(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Biodiversity Heritage Library | Children's Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "De corporibus marinis lapidescentibus quæ defossa reperiuntur"

D E 

CORPORIBUS MARINIS 

LAPIDESCENTIBUS 



D E 

CORPORIBUS MARINIS 

LAPIDESCENTIBUS 

§U/E DEFOSSA REPERIUMTUR 
AUCTORE AUGUSTINO SCILLA 

~4DDIT<A DISSntlJ-^tTWHE 

FABII C O L U M N jE 

DE GLOSSOPETRIS 

EDITIO ALTERA EMENDATIOR. 




ROMsE* MDCCLII. 
Sumptibus Venantii Monaldini Bibliopolae in via Curfus • 

EX" TYPOGRAPHIA LINGUARUM ORIENTALIUM 
Angeli Rotiliij et Philippi Bacchelli 

I N M D J B U S MaXIMORUM^ 

V 11 F k I \ p M 7> E l^M I S S V .. 



VII 



INTERPRES LECTORI 

SALUTEM. 



MVltis ab hinc annis Auguftinus ScillaSicu- 
lus y pingendi arte illuBris, & rerum an- 
tiquarum in^veHigatione multo illusirior y 
hanc eplHolam italica lingua confcripft^ at- 
que in lucem edidit Neapo/i per Andream Colicchiam , 
anno fcilicet 1^70. eamque D. Marchioni Carolo Grego- 
rio de Podio Gregorio equiti Stellae dica<vit . EpifloU 
*vero hunc titulum , ut ea ferebant tempora 9 in fronte 
praefixitv La vana fpeculazione difingannata dal fen- 
fo . Hcec eadem in /atinum fermonem ^verfa iterum in 
praefentia fit pub/ici juris . In ea 'vertenda munere 
funHus fdi interpretis minime cura^vi 'verbum *verbo 
reddere , fed illa omnia , qu£ ad officia , & ad obfe- 
quii 9 amoris & humanitatis fgnifcationem pertimbant * 
prttermif , quum iis tota nimium fortajfe hsec fcate- 
ret epiHola ; 'verum ca fe/cgi , quse ad naturalem hi- 
Horiam pertinebant , ne eruditum , & ad folidam do- 
Hrinam properantem 9 meris diHinerem 'verbis . E ci- 
'vitate Meffana fcripft Scilla hanc epiHolam ad quem- 
dam Dotloremy quo fami/iariter utebatur , quique Me- 
litae commorabatur 9 nomcn autem cjus hcnoris gratia, 
reticuit , quum ab ejus fententia , quce a doHis omni- 
ius 9 his prcefertim temporibus , uti abfona rejicitur 9 
longe difiet } imo eam Hrenue oppugnet 5 ita ut Ji eum 
nominajfet 5 r vifum quodammodo ejfet dc amici infcitia 
triumphum agere 'vo/uijje .. Ad hanc maxime fcriptio- 

nem 



nem ca/caria Sci/U addidit Paulus Bocconius Cofmi 111. 

M. D. Etrurice Botanicus 9 & rerum natura/ium fcru- 

tator fagaciffimus , ac editis operibus percelebris . Ma. 

gnis fane laudibus excepta csl bcec ope//a 9 & femper 

apud dotlos in prctio Juit , cum ob retle phi/ojopban- 

di rationem , & ob fententiac frmitatcm -vcritati con- 

fonam 9 tum ob imagines rerum naturalium 9 de qui- 

bus tratlat auHor in boc libro 9 qu<e graphice admo- 

dum & fumma diligentia delineat* funt 9 & non minus 

eleganter & fcite ceri incife 9 quibus iifdem omnino uji 

fumus in hac interpretationis cditione . P/urimi quc- 

aue facienda esl DiJJertatio Fabii Columna: Lincei , 

tmam ad calcem hujus Ubclli adjecimus, quippe qu* in 

eodem argumento *verfatur ; nam qualis <vir fuerit Co- 

iumna notum ett lippis atque tonforibus 9 jcd magis 

etiam elucet ex iis 9 qu<e eruditus 9 ac^ p/ane dotlus 

fohannes Bianchius Ariminenjis fcripjit in difertijfi- 

mis /ucubrationibus 9 quas ad ejufdem Cohtmna *YTO- 

BA2ANON adjecit . haque banc Dijfertationem , quum 

admodum rara 9 & iwventu dijfci/is jam e<vaferit 9 

opera pretium duxi , itcrum typis tnandare . Va/e . 



DB 





a UuM iter facerem per inferioris Cala* 
brix partes , a Civitate Regii paucis ad- 
modum miliariis ,in via, qu# adoppiduni 
vulgo Muforrimam ducit , forte mihi fe 
fe in confpecftu obtulit mons coclearum» 
conchyliorumque llriatorum numero in- 
fignis , atque talium teftarum , qux non- 
dum perfecle in petram converfe erant * 
Quod quum mihi mirum videretur , loca circumpofita rima- 
ri in animum ftatim venit , fed nullum potui invenire hariun 
coclearum veftigium . Finem facere liaud poteram eas infpi- 
ciendi , ac effodiendi , quippe mirum mihi apparebat eas 
tanto temporis fpatio , ac tam diuturno potuifte fe confer- 
vare , ac tueri , ac prarcipue longe a mari , & tam emi- 
nenti loco fupra ejufdem maris fuperficiem , in afperrimis 
videlicet illis montibus a litore per fex itineris miliaria di- 
ftantibus . Curiofitate permotus ab incolis quarere coepi 5 
quid de hac re fentirent , qui nihil ha*fitantes refponderuntj 
illuc e mari delatas efle a tempore univerfalis Cataclyfmi * 
In animo meo fimplicitati gentis illius veniam dedi , videns, 
quod facile & perfecla animi tranquillitate earum rerum ef- 
feclum , quarum principium ignorabat , in illam caufam reji- 
ciebat , quae omnem humanam recordationem fuperat . 

Interea mente inquietus , & ob ea , qnx videram , ftu- 
pore correptus redii Meffanam , & hic otium fillendi gratia 
nonnullos libros continenter leftitans , ut genio meo indul- 

A gerem 5 



* S C I L L A 

gerem , qui in inquifitione , ac ftudio antiquorum numii- 
matum totus verfitur , incidi in locum Strabonis , qui meam 
omnino adauxit curiofitatem . Quum enim de vera caufi in- 
folitarum , & fubitarum exundationum maris philofophetur 5 
refert etiam ex aliorum fententia nonnullas hiltorias , vide~ 
licet : \n Mediterraneis a mari ad duo vel tria Jladiorum 
millia di/Jitis inveniatur multis locis concharum , oflrcarum- 
que 3 & cheramidum- multitudo , tum lacuum maris aqua 
plenorum , ficut ait , circa Ammonis templum , & iler , 
quod ad illud ducit longum ad tria Jladiorum millia multum 
effe oflrearum dlffufum , faiifque etTamnum i?iveniri multum-> 
&> maris in altum rejici exfujflationes^ ibidemquein mari fra^ 
Barum navium oftendi frufla , qUiC per hiatum ferantur effe 
ejecia 3 & in columnulis effe delphinas cum hac infcriptione\ 
Cyrenceorum adfole.mne fpeblaculum n:\forum . His diciis 
Stratonis phyfici laudat fententiam , & Xanthi Lyds &c~ 
Vidijfe autemfe pafftm procul a mari lapides conchylii for^ 
mam referentes , aut peclinum , aut cheramidum effigies , 
tum marinum lacum in Jrmcnia , & Mattie.nis , inquc 
Vhrygia iriferzori ; itaque fibi perfuafum cffc campos iflos ali- 
quando fuiffe mare [ Strab. libr. i. pag. 49. vel 84. edit.Am- 
liel. 1707. ] Hiftoriam utiqiie approbavi , iis tamen , quar 
ex ea infert , non acquievi , cum hxc pluribus frllacibus 
opinionibus referta exiltimaflem , fcrec enim animantium fra- 
gmenta degentium in lacubus dulcibus , falfifque cafu ali- 
quo exiccatis , poflunt in terram e mari fubitis aquarum eru- 
ptionibus , nobis tamen minime notis , effe projecla , ibique 
relicla . Poteft etiam aliquod navis fragmentum inter vifcera 
terrx reperiri , erit tamen aut navis alicujus , qu# trium- 
phali pompx infervierit , aut ad navaiia fefta adificata; , uti 
Roma: potiifimum mos erat , ubi multa navium roftra vi£L* 
fuut , inde tamen argui non poteft , neque inferri , folum 
iliud quondam mare fuifTe , ac fexcenta* hujufmodi nuga*.Jain 
vero ad rem propofttam redeamus . Pramotatus Strabonis 
textus mihi in mentem redegit plurimis in locis Sicilice no- 
ftrar , & in Meffana pracipue collibus , faxa utplurimum e 
lapidicinis eflbdi , qux nil aliud funt quam conchyliorum , 

arena- 



DE CORPORIBUS MARINIS. 3 

arenarumque extranearum cum aliis pene innumens marinis 
corporibus in unum conglutinatio . * Prope maris litora non 
infrequentes funt hujus generis lapicidinx , feu meliusdixe- 
ris ftrata lapidefacla ; nam non longe ab antiqua Antiatum 
Urbe vidimus hxc ftrata cx minimis cochlcaru.ni & concha- 
rum fragmentis una cum folidiore arena coagmentatis lapi- 
deam induifle naturam . 

Omnia hxc marina animalia veras conchas exiftimavi , 
nec ulla de hoc meus harfitatione laboravit intellectus , eo 
magis quia Cardanus , homo quidem non ftupidus , cum de 
conchvliis loqueretur , poftquam quemdam in medium pro- 
tulit •Paufanix locum , lioc facili negotio evenire pofle fir- 
miter autumat . En Aucfloris laudati verba . ( a ) Nam cou- 
chyliorum tejla? , cum diuturn&Jint inter lapides ac fub ter- 
ra , multis in locis lapidefcunt , forma retenta , Jubjlantia 
"jero mutata . Defideraflbm tamen , quod hac non ita levi- 
tcr attigilTet , verum longiori traclatione difceptaflet , qua> 
nam fit ratio , cur in nonnullis prxdi&x concha? lapidefcant , 
in aliis vero locis minime , quod enim poffint invicem mul- 
tis in locis uniri , necnon etiam durefcere ad inftar faxorum 
experentia me reddidit certiorem , cum rei teftimonium ob 
oculos femper haberem : nimirum in parte portus Meflanen- 
ns , qu& cum ventum Orientalem , tum Grarcum refpicit , 
aperte confpicitur rotas eftbdi molendinarias , qua* ex alio 
non componuntur 3 quam ex lapillis verficoloribus inftar are- 
nx maris : etiam apparet maris arena , ex qua conftant Sc 
formantur . Accidit etiam non raro , locum , ex quo mola 
aliqua nuper eftbfla fuit , denuo folutis lapillis repletum 9 
paulo poft inveniri conglomeratum infolubili quodam vinculo> 
revinclis cujufcumque generis conchyliis, feu turbinibus par- 
vis fortuito inter lapillos immixtis . 

Sanus itaque non eflem , ft teftas , conchafque illas ibi 
ortum habuifle crederem , quum fine ulla penitus ambigui- 
tate ipfis ftratum video totum litus a mari rejeftis , quas 
vinculum 5 unionemque eamdem opportuno tempore nan- 
cifcentur . 
_ A 2 Ex 

a Hier. C*rdan, de fubrit lib. 7. de taj>id. 



4 S C I L L A 

Ex hoc 5 uti ajebam , intellexi facilitatem non tantum 3 
qua in lapidibus conchylia obfervari poifunt , & reperiri > 
verum etiam rationem , & modum , duo faxa ( variarum ta- 
me-n qualitatum fecundum variam tum accidentium , turru. 
locorum naturam , 3c difpofuionem ) conflantur , & con- 
ftruuntur . 

Aliam autem penitus rejeci opinionem , utpote fide po- 
tius , 3c conjecluris , quam argumentis , & demonftrationi- 
bus innixam , de ea loquor opinione , qua adfirmatur , la- 
pides omnes , aut fiiltem metalliferas venas crcfcere . Hoc 
e^uidem credo , non tamen ut a propriis germinent vifceri-^ 
bus ramos , ut ita dicam , lapideos , & minerales , fed ex 
coacervatione , feu unione orta ex vi falis. , aut fudoris cu-» 
jufdam , five afflatus , vel caloris , autfermentationis (quod 
£iteor me nefcire ) qua? in illo loco fiat , Sc hxc Iimum illum 
in lapidem , lapidifque convertat naturam , 

Nonnulli funt , qui Ariftotelis verba nimia religione__> 
feclantes, vegetabilitatem etiam in micis metalli 5 inftar 
tritici terr.T traditi , adfrruere non erubefcunt , non aliam ob 
caufam , nifi quia ille in fuo admirandarum rerum volumi* 
ne cap* 40. & 45. hoc afierit . Eruditiffimus tamen Majolus 
fcribit : Sed vereor ( barc fabuiofa effe , nam illo libvo etiam 
boc minus verifiwile continetur cap. 41. in Cypro , inquit y 
juxta Tirrbiam nuncupatam <cs fieri , quod in parva frufla 
difeccantes feminant , atque imbribus faclis augetur , &* 
exit , pofieaque colligitur . Harc ille : egofi ita efi , ad Dei 
rniraculum trabo : Tandem vero bene concludit ; Sed boc 
nofiro Italico cwlo bujufmodi fabulofa effe creduntur : Im- 
bribus enim metalla fata augeri , ridiculum ubique pu- 
tatur . 

Attamen legendo percepi , minerales venas folere fe- 
pe firpius penitus abfumi , nam uti refert Georgius Agricola 
in fuo De metallorum arte traclatu , habent vense fuum ca- 
put , & finem , & in omnibus fodinis afofibribus perdiligen- 
tev vena? exquiruntur potiores , utpote qux ditiores metallo 
funt , quod in terra ramos , ut ita dicam , diflfundit , & in- 
ter faxorum vifcera ferpens iri?epit . Quod demonitrat ex loci 

pecu- 



D E CGRPORIBUS MARINH. f 

peculiari natura , feu aptitudine pendere > qua extendi po^- 
teft. metallum . 

Si res ita fe non haberet , opus qiiiidem non effet inu 
Elbx infula poft annos viginti iterum mineraiia effodi ex il- 
lis fodinis , quse exhaufta? remanferant > & m q^uas difficilis 
erat defcenfus . 

Quapropter minime credo metalla vegetare , riam fifo^ 
dinse adduplum temporis confueti quiefcerent , fcilicet per 
annos quadraginta , puri ac defecati metalli effet eruenda^ 
menfura duplo major ea , qua fodina feu locus ille repletur 
viginti annorum fpatio , quod minime accidit . Pra?terea 
quis eft , qui nefciat ex eadem minerali v.ena effodi multo- 
ties materiem plus , minufve puram , quo plus , minufve 
terra? adhxret , aut commifcetur illi materiei ? Ex hoc au- 
tem apprime apparet , fodinas ipfas nunquam alicujus intrin^ 
feci 5 & naturalis augumenti pra?ditas efte ad prxdiclam me- 
talli efformationem , {ed folummodo ex materie , qua,* illuc 
cafu confluxerit , concrefcere . Si enim ex interna fodinarum 
vegetatione erumperet , & formaretur materies , totum ea- 
rum vacuum pura deberefr materie repleri non commixta fa- 
xis , aut terra . 

Ergo igitur in illorum defcendam opinionem , id omne 
per partium additioncm fieri afrlrmantium , & illis prxcipuG- 
locis , in quibus terra? qualitas , & natura concurrit , ficuti, 
in Elbar Infula j prarfefert enim illius terra- naturam magneti 
fimillimam , & confequenter locus eft aptiffimus ad ferrurru 
producendum . In hanc fententiam duplex me argumentuni 
adduxit . 

Primum quodmeis oculis inr aluminis fodinis maxima vi- 
di pondera tophorum , quodam acri humore , aut quacum- 
que alia re coufperforum , qux cito in alumen mutatura vi- 
debantur . Eorumdem enim tophorum qualitate , & conftru- 
clione diligenter ad trutinam revocatis plus , minufve illos, 
comperi , vel perfeelos , vel magis a perfeclione remotos 5 
q.uo magis ab ejufdem aluminis fodinarum centro laterali v 
diffitoque traclu pofiti eflent ; in centro enim fodinarum vena 
a-iineralis confiftit , qua ex vena , cum tophum quemdam* 

fe5 julte 



6 S C I L L A 

juftse magnitudinis eruiffem , & diligcnter confideraiTem 3 

eum-nil aliud efie intellexi , quam lapidum coagmentatio- 

nem tum in figura , tum in magnitudine ac duritie & varia- 

rum rerum cum terrea, ac glebofa materie unitarum, et apcfr* 

te comperitur conftare ex fimillimis partibus , ex quibus con- 

ftant finitimi campi . Patet tamen tophum partium fuarum 

corruptione ferme mineralis naturam induere , evidenfer 

enim cognofcitur humorem jllurn , qui ex ipfis mineralibus 

venis quafi exfudans effluit > cum ad faxcas tophi ejufdem_> 

glebas pervenerit , illas paulatim permeare , & illas diflol- 

vere eo modo , quo glebarum coagmentatio 3 & forma per- 

mittit 3 videlicet per lineas ; vel potius per quafdam fuper- 

ficies 3 feu , ut accuratius loquar 5 per fegmenta Kquidi- 

ftantia 5 & poftquam in frufta feu laminas faxum fecaverit , 

aut difpefcuerit falinus illc humor , omnes carum partes fer- 

mentando commutare ; eoque diligentius id evenire cognovi 

quo magis faxea illa materies , qua* a prarfato humore agen- 

te attingitur , duritie , ac magnitudine pradita cft . Idipfum 

in parvis evenirc lapillis nondum comperi , vel quia ea cor- 

pufcula haud multum cum illo acri humore contendant , vel 

quod minime liceat eadem obfervare 5 quum in tam exigua_j 

corpora oculos intcndimus . Nihilo tamcn niinus , ut mea 

fcrt opinio , in aluminofam fubftantiam iifdem omnino ratio- 

nibus ac iifdem penitus modis lapillos ipfos commutari exi- 

ftimandum eft . Ut ut fit , indubium omnino eft , quod fo- 

dinis terrca materic vix rcpletis , brevi temporis fpatio , 

quidquid terra* erat , in fubftantiam aluminis convertctur .* 

AccuratiiTnni authoris fententia de aluminis cfformatione Sc 

rationi confona cft & chyu.icis rcfpondet , experimentis. Aci- 

dum enim vitriolicum , quod fi bituminodc materia: uniatur, 

fulphur efformat , Cret« , aut Terrar abforbenti permix- 

tum in alumen concrefcit . Quare ex Iapidibus , qui acido , 

& terra eadem conftant , ut de faxis Siculis putandum eft, 

Alumen cxtrahitur . Nam particula: falinoacidar Lapidis aut 

alterius Corporis foffilis poros fubeunt , ac pervadunt , & 

Terra: ut dicunt alkalinse intime CgCc permifcentes alumen-j 

fiunt . | 

Tali 



DE CORPORIBUS MARTNTS 7 

Tali penitus modo contingit in mineralibus venis falis , 
qua* in Montibus Regalmuti , Sicilia: Infula: oppidi , repe- 
riuntur ; nam vena: ilfas a colonis replentur terreis folutis 
glebis data opera 5 & eardem brevi temporis intervallo coa- 
cejvata: , ac defecatar , non minus falis illius paulo ante__> 
eftoffi lucidic dignofcentur . 

Alterum jam addatur argumentum , quod eorum recle 
opponitur opinioni , qui minerale corpus vegetare affirmant. 
Eazelli verba placet in medium proferre : ( a ) In collibus 
( inquit ) huic oraf imminemibus non longe a Nifa [ qua: eft 
oppidum prope Meffanam J mtncra e/l auro , & argento no- 
bilis-i ubifpecus , & caixc in rupibus excife adhuc vifuntur^. 
in quibus veteres auri > e^ argenti fodinas exercebant , effo- 
ditur quoque in eiflem collibus alumen , ferrurn , & por- 
phyreticus lapis , alumen tamen in majori copia . Hifce ocu- 
lis egomet vidi loca , qua: adhuc una cum veteribus officinis. 
intacla aflervantur , & pra-fertim fodina: unde ab operariis , 
quadraginta ab hinc annis ferrum effodiebatur , qua* tamen_> 
ob fylvarum penuriam , qua proxima arva laborant , dere- 
lidlx fuerunt ; qux loca cum ita erTormata fint , ut a qua- 
cumque externa rcpletione fint libera , recentes adhuc mal- 
feorum iclus prarfeferunt . Nunquam crevit , neque unquam 
ex fe crefcet minera , nifi corpus aliquod adveniens repleve- 
rit erTofliim vacuumque fpatium , & in loci qualitatem con- 
verfum fueiit . Certum quidem eft , quod etiam hodiernis. 
diebus illae auri , argentique minera: poffent ufui efle ; nihil- 
enim aliud quam operariorum experientia defideraretur , nifi. 
feudorum domini totum amittere dubitantes iludiofos arce- 
rent perfcrutatores , atque lignorum penuria quamplurimos 
non dehortaretur a ferri opificio , in quo multi decoxerunt, 
quamvis per aliquod tempus^ Rcgis noflri Catholici copix 
bellica inftrumenta quamplurima hinc eruerin.t . Huic tamen 
opinioni tanquam omnino vera: non aflentior , nam- haud fia- 
cile animum induco ut credam , corpus ■aliquod , aliud 0111- 
nino diffimiie penetrare , & in fuam naturam convertere * 

Non. 

a Fiintl. de rtb.Sic. prior, decad* 1. 1» *". 2. 



3 S C I L L A 

Non tamen a veritate prorfus alienum mihi vldetur * talem 
naturae rerum inditam efle vim aaivam , ut in tali corpore 
agere poffi-t inftar ferme ignis faxa excoquentis , eaquc ad 
falfam , corrodentem , & levem materiem reducentis , aut 
alia ratione pervertentis figuras feu particulas illas , qua? cor* 
pus illud componunt , aut alia virtute fimul colligantis fpar- 
fas corporis ejufdem homogeneas partes , & ita nobis uni- 
tum oftendentis id omne , quod propria? fubftantire, & par- 
tium compoiltioni conformatur , aut aliis quibuslibet modis 
quos ne cogitare quidem fcirem , quofque , ut me expediam, 
uno verbo converfionem appello - Et reverai fi credcndum ftt 
in illa minerse parte tantam , tamque magnam vim a&ivam 
ineffe 5 qua de caufa minus probabile crit epinari , mate- 
riem exterius additam in faxum , aut minerale tnternorum 
effluviorum , feu evaporationum , aut quacumque aliacaufa , 
qux in locum eumdem concurrat , converfam fuiife , quam 
contraria? adha^rere opinioni ? Animus faltem nofter alicui 
a-dquiefceret experimento , & ita nil aliud reliquum effet , 
quatn , quibus id eveniat rationibus ,, modifque meditari , 
& cujufdam generis fit ea virtus , qus qualitates infundit , 
vei qun? giutinis vicem gerit , terreafque folutas particulas 
in unum conglomerat , Sc tali modo omnem abjiciemus cu- 
ram montibus animam faltem vegetantibus non abfimilem-» 
donandi ■. 

Dum hfec perveftigarem , obviam rnihi Mc obtulit Pe- 
t?i Johannis Fabri liber , & maximo mihi fuerunt oble&a- 
mento , quar fcripfit pntfertim de miris aquis cujufdam fub- 
urbii Clarimontis in Alvernia ; & quomodo faciliter cuju£- 
cumque lapidis originem aditruat , intellexi , cc qua expe- 
dita ratione , ac facili principio in quodcumque immane__ > 
faxum colorem , ac foliditatem inducat , falis , fulphuris^ * 
ac mercurii paucam quidem alterando menfuram . Ut tamen 
libere verit atem profiteamur , nefcio quo pa&o cum chymi* 
cis convenire poffim , qui multa fupportunt principia , & ca> 
cum extorquere conantur fuis fenrentiis affenfum 5 fi fane fcia- 
mus quanta imbecillitate humanus intelleclus laboret , & in 
quanta verfetur rerum ambiguitate . Verum mihi affirmatur, 

ha*c 



DE CORPORIBUS MARINIS 9 

hac noftra tempeftate a docTifTimis viris omni conatu totifque 
viribus propugnari opinionem vegetabilitatis lapidum , qua> 
que afferit variorum corporum marinis pene fimiiium produ- 
clionem mere lapideam 5 etiam inter vifcera terra? . 

Attamen quod ab oculari infpectione edoftus fueram 5 
propugnare decrevi . Mihi tamen levis vifaeft opinio illo- 
rum 5 qui : ( a ) Hcec rcferunt aut ad mandi animam 5 aut 
univerfe ad nataram 5 qu<c cum tadem ubique fit 5 & rc- 
rum omnium 5 qaas ubique contineat 5 lapides ejformat ex 
fucco idoneo in mediis conti?ientibas refircntcs cxtemafpccie 
conchas , $» pifces 5 quas protreare eadem folet in medio^ ac 
diffito mari . Opinio quidem non ampleclenda 5 quum mihi 
a pene innumeris videretur rationibus evidenter negari 5 at- 
que impoffibile penitus efle 5 ut a multorum auclorum cen- 
fura exfibilata non fuerit . Nec deceptus fum 5 etenim inci- 
di in Francifcum Galceolarium 5 qui de hac re accuratiffime 
agit 3 primumque miJii videbatur pro mea fententia fcriptor 
magna? ftare aucloritatis 5 praciptie quodcum Fracaftoro ( b ) 
magni quidem nominis inter literatos viro 5 ientiret 5 qui > 
fc dicebat exiflimare hccc ( nempe petrefacla corpora 5 de_j» 
quibus fermonem habemus )olim vera animantia fuifft illac 
jaclata a mari enata . Eamdem fequi opinionem eruditifTimum 
virum Simeonem Majolum intellexi ( c ) iQupd vero 5 inquit 5 
intra lapides 5 faxave comperiantar conchylia 5 animantium- 
que o(fa non adeo admirandam patarim 5 quandoquidem ex 
dilwoio generali 5 aat ctiam alio cafa defojfa illa ojfa terrae 
vifceribus diutarnitate temporzs concrcta 5 folidataqae hamo 
ipft ibifer-vatafunt . Reperiantur hajufmodi in pago Zichen 
apad Irajecium ad (*)Mcfam . Idem adocliifimo confirmatur 
Ludovico Mofcardo 5 poflquam enim perplurapetrificata ani- 
malia infpecloribus delineata exhibuerit 5 observat : Variai 
pifciam fpecics veluti aitratarum 5 anguiUaram 3 &* aliorum 
etiam , qui in quadam pctra perfuperficies diflinBa durati> 
cajusfuperfiJesf aperiantur 5 pifcis inter ipfas contentas 5 

B dimi- 



a Pet.GjJfctti. Oper. iom. i>Pb/f.ject. 3. tm mb. \,Ub. %.cap. j. de iapid* ac meu4U 
b Majtnm. Cakeol. JeU. ; . c DUn Cintcxl. colloq. xvi 1 1 . 

d Muj. Mofc*rd.l.i. 



10 S C I L L A 

dimidius in utraque parte remanet fuperficiebus adh£rcm> &* 
quum hoc modo pifcis findatur medius , apparent ( quod no- 
tandum ejl ) omnes fpimc a capite ufque ad caudam . Nun- 
quam fermoni finem imponerem , fi omnia referre vellem 
loca auftorum , qui in meam defcenderunt fententiam . Vi- 
defis(*)PetrumMarFeum,Paulum Orofium,(b)Cefalpinum 3 Kir- 
cherium,( c )Poterium(<*) 3 FabiumColumnam,Imperatum,Ale.. 
xandrum ab Alexandro , aliofque fcriptores quamplurimos, 
& ego verba addam nonnulla Melchioris Guillandini , opi- 
nionem Plutarchi, Olimpiodorique referentis : Scribit quo- 
que Vlutarchus in Ifide , & Ofiride , & confenfit Olimpio- 
dorus ad primum Metheororum^ ^Sgyptum mare fuiffe: quan- 
doquidem multa adhuc in fodinis , multa in montibus habe- 
re conchylia invenitur . Re vera veritati , & fapientibusme 
conformare bonum autumavi (*) , nam , etfi alii pro mea 
fententia minime ftarent , fatis mihi fuiflet dodfciffimi auclo- 
ritas Galfendi ; ipfe enim poftquam opiniones varias expo- 
fuit , & enucleavit , ( £ ) quamvis neget , inter vifcera ter- 
ra: mare per tantum fpatii irrcpfiffe , concludit : Cum vero 
perfcpe contingat (s) , ut , aut terra motu > aut alia ra- 
tione lacunee ifia? per rimas effluant , vei qua confiuebant in 
illas aquar , alio deriventur ; fieri proinde poteft , ut pifces^ 
& conchaf inficco remaneant , &fuccus lapidefcens eo con- 
fiuat ( ** y. , quia declarata ratione combibitus facere ex iis 
lapides , priore forma retenta , pojfit . Notum efi autem pof 
fe deinceps hujufmodi lapides , aut fodiendo reperiri , aut 
torrentibus latera montium excedentibus detegi , aut terrar 
motu cruftari , aut aliqua denique ratione prodire . Eos ta- 
men auc°cores perlegens hoc ab ipfis rationabitius problema_> 
ad examen propohtum animadverti , fcilicet , utrum conchy- 
!ia > echinos , pifces &c. ceteraque fimilia corpora , qua? in 
terra? vifceribus reperimus , e mari ejecta fuerint , an in 
locis ipfis , ubi vifuntur , ex aliquo ftumine , aut lacu , five 

aqua- 

a Pet*.Maff.Hi/?or.Ittd.l.<. b Paul.Ofvr t. i.c.j. 

c Cefal. ds rt mctall. l. i. c* z. d Kircber. de cffctl. magn. I. j. par. _. 

e Puter- Pbarm. Spargir. I. z. c 7. £ Column. de purpur. Dijfer. de Glojfop. 

