(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Mesnevi Serhi Cild 2 - Tahir ul Mevlevi"

Sahife 1 - 154 












sit- \ 

. Si 



Muhterein ofcLryucu> 

Hi, MbvIh nan in bliimstiz eserl MESNEVlnin, Merhum Tahlrul Mewlevi 
tarafindan hazirlanrni? bulunan $erhJ'ntn 2 ncl kitabim da tettfadelerlnize 
nrzetmekle biiyiik bahtlyariik icerisindeyiz 

Eserin, kiymetl He miit&nasfp b?r nefflsette baeilabllmesl icir? gereken has- 
sqsiyet we fedakarlik gosterilrn!?; birlncl cltdl glbi, bu kitap da, ^ok nefls blr 
tuski He muhterem halkinuzin istlfadesfrm arzedilmJ^ttr. 

GLiyem[i, XIII ncii asir Anadolu'sunun huzursuz topluluklarina, ilchi he- 
yetanm, saf iman'm, rabbani a skin kapilannj acarak, on Jan, huzuna ve kur- 
tulusa jioiuren Hz. M£VLANA'yi ve ofumsuz eserl MESNEVI'yL bu def'a, h li- 
eu ru lie birlikte unnit ve heyecnnirfi da tatybetral$ glbi g crimen bugunkl nesi!- 
I s rim fee tanilabitroektlr. 

Zircf. kartaatimizce, XI 1 1 ncii yijzyib ttolleyip, gelecek asiriarin medenlyet 
zurriyyetinl yetl^tlren O'nun dunyq gortisii^ lalip olup alablldlglmlz tckcfirde, 
ruhundan haatu if* yamh bulunan bugiinkl nesllterTmlzl de, Allnb'm izr.lyte, 
kurtaracak ve y«nl bir iman, u?k ve hoyecan devdnin temeilerfnt atocak nl- 
teliktedir. 

Hurmetlerimizle, 
5AMfL VAVlMLARt 



iciN&EfclLER 









Suyta 



54 
58 



Mirtattyan kavminl dalfilete du$urnwk scin YahQdi vezirin ba*ka bir 

filneKdrli^i ■ ■ 

Vcziriri muridleri savmosi - ■■; 

Holvetdert cik d^ye, muridlerintn tckrar recn etmeleri , 

Vezirih. haiveti bozamam diye cevap vermesi 

Vezfttfi halvttte kaimasma niuridlerin itirozi 

Veiirin halveti bozmnkdan miiridlerc urnid kestirmesi 

Vezirin, he? em'tri ayn ayn veliahd ycpmasi ... :'. 

Vezirin halvetde kendisini pldurmesi - 

Veliabd. hong;niz$iniz? diye hiristiyanlarsn beylerden sormosi ... . 
La nufcrriku beyne ehadin mm riisullhl ayeM kerimesinin beyan' 
Veliahdlik husfisunda beylerm kavgo oimelert ve kiHQ gekmeleri - 
Hozret-i Mohammed Musiafonm (s.a. f Ue.iJdB zikredilen na'ti .... 
Isa dtninin mahvma caitpfnt? olon Yahudl hukumd6nn fcikayesi .,, ;.. 
Yohiidi o!cin padisahm. ate? yaktirmbSi ve kenorma bir put koyduruD 
her kim bu puta seeds edcrss atestcn kurtuiatoktir demesi ,, ... 
SOt emifi cocuejuri dile gelmcsi ve atese atiimak i^i-rs halk> tcsviki .. 
|«m -J ?ortf-i Muhammediyi iSJiftza ve maskcrolrk yoluyio okuyan sti.hsm. 

ofliinin enrpik kdmoss .. ... 80 

YnluMi pad^ahm alcse htfebi, atesin d& one cevabi g6 

Hud puygamberin (as.) kavmini hslafe eden ruzgann kissasi gg 

Yahud! podipahio tslihzusi ve n a s-- ha Hen kabul etmeyisi 

Av ha vvan tannin arsSana mutevekkil olmasim ve cehdi terkeylemes- 

soylc-melerinin hlkdycsi ■ gg 

Av havmniarinin. tevekkulu, calismaya ve kaianmaye tercih etmeHjjj 

Av havvanlannm tevekkulti calismoyci tercih eirneieri i 

Arslanin cehdi tevekkule tercih etmesi ' 105 

Av hayvanlannm tekrw tevekkulu cehde tercm etmeren 109 

Azrdil Aleyhis^omin bir adamo tmkmtm, o adamm saroy-' Sutovma 
nT'ye katmasi, dolctyisiyle av hayvanlannm tevekkulu cehde tercih 

eylemesi ve cehiddeki fa yd a ran azligmdan. bahsetrnesi 112 

Afslonm tekrar, cehdi tevekkiile tercih etmesi '■■■114 

Cehdrn tevekkufe mureccah oidudunun kararla?masi - ng 

Arslana gitme yiJzi'Jnden hayvonlann tavjona i'tirazlan 120 

Tov^anm bilgiciigi ve bilmenrn fayda ve faziletinin iikr ve bey am . . 126 

Av hayvanlarimn tav?artdan, du?iince$l sirrim tekrar sormalon 12 g 

Sirrim sormoktan tav^anin onion menetme^i 130 

Tav^anrn hiylesi kissasi ... .- ■ ^ 132 

Sinegin yap^gi te'vilrn curukfugu ve zanninin yanli^Ligi .. • 140 

Tov^amn gecikmesinden orslamn kiikremesl .■■ - 

Vine tavifanin mekri beyani ■■■ ■ ■■■ \t> ■ 



14 351 
17 35? 
21 365 
24 370 

26 374 
■ 337 
38 3139 

40 403 

41 4QS 
43 4!)3 
48 4J| 



142 
145 



431 

433', 

Alb 

S14 
M1 



T>4: ? 
S5P 

56 1 .- 

;. ; -/^ 
S8-I 

60b 




YAHtDt VE21R HlKAYESlNiN DEVAMI 
519 



% r^i L j^^r ^-^ 



HemoO ?eti nadan u gdfiS bud veztr, 
Pence mfzed ba kadim-i na giirfr, 

«0 yahudt vetir, hiikiimdari gfbi cahil we gflfll Idt, Bunun fcin feadlm ve 
kcibulii earuri olon bir emr-1 ilohl iSe pencele^meye kalki^ti.* 

O emr-f ilah, o vaklt din-i Hak bulunan iseviligln inii?an idi kl, boyle 
onca^i ezetden mukadderdi. Binafenaleyh kabulii zarurl bulunuyordu. YohQdi 
huKtimd6ri kadar cahll ve gafil bulunpn vezir ve fseviyyetln intisorma man? ol- 
mad istedigl icia, Allah ile penpele^mek cOr'etlnl gdstermi^di. 






520 

ffe JT *" 



^ flj T 



Ba Cunan Kddir HudQyi kez adem. 
Sad cii a I em hest gerdaned bedem. 
l Oyle bir Kadir-i tnutlak He ugm$merk Istedi ki, bunun g!bi ytlrleree ofeml 
br dem Icinde, ydhud bir (kun) emriyle yokfukdan vucude getirir.* 




Sad cii alem der nazar peyda kuned, 
Qiinkf cermet rd beHod bTna kuned. 

KSeriin goziire, kendiaiyle goimBk kuvvetiril verecek olurso, nazannda bu 
olom glbl yiizl&rc&slni peydd edBr,» 

329 



Ydni Cendb-i Hak, oyle bir Kfldir-I mullakdir ki r bhr domde yoklukdon 
yuzierce aiem ha Ik eder. Herkese gorunmeyen, fokat erbdbina meshud olan 
alemleri de, IQtfetdigl gb'zlero gosterir. 

Buradd bir sua! varid olobllir. Herkese gorunmeyen, fakat erbabma mej- 
hud oian alemler ne demekdir?, Malum o land an has ka Ian da mevcftd oisaydi, 
elbetde meahfJd clmasi lazim gelirdi, demek akla uygun diiser. Buna k'flifl 
rndkul cevdblor da bulunabiiir. Meseld engln denize gideri bir vapur icinde bir 
yolcu farzedelim, Bu ad am. guv arte, hatta kaptan k&skime cikmi?, dort ta- 
rafina bakiyor. Her taraftn gokle dsnlzin birlesmeeincfen hasil olan ufuk 
dairesinden baska bir sey gdrmuyor. Sonra eline kuvvetll bir durbiJn ahyor. 
Onunla bakmco ta uzakda bir duman, onun allinda bir de tekne musahede 
ediyor. 

Keza Ay'i hepimiz goruyoruz, bed'ir hsline gelince sathindo bir tokim gl- 
rintilor, cikinttlar v'e gblge fork ediyoruz. Lakin teleskopla bakanlar, orada 
bizim gorduklerimizden fazla seyler, daglar, vadiler, ovaiar, goriiyorior. 

Keza bir damla suya bakiyoruz, kucuk bir yaslikdan ibdret samyoruz. Fa- 
kat o damtaya mikroskopla bakildi m< is degi^iyor, O ndciz katre bir aiem 
oluvcriyor, icinde bir cok hucrelerlrs buiundugu garuluyor, Demek kl bakjp 
da gdremedeglmiz bazi alemler de varmi^. Demek mevcOdSt, gorunenden 
Ibaret degHmis, Onlardan basilars bir vasita ile gdrulebilirmis. Mlsallerde 
vasitalar, bir cam parcasmdan ibaretti. Basit bir maddede boyie bir kuvvet 
bulununca, on I an ve habr u hay ale geimeyert vorhklan yarotmis olan AUahdo 
ne kadar kuvvet bulunocagi; o Allah, bir adamm goziine, mflnevi bir goz- 
luk demek olan. musahede nflrunu Ihsan ederse, neler gdrijlebilecegi dusii- 
nulmelldir. 

532 

Qer clhan pi jet buzGrg Q bi biinist, 
P\§4 kudret zerre-I mJ danki nist. 

aDunya senin nozannda buyuk ve nihoyeisiz g or [i rise de, bllmlj oi ki, 
kudroM hahfyva korfisindo bir lerre bfle degs|dir» 

HozreM MevlQnS, bir beyit ewel: *Allah senin goziine gormEsk kuvv&tl 
verirse, no.iO.nnda bu alem gibi vOzlerce$mi peyda eder» denied i. Burada 
da buyuruyor ki; Bu olem gibi yiiziercesini peyda eder cloyi$im, cak g6rul- 
mosin. Alem, hu^Csiyle arz dedigimiz mahdud saha; senin nazarmda ucu, 
bucags bulunrnaz derecede geni? gorunse bile, Allah'in kudretino nisbetle bir 
zerre mesobesinde bile degiidir, Cunki: 



330 






£cram-i bimlirtyti |tn |iiirclnr usmon, 
Kflsbet olurraa zarw degiidir bu Hok'don!.. 

Evefe fe£u denilen, geniehdiyifi oksllora hayrel veren su gok kubbeye bir 
bukolim, hususiyle yNdizli ve pariak bir gecedo uyamk bir nazarfa gozden ge- 
tirohm Milyonlor, beJki de miJyarkirca eoramin, o akilJan' hayretds birakan 
umuglikde pariadi^mi gbriiruz. Teleskopla gorunecek kadar uzak, yohud on^ 
iorlo da gorufomeyecek kadar daha uzak buiunanfar do ba ? ka. Mesela bi- 
rtm do dahii bulundugumuz Gune? rnanzumesinin, hareket etdirici ve nur- 
laiidincisi oian Gimes, amrnrzdon bir miyon uq yuz bin kerre daha bOyuk- 
dur. ?, 3 ve 4 giine^li manzumeler de varmi? ki bunlar gcyet u^uk mesafe- 
tBrdo bulundugu igin go^ fie goruiemezml?. 

Vildizfann uzakiigindan bans acildi. Erbdb-i fennin beyamno gore (Nep- 
rnrn nyyydresinin arza olan mesafesi dort buguk milyor kilometre toft} kl 
unjide olli kilometre giden bir tren, o mesafeyi on bin senede afablMrmis! 
Kwa (Kanturesj denifen yridiz rnanzumesinin (Alfa) adi veriten yildrzi iie arzm 
atattu otuz bir tirilyon kilometre fmi? ki, bu da doksan iJ C miiyon senelik 
Viniondifer yolculuguna musav? imis. Daha gartbi Alfa yildizmdan dbrt yuz eiii 
tiln ilefq uzak mesdfeierde yildizFar da varmrf 

Artik bj kadar mesafeierden, ziydsi blze vasil olan yiidizlann buyukliigunij, 

r ,n " V^'nda bizim arzm ku^uklugunu dusiinmeli, akjltan ? o?irtan bu aiem-' 

l"rin Hahk'indaki azomet ve kudretl hatirfamoh da: 



iJmndldir. 



BoyQksun lldm, buyuksun btiyUk, 
Biiyiikiuk yanmda, kolrr pek ku'oiik! 



523 



\n cihon Hod hobe-i ctrnhay-f ^iirnSst, 
Hln revid on su ki sahrdy-r ^umost. 

hBu diinya ruhiarmiz i C in bfr mahbesdir. Sohraniz btilunan tnrafo doq 
Dl(llniz.» 



ru 



Bu orz ki, fezddaki ecrdm-i azimeye nisbetle cok kiicuk, fakat ustundeki 
rnnhlukata, hususiyie [rtsdri vLicQdune nisbetle gayer buyukdiir. O biiyoklii- 
iH»Vlrj borfiber mademkl hududludur. sdkinlsri igin bir mahbes demekdir. 






Iste Hazrel-i Mevlana, bu mahbe-sden GikJlmaeim ve mancl filemlne tevec 
ciih alunmasmi tavsiyc edlyor. TobiTdlr ki, tabiat alcmi harlclne inesela toy- 
yore He cikilroak imkani yoktur. H6k? olan kaFfb h6kdan aynlamaz. Lokin uitfi 
oian run, olem-i a '16 iie munasebet peyda eder. Kur^n-i Kerimin ikl yerinde 
Sure-i Nis6 lie Sure-i ZumercTe; (AtZUlWHJ Vasia) iflbir buyurulmus. oradakl 
arzdan makBadin: Kure-i zemin oldugu ve Fisan-i il6h1 Flo, vus'oti beyan bu- 
yumidugu mufessirierce tzdh olunmu^dur 

Su tefsir, DOnyamn mahbes olmafii fikrine muholif deglldlr. Bir yer ne 
kadar gsni$ olurea olsun Iclnden ihilyari olarak cikmak fmkdm bulunmaym~ 
ca, arasi haplshane demekdfr. Kaldi ki, o ayetlerdeki (Arzullah) tnbiri icin, 
alem-1 rnfinaya i^aretdir demise rdir. Mesela Hazret-i Mevlana: 

Inkl arzullah-i vasl' gufte endj 
Arsa-i dan ke'nbiya m? refte end, 

Yani: AreullaM vasla dedikierl, peygamberlerln gitdiklejl bir sahadir* 

buyurmu^dur, 

Hiiseyln Va'izm tefsirFndfc denUFyor ki: 

*Hicret-i Muhammediyevuku buldukton sonro, Mekkeds bazi mDsluman- 
tor kalmi^lards. Buniar, muhSceret kudrellni haiz olduklari halde cikmfonns, 
yahut kudrctleri bLfJunmadigsndan cii<aiTiami?lard(. Bedr muhdrebesi esna- 
emda, mu^rikler tarafinda Mekkede? kalrrns muslurnanlardan bazi Fan da tou- 
lundu. Cunku mii^rikSerin isr6riyie Cikmi^lardi ki. bazilan tanmamadiklar) icin 
mualiiman kiliciyle katledidi. Bu gibller hoktannda fJU Ayati Celfle nazFi oldu: 









A >, 



VdnT: flMekkede kalmak ve mii^rik ordusunda bulunmak iiiere netislerlne 
sulmotml? oJon roiJBliimantarin riibunu kabzetmegs memOr olan rti&lekter: 



8li nnrdd* v« na hi left Idlnl*? rftml^liirdi d^ onlcir dtu Biz MihXwIa zaytf 
vn acta otdfqk kafmittik cavdbim vamilflordl, Melokler dad ilo r klr Allah'in 
am sl£lr> hlcfot eirrtenlz Idn gunl T d«QII ail rdi? Lpto onlarm yerl, cehennflm 
alacakdir. O cehennam du nn fuiio bir yenctlr, Ancak hicret etmemek husi). 
iUnda cehonnom aiabmdan mtiit»anfl bulunan aciz erkaklerla kadjnlar ve 
toeuklurdir ki, kurtulfnak i e Jn ciiro bulamazlar. Mekkeden pikmak yofunu yfl- 
litjd ulduceklerl yolu blJometler. Allah'm o gibll«rl afwetmesl ms'inuldiir. Ce- 
rtab-j Hak oftfodicidlr, kullarmin gun ah fan m ah eder. Gafurdur, onlann giinah- 
lanni sevdbp tebdll eyJer ',» 

^u ay fitter nozll olunca, emr-i peygam'ben He yazilrms, oshab arasina in- 
iiflfr etmi^di. Hatta Mekkede kalip da musliiman otdu^unu biidirmek degil, his- 
■-H'ldij-mekdert tile gekinen ehl-J islSma gonderilml^dl: Bu tehdid-i Jfahi anfa- 
Vllmca {Ciindu 1 b- DamfoJ fsmlndeki bir mii'mfn, ki hem ihtiyar hem d& hasta 
idl, oguilanni cagirdi: 

- Coouklar; ben hasta ve zaytf olmokla berflber ficizlerden de degiFim. 
(.'■inkl Modine yolunu blllrim. Beni oraya goturecsk evladim da vat, Hicret 
uliTiozscm Allah'in gazabjndan korkanm. Yatdi^ini sedirden tutun ve benl 
M»dineve sotiirun dedi. Oguf!an onu yola cikqrdilar. [Ttaftmi denllen mevki- 
(In Ciindub agirlasb. Sag eJiyie sol ellni tuttu. 

■ flfi'Wj peygamberin, Bana nasil biat etmisse ben de ayte edlyorum, dF- 
yfirok 61 du. munasebe-tie da ?u ayetler nazii oldu; 



'> 






A_fl^j 








Voni: «AF!ah yolundo her kim hicret edeese, ar2 uzerinde bir cok yer ve 



(1) Nisi: 97. 



333 



332 






i 






gtnlilJk bulwr. Allah v* pflygombarlru ir.uhfi<j«riu nlyymlylt *»l Wm ■*ln'*«" 
cikar da icnra dtilm °nu yakalania, onim ecrlnl vo l*V««ni v«rmak Atldha 
alddlr. Allah do gflfQr ve rahimdir',* 

Hablblm; sdyle W E* imdn atmi* kuUonm, Robbing kor^i mutteklydne 
hareket edlnlz, emrinfl muhaiefet eylemekten sokimmz. Diinydda hiisr.ii mua- 
rnelede bulunanlar iain hasene. V dni sevab ve noim vardir. Allah'm «zi iS* 
g«>nisdJr Allah, sabrederderin ecrini ftayisiz fiesapsu verecekdtr ».» 

Muslumanligm ba^longjcmdo ehM islannin Mekkeden Medmeye hicret 
etmeal hakkmda Cenab-j Hak, bu ayetlerle emir veriyor, hicrer elmeyenlenn 
azdba ugrayacGgtm bildirivordu. 

Sofiyye Ise bu ayederdeki marianm husGslyyetir.1 kabul ve tasdik etmek- 
la berober, onlordan ince nukteler cikartyor, burodaki hicretden maksadm; 
Allah'm yasak etdigi ?eylerder, cekinmek; fllem-i manaya ve fezd-yi hakika- 
te gitmekdlr. diyor. 

524 



(2) NisS: 100, 

(3) Ztimer: 10. 



ill 

\,0>t j f *j* O^J* a- 



.U*. JLA 



Lfr j' — ^j j 



fn cihan mahdOd an Hod blhadest, 
Nflks u suret p%J an ma'rsa sedets. 

«Bu glem mahdud, mand dlemi Jse goyrl mahduddur. Bu dlemdeki nak? 
ve subtler, mand aleminin dniine cekllmi? sed meshes inded.r.» 

Biraz ewel de soyiendig] vechile dunydm.z, bize nlBbetle ne kadar bii- 
yuk olursa olsun, gerek cevresi ve gerekse aoth-i mesuhosi malumdur. Glt- 
mekle Uikenmez degildir mahduddur. Mfina alemi ise btt'akfc gayri mahdud- 
dur Ldkin bu alemrr, rengareng olnws.. turlii turlii elvan ve envai bulun- 
maei. oranirt tek reng oktt geni^ligini ortmektedir. Fakat bu ortmek ve gos- 
lermemek meselesi, artenin drtulenden biiyDk olmasma delalet etmer Goz 
onune tututan bir el, insan nazanndaa butun cih6ni saklar. l?te o el, gozun 
gormesl^ man? oldugu e^yadan biiyuk olmadigi gibi r mana olemlnl b,z.nn gi- 
biterin nazanndar, saklayan k^ret ve sOrel aiemi de f ondan biiyuk de§ildlr. Bu 
gibl gomnert ve gomnmeyen aiemlerin Haiiki bulunar. Allah lie kirn ugrasma- 
Y a rnuktedir olabilir? Hazret-i Mevlar.6, Cendb-, Hakkm kudretinf lzah «cm. bir 
iki miSGl da ha "irSd ediyon 



Sad hezuron nize-i Flr'ovn ro, 

Der si k est ez mtisji brj yek aso. 

■■•f ir'nvrun yiiz binlerce miznakli ordusunu, Musartm bir asasiyle kirdi.^ 

Sad hezaran tibb-j collnos bud 
Pi^'i Tsa vu denies efsus bud. 

<:Calinos'un yiizbinlerce titabi devasi ve tedavki ds Hazr«t-I Jscnrn nefha- 
•i knr^ismda Aiiah'in kudretryle faydosiz kalmi^dj.s 

CiJhW CalJnos'uri usQl-u tedSvisIyfe yapiiarnoyan seyler, ROhullab Hazretle- 
inUh mucizesiyle vukiia geliyordu, 

Sad hezaran defter-i e?'ar bud, 

PT?-i harH ummiye^ d ar bud. 



* Yiizbinlerce gi'fr defter], ti;nm't btr zdM akdesfn, yan'i 
(MM mukaddesjn tekelliirnu kareisinda utano vestlesl olmu?du.» 



peygom- . 



Evet; Cenah-i Hak dyfe muktedir bir rna'bCiddur ki, Fir'cvmn blnlerce rriFz- 
rtikli askeri varken, onlann bulunditgu yer, rnizrak soplonntn eoklugundan 
rtdntfl kamislik h6lini aiirken, o Zat-i Ecelf u A'lansn verdi^l fcflzkai' bir kuv- 
Vltll tair Hazret-i MOsa: o rni^rokli osekere de, onlortn serdan ve hukurnddn 
hulunart Fir'avna da galebe ^olmistk Yegdne Ell a hi ise elindeki asadan iba- 
cutU. Kezd Hazret-i Isa'nin zaman-i nubuvvetinde tabdbat oldukca terakkiye 
ba^lamie, bir takim ifacfarm menfeatlyle tedovi usulii hakkinda biraz rnaiumat 

335 



334 



edfnUmJfdl. Fakal Ruhulloh olarak golen HazreM Isfl, a turrokkiye baeJarms 
tabdbet erbabmm yopomadJkfarim yaptyor; mosaic kociefJn gozunii, saSirlarm 
kulogini aciyor; kdtiirumierl, yataiakfan yerinden ve yataklanndan kaidinyordu. 
HazreM Mesih'Jn gostendfg[ $u mOcpzeler kai^ismda hekrmlerin tedavisi fay- 
das \z bir ugrasmadan Ibdret kaliyordu. 

Kezd Aer-i Muhammedide, Arab Kavmi, bilhassa Hicaz Arabian arasmdc 
f esq hot ve belagat pek fazla iieriemis, kendi kendinn cdNerde bfr cok $ar? r 
edjb ve hatib yetismisdt. Hele a rob sairJerinden yedi ddnesinin s5ylemis ol- 

duklan kasTdeler cak begenilmJ$; bezler iistune yazilip Ka'be-i Muazzamantn 
duvarma iftiharla asilmisti, (MualJakat-r Sebi) diye me?hur olan yedl kastde 
bunlardir ki {imreijl Kays) in (Kaslde-i lamiyyejsi en iJstde duruyordu. 

Vaktaki Kur'an-i Kerfm nazil oimaya bo? fad i. Keiam-i ifahldeki mu'ciz be- 
l^gati anfayan orablar sasirdilor. Edilen teklif uzerlne nazire s-oyfemeye kal- 
ki^tilor, fokat muvaffak olamcidikJarini ve olamiyaeaktanni idrak etdiler. Bino- 
enaleyh o kasideieri bulunduklan yerden indirdiler. Gahbdir ki en ewel inen, 
en iJstde duran kasTde, Indiren de kaslde naziminm kiz karde^iydl, Betdgate 
dsfna olon o kadjn: 

*— Muhamrnedin sozleri meydanda dururken, karde?imjn sbyfedfgi ka- 
s i den In goz onurtde durmasj yakismazs demisdi. Bunlann hepei de Alldh'in 
kudret ve kuvvstiyle olrnli^du. 



528 

Ba eiinan galfb Hudavend! kesi, 
COn nemired ger nebased 6 Has?, 



■:iBoy!e galib ve muktedir bir Alfah'm huzurunda butunan bJr klmse, tab' 
<jn bayagi,.yahud pbrcop gibi degrise nasi! blmez?D 



Bir adamda zerre kadar idrdk ve irfan buiunur da 'Allah'in bu gibi sayil- 
moyacak kudretinm eserini gbrOr ve anforsu, o kudrei ve Tea* sahibinin hu- 
zurunda olmek, yani emirlerine oleun, yasaklonna olsun eon dereGe ridyet 
gostermek J6z.rm geldiglnl bifir ve yapar. AksS hafde □ mahfakdo insanlik sorefl 
ve adamltk idraki yok demekdir. f 



K'B 



Bes dil-l ciin kunrd engTHt 6, 
Mtirg-i zrrek bQ dij pa QvJHt o. 



«Cenab-i Hak, dag gibi snblt bir gok kaJbl yerfndan kopormis, tok kumaz 
Uu$u okseye tutturup ikl ayagindan asivermfptfr.s 

Yflni Allah'in kozSeina kar^i bir adamin kalbi dag kadar da metin also da- 
vonamaz, Kozay-i Ffflife"! huzurunda bir kimsenin zekasi, kuslor gibi yiikSBkde 
ucsa da, o kazamn hukmiinden kendini kurtaramaz. 



530 



J 



•r. 






.rr 



Fehm ii H6trr tiz kerden nist n5h, 
Cuz ^ikesti mi negTred fazi-i eSh, 



«Fohm ve hatin keskinlestirmek, yanf Jierkeein anfamadrgi seylere akil 
flrtilrmok y'ol ve marffot deS'ldir. A!l6hin fozi u keremi, saracak kink ve ya- / 
pactik yikik arar.s 

Nakikat yoluna, sads aklrn delaietiyle gidilmez. Akil, akillc bNinoceklere 
oror, ust tara!i j C in durur. Binaenaleyh hakikat yoiuna gitmek isteyenier; akii- 
lorma Ttlmodi, zekalonna istinadi binakmali, kamil bir krlavuzun rehberligine fh- 
ItyflO gb'stermelidirler, Yokea Fuzfllfnin dedigl gibii 

Ben akidon isterlrn delalet, 
Akhm bana gosterir daldlet!. 

nflUaoai husuie gellr. 

Okyonuslarda seyahat yapan buyiik vapurlar var. Her btri de deniz kur- 
du oimu^ ihtiyar ve lecrubeli kaptanionn Id^resinde. Fokat bu vapurlar Ki- 
HWtnlie glrdi mi, yerli krlavuzlann kumandasino teslim ediliyor. Geminin 
WM1 oturmamast da ancak bu sayede kabfl olabiliyor. HakTkat yoiuna gitmek, 
Imrhfltdo Kizildenizde sefer etm&kden kolay de^ifdir. O h6lde dalolet saplan- 
na olufup eoplanmamok Icin o ycfda bir rehbere tab! oirnafidir. HeviSyi birak- 



326 



337 



moii, acze eonLrmili ve emflno dijamfilldJr. 

Akil dalflletiyle, doha dogrusu kendt fJklrterJne gtire yof olmak tsteyenle- 
fln vasiM hakikat oSamiyacagini, o gibilerln Allfih'o vasil olmak umidinln. de- 
fine bulmok sevdasma dijsen hayalperverln hukyta gibi olacagini beyon Icin, 

Hazret-i Mevlana buyuruyor kk 



•^- j 1 ^-- '»" & ^r J - 

Gov ki buved ta tii ris-i 6 se'st, 
Hak fli byved ta hasis-l 6 sevL 



i 



531 

Ey besfi gene akenan-1 kunc kSv, 
Kan Hoyrjl endT$ra $ud rf?-i gov, 

dSigir vasitaslyie bulunacak dwfineden hazinesfni doldumiak isteyenlar; 
yahud hozine butmak umidiyle koseyli bucagi kaianlar, o hayale kapilanlara 

tcibi during* 

Bu beyt biraz izoha muriiacdir (Genc-i gov): sigir vasitasiyle kesfediien 
define demekdir, Bu ke?if, Acemistando iki dofa vuktia gelmi?. Biri (Behranrw 
GQr] zomamnda olmu$. Qf'tcJnm biri tarlastm sijrersken okikunun bastigi 
yerde bar delik ocilmi$; geni^leiilince orada bir define bulunmus. 

v 

ikincisi: Name-i Risaleti yakmok k u sta hi ig i nda bulunan (Husrev' FervTz) 
devrinde olmus. Ceyiz e$yfisi tasiyan bir okuz, bir meydanda durmu?, yii ru- 
ne mis; bastigi yerl kazmislar, define zuhur elm is, Bu deffnelere — onlart 
ke^fe vasita olan okuzlere nisbetle — (Genc-i Gqv) denilmis, 

Sonra, acaba bizim 6kGziin ayogi altmda da boyle bir define bulunur mu? 
diye sakatim onun kiiyruguna yapi^tirircasirin izini takib edenlere, ve dkiiz- 
lerden, yahud okiiz gibilerden meded umanlara (RTs-i gav) tSbTr olunmusuir. 

Bundan dolayi Hazret-l Mevlana , Allah'm emrine ve peygamberin kavii- 
ne ittibS etmevip <e kendi cJiJstJnceElns gore gltrnek sGretlyle hakikate ermek 
isteyenlerin ham bir umide, geolel bir hayflle dij?mij? oldaklarmi anlatiyor. On- 
iqrin meslek ve rrtezhebine uyanlan, stgir deflne^inden cikacak cev6h(r lie 
mevhum hazinelerlni doldurmak'dusuncesinde bulunmrjianna benzetiyor. 



«6kUz kim oluyor ki onvn tabif bulunuyorsun? Toprak ne aluyor ki onun 
<iiu oJuyorsun?» 

ffMen lehQ aklun sefirmun yuKtedibil Mustafa.* 

tlertltinl?tlr &\: «Akl-i selimi clan, Hazret-i Mustafaya Iktidq eder» demekdir. 
live), tiklm vazifesi, derece-i seiametlne gore insana haEakati gostermekefir. 
I'.in a akl-i setim Nebiyy-I Ekrem (S.A.V.J Efendimizin soz, Is ve haflerini aras- 
tirnrak O Nebfyy-i Ekrem'e ba^Ianmann luzOmunu sahibine de anlatrr. Bun> ' 

ntirebilecek kadar gertek gSriislu olmayan bir okilda seldmet olmadigi 

1 1 'in, :;uhibinde de iyiyi, dqgruyu idrak kablflyeti yok demekdir. Aklmin ere- 
liihlilli, tabiJ ihtiyacloNdir ki, bu hususda esekler de, okiizfer de onun kadar 
miKfrikdirler. Blnaenafeyh, dlnln ahkammdaki hikmet^eri anlamayip da bir to 
hW liia^aUarm sdzlerini duetur Jtiih&z etmek, onlara ilave olarok kendince de 
Ui\ Idkim fnrfi kardeler ve dusturlar vaz'eylemek, okiizcesine yasomak dernek- 
irir Uoylesirie uyanJar, hikmet ve felsete namina yuvarladtgi indJ kanaaden 
boklkot diye kapi^anlar; tabiJ, ayagmm dtindan define cikacak dlye akuzun 
kuyrufjundart oynlmayanlordir, Halbuki insan, sakaijm 6kuz kuyru^una supur. 
Ql yuprnak icin yoratilmamisdir. Hand ustiinde yasadigi ?u toprokda yetisen 
Oilai gibi, yuce hakikatlecden habersi; olarak gellp gitmesi de muvSfik de- 
Oi'dir. Bu durumdaiv- yiikselemeyenler, ANob korueun mesh-i manevfys ugra- 

533 

CQn zent ez kar-i bed siid ray zerd, 
MesH kerd 5ra Hudfl vO -ziihre kerd. 

feBlr kadinin kotiitiikden vtizu so ran nca, Allah onu mesh ederek zuhre 
v > 



339 






£34 

Avreti ra zuhre kerden mesH bOd, 
H3k U g lighten ne mesHast ey onud. 



