geval geen zorgen zal maken 
mogelijk morgen in hetzelfde wespennest te raken. 

8.5.12 SUGGESTIEVE BERICHTENSTROOM 

Ook zonder 'hete adem' van assuradeuren staan de media onder grote tijddruk. Met kans op onzuivere of 
onvolledige publiciteit. 

Steeds meer bevestigen gezondheidsassuradeuren de indruk dat zij er een bewuste tactiek op na houden. Om 
via de media een niet gestaafde en suggestieve berichtenstroom over het publiek uit te strooien. Waardoor 
het grote publiek een onjuist beeld van de werkelijkheid krijgt of houdt. 

Zo de periodiek herhaalde suggestieve berichtenstroom over verzekeringsfraudeurs. Rond het jaar 1995 vol- 
gen met regelmaat suggestieve berichten met halve waarheden en hele leugens over zogenaamd nieuwe (be- 
roeps)ziekten of letsels. Met niet gestaafde verdachtmakingen aan het adres van degenen die aan de geschets- 
te aandoening, of aan de gevolgen van het genoemde letsel lijden. Daarbij worden gretig verzekeraarvriende- 
lijke deskundigen naar voren geschoven, die het blijkbaar met hun beroepscode of met de waarheid niet zo 
nauw nemen. Onder andere whiplash werd zo met succes in de taboesfeer gebracht. Ook volgen frequent 
berichten over de noodzaak, de werkwijze en de resultaten van het werk van Detectives. Waarmee het beeld 
van grootschalige verzekeringsfraude werd gesuggereerd. 
Voor nadere details zie BIJLAGEN 4 en 14. 

Voorbeeld wat wij in dit verband onder ogen kregen was het artikel van Janny Groen in de Volkskrant van 8 
oktober 1996. Een paar gegevens daaruit: 

• De titel luidt 'M eer welvaart meer whiplash'. 

• Patiënt Odo van Straaten komt aan het woord. Zij is na 7 jaar met hulp van een USA-Instituut voor 95% genezen. Ze 
heeft alleen een geluidsneurose en kan weinig meer aan haar hoofd hebben. 

• Zij vindt de leden van een van de patiëntenverenigingen maar klagers . 

• Zij wil een vereniging oprichten van genezen patiënten. 



8. VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -135- 

• Zij plaatste een advertentie met een oproep en verbaasde zich dat er niemand reageert, maar weet toch het ant- 
woord: 'Kennelijk willen ex-patiënten niet herinnerd worden aan die zwarte bladzijde in hun leven'. 

• Dr. D. van der Kwaak, medisch adviseur van Nationale Nederlanden, beweert met oncontroleerbare cijfers dat het 
einde van de verzekerbaarheid van whiplash snel in zicht komt En geeft een overzicht van de whiplash-gevoeligheid 
in de wereld. Aan de hand van oncontroleerbaar woordgegoochel komt de conclusie: ons land staat eenzaam aan de 
kop. 

• Prof. W. Everaerd, Hoogleraar Klinische Psychologie van de Universiteit van Amsterdam doet er een schepje boven- 
op. En ziet onder meer een verband tussen ons sociaal stelsel en allerlei modeziekten als ME en whiplash. En omdat 
volgens een instituut ons pijngeheugen vurig verlangt naar een verklaring. En whiplash daarvoor wel geschikt zou 
zijn. 

• Tenslotte bevat de tekening de onjuiste suggestie dat voor een whiplash auto's nodig zijn, en nog wel twee. 

De suggestieve berichtgeving rond ernstig zieken en slachtoffers van zwaar letsel duurt inmiddels onvermin- 
derd voort. 

Het recept wordt kennelijk samengesteld uit een keuze uit onder meer de volgende ingrediënten: begin meteen sugges- 
tieve titel, begin met de onwaarheid dat het een vroeger nooit bestaande welvaarts- of modeziel^te is, met de ruimhartige 
onwaarheid dat deze patiënten na vele jaren nu erkend worden, zorg voor een onvolledig beeld, poneer onbewezen 
stellingen, zorg voor verwarring, bijvoorbeeld door deskundigen van verschillende achtergrond en 'bloedgroep' en termi- 
nologie met elkaar te laten discussiëren, haal er oncontroleerbare zogenaamde verdwenen modeziektes in andere lan- 
den en tijdperken bij, toon wonderbaarlijke alternatieve therapeuten en genezingen, etaleer uitzonderlijke patiënten die 
op heldhaftige wijze weer aan het werk gingen en hoe gelukkig ze inmiddels al zijn, als voorbeeld voor die meer dan 
honderdduizend anderen, zet patiënten en begeleiders met suggestieve vragen op het verkeerde been, houd het beeld 
incompleet, en klaag dat het uit hand loopt met de kosten. 

Daarbij is de verleiding blijkbaar nauwelijks te weerstaan om foto's en tv-beelden van slachtoffers te drama- 
tiseren. Patiëntenverzekering-slachtoffers zijn gemakkelijk te manipuleren. Als ze al in de gaten hebben 
welk spel er wordt gespeeld, ze zijn meestal niet in staat om weerstand te bieden. Nieuwsberichtgeving neigt 
steeds vaker tot vormen van voyeurisme. Op zoek naar smeuïge emoties voor lees- en kijkdichtheid, waarbij 
de juiste weergave van de kwestie afbreuk wordt gedaan. Op de lezer en kijker wordt dan soms bovendien 
een suggestie overgebracht, dat er met de gedupeerde iets niet klopt. Dit is niet alleen in het nadeel van het 
slachtoffer maar ook van de gehele patiëntengroep omdat die met de gedupeerde wordt geassocieerd. Op die 
manier worden bovendien andere gedupeerden ontmoedigd om in de publiciteit te treden. 

8.5.13 VERDWIJNEN VAN STUKKEN 

Na de persconferentie op 29 augustus 1995 mist de Stichting Werkgroep 1970 het aan de aanwezige journa- 
listen ter inzage gegeven exemplaar van 'Uw geld en uw leven' . Ook na navraag wordt het nooit terugont- 
vangen. Het exemplaar rapport dat de Stichting op 11 november 1996 aan de Hoofdredactie van de Volks- 
krant ter inzage zond - met verzoek om terugzending - werd evenmin geretourneerd. 

8.5.14 RISICO VAN ONEERLIJKE SUGGESTIES 

Wie door deze intimidatie in mediaberichten wordt getroffen moet meestal in de verdediging. En is kansloos. 
Want het gesuggereerde beeld heeft zich in hoofden van mensen genesteld. 

Een voorbeeld van dubieuze berichtgeving uit een andere sfeer is de 'onthulling' door de Telegraaf over de milieu- 
actievoerder. Die op legale wijze toestemming vroeg om op Schiphol ballonnen te mogen oplaten. Het bericht meldde 
dat de actievoerder in een AlVD-archief voorkwam als ooit verdacht zijnde van terreur. Met de suggestie dat het vlieg- 
verkeer nu niet meer veilig zou zijn. Aan de vraag of de AIVD hier wellicht belang bij had (het bewust 'lekken' van infor- 
matie) ging men voorbij. 

'Op langere termijn helpt deze vorm van berichtgeving zichzelf om zeep...' Aldus Prof. Dr. A. van der Mei- 
den, communicatiedeskundige, in Radio 1 op 19 oktober 1996. '... Eigenlijk zou de voorzitter van de Neder- 
landse Vereniging van Journalisten hiervoor de microfoon moeten zitten. Het recept van dit soort journalis- 
tiek is heel simpel: 1. je begint met halve suggestieve waarheden (de actievoerder was al eerder verdacht); 2. 
je pleegt contaminatie (er komt een actie op Schiphol); 3. je past de complottheorie toe (we moeten uitkij- 
ken: hij gaat het wéér doen); 4. gebruik emotie (verschrikkelijk toch dat neef Gerard niet eens naar de begra- 
fenis van tante Mathilde in New York kan). 

Op langere termijn valt het medium dat zich hiervan bedient in eigen zwaard. Het loopt uit op een soort van 
sensationele suïcide. Omdat men door het verslavende karakter van dit soort journalistiek steeds meer van dit 
soort gif moet toedienen brengt men deze suggestieve berichtgeving vanzelf om zeep.' 

Inmiddels blijkt steeds vaker angst voor de media. Bijvoorbeeld bij de oprichting van de Vereniging van 
Slachtoffers van Politie en Justitie, 20 januari 1997. De vereniging behartigde kortstondig de belangen van 



8. VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -136- 

mensen die om allerlei redenen de dupe zijn geworden van Politie en Justitie . Sommigen van hen durven niet 
te verschijnen of te praten uit angst voor de media. 

8.5.15 OMBUDSMANNEN 

Ook kranten hebben Ombudsmannen aangesteld. Wie klachten heeft over de redactionele hhoud van de 
krant kan zich tot deze afdeling wenden. De dagbladpers meent, dat met dit instituut het aantal klachten bij 
de Raad van Journalistiek zou worden teruggedrongen. Het effect van deze ombudsmannen zal weinig ver- 
schillen met dat bij andere klachtorganen uit eigen kring. Zie Hoofdstuk 7. 

Het wachten is daarom op bijvoorbeeld een Ombudsman die zich écht gaat buigen over klachten. Zoals over 
het weglaten van belangrijk aangeboden nieuws, of het ongecorrigeerd laten van verdraaide informatie. 

8.6 ILLUSIE BEVESTIGD 

Door kritisch rondkijken en toeval kregen wij het in handen. Na alle twijfel: Voor wie gelooft in de vrijheid 
van meningsuiting is het boek 'De Medialeugen' van Colette Braeckman, e.a. een schok. Het bevestigt een 
aantal feiten die hiervoor in dit rapport en in dit hoofdstuk zijn gepresenteerd en voegt ook informatie toe. 
Ook Prof. J. Groebel, hoogleraar Massacommunicatie aan de UvA besprak op 23 januari 1997 deze media - 
praktijk in de IKON- tv uitzending 'Kenmerk'. 
Enkele gegevens uit 'De Medialeugen': 

• 'Datdemassamediavrijenonafhankelijkvandemachtkunnenopererenkloptniet...' 

De nieuwsvoorziening wordt voornamelijk bepaald door een gestadig slinkende groep media-eigenaren en pers- 
agentschappen die overheden en grote ondernemingen als hun voornaamste broodheren graag van dienst zijn. Zo 
niet, dan worden zij gepasseerd ten gunste van hun concurrenten. 

• Adverteerders blijken als belangrijkste financiers van commerciële nieuwsmedia een belangrijke macht 

• Voor onafhankelijke zelfstandige veldresearch door journalisten is nauwelijks nog tijd en geld. Het 'Hilton-effect'b'mdt 
verslaggevers aan het pluche en het eigen bureau alwaar de informatie hapklaar via moderne technieken wordt aan- 
gereikt. De verslaggever die nog zelf op pad gaat komt spoedig in conflict met de gepropageerde werkelijkheid. De 
reporter die zich daaraan niet conformeert kan zijn of haar biezen pakken. 

• De meeste journalisten koesteren de status en de privileges van hun beroep en prefereren daarom concessies: zwij- 
gen, schipperen en liegen. 

• Reporters die niet anders dan de waarheid zoeken worden levenslang geboycot, al dan niet gepaard gaand met 
ongecontroleerde verdachtmakingen banden te hebben met dubieuze groepen. Zij worden vervolgens met gebruik- 
making van de mythe van het complot, met invallen of arrestatie gefrustreerd, of erger. 

• Een deel van de berichten gaat zelfs zonder journalistieke tussenkomst rechtstreeks van de bron (bedrijf, regering, 
politie) naar de drukkerij of de omroep. 

• Per saldo wordt het overgrote deel van de nieuwsuitingen gewijd aan politieke en economische machten, respectie- 
velijk gevuld met vooraanstaande personen uit die kringen. Zij die voor dezen een bedreiging vormen worden op 
suggestief/emotionele wijze in een dubieus licht geplaatst Soms worden zij niet eens geraadpleegd, maar zorgen 
gezagsdragers er voor des te meer ongecontroleerd over hen te spreken en te schrijven. Zo wordt de heersende elite 
bevoordeeld. 

• De selectie uit de informatiestroom wordt grotendeels door performatieve/commerciële criteria bepaald. Wie en wat 
niet binnen de door de ideologische consensus geconstrueerde werkelijkheid valt wordt niet serieus behandeld of 
krijgt simpelweg geen toegang tot de media (bron o.a. Stuart Hall.). Aldus zijn de media per definitie politieke instru- 
menten en journalisten, op een enkele uitzondering na, willoze bijwagens van de heersende elite'. De bandbreedte 
van het concensusplatvorm wordt kleiner. Steeds meer groepen passen daar niet meer in en worden aldus naar de 
rand van de samenleving geschoven. 

• Voorde mening van individuen en groepen is nauwelijks ruimte. Voor zover daar nog aandacht voor is wordt er sterk 
geüniformeerd en gesimplificeerd. Ritzer spreekt van McDonaldisering. 

• Het persoonlijke wordt bewust gezocht: 'Emotie-tv' en 'mannetjesmakerij'. 

• 'Sommige onderwerpen zijn onbespreekbaar, talloze misstanden worden gewoon 'geen nieuws' bevonden, afwijken- 
de zienswijzen worden gemarginaliseerd'. 

• De werkelijkheid moet steeds vaker het veld ruimen voor enscenering van kunstmatige reportages. Het komt regel- 
matig voor dat met fictieve of gemanipuleerde bronnen en (computer)montagebeelden een onbestaande werkelijk- 
heid wordt gecreëerd: Men spreekt van Nepnieuws en Canards. Overheden en andere sterke partijen uit de samen- 
leving blijken zich daarvan te bedienen. Ontdekte mediamissers worden uiterst klein of helemaal niet gecorrigeerd. 

• Het komt regelmatig voor dat de politiek of het grootbedrijf bij redacties rechtstreeks, of via hun directie, bepaalt dat 
er niet gepubliceerd of uitgezonden wordt 

8.7 BOEKDISTRIBUTIE 

Voor degenen die zich zelf willen voorbereiden op het openbaar maken van hun wederwaardigheden volgen 
nu praktijkervaringen. 



8. VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -137- 

8.7.1 DIRECTE VERKOOP 

De betaling van een exemplaar van 'Dossier 1850' wordt gevolgd door de ontvangst van de overschrijving. 
De verzendfrequentie van betalingsafschriften is wekelijks. De rechtsvoorganger van het UWV, meldde dat 
enkele pogingen om 'Dossier 1850' per Postbank te betalen in het geheel niet zijn geslaagd. Eerst na een 
nieuwe poging volgde bankafschrift met betaling, waarna verzending heeft plaatsgevonden. Dergelijke 
klachten heeft de auteur/uitgever van meer bestellers gehad. Een onbekend aantal mensen zal om die reden 
niet in het bezit van 'Dossier 1850' zijn gekomen. Daarom gebruikten sommige bestellers de betaling van 
contant geld in enveloppe als alternatief voor snelheid en zekerheid. Dit bleek goed te werken. Dit in navol- 
ging van enkele bibliotheken, aan wie de betaling langs bancaire weg werd geweigerd. In dat jaar was de 
Rabobank tevens bibliotheeksponsor. 

8.7.2 LEVERING AAN BIBLIOTHEKEN 

De budgetten van bibliotheken zijn sterk gereduceerd, z)dat sponsoring nodig is geworden om het hoofd 
boven water te houden. Sponsor was onder andere Rabobank-Interpolis. Onderstaande gebeurtenissen heb- 
ben de levering van 'Dossier 1850' aan bibliotheken verstoord: 

1. De centraal opgestelde boeksamenvatting bleek onjuist te zijn: Meldde een goede afloop. Eerst na drie- 
voudig bezwaar en opschorting van de levering - maanden later - bleken er correctie -recensies gedistribu- 
eerd. Toch blijkt de foute recensie nog te circulerea 

2. De distributie via de landelijke Bibliotheekcentrale liep stroef. Dit hield mogelijk verband met de onjuiste 
recensie. Dit in contrast met bijvoorbeeld de rapporten van de parlementaire enquêtes die al na twee 
maanden in de bibliotheken liggea Er bleek meer: 

3. Twee bibliotheken meldden dat de Rabobank de betaling van 'Dossier 1850' aan de Fosthank frustreerde. 
Nadat deze daartegen bezwaar hadden gemaakt werden zogenoemde 'technische problemen' aldaar 
overwonnea Mogelijk hebben deze of andere problemen ook in andere bibliotheken gespeeld. 

4. De betaling door andere bibliotheken duurde meestal enkele maandea De bibliothecaresse uit R. schreef 
de auteur, betuigde haar deelneming en excuses, en sloot ten einde raad een privé -betaalopdracht in, on- 
dat betaling van 'Dossier 1850' via haar bibliotheek na meer dan twee maanden nog steeds op te veel 
'moeilijkheden' stuitte. 

5. Een Friese briefschrijfster meldde dat haar aanvraag via de Koninklijke Bibliotheek gedurende 3 maan- 
den onsuccesvol was. Terwijl 'Dossier 1850' daar als eerste was opgenomea Nog eens 2 maanden later 
had de bibliotheek in die plaats het boek maar zélf aangeschaft. 

6. De Nederlandse Bibliotheekdienst bleek ondanks de publiciteit niet bereid 'Dossier 1850' in het bulletin 
'Media -Nieuws' op te nemea 

7. De Provinciale Bibliotheek Centrales waren ondanks de publiciteit, evenmin bereid 'Dossier 1850' in hun 
mailing op te nemea Een vreemde zaak. Want dit gebeurt wél bij de reguliere uitgevers, en wel zelfs 
voorafgaand aan het verschijnea Uitzondering was de provincie Noord-B rabant. Die had de aankondi- 
gingsberichten van 'Dossier 1850' geruime tijd voor verschijnen aan de landelijke Centrale verzonden 

8. Veel bibliotheken weigerden decentraal aan te schaffen en verwezen daarbij naar de reguliere procedure, 
geïnitieerd door de centraal-landelijke aanschaf-informatie. Anderzijds gebruikten sommige provinciale 
centrales even stellig het tegenovergestelde argument: Dat elke bibliotheek vestiging juist autonoom be- 
slist over aanschaf. Een woordvoerster van een van de noordelijke provinciale bibliotheekcentrales ver- 
heelde niet dat er door haar dienst, zowel telefonisch als schriftelijk 'aanvullende sturing mogelijk is'. 
Op het wel of niet door de aangesloten bibliotheken aanschaffen van boeken. 

Ook de distributie van de tiende druk van dit rapport werd op 1 1 april 1997 bij de recensie door de landelijke 
Stichting Nederlandse Bibliotheek Dienst tegengehouden. Met als motief "te specialistisch". Na bezwaar 
volgde excuus, maar geen correctie. En werd de uitgever vervolgens verwezen naar een mailingservice, te- 
gen betaling. 
Gelukkig dacht ook hier de Provinciale Bibliotheek Dienst Noord-Brabant er anders over. 

Het is gissen hoeveel andere Nederlandse boeken of rapporten op soortgelijke wijze buiten het Nederlandse 
bibliotheken blijven. De vrije verspreiding van het gedachtengoed van mensen is daarmee in het gpding. 
Mensen die het rapport willen lezen zonder het zelf te moeten aanschaffen, wordt die mogelijkheid dus ont- 
nomen. Voor veel gedupeerden met financiële beperkingen was het daarom vrijwel onmogelijk, om 'Dossier 
1850' te lezea De auteur heeft het daarom sinds november 2005 met het rapport gratis op internet gezet 



8. VRIJHEID VAN MEDIA-UITING EN INFORMATIE -138- 

8.7.3 BESTELLINGEN VIA BOEKHANDELS 

Veel consumenten hoorden bij de bestelling van de betreffende boekhandels dat deze enige tijd nodig zou 
hebben alvorens te kunnen uitleveren. Vervolgens bleek dat de bestelling, zonder verder bericht niet werd 
uitgevoerd. Zonder dat de auteur, tevens uitgever, iets van die boekhandels hoorde. 

Verschillende andere boekhandels zonden een bankcheque, die twee Rabobanken weigerden te verzilveren, 
ondanks dat de auteur zich met paspoort en Postbankgiromaatpas legitimeerde. Eerst zou hij lid moeten wor- 
den. Dat ging de auteur te ver. Gevolg was dat hij ook later door boekhandels toegezonden bankcheques 
eerst moest retourneren met ook hier verzoek om contante betaling per post. 

'Obstructie' door de bank(en), zo typeerde een verslaggeefster. Zo is een onbekend aantal geïnteresseerden 
de toegang tot 'Dossier 1850' belemmerd. 



9 HOE GEDUPEERDEN WORDEN UITGESCHAKELD 

"Eén kort telefonisch onderhoud maakt meteen duidelijk dat Joop Vontsteen een amateur is 
en behoorlijk warhoofdig ook. " 

(Volkskrant van 14 september 1996 over de man 

die overspoeld werd door telefoontjes nadat hij een 

Landelijk Meldpunt Verzekeringsgedupeerden had geopend) 

"Door de kwestie wel bij de Judobond en niet bij Justitie aan de kaak stellen is de actie van 
de drie wereldkampioenen helaas gedegradeerd tot een ongepaste vorm van karektermoord 
en het op wraakzuchtige wijze vereffenen van oude rekeningen. " 

(Jan Boelhouwer, toen nog docent psychologie op 2 maart 1996 naar aanleiding van 

de topjudoka's die hun trainer-coach beschuldigden van seksuele handelingen die, 

indien bewezen, strafbaar zouden zijn. In juli 1997 achtte de Rechter dit bewezen) 

"... Ik wil de Gedupeerden adviseren niet in Opstand te komen, maar rustig de volgende 
Keuring en de Rechter af te wachten. ..." 

(vrij naar toenmalig minister Jozias Van Aartsen op 1 oktober 2000) 

Waarom praten zo weinig gedupeerde patiënten? Waarom verenigen gedupeerden zich zo weinig of in het 
geheel niet? En als ze dat wel doen, welke mechanismen blijken hun gebundelde krachtsinspanning te door- 
kruisen. Hoe staan ze erkenning, genoegdoening en opheffing van misstanden in de weg? 

9.1 WAAROM DE MEESTE GEDUPEERDEN ZWIJGEN 

Slachtoffers wille n het liefste zwijgen. Daar zijn een aantal redenen voor: 

• Je kunt geen slachtoffer zijn als de daders bij gebrek aan erkend bewijs vrij rondlopea En lucratieve 
(top)posities bekleden in de medische, verzekerings-, justitiële en politieke wereld. 

• Familie, vrienden en bekenden, de media willen er na een of twee keer praten niet meer over horea Het is 
immers voorbij, en er is grotere ellende op de wereld, zo is de redenering. 

• Onlangs zagen wij een overspannen en ontslagen manager strak in het pak door de supermarkt snellen, 
niemand zag hij. Contact met ieder mijdend. Zo snel mogelijk langs de kassa in zijn vérweggeparkeerde 
2e hands auto . 

• "Anno 1999 zijn er nog steeds wao-ers die 's morgens vroeg met een broodtrommel onder de arm van 
huis weggaan en 's avonds pas weer terugkomen. Uit angst om door de buurt bestempeld te worden als 
wao-er" (WAO WSW advies in Den Bosch, 5 februari 1999). 

• Zie voor meer redenen BIJLAGE 13. 

Oproepen in de media aan slachtoffers om zich te melden leveren dan ook zelden respons van betekenis op. 
Gedupeerde J. Vontsteen, die een meldpunt voor klachten over alle soorten verzekeringen q^richtte werd 
evenwel overstelpt met reacties en dossiers. We moeten bedenken dat het hier klachten betreft van alle mo- 
gelijke soorten verzekeringen. 

Waarom reacties op andere oproepen te vaak geen follow-up krijgen later meer. 

Gedupeerden die na publiciteit met elkaar contact krijgen vormen soms een groep, waarvan de leden elkaar 
door herkenning en erkenning steun geven. Meestal blijft het daarbij. Omdat de initiatiefnemers-patiënten 
fysieke en psychische beperkingen hebben. Ze hebben door het afhouden of afwijzen van hun aanspraken 
ook een financieel probleem. Zo zijn ze vaak dubbel beperkt in hun mogelijkheden om te reizen en commu- 
niceren. 

Namens 800 siiconenslachtoffers schrijft Hilde Ho ff op 6 december 1993 aan de toenmalig Staatssecretaris van Volks- 
gezondfieid ornder meer: Aangezien de meeste vrouwen te ziek zijn om met spandoeken op het Binnenhof te komen 
staan, moet het dan maar op deze wijze. 

Wil een vereniging effectief tot bloei komen dan is voldoende gelegenheid voor mobiliteit, om te correspon- 
deren, te ontmoeten en om te telefoneren essentieel. En daar ontbreekt het meestal al aan. Zoals in voorgaand 
hoofdstuk is uiteengezet biedt de gang naar de media weinig perspectief. 

Over niet-toegestane afluister- en camerapraktijken is nog weinig bekend. Het eerste wordt van diverse kan- 
ten gemeld, het laatste is bewezen. Bedreiging wordt door een aantal actieve patiëntgedupeerden gpmeld 
maar is moeilijk te bewijzen. In het RTL4-interview op 12 februari 1997 vertelde een gemaskerde huur- 



9. HOE GEDUPEERDEN WORDEN UITGESCHAKELD -140- 

moordenaar in opdracht te werken van grote organisaties en machtspersonen. De waarheid of een canard 
(gefingeerd relaas)? 

Vast staat dat het voor gedupeerde verzekeringslachtoffers geen pretje is om naar buiten te treden. Waarom 
komen groepen niet tot leven of verliezen ze hun vitaliteit? Door onderlinge verschillen in aard, gebrek aan 
inzicht in de verzekeraar, verschillen in stadium van het afscheepproces waarin patië nten zich bevinden, hun 
verwachtingspatroon, gebrek aan ervaring met de media, gebrek aan geld en energie, en infiltratie. Waar 
belangenverenigingen van gedupeerden ontstaan, volgt meestal infiltratie door personen en organisaties met 
commerciële of dubieuzer bedoelingen. Waarna een onbevangen uitwisseling onder de slachtoffers wordt 
doorkruist. Inclusief een effectieve verdere binding en activiteiten. 

Het is een komen en gaan van nieuwe groepen. De differentiatie in gedupeerdengroepen is groot. Dat maakt 
het voor nieuwe gedupeerden extra lastig om tot een gefundeerde keuze te komen. 

In ons land bestaan alleen al enkele honderden patiëntenverenigingen waarvan een onbekend deel ook gp- 
confronteerd wordt met klachten over schade door assuradeuren. Verder blijken nog een aantal verenigingen 
zich bezig te houden met ongevalslachtoffers. Zodra zij niet (meer) geheel onafhankelijk zijn en commerci- 
eel of door de tegenpartij (gesponsord) opereren neemt (het effect van) hun activiteiten af. 

9.2 WIE (LAAT) SPREEKT IS VERDACHT 

Het afscheepproces van slachtoffers duurt al snel een reeks van jaren. Wie het dan nog waagt om te gaan 
praten heeft nog minder kans. Sommige experts typeren de dan gedane uitspraken bijvoorbeeld als 'hervon- 
den herinneringen' . Anderen weigeren te geloven dat je dat allemaal kunt verzinnen, temeer omdat sommige 
details uit verklaringen exact blijken te kloppen. Weer anderen ondersteunen dit door aan te geven dat ieder- 
een met enige moeite op ontspannen bewustzijnsniveau complete scènes uit ver vervlogen jaren blijkt te 
kunnen reconstrueren. Niet waar, zeggen weer andere psychiaters. Ze beweren dat gedeeltelijk foute herinne- 
ringen aantonen dat alles op waanvoorstellingen berust, want een meervoudige persoonlijkheidsstoornis be- 
staat volgens hen niet. 

Op die wijze hebben de Rechters vaak het nakijken. En wordt Wiesenthal af en toe door het slijk gehaald, 
worden anderen voorlopig voor onbetrouwbare fantasten met crimineel verleden uitgemaakt. En kunnen we 
slachtoffers van deze vergrijpen er niet genoeg op wijzen zich honderdmaal te bedenken. Alvorens zich in 
verenigingsverband te manifesteren of de gang naar de Rechter te maken. 

9.3 HOE GEGEVENS VAN SPREKENDE SLACHTOFFERS VERDWIJNEN 

Ondanks de vele drempels komen nog steeds patiëntgedupeerden via de media met hun verhaal naar voren. 
Zie BIJLAGE 3 en 9. Om volgende redenen blijken hun gegevens evenwel vrijwel nooit tot effectieve actie 
of correcties te leiden: 

• Telefonistes, producers, redacties en journalisten weten soms niet wat zij met reacties aan moeten. Er zou 
ook in de verwerking van de reacties iets mis kunnen gaaa Het gaat er immers primair om dat de media - 
uiting tot tevredenheid wordt neergezet Als de follow-up vervolgens doodloopt blijkt dat niet naar buiten, 
en dat zal assuradeuren waarover geklaagd wordt niet onwelgevallig zijn. 

• Redacties zelf zijn niet toegerust of niet voldoende geïnteresseerd om uitgebreid op reacties in te gaan 

• Reacties die wel worden doorgeleid gaan naar het verkeerde adres. Media sturen klagers bijvoorbeeld 
steevast door naar Stichting de Ombudsman of de omstreden Ombudsman en Klachtinstituut Schadever- 
zekering. Of ze worden 'zo maar' toegewezen aan een specifieke belangengroepering. Zo vermeldde Ra- 
dio Argos in de uitzending van 23 februari 1996 wél de naam van een verzekeringsplatvorm (in feite de 
aangeklaagde verzekeraars zélf). Maar niet die van een groep arbeidsongeschiktheidsverzekeringsgedu- 
peerdea 

• Slachtoffergroepen hebben er moeite mee om onderling gegevens uit te wisselea Zij moeten zorgvuldig 
omgaan met de privacy van gedupeerden, kampen met hun gezondheid en met gebrek aan middelen Ze 
zijn na hun persoonlijke soms traumatische ervaringen wantrouwend, waardoor zij maar met moeite be- 
reid en in staat zijn om de krachten te bundelea En waar dat al lukt is dat meestal maar tijdelijk. 

9.4 HOE GEDUPEERDEN EN BELANGENGROEPEN WORDEN 
UITGESCHAKELD 

Belangengroepen en gedupeerden putten kracht uit hun gedrevenheid vanwege het hen aangedane onrecht. 
Ze worden echter voortdurend geremd door hun financiële en gezondheidsbeperkingen. Psychisch vertonen 



9. HOE GEDUPEERDEN WORDEN UITGESCHAKELD -141 - 

ze vaak tekenen van trauma, zich ondermeer uitend in wantrouwen en een terughoudendheid om samen iets 
te ondernemen en dit vol te houdea 

Ondanks hun beperkingen slagen ze soms in hun verzet tegen de gewraakte praktijken. Dan volgen tegenac- 
ties van de betreffende assuradeur(en) en daarmee geassocieerde dienstverleners en belangenbehartigers 
(Hoofdstuk 7). Er zijn immers grote schadesommen in het geding. 

Hieronder een overzicht van de praktijken die openbaarmaking van gegevens en discussies over misstanden 
doorkruisen. Met () aangeduide onbewezen praktijken zijn nog niet bewezen, daarover bestaan deels sterke 
aanwijzingen: 

• Laat de media aanvankelijk volop aandacht geven, reageer weinig of niet 

• Oefen in internetplatforms invloed uit door vraagstellers en klagers op het verkeerde been te zetten of 
intimiderend te antwoorden. 

• Probeer de klagers de schuld in de schoenen te schuivea Zie de voorbeelden in BIJLAGE 6. 

• Sabel betrokkene neer als ondeskundig (Voorbeeld: Volkskrant tegenover Vontsteen, 14 september 
1996). 

• Breng betrokkenen persoonlijk zo zwaar mogelijk in diskrediet Verklaar vervolgens hun feiten en visies 
'besmet' . 

• Bestempel ze tot querulant en zielig. 

• Bevorder het 'jojo-effect'. Zie 'Dossier 1850', pagina 118 (). 

• Ontkea Of leg de beschuldigingen terzijde. 

• Oefen invloed of druk uit op media om de klachten van belanghebbende(n) dood te zwijgea Of als dat 
niet lukt, dan in ieder geval slechts een deel van het relaas te brengen Of breng de kwestie zo klein moge- 
lijk of als een op zich staand geval Liefst op een onopvallende plaats. Of onaangekondigd, dan wel op 
een eerder tijdstip dan de media -aankondiging. Zie Hoofdstuk 8. 

• Zeg dat er in verhouding tot de totale klandizie te weinig klachten zijn, dat het om een zeer kleine fractie 
uitzonderingen gaat (voorbeeld: de reactie van de Rabobank op gedupeerde ondernemers, en beleggings- 
gedupeerden in een aantal Nederlandse vestigingen) . 

• Laat vervolgberichten of ingezonden brieven uit het eerder publicerend medium houdea 

• Bevestig de ontvangst van de klachten (zeg eventueel onderzoek toe) en laat nooit meer iets horen 

• Zorg ervoor de klachten niet ontvankelijk zijn. Zeg dat de bevoegdheid ontbreekt. Bevorder dat er meer- 
dere klachtbehandelende organen worden ingeschakeld. Creëer nieuwe/verwante klachtorganen, en zorg 
voor ingewikkelde klachtprocedures. Bevorder vertragingea 

Deze tactieken worden succesvol toegepast in klacht- en tuchtrechtspraakorganen. Zo wordt cfe klager 
murw gemaakt. Of door gebrek aan middelen en energie van verder verhaal gaat afziea Juridische proce- 
dures worden lastiger. Want mede door de eerdere (klacht)procedures is het dossier al onontwarbaar ^- 
groeid (Zie BULAGE 17). 

• Ga de klacht wel onderzoekea Mat vervolgens betrokkene(n) af met maanden of jarenlange diepgravende 
polemieken over procedures, competenties en onbelangrijke details, en zorg dat de hoofdklachten buiten 
beschouwing büjvea Zie ook Hoofdstuk 7 en BIJLAGE 17. 

• Luister telefoon af, film of fotografeer gedupeerde(n). Schuil achter gedragscode(s). Detectives en ande- 
ren. Intimideer juist openlijk met het gebruik van registratiemethodea Voorbeeld: het door patiënten ^- 
melde ongevraagd uitgebreid fotograferea Voorbeeld: de deelname van aanwezige slachtoffers tijdens 
een WVN-bijeenkomst in het najaar van 1995. 

• Laat de journalistiek dit kritiekloos als tv-actualiteit te brengen. 

• Tap PC 's op afstand af (). Apparatuur daarvoor is vrij in de handel verkrijgbaar. Onderschep de post. Dit 
is in ieder geval een door de AIVD toepasbare methode. 

• Koop betrokkene(n) heimelijk om of paai ze met gunsten of een baantje . 

• Betaal zwijggeld. 

• Benadeel de verdere carrière van betrokkene(n) of familieledea Of oefen invloed uit ter bevordering van 
de degradatie van betrokkene. Zie de pogingen van bestuursorganen tegenover klokkenluiders na blootge- 
legde misstandea 

• Intimideer of bedreig: 

Op 23 september 1996 vertelde de initiatiefnemer van een meldpunt verzekeringsgedupeerden: 'Kort nadat ik in het 
nieuws geweest was werd ii<. opgebeld met de mededeling dat ik beter deed te stoppen met mijn activiteiten, omdat 
"er anders nare dingen zouden gebeuren". Maar ja, zei hij, ik kan daar niets tegen doen, want hoe zou ik het moeten 
bewijzen?' 

• Infiltreer in besloten bijeenkomsten van de betreffende belangengroep. Laat in slachtoffergroep sprekers 
namens de verzekeraars optreden (Voorbeeld: Interpolis op 25 september 1999 in de VVS). 



9. HOE GEDUPEERDEN WORDEN UITGESCHAKELD -142- 

• Infiltreer in (het bestuur van) een belangengroep. Het inmiddels failliete advocatenkantoor Boxman & 
Stoel, dat honderden patiënten oplichtte, zou zijn afgevaardigd in de adviesraad van een grote letselscha- 
de-patiëntenvereniging (Bron: tv-Veronica, 3 april 1997). In een andere patiëntenvereniging werd het be- 
stuur geïnfiltreerd met een door een bankverzekeraar tevoren zeer ruim schadeloos gestelde patiënt. 

• Geef het lid van de belangengroep, dat teveel weet en zich te weerbaar opstelt, informeel maar dringend 
te verstaan voortaan op bijeenkomsten maar beter weg te blijven (aldus een lid van een verkeersslachtof- 
fervereniging). 

• Voedt de media met suggestieve berichten of 'canards' zonder kritisch geluid. 

• Bevorder dat kritische of afkeurende reacties hierop achterwege blijvea 

• Compromitteer en chanteer betrokkene (). 

• Speur naar gevoelige feiten uit het privé -leven van betrokkene en zorg dat ze naar buiten komea 

• Leg de betrokkene(n) klagers, belangenbehartigers of verslaggevers op andere wijze het zwijgen op (). 

Individueel of groepsverzet tegen de gelaakte schade -afwikkelingpraktijken is moeilijk vol te houden. De 
jarenlange werking van een aantal van deze mechanismen mist zijn uitwerking meestal niet. Levenslang 
onbegrip en maatschappelijk isolement is de prijs die wordt betaald voor de strijd. Zie ook paragraaf 9.5. 
Het voorgaande maakt duidelijk waarom ooit manifeste belangengroepen nagenoeg alle verlamd, gekopieerd 
of verdwenen zijn. En waarom integere vechters tegen de gewraakte praktijk op de achtergrond moeten ope- 
reren. 

Een voorbeeld van een verdwenen patiëntenbelangengroep is de 'Werkgroep klachten zwakzinnigenzorg en gezond- 
heidszorg algemeen'. Zo bleek bij navraag na de VPRO-Argos uitzending van 24 mei 1996. Deze werkgroep was actief 
tegen misstanden. De werkgroep verdween. Blijkens de uitzending bestaan de misstanden nog steeds. 

9.5 PSYCHISCHE GEVOLGEN 

In Hoofdstuk 2.9 zijn de gevolgen van de in dit rapport beschreven praktijken aangegeven. De psychische 
schade die de patiënt meestal oploopt is het gevolg van jarenlange inbreuk op de geestelijke integriteit. En de 
bewustwording dat er met de gezondheid wordt geknoeid. Gevolgd door de schok van afstraffingen als men 
zich verweert: Men wordt nog harder en verder beschadigd. Bij deze gedupeerden is een verlies van emotio- 
neel en gevoelsleven evident. 

De (vak)literatuur laat in dit opzicht geen twijfel bestaan. De parallellen met chronisch getraumatiseerden uit 
oorlogssituaties, gevangenschap en seksueel misbruik dringen zich op. In deze gevallen blijkt terreur zonder 
een uitweg aan de orde te zijn. Omdat de slachtoffers geen uitweg rest moeten zij die in hun geest scheppen: 
Een droomwereld naast de echte. Levenslang zullen zij de schakelaar tussen beiden voortdurend omzetten. 
Zij worden handig in het camoufleren van hun emotionele handicap. Zo lijkt er in ontspannen situaties, be- 
halve af en toe wat rare momenten, niets aan de hand. Ook daarom zullen zij nooit erkenning krijgen. Praten 
over wat hen overkwam hadden zij al eerder afgeleerd. Het is te ongelooflijk. Men probeerde erover te spre- 
ken, maar werd met schrijnend ontkennende reacties geconfronteerd. De gevolgschade aan partner, gezin, 
werkkring of bedrijf zijn onbespreekbaar. Levenslang zonder uitlaatklep. 

9.6 KLOKKENLUIDERS 

Klokkenluiders of 'Whistle Blowers' treden naar buiten met feiten over misstanden in de maatschappij. Zij 
hoeven niet op medestanders te rekenen. Krijgen het zwaar te verduren: "Kill the messenger" is de intuïtieve 
reactie . Zij dreigen dit te moeten bekopen met: 

• intimidatie . 

• ontslag. 

• gesol door justitie . 

• bespotting, verguizing en criminalisatie . 

• zwaar nadeel in hun verdere carrière. 

• breuken in de sociale contactea 

• ziekte. 

Er zijn diverse klokkenluidergedragscodes ontwikkeld. Ze worden slecht nageleefd. Een regeling voor klok- 
kenluiders houdt meestal in dat medewerkers fraude of overtredingen van de wet kunnen melden via een 
anoniem telefoonnummer of e-mail aan een onafhankelijke derde partij. Maar eerst moet men het bij de su- 
perieuren bespreken, vervolgens moet men de zaak intern bij een vertrouwenscommissie melden. Dit werkt 



9. HOE GEDUPEERDEN WORDEN UITGESCHAKELD -143- 

vertragend terwijl juist dan repercussies dreigen. Voor wie de vinger op de zere plek legt, wie laakbare prak- 
tijk blootlegt, met slecht nieuwsbrengers ziet het er slecht uit. 

Klokkenluiders kunnen wél onbekend blijven door bijvoorbeeld een advocaat te informeren. Die heeft ver- 
schoningsrecht, evenals een arts en een priester. Zij kunnen contact opnemen met de pers. Die zou de de 
klokkenluider anoniem kunnen latea Maar een journalist heeft geen verschoningsrecht. In de praktijk wor- 
denjournalisten soms gegijzeld om de bron te achterhalen. Voorwaarde bij dit alles is dat men een goed ^- 
documenteerd, sluitend dossier heeft, en de klokkenluider zelf niet uit het dossier kan herkennen. Dan is het 
nog afwachten of de journalist en de redactie willen publiceren. 

9.7 COGNITIEVE DISSONANTIE 

Ontstaan, ontkenning en het ongehinderd voortbestaan van de praktijken in dit rapport berusten niet alleen op 
normverval of de zucht naar materieel gewin. Ze hebben ook te maken met het begrip cognitieve dissonantie . 
Deze term uit de psychologie en de marketing geeft aan waarom iemand zijn gedegen bepaalde en vertrouw- 
de voorkeur over allerlei materiële en immateriële zaken niet graag prijsgeeft. Men is destijds niet zomaar 
voor een bepaalde levensovertuiging of het favoriete automerk gekomen. Er moet nogal wat gebeuren voor- 
dat men tot een andere visie of een andere leverancier overgaat. Dat is een natuurlijke reactie, wellicht omdat 
de mens onbewust graag zuinig met de (geestelijke) energie omspringt. Verandering schept onzekerheid en 
kost inspanning. Daarom houden we het zolang het kan bij het oude. Dit verklaart ook waarom degene die 
wordt aangesproken en de eigen (levenslange) overtuiging ter discussie ziet komen zich vaak extra volhar- 
dend opstelt. Wie na de allernieuwste autoaanschaf op de nadelen van het gekozen type wordt getrakteerd 
geeft een onverwacht harde reactie. 

Hetzelfde is te verwachten als de veiligheid en gezondheid van mensen in het geding is. Wanneer een verze- 
keringslachtoffer aandacht vraagt voor gecompliceerde kwalijke praktijk van een verzekeraar Dan liggen 
afwerende ontkennende reacties als 'Dat kan niet waar zijn. Stel je voor: Ik heb toch zelf wel voor een goede 
assuradeur, voor een degelijke polis gekozen?' voor de hand. 

Voor professionals, leidinggevenden, dienaren van onze rechtsorde en politici geldt dit allang niet meer als 
excuus. Na tientallen jaren van signalen en onthullingen. Zij kunnen die beroepsmatig verkregen informatie 
niet klakkeloos blijven ontkennen. Er is dan blijkbaar sprake van een bewust belang om te trachten de ^- 
laakte waarheid te ontkennen en te verdoezelen. Door dit zo lang vol te houden zijn zij mede - 
verantwoordelijk . Velen uit deze groepen blijken inderdaad en soms stelselmatig brieven en stukken daar- 
over terzijde te hebben gelegd. Kennelijk niet voor niets. 

9.8 VERSTRENGELING EN COLLUSIE 

Wim Kan sprak eens over het in één hok houden van wolven en schapen: Dat lukte uitstekend, maar het 
kostte wel erg veel schapen. 

Het ongehinderd voortbestaan van misstanden in dit rapport hangt ook samen met het toelaten van onzorg- 
vuldige of bewuste belangenvervlechting: 

• Bij sponsoring. Op kleine schaal niet riskant. Maar bij de daarmee nu gemoeide bedragen komt de schei- 
ding van belangen onder grote druk. Bij de huidige omvang is de sponsor meestal een 'broodheer' gewor- 
den. Waarbij de afhankelijken het belang van de sponsor sterk zullen wegen. 

• (on)betaalde nevenfuncties door Politici of Rechters geven risico op ongewenste beïnvloeding. 

• Waar dubbelfuncties een onpartijdig oordeel in de weg staan. Twee voorbeelden: De voormalig algemeen 
directeur van verzekeraar Movir was tevens klachtenbehandelaar (Vrij Nederland, 21 juni 1997) én: Een 
destijds fungerende zogenaamd onafhankelijke Planschadecommissie, grotendeels bestaand uit (eerder) 
voor de gemeente St. Michielsgestel werkenden (zie 7.3.4). 

• Bij zelfregulering , waarbij beroepsgroepen en branches ontsporingen jegens cliënten in de sector in eigen 
rechtspraak (vrijwel) zonder onafhankelijke inbreng behandelen (Zie BULAGE 17). Dan worden gelei- 
delijk steeds meer excessen zichtbaar, ook omdat de controle faalt. 

Toen in najaar 1997 de Amsterdamse beursfraude bekend werd bracht een commissionair dit als volgt onder woor- 
den: Bij de heersende 'ons kent ons, ons dekt ons' sfeer worden 'oneffenheden' gemakkelijk onder het tapijt ge- 
veegd, uit de affaires van de laatste Jaren blijkt dat het zelfregulerend vermogen niet werkt, want zodra er een onder- 
zoek over een klacht plaatsvindt en je komt een vriendje tegen dan wordt de zaak stopgezet 

• Ernstige voorbeelden van afglijden: in de Politiek, in Justitie, in de medische wereld, in de verzekerings- 
wereld en in de journalistiek, vullen de nieuwsmedia steeds vaker. Kennelijk zonder verbetering. 



9. HOE GEDUPEERDEN WORDEN UITGESCHAKELD -144- 

• Een sterk toenemend cliëntelisme , waarbij partijen aanhangers binden door het verlenen van geleidelijk 
dubieuzer wordende gunsten, privileges, voorkeursbehandelingen of baantjes. Voorbeeld: de wijze waar- 
op verzekeraars omgaan met hun favoriete keuringsartsen (Zie ook BULAGE 15). 

Wie buiten dit krachtenveld staat, of wie daar niet aan deelneemt, komt tekort. 

De sjoemelcultuur, die in de achttiende eeuw tot uiting kwam in het patronage -systeem met windhandel in 
baantjes, staat bekend als collusie. Volgens Van Dales' Groot Woordenboek omvat dit: heimelijke verstand- 
houding, met name om het opsporen van strafbare feiten te belemmeren, samenspanning van ambtenaren tot 
het plegen van ambtsdelicten . Dit begrip wordt door ons vrij naar Prof. G. van den Heuvel hier samengevat 
als volgt: Organisaties zijn niet meer grijpbaar, corruptie en fraude zijn niet meer beperkt tot individuele 
misstappen, ze zijn verheven tot een kleverig collectief marchanderen. Waar niemand zich nog over verbaast, 
laat staan tegen verzet. 

Wie zich daartegen kritisch opstelt raakt op een zijspoor. 

Deze cultuur is zeer wijd verbreid. Bijgevolg ziet de samenleving een stroom van onvermijdelijke schanda- 
len voorbijtrekken. Zonder wezenlijke verandering. 



10 FRAUDE 

"Wat u schrijft is waar, u bent misbruikt door Interpolis en de door deze ingehuurde keu- 
ringsartsen. Deze praktijken, waar ik zelf slachtoffer van werd, zijn mij en talloze anderen al 
tientallen jaren bekend. " 

(C. Bousardt van de Stichting Werl<groep 1970, 24 juni 1995) 

NIPO -onderzoek rapporteert voorjaar 2001 dat 14 % van de in de steekproef betrokken WAO-ers wel eens 
kleine klusjes deed zonder dat op te geven. Het Ministerie van Sociale Zaken geeft in het bericht daarover 
niet aan of daarmee het vrijgestelde bedrag aan verdiensten werd overschreden. 16 procent van de onder- 
vraagde WAO-ers heeft niet doorgegeven dat zij zich gezonder voelden dan bij hun keuring en daardoor in 
staat waren meer te werken. Onbekend is of de beoordelend medicus en de arbeidsdeskundige dat gevoel 
zouden hebben onderschreven. Evenmin is bekend of die gevallen vervolgens ook tot een hoger arbeidsge- 
schiktheidspercentage en weer vervolgens tot een blijvende medisch succesvolle arbeidsinzet zou hebben 
geleid. 

Reclame -uitingen en berichten over verzekeringen steken de draak met frauderende verzekerden. Terwijl er 
in de branche van tussenpersonen en bij verzekeraars zelf nog veelvuldig sprake is van fraude. De verzeke- 
raarbranche heeft namelijk niet de minste moeite om de schijn wekken zelf ruimhartig om te gaan met de 
waarheid. Zo werden eind negentiger jaren in de media een aantal al lang bekende letsels en aandoeningen 
opeens tot nieuwe modeziekten verklaard. Op 2 december 1998 verklaarden de verzekeraars de reeds zeer 
lang bekende OPS, asbestziekten, RSI en stress opeens tot 'nieuwe risico's'. 

Over interne fraude, zo zagen wij eerder in dit rapport, brengen verzekeraars en hun medewerkers nog wei- 
nig naar buiten. Veel liever suggereerden zij in oncontroleerbare uitingen bijvoorbeeld breeduit dat bijna 
200.000 tussenpersonen en klanten frauderen. Terwijl verzekeraars 6 miljoen Nederlanders woekerpolissen 
hebben aangesmeerd. 

Trouwens: Als fraude door consumenten bij materiële schadepolissen al zo gemakkelijk zou zijn, is dat dan 
even eenvoudig bij arbeidsvermogenschade? 

10.1 VISIE VAN DE VERZEKERAARS 

Risico-management is het kennen en ondervangen van de bedrijfsschade-risico's en het gecalculeerd onder- 
brengen van de risico's die de draagkracht van de onderneming te boven gaan. Voor elke onderneming een 
belangrijke verantwoordelijkheid in het licht van de na te streven continuïteit. Voor verzekeraars is dit zelfs 
de meest bepalende factor voor het rendement. Misschien verklaart dit waarom verzekeraars niet met onaf- 
hankelijke gegevens over fraude naar buiten komen. Volgens hierna geciteerd onderzoek blijken assuradeu- 
ren ook intern overigens niet verder dan schattingen te komen. 

Het gaat dan steeds over fraude bij tussenpersonen en cliënten. Over onfrisse praktijken van de verzekeraars 
zelf wordt gezwegen. Of die worden afgedaan met de opmerking dat het op de grote aantallen genomen heel 
goed gaat. 

Liever treden verzekeraars en hun dienstverleners dus met dubieuze berichten over fraude door verzeke r- 
den naar buiten: 

1. Zoalsop18november1995de Telegraafkoptmet'Zelfverminkingvooruitkering'.ZieookHoofdstuk8.5.12. 

2. Rabobank-lnterpolis beweert in 1 997 f 20 min. fraude te hebben bewezen. 

3. Centraal Beheer komt na het citeren van 'buikgevoel' en Detectives niet verder dan f 2 a 3 min.. 

4. Waar de politie het laat afweten, scoren onze particuliere detectives en bureaus, meestal oud-politiemensen, altijd... 
Wie het er niet mee eens is gaat maar naar de rechter' a\dus een directielid van de AMEV/Fortis. 

Over de levenslange beschadiging van te goeder trouw verzekerden, die bij de verkoop van hun polis misleid 
werden en bij hun claim door hun verzekeraars gedwarsboomd, wordt in deze periodieke klaagzang van ver- 
zekeraars met geen woord gerept. Een zeer gering 'topje van deze ijsberg' verschijnt wél in de media. De 
verzekerde blijft tot (na) de Hoge Raad in de verdachtenbank staan (6 april 1998). Want de verzekeraar heeft 
altijd de langste adem. 

In april 1998 wordt door de verzekeraars bekend gemaakt dat politie en Justitie f 22,5 min. voor dat jaar extra hebben 
gekregen voor verzekeringsfraudebestrijding. 

In diezelfde maand nemen de verzekeraars hun eerdere aanklachten over zware fraude bij levensverzekeringen publie- 
kelijk terug, omdat ze op niets gebaseerd blijken. 

Intern gebruiken de verzekeraars evenwel al jarenlang een veel lager cijfer: 5% fraude, zo blijkt uit het on- 
derzoek naar de fraude -preventie in de verzekeringswereld van Moret, Ernst & Young, najaar 1996. Ook dat 
cijfer is dubieus, omdat het slechts schattingen betreft van mogelijk gepleegde fraude. 

Natuurlijk hebben verzekeraars er belang bij niet het achterste van de tong te laten zien over hun ervaringen 
met fraude. Liever geven zij er de voorkeur aan om in reclame -boodschappen de spot te drijven met fraude. 



10. FRAUDE -146- 

En om generaliserend in de media bepaalde ziektes of ongevallen als verdacht te bestempelen. In plaats van 
zich te beperken tot de gefundeerde melding van excessen (Lees daarover ook 'Uw geld en uw leven'). 

10.2 FRAUDE BINNEN DE VERZEKERINGSBRANCHE 

De verzekeringsbranche zelf en fraude? Voor zover die zaken al in het nieuws komen is dat tot heden maar 
heel beperkt. 

'Bij de meeste gevallen die naar buiten komen gaat het niet om externe maar om interne fraude, door werk- 
nemers van verzekeringsmaatschappijen of door tussenpersonen' ... 'Op een onlangs gehouden congres 
haalde een medewerker van de Economische Controle Dienst een rapport aan van het Verbond van Verzeke- 
raars. Bij een steekproef die 10 van de 173 toegelaten verzekeraars betrof waren in een periode van eenjaar 
28 gevallen van provisiefraude aan het licht gekomen voor een totaal bedrag van 8 miljoen gulden'. (Mana- 
gement Team, 5 mei 1997). 

Begin augustus 1999 scherpt de SER de regels voor de ongeveer 23.000 verzekeringstussenpersonen aan. 
De Nederlandse Bank en de Verzekeringskamer gaan de controle op de zeggenschap op deze intermediairs te 
vergroten. 

De constatering uit 1997 heeft in ieder geval niets opgeleverd. Want de Telegraaf maakte op 8 september 
1999 groots melding van ditmaal meer dan een half miljard gulden jaarlijkse fraude door 1 op de 5 verzeke- 
ringstussenpersonen. ECD en FIOD doen hun best om het allemaal op te sporen. 

Over de wijze waarop het doen en laten van de verzekeraars zelf onder controle zou moeten worden gp- 
bracht wordt niet gerept. Meer aandacht daarvoor is geen overbodige luxe. Zo wordt op 11 augustus 2003 
bekend dat de verzekeraars BTW over bergingskosten zouden ontduiken en daarmee de zelf geselecteerde 
bergers bevoordelen. Interpolis pleit 9 september 2003 voor beperking van de privacy van criminelen. Maar 
met de integriteit van deze verzekeraar zelf, zoals onder meer op diverse plaatsen in dit rapport blijkt, hadden 
de Stichting Werkgroep 1970, en een zeer groot aantal geduperden, slechte ervaringen. Op 23 augustus 2003 
melden klokkenluiders privacy-schending door Fortis-Amev en door Interpolis. 
Hoofdstuk 7.3.9. geeft voorbeelden van andere vermeende fiscale fraude door verzekeraars. 

10.3 FRAUDE-MOGELIJKHEDEN VOOR VERZEKERDEN 

Omdat ons geen gedocumenteerd betrouwbaar materiaal over fraude door verzekerden heeft bereikt volstaan 
wij met een voorlopige eerste beredenering. 

10.3.1 ONGEVALSCHADE 

Op welke manieren kan in theorie een letselschade -verzekerde frauderen? 

• Door zichzelf opzettelijk letsel toe te (laten) brengea Dit is een vorm van fraude met weinig kans op suc- 
ces: De poging kan immers niet het beoogde letsel opleveren of uit de hand lopen (dodelijke afloop). 
Slaagt de poging, dan is de letselschade -uitkering beperkt. In het algemeen: als verlies van een lichaams- 
deel al wordt uitgekeerd leidt dit bijvoorbeeld niet tot financieel voordeel Noch voor een werknemer 
noch voor een zelfstandige die de inkomenspositie denkt te kunnen opvijzelea Omdat deze vorm van 
fraude 'voorbedachte rade' vraagt, zal een anoniem informatief telefoontje vooraf met een willekeurige 
verzekeringstussenpersoon de betreffende verzekerde al kunnen overtuigen van het twijfelachtige per- 
spectief. En de verzekerde er vrijwel altijd van doen afziea Wordt fraude bewezen en ontdekt dan wordt 
niet uitgekeerd. 

• Door iemand anders de schuld aan opgelopen letsel in de schoenen te schuivea Dergelijke fraude is puur 
denkbeeldig. Een geleadeerde zou bijvoorbeeld onmiddellijk na het ongeval fysiek en geestelijk in staat 
moeten zijn om bijvoorbeeld een politie -ambtenaar bij het maken van het proces-verbaal met succes te in- 
timideren of om te kopea 

• Door reeds voor het ongeval bestaande lichamelijke of geestelijke gebreken aan het latere letsel toe te 
schrijvea Meestal is daarvoor de frauduleuze medewerking van een medicus en/of door andere deskundi- 
gen noodzakelijk. Deze deskundigen zullen zich hiervoor niet gemakkelijk lenen, omdat dit later bijvoor- 
beeld uit het medisch dossier aan het licht kan komen. 

• Door het letsel te simuleren of te overdrijvea Lichamelijke gevolgschade laat zich meestal goed meten, 
dus overdrijving hiervan maakt weinig kans op succes. Het opzettelijk simuleren van psychisch letsel zal 
eveneens tot de uitzonderingen behorea Omdat de bewuste fraudeur zich vooraf zal laten informeren En 



10. FRAUDE -147- 

dan al zal horen, dat het weinig meer dan keurings- en juridische frustraties zal opleverea Ook een be- 
roepsacteur zal niet eenvoudig gefingeerde onderzoeksuitslagen creëren. 