I Mex.ab Alcx.dicr. Gen.k^.c^. Sl GuiUand. dc papir.mtmbr. i» 



DE CORPORIBUS MARINIS 1 1 

aquarum fubterraneo alvo producla fint . Hujufmodi tamen 
problema 5 quamvis curiofi(Timum fit , ad rem tamen meam, 
propofitumque primum non facit 3 attamen credo vero pro- 
ximiorem opinionem exiftimantium id omne a mari iri terram 
fuiife projeclum 5 quam opinionem negantium . Sufficit au- 
tem mihi modo 5 omnes in eam concurrere fententiam 5 qua: 
ftatuit , corpora ea 5 de quibus difputamus 3 vere 5 Sc pro-r 
prie animantia fuifle 5 non autem quafi ludos 5 foetufque in- 
formes Natur# ex lapidea fubftantia fimpliciter conflata . 

Aliquem ex veteribus 5 novifque aucloribus perlegere 
( 4 ) ftudui 3 qui illi Caverent opinioni 5 quam non rebar me 
iequi debere 5 ut aliquid de eorum rationibus 5 probationi- 
bufque delibarem 5 atque vim 5 & pondus earum cognofce- 
rem 5 fed primum repperi Guilandinum 5 quem adducunt > 
in quadam epiftola typis mandata 5 tamquam propugnatorem 
opinionis illius 5 qux mihi non probabatur>( b )infirmis uti ra- 
tionibus 5 nifi qui illas retulit 5 in oppofitum fenfum eas co-n- 
vertcrit . Ante omnia oftendere ipfe conatur 5 inter abftru- 
fiores terra? latebras 5 quo neque refpirationis 5 aerifque > 
quamvis vehementer exagitati 5 halitus pertingunt 5 anima- 
lia gigni pofle 5 3c oriri 5 & ad hoc probandum hiftoriahu 
quamdam adducere fatis 5 fuperque exiftimavit . Aft nefcio 
quare Alexandri 5 2c Plutarchi verbis ufus ipfe fuerit 5 ahibo 
enim ab hujufmodi fenfu 5 ut videre eft 5 longe diftant . Scri- 
bit Alexander : ( c ) in memoria. mibi cff lapldem duri mar- 
moris non unius colorh vidiffe in montibus Calabris ( miratur 
ipfc ) longo a mari receffu > in quo multiplices concbas maris 
( id notetur) conge/Ias 5 & Jtmul concretas cum ip/b marmo- 
rc in unum corpus coaluiffe videres 5 quas quidem offeas nun 
lapideas effe^ & quales in littoralibus vadis refpicimus 5 fa- 
cile erat cernere \ Loquitur ipfe de Corponbus cxterne ad- 
yenientibus unitis > & congiutinatis in faxo 5 non autem 5 uti 
ipfe Guilandinus defiderat 3 produ&is in marmore 5 & Plu> 
tarchus ex infpe&ione aiiorum fimiliam corporum per M$J* 
pti campos viforum arguit 5 ut paulo ante notatum elt , 

* ' * > ■ - .1 1 

a GuiUibid. h U1ter.Mem0r.dH Gimfia. n 7 . c Mex.ibU. 



rt S C I l L A 

sEgyptum olim marc fuijfe . Ex hoc autem illud non Tnfer- 
tur 3 quod Guilandinus intendit , quinimo pro mea fentert- 
tia ftat . Gradum indc facit idem Auctor ad oppugnandum , 
necnonludificandum Orofium : Sed & Paulus Oroftus> inquit, 
dilwvii ' , quod Nohe tempore effufum fuit , argumenta illa 
tffe prodidit , quod locis quibufdam rnontes longe ab aquis 
dijfti , &■ conchis , & oflreis adhuc fcatere vifuntur . Ve- 
rum parum illuftria hcec fant illuvionisftgna . Ecce ratio- 
nem : conflat enim conchus , &> oftreas non folum in mari > 
fed etiam in montibus , &■ tcrne vifceribus pro loci natura 
inter calculos gigni , & fi ' lacus aqucenie copioftores abftnt ^ 
quid ? Quampiurima ille reponet , qui loca ab ipfo nomina- 
ta , in teitem addu&o Athenaro , nota habebit . Non enim 
omnino.arida erunt , uti Guilandinus opiriatus eft , nec de- 
fignabit animalia , eis fimilia , quibus tantum infpeftis Oro- 
fius ea neceflario in mari genita reputavit . Ne te pigeat 
Athenieum ipfum perluitrare , ejufque fcholiaflem Cafaubo- 
num perpendere , auctorem quidem maxima prarditum eru- 
ditione , & procul dubio cognofces , hujufmodi animalia_> 
in aquis ortum fuum habuifle , necnon & illa , qua: a non- 
nullis folfdia nuncupantur , in aquis prinuim fuifleprodufta, 
fed alimenti gratia ,, vel quia funt amphibi-a inftar ranarum, 
fimiliumque animalium , quar in ficco , & in aquis vitam du- 
cunt , in limum irrepfifle , nunqnam vero legendo i-nvenies 
pifces fotfilcs , qui auratis , gladiis , cankulis , ver lamiis 
iint conformes natura , pifces autem invenies veros , & gu- 
ftatu deleclabiles ; fed ex hoc non ^arguitur eofdem effe > 
quum fieri commode poflit , produxifle naturam in lacubus , 
feu alio quocumque humido loco pifces talis fpeciei , qui 
etiam in arida arena immorantes vivere pofllnt , hoc autem 
in regionibus.ab hifce nofrris plurimum diflantibus . 

At ita fe res habeat , ut Guilandinus opinatus eft , fuf- 
ficit mihi , fermonem effe de animantibus perfeclis , non 
autem de lapidum gcneratione in marinorum pifcium figuram 
efformatoru.m. , quod eft prknum , & pr#cipuum. meaMnve- 
ftio-ationis propofitum , ut hujus rei veritatem invenirem . 
EM-evera metam ferme attigifle exiftinTavi , quum in aucflo- 

ren> 



DE CORPORIBUS MARINIS & 

rem quemdam , Ofvaldum Crollium nomine , incidifTem y - 
unum ex cerebrioribus fcriptoribus , qui hanc exiftere vim 
generativam rerum pene fimilium promifcue , ubique , ac 
in omnibus penitus locis opinatur , pra*dicant 5 edocentque. 
Sed re bene perfpefta intellexi denique , eum lineamenta 
quxdam in plantis vidilfe, qua? a nullo unquam , etram_* 
perfpicaci potentia viftva praxlito , infpici poterunt/. Pingen- 
di artem calieo , 6c tamen fateor , perhorrendum efforman- 
dum effe monftrum , fi ejus membra herbis , plantifque il- 
fis , aut cuicumque rei , quam humani corporis membris 
conformem Crollius defcribit , omnino fimilia effent . Per- 
ridiculum profe&o eft , q-uod Crollius-poft harc verba infert- 
inim. 9. Capitis Dc genitalium fgnatura hoc modo : Utriuf 
quefexusgenitaliumfgnaturamhabentuvarum acini . Per- 
belle tandem mehercle conckidit : Idco vctcres nonfne cau- 
fa dixerunt fine Baccbo frigere Vcnerem , Sc tamen integrum 
adagium , ut faniori mente loqueretur , eum monere debe- 
bat , illud eriimfne Cercrc & Bacco friget Venus confonafr 
necelfario verbis Cratetis Phiiofophi : Amoremfcdat fames .. 
Pari palfu procedunt- alia figna , eaque parvipendenda 
fiint , alii vero fuper hac re , ut-libet , opinentur . Quare- 
iiiis concedo , ut credant , bibam marinam , hermodacmum* 
phallum , agnum Scytichum , Boramctz dicffcum , magis ad- 
iimilari caflanear, quam uvar racemo , magis manui , quam 
noftro genui , magis-Priapo hortorum Dco , quam humano 
peclori , & magis-agno , quam angui , non autem quod iti 
lineamentis eardem res fint, quod oftendendum effet, ut mi- 
hi fuaderi poffem a& uniformi principio , ab eodem femine ? 
& ab una tantum , eademquc virrute effeclxice producfta effe- 
Nihilominus haud a?gre admitterem in Natura , femina> 
qua? ex intrinfeca , propriave virtute potuifFent in R-omano 
folo ,celeberrimum illum , & iifdem veteribus vctuftilfimum, 
& originis ignotx Teftaceum- montem produc ere , qui ex fi- 
ctilibus fractis conflatur ; eaquc ratione enatum e(fe aclfir- 
rreaxe ( *•) , & eadeni prorfus ratione prodiiffe, ut refert Theo> 



phanes- , 



a D:<r. Cama. GJwq. 1 ?. 



i 4 S C I L L A 

phanes 5 quem Majolus auclorem adducit > ob quamdaiu-* 
terne trepidationem ex voragine profunda mulum incolumem* 
Fortatfis enim nonnulla minima aiini 3c equ& femina invicem 
coagulata inter vifcera terra? eum produxerunt 5 aliofque_-> 
etiam producere poflent 5 & fi res id expofcat 5 etiam cum 
fuis ephippiis. Itaetiam Aborigenes 5 quos e tsierra ortos Dio- 
dorus Siculus 5 poetice potius quam hiftorice narrat . Hxc 
autem joco dic~ta fint 5 nunc vero veritati indulgeamus . In_» 
ea igitur fententia animum obfirmabo 5 prarfatas res efle cor- 
tices 5 aut veriori nomine 5 arquorcorum animalium conchas 
in CalabrL? partibus data opera congeftas 5 atque in lapidem 
concretas in portus Meflanenfis littore 5 ejufque collibus . 
Minime arroganter fentire exiflimavi 5 fi perpaucorum opi- 
nionibus non adharrerem , nam ut Imperator Juftinianus do- 
cet : Plus valet quod in verhatc ejl 5 quam quod in opinhnc* 
Mihi conftanter propofui 5 puriorem philofophiam eam efle» 
qua? magnum intcrefle putat difcrimen inter humanas cogita- 
tiones 5 ac inter natarse opera circa verum rerum omnium 
principium . 

Ita fe res habet j animus m$us acquievit "veritati 5 & 
exiftentis rerum praclice obfervatarum 5 ac vale dicens au- 
cToritati Philofophorum illorum 5 qui fpeculationi tantum ac- 
quiefcunt 5 & ad hiftoricos naturales mentem converti 3 fed 
quid inde ? me magis magifque in tricas conjeci 5 quamam 
enim inter ipfos temporum 5 generationum 5 rerum 5 ac opi- 
nionum difcrepantia non invenitur ? Animi propenflo 5 mali- 
tia 5 iniquitas 5 non autem recla animi ratio eorum calamos 
ad fcribendum impulerunt*. Verborum ambiguitates 5 & cje- 
ca credulitas circumferuntur 5 & unufquifque propriam ex- 
tollere nationem fibi in animo propofuit , naturaies 5 pro- 
priofque celando defeclus 5 ac exterorum laudes 5 optime— * 
tandem intellexi planum 5 evidenfque imbecillitatis 5 & fim- 
plicitatis argumentum prebere eum 5 qui hiftoriis ftatim ac 
fine delectu credit 5 ideo fenper dubius auftores 5 quicum- 
que illi fint , legb 5 nec illis iidem habeo ulhm 3 niii prius 
re bene perpenfi 5 etiam fi opinioni mea? fiveant . 

Hinc cum fortuito capfulam qQamdam variis gloflbpe- 

tris 



DE CORPORIBUS MARINIS 15 

tris refertam , e Melita: mineris confpexiflem , nova mihi in- 
ceffit cupidoearum nonnullas adipifcendi > five ut tnajus ro- 
bur me# fententia! de illarum origine adjicerem , five ut a- 
liarum rerum commodiori infpeclione fortaiTe in adverfirio- 
rum opinionem tranfirem . Quamvis , ut verum fatear > la- 
pillus quidam inter diclas glolfopetras a me perfpeftus , qui 
in fe continebat CanicuLx dentem , femiconchylium , nonul- 
las vertebras pifcium , qui fpinis lateralibus etiam videban- 
tur carere , meimpulit , ut Pauio Bocconio epiftolam da- 
rem raptim confcriptam , ut fua me adjuvaret opera^ ad com- 
parandas nonnullas gloffopetras , nec non res varias , qu* & 
Melitenfibus mineris effodiuntur . Ille autem te movit^ im- 
pulitque , ut ad me epiftoiam fcriberes , doftrina , ac eru- 
ditione refertam , cui nunc refpondens prius a te inquiram^ 
opo.tet nonnulla , ut poifim deinde fine ulla interruptione 
fermonis. meam opinionem patefacere . Poftulo itaque , ufc 
velis concedere , Melitenfem infulam poft Mundi creationem 
efformatam . Et ne putes Melitam injuria affici a-b illis , qui 
ejufdem infular gloflbpetras effe animantium partes confraftas 
putant ,quali ejufdem vetuftatem in dubium revocantes; ego 
enim , quamvis eam muitas poft alias infulas , fecundum P. 
Kircherium aliofve , conflatam reputem 5 inter carteras in- 
fulas illuftriorem eam efle fateor . 

Veliemfecundoprocertishaberi eas rerum mutationes, 
quce acciditfe narrantur a facris , & prophanis fcriptoribus > 
per pl urimas'fcilicet , prarcipuas , fubitafque alluviones (uni- 
verfalem enim cataclyfmum omnes profeclo credunt ) quam- 
vis adhuc in comperto non fit , utrum per Oceani irruptio- 
nem , an per fubarquoreos aflTatus , aliamve propriorem cau- 
fam hxc facla iint , eo magis quia ilias inficiari minimc ef- 
fet rationi confentaneum , & hoc -, ficuti poftulo , mihi con- * 
ceflo adfirmare poffe videor id , quod nulli penitus intelle- 
<5tui repugnat , irrumpentibus aquis , varias , ac propemo- 
dum innumeras res permixtim confluxiffe nuiic huc , nunc il- 
luc ab aquarum impetu exagitatas . 

Veliem tertio , oculis noftris plus tribui , quam fpecu- 
Jationi 3 utpote inftrumentis minus obnoxiis erroribus , & 

quod 



ȣ S C I t t A 

quod Philofophia tantifper fileat > quando agitur de infpe- 
clione 5 non autem de fpeculatione ; nam in epiftola mih-i nu- 
per a te miifa hiec habentur: £)#<?^ ^ J#/J ouflinato anhno 
velit contendcre , non pojfe heec faxa variis pradita anima- 
lium figuris 5 fl<?/ codearum , e^fto* 5 dentium &>c. ita ejfor* 
mata fuijje 5 niji quia talia prius re vera ftierint 5 oportet , 
ut me quoque doceat 5 cur norinulU form<e appareant 5 fane 
cdmirabiles in aliquibus animantibus 5 atque plantis vel pi- 
&<c 5 vel fculptce . Quid Luna dichotoma ifi humero dextro 
panthertf 5 quidfibi volunt notaf mujiccc in quibujdam con- 
chiliis ? Itaque poftulo 5 ut pofsim fecundum meum fenfuin 
differere circa glofsopetras Melitse 5 eas fcilicet effe vario- 
rum animantium frufta 5 quam vis nefciam ex qua nam Cce- 
lorum parte 5 dimidiata nigraque luna fuper pantherar dcx- 
terum humerum ceciderit 5 nec a quo mufica.* magiftro fu- 
per prxdicfbi conchylii fuperfkie fuerint rithmorum nota^con- 
fcripta? . 

Poftulo quarto 5 ut fermo habeatur de illis fantnm re- 

bus 5 quas e^o vidi 5 & quas videndi adhuc nobis datur fa- 

cultas . Nam quum in variis Mufeis multa macularum genera 

confpexerim in gemmis 5 lapidibufque non veris > fed piftu- 

ra reprsefentatis ? qux maxime miranda forent non eis inte- 

gram fidem adhibui 5 neque iis 5 qua? a variis aucloribus ofc» 

mium picturis hujufmodi credentibus fcripta funt . Putavi 

er.im has maculas minime veras effe 5 fed ex imaginatione_3 

intuentis efHxflas 5 ut ufuvenit in rudi 5 atque antiquo parie- 

te 5 vel in quibufdam nub-ibus 5 ubi poflumus humanas figu- 

ras 5 animalia 5 & fexcenta alia his fimilia 5 quafi ea videre- 

mus 5 animo nobis efformare ; & quamvis nonnullam cum his 

rebus fimilitudinem maculcc i llar pi\Tfeferant , fhiltum fane 

' foret ad firmare ea lineamenta habere 5 quT omnino conve* 

niurrt iis rebus 5 quas repraiferitari in mente rroftra concipi- 

mus , quum prorfus fbrtuito obvenerint 5 oc determinentur 

a noftra? mentis conceptu 5 qui magis huic , quam illi rei 

eadem lineamenta conformat . Nulla adhuc fefe mihi obtulit 

gemma confpicienda ( quamvis 5 ut jam dixi 5 perplurimas 

confpexerim ) talibus prsedita maculis 5 ut in dubium revo- 

cari 



D E CORPORIBUS MARINIS, i 7 

cari poffit , natune an artis opus fuerit ; quidquid Cardanus 
dicat de celebri fua achate Galbam Csefarem refercnte ■ ei 
enim fidem non habeo . Fateor enrm potuifle in achate illa 
reperiri maculatn aliquam , qux humanam potius Tpeciem_, 
quam arboris praTeferret, fed adeo accurate delineatum effe, 
ut 'Galbam exprimeret , hoc inficiari non vereor . 

Lepidifilmus Cicero de fimili fabula ita fcribit( a ): Finge- 
bat Carncadcs in Chiorum lapidicinhfaxo diffi/Jo caput cxti- 
tiffc Vanifci . Crcdo aliquam non dijjimilcm figuram , fed 
ccrtc non talem , ut earn faclam a Scopa diccres . Sic enim 
fe profecio res habet , ut nunquam perfecic veritatem cafus 
imitctur . Sunt h#c nominis obftupefcentis imaginationes, cc 
ad admirationem efformati , ac in ea parte infirmi 3 dua de~ 
bet ad cxamen revocare veram rerum fubftantiam . Quod 
•quidem erudito , ac prudenti Simoni Majolo non conti^it , 
is enim de narrationibus hujufmodi portentofis ait ( b ) ; Mi* 
hi tamen eft perfuafum prorfus arte caruijfe tot imagincs , 
achatem fcio refcrrc formas animantium? hominum quoque , 
ac rerum reliquarum omnium ifed non cxab7e*ea redduvtur . 
-Loquitur rnde de annulo Regis Pyrrhi , in quo Parnaftus 
mons , novenrque Mufx , & Apollo cytharam tcnens fpedta- 
•bantur , non arte , fed fponte natu-ra ita difcurrentibus ma- 
culis , ut Mufis quoque (ingulis fua aptarentur infignia : Prv^ 
pterea magnam artificis partem acccjjijfe cxijiimandum cf , 
qui alibi minuens ; alibi augens , qua fpeclanda ej/ent , 
cximit elaborarit . Multo ab hinc tempore h.Tc'le°-ens cre- 
didi , qux Majolus , & fic fortafie errt , hujufmodi fabu- 
lam ab aliquo errore fumpiilfe initium , ac illam celeberrimi 
Regis achatem , arte potius , quam natura tantum nominis 
confequtam fuiffe , neque pictura Teu varietate colorum in- 
fignem , Ted fcalptura vel ca?latura furffe pra-claram , tem- 
poris autem progreflu auclorem aJiquem , utpote infcium , 
quamam arti virtus ineffet , proprio marte tradidiife anatu- 
ra fuiffe delmeatam . Egregius denique Cardanus , qai 
multoties rerum ambages perfequitur , quatfivit , fcripfitque 

C iqua- 



a Dcdtvinat. /. i. i j. b DUr* Canic. Colhq. 2.3. 



iS . S C ■ I L L A 

quanam ratione contingere id potuiflfet in libro Defubtilita- 
te , in quo fxpefarpius meretur , ut illi in mentem rediga- 
tur adagium illud : ne quid nimis . Ilinc oritur vehemens 
animi mei defiderium habendi pr# manibus , & apud me 
unum faltem ex illis Regulis , qui ex Saxonitf fodinis effo.- 
diuntur, quem tu mihi orTers ad oftendendum produci etiam a 
terra homines lapideos . Vellem enim obfervare , utrum 
diademate Csefareo an Regali , veteri ne an more recentiori 
Monarchas illos Lipideos natura coronaverit , cumque aliis 
fexcentis , qux etiam contrariam fententiam confirmare pof- 
fent , fcilicet putandos efle veros petrefaftos homines . Lu- 
dos igitur miflos faciamus , atque ad Melitenfes redeamus 
gloflbpetras , quas manibus pertraclare , oculis intueri , ac 
de iis e.tiam differere poflumus .. 

Cupio quinto , ne Naturar rationes , modofque , qui- 
bus res lapidefcunt , decernamus , fexcentrc enim illi erunt 
hujus operationis vix , quas nos penitus ignoramus ; & hoc 
amplius ,quia non poffumus omnino demonftrare in tali opere 
egere Naturam fontibus lapidefcentibus, cum fatisfuperque fit 
humiditas aliqua , aut fal. , a.ut talis.terra? qualitas , ac difpo- 
fitio , ea prsedita virtute j & fi Joanni Danieli Majori adha> 
rere velimus , qui diffufe , in fuo breviufculo Dc ferpentibus 
petrefacfis traclatu , loquitur de-rebus in lapides converfis , 
credere poterimus. , praxlitam efle Naturam fale quodam vo- 
latili , quem nonnulli, fpiritum appellant lapidificum , qui ob- 
durat , quafi faxea omnino corpora ea reddit, in qua? irrepit . 
Id quod antea excogitatum , adprobatumque fuit a Peiref- 
chio homine fummi quidem ingenii ac optima? mentis , tali 
denique , ut magnus Gaffendus ejus vitam quafi bene rec^e- 
que philofophandi typum nobis exponeret . Hoc autem di- 
<5tum fit , ut videamus , . rivulum illum .Melitenfem non efle 
eertam caufam tot corporum in petras converforum . 

Sexto pro conceffo veilem , res illas , quas ignora- 
mus , & quas non confpeximus., multo plures efTe quam 
tx , quas fcimus , & vidimus . Tux autem humanitati ad- 
itriclifllmum me profiteor ob corpora lapidefcentia infulie 
liujus ad me tranfmifla , quum ex his magis rationabiles 



men- 



DE CORP-ORIBUS MARINIS i 9 

roentis mea: dubitationes faCte fint 5 ut inferius oftendam • 

Defcendo nunc ad rationes illas 5 qua: mea? , ac nonnul- 

lorum poflunt opinioni adverfari 5 8c primum ajunt , glofib- 

petras Melita: 5 cceteraque hujus generis nonnifi variorum efle 

frufta animantium . Verumtamen reliclis prius conchyliis ab 

Imperato Bggardic nuncupatis 5 ommbufque aliis turbinatis , 

qua: nullam penitus merentur animadverfionem 5 quum fint 

fimplices limi concretiones in conchis 5 qua? tanquam forma? 

liis j quas ceroimus 5 infervierunt , ficque nobisinnuere non 

poffunt 5 quomodo animal in fe claudere potuerit 5 nihil 

enim aliud funt , ut dixi 5 quam forma fpatii ejufdem 5 in quo 

animai ipfum vivens immorabatur 3 non autem conchylia 5 auf. 

turbines 5 ac etiamfi inclufus limus obdurari potuerit 5 verum- 

que conchylium diffolvi mirum quidem non erit illum in flui- 

da y ac molli arena confpicere 5 ha:c enim externam forte cor- 

ruperit fuperficiem 5 quin la?fionem ullam intulerit hujufmo- 

di faxis 5 qualia efTe videmus ea 5 qua: Bugardias 5 ac Turbi- 

nes vocant -. 

Necme fimiliter movet immanis gloflbpetrarum quanti- 
tas 5 quas in infula erTofias dicis ; pro certo enim habeo nulla 
efle conlideratione dignas capfulas diftis rebus refertas 5 fi eas 
comparemus cum fodinis 5 & mineriis infula* 5 quae circuitu 
continet pafTuum fexagintaquinque millia 5 uti ha:c Meliten- 
fis 5 quum non poflit in admirationem inducere 5 neque argu- 
mentum aliquod ftatuere pr^fatus Mons Teftaceus Romaj 5 
qui tertiam tantum milliarii partem circuitu fuo defcribit 5 & 
tamen non imnrinuitur 5 quamvis omnibus sdificiis perampla: 
Romana: civitatis non parvam 5 quinimmo magnam fui ipfius 
partem fuppeditaverit 5 & adhuc fuppeditet 5 idque longiffi- 
mo ab hinc tempore 5 ac etiam in futurum 5 fi neceffitas id 
poftulet . 