«BJr kadmi liihre yapmok mesh oluyor do toprak ve camur ofmak mesh 
de$il midir, ey onud kfmse?* 



Hazret-i Pir miJhlm ve almnler orasjnda mtjnaka?ali bir ktssaya i?6ret edi- 
yor. Maalesef VahudiJercfen nakie* dJn kitablanmiza gecmis bir eteane var- 
dir: Hazret-r Ad em in zeflesi, yant yasak agacdan yemesi uterine melekler onu 
ayiplami$lar. Cenab-i Hak onda nefis vardir. O neris slzde oJsaydi ondan be- 
ter oiurdunuz buyurmus. MeJekler, kendflerine ne$et-S Insaniyye verilip tec- 
rube ecfilmeferini istemisfer: HarOt v« MarOt isminde gayet miittek? ikf meiegi 
seemlier. Bunlar inson ^ekfinde ve ma? ? etinde olarak yere inmisler; Babilde 
Sihlr taiimine ba?lami ? lar. Cunki o vakitde Babilde olsun, Keldanda oteun 
kahinier, sfhlrlJ bazi go. rib hadJseler gosteririerml?. Gun On blrlnde Ziihre na- 
roinda bir kadm bu meleklere ge!mj$, kocas-ndan ? jkayet etmis. Zuhrenin gij- 
zelli^l Hfirflt ile M&rutda melekiyet bjrokmomi$, kendisinden visa! taiebinde bu- 
lunmu?lar. Zuhre de bunlari scrho? ederek. geceJerr semaya gikarken oku- 
dukJarr diiayi ogrzlonndan kapnu?. Kendisi onu okgyup semaya crkmis, Ce- 
nab-r Hak da onu Ztihre yjldizinc kalb ve meshetmis. Doha sonra HdrOt ile 
Marutu Bdhifde bir kuyu Icine bas a ? ag< oiarak osrm?. Orada kiyamete ka- 
dar muazzeb olacakltrrmt?. 

Muhakkik miifessfdere gdre bu efsdrtenin ash yoktur. Aius? merhum tef- 

sinnde dfyor kf: sBunJar yahGditerln sSzlerln] hikayeden fbaretdir. Hie bir ta- 
rafi dogra olmamak ij*ere yalandirs 

FahriiddTn-i Razi de bu kissanm masal oldugu fikrindedir, SihabiiddTn-i 
Irak? flHarui ile Moruiun zijfire yuzunden hata irtikab etmelerJ doJayislyfe munz- 
zeb oldukionm ttikfid etmis oJqn, kiifre airmi? olur. Qunki mefekfe maeumdur. 
Zuhre de yaradiidigrndciii beri yildiz olarak mevciiddur* demistJr. 



(i urdrulkur'an tetfiidnde: 



^-^^b tlXJ^b: fgfew^* 




w 



Avr>M»ln tefsirinde deniliyor ki: nVahudiler ell«rindeki ki t6 b utldrn . yam 
lahnr odllmeml? Tevrfiti bir torafd binaktilor. ^eyion fllbi $erTr bir taksm kim- 
••liirln Ma*raL'l SDSeymano Isnad etdlkleri sdziere tab! oldulor. O ?eytan 
ii'iMiTilur, Slilsymun. mOikunu ortcqk sihrr. buhur ve kefionetle idfl're edlyord-j. 
It*nit|lnrdir. 

UwcKiakl ^eyatin} kellmesine (ebaiiee) y6nf hakiki ^eytanlar dem«k do{J- 
iii 1 1. ,.,,:, >■, Nlteklm: 



<l) llrUn: 102. 



341 









'■hQff**^ 



Yam ; aMuriafiklar, kendj ^eytankm, iblte gibi $erir arkada$]arlyle yalnsz 
kahnco biz seninle beraberiz. derlerdi *.» Ayet-i Kerijnesinde mecazen ku 1 - 
lanilrni^tii - , 

Hazret-i Suleyman vefatindan sonra kahinfer ve sihirbaz to Kim. fan, kendi 
san'o Henna revdc vermek lain kehdnete ve sihre mOteallik bdzi bariisleri 
yazmtslar, Siiievnnanin tahti a lima koymuslar, sonra meydana gikanp d&te 
Suleyman, bu havas kuwetiyle icray-! hukumet etmlsdis demislerdi, 

Cenab-1 Hak, Suleyman Ateyhisseldmm schir ve kaflr olmadi§im r sihri 
ve fc«M irtikab etmi^ olanlann o seytan-sfret kahinler ve sihJrbazfar ddugu- 
nu bildirmek icin bu ayeti ircd! eyledi. 

Va.hudiler, Hazret-i SOIeymamn Beytulrnokdi'sf yaptirmi$, fevkalade bir ifirfe 
$am'icinde yasarni? olmasiyle iftihcr ederler de onun, ha ltd babasi Davud 
Aleyhisselam'ui peygamberiiSine rnanmazlar. NebT de#h, mel[k idller derler. 
Hazret-i Sttleymana da sihir isrtdd ederler. Hafbuki muslumanlik; SiiJeymarti 
dOj D5vQdu da, soir enbiy6y-> izami da kendr rnuntesiplerlnin munaaebetsiz 
vehim ve isnadlanndan uzak gdrtir, anion san-i nubuvvetlerine Idyik bir dere- 
cede gosterir ve haklannda: (SalevatuHchi aid nebiyyina v& aleyhirrumse- 
Idm) diyerek tdzirr.atda bulunur. 

Harut ve Morutun meiek degll, ikS melik olduklanna dair de rivavet var- 
dir. fbni Abbas'in, Hasart-i Basri'nrn, EuTesved'in, Dahhak'm kira'etleri rivd- 






yet edifmektedir. Su hdlde Nozrn-i CeSTlin mdnasi «Babil hiikGmdarkrrmin 
ikisi bulunan Harut ve Marut...» domek olur> Bun far in hoklk? melek olmadik- 
lan ve gbsterdikleri saldh-i hoi dolayrsiyle [melek) idkabmi aldiklan da 
mervidir. 

Demek ki bunlar halkin tsveccuhiine ve hGsn-Q zanmna mazhat olmus 



Ikl HdarrmHB. aBirda filhlr v« kthOnol llimlorme de vakif (ml?ler. Herkes 
NendHarlndetl llliti 6flrflnmijj. Onlnr lOflrendlkfefirHrls $er l?Iemeyin» diye ha- 
.4ih.1l vender, kendilennirt funa alduklonni, ydni ogretdiklerinin daldieti rnu- 
Olb ciucaflini sayteriermig. Halk jbb, kon-kooo orasjni acacak ve kanyi koca- 
Iintci^atacak buyuyii o^rontrlor, bgrendlkleri ile bir \§ g&rmezlerml?. 

Ifte Vohudifer, Hazret-i Siileymoiia iftirfi olunon ve Harttt He Marflto Is- 
ncni ndikin bir Lakim kufriyata tobJ oldular. Onlarla ugra^maya ba?ladilor da 
IfUMul'iri hukQmlerint binaktitar. 

Nd/mt-i Movldndnin burada ZQhrenfn meshinden bahsetme^f meGbflra 
UCimJir .Yoksa onun dagruluguna inandiSincfan degitdir. Nitekim, bir kadini 
/nhto yopmak mesh oluyor da toprak ve carnur olmak olmuyor mu? diye 
<iii mKII Irdd ediyor ki r meshur efsaneye inanmadigi. bu suali ile de anla^ltyor, 

535 

i>/. ^j* iff" ^J t \J Xj> 

Ruh mi burdet suy- cerH-l beriin, 
Sfjy-l db ii git siidi der eafelln. 

■Ifuh iunl fclek-F glaya gotiirdu. Sen ise su ve camur larafsno, yan? ti- 
n*1 vit Kihkit dlemfne meylederek esfel-l safillns duf'tun.v 

MnlNiThiJui ki insan, rQh ile ceseddert Ibaretdir- RDhu dolayistyle filem-i 
*'tflyi.t,. nisedl Ttibariyle de arz-i siiflfiya nisbeti ve meySI vardir, Nisbet-i rCi- 
hlyyot iiintthi ruhaniyyet cihetine, nisbet-f c,esedfiniyye de yine insom tabiat ol- 
hrtflntt Hin/b (j sevk eder. Kur'dn-i KerTmde: 









Eekara: 

liekiira: 



14. 
102. 



Vftnl : «BIe hqklkaten insam $ek] v ffiniolll ve sflret ii mandsi fL'bdriyle 
*hMn 1 tqkvirnde yaratdik. Sonra do pnu esf^l-l safflme reddsyJedlk, Yfinl g*nc 
l**n HiHyurlirithk, puselken clfkirtle^irdik r masilm ve saiih iken kor ve fSsik 
ki Mi* ^u linilnrl de fman etmeyi^inden va sdlih amelierde bulunmayi^mdan 
viTM«lik, Takot raii J mln ofanlan ve iy) oirtelierde bulunanlan bdyle yapmadik. 



312 






343 






OnJor fctn «Jr ve wfib vardir. Hem oyle bir c*lr fcj ona nail olduklannduni 

dotayt kenditvrlns ralnnet lohmN edilnilyflcek, ballerina kakilmiyacakdJr *,» 

iste su Ayet-i Ksrimelerde bey an buyurulan iki holden birincisi ki, es- 

feJ-l sdfllinde kalmakdjr, inaamri tabiat aJemlne so plan ip kalmosi demekdir. 

fkincisi. yanl (i|!6y-i istisnd) ile kurtulrnasi ve ecr-i gayr-i memnuna noil ol- 
masi da ruhnnJyyet aleminden feyiz Qlttiasina isaretdir. 

Sdfiyye mesiekine goia (Esfel-I sflfNTn) insanryyet mertebesidfr ki, tenez- 

ziilat-i ilehiyyenln sonu ve (Vahdaniyyet) makminin mukSbilidir. 

Soflyye; mevcudat denen mtikevve-nat icin bir (viicud ddiresi) tasavvw &■ 
derler. Hatta bu ddireyi — ona hakikJ bir varhk vermedikleri icin — (su'le-i 
cevvale) lie, nieseia bir masa ile tutu I up Buratle cevrJlen ate?in parlak bir 
dfl Ire gibi goriinrnesiyle temsil eylerfer. 

SCiz-i sevdodan yanar kesilmisdrr derQn, 

Dil degil, sinemdeki bir ?G!e-r cevvoalediri. 

I>te bu dSirenin yansi (kavs-i nOzul) dur. Yarn (hi? yayi) dir ki, olu$un 
mertebelerinl y&nT e$yanin aslindan — velevki sun olsun — uzaklasmosini 
gosterir. Mahluklann en sonu insan aldugu, icin onun makommn (esfel-i 
safilin) tabsr edilfr. ViJcGd dairesinln cbur yansi [cikis yayr) dtr, Mohluklarm 
dersce derece oslma yakla$masmi ejosterir, yanf esfel-i eafiline inmis olon. 
insan, tedrfcen terakki ederek aslma rucG" eyler kf: 



U« 



His^en ra mesH kerdt zfn sflffli, 
Zan viicCidi ki bud an resk-l uKQl, 

•Akiriorm g.bta etdgi bir vQciidAm nifilyytt bosebfyl* kendinj raW he|- 

fniptffl.i 

Van? Ey insan; sen bir vuoude mozhar olmu? ve ahsen-f takvfm flzere 
ynnidilmissm kr, o hilkat ve o viicOd*,. okJl ve zekan, hotta oklm g5zu olan 
m»l»klor bile gibta etmisferdL Fakat indfriidiSiii sQfliyyeta, y6nT esfeNf ^ 
fdir, derec^fne razi ofdun. Col« ? ip cabafayip eeyr-j hali6h mertebesins ayak 
lm«.nudin Binfienoleyh sufllyyete nzfl gosterisin doiayieiyle kendinl me 3 h-l 
*>if)rif)vivo u^ratdin. 






537 



vanT : «Sii Aliaho ric'at edeeekslniz *.» Uazm-i Kerlmi buna fgflretdir 
dsnifmF^tir. 

Vucud ddiresinin in I? yayinu fminallah: Allahdan) deniidigi gfbi, ciki^ yayi- 
na da (Italian: Allaha) tobfr olunur. 

Mevlev? mukobelelerlnde sem:'a ba^tamadan ewel yopitan (Devr-i Ve 
ledi} den I fen dolo^ma ile. Sultan Veled Hazretleri; bli nukt&yi temsfl eylemi? 
dir. 

I?te bir Insan icin en ulvi letek ve en yiice g&ye, vucud dairesinin ciki^ 
yayi uzerinde seyjr tenakkl (le, tmebde J * yoni asla avdet edebilmekdrr. SeyM 
hallaha rnuvaffak ofamayanlar ve flsfel-i eafifinden kurtulamayantar, manevi 
meshe u^rami? otanlardtr. 



C7> Tip: U 
(8) ZuHruf; 85 






■■^■^■&&'iA 



Pes bibin ki rnesH kerden cGn btived, 
Pis-[ an mesH in blgdyet dun biJved. 

«0 haltfe Aiidh'm senf BU mesh edislne bak kl. bbflr meshe nfsbetfe bu 
Wdynl diin bir derecede kafrrs 

Vrtni; gqya Hdrut ve Murutu sapitmis ofan kadJnm Ziihre y<ld>zma mes^ 
twilllttilf oMufiunu okumu?. aSrenmJ? ve inanmrssm. Onun vukQu farzedifse 
Wta, B «nln u0rad^in rnanevi meshin yaninda o, yine bfr s w sayrtrr B fr ka- 
dm /uhre yj |d.*r,a tebdif edifmisse, nurant bir msBhe ugra^is demekdir Sen 

2 °r ■ *'"*" IM " ve •** ■«*» bataklrgmdan kurtufama^.n 

fOin, iflnln meahm pek zufmani bir mesh haiinde kaiir. ■ 



2ca 



MB 



53* 

is**^ ^f-' t£>* 

EsSm himmot sOy-; aHter toHti, 
AdenW mescud rp ne ? n5Hti. 

C Adnrr,'!, acfainlWn kadr u k-vmelVS , ," lwl *«^ *NNi etdi- 
<W «K*m bfr mok idi k s^t^^f^ Halbuk ' Adem ' 



^r^if^ 



C.karm.,d,. W3 ™' kend,Smi «****> secde etdrgi p ir m , rtebtsy(? 



539 






Ahlr adem zodei ey na Halef, 



MO 



Allamoi Rum Ibnl KumOl morhuniun b.rjf kil'asi vardir. Ber ki: 

Marifet ger^i ki buy /fid ok re lozimdir, 
Ehl-i ilm olrnn/L Ian yino bcyoglu beydir. 

Allm evladi olujp medrese-i dtemde, 
Cahil olmakdan ise dogmadan olm eh ye&dirL. 
Evet. Asalet .babadan o^ula intikal eder. Bir beyin. ydhOd agamn oglu 

I olea da yine bey, yShGd aga iinvanma varis olur. Fakot ilm u irfon, 

lllifoa kalmaz. Alien bir zSlm oglu no, bobasjnm fCR] ii kemaline hurmeten 
I'llim denilmez. Alim bir babamn cahil bir oglu oOmak aciklidjr; ve b insam 
hjiiindifcicak bir rnustbetdir, Bunun gibi, kar^ismda meieklerin secde etdlgl 
hir Ademin torunu otup da hayvarilik derekesinden kurlulamamak, hatla onun 
drtiumcfa bulunan e&feH sfrilinden yQkselememek ne kador utandcak ve a£- 
■ i inrtr;t: k bir feloketdir. 



540 



H*J 









Cend guvT men, big I rem alernT, 
in cihanr& pOr kiinem az Hod heml 

a Flu duny^yi Idare eden benim, cihani doldyran da ylne benim! dlye ne 

viikln kadar atip tutacokSin?» 

Yoni bir mevkl sahibl, mesela bir dairede kapici, yfihud umumi bir he- 
ifldn Ibnkci olmu$suri r bcyagi vozifeyi muhim bir manstb vehmodiyor, gu- 
ruiti kcjpiliyorsun. Bu kapiyt acip kapoyctn, yahud bu fbnklon doJdurup sak- 
Uiytiri benim! diye rest gelene kofa tuluyorsLin. Behev budoia; bir defa o, se- 
Mtn ohemmiyet verdigin kapicilikia ibrikdarlikda kimsenin gozii \ok. Gule gOle 
rjtut. Volniz muracot edenlere ve s:ki£:p selenlere ters muamele etme. 



541 



A 



Ger cihan pur b^rf gerded ser beser, 
Tdb-I Hor biJgdOzede? ba yek nazar. 
nDunyo bg^tfin bo?a karla dolsa, Giine^in hararcti onion bir baki^i iio 
et tttverir.it 



347 



Yon? ey kaptciJik ve rbnkciNk gibj biimetfere aldamn do halka ke$i$ dagi 
gfbl gdriinen; GiinefSn sufllannrn karlar? eritdigi gibi. kader Giine^i da sana 
aksedlnce, gGvendrg"in ve bdbttrl&ndigjn kapicirik ve (bnkciljgi da su haiine 
geirrir ve yokluk denizino. gotuftir. 



542 



J 1 J* +•* j ^3^J^ j > l jj* 



.jlj-i, &$) 



c^f' 



Vizr-i 6 uQ sad vezrr sad hezar, 
Nist gardened Huda ez yek ?ergr. 

«0 lfezirin de, onun gibi yiiz, hatta vu*btn vezfrin de hileslnl Allah, bir ki 
vilepmla mahveder,* 



543 



-Ci c*5i- ij JJd 



o 1 (>*= 



,a!j 



h-J^ ^J mJ^j j 1 0^* 



Ayn-I an taHyil rd hikme-t kuned. 
Ayn-i an zehrab ra $erbet kiined. 

^CenabHi Hak, o Yahudi vezir v& emsMnln dL}$undu.kferl hilsferj, mazlum- 
lor hakkinda hikm&t hdiJne get^rfr, Yine zehlrlf su gibl olcn tezvlrierinl ma B - 
durJari icin serbei doreceslne $ikanr.» 

Hfkfiye&f nokledilen Yahudi vezfr, a vakit Hak d?n salikleri bulunan F$e- 
vfJeri biribirina du ? urmek icin turru hitefer lead sdiycr, c &sit ce^it zehirH 
ve helak edici sozfer tjoyliiyordu. Cenab-i Hak. onun hilelerlrri din-f Hak erbo- 
b !f idan bazilan hakkmda ayn-l hikmet haiine gmirdf. Cunki veztrin sozlerin- 
deki vifdiz siynlsnoa, altmin paeJi okfugunu anladlar. Olanco ihrasla keramul- 
I3ha earild;!ar, Eilnnetica vezfrln yimurmqk JatjediSr zehlrli haplar, o gibller ipln 
ddetfi turunc ve portakal ^erbali gibi afdu, 

Ml 



An gsman engiz ra sazed yoKirt, 
Mihrha ruy fined ez esbdb-i kin. 

t Allah, zan ve $tiphe iras edeeek blr boju. yakfna va&ito kifar. Kin vtt dti?> 
man I ik sebepierinden de mtihabbet neticeBl cfkartir.* 

Yanf Cenab-i Hak, byl* blr kddir-l mutlakdir kL bir zallmln debdebesinl. 
d^rvetlni bir on icinde imha eyledigl gibl, irade-i llnhiyyesi Wlza edince zonm 
yakine, dii?manlid[ mubabbete tabdil edivflrir. Meselo Hazret-l Omer Radi- 
ynilahQ arthin ziit i akdae-S Nebevi'ye ewe Ice ne kadar su-i zanm vardi. Ho- 
yat i Peygambefiye kosdedecek dereced© Aieyhisseiat Efendimfze dii^manlik 
Dosliyordu. Sonra: iiitf u llaht He onda bir ya^Tn husu!e geld! kl «Benden 
aonra peygambef gelseydl 6ner OlurdU* lliitatino mazhar biup- E^velce Ro- 
m"i I Li Ekrism So I la Ha hi} Aleyhi ve SsSlem Eferrdlmiz'in can du?mani I ken son- 
m o kadar muhibb-i can fedasi olmustu kl, Irtihdl-I Nebevi esnasinda teas- 
B ,jr Linden so?irmis, her kfm Muhammed oldii diyecek olurso kofosmi keserlm 
diye yalm ki!ip dola^maya ba^anii?t!. i$te fU dogi^iklifll Ihean eden stibhesiz 
kl Aliah idl Vine Allah: 



M{? y i K " xj } <*$ 

Pervered der ate? Ibrahim ra, 

Eyrnenly-Yl ruh s6zed bim r6. 

fllbrahiral ate? ieerlslnde besler; korkisyu, rflhun, emnlyyetlna vasita kilar.* 

Atesde yakmak .insartda yanmak ka bHiy eti varken, Allah'm kudret ve 
kuvvetl erisince o kabiliyet de^lslversr, Atese atilan f bra him AleyhisaBiam 
wILimden kurtulur, Icaz-i iiahTye canli blr misfil olur, 

Allah, korkuyu da rQhun emniyetlne sebeb kilor Y6nf mean, Atlahdan kor- 
karsa: (Re'^ui hi km ell mehatetulloh) yani nHikmetln bosi, Allah korkusudur* 
dusturuna ittiba' ederse: 






Van! : nMdlum olsun ki, Allah dosllan icin korkacak bir hai yoktur. Onlar 

Ahiretde mohzun da olmazlar -°.-r mii|desini aljr. 



546 












Ez sebeb sljzi? men sevddyiyem, 
Der Hayfifdje? #i sofrstdyiyem. 

flAirdh'in, bdzan sebebleri tesirsiz birakmasmda ben, eg^irmi? kalmisim. 
Hakki tehayyQI ve tasauvur husCiBunda sofestfiiler glbi olmu^um.* 

MoJumdur ki .diinya. sebebler dlemidir. Sebebferin miisebbibi oion Allah, 
hadiseleriri rius»lunu Hr tc-kirn sebeblere bagiamisdir. Mesela hararetin basil 
olmas* icin ate? lozimdir. Ate^in yonmasi icin de ocfun ister Odun, k&rniif ve 
soir mahrukal ote?e girirtce yanar. feie bunfar, yekdigerinin hueulune ve be. 
kasina hrzmet eden birer sebebdir. Fakat bozdn brr cocuk. be? arsm ytiksek- 
ligindeki btr pencerenin cumbasiyfe berdber yere du?er de, burnu bile kanu- 
rnoz. Ibrahim Aleyhissolam, ote?lere atilmi?, fakat Alfah Ibrebimi cfe^il. ates- 
deki yakmak hasscrsini ve sebebiyyeti yakmis, ydni onun yakiciligim muvak. 
katen tedle eylemi$di. 

BoyJe sobeblerfn tesirini ortadan kqldiran kudret-i Rabbrjniyye kar^ism- 
do hayran olduaunu, Hazret-i Mevlana sdyluyr; hotta hlkmet-i Bariyi idrok 
odememek hususLinda kendisini sofestdilere benteliyor 

Sofestailer: FJIosoflardan bir kisimdir ki esydmn hakikatini rnkar ederler 
Bunlann fetseft dQsturlan gibi, sac ma sa pan sbzlere {safsolu) derler. 

Sofestaiter, tic kiSimdir. Bir kismina (fndiyye) derler ki, «Esya. itlkfjda ta- 
bidir. Bir sey hakkmda rre dusunuliirse o, odur.a mutdleasmda bulunuilar, 

Bir kismina fhadiyye) ederler Bunlar e?yaya evhom ve hayaidM bfidlo! 
tdbir ederfer. 

Bir krsmma da (La edrryye) derler. Bunlar do her seyde, fiattfi supheden bife 
£iiphe ederfer. 



£10) Yujuis: 62, 
350 



ItUlfbUlun Hl4 ^dffti H./ir (iny'ln f>0lu olup Fatih'fn muallimliftlnde buiu- 
nan Sinan Pa?o, genglifllnd" nuuiiuu uu rnOKhebe kapilmi?, Bir giin babnaiy^ 
yemek yerken Hizir Bey; 

— Stnan; budalolrkdo o dersciiye varcfin ki ?u onundeki sahown bak*r 
iildu£|unda ?ubhe edeccksin denrus, Sman Po?a ; 

— Evet; bizim bakir gordugiimuz o sofianin bo$ka bir ?ey, meseta mu- 
knwg olmak ihtimali vardir! cevabmi verince, Hatr Bey saham koldirmi^, og- 
Imiun kafassnti vurmu?. Sinan PG?a can acisiyle ot! deyince bobasi: 

— Na$i1 h bakir oldu§unu anJociin mi? diye sorrnu?. Srnan Pasa, ?eyh ve- 
iiiyn inSisab etmekle bu sapma du^unceden Kurtulmu?dur. 

Hazret-i Mevlana da hikmet-i Mevldyi temamiyle idrak edememek hu- 
r:ijs undo Id ed rile re te^bih ediyor. 

Hozrei-I Mevlcn6 bazi hakikaUerin naklinden sonra bahse donerek di- 
y«f 'm 



«HRiSTiVAN KAVMlNi DALALETE DU^URIVlEK l?iN YAHUDl VEZIRlN 
i!A$K A BiR FlTNEKARLIGJ.i 

547 

IVLekr-i di^er an vezfr ez Hod bibest. 
Va'z rd bugza?t-u der Holvet nicest. 

rO veztr, k*ndil linden bfl?ka bir bile yopdi, Va'zi birakdi, Vialvetde otur- 



• i*i ii 



Der muridan der fikend ez #vK suz. 
Bud der Halvet cihil pencah ru2. 

«Kirk, flfH giin kodar hatvetde oturup miirldlerlni aynlik ate^lne yakti.^ 



351 



M» 



Hoik dlWln* ^LJhentf sz sevK-i a, 
Ez rirdK hal-u zevK*t a, 

-cHGJfc, o vetfrto hdl fi kdlf w zavkl l?tlrakindan <f«JI, divans o!du.» 

550 

Lflbo vu zart hem i kerdSnd u o, 
£z riyflzat ge$te der Hafvet dO tO. 

(fMiirldler agfayip veztrJn disan ^kmasi fcln yafvanyortardi. iw halvet- 
hane^nde riyazat yuzundon iki km olmusdu,* 

551 

J> j>" (i ! i* ^^: o^oj c^ 

Gift isan nist mfirtf bl tt) nGr, 

Bf aSake? cun bDved ahvaM kOr 

«Miif Idler dfyoNardi kii S&nsii bJzfm Icin hldfiyet nOru yoktur. Yedici bu- 

Hinmazsa fcd-rirn hnli nasi) olur?» 

552 



L 



;l. 



Ez ser-l ikram er behr-T Hudd, 
Pis ezin marQ medar ez Had cijdo. 
*tkram ve Jhsfin etmi? ofmak |$Jn, ve AJIah a?kina arlik bundan fazia blzi 
k and In don ayuma.* 

I 






Ma oO Tiffanim ii mora daye t% 
S©r ser-T ma giisteran an saye tu. 

rth .ocuk giblyiz ki, sen de dad.rmz masflbesindasin. Terblye » Irtftf 
MMgtn! hd^imizdart efcflik etmeu 

Ha»*l Mevlfina, su beyiilerle vezTrin yerii bir fttn. cikarmak *in halve- 
llfl n Set fctdigi WnwMt'dA «M «"«« istiySkLyle *M. dWane olduflu- 

Etyo, Kiiw mazmOnunda bir de hiss, v.rmek i.tlyor M. da tfll.k b, t, 

E Hocus™ h&Lis b:r dervi ? in seyhfne kcrs. g^receg, edeb.n tolTm d f, 

^i,.,„ a |id.r. Z3t en hocolarm vazlfesl t.lebenin dmaci 9 . oimak d^H. mu^» 
kd„ Kez6 bir murW, bir seyhe .nti^ edlnce, on, kalb,n,n m ub 

luyn^ ondan bir dak^ka oynlmayi en miidhis aM b ve ^.^ 

Hyhlnde odrmelidir. 

KuBcdol, meshQr $eyh Ibrahim Efendinin bir muridi, rMsmda seyhini 
parm^ Ifyh dervi ? e dogru aeliyo, ^idikce de k^l.yorma,. V.kia^k,. 
i „ri. nihayet dervi?in vucudunde koybolrrtus- 

Dtnto, deh ? etler i.inde uyanrn.s, sobahi zor etmis. ?eyhinin ziySretine 
JMnW. ^nur&tmi nakleymi?. ?eyh, arifane bir tebessumle: 

- Sen de seyhlns kar ? , cyle olmaiism diyerek, Ifenafi^eyh) merteb^ine 

Hazrat-I MevLanomn beyonSt.nda, k.ssadon ziypde hiss, nazcr-. dikkot^ 
B),nrnSZ Cunkii Hoz^-iPlrin maksad, ochr. B.rada vezinn veievk, h, e 
ZZ N Sflttn baivet, airmesi serine MM T5SSS£ 
SJaBflvnM dervi ? !enn ^eyhe kare, ra Sl ! bir tav,r alm aS i ve 5 eyhln ay- 
nliOmdan na derece iizDIrnus olmaai laz,m geldlgirii Tmo ediyor. 



353 



5S4 

Guft cfinem e2 muhibhan dur n?st r 
Lik birun dmeden desttir rftst 

-xtss r safe S SF £ : - - 

»™ ^mlmak i«WteS«™l,L i I "° t "" un ° r ' islm °' dusu - 

HunMnian, 6N , u „ m (sdrlw| ' "■ *° zlw e . '^ah uukukl ordung„ 

*>«* m U ,,a s „ y!I 1 d0 /;Lr:i; u ?;; k " n sesini * ,m * a * 5 «"^ 

dtr, Ondan bapka Hazret-f M^nfi. ^ ' Slam!yve °^#!HfelS 

«Her devirde kdim brthak bfr velf vartfpr Silsilo i ♦„ - t . 
tat toy*™* kudtar dtortm ecfeee kdir bZ ! "* ^ hakf * 

354 



riuOruluftuna Sdrcd.r. Bir HadTl-l *«rrt v<ir kl. «Herk« nlyv«>tln» fl&™ »ul U r» 
iM(!Cikndodif. 

555 

An emiran def f$ta&t arnedeend. 
Van muncfan def deraat dmedtid 

«Hiri S tiyon reisl^ri ^eJaat Idn, digarleri de ncfislerini kotulemek u«re 
vozirln yanina geldller.s 

Kin gi bedbaHtist m6r6 ey Ker^m, 
Es dil u din mande m6 bi \j y^itm. 

Dediler kb Ey karm olan vez^r, biz sensiz; gbfili.muid«n, dln^iiden yatln. 
kulmi? olduk, Biiim i^in bu ne bedbahtlikdir.n 



557 






TG behane MikiJns vD m6 ziO'jrd. 
MI zenim ez suz-i dil d^mhay - serd 

« Sen halrotden P.km^ak ipLn ^fifine bu 1V pr un. n^im i 5e yur^mir 
yandigji i^in vureSimizi cekiyoruz.s 



j,i r ^ ^i : 



^ L 



Ma beguftar-T Ho?et HO kerdeim, 
Ma zl |ir-t hikmet4 (u Hordeim 
.Bli senin giiz.l s«! e rin e <*m W Bibi olon hikme.l.rin, bol bo! tC 
ml^dlks 

355 



MMiM 



jC'v, L U» ^; *jj| ^ 

Aflah Allah in ceffl ta ma makun, 
Lutf kiin JmrQz rd terda mekUn. 
Oik* a V k.M otoun M» bu ceffly, ^ , u tf e y[ e de hclvatder, „ kmafc 
Icln bugunu yarrna birakmo.* 

560 

MT dlhed drJ mer tQra k'in bi dildrt, 
Bi tu eerdend aHrr ez bi haeilan. 