Ook in dit geval zal een medicus en/of andere deskundige niet snel frauduleus meewerken, omdat dit later 
aan het licht kan komen. 

Voor twee personen uit BIJLAGE 9 is ons het vermoeden van hiervoor genoemde fraude en de achtergron- 
den daarvan bekend geworden. 

10.3.2 SCHADE DOOR ZIEKTE 

Hoe zou in theorie een tegen arbeidsongeschiktheid verzekerde kunnen frauderen? 

• Door ziekte/arbeidsongeschiktheid voor te wendea De verschijnselen van ziekte kunnen mogelijk door 
een acteur worden getoond. De medische meetwaarden en de bij palpatie vaststelbare afwijkingen aan 
weke delen, die kenmerkend zijn voor een ziektebeeld zijn niet door een gezond persoon op te wekken. 
Simulanten zullen daarom snel door de mand vallen 

• Door ziekte/arbeidsongeschiktheid te overdrijvea Verzekeraars stemmen hun uitkeringen in principe af 
op het bij een bepaalde ziekte/beperkingen passende arbeidsvermogens verlies. En niet op de mate waarin 
iemand de beperkingen zegt of toont. 

Ons zijn uit eigen waarneming tot heden geen voorbeelden van fraude met ziekte bekend geworden. 

Conclusie: 

1. Langer durende fraude door verzekerden bij letsel en/of ziekte is bijna onmogelijk. 

2. Daarvoor is ook de medeplichtigheid van medici en/of andere deskundigen een vereiste . Dat brengt voor 
deze professionals grote risico's met zich. 

3. Bijgevolg is het aannemelijk dat hooguit enkele procenten van de geclaimde bedragen frauduleus 
zouden zijn en zeker geen 5%. Volgens het UWV beloopt het percentage opgespoorde sociale fraude- 
gevallen 0,67%. Het gemiddelde van een WAO-fWW-er aangetoonde fraude -bedrag bedroeg in 1998 € 
1. 741 . Het gemiddelde opgespoorde fraude-bedrag per werkgever bedroeg in dat jaar €40.138. 

4. Zelfs als er bewijzen zouden bestaan van een groter fraude -aandeel, dan rechtvaardigt dit nooit de praktij- 
ken uit dit rapport en de omvang ervan jegens de overgrote meerderheid die niet fraudeert. 

10.4 FRAUDE-HETZE 

Slachtoffers ontdekten vroeger minder snel of niet dat er zaken niet klopten, of ze lieten het er eerder bij 
zitten. Bovendien zijn de WAO-criteria extreem aangescherpt. Vandaag is men beter geïnformeerd en mon- 
diger. Dit verklaart een mogelijk groeiend aantal klachten over de afhandeling van claims . 

In de 90-er jaren is er bijna onafgebroken publiciteit met oncontroleerbare suggesties over frauderende ar- 
beidsongeschiktheids- of letselverzekerden. En ook over commerciële Detectives, die argeloze patiënten 
ongecontroleerd kunnen schaduwen. En hun gedragingen binnens- en buitenshuis met de camera proberen 
vast te leggen. Over afluisterpraktijken is voor zover bekend nog niet gepubliceerd, maar er zijn een aantal 
ervaringen bekend, waaruit blijkt dat dit middel evenmin wordt geschuwd. 'Het grote geld' leidde volgens 
media en literatuur tot het gebruik van deze middelen. Daarmee wordt in een aantal gevallen ongecontroleer- 
de inbreuk gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van patiëntea Te vaak ten nadele van hun rechtmatige 
uitkering. 

Jammer genoeg bestaat de berichtgeving over verzekeringsfraudeurs meestal uit kritiekloos overgenomen 
oncontroleerbare cijfers en suggesties van de verzekeraars (Zie ook Hoofdstuk 8). Met kennelijk als doel om 
patiënten, die schade claimen op voorhand als mogelijke fraudeurs 'in de verdachtenbank te zetten'. 
Deze doorzichtige pogingen liggen in het verlengde van kortzichtigheid van de betreffende verzekeraars zelf. 
Zonder wezenlijke aanpassing in hun product zwegen zij maatschappelijke kritiek op essentiële tekortko- 
mingen stelselmatig dood. En richtten hun lobby ondermeer op ondergeschikte bijzaken van de maatschap- 
pelijke kritiek. Zie 'Uw geld en uw leven'. Op korte termijn zal een aantal slachtoffers door deze verdacht- 
makingen en andere suggesties kunnen worden geïntimideerd. Op langere termijn zullen ook de gezonde 
lezers en kijkers deze hetze doorzien. Zo loopt het imago van de assuradeuren grotere schade op dan het 
korte termijnvoordeel dat zij met de omstreden methoden bereiken. 



10. FRAUDE -148- 

Als intimidatie volgt op eerdere medische ontkenningen, en de betreffende weerloze patiënten vervolgens in 
de media op voorhand als fraudeur in de verdachtenbank worden gezet, dan dreigen zij murw te worden. 
Onnodige extra psychische druk op de last van de ziekte of het letsel zelf werkt gevolgschade voor patiënten 
in de hand. De statistiek van ons bekende gedupeerden toont dat aan. Daarop is door medici en anderen al 
vaak gewezen. 

10.5 WERKGEVERS 

Uit betrouwbare bron hoorden wij van de oproep van de afdeling personeelszaken in een middelgrote Neder- 
landse gemeente: Ook alle langdurig zieken moesten zich in december 1995 gezond verklaren bij de aanmel- 
ding voor de collectieve wao- gatverzekering. Dit om verlies van de rechten bij de entree in de nieuwe verze- 
kering te voorkomen. Per 2 januari 1996 moesten deze mensen zich weer ziek melden. Een oproep tot collec- 
tieve valsheid in geschrifte waaraan naar verluidt volle medewerking werd verleend. 

In het automatiseringsconcem zijn in 1996 de 53-jarigen aan de beurt gekomen. Ontslag met een 'aangekle- 
de' regeling. Voor de kantonrechter moesten zij wél hun ontslag aanvechten. 
Hij was nog te jong. Nog niet in de gevarenzone. Hij noemde het misbruik van de WW. 

De Telegraaf van 23 november 1996 meldt: "Shell 'stopt' overtollig personeel toch in WW". Gesproken 
wordt van een 'U -bocht' -constructie in gebruik bij Shell in nauwe samenwerking met GAK-Vlaardingen. 

Op 29 augustus 1997 bevestigen de Uitvoeringsinstellingen uit eigen onderzoek, dat AKZO, Shell en IBM 
vooral ouderen blijken te ontslaan. Hoewel dit sinds 1 januari 1995 verboden is. 

2 oktober 1998 wordt bekend dat werkgevers de Reïntegratiewet misbruiken door chronisch zieke werkne- 
mers als WAO-ers door de wetgever te laten betalen. Daarvoor is nodig dat artsen hun beroepsgeheim heb- 
ben geschonden. Want formeel mag de werkgever de aard van iemands kwaal niet weten. 

Begin augustus 1999 blijkt dat de Uitvoeringinstellingen zich soepel opstellen tegen frauderende werkgevers. 
Zij wijten dat aan "het inspelen van de Uitvoeringsinstellingen op de privatisering". 

In juni 2000 blijkt uit onderzoeken dat werkgevers forse verzekeringsfraude plegen met zieke werknemers. 
De Haagse prominentie reageert openlijk in de media met een glimlach. 

Voornoemde constructies worden daarna voortdurend aangepast. En er worden nieuwe uitgedacht. Ze wor- 
den meestal wel ontdekt. Maar dan is het te laat terwijl er bovendien geen sanctie volgt. 



1 1 ZELFDODINGEN, FAMILIEDODINGEN EN ECONOMISCHE 

EUTHANASIE 

"Realiseer je dat op elk verjaardagfeest ook een of meer verzekeringsgedupeerden zijn. 
Alleen, je weet niet wie. Want ze zullen zwijgen tot het graf. " 

Democratie blijkt steeds meer een dekmantel voor onderdrukking. Woorden in wetten en regels worden toe- 
gekneed naar het vergroten van macht van multinationals, waaronder banken, verzekeraars en de farmaceuti- 
sche industrie. Peperdure kantoorgebouwen stralen steeds een zonnige en zorgloze sfeer uit. Maar achter de 
indrukwekkende fagade van al deze pracht en praal schuilt een lugubere wereld van list en bedrog. Waarin te 
vaak economisch beredeneerd nut voorop staat En waarbij vooral zwakkeren effectief naar de rand van de 
samenleving gaan. 

Op 27 augustus 1996 vertelde de vrouw over haar man: 

'Het duurde drie jaar voor we eraan (arbeidsongeschikt verder te moeten) gewend waren. Want er gebeurden vreemde 
dingen. Vrijwel iedereen heeft ons liniis laten liggen. Dat betekent datje praktisch alle sociale contact verliest. Toen mijn 
man vanwege de ondraaglijke pijn in zijn rug in een wanhopige poging om verlichting te krijgen aan een staak ging ha n- 
gen zei een dorpsgenoot: 'Dat mag je niet Gerardl'. Denkend dat hij in zijn tuin aan het werken was. Zelfs mensen die 
ooit aan een vergelijkbare situatie (langdurige werkloosheid) waren ontsnapt kunnen het zich al niet meer voorstellen: 'Je 
maakt toch snel je spaargeld op, dan krijg je bjstand, verhuis je en heb je huursubsidie!' Mensen denken namelijk nog 
steeds datje daarmee met je beperkingen en extra kosten rond kunt komen. En: 'Je gaat nu zeker fijn allerlei hobby's 
doen!' Maar voor hobby's moetje wel fit zijn, en je lidmaatschap, materiaal en vervoer betalen kunnen!' 
Deze vrouw vertelde eerder hoe zij en haar man door keuringsprocedures en de uitkeringsburocratie en frau- 
de-controles gefrustreerd waren. 

Erger wordt het voor patiënten voor wie - anders dan in dit voorbeeld - ook nog eens de uitkering langs laak- 
bare wegen ten onrechte is onthouden. Het gevaar van een reactieve depressie én een sociaal isolement is dan 
nog groter. Zij dreigen daardoor het zicht op hun bestaan te verliezen. En met of zonder hun naasten aan de 
rand van het leven of eroverheen te belanden: 

Risico van liet vaW 

Op dag 13 van de Kosovo-oorlog beëindigt voormalig Bosnië-militair Jürgen uit Sint Jansteen zijn leven. Drie jaar gele- 
den landde hij op Schiphol. Terug uit Bosnië heeft hij nooit meer gelachen. Het 'bloed' kwam niet meer van zijn netvlies. 
Dat is de werkelijkheid, wist hij. Van Defensie hoorde hij niets. Zijn contract was immers voorbij. Wél na een jaar. Toen 
viel er een enquête in de bus. Dat maakte hem boos. 

De Staatssecretaris meldde onlangs met zoveel woorden: De fouten uit Indië, Libanon en Bosnië maken we niet meer. 
Wij lichten de mensen vooraf in, er is nazorg, en mensen kunnen altijd om hulp vragen. We hebben geleerd van onze 
fouten. Tegelijk moeten we accepteren, dat deze risico's (20% van uitgezonden militairen keert terug met blijvende ge- 
zondheidsklachten) bij het vak horen. 

In de praktijk blijkt vooral de nazorg gebrekkig. Is er geen keuring vóór uitzending naar crisisgebieden. En is er nog 
steeds geen erkenning van PTSS als arbeidsgerelateerde aandoening. 

Verder is erkenning van en respect voor veteranen ver te zoeken. Onlangs werden de Indiëgangers na 52 jaar met een 
fooi van f. 1 .000 geëerd. 

(Bron: Radio 1 , 8 juni 1 999) 

Verzel<erlngsiaclitoffer 

Tijdens mijn werk liep ik een vergiftiging op. Maar de aansprakelijk verzekeraars Nationale Nederlanden en AMEV wei- 
gerden te betalen. In een uitputtingslag van een aantal jaren liep ik psychische gevolgschade op. Zoals bij zoveel verze- 
keringsgedupeerde patiënten was mijn huwelijktegen die strijd niet bestand. Het zal me nooit meer loslaten. 
Toen kwam het verlossende woord van de Staatssecretaris: het verband tussen het gif en mijn ziekte stond vast! De 
verzekeraars gaven niet op en bleven weigeren. Opeens -toen ik helemaal murw was -verschenen de verzekeraars en 
... lieten me tekenen. 

Toen ik weer tot mezelf was gekomen ontdekte ik dat ik was afgescheept met een ... fooi als zwijggeld. Prof. Z. heeft 
later schriftelijk verklaard dat men misbruik heeft gemaakt van mijn psychische ontreddering. Het mocht niet meer baten. 
Ik kreeg niets meer. 
Korte tijd later kon ik het niet langer dragen. Ik ve rliet het leven. 

(Bron: Stichting Werkgroep 1970) 

In Almelo doodt een man zijn kinderen en slaat dan de hand aan zichzelf. 

De overbuurman zegt: ...Het huwelijk tussen die twee was niet zo goed. Hij was al een hele tijd werkeloos. Hij heeft een 

auto-ongeluk gehad. (Bron:Trouw: 7 juni 1 999) 

Wat is hier oorzaak en wat is gevolg? Werkeloos na een ongeluk? 

Uit wat Hans Rube op 14 maart 1996 schrijft/citeert valt onder meer af te leiden: 



11. ZELFDODINGEN, FAMILIEDODINGEN EN ECONOMISCHE EUTHANASIE -150- 

• Het aantal officieel opgegeven zelfdodingen in Nederland is circa 1.700 per jaar. 

• 1.200 daarvan worden veroorzaakt door depressiviteit, maar achter die depressiviteit ligt meestal een an- 
dere oorzaak, meestal onverwerkt verlies, maar de oorzaak daarvan blijft meestal onvermeld. 

• Het aantal sterfgevallen daarbovenop, feitelijk versluierde zelfdodingen zijn, is niet bekend. 

• Het aantal pogingen wordt geraamd op 50.000. 

• Bij nabestaanden bestaat, onder meer door onbegrip van de omgeving, een verhoogd risico. 

• Depressies en seksueel misbruik zijn de voornaamste redenen voor de wanhoopsdaad. Over de diepere 
aanleidingen wordt nooit gesprokea 

• Huisartsen herkennen vaak de signalen niet. 

Doden spreken niet. Daarom kon het tot 16 december 1995 duren tot wij het eerste relaas hoorden van twee 
zelfdodingen. Die door een naaste werden toegelicht, verband houdend met, of rechtstreeks gevolg van de 
verzekeraarpraktijk. 

Uit meer uitgebreide gesprekken met andere gedupeerden blijkt dat een groot deel van hen, vanwege de 
praktijken die men moest ondergaan, in een toestand van wanhoop en isolement raakte. Voor zover men 
daartoe geen poging ondernam, had men bewust enige tijd met de gedachte aan zelfdoding gespeeld. 
Ik zal de woorden nooit vergeten. Ze drongen door tot in mijn botten. Toen il< de dominee vanaf de l<ansel over het bu- 
reaucratisch en politiek gesol met agrarische ondernemers hoorde zeggen: "...Wie stond er naast hem de maanden 
voordat hij zelfmoord pleegde? ... U? ... Ik? ..." 

Het wordt tijd dat de betreffende arbeidsongeschiktheids- en ongevallenverzekeraars degelijk worden aange- 
pakt. Omdat excessen zoals in dit rapport genoemd ook zelfdodingen in de hand werken. Het kan lang duren 
eer dit boven tafel komt. Want eerst moet de zelfdoding zijn onderkend. Veel artsen en lijkschouwers aarze- 
len bij het concluderen tot een zelfdoding. En: de meeste onderzoeken naar de oorzaak van zelfdoding (in 
Engeland zijn deze bij wet verplicht) komen niet ver. Niet verder dan bijvoorbeeld als oorzaak de onver- 
werkte echtscheiding. Maar wat aan die echtscheiding voorafging (dat kan ook ziekte, ontslag, arbeidsonge- 
schiktheid zijn, en wat daar de achtergrond weer van is), daaraan wordt geen aandacht besteed. Arbeidson- 
geschikten, alleenstaanden en ouderen die door verzekeraars gedupeerd werden kunnen dit gedocumenteerd 
vertellen. Hoe blijkbaar grote groepen arbeidsongeschikten, werklozen, nabestaanden en ouderen in Neder- 
land als economisch afval worden beschouwd. Moeten we de gevolgen hiervan schenken aan een volgende 
generatie? Zal die dit beleid, terugkijkend naar de manier waarop de Politiek deze groepen begin 21e eeuw 
heeft gelaten, gaan kenschetsen als koude genocide? 

Dr. J. Verhulst zegt over de herkeuringen en dwang-tewerkstelling op 12 maart 1997;' ... Dat er in dergelijke gevallen 
sprake is van een psychische wreedheid van de eerste orde ...En (citeert iemand) die het zojuist beschreven lot boven 
het hoofd hangt en tegen mij zegt: 'Hooguit twee weken houd ik dat vol, daarna spring ik voor de trein. ' En ik weet zeker 
dat hij het meent. Deze meneer was en is absoluut werkwillig, maar hij kan niet meer. Het enige wat hij nog bezit, is zijn 
steeds verder afnemende gevoel voor eigenwaarde. Zijn schaamte doet hem de das om. En de ongenuanceerde en 
stompzinnig toegepaste regels doen de rest ' 

In februari 1998 spreken de varkenshouders voor het eerst openlijk over zelfdodingen. Door ditmaal de var- 
kenspest en het zogenaamde onbenul bij de overheid en de politiek van wat er werkelijk omgaat in de sector. 
Dan worden zij door NCB-pastores op een schrijnende manier ontkennend afgeserveerd. Waaruit blijkt dat 
deze zielzorgers kennelijk niet op de hoogte willen zijn. Van wat er al lang vóór de varkenspest aan onder- 
nemings-, arbeids- en gezondheidsproblematiek binnen de agrarische gezinnen leeft. Waaraan zij beweren 
zorg te geven. En daarom geen kritisch geluid meer kunnen laten horen. Paginagrote publicatie s over de on- 
danks de zeer grote problemen onvoorstelbaar veerkrachtige boerenmensen wekken de gedachte dat het niet 
meer om ontkenningen alleen gaat. 

Na de MKZ -crisis in 2001 wordt het overheidsoptreden van vele zijden gelaakt. Als melding wordt gemaakt 
van tiental(len) zelfdodingen wijst de overheid er schielijk op dat haar geen signalen bekend zijn. 
Jaar in jaar uit zal voor wie het ruiken wil meer en meer uit deze en andere 'beerputten' ontsnappen. 
Over de achtergrond van familiedodingen wordt nauwelijks gepubliceerd. Deskundigen achten het zeer 
aannemelijk dat familiedodingen een vorm van zelfdoding zijn. Waarbij de dader van mening is dat de naas- 
ten het verdere levensverdriet bespaard moet blijven. 

Beëindiging van in dit rapport gewraakte verzekeraarpraktijk kan het aantal (versluierde) zelfdodingen (dat 
nu groter is dan het aantal verkeersdoden) in ons land aanmerkelijk verminderen. 

Inmiddels wordt steeds meer economisch bepaald welke technieken en manieren om sterven gemakkelijker 
en aanvaardbaar zijn. In het klimaat van strakker en onbuigzamer regels in onze samenleving dreigt de een- 



11. ZELFDODINGEN, FAMILIEDODINGEN EN ECONOMISCHE EUTHANASIE -151- 

voudige burger te verstikken. Velen zullen zich in hun welzijn tekort gedaan voelea Gebruiken daardoor 
meer medicijnen en dreigen uiteindelijk zelfdoding of euthanasie als enige oplossing voor hun groeiend lij- 
den te ziea Ook groei van kennis, middelen, kunde, welvaart, mondigheid en promotie leidt tot overcon- 
sumptie in de gezondheidszorg. Tegelijk worden financiële tekorten met bezuiniging, rationalisering en rant- 
soenering onevenredig afgewenteld op zwakkerea Gevolg: economische e uthanasie . 
Euthanasie is ook gevolg van de kosten-batenanalyse van de verzekeraars. Het instandhouden van onjuist 
voorgespiegelde schadedekking en van onredelijk afwijzende schadebehandeling betekent onverminderd 
overheveling van kosten naar zorgverlening, sociale diensten, en naar vernietiging van leven. 
Wanneer het stervensproces versneld wordt zonder de toestemming van de patiënt of naastbestaanden, of 
erger, tegen hun wil in - of in een situatie gedwongen door laakbare praktijk - dan is de euthanasie duidelijk 
strafbaar als moord. Euthanasie, onder de dekmantel van economische overwegingen, is een misdaad tegen 
de mensheid. 



12 AANWIJZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN 
"Nou, ik vind tiet allemaal wel leuk. Staat u er ook een keertje in, toch?" 

(Freelancejournaliste Erica Verdegaal op 13 juni 1995 bij het aanbieden van haar nooit gepubliceerde tekst) 

^^Luisteraars, spaar uw geld dat u nu aan premie uitgeeft liever zelf op, de heren hebben een 
goed leven van uw geld in hun met marmer versierde kantoren" 

(Radiopredikant pater Henrl de Greeve In 1947, sprekend over verzekeraars) 

Ik ben Andrea Willemsen. Werd in 1990 frontaal aangereden door een roekeloze bromfietser. Twee agenten 
schreven. Dat wel. Maar dat was, zo bleek eerst na 5 jaar - in strijd met de richtlijnen - geen procesverbaal! 
Mijn ontzette lijf en hoofd werden gerepareerd. Mijn hersens niet. Mijn leven en dat van het thuisfront wordt 
nooit meer als vroeger. Mijn werk en hobby's zijn allemaal voorgoed voorbij. Zelfr er zorging lukt me nog 
maar deels. 

Aanvankelijk werd ons de medische diagnose onthouden. De diagnose die ons eerst na drie weken werd ver- 
teld luidde 'diffuus hersenletsel'. Najaren speuren weten we beter: het was een 'hersenkneuzing' die onmid- 
dellijk vastgesteld had behoren te worden. 

Ik ontvang een uitkering van het UWV. Maar de aansprakelijk verkeersverzekeraar dacht er anders over: De 
neuropsycholoog schreef onwaarheden en deed onjuiste suggesties. Andere door deze verzekeraar ingehuur- 
de artsen stelden zelfs alles in het werk om mijn jeugd aansprakelijk te stellen voor mijn invaliditeit. Vervol- 
gens bleek de verzekeraar ook nog te marchanderen met een veel te lage veronderstelde pensioenleeftijd. 
Ook de arbeidsinkomensverbetering werd mij onthouden. De overige schade werd uiteindelijk door de ver- 
zekeraar 'bevredigend' afgekocht. "Ik had het geluk dat mijn man voor mijn zaak opkwam en zich voor 
schadevergoeding sterk maakte. " 

Op advies van mijn rechtsbijstandsverzekeraar werden geen procedures tegen de agenten en de dader meer 
gestart 

(Bron: Hersenkneuzing) 

12.1 ACUTE HULP 

Voor wie dit rapport leest. Valt er meer te doen dan wachten? Wachten tot de put officieel opengaat? Tot er 
onderzoek komt? Tot de erkenning volgt voor de nog levende gedupeerden en familieleden? Erkenning voor 
wie vertwijfeld individueel of in groepsverband strijden of streden? Voor de wél integere maar machteloze 
medici, belangenbehartigers en behandelaars? Die misschien hun carrière hebben geofferd? Tot nu zonder 
resultaat. 

Sommigen zullen nu anders aankijken tegen familieleden en bekenden, die op een tot voor kort onduidelijke 
manier hun bedrijf hebben opgegeven. Of op even vreemde manier zijn ontslagen. Die hun woning moesten 
verlaten. Van wie het huwelijk geen stand hield. Waar zich een gezinsmoord afspeelde. 
Vooral is er morele steun nodig voor degenen die door dit rapport de ogen werden geopend. Die nu de mo- 
menten en plaatsen herkennen waar zij of hun naasten werden bedonderd. Bij wie het gevoel terugkomt, van 
toen, bij die behandelaar, controle -arts, arbeidsdeskundige of keurder, die ze heeft weggezet, weggepraat of 
weggeschreven. Zij zullen veel steun nodig hebben. 

Voor wie in nood is: 

Ga naar uw huisarts. Is dat voor u niet goed meer mogelijk? Meldt u dan persoonlijk bij de afdeling psycho- 
logie/psychiatrie van het dichtstbijzijnde ziekenhuis. Door er zelf naar toe te gaan. Wij kregen de suggestie 
van iemand, die het midden in de nacht niet meer aankon. Ze meldde zich bij het ziekenhuis met de bood- 
schap: Tk red het niet meer, help me.' 

12.2 KIEZEN UIT TWEE KWADEN 

Het heeft geen zin om de ogen te sluiten voor deze praktijk. Die kennelijk zo wijd verspreid is. En naar het 
schijnt zo onafwendbaar. Hopen om daarvan bij langdurige ziekte of bij blijvend letsel niet het slachtoffer te 
worden lijkt geen reële optie meer. Het alternatief: niet aanvullend particulier verzekerd zijn tegen arbeids- 
ongeschiktheid of ongeval is even wennen. Toch is het beter zelf te sparen tegen dat risico, dan premie te 
betalen. En bij langdurige uitschakeling te belanden in de slopende spiraal naar een geweigerde uitkering. 
Met desastreuze effecten thuis en op het werk . En wat daarna volgt. Wat velen ook de geestelijke ondergang 
dreigt te bezorgen. Onder de huidige omstandigheden is het daarom niet aan te raden om een vrijwillige 
arbeidsongeschiktheid- of ongevallenverzekering af te sluiten. 



12. AANWIJZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 153 - 

Heeft u al een polis afgesloten, dan volgen hierna een aantal te overwegen stappen, afhankelijk van de situa- 
tie waarin u zich bevindt: 

12.3 VERZEKERD EN GEZOND 

• Informeer naar de consequenties van opzegging van uw arbeidsongeschiktheid- en/of ongevallenpolissen. 

• Als er repercussies dreigen vanwege door dezelfde onderneming als de assuradeur geleverde voorzienin- 
gen zoals pensioen, hypotheek, bankkrediet (gedwongen winkelnering): Informeer dit eerst bij uw onaf- 
hankelijke beroeps- of branche-organisatie!): Verhoog in dat geval het eigen risico van de polis tot het 
maximale, wijzig het niveau en de periode van uitkering en de eindleeftijd tot de laagst aangebodene. De 
door u verschuldigde premie wordt dan minimaal 

• Als dat niet zo is : Ga na of in uw geval sprake is van eventueel gebrek aan voorlichting voorafgaand aan 
de koop van uw polis, of van eventueel gebrek aan duidelijkheid in of gebrek aan eenduidige uitleg van 
de polisvoorwaardea Zo ja: Zeg de polis onmiddellijk schriftelijk op, en geef de motieven daarbij aan en 
vraag restitutie voor de eventueel vooruitbetaalde premie . Verwijs eventueel naar de groeiende publiciteit 
over dit onderwerp en de daarin geciteerde slachtoffers. En geef aan dat het ook voor uw verzekeraar be- 
ter is elkaar de kans op soortgelijke problemen bij ziekte of ongeval te besparen. 

• Voor wie zich tegen elke prijs tóch wil verzekeren: markeer de open delen in uw aanmeldingsformulier 
met horizontale strepen, maak een volledige kopie en bewaar dit zorgvuldig: Vervalsing van deze do- 
cumenten achteraf bij verzekeraars ingeval van schade blijkt namelijk voor te komen Waarna u als u 
geen tegenbewijs kunt leveren ten onrechte van verzwijging zou kunnen worden beticht. En niet uitge- 
keerd zult krijgen. 

12.4 VERZEKERD EN ZIEKTE OF LETSEL 

Zorg altijd voor de volgende zaken: 

Bewaar afschriften van ontvangen brieven. Bevestig belangrijke telefoontjes of toegezegde acties per brief. 
Houd zelf kopieën van door u gezonden brieven. Verzend belangrijke brieven met ontvangstbevestiging. 
Zorg dat een vertrouwd persoon u vergezelt bij medische onderzoekingen, keuringen en oproepen voor con- 
trole, en bij besprekingen. Laat dat bij voorkeur steeds dezelfde persoon zijn. Maak na afloop samen met uw 
begeleider aantekeningen van de belangrijkste gebeurtenissen en afspraken. Bewaar ze op datum. 

12.4.1 U WORDT ZIEK OF LOOPT LETSEL OP 

Ingeval van ongeval of ziekte is de duur ervan niet bekend. Soms is er sprake van een eigen risico-periode: 

1. Ga naar uw huisarts en breng persoonlijk verslag uit van wat gebeeurde en van uw eventuele overgeble- 
ven gezondheidsklachten. Ook als u als eerste door een andere arts bent gezien (bijvoorbeeld op vakan- 
tie), behandeld bent in een ongevallenpoli, of ter observatie bent opgenomen geweest 

2. Meld langerdurende ziekte of letsel aan de eventuele werkgever en aan verzekering(en) als ziekte, on- 
gevallen, inzittendenverzekering, rechtsbijstandverzekering, levensverzekering (bij overlijden), en even- 
tueel rampenfonds. 

3. Bij letsel: 

• Bij een ernstig verkeersletsel met bijvoorbeeld gewonden moet men de politie waarschuwea Verza- 
mel zonodig de gegevens van betrokkenen en getuigea Maak schetsen of foto's van de situatie. 

• Laat uitsluitend het ambulance -personeel beslissen over het juiste ziekenhuis . Zo voorkomt men dat 
het slachtoffer op verzoek van wie dan ook in een niet passend toegerust hospitaal belandt met nade- 
lige gevolgea 

• Praat niet met schaderegelaars over het ongeval én de toedracht daarvan, alvorens overleg te hebben 
gepleegd met een deskundig advocaat 

• Verzamel gegevens van tenminste twee getuigea 

• Laat zo mogelijk foto's nemen van situatie, objecten, achtergebleven sporea Kies een belangenbe- 
hartiger. Zorg voor een exacte tekening van de wegsituatie waar het ongeval plaatsvond. 

• Ook als er geen tegenpartij is: Laat onderzoeken: Zijn er objecten, gebeurtenissen, maatregelen die 
het ongeval hebben veroorzaakt, wie is daarvoor verantwoordelijk? Bijvoorbeeld: Sinds 1992 is de 
gemeente aansprakelijk voor elk gebrek aan de weg, ook buiten haar schuld: het wegvak, de uitrus- 
ting langs de weg en het wegmeubilair. 

• Ga na of er een reconstructie van een ongeval of een technisch onderzoek is verricht. 



12. AANWIJZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 154 - 

Als er een aansprakelijk tegenpartij is: dien uw claim niet in bij uw verzekeraar. Doe dit alleen als u 
schade heeft op een eigen letselpolis . 

Zorg dat de tegenpartij aansprakelijk gesteld wordt. Is het letsel in een zieken- of verpleeghuis ont- 
staan, dan kan het nodig zijn zowel de directie (ook voor de in loondienst en of in maatschapverband 
of als dienstverlener werkenden) als de verantwoordelijk arts tegelijkertijd aansprakelijk te stellen. 
Het aanspreken van de verzekeraar is alléén zinvol en nodig bij verkeersschade volgens de Wet Aan- 
sprakelijkheid Motorvoertuigen (WAM). Let op dat er door de politie een registratiesetje (het onge- 
vallenregistratieformulier) ten behoeve van het verhalen van schade en, ingeval van ernstig ongeval, 
proces-verbaal wordt opgemaakt. Neem de tijd om (politie -)verklaringen uiterst nauwgezet te lezea 
Politiefunctionarissen blijken veelvuldig fouten te maken in gegevens als datum, plaats, tijd, naam 
van personea Of door de toedracht (bijvoorbeeld 'aanrijding') onvermeld te latea Of het letsel (als 
het slachtoffer evident zwaargewond is). Of bij brand of explosie een mogelijk schadelijke emissie 
onvermeld te laten of te bagatelliserea Vaak ontbreken verklaringen van partijen of getuigea Ook 
rapportages van de Arbeidsinspectie zijn niet altijd nauwkeurig. Aan de kwaliteit van verhoren en 
processen-verbaal is bijna altijd het nodige af te dingen (Gezien de omvang waarin dat fout gaat is 
dringend landelijk onderzoek gewenst. Of en zo ja onder welke invloed en in welke mate de politie 
geneigd is de juiste afwikkeling van ernstige ongevallen te verdoezelea Na dergelijke omissies zal 
(zullen) verzekeraar(s) van de veroorzaker(s) van het letsel liefst weigeren om aansprakelijkheid te 
erkennen). 

Geef of teken geen (politie -)verklaringen als u daar niet toe in staat bent. 

Vraag de politie een kopie van het proces-verbaal van aangifte. Een proces-verbaal is belangrijk 
maar heeft geen dwingende bewijskracht. Vraag het zonodig later op bij de Stichting Processen Ver- 
baal in Zoetermeer 

Neem afschrift mee of vraag binnen 2 jaar afschrift van een eventueel politierapport. Als uw visie 
afwijkt van het proces-verbaal: laat dit zo spoedig mogelijk aan het Justitie -dossier toevoegen. 
Ga nooit in zee met een jurist of letselschaderegelaar die een percentage van de schadevergoeding 
bedingt. Doe dit evenmin als men werkt op basis van no cure, no pay. Want: Altijd zijn de redelijke 
kosten van rechtshulp te verhalen op een aansprakelijke tegenpartij. 

Denk aan de mogelijkheid om eventueel in aanmerking te komen voor door de overheid gefinancie r- 
de rechtshulp. 

Na een ongeval of misdrijf kan de politie behoefte hebben aan medische gegevens van het slachtof- 
fer. Daarvoor bestaat een speciaal formulier. Dit formulier bevat feitelijke vragen aan de arts. En 
wordt onder meer ondertekend door het slachtoffer, dat hiermee aangeeft geen bezwaar te hebben te- 
gen gegevensverstrekking aan de politie . Het is voor artsen niet acceptabel als de politie een eigen 
formulier gebruikt, waarin om een oordeel van de arts wordt gevraagd. En waarin de verklaring van 
geen-bezwaar ontbreekt (Mr. M.C.I.H. Biesaart, Medisch Contact, 22 juni 2001). 
Houdt altijd rekening met de aanwezigheid van onzichtbaar letsel 

Onzichtbaar Ie tsel kan ten onrechte vertaald worden in psychose, waarna men foutief bij de psychia- 
trie belandt. 

Laat u vergezellen bij gesprekken of verklaringen 

Als u achteraf (bijvoorbeeld na coma) blijkt, dat de zaak onbehoorlijk of niet is onderzocht (of na een 
aanvechtbare verhoormethode). Of op betwistbare grond is geseponeerd: Vraag heropening van de 
zaak aan de officier van Justitie . Overweeg eventueel een onderzoek door de Commissie Ongevals 
Analyse in de Vereniging Verkeersslachtoffers (VVS). 

Markeer de open delen in uw schademeldingsformulier met horizontale strepen (latere vervalsing 
door verzekeraar is voorgekomen!). Maak een volledige kopie en bewaar dit zorgvuldig: Vervalsing 
van deze documenten achteraf bij verzekeraars blijkt voor te komea 

Bij zware kneuzingen, en zeker als de wervelkolom is gekwetst, dring aan op intern onderzoek en 
röntgenfoto's. Realiseer u dat op een ongevallenpoli om velerlei redenen van alles mis kan (zijn 
ge)gaan. Vraag om specialistisch onderzoek als de behandeling geen resultaat heeft. 
Houdt er rekening mee dat verschijnselen van evidente hersenkneuzing zeer frequent door medici 
worden verdoezeld. Laat u bij twijfel aan de hand van het medisch dossier en de literatuur grondig 
informeren. 

Als u meent geschaad te zijn door een medische keuring, expertise, het optreden als medisch deskun- 
dige, of door het geven van opinions: Wend u dan nooit tot (de verzekeraar van) het ziekenhuis van 
waaruit de medicus (mede) werkt. Bij medische keuringshandelingen is er geen sprake van een be- 
handelingsovereenkomst. Ze vallen daarom niet onder de aansprakelijkheid van een ziekenhuis. 



12. AANWIJZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 155 - 

• Zorg ervoor dat geen informatie over uw dossier vóór het ongeval bij de tegenpartij terechtkomt. 
Verzekeraars zijn er blijkbaar met hun favoriete keurders op uit om (gezondheids) vlekjes uit patiënts' 
verleden te verzamelea Vervolgens worden deze tot 'preëxistente' gebreken of aandoeningen en/of 
slecht carrière-perspectief verwerkt, waarna ze minder of geen schade zullen vergoedea 

4. Bewaar alle ontvangen brieven van betrokkenen bij uw ziekte of letsel 

5. Vraag zoveel mogelijk naar schriftelijke (medische) aanwijzingen voor een zo volledig mogelijk herstel 
Lees ze thuis goed na. Volg ze stipt op. Meld eventuele negatieve effecten direct. 

6. Vermijd het spreken over uw vroeger leven en uw huidige privé-, werk- of bedrijfsomstandigheden: Art- 
sen maken hiervan meestal notities. Verzekeraars zijn er blijkbaar met hun favoriete keurders op uit om 
(gezondheids) vlekjes uit patiënts' verleden te verzamelea Wanneer het noodzakelijk blijkt dat assuradeu- 
ren zich hierover later door hun medisch adviseurs laten raden blijken ook nog eens fouten en des- 
interpretaties van uitspraken van patiënts' verleden in dossiers voor te komea En zich op basis hiervan 
aan hun uitkeringsplicht trachten te onttrekken. 

7. Volg de aanwijzingen uw van uw arts, eventuele werkgever en verzekeringen stipt op. Meld eventuele 
negatieve effecten direct. 

8. Registreer de hoofdpunten en afspraken van artsenbezoeken. Of doe dit direct na afloop. 

Meestal blijft het bij een korte uitschakeling. Soms is het anders: 

12.4.2 ALS HET LANGER GAAT DUREN 

Langer durende uitschakeling kost veel geld. Wat er ook gebeurt, zorg dat u alles blijft doen voor een vlot en 

zo volledig mogelijk herstel: 

1. Volg de aanwijzingen uw eventuele werkgever, belangenbehartiger en verzekeringen stipt op. 

2. Houdt een dagboek bij. Dit is van belang om het verloop van gebeurtenissen, de omstandigheden, de be- 
lastbaarheid en de gezondheidsklachten (en bij letsel eventuele mogelijk later te verhalen schadeposten) 
achteraf (de redelijkheid) mede aannemelijk of bewijsbaar te makea 

3. Wees voorzichtig met het geven van toestemming om keuringsartsen of schaderegelaars om uw medi- 
sche gegevens te laten opvragea Tenzij u een precies beeld heeft van wat er over u geschreven is . 

4. Teken geen machtiging voor het inwinnen van medische inlichtingen buiten de door u gekozen belan- 
genbehartiger. Beperk uw machtiging tot de datum van de aandoening en daarna . Vooral bij ongeval 
proberen verzekeraars vroegere aandoeningen of ongelukjes, waarvan men restloos genas, tot oorzaak 
te verklarea Waarna niet wordt uitgekeerd! 

5. Krijgt u een oproep voor een medische keuring, vraag dan vóóraf de vraagstelling aan de keuringsarts 
op. Zijn de vragen niet relevant, wijs dan de keuring op grond hiervan af. 

6. Organisaties en verzekeringsmaatschappijen verwijzen letselslachtoffers voor een keuring veelvuldig 
naar artsen, die niet neutraal bleken te kunnen zijn. Zoek bijvoorbeeld via internet naar het curriculum 
van de keuringsarts en wijs deze desnoods - gemotiveerd met bronnen - af. Gerechtelijke uitspraken be- 
vatten indicaties van de keuringsadviezen, als artsen als deskundige door de Rechter werden gevraagd. 

7. Laat u door een vertrouwd persoon begeleiden bij bezoeken aan artsen Soms kan een vertrouwde ver- 
zekeringstussenpersoon om u vergezellen. Meld dit beleefdheidshalve schriftelijk en vraag om motivatie 
ingeval van bezwaar. Vraag om een andere afspraak, als deze voor u of uw begeleider niet haalbaar is. 
Overweeg bij de voorbereiding en het bezoek zélf waar mogelijk gebruik te maken van deskundige on- 
dersteuning bijvoorbeeld vanuit uw vakorganisatie of een WL^.- steunpunt in uw regio. Uw begeleider is 
in staat om aantekeningen te maken, verduidelijkende vragen te stellen, of u aan te vullea 

8. Zorg dat u zich bij u onbekende artsen desgevraagd kunt legitimerea 

9. Zet met uw begeleider vooraf uw vragen op papier en bedenk van tevoren welke vragen u kunt ver- 
wachten. Bezin u tevoren op de antwoorden en op de reactie of conclusie , die deze antwoorden kunnen 
oproepea 

10. Geef geen voedsel aan onverhoopte vooringenomenheid van uw artsen, zij zijn ook mensen: Blijf uzelf, 
blijf correct, kleed u neutraal en zie er verzoigd uit. 

11. Vermijd het noemen van een (door u veronderstelde of door anderen genoemde) ziekte- of invaliditeits- 
naam. Dit werkt altijd averechts. Ook pijn zegt op zich weinig, wél de eventuele negatieve invloed op 
uw werkvermogea Het gaat om de realiteit van uw arbeidsbeperkingen Harde feiten, zoals laborato- 
riumuitslagen, andere meetwaarden of fotobeelden en de schriftelijk vastgelegde visie van erkende me- 
disch deskundigen kunnen daarbij wél uiterst belangrijk zijn. 

12. Vergeet niet melding te maken van eventuele beperkingen, waardoor u niet of minder kunt werken, 
beperkt bent in uw zelfverzorging, in de zorg voor uw gezin en/of in uw sociale contactea Met name als 



12. AANWIJZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 156 - 

u, anders dan in het verleden, bovendien aangewezen bent op (extra) betaalde hulp in of om het huis of 
mantelhulp. Lees ook arts J.K. van Driel in Medisch Contact Geen afwijkingen en tóch ziek, 23 april 
1999. 

13. Schrijf beknopt uw levensloop met (medisch) belangrijke positieve zakea Vermeld daarin bijvoorbeeld 
als u vroeger snel herstelde van aandoeningen en in belangrijke mate door sport, hobby's of op andere 
wijze een gezond en inspirerend leven had opgebouwd. Inclusief bijzondere kwaliteiten van uw vroeger 
functioneren. 

14. Schrijf en spreek niet over vroegere kwaaltjes of ongelukjes. Vooral particuliere verzekeraars zullen dit 
aangrijpen om uw huidige kwaal of letsel daaraan toe te schrijven, al dan niet gepaard gaand met de be- 
schuldiging dat u bij de aanmelding voor de polis heeft verzwegea Als u geen gevaarlijke hobby's had, 
niet rookte of dronk, geef dat weer, toon het eventueel aaa Geef, als er een duidelijk gezondheidsom- 
slagpunt in uw vermogens is geweest, aan wanneer dit was en staaf dit met feiten uit u leven vóór en na 
het letsel of de aandoening. Toon zo mogelijk aan wat u ervoor over had om te herstellea 

15. Zorg dat uw behandelend arts steeds op de hoogte is van de laatste ontwikkeling in uw gezondheidstoe- 
stand, en van keuringen en gesprekken met uw verzekeraar 

16. U krijgt bezoek van uw verzekeraar (arts, arbeidsdeskundige of andere functionaris). Vraag om een 
legitimatie en een visitekaartje . Zorg dat daarbij een u vertrouwde begeleider (bij voorkeur dezelfde als 
bij uw arts) aanwezig is. 

17. Vraag een kopie van het medisch of arbeidskundig rapport na afloop. En registreer los daarvan de 
hoofdpunten en afspraken uit dit bezoek. Vraag na afloop schrifte lijke bevestiging daarvaa 

18. Voor zover u nog arbeid kunt verrichten: Is er een behoorlijk reïntegratieplan? Is het uitgevoerd? Is de 
uitvoering getoetst volgens de regels van het UWV? 

19. Bevestig de door verzekeringsarts of arbeidsdeskundige gesprekspunten en toegezegde afspraken zelf in 
een brief met bewijs van ontvangst. Zij doen dit zelf namelijk nooit. Geef betrokkene de gelegenheid om 
desgewenst binnen 14 dagen te reagerea 

20. Vraag bij elk bezoek kopieën van brieven, documenten en afspraken, die u niet al zelf heeft gekregen. 
Zorg voor een nauwkeurige lijst van eventueel gebruikte medicijnen met de doses. Vraag periodiek in- 
zage in of kopie van uw gehele (medisch) dossier. Van een dossier dat in gedeelten wordt bewaard heeft 
u recht op inzage in alle delea Vraag schriftelijk om correctie van en/of vernietiging van eventueel fou- 
te gegevens met verzoek om binnen 14 dagen te antwoordea 

21. Spreek niet over (ongunstige facetten van) uw werk- of bedrijfsomstandigheden: Artsen maken hiervan 
vaak aantekening en verzekeraars grijpen deze later aan om zich bij langer durende arbeidsongeschikt- 
heid aan hun uitkeringsplicht te onttrekkea Bovendien zullen een in de arbeidsomstandigheden lakse 
werkgever en een idem lakse Arbodienst dergelijke opmerkingen mogelijk 'vertalen' in een verstoorde 
werkverhouding. Met een door u niet bedoeld resultaat: U wordt ontslagen! Op zich terechte kritiek op 
arbeidsomstandigheden kunt u dus beter nalatea Pas als er gevraagd wordt naar de arbeidsomstandig- 
heden kunt u volstaan met te zeggen dat aan u de geldende werkgeversnormen niet bekend gemaakt zijn 
(als dat het geval is) en dat mogelijk ter zake deskundigen hierover iets kunnen zeggea Uitzondering: 
Doe een beroep op artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek als uw arbeidsongeschiktheid het gevolg is 
van slechte arbeidsomstandigheden en veiligheid. 

22. Vermijd tijdens (psychische) keuringen om uit uw privé-leven negatieve kantjes, ongelukjes of 
teleurstellingen te vermelden Een veel te groot aantal door verzekeraars ingehuurde psychiaters verta- 
len feiten uit uw verleden te in juridische 'voorzetten' door suggesties om uw letsel of aandoening in 
verband te brengen met uw jeugd, met uw privé -omstandigheden, of wat zij in termen als uw preëxis- 
tente karakterstructuur omschrijven. Medisch adviseurs van verzekeraars doen blijkbaar niet anders 
dan dit veronderstelde verband klakkeloos voor waar aan te nemen en aan de verzekeraar te melden, 
waarna de verzekeraar zich al te graag aan de uitkeringsplicht zal onttrekkea 

23. Als uw huidige functie vanwege uw beperkingen niet meer haalbaar is: Laat duidelijk blijken dat u bij 
uw werkgever wilt blijven en ga serieus in op aangeboden andere functies. Als u met het oog op het ver- 
mijden van gezondheidsschade gerede twijfels heeft: over een nieuwe aangeboden functie: Raadpleeg 
de arbo-arts, want uw behandelend arts mag zich daarover niet uitea Als deze dat wel zou doen wordt 
die visie toch niet serieus genomea 

24. Als u gezond verklaard bent (ook na dit te hebben aangevochten door alle rechtsorganen): Verzwijg bij 
sollicitaties nooit verzuim of beperkingen als daarnaar gevraagd wordt. Als dit later blijkt: volgt ontslag 
zonder recht op WW. Als arbeidsgeschiktverklaarde met duidelijke arbeidsbeperkingen - met een niet 
erkende handicap - heeft u weinig kans op werk bij de huidige wetgeving en controle, rechtspraak en 
rechtshandhaving. U kunt bij de arbeidsdeskundige altijd een herbeoordeling aanvragen (arbeidsgehan- 



12. AANWIJZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 157 - 

dicaptenbesluit, artikel 2, lid 1). Laat u vooraf deskundig informeren wat daarvan de gevolgen kunnen 
zijn. 

25. Licht zonodig de maatschappelijk werk(st)er in. Als u kinderen heeft: Licht de leerkrachten van uw 
kinderen in. Vraag zonodig gezinshulp aaa 

26. Doe nooit uitspraken over de eindleeftijd van uw werkzame levea Als iemand noteert dat u ooit het 
voornemen heeft gehad eerder dan uw 65" levensjaar te willen stoppen met werken zal de verzekeraar en 
de Rechter een eventuele uitkering nooit langer dan die datum (laten) uitkerea U loopt zelfs de kans een 
uitbetaalde schade (deels) achteraf te moeten terugbetalea 

27. Als u studeert: Neem contact op met uw begeleider/decaan. Vraag studieonderbreking aan. Vraag naar 
rato teruggave vanschool- of collegegeld. Laat de studiefinanciering opschortea 

28. Als financiële problemen dreigea Verzoek schuldeisers om een aangepaste betalingsregeling. 

29. Als u wordt opgeroepen voor een (her)keuring: geef tijdig telefonisch én schriftelijk (zo mogelijk fax 
én email) bericht indien u vanwege uw gezondheidstoestand niet in staat bent om te verschijnea 

30. Kleine gemeenten blijken vaak nog steeds niet goed op de hoogte te zijn met de rechten van burgers op 
aanvullende uitkeringsregelingen als lOAW en lOAZ- en evenmin van de Toeslagenwet Bovendien 
blijkt er te vaak sprake te zijn van willekeur in de toepassing van regels . Informeer dus daarover dus 
eerst bij een willekeurige grote gemeente . Bedenk dat de aanvraag van de Toeslagenwet per gemeente 
kan verschillea 

31. Informeer niet bij uw Uitvoeringsinstelling of Sociale Dienst naar uw rechtea U kunt daar niet de meest 
objectieve voorlichting verwachtea Bovendien is de kans groot, dat uit uw vragen wordt afgeleid dat u 
erop uit bent om te profiterea Informeer u dus elders. Onafhankelijke hulpverleners kunnen u wél de 
weg wijzea Bibliotheken in grotere steden beschikken naast de wetteksten over degelijke aanvullende 
informatie . Zorg tijdig voor aanvraag om een uitkering of toeslag tot of op het minimumloon (een recht 
van elke Nederlander). Uitkering of aanvulling, wordt namelijk nooit langer dan maximaal een jaar te- 
rugwerkend voor datum van de aanvraag verleend. Als u door uw gezondheid deze termijn niet heeft 
kunnen aanhouden, vraag uw arts om een verklaring. En doe een verzoek hiervan af te wijken op bü- 
lijkheidsgrondea Of laat uw belangenbehartiger u daarbij helpen. 

32. Bezorg gevraagde opgaven, machtigingen en verklaringen zo mogelijk persoonlijk aan uw werkgever. 
Uitvoeringsinstelling/verzekeraar en vraag een ontvangstbewijs. Op die manier bespaart u veel kosten 
van aantekening met ontvangstbevestiging. Bij zoekraken buiten uw schuld bent u zonder bewijs zelf 
aansprakelijk en gaat de Uitvoeringsinstelling soms onmiddellijk over tot stopzetting van de uitkering. 
Bij herhaalde vermissing volgt strafsanctie . Ook bij particuliere maatschappijen of bij een tegenpartij 
bent uzelf de dupe als iets zoekraakt. Ook als een arts zegt een verklaring te hebben toegezonden, is be- 
wijzen dat de schuld niet bij u ligt niet eenvoudig. Vraag deze om een afschrift. 

33. Houdt alle extra kosten bij en bewaar nota's/betalingsafschriften in verband met latere indiening bij 
verzekeraars of bij een tegenpartij, of wegens eventuele fiscale aftrek. 

34. Maak gebruik van de wettelijk toegestane medische dossier-inzage of beter nog de kopie -mogelijkheid. 
En van het eveneens wettelijke recht om bij fouten of onoirbare toegevoegde notities, correcties of ver- 
nietigingen te verlangea 

35. Verzamel zo mogelijk informatie op websites, bij e-mail- nieuwsgroepen en patiënten- en belangenorga- 
nisaties. Wees zeer kritisch bij het selecteren van deze informatie, omdat er veel kaf onder het koren is 
(van ongefundeerde lekenpraat tot verzekeraarvriendelijke quasi-wetenschappelijke nonsens). 

Voor sommige patiënten loopt het allemaal zoals het hoort. Heel vaak is het anders. 

12.4.3 ER GEBEUREN VREEMDE DINGEN 

Realiseer u dat er door artsen, verzekeraars en rechtshulpverleners veel te veel fouten (kunnen) worden ^- 
maakt. Vaak is dat door onachtzaamheid, slordigheid, onkunde, warrige regelgeving en bureaucratie. Jam- 
mergenoeg blijken er onder hen ook veel te veel lieden die er uitsluitend op uit zijn om aan u te verdienen/zo 
min mogelijk tijd aan u te besteden. Of voor de werkgever of opdrachtgever een lucratief resultaat te boeken 
en ten koste van u een goede functie -beoordeling te scoren. Er blijkt zoveel mis te (kunnen) gaan dat be- 
zwaar daartegen vrijwel altijd succes zal hebben: 

1. De correspondentie die u krijgt klopt niet Controleer dus op: Uw gegevens, of er dingen worden veron- 
dersteld, die niet waar zijn, bijvoorbeeld: U heeft de werkzaamheden hervat, u heeft schuld bekend, u 
heeft de verzekering beëindigd, uw werkgever heeft gemeend u te moeten ontslaan, u heeft een 'dubbel- 
ganger' met (bijna) dezelfde naam, etc. 

2. Er wordt door uw bedrijfsarts ziekte -controle uitgeoefend. Dit is in strijd met de wet 



12. AANWIJZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 158 - 

3. Uw uitkering wordt stopgezet Er wordt geen of een foutieve reden gegevea 

4. U wordt opgeroepen voor een keuring bij een arts die eenzijdig door uw verzekeraar is gekozea Maak 
ook bezwaar als u voor een onnodige of onnodig bezwarende (nieuwe) keuring (op bedenkelijk grote 
reisafstand) wordt opgeroepen of als een door u aangewezen keurder zonder opgaaf van redenen wordt 
afgewezea 

5. Realiseer u dat aanbevelingen van wonderheelmeesters of verwijzingen naar keuringsartsen op grote 
reisafstand meestal niet in de haak zijn. Maar wél passen in een strategie om u zoveel mogelijk uit te 
putten (strijdig met de gedragscode 'onnodig bezwarende keuring of behandeling') en ook omdat ze tot 
de verzekeraarfavorieten behorea In Nederland zijn alle 'onafhankelijk' medisch specialismen op een 
uur reizen in voldoende aantallen aanwezig. 

6. U wordt overvallen door onaangekondigd bezoek van uw verzekeraar (arts, arbeidsdeskundige of andere 
functionaris). Dit kunt u weigeren. Zeg dat u wél desgewenst samen een passende afspraak wilt maken. 
Vraag om een legitimatie en een visitekaartje . 

7. De arts van uw Uitvoeringsinstelling heeft geen zelfstandig onderzoek verricht en/of heeft blijkens diens 
rapportage geen informatie ingewonnen bij uw behande lend arts(en) . 

8. U bent telefonisch medisch/arbeidsdeskundig gekeurd. Dit is in strijd met het fatsoen. 

Als u wordt gebeld: Vraag en noteer altijd naam en functie en hetc?oe/van het telefoongesprek. 

9. Bij de keuring gebeuren zaken die niet door de beugel kunnen en die niet gecorrigeerd wordea Of u 
bent het niet eens met de conclusie uit het onderzoek. 

10. U heeft bezwaar gemaakt tegen een keuringsresultaat En, terwijl dit nog in behandeling is, heeft een 
(andere) verzekeraar uw arbeidsongeschiktheidspercentage op basis van deze omstreden keuringsuitslag 
verlaagd. 

11. U krijgt een andere arts, of verzekeringsgeneeskundige, of keurder, of arbeidsdeskundige of controle - 
arts. Maak bezwaar als het onnodige of onnodig bezwarende nieuwe keuringen, gesprekken en controles 
met zich mee brengt (ook dit is namelijk strijdig met de gedragscode 'geen onnodige of onnodig bezwa- 
rende keuringen'). 

12. Uw arts, verzekeringsgeneeskundige, keurder, arbeidsdeskundige of controle -arts komt terug op eerdere 
uitsprakea En is, zonder dat er in uw gezondheidstoestand iets is veranderd, opeens een andere mening 
toegedaaa 

13. Uw arts, verzekeringsgeneeskundige, keurder, arbeidsdeskundige of controle -arts heeft u toegezegd 
gegevens of de visie over uw gezondheidstoestand van een van uw behandelend artsen op te vragea En 
u merkt dat dat niet is gebeurd. 

14. Uw arts, of verzekeringsgeneeskundige, of keurder, of arbeidsdeskundige of controle -arts bagatelliseert 
uw gezondheidsprobleem of maakt niet terzake doende (discriminerende of intimiderende) opmerkin- 
gen, zoals: Er is iets met uw jeugd of met uw karakterstructuur, u heeft te hard gewerkt of teveel ge- 
sport, u heeft een luxe villa of spaarcentjes, dus het kan wel wat lijden, u had beter in uw eigen land 
kunnen blijven, uw partner verstoort de verhoudingen, waarom zoekt u geen nieuwe partner, de medi- 
sche behandeling die u krijgt is maar onzin, etc. (Zie BIJLAGEN 4, 5 en 6). Teken als u dit aankunt 
onmiddellijk mondeling protest aaa Zet dit protest (ook) later op papier en stuur dit ook aan het hoofd 
van de dienst van betrokkene. Verzoek bovendien kort zakelijk om vervanging. 

15. U heeft een chronische aandoening en u ziet in het keuringsrapport voor de Uitvoeringsinstelling, dat er 
geen lichamelijke afwijkingen zijn, of dat er geen diagnose mogelijk is: Terwijl er geen zorgvuldig on- 
derzoek heeft plaatsgevondea Dan kunt u bezwaar maken omdat de onderzoeker daarmee de Richtlijn 
Medisch Arbeidsongeschiktheidscriterium heeft geschondea 

16. U heeft uw medische klachten en beperkingen met de gevolgen op uw functioneren in beroep en privé - 
leven, en ook eventueel de redenen waarom u afhankelijk bent (geworden) van anderen uitvoerig be- 
schrevea En aan uw keurder overhandigd. Deze heeft ze niet met u besproken en getoetst, maar wél een 
advies aan de verzekeraar uitgebracht. 