Eadem ratione pra?teribo argumentum defumtum ex eo 5 
quod in ifto mari nulla hujufmodi animantia reperiuntur 5 
quorum frufta effe hx tefta: creduntur in hac infula dfoff* ; 
poflumus enim oCulis ipfis intueri in Catania? littore ad cujuf- 
cumque tempeftatis motum vel ex Auftrali 5 vel ex Orien- 
tali 5 vel ex ambobus ventis exortum 5 quot 5 quantaque 

C 2 col- 



2o S C I L L A 

colligantur pi&urata , ftriatave cohchyiia etiam ad naves 
onerandas , & tamen in mari illo conchylia hujufmodi non 
capiuntur , & raro omnino in iis vivum animal reperitur 5 aut 
utraque pars ConchylH fimul colligata , quod quum fepe fe- 
pius accidat , aperte demonftrat ea non efle fubj-acentis mari- 
ni foli excrementa , fed advenientia e longlnquis regionibus . 
Neque vero nos debet retinere dictarum gloflbpetrarum 
inarqualis figura , nunquam enim eas tantum Lamiarum den- 
tes efle exiftimavi , fed variorum , diverforumque animan- 
tium , qua? quamplurimis dentibus prardita funt . Prarterea fi 
ciijufcumque animatis dentium ordinem attente perpendemus, 
videbimus in uno eodemqueore dentes omnes. inter fe diver- 
fos , ita ut fi quis toculum unius dentis etfbrmaret , dentem 
alium non poflet perfefte illi coaptare , quamvis oris ejuf- 
dem . Etfi vero mihi non parvi eft taedii , tibi tamcn fitisfa- 
cere in animo eft , nonnullos oftendendo dentes , ut intelli- 
gere poflls ( reliquos , ac permultos , qu os ego omitto , fi 
confideres ) varietatem , & differentiam dentium , qui m 
ore cujufdam fpeciei canicula? ( a ) > q ua: vulgo a nobis Co- 
lombina five Vacca nuncupatur , a dentibus communis cani- 
eula! ; a difcrimine autem , quod in itlis apparet , credo 
equidem fore ut eruatur ea , qua? neceflario ineft , diffimili- 
tudo in ctfteris animantitus non tantum aliarum fpecierum , 
fed ettam in illis ejufdem fpeciei , nam non parurn quidem 
hi delineatione dentes canicularum , & lamiarunimajoris.cor- 
poris differunt a dentibus parvarum . Id vero evenire vide- 
mus in omnibus rebus naturalibus , ut , exempli gratia in hu- 
mano vultu contingit ; omnes enim eadem fpecie conftituti 5 
fed in vultus forma fumus prorfus differentes , q,uin immo aeta- 
te progrediente nos a nobis penitus immutati videmur . ldem 
prorfus dico de cxteris animantibus , ac etiam de iis fructi- 
bus , qui ab eadem arbore legerentur , quia knmo- idem 
omnino adfirmare non dubito evenirein uno eodemque uva? 
racemo , ab experimento fatis edo&us ; mihi enim quum ali- 
quando oporteret eos coloribus delineare , cujufcumque aci- 

ni 



■» Tab, j t A, 



D E CORPORIB. US MARINIS. 21 

n i feparatim lineanienta pingere cogebar . Quid mirum igi- 

t av (i in Terie dentium variorum pifcium diverlkas dignofca- 

m ? Sunt corpora nafuralia adaucfta fecundum humoris mdi- 

taxn fibi menfuram , aut in qualitate diverfam , cum pjropc- 

modum innumeris etiam aecidentibus . Addam infuper ei , 

qui antiquorum numifmatum peritia pollet , compertum efle, 

maxima difHcultate duo tantum rnveniri numifmata ejufdem< 

Imperatoris , imprefilonis- , ac tcmporis ejufclem , eodem> 

pra?k* percufla , & tamen credendum eft 5 non unum tantum y 

verum plurima eodem pra?Io conflata fuifle . Neque me iwo- 

vet fingulares tanttim dcntes reperiri in ifta infula , nec un- 

quam integrum fceletum pifcis alicujus occurrere , five ma- 

xillam cum omnibus omnino dentibus in ea infixis , aut deni- 

que unum ex offibus . Natura enim in omnibus fuis o-peribus 

optima;magiftra pifcium fceletum minoris- , leviorifque con- 

fiftentia; erformavk , quam ca^terorum terreftrium animan- 

tium 3 ut eis onusimminueret , quum illi natare , ac fuper 

aquas ftuitare deberent , & idcirco porofa eorum ofla effor- 

manda erant , a lapidea dentium natura penitus diffimilia j 

fin autem hoc adduxiife non fufTlcit , fufficiet videre in fe- 

pulcretis. tractu temporis humana ofla , non autem dentes. 

diffolvi , id quod meam plane confirmat fententiam . Ad- 

dam prajterea, falem , aut aliud quodcumque fit , terrs? huic 

inditum neque durifilmis dentibus peperciffe , quum nonnul- 

li apud me fint quaft excocli . Apparent qtioque innumera 

offa non foluta , verum etiam folida , ex illis tamen , qua: 

fecundam inter animalium offa fortiuntur qualitatem , quod 

evidentiam oftendit , ca?tera fuiffe corruptione foluta . quod 

forent porofa , cc infirma ; uti revera in illis tofis quamplu- 

rima videmus excocla , & corrupta . Id vero generatim pro- 

latum fit . Quod fl qiiis defideret infuper aliquam intueri ia- 

mix five canicula? , ftmiliumque animalium maxillam lapidef- 

eentem cum dentibus illis infixis 5 ingenue fatebor defide~ 

rium hoc excedere communem Divini Opificis- modum in 

conftruclione hujufmodi animalium , nam talis fpeciei Pifces 

non habent dentes in oftibus maxillaribus adeo firmiter inhx- 

tentes: y ut c&teri 3 fed divifim extra oifa ordinatos , ici 

quod 



22 S C I L L A 

quod perdiligenter fcrutatus fum . Lamia? , caniculae , & 
fexcenta alia animalia , quarita os conftrudum habent , in- 
numeris ferme dentibus pra-dita funt , ita ut difficile mul- 
tum , ne impoffibile dicam , mihi fit eorum ftatuere nume- 
rum , quum in minoribus pauciores , in grandioribus per- 
plures confpexerim , fed in omnibus plurimos mcmbrana 
quadam circumvolutos , qu# eos in quodam , ut ita dicam ? 
alveolo offis maxillaris in anteriorum partem occludit . 
Eorumdem dentium pars tenerrima eit. , ac quafi carnea ., 
pars aliquantulum durior , qux nerveam qualitatem quafi 
prcfefert ; eorum vero non pauci apicem ferme obduratum , 
alii,coftices folide confiftentes hibent , interius vero molles 
humoreque perfufi , '& taliter , ut in eis evcllendis nudus 
cortex , ac fola dentis figura multoties remaneat ; -reliqui 
autem quamplures obdurata? fubitantiar , eoque fortiores , ac 
terrifici funt , quo magis ab ore emergunt , ut egomet 
comperi . Ita ut in hujufcemodi beftiis prxter dentes , qut 
primo intuitu in propria ferie confpiciuntur , promptuarium > 
ut ita dicam , dentium affervetur , qui , uti mea fert opi- 
nio , tra&u temporis prodeunt , feriem prrfatam augentes> 
majore hoc ntimero in truci earumdem ore addentes terro- 
rem . Maxillaria offa integra funt , nec a dentium radicibus 
intercepta , dentes enim difpofiti funt , ac quafi feminati 
fuper membranam quamdam , in qua radices eorum figun- 
tur , '& fuper quam motum , & vim quamdam exercent ad 
evellendum , ac corrodendum peraptam inftar pe&irtis ad 
lanas comendas infervientis . Ex partium ergo conitruclione 
evenit lamia? fimiliumque animaiium maxillam cum omnibus 
dentibus non reperiri j quum membrana motui illi cedere ac 
corrumpi debuerit tanto temporis traCtu in fluido limo ma- 
nens , qui deinde in faxum evafit . Igitur fi nobis {cfc offer- 
rent confpiciendae gloffopetrx , dentes fcilicet lamiarum , & 
canicularum petrefacli , non poterinvus eos ita difpofitos 
confpicere , quum hoc minime fieri poffit . Verumtamen in 
aliis marinorum animarttium fpeciebus idem non contingit , 
quibus unus tantum apprime terrificus dentium ordo a Natu- 
ra datus fu.it , quod cuivis ficillime oflendam , in iis enim 

non 



DECORPORIBUS MARINIS 23 

iron .ra.ro hoc evenit . Quod ut videas , loci , ubi immora- 
Y \s , ipfiufmet pra:ftabit opportunitas . Et ego . quamvis a 
Mclitenfi infula longe abfens , ( a ) max illa: fruftilurn pof- 
fideo tribus cum dentibus ei infixis . , ficuti. opportune. often- 
dam 9 ut tua: voluntati fatisfaciam . 

Ne nlinimum quidem temporis teram in fcrutando an 
Melitae infula: terra alexipharmaca fit an non ,- & an eandem 
gloflbpetra: fortiantur qualitatem , ne-in niefTem alienam fal- 
cem ponam .. Tales.eas effe communiter creditur 3 eandem- 
que videtur fequi opinionem in fuo volumine Eques Com- 
mendatarius Abela . Hoc autem adfirmare non dubitarem , 
potuifle fcilicet terram illam propriam virtutem rebus 3 qux 
ad id funt a natura difpofita: , conferre . Perlubenter e°"0 
meam 5 & fortafle ab aliis. non. adhuc cxcogitatam fenten- 
tiam patefacerem , fi tu de ea re , experimentum fafturus 
efles , fcilicct an gloflbpetris generatim eadem virtus alc- 
xipharmaca^ indita ■ flt , an fcilicet tam. illa^ 3 qua: in alba , 
ac tenui terra reperiuntur , quanvcartera.-j qua: e duriore , 
& arenofo limo erTodiuntur , fivenon e molli , aut odora, 
terra ,. fed e lapillorum , five craffiorum arenarum coag- 
mentatione , in quibus gloflbpetra? ipfk vifuntur fa?pe fepius. 
conglutinata: , & nunc opinarer . illas , qu« e molli terra ef- 
fodiuntur alexipharmaca virtute maxime pra-ditas efle , ca> 
teras vero aut parva -, automnino nulla . Tacitus prartereo, 
ne tibi moleftiam inferam , folfilia atque unicornia., cornua 
Ammonis , elephantum dentes , vel alia quarvis ofla ,. nec 
ad examen revocabo , utrum ha:c omnia magni a:ftimentur , 
quia petrefacla , aut quia temporis lapfu fub terram exco- 
cta , ac comminuta , inde demum alexipharmacam contra- 
xerint virtute.m ... Sed bucufque de aliorum arte dixhfe fuffi- 
ciat . Breviter vero perpendam difficultatem , quam in tua. 
epiftola proponis his verbis : jgfc/V, dicemus de glofopetris 
Galli<c , (Jn Germaniae ? An quod inlocis , ubi ' effodiuntur y 
cnm in Melita , tum.alibi , inveniatur genas quoddam-mal- 
th<e ,. aut boli ■> quod terrar Lemnice virtute praditumjit ? 

Pof- 



i 4 S C I I L A 

Poflet litique affirmari non tantum gloflbpetras j fed ofTa » 
vertebras , aliafqtte innumeras res fimul unitas in maltha rC- 
periri , nec verum effe nil aliud , in ea , quam gloflbpe- 
-tras inefle . Pra*terea ego non vidi in uno , eodemque bo- 
lo gloflbpetras femper conclufas } fervo enim apud me 
nonnullas in mediis quibufdam arenulis , qua? lapidem 
quemdamefformant admodum durum , qui minime malthse 
fpecimen habet 5 nonnulias alias vero in arcnis craffioribus 
conglutinatas . Verumtamen exiftimo , eas , quce in mal- 
tha oriuntur etfe magis fpeciofas elegantes , & integras , & 
hanc ob caufam feleclas , collectafque a foflforibus , ac 
etiam fortaffis , quia majore pra:dit£ funt virtute , minus 
enim a vero abhorret eas in maltha fervatas fuifTe , ac , fi 
ita res habet , in ea magis , quam alibi vim illam fuiflc 
adeptas , quam id concipere tanquam fiatura* miracuium , 
ac gloflbpetrarum generationem offiumque , & vertebra- 
rum fraclarum produclionem tribuere ipfi malthfc 3 nam id 
minime omnino fieri poflb oftendam . 

Nec me etiam fuadet rerum varietas ex hac infuk 
crToflarum , qua? carteris rebus maris , temeque auTmilari 
non poffunt , certum enim eft , nos omnia animantium 
membra fingillatim non infpexifle . Nec valet dicere : 
Res hjcc cui ammiletur ., penitus ignoro , ergo eam 
terra produxit ; poteft enim reperiri aliquid fimillimum ^ 
immo , & ejufdem naturas <, quod tamen nobis adhuc non 
pateat . Quod vero ad infuetam fpectat magnitudinem , 
ad quam fa?pe fa^pius gloflbpetra aliqua pervenit , ut a?qua- 
lis fit manui hominis , nihil mc movet , quia ifta? rariores 
funt , ficut ipfe tu ais , ca?teris mediocrihus , 3c parvis $ 
qua? frequentes innumerarque effodiuntur , iicut paffim par 
eft , ac rationi confonum , in minore quantitate animalia 
pcrgrandia in mari reperiri , quibus prx mediocribus , Sc 
parvis pauciffimi funt craffiores dentes . De lapillis autem , 
qui vulgo ferpentium oculi , aut de iis , qui illis fimiles 
funt , ingenue fatebor , me nolle omnia penitus ncgare , 
imo mecum ipfe decrevi libenter concedere id , quod 
eodem omnino iv.vdo , qifo alii adfirmabant , inficiaripo- 

teram 3 



D E CORPORlBUS M A R I N I S i 5 

teram , fed cafus diligenti , ac follicita cura exquifitus 
viam aperuit duhitandi de unaquaque hojufmodi re , qu& 
in terrre vifceribus creditur ortnm habuifle > evidens enim 
eft error , lapillos , vulgo ferpentium oculos nnncupatos , 
pro gemmis , ac lapidibus ita a Natura in rfta infula con- 
figuratis habere . Nec fufficit , quod fcribis : Quod ad 
petras 3 qiicc ferpentium ocutt appellantur , nefcio , cu : 
rel eas adfmilare pofiet , &#? in eam fententiam iret , ut 
crederet tapillos omnes , qui ex his rupibus ejfbdiuntur , 
vnimalia olim fuijfe , feu eorum partes lapidef-entes . 
Omnia enim fcire non potes , ac forte primum mihi conti- 
git , animadvcrlifie qua: tihi fatisfaciant . Lapilli igitur 
ferpentium oculi nuncupati nil aliud funt , quam ven ni- 
fcium dentes . Referam id , quod obfervavi , & fi peni- 
fus hanc menti tua? opinionem non fiadeam , in dubiuni 
faltem revocabo Hlud , quod antea de his credidifti . Prius 
igitur dicam hujufmodi lapillorum fimul cnm gloiTopetris 
magnam in Siciliar partibus inveniri quantitatem , & pra> 
ripue Corleoni : Ex hoc intelligendum eft , ferpentiuiri 
oculos non in Melitje infula tantum produci quafi portentum 
qiioddam , aut quafi ob prscipuam pura? , ck alexipharma- 
cx terne virtutem . Hoc autem dico , quia apud m e quam- 
plures iunt ex illis Corleonis involuti in folido quodam to- 
fo , fed arenofo , & impuro , quinimmo maleolentc , 
quia ipfis nonnulhn glotfbpetra? , & fceda corpora plurima 
cafu adiuTrefcunt , qua de caufi iidem , quamvis ilru&ura 
limillimi ) ita lucidi , & colorati non funt , ac illi in Me- 
litaeffoui , fed cinericii , nigri , & frequenter maculati . 
Colorum parum refert varictas , tam enim illi , quain ifti 
funt vere dentes pifcium Sargi , Aurata* , aliorumque , 
quorum fpecies prarter primos dentes , qui ad oris cxtremi- 
tatem terminant , quammaxima fuerunt a Natura donata: 
dentium copia perbelle ordinatorum , ac in eoderii ore tam 
in fuperiore, quam inferiore parte infixorum . Figura illorum 
cum lapidefcentibus omnino convenit quacumque ex par- 
te , ficutiab omnibus propriis oculis cerni poteft . Verum- 
tamen non pnetermittam , nonnullas eorum maxillas cirne 



D C ] G 



z6 S C I L L A 

detracla oculis ipfis confpiciendas fubjicere 3 ut eorum den- 
tes comparemus cum lapidefcentibus 3 quos inferius deli- 
neatos exhibebo 5 ( a ) quos mihi multorum amicorum in 
Melitx infula commorantium cura colligere datum eft , id- 
que non tantum ad mex fententice conrirmationem , fed 
etiam ut cuicumque delineamentis hujulmodi prarbere pof- 
fim commoditatem ad partium identitatem comparandam , 
ex qua deinde veritatem 3 quam oftendendam fumfi , Facl- 
lius valeant percipere 3 eos fcilicet lapillos vulgo ferpen- 
tium oculos nuncupatos fuilTe quondam dentes 3 ac partes 
oris Sargi j Auratx 3 3c fimilium pifcium 3 qui & nume- 
ro , Sc varietate quamplurimi per maria omnia innatant > 
& capiuntur . 

Et quia tibi omnia animi mei dubia me communicatu- 
rum pollicitus fum 3 fatebor 5 quod fi unquam aliqua fui 
difficultate ad dubitandum impulfus 3 id evenit pra:cipue ob 
quandam narrationem a graviiTimo viro , quo* fimiliariter 
utor 3 omni ofricio 3 ac dilectione digniillmo 3 ad me mif- 
fam . Hic quidem tali profequendus eft obfequiq^ ut ple- 
niffime me polfit vel au&oritate fua frangere 3 ac nifi ani- 
mum obfirmaffem meum 5 ne ullius unquam dictis ftarem » 
nec verbis alienis acquiefcerem 5 qua? rationibus carerent > 
huic uni fidem praftarem . Huic accedit 5 cc aliud argumen- 
tum mihi inter loquendum communicatum a viro docliffimo- 
tantaque intellectus perfpicuitate prardito 3 ut jure Sc meri- 
to 3 tit Sol inter Planetas 3 ita & ipfe in philofophica facul- 
tate eluceat . Horum primus me per epiftolam reddidit cer- 
tiorem in cujufdam humani corporis incifione auricolam cor- 
dis finiftram a polypo circumdatam repertam fuiffe 5 & in ea 
parvam cochleam : addit infuper , in alterius corporis re- 
nibus fuccenturiatis alio tempore compertas fuifle alias duas ; 
ac fimiliter Horenti* in cujufdam pauperculi vefica aliam 
omnino fimilem , quibus adduclus rationibus putat 3 non 
debere prorfus illorum rejici opinionem 3 qui in omni loco 
produci poffe tales teftas autumant ^ Alter vero hanc conje- 



a Tab.II.FIg. x, z,. $. ar 4, 



DE CORPORIBUS MARTNIS 2.7 

ghiram propofuit confiderandam ; res illas , ait , quas nos 
jn terra: vifceribus ; conclufas intra rupes reperimus , ubi 
leputandum fit jampridem arquoreas fuifie , certum una eft , 
ac neceflario concedendum a maris undis tempeftate aliqua 
exagitatis illuc translatas fuifle . Quod ii ita fe res habet , 
cur igitur hsec corpora corrofa , deformata , abrafi , & at- 
trita ab aliis corporibus non apparent , quum diu antequam 
ad quietis locum pervenirent inter fe colluttaffe neceife fit ; 
immo quid illa perpolita , & integra infpicimus ? ergo mul- 
tum verifimilis eft opinio , qttae decernit omnia in eo loco , 
in quo inveniuntur , produci . Magni quidem momenti hx 
funt difficultates , non tanti vero ut innumene , evidentef- 
que rationes , qna eontrarium evincunt , ut modo often- 
dam . 

Citius ergo , quam fleri poteft , pruux objeclioni fa- 
tisfaciamus , ut diutius in fecunda immoremur . Dico igi- 
tur gloflbpetras fcilicet lamiarum , canicularum , ac iimi- 
lium animantium dentes , figura effe acuminatos , valde 
duros , ljcviffimos , atque idcirco erTugere facillime conta*- 
cftum alterius corporis , quod eos offendere poflet , ac fca- 
bros reddere . Hoc amplius , eos ego non credo lente , ac 
Iongo temporis traJtu , e mari in flumina circumaclos , fcd 
violento maris impetu a divina ira inflati projectos , atque a 
magnis aquarum vorticibus conjeftos , atque collectos , & 
in magnam quantitatem cafu una cum animantibus , eorum- 
que fceletis terra? obvolutos in ejus vifcera profundius ir- 
repilfe , quum alia fimtil cujufcumque generis fa?ce , m 
quam eodem impetu oftenderant . In tali rerum ftatu multo 
plures reperiendi forent fracfti , quam detriti , uti revera 
reperiuntur , quum parvus omnino fit numertts gloffopetra- 
rum integrarum , atque ab omni larfione immunium pra? illis 
qua: fraclfc , Sc attritffi e fodinis eruuntur . Ad examen pra> 
terea revocandum eft , quamam dentis pars tempori magis 
reftiterit ; 3c ab unoquoque fana mente praxlito affirmabi- 
tur , corticem hrvigatiffimum , durumque plus reftitifle > 
quam internam materiem , qure fubftantirc eft rara? , & hu- 
midre , corruptioni , & deftructioni fubjecla? , ita nt fi ad- 

D 2 ver- 



2$ S C I L L A 

vcrfariis etiam concederetur , gloflbpetras , fcilicet clentes 

ipfos modo huc modo illuc attritos fuilfe ; nulla conjectatio 

iieri poflet , quae pro eis ftaret j quia ipfas non invenimus 

in ternr limo abrafas , atque corrofas ab illo 5 quem fingi-- 

mus , undarum motu ; inficiari enim non poflfemus faci- 

le 5 quod reliquum erat in ipfis corporibus non potuifle tem- 

pus confumere , utpote tunica illa exutum , a qua fola po- 

terat fervari , & defendi illis folummodo parcendo denti- 

bus , qui aut foluti non fuerunt jactati ab undis , aut una 

cum animantibus , eorumque fceletis translati fuerunt qui in 

iimo refoiuti , ac pondere comprefft ejufdem limi fraftas 

omnino > & canglutinatas inordinate partes fuas laxaverunt . 

Has autem ftrues inconcinnas offium , vertebrarum , den- 

tium 5 conchyliorum , turbinorum , arenarum , fixorunr, 

aliarumque pene innumerarum rerum nullo fervato ordine 

corruptas , integras , fraclas in uno , eodemque cumulo 

coagmentatas videmus . Perpcndatur etiam ratio , quare , 

ficut alibi innui , foflores eas colligunt gloilopetras , &, ih- 

lelligemus aperte , illas non colligere , ut de illis philofo- 

phentur , fed ut eas prartio vendant , hinc eft , quod illi 

non coHigunt informes, & corruptas, verum integras, & per- 

politas ; prima? enim parvipenduntur , immo defpiciuntur > 

alii autem vendibiles , & a plurimis ob ncfcio quam in- 

trinfecam virtutem exquifita* funt . At minime in hoc imino- 

randuni , quum poffim monftrare cuicumque videndi cupi- 

clo fiet , gloflopetras detritas , corrofas 3 nec.non corrup- 

tas , iit plurimum in radice , quar cortice carebat , fraclas 

denique , & integras , omnes vero fimillimas , quinimmo 

penitus ipfiffimas cum lamiarum , canicularum , iimilium-. 

que animalium dentibus . Promam etiam quamplurimas 

conchas teftaceorum c terra , & e montibus eflbflas , de 

quibus idem prorfus dici , quod de dentibus. non potefl: , 

cum ipfic ftnt corpora levia aliquomodo fuper aquas fluitan- 

t-ia , ac cuicumque etfi minimo obfecundant-ia impulfui , 

qucm aquis tribuamus > cc ideo nil clamni oltendere de- 

bent , pr#terquam quod ab oncre , & humiditate cis flla- 

tum fuerit; • Revera tere omnes glolfopetrx , fpinis exu- 

tx 5 



DE CORPORIBUS MARINTS z 9 

tx , & in articulis laxata: , ac denique oppreffa? confpi- 
ciuntur > & cum earum articuli nil aliud , quam molles 
membranae fint 5 facile in humido limo eorrumpuntur , cjuo; 
omnia , quum pro me ftent 5 ad alkm divergam folven- 
dam objeclionem primo loco allatam . 

. Mirum quidem mihi vifum eft in Immanis vifceribus te~ 
ftacea multoties gigni , dc quum in dubium revocari nori 
polfit hiftoria relata ab homirie q-uidem veraciffimo > magis 
me r ac magis in admirationem vel potius ftuporem addu- 
cit ; verumtamen quum eam ad trutinam revocaflem y re- 
peri nihil noftra,*. fententiae offlcere . Dupliciter rem confi- 
derandam cenfeo , fcilicet aut nos cochleas prxdic"tas vera 
& perfecta animantia putandas exiftimabimus 5 aut corpora 
in fimilitudinem earumdem teftarum in illis humani corpo- 
ris partibus producta . Quomodocumque fe res habeat, a no- 
ftra fententia non eft recedendum : nam d dicemus cochleas. 
illas perfecla effe animantia 5 extra oleas vagamur ; in 
comperto enim eft per tramites , ac canaliculos mihi , Sc 
aliis fortafte ignotos , ae per vark accidentia ufque ad in- 
terna humana vifcera pervenire poflfe perplurima extranea 
femina > qua: multoties noti impcdita , ne ad incrementum 
eidem feminum fpeciei inditum progrediantur , tarrtum 
crefcere poflunt , ut nobis.monftra , gc portenta proferant 
illis non diffimilia , qua; ab. eruditifftmo Bartolinio referun- 
tur in una ex fuis Centuriis , in qua narrat , repertam in? 
humanis vifceribus fuiiTe permagnaiii , variamque anknan- 
ntium quantltatem . Hoc autem nihil ad nos attinet 5 ut 
iam dixi . Ego enim prarcipue adrlrmo , eas omnes conchas, 
quas in tevrx vifceribus lapidefcentes reperimus 3 vera ani- 
nialia fuifle. An vero -illa in mari produfta , an illuc tran- 
slata fuerint 5 aliud eft problema , cujus folutio , ut jam 
dixi fuperius > a diligemi obfervatione locorum , ubi in- 
veniuntur , pendet , & ab aliis pcnQ innumeris conjectu- 
ris . Sunicit mihj modo fortuitam ■■ carum generationem op~ 
pugnare , qjua de caufa ad cochleas perpendendas progre- 
diar , non quidem animatas , atque perfeclas , fcd quafi 
lapideam confi-Lirationcm in Iocis. fuperius enarratis , ftve 

alibi 



5 o S G I L L A 

alibi acquifiverint .. Quaternarium ipfie numerum non exce- 
dunt 5 omnes parvse 5 ac turbinata? funt D hinc arguo facili 
negotio cafum partem habere potuitfe in eis confiandis , 
aliafque innumeras fimillima? configurationis exhibendis . 
Ego equidem non fum fatis edoftus de minimis particulis , 
ac de tota fubftantia j ex qua hominis corpus conflatur , 
nec bene admodum huc ufque percepi omnes ejus afte- 
ctiones > ita ut aperte de ejus conftitutione poffim de- 
cernere . Satis fuperque ab ejus fuperficiei confidera- 
tione detineor 3 ac munere meo fungi vifus fum , fi illud 
aliquando integumentis detraclis ad examen revocaverim , 
ut fmgillatim perpenderem neceffarios ejus motus 3 ^- 
fus 5 aliaque id genus 5 qus in tabularum Iineamentis ex- 
primi debent 5 nihilotamen mintis opinionem expromam 
meam circa ejufdem effentiam ea ratione , qua potero 3 ut 
faltem intelligar . 

Igitur corpora membranofa 5 ut patet cuicumque 5 

etiam minimo calore facili quidem negotio turbinantur , 

crifpantur , ac in fe ipfa contrahuntur . Idem prorfus con- 

tingere autumarem in aliqua noftri corporis parte membra- 

nis 5 ac humoribus falinis 5 & colliquatis , gypfeifque re- 

ferta * fi enim magis 5 magifque membrance exiccentur 5 & 

arefcant facili negotio. corrugantur 5 eademque -facilitate 

una cum humoribus ipfis ad faxecc fubftantia- iimilitudinem 

reducuntur atque ita conflata mentem noftram ad incitas re- 

digunt . Ego tamen paucis me expediam dicens 5 quod * 

cum hx omnes fint parva* cochlea? 5 a re prorfus ahenum non 

erit talis conflationis caufam fuifle eam a me excogitatam 5 

aut aliam veriorem , nunquam tamcn naturar ludum •> ut 

adverfariorum vcrbis utar 5 quod tantum , ac tam diver- 

ftim corporum numerum , marinis oranine fimilium in rupi- 

bus > ac in montibus eftbrmaverit . Non enim facile indu- 

cor 5 ut credam , in priefatis parvis admodum cochleis 

sequalem , ac quafi eamdem figuram inefle 3 quam in turbi- 

num tefta > aut maris cochlea confpicimus . Quod fi eadem 

natura ludificans , qua? ccetera corpora produxit , ipfarurn 

cochlearum origo fuiilct , omni procul dubio eadcm peni- 

tus 



D E C O R P O R I B U S M A R I N I S 31 

tus ratione ludens in illius hominis vefica 3 contra id quod 
egit in reliquis partibus 3 produxiftet aut bina oftrea 3 aut 
femicancrum 3 aut canicula.' maxillam 3 aut denique pifcem 
aliquem ; locus enim hxc omnia poterat optime continere . 
Proh Deus immortalis .' Eft ne ejufdem ponderis hacc con- 
clufio : In hominis cujufdam corde repertum eft corpus fa- 
xeum cochlea? perfimile 3 ergo hiftrices 3 echini 3 verte- 
brar cetorum 3 pifces 5 concha? 3 conchylia 5 turbines 3 co- 
ralia in modum ftellarum > vel fiftulofa > vel nudofa 3 can- 
cri quoque 3 dentes variarum figurarum 3 onnia tamen ma- 
rinis rebus fimillima generata funt in rupibus 3 <k in monti- 
bus inanima 3 cajcaque natura. ludente 3 ac eft conclufio alia 
ftc deducta : Tot 3 tantaque marina corpora lapidefcentia 3 
q.ua? intra terram cernuntur , aninnta profecto fuerunt ; ea 
vero parva tefta 5 vel corpus illud ad formam tefta? 3 feu 
cochlex rormatuai in cujufdam hominis corde fuit ne cafu lu- 
dente concretum ? Uxc conclufio admoduni evidens eft *. 
illa autem ab recta ratione abhorrens 3 &. ut ait Cicero : 
Sus ro/lro 3 ji huyni A litteram imprefferit 5 ( a ) num 
propterea fufplcari poteris Andromacam Ennii ab eo pojfe 
defcribi ? neg.ibit profeClo , qui nullis anticipationibus oc- 
cupatus fuerit . 

FacefTant modo 5 <Jtt£ nunc mihi mentem fubeunt , 
eorum nuga? 3 qui leviffimas fiine aflferunt obfervationes par- 
varum concharum 3 ac turbinum non omnino folidorum > 
nec non concharum majoris molis 3 {^d adeo in uno latere 
mollium 5 ut unguibus ipfis potfent incidi ; in alio autem 
apprime folidarum 3 ac lapidefcentium , quafi paulatim ob- 
durefcerent 3 ac lapidefcerent 3 poftquam omnino excreve- 
rint ; ex qua vana diflerendi ratione deducunt 5 quod ali- 
quod reperiendum foret animal in tefta 3 fi taiis productio 
efiet opus omnino Ioci illius , ubi hxc corpora reperiuntur . 
Et quamvis fatis fuperque effet in medium proferre Francifci 
Calceolarii verba , q.ui ex celebris Eracaftorii fententia ref- 
pondet : ( b ) Caufd efl D quod caro , qu<e mollis exfe erat, 

& 

— ■ 11 ■ ■■ ■■ — mn !■■■ m •< 1 1 1 r» 

%■ Ctc. de dlvinat* U%* b MufdMm Cilcetl. fi-i» ?» 