««| d ?1 kiar sara gdniil vemJ^idir, San olmay-inca dalatat* dil?ec«kter- 



561 

*<-% j'j ^ >>- j LiiT i Jw T 

C Circle der Husk? cu meahi ml tapand, 
Abra bDg^a zi cu ber dor bend. 

HftW de senln firttrmfo, Karcda kalmi* bank gibi citpmiyorlaT. Derenln 
nendini ac da suyu sahver,* 

Ydni, halvethane kapismi ac da djsanya cik ve eskisJ gibi va'z u nosihatde 



562 

Ey ki ciirr tu der zemarre n'et keg, 
Alfoh Alfoh Hofk ru feryad res. 
*Ey-*u atiirfa mieii tmltiiunayoii; Allah g?Rino 0|M|n ^^ fc^^, k 



Kalb-i Muhammedi. |L6h< feyzin yeri oldugu gibi, vfiris-i ekmeij buluna:i 
ntivH a Sl r do di@er velilerin feyiz kaynagidir. Yani her asirda ve Amanda 
(Odvs-i a'zdM denilen bir veliyy-i ekmel bulunur ki M6ib-i Muhammad.. _ ha- 
lite i Ahrnedi odur. Tabir cSS^se denilebiiir ki manevi Isleri idare eden itahi 
iiieelfsin reisidir. HflfzretSl Mevlananm: 

«An yaki bSsed yeki based yeki* 

i.Nvurdugu vechile, o mt-1 all her devirde yedne olur, O devrin biitun velii^i. 
nnun emrinde bulunur. Kllyyet-i kamlie ve huiu.-i kaib He bir seyhe Intiscb 
ndffii dervi ? in, baglandigi §eyhe husn ij zan etmesi Ifizimdir- t?te Hazret-. 

Melanoma hirlstiyon muridler tarafindan yahOdi vezTre hitfiben- 

«Ey ki cun tu der zemane nist kess 

.l^esi, erbfib-i tarJkate ?u niJkteyl btldlrmsk ve dervisliae d6ir bir edebi bg- 

rounek icindlr. 



«V£ZiRiN MORlDLER! SAVNIASl.* 



563 

Guft hon ey aQHrogdn-i giiftugCi, 
Va'z b QuWQt u zebdn Q g0? cu. 

«Vezir dedi ki: Ey dedikoduya angarye olarak tutulmus geve«!er, ey va'z, 
Bdz, dll ve kufak arayartlar.* 

Vezir bu mm ft demek i&tiyardu ki- siz benim sozienmi dlnlernek. 
(laflnimdan Gikacok keliimferle kuloklannizi dinlendirmek istiyoreunuz. Halbu- 
ki haklkate lafla, olur olma'zlo defill, anoak hal ile gldilir, 

Binaenalayh I 

387 



564 

Penb* enrfer gu^ E hj SS -f dun kurtfd 
Bend-i his ez c^m-i Hod blrun kunid. 

«* Z St 53T22* k « ta »™ i— ■ *«* «* 



565 



gozu- 



^^ j* - * i^j- jl <Jf 

Penbe-i an guf-i £ir g^.j serest 

Tq herded in k ef Qn betrn kerest 

esnda ku „, a ™ bir 9(lrQ , ta ' ak a °; s e '' *° pa '' ""'"Vor. dill d« hm^* 
Winds gordifei 4»Zr S S*S ,5tWle "<W l» ha- 

ro tohib-j m a"»vF Muni 3h . "* v(k " r W - «*W dertl »» 9d- 

dOM ton a*. kd»ond,g° b[r ja 7d a „ ^n B Zr, lmS,i "' n '"' kirab " ,d< ' °* 



yahOdl vezirir. bu tavsiyd lie yonmuk imisdifli ciMlik ve, o tovslyoyl nurt 
lnh r.Nintde yapmasi, murltfkjrin ititidfldifii nti/ori dlkkate almamasi til, 

MdlOmdur ki, sulukun ilk davmlurlndo teJkln ve kotaul We, hizinet vo soh- 
Imi l<i/i,ndir. Bulbiillerin otmssl, otcnlen dinlemekie mQmkun olur. Anadan 
(ImOjmii bir sagir, ba$kalanni isitmedi^i icin kanu^madan mahfum kafir. 

i\m vezir diyor ki: 



Si his Ci bi gu? a bT fikret ?evfd h 
Tq HiTab-i IroiT ra bi^nevTd, 

aHissii, kulaksn ve flkirsk olun ki, (Ircit) hitobini t^tesinlz^ 

Hdiret-i Pir, bu bey it He SOre-i Fecrln'Eonuncfaki : 



d>. 



*-? s^-K 



A.vat-i Kerimesine telmih sdiyor ki : «Ey nefs-i mutme'inne, rfiiiye ve mar- 
iiyyfi i : ' : h i * 3 i.i : i haide Rob bine rlc'at cv'e. Benim kulianm arassna ve o sure tie 
iiBMMitiimo glr u .» mealindedir 

iihobimn lYiglQmuciur ki nefs-i insaninin, emmfire, fewdme, mutme'inne 
ffln^o, itiemyye isimli bir takim dereceleri vordir. 

Emmare; Biiim gibilsrdeki nefsin sifatidir ki sahibirie mubalaga tie emra- 
ii"f. vrt doima yosaklar tarofma eurOkler. 

I tivjtime; Efnmareli^i temfinten zall olmamakla beraber, ana sira nedfi- 
rii+it fikm \t& sahibini yosoklaro yonelmokden ayipfayan neffsb'r. 

|$yll Sa'di (Giilistan) inda yazar ki: 

Oitrvi^in birr gun. yalmz ba?ma oturup. §eyhin: 

dEy elli yc?ina gfrdigi holds henijz goflet uykusundan uyanmayon; ?u an> 
iii i rfOrt be? giinliik 6m run kaidi; baii o giinlerin kiymetini bil de Allah yo fun- 



Ill) I'Ccri 27-30. 



358 



359 



ilu surtol'H bcytmm men urn au?unuyormLj$. Mfsrs-i icvvame. itsam r*oi ne 

kendisim levmo baslomi?: Eili ya^ina girdin, hala adarn olmaya kolMiiyet 
gasterfrtedirt, $imdiden sonra mi insanlik derecesfni bulacaksin? Heyhat! cfe- 
Jii'?. Adamcagiz tabu k! mohiGn olmus, aci aci nedamet ya^lan dokmus. O 
esnado kolbine bir ilhom ge!mi$: Allah'in birllg'Eni, peygamberin dogrukjgu- 
nu tusdik ediyorsun, kimseye fenalik etmemeye coli^iyorsun. Hjrsiz, kanli, 
kd>il r muhtekir ve miirtekip degilsin. Y a pa mayo cad. in bir i$ bo^ma gecip de 
instinlarjn hukukunu zarara ugratmiyorsun. halde Aflaft'm rahmettnden niciri 
11 mfd kesiyorsun? demi?. i?te bu da nefs-i muihimedir ki sahibJne b6zi hayir- 
h omeller Flhcitn eder. 

MuTme'lnner AlaJi'in tevklfiyle sekTnet ye yakine mazhar olup iztirabdan 
kuilulnn nefisd^r. 

ttd/lye: Gerek bo^katott; gerek kendi hakkmda zuhtir edecefc Kaza hii- 
kiirtilofifra temamen rtzfl gbsEsren, ke^kf ?u ?dyle olsaydi bu da oyfe olsaydt 
djyo ifjrfiza kalki^rcoyaridir. 

Mcrzlyyor AHah'irr rizasma nciiF Olan nets- 1 nefisdir. 

Ay&t-I CeliJedek* hitab-i ilahi, o, mutm&'inne oFan nefsedir ki. «Ey nefs-f 
rnutme'lnne; razf ve meRi gldugun holds, yani sen Allahdan rdiT oldugun gibl 
rtlkiJi da sanden rari olarak Rabbi zi^anina rucG ey!e» meolFndedir. 

Cerrab-i erhamurrahrmin, mabza lutf u keremryle ?u ilfihi iltffato cumle. 
mlz[ noil buyursunL 

rtyet-i Celifenin alt tarafii 



*S^5«^§Wip!3S 



dfr kl: «Ey nefs-l mutme'inne, ku Flan mm arasina glr ve onlorla blrllkde csn- 
netlme da hi! ol lS » demekdir. 

Hazret-i Meviena, bu Gyetin manfisini nazmetmis [A'robi ve moeeray-i 
zen-| 5J hikayesine derceylemi? ve: 

«Ey mutteki; Allah, kulkinmin arasina gir de masoned el cemffljm clan 
cennetlfirfmden bFrlne naFI o! r dem^d ir.it ^urada do tekrahayim ki, tankotin 
!kl esaei vordir: Biri hizmet, digeri sohbetdir t Zaten hfimet de softbetde bu- 
funmak fcindir. O haide tarikdt demek sohbet demekdir. Sohbetde bufunmok 
Icindir. O ho[de torikat demek sohbet demekdir. Soh-betin ohlok ve tutum 
ijzeflndeki tesfri inkar edJIeme^. insan namaz kiFan bir zdt Jle arkcdcjsSik 
edaree nnmaza afi^ir h cemfiata devoma ba^lar. Nnmos kdmayon biri He soh- 
hot edereo krimakda oldu^u nomazFan biJe ka^aya birakir. Onun icin Ce- 

(i2) Fucr: 29-M. 



„«,, H „ k; *m Utanm — nd. !»■«.« >* «*>»" sola,< " e mk ™ 9 '' '"" " 

,1, „ g6 » , MM «» * -*j ««S m , r0oaot .W B.ni 

BtyokU BBttaT (tadd,.^ .lrmhrt 1 * In ™ B ™" ri id ie ., Evllyaill . 

„„,„■„ » ak ,a 5 , lr0 oo, Mr Ml «WJ « "J* "^ "J* tatln . 3eo 

, L ,z demi?di. Irci'I bitdb^ ifcl sflr^e i?iliiir. Bin. 



*&£ • 






flHe r nefis. o.iimu tadacakt.r. Sor.ro blM riicu ede.^.r 



l:j 



Ayet-t 

gazden ge,mek loab eder. # h6l bir ^al He izah ed.liyor. 

567 

To bi§Oft u guy- 1 btderf derT. 
Tu z\ giift-T Hab key bQyT bert. 
«S„ konu ? up uyan>k k a ld,k,o, uyku k n U? mo S mdcn no* mdnd ravihos, 

al ' rS vInl n« suretle uykunun hakl^ot ^ ze^klne varirsm? 

EWt Uyumak idn sukOn ve Ijsft (ftW«ft ««^p ^ f| J 
Jo!^, ken,, « 3 bzc kar^ to« uyayomaz. W^« *in « 



(|1) AnktrbiiL l 57- 



J«J 



3W 



^■■i 



uykudan zovk alamo/, aiikul ndor vo a^oaintn fadliyetini to'Lil nytamu uyur, 
uyuyuneo rGydsinda blrcok ^oylr>i (rorOr, Bunun gibi bir sailk do gozunii, ku- 
lagrnl vo difier duyguianni tioramlura kar$i kapah bulundurursa i^itecegi jir- 
ct'J) dGvetJyle, gJdecegl mano uleminde musdheds ve terakktiere mazhar olur. 



568 






Seyr-i birunfst kavl G fi r |-i ma, 
SeyM bo tin hS&i bolay-J semo. 

• Dbkn kavlimlzle, ti'limiz de seyr-i hdrici,, yam di^arda yuruyii? gibidir. 
Brtyr i bdtinj ise semdmn fevkindedir.* 

YGnr denNrnek isteniyor ki ; 

Bizlm sojumuz, i$fmiz ve a cumleden olarak misal getirisimiz, hdricte 
yiifuyu^LJmjz gibidir. Fakat sdz ve F?e mukSbil bir de ha I vordir ki, onun seyri 
yordo cfeSIF, semada, hatto fevkal'ulSdadir. Vgkia ikisi de yuruyii^tur amitta. 
bin yer yuziincfe insan admniyfe yiiruyu^ digeri semada fikjr kuvvetiyle, haftj 
nndon cok fazia btr sur'atle iierleyi^tir, 



►■At b J j iS\ &f is^ 



His Huski dfd kez Husk? bizad, 

Fsir can pay ber derya nihad, 

#HiSj taprakdnn yarotddsjjt Icin lopragi gordu. Con isast \se derriz iistunds 
■eyrotdi.i 

Hazret-I Isanin bir mucizesine j^qj-ct ecfilmisdir. Havarlyyundan baziian 
koyik icinde olarak bir gece Taberiyye galimde balik tutuyorlarmi$. Hazret-I 
Ieo gOftin saihinda yuruyerek onion n yanma gelmis. Havdrifer - , Ruhullahm 
boy to su iistunde yurQmesine ieacciJb etmisler. Hazret-i MesTh «Ne ^ajinyor- 
■unui? benlmu demls, 



362 



HO 



Seyr-i ce§ro-f Hu?k ber HuskT fiitod, 
Seyr-i con p6 der dll-t derya nihcd. 

ftToprakdan plan mahluk'un ve katv bissifi seyrl, ?u toprok zeminin iistiin 
(jRdir. Ruhun sey/i ise denizin td ortasjna ayak boBmakladir,» 

571 

^ «L5 Ljj #15 j *ji »li 



Ciinkt Smr endej 1 reh-i Hu^ki guzest. 
Gah kuh ii gah derya aah dest, 

«Mademk'r dmrun boian dogda, bazan denizde^ bczan ova da olimok iiie- 
ii' toprak alemlnde gecti.v 

572 






Ab-i hoy van ra kiica H6hf tu yaft, 
Ab-i deryfl ra kuco Hani slk6ft. 

«Ab-i hoyflti nerede bulacak, dentin sutanni naeil yoracakstn?* 

573 






Mevc-i Hdkl vehm ii fehm ii fikr-i most, 
Mevc-i abl rnahv u sekresl u fenast. 
flToprak dalgasi; bizim vehmlmtej fehmimii ve flkrimiiden ibfiretdlr De- 
nil dalaasi mahivdfr, seklrdir, fenodir.^ 

363 






VfinT ?lt Lopmk qk'mirin ninnriNb olon hisfer, loprak olamJnttcn d^yn- 
Vh] cikomoz. Mustcld kulnkkir l;sri ei$k doryasmn atiiir, engine dogru yuzer. Ey 
bu oleme bag lamp koimi$; anvil, yiimj dag tarda, bayirtarda, kularda, a vq tar- 
dy gccrni^ ETafil, sen b&yte karoda ya^oniaya aN$mi$ken a^k denizinin dial- 
ytilnnni nae<1 yorycak ve ebediyyei fiayatim jias?l butataksin? 

Evet. A^k deryasmtn da I ga fan vardir. Orasi $dyle dursun, Karoda ve tobiat 
tnusinda bile bir takim dafgalar vardir ki, bizim vehimlerimiz, mefhOnilanrniz ve 
bif<iil€fimlzdir. Bunfar bizi cok defa bir daigadan ziyade sarsar. Vehmimlze 
uiicud verir, fehmimizin Jsabetini vehmederiz. Fikrimizin, malumaiimizm ayni 
haklkal oidugunu iddlaya katki^jnz; firsat bulunca du^uncelerimizi hdricde 
tatbika vd halk arasinda yaymaya calt^rriz, herkesi kendimiz gibi du^undur-" 
JiH'k Istenz. Nasmddln Hoeaya: 

- Bir §cy icad ettin mi? diye sorniu^lar, 

Eisniekle kar yemesini Jcad ettim ama, bono da so^uk geldi! cevabini 
varmi?, Hocodoki insaf bizde olmadigi ;cin tatttk etmek istedigimiz dii$unce- 

ir:rin dog'fu olmadigi ve otarmyacag"!m i t i ra fa yana^mayiz. l$r.e buntar Syle sar- 
smlilardir.ki, lodos dalgasmdan muessirdir. 

A^k deryasmin dalgalan i&e saliki fcihu$ eden; mahiv, sekir, fend gibi, mev- 

hum vorligi gideren hatlerdir. Fokal burtlann ba$tangic] ve eksik kalrni^ do 
dalgalitfir. Kesb-i keniai ediimeli Hi, sarsintiden, bocalamakdan kurtulmak 
inijmkin alabllsiru 



574 

»:#r ,?■ <y*r $3' Jr** t> J 1 ^ 

Ta derin sekri ez-an sekrT tii dur, 
Ta ezin mast J ezan cam? lii kur. 

«Scn bu eksik sekiir icinrfe bulundukca tarn ve hakiki sekirllkden uzak 
kalirflifl; Bu noksan ne^vclerden zeuk aldikca hakiki zevklerdcn behremend 
olcmaz5in,» 

Hozret i Mov:ar,p r $u hakikatieri bey an etdikten sonra bahse doniiyor, ve- 
/ir llsdninrfan diyor ki: 



364 



vn 



t U. o>r **~ ^ fM* 



■ j lj J- . 



J y~ jy* i*** 



GuftiigGy-i zabir amed cun gubor, 
Muddeti Hamu? HO ktin hd? dcr. 

tt Z6hirdeki dedl-kcd Ul to, gib'.dlr. Akbm ba ? ,na a. da bi, miiddet S uku* 

y 4 „i nbn »0Vl* d«i 5 «n bw n^aodn £*« * J" * 
M M-; 8 a»m yn«.™n yO^ne M . Wjr 9*1 * t^ *MJJ = 

u^ra^ina. 

K HALVBTDEM C1K DlVE, mOrIOURI^ TEKRAR RECA ETMELERl* 

S76 

.^. u ft ti? ^ -> ^y ^ 

Cumle gQftersd ey hokim-l raHne ca r 
in firlb Q in cefa ba ma megQ, 

flM 0rtdledn heps! dedi.er ki, Ey *m® •* ^ at afB¥Dn hat!im; "" 
hiyleyl bu cefayi bije yapmas 

iqin bahane bulmaya kalki^ma, diye nco ettirer ve- v^ 

devam etdiler. 

577 

C6r p5rS kadr-l kudret bar rih ( 
Ber zaifan kar-i Takot kfir nih. 
E yuk t^-y-ak hayvarva kudretine gore yuk vur. Zoy.f insantara da ta- 

365 






istse rr "•' 5Unkl ,M ° m — — «* «, 



Hi»- 













57B 

♦ I H L ■ ■ , 

Da net her murg enddzey veyest, 
Tu'me-I her murg inciri keyest. 

^ ; *W« *»», y * mi ciis , B5infl flflfW o|ur jndr kw mun |okmgsi . ^ 
fiunu, kencfrienrte b6yte bJr emir vermenin rtrfpt^ hi I 

**« -mm *«**, sss.fs&r* * vu,! 

573 



Tjfl ra ger nan dih? ber cay-i ? rr, 
Tifl-i miskfn na e*an non miirde gir 

(14) Bekara: 2a<j. 
3M 



BIO 

Cunki dendon ha ber ctred ba'd ezari, 
Hem beHad gerded diFe^ cuyav-i n <"f*- 

* Q cocuk di? cikorinca ekmeijl kendillginden araw 

581 

^tji 0^, oy; *$*$ i, t/* 

Murg-i per naruste ctin perron $eved, 
Lokma-i her gQrbe-T den-art ^eved, 

« Kan at tiiylert cikmamie ku? yavrusu ucmaya kalki^acak olursa, dij?er 
vo yirl.ci bit kedlnin lokmasi olur.it 

Gun bar fired per bi perred 6 beHod, 
BT tekelluf b? eoffci nfk ii bed. 

sKonat tiiylerl cikinca, onu yukseklere dofiru usurur, ucmadan zatwnet 
tekmez, kuifei etmez; iyiinir!, kdtunUn isligini do beklemez.B 

Mui-idler vezirln sohbetinden oynlmaya tahammul edemeyeceklerini, ken- 
dl ferine verilen ^u emrin blr sereeye blr inciri yutmak teklifl gibi olacafiini 
iKJytedJkden sonrti, kemai kesbetmeml? bir muridin. ^eyhiaden aynlmoeimn. sut 
omen bir gocugun ekmek gevelemesi, kanat tGyieri cikmami? bir ku? ycivu- 
sunun ugmaya cabalomcst ile forks a oldugunu bildiriyprlar. Siit emerksn 
nkmek yediriien wjcuk: Sl'ufc Jcmoya heveslenen ku? yovrusu da kedilere 
lokrtio Ohir, Blnaenaleyh biz de senden ayniir ve gohbelindein mahrum kalir- 
cak, ayni fikibete tigranz. Cocugun dlelerl gikmca ekmek aramasi ve ysme- 
qI, kanatlan geli^en yavrunun kend I linden ucmaya bo^lamasi gibi, bli ds 

367 



^MH 



tz :srrsss * ° m ™ K • -* -*• * — • 



S93 



DiVra nutK-r tu Hcimus mrkiined 
Gu ^ m ° ffl W tQ hii ? mfkuned. 

^* "** **» *** **** - Ufa tffe, ■*,, o„ 



584 



i>£ i jfo>~ £**£ >* L j^f 



j/bj 



^U lUj 



Gus-i me Mutest ^ n giiyd ^ 
Hu^k-i ma boh rest Hoef deryo tuyi. 

*« ™ «*«* »* m tr ;^:xr it:™" ** 

585 

^ ;' j; r Ju y, „■ t 

Ba tu j^arfi Hok bihter ez felek 
, £y semdk j& to mfr m r to esjmek. 

"6/ yiikssk noktnsincfan a?Q g, noktasms kofW ' 
tOllj senlnle biriJkde a.z 6teS2S ^ t0p ™ 9 ' Ve W oydinfo- 
««.«*,n dah a ft*** '**»*'** rt«n« b a?imiza gok| Bfe gfi 

368 






I U1> 



^' J 



Bi tij mara ber felek tariki est, 
BS tu ey meh In fe!ek bonkiyest. 

«Sen olmflv^™ bize felefclerlh Oslii fcaranlikdir. Ey mqnevi ay; scna nis~ 
1. 1 ii.- felek kfm olabllir?* 



587 



SO ret-! rifat biived ehlflk ra, 
Ma'ni-1 rif'at revan-i pak r6. 

Gok!er!n Sureta yiikseklifii vard.r. Fokat manevf yukseklik ve hakiki ulvl V - 
v-i .teffiiz olan ruhlara mahsustur,» 



„- U 



ESS 



tS'y 



W 



SflreM rif'at beray-i cism hast. 
Cientfi6 der pi?-i ma'na ism hast. 

.yiiksukligMn suretl cislmlerdedlr. Cislmler Ise manayo nlsbetl^ Iglmter- 
tlon ibaretdir.» 

Hciret i Mevlana bu beytlerde eaiik dl linden mursidin vasiftonra beyfin 
(1 diyor seyh-i kamilin ir^di olmayinoa semalann bile dervlse zulrnet 6bfld 
ntirunecegini haber veriyor. Ondo'n eonra - bize gayei yuksek gorunan - 
aokisfdflkl yuksekli^in sur! bir yQkseklik oSdu^unu. hokiki yuksekhk ve u(vly- 
yatln mukoddeg ruhlara mahsus bulundu^unu sayluyor. 

38ft 



Evet. RoeOll Ekram (S.A.VJ Efendrml* de clfimen topraktond. Hilkotl Tti- 

Mnvta arzc monaub bulunuyordu. Fakot ruhen oylesine yuce ve yiiksek r«' 
ki, fefekJer de, melekler de, biilun mahluklar ve mukevvenat da onun yiizu 
suyu hurmetine yaratNrm ? di. M;'r6c gecesinde goklerm fistune *kmr 5 kudu- 
«ny* Kurs.yf de, Ar S , da ^er e fj e ndirmF ? di. Sonra dc: Yer ve j^ koydm- 
dan azade bit makdma rial oimusdu. Demek ki mdnevi yiiksekpjk v e hakiki 

!f b ; zim ° v0ksek B*3««tofe Wrt* dtottft onun oltmdo buiunan 
Ar.'ah in veJiferinde Imif 



VEZFRiN, HALVETl BOZAMAM, DtYE CEVAP VERMES*.. 



589 



.4, 



jV*^* 






GO ft huccethay-i Hod kuteh kuntd, 
Pencfra der can £i der drJ reh kiinTd. 

£■* nnirldlere dedikJ : «tf| ve h^cetlerinki klSa kesi^. Verdfgfm 
nasihutiere kalbiniz ire ruhunuzda yd veriniz.* 



590 






Ger emfneni miittehem nebved emin, 
Ger biguyem asmanrfi men zemln. 

«Ben *m na* a rim*d a e^m feem, 6kl«f* yw diyecek o1 Mm bite, sue- 
370 



M» 



091 



j<Ti jfjlX 



Ger kemalern ba kemal inkdr cist. 
Ver neyem In zahmet u (S&S.r cist. 

«Eger ben kemal sahlbl isem kemble Kar^i neden ink6rc kolki?iyorsunuz? 
Dogilsem bu eziyet ve zahmete neden cur'et edlyorsunuz?» 



59Z 

Men neHahem f (id _ ezin Hoi vet bUrOn, 
Zankl mesgulem be ahval-I derun, 

«B&n bu halvethoneden d.san wkamam. OiinM kalb ahvfill He mesgulum* 

Vezfrin bu beyan.nda epeyce dikkot edilecek cihetler vardir. Oerler M: 

-LSiJyleyecie bokma. soyfedi$ine bak.» Dinleyen. sayleyenden arlf olursa. deli 
«(nn bile akiili haber almabilir. Hotta hikayemizdeki muzewlr ve murci blf 
yjjhudinin sozlerl a rosin da do hak sdzler bulunabilfr, 

Vez[r; holveti terketmiyeceSini ve halve thaned en cikmayacagmi sbyiD- 
ynr $u hareket do^wdur. Cenab-i Hak: 



^UIjJKjTIi 






Yon? : sAmellerinfzl ibtai etmeyinlz, lwsladi$iniz l^lert bitlrmeden birak 
maymiz. ".» buyurmustuf. Halvete eirmek de bir amel oldtigu icin, onurr da 
Jkmflll lazimdir. 



OS) MuhaTnmed; 



•f/l 



MutfdHi ItibfiHyle haivot Iki turlu olur Birl kirk gun surer kl, ono (Erbein) 
yahud elfa denlllr, 

M02(rt-i CelTNntie, Hazret-i MOsanm kirk gun Oruc tutup halvet eyledi£i 
hlkaye buytrrulmu^dur. 

Oigeri (iitikaf] kabllinden olan halvetdfr. itikaf: Liigatde nabs, men ve 
niiJlazcm&t manaiormodir. istNahda tfiat kasdiyle nefisini habsetmekdlr. Sd- 
rc-i Bakcjrcda: : 



Ayet-i KerTmesi vardir ki: «Tovaf edenler, itlkqfa girenter, riikil' ve sucQd 
lie ibfidet ey ley enter icin beytimlj yani Ka'beyi temfzleyin, cfiye ibrahim ve 
Ismail ile ahdetdik ".» mealindedir . 

Su Ayet-i KerTmerfen anlasiliyor kl ibrahim ve Ismail Aleyhisselam zamd- 
nmda m3 bed d&Tsifinde i'tikafa girenler varmis. Koza Hazret-i MusS, Beni is- 
roili Bahr-i Ahmerden Sfna sahilino gccirince orada bir takim kovimlerin put- 
ndnelerde i'tikafa girmis- oldukianni gormus: hatta Ben? Israi], Ha2ret-i M0- 
sd'ya: 



i-» , 



> < j^i^ ' r " > f ^ * 



3$ iilf Gvt^ 



Van! : *Onforin I Fan I an glbi bize de bir ildh yap ia .s demrsler v& Hazret-I 
Mvsadan : 

Vdni : «SFz tiakikotfln cahil bTr kavlmsiniz **;i cevQb ve hitdbim aFmislards, 



(U) A'lSh 143 

(17) Bekara: ]25. 

((«) A'rM: 138. 

(19) A'rAf:. 13S. 



372 









Insanligm basiannioinddii l)«rl, hot kavlm araemda. holkdcn uzaklaBan 

lar, tenha bir yere ceklllp Huk llti ulmok Isteyenlere otmus. hdlq do olmakda 
bulurtmu^tur. H02ret-i Mevland : 

oiAkilli kJmse, velevki kuyu dibi olsun tenha bir yere gekJIlr, QLinfei hal- 
votde safay-i kolb husuie gelirs buyurmusdur. Peygamberlmiz. (SA.V.) tZfsn- 

riimiz Hazretlerl, nubuwetden evv&i (Cebel-i Hirdl da inzlva buyurmua, .hatta 
ilKRA'J Siiresinin ilk Ayetlerl orada iken nozil olmu?tu. 

hikfif; musliimanlikdo me^ru bir emlrdir. Erkegin, cemaatle namaz kili- 
nun bir mesclt dohllinde: kadintn, evinde namaigah ittlhaz etdigi oda veya kd- 
■.:ods i'likaf 'nlyyetiyle oturmasmdan ibaretdir, 

i'tlkaf: vacjp, stinnet vs miJstehab olmak (kere Oc kisimdir. 

Vacib olan i'tikaf: Nezr Ne, yan? ^u kadar gun i'tikafa girece^im, diye ya- 
uiiir. Bunda i'tikafa girenin aruclu buiunmosi ^arttir. 

Siinnet olan i'tikaf; Ramazan ayimn ylrmisinden, sortuna kadar oian mud- 
(ict zarfmda yapdir. Qunki Aieyhissaiat Efendimiz, o vakit i'tikata girordi 
Uunda da t'tikfifa giren orucilu bulunur. 

Miistehab olnn i'tikflf is?; Rama^amn son on giinunden ba?ka vokiilarln 
hepsinde yapitir. MOddetl. vakti muayyen degildir. Hatta cami'e giren kimsn 
Bote de olsa cikincaya kadar i'tikafa nlyet sderse., orada kaldigi muddetoo 
iiafjle olarak I'tikafli eayilir, Cami'den eikmccj iitikdti nihayet butur. Mekks vo' 
Medine barem-i ?eriflerlnde kapilara yaktn bulunan dlreklsre (Neveytii sun- 
nntel i'tlkaf Jibaresini h&vi levbalar asiSmisti,- Bund an maksad: Mescid-f Hara- 
mo olsun. Messidn Mebeviye olsun girenlerin a ievholan okumakla i'tikafa 
niyet etmesi v© i'tikaf sevabi.no nail olmasi idi. 

Biraz da cileden bafi&edelitn. 

Malumdur ki cile: Kirk gOn demokdir. O kadar muddet halvet ve Inziv6 
cylemek man&sma istilahl bir tablrdir. Mevlevilik cilesi ise tarn 1001 gundiii 
kl, 25 erbeiin surer Ci'cye giren bir mevievT dervisi, bu muddet zartmdp tek- 
kcde buSunmaya, lzinsiz haricde kaimamaya mecbOrdur. Ruhsatsis bir geco 
disanda kalirsa giiesi kirilir. Yeniden tiieye girip ikmai etmesi lazimdtr. Bir 
cile kirgim semShaneye giremez. Ciie esnasinda bir mevlevT d&rvisinin haydti 
cpeyce mesakkatll gectigi ioin, cile kolimesinden mihnet ve mosakkai mfind- 
Ian da anlosiiir. Nitekim: , 

Ederken mevlevlnin ciliesin itmam binbir gun, 
Bizim bak ci!!e-i a^k icre bir rnadinmz. yoktur. 

denilmisdir. Diger tarikatlerde dervisin istidadma gbre h kendislne isim lol- 
kin edilir. Mesela kclime-i tevhid, ism-i celal, ism-i HO. Ism-i Hay taiim olunur. 
Mevlavi tarikatinde nevniyaz bir cano, lehammulune gore hizmet werlllr. 