17. De frequentie van de keuringsoproepen staat niet in verhouding tot uw aandoening of beperkingenbeeld. 
Daarvan zou namelijk duidelijk mogen zijn, dat het zich niet snel kan wijzigea Er is ook geen wijziging 
door u bemerkt en gemeld. Er is in dat geval hoogstwaarschijnlijk sprake van schending van de betref- 
fende gedragsregels ('geen onnodige of onnodig bezwarende keuringen'). Maak daartegen bezwaar. De 
Verzekeraars, politiek en de media oefenen druk uit op artsen om door zinloos , voor de patiënt schade- 
lijk, frequenter te keuren het percentage arbeidsgeschikten 'op papier' te verhogen. 

18. De verzekeraar verandert haar visie over de mate van arbeidsongeschiktheid zonder dat daar een gron- 
dig onderzoek en motivatie aan ten grondslag ligt 

19. U krijgt geen kopieën van brieven van uw advocaat aan betrokken partijea 



12. AANWIJZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 159 - 

20. (Een van) Uw verzekeraar(s) of de tegenpartij komt met het bericht dat uw tussenpersoon, uw rechtsbij- 
standverzekeraar, uw advocaat of een andere belangenbehartiger te goed voor uw belang opkomt. Of 
probeert deze zwart te maken en u over de halen om bijvoorbeeld uw rechtsadviseur maar te vervangea 

21. Uw rechtsbij standverzekeraar of advocaat laat niets meer van zich horen of houdt u aan het lijntje . 

22. Uw verzekeraar legt een medisch rapport over uw gezondheidstoestand naast zich neer. Bij voorkeur 
zonder daarvan melding te makea 

23. De arbeidsdeskundige komt met een of meer bij u passende functies, Vraag naar de uitgebreide be- 
schrijving van die functies. Als u bemerkt dat u een of meer daarvan vanwege uw beperkingen niet kunt 
uitoefenen: Vraag of hij u door de verzekeringsgeneeskundige opnieuw kan laten oproepen 

24. U bent met uw artsen van mening dat de eindtoestand na uw letsel bereikt is. Maar uw tegenpartij wil 
daarop best nog eens een of meerjaren wachtea Men speculeert erop dat een keuring tegen die tijd wel 
een andere aandoening of gebrek aan het licht zal brengen Men zal dan beweren dat deze preëxistent 
zou zijn, en daarom niet meer hoeven uit te keren en dan mogelijk ook nog eens 'vergeten' de periode 
daarvóór (op het juiste niveau) uit te kerea 

25. Neem bij cruciale gesprekken een bandrecorder mee (advies van een vakbond). Doet men dit te vroeg 
dan dreigt juridisering van de situatie . Is men hiermee te laat dan kan men eerdere afspraken, toezeggin- 
gen of laakbare uitingen nooit meer bewijzea 

26. Een door u toegezonden machtiging is niet ontvangen of het blijkt dat medische rapportages, of foto's 
zijn zoekgeraakt. 

27. Uw verzekeraar 'vergeet' of weigert te reageren op meldingen of verzoeken van u als verzekerde. 

28. Een arts zegt toe zijn visie of een rapport naar uw Uitvoeringsorganisatie te zendea Mocht uw arts de 
verzending vergeten zijn, of de Postdienst of de ontvanger gefaald hebben, dan wordt dat u aangere- 
kend! U bent verplicht zelfde ontvangst bij de Uitvoeringsorganisatie te controleren!! 

29. U wordt door de rechtbank naar een keurder ontbodea Maar deze blijkt u onfatsoenlijk te bejegenen, 
en/of vooringenomen te zijn. En/of in de rapportage de feiten, die u naar voren bracht uit het verband 
tegen u te gebruiken, weg te laten, ofwel te verdraaiea U kunt daartegen klachten of bezwaren indienen, 
maar tenzij het evidente onderzoek- of rapportfouten betreft bent u vrijwel kansloos . Hoogstens kunt u 
de rechtbank om een nieuw onderzoek door een andere deskundige vragen Daarom is het van het groot- 
ste belang zelf inbreng te vragen in het keuzeproces van de keurder, en na te gaan of de aangewezen 
keurder een goede reputatie heeft. Er zijn in Nederland nogal wat artsen bekend die het met de toepas- 
sing van de medische leer niet zo nauw nemen, en/of vooringenomen zijn omtrent bepaalde aandoenin- 
gen of handicaps. Of erger: die de elementaire menselijke waarden met voeten tredea Vaak zijn zij uit 
publicaties of bij verenigingen van gedupeerden bekend. Meer daarover in Hoofdstuk 5, de bijlagen van 
dit rapport, op www.werkgroepl970.nl en elders op internet Bij duidelijke aanwijzingen van vooringe- 
nomenheid kunt u de rechtbank om een andere deskundige vragea 

30. Bestudeer de keuringsopdracht grondig . De opdrachtformulering kan bijvoorbeeld inhouden, dat in het 
onderzoek juist uw beperkingen niet, of te weinig worden onderzocht. 

31. Realiseer u dat u voor een door u eenzijdig gegeven keuringsopdracht meestal zelf minstens honderden 
Euro's zult moeten betalea Als de rapportage voor u gunstig is zal de tegenpartij die trachten te nege- 
ren. Of zelf een keurder voor een nieuwe keuringsopdracht eisea 

32. Uw advocaat heeft een termijn in een klachtenprocedure laten lopea Meestal heeft u dan een verloren 
zaak. Zelfs als u kunt aantonen dat u vanwege uw gezondheid niet in staat was daarop toe te zien is er 
weinig kans bij bezwaar op billijkheidsgronden tegen de beslissing. 

33. De verzekeraar zegt eenzijdig uw polis op en betaalt een deel van de premie terug. U blijft met de scha- 
de zitten: Protesteer met een schrijven met ontvangstbevestiging en stort dit bedrag retour. 

34. U bemerkt dat uw telefoon wordt afgeluisterd of dat u wordt geschaduwd of gefilmd. Formeel is dit aan 
Politie, Sociaal Recherche en Justitie onder bepaalde omstandigheden na voorafgaande bekendmaking 
toegestaaa Daarbuiten is het in strijd met de wet, maar het is moeilijk te bewijzea Verzekeraars blijken 
deze onoirbaar verzamelde gegevens zonder enige controle te gebruikea Verwacht niet dat Politie en 
Justitie voorrang geven aan zaken waarmee zij hun ex- vakbroeders in de weg lopen! 

35. U krijgt bezoek van de Sociale recherche . Laat men zich eerst legitimerea U wordt ondervraagd en 
krijgt vervolgens de vastlegging van uw verklaring te ondertekenea Als u het met sommige zaken in de 
verklaring niet eens bent, moet u er op staan dat ze gewijzigd worden! Als u de verklaring niet mag le- 
zen, of men weigert de verklaring te veranderen moet u zonder meer weigeren te tekenea Bereid u er 
stevig op voor voet bij stuk te houden, want het komt voor dat u uiterst grof zult worden geïntimideerd. 
Denk niet dat u later wel op de verklaring terug kunt komea Als u op de rechtszitting tegen de rechter 
zegt dat de verklaring onjuist is, en dat u hem onder druk heeft getekend, zal de rechter u in 99 van de 
100 gevallen niet gelovea Verder is het belangrijk zo snel mogelijk een advocaat in de arm te nemea 



12. AANWIJZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 1 60 - 

Dat kost u weliswaar een eigen bijdrage of meer, maar een goede advocaat is in een dergelijk geval 
goud waard. Het kamt voor dat mensen die weigeren een foutieve verklaring te tekenen, vervolgens 
worden afgevoerd, en het recht ontnomen om eerst opvang te regelen voor hun huisdier of hun kinderea 
De Sociale Recherche probeert soms zo, of een andere manier mensen onder druk te zetten, om zo snel 
mogelijk een verklaring te ondertekenea Als u geen uitweg ziet en wel tekent is het in zo'n geval het 
beste, nog dezelfde dag naar een advocaat te gaaa En aangifte te doen wegens het ongeoorloofd onder 
druk zetten van een verdachte. 

Zijn u (en uw begeleider) van mening dat tijdens de schade-afhandeling dingen zijn gebeurd, die niet door de 
beugel kunnen: Weet dat u tegen de behandeling door de verzekeraar of een medicus binnen 14 dagen een 
klacht kunt indienen. Heeft u een rechtsbijstandverzekering: Schakel deze in. Houdt evenwel rekening met 
de eventuele onprettige bijverschijnselen die over al dan niet gelieerde rechtsbijstandverzekeringen zijn gp- 
meld en besproken in Hoofdstuk 7.3.2. 

Idem als in de voorgaande regel, maar u heeft geen rechtsbijstandverzekering: Zoek een op medisch- 
verzekeringsterrein vertrouwd jurist (zo mogelijk in de naaste familie of vrienden) : laat deze u voortaan ver- 
gezellen. 

Er zijn nog veel meer vreemde dingen mogelijk, die bij andere uitkeringsgerechtigden zijn gebleken. Maak 
bij alle onregelmatigheden voorkomen eerst telefonisch, vervolgens schriftelijk bezwaar. Geef aan waartegen 
en waarom u bezwaar maakt. Doe dit ook als u hieronder vermelde onregelmatigheden opmerkt. Want op 
een gegeven moment kan blijken: 

12.4.4 DE SITUATIE WORDT ONHOUDBAAR 

U wordt inmiddels als verdacht of als querulant beschouwd en niet meer serieus genomen. Of u bent slacht- 
offer van een bewust proces om u moedeloos te maken. En zodanig uit te putten, dat u domme dingen dreigt 
te gaan doen, of afziet van uw rechten. 

Wat u niet moet doen: 

1. Alternatieve hulp zoekea Dat kost u veel tijd en geld. En zolang uw aandoening of handicap medisch 
eerder ten onrechte ontkend is houdt u zichzelf voor de gek, en daar schiet u niets mee op. 

2. Uw arts, of verzekeringsgeneeskundige, of keurder, of arbeidsdeskundige of controle -arts, of balieme- 
dewerker bedreigea Op zich heeft u er waarschijnlijk alle reden toe om boos te worden, maar het werkt 
averechts: Men schakelt Justitie in en u bent uw rechten kwijt. 

3. Uw verzekering opzeggea Een begrijpelijke stap die door veel patiënten wordt gezet De patiënt en of 
de partner wil van de vervelende gang van zaken af. De tegenpartij heeft daarop gewacht en u bent van 
de uitputtingsslag af. Maar u zult in ieder geval nooit een uitkering meer ziea U kunt het tijdelijk weg- 
drukken Vroeg of laat gaat dat aan u knagen. 

4. Klachten indienen bij klachtenorganen als van de verzekeraar zelf, van organisaties van tussenpersonen. 
Tuchtcolleges, Medische Inspectie, Ombudsman Schadeverzekering, Raad van Toezicht (een aantal 
Rechters uit de Hoge Raad bleek door enkele verzekeringsmaatschappijen daarin onbezoldigd be- 
noemd). Het blijken klachtorganen te zijn, die slechts bij zeer hoge uitzondering alert op een klacht in- 
gaan. Wat dan meestal niet meer inhoudt, dan dat de aangeklaagde vrijuit gaat en u er (financieel) geen 
enkele genoegdoening mee bereikt. U loopt wél nieuwe frustraties, tijd- en geldverlies op. Zie 
BIJLAGE 17. 

5. Aangifte doea Ondanks het vaak voorkomen van overtredingen tegen de menselijkheid hebben Politie 
en Justitie blijkens ervaring van andere patiënten blijkbaar geen idee waar het hier om gaat, of deze or- 
ganen worden geacht dat niet te begrijpea Het is ook bijna niet uit te leggea Zeker niet door een patiënt 
die door omstreden praktijk extra kwetsbaar is gewordea Waar deze organen het wél blijken te begrij- 
pen blijkt de animo tot effectieve actie opvallend nadrukkelijk afwezig. Justitie blijkt op het gemakke- 
lijk seponeren niet effectief te worden gecontroleerd. 

6. Naar de (Centrale) Raad van Beroep of de Burgerrechter gaan. Justitie en de Rechterlijke Macht in Ne- 
derland is in vele rapporten onderwerp geweest van zware kritiek [Laksheid, zich buiten elke controle 
stellen, geen moeite hebben met het wekken van de schijn van belangenverstrengeling, (onwettige be- 
taalde) nevenfuncties onder meer bij ... verzekeraars, zich te vaak niet verschonen, verzekeraars op be- 
vreemdende wijze in het gelijk stellen, klachten niet behandelen, etc.]. Zes van die rapporten verdwenen 
zonder wezenlijke verandering kennelijk allemaal in de la . De gang naar de Rechter wordt niet voor 
niets door de tegenpartij meestal van harte aangemoedigd. Men weet uit ervaring dat wie de strijd niet 



12. AANWIJZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 1 61 - 

opgeeft bezig wordt gehouden tot de Hoge Raad. Met een levenslange frustratie . En bij elke stap een of 
meer jaren tijd( verlies) erbij, en (vele) (tien)duizenden Euro armer. In het beste geval wordt u met een 
fooi-uitkering afgescheept, de hoogte waarvan u vaak opnieuw een aantal jaren apart mag procederea 
Tien a 20 jaren procederen is voor wie het volhoudt tegenwoordig bij arbeidsongeschiktheidskwesties 
een normale zaak (zie Hoofdstuk 6). 85 van 90 onderzochte vonnissen, hoger beroepszaken en uit- 
spraken van de Hoge Raad werden gedaan in het voordeel van de verzekeraar. De verzekerde heeft 
kennelijk geen schijn van kans. Bij het Hof in Arnhem wonnen de verzekeraars Ohra en Victoria Vesta 
de onderzochte zaken in enkele jaren altijd. Eén lid van de Hoge Raad deed in cassatie uitspraak in ne- 
gen zaken, waarin steeds de verzekeringsmaatschappijen wonnen 

7. Lid worden van een vereniging voor gedupeerdea Natuurlijk kunt u in verenigingsverband lotgenoten 
treffen. En uit hun relaas kracht putten en erkenning ervarea Triest genoeg is de ervaring van leden dat 
deze verenigingen onmiddellijk bij het ontstaan worden omringd en bestuurd(!) door sommige medi- 
sche, schadebureaus en rechtshulpaanbieders, die geld willen verdienen aan de slachtoffers, en ook door 
vertegenwoordigers van verzekeraars en anderen, die gedupeerden in die vereniging subtiel bezighou- 
den/ontmoedigen bij hun pogingen om hun recht te halea Dit ten koste van de naam van wél integere 
coUega-deskundigea In diverse verenigingen bleek zelfs intimidatie (in de vergadering) van argeloze 
slachtoffers niet te worden geschuwd! 

8. Terwijl u meent zelf arbeidsongeschikt te zijn zonder meer uw premie betalea Dit wordt juridisch cp- 
gevat als een acceptatie van uw arbeidsgeschiktbepaling. Dus: betaal onder protest met een schrijven 
met ontvangstbevestiging. 

9. U laten intimiderea Naarmate uw kwestie langer sleept kunt u meer te maken krijgen met ontmoedi- 
gingspogingen en soms (naarmate u meer succes lijkt te gaan hebben) zelfs bedreiging. Het grote geld 
brengt sommige betrokkenen tot een reeks van handelingen die het daglicht niet verdraagt. Door vele 
patiënten zijn intimidatiepogingen gemeld door hetzij hun tussenpersoon, of tegenpartij, of bedrijfs- of 
controlearts, of verzekeringsgeneeskundige, of keurder, of arbeidsdeskundige, of rechtsbijstandverzeke- 
raar, of bestuurslid van gedupeerdenvereniging. 

10. Zwijggeld aanvaarden en op straffe van een dwangsom u het zwijgen laten opleggen De assuradeur 
weet blijkbaar dat de zaak stinkt en heeft er alle belang bij die met zwijggeld te beëindigen resp. uit de 
(verdere) publiciteit te houdea Het gaat bij zwijggeld altijd om een fractie van de werkelijke schade. 
Een zwijggeldfooi zal u lang heugea U blijft levenslang zitten met een veelvoud aan werkelijke, nooit 
meer te verhalen schade. Ook is er het risico van een onevenredige belastingclaim. Eerst als alle schade - 
en eventuele smartengeld-componenten in de juiste omvang zijn vergoed, en als u bevrijd bent van be- 
lastingclaims, die de verzekeraar zou moeten betalen, dan pas is u recht gedaaa 

11. Uw partner verlaten. Laat uw partner dit rapport inziea En hij/zij zal mogelijk langer in staat zijn om 
met u de weg te gaan die meer kans biedt op resultaat 

12. Het leven verlatea Denk aan de levenslange last voor uw nabestaandea Yoor wie in nood is: Zoek het 
adres van het dichtstbijzijnde RIAGG. Dat vindt u in het telefoonboek. Bel op. Of ga erheen. En vraag 
om hulp. Toestemming of een briefje van uw huisarts is niet nodig. Een andere mogelijkheid, vooral 's 
avonds, is u persoonlijk te melden voor de afdeling psychologie/psychiatrie van een ziekenhuis. Door er 
zelf naar toe te gaan. Desnoods midden in de nacht. Met de boodschap: 'Ik red het niet meer, help me.' 

Wat u kunt overwegen: 

• Al uw medische, niet medische en uitkeringsdossiers volledig in kopie opvragea Noem deze in uw ver- 
zoek bij naam: medisch, arbeidskundig, administratief, juridisch. Doe dit met een schriftelijk verzoek aan 
de directie van de verzekering. Dit is volgens de wet mogelijk (gratis of tegen een redelijke vergoeding). 
Laat u niet afschepen, bijvoorbeeld ook niet met het weglaten van zogenaamde dubbele gegevens: U wilt 
alles. Zoek naar eventuele fouten of vreemde dingea Inzage is onverstandig , want gaat vaak gepaard met 
intimidatie, men zet u bijvoorbeeld onder tijdsdruk, geeft u geen kans om rustig de fouten te vinden (die 
er altijd zijn!). Zorg ervoor uw medsche dossiers zonodig periodiek opnieuw op te vragea Wettelijk zijn 
medici namelijk slechts verplicht deze gedurende 10 jaar te bewarea Veel uitkeringskwesties overschrij- 
den deze termijn ruimschoots, verlies van een deel van uw medische gegevens kan u duur komen te staan! 
De arts/hulpverlener is wettelijk verplicht uw verklaring/mening over onjuistheden of vermissingen toe te 
voegen aan het dossier. Een patiënt heeft het wettelijk recht een arts te vragen om feitelijke onjuistheden 
te corrigeren, en niet ter zake doende informatie te laten verwijderea 

• Als de ontvangen dossiergegevens niet compleet blijken: Maak een lijstje van de ontbrekende stukken en 
verlang deze alsnog in kopie . 

• Onderzoek uw dossiers (Zie Hoofdstuk 5.13). 



12. AANWIJZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 1 62 - 

• Wees voorzichtig met patiënten- en andere belangenverenigingea De leden ervan zijn commercieel voor 
dienstverleners (verzekeringsmedewerkers, commerciële artsen, schaderegelaars, advocaten en andere 
experts) zeer interessant. Bijna altijd hebben verenigingen ook feden, bestuurders, gastsprekers of toe- 
hoorders die ... hun klandizie putten uit de ledea Of zich soms in een Toezichtraad hebben genesteld! 
Soms nemen verzekeraars zelf vanuit gelieerde organisaties zitting in het bestuur. 

• In uw persoonlijke sfeer een advocaat kiezea Juridische Loketten (Bureaus voor Rechtshulp) verwijzen 
alleen tegen verlaagd tarief als u minvermogend bent. Als autobezitter, en zeker als huiseigenaar is dat 
bijna nooit het geval: dan is in uw situatie namelijk het vrijgelaten vermogen meestal overschreden. Als u 
het tot een rechtszaak laat komen en u verliest, dan zijn - als u geen betalende tegenpartij of rechtsbij- 
standverzekering heeft - de kosten van het geding voor uw rekening. Houdt voor ogen dat U (óók bij een 
toegevoegd) advocaat DE opdrachtgever/cliënt bent. Laat u vooraf goed voorlichten en maak heldere 
afspraken met een advocaat en zorg voor schriftelijke bevestiging. Realiseert u zich dat te veel advocaten 
uw zaak erbij doen naast die voor grote opdrachtgevers, zoals ... uw tegenpartij of ... uw verzekeraar!! Dat 
u ook bij zogenaamde no cure, no pay rechtshulp voor onaangename verrassingen kunt komen te staan 
(Zie Hoofdstuk 7.3.4). De ervaringen met teveel advocaten zijn zo slecht, dat een advocaat alleen aan te 
raden is, als u deze uit eigen ervaring al langer kent, en deze nu juist op dit terrein zeer deskundig is, of 
als u kampt met bijvoorbeeld een beroepsziekte waar de betreffende advocaat bij uitstek in is gespeciali- 
seerd, én deze uitsluitend voor patiënten werkt. 

• Overweeg om een voorlopig getuigenverhoor te vragen als u de toedracht van bepaalde feiten juridisch 
wilt laten vastleggen voordat het bewijs daarvoor verloren gaat Of om gegevens boven water te krijgen 
die nodig zijn om aan de mogelijk te verwachten bewijslast te voldoea Dit in moeilijk te bewijzen kwes- 
ties. Waar getuigen op een later tijdstip gemakkelijk onder toenemende druk van een verzekeraar of van 
andere betrokkenen geneigd zullen zijn niet meer mee te werken, of om te ontkennea 

• Bezwaar indienen bij de verzekeraar. Houd rekening met de eventueel in de polis of bij een beslissing 
aangegeven termijn. Betreft het een Uitvoeringsinstelling dan moet het allereerste bezwaar alle feiten, 
grieven en argumentatie bevattea Alles wat u daarna nog zou inbrengen blijft buiten het geding . 

• Accepteer alléén een schikking nadat: Het schadebedrag alle schade -componenten in de juiste omvang 
bevat Ook een mogelijk later verlies aan arbeids- en verdienvermogen moet zijn ingecalculeerd. En de 
belastingsinspecteur schriftelijk heeft verklaard welke belastingclaim u moet verwachten en deze belas- 
tingclaim is verdisconteerd in het te ontvangen schadebedrag. Dan wel dat de verzekeraar u een schrifte- 
lijke belastinggarantie heeft gegevea Inhoudend dat zij elke belastingclaim boven het netto uitgekeerde 
bedrag voor haar rekening zal nemea En vraag bij uw belastinginspectie eerst om schriftelijk te willen 
verklaren, dat deze belastinggarantie juridisch klopt, en mendeze zal accepteren. Houd er rekening mee 
dat het vragen van advies risico' s met zich brengt. Omdat de meeste deskundigen primair aan u willen 
verdienen. En omdat zij te vaak onder invloed van assuradeuren blijken te staaa En daardoor niet meer 
objectief kunnen zijn, en patiënten soms door ontmoediging op uiterst subtiele wijze aan het lijntje blijken 
te houdea Of van hun voornemen om te volharden trachten af te brengen! (Zie BULAGE 20) 

• Overweeg op welke wijze u macht kunt uitoefenen (zie hieronder in Hoofdstuk 12.7). 

• Afzien van elke mogelijkheid om arbeidsongeschikt te worden verklaard. U heeft dan wat betreft uw hui- 
dige beperkingen niets meer met de verzekeraar(s) te maken, maar u wordt inkomensafhankelijk, of ver- 
plicht tot werkea Bij dit laatste moet u het risico van eventuele daaruit volgende nieuwe gezondheids- 
schade inschatten en zoveel mogelijk zien te beperkea Bij latere nieuwe schade is het zeer de vraag of u 
ooit nog/opnieuw aanspraak op uitkering kunt maken. 

12.4.5 (VOORLOPIGE) UITKERING 

• Als u in de WW of de WIA belandt moet u dit melden bij de Stichting Financiering voortzetting Pe n- 

sioenverzekering (FVP). Deze betaalt gedurende die tijd uw pensioenpremie . 

• Laat uw inkomstenschade berekenen door een objectief actuaris, die de juiste schadecomponenten en met 
de juiste formule uw claim berekent. 

• Controleer bij de eindafwikkeling vooral de volledigheid van alle financiële componenten (Zie BIJLAGE 
20), ook die voor eventuele pensioenschade bij loonderving, en voor steeds terugkerende jaarlijkse (med- 
sche) kosten na letsel Óók die wor eventuele hulp in de huishouding, en hulp bij klusjes in en rondom 
uw huis, als u die zelf niet meer kunt verrichtea 

• Zorg voor een belastinggarantie . 

• Zorg ingeval van medische twijfel voor een voorbehoud: geen finale kwijting. 

• Laat de concept-eindregeling alsnog door een deskundige controleren alvorens te tekenen. Zorg dat deze 
niet weet welke actuaris eerder de claim heeft berekend. 



12. AANWIJZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 1 63 - 

• U of uw advocaat dient na claimtoekenning de financiële afdeling van de verzekeraar via een geregi- 
streerde PTT-fax te laten weten op welk bankrekeningnummer het geld rechtstreeks moet worden over- 
gemaakt. Uitsluitend voor zover en zolang dit in uitzonderingsgevallen nog niet mogelijk is - dient dit in 
beheer gegeven te worden aan een stichting derdengeldea Deze is gehouden aan strikte voorwaarden van 
de Orde van advocaten. 

Nota Bene. 

1. Hoewel aan dit rapport de grootst mogelijke zorg is besteed kan de lezer geen enkele aanspraak doen 
gelden op vermeende of feitelijke onvolledigheden of fouten in dit hoofdstuk. 

2. Het betreft namelijk een uiterst gecompliceerd terrein. Met de belangrijkste facetten waar u als verzekerde 
op kunt letten om narigheid bij recht op verzekerde schade te voorkomen of te beperken. Zekerheid is er 
niet Uit allerlei bronnen valt af te leiden dat van de (letsel)schade waartegen gedupeerden zich verzekerd 
achtten slechts een fractie of niets wordt uitbetaald (Zie Hoofdstuk 6) . Vanwege fouten, maar te vaak ook 
wegens kennelijk bewuste praktijken, die het daglicht niet kunnen verdragea En die daarom met alle mo- 
gelijke middelen buiten de publiciteit worden gehoudea 

3. U helpt ons en anderen zeer door suggesties tot verbetering van dit rapport per email 
h.m.walker® hccnet.nl te willen doorgeven. 

Uitvoerige informatie over de belangenbehartiging en de rechtsgang geeft Hoofdstuk 7. 

12.5 DAGVERSLAG 

Het bijhouden van een dagverslag gedurende enkele weken kan erg verhelderend werkea De patiënt schrijft 
daarin per dagdeel de ondernomen activiteiten, naast de eventuele medische klachten en de daaruit voort- 
vloeiende beperkingen, op het werk en in de vrije tijd. 

Dit helpt om controle - en keuringsartsen na een oproep door de assuradeur volledig inzicht te geven in het 
opeenvolgende verloop van werken, rusten en het klachtenverloop bij de patiënt. Wat de kans op een goede 
medische diagnose, therapie en schade -afweging vergroot. 

Voorafgaand overleg daarover met een gespecialiseerde hulp in de aangesloten vakbond of met een WIA- 
steunpunt kan nuttig zijn. Bij beide organen kan men voorlichtings- of cursusbijeenkomsten volgea 

12.6 (ON)ZUIVER MEDISCH RAPPORT 

Het Regionaal Tuchtcollege 's Gravenhage heeft op 16 juli 1999 aangegeven, aan welke eisen een medisch 
rapport moet voldoen: 

1. In het rapport moet logisch, duidelijk en inzichtelijk te lezen zijn, hoe een arts tot zijn of haar conclusie is 
gekomea 

2. De argumenten voor die conclusie moeten gebaseerd zijn op feiten, die in het rapport worden ^noemd. 
Ze mogen dus niet 'uit de lucht komen vallen' . 

3. De in het rapport opgenomen argumenten moeten de conclusie volledig kunnen rechtvaardigea 

4. De dokter (medisch specialist) moet zich in het rapport beperken tot alleen dat gebied waarvan hij of zij 
kennis heeft (bijvoorbeeld orthopedie). Als een arts conclusies trekt buiten het gebied van zijn of haar bij- 
zondere kennis moet dat duidelijk in het rapport worden aangeven. 

Als een rapport niet voldoet aan deze eisen kan men de uitkeringsinstantie of verzekeringsmaatschappij 
daarop wijzen Leidt dat niet tot een herziening van het uitkeringsoordeel, dan ken men het gewraakte me- 
disch rapport juridisch trachten aan te vechten. 

12.7 MACHT UITOEFENEN 

Wie evident is benadeeld terwijl de verzekeraar weigert dit te corrigeren en te vergoeden heeft kans op resul- 
taat als men macht kan uitoefenen. De mogelijkheden worden in de volgende paragrafen besproken. Ze kost 
relatief weinig of helemaal geen geld. Bedenk bij openbaarmaking dat de verzekeraars zullen trachten u te 
intimideren of via - of met behulp van - de media als ondeskundig te kijk te zetten. Of de zaak dood te zwij- 
gen. Laat u niet afschrikken: Houd voor ogen dat degene die de kennis heeft de de skundige is. 
Accepteer nooit zwijggeld. 

12.7.1 OPENBAARMAKING 

Als u slachtoffer bent: Als u daartoe in staat bent: Ga uw verhaal documenteren en vastleggen. Zorg voor 
voldoende bewijs! Zorg voor back-ups en kopieën op veilige plaatsen. Overweeg vervolgens om voor de 



12. AANWIJZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 1 64 - 

media mondeling te getuigen. Laat u daarin bij voorkeur door uw partner of goede vriend(in) bijstaan. Reai- 
seer u dat de stroom gedupeerden, die naar buiten treedt groeit, en dat het taboe op het getuigen van deze 
praktijk verdwijnt. Uw getuigenis kan een stroom van andere patiënten over de drempel trekken om ook te 
gaan spreken. Heb geen angst dat u bij uw eerste contact met media al onheus behandeld zult worden. Houdt 
er wél rekening mee dat na bezoek van sommige journalisten of andere 'belangstellenden' (bewijs)materiaal, 
manuscripten of boeken zijn verdwenen (Zie Hoofdstuk 8.5.13). 

Mijdt na eenmalige publiciteit, om u zelf te beschermen, verdere uitingen. Laat het daarna aan andere slacht- 
offers om ook hun relaas te doen. Want vrijwel alle media blijken gaandeweg de oren te laten hangen naar ... 
de verzekeraars (Zie Hoofdstuk 8). Zij zullen u de eerste maal het voordeel van de twijfel gunnen. Meestal 
overigens zonder uw verhaal compleet te brengen. Zeker zullen zij uw verhaal niet plaatsen in samenhang 
met dat van de vele tienduizenden gedupeerden die met u werden of zullen worden afgescheept. Verschijnt u 
bij herhaling in de media dan wordt er meestal wel voor gezorgd dat u de querulantentrekjes krijgt aangeme- 
ten. Houdt er ook rekening mee dat uw privé leven op straat komt. Of wat men daarover veronderstelt. 

12.7.2 PUBLICEREN 

Een andere mogelijkheid is om zelf te gaan publiceren, zeker als uw beste vrienden daarbij kunnen helpen. 
Houdt de kring zo klein mogelijk. Zogenaamde medestanders die onverwacht liever andere belangen laten 
prevaleren kunnen trachten u op onzuivere wijze te beïnvloeden. Maak de feiten bij voorkeur openbaar in 
een publicatie met naam en toenaam. Een en ander inclusief het eventuele weerwoord van onder meer uw 
verzekeraar, arts, of verzekeringsgeneeskundige, of keurder, of arbeidsdeskundige of controle -arts. Stuur hen 
vooraf de passages (nooit het gehele manuscript!) vóór publicatie ter inzage met gelegenheid tot weer- 
woord in een brief met ontvangstbevestiging. Neem eventuele weerwoorden op in uw relaas. Wijk niet voor 
intimidatie en geef evenmin toe aan ongemotiveerd getraineer om u te laten uitputten met als doel (herhaald) 
uitstel of afstel. Een redelijke termijn voor het weerwoord is voldoende. Zie daarvoor meer in de volgende 
paragraaf. 

Verdergaand is het om uw verhaal in boekvorm te brengen. Ook hier met naam en toenaam van betrokke- 
nen, met weerwoord na de geboden gelegenheid daartoe . Zie daarvoor meer in de volgende paragraaf. 
Vermijd vooraf met vrienden cf bekenden over publicatie te spreken. Zij zullen u mogelijk niet serieus ne- 
men en gaan mijden, en uw voornemen raakt zeker voortijdig bij de verzekeraar bekend. Kondig uw voor- 
nemen dus nooit aan bij uw onwillige verzekeraar! Deze zal in alle rust maatregelen nemen om het succes 
van uw uitgave te dwarsbomen. Daarover meer in Hoofdstuk 8. 

Kent u een vooraanstaand persoon in Nederland en is deze in detail op de hoogte (geraakt) met uw kwestie, 
en het belang van anderen? Dan kunt u deze mogelijk bereid vinden een voor- of nawoord te schrijven. 

Tips bij het uitgeven van uw verhaal in boekvorm: 

• Zorg voor perfect Nederlands 

• Zorg voor een duidelijke verhaalstructuur 

• Zorg voor korte , leesbare zinnen 

• Zorg dat alle feiten kloppen (verwijs steeds naar bronnen en getuigen, gebruik daarvoor bijlagen) 

• Verwijder zo veel mogelijk emotie, vermijd eigen conclusies en oordelen, en vermijd het prijsgeven van 
privacy van anderen 

• Laat uw relaas en de stijl checken door daarin goed geschoolden, die u blindelings kunt vertrouwen 

• Mijdt uitgevers: De rendementseisen zijn te hoog, zij zijn bang voor repercussies als een uitgave misstan- 
den blootlegt bij hun (grotere) opdrachtgever(s), het risico bestaat dat men zal trachten de inhoudelijke 
werkelijkheid van uw verhaal af te zwakken of te verdraaien, én: Het is voor u een extra belastende pro- 
cedure 

• Zorg voor een ISBN-nununer 

• Zorg voor degelijke materialen en uitvoering, en een professionele omslag 

• Vraag een vormgever/drukker vooraf offerte 

• Werk eventueel met copying of printing on demand 

• Stuur een exemplaar naar de Koninklijke Bibliotheek 

• Schakel uitsluitend tijdelijk de lokale boekhandel in tegen een commissie van maximaal 40% van de ver- 
koopprijs 

• Stuur een persbericht naar de media 

• Zorg voor strooifolders en gerichte verspreiding, en een website (zie hieronder), óók op relevante e-mail- 
nieuwsgroepen 



12. AANWIJZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 1 65 - 

• Geef bij verschijnen een regionaal interview. Begin zo mogelijk met een Powerpoint-presentatie op een 
groot scherm vanaf PC- of laptop en geef daarvan eventueel kopie op diskette of CD. 

• Geef alléén present exemplaren bij een interview. Ongevraagd zenden aan de media is weggegooid geld 

• Geef bij uitzondering een voordracht over uw boek. Bij voorkeur met een Powerpoint-presentatie . Zodat 
u zich kunt beperken tot weinig aanvullende woordea Het za 1 u niettemin uitputtea Houd er rekening 
mee dat de techniek of uw toelichting subtiel of grof verstoord door de zaaluitbater of door een enkeling 
uit het publiek. Bied het na afloop ter verkoop aan. 

Een andere mogelijkheid is het openen van een website of het vragen van aandacht op een bestaande site. 
Zorg voor een heldere structuur en voor sober uitgevoerde, goed leesbare, snel openende pagina's. 

Publiceren via een uitgever is in het algemeen om de volgende redenen af te raden: 

• Dat u én een begenadigd auteur bent, én tegelijk met uw relaas voor een uitgever commercieel rendement 
kunt leveren is vrijwel uitgesloten 

• Met de benadering van een of meer uitgevers is het zeker dat uw onwillige verzekeraar onmiddellijk op 
de hoogte is van uw voornemens. Pogingen om publicatie te frustreren zijn dan waarschijnlijk. 

• De kans is zeer groot dat een bereidwillige uitgever uw manuscript fors wenst aan te passea De kans is 
uitermate klein dat u eventueel onzuivere bedoelingen daarbij tijdig onderkent en ook nog weet te pare- 
ren. 

12.7.3 NAMEN NOEMEN NA HOOR EN WEDERHOOR 

De auteur heeft in 1998 de namen van de bij zijn relaas betrokkenen inclusief het gegeven weerwoord 
openbaar gemaakt. Ter illustratie voor wie deze weg eveneens wil bewandelen bespreken we nu hoe dat in 
zijn werk is gegaan. 

Hoe ging de openbaarmaking met naam en toenaam in zijn werk? 

Veel lezers van Dossier 1850 vroegen naar de namen van degenen, die daarin betrokken waren. In plaats van 
hun nummers en initialen. Dit voor de leesbaarheid, completere informatie en herkenbaarheid. Daarom be- 
sloten wij tot openbaarmaking. Ook ter waarschuwing. 

Voor de zo feitelijk mogelijke juistheid van de informatie boden wij gelegenheid tot weerwoord. Daartoe 
zijn betrokkenen schriftelijk benaderd met kopieën van de passage(s), waarin zij werden genoemd. Met ver- 
zoek om hun eventuele reactie, commentaar of weerwoord binnen een 4-weekse termijn in te zenden. Wij 
wilden geen waarde -oordeel geven of suggereren over de bijdrage van betrokkenen. Daarom hebben wij bij 
het bepalen wie nu al dan niet een verzoek zou ontvangen geen onderscheid gemaakt. Naar bijvoorbeeld de 
functie, de maatschappelijke status, dan wel de omvang, de aard of de duur van hun bijdrage. 
Aan enkele medici is dit verzoek ten tweede male toegezonden. Ditmaal via de KNMG, aangezien hun vori- 
ge werkgever, resp. hun kliniek niet in staat of bereid was tot doorzending. En evenmin om het nieuwe adres 
aan de PTT-beambte of aan de auteur te melden. 

Het merendeel van de aangeschreven personen heeft op het verzoek niet gereageerd. 

Voorafgaand aan de decoderingslijst bespraken wij eerst de inhoudelijke reacties die ons wél bereikten. 
Twee medici en een behandelaar hebben telefonisch nadere informatie en toelichting gevraagd en gekregen. 
Tijdens die telefoongesprekken is voor de niet-lezers van Dossier 1850 gememoreerd dat de auteur in het 
boek en latere uitingen niet volstond met de eigen casus. Omdat hem zoveel reacties van andere slachtoffers, 
maar ook veel literatuur bereikte die vergelijkbare praktijk aan de kaak stelde. Deze artsen bevestigden te 
weten, dat medici soms over de schreef gaan, maar schrokken van de omvang waarin dit voorkomt. De au- 
teur heeft in zijn boek, en ook daarna, niet alleen zijn - overigens terecht verdedigbare - eigenbelang gediend. 
In de telefoongesprekken is ook benadrukt, dat het gaat om de feitelijke juistheid van de informatie. Én om 
een zo compleet mogelijk beeld voor de onwetende lezer. Reden waarom een eventuele schriftelijke inhoude- 
lijke reactie zeer gewenst was. Ook brachten wij in die toelichtingen naar voren ervan uit te gaan dat geen 
der betrokkenen iets te verbergen zou hebben. Dat, ook bij medici menselijke onvolkomenheden mogelijk zijn 
en vermeld mogen worden. En dat vermelding met naam en toenaam, mits na hoor en wederhoor op de be- 
treffende passages, niet ongebruikelijk is. Op één uitzondering na was dit voldoende voor het alsnog geven 
van weerwoord. 

Weerwoord? 

Opvallend in de reacties was het vrijwel geheel ontbreken van inhoudelijk commentaar of van gesignaleerde 
onjuistheden. Mogelijk wordt dit verklaard omdat in de registraties van Dossier 1850 steeds duidelijk is aan- 
gegeven waar het om persoonlijke waarneming ging, en waar anderen bij betrokken waren. En wie. En waar 



12. AANWIJZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 1 66 - 

het om concrete uitspraken, dan wel feiten of schriftelijke bronnen ging. Het is aan de lezer om te beoordelen 
in hoeverre de personen in het boek waardenvrij en respectvol zijn beschreven. 

Het wederhoor leidde in enkele gevallen tot aangetekende brieven met het in dreigende, gespierde juridische 
taal, uiten van juridische stappen. Zonder daarvoor houtsnijdende argumenten aan te voeren. Sommigen had- 
den dezelfde vorm gekozen. Hadden zij toevallig dezelfde Raadsman? Of bleken deze heren elkaar al langer 
te kennen? 

Voor zover zij niet inhoudelijk reageerden viel er toch zeker niets te verhullen? Waar een uitkeringsgerech- 
tigde, óók in het belang van anderen, zich zo kwetsbaar blootgeeft. Kunnen deze medici tegenover de lezers 
volledige informatie weigeren, daarmee de schijn niet uitsluitend dat zij soms mogelijk het daglicht zouden 
schuwen? Als dat zo is, zullen zij dat binnenkort bij anderen niet precies zo doen? Is er dan niet juist een 
breed belang hun namen te kennen? Opdat ook andere mensen met letselschade en patiënten, misschien wél 
tijdig gewaarschuwd zijn? 

Daarom raadpleegde de auteur over die in overtrokken 'verpakking' geuite dreigementen een jurist. Die rea- 
geerde nuchter: Als de dreigementen die tegen mij zoal zijn geuit in daden waren omgezet dan zou ik mijn 
kamer kunnen behangen met dagvaardingen. Ik zou er niet wakker van liggen. Maar, hou je wél bij de feiten! 
Breng het relaas niet overdreven of onnodig breed. Want dat werkt nu eenmaal polariserend en dat is onver- 
standig. Voor zover men de gelegenheid tot weerwoord niet benut maar wel zich wel verliest in excessieve 
juridische dreigementen wordt de soep niet zo heet gegeten. Bovendien zal men zich vooraf meestal realise- 
ren dat een aanklacht de aandacht alleen maar vergroot. Dat kan nu precies zijn waar degene die inhoude- 
lijk weerwoord weigerde het meest voor vreest 
Juist dan zouden andere gedupeerden hun verhaal ook openbaar willen maken. 

Het resultaat 

Géén der hiervoor aangeduide dreigementen werd in daden omgezet. 

Uit de weerwoorden citeren wij onderstaande fragmenten, onder meer omdat ze illustratief zijn voor de 
steeds weer inventieve 'vergissinkjes' die verzekeraars ten toon spreiden om een uitkeringsgerechtigde 'op 
afstand' te houden: 

De reactie namens Dr. Schoffelen en de heer van Gooi werd door Rabobank -Interpolis voor beiden teza- 
men als volgt verwoord: 

Allereerst wijzen wij erop, dat de eindleeftijd van de verzekering die de heer Walker bij Interpolis heeft ge- 
had, inmiddels is overschreden. Ook als de heer Walker een uitkering zou hebben gehad, dan zou deze door 
het bereiken van de eindleeftijd inmiddels zijn beëindigd. 

Genoemde personen achten enige reactie op de passages, die u hen heeft gestuurd weinig zinvol. Dit bete- 
kent echter niet, dat zij het eens zijn met het vermelde. Het boek van de heer Walker is slechts zijn visie van 
hetgeen is voorgevallen. Wij hebben een geheel andere perceptie van de behandeling van zijn arbeidsonge- 
schiktheidsclaim. 

Repliek van de auteur, meervoudig gezonden aan de heer Wijffels, op dat moment fungerend hoogste ver- 
antwoordelijke voor Rabobank-Interpolis: 

Dank voor uw weerwoord namens enkele van de acterende personen. Ik begrijp daaruit dat de regi- 
straties in Dossier 1850 over geneeskundig adviseur Dr. P. Veeger correct zijn bevonden. Tevens 
merk ik op dat Dossier 1850 niet slechts mijn visie bevat, maar juist en vooral geciteerde schriftelijke 
gegevens en uitspraken, alsmede de waarnemingen van anderen. 

Interpolis gaat overigens na haar eenzijdige opzegging van mijn polis opnieuw in de fout, ditmaal wat 
betreft de eindleeftijd. Mijn polisbladen vermelden namelijk alle: "eindleeftijd 65 jaar" (Toelichting voor 
de lezer: de auteur is ten tijde van deze brief nog geen 60 jaar). 

Ik ontving tot dusverre ten onrechte geen uitkering sedert medio 1993 en evenmin causale schade- 
vergoeding en smartengeld, en mag van u verwachten dat u deze thans gaat effectueren. 
Vervolgens bleef elk antwoord uit. 

Géén der hiervoor aangeduide dreigementen werd in daden omgezet. 
Slotopmerking 

Dossier 1850 is meer dan een persoonlijke perceptie. Het geeft ook concrete schriftelijk vastgelegde aange- 
haalde uitspraken, feiten en literatuur. En hoe anderen het gebeurde namens of met hem meemaakten. 

De gegevens 

De gegevens van de artsen zijn opgenomen in de lijst van artsen en klachten in BIJLAGE 15. Twee artsen 
zijn intussen 'gepensioneerd'. Vier overige artsen/therapeuten hebben eveneens hun instelling verlaten. Al- 
len opereren inmiddels vanuit een privé -instituut. Eén arts is inmiddels ook hoogleraar. Van twee artsen is 



12. AANWIJZINGEN VOOR VERZEKERDEN EN GEDUPEERDEN - 1 67 - 

de huidige functie/werkgever onbekend. Twee artsen bleken ook voor andere verzekeraars te werken. Een 
psychiater bleek de favoriet van andere verzekeraars, is inmiddels 13 maal tuchtrechtelijk gestraft. En nog 
steeds in functie. Tegen collega's uit zijn privé-kliniek zijn soortgelijke klachten in onderzoek. 
De naam van de vertrouwensarts bleef vanwege zijn fimctie onvermeld. 

Claimgerechtigden, gedupeerden en andere geïnteresseerden kunnen de tweede druk van Dossier 1850 gratis 
beschikbaar op www.werkgroepl970.nl. Nadere ge^vens in BIJLAGE 1. 

12.7.4 ZWAAIEN MET PORTEFEUILLE 

Wij bespreken daarvan twee mogelijke voorbeelden: De verzekeringstussenpersoon, en: De invloedrijke 

zakenman. 

In het algemeen blijken verzekeringstussenpersonen niet op te treden als verzekerden oneerlijk worden be- 
handeld. Ze hebben daar soms onvoldoende zicht op. Of willen zich vanwege hun inkomens -relatie met de 
betreffende verzekeraar daarin liever niet mengen. Van tussenpersonen van bankverzekeraars, die in feite een 
loondienstverband hebben, valt niets te verwachten. Wij maakten al meUing van enkele Interpolis- 
gedupeerden die vertelden hun verzekeringsagent de Rabobank niet als bondgenoot, maar juist tegenover 
zich te vinden toen zij zich door de tot hetzelfde concern behorende verzekeraar Interpolis benadeeld vonden. 
In sommige situaties blijken agenten wel degelijk in actie te komen. Zij doen dit door aanwezig te zijn bij het 
bezoek van bijvoorbeeld een arbeidsdeskundige. En dat leidde ooit tot herstel van cnjuist handelen van een 
verzekeraar. Ook is er het voorbeeld van de tussenpersoon die door te dreigen zijn portefeuille elders onder 
te brengen bijdroeg tot herstel van de particuliere uitkering van een WAO-er. 

Twee succesvolle zakenlieden die zich sterk maakten voor een WAO-er, die door een bankverzekeraar jaren- 
lang op weerzinwekkende wijze was afgescheept, haalden bakzeil. Ze werden met enkele suggesties uit 
BIJLAGE 6 om de tuin geleid en moesten terwille van hun eigen (financiële) positie inbinden. Zij waren niet 
invloedrijk genoeg. 

12.8 SCHIKKING? 

Zoals eerder toegelicht komt het regelmatig voor dat verzekeraars gedupeerden proberen met geld af te ka- 
pen. En op straffe van een dwangsom het zwijgen op te leggen. De assuradeur heeft met andragogische ken- 
nis precies het moment vastgesteld waarop het slachtoffer 'rijp is' om door de knieën te gaan. Men weet dat 
de zaak stinkt en heeft er alle belang bij die uit de (verdere) publiciteit te houden. Het geboden zwijggeld is 
meestal niet meer dan een fractie van de werkelijke schade. De gedupeerde wordt tegelijkertijd onder grote 
druk gezet met een absurd korte beslissingstermijn. Het slachtoffer dat daarop ingaat blijft deze levenslang 
zitten met een veelvoud aan werkelijke, nooit meer te verhalen schade. Ook is er het risico van een oneven- 
redige belastingclaim. Daarom, ga alleen akkoord indie n en nadat: 

• Het schadebedrag alle schade -componenten en het smartengeld in de juiste omvang bevat 

• Ook een mogelijk verlies aan later arbeids- en verdienvermogen en pensioenopbouw is ingecalculeerd 

• De belastingsinspecteur schriftelijk heeft verklaard weke belastingclaim u moet verwachten, en deze 
belastingclaim onderdeel is van het van de verzekeraar aan u uit te keren schadebedrag. 

• Dan wel nadat de verzekeraar u een schriftelijke belastinggarantie heeft gegevea Inhoudend dat zij elke 
belastingclaim boven het netto uitgekeerde bedrag voor haar rekening zal nemea En vraag bij uw ji- 
rist/belastinginspecteur, voorafgaand aan ondertekening, schriftelijk te willen bevestigen of deze belas- 
tinggarantie u vrijwaart van een latere aanslag. 

Houdt er in het ücht van wat u uit dit rapport weet rekening mee dat het vragen van deskundig advies risico's 
met zich brengt. Omdat deskundigen aan u willen verdienen. En omdat zij te vaak onder invloed van assura- 
deuren blijken te staaa En daardoor niet meer objectief kunnen zijn, u kunnen trachten aan het lijntje te hou- 
den, een te lage schikking te acceepteren, of door ontmoediging van uw voornemen tot openbaarmaking af te 
brengen. 

Zie voor details BULAGE 20. 



13 WAT ZOU ER MOETEN EN KUNNEN GEBEUREN? 

Gevoelens van boosheid, misschien ook van angst of onmacht kunnen bij u zijn opgekomen na lezing van de 
feiten in dit rapport. Weten dat er elke dag opnieuw minstens een tiental mensen levenslang worden afge- 
schud. Door een voor insiders bekende, voorspelbare reeks gebeurtenissen. Die voor een leek absurd zijn. En 
tot heden niet te stoppea 

Boosheid, angst en moedeloosheid helpen niet verder. 

Nu volgt een overzicht van eerdere pogingen om deze praktijken te laten stoppen. 
Zelf met bewijzen van deze misstanden naar buiten treden kan een grote bevrijding betekenen. 
Wat kan men doen? Welke risico's moet men vooraf afwegen? 

Wacht eerst nog even met zelf impulsief in actie te komen: Lees eerst het overzicht van mogelijke repercus- 
sies voor de eigen positie. 

Voor wie de risico's te groot zijn doet er goed aan afzijdig te blijvea En te zien hoe steeds andere gedupeer- 
den hun verhaal doen. En te wachten op een samenloop van gebeurtenissen gevolgd door een explosieve 
doorbraak. 

Mogelijke ontwikkelingen die tot een derge lijke uitbarsting kunnen leiden worden geschetst. Hoe eerder hoe 
liever. Omdat mensen en levens worden geschaad. Of erger. Elke dag opnieuw. 
Het hoofdstuk vervolgt met een gedetailleerd overzicht van de dan te nemen maatregelen. 

13.1 EERDERE POGINGEN 

1. Personen: Vooraanstaande artsen zoals onder meer de in 1997 overleden Prof. Dr. J. Bastiaans en ook de 
Stichting Werkgroep 1970 hebben zich al decennia lang ingezet tegen de hiervoor besproken misstanden. 
Door deze publiekelijk aan de kaak te stellen. 

2. Slachtoffers, patiëntenorganisaties en andere groeperingen: Hebben veel aan het licht gebracht. De bron- 
nen in BIJLAGE 3 tonen feiten, bewijzen en verbeteringsvoorstellen sinds 1970. Tot vandaag zonder re- 
sultaat. 

3. Juristen: Hen is gevraagd om te kijken naar welke internationale/Europese regels geschonden worden en 
helpen deze zaak daar naar voren te brengen. Het verzoek is nog niet beantwoord. Probleem: Hoe is het 
gesteld met de internationale rechtsgang, voor zover de deelnemers daarin uit de in Hoofdstuk 7 geschets- 
te Nederlandse rechtsorde zijn voortgekomen? Welke slachtoffers zijn bereid en nog in staat daarin emo- 
tioneel jarenlang bij te dragen? Wie betaalt of sponsort de niet vergoede kosten? 

4. Openbaar Ministerie: Onderzoek bleef tot dusverre achterwege. Ook na verzoek. Hervonden zoekgeraak- 
te gezonden dossiers kwamen incompleet retour. 

5. Politiek: Aandringen op een Onafhankelijk Openbaar Landelijk Onderzoek. Waarin betrokkenen onder 
ede worden gehoord. Tot heden bleek na uitnodigingen en brieven aan Politici: Geen interesse, meestal 
geen antwoord. 

13.2 PAS OP VOOR REPUTATIE EN CARRIÈRE 

Wie het verhaal van een gedupeerde hoort, leest of ziet blijkt steeds weer getroffen door verbazing, ongeloof, 

en vervolgens door enorme boosheid. 

Vaak gevolgd door een tomeloze drang om in actie te komen. En het kwaad aan de kaak te stellen, te laten 

stoppen, en om de schuldigen te straffen. 

Deze verleiding is groot en heeft eerder geleid tot heel begrijpelijke, krachtige en impulsieve reacties. Die 

echter, zo leert de ervaring, door verzekeraars en medeplichtigen met een glimlach worden bezien. Alsof 

iemand met blote handen een basaltblok wil splijten. 

Neem hierom dus eerst een paar dagen bedenktijd! 

Denk na over de mogelijkheden en de kansen op resultaat. Denk vooral ook na over de reactieve krachten. 

Vrijwel alle acties zullen smoren in de krachten die dit rapport heeft beschreven: ontkenning, stilzwijgen, 

ontmoediging. En als die onvoldoende zijn : intimidatie of bedreiging. Denk aan uw aanzien, uw carrière en 

uw dierbaren! 

Zo kreeg de auteur signalen dat enkele personen, die het voor ons, of voor onze zaak opnamen, hard van 

repliek werden gediend. Daarbij werden enkele voor hen oncontroleerbare suggesties gebruikt, die ook zijn 

terug te vinden in BIJLAGEN 5 en 6. Ook andere intimidaties niet werden geschuwd. 

Óók in en om de verzekeringsbranche werkende insiders die overwegen als klokkenluider naar buiten te 
treden moeten rekenen met risico's van repercussies. Voor wie aan het eind van het werkzame leven staat 



13. WAT ZOU ER MOETEN EN KUNNEN GEBEUREN? - 1 69 - 

zijn deze overigens kleiner. Vooral hogere functionarissen zullen beschikken over bewijsmateriaal. Door met 
misstanden naar buiten te treden kunnen zij ook als medeplichtig in staat van beschuldiging worden gesteld. 
Maar het zal voor hen een grote bevrijding zijn, ook als zij ten halve zijn gekeerd. Waarschijnlijk al door 
hun moed het oordeel over wat zij deden, milder zijn. Wij verwachten dat een aantal van hen de openbaar- 
heid zal zoeken. Een goed gedocumenteerd, sluitend dossier is daarbij onontbeerlijk. 

Klokkenluiders kunnen repercussies vermijden door zelf onbekend te bHjvea En door in kopie -documenten 
de namen die tot herkenning leiden te bedekkea En vervolgens een advocaat, een arts of een priester te in- 
formeren. Deze functionarissen hebben namelijk zwijgplicht en verschoningsrecht. Zij kunnen contact cp- 
nemen met de pers. Zie Hoofdstuk 9.6 

Voor het overige is wachten is momenteel de enige mogelijkheid. Eerst na brede bewustwording, kunnen 
landelijke acties op gang komen om het tij te keren. De auteur denkt dat ze vroeg of laat spontaan en massaal 
zullen komen. U hoeft dan alleen maar zacht mee te duwen met de talloze anderen. 

C. Bousardt van de Stichting Werkgroep 1970 zei het treffend op de tweede persconferentie voor de aanwe- 
zige vertegenwoordigers van de media: 'Het derde Duitse rijk is gevallen, zo zal het dit sinistere systeem ook 
vergaan, alleen weten we nog niet wanneer. ' 

13.3 WAAROM EEN DOORBRAAK? 

Dit rapport heeft de mechanismen blootgelegd, die een passende uitkering en mogelijke reïntegratie van ar- 
beidsongeschikten in de weg staaa 

De beschreven praktijken worden steeds vaker openbaar gemaakt. De volle omvang bleef buiten zicht. ledere 
betrokkene kent een stukje van de waarheid. Een doorbraak betekent massaal protest tegen wat er mis is. En 
openlijke erkenning. 
Ontwikkelingen die tot een doorbraak lijden zijn: 

1. Het aantal slachtofferverhalen in en buiten de media naar buiten komen neemt toe. 

2. Zowel de WIA als de private WIA-gatverzekeringen leiden tot zeer veel klachten. 

3. Waar zelfregulering binnen verzekeraars, artsen, advocaten. Rechters, opleiders en andere beroepsgroe- 
pen tekort schiet zullen jonge, nog integere beroepsbeoefenaren eerder foutief gaan handelen. 

4. Zolang de rechtsgang zo dubieus, slopend en kansloos blijft zullen meer slachtoffers gaan kiezen voor 
openbaarheid. 

5. Door de mogelijkheden van internet komen misstanden eerder naar buiten. 

6. Vrijwel iedereen heeft toegang tot dit middel om misstanden te melden en te lezen. 

7. Men gaat eerder zien dat veel politieke en Justitiële maatregelen niet effectief blijken. 

8. Inmiddels zijn in Nederland lijsten, databanken en internetsites over misbruik ontstaan. Onderlinge ban- 
den worden zichtbaar. Een toename wordt verwacht. 

9. Class-action of vergelijkbare rechtszaken, die namens een groep gedupeerden worden aangespannen te- 
gen bijvoorbeeld één van deze verzekeraars of tegen één arts. Vele anderen zich voor het eerst melden. 
Vergelijk de openbaarmaking van de praktijken van de Weertse psychiater door de auteur, die een 
stroom van andere klachten en veroordelingen losmaakte. 