J* S C I L L A 

& contrabi nata , multa terra circumtedla , mox in lapi- 
dem coivit ; quie htiic dubietati fatisfacere deberent ; pla- 
cet nihilominus curioforimi infpectioni > oculorum ope > 
hanc qu^ftionem folvendam relinquere . Lapidem quem- 
dam folidilfimum cuicumque oftendere poflTum variis conchy- 
liis , turbinibus , pecYinibus , ac fimilibus corporibus con- 
flatum , inter qua? multa conchylia patenter infpiciendum 
pra?bent proprium animal cum omnibus fuis omnino parti- 
-bus , id autem faclum eft , qni.i fortuiro accidit , ut in ea 
corporum inordinata coitione concliylia bene priecluderentur 
omni penitus limi commixtione proliibita *, qui eorum mol- 
lem 5 ac teneram corrupiflet .fubftantiam , quapropter ani- 
malis , &ejus partium forma , ac configuratio fetvata eft * 
Id vero non eft difficile vifu , cum in variis lapidibus fiepe- 
fa*pius idem prorfus confpexerim . Quare aut perverfar , aut 
ftolida? mentis eft fuperius allatum argumentum proferre ; 
in mari enim etiam parvorum conchyliorum fpecies repe- 
riuntur , nec non prargrandis magnitudinis , qux tamen te- 
nuiilima funt , adeoque tenera , ct mollia , ut facili nego- 
tio corruptioni potius , & concremationi fubjaceant , cum 
kumi latent , quam in lapidem converti poffmt . Idem 
prorfus evenit non raro in folidiifimis turbinibus , conchis » 
echinis , & dentibus , qui in multis horum montium locis 
vifuntur lapidefcentes , etiam ii , qui modica? funt magnitu*» 
dinis , aut integri , airt in fruftra confracli prout impuliio- 
nes , preffionefque cafus difpofuit . Idem propemodum in* 
difcriminatim in aliis Iocis contingere dismofcetur , ac in 
quocumque corrupto corpore , & a gypfo , & calce non 
abfimili , ob loci falinum , & corrodentem humorem . Vi- 
di tamen formas ab hifce turbinibus , conchis , echinis &c. 
■cliifolutis , aut adhuc teneris produclas in petram duritfimam 
converti , ac taliter perdurare , ex qao luculenter appa- 
ret , ftultum effe opinari , caufam , qu# in fe habet vim 
lapidefcentem , producere prius ex duro lapide concavam 
formam , & inde teftarum heteroclitam eftbrmationem dif- 
ponere , ut fimul paulatim fortaffis concrefcant , ne aliquis 
in -ti-gura: productione error irrepat , ac prius m una , iti 

alia 



DE CORPORIBUS MARTNIS 33 

alia dcinde parte perficiantur > at major appareat in hac re 
diligentia . 

Minoris , atque adeo nihili acftimandum eft exemplum 
daclylorum marinorum , feu eos appellare velimus cappas 
longas fecundum Goropium aliofque , quod exemplum pro- 
ferunt multi , nefcio an curiofos inveftigatores , an veritatis 
ofores il-los appeliem , veritatis dico , quam per obje&a 
fenfibilia nobis natura patefacit , nam quum poflent propriis 
oculis intueri meatum feu foramen illud , per quod animal 
in faxum irrepit , hoc prcetermiferunt , ac fortaflis data 
opera , ut poflent propriam retinere fententiam . 

Nihilo tamen minus unicuique quamvis vili piftratori id 
magis clariufque patet , quam tot , tantifque philofophis , 
quum enimmihi multoties contigerit ilios pifcatum mittere, 
recordor , folitum pifcatorem , antequam molem e rupe 
abfciflam divideret , quantitatem numerare daclylorum e la- 
pide eruendorum . Quare quum omnia animadvertiflem om- 
ni , qua femper ufus fum , diligentia , illum ex quibuf- 
dam externis foraminibus id percipere cognovi , atque ut 
poflcm plenius mihi ftitisfacere , malleo illis lapidibus con- 
fraais foramen , quod ad animalis centrum tcrminabat , 
comperi , quod infpiciendum prarbui viro cuidam optimo 
quidem , & eruditiflimo non fme illius admiratione , qui 
fc jam ad id fpeculandum comparabat , cum de re hujufmo- 
di perverfe doftus fuiflet . Multo poft tempore perlubenter 
perfenfi , idem prorfus contigifle pcrdilisentiflimo viro Fa- 
bio Columih? , qui fcribit : ( a ) In fpondilorum teflis ob- 
fervavimus externa parte , intra quandatn cavitatem iix 
foraminuh apparente . Ideoque affirmo hiftorhe hujus igno- 
rationeni aut a modica , & non accurata ledtione , aut ab 
mcunofa , obdurata , & pervicaci mente oriri . Verumta- 
mcn etiamfl i n lapidis centro gigneretur , & concrcfceret , 
potenmus ne ex hoc inferre ac ftatuere gcnerationcm alicu- 
jus partis , aut tefte , aut dentis , aut vertebra* animalis , 
aut cujufcumque alterius rei integra non animataj ; hoc ni* 

E 



miiim 



t Fab , OA. 4: glojpjp , dijjett. 



34 S G I L L A 

mium utique foret . Id omne penitus planum facient non- 
nulla laudati auftoris verba , qui uno , eodemque tempo- 
re- adverfariorum futilitatem oftendet , argumentum ad 
meam fententiam confirmandam pnxbebit 5 & patefaciet il- 
lorum infiniam , qui tefraceorum inanimatorum generatio- 
nem in montibus , cc in faxis afferere conati funt : ( * ) 
Unquam in faxo quo vixit ( loquitur de daclylo 5 de quo 
tft fermo ) & periit fu<c formcc ftgnum •> vcl friam ali- 
quam 5 aut lineam reliquiffc cjl obfervatum , cum nec po-> 
tucr.it 5 proptereaquod tefta crcfccns ex/lrcma partc 5 qua 
hiat , tcnerior ejl reliqua in. omnibus tcjlaceis 5 ncc poffet 
vimfaxo^ & non fibi ipfi infcrre 5 ut imprcjjio fieret faxo • 
Nec etiam in di&is cavemulis dimidia tejla 5 vel pars /*/- 
lius 5 aut fragmentum fpontc ortum fuit repertum , nec 
etiam ipfa tejia intcgra , qua pcr comprefwnem faxi rt- 
mam , aut fraclura fignum paffafit : ftcuti in montibus^ > 
& aliis locis extra rnarc reperiuntur ferc omnes 5 ut vix 
pauca integra; poffint reperiri . Nos quidem non modo na~ 
t.uralium rcrwm ignarum 5 fed infanum putamus 5 qui fru~ 
fulum 5 aut dimidiam tcjlam vcl intcgram fponte cditam 
eadem magnitudine ab initio 5 . vel. alio modo intra faxafic 
genita afferucrit 5 qua ctiam adeo coharcntc faxo reperta 
f?t ut reperiuntur infaxis 5 qua vix eximi pojftt 5 & non. 
intcgra & cxcmpta imprefftonem fui relinquat , tanquam 
cuneum cjufdem . Eft igitur necenV. fateri non in limo tur- 
bines 5 conchylia 5 csteraque fimilia produ&a fuiife 5 fed 
in loca illa 5 in quibus reperiuntur 5 fuiffe jactata 5 col- 
l.ecta , 3c fimul conglomerata cum limo 5 qui antequam la- 
pidefceret 5 configurationem eorum eorporum 5 eorumque 
partium in fe recepit . 

Dicp demum 5 fallaciam effe evidentiffimam 5 . quap 
nobis opponitur 5 innixam illi experimento 5 reperiri fci- 
licet quandoque conchylium aliquod non tantum corpore te- 
nerum , fed etiam adeo tunicatum > ut poffint ab eo evelli. 
fuperficies q.uamplurim» 5 quafi forma illa ex accidentali 



ma- 



£ iM.SufrCits 



DE CORPORIBUS MARINIS. $5 

xnateriei concurfu confkta fuiflet 5 qux inodo unam , rnodo 
aliam fuperinduxerit fuperficiem 5 ut admiraremur produ^ 
ctionem hanc adeo clegantem , ae perpolitam , & pure la- 
pideam . Fallacia eft inquam omnino abfona , nam necefle 
eft concedere prius exiftentiam cujufdam faxei corporis per- 
fe&e conflatam fecundum illam formam , cui cohserere tot 
illa? lamina: potuiiTent 3 ut deinde ea 5 quam ftatuere cona- 
mur 5 configuratio produci poflfet . Fuerunt ergo conchylia 
illa animata qoondam ih aquis > nunc vero corrupta 5 tem- 
poris fanc , non naturse lufus ; & id , quod nunc retinet 
fubftantiam duriffimi lapidis , molle quondam lutum fuit 
( ficuti iterum atque iterum demonftravi ) quod configura- 
tionem conchyliorum induit . Quicunque gnarus erit irt 
perfpiciendis , ac diligenter enucleandis corporibus recen- 
ter mari educlis , cognofcet eorum conftruclionem ex fub- 
tilirfimis , tenuiffimifque tunicis , feu laminis conftare > 
una alteri fuperpofita , & ita minime mirabitur , eundem 
penitus ordinem infpici in cseteris femicorruptis , & con- 
crematis , qua? illum ad evidentiam oftendere debent 3 quia 
rarefafta? , eoque carentes humore , cu.jus erat tunicas il- 
las arcftiffimo quodam vinculo necftere . 

^ Refpondere igitur incipiam illi argumento , quod ad- 
ducis de gloiTopetrarum quantitate , qu# in diverfis Mundi 
locis colliguntur , fcilicet in Delphinatu , in Aquitania , feu 
Guienna , 3c Daventria? , 3c quod magis facit ad rem , in 
Melitenfi infula , & in Gaulo , ftatuendo primum animalia 
tantum terreftria , & volatilia in univerfaii Cataclifmo in* 
teriifle , quapropter a veritate abhorret 5 quod pifces lamix 
mortui fint , ac numero tam immani , qui poftea folis den- 
tibus adeo diftantes Mundi partes implere potuerint . Addis 
pra^terea aliam confideratione digniffimam obfervationem 3 
hoc eft , circa Melita- infulam , fcilicet in littoribus ei pro- 
ximis , ne unum quidem ex his dentibus inveniri . Dico 
igitur fiicrorum opiniones Dotforum varias efle in ratione 
ftatuenda , qua Deus Optimus Maximus ufus fuit ad Mundi 
demerfionem , quum enim diluvii aqiue altiffiirorum verti- 
ces montium quindecim cubitis exceflerint , ex hoc fequitur 

E 2 nreo- 



3 6 S C I L L A 

menfuram permaximi ambitus aquarum , globum terreftrem 

circumdantis , ipfum globum multoties fuperafle ; ideoque 

ab eis perquiritur , ex quo nam loco aqua? ilte inundantes 

defccnderint , aut derivaverint , 3c quo in earumdem im- 

minutione aptum potuerint alveum reperire , ubi in fenten- 

tiam eamus Oleaftri , atque Eugubini , qui a Firmamento 

eas effluxiffe contendunt . Verum Cornelius a Lapide per~ 

pendens immanem aquarum quantitatem , qua ad mundum 

demergendum opus omnino erat > ftatuit eas fermentatas , 

alteratafquc fuifle a Divina ira ; quse ipfis immifcuit aerem , 

atque etiam terram , & ita metitur pra?grandem illam ex- 

tenfionem aquarum , illis immifcendo eas etiam Coeli , Fir- 

mamenti , atque Abyflus . Hoc quomodo contigerit , igno- 

ro • Si autem tam celebris Doctoris fententia tibi arrifcrit , 

dici poffet , facili negotio partem maximam pifcium , fi non 

omnes , interiifle , utpote qui non aflueti ilhrum gcneri 

aquarum , nec cruditati , qua illos tot cadavera demerfa , 

ab eifque comefa fortaflls affecerint , & fceda illa coliuvies 

in eafdem aquas immifla . Quod fi his fidem non habes , 

potius igitur dicam , me non autumare lamias omnes , five 

omnes pifces uno eodemque tempore interiiffe , neque 

omnes lamiarum dentes fuifle , fed variorum fpecie anima- 

lium , qua? per mare innumera innatant , quorum ora inex- 

plicabili prorfus , ac admodum varia dentium quantitate na- 

tura ditavit . 

Certum quidem eft, quod fi hcec fincero animo advcrtitfes, 
tibi pcrfuafum eflet , paucis animantibus opus fuilfc , ut 
gloffopetris perplures infula? , non tantum ha?c Melitenfis , 
complerentur . Pnrterea res omnes , qua? e terra , & ex 
tofis Melitce effodiuntur , funt , licuti in Jrujus noftrse opel- 
\x progrelfu videbitur , fpecie penitus innumera? , quare 
mirari non deberemus , quotiefcumque nobis occurrant tot 
gloifopetne , fcilicet dentes ejus generis , quod diximus , 
conchylia , echini ,- vertebrce , aliique lapilli , hcec enim 
omnia", ut ■ in uno tantum animali abunde reperiuntur , aufc 
talis funt fpeciei , ut ipfas maris arenas longe fuperent . 
Addatur infuper a Mundum multis ab hinc fxculis .jam confti- 

tutum 



DE CORPORIBUS MARINIS sr 

hitum cffe . Au<5tores multas aquarum inundatibnes merao- 
r-ant . Melitenfem autem infulam a Deo in univerfali rerum 
produ&ione 5 creatam fuifTe , eo modo , quo nunc fe ha- 
bet ( ficuti autumare videtur Kircnerius } ego non puto , at 
primum non multum fuper aquas emeriifle : dein vero cre- 
viflTe in elegantem illam , qua nunc apparet , formam . 
Exiflimo etiam immunditias maris phires alias- , immo . innu- 
meraseodem modo infulas efTormaffe , limi fuperaddita infi- 
nita propemodum mole , quo mare fcatet 5 quod non caret 
graviffimorum au&orum teltimonio . Per hoc autem plene 
non folveretur argumentum defumptum ex eo , quod gloffo- 
petnv in Melitenfi tantum infula , non autem in vicinis- litto- 
ribus reperiuntur , qua? quidem difficultas mihimet ipfi fu- 
cum fecit 5 quum pr&fatum montem ftriatorum conchylio- 
rum plenum in Muforrima- profpicerem , mirandum eniiu 
fane mihi vifum elt., nullam penitus in ejus circuitu, qui Me- 
Ihx ambitum fuperat , inveniri . Idem mihi prorfus evenit 
quum fimul conglomeratas viderem in omnibus fere noftris 
collibus admodum elatis squoreorum animalium teftas, quas 
appellamus fuinos , caprinofque pedes-, conchylia, cochleas , 
turbines , bacillos , aliaque innumcra , ut videre potes , 
longe a mari trium milliariorum fpatio fuper montem , Sc 
pra?fertim in calle , qui ad Beats -Virginis Boni itineris nun- 
cupata? ducit- ; fcd quantum videre datum eft in. pnefata re- 
rtim collecftione 5 plurium aliarum rerum mixtionem femper 
detexi.j majorem vero partem ejufdem fpeciei . Quare exi- 
itimo non caftim tantum , fed figurarum qualitatem id , de 
quo miramur •) operari potuifle ; pottiit enim cafus Iocum 
efformare dum nimia? aqua:, agerent vorticcs , & conchylii 
figura , aut cujufcumque aUus.,rei potuit earum impetum , 
v.el unionem obfecundare . Et ut clarius meam mentcm 
aperiam , fi in cumuld quodam aquarum , ubi mulia.adfmt 
impedimcnta , cx quibus varii poifint oriri vortices , 
quando aquae illx exagitantur , nonnulla ova , feu eorura 
cortices ,. paleas. , conchylia , lapillos , aliafque diver- 
fas.res varia configuratione praditas ponemus , credo aquas 
^llas.inconcinne , ac violenter exagitatas j &impedimentis 

irre- 



3* $ C l L L A 

irretitas in fe ipfas pluribus in locis circumvolvi 5 & procul 

dubio in puncto quietis atque in centro motus deponerc 

( faltem in magna quantitate ) varias res illas 3 qua: in ip~ 

fis aquis natabant fecundum earum configurationem ; qui- 

rrimmo res illa* non tantum ab aquarum vorticibus colligen- 

tur 9 atque unientur 5 fed etiam modo huc 3 modo illuc 

data opera , ac fecundum cafus exigentiam , qui in variis 

propemodum locis vortices illos efformavit > relinquentur * 

Idem prorfus afTirmarem de quacumque fimili re etiam ma- 

xima . Animum adhoc advertas j amabo te 3 nam ego in 

prsfentia dicam lioc mei intelleclus commentum eife 3 ac 

repente exortum 5 neque adhuc debitis. rationibus firma- 

tum , & interim perpendam utrum caufa 5 cur in littoribus 

proximis gloffopetra? non appareant 5 fit terrarum varietas * 

qux in Melitenfi infula ad eas fervandas aptifTima eft 3 con- 

tra vero in aliis littoribus 5 quia folutis arenis confiata 5 

potius apta fuerit ad eas confumendas 5 atterendafque 5 

temporis pra?cipue circumftantiis confideratis y five quia 

dentes corpora funt ponderofa , ( a ) quce facile ante alia in 

folum defidunt , ideo fuper noftros montes non inveniun- 

tur 5 in quibus tamen montibus res innumene apparent j 

qua> facile 5 6c fuapte natura fuperfluitant ficuti iflce 5 qux 

in Melita reperiuntur 3 ubi tam paucos dentes invenias . 

Ego enim quamvis maxima adhibita cura quinque tantum 

reperi dentes 5 quorum tres effe eorum cortices interna 

fubftantia carentes apparet v fed levi 5 tenuique maitha re- 

pletos 5 contra vero in infula ifta plana , & modica: alti- 

tudinis facile omnino eft , ac parvi momenti ad eum locum 

devenire 5 fuper quo graviora corpora fubfiderunt > quod 

equidem verifimile admodum milii videtur 3 <k fortaffis hanc 

meam opinionem 5 fane non afpernendam 5 brevi patefa- 

ciam 5 quum fpes mihi certa fit 5 fore ut horum collium 

radices perquirendo ofTendam alicujus pifcis dentes 5 ifto- 

rum magnitudini non abfimiles . Oufa hujus rei interim pu- 

tanda eft hxc ., nempe eadem , qux conchylia ftriata in 

Mu- 



DE CORPORIBUS MARINIS. $p 

Muforrima conclufit , & conchylia , echinos , columellas > 
pedes caprinos , aliaque hujufmodi pene innumera in colli- 
bus Meffanenfibus , & non alibi , feu circa illos , 3e qua; 
etiam in Melita , non autem in Sicilia res hujulmodi colle- 
git . Hoc autem cum inficiari nequeas , ex eo concludo > 
quod fi Melitenfis infula? gloffopetrar aliarum rerum , qua! 
in Mufforrima , & Meffana* funt , eamdem habent caufam 
effedricem , ac de his poftremis adfirmare 5 quod intra 
terra; vifcera , aut intra faxa ortum duxerint ( ficuti patebit) 
fummce pervicacia? foret , idem ergode illis dicendum erit, 
aut filtem inveftigandum , quomodo naturce in aliquibus Io- 
cis gignendi facultas fit , non inq.uam lapides marinis rebus 
conformes , fed vera animalia , ac marinorum animalium 
teftas in montibus altiffimis . 

Illud idem argumentum , quod proponitur ad ever- 
tendam meam , ac aliorum opinionem , firmiorem meam 
reddit , eique vires addit non modicas , varietas fcilicet 
configurationis , quse in gloffopetris infpicitur . Multa? 
enim funt ferratie , multac acuminatx , mult* Isevigate , ac 
denique perplures in modum fagittce , vel trigoni efformatce . 
Hoc autem evincit eas omnes lamiarum dentes non effe , 
fed variorum pifcium , ut cuicumque infpicienti patebit . 
Evidenter enim intelliget non omnes gloffopetras lamiarum- 
dentesfuiffe, ^d variorum pifcium , five , ut melius di- 
cam , corpora variorum animalium dentibus fimillima . 
Prarterea in ore canicularum natura variar configurationis- 
dentes.eftormav.it , fcilicet in modum fagitte , vel la-viga- 
tos , vel acuminatos vel etiam curvos ficuti pluries perfpe- 
xi , & fi aliquando non poffumus quafdam gloffopetras na- 
turahbus pifcium dentibus comparare , id fortaffis noftrce 
rererendum erit infcitia? , qua; quorum nam fuerint anima- 
lium non mtelligit . Si autem fi nibil concludit gioffopetra- 
rum conhguratio , minus quidem confufus ordo earumdem , 
quo innsrente tofis , nam fi mediocres huc , parva- iliuc , 
necnon alibi pergrandes aliqusc reperiuntur cafualem penitus 
poiitionem , ac confufionem inordinatam \d oftendi , quod 
autem. repenantur , aut cum radice furfum pofita , aut 

tranf- 



4o S C I L L A 

•tranfverfe , vel recla , innumera? fk&& , omhes denique 
varia pra?dita? figura , certiores rcddere nos debet , illas in 
fodinis minime cxortas fuiflfe , quod fi ita fe res haberCt , 
reperiri faltem deberent radice femper deorfum infixa , 
dummodo tamen aliud gloffopetris evenire autumandum non 
fit , ac ca?teris aliis rebus , qua? humi producuntur , & ex- 
Crefcunt , dum illa? incrementum capiurit . 

At ferme ad incitas mc redigunt tua ha?c verba : §jugd 

autcm me magis in mea-bac fcntentia confirmaf , illud pro- 

fecio eft , quod video gloffopetras facilius evellirupibus ^fieas 

exfuperiori parte^feu exearum culminc-s vel ex lateribus evel- 

las, quam ex bafi-> a qua cvidenter comperimus emanare quam 

dam-iUt ita dicam^ radicem aliquando longiorem ipfamet gloft 

fopetra-s qu<e radixin rupem penetrans paulatim in ejus fub- 

flantiam tranfit , abfque ulla amplius diftintfione . A$ quid 

rei e/fet hcvc radix , fi glojfopetr* dentes lamU forcnt ? 

Verumtamen ha?c hallucinatio facili negotio cvanefcit . 
Quod gloffopetra? , aut dentes tenaciter radice , & non Ia~ 
teribus , aut apice infixi fint rupibus , minime probat illos 
ita fuifle pofitos ut a rupe tanquam matris uberibus humo- 
rem ad incrementum exfugerent , fed accidit quia quum 
dentes perpoliti optime eflent , ac la?vigati in tota eorum 
fuperficie a rupe teneri ^ ac fecum uniri non poterant , fi- 
cuti ex parte radicis evenit , qua? utpote fpongiofa magis , 
ac magis porofa limo tenacius adha?ret . Ca-terum nemo eh 1 , 
qui ultimum ipfius radicis terminum profpicere non poflit , 
quia radix nullo modo cum limo coufunditur , ni omnino 
csecutiam . Si autem momenti alicujus eft aliquam videri 
gioffopetram ejus radice minorem , potius putandum cft 
eam in ipfius animalis ore exortam , in quo nemo ignorat 
partes omnes vegetare . Oftendam fortafle inferius reperiri 
m anlmantibus dentes gloflbpetra? ad me mifla? omnino fi- 
miles , interea certiorfum inter multorum animalium den- 
tes nonnulli extra maxillas extantes minoris magnitudinis 
efle , quam in ea parte , qua in iifdcm maxillis infixi funt , 
ut oculis ipfis patet . 

Fateor tamen nonnihil ncgotii mihi attulifle codicillum 

quem- 



DE CORPORTBUS MARINTS 4! 

quemdam , quem cum quatuor gloflbpetris a te accepi , Sc 
ciim earumdem duabus , ut ita dicam radicibus , qii£ una 
concreverant : Notafti enim : ( a ) Notandum , quod hh 
majoresnunquam i?iveniuntur , quia fort ffe me judice vir~ 
tus eas prvductns difperfa jam efl . Quafi virtus illa in duo- 
bus primis glofTopetris producendis ef osta , alias poftea mi- 
nores , gradatim produxerit ; fubtiliffima quidem conjectan- 
di ratio , quam inficiari aufus minime fuifiem , ni mihi fe- 
fe obtuliffet dentium compago pifcis illius , quem nos co~ 
lumbinam , feu vaccam appellamus , qui canicula? fpecies 
eft , qui a m-e fumma fuit admiratione perpenfus , ac modo 
eum perdiligenter aflervo . In eo uno oculi i&u id omne 
plenitfime afpicitur , quapropter tibi mitto ejufdem canicu- 
Ix maxillam , etfi non integram , in qua infpicere poteris 
naturse ludificantis efTormationes , necnon ex ea deducere 
non tantum in Melitenfi infula , fed in ore etiam alicujus 
viventis talia produci a natura ipfa , qu# nunquam in fuis 
operibus effoeta eft , fed fortis femper , & provida in om- 
nibus , & ut ncceffitas poftulat , etiam in hujufmodi den* 
tium productione . ( b ) Tandem oftendam in eaice hujus 
epiftola- non folum integri capitis , fed etiam pifcis linea^- 
menta , id quod fortaffe nemo adhuc prarftitit , feu filtem 
ea , qua par erat , diligcntia . Perpendas , amabo te , cc 
cogites finem , & ufum proprium tot ferrarum ( ferrar enim 
vidcntur pleraque dentium feries , qua: pluribus confiatur 
dentibus fed numero omnino , & figura variis , quum in 
uno , eodemque ore majore , vei minore acumine pra>di* 
ti fint ) ut videre eft in prima tabula . Quod ad reliquum 
attinet , facile eft explicare hac obfervatione quomodo plu- 
res gloflbpetra? uni , eidemque radici adnexa? fmt , & etiam 
clare deprehendemus omni proculdubio , nil aliud fuiffe 
ante quam lapidcs evaderent nifi dentcs canicula: illius fpe- 
cici , qua? eadem omnino eft , ac fpccics aliarum lamiarum, 
atque canicularum , pranerquam in ratione ac multiplici 
dentium ordine . 

£ Ad- 



a Tab. ir.fy 1. b 7*k.xxrii.irxmiu 



4* S C I L t A 

Addis praeterea de gloffopetris loqucns : Prtterea quod 
ghffopetra amiciuntur crufta quadam > ad colorcm > &* 
fubflantiam dijfcreyiti ab interna matcria > quod minime fic- 
ri deberet > fi dentes fuiffent . ii enim intus > exteriufquc 
cjufdem funt fubjlanti* . Si vero a limo produdta forcnt > 
& ab eadcm limi fpecie in lapidem convcrfc > pcculiari cru* 
fla prtcditce forent ab intcrna fubflantia divcrfa . 

Scd experimentum > ad quod confugi > hanc damnat 
pra*judicatam opinionem . Quum enim multos non Iapidef- 
centes > fed ex ore pifcium fregiffem erutos dentes > omnes 
peculiari elfe cortice circumteclos cognovi > qui inftarpellis 
interna: dentis fubftantia? infervit > qu# in multis eadem eft ; 
ac fubftantia offium > fed aliquantulum humidior > in aliis 
vero tenerrima? materiei . Quamobrem nil aliud fuperad- 
dendum eft > pra?terquam eorum colores parvi admodum fa- 
ciendos effe > cum exterius plures varia?que macular potue- 
rint fuperinduci fecundum accidentium diverfitatem > quod 
dici non poterit in gloffopetrarum radicibus > in quibus hu- 
nior lapidefcens > ac calor libere agere potuerunt > cum ip- 
fa porofiores fint > ac nullo cortice circumdata? > ac unius 
pene coloris > ni aliquoties in locis nonnullis macula? indu- 
cantur a terra? limo . 

Denique objicis : Ad concbylia > turbines > offa vertc* 
bras &c. veniamus > qu<c omnia potifjimum dcmonflrarc vi~ 
dentur verofimile ejje fuiffc olim res in lapidcs converfas . 

Duo > ut mihi videtur > funt > qu& te impediunt a 
ne vifui fidem pr&ftes > primum eft immanis quantitas echi- 
Borum > alterum fimilium fpeciei echinorum inopia in no^ 
ftro mari ; utrique fatisfaciam difficultati . Sint fane echim 
fpatagi rariflimi uti fentiunt Imperatus > & Mattiolus > quid 
ad nos ? ( a ) Sufficit mihi eos in rerum natura reperiri j\ 
carterum opinari debemus in aliis maris partibus ita fre- 
quentes eife fpatagos > ut funt in noftro mari echini . Et 
nihilominus tot > tantique adeo elegantis fpeciei (patagi re- 
periuntur > ut minore unius horas fpatio in Meflana: po*tu 

fex- 



DE CORPORIBUS MARINIS 45 
fexcenti capti ex iis fuerint , & quum id omne illuvie qua- 
dam inordinata antiquitus eveniffe autumem , nihil adeo fa- 
cile eft , quam e mari in littora projici potuifle , echinos 
hujufmodi . Quinimmo locus ab ipfis occupatus , fcilicet 
littus argumento effe poteft ad meam fententiam confirman- 
dam ; ii -enim cum graves non firit , ficut ca?tera majori 
gravitate donata corpora 3 qu« facili potuerunt negotio 
jfubfidere , ac in littore guiefcere ? & cum talis funt figu- 
tx 5 • ut faciiius, una cjim aquarum fiu&ibtis exagitati fuper- 
fluitent , littora circumeuntes , feorfim , ac divifi ininfu^ 
lx circuitu pene innumeri quieverunt in propatulo expofi^ 
ti . De his nonnihil delibare inferius oportebit . 