373 



AyokcNrkdan, yam iwpriimu dokmek, abdesthdne gib) nefse arjir gelen hizrnet- 
iorden basianir, deraco derece terakkT ettfriiir. Su roijddet zarfinda onun va- 
zftfifi] (EyvaJlobJ demoye aN^mak ve riza tahsfline calismakdir. MaamSfih so- 
bah ve yatsi natnazlarmdan sonra topfuca okunan ism-i Celqide ve haftada 
bir yapiian mukabelede ve bes vakft namazda cemaatdo bulunur. Hizmetini 
bltfrdikden, yant lOW gumj temamladiktan aonra kendisine zikr telkin a<unur. 

Sir mevievi cam, uhdesindeki hizmeti sadrkane ffo etmeye — kendisirv 
don bir gun ewel bile oisun - kidemlj buiunanlara hornet gdstermeye. ve- 

rjfon bir emri derhal ve severe k yapmaya mecburdur. 

Mevfevi cileke^reri ak ? ama kadar hizmetfe me ? gu!dur. istirahat *aman- 
Ion, yatsi ndmforni cemaatle k.Jdikdan sonra fecir vaktine kadar oion miid- 
detdfr. (Mcydan-i §erff) denilen yerde yatariar; yatak, yorgan gibi ? eyleri yok- 
dvr. Bir posteki ustiinde kimJmafc. uzerferine aba hirkalar.m cekmek sQre^ 
tiyle uytirJar. Soyunup ddkulmek ds adet degifdir. Sabah namdzj voktirre bir 
Boat kaJa kaikarJar. Iclehnde (MeydanciJ denilen con, dedderin hijcrelerirti 
dafasir «D & stur, dgah ol <tedem» nidasiyle hiicre sahibini uyandtrrr Mesei- 
drn piragJarmi yakor, Sonra ezan okunur, cemaatle namaz k.linrr. Namazdon 
conra isrvJ Celal okunur... 

Bahse ddnelim. l$te YahGd! yezrr de halvetden cikmom demekie miiridJere 
ohdi bozmarun mahzurlarmi aniatmak tetemr^ti. 



«VEZlRlN HALVETDE KALMAS1NA MOfiiDLEftiN, fTlRfaLi 



593 



£*** jJ^il ^^ ^1 j&fj^ 

Ctimle guftend ey vezTr Inkar ntet, 
GQft-i ma ciin giiften-T agy$r nist. 



'MijrMer hepsi dedller kh Ey vezfr; *ana soyfedfgimfz sbzler, Ttlraz ve 
Jnkar kabrlJnden de^ildir. B/zii* temennilenmiz, yabanclarm sozune benze- 



374 



_*i 



•jM 



i 

E$k-i didest ez firoK-i tu devan. 
Ah ahest ez miyan-f can revan. 

^Senin aynligindan gozumuziin yasi akip gidlyor. Teessiir aHlan lso sa- 
in imi ruhumuzdan cikiiror.a 



53S 

Tlfl bQ dfiy6 ne isttzed velik, 
Giryed 6 genet rie bed daned ne rtffc. 

«Cocuk T dadolyle ugra^maya kalkistnaz. lyiyi - kbtiiyu bltmediei bald© 

fifllur.i 

Vezirin miiridleri; s^zlerinln itirfiz degil istirhdm oldu§unu soyledikden 
uonra, kendllerini bir cocuga, vezJri de o gocugun dodisina benzetiyorlar, Co- 
ouk bazon agiar. a^lar amma, aglaytsi, dadisiyle miicadeie Icin deSH, belki 
onun merhametlnl ceib eylsmek IcLndir, diyoriar. 

?u beyitden evvei kisa bir mukaddime yapmok lezundir, Hazrett Mevla- 
nan^ Mesnevideki usul u tahkiyesine dair mQlDrnat verml$dik. Burada onlara 
ilflvosi lazrm gelen bir sey vardir kl, o da HazreM PTr, bdzen cu? u hurfifa as- 
llr, ma^hardan zahire f rna'kesden akise Intikal eder. Amrden, Zsydden bah- 
nflderken Cenab-i Hakka tevcih-i hit6b ediverir, Nltekim burada da byla ol- 
mu^cfur: 



Mo cu cengTm u tii zaHme mlzenT, 
Zari ezma ni tii zari mikuni. 

uBiz c«ng denlien £az gibtyiz ki mundbj vuron Sensln. $u hfilda cikarv InSl- 
II linden degll, Sendendir.* 

37B 



MMM. 



_M 



Ma oii ndyim ft nova derma zi tiist 
■ Jtfd clj kflhfm sada der ma zi tiist. 

«BU nay glbiyiz, nevamiz Sendedir; biz dog giblyiz ki bizdeki aks-i sada 

Sendedir. ;g 



c>L J 3^ jjJl ^£ b Li +>. L 



i jas 



(J* J'- ^ 



jL $ij 



Ma cii ?otrancim ender burd ii mat, 
Burd u mSt-i ma zi tiist ey Ho$ sifat. 

««BJz goNb ve maglftb olmak husftsunda satronc lahtasi flibiyjz ki gaiibiyet 
ire matjlubiyetlmlz yine Sendendiru 

Malumdur kl <tceng» ve «ney», mftsiki dJetlerinden iki aietdir. Bunlorin 
durdukian verde Eesleri crkmaz. Qengi inietmek tpfti tellorlne dokunrnok, neyi 
soylettnek icin brjsparesine uiiemek lazimaV. Kezc dag Irk yerlercfe ve kub- 
beli mahallerde Jsitilen aks, kendiliginden zuhur etmez. Mutlaka bir ses ol- 
nrtaii ki, aksi sadS da isitiiebiJsin. Keza satranc deniJert dart ko?e bir tahia 
ustunde; piyade, at, fil, kale, vezir, rbh, ferz ve sah tfibir edilen tailor vardir. 
iki kJsj karsi karsiyc geclp de oynamaya ba^aymca, bu tasiar kendiiiginden 
hareket edomezler. Su hdlde cengi [nlsten ceflgzen, neyj soy le ten neyzen, ok- 
si yapan evveJce oikan bir ses, satranoda galebe ve moglubiyyet husule geti- 
ren de onun basmda oymyanlardir. 

Bunun gibl {fenafisseyh] derecesine ilerlemis muridfer; eeyhlerini. da ha 
dagrusu Hazreti Meviana. Cenab-i Mevla'yi — (tevhid-i ef'al} mertebesine i$d- 
retle) — cengi ve r, ey j calana, dagfar arasindo akisler yapana vs satrant tah- 
lasr ba?inda oyrtayana tesbih ediyor. Kendlsini we emsalmi de cenoe, neye, 
dajja ve satronca benzetiyor. Demek Isiiyor kir 



®3®ii§& 



Yani : «Af!ah sjzi de yoratdi, ameHerinizI de »;i h'azrn-i Keriml muk- 



(20) sarrat: ?6 
tut 



. 



I. lAmnca madGni ki [Mfl *l«. Hlll»rlmi#i do holK edort flunelri, ttlz. kudrnM 1 10 

M»yyo liu.'ijruiida bif md/hni v* vOmUi niiinkdan bo?ko bir 1 ?cy dcgitlK HoiiQ: 



5S9 



** 



1 



.1 



■ ! - i 



\trtli 



i>^«t<V ■* *" ■■ 



'If ■> 4J v 



Ma ki bd?im ey Ki mora can-l can, 
Taki ma ba^lm ba tu der rniyan 

nEy ruhumuiun ruhuj biz kim oluyoruz ki Sana karsi b.^f; diys ortoya 
okuiim?i> 

603 



Ma ad&mhSytm ij hest'ihay-l ma, 
TO viicfid-i mutiaKi fdn'i numo 

«Bizde ddemiz, bizfm varlikkjnmiz da. Fanlyi meucud gosteron viicud ii 
mutfaV, Send&n tbaretdfr.» 

Bu beyit. lasavvufun ruhu demek olati vahdet-i viicGde miiteafllk buiun- 
rluflu icin Mesnevinin mu^kiil beyit!erindendlr Ehdnin malQmu oldugu uzem 
vriilcrin ve ariflerln tasavvuftaki meslekleri yahdet-i vticuddur. Fakat yanlt^ 
rinla$flmasin, vahdet-i mevciid de^il. Bu Ikislnin tefnki iaztmdir, 

Bliim anlayacagimi^a gore vahdct-i viicOd; Varhgin blrli^l, vahdeM mov- 
cud ise varlonn birlrgi demekdlr ki aradaki fork meydandadjr. f kinds in in botil 
olduSu da a^tkardir. 

Viicud yonf varhk (VacibtitvucOd} ve (Miimkinulvijcud} dlye iklye takplm 
nlunmu^dur 

V^cihiii viicud: Err mQc!din icadma muhtoc olmayan. 

MOrnkJnii! viicud ise: O Icada mLthtac buhmon varltk, demekdlr. Cenflb-i 

Hok; ba?ka blri tarafmdan var edlfmis olmadigindnn VacibijIvucQddur; rn<ih- 

377 



IQklar vo mukevvenut leo icdd-i HnJii No vucCda geldiginden enurnkini^lvucuct- 
dur. Soflyyo me^SyitiN vdcibiiiviicuda (ViJcud-i Muiiak) tabir ederler. Cimki 
o varlik. her tiiriii kayiddanj hntta kaytdsizlikdan azadedir. QtlriKi kayidsizhk 
da bir kayiddir. MumkiniilvQcud ise bayre dogi.ldir. Viicud-ij nuikayyeddir, Bir 
mGcldJn — Hak Sybfranehu ve Teol^cfjr -■- itadiyie var olmu^dur. Nitekim 
MuhyiddTn-r Arab! Hazratterf (FutCiJiat) adli kiiabmin bc$ tarafinda ve kendi 
itikadini beyan sirasmda meal en buyurur ki: aAUoh Tedta, iiair-i yeganedrr. 
$orikf yoktyr. Hie bir m Gold in icndmcr mumac olmaksizm viicud-u zattsi ile 
incvcuddik, rvidsJvqsirtin hepsl de varligmda on a muhtacdir, A fern in kuilisi 
jnunla movcuddilr. Zat-i Ecel! ii A'ifcsi ise, viicfld-ii nefsi ilc muttasiftir. Vor- 
liUinrn mebder oftriodsgi gpbf. ba Etas mm sonu do yoktur. Onun varligi, gayri 
muknyyed bir vLJc&d-ii nHJtfakdtr. Zat-i ezelisi Kdlm binefslhidfr.s 

B^zs klmseler, vahdet-i viicud bahslni kflri^ttriyorlar. VahdeM vQcudu, 
vahdetH mcvcud santyorlar. Vohdetl viicGd: Varligm birligi dernekdir. Btj- 
mdoki vUcudden maksad, ?eyh-i Ekberin (Vucud-ii Mutlak) tabir eyledigi (Ho- 
kikl vfl gayri mukayyed) vorlik, haita (vor) manasmadtr VahdeN mevcud ise: 
MsvcGd&ttn birligj derrick olmok rSzim gellr. Ve bu suretle Hok ils halkm, 
hu^S, bir olrnasi icab edor. 



Evz\. E^yadan her bfrl, Aflah'm ktidr&t-; Tcodfno mazhar olmusdur. Fakot 
Unkkm Euhuriyle e^yanin mazhariyyeti, mCessirin eserde, mesela hattatin 
lovltada zuhuru gibfdfr. Bir cami dahilinde bir cok levha goruEur, Onfara baki- 
linea yazan hotrod in mah&retl goriintir. KudreW sarrot-karariesj zuhur eder; 
lovhalar, o san'atk6rane kudretin m02hfln aiuyor. fy|i*d!i lovhalara hasretmj. 
yoilm. Cami'f fefrf de oyfe. icindsn olsun, di^indan oisun. dikkatle bakanfar, 
mlmaon kemai-f sanatini rrrO^chede ederler. Bunun grbf fiiemds Allah'm 
ooflrl [bddicfrr -Onun SrAdesiyle vucuda, daha dogrusu zuhQra gelmi^dir. O 
muktiyyed vijcudun, yan? eweli ve sonu bulunmoyan $u eonradan olma fonT 
clhdnm fcfldmo veaile !se; Allahm varligidir. ?u halde revhalarda hattatin. 
cumj'de mfmarm vut\\§\ giiraidiigQ gibi, koinatdci da Hakkin varligi ve birligr, 
orbubmm nazcnnda mQncefi olur. f?te vaJidet-i vucOd budur. Voksa ta?, top 
rak, hayvan, insan hcspfi AMdhdtr, demek degildir. Nitekirn ^eyhur&kber ; 
^CanbH Hok siibhoneJiii ve Tedfd, e?ydnrn asln zuhurudur, yoksa zevat-t es- 
ynnm aynt deglldlr. Aliuh AHohdiF, e^yd e$ V adm cer. Hak ife halki birbfrinin 
oyrtl eanartinr; vahdetn nievouda vahdet-i viicDd vefcmeyteyenlerdir. i'tjkod 
Fircnkierin fFantelzm) dedlfc&rt feJseff mssEekin tevehhumijdur Pdntsistlere 
oriro koinfitin her ;errest Hokkm bir ptirgasidir jq hey'eti mecmuasi Hakdir 
Bu batrl du^unu^den AJlah'a sigmiriz 

(A'yan-i edbito): her $eyin ifm-i JlonTd&ki sOretfnden iba^ttir, vucOd ko- 
husunu duymami*!tir. Ydni bunlqr. vucud^il Haklki vc mutiak iSe bine?™ cm;? 

378 



,|, m ckt„. Hazret, CunoydV, .«* WRh onun l0 Urtb.r hie bir W V^ U . H 
HodW Otaimmba *Hblti do Byl« dem.?. ^oyls b.r g^ de vardir: 

,H Q kk,n b.r .ok cyet v C Canotlcria, mdzbar «*^^JJ^£*1 

„r.nda bW bir avnad.r. hold, cnun fdni aim zah.nno bakmo, bnt.mn. 
uormeye calls ki o, Zat-1 Hakdon ibaretd^ 

Bu bonisl.r gayet tehlikeiidir, WW ^ erbab.na rnuracoatle ve zevk 
ynUyle ansan^aya cahsmali, yahud tebemiken dinleyip gecmelidir. 

Vohdet-i vucud hakkmda tat^or almak i^yenler M«N^« ' Camlnin 
ji.irrh-l Ruboiyyut) ma mtircoat etmelidirler, 

Hazretl PTr Efendimiz, sureta Midler lisdnrndan verfre. hakikatde kcndl 
toafS Alieh'a hitab olmok ve tevh^d-l effil nnertobesmden b.h.et.ek uze- 
to diyor ki: 

601 

.^^ *g) ^ 3' jM? ^ 

Ma hem^ ?iran veli ?tr-1 aiem, 
Hamie ?an es bad bc^ed dembedem. 

Blrtn hepimiz de MHWfe amma boyrak orslanlanyiz ki sold-nsimiz. 
ru/oann tatmEtlyledir.a 

•*y *-*^ -, j -I 

Hamle f?cm peydo vu na peydast bad, 
Anki na peyda^t hergiz kern mebad- 

.Aslanlann 6atd,r. 5J meydanda, lakin m„6r glUidir. O S iz«i $* S^ 
rkfiit! olmasm.B 

l 

5 imdiki Iran bayroklormdo o!d»gu gibi e S kiden b6z L sancaklom arslan 
rcjyonorlard.. Soncaklar rffttfH "a.aiardd dolgd^nco ustlenndck, or* 
.TrUrSl hom.e ediyorm,, gibi a^nurdQ. Uzakdon bok.hnco ar.lonlor-n 

37S! 



!.(i|dit<r.i mOfahodfl olunur; fakni enlari kimildaian gorunmezdi. HqittsU Mcv- 
Icma, mabl5ktartn harekatlwm, mmuuk orslanfanrtiri saidwVr gibi garunmesine 
bciruoiiyor 



an 



i . ii in 



Ml!) 



Bacf-i ma vu bud-j ma ez cTad-i tust, 
Hestii mo ciijnle ez icqd-j tfiife 



■ 



«Va RqbbJ; bizlm riizgarjroiz da, varligimiz da Sentn vergindir, Eiitun vii- 
cudumiji, Senin eser-j Tcadindir.s 

Yani soncak arslanlanm ruzgann hareket ettirme'ei gibi, bizim uzuvlon- 
mm da oynoton bir rajgar vardir ki. o do akil ve tedblrfctiz. yani irade-i ciiz'iy- 
VemtaHr, ir&de-i kulliyye kar?i$mda hie de ehemmiyeti olmamakla beraber 
We buyuk bir nTmet bulunan o tahrik hassasm. - kl yoklugu, felc olmak de' 
mekd.r- v* bize sir fani varhgi, veren Sensin. Vucudumuz, yarati? ve icodinin 
akil ermoz bfr eseridir. 



■ !j c-J ^ajj* »jj5 4jp- j^,|e 

Lezzat-t hestl numudi nTst ra, 
A?ik7 Hod kerde bud J nfst ra. 

«YoMuga varhk lezzetfnl toddffdm, ylne o yoklugu kendJne a ? ik etdfrt.» 

Hm-J NfihTnin suretler! ofup da harrcds hakfkaten vLicGdu ofmayan {Aydr-i 
Bfibito) yr ?u aleme izhar e^Tin ve ona velevkl muvakkat v& medium olsur, vor- 
Nk tezzctini taddtrdin. Yrne izeff yokluk arcrsmdan bazifanm kenrflne a ?ik et- 
mek ve onlaro masuk olmak eaad&tinr Ihspn eyledSn. 

380 



,j5,* l_J IjJ *i- ft* »^j J kj* 



Lezzefrt irt'dm-i Hoclra va megir, 
MiiKI u bade cam-i Hodra va megir. 

4im in'6m ve Ihsamn lezzetini, a? ktnin kcdehini, ?ar6bin. ve mejeslnl 
kpsmeis 



60S 



& 



r 



^:j j^. j i-r ^i <£-?'. M 

..401 j j* oy? J 1 ^ \ a*% 

Ver b I girt kist cUst cO kiinsd, 

NaKs bo ncKKa? giin niru kiined 

«ESer o fev=l ^«ek okirsan, Sen! klm arayablllr? Nek?, nakka? lie *a~ 
mi u^ra?ir?» 



607 



Menger ender mfl mskun der ma nazar, 
Ender ikram (i $eHay-i Hod niger. 

«B)ze bakma; istidad ve kablllyctlmlz olmadieina da bokma. Kendt Ikra- 
mina, keridl comertHgine bok.» 

CBnob-i Hck, bif kisim kullarm. kendine S?ik olmok Qzere yaratmi?. mu'- 

m) n ve muvahhid olarak oieme g6ndermi ? dir. HozreM Mevla.a, WMf 
Ilk nime^nnden mimiet ve ?ukranla bahsetdikien sonra diyor kl; Y£ I RabbT, 
l ?af ? yokluk olan a-ydn-i sablteye vqrt,k lezzetlnl tadd^n, onlardan bdzjort- 
m 5?ik olmak saodetlne nfiiS etdln. ?u ilk lutfunu ilflve bir lutufla artir, Ozo- 

381 



■I^M 



m^m 



~~. 






rffllJKWn ve irfCuiinii^don Nol«l lajffell okoik etmo finhd edccek vc o martevi 
nuvkl bizden kescceik oUirwmi Bofli kim Iqteb cdebilir? Ciinki (Kuntif kenzen 
mohiiyycJi. ..) yanir «Ben gk-IJ bir dnzma idim, bilinnieye muhabbet etdlm.i 

Hodfsr Kudsisi mufctenSeiflCd ilk Inkb Senden zuliur etdi, Talib ofdugun jqi n 
matlGb da oldun. Vani Sen, bfllnmok istedigin icin mahluklarmdcn bazrlarnv 
da Seni oroyip bulmak ve brimck tolebl husuie gekfj. Su hSIdo mahlCklar, kud- 
ret kalnsminin dniinde acizdir. Adeta bir nakka?in hrcasi dniJndeki naki? gi- 
»=dir. Nokka?. rtasil o resmi fstedigi range boyar, drledrgi sekle sokarsa Sen 
d^ dyle yaparsm. O halde Sen bize degil, kendi camerdNglne ve kendl ke- 
rcmine nazar $. O kereme kfibiliyetlmiz yoksa bile kabiliyet ihsan buyur. 



Musteid kif yok ise lutfuno istldudim, 

Sana gucluk mu var, Ey ^6h-i kerem matadiml. 



buy 



60S 






Mo nebOdJm. teKazamon nebud, 
Lutf-i tu nQ gufte-i m6 mi^iinud 

<rBiz yoktuk, bizim talebemiz cfe yoktu, Senin lutfun bizim soylemedik 
ferfmizi i^itrfU 



Cenab-i Hak, gordugiJmuz ve gormedigimiz mohluklnri tUdui tuffu $Rkil- 
ierdt? yarotmipr o $ekilleri, kendilerinin istidadrna gore verrni^dir. BJfr cdm-T $e< 
rtf yapihrken mihraba konuian taslaria kapi esigl yapilan tailor gibi. Her iki 
clhetdeki tailor da mermer oldugu halde bJr kismi mihraba ve seeded oian 
mahalf-f ihtlrarno konulmus, bir kismi ise kaprnm oniine ve ayak aitma yattni- 
mif. Buna sebeb; Mmraba konulartlann oraya munasebet almasi e$ik ta$r ya- 
pilonin da ayak altirta yaki?masi. yan? her ikisyide ayn kabiliyet bulunmasi ve 
kub i Si ye define gore kullamfmasidir, 6u kabiliyet, onion yon tan ta^cimn nozar-] 
cion'atinde tsmeyyPz etmi^dfr. Bunun gJbi, varliklann mevcfld olmadrgi. ve 
kendJIoNnln tafebJ de bulunmadigi bir anda Allah, onfann ne ?ekJ[ almasj IS- 
2m flcldigini tayln etdi, her bid n in k&bihyetine gore bir renge ve ?ekle sakdu 

382 






NoK? bo^ed pis-l naKKfl? Q kalem, 
Aciz"0 teste qu kudek der ^ikem, 

«Naki$, nakka?in ve kalemTn kar^isinria ona kammcfaki cocuk glbi ociz 
ue mukayyed knlir.w 

Van? ana karnindaki bir yavru. orada r.aeil serbest harehetden memnG, 
ve hii'okis mukayyed ise; mu^amba dstiJndeki bir resJm, yahud duvann sat- 
hfndofci bir r»aki?da res&dmm ve nakkasm fir^asi iimGnde oyledir Bunun gibl. 
kai'^tm nck$ediclsi ve Kudret-i iiehiyye kaleminln zebQn-u tasviridir- AC"kca 
Si bir zerreyi bile Allah, nasi! istemi?se 6yle yamtmisdir, 

610 

<Sj\ 4*r ^ oj-« J*, 

r%.j kud ret Halk-i ciirrile bargeh. 
Acizan oOn pT?-i suzen kar geh, 

«Kudr«t-i liahiyye ka^isinda biitun mahluklann hati, nakif (Snesi oniinda 
gergetin hGli gibldir,* 



611 



A^T fjl *5 J^.J jji *Lf 



G5h naks-i div ij geh adem kuned, 
Gdh nak?-i $5dL vu geh gam kuned. 
«Nak$ i^ieyen; yaptsgi nak^lafi bazan $£ytan, bazan insan, bflzan ne?e 
verici bir mazarctj b&zan iizucu bir t&c]a ofmak uzere vopa' 1 - 1 ' 

383 



— ■ 



Dsst n[ to dost cunbcined uicef, 

N^k n? ta de m zened der Dcrr u r>ef. 

«« ,** **. hQreket evte , c£ets r ; x:^r ' s :r 
s swsi :::r:r ~ r S3* 

613 

- 

TD 2f Kur'an b8z Han tefsJM beyt, 
Guft hid ma romeyte iz J raraeyt 
«5on beytJn tefsirini Kur'uhcfan oku k\ p^ai, . u , ,., 
W*m buy U fn,u ? dur.» "*" H ° kl CVema rame "« *' ™- 

384 



(1,1 




^ U ; m jl >■' ^^ j j , J 



r 



^W. JjUi 



_J j^t. 



Ger bi perrantm tit on tie zJ mast, 
Mo keman u tTr enciazes Hudast. 



ursak o at.? bizden degiidir B<z yay tfbtylz ki, atam 



HtEger biz oku firla 

Birinci mt He bit M#! Ks ^ e * e telm.h cd.kyor. 






/^ ,^ fc «L l»i siz dldurmcdim; L6kin onlpr, Allah toft*** »" 
r, hep L, VOlUi idi, Eve, feffc«*Q AlByhi W MtM Hauler, 



Yarn : sKaHrler ve m 
degtl. ^iddet ve hu^unet gosler 



iincfiklar Tie niicahede et ire onlara kar^i nezghet 
«.» emr-i celili mutibince muharebeye memur 



(21) Enfal: 17. 
{21) Tahrim; 9, 



385 



olm„, oorok hi« al kumondo Morok( ek nsh 

-utattu. m^r*** „„,„„„,„,„„. Ukin „„,„ „„ kimleri ;r b ^ k 

Is'om tfinmin du ? muni muteassrp frenkierin fikrin-e ve ™^»« , ■ 

flkri« hartetmi? otaydl , Mekke toil,,™,. ^,7°^ v ' ! ? T"" 

..2. S253SS2SEK! ""- ""••"• ~~ 

hrc dft ifr,fFi & *„»: , pue, =9Kr£rinf H Matt a kuvvot poyda ederteiKE? 

fflj ■ de kofrle gecirmeyecekleri™ du^nduler, Bf^noJevh Ar™ SS 

EfmflnHi (OHSbQ S ll ST h ,r «T 7""""* ■"****■ «■**«»< 

MfltelWI kovafomaya bo? iandr **«*««» du ?u rmek fcfe 

Ml 



m gGfvon tan«« KO a d*fW« « ^ ^°^ [b ^^ **£ 

S2 bUdi Mfls»manU,r nkvUmdukl Kinlrf ***** k.ydu. Topktfft b,n 

? r b vvetl, ve Ebu SW'n *Ke™n kur^du, cBnflnj *yo hob«, 

S Irn^e Ml ven.cy.ck Bed, — kadar ^J™J 

Lla fca^^ti. Hucum ba^digi s-rada Alyhissa'.to Vision. Etartntz 

dan en dordu ?ehid oldu. (Raziyallahu anhum,) 

b* HAtffel Pfrin i ? aret eyledi^i Ayrt-1 Kerfms bu frfll**** nta.l ol 

Sen & Ikorb-i nevafil) ve (kurb-i feraiz) yollyta Hakdcn oldu & u beyan 
^uyurulmu^dur. 

Erteb^i wsavvuf diyor ki: Allaha ikl turlii yakla?™ o!ur. Birine (Kurb-i 
nevafili dlgerine de (Kurb-i fenaiz) tabir edilir. 

Eshab-i Kiram, o esnada k^-i nevsfil He Hakka yokla^tiWan icin Ayeu 
Kerimede: 

r 

buyuruldu Katl ffll onlardan kaldinldi r dogrudan doflruya Hakka iBndd plyn- 
du, SaMallahu Aleyhi ve S & lem e^ttHU [& Kurb-i **•* mukar^b-, llfihl 
Liulundugu ta |n: 



( «j 






Vdn? , ^Habiblmj alexin vakit sen cttmaAni takin Aloft ^'» di V° Jf 
ffl ak fi'li RcbuI Aleyhlsseiamo isnfid olundukdan sonra Hakkc isnad edllrit 

Hazr^t^i Me.lano, bu Ayet deScletiyl^ N^M 9 ibi kurb ; i MttUf |H*a» 
yQoe kisilerin diUnden; *Biz ; ycy glblyl, kl, ok otan.m,, Allahd.r. Vdnt bi.dnn 
zuhur eden sSz, ftareket. ML ve fllller bttden d.gildir, buy.ruyor. sorr^ ao 
5 u derin ve mijhlm bohisden ceblr mand^ onlo^lmasm dlye dlyor kl: 



(23) Enfai: 17. 

(24) EnfM: 17. 



W7 



■MM 



G1i> 






£r o * 



*V 



In ne cebr in ma'nif cebbarjyesi, 
Zikr-i cebban' berdy-i z any est. 



Bu soyfenlten sozier ceb:r degiJ> Ccbbe 
barligm zlfcrr, onn tazarru v 9 niySz fcindfr.a 



ism-i ifohisfnlri m finds idjr. Ceb- 



mi ve sekenatinda terrJLvte »** h aShDbj g[bi * Ku( » 

0ls L -, bit irdde ve'ih W lalT H 1 -^ **«* * isb ' 



ste 



J JaJjl ' l.' 



j .*> 



u>J V 



2(3 rff ma 5 iicf deltl | fZTirar, ' 
Hocfet-J ino ?ud deJTM JHtiy^r. 

?eVdon utan '5'™z dc fhriyar aiametidlo 



i— ■>- 



si .si 



677 

Ger nebudi FHtiyaJ in ? erm c j $tr 
Wn drr?$ (j Hacfet u 6zsrm cfet, 



: - M_- fit. J&4, j* 



Z^cM ustadan be $agirdon cirast, 
Hatir ez tedbLrha gerdan cirost. 

fttftalsrawi Qiroklorrm mGn'etmesi, akillonnin bazi fynlsatera ,cdbir de ' 

(Uftirrri'BSl nedGndir?)* 

Vani insan kuvvet ve kudreti fevkinde. vQs'u tehommulu fianctitfei bir 
■; !yc mQbtela oldu mli adlar, inler. yolvanr. yakanr. i?te ? u h51, onun o isf* 
,mnat »e rnecbur oldugunu gosterir bir deiildir. Fakal vus'u datnlinfekl blr 
i,i CTpamdVa.n kimsemn uzuldp siMmasi ve utamp kizarmasi ker,d,siflda - 
v we*ki pek cfiz'i olsun - bir trade ve Ehtiyar bulunduguna alcmotd^r Egn 
msoFidd irode ve ihtiyar oimosaydi becehk^zligi neticesinde sihimamasi vu 
hnVifianmaJTiasi \6nm geilrdi. 

Kcza bir tisted. cirogmu bir muallim Lalcbesini bazi munascbetsiz fvaUfl- 
i.ndcn dolayi oyiplor ve o hallerde bulunmakyon men'eder. Egs; cirokdn, 
yuhurJ '.alebede ihtiyar olmasaydi usta ve iistdd.n onlann harek^crino E6S 
tikarmamolan kendilehm mazur ve mecbur gormsfcri icob ederdi 



619 



Z^'i J 



f j f 



j j iit'JbMi iJ^j— 



.u 



Ger ty gQyi gafilest ez cebpi S, 
Mah-i Hak pinhan ?Cide der ebr-I o. 

«E5er; c ustdd All^hjri cebrlnd«n gofiidlt ds haklkat kamerl onun vehml 
bulutuylfl crtulmti^ ve alilenmlpdfr divecek olursan.» 

620 



S^{ -ji ^>* J^ 'J tf 



1 i>„p 



,&fj£ t -cji4 >* > X ^ ^j^T 



Hest In ra Ho^ cevab er bi^rievi. 
tSuqiefi ez kiifr u der din bigrevi. 

«Bund kar^t ho ? blr cevop vardir, Onu dinlersen kufiirden geger vo dlnl 
inMlik edersin.n 

m 



~—m 



CZ1 

i!^*J JlJU <*,* i$k~' wJj 

Has net u ;an ki der binrtariyest, 
VaKt-f bTmarf heme bidarrye&t, 

«H<»ioJrk zamanmda, sihhate hasret, ve ejemden inilii vardir. Bununla 
iicintalik vakti uvaniklikdan ibnretdir* 

633 



.y jUcJ r js- ^ jT^* 

An zaman ki mf^evT bimar tu, 
MI kunJ ez curm tetigfar tCr 
«Sen hasta oldugun vakit ciinnunden istlgfar edersln.* 

$*? y /■ *.w*up 

MI nujn6yed ber tii zi ? it? gijneJi, 
MTkiinF niyyet ki bdz ay em bereh, ' 

-Sana gimahm mm gSrfiniJr. urtik yolo gdeyim dfye niyet ed 

£24 



ersm.s 



•Irt.i 

390 



Ahd u peyman mi kiinf ki ba'd ezlrr, 
Cuzki .Tact nebvedem kar-T guzm. 
^Suridan sonrq taut va ibadetden ba ? ka blr i? y<jpmay,rn dlye ohd eder 






in 

\J jji^ r ijyl jwT £j<% j& 

Pes yoKln ge^rt in ki blmart tiira, 
Mt bibaH^ed hu$ ii bldari tur6. 