10. De kans neemt toe dat (ex-)mede werkers van daders en medeplichtigen dit niet langer verdragen, en met 
bewijsstukken naar buiten komen. 

11. Pogingen om met zwijggeld (ex-)medewerkers ervan te weerhouden met bewijsstukken te gaan spreken 
zullen vaker gaan falen. Ook zal men vaker in plaats van als klokkenluider naar buiten te komen infor- 
matie laten lekken. Zie Hoofdstuk 9.6. 

12. Naarmate de excessen toenemen, wordt de publicatie van onthullingen lucratiever. Ook voor terughou- 
dende uitgevers en media. 

13. De weerzin neemt toe tegen bestuurders, politici en andere hoogwaardigheidsbekleders, die de belangen 
van de aan hen toevertrouwden, en geldende wetten en normen negeren. En liever hun eigen materieel 
belang voorop stellen. 

14. Een massaal spontaan protest, bijvoorbeeld in de vorm van het massaal - al dan niet met tussenkomst 
van de Rechter - weigeren te betalen van (collectieve) premies, en opzegging van (particuliere) arbeids- 
ongeschiktheidspolissen, met verzoek tot restitutie van premies. Een andere, nog niet voorspelbare ui- 
ting van groeiende sociale instabiliteit is op den duur niet uit te sluiten. 



13. WAT ZOU ER MOETEN EN KUNNEN GEBEUREN? - 1 70 - 

13.4 WAT TE DOEN? 

13.4.1 IN AFWACHTING VAN EEN DOORBRAAK: 

1. Verzet tegen polissen en premies. 

Bij langdurige schade door ziekte of ongeval is de kans op een ongecontroleerde, onbeheersbare en slo- 
pende keuringscarrousel met een voor de patiënt negatieve afloop onaanvaardbaar groot. Met alle gevol- 
gen. 

1. Indien mogelijk : Verzet tegen de collectieve publieke WIA-polis en premies. 

2. Onder de huidige omstandigheden is het daarom af te raden om een vrijwillige arbeidsongeschikt- 
heid- (boven de WIA-dekking) of ongevallenverzekering af te sluiten. 

Vooral wie vroegtijdig in de loopbaan als ondernemer of als werknemer langdurig uitvalt , is materieel 
zwaar gedupeerd. Met risico om geleidelijk in de bijstand te raken. Moet echter afwachten of en wat een 
verzekering uiteindelijk zou uitkeren. De effectieve dekking na zware schade blijkt achteraf steeds weer 
extreem laag. 

Voor het risico op langdurige schade is sparen daarom het enige alternatief. Men heeft direct de zekerheid 
dat er geen zogenaamde polis is waarop een beroep met een onzekere, in elk geval zeer lage uitkering kan 
worden gedaan. Geen waarschijnlijk jarenlang slopende strijd om recht. Die inspanningen, tijd en kosten 
worden dan bespaard. De getroffene kan direct alle resterende eigen middele n proberen in te zetten om de 
tering naar de nering te zetten. Er is dan ook geen enkelrisico op onnodige extra gevolgschade door uit- 
keringschicanes aan gezondheid, eventueel resterend werkvermogen, eventueel bedrijfsvermogen, en 
thuis. 

2. Onderzoek naar het handelen van omstreden artsen, arbeidsdeskundigen, juristen. Rechters, journalisten 
en anderen. Op verschillende manieren is daarmee een begin gemaakt. Een aantal experts verrichtte cn- 
derzoek naar de rapportages en andere uitingen van een hoogleraar psychiatrie, door verzekeraars en 
rechtbanken frequent gevraagd als medisch keurder, over wie een excessief aantal klachten is geuit. De 
resultaten daarvan zijn openbaar gemaakt. Deze hoogleraar wordt nu niet meer als keurder door rechtban- 
ken uitgenodigd. Assuradeuren zullen nu andere hen welgezinde medische keurders in zijn plaats uitnodi- 
gen, zodat de geschiedenis zich blijft herhalen tot de doorbraak. 

3. Het aanleggen en publiceren van zwarte lijsten van klachten over maatschappijen en daarbij betrokken 
artsen, arbeidsdeskundigen, juristen, schadebureaus. Rechters, journalisten en anderen, die over de 
schreef gaan. Verwijzend naar verklaringen, slachtoffers en bewijsstukken. Houdt u daarbij aan de feiten! 
Intussen zijn ook anderen daarmee gestart. 

4. Slachtoffers helpen om getuigenverklaringen af te leggen in publicaties. Bij voorkeur door openbaarma- 
king van documenten en feiten met naam en toenaam. Waar nodig inclusief het eventuele weerwoord van 
betrokken verzekeraars, artsen en anderen. Zie voor de werkwijze Hoofdstuk 12.7.3. 

13.4.2 NA DE DOORBRAAK: AFSCHAFFING 

Verbod op het afsluiten van nieuwe collectieve en individuele arbeidsongeschiktheids- en letselpolissen voor 
in Nederland wonenden en/of werkenden. Instellen van afbouwperiode voor alle lopende polissen. Dus ook 
afschaffing van de WAM, reis- en medisch- letselverzekeringen. Premies dalen evenredig in 5 jaar naar nul. 
Uitkeringsrechten dalen in 10 jaar evenredig naar nul. Claimrechten dalen in 10 jaar evenredig naar nul. 

13.4.3 NA DE DOORBRAAK: STIMULERING, REÏNTEGRATIE EN FINANCIERING 

De afschaffing van alle arbeidsongeschiktheids- en letselpolissen betekent dat ieder die arbeidsvermogen 
verliest dat in beginsel zelf draagt. De staat geeft bijstand aan hen die te weinig of geen middelen hebben om 
te leven. En stimuleert in de vorm van financiële of fiscale hulp bij preventieve activiteiten gericht op be- 
houd van arbeidsvermogen: 

• Fitness. 

• Check-up. 

• Nascholing. 

Remtegratie omvat: 

• Omschakelen naar menswaardig werk naar vermogen 

De financiering vindt plaats uit premies, heffingen en boetes: 

• Premies op gevaarlijke sporten, over- en ondergewicht. 



13. WAT ZOU ER MOETEN EN KUNNEN GEBEUREN? - 1 71 - 

• Heffingen op ongezonde en/of gevaarlijke producten en/of dienstea 

• Boetes op letselveroorzakende overtredingen in arbeid, verkeer en zorg, en ontspanning. 

13.5 VOORDELEN 

"Ik ga mijn capaciteit als arts niet langer verdoen aan het uit de WAO knikkeren van men- 
sen." (UW v-arts) 

BIJLAGE 21 geeft een eerste indicatie van de economische effecten na de maatregelen tegen de in dit rap- 
port beschreven praktijken. Uitvoering zou wel eens tot een dubbel positieve afloop kunnen inleiden: Op 
grond van dit rapport en de daarin gepresenteerde cijfers ligt het voor de hand, dat de economische voordelen 
de nadelen zullen overtreffen, met per saldo een gezondheidstoename en een grotere landelijke welvaartstij- 
ging op termijn, dan voorheea 



14 BESLUIT 

14.1 VERZOEKEN 

14.1.1 COMMENTAAR 

U helpt ons bijzonder met eventueel commentaar ter verbetering. Wij kunnen dit, ook in het belang van an- 
deren, in volgende edities verwerkea Uw reacties worden per email h.m.walker@hccnet.nl in dank aan- 
vaard. 

14.1.2 VERBREIDING 

Dit rapport kan gratis worden gelezen op internet www.werkgroepl970.nl/ 

U werkt mee aan de verspreiding van deze informatie door anderen, voor wie dit rapport van belang zou 

kunnen zijn, op deze mogelijkheid te wijzen, of door hen dit rapport ter inzage aan te bieden. 

14.2 DANK 

Dank aan mijn gezin. In het bijzonder ook aan de heer C. Bousardt -i- van de Stichting Werkgroep 1970 voor 
zijn werk, vertegenwoordiging, aanmoedigingen. En voor zijn talloze raadgevingen, het laten putten uit zijn 
40-jarige kennis en het beoordelen van de concepten. Aan zijn medewerkers achter de schermen. Aan dege- 
nen die me bijstonden bij de tekst- en dataverwerking. Aan Ward voor zijn informatica- adviezen en aan 
NXS als webhost. Aan enkele (gedupeerde) artsen voor hun steun en de handreikingen bij het manuscript, 
mijn verzekeringstussenpersoon, en ook de boekhandelaar en de bibliothecarissen. Die steunden, de weg 
wezen. Dank ook aan mijn andere vrienden en dorpsgenoten, mijn vroegere zakelijke relaties en alle anderen 
die ondanks twijfel en ontmoediging in ons bleven geloven. Dank aan de vele medeslachtoffers, organisaties 
en groeperingen voor hun moed om te spreken en voor hun handreikingen. Daartoe behoren onder meer 
Stichting Benadeelden R*bank, Steungroep ME en Arbeidsongeschiktheid, een aantal andere Patiëntenver- 
enigingen, sprekende gedupeerden. Stichting Intermediary Foundation of the Universal Declaration of Hu- 
man Rights, de Redacteuren van het rapport Integriteit van de Rechterlijke Macht, , de Nederlandse Maat- 
schappij voor Nijverheid en Handel, en Fifty-One International. 



BIJLAGE 1. ENIGEGEGEVENS VAN 'DOSSIER 1850' 



DOSSIER 1850 antwoordt niet meer 

Tweede druk, november 2005 
H.M. Walker 

Zelfstandige raakt in 5 jaar tijd door ongevalsletsels en bumout uitgeschakeld voor 
alle werk De Uityoeringsinstelling vindt hem volledig arbeidsongeschiia voor alle 
weik. . Interpolis daarentegen keurt dezelfde persoon in dezelfde periode metenkele 
van haar favoriete artsen volledig arbeidsgeschikt voor zijn verzkerde beroep 
organ isatie-adviseur. 

Hoe ging dat in zijn werk? R egistratie van ongelooflijke en/aringen met deze verzek e- 
raars en 20 artsen, de ombudsman schadeverzekering en het medisch tuchtcollege: 
Honderden doktersbezoeken en gevolgschade. 

Ziek zijn en gezond tegelijk Het jojo-effect De visie van artsen, juristsn en anderen. 
Achter de schenven gekeken. Geen op zich staand geval, maar dageliijcse praktijk Zo 
blijkt uit tientallen jaren doofpot en de nooit opgehouden stroom van reacties na zijn 
relaas in de media 

Anderen vergaat het precies zo. Óók patiënten in loondienst blijken slachtoffer te 
worden. Waarom en hoe de meeste aanvullende verzéeringspolissen niet uitkeren en 
bijna niemand spreekt Of het nu gaat om ziel(te of ongeval. 
De gevolgen voor de thuissituatie, het werk en het bedrijf Openbaar gemaakt opdat 
niemand meer aan deze praktijken wordt blootgestsld 

Rabobank Interpolis anbxoordtna schriftelijke verhaalpogingen. Via de media: Waar- 
omgaat hij niet procederen'. 

De frappante gelijkenis met de verzekeraarpraktijk voor andere gedupeerden in het 
eerdere onthiullende boek Hoe dat in de doofpot ging. "Dagelijkse praktijk' zeggen 
vele andere gedupeerden en deskundigen na de openbaarmaking in de media: "Polis- 
sen blijken niets waard nadaterwatdan ookgebeurt." 
De pressie door medici van de Uib/oeringsinstelling die 5 maanden duurde. 

TREFWOORDEN: 

aandoeninQ-adviezen-advocaat-advocatuur-aktualiteit-arbeidsdeskundiQe- 

arheidsonpeschikt-arbeidsciehandicapt-arbeidsoncieschiktheid-arts-bednif- 

beroep-bureaucratie-burnout-claim-claimbehandelinci-controle-arts-dekkinq- 

deskundiae-dokter-dossier-exDert-exDertise-fouten-Uitvoerinasinstelling- 

Qedupeerde-lnterpolis-invalide-invaliditeit-iournalistiek-iurist-justitie- 

keurinQsarts-keurinci-klacht-klachtenbehandelinci-letsel-letselschade-lobby- 

media-medicus-medisch-medisch-adviseurs-medische-keurincien- 

mensenrechten-nieuws-Ombudsman-ondernemer-onderzoek-onQeval- 

ontslaa-oversDannen-Datiënt-Ders-Dersvniheid-Draktiik-Dremie-Drocedure- 

psychiater-ptss-publiciteit-Rabobank-rapport-rechtbank-recht-Rechter- 
rechtsbijstandverzekerinci-rechtscianci-rechtshulp-rechtspraak-rechtsstaat- 

reïnteciratie-schade-schadeverzekerinci-schikkinci-slacitoffer- 
stesssvndroom-stiamatiserina-SDS-trauma-traumatiserina-Tuchtcollege- 

tussenpersoon-uitkerinq-UitvoerinQsinstellinci-verdachtinakinQen- 

verstencielinq-verzekeraar-verzekerd-verzekerde-verzekennq-vriiheid- 

meningsuitinq-WAO -gat-W AO-WAZ-WIA -wet-whiplash-zelfdodinq- 

zelfstandige-ziekte 

Voor het eerst achterhaalt een door letsel en ziekte, én door zijn verzekeraars getrof- 
fene de waarheid. En publiceert het hele verhaal. Wat begon als een dagboek werd, 
gebaseerd op dossiers, notities en brieven. Een treurige thriller. Onthullend relaas van 
vijf helse jaren van de man die voor het werk definitief werd uitgeschakeld. Hij neemt 
de lezer mee langs onnodig zieker makende praktijken van de medische wereld en 
verzekeraars. Wat gebeurde er met deze ondernemer, die knokte om weer te herstel- 
len? 

Het boek begint met een korte schets van wat voorafging aan de dramatische episode. 
Gevolgd door de gebeurtenissen in snel tempo. Aanvankelijk is er nog ruimte voor 
prettige passages, zelfs humor. Dan wordt de lezer geleidelijk met harde hand in de 
huid van de auteur neergetrokken. In verwondering, verbijstering en verdriet. Kansloos 
raakt het slachtoffer langzaam verstrikt in een web van verzekerings- en medische 
praktijk. Waarin principes van zorgvuldigheid, redelijkheid en billijkheid ongehinderd 
met voeten worden getreden. Niemand die hem aanvankelijk geloofde. 
Na vijf jaren zogenaamde medische en verzekeringschadebehandeling bewijzen 
nieuwe medische onderzoeksuitslagen zijn blijvende arbeidsbeperkingen. Zijn medisch 
dossier en de klachtencorrespondenties tonen een spoor van nalatigheden, fouten, 
verschrijvingen, onterechte medische ontkenningen en verzekeraar-chicanes. 
Als hij met zijn verhaal naar buiten treedtvolgen er warme reacties. En ook intimidaties 
door sommige familieleden, vrienden, relaties, artsen, verzekeraars en media. 
Het blijkt dat hij niet alleen staat Verre van een uitzondering. Na de publiciteit doen 
gaandeweg steeds meer gedupeerden hun verhaal. Waarvan hij verslag doet. Later 
blijkt dat zeer vele duizenden nooit durven spreken. Waarom niet? 
Wat zijn de gevolgen voor de thuissituatie en het werk van deze gedupeerden? Wat 
zijn de gevolgen voor het eigen bedrijf? Hij trad naar buiten opdat het niemand meer 
overkomt. 5 maanden lang staat hij inder druk van repercussies. Als door een wonder 
weerstaat hij de intimidaties. 



Onvenfl/acht krijgt hij informatie van achter de schermen. Onthullende gegevens die 
haarscherp en onweerlegd lang eerder het bestaan van deze praktijk bevestigde en 
aan de kaak stelde. Toegedekt door de öjd? 

Ten/vijl de Uitvoeringsinstelling volledig uitkeerde laat Rabobank Interpolis deze 
beroepsverzekerde tot vendaag met lege handen achter. 

NIEUWE FEITEN 

Welke 'verrassing' had Rabobank en Interpolis nog meer voor de auteur? 

Wat ondernam de auteur om anderen die zich veilig verzekerd wanen te informeren 

over foute verzekeraarpraktijken? Het ontstaan van het allesomvattend rapport van 

deze praktijk. En ... de onven/vachte bevestiging vanuit hetinterpolispersoneel zélf 

De identiteitvan de personen uit 'Dossier 1850'. Hoe regeerden deze (hooggeleerde) 

dames en heren behandelend, controlerend, keurend en verzekeringsgeneeskundig 

artsen, therapeuten, arbeidsdeskundigen, dossierbeheerders, administrateurs, de 

ombudsman en Herman Wijffels, eindverantwoordelijke hoogste baas van het bank- 

verzekeringsconcern? 

Wie van hen maakte gebruik van de geboden mogelijkheid van ween/voord en hoe 

luidde dit? 

Welke dreigementen hebben sommigen geuit? En wat volgde daarop? 

Wie bleek als favoriete keuringarts van Interpolis tevens vaste klant van het medisch 

tuchtcollege? Welke artsen bleken tot heden ook voor andere verzekeraars actief en 

omstreden? Onlyang daanioor gratis de Tweede dnik van 'Dossier 1850' op 

www.werkgroepl970.nl 

Waarom bijzonder? 

Voor het eerst het gedetailleerd en gedocumenteerd verslag door een gedupeerde zélf 
- De overeenkomsten met andere langdurig zieken en mensen met blijvend letsel - 
Inzicht in vertragings - en ontmoedigingsacties en gedraai rond de waarheid - Inclusief 
de praktijk van klachtorganen -Als eerste met de identiteitvan alle betrokken functio- 
narissen - Inclusief de werkwijze van favoriete keuringartsen van Interpolis - Waarvan 
er één tot heden 16 tuchtklachten en 13 tuchtstraffen kreeg en straks weer ongehin- 
derd kan praktiseren - Met getuigenverklaringen en bewijsstukken - Zichtop lobby en 
afscheepmechanismen, op gevolgschade, en op de werkwijze van verzekeraarvriend e- 
lijke media - Bevestigende uitspraken van vooraanstaande desi<undigen - Bewijsma- 
teriaal voor advocaten en Rechters - Getuigenissen van tientallen wél naar buiten 
tredende andere gedupeerden - Tips voor wie zélf in de openbaarheid wil treden of 
ervaringen wil publiceren - Ook gebruikt voor opleidingsdoeleinden - Onweerlegden 
onweersproken 

VOOR WIE? 

Voor verzekerden die zich veilig wanen - Verzekeringsgedupeerden en groeperingen - 
Voor wie namen en de werkwijzen wil kennen van voor Interpolis, UWV en sommige 
voor verzekeraars werkende personen - Gezonde verzekerden - Werkenden die een 
verzekering zoeken - Werkenden die hun polis willen beoordelen - Zelfstandig onder- 
nemers - Accountants - Artsen - Therapeuten - Maatschappelijk werkers - SOS- 
hulpdiensten - Zorginstellingen en zorgverleners - Politici - Patiëntenverenigingen - 
WIA-hulpverleners -Verzekeraars -Assurantietussenpersonen -Ondernemers die een 
verzekeringsmaatschappij of vertegenwoordiging willen oprichten -j uristen. Advocaten 
en Rechters -J ournalisten -Opleidingsinstituten -Studenten - Bibliotheken. 

De Voii<si<rant: 'Duizenden aéeidsongeschkte f^ederlanders die zich particulier 
hadden verzekerd tegen arbeidsongeschiktheid, worden door hun verzekeringsmaat- 
schappijen afgescheept" 

Brabants Dagblad: ".. over mangelende molens medische wereld." 
HetFinancieeie Dagblad: Zelfstandig ondernemer voert de lezer door de m densvan 
de medische werelden de verzekeraars." 

Omroep Brabant: ".. over zaken die dan wel gedaan kunnen zijn maar daarmee 
zeker nog niet voorbij zijn." 

Management Team: ".. een waarschuwing voor elke ondernemer die zich meteen 
arbeidsongeschiktheidsverzekering gedekt voelt " 

Rotarian: "Een aantal verbijsterende en/aringen met de medische wereld en met de 
verzekeraars." 

Stichting Werkgroep 1970 voor Verkeers- en ongevallenslachtoffers: "Metgrote 
veronb/taardiging namen wij kennis van het trieste relaas van patiënt H. 'Walker en zijn 
rechtmatige financiële aanspraken conform zijn aangegane arbeidsongeschiktheids- 
veaekering Interpolis." 

Nederlandsche Maatschappij voor Nijverheid en Handel: "Waardering voor uw 
moed en doorzettingsvermogen om met deze publicatie de aandacht te vragen voor het 
probleem, waanvee u en vele lotgenoten zijn geconfronteerd" 

'DOSSIER 1850 antwoordt niet meer' 

Tweede druk november 2005 

ISBN 90-9008443-6 

NUGI661 

heeft een pocketfbrmaat 

en bevat 176 pagina's 

De Tweede druk van 'DOSSIER 1850 antwoordt niet meer* 

gratis op www.werkgroepl970.nl 



BIJLAGE 2. ONTVANGERS VAN INFORMATIE 



Eerdere edities van dit rapport 
werden ontvangen door: 



Adviesbureaus 
Advocaten 
Area-managers 
Artsen 

Gedupeerde Artsen 
Prof. Dr.J. Bastiaans + 
Boekhandel Bruna 

Boekhandel van Stockum Den Haag 
Interconnex, Stichting Benadeelden 
R*Bank 

Koninklijke Bibliotheek 
Andere Bibliotheken 

De Heer Biesheuvel, Lid Tweede Kamer 
CDA 

Redactie Evangelische Omroep 
Intermediary Foundation of the Univer- 
sal Declaration of H uman Rights 
Financieel Adviesbureaus 
Stichting Gedupeerde Arbeids Onge- 
schiktheids Slachtoffers (GAOS) 
Huisvrouwen 

Directies Interieurbedrijven 
Interpolis 

Directeuren Kledingbedrijven 
Kunstenaars 

Drs. G.B. M. Leers, Burgemeester van 
Maastricht 

Directeuren Machinefe brieken 
VerzekeringsMedische Adviseurs 
Verzekeringsadviesbureaus 
Rabobank 

Redactie Evangelische Omroep 
Directies van Nederlandse Concerns 
Nederlands Instituut voor Arbeidsom- 
standigheden (TNO-NIA) 
Openbaar Ministerie 
Organisatie -Adviseurs 
h/-Producers 

Medewerkers van Rabobank Interpolis 
Restaurateurs 
Rijksuniversiteit Groningen 
Scheidsrechters 

Steungroep ME en Arbeidsongeschikt- 
heid 

Leden van Serviceclub Fifty-One Inter- 
national 

Gedupeerde Tandartsen 
Gedupeerde Tuinarctitecten 
Prof. Ir.j .de Kroes, Voorzitter van de 
Vereniging voorVerkeerslachtoffers 
Redactie De Morgen 
Redactie Kleintje Muurkrant 
Redactie VARA 
Hoofdredactie De Volkskrant 
Verzekeringsagenten 
Andere vertegenwoordigers van Verze- 
keringsmaatschappijen en Uitvoerings- 
instellingen 

Peter R. de Vries, Misdaadverslaggever 
Verenigingen Arbeidsongeschikten 
WAO-Platvorms 

Andere gedupeerde arbeidsongeschikt- 
heidverzekeringslachtoffers 
Andere gedupeerde ongevallenverzeke- 
ringslachtoffers 



De website 

www.werl<groepl970.nl wordt 
onder meer bezocht door: 



Commerciële Verzekeraars en Uitvoeringsinstel- 
lingen: 

Aegon 

Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds 

ANOZ 

Assurantie Data Netwerk 

Atriserve 

BVG/Detam 

CZ 

Fortis 

GAK 

HelpdeskSocia Ie Verzekeringen 

ING 

Interpolis 

Legal and General 

Nvs Venekeringen 

PGGM 

SwissRe(CH| 

Sociaal Fonds Bouwnijvertieid 

Sterpolis 

UZorg 

Andere Concerns: 

ABN-AMRO 

Ahold 

Alcatel 

ANWB 

ArboUnie 

ArtliurAnder5on(US) 

A5EA BrownBoveri 

BallastNedam 

BDO Advies 

Berg Electronics 

Blokker 

BührmannTetterode 

CMG 

Conis 

Crédit Suisse 

DeioitteSi Touche 

Deutsche Telecom (DE) 

DigitalEguipment 

DOW(US) 

Dupont 

Ericsson 

Exact 

Gazelle 

Geesink 

Getronics 

De Globe 

HBG 

Heidemij 

Heineken 

HPIUS) 

IBM 

ICI 

Johnson Sijohnson 

jongeneel 

KEMA 

KLM 

KPMG 

KPN 

Launis 

LooyensSiVolkmaars 

MoretErnst&Young 

NS 

Océ 

OPG 

Origin 

Pfizer 

Philip Morris 

Philips 

PinkRoccade 

PON 

PriceWaterhouse 

PTT 

PTTFrance(FR| 

Owest 

Rabobank 

Randstad 

SAP (DEI 

SDU 

Sliell 

Strukton 

TNO 

Union Deutsche LebensmittelGMHB (DE) 

Unisource(DE) 

Wegener 

Wolters Kluwer 

Xerox 

Zieicenhuizen: 

AMC 



Academisch Ziekenhuis G roningen 

Academisch Ziekenhuis Leiden 

E lisabeth Ziekenhuis 

Erasmus MC 

Academisch Ziekenhuis Utrecht 

Oogziekenhuis 

SlotervaartZiekenhuis 

Ziekenhuis Rijnstate 

Universiteiten: 

Erasmus Universiteit Rotterdam 

Katliolieke UniversiteitBiabant 

Katholieke Universiteit Leuven (BE) 

Katholieke Universiteit Nijmegen 

Michigan State University 

Open Universiteit 

Rijks UniversiteitGroningen 

Rijks UniversiteitLeiden 

Rutgers University (US) 

Simon FraserUniversily(CA/U5) 

Technische UniversitatBraunschweig (DE) 

Technische Universiteit Delft 

Technische UniversiteitEindhoven 

UniversitatHannover(DE) 

UniversitatHannover(DE) 

UniversitatOldeburg(DE) 

UniversilatTübingen(DE) 

Universitéde Rennes (FR) 

Université Florence 

UniversiteitAntwerpen (BE) 

Université itAthene 

Universiteit Kyrgyslan 

UniversiteitLeiden 

Universiteit Limburg 

Université ItTwente 

Universiteitvan Amsterdam 

Universiteitvan Utrecht 

UniversiteitWageningen 

University Cincinnaty 

University Leeds (GB) 

University Massachusetls (US) 

University ofOklahoma (US) 

Vrije Universiteit 

Hogescliolen: 

Christelijke Agrarische Hogeschool 

Fach Hochschule Laisitz 

Fach Hochschule Ost-Friesland (DE) 

Fontys Hogeschool 

Hogere Economische School Rotterdam 

HogeschoolAlkmaar 

HogeschoolAmsterdam 

Hogeschool DenBosch 

Hogeschool Den Haag 

Hogeschool Eindhoven 

Hogeschool Holland 

HogeschoolKempen(BE) 

HogeschoolLeeuwarden 

Hogeschool Leiden 

Hogeschool Toerisme en Verkeer 

Hogeschool Utrecht 

Hogeschool West-B ra bant 

Hogeschoolzwolle 

Ichtus Hogeschool Rotterdam 

Katholieke Lee rgangenTilburg 

Nijenrode 

Rijkshogeschool Ijsselland 

Andere Ondernemingen: 

Advanlage BV 

Aldipress 

Alva BV 

BankLabouchère 

Beer 

Benders(5E) 

Cairns Media Management|U5) 

CSU 

Dikema 

DmkkerijvanGerwen 

Goossens Accountants 

Goudse Machine Fabriek 

GrünerSi]ahr(DE) 

Hunter Steel 

IMN Zeist 

Kemo Keukenmontage 

KNMI 

Künzel(DE) 

MeteoConsult 

Mila 

PSV 

Raychem 

Robeco 

RokalDE) 

Trinité van Doorn 

TripleP 

Vada 

VanDale 

Verkerk F acililies 

Overheden: 

CityofThomasville(US) 



Dominicaanse Republiek (DO) 

Gemeente Delft 

Gemeente Dordrecht 

Gemeente Haarlem 

Gemeente Heerlen 

Gemeente Huizen 

Gemeente Medemblik 

Gemeente Purmerend 

Gemeente Rotterdam 

Gemeente Tilburg 

Vervoers Bedrijf A msterdam 

Gemeente Zwijndrecht 

GovernmentAustraiia (AU) 

Milieu DienstAmsterdam 

Ministerie van Defensie 

Ministerie van] ustitie 

Ministerie OCW 

Ministerie SoZa 

Ministerie VROM 

Ministerie VWS 

Provincie Limburg 

Procincie Noord-B rabant 

RegierungNRW 

Stadsontwikkeling Dienslaken (DE) 

VS Militair (US) 

Andere Instellingen: 

Zie: Bibliotheken 

ANGO 

Center 

COB 

Stichting Contiisio Cerebri Fonds 

CWI 

Stichting GAOS 

Inst für Medizinische Inormation (DE) 

IVA InsüluteforSociai Research 

IWINT 

LHV 

KNMI 

NATO 

Max-PlancklnstitiJtFürPsycholinguistik(DE) 

NavalWarfareMiL(US) 

NLR 

Novib 

Pandora 

ROC 

Riagg 

RIVM 

Sociaal CüitijreelPlanbüro 

Steungroep ME 

TNO-Delft 

TNO-Nia 

Trimbosch Instituut 

Stichting Verkeersslachtoffers Noord-Nederland 

Vlaams InsdtuutTechnologie (BE) 

VVAA 

Vereniging Verkeerssiachtnffers VVS 

Waterland ZH 

Koning Willem I College 

Bibliotheken: 

Eindhoven 

's-Hertogenbosch 

Koninklijke Bibliotheek 

Leeuwarden 

Tilburg 

Media: 

ANP 

BRT (BE) 

Dagbladunie 

Endemol 

Het Financiee Ie Dagblad 

Endemol 

IdTv 

Infothuis 

Intermediair 

Kleintje Muurkrant 

Limburgs Dagblad 

Misset 

NOS 

RTL 

SenderFreiesBerlin(DE) 

De Telegraaf 

TROS 

VNU Dagbladengroep 

De Volkskrant 

VPRO 

WDR(DE) 

Weekbladpers 

Wolters Kiuwer 

De Zaak 



BIJLAGE 3. GERAADPLEEGDE BRONNEN 

BOEKEN: 

1. Vincent Bakker; Uw geld en uw leven; Het verzekeringsbedrijf ontmaskerd; 1978; 272 p.; Met lit. verwijzing; 
ISBN 90-2695843-9; Agathon/Unieboek BV, Houten; 

2. Lies Begheyn, Angelique Schipper e.a.; Verkeersslachtojfers zelf aan het woord; 1999; 166 p.; ISBN 90-9012766- 
6; Auteurs, VVS en ROVG; 

3. Peter de Bie, Paul Witteman; De zaak Stinnissen; 1985; 172 p.; ISBN 90-2284557-5; De Haan Weesp; 

4. Prof. Mr. A.R. Bloembeigen, c.s.; Verkeersslachtoffers en hun schade; Ministerie van Justitie; 1973; Kluwer, De- 
venter; 

5. Stella Braam; De blinde vlek van Nederland; 1994; 164 p.; Met lit. opgave; ISBN 90-55 15040-1; Van Gennep BV, 
Amsterdam; 

6. Colette Braeckman et al.. De Medialeugen; 1994, 168 p.; Met lit. opgave; ISBN 90-6445809-X; EPO, Berchem; 

7. Klazien van Brandwijk-Wiltjer; "Waarom gaat het dan toch weer mis? Een poging tot begrijpen... "; 1998; Dienst 
Humanistisch Geestelijk Verzorging in de Krijgsmacht, Den Haag; 

8. Anna Bridié; Opgejut en uitgeput; 1992, 1 16 p.; Met lit. opgave; ISBN 90-6074752-6; Anthos Baarn; Verspreiding 
voor België: Westland NV, Schoten;. 

9. Arjan Dijk en Paul Steijaert; Ziek van Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen; juni 1998; 74 p.; Met lit. opgave; 
Hogeschool Zeeland; 

10. Renate Dorrestein; Heden ik ; 1993, 207 p.; Met Ut. opgave; ISBN 90-25402266-7; Contact; Amsterdam; 

11. Haarlemmer en R. Soerjanto; Fibromyalgie, 1996, 104 p.; Met lit. opgave; ISBN 90-3521629-6; De Tijdstroom 
BV Utrecht; 

12. Mr. Sophie Hankes,- Zwartboek. Noodsituatie medische fouten en de slachtoffers. 2008; Met lit. verwijzing; Gratis 
te lezen op www.sin-nl.org; Met lit. opgave; SIN-NL, Slachtoffers Iatrogene Nalatigheid - Nederland; 

13. Mr. Aart Hendriks; Promotie -onderzoek "Gelijke toegang (UvA, over de arbeidspositie van gehandicapten); 20 
januari 2000; 

14. Hilde Hoff; De siliconenajfaire; 136 p.; Met adressen; ISBN 90-2696659-8; 

15. Ivan Illich; Het medische bedrijf - een bedreiging voor de gezondheid? Met namen- en zakenregister; 315 p.; 
ISBN 90-2939623-7; Vertaald uitgegeven door Het Wereldvenster, Baarn; 

16. Informatiebundel 'Koerselman'; 93 p.; Met lijst publicaties; Stichting Steungroep ME en arbeidsongeschiktheid; 
1999.1; 

17. Oscar van der Kroon; Ziek van Defensie; 1998; 256 p.; ISBN 90-2045975-9; L.J. Veen, Amsterdam; 

18. Prof. P.C. Kuiper; Ver heen, Verslag van een depressie; 1988; 168 p. ISBN 90-1205999-2; SDU, 's-Gravenhage; 

19. Dr. P. Lens en Prof. Dr. G. van der Wal; Problem Doctors, a Conspiracy of Silence, 1997, 300 p.; Met lit. opave; 
ISBN 90-5199287-4; OlS-Press Incorporated; 

20. Dr. P. Lens, red.; Zieke dokters; mei 1999, 288 p.; ISBN 90-5805009-2; Van der Wees, Utrecht; 

21. Mimi Mentink-Heshusius; De plicht tot hulp ...; Over het gesol met een zieke militair; 1993; 80 p.; Heuff, Amster- 
dam/Thesis Publishers, Amsterdam; 

22. Marcel Metze, De geur van Geld; 1993; 304 p.; ISBN; 90-6168396-3; Sun, Nijmegen; 

23. Kees Momma; Achter de onzichtbare muur. Een autist reist door het leven; 1999; 167 p.; ISBN 90-3512051-5; 
Bert Bakker; 

24. J.F. Okma; Illusie van de hoop; De Centrale Raad van Beroep doorgeprikt; Hogeschool Zeeland; 1999; 

25. Henk Rem, c.s.. Rapport Integriteit Rechterlijke Macht, 1996; 114 p.; ISBN 90-8034691-8; Stichting Weten- 
schappelijk Onderzoek rechterlijke Macht (WORM), Wassenaar; 

26. CA. Reuter; Nederland en de nieuwe generatie uitgestotenen; 1999; 25 p.; Stichting GAOS; 

27. Saar M. Roelofs, Niet storen, een kritische beschouwing over de Riagg in woord en beeld, 1991 , 163 p.; Belvédè- 
re, Overveen; 

28. Mr. Paul Ruijs; Wij zien u wel in de rechtszaal ; Klassenjustitie in Nederland; 2001; 250 p.; ISBN 90-591 101 1-0; 
AspektB.V.; 

29. René Steenhorst; Dramatische diagnoses; 176 p.; Met lit. opgave; ISBN 90-5501476-1; BZZT6H, 's-Gravenhage; 

30. Jur Terharte; Een ongeluk komt zelden alleen; 159 p.; ISBN 90-805373 1 -4; Jurilet, Wehl; 

31 . Diny Tijssen; Hoe te handelen bij ernstige medische fouten ... ; april 2001; 22 p.; Tijssen, Bemmel; 

32. H.M. Walker, Dossier 1850 antwoordt niet meer, 176 p.; Tweede druk, november 2005, Met lit. verwijzing; ISBN 
90-9008443-6; Gratis te lezen op www.werkgroepl970.nl; 

33. Andrea Willemsen, Hersenkneuzing, maart 1999, 240 p.; Met lit. verwijzing; ISBN 90-5226636-0; De Geus, Bre- 
da; 

34. J.P. van den Wittenboer, De een zijn dood is de ander zijn brood! 1994; Intermediary Foundation of the Universal 
Declaration of Human Rights, Geldrop; 

Voorlichtingsmateriaal van de Steungroep IVIE en Arbeidsongeschiktheid in Groningen: 

35. Tips voor de keuring; 

36. Ziekte en ontslag. 



BIJLAGE 3. GERAADPLEEGDE BRONNEN -176- 

Medische dossiers: 

37. Informatie uit medische dossiers van 150 verzekeringsgedupeerden. 

Media-uitingen over C. Bousardt van de Stichting WERKGROEP 1970 in Tilburg en hionderden 
medeslaclitoffers: 

38. Het Parool; Kwalijke verzekeringspraktijken; 1972; 

39. Inzake de Hoge Raad: Ook de psychische schade van letselslachtoffers in de ruimste zin dient te worden vergoed; 
9 juni 1972; 

40. De Posthoom: Sociale verzekeringen derven enorme bedragen omdat zij letselschade niet volgens de wet van 1965 
verhalen op de aansprakelijke verzekeraar; 6 juni 1973; 

41. Alle GPD-Bladen: Medisch vogelvrij door geknoei bij keuringen; iu\i 1973; 

42. De Volkskrant; Versterk rechtspositie verkeersslachtojfers; 1 november 1973; 

43. De Gelderlander; "Art5 keurt ten gunste van de verzekeraar"; november 1974; 

44. De Limburger; Ze laten je gewoon stikken; 5 februari 1977; 

45. Vrij Nederland; Diverse uitgebreide publicaties inzake criminele prakt ijken van diverse verzekeraars; 1977-1978; 

46. Dagblad voor Noord-Limburg; Invalide Venlonaar vecht voor zijn recht; 10 maart 1979; 

47. Brabants Dagblad; Vechten voor een uitkering; 1981; 

48. Trouw, Nasleep van verkeersongeluk is vaak veel erger dan letsel zelf; 3 maart 1981; 

49. NRC; Verkeersslachtoffer vaak in warnet van procedures; 3 maart 1981; 

50. Het Verzekeringsblad; Blom (Stichting De Ombudsman) ontmaskerd door Mr. P. Kremer (Schaderegelaar); 10 
december 1981; 

51. Het Nieuwsblad van het Zuiden; Vechten voor een uitkering; 5 oktober 1982; 

52. Telegraaf; Invaliditeitsverzekering vaak bron van ellende, 2 juli 1983; 

53. De Nieuwe Revu; De fatale klap; Over miljardenzwendel met verplichte WA-verzekeringen; 1 t/m 9 november 
1984; 

54. Haarlems Dagblad: Zandvoorter na ongeluk in gevecht met verzekeringsmaatschappij; 17 november 1984; 

55. Telegraaf: Arbeidsongeschikt? Zoekt u maar een nieuwe man! 16 februari 1985; 

56. AD: Keuringsartsen, je wordt er ziek van; 6 april 1986; 

57. Brabants Nieuwsblad: Werkgroep eist verzekering voor verkeer; 27 juli 1987; 

58. tv EO -Tijdsein, 13 juni 1990; 

59. Telegraaf, 8 januari 1994; 

60. Panorama: Ook na een ongeval kunt u medische schade claimen; nummer 23, 1-8 juni 1995; 

61. Noordhollands Dagblad: Eenzame kruistocht tegen verzekeraars; 22 juli 1995; 

62. De Gelderlander: U krijgt niks, u mankeert niks; 20 januari 1996. 

63. Telegraaf: Verzekeraars geven gewonden zwijggeld; 19 maart 1996; 

64. Dagbladen: Geknoei met slachtoffers van ongeval moet afgelopen zijn; 20 maart 1996. 

VÓÓRdat Dossier 1850 verschieen was er aandachit in: 

65. VARA -tv; Mr. Benno SiiokvK:' medisch tuchtrecht een vermolmde zaak' sn Mr. Mulvin Barry: medisch tuchtrecht 
'een samenzwering van artsen'; 23 maart 1970; 

66. Patiënt-gedupeerde; Gedocumenteerde brief over medische misstanden; 1972; 

67. De Posthoorn: Onderzoek Prof. Mr. A.R. Bloembergen: Letsels chade-slachtoffers blijven ondanks rechten door- 
gaans in de kou staan; juni 1973 

68. Juristenblad; Prof. Mr. A. Bloembergen over absurd lage ongevalsuitkeringen; september 1973; 

69. Koopkracht: Invaliden betalen geen premie meer voor hun levensverzekering, totdat de maatschappijkeuring won- 
derbaarlijke genezing vaststelt; 1975; 

70. Trouw; Keuring is geen artsenwerk; 17 november 1975; 

71. AD; Hoogleraar: Justitie een Gideonsbende; 26 april 1998; 

72. De Volkskrant: Artsen moeten leren van hun fouten; december 1994; 

73. De Volkskrant: De een z'n gat is de ander z'n geld; 10 december 1994; 

74. Ondernemersvisie, Ingezonden: Leven5to«^;jan-feb 1995; 

75. tv -TROS, Radar; april 1995. 

Berichitgeving bij VERSChHIJNEN van Dossier 1850 en daarNA: 

76. Omroep Brabant: Gedane Zaken; 22 juni 1995; 

77. Veronica NieuwsRadio; 23 juni 1995; 

78. Kabelkrant Omroep Brabant; 23 juni 1995; 

79. Volkskrant: Verzekeraars schepen klanten af 24 juni 1995; 

80. Brabants Dagblad: Man klaagt Interpolis aan; 24 juni 1995; 

81. VARA Ontbijtradio; Uitzending 27 juni 1995; 

82. Eindhovens Nieuwsblad; 27 juni 1995; 

83. Kabelkrant Omroep Tilburg; 28 juni 1995; 

84. Boekvermelding in Het Financieele Dagblad; 28 juni 1995; 

85. Dagblad Trouw: Mensen; 20 juU 1995; 



BIJLAGE 3. 



GERAADPLEEGDE BRONNEN -177- 



86 
87 
88 
89 
90 
91 
92 
93 
94 
95 
96 
97 



Kleintje Muurkrant, 18 augustus 1995; 

Radio LTv3, Midden-Brabant, Loon Op Zand; 28 augustus 1995; 

Boekbespreking in het Magazine Management Team; 8 september 1995; 

Boekvermelding in de Rotarian; september 1995; 

Boekvermelding in Financieel Actueel, Kluwer, september 1995; 

Radio LTv3, Midden-Brabant, Loon Op Zand; 25 september 1995; 

tv -RVU, Documentaire Onderstroom: Ziek en Verdacht, 25 september 1995; 

Boekvermelding in Nieuwsbrief NWS, april 1996; 

Brabants Dagblad; Het gevecht met de verzekeringsmajfia; 22 juni 1996; 

Boekvermelding in Wervelwind; 3-4 1997; 

Boekvermelding in AVRO-radio "De ochtenden"; 17 november 1998; 

Boekvermelding in Het Handvat; 2 mei 1998; 



OVERIGE Media-uitingen: 

98. ty-Sonja; Overde sportmedische lijdensweg van de turnster KirstyPieters; 7 januari 
1990; 

99. E indhovens Dagbiad; 'Dodelijke fout arts zelden voor de rechter'; 7 december 2001; 

100. De Nieuwe Rev ue; Desikor]er)affaire; voorjaar 1993; 

101. Argos; Over (niet-erkende) siiiconen{impiantaten)siachtoffers; Meto.a. de aange- 
l<iaagde Dr. D.{+) en Hiide Hoff; 7 mei 1993; 

102. Boerderij; Lijder^sweg r)a or^geval 10 augustus 1993; 

103. Volkskrant; Ondernemer komt in geweer tegen de 'Rabobank maffia'; juii 1994 

104. Overijssels Dagblad; 'F ailliet door list er) bedrog'; \u\\ 1994; 

105. Zwolse Courant; 'De mafHa is riog r)ietvar) me af'; 16 augustus 1998; 

106. De Stem; Over de slepende tuchtklacht van verkeerslachtoffer versus Mr. Sneep; 
Ingezonden; 25 september 1994; 

107. Telegraaf; Overde familiaire verstrengeling van een Rechter meteen verzekeraar en 
de 11 jaar lange juridische lijdensweg voorongevalslachtofferAdriana Rem; 8 en 15 
januari, 14 mei, 18 en 29 juni, en ook 1 oktober 1994; 

108. AD; Een lijder)sweg var) derHer) jaar om een uitkerir)g te krijger); 1 december 1994; 

109. Overijssels Dagblad; Plag'iaat; 19 januari 1998; 

110. Trouw; 0verl/l/;Meurb;jl/l/40-artsen; 14 januari 1995; 

UI. Brabants Dagblad; Regeling voor juridisch letsel; Ingezonden; 2 april 1995; 

112. tv -Ook dat nog! Twee reportages over de onbegrijpelijke gebeurfenissen rond Ingrid 
van den Brink; Voorjaar/zomer 1995; 

113. AD; Keurir)gsarts dient ecor)omische belangen; Drs. Lies B. Bunk; 10 juni 1995; 

114. Brabants Dagblad, Mr. R.B. Milo; Ingezonden: R echter vriendeli)( voor slachtoffer 
met letsel; 6 september 1995; 

115. Brabants Dagblad; Ingezonden: De i/riende/i/lc/ie/cd/an de Hoge fiaact 20 september 
1995; 

116. Tijdschrift voor Bedrijfs- en Verzekeringsgeneeskunde, Over ingevoerde ondeugdelij- 
ke keuringsinstrumenten bij arbeidsongeschiktheid; oktober 1995; 

117. tv -Nieuwslijn; Over de sportmedische lijdensweg van de turnster Kirsty Pieters; 9 
oktober 1995; 

118. tv -RVU Onderstroom; Reportage over wat Willem van Midlum moest endergaan, 9 
oktober 1995; 

119. AVRO-Televizier; De lijdensweg van Astrid Veenhoven; 17 oktober 1995; 

120. Mr. M.C.j . Peters; Lezing voor Whiplash Vereniging Nederland; 19 oktober 1995; 

121. Telegraaf; Overde zaak Aleida Vosseveld; 4 november 1995; 

122. Radio-5; Over het werven en 'helpen' van letselschade-s iachtoffers; 9 rovember 
1995; 

123. UniversiteitskrantGroningen; Overde slachtoffers Corrie en René; 9 november 1995, 
pag. 7; 

124. Volkskrant: Handelaars in leed; Over patiënte G ülicher; 11 nov9nberl995; 

125. Volkskrant: Slachtofferwhiplashnaar rechter, 16 nov9nberl995; 

126. tv-SBS6 Hart: van Nederland; Over patiënte A. Souren; 16 novffnberl995; 

127. Utrechts Nieuwsblad; Over het tv-SBS6 programma Breekijzer; Waarin onder meer 
hoe een aantal verzekeraars mensen met claims afpoeieren; 2 écember 1995; 

128. VARA-Zembla; Over willekeur bij kredietgever Rabobank; 11 januari 1996; 

129. tv -RVU: De zaak van Duren; 14 februari 1996; 

130. VPRO, Radio Argos; Over gedupeerden J an Tielen en Cario Reuter; 23 februari 
1996; 

131. Stadsnieuws Tilburg; Onder meer over waarschuwingen bij de N ieuwe Ziektewet; 28 
februari 1996; 

132. Wetenschapsbeleid; Over het bagatelliseren van hoofdletsels; maart 1996; 

133. VARA-Zembla; Over ontkenning van aandoeningen van militairen door medici en 
commandanten; 7 maart: 1996; 

134. De Stem; Sneep krijgtboete en moetook rectificeren; 12 maart: 1996; 

135. Telegraaf; Verzekeraars geven gewonden zwijggeld ; 19 maart: 1996; 

136. Brabants Dagblad; Ingezonden: Dystrofie vraagtom zorgvuldigheid; 20 maart: 1996; 

137. Telegraaf Over ongelooflijke diagnosefout; 23 maart 1996; 

138. tv-AVRO, Vinger aan de pols; Over 6 jaar ontkenning van ongeval- en coma- 
hersenschade bij patiënt Sandra; 26 maart 1996; 

139. Telegraaf Over ongelooflijke diagnosefout; 30 maart 1996; 

140. Telegraaf Over ongelooflijke diagnosefout; 6 april 1996; 

141. Telegraaf Over ongelooflijke diagnosefout; 13 april 1996; 



142. VARA-Zembla; Onder meer over ontkenning van ziektes van militairen door 
medici en managers; 2 mei 1996; 

143. tv -KRO Ongelooflijke verhalen; Verzekeraars die weigeren uitte keren; 14mei 
1996; 

144. tv-SBS-6 Breekijzer; Over het Fonds dat de zieke Kazmierzak weigert uit te 
keren; 23 mei 1996; 

145. KRO-tv Ongelooflijke Verhalen; Onder meer Prof Dr B. Smalhout over veel- 
vuldig onderschatten van hoofd- en hersenletsels door artsen; 4 juni 1996. 

146. tv-SBS-6 Fataal Moment; Over de zieke militair AntoineStrijbos; 5 juni 1996; 

147. tv -KRO Ongelooflijke verhalen; Over Eternit, de ov erheid en honderden slacht- 
offers; 11 juni 1996; 

148. De Volkskrant; Over willekeur van Bedrijfsverenigingen bij beoordeling van ME , 
whiplashen psychische aandoeningen n.a.v. onderzoekC. Rietbergen; 13 juni 
1996; 

149. tv-KRO Ongelooflijke verhalen; Over laakbaar handelen door medici en a-- 
beidsdeskundigen bij Bedrijfs -verenigingen; 18 juni 1996; 

150. tv SBS Breekijzer; Overde zwaar zieke Yvonne Mangels, die van de rechtbank 
bevel kreeg werk te zoeken; 20 juni 1996; 

151. AD; Haal schadeclaims uit de commercie; Drs. H. Barcena; 27 juni 1996; 

152. Trouw; Over boormeesterj aap vanden Boefin het artikel Niemand haalt de 
zestig 3 augustus 1996; 

153. Volkskrant; Ik wil verdomme erkend krijgen dat ik Silicose heb 5 augustus 
1996; 

154. Tubanöa; De strijd van de Groep Verontruste Burgers tegen ondermeerde 
belangenvenvenging van rechterlijke macht met een aantal verzekeraars; 22 
augustus 1996;. 

155. Brabants Dagblad; Met onder meer de uitspraak van huisarts en PvdA-Tweede 
Kamerlid R. Oudkerk: 'Verzekeraars gaan de marktop metde drieL's: Lokker- 
^es Listen en Luchtlcastelen", 29 augustus 1996; 

156. Telegraaf OverslachtofferSteefSwartna 12 jaar procederen tegen Avéro;ll 
september 1996; 

157. Brabants Dagblad; Je bentn/etmeer dan een dossiernummer; Over slachtoffer 
Vontsteen, die een Landelijk Meldpunt Verzekerings Gedupeerden oprichtte; 
13 september 1996; 

158. tv-SBS Breekijzer; Over erkend gedupeerd ziekenhuisslachtoffer Marcel 
Eichenwald, die plotseling niet meer betaald krijgt; 19 september 1996; 

159. TROS, Radio Nieuwsshow, Stella Braam over laakbare praktijk bij honderddui- 
zenden Nederlanders, 21 september 1996; 

160. tv-RTL4; Catfierine; Over de internationaal erkende ziekte ME, die in Neder- 
land nog stelselmatig ontkend wordt; 24 september 1996; 

161. tv I-Netwerk; Hoe arbeidsongeschikten en andere verzekerden moeten opbok- 
sen tegen slimme juristen van verzekeraars; 10 oktober 1996; 

162. tv2-Vandaag; Over ontkenning en erkenning van OPS-slachtoffers; 12 oktober 
1996; 

163. EO-Het elfde uur; Patiënt Margreet Penning overME; 14oktober 1996; 

164. RTL4-Nieuws; Secretaresse MarjanneMolendijkwordttijdens beroepsprocedu- 
re ontslagen; 22 oktober 1996; 

165. tv I-Netwerk; Over verzekeraar die onvoldoende uitkeert na ziekenhuis fout; 24 
oktober 1996; 

166. Utrechts Nieuwsblad; l/echten tegen kleine lettertjes ; 25 oktober 1996; 

167. Volkskrant; Slachtoffers; Prof Ir. j . de Kroes; 25 oktober 1996; 

168. RTL4-Catfierine; Over vertsorgen camera's; 30 oktober 1996; 

169. tv -Ook dat nog! Over praktijk bij verzekeraar NOG; 3 november 1996; 

170. Vele media; Over het F NV-rapport inzake RSI; 11 november 1996en daarna; 

171. Brabants Dagblad; Trieste praktjken verzekeraars; 21 november 1996; 

172. Viva; Dorien en Lydia hebben Fibromyalgie; nummer 48, 1996; 

173. tv -Veldpost; Over WAO-er die huis niet durft verlaten omdat hij bespionneerd 
wordt; 27 november 1996; 

174. tv2-Vandaag; Over de tot kanker leidende besmetting in het Nederlands 
reactorcentrum die door Inspecties Volksgezondheid en Milieu werd verzwe- 
gen/ontkend; 28 november 1996; 

175. Telegraaf Deel rechters overtreedt de wet; Over betaalde nevenfijncöes en 
(schijn van) rechterlijke partijdigheid; 5 december 1996; 



BIJLAGE 3. 