Ad alia igitur me convertam , verumtamen elegan* 
tem 3 ac ftudiofum laborem Salas commentum potius , quaru 
verum fyftema reputo . Univerfale mundi diluvium , uti a. 
Mofe narratur , ego credo , & credam pariter , quod di- 
luvii aquse omnia fupertexerunt , & quod ; Rei^erfa funt 
aqtttf de terra , & quod prima die men/is apparveru?it -cacth» 
wina montium ; fed illorum montium , e quibus potuit co- 
Iumba evellere , ac adferre : Ramum oliiae vircntibusfoliit 
in crefuo , fcilicet e montibus , qui prius erant , & po- 
ftea perftiterunt . Id omne neque opinioni innititur , ne- 
que hypothefi ex ingenio effi<fta? , fed inconcuffe veritati , 
quare male equidem rebus confulerem meis , fi hac re* 
Iicla veritate ad prefati autoris commenta me converte- 
rem . Vt igitur mihi hoc fuadeas , minime tibi infudan- 
dum 1 eft , ego enim abhorreo ab hujufmodi phantafticis ra- 
tionibus -, ut fummopere mihi difplicuerit leviflimas alio*. 
rumopiniones attingere 3 qui ftatuunt in rupium vifceri* 
bus aut aftrorum virtute > aut ob aquas e mari advenien- 
tes , nefcio quibus oftracodermis refertas , arquoreorum 
animantium teftas gigni poffe , & produci . Id autem , 
quod ab Agricola refertur , quod tamen nunquam vidi , ve- 
rofimile prorfus , ac facile fatfu mihi videtur , fcilicet re* 
penn in lapidibus bufones , angues , ac etiam nonnullos 
canes , ficut placet Guillelmo Neobrigerfi , ibique pro- 
greftu temporis in lapidem converfos obriguiffe . Quod 

F 2 autem 



^ S C I L L A 

autem hxc fententia tibi minime arrideat , quia , ut ais > 
etiam nunc ea animantia in mediis faxis viva invenirentur 5 
nihil omnino probat ; fufficit enim , quod alibi repcriantur 
yiva in fuis caveis fub terra , & quod aliquando quadam ra- 
tione fuerint conclufa , & in petras converfa una cum iimo 
aliifque rcbus 3 qux omnia in rupem montis confluxerint . 
Quod autem multa lapidefcant,inconfeffo eft etiam apud te, 
quamvis addas hoc perrariffime evenire neque porTe hujuf- 
modi rationem ad innumeras petrarum figuras , quse in ifta 
infula effodiuntur , aptari . ( * ) Hoc tamen tam raro acci- 
dere minime diceres , quotiefcumque tecum ipfe in men- 
tem revocares innumeras hiftorias a prsefato Joanne Daniele 
Majore , ( *> ) 3c a Philippo Jacobo Sachs enarrafas ; uter- 
que enim elenchum hujufmodi eflfeclibus refertiffimum col- 
legerunt . Sat mihi tamen eft ita folere , & poffe Naturam 
operari , quod reliquum eft , equidem nefcio quomodo 
anflari poffit , ac imminui ejus virtus , quinimmo arbitror 
ipfim in petrefactione unius conchylii tantum virium infu- 
mere quantum in petrefactione montis infumcret , dummo- 
do eadem fubalternis caufis , qua? ipfius admrniftrfc funt , 
& rationem , & normam hujus petrefa&ionis pr&ftet , Ha^ 
autem non poffunt , ut puto , ita confulto agere , ut par- 
tem aliquam non lapidefcentem relinquant . Itaque quomo-' 
donam tibi , atiifque , qui in contrariam fententiam eunt > 
fatisfaciam nefcio . Dico tamen pluribus in locis , qui non 
fimt difpoflti ad corpora petrefacienda , nuila ibi corpora 
petrefada remanere ,at in locis , in quibus adfuit illa virtus 
omnia corpora penitus in lapidem verfa fuerunt > ac tempo- 
re eodem . Vcrumtamen tuo defiderio me fpero fatisfaclu- 
rum , Sc non fohim ad te nonnulla conchylia omnino pe- 
trefafta mittam j (cd aliqua etiam partim tantum petrefafta 
cum animali intra fe inclufo ; tjusc quid^m admodum rara . 
De offibus , vertebris &cc. dicam inferius ; nunc vero ali- 
quid dc turbinibus , ac de bugardis dicamus, , non quid 

fint , 



3 Jo. Dw. Majorn d'ff. De cntris , & ferp. petrif. 
fe Imlipp. J.U. Sa.bs 7{efp. djf>n. De wirar: 4, la?i<i> 



DE CORPORIBUS MARINIS 4> 

fint , omni enim procul dubio exiftimo ex verorum turbi- 
num , & bugardarum corticibus coaiuiffe , fed ut ad illud 
refpondeam 3 fcilicet cur conchs nigrs 5 vel cinericii colo- 
' ris , itidemque turbines tantum in argilla inveniantur , nun- 
quam vero in rupibus , in quibus alba? folum reperiuntur . 
Refpondeo , quia ficuti jam dixi , illi , qui in limo funt , 
non funt veri turbines , aut vera conchylia , fed ipforum 
formx , & illac » quar rupibus infixse eernuntur ver#funt y 
turbinorum , & eonchylioruni teftarbene admodum compa- 
6tx , & in faxeam materiem immutata* . Optime id fuadet 
unus ex turbinibus , quem ad me mififti , hic enim cum fit 
talis forma? , ut in fe ip um vergat , circumpofitum corti- 
cem defendere non valens , alfervavit , fed in lapidem ver- 
fam partem illam turbinis , qua? in internis voluminibus cir- 
cumdata fuit luto in Iapidem obdurato . Credo nullam fore 
oborituram dubitandi rationem , quia fi nonnulli putarunt 
gloflbpetras excrefcere ex propriis radicibus , bugardix > Sc 
turbines eodem plane modo minime potuerunt crefcere * ut- 
pote qui ab omni faxo fecreti , & undequaque molli 3 tenui- 
que limo circumdati- deprehenduntur , ni velimus dicere 
turbines interna vi , ac fermentatione excrefcere ad magni- 
tudinem grandium bugardiarum, cujus penes me veros corti- 
ces fervo 5 q-uamvis huic ultima? opinioni minime adhaeream i 
Dicam igitur ea omnia potius , quse a te turbines , 6c bugar- 
di# appellantur , illius femper fuilfe magnitudinis , quanr 
eifdem vera? animantium tefta? tribuerunt , nec unquam nifi 
faxa fuifle in externo typo formata . 

Quis nam igitur poterit paeato animo credere hufus ter- 
ram infula? non convertiiTe in petram , ac fervade , fed pro- 
duxiffe gloffopetras , five , ut melius dicam , tot variorum 
animalium dentes , echinos , offa > vertebras , aliaque hu- 
jufmodi , quum id totum fophifticis fubtilitatibus , aut de- 
bilibus argumentis innixum eflc dignofcatur , tnea autem 
fententia rirmiffimis innixa fit argumentis , quibus addi poflfe^ 
docliflimorum hominum audpritas ?■ 

Verumtamen magis confentaneum efr veritati , rectfc- 
que rationi in eorumdem corporum infpeclione laborem in- 

fu- 



4$ S C I L L A 

fumere quam in adducendis fcriptorum auttoritatibus ; & 
veritatis potius apparere amatores 5 quam librorum notitiam 
jadtare , & non aiiorum diclis , fed folummodo experimen- 
tis acquiefcere . 

Quapropter nemo fana? mentis aucloritati acquiefcet illo 
rum 3 quiincorporum generationeautumant neceflarioconcur- 
reredebere feminalem virtutem cujufcumque partis animalis 
geniti, quafi in ipfius femine neceflario inefle deberet portio 
quaxiam , qucc nafum , alia , qux oculum , alia qua* auri- 
culam 3 alia qux manum , & fic quamcumque fingularem 
partem efformaret . Id equidem nullus concedet ; validiffi- 
ma enim contraria funt argumenta , quaehujufmodi deftruunt 
commentum . Quis pi\Tterea in eorum poterit iententiam 
•defcendere , qui per quamdampartium fimilarium , ac un- 
dique folutim vagantium congeftionem fieri pofle credunt hu- 
jufmodi rerum produftionem ? Scd concedatur ineffe ubique 
femen aliquod , per quod res fimiles ubique efformentur , 
fed integra? tamen , & in terra integrum marinum animal » 
in mari vero integrum terreftre , feu arborem quamdatn 
produci ; aft non poterit etiam hujufmodi rerum pars aliqua, 
& fola produci , nam femen debet necefTario integrum pro- 
ducere corpus quum naturali progreffione generet > & pro<- 
ducat animalis partes gradatim , non autem per faltum . 
Minima illa Democriti corpufcula mirabiles omnino eifeclus 
in hac integra corporum produclione fuadent , credibile ta- 
men eft quod cum coalefcunt 3 aliquod exerant motus princi- 
pium 5 atque eorum fermentatione nobis exhibere integruni 
aliquod compofitum , aut integri animalis , vel integra? ar- 
boris . Verumtamen quamdam fpeciem in minimis ipfis repe- 
riri minimorum , qua? & in quocumque compofito , Sc extra 
illud poflint ex fe producere vcl folium cujufdam arboris 5 
vel humanum membrum , vel animalis dentem , vel verte- 
bram , aut corticem , five os aliquod , a ratione alienum 
eft > quiahuiufmodi partium productio alias pene innumeras 
compofiti partes neceflario fubfequitur , nec \\\x ex fe pof- 
funt confiftere , quia ab aliis pendent . Rem clarius expla- 
nabo . Sint partes nonnulla? fimiles , aut minimorum cor- 

puf- 



DE CORPORIBUS MARINIS 47 

pufculorum congeries apta ad gignendum in terra , vel quo- 
cumque oonfluerent , animal quoddam exempli caufa pi- 
fcem 5 deberent omni procul dubio minima illa s feu partes 
cx fimiles , procedere 5 aut procedere conarentur eadem 
prorfus difpofitione 5 qua operari folent cxterz partes > feu- 
minima 5 quse pifcem hujufmodi in aquis produxerunt 5 fci- 
licet primum efformaflent ovum 9 & ex ipfo deinde animal , 
aut faltem in prima mutua rmnimorum fermentatiojne 5 in- 
teorum cujufdam parvi animalis foetum 5 non autem illius, 
tahtum partem . Bene profeclo contra eos 5 qui omnia cre- 
dunt, irafciturFabiusColumna: ( a ) Falfum omnino^ inquity 
efl offa in terra effe genita 5 ut Plinius ex Theophraffo referty 
non enim Natura quid frufira facit * vulgato inter Philo- 
fophos axiomate : dentes ii fruflra effent 5 non enirn dentium 
ufum hahere poffunt 5 nec teflarum fragmenta tegendi 3 fi- 
cut nec ojfa ullum animal fulciendi . Dentes fine maxilla r 
teflacea fine animali 5 offa unica ( nonnifi omnia conjun&& 
cum ipfo animali ) in proprio elemento Natura nunquam fe~ 
cit i quomodo in alleno nunc potuiffe 5 &* feciffe efl creden- 
dum ? Offa enim ex eodem feminali excremento ortum habe- 
refimul cum animali > ipfa experientia 5 & natura docuity 
tam in homine 5 quam in animalibus fanguine praditis 5 & 
exfcmi?ie initium habentibus 5 ac etiam quibufdam allis ' y 
qaomodo infubterraneis terreflribus fcmen hoc inveniri affe- 
ritur ? qua experlentia ? hoc fi daretur 5 & hominem 
fponte oriri effet obfervatum 5 vel animalia * ut bos dr* 
equus y &* ftmilia . 

Si autem dicas 5 hos non elfe omniiio veros dentes. > 
neque veras omnino teftas 5 3c vera ofla 5 ideoque fine fe- 
mine oriri potuifle v ego- etiam refpondebo 5 quid non 
eadem ratione efformata fuerunt 5 & non omnino funt ipfif- 
fima corpora 5 quid , inquam 3 fi ex unione & configura- 
tione atomorum compa&a funt 5 unius natura? non funt tam 



intus , quam enra 5 ut gemmar , fales &c. quod minim 
confentaneum efl experimentis ? Verum de gloflbpetris i 



e 

d 

dici 



a Dijfcrt. Dtglojfcp. ia jritt* 



4& S C I L I A 

dici non poteft , cum ea? intcr vegetabilia connumerentur , 
qxix ex variis conflantur corpufculis beterogeneis ; gloffo- 
petra: enim cruftam , 6c radicem , a?que ac medullam diver- 
fa penitus pollere fubftantia videmus , eftque omnino fibi ip- 
fi diffimilis , uti cartera funt vegetabilium , ac fenfitivorum 
membra . 

Nec tamen concedam , gloflbpetras fi non gemmarum > 
filtem tamen vegetabilium fpeciem effe ; hoc jam prius tra- 
clatum eft , dictumque , tales non efle , atque in pofte- 
rum clarius demonftrabitur , gloflbpetras partes corporum 
effe una cum terra translatas 5 non autem in terra ipfa pro- 
genitas . Erunt ergo fane animalium fragmenta . Vanis mi- 
raculis Melita non indiget , neque vanis commentis 9 ut iL- 
luftris evadat , quum jam per Orbemeluceat tot , tantifque 
rebus veritate probatis , ut oftendam , Deo dante 5 in 
elucidatione aliquot numorum Melitenfium raritate fingula- 
rium , 

Palam autcm cernitur gloflbpetras 5 vertebras 5 echi- 
nos , & offa in Melitenfi terra ortum non habuiflfe > fed in 
illam fuifle translata , & monftratur hac evidenti ratione . 

Poteft Natura res producere imperfectas per accidens > 
fcilicet animal , arborem , fruclum , veluti animal bra- 
chio carens : poteft etiam oriri fructus parte fui adbuc im- 
perfe&a , fed femper apparebit defeclum illum a Natura 
fuppleri , ac tegi pellicula aut cortice aliquo , & oculis non 
exponet partes illas aut mutilatas,aut vitiofas,ficuti apparere 
deberent> fi per vim aut a manu aut a ferro eis illatam avul- 
fa^atque obtruncatxforent.Ergo hi Natura? lufus non fuerunt 
in terrsc vifceribus producti , quia nempe in mineriis videri 
non poffent gloflbpetra* , ofTa , vertebrse &c. confraclje cum 
fra&ionis cicatrice , fed fraclioni fuperinducla cffet crufta 
qua?dam , qua illi totum corpus fuperintegitur, fimillima . In- 
fpicias qua:fo <k videas omni-a prius confracfra in locum hunc 
pervenifle , ( * ) & rupibus maltha? adhjefifle . 

II. Sed etiam animadvertamus oportet 3 quid interfit 

in- 



* T*b t i\ufi£.\ t Q,u 



DE CORPORIBUS MARINIS 4P 

Inter rupis alicujus fragnienta non translata , & inter arenas , 
■autlapides qui attriti fuerint 5r e mari in littora proje£i > 
aut a fluminibus circumvolutati . Prrma fiquidem morcunate 
angulata > ac configurata cernentur ; fecundi vero teretes , 
acomni angulo carentes , quod fefe nunc huc , nunc illuc 
confricantes 3 & cuicumque impulfioni obvii , & faciies > om- 
nino rotundi , ( a ) aut quafi rotundi evaferint . Dcns ergo, 
qui delineatus tibi remittitur 5 nonne. plane fuadebit eam- 
dem fubiifle fortunam , ac alias partes , quae una cum ipfo 
eodemque tempore invicem coaluerunt ? Dens hic folitarius 
in luto , & cum arena coacervatus j fententiam damnat il- 
lorum, qui ibi illum genitum fuiffe ftatuunt . Oculis ipfis in> 
tuemur radicem ejus minime cum faxo confundi 5 quod re- 
vera nil eft aliud 5 quam congeries arenarum didolutarum 5 
atque externarum > corrupti offis 5 luti 5 ac dentis . 

III. Si vero attente perpendemus dentem 5 qui hic 
cernendus exhibetur 5 ( b ) nec non effeaus j quos in mal- 
tha inclufus produxit 5 optimum defumere- poterimus argu- 
mentum 5 illum nec ibi natum fuifTe 5 nec ibi crevifTe ; fin- 
gentes enim mentibus noftris 5 rem hujufmodi in faxo pro- 
du<5lam 5 ex qua erumpere poffit fuccus quidam aptus ad 
delineandam 5 cselandamque in eodem continenti fui ipfius 
configurationem 5 necelfe eft etiam dicere 5 retn hanc in 
fui progrefiu 5 & incremento varium penitus delineamentum 
efformare debuilTe 5 identidem delendo illud 5 quod antea 
eftbrmaverat tempore 5 quo res ipfa in quacumque fui parte 
minor 5 & parva erat ; dummodo affirinare nolimus contK 
nens cum re contenta excrefcere potuiiTe 5 quod audaciffi- 
mum eflet . Idem prorfus dico , de dente fignato litera A <, 
Ipfe claufus in maltha B ob aliquod accidens 5 quod five an* 
te 5 five poft contigerit , rimas duxit plures in fui fuperfi- 
cie prope bafim 5 & in fui longitudine 5 & latifudine 5 e 
quibus quidam erumpens craiTus 5 & oleaginofus humor 5 in 
maitha exacle omnino impreffit omnes ejus rimulas totidem 
lineis . Continens corpus alia inferiora lineamenta nullo 

G mo- 

a Tab* r-fig* 1. b Tak. Y*fig* t. 



$o fr C I X L A 

modo exhibet , quinimmo in ipfius radice 5 aut bafi , fi fic 
eam appellare velimus , quam detexi 5 percipi poteft fub- 
ftantia omnino differens a fuo continenti , hic enim eft mal- 
tha puriffima in fiaxum coagulata , radix autem dentis poro- 
fi , ac fpongioii ; oifis fpecimen refert 5 fed deniius lapi- 
defcentis . 

IV. Neque levis quidem conjedhira eft ea 5 -quam de- 
fumere pofifumus a dentibus gloffopetras nuncupatis 5 qui 
vel mediocris , v.el notabilis magnitudinis fint , omnes pro- 
pe radicem incifuram quamdam exhibent fecundum propriam 
magnitudinem 5 ut fignatur litera A 5 ( » ) vidi enim lamia. 
rum , & canicularum 5 & hujufmodi animalium dentes unum 
fuper alium , fed tali ordine congeftos 5 ut pars convexa 
dentis os introfpiciat 5 pars vero plana ad externam partem 
vergat > ut intuentibus patet 5 ( b ) quare ex dentium mo- 
tu 5 ut dixi fuperius , in partem illam convexam ea incifura 
imprimitur ( A obfignata ) ab alio dente 5 qui illi imminet 5 
cc fic deinceps . Intuemur pariter partem illam radicis , 
qua: infita erat , iequaliter porofa , illa vero pars dentis , 
quam voco incifuram quamdam a motu dentis fuperincum- 
bentis imprefiam 5 porofa non eft , ficuti neque talis repe- 
xitur in dentibus animalium recentibus 5 quia extra illam 
membranam profilit 5 qux tantummodo ampleclitur radi- 
cem porofam 5 & cortice exutam , ideoquc aptam ad hu- 
morem fugendum , ut excrefcat 5 quod quidem nos reddit 
certiores , dentes iftos prius vegetaiTe in ore animalium 5 
<]uam in Mdltx infulam projedi , ac ibi infofll fuerint . 

V. Magni facienda eft variarum rerum unio in unum 
coacervatarum , ac cafuali , & non excogitata fituatione di- 
•ftributarum 5 ( « ) ut videre cft in faxo quodam , quod 
-coagmentatum eft dentibus aliquibus , bacillos S. Pauli vul- 
go nuncupatis , & corruptis oifibus 5 ac ftriati conchylii te- 
ftaceo fragmento ( teftaceum vero hoc fragmentum in faxum 
non converfuuverat , fed adhuc variis fuperficiebus compa- 
•ftum fecundum ipfarum teftarum naturam 5 ut experimento 

ap- 

* *" "* ' ' " ' 11 r— i i i i | _ i «r «r 

* 7al.sx.foi. b T^.Yi./^.i. c Tab.ii.fig.s. 



D E CORPORIBUS MARINIS jz 

apparuit facto in quodam fruftulo ejufdem conchylii ) Pote- 
rit ne deinde quifpiam inficiari 5 ^ion fuifle ha-c omnia inopi- 
nato cafu fimul coagmentata in maltha 5 quodnonnulli nefci- 
verint rationem adferre > quomodo pnefati bacilli fuerint 
petrefa&i ? oculis ne noftris fidem negabimus , ut infirmsr 
opinioni adha-reamus ? Nonne fufficiet videre fruftulum illud 
conchylii , veram effe teftam conchylii ejufdem , ac den- 
tem , (*) illum naturalem efle dentem , ficuti obfervare 
poteris etiam alium fimile canicula? ? Sin autem totum id 
non fufficiat , me de prafatorum bacillorum natura aliquid 
inferius delibaturum promitto . 

VI. Conceffa alicujus lapidei corporis in faxo genera- 
tione mecum ipfe reputo , quomodo corpus illud incremen- 
tum acquireret : Exemplo fit verbi gratia mali medici gene- 
ratio in aliqua rupe 5 crederem illud equidem excrefcere 
aut ftatim 5 aut pedetentim ob aliquam fermentative difpo- 
fitionem faxo alicui inditam , & malo ilJi medico aptam •. 
Stultum quidem eflfet opinari illud ab uno Iatere podc incre- 
roentum fumere , 6c ab alio duabus fuis medietatibus ita 
circuire , ut ad punclum pertingeret , quo fua circularis 
rotunditas compleretur , qua roalo illi convenit , comple- 
clendo partem eam faxi , in qua fuit produclum . Proprius 
nunc ad rem noftram defcendamus . Si echini geniti fuilTent 
in iftis rupibus , quorflodo in illis eorum incrementum erit 
ftatuendum ? Anne echinorum femen fblummodo fuperficia- 
libus corticibus fubftantiam rupis circumdedit , & tali potuit 
modo perfecle complere propriam fpatagorum configuratio- 
nem ? Hoc penitus ignoro , nec unquam credam \ deberet 
enim ( quod tamen negabo ) faxum integrum , & folidum 
efle 3 in modum echini efformatum , non autem cortex qui- 
dam ea fubftantia repletus , in qua adnatum eft 3 iicuti ap^ 
paret in echino fpatago , quem tibi mitto . ( b ) Hac equi- 
ciem eft demonftratio clarior , quam fieri pofllt , ac deiide- 
rari , palam enim oftendit illam fuifle animalis alicujus te- 
ftam , qux maltha oblinita , ipfaque referta , tunc cum Japi- 
defcebat confracla , tefta enim tanta vi faxea? materiei eo 
_^ G 2 tem~ 

a Lal>. vi.fig. 4. . ^"b ■W.vii.^.i, . . 



r~ S G I l L A 

temporc perculfa , ut eam frangi oportuerit , quantum ab 
interna obdurefcente fubfhntia permifTum fuit . Hoc appa- 
ret evidentitfime in variis' ejufdem tefta? rimulis , & pra?cipue 
i'n lateribus A . B & C . D cbfignatis . Quum enim pondus 
comprefllonis receperit a pundo E ad F , neceffario alter- 
natim fuperflcies A. D , locum dedit B . C . Ha? partes , 
neceffario , proximam dereliquerunt , ut dubium omne fa- 
xea? planta? adimcretur, qua? quidem fi talis extitiffet , etiam 
a fuis tenerrimis primordiis debuifiet lapideum fuperpofitum 
pondus fubflinere . 

VII. Obferventur qua?fo lamia?- , & canicula? ora , & 
videbimus dentes omnes tali pollere configuratione , ut 
unus levce maxilla? non pofllt dextera? ejufdem oris aptari , 
confunderet enim ordinem illorum , qui verfus guftur pro- 
tendunt , eo magis , quia pars dentis convexa , ut fupradi- 
clum eft , gmtur verfus profpicere debct 3 itaut afrirmari 
poflfit quotiefcumque nobis dens aliquis folutus , & a proprio 
diftractus fitu pra? manibus fit, affirmari abfque errandi peri- 
culo poffit : hic dens ad levam, hic alius pertinet ad finiitram 
maxillam . Huic omnino rationi confentanea? tam Melitenfes , 
quam locorum aliorum gloffopetra? funt , quarum perplures 
apud me habeo , ad u-nam , aliamve partem inclinata? , quod 
nobis teftatur 5 ( a ) olim eas dentes fuifle infixos aut dexte- 
ra? , aut leva? maxilla? in inferiore , tfut contra in fuperiore 
parte oris lamiarum , canicularum &c. ( *> ) 

VIII. Non minori evidentia idem fuadere videturfaxum 
illud , quod affabre jafmini floris formam repra?fentat , quod 
quum comminutum effet circa Iatera , mihi integram confi- 
gurationem non omnino pra?feferre poterat , nihilo tamen 
minus , iilud duobus laminis conftare cognovi , materie 
omnino fimilibus reriquis cruftis teftaceorum petrefaftorum . 
Unio tamen duarum illarum minimarum fuperficierum , qua? 
formam fubtilis admodum lamina? conrlant , nonnihil mihi 
fecit negotii , an faxum illud capax , & aptum fuiffe ad ani- 
mal ipfum coniinendum .Diligenter tamen fingulas ejus par- 

tes 



a T»b. vii. y%. 1. Tbid.fe H b 'Lub. vm.yTg. j; 



D £ C O R P O R I B U S MARINIS. n 

tes perfpiciens , intellexi ab ipfius forma diligenti , & accu- 
rata corpus effe quoddam non fortuito coalitum , fcd a natu- 
ra produaum , & pott vita? terminum in fpecie echinorum 
petrefaaum . Aliquandiu credidi connexionem duarum illa- 
rum fuperficierum , qua? , ut dixi , locum , in quo anrmal 
vivens concludi poffet , minime reliquerant 5 ortam elfe a 
compreffione aliqua , Ced allucinatus fum . Quum enim aliam 
teftam accepiffem ejuftleni oninino configurationis ab ifta in- 
fula faxo pcnitus adhserentem j> inferiore fui parte integram >. 
perfecteque confervatam in fui circumferentia cognovi , il~ 
lam teftam etfe cujufdam echini talis determinata* fpeciei ~ 
Echini , ficuti refert Athenaeus in libro tertio fecundum Ari- 
ftotelis mentem , pluris funt fpeciei , quinimmo exiftimare- 
debemus perplures reperiri , quorum fpecies nos penitus la- 
teant 3 fed in illis 3 qui communes funt 5 maximam fme 
cognofcere pofTumus varietatem . Ipforum enim nonnulli, 
fpharrici perfefte funt ex omni latere 5 alii aliquantuluni^ 
duabus partibus 3 quas pol'os nuncupabimus 5 compreffi , 
alii vero in uno tantum latere aliquantulum excavati 5 irv 
alio autem aliquantifper etiam elevati 5 quinimmo modo* 
fpiffioribus , modo rarioribus , ncc non crafiloribus , fub- 
tilioribufque fpinis pra*diti . Hoc dico non tantum de folis 
echinis , quin etiam exiftimo magnum incfTe difcrimen inter 
fpatagos 3 ac etiam in aliis fpeciebus , quamvis alio nomine 
ab aucftoribus nuncupatis , & cum ego fub echinorum appel- 
latione omnia compleclar animantia fpinis armata^ 5 nihil 
prorfas in eorum pnccipua nuncupatione immorabor . In ipfis 
equidem animadverto , naturam talem conftituiffe internam: 
partium neceffitatem , ut in eorum teftis > & extra ipfrs ne- 
ceffario efFormari debeat ordo quinarie diftinclus , aut eo-< 
rum partium , ficuti evenit in echinis communibus , aut per- 
fe£tz compofitionis , ficuti in cscferis aliis ad iimilitudinem 
fioris jafmini . Qnum autem totum id in nounullis aliis echi- 
nis pctrcfaclis , qubs penes me habeo obfervavcrim , inter, 
quos perplures funt ab aucloribus non indicati , ( a ) certe 

non 

a Tab. ix. :\. %i. 



54 S C I L L A 

non mentior dicens 5 propofitum faxum animal quondam 

fuifle . Parvarum vero mamillarum ; ( a ) feu potius tuber- 

culorum obfervationem omittens 5 qua? per totum ejus cor- 

pus microfcopii ope cernuntur 5 ex quo evidentiffime appa- 

ret fubtiliffimis fuiffe fpinis refertum , ad firmiora defcen- 

dam argumenta . Echini omnes 5 quorum figura rotunda eft 5 

os habent perpendiculariter pofitum fub fuperiore corporis 

punfto . ( b ) Id videre eft in alio faxo 5 a quo totam fepa- 

rare faxeam matcriem diligenter curavi 5 Sc partem detexi 5 

per quam ali neceflario debebat animal puncfto illi refpon- 

dentem 5 in quod linea? omnes confluunt 5 qux prafati floris 

delineamenta confingunt ; neque id mihi fufliciens fuit 5 fed 

illo confraclo 5 equidem obftupui 5 infpiciens cellulas ac tu- 

bos A vitce 5 ( c ) Sc ftationi animalis 5 opportunos in angu- 

ftiis illis arrabre factos . ( d ) En ccce fidelifllmum fiixi cujuf- 

dam albi ex ifta infula ad me tranfmiffi delineamentum 5 quod 

maxilla: partem cum tribus dentibus illi confixis exhibet con^ 

fpiciendam . Hoc perlubenter tibi mittam 5 ut in ipfo lapil- 

lorum , cochlearum 5 cc infuper alicujus dentis fubrotundi 5 

qui vulgo anguium oculi nuncupantur 5 congeriem poffis in- 

tueri . Ad meam tamen fententiam confirmandam maxime 

conducit 5 repetitos confpicere unum 5 duos 5 ac etiam tres 

dentes 5 hofque fuis cum radicibus alte confixis in offe A 

maxillari 5 quod petrefaftum etiam in parte confracla me- 

dullam oftendit aliquantum fpongiofam . Contra vero exter- 

nus cortex folidiore 5 ac denfiore ofle conftat . Hoc quidem 

faxum pars eft animalis cujufdam petrefafta 5 ac talem rem 

illud autumabit unufquifque fano prsditus ratioCinio 5 ( c ) 

& qui oculorum teftimonio uti velit . Ex ipfo afpeciu 5 effi- 

gie rel 5 &> tota fubjiantia 5 ac neminem 5 prafatus Co- 

lumna pro fimili veritate contendens fcribit 5 cenfemm tam 

crxf/a Minerva natum 5 qui fiaiim primo intuitu non affirma- 

rit 5 dentes effie offieos 5 non lapideos . Atque eo magis 5 

quod non careant parte illa maxillari 5 in qua incrementum 

fum- 



a Tab.viw.fig.i. lixd-jg-A- b Ihid. fig. 2. c lab. 7IU» fig* }* 

d lub. xu .jig. i. e Fah. G,lum. Degtojfop, 



DE CORPORIBUS MARINIS. 55 

fumferunt progreffione > ac difpofitione quidem non ficla , 
fed naturali . 