«0 haide yakincn malumun olsun kt hastalik, Sana b3r Idrak ve uyanikiik 
tferiyor.B 



.jH O^J j* j* ii***i 



**»JT 



Pes bid an in asl r6 ey as! cQ, 
Her kird der dee! o bur dest bfl. 

uBinaertaley oy os'i arayan: $u nilkteyi bilml? ol ki derdli atari mami 
kokusunu aiin 

627 

Her ki 6 bid3r ter pur derd ter, 

Herkf 6 cigah ter ruH zSrd tor 

uNer kim ^ok uyaniksa cok dertlfdlr. Her kim dalia ziyade vdkifsa yflzu 

da ha ziyads sararmifdir.s 

Bilhassa yasak olan ^eylen irllkab icin cebr? gecin&nler© cevfib olmak 
liicers Hozret-i Me via no hastcalik hafini teinsil ediyor: 

Bir hasta, rahatsizligi dolayiSiyle bOtQn geceyi uyantk ve inleyerek ge- 
cirir ki, $u haJi ihtiyarf de^iJ, zaruridir, Hastcrilk toir ka? vakit sureoek olur- 
sa hastanin gecirmi? oldugu fsyan gunleri birer birer gozunun online gelme- 
yo ve nazonncfa pek cirkin gorunm&ye bo^lar. Orun icin tevbe ve istlpfar 

391 



■* .1*1* f»m artik ibfcMI v fl tfloldon oa.ko di, harcketde bu.unmayov™ 

■-. tovobihrok dcrdPi oJmaya ». |W ,, i^,^ b[r Jp ^ Gdn|0n[jn 

« Wo cokip gcturuyor* so.unu uitakkir, hEmtrnty. rmitevakk,' ft* /^ 

J£!»t (fiat «e rbadeie niyyet <j e auiyar.mizla cogumuzun ndVna gifciNt 

2 'koTS ZTZ""** h ' rhe£irt dG UVni *** bulUfl ™ sl '^'W 
Hu^ot yoJunda,. tf ^, d , rdirt derec^iyio fr3k*fe*tf« Af^hlssoJot Efon- 

■-■■ JijZ.. 

«fan fab*, u.mu^ur. Kcza , yoida *, ^ *, jklJ g , kon . AJ| ^, Q Cn 



ij-i p .ri! Jo 



Kfa EfiOrifet hosil ^yfoycndir. Nitekim b,r Had 

«AIJ6h'i en ziycd fl bJJeniniz b^im, ** Altahdan en C ok N****** da vi 






623 



rt 



Gcr zi cebres agehi zorit ku. 
BifJ?-J zlncfr-i cebbarit ku. 

«E3er AUah'jn cebrine vakit [sen enin ve tezo 
^incirini gai'ij$iin nerede?* 



rru'un hani? Cebbariyyel 



629 

* T 



f>\ 



,Xj 



•S*j 



s 



8es(e der zincfr cun ^eR kuned, 
Key esic-j hab$ ozadi kunsd. 



^incird, baflh «ta| i** s& y Jnirj hsb£ esfri , an ^ y. ^ ^.^ 
k IT ?J meCb ° r ° lt " Jfiuno V5klfSm; bu ^cburiyeNn, ayogmo ta 

r m " **"* oyakfarm zinclr taKjJm1 ^ bIr ««™ wtm* ^m*. 






030 

>;io_i ill i ^ jf y jj- 

Ver tQ mTbmi ki payct besl& end, 
Ber tfl serhengan-i ?eh bin^eete end. 

nEfier pyoklannm bagli oldugunu, sono l^k&nce yapmaK Mn yanibo?ina 
l»Ofllv (lll in cavujlnrinin oturdugunu goruyorsan.t 



931 

Pes tui sertiengl mekCJn ber ficlzan, 
Zanki nebved tab' u Huy-i 6c iz an. 

■.Koizlera kar;i cavu^uk taslomaya halHi^ma ki, a hal, SclilBrin huyu v« 
Hiliiati dflgildlr.a 

Yflni Allah'in oebrij eHmr ( oydQimi ba^lami?, hand etraftma muhflfizlar 
jlhllmtfl, benim Fein istekli bcrekete Fmkan ka!mami?dir Iddlasinda bulunu- 
yornun. Eger bu Fddalann do^ru olduguna kcrnaot getlrmi^sen, bir takim 
in u lore kor^i kafa tutmaya, ^avu^luk yapnaya kalki$ma. Zfra meebur olan 
jflhlHiriik edemez, ederse niecbur de^iidir. 



632 






HS3 



CGn t'(i cebr-t © neml btni megu. 
Ver heml bin? nl?fln-i did ku. 

tEfior AHflh'm eobrlnl flfinnuyoraan .goruyorum derae. Gortivorwin a^r- 
dilflOnUn otflmetl neroih: 



3»n 



M_, 



<J33 

Der heron kari ki meyjestet bedon, 
Kudret-i Hodra hem? bini cyan. 

"Meylin of an tier l$de kentSi kudretini ay an beyan gorijyorsun.i 

634 



C"*\_}*-j* 






Der heran Ran ki meylet nlst u Hast, 
Enderan cebrT^evt kin ez Hudast. 

Moylfn ve Istsgln olmaynn l^lorde de, bu Allahdandir diyerek, cebri jptu ■ 
yor*Ufi.i 

Boyle blr mscb&rlyyet olanaz, Kimlerin hangi i?de mecbur olduguriu 
bHrnek lEtlyoraon 6§ren kl: 

635 

Enblyfi der kar-l dunya cebriyend, 
Kflfiran der kQr-f ukbo oebriyend. 

sPeygamberier dflnyfi i^Inda, kgfirler de oblret |?!nde cebrid[rfer,» 

Enblya rfi kar-l ukb6 IHtiyor, 
Cahilan na kor-J dunya iHtiyar, 
*BM*akls peyflamberler ohlret J^inl, cuhllier de diinya Iflni jFitiyar eyle- 
mrplfirdlr.i 

IM 






■noyilleri ihtiyari, ahircto h«r$i nolrotlori ccbridir. 



637 

^y- #% cSjH t> •* ->* ^ l J 

■ 

ZanKl her murgt besuy-l cine-i Hi?. 
Mi pered 6 der pes can pt? pl?- 

am h^ m **"<» *$**» *>*™ ve onun orkas,tvdon UQar ' Bunun 9i " 

M con da iieri llerl wcor.i 



jj^.1 ££§*-< ^-V 6^T ^j'& 

K6firan cUn cins-i eicctn amedSnd. 
Slcn-i dunya ra Ho? ay!n amedSnd. 

Kdfider, slccin tinrindtn Mrtttn (*ln diinya sicnladen, yfini ^dcnmdan 
ho?landilar ( ve ona yakla?ti!aT,» 



633 

Enbiyd cun cins-i rilivytn budend, 
Suy-i illlyyTn becan ij dil ?udend. 

.Peyaamberter ^ 0&H clnsinden olduVlan Icin can ve gonul .lly V Inl«- 

gltdller.i 

Sure-i Mottaffiftndeki ^u Ayetlere i?arel edlllyor: 

3M 



•j&j&SM&s 



Y6ni : «F6cirJ&rin ame] defteri sltein denilen yerdedir. Kezd ebrarm, lyi 
dmcJ sahiblertnin defteri de ujiyyin deniten ywdsdir 25 .» 

(Siccln) ve Ofljyyfn) hakkmda muhtellf rivayetler vardir. Siccinln cehen- 
nem aftmda, liNyyinta de (sidreUilmiinteha) da, yahud ar?-i 6lada blrer ma- 
kam oidugu soyJenNmi^dir. 

Hurosasi ; Siccin gunqh sahiblerinin; illiyyfn de, sevap erbabmm amel 
defterlerinin muhafaza editaigi yerierdir ki. biri siiflt bir yer, digerJ ufvT bir 
makomdrr. Siccine mansflb oian kafir ve facirlere dunya zEncTam ho? gelir. Diin~ 
yGya siccrn yon? sin dan tdbir edilmesf, bir Hadte-i $erifde vgk? olmu^dur. Sic- 
cin, nasi] ice rde kited dr^an cikmakdan men ederse. ?u diemn tab tat da dfl- 
hihrideki insanlarrn eoguriij tobrot hfirrcine cskmakdan ve maneviyat eiemlerine 
yukselmekden cijkor. Fakat kafirler zdten stacTn nisbetll ve sufif labia tlr oi- 
duklan Igin, onlara bu diinya zindani ho? geirr. 

Ebror ve salihler ise eeasen illiyyine men&ubdurtar. Jvianen ve ruhen ulvi 
me ? reblid[f[er, Onlann burada buivntifcu ihtlyart degiL mecbCiridir O murt6 
eobetle vticiidienyle burada bulunsalar bile, ruhen ulvi aiemlerde dola^rtar, 



640 



fn siiHan payan red fl red lift ma, 
Bdz guyfm an temtim-T kisso ra. 



Ifm.» 



«Bu sozim sonu gelmez, Onun Idn biz, hlkayemfzin kalanma devam ede- 



(25) Muuffiffn: 7, 
306 



.VEZlRlN HAUVRTl &OZMAKOAN VE HALYETDiN CWMAKDAM 

muptIih Utl umId kestIrmesIi 

An vezlr ez enderun avdz dad, 
K'ey muridan ez menin ma'lurn bad, 

«0 v«ir halvethan* dahlllmlen seslendl kli Ey murldler; mfilumunuz 

olsun.i 

64a 

K1 mere I&6 ciJnin peygam kerd, 
Kez hem8 yaran u Hi?an b8? terd. 

«l3& bana biitiin dost Vfl afcrabadan munferid ol diye hober gonderdl.* 

643 

■ 
Ruy der dtvor kiin tenhd ni$Tn, 
Vez vucOd-i Hi? hem Holvet guzln. 
«¥iiiunii duvam ceidr vs yainiz olur. Malta kendl vorligindan hat vet v» 

idziva et dedl.s 

Vezirin bu sozlerlnin yanli^ligi. maksad-i mahsusla, yant l$fiS8 ve Idl5l 

fikrlyle soyienllmt? olmasindadir. 






Yarn > eSevdiglnlE ?ey!erden Infak etmedtkpe birr ii bayra Vctliyyen nafl 

397 



olomoioinn *•.» Nci/m i Col II I :ihirtcu insomn, ma^uk u ezoPyti vaml ola- 

bilmesl (pin aovdlgi ^uyljiifon vo herkoGden fedokarirk etmesf, hotto kendi 
nelsindcn necmasl gerokdir. 

i 

644 

Ba'dezin d&sturl! gijftar ntst, 
Sta'dczm bit gijft it guy em kor nist. 

nBundnn sonro konufmoyo nihsot yoktur, Artik benim soila Istmguciim 
kalmarmsdiri 

645' 



>*!*j>j jr iiUs ^_jU 4 *L**-j 



Eivedd' ev dostan men muj-doem, 

RaHt ber cariim felek ber burdeem. 

ftDostlar; A f la ha ismarladik. Ben olmii^um ve dordiincD kat fele§e intik&l 
etmi^ltn.B 

G4S 






To bszlr-i cerH nar? can ha tab, 
. Men no suzem der ana vii der atab, 

*Bu intikgEim, felek-i ndri nltindo me^akkat cekmemek ve odun glbi yo- 
nip mahvolmamak jpindir.s 

647 

■ 
■ 

PehFu-vl Tgfi ni$inern ba'de zin, 
Ber feraz-i Gem6n-i cflrtimln. 
aArtik dortfiincii kat s em 5 do ieanin yon in do oturacagim,* 



(26) Al-i Irnrfn; 92. 



393 



Vwirin ortik dordCnoU km a oo.i mukfll adlyorum demosl. Ho/rot I RAM- 
luh'm arado bulundufluno .lair nin»hLJr blr ri^ayote gorcdlr. Goya Ho-rtf-l lift. 
mJ mQya refolunduflunrlu iKWdtm.:.. koUla ahkomiimu?. Vezirin <Artrk lsa nin 
yanmda oturaca&m. domosl. hulBUyonlorm akidesine goredir. CunkJ MuA In 
„ok yikGnde oldugu vo Aliah'in bqS taraHnda oturdu§u, hirietlyonlih akida- 
rindwtfr. Blnoenaleyh Oroya Cikmak ve sag tarafda Birtilaranak, hinstavontar- 
co matlOb btr saadetdir. 



^VEZlRlN, HE* EMfRl AYRI AYRI VELlAHD YAPMASIi 



648 






Vangehan? an em iron rd b'Hand, 

Ysk beyek tenha behsr yek harf rand. 



«Sonra hiristiyan bey!«rlnl ca^irdJ, Tenhaca her hirlylo &«i$»P konu?du., 



649 






Guft her yek ra bedin-i XsM, 
N6ib-T Hakk iJ Ha life men tut.' 

«Her blrln* dedl kL lsa dfninde Hakkm vekill vo benlm halifem sensln.* 

650 






Van emiraiv? diger etb6-i tii, 
KSrd lsa cumle r6 efyS-' *"■ 
<0bur bBYlsr. ssniit tebean otacakdjr. ieq, hepslnl wnln tabllwln kil- 

mifdir. 

369 






651 






Her mini ku ke?ed gercfen bigir. 
Yd buku? yaHod hemi dare? esfr. 

«Serke?Jfk edacek beyi yafcala. Yo iJJdtir. yd hud esir t>L* 

m 



•■jf 



-L 



«> (J 



A fjf^ 



LTk tfimen zindeem in ra megu, 
Ta nemirem in riyaset ra mecu. 

*Lfikln ben sag olduk$a $u vasiyeti klmeeye B5y[eme. Ben b!n?edik<e de 
fjyaaat if a nlyabet talebine kolki?ma.» 

653 

Jnek in tomar u ahkfim-I Mesih, 

Yek beyek berHan tu ber iimmet fasih. 

«l?te bu toman ve dira-i TsS hiikumferini iimmetB kar?j hirer birer v& fe- 
• tjlintiu oku.» 

i 

654 






Her emiri r3 ciinfn g(jft 5 cQda, 
NTst naib cGz tij der din-i Hudd. 

nBeylerden her blrin* ayn ayn oJarak Hok dinfnde sender* baska vekiJ 
■yoktur dadl,» 



111 

Her yeki rd kerd 6 yek yek aziz, 
Her ci anra guft inra cult riiz. 

R Her blrlni birer birer tfiziz ve takdls etdl, ona soyledtgini aynen buno 
du soyjedl.a 

656 









Her yeki r3 6 yeki tomar dad. 
Her yeki zidd-T diger bud elmiJrad. 

«Her birlne birer tomar verdi ki murad ve maimunlan blrbirin* iid Idl » 

657 

Metn-I an t6mar ha bud muHtelrf, 
HemcQ $ekl-J harma yfl 16 elif. 

«£lifden fyeJ ye kadar clan harfterin ?ekH nasil muhtelif 1se f o tomorlor.n 
mstni de iiylece blrbirins nykin idi.» 

658 






Hukm-f in tdmar udd-i hukm-T on, 
Pt$H an kerdTm In zid ra bey an, 

■::iiu tomar in hufcmii, digerfnln ziddi id I. NitekTm bu tezddi evvelce bey^n #t- 
ml$dlfc,ft 



400 














' 


441 






i 








i 







Tomfimlyiu mutflbik olnmrnnk u/.oro hlkoyemlzdeki Yqhudi vt^ir lie hiris- 
dyon azizlirnndtiN vu lisnvilik nflfrlrlerinden (Pavlos) ydni (Sent Pol) arasinda 
bir bertzerlik vardjr. Pavlas, Milndjn Ikinci senesinde Tarsusda do^mus bir 
Yahudi cocu£udur. Asil adi (Saul) dur. Kudiisde okurnus, onceleri yahOdifik- 
de fevkal'dcle taassup gostermis, sonna guya Hazre-t-i [sanin kendisine gbrun- 
mesiyle hiristiyan olmus ve nasraniyyeti ne^re calismis, Roma kumandanla- 
nndari (Serciyus Paviosju hiristiyan yapmasi uzerine onun adint takinmrs- 
Kibnsda, Anadoluda, Yunanistanda doiasarak din n serine gay ret elm is. Fifis- 
tinde iki fiene hapsedildlkden sonna Romaya go'nderilfp orada btrat etmisdin 
Roma da epeyce kimseyl hiristiyan Jig" a sokmus, la kin Kayser [Neronja akst 
cevapldr verdi^l loin — rivayete gore ~ havarfyyCm re'sl [Sen Piyer) jlo fair- 
likde Romada ve Milddin 66 nci tarihlnde oldurUlmEis/. kemikleri Rom ad a kl 
Sen Piyer kilisesine go'mufmusdur. 

Pavlos'un yazdigi rlsdle sekllndekf mektublar, fncll tercumelerinrn eonun- 
da basi miliar. Hepsi 12 d fined ir. Hazret-I Me via ha da o yahfldl vezrrin o 
fcadar tomar yazdrgini, sonna onlarm felEf ye) norflerf kadar bir birlne ben- 
*emez oidugunu beyfln etmfsdi. 

Yalmz burada bir fork goruniir ki. YahGcf; vezirin kendini oldiirmua Pav- 
iasun iss — rivayete ntjzanan cunki, ^ijphelldir — Romada fdam edllmf? ol- 
masidir. Bunun icin de, Mevlan6"nin maksadtmn, tdrfh yazmok degil, kissa 
arasmda hEsse venmek olcfudu soylenilmisdi. 

Oku nan beyrtlerde i$aret olunan manalara gelince: Ewela bir ?eyhin ha- 
life ittihaz edecegi kimseye bunu gtelicfs bildinmesine ima vnrdir. Niteklm tek- 
keJerde yapilan tfta giydirme rneraslminde $eyh he ho life bir ortu altina ah- 
mp srrr-i hiiafet orado tevdt olunurdu; ha ltd yalniz hiiafet degil, blot venne es- 
nosmdci da bdyfe yaprlirdi, 

ikincisi; Soyhln hayStindo halffenin Irsada kalkismamasi &deb mukteza- 
Sidir. Meg^r ki $eyhl Fzfn vemty yahud ir$5d icin bqska bir memlekete go'rt- 
dermi? ofsun. Hazr&t-F Mevlana, (HQsdmuddin Celebi) yi ir^ada me^On kiJdi- 
gi cihetie, do ho HazreW Pirirv hayatinda ihyanin terbiyesi ile mesgQ! oiurdu. 
Hiisamuddsn geiebi, Hazret-f Me viand n in mokamma gecinoe bu vazTfeyi 
Mevlana'nm buy Ok oglu (Sultan Veled) ffa ederdi. Bundan delay i Konyodaki 
Mevlgna takkeeinde ^eyh oian Qefebi Efendiden ba$ka bir de (Tarikatcf Dede] 
vandi, Drger tarikaderde v& bazi 6sitan&, yflnt bOyiik tekkelerde by vazifo its 
mukeflef o!an zate (pi? kademj yohud (eer tarTk) ederiertii. 

• 



402 



iVEZlltlN MAI VI M Ji ki:ndIsInI OLDORMESli 
1159 






Ba'de zar» cH ruz diger dar bibest r 
H^ten kii?t ei vucud-l Hod birest. 

ftOndan *on«) kirk gun kapisim kapadi, kendlslnl 
kurtuldu.i 



oldiirup varlifiindan 



Veztr f hiristlycn beyleriyte a&ru?Qp qyn;a V n hepslni Irsid icin vehahd ia- 
yirr ettikden sonra. kirk gun halvethdneslnin knpisim acmadi. N^ayet intl- 
nar etmek suretlyie hem kendini hem ba ? kalonni vucud-u habtsinden kurtardi. 

Ne kendi oyledi rahat, ne halka verdl huzur, 
Yikiidi gitti c I ha n dan, doyansin ehi-i kubCir! 

Hossdciierin blnnetice hem hfilik, hem muhUk olacogi soylenilmi^dl 
Hazret-I Mevlano/n.n da sayiecegi vechilo hased, koiu huylar.n en kotulenn- 
dondir. Maozallah, ona muhiela olanlan, hased etdiklerlni didurmeye muvot- 
fak olamoymca yeisden olmeye sevkeder. 



Based- perverierin hali yamandir. 
Ki yoktur bir bela bedter hasedden. 
Sanlmts nefse mtiz'ic bir yilandsr, 
Kl cikmaz cikmoymco con cesedden. 

(Kellle vo Dlmme) kltabimn farisi terciimesi olan lEnv6r-i Suheyli) de bir 
hlkaye vardir. Adamm blrl. haeminin elindekl mmetin zevfillne c3re buloma- 
yinca: 

s ^ Beni oldQr de falanin evine birak. Sen de azad ol...!» diye kol&sine 
tenbih etmls. DQsmamm katil gdstermek Igin 61umu goze almis, 

Gerek hikfiyedekl adamm, ger^ bahsimizln mevzuunu teskil eden Ya- 
hudi vezirin halJ. m analog ah glbi goruniir. Fakat Insanlonn ahvailno biraz 

dlkkat fldillreo f bunlarm yiklerce emsaiine teeaduf oiunablNr, 

a»1 






ceo 



Cunki Hafk ez merg-i 6 agah $ud, 
Ber ser-T gure? kiy&metgah ^Lid, 



«Halk, vezirln bidii$unu haber almca, mezarrmrt basi manure dendu.* 









An HalayiK ber ser-i gure? mehi, 
Kerde Hunra ez clu ce^m-i Hod rehf. 



«0 kimseler, vezirln kabrl basmdn bTr ay oturup mdtsm etdfler we g<fcl«- 



rlncto.n kanli ya?lar akKdifar.it 






661 

Ha Ik certdan cam" ?Qd ber gOr-i 6 r 
MO kenan came denan der $Qr-J o. 

r 

«Holk; sacim, Bokalim yolorak ve elbisesinr yirtarak onun matemine o 
kuilor toplandi kl,» 

662 

j^i j.;L Ii**. j 1 ij JJit jg 

Kan aded ra hem Hudfi daned siJmQrd, 
Ez arab vez Turk ii er rGmt vu kurti. 

e Arabdan, Turkden, Rumdan ve Kurdder* murekkcb oldn a kolabafram savi- 
«ini ancak Aflah biliyofdu.* 

663 









HSk-i 6 kercfend ber serhay-l Hf$, 
Derd-i 6 dfdent dermanhfly-i Hi?. 
«Onun mezonmn topragmi baslanna sactilar. Onun derdlnl kendiferl Icirr 
dorman saydilctr.* 

404 






iVELlAHD HANGfNlZSJNiZ? DlVE HIRiSTiYANLARIN 
BEVLERDEN SORMASli 



66S 






oW i l 



Ba'd-i mahi Ha Ik gsiftend by mlhan, 
Ez emiran kist bercaye? ni?art. 

*B!r ay son™ halk dedf kt: E ¥ bOyuM*. beylerden veilrin yerirw geci- 
cek klmdtr?! 



Tfi bsc6v-i 6 ?iiadsifne? emim. 
Dost ii domen rfl bedest-T 6 dihim. 

fl Ki o v«1rln rnakamindc rmam «« muWeda (aniyalim; ve ellmizl, et»fl1- 
mftt onun ellne teslfm edflllm-i 






401 



^HKHW 






fiG7 



Cunki ?iid Hur^rd mdro kSrd dog. 
Care nobved ber msKame? cuz cerdg. 

«Gune? baub da gumbu ylireglmb* dag acmca, onun yerlne kondllden 
bcijko care yokduiMi 



660 






Cunkl §Qd ez pi? I dtde vas[-i ydr, 
Nfrb? bayed ezo man yad-i gar. 

ȴ6nn vfsdll gw dfliinden kaybolunca, onuit naibf eJmak Qiere btza bfr 
yodigar laztmdir 

Ciink! gul bugzest u gul sen ?Qd Hardb, 
BQy-f gijfra ezkl cflylm ez gfllab. 

tGiil mevslmf gepip da gullguin hcrSb olunca, <juf kokusunu n&reden kok* 
tiyohfllrli?: gfil suyundan.» 

Yahudi veztfn middled, muktedalarmrn blumiinden sonra birini onur. 
Yorine gecirmek istedfier, Oluyu gunese, vusiata ve ggle benzetdller. Giine? 
battikdon sonra kondif yakifmak, firkat zamdni vusfatr hatiriamak Idin yddigfl 

ft bokifmok, gul mevslml gecince onun kokusunu gul suyundan kokiamak 
ld?im geldig-jni soylediler. Binqenaieyh ey beyler; hanging vezirln naibf rseniz 
yorino gepsin. Ona nisbetle kandil, yadigar ve gul suyu gibi orsun dediler. 

^ HazraM MevranS burada ve bu munasebetle bfr nukteyl ankitmak ve 
lioirie, yerlne gectlglnin ayiUdir, meselesfni izah etmek feln buyuruyor ki: 

106 









jU. jj ^ jJJl I- 1 *- t)j^" 

Can Huda endar ney&yed der aydn, 
Naib-i HaKKend in peygamberqn. 

sCen6bi Hak, h\& gozuylo gfiriilemedlgl Jdfi bu peygambarter, onun nfl- 

ii.i(M-idir.» 

Peygombeder; AllGh'm emiderini, yasakfcnn kullara tobSTg eder. Bu clhotte 
kondileri Hakkm naiblerf, yanf vekllleridir ?u n^abst de ZqH EcellO aianin 
his gozuyle g6njSemeyl?lnden ileri gefnrsi?ti[r, 

671 



*??* 



\, Jl f ffifUi j 



NJ 0c tat guftem ki ndib ya fnenub, 
Ger du pindari kobfh fiyed nc HQb. 

^Hayiri. yon It? eoyLedlm kf, n6ib He men'Obit. yan? vekll He mflvekkHl IW 
eamrsan ho? bir i?ey dlmar,i 

MaiOmdur hi, birt d (fieri tarofindon «$u If I yapmak I pin. vekillm oli dlye 
lovkil ediltr. O vekll. o isln gflruliip yOrUtulmeslnde tarn bir ealfliilyetl hfllz 
oiur. Binaeniaeyh muvekkil hadar salohlyetli demekdlr. Bunun fllbl, vekfilet-l 
Rabbaniyyeyi haiz olcrak gel en peygamberler de boyledlr. On Ian n amide r I 
h&ht omrrlerln, yasakTan do Rabbani yasaklarn oynidir. Bun dan dolayi, vekll 
Ho mOvekklll ayn zannetmek, onlann emir ve yasaklanni basko baeka veh 
meylemek hos defiH, noho? bir $eydfr, Nitekim Kur'animizda: 



%$m$%0 



Ydtf t ePeygambere Itaat eden All6ha Itdat etmis olur w ,» buyuruluyor 



(2?) Nisi : SO 



407 



Nlcln? CimkiJ RaoQIJn tobilfi oidtfli Mtoh'tn hukiimferidlr, hukilmloro ve onu 
teblig cdane Hflat too dbgrudon dofiruyo Alfa ha ftaat olur. Buna hOrfCden ba- 
sil blr mfsal vereblfiriz, Poiia ve Jancfarma vasuasfylc yapilan tebli^ler soyle 
dursun. mahclle bekcilerlnln davetl bile hiikiimet admadir. Horb-i umumJ icln- 
de hemen her gun yflJiud her gece bir davul gGmburtusiJ isitllir, kuiak verilin- 
ce uzun ve anlasilmaz bir ifade duyulur, harkes pencereye ko?ar r bekcinin 
ki koc tokmok darbesinden scnra, iivyiiz su kadar dagumfufarin ya mufiyene, 
ya sevkedlfmek Uzene askerfik ?Gbasine rnilracaatlafj, diye bagirdigmi Jjitirdi. 
Bu da vet eesi sfkayetfe degU Jtaatle karsifanir, cag>ilan gender, davetli bu- 
lunduklan yere gicferlendi. Bekciye itaqr, basil htfkumets itaac ise. peygombere 
lidot! da Aflahn ftaat demekdir. 

£72 

Wi du based ta tiiyi suretperest, 
Pfs-i d yak g£st ger suret b I rest. 

fHayirt. by la- deglr. Sen sQretperest kaldikca nfclb lie men'tib vekil He m li- 
ve kkl! Ikicflr. Sflretden kurtulan klmse lefn Ise blr olmusdur.i 

Hozret-J Mevfana, ewelki beyftde naib tie menQbu iki saymonin ayip 
oldujunu soyfemisdi. Fakat yd nils anlasilmamak, yon? vekil ife mtivekM bir 
iml? vehrnine dusufmemek icln ifGdesinden rtfcu ediyor. Ey di^i giiren sert 
sGreiperesl kafdikca, dis hale bakip aldandskca, senfn fairs naib ile nienub 
ayn ayridir. Bekcl baskadir, hukUmet baskadir. Lakfn suret kaydmdon kiirtu- 
Ian, meseia bekcfnfn davul calmnsi ve bagirmasimn hukumetin emriyle oldu- 
gjsmu bJien kimse nazannda boyle degifdfr, Qnun iein ndfb ve men 'Ob birdir. 
Davetl itfbcTiyJe- bekcinin hukiimetden farki olmadigi gibl. 

673 

Cun besOret bfngeri c^^met dii est 
TO binCre? der nigerkan yektO est. 



o/l 



jj5 jj t^)'-* p^T ^ J w* )y 



ii^ .-ji-Un jiii jljy jj 



^■ ; J>r 



Nur-i her du ce?rn netvan tgrK kerd, 
Cunki der nures nazar endaHt mord. 

M Bir a dam goziin nuruno bakmca Iki gSidekl nuru ayird edem^z.* 

Voni bir ineamn Iki gozu vardsrr Idkin bu iki g6z, ^a^ilik ve sair hastalik 
(Jon siolim oldukca, ikieimjeki bcakis nuru birdir. Bir ?eye bakilinca blrl ba^ka. 
fliMiril ha^ka garmez. Demek ki g^z Iki ofdugu halde gorii? birdir. Bunun 
lP N ii nSiLi ife men'Ob, yBhud vekil ile miJvekkil distcn iki, fakat hakikatde blr 

Hnly 



«LA NUFeRRIKU BEYNE EHADiM MiN RUSULJHl, AYET-J 
KE^ME3iMifM BEYANb 



Surc-i Bakaranjn son undo; 



mm® 

^^0Ma^^ 



diyo basloyan iki ayet-i Kerlmeye i?aret editor. Bu Ayetfeiin iist torafsnda 
tla su Oyet-f CeliJe vardir: 



ttZtinlren bakarsan, sertin goziin ikldfr, Fakat sen onfardaki bakis nuruno 
bak kf blrdfr,* 

IDS 

1 1 








i 




(3!«) Bukiira 


285 


405 



j^A 



'£W?4$&&)r%^ 







Vdnf: GoWerde ve yerde ofan her ?ey AUahindir. Kalblnlzde sakladicfinrzi iz- 
i ir etsenlz de, glilesenfz de AJEqb ondan dolay< £ Fzf muhaseheye cekoeek- 
d!r. Sofira da diledlginl mtgrffet, latedtfirto gozab edecektir, Cenab-t Hok 
har seye kadirdir **.? 



MulessrrferdMi bazilan, bu ayetin ihbar cOmleslnden oidugunu, insomn 
jShm v© bfitini fiktr ve omell-lridsn muhasebe olunacagrm ocikiadigmi sdy- 
IwW? <Nesh hOktimlere muteamz olur, aaberlcre mijteamz olmaz» sekfindeki 
Qstt! kaidssjfll 56ylerr,l ¥ 1ordir, Bazrian ise ylne bu ay&tJn, (La yukelUfuHahiJ) 
Aynilyle neeJlMdlglnl ifade eyfeml?, [Amenerrasulu) nun nuzuiune esbeb ol- 
mrrk uzero ? Un u gfeKm^dir: (ve In tubdu,„) [hbar-i Jlfihisi iizerme ashfibm. 
J ten gelenlerinden bazilan, hazOr-i Nebevlye gitdller: 

- Ya RasLiloltah, takat getiremiyece3fmfz bir ome! ile mQkellef kitmdik 

creditor. Ainyhissaldt EfendimJz iHangl am©! »?diyo Eardu. 