GERAADPLEEGDE BRONNEN -178- 



176. Telegraaf; Hoe LINK is de rechter?; Over (grote) {verzekerings)partijen die door 
nevenfuncties en verstrengeling aiöjd winnen; 6 december 1996; 

177. Volkskrant; Over de Rechter van de Centrale Raad van Beroep die de nieuwe keu- 
ringsrichtlijn van september 1996 negeerten de Kantonrechter die deze wél volgt; 13 
december 1996; 

178. tv I-Netwerk; Over William Bos en tientallen andere militairen die jarenlang moeten 
strijden om hun rechtmatige uitkering na een dienstongeval; 19 december 1996; 

179. Radio 1; Onder meer over kreukbare rechtsorde waardoor Nederland steeds meer op 
een bananenrepubliek begint te lijken; 20 december 1996; 

180. Het Parool; Overeen kortgeding voor uitkering vanwege (dodelijke) asbestschade; 
27 december 1996; 

181. Het Handvat; Over de beloften van de Ministervan Sociale Zaken over RSI die niet 
werden nagekomen; januari 1997; 

182. tv I-Netwerk; Onder meer over de Noordhollandse huisarts die een specialist zoekt 
die zijn ongevalspatiënt wil beoordelen om een eind te maken aan de ontkenning van 
haar letsel door de Bedrijfsvereniging; 6 januari 1997; 

183. tv-RVU; Hoe de schade-uitkering van de invalide Michel Willems al 10 jaar lang 
getraineerd wordt door Winterthur en de Rechters; Met ondermeerde visie van Prof. 
Dr. A.Geers; 29 januari 1997; 

184. Onderzoek Registratiekamer; Onder meer o/er verzekeraars die in strijd met de 
Privacywet en vaak buiten proportie commerciële handelsinformatiebureaus inscha- 
kelen om in verleden en heden van hun cliënten te speuren; 31 januari 1997; 

185. Brabants Dagblad; Pers op de troor); Over leugen en misleiding h de media; Paul 
Bottelier; 22 februari 1997; 

186. NIA-TNO Onderzoek; Onder meer over bedrijfsartsen die in strijd metde wetziekte- 
controles uitvoeren; 12 februari 1997; 12 februari 1997; 

187. NRC; Over de Haagse fi echter-p/aatei/en/anger die door eer) parHj geweigerd mordt 
wegens te nauwe banden met het grote advocatenkantoor, tevens de ttiuisbasis van 
de advocaat van de tegenpartij, en dit vervolgens naast zich neerlegt; 12 februari 
1997; 

188. Vrij Nederland; Over de psychiater en de klinisch psycholoog die ontoerelcen/ngB i/at- 
baart)eid rapporteerden zonder de persoon te hebben gezien; 11 februari 1997; 

189. VARA-Zembla en De Volkskrant; Overeen ander ziekenhuis dat chronisch in de fout 
gaat met doden als gevolg en \iraagtekens bij het Medisct) Tuc/itco//ege en het 'lam- 
lendige optreden' van de Inspectie Volksgezondheid; 21 en 22 februari 1997; 

190. tv-RVU Over het inmiddels 17-jarige gesol met arbeidsongeschikte ondernemer 
Steenbergen; 26 februari 1997; 

191. Trouw: Over de sluipende opmars van de schadeverzekeringsËosofie; Prof. j .A.M. 
Maatse; 1 maart: 1997; 

192. Telegraaf; Over door de Rechter erkend medisch slachtoffer Blom-Gulickx, die nu 
met de verzekeraar nog eens verder mag vechten over de hoogte van de uitkering; 3 
maart: 1997; 

193. AD: Inzake verzekeringswoordenspel over ME-patiënten Sylvia van én Haspel en 
LindaSlagter; 5 maart: 1997; 

194. tv S BS -6 Breekijzer? Hoe erkend rugpatiënt Ineke van Heumen met behulp van de 
Rechter haar uitkering veriooren in de WW belandde; 6 maart: 1997; 

195. tv-KRO; Over de beginfase van de juridische strijd van twee letselschade- 
slachtoffers; 11 maart 1997; 

196. Telegraaf; Rechter bl/j/ctspoorioos; 12 maart 1997; 

197. Brabants Dagblad; Sociale zekerheid nietten koste van eigenwaarde;Dr.\ .Vertiulst; 
12 maart 1997; 

198. Informatie en Klachtenbureau Algemene en Geestelijke Gezondheiszorg Amsterdam; 
Verzoek aan Bestuursrechter om Psychiater Dr. Koerselman niet meer voor beoorde- 
ling in te schakelen; 12 maart 1997; 

199. AD; Boek over onbekwame artsen: een samenzwering van stilzwijgen; 14 maart 
1997; 

200. Volkskrant; Opnieuw inzake verzekeringswoordenspel ditmaal over de rug van ME- 
paöënte Ineke Hendrickx; 15 maart 1997; 

201. AD; Over Mesdagrestaurateur C. Pors die moet strijden om een uitkering wegens 
OPS; 19 maart 1997; 

202. tv SBS -6 Breekijzer; Over de verongelukte werknemer Nico Pen de nu verder moet 
strijden over de hoogte van de schade; 1997; 

203. Alle media; Over Defensie die tientallen jaren zwijgt over langdurige blootstellingvan 
personeel aan asbest, vér boven de norm, in NAVO -grotbunker; maart 1997; 

204. Provinciale Zeeuwse Courant; GAOS zal de verzekeraar leren; 29 maart 1997; 

205. RTL4-Catherine; Sociale Dienst; Vriend of Vijand 4 april 1997; 

206. Vrij Nederland; De burgeroorlog tegen verzekeraars die niet betalen; 5 april 1997; 

207. Twentse Courant/Tubantia; Aiteidsongeschikten maken vuist; 8 april 1997; 

208. De Volkskrant; Verzekeringsartsen moeten MEjiatiént serieus nemen; Cees Wage- 
makers, 9 april 1997; 

209. Twentse Courant/Tubantia; Maatechappjien betalen pas uit als je met beide benen in 
hetgrafstaat; 9 april 1997; 

210. Telegraaf; Z/EK van verzekeringen; 12 april 1997; 

211. tv SBS -6 Breekijzer; Over patiënten Marcel Eigenwalden Henk Alebrechtse die door 
verzekeraar UAP niet krijgen uitbetaald; 17 april 1997; 

212. Telegraaf; 'Mensen dun/en niet meer naar de militaire art^; Edith Doorman op 18 
april 1997; 

213. Mr. j .M. van de Laar; Lezing voor de Vereniging van Verkeersslachtoffers; 26 april 
1997; 



214. Ouote; 'Een gedeelte van de Rechterlijke macht is rot tot op het bot, Paul Ruijs 
in Kromspraak; mei 1997; 

215. Het Handvat; Over de schandelijke behandeling van de ernstige RSI-paöënte 
Corien Werk; mei 1997; 

216. NRC; Ingezonden brief van I. Westerhof; 1 mei 1997; 

217. RT4 Nieuws; Over nabestaanden van {verkeers)ongevallen, die voltedigaan 
hun lot worden overgelaten; 5 mei 1997; 

218. Nederlands j uristenblad; Over het gebrek aan gegevens over medische 
missers in Nederland; Dr. Mr. W.G. Verkruisen; 8 mei 1997; 

219. VARA-Zembla; Het toezicht op dolctefs; Over de Inspectie Volksgezondheid die 
zich met de wet in de hand afiijdig houdt; 8 mei 1997; 

220. AD; Nog weinig begrip voor aandoening ME; AartGIsoif; 9 mei 1997; 

221. Utrechts Nieuwsblad; Ov er de kwalijke rol van de Centrale Raad van Beroep; 9 
mei 1997; 

222. Bestuursrechter Amsterdam; Benoeming andere deskundige dan Dr. Koersel- 
man in antwoord op voornoemd schrijven van 12 maart 1997; 13 mei 1997; 

223. AD; Rechter houdtbijbanen stil, 24 mei 1997; 

224. Volks krant; Hoge R aad heeft veel te verbergen; 24 mei 1997; 

225. Volkskrant; Het zwijgen rond de asbestfabriek ; Over tientallen slachtoffers en 
nabestaanden, die niet voor hun rechtopkomen, omdatze nietdurven spreken; 
31 mei 1997; 

226. AD; Over de jarenlange misleide militaire en burger-asbestslachtoffers; 7 juni 
1997; 

227. AD; Onderzoek vermoeidheidsziekte deugt niet; Désirée Bruggema; 12 juni 
1997; 

228. AD; Fitness werktnietbij ME 13 juni 1997; 

229. tv SBS-6 Breekijzer; Onder meer over jarenlang ongestraft onzorgvüdig en 
onbillijk beroep op verzwijging door sommige verzekeraars; 20 juni 1997; 

230. Vrij Nederland; Een polis biedt evenveel zekerheid als een staatslot, 21 juni 
1997; 

231. Nederlands Militair Geneeskundig Tijdschrift; Preventie en behandeling van 
Posttraumatische Stressstoornissen; juli 1997; 

232. Volkskrant; Wie doodgaat aan kanker kan verzekering vergeten; 1 juli 1997; 

233. AD; Na Rechtbank Arnhem nu vernietigend rapport over de Rechtbank Gronin- 
gen; 9 juli 1997; 

234. Telegraaf; 'Foute' Rechters ontslagen! en 'De Hoge Raad heeft iets te verber- 
gen en wekt de schijn van Klasse-] ustitie"; 12 juli 1997; 

235. Volkskrant; Over gevraagd ontslag voor Rechters die in strijd met de wet 
bijbanen niet hebben ^meld; 17 juli 1997; 

236. Telegraaf; Patiënten met whiplash nekhernia, FM en ME in hetzelfde schuitje; 
6 augustus 1997; 

237. AD; /^ echtspraak lijkt roulette voor ME-patiënten; 6 augustus 1997; 

238. AD; Een muur van onbegrip M. van Lamoen; 7 augustus 1997; 

239. Volkskrant; Over de ontkenning van de ziekte ME; 7 augustus 1997; 

240. Volkskrant; Krant heeft uitspraak Centrale Raad over ME niet begrepen; 
W.G.M. Beemsterboer; 9 augustus 1997; 

241. Volkskrant; Willekeur, Sabina Huumeman; 9 augustus 1997; 

242. Volkskrant; ME-paténten gedupeerd door ventarring over hun ziekte; 20 
augustus 1997; 

243. Volkskrant; Willekeur breekt ME-patiënten op; Pieter van der Straaten; 22 
augustus 1997; 

244. RTL4-Catherine; Machtige partijen hebben eindeloze hoeveelheid geld om te 
procederen; Leon Widdershoven; 26 augustus 1997; 

245. NRC; ME-ers zijn de dupe van toverij metde WAO ; 28 augustus 1997; 

246. Volkskrant; Artikel (de Loos-Wijker) over de ziekte ME bevat onzin; Reina 
Wieringa; 30 augustus 1997; 

247. Volkskrant; Gestigmatiseerd; C.M.M. Langer-Teeuwisse; 30 augustus 1997; 

248. Gestels N ieuws; De poiitie, je ijeste vriend?.'; I. Vissers; 4 september 1997; 

249. Nieuwsbrief van de VVS; Frank Thonus moet procederen voor erkenning 
september 1997; 

250. AD; Haasbxerk van psychiaters bevalt advocate niet, 4 september 1997; 

251. AD; Regeringsonderzoek wijst uit Grote ontevredenheid over notarissen en 
advocaten; 11 september 1997; 

252. Volkskrant; Claims na lichamelijk letsel door voetgangers en fietsers worden 
door verzekeraars van aangesproken gemeenten meestal afgewezen; 11 sep- 
tember 1997; 

253. Telegraaf; Tuchtcollege houdt arts hand boven het hoofd; 13 september 1997; 

254. AD; De inhalige letselschaderegelaar, 18 september 1997; 

255. Brabants Dagblad; Nationale Ombudsman pleit voor een aparte onbudsman 
voor de rechterlijke macht; 23 september 1997; 

256. Manifest; Paars laatME-paténten in de kou staan; 25 september 1997; 

257. AD; Overspannen mensen zijn geen doetjes ; 26 september 1997; 

258. tv-KRO; Over de al 7 jaar juridische strijd ten koste vaneen invalide leraar en 
zijn gezin; 14 oktober 1997; 

259. tv-NCRV Rondom Tien; Enkele fragmentarische suggesties over ME; 14 
oktober 1997; 

260. Medisch Contact; De arts als controleur; Over wie de niet behandelend artsen 
dienen; 17 oktober 1997; 

261. Trouw; Over de contra-productieve medische tuchtrechtspraak; 18 oktober 
1997; 



BIJLAGE 3. 



GERAADPLEEGDE BRONNEN -179- 



262. Radio-1; Onder meer over hoe verkeerslachtofferMarianne Kap na 11 jaar meteen 
fooi werd afgescheept; 28 oktober 1997; 

263. Brabants Dagblad; Over de 32-jarige miiitair-invaiide PeterVeeke die wacht op een 
schade-uitkering; 31 oktober 1997; 

264. Financieel Dagblad; Buurmeijer: 'Pak verstrengeling aan'; 1/3 november 1997; 

265. AD; Letee/sc/iaderege/aar betaa/t n/et uit 6 november 1997; 

266. Brabants Dagblad; Over Advocadur, klachten over advocaten en ondeugdelijke 
klachtenbehandeling; 11 november 1997; 

267. Diverse media; Bijlmerslachtoffers klagen over lakse overheid; 13 novanber 1997; 

268. Brabants Dagblad; 'Bossche rechtbank is malafide'; 18 november 1997; 

269. Wervelwind; De adder onder het gras bij de bezwaarprocedure bij de Uvi's; En: over 
de beoordeling van chronisch aspecifieke klachten; december 1997 

270. Brabants Dagblad; Malafide rechters; 3 december 1997; 

271. Medisch Contact; De vaste deskundige en de rechtbank; 5 decanber 1997; 

272. tv -Ook dat nog! Onder meer over vonnissen zonder schadetoewjzing en incasso; 14 
december 1997; 

273. Trouw; 'Verontruste burgers zoeken convpte rechters'; 20/21 december 1997; 

274. AD; Over Binnenlandse Zaken die erkend ME-paöënte in de kou laat staan; 23 
december 1997; 

275. AD; Aangifte tegen 190 rechters; Wegens geheim houden van bijbanen; 6 januari 
1998; 

276. bj-R\IU;De zaakSpijkers; Hoe Defensie 14 jaar ongestraft liegt en traineert; 7januari 
1998; 

277. tv-WDR; Die Moral der Gutachter; Over belangenverstrengeling en zwendel bij 
(medische) keuringsrapporten; 7 januari 1998; 

278. tv-Nederland 1; Over de erkend AAW-er Henk Houtsma die desondanks van de 
Amersfoortse niet betaald krijgt; 13 januari 1998; 

279. Alle Nieuwsmedia; Over adviesbureau Bakkenist dat geacht werd onafhankelijk 
kritisch te werken voorj usötie maarookj ustiöe-baas en Procureur-Generaal Steen- 
huis op de loonlijst heeft 15 januari 1998; 

280. Zwolse Courant; Heinose zakenman begint kruisstocht tsgen Rabobank; 17 januari 
1998; 

281. Overijssels Dagblad; Heinose zakenman vonvtstichtingBenadeelden R*bankin sthjd 
tsgen Rabobank; 17 januari 1998; 

282. Volkskrant; Over de stichting die slachtoffers van de Rabobank juridisch gaat steu- 
nen; 22 januari 1998; 

283. Zwolse Courant; Bijna 30 aanmeldingen bij Stichting Benadeelden R*bank'; 29 
januari 1998; 

284. RTL4-B reekijzer; Over psychische terreur door Detective, ingehuurd door Zilveren 
Kruis; 26 januari 1998; 

285. tv -RVU; Over de sportmedische lijdensweg van de turnster Kirsty Pieters; 28 januari 
1998; 

286. Telegraaf; Hoe objectiefis Mr van] ulsingha? 31 januari 1998; 

287. De Limburger; Tientallen klachten van (gezondheidsjgedupeerde agrariërs over 
rechtsbijstandverzekeraarRabobank-Interpolis; 9 februari 1998; 

288. AD; Over de door werkgever BIZA ingehuurde expert die ME-paöënte Linda Slagter 
afkeurten haar baas dehaar...onte/aat?!; 19 februari 1998; 

289. Dr. C.j .F. Kemperman; Brief aan Rechtbank Assen, waarin hij de opvatting Koersel- 
man aangaande CVS/ME zegt te delen; 24 februari 1998; 

290. Trouw; Over Arbo-artsen die zich te vaak de oren laten hangen naar de werkgevers; 
7 maart 1998; 

291. tv -KRO 'Ook dat nog' Over Centraal Beheer die de betaling van een invalöe staakt 
onder de dekmantel van het Nieuw Burgerlijk Wetboek; 8 maart 1998; 

292. Medisch Contact; OverArbodiensten die veek/uidig in de fout gaan; 13 maart 1998; 

293. HP/De T\i&,Uitgekleed door de Rabobank; 13 maart 1998; 

294. Tros-RADAR; Over negatieve opties en en-bloc bepalingen; 16 maart 1998; 

295. AD; Verdenking op zich voldoende aanleiding tot afluisteren en schaduwen; 19 maart 
1998; 

296. Diverse media; Keuringsartsen klagen over onoirbare druk van werkgevers; 25 maart 
1998; 

297. Diverse media; 20% van bedrijfsartsen oven/veegt te stoppen wegens onoirbare druk 
van werkgevers op hun beroepsprincipes; 26 maart 1998; 

298. Medisch Contact; Hetmedisch draagvlak wordt kleiner, Prof j .H.B.M. Willems; 27 
maart 1998; 

299. Volkskrant; Doodgeknuffeld door de Rabobank; Over de 'behandeling' van 38 gedu- 
peerde ondernemers, haaks op de reclame-slogans door deze bank; 28 maart 1998; 

300. Diverse media; Over onoirbaar handelende Arbodiensten; Begin april 1998; 

301. tv-NOVA; Over /MEV/Forös die (gecertificeerde en ongecontroleerde) Detectives 
inzet waar de politie geen verzekeringsfraude aantoont; 1 april 1998; 

302. Brabants Dagblad; Over de verzekeraars die (gecertificeerde en ongecontroleerde) 
Detectives inzetten om arbeidsongeschikten te volgen; 2 april 1998; 

303. De Limburger; OverRabobankgedupeerden; 3 april 1998; 

304. Radiol-Nleuws; Verzekeraars bekennen eerdere overtrokken (pensioen)fraude- 
verhalen niet hard te kunnen maken; Ze nemen die uitspraken ferug; 4 april 1998; 

305. Alle media; Rechter bepaalt medisch dossier arbeidsongeschikte bij de Rechterin 
principe openbaar; 8 april 1998; 

306. Trouw; Astrid] ansen ontslagen wegens langdurige ziekte; 9 april 1998; 

307. Eindhovens Dagblad; Klachten van tientallen (gezondheids )gedupeerde agrariërs 
over rechtsbijstandverzekeraar Rabobank -Interpolis; 11 april 1998; 



308. tv2-Vandaag; Klachten van tientallen (gezondheids)gedupeerde agrariërs over 
rechtsbijstandverzekeraar Rabobank-lnterpolis; 11 april 1998; 

309. Provinciale Zeeuwse Courant; WAO-zaak] anse als breekijzer; 11 april 1998; 

310. tv I-Netwerk; Over chauffeur Hans Bevers, die door onoirbaar handelende 
Arbo-arts fysieke gevolgschade oploopt; 14 april 1998; 

311. Medisch Contact; Medische gegevens van werknemers zijn niet langer geheim 
voor wekgevers; 17 april 1998; 

312. tv I-Netwerk; Over het schandalige gesol met de door een operatie geïnvali- 
deerde Gijs van Eijk, met wiens medisch dossier werd gesjoemeld; 24 april 
1998; 

313. Overijssels Dagblad; Heinoër klaagt over reclame Rabobank; 25 april 1998; 

314. AD; Rechter doorziet gegoochel van Rabobank-lnterpolis; 30 april 1998; 

315. Medisch Contact; Ingezonden: Over het failliet van de privatisering van de 
ziektewet; A.G.M. F. Brok, 1 mei 1998; 

316. Medisch Contact; Ingezonden: Onder meer over 'de gezondeidszorgkapotbe- 
zuinigende' en 'verzekeringsrisico-mijdende' Rabobank -Interpolistopman Wijf- 
fels; A.j . van Bork, 1 mei 1998; 

317. Diverse nieuwsmedia; Grote stroom ernstige klachten van zieken en invaliden 
over nieuwe WAO- en ziektewet, over onoirbaar handelende verzekeraaars, 
Arbo-artsen en werkgevers; 15 mei 1998; 

318. Vele media: Nationale Nederlanden start advertentie-campagne met goed 
verzekerbare riskante sporters; Leven zoals u nu leeft; medio mei 1998; 

319. Medisch Contact; Brief: Omstreden uitspraken; 11 mei 1998; 

320. Medisch Contact: l/l/aar roo/c;s, is vuur, 11 mei 1998 

321. Stichting werkgroep 1970; Klacht ingediend bij Reclame-code Commissie 
wegens bedrieglijk karaktervan advertentie-campagne Nationale Nederlanden; 
28 mei 1998; 

322. Netwerk; No cure, no pay - advocaat vraagt slachtoffer inzake de SLM betaling 
voordat de zaak is opgelos t; 28 mei 1999; 

323. Volkskrant; Over hoe Aegon een letselschadeslachtoffer probeert af te sche- 
pen; 6 juni 1998; 

324. AD; Bericht over Nationale Letsel Telefoon op gespannen voet met de werke- 
lijkheid; 11 juni 1998; 

325. Medisch Contact; Turkse patiënten krijgen vaak ten onrechte het stempel 
'somatiserende patiént'; 19 juni 1998; 

326. Diverse media; Keuring ME-patiént moet beter, 25 juni 1998; 

327. Verkeersrecht; Hetvoorlopig deskundigenbericht en de whiplash 7/8 1998; 

328. De Morgen; Ik had de pech dat een dronken advocaat mij van de weg maaide; 
1 juli 1998; 

329. Tribune; Onafriante/;}'*; 17 juli 1998; 

330. Telegraaf; Hof rekent af met medische misser, 31 juli 1998; 

331. AD; Letselschade en commercie verdragen elkaar niet, 6 augustus 1998 

332. Diverse media; Keuring wao-ers nog steeds subjectief en willekeurig; 27/28 
augustus 1998; 

333. Alle media; Fraude werkgever vaker onbestraft; 27/28 augustus 1998; 

334. Diverse media; Miljarden guldens letselschade blijven bij verzekeraars; augus- 
tus/ september 1998; 

335. Brabants Dagblad; Cliënt kaalplukken is nu gewoon toegestaan; 4 september 
1998; 

336. NRC; Ellende mag geen handelswaar worden; 4 september 1998; 

337. Trouw; Deze keuring maakte mijn leven tot een hel; 8 september 1998; 

338. Alle media: Inzake kankergevallen na werken met radarsystemen; 9 september 
1998; 

339. Alle media: Meldpunt gaat medische fouten publiceren op internet; 10 septem- 
ber 1998; 

340. Medisch Contact; Als tuchtcolleges niets zeggen; zenuwarts j .L.M. van der 
Beek 11 september 1998; 

341. Volkskrant; Chronisch zieke dupe sluiproute werkgevers; 1 oktober 1998; 

342. AD; Patiënt heeft recht op een fatsoenlijk arts; 14 oktober 1998; 

343. tv -Radar; Over gepensioneerde Demoiseaux die door de 'veilig' beleggende 
Rabobank van zijn geld werd verlost; 19 oktober 1998; 

344. Alle media; Over tientallen door de Rabobank gedupeerde beleggers; novan- 
ber 1998; 

345. Brabants Dagblad; 'Ziek van Defensie' meer dan zielig verhaal; 20 oktober 
1998; 

346. Trouw; Veel klachten over 10 van 60 kantonrechters; 24 oktober 1998; 

347. VP RO-tv; Over 65 cliënten die zich zagen benadeeld door de jubilerende, zich 
klantvriendelijk noemende Rabobank; 25 oktober 1998; 

348. Alle media; Bijlmerrampgedupeerden voeren kort geding tegen weigerachtige 
Minister Volksgezondheid; 31 oktober 1998; 

349. Medisch Contact; Omstreden uitspraken; Betreft de medische tuchtcolleges; 13 
november 1998; 

350. Telegraaf; Verzekerd van ellende; 14 november 1998; 

351. http://neighbournet.hypermart.net/wao.html; Verkracht door het GAK; 16 
november 1998 en daarna; 

352. AVRO-De Ochtenden; Over het gesol van verzekeraars met verkeersslachtof- 
fers; 17 novenberl998; 

353. Alle media; Verkeersslachtoffers in de tou; 18 november 1998; 

354. Brabants Dagblad; Klagers over advocaten; 1 december 1998; 



BIJLAGE 3. 



GERAADPLEEGDE BRONNEN -180- 



355. Management Team; Kwa/cIceW/ensten (besproken worden Arbodiensten); 4 december 
1998; 

356. tv I-Netwerk; Overblijvende vragen bij het functioneren van Medische Tuchtcoiieges; 
9 december 1998; 

357. Nederlands Tandartsenbiad; Over GAOS contra 'respressieve' Movir-praköjk; 18 
december 1998; 

358. VPRO, Radio Argos; Over de praktijken van verzekeraars; 8 januari 1999; 

359. VP R O-Lopende Zaken; Over (excessieve werkgeversdruk en) onoirbaarhandeiende 
Arbo-artsen; 11 januari 1999; 

360. Media; Cultuuromslag bij OM laat nog op zich wachten; 13 januari 1999; 

361. AD; Verzekeraar weigert rechtshulp; 14 januari 1999; 

362. Volkskrant; Ik heb nietom mijr] har^dlcap gevraagd; 16 januari 1999; 

363. Volkskrant; Opnieuw drie gedupeerden over hoe verzekeringen te werk gingen; 16 
januari 1999; 

364. Trouw; Uw lor^gemfyseem is geen ziekte; 16 januari 1999; 

365. Trouw; Over dubieuze medische tuchtrechtspraak; 16 januari 1999; 

366. Trouw; WOA-ers zijn geen parasieten; 16 januari 1999; 

367. Brabants Dagblad; Proces tuchtcollege soms voor de schijn; 16 januari 1999; 

368. Telegraaf; Therapie; 16 januari 1999; 

369. Promotieonderzoek "Gelijke Toegang" van Mr Aart Hendriks, 20 januari 2000; 

370. VARA-Zembla; De Stressfactor; 21 januari 1999; 

371. Trouw; WO A-arts is spoor bijster; 28 januari 1999; 

372. Telegraaf; Vernietigend rapport over functioneren huidig verzekeringsysteem; 27 
januari 1999; 

373. AD; Maakt melding van doorbraak in de strijd van asbestslachtoffernabestaanden, 
het blijkt een fooite zijn; 5 februari 1999; 

374. Media; Toezicht door Inspectie Volksgezondheid deugt niet; 5 februari 1999; 

375. Brabants Dagblad; "Hetis een papieren kwestie geworden, naar de mens wordt niet 
meer gekeken"; 5 februari 1999; 

376. RVU -uitzending 'W een/verk'; ME-paöënte vechtvoor erkenning 10 februari 1999; 

377. tv -Netwerk; Over de 6 jaar door ziekte uitgeschakelde Bijlmerbewoner Wilma Dol- 
mans; 1 maart 1999; 

378. ty-2Vandaag; Over de rapporten van Hogeschool Zeeland en Stichting GAOS dat 
laakbare verzekeringspraktijken blootlegde; 2 maart 1999; 

379. VARA-Zembla; Handen af van de Minister, 18 maart 1999; 

380. VARA-Zembla;Z/elci/an de Golfoorlog, 1 april 1999; 

381. Brabants Dagblad; Vrije marktmktop in de gezondheidszorg; 6 april 1999; 

382. Medisch Contact; Geen afwijkingen en tóch ziek ; 23 april 1999; 

383. Media; Kwaliteitvan wao-keuring ondenvaats; 27 april 1999; 

384. C onsumenten G ids; Heldere polis blijft witte raaf mei 1999; 

385. Telegraaaf; Politie weigertongevalsregistratiefonvulier te herstellen; 1 mei 1999; 

386. Media; ILO vindt privatisering van de Ziektewet in strijd met Europese Code voor 
zekerheid; Regering weigert rapport vrij te geven; 3 mei 1999; 

387. Management Team; Arbodiensten strijdig met Europese Kaderrichtlijn; 7 mei 1999; 

388. Tros-Radar; Over corruptie bij Uvi's, Belastingdienst, Gemeenten, Politie en Banken; 

389. AD; Akchepen vierthoogtij 22 mei 1999; 

390. Volkskrant; Voor wie als gehandicapte in het arbeidsproces wil reïntegreren ontstaan 
kafkiaanse drama's; 25 mei 1999; 

391. Trouw; 'Defensie zat fout; 26 mei 1999; 

392. Trouw; Inspectie sjoemelde; 26 mei 1999; 

393. Argos; Met onder meer de bevestiging door onderzoeker Ij zermans over zijn blun- 
ders in zijn AMC-rapportage over de Bijlmerslachtoffers; 28 mei 1999; 

394. Medisch Contact; Over de verslechterde verhouding tussen huisarts en bedrijfsarts; 4 
juni 1999; 

395. Trouw; fi SI is meer dan muisarm; 7 juni 1999; 

396. Radio 1; Over een zelfdoding en de gebrekkige nazorg voor uitgezonden militairen; 8 
juni 1999; 

397. Media; Ondanks wettelijke plicht wordt inzagerecht medische dossiers op grote 
schaal ^weigerd; 8 juni 1999; 

398. VARA-Zembla; Schoolziek; 11 juni 1999; 

399. Mr.; Over criminelen die Rechters en Politici trachten te beïnvloeden; 12 juni 1999; 

400. Brabants Dagblad; 'Co-assistent moet niet lullen maar poetsen'; 17 juni 1999; 

401. Medisch Contact; Eisen waaraan een medisch rpport moet voldoen; Regbnaal 
Tuchtcollege's Gravenhage; 16 juli 1999. 

402. Telegraaf; Toparts van Lisv keurt in bijbaan Movir-verzekerden per telefoon; 29 juli 
1999; 

403. Reddingwezen; Aard ongeval levert infonvatie over letsels; augustus 1999; 

404. Brabants Dagblad; Intimidatie door Sociale Dienst; 4 augustus 1999; 

405. Volkskrant; Werkgeversfraude metuitlceringen vaak niet bestraft 5 augustus 1999; 

406. AVRO, De kern van de zaak; Over slachtoffers van misdaden, die in de kou blijven 
staan; 11 augustus 1999; 

407. Netwerk; Over misstanden binnen recherchediensten bij Sociale Diensten; 20 augus- 
tls 1999; 

408. Telegraaf; Advocaat verkwanselt verzekeringsgeld voor geleadeerde patiënten, 
niemand nam acöe toen hij jarenlang geen jaarrekening produceerde; 23 augustus 
199; 

409. Telegraaf; 'Lei/end c(ooc(' na onge/u/c; 28 augustus 1999; 

410. Telegraaf; Ingezonden: Letselclaims; 28 augustus 1999; 

411. Hoffrnan Rechercheöps; Whistle-blowers; september 1999; 

412. Telegraaf; Miljoenenfraude verzekeringsagenten; 8 september 1999; 



413. Radio Argos; Over misstanden bij de rechtspraak in de Raad van State; 24 
september 1999; 

414. Medisch Contact; Wachten bij het tichtcollege; 24 september 1999; 

415. Volkskrant; 'Pan/e/c en plaËe discussie over WAO moeten ophouden'; j osé 
Smits; 24 september 1999; 

416. Telegraaf; Ambities aanpak WAO lopen vast op geldgebrek psychische behan- 
deling; 25 september 1999; 

417. KRO-tv; Dnjk dnjk dnjk; 20 september 1999; 

418. AD Magazine; Nooit uitkeren. Alle tnjcs van verzekeraars, 2 oktober 1999; 

419. Trouw; Gezondheidsorgaanisatie op scherp na 'manipulatie' door tabaksindu- 
strie; 7 oktober 1999; 

420. Radio Argos; Over ongecontroleerde Detectivebureaus en ongeoorloofde 
vertrengeling met de Politie; 22 oktober 1999; 

421. tv I-Netwerk; Over de chicanes van verzekeraar Centramed jegens medisch 
slachtoffer Willem Braakman; 22 oktober 1999; 

422. Medisch Contact; Over de machteloze Inspectie Volksgezondheid 'op afstand'; 
22 oktober 1999; 

423. Medisch Contact; New England joumal of Medicine (NE] M) schendt eigen 
regel; 29 oktober 1999; 

424. tv -Netwerk; Over de lijdensweg van slachtoffers van medische missers; 31 
oktober 1999; 

425. Telegraaf, Pleidooi voor 'medische recherchedienst; 2 november 1999; 

426. AD; Over werkgevers die de Arbo-wet schenden en Arbodiensten die machte- 
loos toezien; 12 november 1999; 

427. Telegraaf; Medische blunder stiefkind van justitie; 24 november 1999; 

428. Radio-Argos; Over hoe beoogde doorstromers onderbetaalde arbeidskrachten 
werden; 26 november 1999 

429. Trouw; De nieuwe Arbo-wet lik-m'n vestje -beleid 1 december 1999; 

430. AD; Als de dokter faalt Klagers komen nietver; 2 december 1999; 

431. VARA-Zembla; Aanklachttegen eenRiagg 1 december 1999; 

432. Netwerk; Over Letselschade-advocaten met een 'dubbele pet'; 15 ckember 
1999; 

433. Website Stichting Werkgroep 1970; Worden media marionetien van verzeke- 
raars; 13 januari 2003; 

434. De Gelderlander; Verzekeren ja, maar uitkeren ho maar, 15 januari 2000; 

435. AD; Handicap: geen baan; 19 januari 2000; 

436. Dossier Ween/verk; De zaak Blom; 19 januari 2000; 

437. Trouw; Klachten over verouderde medische onderzoekmethoden bij Bijlmer- 
slachtoffers; 21 januari 2000; 

438. Brabants Dagblad; De Lange strijd tegen de kleine lettsrijes ; 22 januari 2000; 

439. AD; Hetis doffe ellende op GAK^antoren; 22 februari 2000; 

440. Netwerk; Over onoirbaar inzetten vaan Detectives door verzekeraars om 
uitkeringsgerechtigden te ontmoedigen; 24 februari 2000; 

441. Nederlands Militair Geneeskundig Tijdschrift; De totstandkoming van militaire 
keuringsprotocollen; maart 2000; 

442. RTL5; Over praktijken van medici en onwillige verzekeraars bij medische 
letselschade; 3, 10, 17, 20, 24 en 31 maart 2000; 

443. Trouw; Van de drup in de regen via keuringsarts; 18 maart 2000; 

444. Volkskrant; Uitkeringsfabriek UWV krijgt problemen; 22 maart 2000; 

445. Management Team; Over gesponsorde ieetstoeien; 24 maart 2000; 

446. Argos; Over de mislukte reïntegratie en de discriminatie van arbeidsgehandi- 
capten; 7 april 2000; 

447. Trouw; Als klokkenluider ben je vogelvrij 8 april 2000; 

448. AD; De sores van een goedwillende WAO -er; 13 april 2000; 

449. AD; Forse kritiek op MediRisk en Assuraad 13 april 2000; 

450. Trouw; Over de fermaceuösche industrie die de nascholing van huisartsen 
misbruiktvoor haar medicijnpromotie en met geschenken; 22 april 2000; 

451. Kleintje Muurkrant; Over de collusie waardoor de lakse Nederlandse overheid 
op bedrieglijke wijze strijdig met Europese regels kankervera/ekkend houöm- 
pregnaatgif in de voedselketen op gtote schaal toelaat; 5 mei 2000; 

452. Tribune; Handen af van de WAO; 12 mei 2000; 

453. Trouw; Bonussen voorWAO -keuringsartsen; 31 mei 2000; 

454. Telegraaf; Hoe de overheid in 1999 f. 14,5 min. bijdroeg in de programma- 
inhoud van de aethermedia; 6 juni 2000; 

455. AD; P/e;cfoo;i/oorEuropeseF6/ tegen corfupöe;6juni 2000; 

456. Medisch Contact; Pers bericht onvolledig over med/aïnen; 9 juni 2000; 

457. Telegraaf; Kabinet wil importverbod verduurzaamd tuinhout 16 juni 2000; 

458. Telegraaf; Over de belangenverstrengeling van CDA-senator, GAK- en Ach- 
mea-directeur Bert de j ong; 27 juni 2000; 

459. Telegraaf; GAK-werkgever dwarsboomt reïntegratie van medewerker Henk Stal 
gedurende 9 jaar; 28 juni 2000; 

460. Nederlands Militair Geneeskundig Tijdschrift; Opvattingen van Dr. Mr j .W. 
Bins; juli 2000; 

461. AVRO-tv; De kern van de Zaak; Over Schadeclaims; 6 juli 2000; 

462. Medisch Contact; De aansprakelijkheid van de medisch specialist als keurings- 
arts of deskundige; 11 augustus 2001; 

463. Kleintje Muurkrant; OM toonteigen klassenjustitie aan; 25 augustus 2000; 

464. Elseviers; l/l/etensc/iapszwende/; 9 september 2000; 

465. Volkskrant; Artsen verzwijgen bewust fouten; 15 september 2000; 

466. Medisch Contact; NTVG -auteurs voldoen nietaan criteria; 21 september 2001; 



BIJLAGE 3. 



GERAADPLEEGDE BRONNEN -181 - 



467. Medisch Contact; Redacteuren bezorgd over de kwaliteit van medisch- 
wetenschappeiijke pubiicaöes; Medisch Contact; 28 september 2001; 

468. Trouw; "Beter toezien op medicijnreciame; 4 oktober 2001; 

469. Bossche Omroep; Lijdt Rechter aan muiöpiescierose? 22 oktober 2000; 

470. Medisch Contact; Het grote geld lor)kt, 10 november 2000; 

471. Radio-1; LHV, Inspectie en Politici Oudkerk en Buis weten van excessen bij nascho- 
ling door farmacie; 17 novsnber 2000; 

472. Telegraaf; Rechters sjoemeler) met opgeven bijbanen; 25 november 2000; 

473. H P/De Tijd; Mecdsc/ie missers; 1 december 2000; 

474. www.werkqroepl970.nl ; Inzake 30 jaar misbruik van de WAM; 7 december 2000; 

475. Radio 1; Over artsen, ziel(enhuizen en verzekeraars bij medische missers; 13 cfe- 
cember2000; 

476. Telegraaf; WAO -keuringen nieetveéeterd 20 december 2000; 

477. De Huisarts; Arbeidsongeschiktheidsverzekering: een lijdensweg januari 2001; 

478. Trouw; Du;S5/anc(/aat/iee/sfi/ 1/1/40 verdwijnen; 3 januari 2001; 

479. Medisch Contact; Oneerbaar voorstel, 12 januari 2001; 

480. Medisch Contact; Nascholing als marketinginstrument, 19 jaunari 2001; 

481. Algemeen Dagblad; Ziek van verzekeraar, 1 februari 2001; 

482. Medisch Contact; De grenzen van het gunstbetoon; 2 februari 2001; 

483. Trouw; De MOL is goud waard 9 februari 2001; 

484. Medisch Contact; Verzekeringsartsen passen de standaard niet goed toe; 2 maart; 
2001; 

485. ANP; Experimentele WAO-keuringen door niet-artsen worden door Ctsv verboden, 
Staatssecretaris gaat echter door tot oktober; 12 maart 2001; 

486. Volkskrant; Farmaceutische industrie is te machtig 13 juni 2001; 

487. VAR A-Zembla; Gouden Pillen; 21 juni 2001; 

488. Mr. M. Cl. H.BIesaart, Medisch Contact, Op de grens van rechten psychiatrie; 22 juni 
2001 

489. Trouw; Bedrijfsartsen vermijden toets onpartijdigheid 6 juli 2001; 

490. Brabants Dagblad; Zelfdoding boeren na MKZ '; 16 juli 2001; 

491. Trouw; Commissies als schaamlap voor falen overheid; 24 juli 2001; 

492. Dagbladen; Bedrijfsartsen gewend aan geweld door werknemers en werk^ers; 3 
augustus 2001; 

493. Medisch Contact; Diverse artikelen; 7 september 2001; 

494. Telegraaf en tv -Radar; 'Intimidatiemedici bij letselschades'; 24 september 2001; 

495. Volkskrant; Wetenschappelijk fundament medische discipline ontbreekt 25 oktober 
2001; 

496. Volkskrant; Herkeuring voor WAO is vaak volkomen zinloos; 20 november 2001; 

497. Brabants Dagblad; Risico van hetvak telt niet meer, 30 november 2001; 

498. Brabants Dagblad; Dodelijke fouten artsen zelden voorrechter, 7 december 2001; 

499. Nederlands Tijdschrift Geneeskunde; De beperkte controle van de infonvatie voorde 
arbeidsongeschiktheidsverzéering 5 januari 2002; 

500. Nederlands Tijdschrift Geneeskunde; De betekenis van medische gege/ens bij de 
beoordeling van arbeidsongeschiktheid 5 januari 2002; 

501. Brabants dagblad; OM wil meer medische zaken voorrechter; 11 januari 2002; 

502. Medisch Contact; Verzekeringsartsen komen tegenover elkaar te staan; 1 februari 
2002; 

503. Elsevier; Circus Werkverschaffing 9 februari 2002; 

504. Tv-Netwerk; Klokkenluider Afvalven/verking Rijnmond; 19 februari 2002; 

505. Trouw; SER -akkoord WAO onwerkbaar voor artsen; 27 februari 2002; 

506. De Huisarts; De leidraad samenwerking tussen huisarts en bedrijfsarts; maart2002; 

507. Trouw; Windhandel Zenuwarts Busard, Isala Ziekenhuis Zwolle; 2 maart 2002; 

508. Medisch Contact; Het aanpakken van medisch-wetenschappelijke fraude; 8 maart: 
2002; 

509. VPRO-Argos; De zogenaamde reorganisatie van de Inspectie Gezondheidszorg; 8 
maart: 2002; 

510. Tv-Netwerk; Over Rechters die de wet overtreden door hun bijbanen niet op te 
(willen) opgeven; 27 maart: 2002; 

511. Insurance Watch International; Miljardenfraude schadeverzekeraars; 2 april 2002; 

512. Medisch Contact; Causaliteitin de Rechtspraak; 5 april 2002; 

513. VPRO-Argos; Over waardeloze rechtsbijstandverzekeringen; 19 april 2002; 

514. Bregonje; Over de omstreden whiplashfilosofie van R ugadviescentra (Achmea);10 
april 2002; 

515. Telegraaf; Over falende arbeidsdeskundige beoordelingen bij UWV; 30 april 2002; 

516. Nederlands Tijdschrift Geneeskunde; Medische missers em maffia; 4 mei 2002; 

517. Telegraaf; 'Fateoen verzekeraars ver te zoeken": 30 mei 2002; 

518. Medisch Contact; De WAO uitgedokterd; 7 juni 2002; 

519. Trouw; Over chaos bij CWI-UWV-GAK wegens falend computersysteem; 28 juni 
2002; 

520. VPRO; Experimenteel psycholoog Willem AlbertWagenaar maakt kanttekeningen bij 
de Nederlandse rechtsorde; 5 juli 2002; 

521. VARA-Zembla; Over schemerpraktijken bij particuliere recherche-bureuas; 5 juli 
2002; 

522. Brabants Dagblad; We weten niet hoeveel gemeenschapsgelden worden misbruikt 
voor particuliere verzekeraars (IWI); 15 juli 2002; 

523. Trouw; Controle op reïntegratie ontbreekt, 1 augustus 2002; 

524. Brabants Dagblad; Over j ustitiöe die heimelijk rechercheurs bij Philips detacheerde; 
6 augustus 2002; 

525. Brabants Dagblad; Bedrijfsartsen ervaren regels WAO als geldverslindend; 15 
augustus 2002; 



526. Trouw; Hoe partijdig is de rechter, Paul Ruijs; 31 augustus 2002; 

527. Trouw; Zwijgen over het gerommel, 16 september 2002; 

528. Brabants dagblad; Gezocht een goede advocaat; 28 september 2002; 

529. NRC; Kameileden LPF als medici omstreden; 12 oktober 2002; 

530. Volkskrant; Registers/echte artsen is bij niemand bekend; 23 december 2002; 

531. NRC; Veel te weinig controle op falende artsen', 23 december 2002; 

532. WODC; Over de falende j ustiöe bij de aanpak van witte boordencriminaliteit; 2 
januri 2003; 

533. NRC; Leiding van Ter Horst BV handelde bewust in grond met asbest; 8 januari 
2003; 

534. Telegraaf; OverAEGON versus verkeersslachtoffer Koudijs; 11 januari 2003; 

535. NRC; 'Forensisch accountant misbaiikt'; 17 januari 2003; 

536. VARA-Radio; Drie generaties WAO-ers; 20 januari 2003; 

537. Website Stichting Werkgroep 1970; Fysiotherapeut gemangeld door verzeke- 
raars; 21 januari 1970; 

538. Katholiek Nieuwsblad; 'Verzekeraars zien leteselschade als een spel'il); 21 
maart 2003; 

539. Trouw; Over Bureau Pais dat artsen en therapeuten contractueel letselslachtof- 
fers wil laten werven; 21 maart 2003; 

540. EO-radio; 'Verzekeraars zien leteselschade als een spel'{2); 31 maart 2003; 

541. Brabants Dagblad; Oer bedrijfsartsen die massaal de wettelijke plicht tot 
melding van beroepsziekten overtreden; 3 april 2003; 

542. Telegraaf; Herkeuring wao'ers nog altijd puinhoop; 16 april 2003; 

543. Brabants Dagblad; Mediaüon: voor mij nooitmeer; Yl mei 2003; 

544. Website Stichting Werkgroep 1970; Letselschade. Convenant Regres betaald, 
maar schade niet?, 24 juni 2003; 

545. Katholiek Nieuwsblad; Verkeersslachtoffers vaak verzekeringsslachtdfer; 18 
juli 2003; 

546. Kamerkrant Midden-B rabant; Bijna de helft van particuliere klachten over 
verzekeraars komt van ondernemers MKB; augustus/september 2003; 

547. Brabants Dagblad; Verzekeraar omzeilt de belasting; 11 augustus 2003; 

548. Brabant dagblad; Klokkenluiders overFortis en Rabobank die privacy zouden 
schenden; 23 augustus 2003 

549. Algemeen Dagblad; Depressie is een ziekte, geen zwakte; 18 september 2003; 

550. Volkskrant; Wet Poorb/tachter juridisch 'ondeugdelijk'; 20 oktober 2003; 

551. Stichting De Ombudmsan;Letee/sc/iac(erege/mg; november 2003; 

552. Brabants Dagblad, Verzekeraars vinden de eigen portemonnee belangrijker 
dan de klanten; november 2003; 

553. Algemeen Dagblad; Slachtoffers vaak ontverden over optreden advocaat; 25 
novenber2003; 

554. Volkskrant; Ombudsman laakt traagheid bij letselschade; 25 november 3002; 

555. Telegraaf; Ik weetdatik in mijn rechtsta, 25 november 2003; 

556. Volkskrant; Psychiater weigert infonvatie en schendt beroepsgeheim; 3 januari 
2004; 

557. Trouw; KabinetB alkenen dezetWAO'ers neer als profiteurs; 4 februari 2004 

558. Algemeen Dagblad; Massaal letsel door medische schrijffout; 20 februari 2004; 

559. Volkskrant; Arts È soms gevaarlijker dan kwakzalver; 26 februari 2004 

560. Algemeen Dagblad; Over zwartboek van Reïntegraöebedrijf Artemis; 1 maart 
2004; 

561. Media; Over Aegon die sjoemelde met tussenpersoon Meeüs; maart 2004; 

562. KNMG; Waarschuwing om niet met Letselschadebureau Pais in zee te gaan; 
Medio maart: 2004; 

563. Telegraaf; Tussenpersoon /noetoprecriffie/dbemjzen! 25 maart2004; 

564. Media; Over verboden heimelijke afspraken tussen verzekeraarss een tussai- 
personen; april 2004; 

565. Tijdschrift voor Veiligheid en veiligheidszorg; Over Sandy Martens dte 43 jaar 
na haar ongeval nog niet kreeg uitgekeerd; juli 2004; 

566. De Volkskrant, Arbeids - en Bedrijfsgeneeskundigen willen zich onafhankelijker 
opstellen; 13 juli 2004 

567. Media; Mega-schnabbels van journalisten op kosten van de burgers mogen 
van de regering en de beroepsgroep niet meer; sqjtember 2004 

568. Media; Ministerwil wettelijke regels voor bijbanen rechters; september 2004; 

569. Brabants Dagblad; WAO-plannen voor arbeidsletsel en beroepszieken strijdig 
metlAO-verdrag; 17 september 2005; 

570. Trouw; Letselschadeadvocaten laken artsen; 26 oktober 2004; 

571. Stentor; Ombudsman fluit poliöe-optreden na verkeersongeval terug 6 novan- 
ber 2005; 

572. Trouw; Keuringssysteem rammelt; Duizenden herkeuringen kunnen de prullen- 
bak in; 10 november 2004; 

573. Media; 'R echter heeft vaak te veel petten op'; 22 januri 2005; 

574. Media; Gezondheidsraad erkent ME als ziekte; 26 januari 2005; 

575. VARA-Zembla; Dodelijke bijwerkingen; 17 februari 2005; 

576. Vakblad Communicatie; Woordvoerders vinden journalisten onbetrouwbaar,! 
april 2005; 

577. Het Parool; WAO-ers slikken verlies uitkering; 5 april 2005; 

578. Landelijke cliëntenraad; Driekwart ontevreden over reïntegratie; 7 april 2005; 

579. NRC; Kankerpatiënten veriiezen uitekering; 21 april 2005; 

580. VARA-Zembla; Fata/e herteuring; 21 april 2005; 

581. Eindhovens Dagblad; Over omkoping patiëntenorganisaties door de farmaceu- 
tische industrie; 17 mei 2005; 



BIJLAGE 3. GERAADPLEEGDE BRONNEN -182- 

582. 2-Vandaag; Nederlandse Staat aangeklaagd bij VN, 'J usööe is corrupt: 25 juii 2005; 586. RTL-4; Intern UWV-rapport: Kwaliteit herkeuringen deugt niet; 21 oktober 2005; 

583. Tros-Radar; Zwendel en bedrog in de reïntegraöebranche; 5 september 2005; 

584. Media; Kabinet besluit tot wet bijbanen Rechters; 18 september 2005; 

585. Media; CORV vindt herkeuringen in strijd met mensenrechten; 17 oktober 2005; 

Omdat de inhoud van berichten in media en literatuur niet verandert werd deze lijst niet aangevuld. 



BIJLAGE 4. LOGBOEK 

Overzicht van gebeurtenissen na 'Dossier 
1850' 

Logboek van de auteur geeft details uit de praktijken en de 
mechanismen in dit rapport; Gedurende een periode van 1 1 
maanden; Voor volledig inzicht in de achtergronden zie 'Dos- 
sier 1850': 

MEI 1995 

Ik krijg uitgebreide huip bij de tekstafwerking, tekstconversie en speiiingcontroie; 

'Dossier 1850' gaat in druk; 

De Schooi voor J ournaiistiek Tiiburg adviseert mij beiangeioos over de aanstaande 

persconferentie; 

Famiiieiid van slachtoffer 19 uit 'Dossier 1850' meidtdat ock in ditgevai maatschappij 

i (interpolis) niet uitkeert, ten/vijl hetGAK wel uitkeert; Of ik daar alsjeblieft nooifover 

wil praten! 

J UNI 1995 (het cijfier geeft de kalendetxlatum aan) 

Vrienden rijden menaar7serviceclubs in Nederland; Daar vertel ik mijn verhaal; De 

clubs annuleren van verbijstering het gehele avonc^arogramma; 

Uitnodigingen voor persconferentie op de 23e gezonden naar 50 redacties van 

nieuwsmedia; 

12: Freelance verslaggeefster Erica Verdegaal zendt me haar concept van het 
eerder in aanwezigheid van mijn echtgenote gegeven interview ('Dossier 1850' 
pag. 168) voor Ondernemersmagazine; Het blijkt een promotie-verhaal voorde 
verzekeraars te zijn; 

13: Ik fax haar de correcties en bel ter toelichting: Haar reactie: "Wou, ikvindhet 
allemaal wel leuk; Staatu er ook een keeilje in, toch?" 

22: 11 minuten Live interview in Omroep Brabant; 

23: Persconferentie op mijn kantoor waarbij 2 andere slachtoffers eveneens getui- 
gen; 

23: Enkele minuten Live interview in Veronica NieuwsRadio; de heer Emmanuel 
Tielens van MKB reduceert de problematiek tot niet meer dan één slachtoffer 
met de opmerking 'Dat is dan jammer voor u mijnheer Walker' en doet daarmee 
het belang van door vergelijkbare praktijk getroffen MKB-leden tekort, en gaat 
voorbij aan het risico dat gezonde verzekerde MKB-leden lopen; 

23: Kabelkrant Omroep Brabant geeft bericht; 

24: Volkskrant publiceert; 

24: Brabants Dagblad publiceert op voorpagina; 

Aan de lopende band melden zich vandaag en de komende dagen mede- 
gedupeerden: 'Ik las MIJN verhaal in de krant mijnheer Walker' is de veelge- 
hoorde reactie; Als eerste meldt zich de heer C. Bousardt van de Stichting 
Werkgroep 1970 te Tilburg: "Watu schrijttis waar, u bent misbruikt door Interpo- 
lis en de door deze ingehuurde keuringsartsen. Deze praktijken, waar ik zelf 
slachtoffer van werd, zijn mij en talloze anderen al tientallen jaren bekend." 

24: Er melden zich enkele sjofel geklede lieden aan de deur, die willen interveniëren 
naar een schade-regelingsbureau; Ik heb daar geen prettig gevoel bij en volsta 
daarom het voor kennisgeving aan te nemen; 

24: Ik lever een doos boeken aan mijn vrienden van de Algg in Houten en lever ook 
present-exemplaren aan alle Omroepen in Hilversum; Zo beland ik ook in het tv - 
Aktualiteitencentrum, mag met een kop koffie een uur lang voor een redactie 
mijn verhaal doen; Hier wordt gelobbyd; Aan een passerende politicus geef ik 
'Dossier 1850'; (Beiden blijken er later niets zichtbaars mee te d)en); 



neem deel aan een kort live interview in VARA Ontbijtradio; 
Eindhovens Nieuwsblad publiceert; 
Kabelkrant Omroep Tilburg geeft bericht; 
Financieel Dagblad vermeldt 'Dossier 1850'; 
Boeken verzonden naar Duitse en Belgische media; 
Hr M. klaagt over Ombudsman Schadeverzekering 



I ULI 1995 



les doen om hetu aangedane onrecht te herstellen." (Op 5 augustus 1996 werd mij 
doormevrouw W.K. van de Personeelsdienstvan Rabobank -Interpolis bevestigd dat 
deze persoon inderdaad sedert 1995 niet meer bij deze verzekeraar werkzaam is); 

6: Een journalist heeft contact met hem maar laat het om onbekende reden lopen; 
(Ontkent dit later met een uik/lucht); 

Inmiddels meldden zich na de publiciteit over 'Dossier 1850' steeds meer slachtof- 
fers, die vertellen met soortgelijke praktijken gedupeerd te zijn; 

6: De mij onbekende verslaggever S. van midden-Nederlands regio-dagblad onthaalt 
me op telefonische ontmoediging; Hij ven/vijst onder meer ook naar een Tilburger, 
eveneens slachtoffer, die op een 'harkerige' manier is ontslagen, en suggereert on- 
der meer en passant dat deze een enveloppe meteen paar ton zou hebben gekre- 
gen, en vervolgens tegen de afspraak zou hebben gepraat; Hij vertelt nog een aantal 
suggestieve verhalen, weet desgevraagd de bronnen niet te noemen, belooft daar- 
over terug te bellen; (En zal zich nooit meer laten horen); (Een poging om mijn inte- 
resse voor een 'fooi' te peilen?) 

7-10: Tientallen present-exemplaren van 'Dossier 1850' aan vele media-redacöes, en ook 
aan boekenrubrieken gezonden; (De meeste redacties doen er niets mee); 

10: Na 4 jaar ven/varring heb ik bij toeval van grotere gemeenten gehoord dat de lOAZ- 
regeling om twee heel eenvoudige redenen niet van toepassing is, maar dat ik al ja- 
ren ingevolge de Toeslagenwet wel in aanmerking kom voor een toeslag tot het mi- 
nimum loon; Veel ondernemers weten dat niet en lopen daardoor na arbeidsonge- 
schiktheid vele duizenden guldens mis; De voorlichting blijkt onvoldoende; Kleinere 
gemeenten blijken niet goed op de hoogte; Deskundigen zeggen met klem, dat dit 
een recht is van iedere Nederlander; Daarom heb ik fbrmulier aangevraagd; 

10: Ik krijg telefonisch advies van hetlMK over de te nemen stappen bij de sluiting van 
mijn bureau; 

10: Co Weigraven van Trouw maakt afspraak voor interview op de 17-de; 

10: j . belt me langdurig: hij bestelt 5 boeken; Wil ze ook binnen zijn concern gaan 
gebruiken; De rechtsgang bij de Bedrijfsvereniging en de (Centrale) Raad van Be- 
roep roept bij hem vragen op; 

12: Ik dien bij het GAK de aanvraag Toeslagenwet in; 

17: Interview met Trouw; Mijn huidige tussenpersoon meldt dat de verzekeringsvakbla- 
den de zaak nog steeds doodzwijgen; (Dat zal zo blijven); 

17: Ik nodig ex -Interpolismedewerker Nout Linkels schriftelijk uit tot een cpsprek bij mij; 

18: Deze herhaalt aan mijn echtgenote telefonisch zijn relaas over "uitsmijters", net 
definitie; Spreekt over gekregen, omstreden ontslag; 

18: Fax -concept van Trouw ontvangen en correcties doorgesproken; 

18: Na de laatste medische gegevens en adviezen is de beslissing over het sluiten van 
mijn bureau en het ook in de toekomst afzien van alle overige werkzaamheden geval- 
len; Fiscaal advies gekregen; Overleg over afwikkeling en brief aan fiscus; Brieven 
van relaties en sollicitanten gaan met sticker 'Wegens beëindiging activiteiten' retour; 
Later sluit ik een waarschuwingsbrief bij met infofmaöe en bijlagen; Over de omstre- 
den praktijk, over 'Dossier 1850', het rapport, de andere gedupeerden, en de publici- 
teit; Metven/vijzing naar de vergeefse informatie aan j usööe en de Politiek; 

19: De Bibliothecaresse in het stadje G. krijgt van de Rabobank te horen, dat 'technische 
problemen' de overboeking aan de Postbank betaling van 'Dossier 1850' verhinde- 
ren; Ook elders krijg ik melding dat Rabobank niet 'kan' overboeken; (Later lukt het 
toch, nadat deze cliënten voet bij stuk houden; Weer anderen ld<t dat niet, ze lieten 
zich door deze obstructiepoging blijkbaar met succes ontmoedigen; Zie ook 12 sep- 
tember); 

20: Door gebrek aan inkomen zeg ik het lidmaatschap aan de Nederlandsche Maat- 
schappij voor Nijverheid en Handel op; Mijn motivatie gaat vergezeld van 'Dossier 
1850' en de bereidheid daarover persoonlijk te getuigen; 

20: Trouw publiceert; 

25: Ik zend een uitvoerige brief met 5 bijlagen, inclusief een tabel van gedupeerde 
verzekeringslachtoffers, en daarin aangekruist hun klachten, naar de media; Ik geef 
ook de gegevens van 6 andere slachtoffers die bereid zijn te spreken; (De media la- 
ten het liggen); 

AUGUSTUS 1995 

Vanwege gebrek aan middelen zeg ik ook het abonnement Financ ieel Dagblad op met 
een brief over de reden; 

LTv3-redactie meldt dat Rabobank-lnterpolis de uitzending trachtte te ontmoedigen door 
deze omroep in het ongewisse te laten over het gebruik van het recht op ween/voord; LTv 
laat zich hierdoor niet beïnvloeden; Ik krijg van een ander nieuwsmedium eveneens een 
signaal van poging tot ontmoediging, ditmaal succesvol, waardoor dit medium wél afziet 
van uitzending; 



3: Margot uit Keulen-P orz zal trachten 'Dossier 1850' te vertalen en veel mensen 
laten lezen; (De poging zal later stranden); 

3: Ondernemersmagazine is opgeheven: De 'reportage' van verslaggeefster 
mevrouw Erica Verdegaal (Zie 'Dossier 1850'pag. 168) wordt dus nu niet gepu- 
bliceerd; 

4: De heer Schouten van LTv3, Loon Op Zand vraagt en vindt me bereid om in de 
uitzending te komen; 

5; Ex-lnterpolismedewerker Nout Linkels betuigt telefonisch zijn éelneming en 
legt uit dat hij jarenlang zag en hoorde hoe er aldaar over mijn dossier en over 
mij werd gesproken, en dat ik behandeld werd door uitsmijters, en definieert wat 
deze artsen voor deze verzekeraar in strijd met hun beroepseed doen; "Ik wil a/- 



10: Eerste van serie opname-gesprekken van interview LTv3; 

10: Iemand meldt me dat een particuliere verzekeraar het GAK met geld zou beïnvloe- 
den, maar geeft geen bewijs; 

14: Maatschappij voor Nijverheid en Handel stuurt naar aanleiding van mijn brief met 
mijn weden/vaardigheden schriftelijke adhesie: Bewondering voor mijn moed; Er zal 
mededeling aan de leden volgen over 'Dossier 1850' en ik blijf voortaan gewoon le- 
venslang als lid van verdienste welkom op de bijeenkomsten; (De mededeling lijkt 
evenwel later niette zijn verzonden); 

14: Ik speel sedert enige öjd met de gedachte om bij j ustiöe opnieuw voor enkele 
personen persoonlijke bescherming te vragen, maar ga er na afwegingen niet meer 



BIJLAGE 4. 