IX. In medium proferam modo unum ex anguibus 
MelitenfibuS 3 ( * ) non autem ex illis 5 qui veneficam exue- 
runt naturam Beati Apoftoli Pauli miraculo , fed ex illis , 
qui falfo petrefafti autumantur . Hi , qui angues habentur , 
tales quidem non fuere , fed nonnullorum marinorum ver- 
minum exuvice 3 uti bene obfervavit Aldrovandus , qui non- 
nullos in tertio de Tejlaceh delineatos exhibet , eofque paf- 
fim in noftris rupibus reperio ; quin immo in eo loco porftis 
Meffanenfis , qui appellatur H Secco , faxis adharrente , 
obliquis adeo* voluminibus , ut verorum anguium tortuofa 
volumina apprime , eleganterque reprafentent . Vulgo a 
nobis vitra maris nuncupantur , ( b j eorumque nonnullos 
delineatos exponam 5 ut fpeciei ejufdem penitus efie videas , 
& ab eorum mutua fimilitudine rei veritatem percipere pof- 
lis, ( « ) videlicet aliquando eos angues , qui nunc in tofis, 
vifuntur , e mari fuifie projeclos , atque in infula permixtos 
cum cseteris rebus aliis , qua: quotidie deteguntur , reliclos 
fuifie , 

Efficacius denique pra? aliis omnibus , qux adduci pof- 
funt , & quacumque mathematica demonftratione verius ac 
tutius argumentum , hoc eft . S\ res illac , qux ad me tranf- 
miffc funt , ut mea opinione relicla ad oppofitam tranfirem , 
tantam meae primai fententia addiderunt roboris firmitatem ; 
illae ergo , quas ex iftis rupibus feligere pofiem cgo , qui 
nulla peculiari affeclus fum opinione , fuo indubium fane 
me redderent teftimonio ,. has res aliunde adventafife , Sc 
iftuc nefcio quo tempore congeftas fuiffe ; & quia Deus ipfe 
ubique voluit fumma?. ejus juftitia? , & quam facili negotro- 
ingratum hominum genus plectere pofiTit , figna adcfte , 
ideo fexcentis in Iocis nobis oftendit , mare ejus nutibus., 
ctiam contra propriam conditionem fideliter paruiiTe , ac 
fuper altifilma montium cacumina afcendifie , in qui- 
bus divina: indignationis. notas pafiim obvias reliquit > 

ad 



j* S C I L L A 

ad exprobrandum non credentibus Creatoris potentiam i 
Sed prius ad loci qualitatem 5 ac compofitionem deve- 
Tiiatnus . Noftri hi montes faxis 5 arenis 5 vel craffioribus > 
Vel tenuioribus 5 ut plurimum conftant 5 ad talem prodiufti 
altitudinem 5 ut moderate civitati 5 quam eleganter coro- 
nant fuperfint . Illorum conftruaionis modus hic eft . Pri- 
mum ftratum minutis faxis conftat", ctii aliud fuperadditur 
arenarum communium 3 & fuper hoc impofitum tertium te- 
nuifTimarum arenarum reperitur 3 & fic vicifllm ; nam fuper 
arena tenui 3 fubtilique faxulorum ftratum iterum cernitur 3 
&'{ic continue ufque ad verticem montis . Linex abfris are- 
his defcriptjc orizontales jacent 5 aliquantifper tamen civita- 
tefh verfus 3 & mare inclinatce funt , exurgentes in-eapar- 
te 5 qu£ terram verfus profpicit , quia 5 ut puto 5 bafis , 
feu pars inferior 3 fuper quam prxfatx arena? depoiita? funt 3 
ab antiquo in declivem inclinata fuerit verfus mare . Id 
omne patet ex torrentibus 5 qui ex iifdem montibus decur- 
runt 5 & profundos hiatus excavant 5 & has varias fuperfi- 
ties detegunt . 

Id vero 5 quod obftupefcens intueor 5 eft craffarum 3 
necnon mediocrum 5 ac denique fubtilium arenarum ordi- 
iiem 5 pluries 5 pluriefque repetitum 5 & ex hoc arguere 
oportet 5 montes illos ad talem altitudinem deveniffe 3 quam 
modo videmus non fimnl 5 fed per plures vices peregrina 5 
& externa materia adventante . Exemplo fint torrentes 5 
quos immodici imbres fuper ripas aluere . Pra-cipites fecum 
trahunt omnia 5 qux illis obviam fiunt 3 ufque dum in pla- 
nitiem 5 & in apertos campos devenerint 5 ubi velocitate di- 
minuta 5 corpora , qua? aquis permixta rotabant 5 ea ratio- 
rfe deponunt 5 Ut graviora fubtus , rmnus graVia defuper 5 
ac tandem in extima fuperficie leviora quiefcant , idemque 
ordo ex eadem caufa pluries 5 pluriefque iterabitur 3 fcili- 
cet fecundum pluvias 5 qufr per temporttm intervalla deci- 
dunt . Ex hoc igitur nunc conjicio materiam montes noftros 
componentem 5 externam penitus effe 5 eofque ubi modo 
funt 5 ab aliqua aquarum permaxima illuvie 5 qua? fecundum 
impetum , & quietem 5 corpora ,. & pondera fluitantia cir- 

cum- 



D E CORPORIBUS M A R I N T S fl 

cumduxit , ac tandem depofuit , & hoc per plures vices , 
conipaaos & auftos paulatim fuiflfe * . 

Hinc eft quod falfum effe , corapen , harc animantia , 
teftas &c. lapideo cortice obduftas , non e lacubus , aut 
fluminibus, ut quondam infcite rebar 3 emeriiffe 5 quura 
h*c omnia nunquam in iliis locis repenantur ; & quam- 
vis nefciam nua nam ratione mare illuc pervenent , an 
in aiiqua peculiari , vel in univerfi totius orbis inundatione ; 
ac pariter ignorem utrum globus terraqueus aliquam iitus 
mutationem pafius fit , tamen perfrafte adfirmo , harc om- 
nia , de quibus fermo eft , nifi oculis fidem adimere veli- 
mus 5 vera cfle corallia , veras conchas , veros dentes , of- 
fa in lapidem converfa , non e lapide formata . Lucretius , 
magni Epicuri nomine 3 confilium meum efle cateris prfc* 
ftantius me recldit eertiorem : 

Invenies primh ab fenfibus ejfe creatam 
Uotitiam veri , neque fenfus pofc refelli * 
Nunc vero ad peculiarem loci qualitatem deveniamus > 
Colles , qui montes hofce conftituunt , non omnes funt ex 
folutis arenis compa&i , nonnulli enim durifllmis rupibus 
Conflantur , nonnulli mediocri duritie prsediti , ac fa-pefivpius 
albo topho , feu parum pura maltha . Ubique vero confpici 
poterit feries fuperius adnotata , aut linece variorum corpo- 
rum , & colorum , fed ipfarum unaqujcque ad orizontera 

parallela. 

Neque hi colles omnes , etfi propinquifllmi , conchi- 
liis , aliifque teflis abundant , fed per faltum modo hic , 
modo illic , id quod me« robur adjicit Opinioni , aquarum 
fcilicet vortices eos ita cafu cumulaffe . 

Animadvertendum etiam fontes in illis non adeife , qui 
fecundum nonnullorum fententiam potuerint in lapidera ver- 
tere id , quod cernitur generationis virtute lapidem fa&um . 
Quod autem in faxa hatc mutata fuerint , jam fieri non po- 
tuifle monftravimus , tum etiam quod plures colles ex folu- 
tis arenis conflati , pariter tamcn conchyliis , teftis , innu^ 
merifque propemodum aliis fimilibus rebus , non autem pe- 
trefaclis referti funt , qua omnia pariter in petram converfa 

H 0- 



5 3 S C I L L A 

ficut Cietera forent 5 fi continens materics 3 feu loci natura 
ad hoc faciendum a*pta fuifTet . Hoc afhrmare audeo 5 quia 
quodcumque corpus in petram converfum eft 5 plus , minuf- 
ve foliditatis ac duritiei fecundum fui continentis menfuram 
video recepifTe . Echinus lapidefcens in topho 5 adeo foli? 
dus non eft ficut , qui in lapidea rupe lapidefcit 5 itaut fe- 
cundum loci naturam , & vim 5 feu fecundum materiei dif* 
pofitionem 5 qua; corpora illa colligavit 5 hxc in aliquibus 
locis mirum in modum lapidefcant 5 in aliis vcro minus 5 in 
multis denique 5 qualia ab initio fuerunt 5 omnino reman- 
ferint . Hinc argui poteft 5 quod ficuti corpora non petre- 
fafta in lapidem converfa forent 5 fi in arenas friatas non in- 
cidiffent 5 ita corpora illa in rupibus 5 ac tophis obdurata 5 
talem non induiffent faxeam qualitatem fi in ficcis arenis 5 ut 
ca?tera 5 confepulta fuiffent cafu 5 per quem in terram pro- 
jecta fuere . ( a ) Nonnulla ex eis exponam eo meliori 5 quo 
ipfe modo potui 3 fervata ; hoc tamen fcias velim 5 res hu- 
jufmodi 5 quas in his collibus reperi 5 multo plures cffe nu- 
mero 5 ac fpeciei varietate 5 quam hic delineatas exhibeo y 
nonnullas enim tantum felegi formofiores 5 & magis con- 
fervatas . 

Sic pariter tibi mittam teftas nonnutlas 5 ( h ) qua? & 
numero 5 & varietate plurimje in Calabria^ montibus efTo- 
diuntur ; fed attentius qusefo penfites velim nonnutla faxa 5 
feu potius dicam marina corpora petrefa&a 5 qua* inter alia 
innumera felegi e cotle itto defoffas 5 qui mirabititer quidem 
fubltoltitur in capite civitatis Myla? 5 ( c ) ex humanitate 
Doftoris Joannis Natatis acceptas 5 homine quidem erudito > 
ingenuis moribus 5 optimaque mentis acie prsedito -„ bona- 
rum artium humaniorumque literarum profeffore . Parvi 
quidem facienda: funt tres illx conchx a. b. c. fciticet illa 5 
qua? fimpiex dicitur 5 altera concha piciorh nuncupata 5 & 
tertia ftriata 5 etfi huic poftremce nutlre fimiles neque vidcan- 
tfur 3 neque legantur ab aucloribus defcripta? : Sed pr# om- 
jiibus confiderandar funt in eadem tabula conchaj marina; AA 5 

quce 

» lab* xi n. 0*xlV. k T*l>. xv, &XV1» ♦: Tab. x\u> 



DE CORPORIBU8 MARINIS $9 

quce operculum funt cochlece mtrin* , quod vulgo dicitur 
i/V/r* <# S, Margherha , necnon milleporum quoddam B 
petrefatfum . Aft ego nunquam inducar , ut credam , ca- 
fum ea opercula numero ferme infinita erTormarc , qua: tam 
cxafte cochleis petrefaciis refpondeant , quae iUis carent . De 
hujufmodi operculis inferius fermo erit habendus , quare 
opere pretium erit de nonnullis rebus nunc diflerere , quas 
in Meflanse collibus reperii . 

I. In his noftris collibus , qui tamen ad aliquam altitu- 
dinem elevantur , dentes adeo grandes non apparent , ficuti 
ifti Melitenfes , (ed folummodo nonnulii parvi , vel fimpli- 
ces cortices ipforum grandiufculorum . 

Nos jam dentium qualitatem confideravimus , ■ qui ia 
ore canicularum , ac iimilium animalium reperiuntur , & tu 
bene nofti hujufmodi beftiam perplures in maxillis fervare 
dentes folummodo in externo cortice obduratos , intus tamen 
humore quodam mucofo refertos ; hinc flt dentes iftic reper- 
tos dentes fuifle j qui in montium cacuminibus remanferunt , 
illorum enim levium , ac vacuorum moliis , ac tenerrima 
adhuc eft maltha,quapropter eorumdem tantam copiam inve- 
nimus in ifta infula , qure in planitiem protenditur . 

II. Maximam echinorum petrefaftorum copiam , alio- 
rumque corporum confregi , qux fuapte natura vacua funt ? 
atque intra ipfa nil aliud perfpexi quam maltham puram fimi- 
lem omnino cortici, qui teftam omnem circumdat , feu pere- 
grina corpora , fcilicet arenas , lapilios , conchyliorurrL* 
rragmenta , marini hiftricis fpinas , aliaque hujufmodi ; nun- 
quam autem vidi , 3c exiftimo ab aliis nunquam vifurum iri 
corpora in teftas irrepifle mole grandiora , quam neceflario 
efle debebant , ut in unum ex foraminibus echinorum ingre- 
derentur . Id comprobat , quod difrupta membrana illa fu- 
per duo centra illarum teftarum pofita , aditum pra?buit 
molli luto ingrediendi cum illis corporibus ei cafu obviam 
faftis , quce tamen per illa foramina intrare poterant . 

III. Rem magis , magifque patefacient vertebra? , qu« 
undequaque reperiuntur iftis Meiitenflbus non abfimiles . 
Obfervetur qusefo ipfas indicare locum , ex quo fefe latera- 

H 2 les 



€o S C I L L A 

les fpina: feparaverunt ; neque hic fiftendum eft . Revocan- 
da eft in mentem alicujus pifcis integra fpina . Animadverti 
vertebras illas 3 quse e capite producuntur ufque ad illius 
loci tcrminum 5 qui interiora animantis inferius claudit 3 du- 
plicare fpinas inftar coftarum ; at in fubfequenti fpatio folo > 
ac unico fpinarum ordine donantur 5 ficuti pars fuperior , 
quam nos dorfum appellabimus . Confiderandum eft tamen 5 
quod aliarum unaqua?que (exceptis fpinis, quas coftasnuncu- 
pabimus ) Sc (i duplicem in vertebra fortiatur origincm s im- 
mcdiate unicam tantum fpinam repr^fentat 3 verumtamen in 
illis , quae inferius coftularum munus exercent > id non pcr- 
cipitur ; per ipfas enim non tranfit nervulus ille 5 aut hu- 
mor 5 feu aliud quodcumque fit 5 quod natura neceflarium 
duxit immittere per medias radices aliarum fpinarum , qui- 
nimmo earum bafes non parum diftant inter fe 5 uti vidcre 
eft in ejufdem tabula? figura v. quam delineavi 3 ut harc om- 
nia clarius percipias . Ad examen modo ^ertebras petrefa- 
clas revocemus . Ipfarum nonnulhe monftrant 5 ut par eft 3 
locos 3 ex quibus avulfe fpinx fuerunt 5 qui tamen fibimct 
ipfis mutuo diligenter , & adamuffim refpondent , itaut illae 
obfignatce numeris n. in. & iv. vertebra animalium quon- 
dam vivorum apparent eo loci pofita? 5 qui peclori immine- 
bat , alia vero obfignata i. fit una illarum caudam verfus 
pofitarum . 

IV. Inter res illas ( quarum partem in tabula xiv. & 

xv. delineatam exhibui ) in valle quadam vulgo diclia della 

fperone prope oppidum Varapodium in Calabria 5 decimo a 

mari lapide 3 erfoffas deprehendi prater alia innumeras te- 

ftas 5 fpecies omnes dentalium 5 feu antalium in nulla peni- 

tus^ fui parte corruptorum ; opere pretium non eft de eis 

differcre , eruditus enim Aldrovandus in tertio de Teftaceis 

eos ita nobis defcribendo exponit ex variis auftoribus : Sil- 

vatico vero , inquit 5 dentxiles funt ojfa fatis qlba 3 qM* 

dentcs caninos referunt 3 quibus tamen 3 inquit 5 longiores 

funt inanes intus & perforati 5 oriuntur in cavernis lapi- 

dum in profando maris \ quidam dentale , & antale 3 non 

ftrm.a 3 ut Brafavolus. s nec aliter fed mngnitucLine tantum- 

modo 



DE CORPORIBUS MARINIS tfr 

modo diftinguunt . In Germania 5 inquit Zoographus , tffor- 
fe^ GimMl tt**« *«•»"» *yW^/ w/*// ofeot y 

candidos , Aiwr /w/« 5 A'"* > *** au f altcra l l nea 
tranfocrfa inzquali ambicnte , prtfertim tn mtnortbut , 
majoresad quatuor digitos non excedunt 5 /* ? £//*^ *** **»- 

*/** r*tf* > yW ***" ***** # *»""' '****' ^C : A 

flantiaprxdura ejl non offea fed aliorum teflaceorum fubjtan- 
tUjmUh . Inferius vero inquit ■: Valcrius Cordusvocat eu- 
talium , aitque effe tefiaceum quoddam marinum fifiul* mcdo 
longum , & concavum foris flriatum , longitudme digttt 
non tranfoerj* \ fcd fecundum longitudinem 5 pojl martnot 
ccjlus inquit Brafavolus 5 fuper marh littora inveniuntttr . 
Ego opinor me minime deceptum fuifle nominis arquivocatio- 
ne 5 eadem enim prorfus funt , ac ab Aldrovando defcripta Y 

atque relata . _ 

Ex verbis igituf prcefatorum auclorun) nos certiorcs efle 
poitumus 5 eos dentalia omnino inter teftaceos adnumeraffe 5 
qua: oriuntur in cavernis lapidum in profundo maris- 5 3c ad: 
flumina non perveniunt nili • poft marinos &>ftus . Hinc ficut* 
ea amrmare non debemus in terra 5 feu in lacubus prOdu<5te 
fuiflc ) ita contra opinari debemus hxc in arva 5 3c montes- 
Calabris una cum innumeris propemodum marinis rebus ir~ 
repfufe ob copiofifllmas aliuviones 5 ac equidem tales 5 ut 
nullus fuperftes evaferit 5 qui fcripiis tradere tempus potue- 
rit 5 in quo tale acciderit infortunium . 

V. Quum vulgo craffiores cancrorum chelas eorum ora 
appellamus nobis ignofcendum eft 5 hoc enim apparet in Tab. 
xix. figura i. ubi quscdam ex eis cernitur in lapidem conver- 
fa , quz pondere 5 & copia corporum externorum compref- 
fa mordicus apprehendit quidquid fibi obviam fuit 5 & nunc 
etiam conchylium ftriatum tenacius tenet ad fententiae mea 
coniirmationem , & ad oftendendum in rupibus Meffanfc nul- 
lo modo hxc corpora nata efle . 

VI. Saxura ilhid prsedurum 5 de quo alias diflerui 5 no- 
vum mihi modo argumcntum fuppeditat 5 ( a )non folum cniin 

pandit 

* Tal\ sax. .fig> a» 



61 S C I L L A 

pandit ftru&uram inordinafe conflatam 5 coacervatim com- 
pieelentem olfa multa animalium tibiis fimilia 5 conchylia 
modo fimplicia 5 modo ftriata 5 turbines cafu difpofitos 5 alia 
quamplurima pctrefacta 5 ac etiam non petrefacla conchy- 
lia 5 quod tu tandiu confpicere defiderafti 3 fed etiam ad 
clariorem rei explicationem nonnulia adhuc fervat parva 
conchylia 5 qu« omni expurgata luto optime petrefaclum 
animal intus cuftodiunt 5 apparentibus patenter neceffariis 
propriifque iilius membranulis . Id tamen doleo quod non 
poifum confpiciendam exhibere faxi hujus formam adeo gra- 
phice delineatam 5 ut appareat illud 5 quod ex parva quaa 
dam pra:fati conchylii fractura iittera A indicata detegitur ob 
ipfms teihe pelluciditatem 5 nihilo tamen minus aliud addanij 
cui evidentis rationis nomen dabo . Saxum idem perperi* 
dens 5 ac in frufta diflecans percepi conchylia multa fui ip- 
fius continentis materia eile referta 5 nonnulla B litera con- 
notata femiplena 5 nonnulia penitus materia vacua 5 at fuum 
animal intus claudentia 5 ut jam dictum eft . Semiplena B 
conftant 5 feu materia diaphana 5 & lucida inftar chriftalli , 
feu fubobfcura 5 3c turbida . £go equidem nefcio 5 utrum 5 
qua? peliucida funt 5 aqua plena fuerint pura 5 & concreta, quae 
fubobfcura limo tenuiffimo . Hoc tamen non ignoro utraque 
conchylia fuum fedimentum in inferiori parte ad orizontem 
pofitum monftrare 5 quamvis in faxo quomodocumque com- 
pofita . Id omne nos ad veritatem dignofcendam adigit . 
Praeteribo pariter nitoris 5 3t concretionis rationem 5 6c mo- 
dum 3 quamvis in eadem tabula muita hujufmodi corpora 
exhibeam 5 ( a ) quieque apud nie ita nitida 5 6C quaii gelu 
concreta habeo ex echinis turbinifque 5 ut excogitare potfis 
caufam 5 6c corporum qualitatem 5 quas talem pellucidam 
concretionem producit . Sed alibi 5 & aptiore tempore di- 
cam ingenue 5 quid de illis opiner . 

VII. Corallium 5 uti Aucloribus piacet 5 & nos affidua 
edocent experimenta 5 certe quidem pianta non eft ne- 
que e iacu 5 neque e flumine eruta 5 fed e mari 5 Sc 
quidem valde profundo . Ego illorum branchias perbel- 

ie 

a Tab, \i*,fig, 5 »4. J. 



DE CORPORIBUS MARINIS 6$ 

le ramofas una cum echinis , conchyliis &c. commixtas 
in noftris collibus reperio , & coraltiorum eorumdem partem 
in calcem rcdaflam , fraclamque , omnemque eorum fuper- 
ficiem decoloratam obfervavi ; intus verp ( m fragmentis 
tamen craffioribus ) 'fervatur adhuc tindtura qusdam purpu- 
rea , quod nos reddit certiores , partem illam rubro fuifle 
colore fuffufam , uti omnia corallia ejus fpeciei . Ex quo fit 
evidens , tempus Ulorum corruptionis caufam fuiffe , ^pra> 
terea accidentia , locique naturam > non autem hacc inftar 
maris ea procreaife ; nihilominus tantam inter eorum diffra- 
ftani quantitatem ramum integrum , ac fatis bene a tempo-i 
ris injuriis cuftoditum mihi feligere contigit , quem tuae con- 
fiderationi fuppono . 

VIIL Colles hi noftrates non exhibent nobis tantunu. 
confpicienda corallia communia femifracta , ( a ) ac ferme 
in calcem converfa , fecf etiam alia non pauca fiftulofa pri- 
moribus tamen magis deformia vitio propria? , & naturalis 
compofitionis , minus fcilicet firma? ; nihilominus aliqua 
ufus diligentia ex quodam thophi fragmento branchias qua- 
tuor evellere datum eft , qure. priufquam ita vexatac fuerint, 
unicum fiftulofi corallii ramum efformabant , quod ad rem 
noftram peropportune collimat . Ex enim branchia? apprime 
inter fe connectuntur , uti videre eft , atque fimrf confide- 
rare poteris configurationem ftellularum , ( b ) necnon con- 
fiftentiar difcrimen ab alia fuperius allata , & omnia cum ma- 
rinis coralliis bene convenire intelliges , ex quo arguitur 
etiam hujus generis corallia quondam extitiffe . 

IX. Non inficior aliquandiu me m eam iviffe fententiam, 
qus ftatuit ea corpora , q\xx inftar tibiarum animalium mtus 
lapidea effe comperimus , offa fuiffe , aft id a vero abhor- 
ret , & palam fateor ; ha>c enim articulati corallii fragmen- 
ta funt , ad cujus probatlonem ramum quemdam perbellum 
fas fit in medium proferre , ( c ) quem ex fruftis uno ab al- 
tero haud tonge diftantibus in topho repertis compofui > 
eumque dilTertiffimi Imperati ducm enucleavi . lllum igitur 

ad 

__ m ... . ■ ■ ■■ - 



£4 S C I I L A 

ad examen una revocemus Coralllum inquir , (*) nodofum 
"oocatur 5 quod nodh infiar arthulorum 9 qui in animalibut 
funt 5 fcateat . Vegetat fcopuli adhtcrens 5 ac ramofum in* 
ftar c£terorum coraUiortm efl ; conflat autem partibut , qua 
fimilet animulium cruribus apparent 5 dtque inter fe jutigun- 
iur articulis valde cavatit . Diligenter id quod dicit de co- 
ralliis montanis perfcutemur : Sunt igitur htcc frxffta for- 
fna ratcU' nodofia in capitibus 5 &firiata per tongum infu- 
perficie 5 ufque modo nullum ade/i difcrimcn denjiorit Jub- 
fiantia 5 & aibac 5 perforata unico 5 & rcblo 5 Jed exili 
meatu in ima parte medulltc 5 quoc 4 radice initium ducent 
per omnet ramos diffunditur > Id clare in ramo ipfo confra&o 
A B C intuemur . Dijfohitur unumquodque os cvidenter 3 
quod ad ejus crajjitiem 5 inplures tunicat . Id eft luce meri- 
diana clarius . ( b ) Vi pcrcujjionit facili negot/o finditur per 
longum . tn ipjifnet coralliis precier partes prtcdiciat 5 qu/c 
pro ojjibut funt 5 & qu/c ubi junguntur^ habent corticem cra- 
J/iorcm , colore aibum 5 fulfiantia vero coratlina 5 qui con^ 
tinenter totam plantam vejiit . Hoc autem in prcefente no- 
ftro 3 de quo agimus 5 coraljio 5 oflendere non poffumus 5 
cruod quidem optimam prarbet conjefturam ; tempus enim 
externam ejus partem corrofit 5 quam Imperatus corticem 
appellat,qua: uti inc^teris coralliis effe debebat tenerrima, & 
corruptioni facile obnoxia 5 ideoque fieri fcrme non poteit 5 
ut integer ramus aliquis reperiatur ficut in aliis . Ille tamen 5 
qui 5 ut dixi 5 ftuaebit colligere 5 & unire proximiora frag- 
menta 5 quar in topho inveniet , poterit illum componere 5 
haud difHculter enim conneclertur 5 ctim ex eodem ramo illa 
ceciderint . Addam fblummodo 5 quod fi ramus ille coraliii 5 
quem refert Imperatus , ortus eft , & edu<5tus e mari prope 
infulam Majoricam 5 hic tamen in noftris collibus rcpertus 5 
quamvis ignotam pene habeat originem 5 & unde in haac 
tcrram pervenerit ignoretur 5 figna tamen evidentia prarfe- 
fert 5 nuilta perpefTum efle 5 & alibi quam ubi eiiodi 5 & 
unde fufluii 5 fuifle productum . 

X. Si 



a lmp,Hif$,N«t.M.t7 % h Tub.xxi.fe.i. 



DE C O R P O R I B U S M A R I N I S 6$ 

X. Si oiim de tux fententia: veritate dubitavi , quod iH 
aliqua horum collium parte vidi prster magnam rerum va- 
rietatem , & corporum permagnam commixtionem , faxutt 
quoddam , quod fimul continebat conchyiiorum fragmina 
unumque integrum conchylium , necnon pifcis fpinam , ac 
nonnulla etiam nodofi corallii frufta , quac tunc temporis 
animalium ofta reputabam , infuper cujufdam conchylii par- 
tem 3 quod Aldrovandus imbricatum appellat 5 aiiaque 
fragmenta hujufmodi , nullo nunc pudore fuffundar fi in con- 
trariam ibo fenfentiam ; nonnulii enim a me erTofli lapides 
ad hoc me impellunt . In eorum examine aliquantulum im- 
moremur , ( * ) poftquam marini hyftricis formam enarrave- 
rimus . Marini hyftrices in profundis pclagis inveniuncur , 
inquit Imperatus . Aldrovattdus vero : echinus c mari Rubro 
aculeis longiffimis , ( b ) illum nos hyftricem appellemus , nc 
inter loquendum cum aliis echinis confundatur , alii autem 
aliter iilum vocent . In profundo mari reperitur , non ta^ 
men in folo mari Rubro , in Sinibus enim Sicilia? pifcatur , 
& fi raro ob difficultatem , quam in hujufmodi pifcatione 
experimur , nihilominus fumma cura adhibita nonnullos ac- 
cepi a pifcatoribus , quos circumfpiciendi , ac obfervandi 
quantum libuit , commoditas fuit , cc fortaffis accuratiori 
pra: ceteris ftudio , ac diligentia . Animadvertas quaefo in- 
tegrum hyftricis corpus hoc in quinque dividitur arquales par- 
tes , quarum unicuique duplex ineft fpinarum ordo plus mi- 
nufve protrartarum, ac tali modoconftitutarum, ( < ) ut una 
alterius motui non officiat : circum fingula fpinas alia* vifun- 
tur minores fpinse , quar longiorum fpinarum numero feptua- 
ginta radices tegunt . Hujufmodi tamen fpinarum tricis exu- 
tus ad acCuratius poterit examen revocari , videbimus enim 
ejus partes invicem fecum unitas , ( d ) ac eleganter coha> 
rentes , quarum futura proportione quadam gyrat & magis 
minufve inclinatur fecundum modum , quo opus eft ad pro- 
xima? partis ipfius atiimantis ftrucWratn . Ha?c quatuordecim 
parvis orbicuiis conftat non tamen a a qualibus , qui punclo 

I quo- 

t Imp. De Hift. Nat, circafincm • b AUov. De Tifiaceh /•$» 

c Tatr. xxi i. fig. U <J 1*b. xjj» i.fig. *. 