— Baton b!zde isyfin hatjrasj oluyor. Qrw kotu gortiyoruz- Kuwedsn trie 

gchrmiyomz. gf* bljndan d o:a yi da muhasebe edillrsek, hoifmfz nice olur? 
Kimse, bu yukQn altirtdan .fcafkamcz, dediler. 

Hazrew Peysamber {S.A,V,S «Siz de Beni isrSflfn dedlkler? gibf (Semi'na 
vo asayna) yon? «! ? itctJk ve isydrr otdik* demek mi istiyorsurwz? (Semi'na re 
ftta no) yon! ^ttfk ve itSat etdik „ ^^ ^^ (AmenerrDsQ[ ^ ydftT ^ 
>ahm sozu,n» i ? hd!k ve Mat etdik* dediler. Cenab-i Hok do onlann bu tes- 
IFntKy«tlhs miifcfifat ofarak au fti Ayetl ftz^l eyledir 

C-V) Hciknra : 2-34 



4T0 



^A^^i^ 






Voni : tRosDl-l Ekrem; Rabbinden kendistna iniol kilmcin emir ve huViim- 
ii ••• imon *tdi, Ona tfibi oiarak mii'mtnler de fman etdMer, Kopsl, y6nl pey- 
p ( ,mber da, iimmetl de Alia ha, meleklerlne, kllablariria ve peygambcrlerinw 
unfin rtdller. AUahih peygamberterind&n hi? birlni tefrik etmeyJnlz demekla 
liorabar i^ttdlk v« itflat ettltt, Robbimlz; Sen den mc^fHret dlleriz. Donupumlii 
-.i-niu tarafirtcdir, dedller. 

<i Allah bir nefsf, viis'u tefiammQtlinden farlo mukellef kilmaz. O nefeln ivt- 
lik kozanci lehine, k6ttiluk kozanci aleyhinedlr. ( s )' 

] 5 te Hozret-I Rrin telmih buyurdugu bu Ayel-i Kerirnedir, ve onado mu' 
mlnter dlllnden hlkdye buyurulan (L6 nuferriku...) tosdikldir, Evet Peygamber 
IbrJn peygamber olmalan. Allah tarafmdan llfihT hQkumten teblige memOr bu 
iiinrnalan dolayiBtyts oral an oyird edllmez, Curvki HazreM Adsmden MefhaM 
fliom Aleyhimueselama kadar gelen her peygamber, Gmmetme Aliahin varli 
1 in v a birHOtol taliin eylemi^dSr. Sahib? KUab ve ?eriot olan Hazret-i Milsa, 
Ben! tsratle tevhld-l ItohTyi dereldSgi glbi, onun hoilfeai olup kltob ve mfletc 
kll bir ?erfat eahibS olmayan Y0?6 da ayni "taiimati vermi?d[, Bu ftfborta, fork- 
Ian bulunmayan peygamberierin Allah katindaki derecelerl ise farkltdir. 









Yfini iPeygamberler Icinden HazreM Musayct Cenfib-i Hak kelam II* 
lltltot buyurmu^, bazifarmtn derece ve mertebelerini yukseltmifdir fll .> 

Silre-1 Bekara'mn eon ayetleri olan (AmeaerrasDIu) ve (L6 yukellHullfi 
tiu.) Ayetl^rinm faziletleri hakkindo b3zi hadfsler vardir. RasuN Ekroni 



(30) Bckara ; 285 
(.11) Bekara : 253 






411 



^Mtai 



mtmmm ^ t ^^^g^ 






Solofloftg AUiyhl VO S&tfam llu/mlk-i, «S0re.| Bokcm'n.n 8 on u , bono Mirac 
ooccsF, Ar?i» aldndnhl blr iMUrmiifeii tikonjip vwildi ki r harden *w$| hie 
bir pMyg-Dmbero verffttwnjl^l Onfun yotsidar, sonra okumok, okuyan kimse 
Icln gsce knlkip [taodet etmek yerine gegeri* buyurmusdur. 

Hazret-j Mcvfano. p^ygarnberleriri cismen ccfc ve manen bir olduklarim 
icmsN ipfn diyor ki: 

675 



j£ jjs * .j I >U jl p,j 



t--'- 



*,> 



-o 1 -^ ojj^i Ail ^ ^ 

Deh cerag er hazrr drTd der mekan, 
Her yeki bajed besuret 2idd~i on. 

«Bir yere *ekil ue sOret itibfirlvle oyrt ayn on kandll getlrseniz.* 

676 

FarK netverrt kerd nur-[ her yekf, 

Cun ben Ores ruy §rl bi $ekT. 

^Fnkai onlann nunina bahrp dikkat edersen, ? i}phe yok k! h| c bldrtln 
aydjnhjjjm tefrik edemezsin.s 



677 

Ger tu sad sib sad m biJ^mGr!, 
Sod nemgned yek eeved Q&n bGfsGrf. 
«£ger son yik dan* alma v * yil* d@ne cyvoyi sayip da rendeUyecek ve 
Bikacak ofuroon, yifc (tdlmaz blr olur* 

Evet. Bir yerde yak.fan on ddne fccmdll; ufak, buyuk, renfdl, renkeiz olmcv 
fllbflriyle blrl birlncto farkl«dir. Lflkfn onlarm aydml^i blrdrr. Keza yiJ^r fe 

412 



alma vo oywo: haclrri. rank koku va Ifiz/fli lilbflfiyk tiKinnri.n oyrn dcstiiidir 
l : akal onlor, sulan almmak i£in londclcnijj Bikilinr.n layildn koybolur, onadfi 
Inr sli kalir. Sunup gibi peygambErler do surpt ItibflflylH ninLraddid Vd rnuh- 
tulifdir Kur'nnn Ker'mde, yirmi sekizinsn ismJ Juki inlilmr,.. 'jnlard'jn birkuemm 
NHh yghucf veil oldugunda ihtilaf olunmu^cfur. l-lultjiikl poyqomljerlenn IS^OOO. 
ur-ya 224000 olduguno .bunloirdan 313yuhud 31^ zuiui neibi^y-i -mCirsel bulun- 
ilnrjuna dair Hadisi- $erlf rivayet ediliyor Gtsrti bu aded, birdenhire rnubaid- 
fluli ge(ir Fakat dunyanm eksiligiyle geni^i^i, hele Beni i^rdile gflndenr^n 
ii^ygamberleriri coklugu hatirianmca, rnilbaifi^a vehnnlne mohat katmQi, 

Bizce ve.'butiin ehl-i kftabca malum olan psygamberlerm hepsi de Aayti . 
kil'pamda teblTg-r ahkam etml^erdir. DiJnya Asyadan ibaret degi!d!r, Souro 
i:onab-t Hak: 

jjlifj y^ VI '^\ J* o^i 

Vani: flKendisina psYgamber ganderilmemt? hlg blr urrtmet yoktur M .» 
buyuruyor. Kur'an-i Kerimde bu peygamberlerden bahso'tJnmnmifdir. COnki 
tnkrar tekrar soylenrldigi Ozere Kur'an tarih kitabi de§i!dir. !?to sayilon vo 

Hiimlcri temamiyle mazbil olrnoyan bu zevat-i kirnm da ummetisrinin fildrlerl 
nl aydmlatmak husUsunda kandU gibidider. Kcndillerin ?ekli muhtollf, fakat 
(lydmhklan bir oldugu glbi, buntar da stireta rnilteaddid, Idkln mancn miittrMd 

(Ur. 



673 



■^MMM^vt y*- 



it y~ (j^jl\* j* jL^-I 



$ j~> zjjy jr ^ ji 



ittihadt yfir ba yanan Honest, 
Pfly-I ma'nd gir sDrei aerkejest. 

aYarin. ySrdn ile muttehid oimosi ho?tur 4 Sen de raatifi oyo^irtdan yaku- 
la kl suret sorke^dlr.n ■, 

Suret: s^rkefdir, flsidir, rakfk nukte fere boyun egmez. Ona Ittlba" eden do 
auret perestlikden kurtulamaz. Binaenaleyh tefrikaya dii^er, hakikad gonm* 
mekden ha las olam^. Tevhldln sirrm) onbrnuk !c!n mana ayo§sna ve rrtflrievT 
blr kamlltn irsfldi ete£jlne santmalidtr. 



ill) F^tir : 24 



413 






679 

SGret-t serke? giidozan kiln birenc, 
To blbinf iTf-i 6 vahdst <sii gene. 

aSerkes clan suretl, riyazat me^okkatl ile erlt kl onun afendan define 
flfhi vahdeti goresln.* 



680 
j) <j y& lis- tJjljS; y jj 

Ver.tQ negdfiz? in6ye*ha-yi o, 
Hod gjdused ey dilem mevla-yi o. 

«Sen o serkfe? Bflreti erltmesjen, kulu kofesf oJdugum Allah, onu ken- 

di i node style erftfr.s 

MaiOmdur ki tarikotde fieri emek Icin mQcahede. I6*mdrr, Boyle olmast da 
labiidir. Inson otamobife bfnse oturdugu yerde sarsilmakdon hfif? kalmo*, Ma* 
n&v? sefer ree herholde otomobll yoiculugundan ehemmJyetsiz degikJir. Cs 
nob>i Hak : 



>< 






YanT : *Blzlm yolumrcda mucahedG edenfere elbetde dogru yoltanmiii 
gflsterirJz u .i buyuruyor. Goruyoruz kf palismokdan ve yorulup terlemekden 
holi kclmayan m metier, nakfciaten fieri fyoriar. Slzlm gibf tenbeHigi adet et~ 
mf? ofankif da mutaf csratfi gibf geri geri gftmekten kurtulomiyorfor. Maddlyat- 
da b5yle oldugu orbi maneviyatdakf terakki ve tedenn! de boy led ir. Kfm cok 
catifitaa o nisbetde fieri glder. Kfm mucehedB etmezse ataieti kador gsri 
tea I in eal!aliahuA!eyhl veSeflem E fend imiz neb!yy-i masum old ugu holds so bah- 
larakadoxnamazkrlar ve klyamda uzun miJddet durmokdan mGbarek ayakfan 
pi?erdi. 



i&) AnVobiit : 69 
«14 



i 






Huldea: Tnrikoldn llflili»mfik, haJikn oynk bog. olan surd pereotllgl gtdft 

rr.iulmok icin mucShod i latinKllI Nu<J i btr soliKia cozbe-l ItShiye mortwi 

olarak oz bir mflc6h«to He favkol'flda Itirakki etdigf goriilur, 

Hazret-I Pir ?u ikJ bay It Ho bimiaro i?arei eimi^ir. Fakat R&vleriiftfgl gibl 

niijc&hadeslz ilerlernek vo vfikselmck nadiren vuku buhi* Nadir hfiUtf umurni 
Kfiidoyi iMIol ctmes. Gerek miicahede, gcrek cezbe neticesinde Golcf.ek ;erok- 
kinln yine kerem-i Ifahi ile olacagiru beyan icin Hazret-i MeWQna buyumyor to 

o numfiyed hem beds I ha HtfrSj 
5 blduzed Hirka-i dervT? ra- 

«Kendlni goniillere gbst&ren odur Dervl?lrt hirkosim dlken de odur» 

RG'yetutlah hakkmda alimlerin muhtelif kowlllerlnden bohsedllmi^ti Mu'- 
lozile, AKahi gormenin kabil olmadigmo kail olmus, (Urt terani) vani : oSen 
bfinl aslo gdrem«ain» Nazm-i CelilinL ictlhadma sened tutmu?dur. Etil-i Surv 
no\ isc: tAyin ondorduncu geeesl q V i gordiiguniiz gibl Rabblnlzl gorecekslDi* 
llddfsino i$tin6den ru'vst-i Barmin cevfizma huKmetnr,i?dln Mutasavvlfine go- 
lincc : (Len torani] deki te J kid-i n&fyi. te'vTIe liJzum gormemi?, ondan «Send* 
unnlik b5ki oldukca Beni goremezsin» men asm i ctkarmi$du r . 

Goren ol, gosteren oidur, gorunen. 
Ey Mizamoglu Ski giirmok neden? 

Hazret A Meviana do bu (ikri kuwetiendlriyor, Kendlsinr gflsiercn, hem de 
guzlere dc^il, gonu Iters gosteren AHahdir. Dervisir, hirkasmi dlksn, ydni In6- 
yat-l ezeliyyesiyle a no yardun eden yine Allahdirj dlyor. 



682 












C 



^unhasit .budim u yek cevher heme 
SI ser u bT po biidim an ser her^e. 

sHeplmiz munbasit bir cevher Idlk. Bi* elsli, oyaksudfk. O Nur Ise bo^nn 
W.v- ; <.i ve astldan ibaretdU 






415 









«All6hin UK vtiruKliOi baym bir fnci idf, diyo bir Hadia rrvuvoi ohinuyor. Bu 
durro-l beyjoya (Hakikcit I Mtiliarmirodiye} denifiyor; (Ruhul'ervali) (nurul'envars 
(n*M kill}, (k | em -| kblj. [kaPom | olo) labir ediliyor. iste bu durre-i beyza! 
Gayr-J nwekkeb bir covJier idi ki, mohlukJann hepsi bundan yaratildi Buiiin 
mabluklar. bu cevhefde elsk. ayaksiz ve birbirinden farksiz bir haJde buJunu- 
yui'du. 

633 

Vek guner biidJm here urn, aftab, 
B? girih budim u safi hemcu fib, 

*GiJn<5s gibi bir cevher idik. Su gibi dugiimsiiz ve safi bJr halde touJunuvcr- 
-duk* 

Van? durre-i beyzada bulundugumui vakit birbirirnizden' miimloz degll 
^dik, beJki gune^in ziyaBr ve suyun dam la Jan gibi hep birdik, 

6B4 

* **r * if V »* j **« Ate --Li 

Gun besuret bmed an nOr-r sereh, 
?ud aded cQn scyeha-yi kUngereh. 

*0 fill nur, s&rete gellnce kiink&re, yani ?ahnis1n gSlgelerl gibi odedfendl.* 

S6fiyye meeayihi der ki; AliaJiin iki feyzi vardir. Biri (feyz-i akdes) diflerl 
"S muta * hB * alf ' **N akdes : Hak tarafmdan (a'yarw sabite) ys ge| er , 
umjrm feyzdir, F &V zh mukaddes :se: Ayan-i sQbltedsn ner blrinin feyz-i akdes- 
den istfdMna gcre aldjgi feyzdir, Mesefa feyz-i akdes. Gtineain ziyfis, glbidir 
Feyz-i mukoddes ise o ziyan.n muhtelif renkli camtardan gecmeslne benzer 
Guneflta ziyasi, kirm.zr bir cama aksederse k.rmizr, yesil bfr cama aksederse 
Wii gcrunur. Gomniisteki renk Ihtltan Gunesde degU aksetdigi ccmfar do- 
layrslyfedir Bunun gibi Allah «UbMn«M ve TealS da feyz-i akdesi vferafr 
butQn mQkewenat, nur-i viicOdu iJe feyklendirdL Fakat mukcwenat 6 nC-i 
vucudfl kabNiyet ve istrdada gare ma"k e3 oldu. Safidete k6biliy el i obn,ar 

416 



MMl 



S aad C t rongl. V akAv^ IrtidAU, ^i*r da ,cka,c t r.ngi buldii E«jJ«bJr 
1)l[]n „yz-i ardeEln Uu: M I.I. h<^ki.n muteaddid ? ahn^ml,rmdon (otarlim.. 
3 | ouir lbi COfiOltil vr muhtelif ^killerde gorundu. B 



la mi don) diisen goli 



CS5 



$erh-l in rt gufteml men ez murt , 
Lik mi tereem W logzed Hatiri. 

«Ben goyret ve kQIfelle bunun ?«hlnl sbylerdlm. Lflkln tiotirlann kay- 
namasindan Inkora yuvarlanmasmdan korkarsm* 

HaklkQten bahis. gay* oSird.r. Akl.n idrdk ve ihata eyleyecegi derece- 
icrden yuk.ekdir. C(inki ak.l. akl.n ald,g,no eter. Zevk bah.ine geUnc, ap ls ,r 
kal.r Bu bahsi dona topluca mutalea etmek isteyen WevlanA Com.nln i^«M 
mbaiyyot) ina mumcoat etmeli, onlamok IcLn tie ehline ^e erbabmo ilticfl 
eylemelidir Onun icin Hazrei I Mevtana buyuruyor kk 



J^" 



GSS 



NuktehS otin ti§-l pal ad est tlz. 
Get nedarj tu si per vo peE giiriz. 



.Miikteler cellk k.l.c gibi keskindir. Eger kalkonm yoksa gerlye daSrti ko?.» 



€87 

Pis-; iri elm6s bt isper meya, 
Kez btirlden d^ra nebved haya. 
.Bti elmos k«dar keskin kilicm karfisma slperslz gelma. Ciinki kihcn k*n- 
mekden hayfisi olmaz.» 



41T 









Evot Haklkol baFitalori; kildtin incc, krlicddn keakindir, Onun karsismci 
va aipcrli cikmaN, ytjnud tuqk urak kacmalrdir. Hakikat kilicirun siperi; 
nvvola istid6ci, sonra da: Gstfid vc iiyocfdir. Kemflsinde KabiliyGE olmayan 
kimse onu anlaycmayacagi gibi, bir mur^idin terblyesiyle seyr ii siJIOk g6rme- 
yan de yalmz mutfikja i[e onlan idrak edeme2. Neden boyJe oluyor? deniiecek 
olursa, Mcvidnd ona cevab verlyor; kihc. kesmekden fiaya etmez, dJyor. 
t-'vet. Kilicin ketmesi, onun icin utanacak de$il ( iftrhar edecek bir nafcjir ki, 
kcskinli^inj gosterir Onun kar?isina gececek olanlar ya sakmmasmi, yo sa- 
vujmcjsjni bl[nrrelidirier. 

lis 

Zin sebeb men tig>a kerdem fjilaf, 
Td ki ke[ Ham neHaned ber Hflaf. 

*Yan!i? okuyan birf, liakikatin htidlma okumostn ve yanh? arJamasm di- 
yo, ben kiJtci kmma koydum, yani bahsj Ifiyiki lfwhlte dGtfnl^tirmedirn,* 






Amedirn ender temam-i dfistdn, 

Vez veffikdn-i cem f dostan, 

wHikayenin tumaminp ve sadik miiridlerin vefdkoriigi beyqnonma geldik.; 

690 



JLlu»l 



Il«Li- j- ^j^ lT^ j-j _J> 



.?K^ &\> < jr*^' J 



Kez pes -J in pT?Qvd ber Hastend, 
Ber me Karnes nQ bt mi Hastend. 

'■ 

flO muktedanin ydnl vezlrin dliimunden sonra, fcalktilar ve verine bir 
vekil istcdilor.u 






lie 



*VEUAHDUK HUSUSUNDA BEYLERiN KAVGA ETMELERi 
VE KtUC CEKMELERU 



691 

Vek emiri 2an emifan pt? reft, 
pf^i an kavm-l vefa endis reft. 

«0 beylerdert birt Iferisdl, o vefakflr fcavmin yanmo gitdl.i 

692 



U» jT Jtf *ity ^ 



Jft 



■ <y> *** r* dr? 

GO ft inek n^ib-i on merd men, 
Naib-1 Isa men em ender zemen. 

«Dedi ki: i$te, o zatlri vekni, hatta Isfi'mn bu lamanda nalbl benim.» 

693 

Inek in tomar burhan-T menest. 
Kin nlyabet bade z5 an-T menest 

«i ¥ te ?u lomar benlni vesfkamdir kl onda^ sonra nlyabet ve riyaset benim 

tinkkimdiivi K 

419 



694 

An emfr-J dfger qmed ez kemin, 



Da'vil 6 der HfiGfot bud hemh. 
^ «D| g *r bfr bey cfe pusuda n CJkt , v * ortflya au j dl; o do hirdf^t dcvci^d* 

E; be£j6l o niz t6mgrf niimud. 

To ber amed her dii ra Ha?m? cuhOd. 

* ti k ptr. u ,r ndon b,r temr B6 "" dt b "" u - **• *** * 

.jUi ^^ *j*£f ^ 



An emTran-r djger yek yek kiTar, 
Ber ke$idS ti3h6y-l fibdar. 



^ rek geWtl! e¥ler * "* ^ " ^^ ^^^ ****" *¥* *•* 

1 



He'yekira iTg-u tdmar? brdest. 

Der hem uftadent ciin pfian-r mest. 



420 



Sad hezamn merd i tersa M&f $M> 
ia zi serhdy-T buride pii?te ?iid. 



« Y azbi^rc* tmm mm *m. Keslte1 * ba5,ardon tepe,er pevd ° 



ul^Ll-it 



639 



Hun revan ?ad hemcii Sfl ez gcpp CS rSst, 
Kuh kuhender heva *ln g&rd Hast 
«S^dan, soldan kan seller! akt,, havaya dollar tfU toiler MHte 

700 

.* x tfii jbi ^V> r - cii 

ToHmUay-i fltneha ku kl?te bud , 
Afet-T serhay-i 1?an ge?te bQd, 
VezirlK ekti^i Rtns toruimlcn, o oliilerin baflarma 6fet o!mu*t U .» 

F 

701 

Cevzha bl?kets y an mfig^ da^t, 
Ba'd-i k0?ten nih-! pak-i na§z dfist. 

.Cevfeler k.nld, Igl danlanrr eiumden sonra M« M H*L^ 
IHvlTX on ikl eralri cyn ayn n^ t6yin etmi,, benden so.ro hahfem ^ 

421 



11 ?!" ?" °" nly "'" '"'' N, """"'•"■ Horm " «*"*«l« • «ira Wins »„ 
kesik b^iarm, fcirrk cevS^^J blr cevap Ver ^ r - * SMerifl 



- Yd Kuzman; ? eh<5det miib&rek oleun, rj edi . Kujman *, : 



702 

i 

KG ? ten murder, kf ber nokp-i tertest, 

Cun enar u sib rfl bijkestenest, 

ta m ;?::„ I t: ,, ' on ^^ ■ ** ■* ** « *■ *, w ^ 

422 



703 









Anoi b5 ma'nTst Hod peyda seved, 

Vonki pOsidest o, riisva i^eued. 

KMfmdsi, yani itf soglam olan meyvenlri mdhlyvfltl belli olur. CQrflk bu> 

p ■■.<■ riisva y otur.i 

I ima, arrnut, ayva, nar ve ceviz gibi kabukiu meyveler eureta bir bfrine 
jntai Ilk baki?da, ciiruk, yahud kof olduklan aniqsilamaz. Fakat yonldikla- 
w VflluKl kioldikian vakft, manaiari demek olan Icleri meydana cikar. fcl sag- 
ton. nlnnlar nimet telakkl edilir ve hiirmel gdrur, Curiik cikanlar ise siipmntti 
iRFiMki-^ilne atilir. insanlar da sQretlerf itibariyle boyledir. CQrukleri, Baglamla.- 
ii vmilir. Fakat onlar herkese belli olmaz. OldQkierl vakit lc yuzterl meydana 
I1I011 |Ycvme tublesserailu...] yani flEsrdrm belli oiacagi kiyamet guriiinde 
h»ikiiMn tie oldugu tezqhtir eder.u Bindenaley saglam ve c&rUk meyvs gibi 
JIlHi'iFtiulo gdriJrler. 



7M 



Rev be ma'na ku? ey sGretperest, 
Zankl ma'na ber ser-f sflrel psrest. 

eEy suret perest; git da rnartayi elde ©tmeye calls. Ciinkl mand, suretin 
knnndi mes5taeslnd«dlr.B 

(i Allah, sizfn sflretleriniie v© cmiellerlniie bakrnaz, be!kl koEblerlnize ve 
Blyutlurlnlie bakara diye bir Hadls vardir. Bu Hodis-I ^enf, ehl-i imam Ihlfis 
BhllUne. riyakarligm ve surct-perestligin terkine tesvlk eder. Ha^ret-i Omer'- 
h lniOifiti zomaninda bir bedevi, mescid-i hiebevtye girrni?, pek de tadjl-l 
(irfcflna riayel ctmoyerck namaz kilmi?. Faruk-u A'zom bunu gormu?, gdliba 
blr Iki kamci da yap^tirmis, riamozin iadesini ^mretTui?. Bedevi bu sefer ya- 
poltlldlfli kadar ladil He kiimts. Bitirlnce Hozret-i Omer : 

423 



•^ t 52rt?* owo,i<l k,ld, * in mmaj mi ;yi ^ " mtjiki mi? diy ° 

trm. slmdikl Ifee dayak yemlyeyfm diyo oidu, cev6bini verni ? . 

Me^yihden Cmmi Sinan (Kuddfse sirruhu). ummi hir z<3t \m$ Her vokit 
okudtigu {Tebfireke) SOresinl pek de mah&rice ve i'rSba rioy et edemryerck 
ftunnuf ?eyhm ; U rraNne dervj ? j Seyid Seyfullah Efendinin cam s ,kif. f m. ? Bir 
goce Say1u»j«h Efendi rDyumda yiiksek. bir Safay c3hi% LSKn nmnwj 
utok defek gatJaktar wrm^ BJr tokim ku ? lar H ag.zJcnndo getirdikleri hare ife 
catlakJan dolcfuruyorlormj?. Bu rOydyr ? eyhe sSylemis. Gmmi Sinan gQlerek s 

- G&M okudugurn {TebSreke] de kusur buluyorsun? Gordun ya Allah 
meJekterl aonderir, noksanfan temamlatir, dfye tdbfr etmi? Demek ki Kur'anin ■ 
manasi, sarayjn bin™, effa* ve harfleri de Gsttfndeki s.vqbj gibi aruyormi^ 

Maksadim V anh ? anla ? ilmasjn. Kur'finm eif6z-i ? erffesinde ehemmiyet 
yoktur bemek fstemiyorurr,. EJffizi do miJn:ze| olmckJa beraber Kur'Sr. mand- 
dan fbSrattfr. Harfleri ve keliimeJerl. manasinm sQreti ve manay' fefnim 
edccek ayetitfir. $eyh Sa'di: 

* 

rti^nw nfeuluntfen makssd, [y] ahlaki Sgrenmekdir, y0 k SD stldece ya - 
sfi sureyl okumak de^ildir* der. 

Hosan-i Basri rahmetuliahi oleyh de «SJzd«n evvelkfler, y6ni osh^b-, kf- 
rfim, Kurtra Alton tarafmdan kendi/erine gonderifml* blr emimdme briiderd^ 
Gece manqsin, dujiiniirtor, gQndiiz mucibmce am si edeierdf. Slz Ts« on u ders 
Voptmr* n 1c abma gore ™el e.mediniz. lYdbm, ve mahreclsrini d u „itiyo r 
no lira do c&rre ve menfeata diet edtYorsunuz* demi^dlr 

90pft«»b kl, Kur'anj okuyon vo ya i ni z lafeiyta deg,J, ma^lyfe me ? gQ| 
otor. ydnf em.derlne ve yasoktanna floyet edip benimeeyen. elbetde tscvid v & 

ortil e okuyup flecantton haynlKfir. N,tfce S ; : Kur'™ okumck ofeun, ^er 

A ^ V ° Pmak °" Un ' Z6hirl ?ekNy,e koJirso *«*■** otoye gfcfemez M6- 
nosmo da eh^mfyet verilir ve anlarniyq. C a!j ? irl a r Sa; onla^lan mano, mu'mi- 
r>o mflneyi kanad oJ.r. MonziJ-j maksuda, gotOrm.k degil, u C urur Bu kanad 
130 nana ehlmin sohbetiyle dde edflebilfr. Bfnaenaleyh; 



«4 



705 

.bi ^ ^ ^ j> 11.^ ^ 

Hemni^in-l ehl-i ma'nfi baf tfl, 
Hem aTa yabiyii hem ba?T fot&. 

«Mana ehlr ile beraber otur kl, hem ota bulasm, hem de bir merd-i rnane- 

VI :ii'i'.lll .1 



706 

ij J Cjj j li** J o 1 ^ 



>i. 



Can-i bT rrrnna derin ten bl Hilfif, 
He^t hemcim tig-i cu bin dei gllQf- 

«5u cisrm icincfeki mdnasii rflh, ^iipheslr kin itmd*ki tahto kiHc glbldlr- 

707 



Jl I; 



W aa l>jj J>^- 






■«. 




TS gilof ender buved bSKiymeleslj 
Cun bijrun ?ud sOHtcn rd Sletest 

«0 tahta k [He, kin ipinde durdukoa ksymeti vardir, ^tkinca yonma 6'cti 0- 
lur, yflni yonmaya yarar.s 

1-lQzret-i Mevlana, salikin maneviyyat istihs&li luzumunu EoylemJ^rfi, onun 
(Cm de mnria ehli ile du?0p kaikmuyi tavelye ediyor. Arabcada ; 

i! K trim okinTarla, muQ$eret ve 's oh bet sayesinde, ser de oniflrdan sayilir 
tin Ohalde erbab-i keremdsn mo&dasiylo iJIfet etdifiin gomlmBs1n,» 
mfiflSama gel en bir bey it varctjr. 

^Bir adamin ne oldugunu soma, tirkada^na bak. Cunkl cr!:crdci?, ark a 
tui'^a uyar* derler. 

4J5 



■■■MMMtBi 






Mlek yafli man blr klm.t, Ik, otqranm, ustd-bas, kokulamr, ■hiijahhun,- 
yfl Qfdflnln do olbtom aflir._a.ir kokar ftunun gibi takvfi <*N Ho M-rndcm ofcin- 
lur do, ontann takvtisindan nasi bad 6 r olurlar. Mesela : 

- Noma, kifalim oyls eohbot cdelim, teklTfJrri red edemeyecekleri icin 
kul.uk vozifosini de Tffl ederler. Lukm heva ve heves B rbab. ile hembezm olar. 
lor, onion gore gore gunaha afafirior: Meze yemek .ureiiyl. i ?ret sofrasina 
oturunca fc.fcj i| e de lilfet hti-il eerier. Yava ? yava^ crkmuya. dah Q sorta do 
Ok^mciliSa ba^larlar. Huiasa lyi oJmak icin, ry|| 6r | e bulunmoUdrr Yokso ma- 
na erbabmm rruztlmndan ve sohbetinden mahr_m kafan blr ruh manq ze^ 
kmden nasipsiz kafmi? demekdir. Oyle bir ruhun bsdende bulunmasi , se 
toMadan yapjlm^ bir kill? namlusumm km icinde bulunmasj gi I 
b;d,r Boyle bir kiltc. km fcinde durdukca mahiy_ii befli olmadigjr, • 
dan kiymetli brr ? ey zannolunur, Fakat cekifip cikonldi mi yakmodan baska 
bir E ? e yarayamayacog, anla ? iNr. Kendfsinde maneviyyat nesvesi oJrnaya,* 
ruh da boyfedir. Bedenle beraber bulundukca hakkmda husnti zan -dilir 
f-akat ten kiiihndan cikti mi cehennem odunu olmakdar, baska kqbilfyet gos* 
tercmez, Onirn icfn: 



708 



j'i 



j6 jj j« lj j^t j^; jL; 

Ti§-f cG bin r_ meberder karzfir, 
Binger evvel ta negerded k6r zar. 
fftohta kiJtci muh_rebe V e gbturme .Evvelinfen taok ve m^yane et ki toft 
znyif dijsmesin.» 

Yortf km fcinde tohta Midi andsrar* martasiz rOhu k-yamet ne*&i^e#^ 

goturme. Tahta kills mu-terebede r ? e yaramadig, gibi, manasiz ruh da rmh 
?erde \ 9 Qoremei. Onun icin dohc burada Jken ruhunu muayene e t d;- -^ 
hiyyetini iyice an la. 