LOGBOEK - 184- 



toe over; (Later word ik er steeds meer in bevestigd me die moeite te moeten 
besparen); 

14: Met regeimaat biijven zich siachtoffers meiden: Deze springt eruit: 'Ik ben 
verkeerslachtoffer, vecht al 25 jaar voor het ambtenarengerecht; (Later zai l< 
van meidi ngen ais deze niet meer verbaasd opkijken); 

14: ik hoor opmerkingen ais: De mensenrechten zijn in het geding'; 'je moet 
Europees een klacht deponeren'; ik besiuit het te iaten uitzoeken; (Later doe ik 
op de tweede persconferentie een oproep voor huip daarbij, maar die wordt niet 
gepubiiceerd; Later biijkt dat j P. vanden Wittenboer een soortgeiijkeaankiacht 
ai in 1995 heeft gedaan en dat de zaakaidaar biijkbaar in de ambteiijk-juridische 
doofjaot is gegaan); 

15: ik zend op advies van het Bossche bureau voor Rechtshuip een boek aan het 
LOB (Bureaus voor rechtshuip) in Den Haag; Eerstgenoemde koopt het; Laatst- 
genoemde zendt het zonder toeiichting retour; 

16: ik zend opnieuw dossiers aan het Openbaar Ministerie; Ditmaai veei uitgebrei- 
der, omvattend: 

- Gedetaiiieerde nadere informatie over de siachtoffers; 

- Detaiis over de praktijk die hen overkwam; 

- Gegevens van betrokken functionarissen; 

- Lijst met personen bereid om te getuigen; 

- Bronnen; 

16: ik krijg bericht dat mijn aanvrage Toesiagenwet niet goed is; Na een aantai 
teiefoontjes dien ik de aanvraag gecorrigeerd in; intussen suggereerde de ad- 
ministrateur R. van het GAK teiefonisch twijfeis over de juistheid van de progno- 
se van het financieei saido van 'Dossier 1850'; ik ieg hem uit dat daarvoor geen 
aanieiding is, maar dat ais zijn onjuiste twijfeis zouden kioppen, het bureau- 
veriies mogeiijk geringer zai worden; 'Dat heb ik over het hoofd gezien' is dan 
zijn schieiijke reactie; 

17: Uitnodiging aan de media tot een Persconferentie op 29 augustus; Ook aan het 
ANP, op advies ditmaai de vestiging Amsterdam; Later wordt aannemeiijk, dat 
geen van hetAN P-vestigingen ook maareen van de veie in een jaar tijd door mij 
gezonden persberichten heeft doorgegeven; Naar het waarom vaitaileen maar 
te gissen; (in het boek De medialeugen vind ik iater antwoord); 

18: Kieintje Muurkrant pubiiceert over 'Dossier 1850'; 

25: ik krijg compiimenten voor 'Dossier 1850' van mijn fysiotherapeut: 'Hetwerdtijd!' 
zegt hij; 

26: In de zesde interviewbijeenkomst met LTv 3 toont de verslaggever een aangete- 
kend schrijven waarmee hij hetgetraineervan Rabobank -Interpolis doorbreekt: 
Daarin staat dat men ervan uitgaat dat Interpolis geen gebruik maakt van het 
recht op ween/voord en mijn getuigenis integraal op de radio zal uitzenden; 

27: Koninklijke Bibliotheek meldt dat 'Dossier 1850' is geregistreerd en afgecatalo- 
giseerd; 

28: Radio LTv3, Loon Op Zand, bereik Midden-Brabant, en een deel van het rive- 
rengebied, zendt in twee uur durend programma, afgewisseld met muziek, het 
interview met de laatste onthullingen uit; 

29: Persconferentie in aanwezigheid van de heer C. Bousardt van de Stichting 
Werkgroep 1970; De persoonlijkuitgenodigde Tweede Kamerfractie-specialisten 
van drie partijen laten verstek gaan: De eerste vergaderdag van de Tweede 
Kamer is belangrijker; Ook andere vervangende politici zijn niet beschikbaar; 
Enkele partijen zeggen er later op te zullen terugkomen; (Maar ik zal nooit meer 
iets horen); 
Onden/verpen van de persconferentie zijn onder meer: 

- Reacties op onwersproken 'Dossier 1850'; 

- Publiciteit t/m 28 augustus; 

- Inside-infbrmatie over verzekeraarpraktijk met schriftelijke bewjzen; 

- Oproep tot hulp bij het deponeren van feiten op landelijk en Europees justitieel 

nweau; 

- Voorstellen tot het doorbreken van de 'DoofJDOt-strategie'. 

Vier verslaggevers onti/angen 12 pagina's hand-outuiteen ondersteek (po), ge- 
naamd "Haagse Doofpot'; 'Haagse' wijst naar de Verzekeraars en de Politiek 
beide gehuisvest in Den Haag 

De heerC. Bousardt van de Stichting Werkgroep 1970 leest schriftelijke adhe- 
sie-verklaring voor en reikt deze uit (Bij LAGE 11); Legt ook een verklaring af 
over keuringsmisstanden; Hij geeft een stroom van feiten en toont een aantal 
bewijzen die hij bij zich heeft (ontleend aan honderden dossiers); 
Dagblad zoektcontact met Prof Dr.j . Bastiaans, bekend door zijn behandeling 
van het KZ -syndroom, en door zijn stellingnames tegen verzekering-medische 
laakbare praktijk; (Blijkt later kennelijk mislukt, mogelijk wegens ziekte; In 1997 
overlijdt hij); 

Een aanwezig tv -productieteam wil onder meer Bousardt en mij in een in sep- 
tember uit te zenden documentaire betrekken; Het team rijdt nu rechtstreeks 
naarde ex -Interpolismedewerker; 

[Na afloop van de perconferentie missen wij het aan de aanwezige journalisten 
ter inzage gegeven exemplaar van Vw geld en uw leven'; Wij zullen het ook na 
navraag nooit temg ontvangen; Over de persconferentie en de hand-outmetde 
voorgestelde maatregelen wordt vervolgens door de media, met uitzondering 
van LTv3, gezwegen); 
29: Ik verneem van de verschrijving van 'Contusio cerebri' (hersenkneuzing) naar 
'Commoöo cerebri' (hersenschudding) dooreen arts bij een andere patiënt; 



29: Een andere ex -medewerker van Rabobank -Interpolis bericht mij te beschikken over 
belastend gegevensmateriaal; Hij hoopt begin 1996 te kunnen getuigen als de ta- 
pende kwesties voorbij zijn; (Later zal ik dat betwijfelen; mogelijk wordt (ook) hij 
daarvan door zijn ex -werkgever weerhouden); 

30: Ik zend mijn medisch dossier aan de heerC. Bousardt van de Stichting Werkgroep 
1970, met machtiging tot inzage aan integere medici; Niet voor mezelf, maar bedoeld 
als bijdrage aan het overig bewijsmateriaal van keuringsmisstanden; 

SEPTEMBER 1995 

Vermelding van 'Dossier 1850' in: 'Financieel Actueel', KlLwer; 

1: Ik geef toestemming aan de producer van RVU voor tv -opnamen op 5 september bij 
mij; De ex -Interpolismedewerker komt ook; Hij sprak tegen de producer over 50 
schade-dossiers arbeidsongeschiktheid bij Interpolis per maand; Nietduidelijkwas of 
hij daarmee alle, dan wel alleen de afscheep-dossiers bedoelde; 

1: GAK meldt dat de aanvraag Toeslagenwet ditmaal wél in behandeling is genomen; 

1: In een publicatie in dagbladen worden whipiash^iachtoffers in de twee laatste 
suggestieve zinnen zonder onderbouwing verdacht gemaakt van fraude; 

4: RVU meldt dat de ex -Interpolismedewerker niet in het interview komt; Hij zou door 
een lopende procedure niet kunnen spreken; RVU zegt dat hij er bij vertelde dat hij 
eerder zijn voornemen tot een bijdrage in het interview aan Interpolis had voorge- 
legd; 

5: Opnamen RVU over mijn weden/vaardigheden: Ter voorbereiding heb ik de wanden 
van mijn bureau, de vergadertafel, het bord en een deur beplakt met bewijsstukken 
en media-berichten; Ze worden niet in beeld gebracht; 

5: Die middag een tweede tv -interview samen met de heer C. Bousardt; 

Hij legt voor de camera verklaring af over keuringsmisstanden; De namen van een 
aantal beruchte keuringsartsen komt hij regelmatig opnieuw tegen in de dossiers die 
hem door slachtoffers worden voorgelegd; Hij illustreerteen deel van zijn woorden 
met bewijzen, waarvan hij er enkele toont; Later volgt bericht dat dit interview niet 
mocht worden uitgezonden; De opname is ons evenwel toegezonden; De tekst is 
opgenomen in BIJLAGE 19; 

6: Mr. R.B. Milo meidtin het Brabants Dagblad in een ingezonden brief over 'slachtof- 
fer-vriendelijke rechtsgang'; Gezien het volgens mij misleidende karakter daarvan 
maak ik een ingezonden brief; (Die op de 8'\«rzcrcteneneerstcpcle2Cte^aatst 
worct); {Later blijkt uit het IR M-rapportdatMilo advocaatis in Tilburg en Breda van 
het kantoor Poelman, Denneman & Baiinsma, en plaatsven/angend Rechter in het 
eigen kantongerecht en ook bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Straf- 
rechtadvocaten, en inmiddels ook juridisch medewerker van het Brabants Dagblad); 

6: Ik verneem van artsen, die tuchtrechtelijk geschorst zijn als behandelend arts, 
vervolgens onbelemmerd als keuringsarts optreden; Anderhalfjaar eerder sprak mijn 
huisarts over 'gesjeesde huisartsen' als keuringsarts toen mijn echtgenote en ik ver- 
telden hoe wij waren toegetakeld door Dokter 14; Ik begreep toen nog niet wat hij 
bedoelde; 

7: De heer Bousardt bericht me n.a.v. mijn medisch dossier dat, gegeven mijn eerdere 
hoofd- en nekklachten, het recht aan mijn zijde staat; Uit de stukken blijkt namelijk 
onomstotelijk dat er sprake is van schade in het cervicale traject, met invloed op het 
psychisch en fysiek functioneren; Ik leg hem uit, dat mijn echtgenote en ik juridische 
en nieuwe keuringsprocedures niet meer kunnen opbrengen; 

8: Ik stuur de ingezonden brief aan het Brabants Dagblad: Niet de rechtsgang is slacht- 
offervriendelijk in de vier voorbeelden van Mr. Milo, maar in zijn eigen voorbeelden 
eerst het juridisch eindstation de Hoge Raad; Dus na een zeer lange, frustrerende en 
kostbare weg; (De brief wordt eerst ... op de 20e geplaatst); 

8: Vanwege de brede publiciteit erover is 'Dossier 1850' opgenomen in de mailing 
'Actueel en Interessant' van de Provinciale Bibliotheek Noord-B rabant aan bibliothe- 
ken; Daarna bestelde de Provinciale Bibliotheek 16 boeken, die we aan binderij van 
Laarhoven in Tilburg afleveren; 

11: N.a.v. een advertentie-oproep in Telegraaf (klagers over rechtsbijstandverzekerin- 
gen) fax ik een lijst slachtoffers door; (Ik hoor daar later nooit iets van); 

11: C. Bousardt van de Stichting Werkgroep 1970 maakt melding van in opdracht van 
USA-assuradeuren gebruikte valstrikken om arbeidsongeschikten 'werkend' voorde 
camera te krijgen; (Men liet flessen voorde huisdeur van een patiënt kapot vallen en 
flimde vervolgens wat deze deed); 

11: De mij gefaxte boekrecensie door NBLC suggereert abusievelijk een goede afloop 
van 'Dossier 1850'; Daarom over verzoek ter correcties gebeld met mevrouw B.; Zij 
zal corrigeren; 

11: Twee andere door mij opgegeven getuigen melden dat ook zij zijn geïnterviewd voor 
de camera van RVU; (Zij zullen later niet in de uitzending komen); 

12: Persbericht meldt: Door de in het huis van de verzekeraars zetelende Raad van 
Toezicht mogen Detectives tegen whiplashslachtoffers kennelijk zonder kritisch ge- 
luid en controle worden ingezet; (Terwijl dit op gespannen voet staat met de wet, 
naar later blijkt); 

12: Ik krijg afschrift: van de bespreking van 'Dossier 1850' in het magazine Management 
Team meteen persoonlijke schriftelijke deelnemingsbetuiging van de redactie; 

12: Regelmatig blijkt dat mensen 'Dossier 1850' bestellen bij hun boekhandel en vervol- 
gens maandenlang niets meer hoorden, zonder dat er bestelling of betaling volgde; 
(Vergelijk 19 juli); 

13: AVRO-Televizier bericht een dag later dan aangekondigd: Over b/tee zogenaamd 
ft-auderende whipiash-siachtoffers; Misleidend, want één ervan was geen whiplash- 



BIJLAGE 4. 



LOGBOEK - 185- 



maareen rug-patiënt, de tweede trachtte in overieg met zijn huisarts te werken; 
Een commercieei schaderegeiingsbureau mag het voor de canera uitieggen; 
Karei van de Graaf is wéi kritisch over het ongecontroieerd gebruik van deze 
opsporingsmethode; (Op gespannen voet met de wet naar me iater biijkt); 

13: Om financiëie redenen zeg ik het iidmaatschap van het NIVE op; 

13: Aiie Leden van De Ministerraad inciusief aiie Staatssecretarissen, en aiie 
Fracties van de Tweede Kamer der Staten Generaai ontvangen van mij hoofde- 
iijkeen brief over de verzekeraarspraktijken; (Afgezien van de passieve reactie 
van één vaste kamercommissie voigt daarop zelfs geen enkele bevestiging); 

14: Teiegraaf bericht koiommenbreed over Detectives die vrijuit whipiash-paöënten 
mogen voigen; Zonder kritische noot; Andere kranten zwijgen; 

18: De producer voor de RVU, meidt mij teiefbnisch een aantai zaken: Ondermeer 
dat de Ombudsman hem heeft verteid dathetgaatom 100 kiachten per jaar; Bij 
een iooptijd van 5 jaar gaat het dan om 500 siachtoffers, redeneertmen verder; 
Naar iater biijkt dit wei een uiterst zwakke afspiegeiing van de omvang van de 
probiemen; Insiders weten wei beter; Dit cijfer komt overigens iater niet in de uit- 
zending; 

Het gevoei bekruipt me dat de echte waarheid niet in de RVU -documentaire 
mag worden getoond; Ik oven/veeg de uitzending tegen te houden als ik dat al 
zou kunnen; De heer Bousardt weerhoudt me ervan: 'Het gaat om u mijnheer 
Walker!' zegt hij; Ik laat het zo; Voor ons is nu elke spanning weg; 

19: Een bibliothecaris vertelt dat er nog een ander boek is; Ditmaal over een 
WAO'er: 'Opgejut en uitgeput; Ik bestel het; 

20: Brabants Dagblad heeft mijn ingezonden brief, dat niet de rechtsgang maar de 
Hoge Raad slachtoffer-vriendelijk is, geplaatst; Ik zend een kopie naar de pro- 
ducervan het RVU -programma; 

20: Mijn pogingen belangeloze juridische hulp te vinden om Europese aanklachtvan 
Nederland wegens schending mensenrechten lopen, ook bij de wetenschaps- 
winkel van de KUB, vast; 

22: Inzageband van de aanstaande RVU -uitzending ontvangen en gezien; We 
hebben er een kater van; Heb mijn reactie aan de producer doorgebeld: Gede- 
gen, maar wel een erg klein deel van de waarheid; Zijn reactie: Men durft niet 
vanwege een mogelijke aanklacht wegens smaad; Meer complete informatie 
durft men niet uit te zenden; Er zullen zo weinig of geen reacties komen, denk 
ik; (12 naar men laterzegt; Van die reacties zullen wij er één ontvangen); 

22: De heer Bousardt heeft ook voor-inzage gehad; Zijn reactie is gelijkluidend, 
maar ik kom er goed uit, vindt hij; H ij zag in tegenstelling tot de suggestie van de 
verzekeraars alle in de uitzending getoonde slachtoffers medisch geobjectiveerd 
arbeidsongeschikt zijn bevonden; En toch geen adequate uitkering ontvingen; 
Hij vindt het erg jammer dat de woonplaats van de slachtoffers en de bestel- 
adres van 'Dossier 1850' in eigen beheer niet is aangegeven; 

22: Er zijn nu meer dan 50 slachtoffers bij mij bekend; Vanaf nu blijf ik onverminderd 
direct en indirect kennisnemen van nieuwe slachtoffers; (Ik houd de lijst gedu- 
rende enige öjd niet meer bij in de illusie dat het binnenkort voorbij zal zijn; Later 
doet de aanhoudende stroom van treurige verhalen van wél sprekende gedu- 
peerden mij de lijst opnieuw bijwerken); 

22: Ik krijg afdruk uit de aanschaf-informatie(recensie)lijst 39 van de NBLC via de 
bibliothecaresse: De eerder gemelde fout blijkt niet gecorrigeerd; 

22: Heb enkele media inzage eangeboden in de RVU -opname via de producer of 
via mij; Zij maken er geen gebruik van; 

24: We besluiten toch maar een vijftigtal mensen teiefbnisch op de aanstaande 
uitzending attent te maken; 

25: De RVU -uitzending wordt zeer kort tevoren en verdekt onder andere tetmen in 
de media aangekondigd; 

25: Ik stuur 'Dossier 1850' naar de KRO tv -Redactie van: 'Ik heb al een boek'; 

25: Ik ontvang de bibliotheekrecensie van het NBLC; Deze vermeldt nog steeds 
ongecorrigeerd de goede afloop van 'Dossier 1850'; Daarom doe ik opnieuw 
een verzoek tot correctie, ditmaal per fax; 

25: Telefonisch contact gezocht met de Officier van j usööe om de RVU -uitzending 
aan te kondigen; Echter: Beide dossiers, die ik op 22 maart en 16 augustus 
zond, waarvan ik ontvangstbevestigingen onti/ing, zijn voor secretaresse van de 
Officier, mevrouw Moises onvindbaar; Onacceptabel voor mij; Plaatsvervangend 
bureauchef v.d. Veerdonkzoelcti/erder; Later: Mevrouw Hannelore Timp, heeft 
i]et overgenomen van mevrouw Moises, zoektmorgen verder; (Zo gaat dat da- 
genlang verder: Opbellen, excuses, beloftes, weer opbellen, weer excuses, 
weer beloftes, etc; Later blijkt dat dat 'normaal' is bij j usööële 'fouten'); 

25: Slachtofferde heerR. vindt na voor-inzage de aanstaande uitzending ook een 
slap aftireksel van de werkelijkheid en zonde van alle moeite; Hij ven/vacht nau- 
welijks resultaat; Hij denkt dat de pers door ondeskundigheid, intimidatie en 
faalangst de meeste informatie maar weglaat; Geen aanmoediging voor slacht- 
offers om zich te melden; 

25: 17.45 uur: Ik ben 5 minuten in de uitzending van LTv3 ter aankondiging van 
de RVU-uitzending vanavond; Opnieuw maakt deze omroep melding van de 
duizenden slachtoffers, van artsen die zich als 'uitsmijters' lenen, en het al in 
maart gedocumenteerd inlichten vanj ustiSe; 

25: De RVU-uitzending in Onderstroom: 'Ziek en verdacht' vindt plaats; Maakt 
melding van 600.000 zelfstandigen die een verzekering afsloten; Geen woon- 
plaatsen van de slachtoffers die voorde camera verschenen; RVU -Adres voor 
schriftelijke reacties kwam in beeld; (Behalve een enkele boekbestelling hoor ik 
daarom niets van de slachtoffers die uitgenodigd werden de RVU te schrijven; 



Via slachtofferde heerR. hoor ik later dat er bij de RVU slechts 12 reacties zouden 
zijn binnengekomen; Wat daarmee is gedaan blijft ook bij navraag onopgehelderd); 

26: Reacties op de uitzending; Een persoon heeft mijn gegevens via RVU gekregen; 
Bestelt 'Dossier 1850'; Reacties van vrienden en bekenden: Woonplaats niet ver- 
meld Zoverkoopje geen boeken'; 'Duidelijke uitzending'; Smerigi^eidkwamerwel 
degelijk uit'; Ander slachtoffer meldt ook aan een boek te werken; 'SMjnvertoning' 
vonden insiders en slachtoffers; '] ammer dat een lelijke suggestie door advocaat 
Beer werd toegelaten: "Mensen moeten polis beter lezen'"; Felicitaties; 'Sleci)t aan- 
gekondigd in de media'; 

26: C. Bousardtvan Stichting Werkgroep 1970 herhaalt nog eens zijn eerdere conclusie 
uit de stukken van mijn dossier: Mijn beperkingen zijn zonder enige discussie objecti- 
veerbaar: Er is onder meer sprake van schade aan het cervicale traject, met invloe- 
den op de algehele psychische en fysieke toestand; Ongeval of niet doet niet ter za- 
ke, Rabobank-lnterpolis had en heeft geen enkele reden om uitkering te weigeren; 

27: Dei)eerv.d. Veerdonk van ] ustiHe veronderstelt dat mijn stMen via de Procureur- 
Generaal naar een Hoofdofficier en via deze naar een R ayon-officier zijn gezonden; 
Men is i]et spoor nog bijster; 

27: Reacties vanuit mijn Serviceclub: 'Smerigi)eidkwam wel naar voren'; Complimenten; 
Een jurist attendeert me op het instrument 'Voorlopig Getuigenvehoor'; Hetvereist 
tussenkomst van een advocaat, duurt een aantal maanden en kan dienen om een 
verklaring te conserveren, zonder dat of voordat er een juridische procedure loopt; 
(Na enige bedenktijd besloot ik dat middel ten/ville van mijn gezondheid niet te ^- 
bruiken); 

27: Nieuw slachtoffer, sinds 10 jaren, meldt zich; Heeft: het nooit durven vertellen; 

28: Ik hoor van een tandtechnicus, die voor 90% is afgekeurd; De verzekering wil nu, zo 
vertelt hij, dat hij voorde resterende 10% werk gaat zoeken; 

29: Met de speurzin van j usööe blijft het tobben; Ik word er misselijk van: De heer 
v.d.Veerdonk meldt '3 zieken op de afdeling maandag i^oortu van mevrouw Hanne- 
lore Tinp, die is nu ziek'; 

OKTOBER 1995 

2: Ik hoor dat het blad The Rotarian' in september 'Dossier 1850' heeft vermeld; 

2: Ik bericht over de sluiöng van mijn bureau met motivatie en bijlagen aan het Handels- 
register; Met verzoek dit de direcöe door te geven; 

3: De heer jan Houtsen, chef van j usötie meldt desgevraagd dat mevrouw Timp nog 
ziek is; v.d.Veerdonk zal nu zelf naar de Offlcier gaan om te vragen waar de stukken 
zijn; Later: 'De Officier is nu lunci^en'; Weer later meldt Mevrouw Martens, secreta- 
resse van de Officier; 'De zaak is bij mevrouw PlaËer onder bei^andeling. Morgen 
i)oort u van i)aar nader'; 

3: Van verschillende kanten horen we dat er video-opnames van de RVU -uitzending 
circuleren; 

4: Ik lees in de krant dat klinisch psychologen na ernsöge klachten door hun vereniging 
de NIP kunnen waden geroyeerd en vervolgens als beunhaas onderde naam psy- 
choloog onbelemmerd verder kunnen werken; 

4: Na een jaar heb ik mijn beroepsvereniging ZOA/OOA opnieuw schriftelijk geïnfor- 
meerd; (Er volgt evenmin reactie); 

4: Mevrouw Platter van ] usUHe meldt ét mijn stukken compleet zijn teaiggevonden; 
Excuses dat er 6 maanden lang niets mee is gedaan; Zij noemt als oorzaak: de zo- 
m&; Ze zal er nu spoed aci)ter zetten; Ik iioor daan/an nader; Ze noteert desge- 
vraagd de datum van de eerdere R VU -uitzending; (Kennelijk is ook daar vervolgens 
evenmin iets mee gebeurd); 

6: Administratieve brief van het GAK vermeldde ook terloops abusievelijk dat ik werk- 
zaamheden verricht; Mogelijk is er naamsven/varring met mijn zoon, die als student af 
en toe wat bijverdient; Gelukkig bemerk ik dat; Heb brief uitgesöjurd, dat dit onjuist is; 
(Blijkbaar is die vergissing daarmee de wereld uit); 

6: Ik lees vandaag en de komende dagen het boek 'Opgejut en uitgeput over mensen 
die 'alleen maar' overspannen zijn; Langdurig zieken blijken nog erger vogelvrij dan 
ik toch na zes jaar en inmiddels zestig gedupeerden-voorbeelden onderhand meen- 
de te weten; 

8: NBD bestelt 44 exemplaren voor aangesloten biblioöieken; Boeksamenvatting 
bijgevoegd; Recensie blijkt ten derde male fout; 

9: Uitspraak Hoge Raad: Na 10 jaar moet Nationale Nederlanden f. 1 min. aan een 
sportslachtoffer betalen; Bij 60.000 sportongevallen per jaar worden de verenigingen 
en scholen in de persberichtgeving door de schaderegelaar van harte aangemoedigd 
de dekking bij hun verzekeraar te herbezien; 

9: RVU -uitzending 'Weerwerk'; Patiënt Willem van Midlum, offsetelrukker uit Friesland 
en zijn echtgenote zijn in 5 jaar tijd door een carrousel van keuringsartsen, werkge- 
ver, arbeidshygiënist. Bedrijfsvereniging en arbeidsdeskundige nogal toegetakeld; 
Zijn vakbond reageerde daarbij aanvankelijk afwijzend; 

10: Vaste kamercommissie Volksgezondheid, Welzijn en Sport schrijft te hebben beslo- 
ten mijn brief voor kennisgeving aan te nemen; (Van géén van de overige Ministers, 
Staatssecretarissen en Fracöevoorziöiers volgt zelfs maar bevestiging op mijn brief); 

10: Ik heb NBD Media-Nleuws per brief om aanvullende vermelding verzocht wegens 
grote publiciteit van 'Dossier 1850'; (Later schriftelijk geweigerd op tegensö^ijdige 
gronden); 

10: Vandaag de NBD per brieften derde male verzocht boeksamenvaöiing te corrigeren 
alvorens de bestelde exemplaren te lev eren; 

10: Schrijven ontvangen van een nieuw (strijdbaar) slachtoffer, gesteund door huisarts, 
juristen en patiëntenorganisaöes; Direct beantwoord; 



BIJLAGE 4. 



LOGBOEK - 186- 



10: Bericht van GAK ontvangen dat de aanvulling Toeslagenwet wordt betaald; 

11: Bericht van GAK ontvangen dat de ingangsdatum van de aanvulling Toesla- 
genwet niet wordt vervroegd; Er wordt geen rekening mee gehouden dat mijn 
gezondheidstoestand, de ontbrekende voorlichting, en ondeskundigheid bij de 
gemeente eerdere aanvraag onmogelijk maakten; Deze onredelijke beslissing 
betekent dat ik een procedure voor de Raad van Beroep moet starten; 

12: Ik ontvang van de NBD (Nederlandse Bibliotheek Dienst) afschrift ven haar 
schrijven aan NBLC over de onjuiste aanschaf-informatie, waardoor uitlevering 
door mij is even is opgeschort; 

16: NBD Media-Nleuws bericht mij de vermelding van 'Dossier 1850' in haar bulletin 
Media-Nleuws te weigeren; Vermeldt daarbij tegenstrijdige gronden; 

17: AVRO-Televizier gaat in op sportslachtoffer Astrid Veenhoven; Nationale 
Nederlanden verzette zich 10 jaar lang tot de Hoge Raad tegen de uitkering van 
de invalide jeugdige sportvrouw en moet haar nu f. 1 min. betalen; 

19: Mr. M.C.j . Peters jeft lezing voor de nieuw opgerichte Whiplash Vereniging 
Nederland; Uit haar gedetailleerde tekst valt af te leiden dat ongevalslachtoffers 
juridisch nog steeds vrijwel kansloos zijn in hun streven naar een vlotte en 
menswaardige schade-afhandeling; Schade -taxaties houden nog steeds reke- 
ning met dubieuze inschattingen van een onmeetbare, maar niettemin door wel- 
gekozen keurders steeds \n eer zonder onderzoek 'gevonden' reeds vóór het on- 
geval aanwezige gebrekkige gezondheidsstnjctuur, En met uit de lucht gegre- 
pen ongunstige perspectieven in verdere gezondheid en beroep 

21: tv -Ook dat nog! besteedde dit voorjaar in twee reportages aandacht aan de 
onbegrijpelijke gebeurtenissen rond Ingrid van den Brink; De Mikro-gids maakt 
bij de aankondiging van dit programma vandaag opnieuw melding van deze 
eerdere reportages; 

25: De NBLC bericht uiteindelijk dat de correctie op de aanschaf-informatie is 
verwerkt; De bestelling zal door mij morgen worden uitgeleverd; 

26: Bestelling aan NBD uitgeleverd; 

26: Telegraaf maakt melding van letselschadeverenigingen, die naar USA- 
voorbeeld premie-jagers via artsen en therapeuten ronselt met een vergoeding 
van f. 250,- per aangebracht slachtoffer en daarbovenop 2,5% bonus over de uit 
te keren schade; Een ervan, vereniging LSG Amsterdam, zegt al 2.000 dossiers 
in behandeling te hebben; LS A en LOS zeggen het niet met deze praktijk mee 
eens te zijn; 

27: Insider zegt mij datj ustitie samen met de verzekeraars de wetgeving dirigeert 
en daarom de door mij gezonden pakketten met belastend gegev ensmateriaal 
naast zich neer zal leggen; Dit gaat me nog te ver; Bovendien zijn daarvoor 
geen bewijzen; (later volgen evenwel steeds meer aanwijzingen in die richting); 

27: Ik verneem dat er een tweede Whiplash Vereniging is opgericht; Uit de media- 
berichten en de verklaringen van bezoekers aan de eerste bijeenkomst blijkt ook 
hier, dat verenigingen als deze direct worden omringd door commerciële dienst- 
verleners als zijn het aasgieren; Kennelijk valt er aan de ellende van deze 
slachtoffers goed te verdienen; 

NOVEMBER 1995 

1: Mr. M.E.F.H. van Erve, fungerend Hoofdofficier van j ustitie, waarnemend hoofd 
van het arrondissementsparket te 's-Hertogenbosch meldt naar aanleiding van 
eerder door mij gezonden, zoekgeraakte en teruggevonden dossiers per brief, 
daarin geen strafbare feiten te zien; netexemplaar 'Dossier 1850' ontvang ik re- 
tour; Het vertoont geen tekenen van gebniik; Het in zijn anb/toordbrief aange- 
geven onderwerp blijkt niet in overeenstemming metliet mijne en met de 
door mij gezonden dossiers te zijn; Geen van de zich beschikbaar gestelde 
getuigen blijkt te zijn gehoord; Het is dus heel waarschijnlijk dat met de onder- 
liggende stukken op onjuiste wijze of in het geheel niet zijn beoordeeld; 

3: De heer Bousardt meldt datj ustitie eerder toegezonden belastend bewijsmate- 
riaal eveneens ongebruikt terugzond; 

4: De Telegraaf meldt medische misstap: Manuele ingreep na scheefstand leidde 
tot whiplash bij Aleida Vosseveld; Meldde voorts dat verzekeraars vinden dat 
vrouwen maar tijdelijk werken, en bij arbeidsongeschikttieid dus korter uitkering 
behoeven; {Later blijkt dat verzekeraars - als ze al uitkeren - stelselmatig vrou- 
wen óók nog eens met een veel te lage aéeidseindleeftijd afschepen); 

8: Procedure wegens mijns inziens onredelijke 2 jaar verlate toekenning Toesla- 
genwet door gebrek aan voorlichting door het GAK en wegens onvermogen bij 
de Raad van Beroep heroverwogen; Hetmet behulp van een gespecialiseerd ju- 
rist opgestelde Beroepsschrift ligt gereed; Wij hebben inmödels te veel twijfels 
over de rechtsgang; Echtgenote en ik kunnen het niet meer aan; Daarom op- 
nieuw besloten deze procedure niet te starten; (Als ik weer later in een Breekij- 
zer-uitzending verneem dat een beroep om billijkheidsredenen mogelijk is op 
medische gronden leg ik dat mijn toenmalige huisarts. Dr. 1. in 'Dossier 1850' 
voor; Hij weigert mijn verzoek om een verklaring voor het GAK; (Mijn inkomens- 
verlies hierdoor bedraagt ongeveer f. 10.000); 

8: Samenvatting van mijn gedistribueerde weden/vaardigheden na het verschijnen 
van 'Dossier 1850' (waaruit later in dit rapport is ontstaan) met bijlagen ter distri- 
butie binnen mijn serviceclub aangeboden; 

9: Ik beluister op Radio 5 de discussie met j an Blom (Stichting De Ombudsman) 
en 4 advocaten over de wildgroei in het werven en bij het juridisch 'helpen' van 
ongevalslachtoffers; 



14: Whipiash^iachtoffers Corrie en René worden in de Universiteitskrant Groningen op 
weerzinwekkend suggestieve manier 'weggeschreven'. Onder meer 'met behulp van' 
uitspraken van j . Lok, medisch adviseur van Delta-Lloyd: "Whiplash is een syndroom 
en geen ziekte" en met de dooddoener: "Een stijve nek kun je ook krijgen als je op de 
tochtzif'; Metals uitsmijter de uitspraakvan psychiaterDr. H. Busard, die OliverSa- 
cks citeert "Vraag nietwatvoorziekte iemand heeft, maarw atvoor iemand de ziekte 
heeft;'; 

10: Moeder van patiënt maakt melding van een manuele ingreep en beschadiging door 
een arts -Professor tijdens keuring van haar zoon (ongevalslachtoffer met ernstige 
letsels aan de wervelkolom); Hij ontsnapte, zo vertelde zij, aan erger door van de be- 
handeltafel te springen; Zij vertelde nu ook dat haar zoon kortgeleden opnieuw ont- 
snapte; Ditmaal tijdens een door verzekeraar gevraagd keuringsonderzoek; De be- 
treffende keuringsarts, ook een hooggeleerde, in het betreffende academisch zie- 
kenhuis vond een ruggeprik nodig; De patiënt voelde argwaan en weigerde deze te 
ondergaan; Beide door haar gemelde zaken zijn medische handelingen die naar au- 
teurs' mening vooreen keuringsarts ongeoorloofd zijn; 

11: De Volkskrant kopt 'Handelaars in leed'; Ook over door drie met name genoemde 
partijen omstreden geachte neuroloog van Wijngaarden uitAmsterdam; En over de 
dubieuze inschakeling van een Detective door verzekeraar Elvia bij patiënte Gülicher; 

16: Volkskrant kopt met 'Slachtofferwhiplash naar Rechter'; Over de dubieuze inschake- 
ling van een Detective bij letselschade-patiënt mevrouw A. Souren; SBS tv rappor- 
teert ook; (Later heb ik de uitslag van het kortgeding niet in de media aangetroffen); 

18: Telegraaf kopt op voorpagina 'Zelfvermink ing voor uitkering'; Bij lezing blijkt dat drie 
voorbeelden worden genoemd, waarbij controle op de juistheid niet mogelijk is; Dit 
naar aanleiding van een conferentie in Ede voorde verzekeraars; Overeen gezond- 
heidsft'aude-rapportvan Schalke & Partners; En passant wordt gesteld dat 10% van 
de claims frauduleus zou zijn (rugklachten en whiplash bovenaan); Onderbouwing 
ontbreekt; (later blijkt dit percentage voor een veelvoud overdreven te zijn); Gezond- 
heidsbenadeling door verzekeraars van talloze te goeder trouw verzekerden, die bij 
hun claim gedwarsboomd en beschadigd worden, blijft onvermeld; 

22: De op 8 november genoemde samenvatting van mijn later rapport is binnen mijn 
serviceclub in Nederland gedistribueerd; 

28: Ik draag de uitgaverechten van het rapport om niet over aan de Stichting Werkgroep 
1970 voorVerkeers- en Ongevallenslachtoffers; Dit als tegenprestatie voorde Stich- 
ting en de medewerkers daarvan voor mij gedane en te verrichten onderzoeken, ge- 
geven adviezen en hulp; 

DECEMBER 1995 

1 en 2: Media berichten over advocaat Mr. Boxman, van het inmiddels failliete bureau 
Boxman & Stoel, die zich onrechtmatig de hem naar schatting f. 700.000 toeve-- 
trouwde letselschade-uitkeringen voor patiënten van een aantal verzekeraars toeei- 
gende, en in het buitenland verblijft; Gesteld wordt dat het bureau maar liefst 750 za- 
ken in behandeling had van whiplash-slachtoffers; (Dit wordt later bevestigd in het tv - 
Veronica programma Heer Oliviers Wereld van 3 april 1997; Daaruit blijken 
(voor)uitbetalingen aan letselschadeslachtoffers ook in dit voorbeeld zeer laag te zijn: 
gemiddeld nauw elijks meer dan f.1.000); 

6: Bericht over zogenaamde nieuwe keuringsregels voor ME, tegenwoordig het Chro- 
nisch Vermoeidheidssyndroom geheten; 

6: Dr. j .Verhulst, klinisch psycholoog, schrijft in het Brabants Dagblad overeen man, 
die een reeks medische en psychische onderzoeken moest ondergaan, uitmondend 
in stigmatiserende rapporten, omdat de betreffende artsen eikaars verhaal overde- 
den en overschreven, zonder hun eigen 'huiswerk' te doen: Uiteindelijk bleek dat de 
man gehoorgestoord was, en het dragen van zijn gehoorapparaat maar lastig vond; 

8: Brandpunt tv zendt uit over Burnout; Snel groeiend aantal van momenteel 50 a 
60.000 mensen langer dan een jaar uitgeschakeld; Moeilijk weer integreerbaar; 
Maatschappij en economie ontwikkelen zich in een richting die de menselijke maat te 
boven gaat; (Op 23 december 1998 wordt bekend dat circa een kwart van de stede- 
lijke bevolking een ernstige psychische stoornis heeft; Niettemin worden in diezelftle 
dagen keuringsartsen ervan beschuldigd dat ze voor jonge psychische patiënten te 
mild zijn en maatregelen voorbereid, opdat ze strenger gaan keuren); 

10: Slachtoffer herbevestigt mij desgevraagd dat de druk op zijn onredelijke U-de 
keuring, ditmaal onder bemiddeling van de Ombudsman Schadeverzekering Prof. Dr. 
j . van Londen, met een excessieve duur nog steeds niet weg is; (De meermalen ge- 
verifieerde toedracht van dit finale gevecht over deze laatste keuring duurde vele 
maanden en staat op gespannen voet met diverse gedragscodes en mensenrec h- 
ten); 

11: Dit rapport in derde druk verzonden aan de heer C. Bousardt ter distributie aan 5 
door mij gegeven adressen; 

12: RTL5-Documentaire over Prof. Dr. B. Smalhout en zijn kritische instelling en open- 
heid over medische fouten; 

16: Arbeidsongeschikttieidsverzekeringslachtoffers komen in Utrecht bijeen; Steeds 
hoorden wij daar weer een vergelijkbaar triest relaas; Schokkend was het relaas over 
twee zelfdodingen; 

16: Ik ontvang een artikel 2 december 1996 geschreven in het Utrechts Nieuwsblad door 
Ton de jong over het SBS-programma Breekijzer; Hij citeertPieterStorms met onder 
meer de woorden: "Als je in Nederland ne^es premies betaalt denk je datje goed 
verzekerd bent maardatis dus nietzo. Ik weet datverzéeringsmaatschappijen m- 
dragogisch onderzoek doen naar hoe mensen reageren, hoe ze afhaken als je ze 
een teleurstellend briefje stuurt." Bij lezing moet ik denken aan de consultant automa- 



BIJLAGE 4. 



LOGBOEK - 187- 



ösering die me een jaar geleden vertelde ervan te walgen, dat hij met zijn colle- 
ga's maandenlang bij een grote verzekeraar afscheepbrleven moest concipië- 
ren; Ik moest ook denken aan jan Blom van Stichting de Ombudsman, die mij 
vertelde over 'uit de hand gelopen dossiers'; En vervolgens doorvewees naar 
een Schaderegelaar; Naar het voor mij i/en/efwi/cfercfe filiaal in Drente; Van de- 
ze mogelijkheid heb ik gelukkig geen gebruik gemaakt; (Later blijkt dat vaak 
wordtverwezen naar keuringsartsen en advocaten en schaderegelaars op grote 
afstand) 

18: Rabobank -Interpolis zendt mij een polismantel met creditnota voor de protest- 
premies van dit jaar; Daarop staat: "Verzekering beëindigd"; Eerdere door mij 
onder protest gedane betalingen werden niet gecrediteerd; Het betreft kennelijk 
een eenzijdige heëindiging zonder overleg en zonder aitwoord op eerdere 
schade-meldingen en correspondentie daarover; Zie de details daarover in 'Dos- 
sier 1850'; 

20: Ik zend deze polismantel retour aan de Drs. H.H. F. Wijffels, fungerend Voorzitter 
van de Hoofddirectie van Rabobank met het opschrift: "Retour afzender, beëin- 
diging nietakkoord!" (Ik hoor vervolgens niets meer, als eerder; Zie ook 'Dossier 
1850') 

28: Mijn onafhankelijk tussenpersoon meldt dat hij door het aanzitten bij gesprekken 
van de arbeidsdeskundige met een zieke cliënt een ongefundeerde reductie in 
uitkering heeft kunnen terugdraaien; Bij inzage van het arbeidsdeskundig rap- 
port bleken hem onjuisttieden, waartegen hij met succes bezwaar zou hebben 
gemaakt; 

29: Uit betrouwbare bron hoor ik van de oproep van de afdeling personeelszaken in 
een mödelgrote Nederlandse gemeente: Ook alle zieken moesten zich in cfe- 
cember 1995 als gezond opnieuw aanmelden voor de collectieve WAO- 
gatverzekering; Dit om verlies van de rechten bij de entree in de nieuwe verze- 
kering te voorkomen; Per 2 januari moesten dezemensen zich weerziek mel- 
den; Een oproep totcollectieve valsheid in geschrifte waaraan naar verluidtvolle 
medewerking werd verleend; 

J ANUARI 1996 

Hetjanuari-nummervandeANWB-uitgave De Kampioen bericht over de hoofdsteu- 
nencampagne ter preventie van whiplash "Het heeft nogal wat tijd gekost voordat 
artsen en verzekeraars whiplash herkenden. Tot voor kort werden de klachten, tot 
verdrietvan de patiënten, vaak als psychische problemen afgedaan", die de sugges- 
tie bevat dat whiplash nu wél ertend wordt. Met deze suggestie die blijkens de 
slachtofferverhalen in 'Dossier 1850' en in dit rapport kennelijk onwaar is, wordt de 
zich verzekerd achtende lezers zand in de ogen gestrooid. Wat de verzekeraars niet 
onwelgevallig zal zijn. De ANWB is actief met verzekering en schaderegeling. 

3: Vooraanstaand (Rabojbankmanbeitme na 23jaren weer; Wil weerzaken doen; 
Ik leg uit dat door mijn medische afkeuring niet meer kan; Hij beweert van mijn 
wederwaardigheden (ondanks de over enige maanden gespreide publiciteiö nog 
niets te weten; 

3: Catherine Keyl presenteert een programma over 10 slachtoffers van bekken- 
instabiliteit; De meerderheid van de slachtoffers duidt aan dat de diagnose fout 
is geweest; De helft van hen duidt aan dat de klachten door medici zijn gebaga- 
telliseerd; Een derde deel vertelt door artsen of specialisten ronduit te zijn uitge- 
lachen; 

11: VARA-tv presenteert de Zembla-documentaire: 'Het krediet van de Rabobank'; 
Daarin wordt volgens Brabants Dagblad de willekeur van de plaatselijke Rabo- 
banken jegens kleine ondernemers gelaakt; 

13: RTL4-tv gaat in het programma in op moeilijk aantoonbare aandoeningen; 
Slachtoffers van Myalgische Encephalomyeliös (ME), Bekken-instabiliteit, Fi- 
bromyalgie en Whiplash komen aan het woord; Een voormalig huisarts is uit- 
genodigd om uit te leggen dat deze mensen niet ziek zijn; Omdat het diagnos- 
tisch niet te voelen of te meten zou zijn; Wat overigens onjuist, en in vakkringen 
omstreden is; Blijkens een decennia-oude Codex -Medicus zijn deze aandoenin- 
gen zijn ai even iang bekend; De 'rustend' huisarts siaagt niet in zijn 'uitieg'; Na 
medische ontkenningen verdwijnt, zo wordt gemeid, een onbekend aantai 
slachtoffers in de veelomvattende wereld van de alternatieve geneeskunde; 
Daar blijkt het meestal te blijven bij het 'er beter mee om leren gaan' ten/vijl de 
klachten blijven; Mensen kunnen zich opladen vooreen huishoudelijk kan/veitje, 
feestje of vakantie maar moeten het daarna bezuren; Maar dat ziet de buiten- 
staander niet; Door de aankondiging van hetprogramma in de media vooraf met 
de tenv 'Modeziekten' werden ook deze patiënten op voorhand suggestieve wij- 
ze in de verdachtenbank geplaatst; En werd de argeloze kijker zand in de ogen 
gestrooid; (Later blijkt dat voormalig artsen graag door verzekeraars en media 
worden ingeschakeld bij dubieuze taken en boodschappen); 

17: De heer C. Bousardt bericht dat de distributie van de derde druk van dit rapport 
begin deze week heeft plaatsgevonden; 

17: Ik word opgebeld door een verslaggeefster van VPRO-Argos; Zij wil een radio- 
programma meken; Zij kreeg mijn naam van MKB-Nederland; Klaagt erover dat 
zij al wekenlang niemand bereid vindtover zaken als de mijne te praten; Ik leg 
uit waarom mensen blijven zwijgen en waarom ik zelf niet meer kan; Vera/ijs 
naar 'Dossier 1850' en naarde heren C. Bousardt en CA. Reuter die nog wel 
kunnen praten; Bousardt zal haar ook het rapport zenden; (Hetprogramma be- 
handelt slechts uiteindelijk slechts een dee/van de problematiek en ven/vijst niet 



naar het rapport- naar/atert)/(;lctgaatc(at/neesta/ zo -en wordt op vrijdag 23 februa- 
ri uitgezonden); 

18: Mij wordt uit betrouwbare bron telefonisch de brief voorgelezen van de professor in 
de psychiatrie die aan de hand van uitvoerig onderzoek concludeerde hoe een zieke 
ondernemer die ontoerekeningsvatbaar was in die toestand door zijn verzekeraar 
werd geïntimideerd, waarna deze hem vervolgens liet tekenen vooreen fooi als af- 
koop van de schade (Later beneemt deze persoon zich het leven); 

20: De Gelderlander publiceert over de invalide landbouwknecht die 30 jaar streed om 
een passende uitkering; C. Bousardt van de Stichting Werkgroep 1970 helpt hem 
sinds geruime öjd; Tot dusverre was er alleen geknoei, gechicaneer en afwijzing; (Hij 
is begin maart 1996 overleden); 

22: Ik verneem weer van een zelfdoding van een zieke ondernemer; 

27: Ron Buitenhuis schrijft in het Brabants Dagblad onder de kop 'Vrouwen hunkeren 
naar chocolade' dat whiplash een nieuw medisch angstsyndroom is van de laatste 
maanden; Inzage in de Codex Medicus van tientallen jaren geleden leert anders; 

28: Een deskundige in astrologie geeft belangeloos uiöeg aan de hand van enkele 
computerprogramma's over mijn horoscoop; De analyses blijken verrassende waar- 
heidsgetrouwe details te leveren over wat hij nieten ik wel weet; De eerlijkheid zal 
binnen enkele jaren zegevieren is zijn ven/vac höng; 

29: Ik ontvang het januari-nummer van Vlaamse kritisch-bibliografisch tijdschrift 'Leesi- 
dee' van het Vlaams Bibliografisch Informatiecentrum met daarin de recensie van 
'Dossier 1850'; Er blijken inhoudelijke onjuistheden in te staan; 

30: Daarover schrijf ik aan de redactie een brief ter correctie; 

FEBRUARI 19% 

3: Verslaggeefster van VPRO-Argos is bij C. Bousardt van de Stichting Werkgroep 
1970 geweest; Later nog een keer; Zij heeft later ook uitgebreide contacten met on- 
der meer 3 andere mij bekende getuigen, en met een man uit Asten (Een ervan blijkt 
later in de uitzending te komen); 

3: Mede-getuigen danken telefonisch voor mijn rapport; Vinden het schokkend, informa- 
tief en gedegen; 

5: Ik verneem telefonisch van het paaien van twee slachtoffers met geld of andere 
gunsten; Dit is dan bedoeld om verzekeraars te sauveren; Over een 'gedupeerde', 
die in een groep gedupeerden infiltreerde en de bijeenkomst frustreerde, had ik met 
anderen hetzelfde vermoeden; Ditverschijns el is in de literatuur bekend; 

6: Bibliothecaresse uit de stad R. zendt me een schrijven; Zij betuigt haar deelneming 
en excuses en sluit een privé betaalopdracht in; Dit omdat betaling van het op 29 
november 1995 door mij overhandigde 'Dossier 1850' door haar bibliottieek nog 
steeds op te veel moa'/zyjcheden stuit; 

6: Twee vriendinnen van mijn echtgenote waren hier; Wisten nog niets van wat ons 
overkwam; Dan komt het er uit: Beiden zijn mede-slachtoffer van vergelijkbare prak- 
tijk die hun ondernemer-echtgenoten overkwam; Durfden daar jarenlang nooit over 
praten; Het blijkt dat ze het er nog steeds geestelijk en financieel moeilijk mee heb- 
ben; 

9: Afgelopen nacht had ik een visioen: Ik word door een menigte vertwijfelden aange- 
moedigd een demonisch beeld te maken; De mensen schreeuwen me wanhopig toe; 
Duizenden handen reiken me brokken klei aan; 

9: Verslaggeefster van VPRO-Argos vraagt mijn hulp om de ex -Interpolismedewerker, 
die aan mij en mijn echtgenoot getuigde van de 'uitsmijter-artsen' in de uitzending te 
krijgen; Ik doe een schriftelijke poging en zend haar afschrift; Ook zij is naar hem 
toegegaan (De afloop is dat hij niet in de uitzending kwam); 

9: De integriteit van Simon Wiesenthai is in een Duits medium aangevallen; (Later blijkt 
het om uit verband gerikt oud nieuws te gaan); Zelfs na de erkenning blijkt een strij- 
der tegen misstanden dus niet gevrijwaard van smadelijke praktijken; 

10: De Telegraaf bericht met 'Vermoeidheid onderschat probleem' over een AZU- 
conferentie, waarin klinisch medisch psycholoog Prof. Dr. j . Benzing zal spreken 
overME, MS (aandoening aan het centrale zenuwstelsel) en Burnout(ft'equent voor- 
komend bij mensen die hoofdarbeid verrichten en bij succesvolle werkende vrou- 
wen); Artsen bagatelliseren vdgens hem deze problemen; 

10: Brabants Dagblad publiceert over de dissertatie Take itorleave it van KUB-docent 
Dr. Ing. W. van Oorschot 'amper de helft: van de bijstandgerechtigden krijgt die uitke- 
ring'; En: 'schrijnende ervaringen met de ziektewet-afschaffing zullen over enkele ja- 
ren breed in de media worden uitgemeten'; 'Nu nog lage premies, straks gaan ze 
omhoog'; (Inderdaad: er volgen verhogingen tot 40% in 1999); 

12: Iemand vertelt me dat mijn rapportin politieke kring circuleert; Hij zegt ook: 'De niet- 
gezonde mensen moeten sten/en, dat gebeurt als G od uit de wereld verdwenen is'; 

12: RVU -tv behandelt in Dossier Ween/verk 'De zaak van Duren'; De man loopt bij 
bedrijfsongeval ammoniakvergiftiiging op; Na jarenlange ontkenningen wordt hij door 
de Hoge Raad in het gelijk gesteld; Na weervier jaar juridische strijd krijgt hij nog 
steeds geen schadevergoeding; Hij is al 15 jaar gedupeerd; (Inmiddels weet ik dat hij 
bij lange na geen uitzondering meer is); 

14: Ik hoor van de lijdensweg voor de familie wanneer iemand jarenlang vermist raakt; Ik 
zie opeens de parallel: Als arbeidsongeschiktheid ontkend wordt is er ook geen defl- 
nitief afscheid en evenmin een ven/verkingsproces; 

16: Het Brabants Dagblad spreekt in een artikel van 400 verzekeraars (op 9 november 
1996 spreekt het AD over 275 schade- en levensverzekeraars) in Nederland; Ik reali- 
seer me dat zelfs als een minderheid daarvan actief zou zijn op het gebied van parti- 
culiere arbeidsongeschikttieids -verzekering, de raming over het aantal gedupeerden, 
bij een tot dusver aangehouden aantal van 25 arbeidsongeschiktheidsverzekeraars 



BIJLAGE 4. 



LOGBOEK - 188- 



veel te laag moet zijn; De zoveelste reden waarom de werkelijke omvang van 
het Schepen veel groter moet zijn dan In eerdere druk van dit rapport ^- 
raamd: 

Zelfstandigen die na een gedeeltelijke of gehele uitkering van zowel de Bedrljfe- 
verenlglng als hun particuliere maatschappij hun bedrijf gesloten hebben vol- 
gens mij een erkend gezondheidsprobleem; Zij hoeven hierover in hun omge- 
ving niette blijven zwijgen; Toch ken ik geen voorbeeld van iemand die langdu- 
rig wordt uitgekeerd; Ook daarom denk ik dat de veronderstelling in de raming 
van de schades, die zouden worden afgescheept veel te laag is; (Later wordt dit 
uit nieuwe feiten steeds opnieuw bevstigd); 

17: De Telegraaf meldt als zou de Centrale Raad van Beroep ME net als arbeids- 
ongeschiktheid beschouwen, ondanks dat deze aandoening inmiddels is opge- 
nomen in de internationale classificatie van ziekten van de wereldgezondheids- 
organisatie (Op 10 juni 1996 schrijft Ineke HendrickxuitVenlo in de Volkskrant 
dat ME is opgenomen in de internationale ziekteclassificatie van de WHO, maar 
desondanks in Nederland geen enkel rechtop uitkering geeft); 

20: Een arts vertelt mij, dat hij een patiënt moest voorzeggen bij de Rechter over 
zijn gebreken; De man beweerde altijd heel stoer dat hij alles kon; Niemand had 
hem ooit gevraagd naarde dag daarop: Dan lag hij namelijk uitgeteld op bed; 
Artsen vroegen mij evenmin over 'de dag erna' te spreken; De auteur vergat het 
ook; Hoevelen verging het ook zo? (Inmiddels las de auteur, voor hem ook te 
laat, van de mogelijkheid gebruik te maken van een klankbord ter voorbereiding 
op keuringen door vakorganisaties en in WAO-steunpunten, van de mogelijkheid 
van een dagboek, en van de mogelijkheid je door een hulpverlener te laten ver- 
gezellen); 

20: De media melden van de beheerscrisis bij de Ctsv; Dit controle-orgaan zou 
moeten toezien op het beheer van 80-150 miljard gulden publieke verzekerings- 
premies; Het is opgerichtom eerdere schar^daler) m de sociale sector voor altijd 
te voorkomer]; 

{Op 1 november 1996 onttiulde Radio-Argos dat organisatie-onderzoekeen 
eerdere rapportage op basis van interviews van 5 ... van de 200 personeelsle- 
den toereikend achtte; Eerder was sprake van leuger^s door eer) of meer betrok- 
ker] politici over het al dar) r)ietteger]houden var) een concept Ctsv-rapportage 
voorafgaand aan de aanvaarding van de Ziektewet; De wet bleek r)amelijk te 
zijr) achterhaald door or)ven/iiacht sr)elle dalir)g var) het ziekte-cijfer; De Ziekte- 
wet is desondanks daarop tóch aanvaard; Het bestuur krijgt daarna ontslag; 
Voorts volgt er een pariementair onderzoek waarna ook de verantwoordelijk - 
van onbewezen leugens beschuldigde - Staatssecretaris het veld moet ruimen; 
Deze man treedt later onder meer in dienst van Rabobank-lnterpolis; De wet 
blijft overigens in werking; 

De Volkskrant van 3 augustus 1996 maakt melding van de punten waarop de 
Bedrijfsverenigingen ditmaal opnieuw ongecorrigeerd in de fout gaan: 

1. De politiek afgedwongen scheiding tussen Bedrijfsvereniging en Uitvoerder 
wordt niet gerespecteerd ; 

2. Getracht wordt om privacy-gevoelige informatie commercieel uitte buten; 

3. Er wordt gesjoemeld met de ontwikkeling van commerciële activiteiten. 

Op 23 september 1996 volgt een vernietigend rapport van de Rekenkamer: 
Daarin wordt gewezen op een oncontroleerbare belangenvermenging in de pj- 
blieke en de private tak waarbij een nacaculatiebasis de deur openzet voor 
nieuwe misstappen; Op 23 oktober 1996 grijpt de Ctsv in bij hetSFB: persoons- 
gegevens mogen niet voor commerciële doelen worden gebruikt; Daarmee is de 
zaak nog niet gedaan; Op 30 november 1996 wordt zonder noemenswaardig 
Kamerdebatde nieuwe organisaöewetsociale verzekeringen is aanvaard waarin 
per 1.1.97 (later wordt 1.3.97 genoemd) hetTICA (wordt later via hetLISV op- 
gevolgd door het UWV), waartoe Sectorraden zullen behoren die door werkge- 
vers, werknemers en Kroonleden zullen worden geadviseerd over met welke 
concurrerende - de Bedrijfsverenigingen vervangende - uitvoeringsorganisaties 
een contract zal worden gesloten; De Ctsv heeft daarbij geen toezicht meer, 
maar is slechts adviesbevoegd; De Minister heeft aanwijzings -bevoegdheid; Be- 
grijpt u het nog, waarde lezer? De Tweede Kamer wel! Of heeft deze de ogen 
even gesloten? Het gaat overigens nog steeds wél over de coitrole op f. 80-150 
mrd gelden van Nederlanders; De gekte gaat nog even verder; De niet onom- 
streden heer W. Scherpenhuijsen Rom (Zie: De geur var) Geld) wordt de nieuwe 
Voorzitter; Intussen hebben enkele Bedrijfsverenigingen onnodig, maar wel 
praktisch, hun budgetten nog snel even opgevijzeld (Financ ieele Dagblad); Op 
19 juni 1997 wordt voor de zoveelste maal melding gemaakt van een nieuw 
waarschuwend signaal, dat er zaken niet kloppen, ditmaal een Rekenkamer- 
rapport inzake gebreken in de nieuwe WW- en WAO-regelgeving, afwezigheid 
van zicht op de mogelijke effecten, twijfels aan de vermeende marktwerking en 
kostendaling, en de controle daarop; Over het vervolg moet dan ook het ergste 
worden gevreesd; Uit de Volkskrant van 29 november 1997 blijkt dat de verze- 
keraars inderdaad en masse de wetten omzeilen I (Deze misleidende, geld- 
verslindende en ziekermakende zaken worden - versluierd door steeds nieuwe 
structuun/vijzigingen - tot op de dag van vandaag ongehinderd vervolgd)}; 

21: Het TICA meldt, eveneens na haar nog zo korte bestaan, een tekort van 5 
miljard gulden; Een van de radio -berichten meldt dat het tekort is ingebouwd om 
de begroting sluitend te maken...! 