M S C I L L A 

quodam inftar umbilici , fed elevati in eorum centro ornan- 
tur 3 totum autem corpus in quinque feftores dividitur . In 
eorumdem orbiculorum medio nonnulla? vifuntur mamilljc 
proportionales illorum circumferentix* magnitudini , ( » ) 
fuper quas quafi fuper cardines fpince ipfa? circumaguntur cer- 
tis adnexre menbranulis , ( i> ) qua? fpinas circumdant . Hax 
prorfus eft ratio , qua una ab alia parte fecernitur , & fpina 
a fua mamilla , quotiefcumquc membranulaz corrumpuntur ,. 
laxatur . 

Ad lapides modo gradum faciamus , ( « ) eademque ra- 
tione eos confideremus '. In horum primo , qui ex variorum 
corporum folutorum congerie conflatur , CcCe offert infpi- 
ciendus ecblnus integer fpinis exutus A , parvum conchy- 
lium B , cc unus ex quinque feftoribus marini hyftricis C . 
In fecundo , qui tophus eft mollior , parvus etiam adeft 
echinus compreffus D , atque alterius hyftricis tefta pariter 
eompreffa F , & nonnulla ftriatorum conchyliorum fragmen- 
ta , & fpinx quamplures inftar perbelle ftriatarum collumel- 
larum in eodem topho -difperfe cafu * In lapidis ecliino nihil 
immorcmur , etfi ad rem plurimum faceret , neque pariter 
animadvertemus eum conchyliorum fragmentis ceteris qui- 
dem magis confervatis refertiim , fed aliquantifper in ea hy- 
ftricis parte C fig. i. ftruclura feriem perpendamus. , ac 
q.uam eleganter fefe protendant , fuamque figuram gradatim 
nnminuat , ut ea ad centrum collimet , & circumferentia? 
polos in capitibus deiignet . Hoc porro fufHceret , ut fatis- 
iuperque deftrueretur illorum opinio , qui autumarunt lapi- 
dcs mammillarum praditos configuratione Tab. xxm. fi<nir. 
3. femper fuiffe lapides . 

Sin autem hoc fuis omnrno tibi fiat , videas fequentem 
delineationem Tab. xxiii. fig. 2 . qux partes omnes., fed 
eonfraclas hyftricis continet , quas eafdem prorfus effe re- 
peries , ego enim infuper tibi oftendam etiam integrum , & 
bene fervatum petrefaclum hyftricem , cafu quodam.ad me 
.delatum; ex hoc autem certior fum , me tunc non fuiffe 

de- 

W l » W "» ' > ■ ■ ■■, i ■! |, 1, 

^^^^^^— — ^— — ■ l~l 1 T * I - ,, , 

* Tub. xm i.fig. 3. b lab. xxi i.fi£. 4. c Ta*. xxi i u£j, t t> 



DE CORPORIBUS MARINTS 6j 

deceptum , cum tale autumarem omni procul dubio effe de- 
buifle integrum animal ex fola fruftuli ipiius teftse petrefaclac 
infpeclione , quse duas tantum mammillulas , ut dixi , con- 
tinebat . Perpendas illum qucefo 5 hic fane feyftm eft , ft 
tamen fidem oculis habere velis ; ( * ) ac fimul infpicias lapi- 
demalium in infula Melitenfi repertum, non tame.nabfimilem 
ceteris marinis , ac noftrorum collium jam obfervatis . Et 
quum ambigendum non fit 3 coHumellas intopho illo Tabu- 
Ix xxi 1 1. difperfas 5 & paulo ante commemoratas fpinas efle 
e proxima ipfis tefta collapfas , ficuti eft illa , qua?'in pra> 
fenti Tabula in figura 2. cernitur litera A , ita idem prorfus 
dicendum eft de bacillis vulgo S. Pauir nuncupatis , cum 
manifefte pateat fpinas eife hyftricis aut corpore , aut fpecie 
hifce noftris majoris . ( b ) Statuendum igitur eft , minime 
fieri poffe , ut Natura ita inepte colludat , & modo unam , 
modo duas, modo plures animalis partes e faxo conflet , ac 
ejus fpinas producat intra rupes , ac maltham . 

Quid plura ? petrefafto illi animali tot i.funt mammillxi 
«quot etiam fuper eas fpinas , ut in illo marino infixa? eife de* 
berent . Eodem quoque penitus ordine , eademque ratione , 
qua partes tefta: marini animantis disjunguntur , corruptis 
illius nexis , five articulis , eodem pariter hxc omnia eve- 
niunt in hyftrice lapidefcente . Pntterea « fpinar - & ccterfc 
partes utriufque tam marini , quam faxei ipiiffimse funt . Uno 
verbo , iidem prorfus hyftnces funt non minus externe , 
quam interne . Petrefactus enim in Tabula xxiii. figura 2. 
neceifarium oftendit veftigium unius ex capitibus in F . Sicut 
enim videri poteft in Tabula xxi j. figura 4. littera G > qiut 
teftam marinam reprarfentat , qua in parte fuit hyftricis os , 
quod a eommuni , & in aliis echinis obfervato non differt ; 
evidens porro argumentum eft non autem conjeclura , olim 
petrcfaclos hyftrfces non folum in mari , quin immo in illius 
ima parte vitam naturaliter egiPe. 

XI. Ex eo quod diclurus fura , percipiemus , fi veri- 
tatem perfequamur , obfervatior.es , & cxperimenta omnia 

I 2 in 

r 111 ii — --- 1- — ■' * 1 I — ~— — *• **— ~" — *~* " 

a Tab. xxiv. fig. t. b Tak. «if •/%• t* 



«I S C I L L A 

in illam collimare 5 ficuti omncs linea? ad centrum conffuunf . 
Nos eumdem videbimus- apprime fervatum ordinem inter 
echinos marinos 5 ac petrefaftos , quem videmus inter hy- 
ftrices . Corpus omne 5 quod in lapidibus reperitur 5 ne 
hilum quidem diflat ab animali marino ejufdem fpeciei . Id 
videamus , breviter tamen , in echinis maris , potius enim 
nobis ad majora properandum 5 quam immorandum in eo > 
quod unicuique expcrimentis innotefcere potefl: . Echinus 
enim marinus in ffuviaii aqua aliquandiu poiitus partium fl- 
guram , teftam ejus conftruentium , oftendet 5 eadem pror- 
&is facilitate , ut de hyftrice diximus ? quamobrem partes 
niarini echini 5 ipfiufque ordo junclurarum , cum comprelTo, 
& pet-refaclo echino pofTunt comparari 5 ut ego pluries feci . 
Lis enim penitus dirimitur 5 ( a ) quum videmus petrefaCtum 
hyftricem hyftrici marino 5 & marinoechino lapideum echinum 
rlgura 5 $c partibus , ac omnibus denique affectionibus penitus 
aflimilari . Dicam infuper 5 q.uod cum quemdam ex his in mol- 
li topho petrefaclis echinis aquis purgaflem ima parte fpinas 
reperi parvas 5 qu« de ejus te-fta deciderant . Qua? porro eft 
hzec-tanta fimilitudo ? nifi quod hicquoque in mari vitam ege- 
rit ? Ad alia experimenta progredkmur . Perpendas quarfo 
hunc fpatagum 5 ( b ) qui 5 & ipfe degit in maris profundo- y 
fuitque in eadem Speronis valle una cum id genus aliis re- 
pertus . Ipfe talis eft 5 ut meme ad eamdem vallem impu- 
lerit 5 ut viderem 5 . ex. eaque effoderem res ad omnium ftu- 
diofam curiofitatem explendam prorfus idoneas . Intellexi 
enim illam terram tali eflfe prcditam natura 5 ut fere incor- 
rupta corpora potuerit fervare . Si non omnes 5 plerafque 
faltem ipfa <ervavit fpinas . Quare ad echinos 5 quos in ru- 
pibus videmus 5 redeuntes 5 gravHfimum defumere hinc li- 
cebit argumentum 5 quod poterit meam conflrmare fenten- 
tiam . Ego ipfe animadverti , atque alii mecum emuntfae 
naris viri 5 echinos omnes , atque cetera hujufmodi corpo- 
ta compreffa fuiffe a punfto compreffionis per lineam perpen- 
dicularem 5 fed 5 ut clarius loq.uar 5 materiam 5 qua: eclii^ 

num 



D E CORPORIBUS M A R I N I S . 69 

num circumdat 5 duo habere centra unum contra aliud "• Di- 
co igitur cum aliqua rupes fciflfa eft 5 quoties plures ibi echi- 
nos ofFendi 5 vidi echinos 5 qui in latera jacebant 5 ita fra- 
<ftos 5 ac ita eorum compaginem diiTolutam fuifle 5 ut cir- 
cularem formam amitterent . Illi vero 5 qui ita locati fue~ 
rant 5 ut unius centrum alteri centro perpendiculariter infi- 
fteret , compreffi fuerunt eo pacto 5 ut pars fuperior conjun- 
<fta fuerit inferiori 5 & in latera crepuerint . Ceteri autem 5 
ut fitus eorum , quo permanferant 5 requirebat 5 difrupti 
funt . Illos delineandos curavi 3 coarclando tamen interval- 
la inter ipfos exiftentia 5 ut eos poflem m una tantum pagina 
circumfcribere > idque fuftkit 5 ut robur veritatis dignofci 
pofllt , qua? nos plencfuadet , quod exiccato limo fuperin- 
iidens pondus gravavit perpendiculariter , ( * ) & compreflifc 
ab A in B corpora omnia 5 qua? intus aderant fecundum il- 
lorum cafualem pofitionem 5 . partim tantum teffcis ipfis fer- 
vatis. 3 quas lutus 5 quem in fe continebant 5 defendit 5 alias- 
enim magis alias vero minus tutavit 5 ficuti compreffionis ef* 
feclum in eifdem corporibus varium infpicimus . . 

Id omne cum ceteris omnibus evidentibus rationibus- 
tandem me cogit conchylia 5 echinos 5 hyftrices 5 dentes 5 
qui-gloflbpetra? nuncupantur 5 v-ertebras 5 corallia 5 poros 5 
cancros 5 fpatagos 5 turbines 5 aliaque pene innumera hujus 
generis corpora 5 qux nonnnulli puram putam aurumarunt 
lapideam generationem 5 ac Natura? ludum 5 non folum ani- 
malia 5 & corpora illius individua? fpeciei fuifle 5 fcd corpo- 
ra 5 & animantia vere marina in terram cafu aliquo jactata 
una cum materie 5 qua; ea continebat(quam modo aut in colli- 
bus 5 aut in montibus ex fimplici arena ; five ex maltha 5 five 
ex topho five denique e faxo conflatis, congeftam infpicimus), 
qux materies 5 ut jam oftendi 5 . etiam aliunde advenit 5 fed 
ex illius diutina in eo loco ftatione creditur indigena 5 qui- 
nimmo una cum ipfo continente ibide.m creata ab ignaris re- 
rum , & mira? divini Opificii rationis . Mihi tamen ne vitio^ 
vertas 5 velim 5 quod abftraclas rationes abjiciens 3 & rc~ 

rum 



7* S C I L L A 

rum folummodo experimentis inhsrens res adeo fublimes , 
ac tanti momenti pei tra<5taverim, nam, ut verum dicam natu- 
rali quodam inftinctu contemplationes averfor , neque adeo 
fubiimi intelleclu opus eflfe opinatus fum in ittis differtatio- 
nibus , qua? ad illius veritatis cognitionem intendunt , qux 
folo fenfuum ductui innifitur , 

>§usd majore fide porro , (•*) quam fenfus 3 haberi 
Debet ? &c. 

Sufficit mihi cognofcere , corpora , obje&uai noftrx 
difceptationis a in Muforrima reperta , & in Valle dello Spc- 
rone nuncupata 3 quinimmo per totam Calabriam , in colli- 
-bus Meflanenfibus , ac per totam infulam , & in Melita 
quoque , feu alibi , veras fuifle teftas , aut partes , aut 
formas a veris animantibus , qujc quondam in niari dege- 
runt , produdlas , ob patentem cum ipfis fimilitudinem , ac 
loci circumftantias , in quo eas hac tempeftate videmus . 
Quod fi alii hoc negligere velint , & potius inquirere 3 utrum 
Natura in terra producere poifit faxeas animalium configura- 
tiones omnino iimilium , quinimmo ejufdem fpeciei cum il- 
lis 5 qux in mari vitam ducunt , ac in mari res in terra gi- 
gni folitas , & ex hac debili conjeaura colligere contra tot 
■experimenta , id omne ibi natum effe , ac ex faxea materie 
in prima fui formatione fuifle conflatum , credant fme , 
dummodo me quoque ad id affirmandum non cogant , fed 
me prius 'fuadeant validis , ac firmis rationibus , & experi- 
mentis ponderis omnino ejufdem , produ&ionem rerum hu- 
jufmodi in lapidibus , ac in terrs vifceribus fieri , doceant- 
que rationem 5 qua ad id Natura utitur 5 fed hoc opus hic 
iabor erit , ipfa enim Natura apud Plutarchum fub forma 
Xfidis ita ioquitur : ( b ) Bgofum omne » quod extitit , eft , 
& erit ; meumque peplum nemo adbuc moytalium detexit . 

Ineft nobis , ut pluries dixi , intelleclus facultas fuis 
circumfcripta limitibus , nobifque fat efle debet , ea frag- 
menta marinorum animantium partes reputare , cum tales 
efle partes oculi ipfi noftri experiantur : Stmile enim fmili 

nof 

— 1 .1 11 n— - 

a Lucret. I ibr. 4. v . 48 ; • b Plut. de 1/7<L tf* Ofjrid, 



D E CORPORIBUS MARINTS 17 

nofcltur 9 quia omnis notio rei not£ eft Jimilitudo . ( * ) 
Quod vero in terra reperiantur 5 conjectura? nobis defumen- 
dx funt a loci ipfius qualitate 5 /eorumque caufam inquirerc 
majori 5 qua fieri poteft prcbabilitate . Non amplius quxfo 
in pofterum a me poftules , ut ftatuam , poffit ne tale quid- 
piam a Natura fieri an non 5 & fi fieri poffit 5 utrum id fe- 
cerit 5 & qua adhibita rationc j id enim fateor penitus me 
nefcire 5 neque ad difquirendum idoneum effe 5 at idoneus 
fieri cupio non auctoritate 5 fed ratione . Id confilii mihi eft 5 
quo fi utar nemo me reprehendet 5 quum pictor non philofo- 
phus credi ftudeam . Unum addam lapillos 5 qui S. Marga- 
rita vulgo nuncupantur 5 eflfeciffe 5 ut ea abjicerem 5 qua^ 
paraveram ad inquirenda corallii exordia 5 & incrementa 5 
quod mihi gratiffimum adferebat oblectamentum 5 ut illud 
ad parumper intermitten„dum numifmatum ftudium aliquando- 
felegerim . Dico.igitur praTfotorum lapidum compagem fuif- 
fe in caufa 5 ut dubitarem ipfos aliud 3 quam purum effe 
lapidem 5 in ipfis enim talem cerno eflformationem 5 ac co^ 
barrentiam , quinimmo imaginem ipfam animalis in tefta: ori- 
ficio 5 ex quo ea milii videntur ova potius 5 feu animantia, 
contracta 5 vel nondum perfecla . Si ita fe res habct 5 ar- 
gumentum eVit 5 uti exiftimo 5 ad idem penitus adftrmandum 
de pluribus fimilibus bperculis 5 ac fortaffis idem dicendum 
erit de pretioiis, margaritis . In harum inveftigatione modo 
immoror 5 qua: a multis leguntur 5 ob nefcio- quam 5 piuv 
cipuam virtutem ad infirmitates oculorum averruncandas 5 <k 
inordinate nonnullas coegi obfervationes 5 quas paulatim ex- 
pediam 5 atque ut 5 qua ratione id faciam 5 fcias 5 hujus 
mear hiftoria? 5 fe.u opella? nonnulla capita exponam : harc 
itaque funt . 

I. Animadverti-horum lapidum turbinatorum opercula 
in fubftantia 5 ac confignratione diverfificari 5 . fecundum va- 
rietatem fubftantia; 5 &£guras teftarum 5 inquibus fuerant 
animalia illa 5 qua: ea opercula produxerunt . 

IL Eorum turbinatorum 5 quorum tefta multis eft tu- 

nicis 

A Axgujl; Steucb. de ptrers». Pb}loJc$*libr* *». c. vj. 



7* S C I L L A 

nicis circumdu&a 5 operculum pluribus pariter tunicis abun- 
dabit , illorum autem quibus lapidea tefta eft , lapideum 
etiam 5 & obduratum erit operculum . 

III. Hyeme tota 3 ac non modica veris parte ipfi tur- 
binati non capiuntur , pnefertim , quibus eft operculum la~ 
pisfan&tf Margaritcc nuncupatum . 

IV. Prarfatorum turbinatorum operculum non femper 
quidem ejufdem menfura? videbimus , modo enim fubtilhTi- 
rnum , ac tenuiffimum , modo autem magis auctum , ac 
immodice expanfum . 

V. Opercula illa , quse menfe oftobri e mari ejiciun- 
tur 5 ut plurimum inflata 3 ac fermentata apparebunt , hoc 
pofteriore termino utor , quum fa?pe fepius viderim , quan- 
do ipfa ad talem pervenerint magnitudinem , non tantum 
■<juamdam ipfis inditam ammittere claritatem , fed etiam na- 
•tivum calorem , ac frova eflent incubata . 

VI. JPra-fati lapides in augumento , quod defuper indi- 
-cavi , non crefcunt in latum , fed fua extendunt volumina 
in longum eo modo , quo excrefcere debent ad conftittien- 
dam integram animalis figuram , quam antea quafi anagly- 
pticam perfecte oftendunt . 

VII. Opercula ipfa ad debitam menfuranT infiata non 
tantum conngurationem > fed colorem quoque induuut teftae 
illius animantis ♦ 

VIII In operculis parvorum animantium ejufdem fpe- 
ciei , quce etiam ipfa minima funt , eadem penitus obferva- 
vi 5 atque ex illis nonnulla parva vidi ejufdem circumferen- 
tice , complanata parumper , inflata , & crafla . 

IX. NuIIo unquam tempore aliquod reperietur animal , 
quod operculum habeat , cie quo fermo eft , magis cratfum, 
vix enim ad certam quairrdam magnitudinis menfuram perve- 
iiit j quum alteri , quod recenter gignitur , locum cedit . 

X. Delineatio , vel linea illa fpiralis exterior dicftorum 
operculorum , qua? animal reprsfentat , non eft pura extrin- 
feca configuratio , fed corpus ipfum penetrat , in quo fe fe 
colligit , & in gyrum {q{q deinde expandit a ea ratione , qua 
pojTit a-nimal delineare * 

XI. Li- 



DE CORPORIBUS MARINIS 75 

XI. Linea ipfa fpiralis tani intra 5 quam extra in varia 
volumina complicatur 3 quantis animal ipfum propriam te- 
ftam componit . 

XII. Pluribus fractis operculis microfcopii ope in eis 
vidi variam fubftantiam voluminibus eomplexam > quce varia 
conflantur materie 3 alia ad carnis > alia vero ad tefte produ- 
ctionem pertinente 3 ut mihi vifum eft . 

XIII. Non modicam eoncepi felicis exitus fpem in hoc 
inceptu 5 quum noviffime acceperim a Domino Carolo Fra- 
caflato publicx hujus Academiae Lectore primario > homine 
quidem fumma prxdito eruditione , ac dodtrina 5 lineam il- 
lam fpiralem a fe confideratam fuifle tanquam neceflTarium iu 
pullis gallinaceis initium generationis ovorum 5 quum ex ea- 
dem fpirali linea in animalis exordio animalis ejufdem qua> 
dam conglomeratio efformetur 5 qux a permagno quidem , ac 
fapientimmo Harveo in fuo de generatione animalium libro , 
galba nuncupatur . Hxc obfervatio fatis digna tanto 3 ac tam 
celebri viro , ut fuperius dixi 5 prarclarum mihi fuppeditat ad 
hanc rem lumen . Hxc funt nonnulla ex illis capitibus 5 fuper 
quibus laborare non omitto . Tu vero aut des meis commen- 
tis veniam ., ac ingenuo amicorum more me commoneas 3 aut 
mihi animum addas frequenti auxilio tuo ■> me enim tantis 
benefactis perpetuo devinttum intelliges . Vale * 




K Fa- 



Tah. imircL Ta^.LXXi. 

ChardiizrLe dmtcsftLamixe Afclrt&ifes Iviqiice 




?''■> 



m. 





duruji lapuLci Corailmdr^ 

M 



irfi iavt 





7J 

FABII COLUMN^E LYNCEI 

DE GLOSSOPEtRlS 

DISSERTATIO 

flua oflenditur Melitenfei linguas ferpentinas 3 foe glojfope- 
tras diclas , non effe iapideas > ut quidam afjerunt , fed 
offeas 5 & tharcharit > lamia 3 five canicularum , &Ji- 
milium dentes marii afiu olim terra tenui > & lutofa ob- 
rutos . VLurima interitn de fguris lapidum 3 offium geni- 
tura 5 gigantum buflis 3 ac ojfrbus 3 maris 3 d^ tcrra; WU- 
tationibus 3 /5///J faoco inclufis adducuntur 3 atf exponun- 
tur . Lapideorum fungcrum natura deciaratur 3 d^ «01/0 
fpecies proponitur , 

Ituntur quidam 5 arcanis Naturce in me- 
dium adduclis 3 omni refponfione feclu- 
fa 3 linguas ferpentinas 3 aut gloifopetras 
( fic illas appellant recentiores ) quia__> 
non folum locis mari propinquis 3 & in- 
fulis 3 fed etiam longe diffitis copiofe re- 
periri traduntur 3 ab ipfa formatrice na- 
.tura fic genitas 3 atque lapideas efle , vel 
qui dentes effe dicunt non carcharire , la- 
mix 3 malthsc > aut ejufdem generis cetaceorum 5 (ed illis 
fimiles 3 fponte fic ortos 3 'quin etiam id tantum Naturam 
produxiffe eo loci 3 quod ratione materiei aptum erat ad 
formam illam recipiendam affirmant . Hoc argumento in du- 
bium revocare videntur,an unquam locis illis mare fuerit 5 
quod probatiffimi antiquiores Philofophi 5 <x Hiftorici alfir- 
marunt . Nos quidem dicimus 3 hujufmodi concretionem non 
effe lapideam ex ipfo afpeclu 3 effigie rei 3 & tota fubftan- 
tia , ac neminem cenfemus tam craffa minerva natum 5 qm 
ftatim primo intuitu non affirmarit , dentes effe offeos non 
lapideos . Sed prcter afpeclum omnia , qua? iigneam , offeam, 

K 2 & caN 




7$ F A B I I C O L U M N M 

& carneam naturam habent , uftione in carbonem prius 
abeunt , quam m calcem , aut cinerem . Ea vero , qun? to- 
phacea , vel faxea funt natura , non in carbonem , fed in 
calcem abire , nifi liquentur propter vitream , aut metalli- 
cam mixtionem . Cum igitur dentes hi ftatim atfati tranfeant 
in carbonem, & tophus adha^rens , minime; clarum erit of- 
feos efife dentes non lapideos . Addenda eft fibrofa intus 
compaftio & porofi , Sc externus Ixvor ab interna materi&j 
varius , & exafta dentium effigies lamiarum cum ipf a radi- 
ce , qua? omnia offeam naturam declarant . Nulius quidem 
lapis , aut gemma , quod viderimus , lcevi fuperficie , & 
figurata naturaliter reperitur nift chryftallina? , & fimi- 
les concretiones , qua? nitri , aut falis modo fint concre- 
tx , quarum effigies angulofi? cafuales ex natura fucci , non 
;td idem figurandum tendentes , ut funt hujafmodi dcntium 
figurar , ad quas exacle perficiendas Naturje conatus obferva- 
tur . Ncc ut dc cryftallinis , & nitrofis , quibus evenit an- 
gulofa fuperficics in ipfa humoris contraclione , ita dici po- 
tcft de his dentibus , atque ab initio eadem magnitudine fic 
fuiife procreatos qua effbdiuntur . Nam dentibus his in- 
crementum ex radice ipfa , non coagulatione humoris in 
corpus folidum , fed per foris emiffionem , <k vegetam na- 
turam acceflMe paulatim videretur dicendum , quemadmo- 
dum in animalium dentibus , cornibus , ct unguibus obfer- 
vatur , quae omnia ab radice , & ex auclivo excremen- 
to magnitudinem afTequuntur longo temporis intervallo 
intercedcnte ; fecus vero in lapideis , cryftallinis , & 
nitrofis rebus 3 quibus in ipfa concretione perficitur magni- 
tudo 5 & effigies : & hoc dato , quod dentes hi dicantur 
iimiles ( non ex lamiarum maxiliis detritis reliquiar , ut ve- 
re funt ) quod exprefie negatur . Nec etiam unquam obfer- 
vatum eft inter fubterranea , & foifilia , offea fpecie indi- 
viduum aliquod naturam abdidhTe , quod fponte vigeret 3 
nifi ex cadaveribus , ut funt dentes hi , offa alia teftacea , 
& fimilia , qiue cafu obruta reperiuntur ab immemorabili 
tempore abfcondita ita , ut quardam cum ambiente terra in 
lapides fint immutata.. Falfum omnino eft offa in terra cik ge- 

ni- 



DEGLOSSOPETRTS 77 

nita , ut Plinius ex Teophrafto , refert ; non enim Natura- 

quid fruftra facit, vulgato inter Philofophos axiomate , dentes 

hi fruftra efient , non^enim dentium ufum habere poflent , nec 

teftaruni fragmenta tegendi > ficuti nec otfa ullum animal ful- 

ciendi . Dentes fine maxilla , teftacea fine animali , o(fa 

unica ( nonnifi omnia conjuncla cum ipfo animali) in pro- 

prio eiemento Nitura nunquam fecit , quomodo in alieno 

nunc potuille , 3c feciffe eft credendum l Offa enim ex eoden* 

feminali excremento ortum habere fimul cum animali ipfa 

experientia , & natura docuit tam in homine , quam in aliis- 

animalibus fanguine prarditis , & ex femine initium habenti- 

bus , ac etiam quibufdam aliis ; quomodo in fubterraneis , 

terreftribus femen hoc inveniri afleritur ? qua experientia ? 

Hoc fi daretur , 3c hominem fponte oriri effet obfervatum , 

vel alia animalia , ut -bos , equus , & fimilia 3 quod quan- 

tum fit diftu abhorrendum , & contra naturalem obfervatio- 

nem fatis patet 5 ficuti qua? fuerunt a Goropio dicla de ofii- 

bus humana fpecie enormibus fub terra inventis , qua: gi- 

o-antum fuifle vana hominum ingenia credidiffe afferit ; & nos- 

addimus tempore Catharina* Pellegrina? nobis Avix in Abel- 

lino a°ro , cujus domina fuit , repertum fepulcrum lateri- 

tiutn , in quo maximi hominis cadaver ofleum erat , cujus 

tibise qtiatuor pedum longitudinem a^quabant , illarumque 

nnam diu< fervafle , veluti rem enormem , ac infignem , 

quod illa non feinel domefticis , atquc exteris afleruit nobis 

adhuc pueris , & ignaris literarum . Puteoli quoque non 

pauca gigantum ofTa confpici afferit Scipio Mazzella , addi- 

ditque Pomponii Larti carmina de illis , ac etiam multa de 

gigantibus ab antiquis difta inlibro Italica lingua de Puteo- 

lorum antiquitate . Omittimus,qure alii & Plinius recitant,fed 

addere volumus in Sicilix frequentiftima ofla gigantum rcpe- 

riri, velutincola? infula* fuerint antiqui ilii viri prarfertim Pa- 

normi , ut teftatur docTiflimus , ('*•)& ciariftimus vir D. 

Marianus Valguarnera in libro de origine , & antiquitate Pa- 

normi impreflb anno 1614. in cadem civitate Panormi , irt 

quo 

i, tibr* 7. c. itf. 



7 S FABII COlUMNiE 

quo do&iffime agit de illorum setate ; , & ftatura , five ma- 
gnitudine • 

Sed quid dicendum de enormirfimo Gigante a Jo. Boc- 
catio relato in cap. 68. Genealogia* Gentilium Deorum , cu- 
jus dentes adhuc in Ecclefia D. Annunciatie Drepani in Sici- 
lia extare ait , 3c pondere centum unciarum eile , & quod 
etiam vix credibile mea fententia , tota Gigantis ftatura du- 
centorum cubitorum fuifle ? 