?09 






Ger bQved <j(3 bin bfrev diger taleb, 
Ver baved elmQs p;? a bo tareb. 
*E„<?r ruhun (ohta kihc glbi rsi> git ba^kasim ara, Yok„. elmas gib! kes. 
kin Iso $evk u torcrb lie fieri gec,.i 

4S6 



;id 



^lj*i' Ijlfi jti.L 0^1-* 



TT§ der zorrod Hftnfty ovliyflot, 
QTden-i i^on ^iJmfirfl klrtiyflflt. 

nKific evliyaullahin cebh_rtesind«, y£ni sik'ih deposundadir. Onion gar 
iiuik; elzin loin kimyadiMi 









Ctinile dan^yan hemin giifte hemin, 
Hist dfina rahmsten lil 6'errln. 

«Bunun Eoin butun dllmler : Rahmeten Ellalemin olun bir a 17m vardir, da- 

tTt 1 5 1 rd tr.n 

Hazret-i MevlflnS; ruh. tohta kili'c gibl kesmej ve i?e yaramaz blr halde 
1 'in riegl^tir deml^dl. Ruh nasi! degi£tjr|l[r ve nerede bulunur? sufillne cevfiben 
dv buyuryyor kl bahs etdigim ruh kilioi evliyaulldhin silfih deposundadir On- 
kmn nazar ve huzuru, insona kimyd gibl tesir eder. 

|?te nozar ve huzOrun teslriyle insanin ruhu de^i^lverfr. Mflnasiz iken 
(Tuinfili oluverir. SollalEShO Aleyhi ve Sellem Efendimiz nasil alemlere rahmftl 
olarak gdnderilmis ise, varislen olon tshlulloh da aleme rahmetdir. 

Hazret-i Pirin Mesnevide: |Der nazar rev, der nazar rev, der nazar,} yflni 
«i:v!lY_utlah'in nazanno Iti^n diye tekror tekror tenbTN $e(kat ve rrrerhamat 
nozarlartna kovu^moyi tesvik i^indir Hulasa bir insan icin ruhunu de(JI?tir 
mok zarundlr. Fakat ZiyQ Pa^ansn : 

Her lac giyen culsuzu Edhem ml samrsm? 

dcdigi gibi slreti su retire, mahiyyoli kfsveslne uymayan bir takim klma-lar 
bulunur O gibilerl kendlne fsyh ittihaz etmek, kdrden kilavuzluk bekfemek gh 
b| oiur. Hazret-I Pir, bu miJhim husOsa beydn icln buyuruyor ki: 

Ml 



-_-_■ 



71 a 



>rjU£ Li> ^ &>t!l J 



■ t?~ ; 



I ^L 



rJ^fcj 



Ger en an ms HarT Handan biHar, 

To dihed Hands zi ddney $ Haber. 

«Nar clacok olursan yanim^irn a! ki satbgmdon itfndeki daneler anlo- 

Van? olgunluguncfan catlomi$ bir nonn itfncteki daneJerin snglarn oldug'j 
cnlo?ftdi$i gibi bir firifin agzmcfan cikan marifet c&vherlerl de kalblndeki irfan 
MoziriesfnF cz cok gosterir. HusGsiyle i 

flflltahm imliTerl, gortjldukleri vokft Allah hatira geten kimseierdlr., 
Mkmunce* oyie fiahT zevatm gorulmeslnde basko bir nth, baska bir riihanry- 
vot ok*, l^e ey tflib; rfflittndakl kobaligi ve kalfaindski kosveti tebdil eylemek 
Isiersen boyJe at-i 6ffye rnuracaat el ve ono boglan. Hem de mgr?id olacak 
kimse bifinmiyor vo bulunmuyar deme ki: 
«Arayan, aklbet buiur,* f ?1 sadk f niyyetde ve Ihlds-j azimetdedir. 



JjUj 






713 

Ey mtibarek Handee? ku ez dehan, 
M? num&ycd dil cu diir ez dtirc-i con. 

«0 krmsenln guiii 5 u ne mubarekdrr ki, agzim acinca can hokkasmdan \r, 
cF gorunur gibi kaJbf gozuku>.» 

Van? bir orifin konu$rr.aya basJemasiyte ruhunda ne kadar cevherin m\ 
bulundugu meydnna cikar. 



714 






No mubcjrek Hands Stf-f lafe bud. 
Koz deb8rM 6 siyShT mi numOd 






«0 lalcnrn gu(jj ? u ne kadar ufiursiudur kf r agzmdan kalbinln koranl.fii 
goriiniirj a 



12n 



vc$il yapraklar nruauid.t iito^n rorakli bir Itilo uwh Onun kirnuziligi in- 
..inn hayretinl celbodor, Fukut a loSe, gonealikdan gaatp do epoyco acildi mi 
u-'losindoki kara nokia do hanfKnl gosterir, Sunun gibi d»rvl$ klsvesl Icinriu 
'tilunon bir mukallid, huaOsiyle bir muf$id de stikul nfillri(Jt> di? $ekli itibanyle 
l.nzi soldilleri Igfal eder, Lflkin Q^ilip eayienmcye bo^lntii fvn derhal kalbinin 
uusvcti ve zuimeti ortaytt dokiJIiivsrir. 



715 









IMdr-i Handan Bdgra Handan kuned, 
SoKb^t-j mend^not ez merdan kiined. 



flGtiiun, yanl ofmu? ve agilmff bulunon norm, bagm yiiiunu guldurdiigu 
silbl, Hak eblinin sohbet) de sen! riofil ziimresine vqbj! kiiar,& 



716 



Ger til seng-i spHtiq vli mermw $evT, 
Oiin be sahibdlf re si gevher fsVf. 

uSen kayti da Olson, rrtermer de butunscm bir vellyy-1 kamlle miilaki olun- 
ca cevher ha line gelir;;inx 

Buruda bir niikte var. Haznet-i MevlanQ <iKaya da dsan, menmer de bu- 
limsans diyor. Fakat sodun olsonis demlyor. Bununla do sfilikde kabiiiyet lu 
/Cimuna i$5ret ediyor, 

717 

Mihr-I pokan dermiyan-i can nison 
Di[ medih Ilia bemihr-1 dilHosan. 

flPdk olcin asfiyann muhabbetinl kalblne yerle?(1r. Hosdii olan arlflfliin 
sewglslnden baska bir ?oye goniil vemia,i 

429 



__ 












7tfl 

Kuy-i nevmTd? menev timmfd hfiet, 
SOy-i tarlki merev Hur$id h6st. 

.Gmldslzlik tiMta gitme, ianlt kapilar, yard*. Zulmet clhettr* meylet- 
me, gunesler porlamaktadir.s »«*»!■« 

719 

Dll turd der kOy-i ehl-i dil kesed. 
Ten turd der habs-i cb u gti kesed. 

.Goniil B enl kaJb ehlfnm semttne taker. cislm | M » u va camwr habsfn* 

koyrnok Jster.s 

KoJbin nasihatmf dinler de kalb ehlrnfn yamna gidersen sen de fn^aaFlah 

onlordan oJursun, ?imdi karcnhk gordu^n gonCrl ufuklanndon yuzierce gune- 
sm dogmus oidugu™ miisahede edersJn. Vok. cfemto fgfaline uyar da s u to- 
brat ve tinet hapsirtder. *kmazsan, maazalrah esfei-i sanlin derekesinde Va- 
terr, kali rem. * 

730 

Kin giday-1 dil bJdih ez hem dill. 
Rev bicQ iKbfll ra ez muKbifi. 

.Akhm h 0?ina Q , da bf , g 8na , orkadoSinin Sohbe(|yte kfl|be dQ 

MttMri IhMl sahibinden W r ikbc. „ sa 6d*t T !*b ]n de bufcn, ki sende o itftf 
vo saadeie eresm. 



430 







nHAZRET-1 MUHAMMED MUSTAFA SALL&LLAhU ALEVHl VE 
SELLEMiN iNClLDE 2iKRED]LEN NA'TJs 

Peygamberimizin hay at ve yasayjsina nit sser yazanJonr., yuni slyer en II- 
Nin diNnde (Be$air} diye bir tabrr vardir ki Aleyhlssalat Efendlmlzln diinyayi 
U'V r 'f edecegine dgir., dogmadan evvel verilmis mu|deier demekdlr. 

Vine siyer ehlince besair iki kisrma ayrjlrm^tir, Biri semov! kitabla; ve ehH 
klttib IndindekN divert cflhil kavimler nezdlndeki muidelerdir. 

Cahi! kavimlerln bn malfimQti yine kitabdan vs blr peygomberden an'ana 
Hn djrisig olmaai muhtemcldir, Mosefa PeygamberFmizin ecdodmdan bir gofiu, 
n/ciinnle {Ka'b bin Lii'eyj Psygambsrimizin aelecegini acikdan oci^a hobor 
vi!rrni$ ^e : 

n}Au hammed iin nebT ODSfzm geleeek ve bfr tafcim ?eyler veracakdir kl, a; 
hober wertcllerln en do^rusudue* mfinSsina gelen beytini blr hutbeainds Oku- 

HilJ^dU. 

Keza Nusrevanm ruySsmt tclbir eden (Sfltih-I Kahin) ds ayni maSOmfiti 
varmif: Sran Kfsrasintn yikildsgim gorcfuSunu ve on dort kador hukflmdOi" 
UHjIdiklen j sonra SasanTler saltonot:nm yok olaca^ini bildirmi^di. 

Kczq, halb-i muvahhid (Kus bin Salde) me?hur hutb&sinde FahN Alom 
SallaSlahu Aleyhii ve Sellem Efendimlzin gondorileceginii asikca soyleml^, 
hlOtirnulenbiya Ha^fetierl de o hutbeyi dinleyenler arasirrda bulunmusdu. Su 
huflOsta fazla mSl&mat almak isteyonter (KadT iyaz') in (?if6l si Ho, Siyor-I 
Muhammediye kitabiarinn (Hdce Rahnoetullflh) in (izhar-ul-hak) mir (AbdullO- 
hUtercemfln) in (Tulrfelul erib firred-df olfl eFiiissaltb) ini vs Ahmed Mldhat 
Elendl Merhumun (Be^air-I $idk-i ntibuvvet-i Muhcsmmeciiyye) sini okumalidirlar- 

Uni mi blr kavm arasjnda zuhQr edip de Hozret-i Muhammedin peygombor 
olnrak gelecegini miJideleyenlerin mSlumati, subhe yok ki Ismail Aleyhisaeram- 
dan i^ltllmis vo babodan ogula, decleden toruna intikoi etmek suretlylo goh 
mlsdi Ehl-i kilob, ySnlyQhudilerlohiriGtiycfniaromstndaki besolregelrnce: Neblyy ( 
EkrBm (S.A.V.) Efendimlzin ?am seferlorrnde' gorustugiJ (Rah lb BahTra) lis 
[Rohib Nestyra), Hazret-i Hoticenin okrobosindon (Veraka bin Nevfal), Mokko* 
du yerlesmis olan (Rahib Addas}, Hnber NtiC^^isi (Ashame), Mmir hukiimda- 
n (Muhavkis), Necranli (Akib) gibi hirieliyanlarla; (Abdullah bin Sefam). (Mu- 
haynkj, (lbn-1 SCirlya), (Ka'b bin Eeod}, (Huyeyy bin Ahtobl, (GbCi Yasir bin 

431 



r^FHI 



Ahbb glbi yohudlJor do RosOU Likrom HozreLlerinln ahir zomnn paygamberi 
oJdufrw anlawij, w« bazi* frnfln uimisdf. BUfltonn malumab da (TevrotJ ve 

(Nicrl) kiiabtonntfari aNnnii^di 

H ( ristJyonlorca mureber doll inci] vardir. Birincisi (MetEa) mn yazdrgidir 
W Isa mn goge ^kJImcsinden S ydho-d 12 ser> e SO nra, iklncisf (Morkos) un 
vuidtgirtr kj 23 sene soma, udjncusu (Luka) n f n yazdrgidir £ 32 sene soma 
Jorduncusu (Yuhannaj mn yazd^drr ki temam 45 sene sorua yazilmrsUr. ' 

(Eger ben I severseniz benim emirlerimi hifzediniz v B ben pederdan dlle- 
rlm. O da srzinte temekkiin etmek uze re size blr tes«Iir edid, ySni haklkat 
rJhunu verecekdlf. Bunu dohi diinyd gordugii ve tanidgi edlden kobul ede- 
mez, Amma si? onu fammn% Zira ymmizda temokkiin eder ve derununuzda 

olacakdir. 



(Benlm gftmem size hay,rlid!r. Zira ben giimeyince size teselll edld gelmez.) 

Hazret-r Isoritw sozierinde <iese[i? edici) diye tercfime edilen' bu kelfmenin 
nsh (ParaklitJ ydhud (Perakiitosj imls ki. orabcaya (FarakNt) diye noklolun- 
mu^dur. Arabctrst (Ahmed) kelimegi iml?. 



Wjristiyanlar (Poraklitos) u (Ahmed) dive terciime etdiklerindsn dolayt 
rrwslunrankln hat6ya d^mekle suctondirirtar ve .Ahmed kdimesinin rum- 
cas, (Parakiitos) degil, (Perikiotos) dur» derier Fckat onfara hatfih derken 
ha laya dustukferinm tarkmda degillerdir. Qunki m us! u man I arm Iddiafij; In- 
dlde (Ahmed) manasi™ blr kejimenin bufunmosrdir. Vokso kelimenin mut- 
lakg (Paraklftos) olmae. degildir. Garci dedikleri gibf i Se brz de cevop veririz: 
./rteHde bir gok tahrifler yapilmi?. r$l$ da her basr!i ? da vapjlmakdo buiun - 
mustur. Birbirine pek ben^yen bu kdimelerden Periklotos da, laftifffer ciirn- 
iBStaden olarak Parakiitos sekiinde konulmu? ve teselli edjci diye tercQme 
afunmusdum dedz. 

Vine Yuhanna Fncilinde Hazret-i kdnm (O, beni tazfz edscekdir) demis 0/- 
dugu yazmdir. Acdbo Kazret-i Tsoy, RasQl-i Ekrem Efendimizden daha ^iyade 
ktm hurmetie yad etmi ? dir?, Mesih Hazrotlerfno serTat-i Muhommediyyede (R£i- 
hullab) ve (Keiimeiullcih) denilmi ?J kendisinin ulul'azm peygomberlerden oldu- 
<ju bey flu buyurulmu^dur. 



Bir de bu bahsi Kur r 6n-i KerTmcfe'n okuyakm. Kelam-i flohi diyor 



kl; 



AM 










> >*• 



m*4m 



Yant i «Honi Meryemin §lu tea demfrdh Ey Vokub c#M«wt, ey yoftp#tn 
Ben size Altnbin Rasuliiyiim, bunder, «we1 nazil o!an Tevratm hukumlerini 
Lasdfk edlci oldu^um glbi, bander, sonra da Ahmed isirall bir f?asu! gelecegl- 
ne mojded olarok geldim. Voktdkl ontaro, yani ehi-i kitflba peygamber^ 
Hgzret-1 Ahmed ii Mahmud u Muhammed mucizeslyle gddl. Bu mucizeler, 
a^ikare Bihlrdir dedller.n 34 

Hozret-i Plr, incildefci Peygamber Efendlmizin vasiflarim ve ona hiJrmer 
gbstsrmis otanlarm r,ecanni tarif ictn buyuruyor Wi 

7Z1 



jU^w £*i 4#l J J ^ 



.■Vfe? ^o 1 ^?^^^ 



ff 



Bud der indl na't-f Mustafa, 

An ser-i peygamberan bahr-T safa- 

*intilde Hazret-i Mu&tafu'mn, seyvlduTrnureelin olon bahr-l Bpfanm vosfi 
vardi » 

722 






BGd zlkr-t hi lye h fl vu ?ekli 6, 
Bud zlkr-T gavz ea vm fl ekti 6. 

•Nebiyv-i Ekremin indtde p*II. semaiH, gazalan. otucu v* Htan miinde- 
rlcdl.» 



(54) Saf : 6 



433 



■M 






8u BJfaN celife, Incflo de munhos-r dafillefl, Diger semavi fcJtabfen hap- 

und. vard, Uttta (ZebOrJ WojUMWDlh 45 cf {mezmOr] u.da ^ sczler £. 
.zirrdir : T ' 

J^JSft* *** r M!a " n ltef! " 1Cmi kU ^ ve Ce,a ' W9 hakikat, hilim 
*e otfalet itfn safer He yurij. Sag €fin doh? sona cok sevier nSsterficekdir Ok 

■trJtina dupecektercfJr.» 



723 






TaifeY neSranfycm behr-l s'ev&b, 
BCse dddencff bed on nam u Hi (fib. 

«Nasara tfilfesi o nam V8 hi ,a be geljnca lWvfib . oteliriJ dfye <j perJ(J idf. s 



.^ii^ f t jT 






BG nihddend! be ran vaaf-f laTTf, 
Buae dadendf beran nam-f ?er!f. 

flSevab kazanntak r?in o vosf-l latlfe vuzlerihl siirerler ve o mubflrek tsmi 
■sperterdU 

Hirtetfycmlar, tendflerlne (Nasrdn?) denJfmesina Hazrat-l Ts&nm blr muddet 
(Nasira) koyilnde ouirmu ? ofmaeini sebsb gosterirler. Fokat fiokikot boyls 
degildir. Nasser, Hazret-i Jsamn (Men en SM ilafiah} yanT : *Allah yofundo 
bona yardrmci klmler ofqcokdrr t eiieiine; (Kel6! navariyyune,,.} yani «Ha- 
variyyOn dedJ kf: Biz AHah yordimciranyiz, sana Aflah rJzSs, E^n yardirn sde- 
cok bizlz. ? anid ol ki biz mQslimlz, ihbQM llahisl vechlls, drn-F Hak ve tevhfd-f 
mutlakda sablt ofup da din -t Tevhldin mtifanna yardirn etml? olanlardir. Ra 
*lft) Bahfra, Rahfb NestQrt, Patrik Aryd* ve emsei! muwhhld hrristiyanlar <jJbf. 

4M 



•-_ 



Til 






Endertn filnfl kl Quttim Qn 6***' 
Eymen ez f(tn& budond i) £>z ^uk^h, 

HBahsetdlfiimiz *itn 9 Mnfismda o giiriih f fUneden ve kor B o*aUkdon emin 

i,pihJ.]£ir.s ' 

Eymen ez ?err-? emiran Ci veztr, 
Der penflh-t n6m-i Ahmed Tniiatecfc. 

fl Ahmed ism-l ¥ eritln(n penahma eiSindiMon Icln yohfldi vezfr ile hiriitl- 
V an beylerinln ^enlndeii emm v* mahfuz karmi5lardi» 

727 



NeHi-i l?an iiiz hem blsy6r ?ud, 
NQM Amed nfiSir dmed y3r ?Cid. 
Onlann neslllerl ds po^aldi, Nflr u Ahmed? y&r ve yavflrterl oldu.t 

720 






i^^i 3* X A oT^J 



-jl 



;JtiJb A>V f li* 






Van gQrflhl d?$er ez nasrflnlyan, 

Mam-i Ahmed da?tsnd! mustehan. 
.Hir[«tl V an1aidan dlfler blr giirtlh kl nflm-i Ahmedtyl ooyr-l imihterem to 
tariardi.i 

4» 



■MH 



729 

'.£? -p>* J ^j ;j^ ,/)J >* 

Mustehdn Hdr g extend ez men, 
Ez v&zir-i ^Gm nay ii 5Q1T1 fen. 

fiRs'VI ds, Km I de ugursu? olan vetfrln fitnesl dolayisfyJe hor ve hakfr oh 
dutcuM 

730 



.oL _J5 ^UjL^ j jl 



Hem mtiHabbei dinistfn ii hGkmifan, 
Ez pey-j tomarhay-i ke| beyan. 

«Beynm do§ru oimaycm muhtellf tomartann tesfrfyfe onfann dM de, huk- 
mii da feaada u£radi.» 



731 



,-o ^l.-^p jj>- ^/j^ il" 



Nonvi Ahmed anciinon yari kiined. 
Taki n(lre$ cun nigehdarf kuned. 

*HairBt-l Peygomberln rmmi bu subtle yard(m ederes: btezat nfir-i Nebe- 
vinin nosil muhafaza buyuracogj dii^iiniilmelldlr.* 






732 



'.t>»i^ *-jj jl £}\'i jJiti <>.'i 

N6m-i Ahmed artcunan yori kQned. 
T3 ci bflged z6t-f on ruhul Em in. 
tHazrat-t Ahmed In tem-i perifi boy la miistafikem Wr kale rjjbi ofunca, 
rflhu EmfnM zfit-J mukaddosTnin naail olocagt teemtnuj *dlfrr,e!ldJr.» 

438 



Mb 



7W 



.*« 






Bo'de zln Hunriz-i derm an nd pezir, 
K'ender iiftad ez belQy-1 an veztr. 

*0 vwirfn belasi yuziinden sapiton bu kan dokilcii, n&alhat kabul atmsz 

pad Iranian sonro,.-» 

i 












. 









43? 



,s * D,NiNiN "TSSST" 1 ° UN 0,6eK B,fi «««t 



*>f* jl J^i 3 ^Tj -U, til 






Vek ?eh-T dlger zf nesl-r an cuhfld, 
Der helak-i kavm-i isa" rDniJmud. 
«Birfncl yahudf hukumdann nesllnden df* &r bir hQkumdnr h„ r - , 

735 

- 

Ger Haber Hahf ezln dfger KurDc. 
Sure ber Hanvessema' z'at/f burOc. 

«rt33&? r: mc ha ^ d ° meiomai ** — : ^^, M 
•a* Arab. Mawftfl^ ,^i; irr mu m^ a rt: ; t- de H[coz to 

meylsfne mukabiJ, Arab-, 6 fibe mli J^l h lT ^^ te?kfl ede " 

438 



Muham- 



lulcnKCh. sayeda ?ehlr vo dlvfln <*U»ln wniwl hOunl almigdi. Kdylor birbl- 
,.,»> pek yakin olduflu glbl yuMonJit >"*W »0""- :hlH wartJl " 0yle diyor1nf kh 

Koytkn koye glden kadmkir bailarirui hlrnf «n|x»t < ur. tiflaclann g«0SOlnd* 

Mlta&i aiderlerdi. Hatla dbkulan yttml^rdoii hi^kirmdaW sepot dolardi, 

l-cikai Sebe'tiler, ?u Ilahi nimalln kiymndni Irtlni Jilur AHohin ihsanina kcrai 

luiiurdc ve kiifronda butundular. NiMflyol pflwmlikleri nankorlugun corflsj 
Hlnrak bendin duvan yikildi. Moarlb baldool, kumon W altmda feoidi. Ah5!T- 
dori bir cogu boguldu, bir ktsmi alrafo ffctyltlh Soma o cennet gibi havQU, 
taiauzfufc yQzufiden korkun? bir col oldu. 

Seddin yikilmosi ve Sebe' ^ehrirtln horab olmasmin, Veladet- 
nuidiyyeden be? aUi asir ewel oldu^u tahmln edilir. 

San'dnm ido.re merkezi otmasmdan sonra da Himyer hukumetl devom 
<idi Wihayet (Zu Niivflz) Isminde biri hukumdar otdu. Bu kimse Hlwtza kadar 
Dir seler yapmi?, Medinede hahcmiarla gorQ?iip onlann telkini lie yahudi ol- 

t du Memleketine dbnu$de yahudiligi re^re kalki^di- KobQI etmeyan[arl 

Idama baftodi. O strada hiriBtiyanlik Yemenin'Necran tarafiarma girmlEdi 
NecnsnltJdti da yahudl yapmak istedf, Olmadilar. Hendekler kazdtrdi Iclerlno 
hk;? doldurtdu, yahudl olm ay anion oralara atdirdi. 

Necran niristiyanlan, Rum koyGerine ?lkayet etdller. Himays latedller. O 
da \$ hirtstiyan bulunan Habes Neca^Tsine havaJe etdi. Necflsl Yemena bir 
r.rdu abnderdi. Aden civannda muharebe oidu. YemenMler bozulunca ZQniivdfl 

— Eslr -olarak yafamakdansa hiir ofarak olmek evladir, dlyerek atini 
dnnlze surdu ve bo^uldu. Bu vak'ayi Cenati-i Hak F Kur'an-i Kermilnde ?u vec^ 
Nile kismen hlkaye buyuruyor : s 



i>>?< 






yanf : «Burclan olan 9oi yiiiii hakki t^in.s Buns : On Ikl parcoyo 

uiksim edilen medar-.i ?emsin bir parca^idir kf Gtine?, bu mefrOz parcolarin 
hdlierinde birer ay kaimak suretiyle senevl devrini Ikmal eder. uV* mevO'd 
plan klyamet gtinti hakki icln ve goren gbmiilen hakkji ici" $& 

?flhid ve me$hudun tefEirlnde mufesslrlerin muteaddid kayll vardir Klml 
^SOhid Allahdir kl butim mukevvenati g6rur, me^hud da nazar-s iiahTdaki 
maJiluklardirit demi?. Kimi de cSdhld, insanlartn amelini ya^maya memOr olor» 



f :i5> Biin;^ : 1 



AM 






molekiar. mo 9 h0d do ontom q6 ,u P m mcmn mu^^,^ 



i Ijulunmir^dur 



KuJaea r^u ea yrion ? ey]er hakk, icJn 




van, ,G*un o t9? iy, e cWurulmu* hand** aS hdbi ™P«n rdu vo Man' 

"""W^ "^ Se ^ r '^ «**-■ ***? ve Humid olm fllJ6ha 
bnto etrnl, .Jmcarrn^ bo, ka b f r S ey dc.o ¥ls ,y (e <* ab elnil¥or|ordl| „ * 
M P kab*notr*r. y 0kt , A, gh kij gi *, erl n v , , er fn h ^ u onundur v , $2 
ah her , 6y[ ocr*r. Oni.r k , erkek ve kadJn m ^ nf ^ 



Hozrm-J Meviar.6, Kur'ondoki (Eshab-ur-uhdudl 
rcr etdikten sonna kotti bir adet IhtJos 
dry or k| : 



fasscrsmcr ?u sQretle f ?a .. 
eylemenin laranndan bahs fein 



1ft » Biji-in, r 4- IJ 
AW 







m 

, i\, , . ( .r f xi JTTj <U J i 

Sunnot-i brut hi'/ ynh i iwvnl bi/tid, 
in jeh-'i df^Of Kruiimi hnivny nlhud 

H<BiHnei padi$uhdan, yoni kissasi ovwnfcu nnkledilen yah (id! hukurtidardan, 
<■ ntLJ bir 6det dogmu^tu kL Hak ehlinin kaill clnayell idb Bu Ikinci ?ah, onun 
tutirlne geltfi, yani talblkine devum e y 1 1: tl i . <■■- 

737 

«^W ^ -jjj t^j* j* [Sip* 

Herki & binh^d naHo$ Stinnett. 
Suy-i o nefrin reved her sauti. 

inHer klm fena bir adet oikacmij olursa her an onun tarafina tflneiler gldw.» 

Allah betas?™ vcrsirt, bunu fotan cikammsdi gibl sozler. her agizdan bin tiirlu 
tuifl untile r, fotiha yetlne onun meianna gonderillr 

Bir Hadis-i ^erffde mefifen huyurulmujtur ki: «Blr klmse 9iizel bir f>d#t 
ci k anrsa onun ecrlne naft cfdugu gfbi, o ndete iitiba edenlerin arnellerlndart 
do eclr alir. Bir kimse de kotii bir adet cikttnrsa on dan rnUcazat eorec*$l g1bt p 
o hii tii udeli Is^eyenTerin cmelierincfcn de ceza c&ker* 



738 






Nl k van reftend sunneiho bimand, 
Ve2 feimcan zufm u la'nettia bimand 

dyllor git direr, onrardan gike! sunnctlor koldi. Al^uklor do gltdller, onlor- 

don da zulun* vo lanetJer knldi » 

i 

MeuelG Emsvfler t mokflm-i hOkOmeto gflgincs holki HazraW Ali lis ahffl* 
dindon soflutmok Icln cuma oilnlert mlnharterda Hazret-( Murlozdyo lfln*t ot* 



M1 



£&&£?r* ^^ •* -* 



ofuoco bu edcbsrzig. 



j? 



J^VljJjJL^L^Ijl 



Ayet-j Ksrfimsjnrn ofcunmosmi emretdi Rin k«^^ 

***** <fe .avdba naT ol^ r ^ ° Ue0J * ^ &t W*« tiftgj 

739 

y* $ o^r C* o*U t ? ' 
"° ^CtiJIerrn cmsfnden kivfWt,, u— 



740 

R<* regest in ah ?[rTn & ^ ^ 
Def Halayjk mrreved to nefH-l sur. 

-•VII k,vs m8te kMQr so rw JLf, lyllsrtn *Wfc Pterin. MUMfa 











I4t 






/Uj- ;i p^ 



Nikvan r6 hest mires' ez H&$flb, 

Anci miras'est Evras'nel kitab. 

tfiyllere o tatli $udan miras vardir. O nastl mlrasdsr? {Evras'nel kilabcj mi- 
rasidir.u 

Hozrct-i Pir, Sure-i Faiirdoki bir Ayet-i Celileye E|awt ediyor. Qrada buyu 
rulmu^dur ki: 

,4 •'* 






Yam: tTevrat, Zebur ve Incifden fijnra Kitab-i Kur'dni miras mall glbl 
zahmetsrz, mevakkatsfz otarak verdik. Kullartmiz arasmcfan intihab v& Ihtiyflr 
otml^ ofdugumui mii'minlerUj -kl o mii'mmTerden nefslne zuTmedenler vardir. 
Vine o mii'minlerderj muktesidler vardir, Yfns a mii'mfnlerden sabikun bU hay- 
rat olanlar cfa vardir-^u mlras glbl kltap vcrilmesi v* orikrnn Altaiim kullan 
ii.xrsmdnn secilmwi war ya, i^te o, At I a hip biiyiik bir ihsamdir 33 .» 

Ayet-i Kerimedeki (^Gliml (muktesid) vo (sabik) tcbirlerl muhtellf sOj-otdO 
tsfsir -edilnni^dir. 

HazreM Osman-i ZinnCireyn buyurmu? ki: «Bi2im sabikinniz, AHoh nzflai 
Sofn harba giden mucahidterdlr- Muktesidterirniz: H^rbe gitmeyen, fakat c*- 
maate devom eyleyenJerdir. Zalimlerimiz ise coldeki bedevilerdir k), ne hartja 
giderler, n& de cemaote devfim edsrler.» 

Sebl bin Abdillah-it TLfsterT foyle demi|: eZdlim: Cfihil; Muktesid ilim la- 
llbl: sobik da: oEJmdir.i 



rl«) FAlir : 32 






4« 



*-mm 



SeyhuJ ekbor Ha/railnrl eoylu buyurrnus; *Zallm daimfi gain; muktosid; Ba 
zan uyamk; sdbrk loo; Hor voklt aguh olandiri 

ErbGb-i tahkikden banian du zafimi mukallid, muktesidi muhokkik s5- 
biki da vaail-j iifiiiah He tevil oyiemi^dir. 



er 



OmmeM Muhammedm bir yol gosterenf vardif ki, o da Bazret-i Psygamb 
(S.A.V.) dir Ommetde gorWen fcztlet ve fcemallerin hepsi de o Nebiyy-i 21 
Randan gelmedJr. 



742 

Slid niyaz-i tfiliban er bin gerl, 
^O'lehfl &z gevher-r peygertiberi. 

«Bakacak ve diktat edeaflk oluraan taliblertn niydzi, flbldlerln tatariuu, 
nwher i Muhammedinin ?uaianndan Itadretdlr.i 



743 

if jtjJol^jTl, \*4>^ 

$u'Jeha bO gevheran gerdan bflv&d, 
$u'le an canib reved hem k3n biived. 