22: Verslaggeefster mevrouw Erica Verdegaal uit 'Dossier 1850', pagina 168 belt 
me tot mijn verbazing opnieuw na bijna een jaar; Of er nieuws is, want ze wil 
alsnog publiceren; Ik heb haar uitgelegd waarom ik niet meer kan bijdragen; 



Heb haar met nadruk ven/vezen naar mijn eerdere fax -correcties en mijn inmiddels 
verschenen boek; Gevraagd om afschrift als ze publiceert; 

23: De VPRO-Radb Argos -uitzending vindt plaats; Gedupeerden Tielen en Reuter 
komen aan het woord; Eerstgenoemde wordt, ondanks door zijn specialist onder- 
bouwd i/o//ec(;g herstel, dooreen keuringsarts daarentegen vervolgens afgekeurd h 
zijn beroep en onverzekerbaar voor zijn pensioen; De medisch vastgestelde ziekte 
van ondernemer CA. Reuter werd door zijn verzekeraars onöcenct Hij zal niet meer 
werken, verliest na laakbaar handelen van zijn assuradeuren zijn uitkeringen en zijn 
verzekerde rechtshulp; Moet uiteindelijk zelfs zijn pensioenen afkopen om financieel 
te overleven; Na een keuring op bevel van de Rechter blijkt zijn volledige arbeidson- 
geschikttieid te worden herbevestigd en worden in ieder geval zijn uitkeringen her- 
steld; Verzekeraars doen bij monde van Prof Dr. E. Fischer terloops op de valreep in 
deze uitzending de (volgens 'Dossier 1850' en dit rapport} onware en niet gestaafde 
suggestie als zou juist bij zelfstandigen veel meer aan reïntegratie worden gedaan; 
Ook de heer R euter geeft met zijn verhaal, ven/tijzend naar vele hem eveneens be- 
kende gedupeerden aan dat daar niets van klopt; De reïntegratie bestaat blijkens 
'Dossier 1850' en dit rapport hieruit, dat patiënten ondanks blijvende ziekte of gevol- 
gen van ongeval door hun assuradeuren niet als arbeidsongeschikt worden be- 
schouwd; En op alle mogelijke manieren uit de uitkering, resp. uit de verzekering 
worden gewerkt! 

(Reacties na de uitzending bereiken mogelijk uitsluitend het tevens aan de uitzending 
bijdragende Breed Platvorm Verzekerden; In elk geval wordt daarvan door anderen 
niet nader vermomen, ook niet wat het P latvorm daarmee dan eventueel wel gedaan 
heeft; Weer later blijkt dat het P latvorm binnen een getrapte structuur voor gedu- 
peerden ineffectief is: een verlengstuk van de verzekeraars); 

23: Management Team rapporteert over de prijzenslag, de verliezen en aan de lopende 
band vertrekkende directeuren bij de Arbodiensten na de invoering van de wet Te- 
rugdringing ziekteverzuim/Arbo; Over bedrijfsartsen die voor het eerst claims moeten 
gaan beoordelen; En over sociale verzekeringsartsen die ineens in een 'commerciële 
omgeving' moeten gaan beoordelen; 

24: Ik krijg verschillende reacties op de Argos -uitzending; De 'onzuiverheid' is de mees- 
ten niet ontgaan; Insiders vinden ook ditmaal dat veel onder tafel is gebleven; 

24: Media melden dat wetsvoorstel PEMBA (premiedifferentiatie en marktwerking bij 
arbeidsongeschiktheidsregelingen) zal worden aangepast; Ongewijzigde invoering 
van de privatisering zou ongewenste tweedeling in de maatschappij te zeer bevorde- 
ren; 

24: PW berichtoverde verstrengeling van Aéodiensten met verzekeraars; Hetblijktdat 
de verzekeraars luchtig degevaren afwimpelen met ges pierde verwijzingen naar 
privacyregels, richtlijnen van de brancheorganisatie, procedures, kwaliteits- 
systemen, een projectbureau, en het advies om vooral de kleine lettertjes te le- 
zen; Over controles daarop geen woord; 

26: (Psychisch) Zwaar gedupeerde meldt hoe zijn advocate hem intimideert na zijn 
verzet tegen haar extreem hoge financiële declaraties; Hij is opnieuw erg overstuur 
en tracht dit nu via de deken van advocaten te herstellen; 

28: Stadsnieuws Tilburg publiceert in groot artikel: Onder meer over waarschuwingen 
voorde gevaren van de Nieuwe Ziektewet; 

29: Ik verneem de naam van de verzekeraar waar automatiseerders werden ingehuurd 
om afscheepbrieven te concipiëren; 

29: IKON-Vesuvius brengt het programma: 'Druk druk, druk; Metdaarin onder meer: de 
flexibele werknemer uit de 24-uurs economie is volgens de ervaring van een uitzend- 
bureau beneden de 25 jaar; Boven de 30 zijn uitzendkrachten wat flexibiliteit betreft 
al niet geschikt meer; Verder onder meer: Veel Burnout onder huisartsen boven 50 
jaar; 

29: tv -Ronde van Witteman: over ongewenste relaties van ttierapeuten en patiënten; Het 
blijkt fout te gaan als er sprake is van onvoldoende normbesef een afhankelijkheick- 
relatie en intimidatie. Geleidelijk is het me de laatste öjd duidelijk geworden: De paral- 
lel van kindermishandeling en incest met die van de gewraakte praktijk van een aan- 
tal particuliere ongevallen- en arbeidsongeschiktheids -verzekeraars en medici; Het 
gaat steeds meer, zo denk ik nu, over de onder misbruik van een afhankeliikheidsre- 
latie, de (geesteliike) verkrachting van mensen ; Dit wordt nog duidelijker onder meer 
uitdeverklaringsen: 

29: In het RTL4-tv programma Barend en van Dorp onthullen drie top-judoka's jarenlan- 
ge onbewezen ernstige seksuele intimidaties door hun trainer-coach; Hij heeft: deze 
aanvankelijk schriftelijk toegegeven en later ontkend; Een van de slachtoffers voelt 
zich bedreigd; J usööe is een onderzoek gestart; 

MAART 19% 

1: Het blad Wetenschapsbeleid meldt onder meer: '13.000 niet aangeboren ongevals- 
hersenletsels per jaar; Een groot deel wordt naar huis gestuurd met blijvende klac h- 
ten van cognitieve aard; Nog steeds wordt gedacht dat cognitieve aandoeningen 
niets met de sturing vanuit de hersenen te maken hebben; ] e tanden op elkaar zet- 
ten en flink zijn, je best doen, anders is het je eigen schuld; Maar dat is een blunder 
van de eerste orde, want dat komt ook uit het brein voort; De whiplashdiscussie is 
daar een typisch voortvloeisel van; De maatschappelijke kosten zijn hoog' aldus het 
blad; (Kort daarop wordt de verschijning van dit blad gestaakt); 

1: Staatssecretaris van Sociale Zaken stuurde alle ondernemers een voorlichtingsbrief 
over de Nieuwe Ziektewet; Ik schrijf hem in antwoord opnieuw over mijn weden/vaar- 
digheden en de eerder gemelde verzekerings praktijken ditmaal ook met het verzoek 
om mij, vanwege de eerdere sluiting van mijn bedrijf, uit de mailinglist te vera/ijderen; 



BIJLAGE 4. 



LOGBOEK - 189- 



(Ik krijg daar geen antwoord op); (Deze man heeft nog vele jaren een topftincöe 
in hetRabobank-Interpoiis concern); 

2: Docent psychologie j an Boeihouwer steit in het Brabants Dagblad onder meer 
'dat de top-judoka's naar j ustitie hadden moeten gaan'; Hij noemt de recht- 
streekse publiciteit 'karaktermoord' en 'vernietiging van persoonlijkheid zonder 
dat sprake is van schuld'; Volgens mij gaat hij voorbij aan de verantwoordelijk- 
heid van de sportbond, die na een schriftelijke klacht al geruime öjd op de hoog- 
te was; Het lijkt er ook op alsof Boelhouwer niet in staat is tot invoeling van de 
slachtoffers; (Later ontneemt de S portbond de trainer-coach de licentie; Weer I a- 
ter achtte de Rechter de aanklacht bewezen); 

7: De krant van zorgverzekeraar CZ meldt dat er sprake is van een samenwerking 
met Rabobank-lnterpolis, waardoor men particuliere verzekeringen van CZ nu 
onder meer ook bij Rabobankkantoren kan afsluiten; 

7: Brabants Dagblad schrijft dat een van de op onze persconferentie op 29 augus- 
tus uitgenodigde afi/v ezige politici, vóór het aannemen van de omstreden en 
achterhaalde Ziektewet op de hoogte was met de in het Ctsv -concept gemelde 
bezwaren (Zie 20 februari 1996) en toch zwijgend instemde; (Enkele dagen later 
wordt in vele media gemeld dat ook gold voor andere regeringsfracties; Allen 
ontkennen later); 

7: Een van de slachtoffers in de kring van gedupeerden - een ex-Rabobank- 
Interpolismedewerker - valt door de mand; Het blijkt een door zijn verzekeraar 
afgekochte zieke, die een slachtofferbijeenkomst frustreert; Verschillende gedu- 
peerden hebben dit onafhankelijk van elkaar geconstateerd; 

7: VARA-tv onthult in het programma Zembla ernstige klachten van 20 uit 200 
gedupeerde beroeps -militairen; Tegen medici, commandanten en legerleiding bij 
Defensie na missie in Cambodja; De klachten en de 'behandeling' vertonen op 
vele punten fBrallellen met die van de andere slachtoffers in dit rapport; 

8: Een politica vertelt in Brabants Dagblad: j ongeren rollen van de ene in de 
andere tijdelijke baan, zonder dat rechten (WW, WAO) worden opgebouwd; 
Eerst met 33 jaar hebben zij bij arbeidsongeschikttieid aanspraken op WAO; 

9: Brabants dagblad citeert Persofficier Koops van hetOM Breda: 'Zonder aangifte 
tegen judoleraar Ooms is strafvervolging onmogelijk; (In 1998 is de wet op dt 
punt gewijzigd); 

9: Het Brabants Dagblad meldt naar aanleiding van de week van de psychiatrie: 
'Als Nederland het probleem var) de psychische overbelastir^g onderde bevol- 
king niet snel onderkent bestaat de kans dat er een groot maatschappelijk pro- 
bleem ontstaat constateert het psychiatrische veld', (Op 23 december 1998 
wordt gepubliceerd dat een kwart van de stedelijke bevolking een ernstige psy- 
chische stoornis heeft Maar er is niemand die zich erover (durft) op te winden: 
alsof dit normaal is; Over diepere oorzaken wordt nu en later niet gesproken); 

10: Zie ook het citaat van de consultant op 23 oktober 1994 voorin dit rapport; Hij 
vertelt me vandaag verder over de Ombudsman Schadeverzekering, die in de 
RADAR -uitzending suggereerde als zou men de polisvoon/vaarden niet tezen; 
En zegt: 'Maar dat maakt niet uit; Bij de maatschappij waar ik de procedure voor 
de Ziektewetpolissen moet maken, ben ik de enige met verzekerings -en/aring; 
Omringd door onen/aren assistenten en uitzendkrachten lopen we vast in de 
vragen aan de infonvatie-desk over de voonxaarden van reeds uitgegeven po- 
lissen: We weten het niet want er is nog niet over nagedacht; We kijken met 
walging opzij; Als ik of mijn baas bezwaar zou maken zijn ervoor ons zo Hen 
anderen voor dit werk; De macH: van het geld en de lobby is ongekend'; 

11: Het tv -RVU Programma 'Dossier Ween/verk doet verslag van verkeerslachtoffer 
Hans van Maanen; Samen meteen bureau Slachtofferhulp toont hij fouten aan, 
gemaakt door de Verkeers -officier van j ustitie; Na veroordeling van zijn handel- 
wijze door de Nationale Ombudsman kan er van de Officier geen excuus af; 

12: Opnieuw een bijdrage in hetBrabants Dagblad naaraanleiding van de weekvan 
de psychiatrie; Ditmaal wordt melding gemaaktvan de tegenstellingen tussen de 
'somatische' (apparaten) geneeskunde, die met dure diagnostische middelen 
ziektepatronen vaakslechts zouden bestendigen (van een 'gelijke relatie' tussen 
arts en patiënt is geen sprake), en de psychiatrie, waar juist samen met de pati- 
ënt oorzaak en opheffing zou worden nagestreefti, en men pleit voor een betere 
samenwerking tussen beide groepen hulpverleners; 

13: Brabants Dagblad bericht over Dr. Caroline Swanink die deze maand aan de 
KUN hoopt te promoveren op onderzoek naar ME. Zij heeft de moeheid van pa- 
tiënten in zekere mate kunnen meten. (Zoals uit eerdere berichtgeving bekend) 
doen patiënten de grootste moeite om er bovenop te komen; Toch slaagde 
slechts 4% van haar onderzoekgroep daarin; 

13: Radio 1 meldt Tweede Kamer reageert geschokt op het relaas in besloten 
zitting van 27 militairen, die chronisch ziek werden na uitzending in Cambodja 
en wenst eigen onderzoek; De Kamer wil geen ontslag of andere benadeling 
van de betrokken militairen; Zie de eerdere onttiulling op 7 maart; (Op 5 juni 
1996 zegt de Staatssecretaris aan de Kamer een onafhankelijke helpdesk en 
een nieuw, breder onderzoek onder alle uitgezonden Cambodja-gangers toe); 

14: Marcel van Dam vertelt in tv -VARA, dat eigen onderzoek heeft uitgewezen dat 
op 32.000 Nederlandse artsen in 1995 slechts één klacht tegen een arts -collega 
is ingediend; Het betrof niet eens de beroeps -uitoefening: Het ging over het ma- 
ken van reclame; 

19: Bericht in de Telegraaf 'Verzekeraars geven gewonden zwijggeld'; 

20: Bericht in enkele dagbladen: 'Geknoei met slachtoffers van ongeval moet 
afgelopen zijn'; Daarin ook: C. Bousardtvan de Stichting Werkgroep 1970 
verzoekt de Minister van j ustitie per brief om een Openbare Hoorzitting over de 



werkwijze van een aantal verzekeraars en medisch specialisten; (Hij ontving eeny'aar 
/ater van de Ministerantwoord, waaruit geen enkel voornemen blijkt om de excessen 
in de kern te onderzoeken, laat staan aan te pakken); 

20: Stadsgewest schrijft over bureaus voor Rechtshulp; Onjuiste voorlichting overwie in 
aanmerking zou komen: Inkomen zou toets zijn, vermogenstoets wordt niet op- 
noemd; 

20: Brabants Dagblad plaatst een ingezonden reactie: 'Dystrofie vraagt om zorgvuldig- 
heid'; Ween/voord tegen de gemakkelijke niet aangetoonde (veronder)stelling van Dr. 
j . Lockefeer, dat bij Posttraumaöche Dystrofie (PD) een psychische achtergrond zou 
spelen; Schrijfster stelt dat dit niet is bew ezen; 

23: De Telegraaf schrijft over Karel Korporaal die na zware medische fout en onverschil- 
ligheid zwaar gedupeerd werd; De neuroloog wisteen schorsing te ontlopen door de 
zaak voor te leggen aan de Rechtbank in Den Haag: Boete f 2.500; Korporaal ver- 
anderde inmiddels van adv ocaat; 

23: In hetzelfde dagblad: Nationale Ombudsman laat een keuring toe van een patiënt, 
die al vele malen eerder medisch is gekeurd, in opdracht van de Centrale Raad van 
Beroep; Dit staat op gespannen voet met de gedragscode medisch adviseurs (waar- 
borg van een patiënt tegen onnodig/bezwarend onderzoek); 

23: Ik lees in het blad 'Aaneen' over de zieke die na een dagverslag te overleggen en 
een kritisch gesprek met de controlerend arts hierover niet meer werd gesommeerd 
te wetken; 

26: Steeds hoor ik hetzelfde verhaal: Ditmaal weereen andere orthopeed die weereen 
ander slachtoffer zei: "U heeft een ernstige rugafwijking." Korte tijd later ging deze 
medicus werken voor een verzekeringsmaatschappij, zag de patiënt opnieuw en 
achtte deze nu opeens gezond; De gedupeerde kreeg geen uitkering meer; Hij moest 
zijn zaak opgeven en raakte financieel aan de grond; 

26: Een advocaat doet een boekje voor me open: No cure no pay begint met een hand- 
tekening van de cliënt; Blijkt de patiënt later een gegeven tegen de raadsman verge- 
ten te noemen ofte hebben verzwegen, dan volgt alsnog declaratie; De fee kan vol- 
gens hem oplopen tot 60% van het met een oven/vinni ng gemoeide bedrag; j uristen 
hebben een uitgebreid arsenaal om de procesgang te traineren; Antidateren komt 
voor; Fouten bewust laten zitten ook; J uristen die de verleiding voor zwarte betaling 
niet weerstaan worden chanteerbaar; Regelmatig zijn er schrappingen uit het adv o- 
catenregister; 

26: Ditmaal wel een erg slechte nacht; Uiteindelijk viel ik weer in slaap; Later droomde ik 
en zag: 'Ze kwamen eniit Stuk voor stuk Sommigen oogden normaal, anderen ver- 
fomfaaid, weer anderen verdwaasd. Enkelen riepen woorden. Af en toe werden 
langwerpige houten dozen uitgedragen en afgevoerd. Aan de andere kant stond een 
rij wachtenden. Ondeéroken door pauzes gingen ze stuk voor stuk daarbinnen, 
meestal oogden ze normaal, sommigen verdwaasd. Mensen eromheen keken 6'- 
naar, maar zagen het niet Ze hoorden, maar verstonden niet Zo ging het elke dag. 
] aar in jaar uit' 

26: Het AVRO-tv programma 'Vinger aan de pols' zendt uit Het gaat over 6 jaar ontken- 
ning van ongeval- en coma-hersenschade bij patiënt Sandra. 

Einde van het Logboek. 

Belangrijke feiten na maart 1996 werden rechitstreeks 
in de tekst van dit rapport opgenomen. 



BIJLAGE 5. 

DUIZENDEN GEDUPEERDEN OVER ONRECHTVAARDIGE BEHANDELING 

Gedupeerden uit BIJLAGEN 3 en 9 en anderen meldden een aantal van onderstaande zaken: 
BEDRIEGLIJKE VERKOOP 

1. Misleid bij de polisaankoop 

2. Achteraf blijkt steeds weer de polis in het voordeel van de assuradeur te worden uitgelegd 

3. Sommige rechten van verzekerde zijn in de voorwaarden onvermeld 
ONBILLIJKHEDEN 

1. Als alles inzichtelijk is, kunt u een beroep doen op uw verzekering (Bouwfonds); Omdat u (door uw uitputting) na- 
liet uw aandoening tijdig te melden keren wij u die periode niet «/f(AEGON); Bron AD, 21 oktober 1999 

2. 'Aangezien u meent aan het ongeval een hersenletsel te hebben overgehouden, verzoeken wij u het EEG (elektro- 
encefalogram) van vóór het ongeval te willen meebrengen. Wij zullen dit vervolgens na ontvangst voorleggen ter 
bestudering aan onze medisch deskundige. ' 

3. Bij schade worden uit aanvraagformulieren details gezocht en als verzwijging uitgelegd 

4. Na een jaar ziekte wordt het te duur en proberen een aantal verzekeraars met alle mogelijke middelen van de schade 
of van het slachtoffer af te komen 

5. 'Wij kunnen uw verzoek tot uitkering van schade niet honoreren omdat u tijdens uw verblijf in het concentratie- 
kamp niet aan uw premieverplichtingen hebt voldaan. ' (Zie ook het boek Tsedaka van Em. Prof. Dr. I. Lipschits) 

6. Verzekeraars wijzen in hun contracten graag naar door hen zelf aan te wijzen artsen en distantiëren zich tegelijker- 
tijd stelselmatig van hen onwelgevallige medische rapporten of traineren de inzage daarvan, zonder dat er sprake is 
van inhoudelijke argumenten, en kennelijk zonder dat zij daarop worden gecontroleerd of gecorrigeerd 

7. Omdat u zwart bent berekenen wij u een hogere premie (ING, Aegon, Fortis, 20 december 2000) 
MEDISCHE MALVERSATIES 

1. Verzekeraars oefenen in een aantal gevallen druk uit op medisch specialisten; Om hun bevindingen over de ge- 
zondheid, resp. het letsel van een patiënt niet op papier te zetten (bron: 694) 

2. Medische en arbeidsdeskundige rapporten bevatten steeds weer ongecontroleerde en ongecorrigeerde suggesties 
van (vermeende) gebeurtenissen en (veronderstelde) vroegere ziektes, ook over de jeugd, en ook over de karakter- 
structuur 

3. De keurend neuroloog was zo vriendeliji om in het keuringsrapport behalve een hersenkneuzing een lichte neiging 
tot epilepsie te noteren, waarna tot vreugde van de aansprakelijk verzekeraars de ojficier van Justitie ervan afzag 
om twee roekeloze automobilisten niet te vervolgen (VVS-Nieuwsbrief december 1999) 

4. Patiënten klagen frequent over verschillen in wat artsen hen meedeelden en de door hen geschreven medische rap- 
portages 

5. Ik machtigde Movir om informatie in te winnen bij mijn behandelend neuroloog, maar tot mijn verbazing werd ook 
een internist uit mijn vroegere zwangerschap gevraagd (gedupeerde fysbtherapeut Margot van Blijswijk in Argos 
op 9 januari 1999) 

6. Het medisch verzwijgen/weglaten/verdraaien van evidente feiten (Onder meer in de vorm van het bagatelliseren 
van foto -verslagen, overduidelijke letselschade die veroudering wordt genoemd; Ook ziet men het onjuist citeren 
van medische rapporten, het verdoezelen van röntgen- en andere medische rapporten of -transmissie, en valsheid in 
geschrifte; Zie ook 'Uw geld en uw Leven') 

WEGLATEN 

1. Na een ramp: De stoffen waarnaar wél is gezocht zijn niet gevonden 

2. Recht op een door patiënt zelf aan te wijzen keuringsarts werd verzwegen of gefrustreerd 

3. Gebrekkig medisch overleg of het achterwege laten ervan; Vaak is, waar gezegd wordt dat er overleg was, daarvan 
in de dossiers niets zichtbaar 

4. Dossiergegevens die zoekraken 
INTIMIDEREN 

1. De wens tot een door patiënt zelf aan te wijzen advocaat (bij een rechtsbijstandverzekering) werd gefrustreerd 

2. Ontmoedigingspogingen of intimidatie, verwijzend naar repercussies; Voorbeeld: Als u geen Prozac slikt krijgt u 
geen uitkering (auteur Mr. Dr. Carien Carsten); Ander voorbeeld: Uw verzet tegen onze visie is niet bevorderlijk 
voor de financiering van uw onderneming 

3. Oneerlijkheden, onvolledigheid, bagatelliseren en traineren van zaken bij de behandeling door klacht-organen 

4. Frequent wordt melding gemaakt van laakbare handelingen bij de zaakbehandeling door schaderegelaars, advoca- 
ten en (plaatsvervangend) Rechters; Zie onder meer ook het IRM -rapport 

5. Wie tegen onrechtvaardige behandeling bezwaar aantekende ziet zich nadien in het medisch/verzekeringscircuit 
gestigmatiseerd 

OVERIGE 

1. De door u gemelde wijziging in uw gezondheid beschouwen wij als een nieuwe ziektemelding, aangezien wij u in- 
middels als gezond beschouwden. De in de polis overeengekomen wachttijd is daarmee opnieuw ingegaan (Rabo- 
bank-Interpolis); _ 

2. Bijna altijd klachten over de rechtsbijstandverzekering, van velerlei aard 

3. Patiënten ervaren het jojo-effect ('Dossier 1850', pag. 118). 



BIJLAGE 6. 

DUIZENDEN SLACHTOFFERS OVER ONEERLIJKE/ ONBILLIJKE SUGGESTIES 

Suggesties aan gedupeerden en/of hun begeleiders gedaan door hun verzekeraar en/of (bank)tussenpersonen, 
artsen, arbeidsdeskundigen, medisch adviseurs, advocaten en journalisten. Gedupeerden melden meestal 
meerdere van onderstaande suggesties. Ze zijn onder meer bekend uit BIJLAGE 3 en 9: 

DOODDOENERS 

1. Het zijn nu eenmaal de kneusjes die zich verzekeren ('Uw geld en uw leven') 

2. Wij ontkennen dat het slachtoffer een vader had; Tevens ontkennen wij de economische waarde van de nceder 
(Boeiing, 5 jaar na Bijlmerramp; Telegraaf 4 oktober 1997) 

3. U leest teveel damesbladen (plastisch chirurgen tegen siliconenslachtoffers) 

4. U bent ten prooi gevallen aan hysterie, tussen de oren, of anders is het conversie (Groene Amsterdammer 20 mei 
1998) 

5. U moet maar op streng dieet gaan dan zullen uw klachten wel overgaan (huisarts en psychologe van emstige RSI- 
patiënte Corien Werk; 'Handvat, nr. 1997) 

6. Wij adviseren u de in de betreffende oorlog strijdende partijen aansprakelijk te stellen voor het verlies van uw on- 
derbeen ('Ziek van Defensie') 

7. Terwijl u in coma lag hebben wij de door u betaalde premies terugwerkend tot vóór de datum van uw ongeval te- 
rugbetaald, zodat wij u nu niet meer behoeven uit te betalen (Telegraaf, 14 november 1998) 

8. Vw longemfyseem is geen ziekte (hoorde bouwvakker André van Ginkel met 25% restlonginhoud van zijn Uvi in 
Trouw, 16 januari 1999) 

9. De persoon die de garagedeur tegen u opende kon u niet zien, daarom keren wij niet uit (Interpolis en ARAG 'Ook 
dat nog' 22 februari 1998) 

10. Wij hebben uw brieven niet beantwoord, daarom werkt U niet mee 

11. U heeft het (door onze eigen Ombudsman Schadeverzekeraars bekritiseerde aanvraagformulier) niet goed ingevuld 
(UAP en andere verzeteraars) 

12. Blijkens dit omstreden aanvraagformulier heeft u in onze interpretatie gebeurtenissen verzwegen (UAP en andere 
verzekeraars) 

13. U bentte vroeg gestopt vanwege uw zwangerschap 

14. Deze vrouw trachtte uit de mislukte abortus een slaatje te slaan door geen tweede abortus te ondergaan (Nationale 
Nederlanden, AD, 2 oktober 1999) 

15. Ondanks politierapporten en ziekenhuisverslagen zijn wij na 7 jaar onderhandelen van oordeel dat het ongeval, 
waardoor u invalide werd, niet heeft plaatsgevonden (Waarborgfonds) 

16. U bentte laat gestopt met werken toen u zwanger was 

17. U kunt toch op uw rug werken! (arbeidsdeskundige voor Rabobank-Interpolis) 

18. U heeft uw bedrijf moeten staken, dus zeggen wij nu de verzekering eenzijdig op (Rabobank-Interpolis, Movir) 

CAUSAAL GEGOOCHEL 

1. Gezien uw predispositie voor deze kwaal keren wij u niet uit, 

2. 'Conclusie: Patiënt met een psychiatrisch verleden ' (neuroloog Dr. J.P.C. Peperkamp in zijn onderzoeksrapport op 
28 september 1994) 

3. Er is iets met uw jeugd of uw karakterstructuur (vele verzekeraars) 

4. ... er is hier sprake van een reeds aanwezig dérangement intern... 

5. Vroegere ziekte of ongeval is de oorzaak (vele verzekeraars) 

6. 'Volgens onze informatie geven de geldende polisvoorwaarden u geen recht op uitkering, daar u als kind ooit van 
de trap bent gevallen' 

7. In de ons beschikbare medische rapporten lezen wij dat u ooit hoofdpijnklachten had; Dit overschaduwt de door u 
gemelde schade; 

8. Heeft niets te maken met ongeval, het is slechts een normaal verouderingsproces (vele keurders) 

9. U mankeerde al iets voor de ziekte of het ongeval (vele keurders) 

10. Ik blijf erbij dat uw armkwaal met pleuritis te maken heeft (Dr. Jhr. Stratenus voor Victoria Vesta in 'Uw geld en 
uw leven') 

11. U bent gewoon verkouden en de pijn in uw arm zal wel wegtrekken (GGD over Bijlmerslachtoffer met chronische 
ontstekingen in de luchtwegen, zenuwpijnen in de arm, verdwenen reukvermogen en concentratieverlies; Nadere 
informatie: Telegraaf, 4 oktober 1997; Manifest, 25 september 1997) 

12. WIJ hebben u vóór toetreding goedgekeurd, en u werkte altijd gezond; Daarom moet Unu ac/ïïera/ met medische 
rapporten bewijzen dat u vóór uw ziekte gezond was (vele verzeteraars) 

13. U is ooit met skiën gevallen, volgens onze polisvoorwaarden is u verplicht dit voorval binnen drie maanden te mel- 
den; Wij ontvingen een dergelijke melding niet; Wij keren derhalve niet uit 

14. U was anders toch in uw beroep of in de markt vastgelopen (vele verzekeraars) 

15. U heeft inmiddels een traumatische neurose opgelopen, maar deze gevolgschade heet een (niet objectiveerbaar) 
syndroom en is dus niet gedekt 



BIJLAGE 6. 
DUIZENDEN SLACHTOFFERS OVER ONEERLIJKE/ ONBILLIJKE SUGGESTIES - 1 92 - 

16. De schade is te ver verwijderd van de onzorgvuldigheid van de arts (Dordtse Rechter, Telegraaf, 3 1 juli 1998) 

17. Wij zullen uw schade niet betalen aangezien een familielid van u ooit is veroordeeld was wegens oplichting (Natio- 
nale Nederlanden, AD, 2 oktober 1999) 

EIGEN SCHULD 

1. U heeft klakkeloos een polis gekocht (free-lance-journaliste E. V.) 

2. De verkeerde verzekeraar gekozen 

3. Verkeerde tussenpersoon gekozen 

4. Verkeerd pakket gekozen 

5. U heeft beknibbeld op het pakket 

6. Niet overgeschakeld naar betere verzekeraar of pakket 

7. Niet geluisterd, kleine lettertjes (suggestie van Mr. J. Beer voor RVU-tv en van anderen) en of brieven niet gelezen 
(journalist) 

8. U heeft te hard gewerkt (journalist) 

9. U heeft de zaak beduveld 

10. Polisvoorwaarden overtreden (vele verzekeraars) 

11. U heeft teveel gesport 

12. U heeft te weinig aan sport en ontspanning gedaan 

13. Uw bedrijf loopt niet goed 

14. Uw bedrijf ligt nu eenmaal ongunstig 

15. Bijgaand een paar publicaties over de werkgever van uw tussenpersoon, ziet u nu ook dat u verkeerd heeft geko- 
zen ? (verzekeraar NOG) 

16. U gedraagt zich niet als dossier, maar als mens 

17. Of erger nog: als zieke, en u verzet zich: Wij beschouwen u nu als querulant (vele verzekeraars); U heeft nu een 
'dossier met stip' (advocaat) 

GEGOOCHEL MET AANDOENINGEN 

1. Men mankeert niets na het ongeval, grijpt zich vast aan een pseudo-kwaal, een mode-ziekte, steeds zijn het dappere 
mensen die streven naar het onbereikbare, zij vinden hierin een alibi om zonder eerverlies uit de race van de maat- 
schappij te ontsnappen; Er is iets psychisch; Een aanklacht tegen de maatschappij en psychotherapie is het beste 
(hypotheses en advies van Psychiater Prof. Dr. G.F. Koerselman in diverse media, eind april 1998) 

2. Tn het ongeluk heeft hij een zondebok gevonden voor zijn frustraties' (zenuwarts M. Dorren in 'Uw geld en uw 
leven') 

3. Het mag dan waar zijn dat u volkomen bent opgebrand, in onze terminologie bent u overspannen, dat is volgens 
onze voorwaarden geen ziekte, maar een gebrek, dus krijgt u niets 

4. Wat u heeft is een (niet objectiveerbaar) syndroom en geen ziekte (vele verzekeraars) 

5. Spijtig voor u is er niets gevonden. ... Maar als u wil kan ik u wél behandelen. Dan moet u maar een afspraak ma- 
ken, (klinisch psycholoog NIP, tevens psychotherapeut onderhands ingeschakeld als 'onderaannemer' voor een fa- 
voriete keuringspsychiater van Rabobank-Interpolis; Bron: 'Dossier 1850') 

6. Dat is niet te zien: Dat is een schaduwlijntje; Dat valt binnen de marges van de foto '('dat' is een wervelbreuk) 

7. Gaat u maar op streng dieet, dan gaan uw RSI-klachten wel over (psycholoog) 

8. Het is nog maar de vraag of uw vrouw in coma (mevrouw Stinissen) vreugde derft of smart lijdt; Oftewel: Uw 
vrouw is eigenlijk te ziek om schadevergoeding of smartengeld te krijgen (Nationale Nederlanden) 

9. Het treft ons (verzekeraar) bitter dat u als nabestaande van de patiënt vasthoudt aan een uitkeringsniveau, dat wij 
voor u als een onevenredig verlangen naar middelen beschouwen 

U KUNT NOG VAN ALLES 

1. U ziet er (te) goed uit 

2. Hij kan zijn papieren anders goed op een rij leggen (keurder voor 'de Goudse') 

3. U kunt zich verzetten, dus bent u gezond 

4. U kunt goed praten: dus bent u gezond 

5. Zijn kop staat er anders nog goed op, mevrouw! (keurder voor 'de Goudse') 

6. Patiënte is overigens wél in staat de patiëntenvereniging te bezoeken (aldus arts over gelaedeerde) 

HET ANTWOORD SCHULDIG 

1. Dit medisch rapport bevalt ons niet (vele verzekeraars) 

2. Rapport(en) en of machtiging(en) is/(zijn) door ons niet ontvangen (vele verzekeraars) 

3. Wij vinden geen verslag van het medisch overleg waar u over spreekt (vele verzekeraars) 

4. Wij kunnen het medisch geheim niet doorbreken 

5. Ik zie een niet-zieke vrouw (las Hilde Hoff in haar medisch dossier) 

PARAPLU GAAT DICHT 

1. U heeft op medisch advies uw bedrijf moeten verlaten, dus bent u nu gezond 

2. U meldde schade en raakte uit het arbeidsproces, dus is de polis beëindigd (vele verzekeraars) 



BIJLAGE 6. 
DUIZENDEN SLACHTOFFERS OVER ONEERLIJKE/ ONBILLIJKE SUGGESTIES - 1 93 - 

3. De plaats waar u zich tijdens het ongeval bevond valt buiten de dekking 

4. U bent een hele zeldzame uitzondering; een op zich staand geval, dat pech had 

DESGEWENST TRAINEREN WIJ TOT UW DOOD 

1. ...Een eventuele procedure zal minstens 12 jaar duren en dan bent u al een oude man (advocaat Witte voor de Ra- 
bobank tegenover gedupeerde ondernemer; Bron: Kees Huls, Heino, 30 januari 1998) 

2. Pak het zwijggeld nu maar aan, want binnenkort bent u dood, dan heeft u niets 

OVERIG 

1. Hier is sprake van één van die gelukkig zeldzame gebeurtenissen, welke nu eenmaal onvermijdelijk zijn en die het 
onafwendbare risico vormen van het uitoefenen van de geneeskunst (dr. A.J. Roskam, verzekeringsgeneeskundige 
van Nationale Nederlanden; De evidente waarheid was evenwel totaal anders: ondeskundig, foutief en ongecontro- 
leerd handelen van de anesthesist, en onvoldoende/onjuiste nabehandeling; Aldus rapport Smalhout, 6 maart 1978) 

2. De datum vullen wij later in 

3. 'Met de fusie van uw bedrijf zijn er uitsluitingen in uw polis opgenomen' (Nationale Nederlanden) 

4. Bedrij fsverenigingen waren altijd de soepelheid zelve; Bij ons is dat anders: Niet zeuren! (Rabobank-Interpolis) 

5. Onze medici worden nooit gecontroleerd 

6. De onafliankelijkheid van de medicus is ons hoogste goed (aldus Herman Wijffels voor Rabobank-Interpolis) 

7. Dan zoekt u toch een nieuwe levensgezel! (keuringsarts voor WUH) 

8. Dat u al jaren geregistreerd was als samenwonend komt ons slecht uit; Daarom betalen wij het verzekerd overlijden 
van uw partner niet uit (Zwolse Algemene) 

9. U heeft nog spaarcentjes (een van de favoriete keuringspsychiaters van Rabobank-Interpolis; 'Dossier 1850') 

10. Wij hebben uw uitkering verlaagd, de rest krijgt u van de Bedrijfsvereniging 

11. Ook als u een uitkering zou hebben gehad, dan zou deze door het bereiken van de eindleeftijd inmiddels zijn beëin- 
digd (uitkeringsgerechtigde was 59-jaar; polis luidde: eindleeftijd 65 jaar, Rabobank-Interpolis) 

12. Wij beloofden u levenslang in verband met uw invaliditeit te vergoeden; Met dank aan het Nieuw Burgerlijk Wet- 
boek dus niet en beroepen wij ons op de verjaringstermijn (Centraal Beheer, Ook dat nog, 8 maart 1998) 

13. Zolang de Nederlandse Rechtsorde ons die mogelijkheid openlaat houden wij desnoods zaken onder tafel of nemen 
wij gaarne onze toevlucht tot de leugen (Nationale Nederlanden, AD, 2 oktober 1999) 



BIJLAGE 7. VERTRAGINGSREACTIES: BUROCRATIE OF SYSTEEM? 

Stereotiepe reacties van assuradeuren, resp. de Ombudsman Schadeverzekeraars, andere klachtorganen, meldpunten, 
'rechtshandhavers' en 'belangenbehartigers' aan duizenden slachtoffers. Deze ontmoedigingen dragen bij aan het te vaak 
afzien van rechten van deze patiënten. Gedupeerden die deze zaken hebben gemeld zijn onder meer bekend uit 
BIJLAGEN 3 en 9: 

VERTRAAGD 

1. Door fusie heeft het intern overleg langer geduurd 

2. Door een vergissing is het antwoord uitgebleven 

3. Vakanties hebben de zaak vertraagd 

4. Wij hebben uw machtiging niet ontvangen 

5. 'Er is thans een nieuwe medisch adviseur met uw dossier belast' 

6. Door ziekte is de zaak blijven liggen 

7. Tot mijn spijt heeft de beantwoording van uw brief enige vertraging (3 maanden) ondervonden, waarvoor ik mijn 
excuses aanbied (Justitie) 

8. 'Door mijn ziekte is u de laatste tijd niet bezocht' (arbeidsdeskundige) 

9. Onze excuses voor deze late registratie, die te wijten is aan een administratieve beslissing 

10. Het spijt ons dat u het door ons gevraagde rapport niet kunt overleggen 

GEGEVENS ZOEK 

1. We hebben uw melding niet ontvangen 

2. Wij hebben uw brief niet ontvangen 

3. Wij kunnen u niet uitkeren omdat uw dossier niet op de plaats is 

4. Door een fout in de naam zijn uw gegevens op de verkeerde plaats terechtgekomen 

5. 'Uw (medisch) dossier was er niet; Toch ga ik uw uitkering nu terugdraaien' (Interpolis) 

6. Wij hebben de brief van de controle -arts niet ontvangen 

7. 'Van de Ombudsman vernamen wij niets' 

8. Spijtig dat het advies door uw huisarts door hem wel is verzonden, maar bij ons in het ongerede is geraakt; Inge- 
volge de wet bent u evenwel verplicht de tijdige verzending bij hem én de tijdige ontvangst bij ons te controleren; 
U volgde de wet niet en bent nu uw uitkering kwijt; 

FOUTJE 

1. 'U bent volgens onze gegevens reeds enige tijd hersteld; U moet nu een nieuw schadeformulier aanvragen en in- 
zenden' 

2. De brief werd door ons reeds eerder verzonden; Doch helaas was de adressering onjuist 

3. Ik zag het over het hoofd, waarvoor excuses 

4. 'WIJ hebben vergeten u de premienota te zenden; Nu bent U onverzekerd' 

5. Wij hebben bemerkt dat er een foutje in de adressering was, waarvoor onze excuses 

6. Het spijt ons dat de afspraak niet door kon gaan; Wij zullen u zo spoedig mogelijk opnieuw uitnodigen 

GEEN ZIN 

1. Wij gaan daar nu niet op in 

2. Spijtig dat het geschil over deze kwestie zo lang duurt; Aangezien het thans vijfjaar geleden is dat u in deze bent 
gekeurd is het resultaat inmiddels verlopen; In verband daarmee zullen wij voor u een nieuwe keuring arrangeren; 
Wij vertrouwen op uw begrip in deze 

3. Ik zal uw gedachtengoed - waar mogelijk - bij mijn werk als Gedeputeerde betrekken 

4. 'We moeten deze, overigens niet-wetenschappelijke, reactie wél blijven beschouwen als gevormd in de context 
van de persoonlijke beleving van wat deze, mo gelijk ietwat gevoelige, mens is overkomen' 

WIJZIGING 

1. Door reorganisatie is uw schade-code veranderd 

2. Vanwege de schade geldt voor u niet de vijfde versie polisvoorwaarden die u inmiddels van ons ontving, maar is de 
tweede versie polisvoorwaarden nog van toepassing 

3. 'U valt inmiddels onder een andere schadebehandelaar' 

ONBEREIKBAAR 

1. De u behandelende persoon is er alleen in de ochtend 

2. Huisarts: 'Ik kan de medisch adviseur van Interpolis steeds maar niet bereiken' 

3. 'Wij blijven proberen uw specialist te bereiken; Hij is moeilijk bereikbaar' 

NIET WETEN 

1. Van de medische rapporten waar u over spreekt is ons niets bekend 

2. Ons is niets bekend van de visie van uw specialist 



BIJLAGE 7. VERTRAGINGSREACTIES: BUROCRATIE OF SYSTEEM? - 1 95 - 

3. '.. is op dit moment niet duidelijk' 

NIET BIJ ONS 

1. U moet contact nemen met uw tussenpersoon 

2. De mate van arbeidsongeschiktheid als vastgesteld door uw arts en specialist moet nu eerst door onze controlerend 
arts worden vastgesteld 

WIJ WACHTEN 

1. Wij wachten nu eerst op gegevens van de Uitvoeringsinstelling 

2. Wij wachten nu even de ontwikkelingen af 

ONBEVOEGD 

1. 'Dit valt evenwel buiten onze competentie' 

2. Wij hebben een toezichthoudende, geen beleidsvormende taak (Inspectie) 



BIJLAGE 8. GETUIGEN 

1.1. 9 Gedupeerden hebben de auteur in 1995 laten weten bereid te zijn om voor Justitie of voor de media, 
met verwijzing naar hun documenten, openbaar te getuigen. Enkele van hen hebben nog niet voor de 
media getuigd, of dit heeft niet tot berichtgeving geleid. Om privacy-redenen worden gegevens van hen 
die nog niet in berichtgeving verschenen niet herkenbaar weergegeven: 

• de heer P. van S. uit het Land van Altena; 

• de heer Z. uit Helmond; 

• de heer O. te Eindhoven; Door media geïnterviewd, niet uitgezonden; 

• de heer O. te Tilburg; 

• de heer CA. Reuter; Getuigenis werd eerder in vele media openbaar gemaakt; Kent andere slachtof- 
fers verenigd in de Stichting GAOS, Gedupeerde Arbeids Ongeschiktheids Slachtoffers; 

• de heer Blonk; Getuigenis werd eerder in de media openbaar gemaakt (tv-Radar); 

• de heer van der L. uit Limburg; 

• de heer F. uit Brabant; 

• de heer C. Bousardt van Stichting Werkgroep 1970; De verklaringen van hem en die van vele andere 
slachtoffers werden eerder in vele media openbaar gemaakt en bleven onweersproken; Hij kent hon- 
derden dossiers van gedupeerden. 

Van de geboden mogelijkheid om deze en later bekend geworden andere getuigengedupeerden (waarvan 
er honderden naar buiten traden, zie BIJLAGEN 3 en 9) te horen heeft Justitie geen gebruik gemaakt. 

1.2. Voor media -berichten en over andere slachtoffers zie, voor zover bekend, BIJLAGEN 3 en 9. 

1.3. Dan zijn er de slachtoffers die zich naar aanleiding van de media -berichten bij gedupeerde CA. Reuter 
hebben gemeld en zich in de Stichting GAOS, Gedupeerde Arbeidsongeschiktheid Slachtoffers, hebben 
verenigd. 

1.4. 35 gedupeerden, waarvan de auteur het grootste deel in 'Dossier 1850' beschreef of citeerde. Hun gege- 
vens waren met hun instemming gevoegd bij het tweede dossier dat hij op 16 augustus 1995 aan Justitie 
zond. Deze gegevens zijn ook opgenomen in BULAGEN 3 en 9. 

2. Twee ex-medewerkers van Interpolis. 

Zij waren niet vrij om belastende feiten, die zij mij eerder toevertrouwden, publiekelijk toe te lichten. 

3. Gespecialiseerde juristen, die uit eigen praktijk volop overvloedig kunnen getuigen. 

4. Uitvoerders van deze praktijk die vroeg of laat vanwege gewetensproblematiek aan de dwang om te 
moeten praten gehoor geven. 

5. Prof. Dr. M. Zeegers. Hij sprak in de Radar-uitzending van 20 maart 1995 van 'tientallen psychische 
rapporten', die hem per maand worden voorgelegd. Die hij gewoonlijk moet bestrijden, waar hij meestal 
terechtwijzend op moet reageren. 

6. Dan zijn er een onbekend aantal medici, die na confrontaties met verzekeraar(s) hun geweten en be- 
roepsethiek hebben laten prevaleren, en weigerden (nog langer) keuringen voor verzekeraars te verrich- 
ten. Een oproep onder deze groepen zou veel meer bewijsmateriaal naar voren kunnen brengen. 

7. Talloze anderen 



BIJLAGE 9. HONDERDEN GEDUPEERDEN DIE ONREGELMATIGHEDEN MELDDEN 

Nu volgt het overzicht van het onderzochte deel van de bij de Stichting Werkgroep 1970 bekend geworden gedupeerden. De gegevens zijn in een database opgeslagen 
en verwerkt. Analyse van de gegevens van de database van gedupeerden maakte de overeenkomsten in de structuur van de schadebehandeling zichtbaar. 
Gegevens die tot herkenning van patiënten zouden kinnen leiden zijn weggelaten of versluierd. Het betreft soms het beroep, en in een groter aantal gevallen de woon- 
plaats. De identiteitsgegevens van behandelaars zijn eveneens weggelaten. De database is in tabelvorm afgedrukt. 

Over het merendeel van de velden in de tabel is nog geen informatie verzameld. Voor zover later ook op deze aspecten gerichte dossierinzage en nadere vraagstelling 
mogelijk werd, kwamen steeds veel meer onregelmatigheden aan het licht. 

De database telde begin 2001 412 records (gedupeerden). De gegevens van deze slachtoffers zijn verwerkt in de BIJLAGEN 4, 5, 6, 7, 9 en 12. Talloze latere nieuwe 
feiten en gedupeerden leidden niet tot een ander beeld en zijn daarom niet meer toegevoegd. 

TOELICHTING bij de kolommen: 
(De aantallen per kolom worden in Hoofdstuk 6 besproken) 

1. Beroep 

2. Verdeling in mannen en vrouwen (m/v) 

3. Personen waarvan de gegevens die nog niet konden worden geverifieerd (N) 

4. Zelfstandig of in loondienst werkzaam (geweest) (Z/L) 

5. Uitschakeling van de patiënt door ziekte of letsel (Z/L) 

6. De ongevallen- en/of arbeidsongeschiktheids verzekeraar/uitvoeringsinstelling 

7. Patiënt heeft de onderneming door de ziekte of het ongeval gestaakt of verlaten (G/S) 

8. Ontslag tijdens ziekte/na letsel (O) 

9. Zie 11 

10. Zie 11 

11. Als wurgend ervaren koppeling met hypotheek of pensioenvoorziening door hetzelfde concern als de verzeteraar (K) 

12. Melding dat de gewraakte schade -afhandelingspraktijk (mede) leidde tot echtscheiding (E) 

13. Patiënten of hun artsen geven bHjk van psychische (gevolg)schade (P) 

14. Melding van serieuze overwegingen tot of daadwerkelijk ondernomen poging tot zelfdoding na omstreden schadebehandeling 

15. Geboortejaar 

16. Hier niet afgedrukte privé -gegevens van verzekerde 

17. Hier niet afgedrukte privé -gegevens van verzekerde 

18. Hier niet afgedrukte privé -gegevens van verzekerde 

19. Hier niet afgedrukte privé -gegevens van verzekerde 

20. Woonplaats of regio 

21. Hier niet afgedrukte privé -gegevens van verzekerde 

22. Aanvangsjaar van de ziekte of jaar waarin het letsel ontstond 

23. Hier niet afgedrukte privé -gegevens van verzekerde 

24. Jaar van beëindiging door opgave , een rechterlijke uitspraak, zwijggeld of overlijden 

25. Klachten over de tussenpersoon 

26. Klachten over oneerlijke polisverkoop of de uitleg van de polis of een ondeugdelijk formulier 

27. Melding van onjuistheid in het politierapport 

28. Klachten over onjuiste handelingen of rapportage door ongevallenpoli 



BIJLAGE 9. HONDERDEN GEDUPEERDEN DIE ONREGELMATIGHEDEN MELDDEN -198 

29. Klachten over de huisarts 

30. Klacht over de bedrijfs -/Arbo-arts 

31 . Klachten over de controle -arts en/of de controle -frequentie 

32. Klachten betreffen de handelwijze van de verzekeringsarts 

33. Klachten over de arbeidsdeskundige 

34. Klachten over de handelwijze van de orthopeed 

35. Klachten over een neuroloog 

36. Klachten over een psycholoog of psychiater 

37. Klachten over andere artsen dan hiervoor genoemd 

38. Klachten betreffen de schending van rechten van de verzekerde; Bijvoorbeeld inzake keuringen 

39. Melding van overtredingen van het patiëntenrecht 

40. Klachten over arts die opeens en zonder verklaring van mening verandert 

41. Klachten betreffen het bagatelliseren van de schade door een of meer bij de schade -afhandeling betrokken personen 

42. Hier niet afgedrukte ruimte registreert privé -gegevens van omstreden handelend artsen; 

43. Klachten over het spreken met twee monden door bij de schadebehandeling betrokken personen 

44. Klachten dat bij de schadebehandeling betrokken personen zich achter elkaar verschuilen 

45. Patiënten over oneerlijke suggesties door bij de schadebehandeling betrokken personen; Daarvan geeft BULAGE 6 een overzicht 

46. Gemelde poging(en) tot het zaaien van tweedracht tussen de patiënt en zijn of haar partner 

47. Klachten over rapportage en/of de visie van de arts van de patiënt waarnaar door de verzekeraar niet wordt gekeken 

48. Patiënten klagen over eenzijdig door verzekeraar opgelegde keurder 

49. Klachten over de bevreemdend verre reis die door patiënt voor een keuring moet worden gemaakt 

50. Klachten over keuring(en) en merkwaardige gebeurtenissen met foto's en rapportages 

51. Melding gemaakt van (medische) gegevens die ontbreken of zijn zoekgeraakt 

52. Klachten over het Medisch Tuchtcollege 

53. Klachten over de Inspectie Volksgezondheid 

54. Klachten over de rechts bijstandverzekeraar 

55. Klachten over de Ombudsman Schadeverzekering 

56. Klachten over de Raad van Toezicht 

57. Klachten over intimidatie van de patiënt en/of diens naaste 

58. Melding van allerlei manieren van vertragen van het schadebehandelingsproces door de betrokken verzekeraar(s) 

59. Klachten over het stigmatiseren van de patiënt 

60. Klachten betreffen het jojo-effect, waarbij de Uitvoeringsinstelling de oren neigt naar de visie van de particuliere verzekeraar (zie pagina 118 in 'Dossier 1850') 

61. Klachten betreffen het dubieus inzetten van Detectives 

62. Klachten betreffende advocaten/juristen 

63. Klachten over de Rechter 

64. Het bieden van zwijggeld of een fooi door de verzekeraar 

65. Melding van suggestieve berichtgeving door de media ten faveure van de verzekeraar 

66. Ontkenning van het verband tussen het letsel en de schade 

67. Bronvermelding (de nummers en letters verwijzen naar codering van eigen bronnen) 



BIJLAGE 9. 



HONDERDEN GEDUPEERDEN DIE ONREGELMATIGHEDEN MELDDEN - 199 





1 


2 


3 


4 


5 


6 


7 


g 


9 


1 



; 


2 


1 
3 


4 


15 


20 


22 


24 


2 

5 


2 
6 


2 

7 


2 


2 

9 


3 



3 
1 


3 
2 


3 
3 


3 


3 
5 


3 
6 


3 
7 


3 
8 


3 
5 





4 
1 


4 

3 


4 
4 


4 
5 


4 


1 


4 


4 
9 


5 



5 


5 
2 


5 
3 


5 
4 


5 
5 


5 


5 

7 


5 


5 
9 


6 



6 
1 


2 


6 
3 


4 


6 
5 


6 
6 


67 




























































































































1 


F "Ier 


Tl 


N 






KsionseN 




















r.'elerij 


93 




























■/. 






■. 




















































3'10 




Sldqt-r 


Tl 


N 


























Betjws 
























































































4 


^ 


Ark 




























































































































Tl 








t d 














P 




43 


Blddln.^njlzsr 


90 


96 




























































\ 
























6U'348' Radar 20/3/56 
































61 


DenBo^cT 


85 


95 








































X 
























X 




















15 


t 




Tl 


IJ 


























FJ = e;vvj< 


























































































7 




Tl 
















K 


^ 










Braban: 


92 


95 






















































































8 


RestdJFdrJ- JJH 


Tl 






















P 




3S 


FrouJtrech: 




















X 






































































u 


Drq Adi t-jr 


Tl 


















\ 




P 




35 


Berlkum 


90 






X 


\ 




X 






X 


X 




X 


X 




V 


X 


X 


X 


A 


X 


X 


\ 


X 


X 


A 






\ 






\ 




X 


\ 






f. 












Radar '20/3/96R VU Onderstr 


IC 


It prh„ndel 


Tl 








TPipoi 




















Zaand am 


88 






















































































es 


11 


H recd 


Tl 








t p s GAK/AR 














P 






De Peel 


92 




X 








X 








A 






y. 




X 




X 




y. 




X 






X 


■f. 










X 












X 














625'455'456'86ff889 




























































































































13 






IJ 




















































































































1+ 


A cturtdrt 


Tl 






















P 




53 


Iburg 


9: 












X 












X 












X 






X 












X 












X 












X 








■:'312_-335352'57:'-_107 


F 


jroprtHV rteler 


Tl 


























40 


Nooro-Hcllard 


91 










































X 












































653 


It 


Arch tect 


Tl 


























45 


Meierij 


93 












X 






























X 












































7'36974'1213 




























































































































18 












F 


















53 




93 






X 






























X 
























X 


























7'35 


15 


^pr Ptennq aipnt 


Tl 








1- E 'Fako 








K 


\ 




P 




46 


Zoutelande 


90 


96 




X 




















\ 
















X 


















X 


\ 










X 














741'151'212'330'350'675'Argos 


T 


[ r^ctejr 


Tl 








rim-rb^Ei 








K 






P 




40 


Drente 


91 


97 
























\ 




































\ 
























7'44256313'740 






























































































































Fattur'itp 


■, 


IJ 






Int^rpdi 














P 








ei 






















































































5 


■■3 




Tl 


IJ 






Intfrpdi 




















Akn-.aar 
























































































5 


■■+ 


F bOt|-Hrd[pjt 


Tl 


IJ 




z 






















Lanabtrast 












































X 












































46 




Adnrpn-T 


Tl 






z 


IJdtiindlpN 














P 




25 


Aba^bawaard 


83 






















































































137 












L 


IJdtiindipfl 




















'.VoudrlcTsn-. 
























































































13e'3^3'577 


■■7 


MdHdqw 


Tl 












c 


















93 






















































































:-2'217'315'335'336' 


-■8 


o-Of Mede» ert er 


Tl 






L 


Int- p II 














P 






HslTiond 


ei 




























































X 


























l-2'L54']i8 


■>9 


Th^apHle 


■, 








1 -ntradl F 














P 






DenBo;:T 


9^ 




























































X 


























i-;5 


30 


Tandartb 


Tl 






L 


Lad£n;.'BVG 














P 




32 


Ua-etni 
























































































14ri4S 


31 






























41 




on 


9R 




















































































14R'1115 


32 


kwPker 


Tl 


























47 




93 






X 


































































X 














146'B16 


33 


AgrMfdp»Hrt"r+ 


Tl 






L 


GUG 














P 




-_7 


Sthijndel 


31 


96 
















X 


















X 




X 


X 










X 














X 


f. 








x 










147'254332'Gelderiander20/ 


3+ 


Maraqe- 








Z,.l 


K^Jon^elJ 















P 




47 


Elndhpven 


91 


SI 












































y 














X 








f. 