Quare nos ofla , qua; reperiuntur hominis offibus , vel 
alterius animalis paria , non fponte , (cd olim obruta , & 
aliquando eadem cum ipfa terra ambiente , poftmodum in fa- 
xeam ejus loci , vel aliam naturam ejufmodi converfa . Sed 
ad dentes redeundo negatur , quod intra faxa 5 vel tophos 
hujufmodi dentium materiei aptitudo inveniri queat , locis 
prxfertim aridis tophaceis, cum talis materia excrcmentitia > 
& nutritiva potius ex aliquo viventi animali , proficiici de- 
beat 5 quam intra terram quarrenda 3 ut fupra diximus , 3c 
fic deficiente materia pro ipfo animali , cujus defis vel os , 
aut tefta fit , nec dentem , nec os , nec teftam oriri poffe 
eft afferendum . Attamen permiffa fpontanea Vegetatione 
qua-rendum eft adhuc , an dentes hi ab initio fponte fic fue- 
runt geniti , vel intra tophos paulatim acceffit magnitudo , 
ut fit inanimalium dentibus , quorum aemulantur fpeciem ? 
Si dicatur fic genitos ; inftabimus , fuit ne tophus j ex quo 
extracli fuerunt ante concretus , vei poft dentium perfeclio- 
nem . Si tophus fit ante genitus , qu&ritur , erat ne locus 
in topho dentis illius effigie , ac magnitudine ? an dens ipfe 
fibi locum paravit ? & quidem fi tophus erat ante concre- 
tus , & fine cavitate , non poterat vis vegeta dentis exo- 
rientis in topho jam duro , & folido fibi locum per vim_> 
facere : & fi vis ineflet , fcindi opportebat tophum ; & fi 
locus erat prius in topho , refpondetur , non ex vegeta na- 
tura dentis ipfius in topho effigiem illius excavatam , fed 
tophum fua natura , 6c cavitate pra^cedenti formam den- 
ti pnebuifle . Si vero dicatur paulatim vegetaffe , & excre- 
viffe , negabitur eadem ratione antedi&a , fcilicet , quia 
tophi durities non ceffiffet virtuti vegetabili , ut reciperet 



0E GLOSSOPETRIS 7 p 

fignum dentis , fed potius fciffuram perpefla fuiffet :. aut 
quod potius tophus vegetaflet. uterum de.ntis effigie geftarrs , 
in quo humor offeus per poros penetrans , uteri cavitate re- 
pleta per coagulationem , deinde illius effigiem acccpiflet , 
ut in lapidibus ex fluore ortum habentibus obfervatur . Ne- 
gatur utrofque vegetatfe , cum omnium dentium 5 quos vi- 
derimus 5 baiis 5 five radix fracla reperiatur 3 non unifor- 
nri fractura 5 fed varia in omnibus . Quod ar&umentum non 
parvifaciendum declarat 5 non adfuifle vim. vegetandi ficuti 
in aliis fotfilibus. figuratis obfervatum eft 5 qu# nunquam in 
illorum matrice mutilata reperiuntur , & natura illa forma- 
trix in his defeciflfe videretur 5 cum femper in reliquis fofli- 
libus genera 5 & fpccies uniformes integras , nec fraclas 
reddere foleat .. Nec intra tophos cafu aliquo fractas radi- 
ces 5 aut dentes. fuiife 5 fi. dicatur 5 eft credendum \ cum 
potius efle.t affirmandum cafu. obrutos fuitfe 5 & in ipfa obru- 
tione 5 tunc ex maxillis animalium fraclos. decidiife 5 cum 
antea integri in ipfis maxillis fuiflent geniti 5 & deinde va- 
rie juxta cafum 5 . & allifione.ni mutilati . Negatur etiam in- 
tra tophos potuifle hos dentes liumoris denfatione fieri tam 
rationibus. antediclis 5 quam etiam quia fruftra illos Natura 
fecitfct. tam elcganti fpecie ferratos 5 nitidos 5 acutos lamia- 
rum dentibuspares 5 . nec ad ufum illorum aptos , cum alioo 
rum fententia proprium cenfeatur vegetabile individuum na- 
tur# 5 quam ut verius eft pars , & inftrumentum animalis indi- 
vidui fenfitivi 5 nedum vegetantis.ad ufum voracitatis explen- 
dx geniium . Ad hoc affirmandum addiicimus aliam obferva- 
tionem , quai a Natura inaniter effet elaborata , nifi vere den- 
tes non lapides - 5 & pars animalis demortui fuiflent : Variam 
nempe humoris eleclionenr 5 utaliam in radice dentis 5 alianv 
in dente interno 5 aliam in fuperfkie dentis fecerit : Variam 
etiam dentium formam 5 habitum 5 & aptitudinem 5 nam alii 
dentes ex tophis excepti 5 quos habemus 5 magni & latiores 
funt , cc trigoni fere 5 alii anguftiores 5 minores , 6c alii 
minimi angufti- , qui pyramidales 5 alii recli 5 alii prona 
parte incubi aUi;fupini. 5 alii in dexteram inclinati 5 alii funt 
ferrati exiguis dentibus 5; alii magnis ferraturis 3 quod in mi- 

nori;« 



So FABIt COLUMNil 

noribus triangulis obfervatur , *& interioribus , alii nullis ,; 
quod in anguftis piramidalibus , qo« omnia in lamiarum den- 
tibus ab au&oribus obfervata reperiuntur, a pifcatoribus , 3c 
naucleris obfervantur . Primi ordinis dentes extra os promi- 
nent , & in anteriorem partem inclinati proni confpiciuntur : 
fecundi ordinis recti funt pnefertim ad latera oris , *ubi tri- 
goni , Sc latiores : reliqui ordines in interiorem oris par- 
tem fupini procumbunt . Hac omnia , qui obfer-varit , quod 
facile pluribus confpeclis dentibus errt , vera effe , qua: mo« 
do retulimus , affirmabit , & poftea dentes fuifTe cum ma- 
xilla genitos non autem fponte vegetaffe intra tophus dicat , 
quod quifqtie recentes lamia? dentes , fi ejufdem , aut etiam 
minoris magnitudinis in maxilla adhuc ha?rentes comparabit > 
ipfos eruendo , & frangendo etiam interna eadem ede fub- 
flantia , materia , & compactione inveniet , ac fi nequeat 
habere , Imperati noftri Mufauim adeat , & integras lamia- 
rum cum dentibus fimilibus obfervabit . Quod autem olim 
fupra montes omnes mare fuerit 5 airt faltem ab hominibus , 
tunc viventibus occupatos , nen folum facra Scriptura Chri- 
ftianis id aflirmat ; fed aliis Ariftotele , carterifque Philofo- 
phis , Hiftoricis , aliifque Scriptoribus idem teftantibus fuf- 
iiceret , itemque a Poetis , 6c inter csteros Ovidio , qui 
ait-: 

Vidi ego , qttodfuerat quondam folidiffima tellus » 

Effe fretum : zidi facias ex tequore terras -. 

Et procul a Pelago conchcc jacuere marimff ,(* * ) 

Et vetus inventa efi in montibus anchora fummis * 

Certum eft anchoram non potuiife vegetare , nec tn 

montium jugis ad aliquem ufum abfque mari efle potuiffe 

titilem . Id autem non modo accidiffe univerfalis diluvii tem- 

pore , fed aliis faculis aliis in locis mutatam tellurem , & 

nvare , viciflimque alternaffe non minus ex hiftoria Plinii a 

cap. 85. ad 92. libri 2. colligi poteft , fed ab aliis . Et nos 

oculati teftes fumus in Caftro vulgo diclo , Torre dtlla Nun- 

ziata prope Stabii ruinas , quod olim Pompejanum fuifle pu- 

ta- 

4 Libr, if.J&et* 



DE 'GIOSSOPETRIS 81 

tatit 3 egefto terreno folidiifimo 5 quod taxum appeilant 
quafi naturale terrenum altitudine pedum quadraginta prope 
mare ad ufum molendinorum ibi conftruendorum 5 inventos in 
imo juxta aquam fere 5 nam arena erat jam reperta, carbones, 
& lateritia fragmenta 5 quae ibi ante congeftionem illius ter- 
reni dejecla ruifTe eft credendum 5 & ferfan illa congeftio 
facla fuit Vefuviani incendii tempore 9 quo Plinius obiit , 
cum antea littus eflet ; nec difpari modo Mons novus Pu- 
teoli appellatur montis fpecie egeftio 5 ignis vi ex fulphura- 
ria di&a 5 loco illo dejecta ; quare loco illa mutata non e(t 
dubium 5 poffuntque fub illis nuilta reperiri obruta 5 qux 
ininime vegetare potuiflent 5 in teftimonium congeftionis de- 
fuper factse longo tempore prarterito . Objicitur poftremo 
abfurdifllmum dictu 5 non efle credendum tot millia den- 
tium 5 qui effoffi funt 5 6c effodi poflunt variis in locis ex de- 
mortms cetaceis eflfe reliquias 5 cum plurcs videantur nume- 
ro hi 5 quam qui ab origine mundi excidi potuiffent ex ma- 
xillis univerforum cetaceorum : quafi facilius natura in ficcis 
montibus fingulos dentes procreare potuiflet intra faxa 5 
quam ln mari proprio elemento 5 & patre 5 five matre re- 
. rum omnium ducentos limul dentes in maxillis innumerabi- 
lium cetaceorum congenerum 5 qua? ab initio mundi ufque ad 
diluvii tempus demortua potuiflent ab tfftu maris variis in 
locis juxta animalium iter 5 dum viverent 5 & poft demortua 
juxta etiam ventorum impulfum elifa 5 & obtrita 5 limoque 
obvoluta cum aliis maritimis 5 & terreftribus rebus congeri 5 
& deinde in ftcco relicta propter receffum aquarum in la- 
pideam naturam aliqua cum ipfo limo commutari juxta loci 
aptitudinem 5 & limi 5 & fucci fpeciem 5 alio vero loco etiam- 
num immutata reperiri 5 eo quod ficciori 5 & fabulofo fint 
obruta 5 ut in tophaceis locis 5 & fabulofis Apulise 5 Melita? 5 
& Neptuni locis a nobis obfervatis . Id verum efle patet : 
nam in Melitenfi topho fimul cum dentibus hifce 5 five lin- 
guis diclis 5 concha? 5 & buccini 5 & eorum fragmenta tefta- 
cea 5 atque etiam illarum repletiones ejufdem materiei to- 
phacea? obfervantur 5 ac illarum imprefliones 5 quare 5 qui 
ha:c omnia obfervarit 5 noftram fententiam approbare com : - 

L pel- 



g 2 FABII COLUMN/B 

pelletur . Hoc facile quifpiam obfervare poterit , fi ex Meli- 
ta 3 vel fimili loco mediocre tophum habere contenderit 5 in 
quo aliquid ex his adhxferit : nec 5 ut quidam recentiores , 
contra Philofophice pra?clariffimos fcriptores 5 ac prsccptores 
relitta veritate fimiles dentes 5 & concharum varietates fpon- 
te intra faxa oriri amplius dicet > nifi mare eodem loco 5 eo 
temporis intervallo conftiterit 5 quoufque fuam naturam pra> 
buerit monti 5 ut in eo pofTit oriri , & incrcmentum animal 
cum tefta 5 vcl aliud accipere poffit non alio 5 quam fi in ipfo 
mari efiet genitum modo 5 ficuti 3c aquatica: plantac locis arte 
aquofis factis 5 vel cafu folent eo loci etiam 3 ut in naturali- 
bus paluftribus oriri . Nec ita natum , & enutritum poterit 
fuam fuperficiem faxo 5 vel topho imprimere 5 ut in his qux 
obruta inveniuntur 5 ficuti nec imprimit unquam , nec enini 
poteft concha iila in argumentum & exemplum allata 5 qux 
intra faxorum cavitates 5 aliarumque rerum 5 ipfarumque te- 
ftarum ( in fpondylorum teftis obfervavimus externa parte 5 
intra quamdam cavitatem vix foraminulo apparente ) fponte 
in mari 5 & rupibus maritimis 5 in quibus allidit unda oriens * 
qux Cappa longa dici afleritur a Goropio > & aliis , vulgo 
Dattili a Pifcatoribus 5 quia da&ylorum effigiem > & glan- 
dium prxfeferunt 5 ab aliis pholas ea ratione clicitur 5 quia 
occulte in cavernis oritur 5 & vivit 5 cc tamdiu incremen- 
tum capit > quoufque intra cavernulam illam commode hiare 
poffit 5 alias periret : nec unquam in faxo > quo vixit y & pe- 
riit fua? formo? fignum 5 vel ftriam aliquam 5 aut lineam re- 
liquiffe eft obfervatum 5 cum nec potuerit 5 propterea quod 
tefta crefcens extrema parte 5 qua hiat 5 tenerior cft reliqua 
in omnibus teftaceis 5 nec poflet vim faxo 5 & non fibi ipfi 
inferre 5 ut impreifio fieret fixo . Nec etiam in dicris caver- 
nulis dimidia tefta > vel pars iilius 5 aut fragmentum tantum 
fponte ortum fuit repertum 5 nec etiam ipfa tefta integia , 
qux per compreffionem faxi rimam , aut fracftura: fignum 
paffa fit 5 ficuti in montibus 5 & aliis locis extra mare re- 
periuntur fere omnes 5 ut vix paucx integre poffint repe- 
riri . Nos quidem non modo naturalium rerum ignarum 5 
fed infanum putamus , qui fruftulum 3 aut dimidiam teftam 5 

vel 



DEGLOSSOPETRIS 8? 

vcl integram fponte editam eadem magnitudine ab initio t 

vel alio°modo intra faxa fic genitam afleruerit , qux etiam 

adeo cohsrere faxo reperta fit , ut reperiuntur in faxis , 

qux vix eximi poflit , & non integra , & exempta impref, 

fionem fui relinquat , tanquam cuneum ejufdem . Non enim 

Natura illas etiamnum noftro feculo procreare deiniiet 9 lt 

aiias procreaffet , atque clarum eft pifcatoribus , ne dum 

natura ftudiofis obfervatoribus , teftas in ipfomari , quibus 

animal periit , illas ingredi cancellos pro fua tutela > nec un- 

quam tefta? illae cum cancello , aut fine incrementum accepii- 

fe eft obfervatum , fed contra quod ob maris volutationem 

atteruntur : atque demuni infanimmum , qui lapides conchas 

figuram integram , vel dimidiam , aut partem aliquam ex- 

primentes ilfarum , fic vegetafle affirmaverit , quum omnes 

illae figura? a cadaveribus vegetantium , & obrutarum rerum 

originem traxifle non dubitemus . Qui vero non modo 9 qu£ 

apud nos , M quac apud docliffimum noftrum Imperatum in 

fuo Mufeo fervantur , omnis generis teftaccorum aliarum re- 

rum in lapides verfa , vel repleta vario genere concretionis 

lapidea viderit , quin noftram , cc antiquorum fententiam 

probaverit , experientia > non veremur . Lapides vero , qui 

fponte oriuntur figurati , nullam habent cum animalibus , vei 

partibus animalium communitatem , fed propria figura j nec 

ita exacfte reperiuntur , nec ejufdem gcneris ita fibi refpon- 

dent , ut in fupradi<5tis rebus ex cadaveribus imaginem reci- 

pientibus . Sic etiam qui fungi marini dicuntur lapidei , quia 

non ex fungorum cadavcribus , fed propria vegetatione or- 

tum ducunt , ftrias habent in fuperna parte non inferna , ut in 

terreftribus , 8c pediculo etiam ex leviore parte praxliti repe- 

riuntur , ut doctiffimus Clufius ctepinxit , ( * ) funtque ve- 

getabiles eodem modo , quo coraiiii fpecies poroftc a dofto 

Ferdinando Imperato Maarepor* denominatae . ( b ) Difie- 

runt quia non ramofi , & ftatim in latera fe expandunt . Clu- 

fius in Nilo oriri , qui petiolum habent afferuit . Nos ex 

porofa corailii fpecie , Sc hos pyxidatos ortos pfoponimus , 

L 2 cu- 



a Likr* 6* <x#* h Llbr* 17. cap» ?• 



84 FABIICOLUMNiE 

cujus iconem damus • ( * ) Horum -dentium aliarumque re- 
rum int-ra candidam illam tophaceam Melitenfem concretio- 
nem repertarum vires 5 eafdem cum ipfa terra Melitenfi 5 
qua? vulgo ab Empyricis circumfertur , ( b ) & fancii Pauli 
appellatur terra efle afferitur . ( c ) Caniculas dentes alligati 
repentinos pavores toHi Plinius recitat . Rondelctius refert 5 
dentes ab aurificibus argento inciudi 5 quos ferpentis dentes 
vocant : hos c collo puerorum fufpendunt mulieres > quia 
dentitionem juvare creduntur , ac etiam puerorum pavores 
arcere ; confici etiam dentifricia , nam etiam ignita duri- 
tiem fervant , & pulvis afperitate dentes dealbat illos de- 
tergendo . Bellonius vero : Lamias enim , qui capiunt 5 ex 
earu?n dentibus 5 ac maxillis magnum quaftum facere folent 3 
quos ajunt adverfus venena conferrc 5 quamobrem au.ro 3 ®* 
argento includere vulgus eos folet . 



F 1 N 1 S 



IN- 

a Tab.xu.fig.7i h plru , c Libr. 3*» Wf. 10. . 



I N D E X 

TABULARUM. 

Tab. I. TP\ Entes varii ejufdem oris pifcis vaccse > & pifcis 

I J canicula? . 
Forte pijcis Vacca ilh eft > de quo Aldrovandusloquitur li~ 

bro 3 . cap. 5 1 . De pifcibus . Dentes autem hujus pifcis 

inhac Tabula indicantur numeris 1. 2. $. 4. 5. 6* 7. & 

8. c£tcri vcro dentesfunt canicul<e . Georgius Everbar- 

dus , &> Rumphius Tab. LVIL lapidem proferunt e eapi*> 

te Vacc<£ marin<c erutum . 
Tab. II. n. 1. 11. I.n. iv. Maxilla? , feu maxillarum partes 

pifcium vulgo Sacro 3 Orata 5 Sc Dentato . 
Hifortajfe pifces iidemfunt ac Sargus 3 Aurata 3 &* Den- 

tex 5 quorum nomina 5 & defcriptiones vide fss apud 

Francifcum Willughbeium ^feu Jo. Raium libr.q.fcbf.s* 

membr. 2. cap. 7. & 5' &* 13« 
Nurru v. Dentes in lapidem converfi , qui in Melita? infula 

reperiuntur . 
Tab. III. n. 1. Dentes Iamia? in lapidem converfi 5 vulgo glof- 

fopetra? 3 in quodam Melitenfi faxo inordinate collefti-» 
Num. 1 1. Dentes canicuta in lapidem pariter converfij ma- 

gifque inordinate in topho Melitenfi colle&i . 
Tab. IV. n. 1. Dens pifcis Vacca appellati , fraclus 3 & in Ia*> 

pidem mutatus . Hujufmodi dentes affatim in Melita ef- 

todiuntur . 
Num. 11. Echinus Spatagus, cujus generis pifces quamplu- 

rimi in portu Meflana: capiuntur . 
Num. 111. Idem fuis fpinis fpoliatus . 
Videfs Tab. xi 1. Riflorix naturalh jfo* ^jonjlonii De exan- 

guibus aquaticis ; & Tab. xxu. Mufei Besleriani per 

*Jo. Uenricum Lochncrum . 
Tab. V. num. 1. Dens lamice in petram converfus : A. Ejus ra- 

dix a topho obdurato 5 quique faxis 5 turbinibus 3 poris, 

aliifquc corporibus Meliteniibus fcatet 3 fejuncla . 

L 1 Num. 1 1. 



Num. ii. A. Dens lamia? in petram mutatus 5 ejufque ty- 
pus B. in topho maltha? mollisMelitenfis LmprejTus . 
Tab. VI. Dens lamia? in lapidem converfus . A. Ejus radix . 
Nuin. ii. Dentes lamiaj naturali ordine difpofiti . 
Num. iii. Tophus Melitenfis 5 in quo dens canicular A in 
petram mutatus 3 & nonnullae hyftricis marini fpina^ po-> 
ri , conchilia 5 olfaque corrupta ccc 
Num. iv. Dens canicula? . 
Tab. VII. num. i. Echinus Spatagus compreflus 3 & lapide- 
fcens in Melitenii topho . 
Ntnn. ii. & iii. Dentes itidem lamia? , 3c canicula? in la- 
pidem verfi 5 in Melita effoffi . 
Tab. VIII. num. i. Echinus Melitenfis in petram converfus 
elegantiffime fpeciei . 
Num. 1 1. Inferna ejufdem pars . 

Num. 1 1 1. Idem fraclus 3 qui internas cellulas patefacit . 
Num. iv. Parva ejufdem pars 5 microfcopio infpe&a 5 in 
qua apparent papilla? 3 in quibus fpinx infixe fuerant 3 & 
circa quas motabantur . 
G[ua fpina a Georgio Everhardo Rumphio in Thefauro pi- 
fcium teflaceorum . Tab. XIII. E E E digiti appellantur > 
& a Nicolao Gualterio in Indice teflarum conchyliorum 
dicuntur Clavicula . 
Tab. IX. num. i. Echini ab Aldrovando Echinometri difti in 
lapidem converfi pars inferior 5 e Melita eifoila . 
Num 1 1. Idem echinus fuperne vifus . 
Tab. X. & XI. Variar echinorum fpecies in lapidem mutato- 
rum > quorum multi nondum a Scriptoribus obfervati 
funt . 
Nunc autem obfervari po/funt apud Rumphium Tab. xi 1 1. 
& xiv. & lxix. literis C, D. F. & in hifloria naturali 
Lothologi(C 5 Gallice fcripta Tab. xxv 1 1 1* &\m Indice 
memorato Nicolai Gualterj Tab* c v 1 1 . c v 1 1 1 . c i x. cx. 
ac in aliis aubloribus . 
Tab. XXII. num. i. Tophus Melitenfis maxillam continens 5 
in qua tres dentes infixi funt 5 & in lapidem verfi . 
Num. n.Saxum Melitenfe cum vagina vermiculi marini 5 
quae vulgo ferpens lapidefcens dicitur . 

De 



De quo v/Je dictam W/ftoriam pa?\2.pag t 250. 

Num. 111. Vaginx vermiculorum maris , quae affatim pe- 

culiaribus formis reperiuntur in portu MefTans rupibus 

fub aqua adhserentes . 
Tab. XIILConcha a Rodeletio Rhomboides dicta feu echi- 

nus 5 conchylium 5 oftreum filveftre &c. in Meflanae col- 

libus 5 ubi innumeri taiium concharum acervi confpi- 

ciuntur 5 reperta . 
Tab. XIV. num. 1.^.^.4. & 5. Dentes canicula^ in petram 

verfi coloris hyacintini e Mefiana addufti . 
Num. vi. Conchylia a Fabio Columna Anomia appellata . 
Num. vii. Pori marini . 
Pori figuram v/defis in indice Gualteriano in fine part. 3» 

clufs. 4. 5- & 6. d^ in pr/nc/piopart. 4. &> in fine ejufi 

dem partis clafis. 1 . 
Num. v 1 1 1. Roftra ( ut puto ) aniinalis polypo fimilis . 
Gjuin potius cancri molluenfts 'Jonfloni libr. 4. Tab. vu.. 

num. 4. 
Num. ix. Sax-a turbinata. 
Tab. XV. num. 1. Conchylia echinata.. 
Num. 1 i.Turbines . 
Num. 1 1 1. Tophus dentaliis fcatens . 
Dental/um 5 dicium quoque fyr/ng/tes > & tubulus 5 five 

fiphunculus marinus . 
Num. iv. Saxum , in quo vermes marini olim inerant in 

Calabria eflbffum . 
Tab. XVI. num. 1. Turbo pentadaclylus . 
Num. 1 1. Nonnulli alii turbines 3 & coclex . 
Num. iii. Corallum fiftulofum . 
A. A. Rarifllma concha , qux bucardia appellatur . In Ca- 

labria agri , & montes his conchis oppleti funt a 
Tab. XVII. num. 1. 2..& $. Conchylia varia . 

A. A. Lapis S. Margaritse > feu turbinum operculum . 
ln Indice Gualterlano Tab. lxx. ita /nfcrib/tur : Qpercu* 

lum tefiaceum , fnbrotundum > /n fe contortum ^fubal^ 

hidum 5 aliquando ex candido rubrum > aliquando flam- 

meum : Umb/licus marinus > \*apisfanfta Margarittf > 

Qculuzfanft* LucJ* dici.um . Rumpfr. Tab«xx. lit. C. E. 

B.Mit- 



15. Milleporus repertus una cum innumeris aliis corporibus 

marinis intra terram in capite Mylarum in Sicilia . 
Tab. XVIII. num. i. u. ni. cc iv. Vertebrse in lapidem 

verfse , in Melita , atque alibi reperta: . 
Num. v. Spina pifcis . 
•Num. vi. vii. cc vi ii. Dentalia varix fpeciei in petram 

converfa . 
Tab. XIX. num. i. Saxum in fe continens partem cancri ma- 

rini , ideft unum ex parv-is brachiis.» unumque ex craf- 

fioribus , qufle dimidium conchylii ftriati perftringit >\t 

Meifana adveclum . 
Num.ii. Saxum duriifimum ex variis fpeciebus conchy- 

Xiorum ., turbinum , Sc coraliorum compactum , iti- 

dem e Meflana . 
Num. iii. iv. & v. Echinus , conchylium , & turbo , in 

quibus gemmantia corpora cenfpiciuntur , e Meilana . 
Tab.XX. num. 1. Coralium fimplex duriifimum , fed deco- 
loratum - 
Num. 11. Coralium fiftulofum 3 quod copiofum in colli- 

bus Mefianenfibus confpicitur . 
Tab. XXI. Coralium articulatum , quod copiofiffimum in 

rupibus , & collibus Meifana? reperitur . 
Tab. XXII. num 1. Herinaceus , feu echinus maris 3 cui fi- 

miles e Siculo mari eruuntur . 
Jn Indicis Gualteriani Tab* cvi 1 1. videre ejl figura bujui 

echlni , & defcripth » necnon varia ejus nomina . 
Num. ii- Idem fpinis denudatus 5 
Num. III. Partcs teftx ejufdem echini : 
Tab. XXIII. num. 1. Tophus duriifimus ex fragmentis coag- 

•mcntatus , in quo integer echinus fpeciatim apparet A. 

necnon quinta pars hyttricis C ■& porus quidam D. ec 

conchylium illud , quod Anomia vocatur : omnia in la- 

pidem folide compaclum verfa ; e MefTana . 
Num. 11. E. F. Hyftrix lapidefcens , compreflus , atque 

diifolutus in ligaturis , circa quem fpina: ipfius fun: CG. 

parvufque echinus D. in molli topho Mehtenfi . 
Num. iii. Partes hyftricis , feu echini lapidefcentes , e 

.Melita delatre , qux vulgo papillar vocantur . 

Tab. 



Tab. XXIV. num. i. Hyftrix marinus in lapidem converfus » 

& omnino integer \ e collibus Meflaneniibus . 
Num. ii. Saxum Melitenfe album , cum hyftricis parte % 

ejufque fpina A. omnia in valde folidum iapidem muta- 

ta . 
Num. iii. Hyftricis fpinx laprdefcentes > quaHn Melita 

vulgo appellantur Eaculi S. Pauli . 
In Indice Gualteriano Tab. cviii. ita enunciantur : Cla- 

vicularum majorum varietates > quibus pr<ecipue:arma~ 

tur echinome.tr a C. 
Tab. XXV. num.i. Echinus confraftus , & lapidefcens 3 e 

Meflana . 
Num. 1 1. Spatagus lapidefcens 3 adhuc coopertus 3 e 0> 

labria . 
Tab. XXVI. Echini varie comprefli 5 & fra&i fecundum fbr» 

tuitum eorum fitum , e Meffana advecli . 
Tab. XXVII. Caput pifcis Vacca nuncupati e vivo effictum > 

ac delineatum . Vide fupra ad Tab. -i. & pag. 18. hu" 

jus epifloltc . 
A. B. O 'Ejufdem dentes . 
Tab. XXVIII. num. 1. Ejufdem pifcis Vacc<e delineatio a ne- 

mine adhuc adlata . 
Num. 1 1. Pifcis vulgo Stampella dicTus e vivo delineatus , 

qui dentibus donatus eft inftar multorum 3 qui in Me- 

lita reperiuntur lapidefcentes . 
Num. iii. Dentes cjufdem pifcis . 5 caniculie fimillimi tam 

in vario ordine dentium > quanl in eorum numero 3 ac 

in omni alia oris qualitate * 



££- 



REIMPRIMATVR, 

Si videbitur Reverendiffimo Patri Sacri Palatii Apo- 
ftolici Magiftro . 

JF. M. de Rubeis Patriarcb. Conslantinop. 
Vicefgerens • 

AP P RO BATIO. 

EX mandato Reverendiffimi Patris Magiftri Sa- 
cri Palatii Apoftolici praefens Opufculum le- 
gi , & nihil in eo reperi , quod a noftra Religio- 
ne , vel a bonis moribus abfonum foret . Roma? Idi- 
bus Juliis 174$*. 

^ohannes Bottarius . 

REIMPRIMATVR, 

Fr. Vincentius ElenaMagifter Socius Reverendiffimi 
Patris Sacri Palatii Apoftolici Mag. Ord. Praed. 



TAV.Jf. 




TAV ini- 




R3.IB 



TAV-V- 




*-& 



TAV VII 




^Mh 



Fto-ir 




TAV. IX- 




TAVXINI 




rwx*, 




XAVXXV 



JU 





TAV-XXVI- 




• -«