X 










.3F 


























































































































3fc 


Wirk-l nr 










AMEV 


















5i 


Braban: 


93 


96 






















































































37 






IJ 




L 






















Ve.nel 


























































































38 


Secret„re h 










WLH 








K 






P 




33 


Veenen daal 


75 










































X 
























X 






















35 


Typ .tel tHHP 








L 


OTr= 














P 






Gosthulzen 


62 


9i 












































































X 




































































































































41 


Verplepjl 




IJ 






LSZO/AE^ 




















Fre^land 


























































































42 


AtelerhPuJer 








L 


General Accident 














P 




26 


"Iburg 


61 




































X 
















































X 




43 


secretdre=sp 








L 
















P 






VeersTdaal 


85 
























































































4t 










L 






















Njn-scsr 






























































































,, 






























f-, 


















































































































































































































4 


Herr 








L 






















Lln^irg 


























































































48 


afrtdHdh 




IJ 


























Brabant 


B 


















































































































































































































SO 




T 








IAK,''j£tliraleN 














P 




24 






97 


























































X 








i 


















haariems Dagblad 17/11/84 


SI 


3fptdn=hoj pr 


T 


IJ 


























Meierij 
























































































138 




11 dr 








L 


LSZO/AB^ 


















4^ 


Hee'!-L:g:A = a'c 




















































































































P 








92 






















































































224 


54 
























































































































252 


55 


-1- 


■, 


IJ 


























Moenceitel 


95 






















































































257 


56 




■„ 






















P 






B-e.^a 
























































































Flftï-One'257 


57 


'^laqpr 


Tl 


IJ 


















































































































FIftï-nn» 


58 


jrah u 


Tl 








GAK 




c 










P 






Dok<jn-, 


90 


CO 
















X 














X 




X 






X 
























X 




















SSllOlPyU 5105 


55 


































Fl 




























































































■, 




Z,.l 








c 










P 












































X 






























X 




















Boek OpgeiutenLtgeD t 


61 


ja.fittpr 


Tl 








E'JNIA 














P 




44 




73 


















X 


















X 






X 




, 








X 














i 


















Dosse 1850pagl'^l 


r 


Baas 


Tl 






















P 




23 




70 




































X 






X 




y 








X 














i 


















L q IJ nu 1 nDo 


K? 


























































































































04 


bpcretdre=sp 






















































































































L I J r 1 p 1 


f^ 


WpI |n=v,PitPr 


Tl 








AMEV 














P 




46 




70 












X 






X 






X 












X 






X 
























X 












X 






X 




hC 


BHt nalVHrkpr 


Tl 








Cel:a L oyd 














P 




20 


Masstricht 


67 
























X 












































i 


















1 j 1 p 1 


1-7 


Tmmpman 


Tl 








Ennie-'JatN 






















74 






















































































j J r 1 p 1 






Tl 






























63 














































, 






















^ 






















Lprarpb 










K£Jonce N 


















34 


Utrecht 


58 






















































X 
































64Alqen e DaqbdJfi4 1 




l-djfr-jr 


Tl 


























40 


Leerbum 


75 






















































































fliq meenCaqblddfc/4 8 


1 




Tl 




























Bennekom 
























































































fliq meenCaqblad6/4/8S 


























































































































Ijen en Dagblad 6/4/8S 






Tl 






























90 




































































^ 






















VeehcuJpr 


Tl 






















P 








92 




























































X 


























E epnknmt 16/12/9'^ 


l'i 


RestdJFdtejr 


Tl 






















P 






Llr,=Lrg 


es 






X 
















































































E t tl 1 55 


Ih 












LiZO,-.;^ 












































































































1 




























































































































S 
























































































































E 4 1 q r4 1 


t. 


On„|qte 
































85 






















































































Llll 11 


BO 


Pq=ti"ielNndH| 


Tl 






























94 






















































































LI 11 11 


81 


Tandart 










Movlr 














P 








85 


























\ 
























































































































































































































Brabant 


























































































m 












Zilveren <rul = 


















62 


Maastricht 




































































X 




















30ffSBSWolkskrantl6/ll/95 


eF 


Admnitrati'' 










Elvla 


















63 




93 


98 
































































X 








\ 












626'll/ll/95Verkeersreclit 7/8/58 


&■ 












LSZ0,.'A3^ 


















35 


























































































313'BrandpLnt 8/12/95 




























































































































RË 




Tl 




























St.MIcT.geste 
























































































314 


Kt. 


Adnrpn- 


Tl 






L 


AMEV 




















Meierij 


91 






















































































^15 






■, 






















P 












































X 














































■. 




. T ^3,,, 35 


m 


























































































































92 




■, 
















































X 


















X 






X 








































y 






S3 




■, 


































































X 














































y 






94 




■, 


































































X 














































■. 




1 FTL4 1 1=. 


95 




Tl 


























51 








































X 


































y 












X 




317RTL4H/196 


Qfi 












GAK 












































































































Tmiw 14,1,55 




<el'ner 


Tl 






























47 






















































































Tnj. Ult-S 


98 


oj-iall5te 




























70 


























































































T J U '^ 


95 


Sager 


Tl 




























Meierij 


75 


81 




















, 












, 












































X 








Vi^ 


im 








z 
















































































































. ThM 



BIJLAGE 9. 



HONDERDEN GEDUPEERDEN DIE ONREGELMATIGHEDEN MELDDEN - 200 



101 


DBemtor 


Tl 






L 






C 










P 








eo 












X 


X 








































































erk :;.'2/96 


102 


Bedrijfsleider 


■n 








KEJonselJ 


















46 






















X 






































































103 


D.g.fldviseü r 


■n 


IJ 




















































































































IM 


Marinier 


■n 








USZO/ABP 














P 








92 




































X 






























X 


A 




















10=; 


































0-) 
























































































106 


Researth 


Tl 






L 
















P 






Muiden 


90 






















































































335'RVUDossierWee™erkll/3/96 


107 


Restaurateur 


Tl 


IJ 


























Meierii 
























































































DJC.JCP 


m 










L 
















P 


\ 






91 












X 












X 












































\ 


















:■-" - ■- - ■ ■ :6.'3/96 




























































































































110 


Schiider 


Tl 


























51 


























































































:■:. "r-i- .-, .5.95 


111 


Schiider 


Tl 


























45 


























































































35rWitteman,week 15/96 


112 


































% 


































































X 




















35rAD 20/4/56 


113 




Tl 


IJ 


















































































































Violist V-ortcest 




























































































































11- 
























































































































626'Panoramanr23/55 


llf 










L 






















Apddoon 


75 






















































































Panorama nr 23/95 


11 


■-t dn 








L 


LSZO/AB^ 












































































































intermediair 21/7/95 


IIF 
































































X 
























































Intermediair 21/7/55 
































































































































T 


IJ 


























Meierii 
























































































T 


1 1 


■-" rrfdrc q- 










GiK;l,i; 


















40 


Meierii 


e6 


92 










X 
























X 










































X 








Zie dossier 


1 


litd HJiJJart 














C 










P 






























































































353 ekvanDefense 5 






























































































































Mitar 
























P 








92 






















































































353 embla /5/96 


pr 


Mar n er 


T 








LSZ0/A5!> 














P 






























































































353 embla /5/Q6 


12t 


Mitar 


T 






L 


USZO/ABP 














P 






























































































353 embla /5/Q6 


127 


Mitar 


T 






L 


USZO/ABP 














P 






























































































353 embla /5/Q6 


PH 


































CR 


























































































|.ok 










Tie-Ltrsct-t 
























































































X 




















1 


13C 


Brand tnlhardH 






























Veierj 


























































































131 


Minwpfkr 


T 








Sj.hting Silicone 


















21 


f.'aarT = ez = 


























































































13- 


Sil|t« 


T 


IJ 


























Meierij 
























































































4 14 1 


m 


































qi 
























































































134 


bcheep rJ^rt li 






























































X 
























































41 413515KRC q lo fl|ke 


13"^ 


Cnjkkr 


T 








Ee f e 1 




C 








































































































41 4 P J n •> 


13c 


Bniaarder on 




























5^ 




94 


96 
















X 


( 


























, 








































[ 


13-' 












[ jr 














































































































138 
































3 = ri(ur, 


EB 
























































































135 


























P 








'B 
























































































140 


Inpakst-r 














C 














66 


























































































\ 


141 


Verko [ser 










[etan 




C 








































































































\ 




























































































































1+3 












Eej f e T 1 






















93 










































X 














































144 


ojHdi te 




























66 




93 




































X 






X 












































Ik k 


14 


■-chriW 














C 










P 








ES 












X 














\ 










X 






X 












































E H J k 


14c 












Eej f e n = 












































































































4 h d k 




























































































































148 










L 






















Bsritun 


























































































UU 


eantenpio.ee 










GAK 




















Meijerij 


96 






















































































444 45; 


l-t 




T 


IJ 






GAK 




















Meijerij 


E7 






















































































445 






























































































































3ttc.n + 


T 


IJ 
























41 


Meiierii 


EO 


96 




















































































451 


F3 


afeli j-ip 


T 


IJ 


























Meiierii 
























































































451 


W 


AqrB-drt 










iTts'pc s 




















Cverii^sei 
























































































^51 


IV 


AqrB-d t 






























:verij.=el 
























































































^51 


156 
























































































































451 


157 


AqrBpdnf 


T 








Interpolis 


















42 


Overijssel 
























































































451 


158 


Boormepqter 


T 


























42 








































X 


















































458Trouw 3/8/96 


155 


M|nw«k« 


T 








SBchtinqSilicose 


















2S 


Heerlen 


75 




































X 
































f. 


















461' Volkskrant 5/8/56 


160 


Bouwlurdq- 


T 






L 


Ave-C 


















4B 


Duiver 


E5 




































































f. 


















6 688Teeqaaf 15 


1F1 
























































































































46646 46a4fl55(lBiHfr^nH 


Iff- 


Toreni peier 


T 


IJ 




z 














































































































46 degaa 4 Q 56 


lf3 


Huqartb 


T 


IJ 


















































































































46 Teegaa 14 5 50 


lh4 






























27 


Alkmaar 


61 






















































































46 Teeqaa 18 5 50 




































9] 






















































































469 5iqfil7Hrpekii,pr 


Itc 






IJ 




























90 




































X 






X 












































4 2505Calhe ne 4556E 


11- 


H ecd 










GAK 






















EB 










































X 












































e 4i a 4 


11-= 


































76 






















































































+■ 


li-t< 


































92 










































X 














































171 




T 
































































































































USZO/ABP 




















H^arien- 



























































































17- 












Zuricti Leven 




















"eterincer 
























































































SO li quAO 


173 


ZekPfiver oiget 










USZO/ABP 




















"ibum 
























































































SO ti quAOS 


174 


B urtvakkH 










SFB 




















3:Tediik 






































X 














































































































































































17t 


roHf iP i 










Be:rjf=vereTi:ing 




















Am=teraar, 


























































































17 


Bi&pmerk 1 r 










Be:rjf=ve'-eTi:ing 




















-,jnm:-: 


























































































178 












LAP 




















Loo;:re:l-t 





















































































































































































































IBO 


Cocfrt 


T 








LAP 












































































































Dt, j 


IBl 


[ r^ctejr 










ATlS'sfcortse 




















Delfstrahuzer 
























































































a : 


IhT 
































:..vk 


























































































1H3 
































Venr=v 


























































































W 












Cetamüelta-Ll 














































































































Bankenpio,pe 


T 








GAK 















































































































IBt 










Zl 


USZO/OHRA 














P 






DenBoscn 


94 


9B 










X 








A 




X 












X 






X 




, 














X 








-f. 


: 
















4,?,., 


1B7 


Pnctors ho i 








z 


OHRA 




















Meiierii 


94 


9B 


























































X 








-f. 


















47J757 


1B8 












Bedrijfsvereniging 












































































































485Bdta Ddjtlad 1 


lYf 










L 
























E4 






















































































4 T 1-1 p kil 






T 
















K 




















X 
















































































1 1 E 


Ij] 


Hu s liiJnr 


T 








Becrjfsverenicing 




















Lelystad 
























































































T ] 1 


Ij- 


Auto pjtpr 


T 








BecrifsvereTlcina 




















■GrootAmmers 




























































































































q| 


































































































z 





















73 




94 
























































































1^ 


aternqvprier 
































94 




































































^ 




















IJC 


aterrgverinr 
































94 






















































































BIrd 1 1 


U7 


s tl onmaakqtfr 










Cetam 























93 




































































^ 


















CfBInde/iPk 


148 












net^m 














































































































1* 


Hare avt-iker 
























P 








93 


























\ 




























































CfBIndeViek 


200 


Inpakst-r 
































93 






















































































'DeBlindeVlek' 


201 


Irpakstei 
































93 






















































































'DeBlindeVlek' 


20- 


btho maker 










Cetan 






















93 






















































































'DeBlindeVlek' 


203 
































B-e.^a 
























































































Z:eE 


20t 


Huq/r m 








L 


LAP/Kw-fi/dsn- 














P 






Kert;.j-e 


90 


















X 


















X 






X 














































20= 


Uw:/! uv 




IJ 




L 






















Beritum 


E6 






















































































510 



BIJLAGE 9. 



HONDERDEN GEDUPEERDEN DIE ONREGELMATIGHEDEN MELDDEN - 201 



2C6 




m 






Z.fl- 
















































































































207 




m 






Z/L 
















































































































2ce 


^ap'e-sotseder 


m 






L 






















UTecn: 


91 


98 


































































f. 










X 










20S 


Huisschilder 


m 



























47 


Ho=ky Ho and 


85 


96 






















































































21 n 






























40 




























































































211 




■n 


























64 


"ivente 




97 




























X 
























































515'524'559'640AD ol 1 


212 




■n 












C 










P 






























































































525'OokdatnoolO/ll;J 


213 


ron^riPTOP 


m 




Z,.l 


















P 










97 


































































\ 


















B22'527'6aS'Stchting Wq 1 




























































































































21'^ 


T„rd„rt 




























3S 


FrcvZ=eand 






































































\ 




X 














528'535'625'66B'B32'971 


21t 






IJ 






1 


















41 


Frssianc 
























































































H8 


217 


Be«dk r 
































93 






















































































:i 


218 






IJ 
























73 


























































































1 48 =< 


























































































































































53 


Giessenb'.rg 


SO 












X 












X 












X 










































X 
















IJ 


























St. Mi(h.g = s:=l 






















































































































































































































rt 










11 








































































































































































































































22C 


































95 


96 
















X 




, 
























, 








































MTBabants Dagblad 5/1/97 


vy 


i rn=r 


n 








rt rtnjr 


















45 


r.'aastriEht 


64 














































































X 








T -= c 














































































































\ 














Ë 


T -[ J c 
































RO 




























































































■n 






























68 




































































i 




















->3[ 


































iburg 


69 






















































































iqen [ oqbl J 3/3/97 


->31 


[ n entd qte 












LSZG 



















73 


Ddt 


96 




































X 






X 
























X 




















567 fllqemeen Dagblad 


->3 


























































































































567Teleqaaf3/3/97 


233 














R ■..'(; 












































































































H R nP V mr-n 


->3+ 












L 
















































































































->3r 












L 


KsJonseN 














































































































->3 














GAK 




C 














53 


Verio 


91 


















X 




























, 






















f. 










X 










->3 


































93 






















































































'^ 


23R 






























4R 




























































































->3C 




m 








LAP 








K 














97 






















































































■^7QBpek| e VliPl 


4C 


rt 


m 




























AcfK'ho=< 
























































































';ti ftnq i fgo p 1970 


11 


\ \ 


■n 






1 


























X 




















































































1 1 97 






■n 


























4c 






97 






















































































1^ 


[oc r 


m 






















P 




40 




69 


97 






















































































44 
































Am=temar, 
























































































L Sncntnq fte kq opp 1S70 


1 


r 








L 


Kat K/GUO 


















4^ 


Niei'/Jkoop 


'9 


















X 




































































tOJll 91130Werkqoepl970 


^ 












































































X 
























X 








\ 












t05Cattienne 4/4/07 


->4 












LAP 






















68 
























































































48 


M ta 


m 








LSZO/AB^ 


























































X 


\ 




























X 




















619Teleqraaf 18/4/97 


(C 
































Arnhem 
























































































626SlichlirgWerkqoepl970 


-"ï 


pne rt 


m 




























Dpmeer 


94 






















































































638 SBS 6Breeki| e 19/5/97 


->si 


[ruk 




IJ 






GUO 




C 
















r.'eierii 


96 












X 










































































iq 




























































































































-»;3 
































































X 
























































1 t 1 


-";+ 


[ml- 




IJ 






Bedrijfsvereniging 




















Roosendaal 
























































































Ipq f 4» 


->V 












Bedrijfsvereniging 




































































































X 








HAD 1369 
































































































































■n 








GAK/SFB 














P 










51 
















X 




































































flhemppn Daqblad 1/1 /97 


-»i8 


r p p re 


m 








'. EZ0'!3^ 






















79 






























X 
























































Algemeen Daqblad 7/7 97 


->c 




m 


























40 




96 






























X 
























































Alqemeen Daqblad 7/7 97 


-'S 




m 


























L5 


iburg 


'3 






















































































Nieuwsblad van het ^udenLO/62 


->n 


























































































































->6n 


Tandart 


■n 








Mcvi- 


















40 




91 














































■. 






















^ 


















Vrii Nederland 21/6/97 


->63 


Fysofr..! 


■n 








Hovir 


















48 




90 










































X 




y 


X 












X 








f. 


















Vrii Nederland 21/6/97 


->t>4 


Tandart 


■n 








Movir 




















Kvvadiik 


















































X 






































Vrii Nederland 21/6/97 


->6c 


Arts 










Movir 












































































































,/-II.U^.-,;n^21«rCT 


2IV 


























































































































->t7 


f sof df 


■, 






z 


Mo. ir 


















40 




66 




































































^ 




















->68 




m 






L 


Sterpo s 




















Veuvje 


























































































-'■^ 


i htjJ 


■n 








Nationale N 


















32 


StMIchissaestei 
























































































667 


27r 


































93 
























































































271 
























































































































e73'675'RTL4 5/8/97Volk-lrant 


272 


Lerares 










L'SZO 




















Fapencr=:f: 


94 














\ 
































































X 








n Pn h i Rt. 


273 












Beirjfsverenicing 




















Hi!e:oi-i 


90 
























































































274 


Verkoopste- 


■, 






L 






















Gemert 


























































































27=; 


























































































































276 












GAK 




















H=esv.'-Cin:her 


63 












X 










































































8 T la <■ 


277 


+ 


m 
































a 




















































































t8J1142Cathenne t K J 


27S 
































Amsterdam 


























































































27S 


<urstsniider 


m 






L 


Waartoro'onds 






















90 






















































































VVSSIachtofferboekl9t. 




























































































































2B] 




m 












C 


















90 






















































































696NCRVRordoniTen 14 1 


2B2 


_eraarDjits 


m 






L 


KaüonaieN. 






















90 
















































X 






X 
































Tv 14/10/97 24/4/98 31 1 


283 


























P 






Amsterdam 


92 




































X 


















































TpI iradt41 ■- Mdr 




























































































































2B5 


































92 




































X 








































X 










TUr.dl4 Mdn '* 


286 




m 




























Amsterdam 


92 




































X 




















































287 


Onderhou.] 


m 








GAK 




















Hoevelaken 


93 


97 


































X 


















































699Radol|ournaal21 1 


288 




m 








GAK 






















66 












X 
























X 


















































699RTL4Neuws21/lCl-i 




























































































































290 




■, 






L 


A'JWBLhiqarsnt 




















Ugchelen 


























X 






























































693SbchdrqWerkqraHf 1 j 


291 


Thuiszorger 


■, 






L 
























86 








y 




























X 












































( 






699 Radiol 28/10/97 


292 


Miiitair chauffeur 


■n 






L 
















P 




55 


Moergestel 


93 






















































































ekvar Defensie 98 


293 


Data -typiste 










GAK 




C 










P 






Uithuizen 


61 












X 














\ 










X 






X 












































h iH^nd ^f^-i 












L 
























94 
























































































295 


Tinmeman 


m 








Pcyal 'Jsdeland 














P 








72 


62 










X 






X 


( 






















X 
























X 






















296 


Timmem-, an 


m 






L 


































































X 














































297 












KaJonaelJ 


















54 




69 


90 












































































X 








L 1- 1 


29R 


























































































































299 


Hoo'dcondirteur 


m 






















P 








60 


93 






















































































300 




m 




















































































































] Tb dl 11 =< 


301 




■n 




















































































































710 emblal3/ll/97 


302 




■, 






















P 








66 


































































X 




















7 irZerrbla 13/11/97 


303 
























































































































ne7satSliniqtpn-iqR5 


3M 


Medisch Se:re=se 
































94 






















































































HP/De Tiid; roverrber 1997 


305 


Bal<ker 


m 




























:o=:t 
























































































SdchdrqWerkqraepWO 


306 










L 






















',Voe':en 


90 






















































































HetHandvat; januari 97 


307 


Documenta ste 








L 


L S ZO 




C 














56 


Delt 


91 






















































































AD; 23 december 1997 


30R 


























































































































3CS 


Turrs:er 








L 
























87 




































































\ 










X 








753'RVU Weerwerk 28/1/98 


310 










L 


Csnt-aaiB. 


















39 








































































A 


















777'Ook Dat Noq B/3/98 



BIJLAGE 9. HONDERDEN GEDUPEERDEN DIE ONREGELMATIGHEDEN MELDDEN - 202 



311 


TumJcr 


Tl 


IJ 






hK'P'-.-i 




















OirscTot 


e2 






































\ 






















X 








\ 










X 










312 










L 





































X 






















































X 






















313 


P-ceftiini tH 


■, 








GAK 























93 


98 






















































































314 


Tuinder 


Tl 








iTte'pc ; 




















Venio 


79 






X 


































X 




















X 








f. 








X 


X 


-f. 


X 




79X'e.v.Civ 98 


31=; 






























40 




fP 
























































































316 


WiPlrenr-' 


Tl 






L 
























98 






















































































811 


317 










L 






c 


















94 


98 




















































































?!! 


318 










L 


CsTt-aalB. 




















"iburq 


55 










































X 








































































































































































320 
































Errrsic 
























































































;:-:."-■>■: ;■ - = =,1198 


321 












B'..'G 














p 










96 












































































X 








GAOSJezing 24/1/98 


322 












AB^ 
























96 












































































X 








GAOSJezinq 24/1/98 


... 












BV -21 
























96 












































































X 








GAOSJezinq 24/1/98 


























































































































































43 




ei 














\ 




X 








\ 










X 


\ 




X 












X 
































C=!i'ro-eTaffare'95 








































































X 


















X 
































82-'tv'2 Vandaag 46-96 






Tl 








C=tan,'Af.'EV 








K 












H=ioo 


























X 




































X 


















X 








8i2'924GAGS- nieuws 3.'98 






Tl 








LSZD 






















96 






















































































GAOS-Nieuws98/2 






































































































































L 
























e7 


97 




















































































i/erkeersrecht 7/8/98 












L 


l-elv=ti£ 


















52 




e9 






















































































,Prt;p^r^re ht ^ P -IR 












L 


Stadlotcerdan 






















90 






















































































r e r 1 












L 




















































































































■, 








Stersoh.-BTO 






















08 
















































































^ 












■„ 






L 


Elvia 


















i2 




93 






















































































.ertferir^ctit 7,B,9.. 






Tl 






L 


WintertTur 






















97 






















































































i/erke e ht 7/8/98 






Tl 






L 


Ave-o 












































































































i/erke e ht 7/8/98 
































































































































■, 


























70 




96 




























































































Tl 




























f.'eierij 


69 


'0 


































X 






















































1 


Tl 






L 
















p 




41 


Leeuwarden 


38 




























































X 




















f. 






Tl] 11 




1 1 


Tl 








GAK 















p 




4S 


USA 












































X 












X 
























X 








3CC 1 t 
































73 


























































































Hqc,qnicfflnqqi(lir 1141 




1' 










C = Tt'a= [.eheer 


































































































X 




f. 






87 ■gis 


' 




Tl 








iTte'pc ; 


















4S 


f..:u!;elkaraa 


88 


Cl 


■f. 
































X 






X 






X 


















X 










X 










915 1172 A go 8/1/99 GAOS 




1 ^1 








L 


Movir 






















89 


Cl 






















X 






























































919Aqos B/1/99 GAO'; 3,'OL 






































Cl 


























































































































99 




















































































925VPROI.OP rde alen 






Tl 


























62 


Sthoonsbeek 


94 






















































































-Tl 3/98 












L 


GAK 


















69 


Haarlem 


94 






















































































3/98 




r 


Tl 








GAK 


















59 


UTeci! 


93 














































































X 








3/ 8 Volks/1/99 
































































































































Tl 


























56 








































X 
























































Tl 


























56 
































































































Tl 


























63 
































































































Tl 


























66 




















































































































































































































































































































































Tl 


























































































































Tl 




















































































































M i 1 
































































































































Tl 






























92 






















































































M da 7/l-5r/99 






■, 








LV 


















47 




92 






















































































Tel q aaf3/ /99 














Pa- 














p 








92 




































X 






X 












































Hoqes h ol Zeela d 6/98 






Tl 








CacaT=/IJa-'J. 




c 










p 




41 




90 


























f. 










X 


\ 










X 






































Hoges h ol Zeela d 6/98 














Pa- 


















































































































Tl 




jZ 


L 


GAK 


















62 






















X 


,( 
















X 










, 








































R [p rtR t AO 1/99 






Tl 








C'Aü Lloyd 




















Voorrtiüzen 
























































































tei 






Tl 




Z.'L 




Aeqon 




















'.Vaal -e 


97 






















































































f> 






Tl 






L 

















p 








95 




































































^ 










X 












































qn 


























































































1 










Waartorg'ond; 






















92 










































X 






































f. 






E 1 1 






■, 






L 






















Rosmalen 
























































































5 118 






Tl 








GAK 








































X 




























































X 








E al 17 


3T; 
























































































































Frmil 31/8/q9 


376 


Vloeri^olserdi' 


Tl 






L 


Centra me d 


















60 




94 










































X 
























X 




















lRO-NPtwerk7V10/9t< 


377 






IJ 


























Hdoo 


92 






















































































8 8 




























































































































37ti 




Tl 


































































































\ 


















E 1 


3BC 












l,;;on=elj 






















93 




































X 


















































[ 1 


3B1 






























3B 




78 












X 












X 












X 






X 
























X 


















X 


k 1 1 


33^ 




Tl 




























DedsTiïvaart 
























































































E 1 




























































































































m 


































93 










































X 
























X 














^ 






1 TL 


W 
































Ga anderen 


97 
















































X 




































X 


[ IJ 1 d 18/3C] 


3BI- 
































Geleen 
















\ 






















X 






X 












































E 111 9 3 IC/CC 


3B7 
























































































































1 B D IJ tv k 4/ /OC 


3B8 


r 


Tl 








































































X 
























X 




















IC A RO IJ tw k 4/ /OO 


3B5 




■, 






























99 






















































































10 9RTL5 nni L|k 3/3/00 


390 




■, 




















































































































10 9R L5 mii L|k /3/00 


391 




■, 




















































































































1 


39? 






























































































































■, 






























99 












X 
























X 






X 


















X 






X 


i 




















39+ 




Tl 






















































































































39= 




Tl 




























EmTieloo'd 


97 






















































































1 II 11 


3JC 




■, 




















































































































1086 RTL50vernii|nli|k 17/3(00 


347 






























RO 




























































































398 




Tl 


IJ 




























99 






















































































1108' 


399 




Tl 




























3:a-o bu:er 


96 


















X 


















X 






X 
























X 


















X 




«0 




Tl 


























66 


A-nheTi 


90 




































































f. 
























... 






























77 


=8 


































































,, 










X 


,, 






"-- = , - -■ -r. '.:--:"2 


40-- 






























51 


Alme'? 


98 




































X 
















































X 


1121 


4C^ 




Tl 








B 




















Leidsch en dam 






































X 






X 










































X 


E mails 


4H 
































Groninuen 


90 


X 




















































































1139tK-Wittemar 29/9/00 


4^^ 












E 






















94 


















X 




































































1139'h'-Witteman 29.0.(00 




























































































































40-' 




Tl 




















































































































1121 


408 




Tl 






























94 
























X 




























































X 


ETiail 2.'L1,''0C 


4[i, 




Tl 








B all d la J 




















UTeci: 


89 


98 












































































X 








T'0'_rt 11/6/99; Telegraaf 25/11/00 


41 




Tl 








B no d 






















98 






















































































email 31,'7/00 en 31/10/00 




























































































































41 
































Rolerdam 


99 




































X 


















































A<tLee 4,'200; www.rotgers.com/ 


)ze 


atereni 


ei 


iw 


e f 


eit 


en en g 


ed 


bl 


)e( 


ïn 


ie 


n 


ei 


dd 


en 


niet to 


te 


en 


a 


tid 


er 


b 


ee 


ld 


er 


1 z 


'jr 


1 c 


as 


in 


)ni 


n 


a 


be 


gi 


n 


20 


01 


n 


iet 


meer 


toeg 


evoe 


gd- 

























BIJLAGE 10. ENIGE PUNTEN UIT HET IRM-RAPPORT 

Op 5 december 1996 is door de Groep Verontruste Burgers het door Henk Rem, Drs. Nico Burhoven Jaspers 
MBA, Rob van der Vaart en Mr. Paul Ruijs geschreven Rapport Integriteit Rechterlijke Macht (IRM) aange- 
boden aan het kabinet van de Koningin, de president van de Hoge Raad en de Tweede kamer. 

Daarin zijn de volgende feiten en conclusies te lezen: 

1. Over het niet vervolgen van een strafbaar feit bestaat een klachtrecht; Bij het Amsterdamse Hof zijn in 
de periode 1987-1991 230 klachten ingediend; In slechts 3 ervan oordeelde het Hof dat het Openbaar 
Ministerie alsnog tot vervolging diende over te gaan; In Amsterdam worden dus 99% van de klachten 
wegens het niet-vervolgen van een strafbaar feit afgewezen; Bij andere gerechtshoven ligt de situatie 
naar verluidt niet anders; De controle op sepotbeslissingen van het OM is blijkbaar buiten werking; 

2. Alle 317 in de periode 1991-1994 tegen Rechters ingediende klachten bleven on -onderzocht. Daarmee 
heeft de Procureur Generaal van de Hoge Raad zelfs niet de schijn, dat het hier een pro- forma klachtpro- 
cedure betreft, willen verdoezelen; 

3. Tuchtklachten tegen notarissen en advocaten worden in ruime meerderheid afgewezen, een ander deel 
wordt gegrond verklaard, maar eenvoudig niet bestraft; Traineren in de klachtbehandeling is de meest 
normale zaak van de wereld; Als er gestraft wordt zijn het vooral de lichtste straffen, behalve in het geval 
dat Nederland op zijn kop staat; 

4. 1.417 advocaten zijn als Rechter-plaatsvervangers in een riskante meerderheid tegenover de 'normale' 
Rechters; Een dubieuze belangenvermenging en een vreemde infiltratie in de rechterlijke macht; Ze staan 
tegenover 1.322 'normale' Rechters; 

5. 484 advocaten treden regelmatig als Rechter-plaatsvervangers op; 57 ervan worden geleverd door 3 grote 
kantoren; De kleine kantoren komen bij dit privilege niet aan bod; 

6. De meerderheid van de Rechters heeft nevenfuncties; Een deel van hen overtreedt zelf de wet door be- 
taalde nevenfuncties in het bedrijfsleven te bekleden, wat op grond van artikel 1 8 van de Wet Rechterlij- 
ke Organisatie verboden is; 

7. Veel Rechters(-plaatsvervangers) weigeren op zeer omstreden gronden hun nevenfuncties bekend te ma- 
ken, zodat controle op eventuele belangenverstrengeling onmogelijk is; Kritiek daarop en op vanwege 
het tijdsbeslag dat de uitoefening van die nevenfuncties overdag met zich meebrengt, en dat het bestaan- 
de tekort aan Rechters een kunstmatig karakter geeft, verdwijnt al tientallen jaren in de doofpot; Voor 
zover zij deze nevenfuncties wel bekend maakten: 

8. Blijken betaalde nevenfuncties en commissariaten regelmatig voor te komen; Ook bij verzekeringsmaat- 
schappijen; 

9. Sommige concerns hebben/hadden zelfs hun eigen raadsheer op de salarislijst; 

10. Een aantal Rechters bekleedt in strijd met de wet commissariaten bij verzekeringsmaatschappijen; 

11. Zelfs leden van de Hoge Raad bekleden commissariaten bij verzekeringsmaatschappijen; 

12. Een aantal Rechters binnen de Hoge Raad is door enkele verzekeringsmaatschappijen onbezoldigd be- 
noemd in de Raad van Toezicht, die door de verzekeraars wordt gefinancierd; 

13. De burger denkt voor een Rechter te verschijnen maar weet niet dat het net zo goed een burgemeester, 
politiefunctionaris, ptt-er (Trouw; 20 december 1997), belastingadviseur, notaris, advocaat, of een be- 
drijfsjurist van bijvoorbeeld een verzekeringsmaatschappij, een bank, de ANWB, of de Consumenten- 
bond kan zijn; Het aandeel van deze groep functionarissen die recht spreken bedraagt 23%; 

14. Bij de selectie tot de RAIO-opleiding blijft slechts 4% over; 60% van de Rechtsprekenden heeft niet de 
RAIO opleiding gevolgd; Een groot aantal van hen is niet (voldoende) opgeleid; 

15. Het blijkt schering en inslag te zijn dat Rechters zich bij (mogelijke) belangenconflicten niet verschonen; 
Rechters deden in talloze zaken gewoon uitspraken terwijl ze zich alleen al vanwege de schijn van rech- 
terlijke partijdigheid hadden moeten terugtrekken; Dit gebeurt ook veelvuldig als het belangenconflict 
evident is; 

16. 85 van de 90 onderzochte vonnissen, hoger beroepszaken en uitspraken van de Hoge Raad werden ge- 
daan in het voordeel van de verzekeraar; De verzekerde heeft kennelijk geen schijn van kans; 

17. Bij het Hof in Arnhem winnen de verzekeraars Ohra en Victoria Vesta de onderzochte zaken altijd; 
Daarbij blijkt steeds een verband met advocatenkantoor Dirkzwager & Kroeskamp te bestaan; 

18. Eén lid van de Hoge Raad deed in cassatie uitspraak in negen zaken, waarin de verzekerings- 
maatschappijen wonnen; 

19. Het Hof in Amsterdam deed zestien uitspraken ten voordele van cliënten; Die juridisch werden bijge- 
staan door oud-kantoorgenoten uit de periode dat de betrokken rechters zelf nog advocaat waren; 



BIJLAGE 1 0. ENIGE PUNTEN UIT HET IRIVl-RAPPORT - 204 - 

20. De openlijke tegenwerking van het onderzoek bij de rechtbank te Amsterdam werd door politieke kamer- 
fracties zwijgend geslikt; 

21. Over voordrachten van leden van de Hoge Raad wordt in de Tweede Kamer nooit gediscussieerd; 

22. Met voorgaande constateringen worden de feiten en conclusies van 7 eerdere onderzoeksrapporten van 
SOBI, KUN, het IRT-rapport, Terpstra-Tukker, Instituut voor Communicatie Research, en ook een aan- 
tal feiten uit dit rapport met nieuwe bewijzen ondersteund; Zonder dat er iets wezenlijks veranderde; 

23. Mr. R.B. Milo stelt in een reactie op het Terpstra- Tukker rapport ondermeer simpelweg dat partijdige 
rechters in Nederland niet voorkomen (Volkskrant 26 juni 1996); (Milo is advocaat in Tilburg en Breda 
van het kantoor Poelman, Denneman & Bruinsma, bovendien plaatsvervangend Rechter in het eigen kan- 
tongerecht, en ook bestuurslid van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten, en inmiddels te- 
vens Juridisch medewerker van het Brabants Dagblad); 

24. Bepaalde personen, ondernemingen en instellingen zijn bijgevolg strafrechtelijk immuun ; Sommigen zijn 
bij het publiek bekend vanwege overduidelijk zeer omstreden gerechtelijke uitspraken; 

25. De wettelijke mogelijkheid om gerechtelijke controle uit te oefenen is een farce; 

26. De rechterlijke macht heeft voor zover er wetgeving is met succes alles in het werk gesteld om zich te 
onttrekken aan het geven van rekenschap aan de maatschappij; (Plaatsvervangend) Rechters staan der- 
halve door wetgeving en de buiten werking zijnde controle momenteel boven de wet, 

27. Grootschalig geblunder en kleverig onbelemmerd gerommel door (plaatsvervangend) Rechters, de goe- 
den niet te na gesproken, maakt(e) talrijke burgers psychisch, materieel en sociaal kapot; 

28. De Minister van Justitie overweegt de toegankelijkheid van burgers tot de openbaarheid van rechtspraak 
af te schermen. 

Wie het leest ontkomt niet aan het beeld van een vermolmde rechtstaat. Wie zich eerder afzette tegen toestan- 
den in minder ontwikkelde landen weet nu beter. 

De Telegraaf besteedde aan het rapport uitvoerig aandacht. Verschillende landelijke dagbladen publiceerden 
hierover in het geheel niet. Behalve SBS-6 lieten, voor zover viel na te gaan, alle tv-stations deze onthullin- 
gen tiggea 

In de Telegraaf verscheen de dagen erop hierover geen enkele ingezonden brief. Werden ze niet gezonden of 
werd er niet geplaatst? 

De IRM-rapporteurs werden op de foto ge zet met de medaille van verdienste van de Tweede Kamer. Met de 
toezegging dat begin 1997 de Eerste Kamer hierop actie zou nemen. Want de Rechters werden bij wetswijzi- 
ging verplicht de bijbanen openbaar te maken. En de Minister maakte vervolgens het voornemen bekend dat 
advocaten niet meer in het eigen arrondissement als plaatsvervangend-Rechter mogen optreden. Want daar 
bleef het bij. 

Totdat uit het AD van 24 mei 1997 bleek dat een groot deel van de Nederlandse Rechters de wettelijke plicht 
om nevenfuncties te melden aan de laars lapte. Nadat de groep Verontruste Burgers de Hoge Raad daarna 
formeel verzocht om deze Rechters dan maar uit hun functie te ontheffen kozen vervolgens een groot aantal 
plaatsvervangend Rechters het hazenpad. En zegden hun functie op. Nadien traineerde de Hoge Raad de Ver- 
ontruste Burgers bij de inzage in arresten onder het onhoudbaar argument van privacy-bescherming. 

Op grond van de klachten over Justitie en de rechterlijke macht pleitte de Nationale Ombudsman voor een 
aparte ombudsman. 

Ook de klachtenbehandeling binnen Justitie zelf door de Procureur -generaal bij de Hoge Raad bleek een ach- 
terhaald en ontoereikend instituut. 
Afgezien van beperkingen op de functie van Rechter-plaats vervanger is er nog nauwelijks iets veranderd. 



BIJLAGE 11. ONVERWACHTE BRIEF 

Werkgroep 

1"7Ü voor verkeers- en ongevallenslachtoffers 

Postbus 150 

5000 AD Tilburg 

Kantoor: 

Noordstraat 89a 

5038 E H Tilburg 

013 - 43 15 48 

Inzake: Artikel 24 juni 1995 
Brabants Dagblad voorpagina/pagina 19 
"Berlicummer klaagt Interpolis aan" 
Titel boek 'Dossier 1850 antwoordt 
niet meer ' . 

Uwref.: Onzeref.: Tilburg, 29-8-"95 

Met grote verontwaardiging nam ondergetekende kennis van het trieste 
relaas van patiënt H. Walker en zijn rechtmatige financiële aanspraak 
conform zijn aangegane arbeidsongeschiktheidsverzekering "Interpolis". 

Zijn onoirbare procedure-ervaringen met Interpolis zijn voor onderge- 
tekende bekende 'mallemolen' praktijken van een groot aantal maat- 
schappijen om de reële rechten van de patiënt teniet te doen en ipso 
facto betrokkene nog meer lichamelijk en geestelijk kan beschadigen! 

De onfrisse procedure-ervaringen van de heer Walker heeft hij in het 
door hem geschreven boek intens, en met grote zorgvuldigheid ver- 
tolkt ! 

Voor ondergetekende was/is, gezien ons sedert 1970 gedegen 
onderzoek m.b.t. de inferieure verzekeringspraktijken van een 
groot aantal maatschappijen, de zaak H.M. Walker, identiek. 

Massaal geknoeid 

Veelal wordt er door verzekeringsmedici of de door hun aangezochte 
professoren en specialisten om een zgn. objectief specialistisch on- 
derzoek te verrichten, massaal geknoeid! 

Deze lieden, die hun ambtseed verloochenen, knoeien in hun schrifturen 
met de fundamentele medische leer, metingen, röntgen- 
diagnostiek etc. 

Zij plegen willens en wetens medische valsheid in geschriften 
Deze delicten kunnen zelfs de adequate medische hulp onthouden en kun- 
nen leiden tot ernstige lichamelijke en geestelijke complicaties en 
zelfs tot vernietiging van de patiënt ! 

De door de heer Walker genoemde gevallen, in zijn boek op pagina 119, 
zijn voor ondergetekende, 'systeem' herkenbaar! 



BIJLAGE 12. HET BEWUSTWORDINGSPROCES BIJ SLACHTOFFERS 



Een verzekerde die oprecht schade claimt heeft een verzwakte weerbaarheid en een afhankelijkheidsrela- 
tie tot zijn arts(en) en zijn verzekeraar. We zagen eerder in dit rapport dat de behandeling te vaak gepaard 
gaat met misbruik. Schadebehandelaars blijken door financiële/carrière -prikkels met kleine stapjes steeds een 
beetje verder af te glijdea 

De gedupeerde wordt zich dit gaandeweg bewust. Uit de getuigenissen blijkt dat dit ongeveer als volgt ver- 
ve rloopt: 

• Ik ben wanhopig, want ik heb beperkingen die ik nooit heb gekend, wat is het dat mij ziek maakte of 
beschadigde, want ik wil weer normaal kunnen functioneren, terwijl de dokters mij vreemd aankijken 
of zelfs uitlachen, en ik zelf de mogelijkheid mis om de oplossing te vinden, maar het wél alleen moet 
uitzoekea 

• Veel van mijn naaste collega's en vrienden nemen mijn beperkingen niet serieus. 

• Nu hebben ze mij opnieuw opgeroepen, ditmaal voor een psychische keuring; Ik kan het niet meer 
aan. 

• Ik zwijg erover of lieg tegen anderen dat er iets is. Want de dokters suggereren dat ik gezond ben 

• Ik heb alternatieve hulp gezocht. Dat kostte mij veel geld. Ik ben er niets mee opgeschotea 

• Het lijkt wel of mijn belangenvereniging mensen als ik aan het lijntje houdt. Zo raak ik nog verder 
van huis. 

• Ik weet nu zeker dat ik bedrogen bea Bij de klachtenorganen ben ik langs vergelijkbare wegen afge- 
scheept, hoe moet ik nu verder? 

• Terwijl mijn partner wil stoppen of juist doorgaan met het verweer tegen de gekke verzekeraarprak- 
tijken wil ik het tegenovergestelde. 

• Ik mag er niet (meer) over praten. Ik ben bang voor mijn cliënten, mijn baan. Ze zullen het toch niet 
geloven. Ik ben bang dat als ik er nog over praat ik straks helemaal door mijn familie en mijn vrien- 
den gemeden word. 

• Misschien ben ik wel gek. Wat doe ik nog op deze wereld. Ik ben iedereen tot last. Waarom maak ik 
er geen eind aaa Hoe moet ik dat doen? 

• Ik herkende in het stuk over die gedupeerde in de krant en op tv mijn verhaal 

• Ik ben niet de enige, nu hoef ik niet meer aan mezelf te twijfelen, ik ben dus helemaal niet gek 

• Oproepen door andere slachtoffers of de media, daar reageer ik niet op. Je wordt toch als uitzondering 
geëxploiteerd. Ik ben bang voor de gevolgen. Ze zijn in staat straks mijn andere rechten ook af te 
pakken ('jojo -effect', 'Dossier 1850'); Straks worden mijn kinderen er nog op aangekeken en zijn zij 
ook nog de dupe. 

• Het organiseren van een verzet samen met anderen is fysiek en materieel voor mij niet op te brengea 

• Naar andere klachtorganen. Politie of Justitie? Na eerdere ervaringen van mij en anderen over die or- 
ganen en steeds weer de berichten van wanpraktijken daar heb ik in de organen geen vertrouwen 
meer. Ik moet nieuwe teleurstellingen vermijden. 

Het verloop van het - mede door de andragogische wetenschap - ingegeven 'behandelingsproces' van pati- 
ent-verzekeringslachtoffers vertoont overeenkomsten met dat bij andere categorieën getraumatiseerden. Zo- 
als bijvoorbeeld (kinder)mishandeling, incest, ander seksueel misbruik, ofoorlogs- en ander geweld. 



BIJLAGE 13. WAAROM SLACHTOFFERS LIEVER (LEVENSLANG) ZWIJGEN 

De meeste slachtoffers blijken door gedachten, waarvan onderstaand een aantal zijn beschreven, ervan weer- 
houden te worden om naar buiten te treden. Gedupeerden die deze hebben geuit zijn bekend van BIJLAGEN 
3 en 9: 

1. Ze zullen me niet geloven, maar uitlachen of voor gek verklarea 

2. Men zal zeggen: Je kunt je goed werea Dus ben je gezond! 

3. Misschien is wat mij overkwam wel normaal 

4. Ik ben bang dat ik afga voor mijn collega's. 

5. Stel je voor dat wat mij overkwam niet waar is! 

6. Straks verlies ik ook nog mijn baan of mijn bedrijf. Ik moet in ieder geval proberen te blijven werken. 

7. Straks zullen ze nog zeggen dat het mijn eigen schuld is . 

8. Ik heb het nu al zolang stilgehouden, wat zou ik me nu nog op de hals halen? 

9. Als ik praat verlies ik mijn cliënten in de zaak En mijn medewerkers zullen ook naar elders soUiciterea 

10. Als ik praat zullen betrokkenen elkaar dekken, een solidair ontkennend blok vormen 

11. Ik heb geen dossier bijgehoudea Hoe kan ik het ooit nog aantonen 

12. Ik mis de deskundigheid om het precies te bewijzen En het geld en de kracht om deskundigen in te 
schakelea 

13. Bij de dokters en de klachtenorganen ben ik ook al afgescheept. 

14. Zodra mijn verhaal belandt op de tafel van de vrienden van de daders gaat het in de prullenmand. 

15. Ik ben bang voor repercussies op mijn overige belangen bij dezelfde (bank)verzekeraar: resterende uitke- 
ring, pensioen, financiering of hypotheek. 

16. Doelend op het jojo -effect: De andere verzekeraar zal mij weten te vinden en ook gezond willen verkla- 
ren. Ze dekken elkaar allemaal en spelen onder een hoedje . 

17. Mijn partner wilde dat ik mijn verzet opgaf. Daarom moet ik het erbij laten (het omgekeerde blijkt even- 
eens voor te komen) . 

18. Na dit jarenlang stil te houden zou alles bij mijn familie en vrienden bekend wordea Dat kan ik niet 
opbrengea 

19. Ik mag er niet meer over praten Ik ben bang dat ik straks door mijn familie en mijn vrienden gemeden 
word. 

20. Mijn advocaat wil wachten met praten tot de zaak er beter voorstaat 

21. Als ik al zou durven: Ik denk dat ik door mijn emoties en door mijn beperkingen mijn relaas niet duide- 
lijk onder woorden kan brengea 

22. Ik ben niet (meer) in staat om het uit te leggen 

23. Ik verdraag de herinnering niet meer. Het doet allemaal zo'n pijn. 

24. Na het zien, horen of lezen van onvolledige of suggestieve media -berichten over andere slachtoffers: 
Wordt mijn verhaal straks ook zo vermalen? Word ik ook huilend als uitzonderingsgeval in de étalage 
gezet? 

25. Straks stelt mijn verzekeraar mij ook nog aansprakelijk voor vermeende schade uit de publiciteit. 

26. Ik ben bang voor onverwachte gevolgea Straks zijn mijn kinderen de dupe. 

27. ... op de televisie wilde ik niet vanwege mijn dochter Natascha ... (Hilde Hoff in: De siliconenaffaire). 

28. Ze (zullen) zeggen dat mensen als ik de enige zijn. Dat ik me moet troosten met de ellende in de ontwik- 
kelingslanden, die immers erger is. 

29. Men zal zeggen dat ik profiteur bea 

30. Mogen andere slachtoffers en ik wel praten? Of moeten wij onze schade onderschikt maken aan het fi- 
nancieel belang van onze assuradeuren? 

31. Ik wil er niet meer over pratea Het put me zo uit! 

32. Er is zoveel mis in de wereld. Onthullingen helpen dit toch niet te uit te bannea 

33. Straks zal men nog zeggen dat ik de wereld wil hervormea 

34. Als ik mijn relaas doe, gaat het in de doofpot. 

35. Ik kan de kracht om me te verweren niet meer opbrengen en moet mezelf nieuwe frustraties besparea 

36. Met een bijstandsuitkering moet ik mij het geld van reizen, telefoneren, de postzegels en de foto-kopieën 
besparen. 



BIJLAGE 14. SUGGESTIES OVER WHIPLASH 



Hieronder een overzicht van vijf maanden uit de tot vandaag voortdurende gebeurtenissen en suggesties. 
Waarmee via de media o.a. patiënten en whiplash- letsel in de taboesfeer werden gebracht en wordt gehouden. 
Zie voor bronnen en nadere details BIJLAGEN 3 en 4. Deze patiëntengroep wordt blijkbaar geïntimideerd. 
De berichtgeving over andere zogenaamd nieuwe aandoeningen of letsels geven eenzelfde beeld: 

1995: 

1 september: Dagbladen berichten onder meer: Veel whiplashslachtoffers zou frauderea Blijkt later nergens 
op gebaseerd. 

12 september: tv: Detectives schaduwen whiplashpatiëntea Later blijkt dat het om twee patiënten gaat, waar- 

van een rugpatiënt is . De Raad van Toezicht keurt de omstreden inzet van Detectives niet af. 

13 september: Televisie toont door Detectives gemaakte video-beeldea 

14 september: Telegraaf meldt breed over gebruik van Detectives zonder enige kritische noot. 

9 november: Whiplash-slachtoffers Corrie en René worden in een universiteitskrant deels subtiel deels grof 
'weggeschreven'. Met onder meer de uitspraken van J. Lok, medisch adviseur van Delta- 
Lloyd: "Whiplash is een syndroom en geen ziekte" en: "Een stijve nek kun je ook krijgen als je 
op de tocht zit". En de uitspraak van psychiater Dr. H. Busard, die Oliver Sacks citeert: "Vraag 
niet wat voor ziekte iemand heeft, maar wat voor iemand de ziekte heeft". 
18 november: Telegraaf uit een conferentie over gezondheidsverzekeringsfraude: 10% van claims zou fraudu- 
leus zijn. Dit percentage wordt niet onderbouwd en blijkt later voor een veelvoud overdrevea 

1996: 

13 januari: RTL4 zet een aantal slachtoffers suggestief 'in de etalage' met de aanhef 'Modeziekten' . Het 
blijken evenwel aandoeningen die al lang in de medische handboeken bekend zijn. 

27 januari: Ron Buitenhuis zegt in een artikel in het Brabants Dagblad dat 'Whiplash een nieuw angstsyn- 
droom is van de laatste maanden'. De werkelijkheid is dat whiplash- letsel medisch reeds tien- 
tallen jaren bekend is. 

Eenzijdige berichten als deze verschijnen tot op de dag van vandaag. Absurd hoogtepunt was het Volkskrant- 
artikel van Janny Groen op 8 oktober 1996 onder de kop 'Meer welvaart, meer whiplash'. Nieuwe meda- 
uitingen volgen hetzelfde stramien. Daarom zijn geen latere citaten (over andere ziektebeelden of letsels) 
meer opgenomen. 

Bij onderzoek, diagnose en behandeling van letselslachtojfers veronderstellen medici her sen(stam)letsel vaak 
als niet bestaand. Omdat het vaak onmeetbaar lijkt of eenvoudig niet gemeten wordt Opvallend is dat 
meestal geen volledig beeld over dit letsel wordt verschaft. Wij zagen bijvoorbeeld nog niet, dat patiënten met 
cognitieve klachten, al dan niet door hoofd-Znekletselschade, bijtijds werden onderzocht op de mogelijkheid 
van vernauwing of afklemming van de hals- nekslagader, dan wel demyelinisatie (degeneratieve verdwijning 
van de myelineschede van zenuwvezels), dan wel de stoornis OSA (obstructive sleep apnea). Deze kunnen op 
zich, ofwel in combinatie optredend, (mede) verklarend zijn voor zowel venijnige slaapstoornissen als voor de 
fnuikende, kortstondige duizeligheids-Zuitvals-verschijnselen van evenwicht. Of in het gehoor en of de waar- 
neming in het dagelijks functioneren. Gepaard gaand met een zich daardoor ontwikkelende chronische ver- 
moeidheid. Een deel van deze klachten treedt alleen op bij bepaalde houdingen of bewegingen van het hoofd. 
Als die verschijnselen, houdingen of bewegingen bijvoorbeeld bij nystagmusonderzoek niet als invoervariabe- 
le (kunnen) worden betrokken, worden dan meestal geen afwijkingen gevonden. 
OSA blijkt volgens Amerikaans onderzoek frequent voor te komen. 

Het onbegrip over deze en andere hersenaandoeningen in ons land staat in schril contrast met de omvang er- 
van: 'Een op de vijf Nederlanders krijgt in zijn of haar leven een hersenaandoening. ' (Hersenstichting Neder- 
land) 



BIJLAGE 15. REGISTRATIE ARTSEN EN KLACHTEN 

Zie de toelichting in Hoofdstuk 5.18. Gegevens betreffen de situatie op de datum als bij de bron vermeld. 



Deze lijst is incomp 


eet. Zie voor latere uit 


)reidingen en 


wijzigingen www.werkgroepl970.nl 












NAAM 


FUNCTIE 


ÖRGÏNISATIE 


PLASTS 


OPDRACHTGEVER 


BRON 


DATUM 










i^ 
















Dr. 


C 




A;hte'bergh 


hulsat; 




An-:t='dar 




-R do 


1-:-::] 


























^rof. 




vsn 


Alfen 


Keurotnirura 




Ouderkert<a/dAmstel 




I-F T -H 


24-4-98 




Dr 


















11-9-9!= 




Dr. 


Bran 




Eakïer 




St. Lucas And-easZH 


Amsterdam 




T 


24-C7^31 
























8 










Zenuwarts/P svch later 








He n d d 1 g 


























10 


Dr 
















n 1 rl i l rl 


l'-3-9r 


11 


^rof. 


0. 




Bleker 




AMC 




■JatlcnaleNederanden 


[ 1 


2--_Ci-9S 
























13 


Dr. 


R.L|. 




de Bo; Kuil 


Arts-Assistent 






ENK A 




























15 


Dr. 


B. 








CathaiinaZH 


Elndrove- 


JSZO 


Sri 1 




16 


Dr. 








Bedr fsars 










24-3-3C 


17 


Dr. 


H. L.S.M 








Isala ZH 


Zwol e 


EIger oncememng 




:-3-3 2 














































20 


Dr. 


E G M. 




CoNtuner 






Amsterdam 




T 


9-2^31 


21 


Dr. 






0am=n 






'sHeri:ooenbosch. Rosmalen 




D el .d It 


25-3-9C 




Dr. 


Fred 




Dekker 






Biltnoven 




NRC 


12-10^3 2 


23 






















24 


C^. 


|. 




Der^sen 


KlInlschPsvcnoloo^] 








v-R. ondom^ien 


1-6 ^3 C 
























26 


Dr. 


Faj 


vaT 


Dk 








[: = ::ai 


Brabants Dagblad 


15-4-98 




Dr. 
















.■.verder .v; leven. D. 115 


1970 


28 


Dr. 


E.MH. 


var. d=n 


Doe 


Commissie Foren-i h^ N u 1 ii 














Dr 




















30 


Drs. 






Cuinkerke 


PsychlateriFs hotherapeut 


ZHWeert.ZH Eindhoven, 
priv.kllnlek, plaats onbekend 






Dossier 1850, dokter 11, 13 xTuchtstraf 


25-3-93 en vele ardere 


31 




















9-10-95 


32 


Dr. 


1 .H.M 


van 


E(k 
















^nf 


















iV-0-9c 
























35 


Dr. 






Frank 




Verzekering 




Verzekering 


DeLm-irge- 




36 


Dr. 


1. 




Fredsrks 












27-9-71 


37 


Dr. 






G. 




"wenteoo'.chZH 




Boenringer ngeheim 


M d= r-COJen.CCl 




38 


Dr 
















,r iH , enn, -i 19 1 rr 


1079 




Pmf. C'. 


B.PR. 






F hidti 


AMC'Ce Meren 


Amste-dam 






28-4-95 








'ia-: 
















41 


Dr. 


.H. 










Am:t='dam 




J 




4-2 


C-;. 


:.i. 
















17- 10 -9 4 


43 


Dr 


















20- -2 ^3^ 




Dr. 


|. 




Haan 


N^-url 






MSC 


T 


9-2^31 






f; 


















46 


Dr. 






H5rr.bur.;er 










Hrif-nr H h ^]]I 


7-6-9 3 
























48 


Dr. 


W 


van 




Ff- alid i art 








-D er er r 


19-1-OC 


49 


Dr 
















T . 


7-' fi- 99 


50 




C 




Heljnen 




UnIverslteltUtrecht 








24-4-03 


























Dr. 


:hant3 




H=rdn« 


Zddlart 


MedPsychUnlt.AZM 


Maastricht 




AigHrrf-erD^ltiad 


31-3-30 &4-0C 


53 


Dr. 






Herk 












2002-2303 




Rr, 




















55 


Dr. 






Holstee 


1 ur 1 1 


El t h 






i t nnr. ] 


iun IS'1 


























Dr. 






Horig 






Maastricht 




]H f-er[=itlad 


31-3-C0&4-3C 
























58 


Prof. C^ 


F 


de 




Klinische Psychiater 


L 






Tr j» 


9-2-01 


m 


Pmf r.' 


Pifhi 








1 . 1 .. r f n 








7-3 -9 fi 


61 


Dr. 






Kemperman 












29-C4^3 3