«?flfeler; cevherler lie doner, dolasjr. $fli* cevherin bufundugu tarafa doa- 
ru g icier. » tf 

HMW flfl¥« Qiefrdf bir elmas, brr yerde durur, on.n potf* *** Ufa. 

mif nsr *? ye ? en kafdinr!p ba?ka bir taraf ° ****** *&** P0 - 

nltria da berflb* gldar. r f bj Omrnet l^den brr ttfam tpkbnn ntan vo t> 
4U 



Ml 

N0r-1 rovzen gird-l Hdnti midotfod, 
Zonkl Hor burci beburoi mirnvoij, 

H(Penter8den giren ziya, evln 1 finds dolour, ve yer deflJ^tirir. Clink! Guno? 
bir bu redan bir burea Intikdl eder.s 

pencereden giren ziy3, G Lines He pence renin vaz'ma tabid ir. Pencere 

! ;une,?e temamiyle kar$i olursa. oradan girecek ziya, elbetde kuwetli olur. Van 
lorofo tesadiif ederse tcbiatiyle zayif goriinur. Hakfkat-i Muhaminediyye gu- 
nasi de boyledir. Oradan aksedecek feyizlerin ?ugi do goniil penceresinin vaz'- 
md gore olur. Vani o hakikot, gune?e yak]a?tikca istifade artar uzakla^dikca 
do Is Wade azalir. 

Hozret-i Pir, su nQktayl, ehl-l riiicam'un mu'iakidlerinin dii^iinceslne go- 
■ u temsTI ve tzah ediyer *. 

745 






Herkira ba aHteran peyvestegfat. 
Merverfi bfl aHter-i H6d hemteklst 
Her klmln bir y'ldiza irtlbflti ve miinasebetl varsa. o v^ldiEin hukmuncs 
toyr u hareket eder-e 

746 

Talla^ ger zuhre b6?ed dor taReb, 
Meyl-i kiilll dared lI ,ifk taleb- 



«Taiihi Ziihw ¥'' d *=* olursa, zevk u taroba ve o?k u talebe kulllyyen m6U 



olur,» 



445 



mm 






7<J7 



y- <*ly ur.*r*f j> 



A *yr 



«Egcr kanh *e zalim tabimli Merih yildizma mensub olurea; ceng, fftird ve 
husumet talebfnde hulunur.u 

Demin sdyledigrm vechile ?u iic beyit, yrfdrz hukiimJerine inananlann du- 

euflce&im gore Jrad olunmufdur. Voksa ziihrenin olsun, merrhin olsur. insan- 
for grinds kendiliklerinden hukiim ve nufuzu buiundugunun tasdrki mak- 
sadiyfe degjJ, 



Ver bCived rnirriHi-r Hun riz. Hfl, 
Gang u buhtan Q HusGmet cGyed-Q. 

Molumdur kl goktekf yridizfann Dunyfi ijzednde az C ok tesirieri vordjr M* 
selo gune ? ln dogmaslyle ktiremlzde zlyq ve hororet, bntmasiyle de zulmet vo 
bu.udet husule gaM^Ay'in tesfriyle denlzierde med ve cezir olur yon? sutor 
yukseNr ve aleaJir. Fukot bu tesirler kendi kendine degffdir Muesslr-i yegane 
olan AHtih'in i rd desiy led ir. 

Kelddmler gibi eski kovimler, g 6k kubbesinr tedkik mti&j* yedi yjldjzm 

horokatterinl orafanndaki cdzibeyi keener! doJayieiyi.de onlarda ulOhiyye, bu- 

undugu vahmine du 9 mu^r, namlanr.a heykeNer yapip putddnelere koymu?- 

' °Tl mde SDCd£ye to P*""'#fc i«r birini bjr harPn mabudu &&&& 

m#»ia Zuprey, o ? k ve zevk lloh^ ir Merihl ceng [) cidai Nan, say™ S lar ; talan 

V diz olan burcda fk.n dogacck coouk o yridiza m*nsOb ciur. bllmern hang; 

¥i d.z : tangwn* WW*** «z (tarlnda boliuk; yahud talon yifdiz, **£ y.ldizla 

timS KlMp kuirk gibi kSideler kcyiM** Bu kaidelerin hepsir/e de 

iml tlnSt 2!i VGrmf ^ rdir ' '^ **¥ «« t«yTf olunan vehimier, bu 
Hm-I encundir. ai«, K eynl<ffr» hepsi de yaJancid^ Hadisi, bu JNm ile ugras.b 
da yd.izlarm n a reket leaden bir takim hQkumler crkaraniar, doha dogrusu 
yr.drzlar, blzzat nnGeselr Ve m udebbfr gorenler hakkmdadir, Voksa ilm-i hey'- 
Mto yflm Aetronoml ile yfropofer, gbkdeki yildi^nn hamketferini tedkik eden- 

S TT [nSanfann VakUfe:ini « eden[er * in **WIS Ha,r,t-i 

MMIM buyuruyor kir b.nfeme s.ne evvei Keda.fler taroftndan vaz'ediJmf, 

SJ^l T uyarok Vl[d,2lann ' 0TZ ve sSkln! ^ «*«a* ™-*r? u 

dufluno b, y,ld,za men.Qb olon bir |a h Slrij y,^ m fcQn ^ Dmef e , eceg , 
m'yor mwu?T W ak,J " ** "* '* nlSbe,inde tenv!r edsce 3fne inan- 



■m.... 



VII 

AHteranend ez yeruy-i oHleron. 

Ki'htiRak nohs nebved endefdn. 

«yildizlarm btesinde blr lakim yildrzlor doho vardir kl; onlarda yartmak, son- 
mek ve uSureUEluk dlya blr ^ev otmaz-* 

749 



Soiran der dsmanbfly-t diger, 
GayN in hett osnoan-T namver. 

«0 vKdnlar, ?u meshur yedt gokden bo?ko goklerde aeyrederler.* 

Sdziin yildiizLara intlkoH dolcyisiyle Hazret-i Pir Efendimiz, ylne 311 blr 
nukteye i^rei buyuiuyor ki; arz uzerinde muessir bulunduklanna ovam Snsan- 
lann Inondikian $u yitdizlonn ustundG ve btesinde, bir tokim yildizlar vardsr ki; 
anlardo yanmak, sbnmek ve u^ursuzluk diye blr ?ey yoktur. O yildizlordo 
uu gibi nailer olmadikdan bo?ka, oniar yedi gbkden oyn goklorde seyrederler, 

^arihler diyorlar ki, buradaki yildizlardon massed: Alloh'm sifatlartr g6K- 
lerden murad z6lidin Van? 2at-i Bar? nihSyetsiz bir f^ya benzetillr&o, 
BifOM hafiiyye de o fezamn yildizlondir. l^le arzda da, semfldo da miJoesir 
ve mijdebbir olon, asil o sifaM ilfihlyye y.ldizland.r. Butiln hareketler, biitun 

hadiseSer on lann esederldir- 

«AHteR5nend ez veRoy-i aHteRfln* 

beytinin, astro no mlar ardfisndo fernT bir kiyitieti vandtr. Cunkt Hm-i h eye- 
tin vaz' edioiierinden olan {Kopemik) &M : Fezada unuayyen blr mo- 
eafeye kodar yildn vardir, ondon bteye yokdur, deml?. Halbukt eonra (jelen 
hcy'et alimlerf (kadr) namiyle bit takim mesufeler tahmin ve toy in stmlglerj 
tolanca yildiz, folan kadr dabillndedir demlsler, Altinci kadrdeki yildizlor g5z 
He gdmlebilkmts Fokat 19 uncu kadr dahilinde de yildizlar bulundu^unu te- 

*47 



Loekopki ko^rotm^lar, bnikl dtrticj u/<ikkjrdo, en Win, hayoJta afumayacatfi maea- 

!'•;('•■ ..1 1 i do vardtrl. 

Erbob i fen diyor kr rKopernWn cfbrt buguk asir ewe! anloyaiiiodigi ?u 
hakikatl Hazret-f Mftvfana afti bucuk asir ewe I kesfederek fennf bir hfirike gds- 

lorrn^dlr, 

750 

RusiHan der tfib-r envar-f Huda, 
Nf behem peyveste ni e; hem cuda- 

*Onlar envor-1 iiahiyyenfn ^acgjna kar?j ruguhlu ve meJekelSdlrfw. Ne 
blrblrinden ayri, na de yekdlgerlrte rtiuttasildirlar.* 

«VQni sifat-i iFahiyyenin zat-i Mah] nurunda rQsuhu ve mekaneti vor- 
riir. Oaun tein tebeddiiJ ve tcgayyur etmeiler. Sonra bunfar, birbJrinin aynl, 
yflni tjpkJSj olmocf=gi gibJ gayri de degiidir. Meseta Kurdn-i K&rimde buyurul- 
yor kl : 







*-*#C95 




Voni ; *Ey peygcmber-i ekberj de ki : Ey mfaw, asrl sahibi olan AEIa- 
him. Sen rmifku ve sal tana ti dlfedJgine verirsir Vino muikU ve raltflnati dlJe- 
difilnden ohrsin. Ditedigfni am folarsm, dlJediginl zelii ve hottr edersln. Her 
lifijde hayir Scr.de v e yapttjm f?dedir. Sen hakikoten her 5 e V «, ycnf vermeye 
do. olmayct do, yukseftmsye de, aJpotmaya do kadJrsIn 39,* 

l?to pu Ayet-i Celilede ifade buyurufan halJerl itihura getiren (Mu'tl) [Ka- 
bul, (Muizz) ve (MttdlJI) sifatlan. sserteri Itlbariyle birbirinin aynl degildlr 6y- 
I(t degJl mi? Vermek ile almak, yiikseftmek »e akxumak bJr amadigj gibl- ve- 



<,m Al-i ImrSn ■ 26 
445 




oiursa, otnun nefsi, 



rr , n „ olan, vilku»»n lie, ..M*... *i —^ degildlr. Fakot heps, de bJr 

X Horn Hat, Ahm,6 Ef.ndl Hoco] da; simdl blr (Ahmed « end!) yd jsyh 

rb^ln oayri. ^evh: Tonkas men e U b : taw Hoc f^r« Iffl eyleyen, Mta 
^&J$m Hoca do: ders okutand, ^ "£«"£g ^ 
.rdir Lakin h,p S i « Ahm«d Efendinin b!rer arfcrti iMuMn Win ondan oyn 
<ia de^illerdir, 

751 

c _^ ji; y $* $*\ $& 

Herki ba?ed Tali'-" * ^n nQc&m. 
Nefs-i a kuffflr sOzed dar rucum. 

K Her kimln tfilihi, yildnlcrin oteslndekl yildizlordon 
recm u tord hu&usundo kofir yokici olur.i 

Hazret-l Pfr, bu beyit lie bazi ayetlere i?6ret ediyor : 






SQre-i Saffatdoki bu ay>t«er!n ikl turlii tefsiri verdir: T.fslr-i afflkfsl ve 
enttsisi Imam- Kc ? &ni bu Ayatlerin tefsTM enfQsisi icin ?oyle diyor , 

^mSJZ ve burhanlcr He. van, gok Ml y«.d R . Q r.a mggm * i-M 
d fl blr tak,m drill ve buihan lie miinevver olur. Ho^ko bagtanmayon, hatakoil 
da i lf mKim nBI " mugoiato 0™ manevl ^eytanlnrdfln 

tesl rn etmeyen veblm, hoydi, ^unne we mwyw« » j lrt ,i a „i rt rtrt ! n . 

Itli mohtC, mUK, O ? «yt a nl Q r. «^ aiftyi ve 01em-l melekutu dlrtey.o on.o 

444 



■m 



fomdilor. Her. utntdan lard v fl d.f olunur, 0r . Yani vsftlm, hoyfll, tffth* mu- 
yalata v* feMrfcilrk yomindon y D kla S m * is!fly eni r her haida def'ii torda 
iJBrortor Onlar |tf„ dfiiml ozab tf0rd ,r. Egar o ?e ,iantarddn bjrl E Qr«M Ho*- 
don gorunerek bir gai.b, coiocak ol M r M( 5 ih6b. sakib, on un a*,, melon yfiti - 
?tr. Yan< ya okiin fair nuru, ya hud Allah' 



veliim feytanjni deler gecer 40,» 



m nur sac on bir i?igi derhaJ parfar, o 



Mz^h Mwtona buyuruyor fc rfliiril y^zlardcn oianfc™ [AshobI 
kennucum, .Medium ik.edeytum) yanl flBen frT, ashdb.m y „d lz la, gibiaJr 

hrtUut nwtan g.fa,, hjddyet-j if a hiy ye yddizJorma tdbJ o|arl|anr] JfrJ^g 

2fJ?5S!r3P ™ : — — *- ™-- 

752 

Ha?m-i mirrM nebB^ed Ha?m-i Q, 

Munkaiib rev gdlib magiub Hij. 

*0 kimsenin h f9 m tp Merih vildizimn Ki ?m , „e gazabr gib) dealldlr M^rih 
nj-JIOJ to. .«lb ,««■* gib, ters gidU- i^^|^ 
mag | U b gorunmekJe (munkahb rev J dlr s 

fwL °f ,UmU " dan bu ,ob ' re d ™ ""WW* isten^dim. Lutfen verdioi m * 

Iflma^^dO ,oylf yeceg[m ve kendisfne d , nen flr ^ *** ma 

vo z^r^ ° n iki bureu ' evsof noktcH n02anrtdan «&*** *fe 

vu zucesBtfeyn drye uce ay urn is lard ir. 

MunkalJb olonfar Cornel, s^reton, mfzan, cedy 

S6b it o (on for: Sevr, esed, akreb, delv. 

ZOcesedcyn DiarKof :Cev*a, sunbule, kovs ve hut buttajU* 

toekfr CLmektedir. ZahjnEjn ' n d ° rt esa5 k*«*ni 












Sums, eSbil burclordd buluniiuflu Wkil ffUVllmlBr d^am ulmukiodir Uir 

h .I:n,n yelfidoti onirda yft«l V ^>r<hir< m*0" bl rolarda bulimurn klmsfl 

, h(J iMt jikirli, vazifealno miidflvim v« Ir /u,-i.i.™Jtivriin ic'siri mulcdiUor 

n Isor on toberfdu!« msyyAWIr. /no hu tMJrok* » i^onro $emg, munKoltb 

biiicldrd dahil olmakttidic* 

Sc'di bovin sozleri buradfi UittJi. MAIumtlur ki nafjlrro gure Merih yildm, 
n„r» ildhf oldugu icin hodid vo V mlJ«1 mvtilthum nililirdl. Hatta renginin kirmh 
/„.<, olniasi doloyiLsiyle kanli soyilirti.. Hoibukl o yildu da Ail6n«n mamuku vfl 
kiHJrtit-i llahiyyenln maglubu idl. Fakot mohlOkun vohmine gdre galsb sayilmoV 
L |ihi tersine bir Bitot kazanm^di. 

SiraM ilahiyye yddizlanndan blrinln mazhaM lammi olan klmse boyle de- 
Oikl.r. Meeela fKovl) isminin mazhon olan herhalde Allahm ku^vet ve kud- 
[(Hinl temsil eder. Hazrebi Murtaza Kerremaltflhii veche'nSn yapd^i fllbl. Hoy- 
bar hisanmn kapismi larlayinco kopor.r, kdlkan gibl siinds kulfanir. Soma da: 
..Allah hakki Icin ban, Hayb« kapiani clwndnl kuweUe kopcrmadir™ der- Do- 
ha sonra da o 2at-i an, kendi ta V ln etdl§l bir kadi'mn korsismda ayakdo durur 
vii aleyhinde verilen hiikme gulerek nza gbgteiir, 

Bu vak'a ^oyle olmusdu: Bir yahudl. makom-i hiiafetds bulunan HozraM 
Aluion dacak davdsino kalkmi^. Kadi'mn kar^ismda ayakda duran ?ah i uiia- 
yni Hazretleri, yahOdTnln matlubunu vermis oldugunu sbylemi?. Buna da ofllu 
Hoaan He fl^adli kblesl Konberi ?ahid gbstermi^dt. 

Sah idler, Ha^ret-i imam in en yakm m ens u Wan oldukfan Icin kadi [§flreyh) 
(Hriann ?ehadetini Kabul etmedi; Hozret^i Halif&yi matlubun lediyesine mahkum 
fl yledl O da hukme riza gbsterince akillara hayret veren bu adalet vc teali- 
nnvvet uzerine yohudT. olooogim almi? oldugunu Ikrar etdi ve miisliJman oldu. 
Munakeme esnasmcfa kadi Sureyh h Hazret-i Allye (Ya Ebelhasen} diyc 
vahudiye ise odi He hitfib eyleyince, ia*ml if&de etd^i cihetle. muhikema 
nNlen iki ^ahsin birine kunyesi lie, diperine ismiyle hitab edilmesini HazreM 
hioltfa uygun bulmad! ve bir d oho boyle yapmamosini tenbih otdi- jRadiyallaluj 
Onh ve kerremaUaltu vecheh.J 

753 






tH o^ > &Y 



jy 



Mur-i goiib eymen ez naKs-T goseK, 

Der miyan,'i iSbeayn-I nOH Kok. 






MO) Saffat : fi 



«Gaiibin nuru Kutmet noksamndan emindir kl, Hakkm Iki parmafli arosin- 
dadir.» 



4 51 



Buradakl inflrl g^ib} d«n mokaad. peyaamberlflrin vn v-Nlsrlr, nGrudur 
hi, o nflra nokwn on* alma* Cunkl menba., Allahm Fkl parmofl. oras.dtr ikl 
parmokdan murad da Hakkin c«al ve cemfll gib) kar^ljkl. Jhl sifavdir. 

754 



Wund „ ondan ma hrOn told. Y*n, arid. I.i«d. olanhidfiyM nOm™ «W tf- 
SEdon mabrOm buh.nan, «*» no.lU dcmod £Ntdt I«to II ^ 

harmndd ikan salddtr ?<*) oton du dugmmUir, .uv-1 tfkidir.. Hod.s-1 ^n 
no dctdlet etmektedlr. 



Hak tenoned nur fa ber conh5. 
Mufcbildn ber dast£ ber damartha. 
♦Cendb-i Hak, ruhlnra nunmu nacmis, onlardon mes'ud ve bahtiyar crfon- 
Ioto da ateklerlnl acmisdllM 

755 

Von ^is'flf-i nur re v& yafte, 
Ruy ez gayr-J Huda bar taft£ r 

iNur socuma etogini a can mes'ud klmse, o M(1 yi bulmokla Hakdan bds- 
kdsindfln yui c»vlimf$dlrj . T 



75G 



757 



<* k' J^ &fcfe L£> 
'*.**; *jf J jy J& $j 

Herkira dtimarw i^KT ndbud§, 
Zan rtisaM nur bi behn! ^udd. 

tHflf klmde a*k elegi yoksa o nur satismdan mahriim kafmi*dtr» 
C^ab. Hakk in ffey Z H akdos] ve (feyz-i mukaddes) nflmfyle j W tsC ef!| B f 
Wrtjr teatiW. fty*f akdeele ( a ' v an, sdbitej y&ni mevcQdatm llm-i ilatfdB- 
SS'S eyi ;^ uhnddesle <* *W« ^bitenin istfdatlarma gcre fcyi^n 
odnlndu .0 tacelB esnamnda h«r (cyon-i eabite) fOyOza, nuru™ kablNyyetins 
Odre aid. Kfmi Gvuefa, klm> etehle topkidJ. Etefli olmayon, a VuC u 4 k opfl | r 

492 









Ciii hara ruyhfi suy ? kiilest, 
BulbiJianra TfkbazT ba QOiest, 

,Cu*. fl rin «v«cuhii kiiltanif^ndadir. HlUHrt. e*ikda 5 l.g. W Mfo 

yani o r,Or eocib, hengfiminda Al.dh'm W^J kulliy.slnden Mmlr . hh-^n. 
ZZvZ SSor. Nitekfm bfttaHA. *b o'on q?k. onu gu.st.no ^r 

758 

Gavra reng ez biJrDn u medrfi, 
Ez demn gO reng-i siirH Q zerdra 



| K Sig.r. n ™ fl l di ?a nd Q , ln S an,n kirm.zi ve sari glbl renkl.rl icerdedlr., 

VfinT iHayva™ o. a ca S < dipinda, lnt«i>n alo«Bi £Md*l J^J gjf 
yanr .yillge ve k6tai u g U rfM* W ^n.ndad.r Onun Wn «J - 
y^ NeKindan klmin hisse aim,?, kimi, mah™m kolmi» olduflu belli defrldlr 
Za hi rind en qnlosilmoz, ^eyh Sa'di: 

,T Q kvd «bt..*t tela* v ft** iifMMd gdrtuann klmi.yl, .oh. . M. M 
adorn Cduflunu M n n «. Yak«d onun baw«.nda n. olduflunu n. blllnlnt 
Zflbno mtmOrunun a ktndi m Ifl vordif7» 

m 



no 



lla^W-S f^ jl 



Renghay-T nik ez Humm-T safast. 
Fteng-j jistan « siyoh ab-i cefast. 



-<v* .<"'. 



«lyi renkfer sofa fcupiindendrr Kbtuferin renal Is 
donrfir,* 



B sijprijnlulu sly oh su- 



760 



■-^J ^ ji ft' ^ ; 

SibgatalJah nam-i on reng-f itftff, 
La'netullaK buy] an reng-f kesff 

■L 

•O KM rengln ad, •*»*■**, o kSM rengln kekusu da f a 'ne tU |lehd,r., 

Bu beyt ile Sure-i BokaradokF bfr Ayete tefmfh ediliyor « 

• dogan wojtt** y a h„d h.ri.fly™ ol ocak bfr cdam.n bo,.* kill eni , 
hu«Q* havuzundn durcn sud on bir m ,kd a r ohp serpen Q M^m 

yen Iso ebGdi olarak eehennemde kahr. 

Aw-. Eefidotdekl hirislTyantor, t.nunfa cgunmusfer, blzr*, SlMomB vnr 
M» V« dorni^df. «p Boy, d^i, Zinet ^ J«£^S 

454 



. 









e 



».%&■*£ 



Yen! : »Ey miiWnler! Sli do ortlara deykilz kl: Biz Bibfldlullfih-a tablli. 
um-i fitrot uzweylz. yahud da aunnei olmnktayii. Dlnl telkin *tmeK, *e riub- 
liimanforj temlzlemek husflsunda Allohdtut daha guzet kim vanlir? Bl* sibga 
flfnrine inkly6d ederek Maha Ib&det adicllerlz"* 

Erbflbn haklkote gore stbgdtflLlahi BJrenglikden ibaretdir. Bir kimee muh- 
Inlif reng ve tavirda bulunmakdon kurtulmayinca sibgalullaha boyanmaz. Tib- 
ki el suyu gibidlr. Durulup kesafeti gitmeyince samur rengindedir. Fokat du- 
mtup bulamklQi gidince ecf, bermk ve renksiz bir su oiur. iste iyi huy. 
.onksizlik menbaindan eizar kL onun odi sibgatuSlahdir. Kdtii huy Ise o co- 
murlu eu gibldir ki menbai kirlldir, lanet-i ilahiyye de onun adidir. 

761 

Ancl ez derya bederya mlr&ved. 
Ez hem anca k'fimed oncd mTreyed. 

sDenlzden gelen dsniie gider. Bir sey rereden gelml^sa oroya avdet ndor* 

752 

Ez aer-i ktjh si! hay- 1 tfz rev, 
Ve'ez ten-T ma efitw i?k 6mTz rev. 

«Dog ba^ndan siir'atte akan sailer oldugu glbi, bizim cismfmlzdo de aek 
lie birlG^ml? bir ruh vardir.s 



(41) Belcara: ]18 



455 



«* 



Yofimur haJlndo tiokiihm damkilar, buharlo^mc lie Qaldiklnrl yoro gltfener; 
bizJm clslmlorimlzdflki can do o hakikal donlzlnln katralan QibJdJr. Cnku da 
tieldfklerl yere gldocekiardlr. 



-r.» 



«%Zj;4&$ 



^j^iu t^ ji\ 



Vtini : tO zot-i ecell ii aid naksdnldrdah muneizehchr ki her ?eyln hiik- 
rinij, yed»l kudretfnd* ve toht-j Itaatindedlr. Ey Insanlar; si* d« nlhayei ona 
dbnecekilnfi**.t 



(42) YA»1n: H 
4GB 



VAHUO) OLAN PADlijAHIN ATL? YAK DIP MAS! VE ATE$ 
KENARINA BlR PUT KOYUUHUPi HER KlM BU PUTA SECDE EDERSE 
ATE^DEN KUHTULACAKTIR, DEMESL 

An ciJhQd-1 sea bibin tf ray kerd, 
Pehylu-y? 6te? but? berp5y kerd. 

eBak, o kopek cifit no re'ytte bulundu. Alexin kenanna Ulr put dlkdlrdM 

764 

Kfinkl In burta sGcud a red birest, 
Ver reared der dll-T fits? nicest. 

tVe ?byle dedl: Bu puta her kim secde ederse kurtulacak, etmey scute 
olgfsd alexin tam orta ferine oturacakdii\» 



VjT 



$R£S* 



Ewvelce Qzerinde duruduaumuz bir bahfstB de krssasma f?aret buyuru- 
lan (Zgniivae!, Medfneye eldfp ydhudT oldukdan sonna memleketlne d5nmu?, 
lob'osmi, hususiyle NecramJdki hirfstiyafllcn zorfa yahud] yapmck Icln tehdlde 
ba^fomi?: ezciirtile, fiendekler kazdfrrm?, IclerFnde ate? yakdtrrm?, yahudl ol- 



(43) BUrte; 1 



457 



- 



minion o hnndhklevr, oiurmaklu korkutmu ? du. Hozrei I Mfvtdfld, Zunuvas 
m rto? kenanna bir dn put kuydurdugundon bohsedfyor. Su hatdo hcrifin yo 
Hodl ofrtinkJD bcrobot caki din! olan ptiiperestJikden biitun geccmedigi ania- 
pliiyor. 



ttf 



765 



Cun sez6yi Fn btit-i nefs o L.ifad, 
Ezbtit-i nefse? but- J dlger bfrafl. 

<'Ncfs putunun lay i kin, verlnce o ref* putundcn dig** bir put dogdu.» 

Wlumdur ki fnsonJann butrl olarak mn'bCd ittihoz ettikleri ve tapdiklar- 
b*J sey puLtur Qtanfe c^^dan. gerek ,o ? d an . gerek ^ta ? ey| e rd^ ofe, U n 
McsGfa cahlllyyet devrinde *Beni Hamfe* denilen Arab kcbllesi [hay* ya'ni 
hum» Ht ydtta bir ma'bGd yap m , ? 1ar, bir BfMftt korfisintfa tapmmLr 
lionrci brr kitlik eendsindo or>u yemlslerdi 

Bu ve e^ail tlmsoller^tperest kavlmlcrce gayet muhierBm tutulur on- 
S ir^l f edNf " e " ** '^^ bulunuhir. nomfarma h W ar 

bwto ota, M hoykelJnfn eir* araBindckJ tekneye a, g , dofdururlor, fcfo. 
S^I Vctml,p eann gonlanu alm.k tf, yoi, Keza B b | ™ 

j, In be « kacntar M, irtikob ederler v* ^ ^ bu|u *** 
d Fakdt b U hanedck, putlarm en buyfigu ofarak flMft bir put v ard . fc, 

766 






Mader-i bilthg but-T nefs-T sumdst, 
Zankr on biitmar u in but eldehfist 

t nn ^l am TV T n ^ Silf " ne ™^ lr Ciinki harlcdeki pute 
rontdtflllree nefs eiderhfidif.* 

4M 



Yllcm 



- ^** 



Abcn-u sengesi nds-iJ but $srar, 
Ar: ^croi ez ab rntgired Korar 

iiNcfs eakmtik ta^yln demir, put ise kivikim mescbssfndedir ki kivii- 

om su l\$ Eiinsr-it 



Seng-U fihen z'db key Bakir-. seved 
Ademi bfl indG key eymen tuned 

trTa? ve demir su ite nosil 83k In olur? insern bu lk!siy!a nosil etnnivyfitl 
bulobilir?» 

Gerek cokmakdan cikf n, g> rek ate^den Eicrosin, fervilciffi a; bii su ilf- 
i:unduru?ur Fafcat cakmcsk ile ee^i su icinde d©,dwreti hei ikisSnin cokiSmnssyit- 
okacnk ate? zorl olmaz. Sudan tikip kufudular m- bi-:birine vurulun-a yiri* ki 
Vilcim iL'liCiro baslnr 

7G9 

Sengu then der derun darend ndr, 
Abrfj ber nanfan nebved gOzar. 

•Tas'o dtmlrin atesi IperierTndedir. Onlann Qte?lna au nufur edenuw.i. 

45U 



770 

Ab-i cQ nar-i bunlnlra kuged r 

Oer denQn-I seng-u fihen key reved. 

Oafs suyti. horicdrtl ate^i aonduriir. T q$m, demlrtn Eclne nasi! gtrcr?* 

Suri putlar kwlcimo benzehlmie H kivUcririFn az lC ;k hu lie sandiirGfecefii 

sdyrenifrnp?^. E**t. ln Mn ,n biraz akli basina gellp de gozCi apluica bir hey- 

keltrc?m keseri, yahud demir kol€m! »le yontulmu? bir heykelin onunde ta- 

pmd>gmdan dolayi utanir. Ewelce ona kar?, duydugu hQrmet y* muhcbbet 

ate* sonuvenr, LOkin ineandaki nefe Ne ^ehvet, (;a kmak w ? < gfbidlr Bu 

ikielmrt surtGfmaejyta dafmS sflrette kiv,| c ,mfor ctar. Hem de -oniordaki atesal 

™ ° SGaSJ d< *™ * u "• •fcHWrOtaiwt Soner glbi g6Kmse de hrsat brfunoa- 
aievlerur 

Yusuf Q[»yh[esel6m gibJ b(r fwygamberfn: 

van! : ,Ben nefsiml Wbr1» otmwn. CunkJ rief,, ddlma Vl sfddetle kStutii- 
flu emreder. Meger kl Alfoh.n rahm.tr, Intanin yarOimcrs, v muhaf,*, o| a «.. 




Evet gayr i nn.fliiinlsfl hnkifcriio bafltamaktan vfl niOemman^Q uymok 
tan morTeden Mbobin baulmuiii. U«lki dr> birlneisi nefs-i cmrnoredir. Ncfs-l 
,,,irnafo d6ima k&lOlOga Biiirkniiiot kin lylUK W»Hna t>akmak isteyan. gozle- 
„„ aniine gaflet pard^l a»r«r CUmrtl. . Htikfiti yflWrtmrtt a^sund* biilu- 

ann yaka&ndan lutup cokor Hmsllytinkinn ve yohudilerin muslumanligi 

knbOl elmekden imtina'lan, nols-i omrnererrin loavjkldlr. O halde onlarm kuf- 
ru de nefs-ii ?ehvet kaynaSimn kotrolondir. 

772 



Ab-i HummQ ktize ger tanl ?eved. 
Ab-i ca?me taze vQ bflk? biWed. 

Kflse va kiipteki w bltsa de *e8m«ilf» *ufu tftie v 8 bakidir.i 

773 



&* 



^' y ^~" 



771 

Seng-u oh en cefme-f narend-u dQd r 
Kotreha?an kiQfN tersa-0 ciihOd. 

utlcrmlqn hiristlyanlann ve yohudlJerln (rflfrfldOfJ 

Oakmokta, cakmnk tojma benzetllen nefe ife ? ehvet ( ate; re d umor r.r- 
l^a kcr ? i 0t cn kufr ve frtkarian da „ fcoynag Jn fllrer katrasid.r denifiyor. 



(«> Ytauf; S3 






BCit sivah abest der kOze nihan, 
Nefs mer ab-i slyehro ^e^ma dan. 

«Put kasa Iplnde soklt camuriu *u grbldfr. N*t»l t», o (omuriu suyun 
cafmesl bft.i 

77fl 
*L» ^f jj^- ^j**-^ i«Si J' 

An biit-t mennfit cOn **yM Bfyah. 
Nete-I bQtger pefme-J ber 6brah. 

<0 yonturmu^ put, comuriu v* karo btr Bwyo bwrttttft* on« yontan MttA 
ommOre, bu yo)u UatQndt- b(r cofmv glbldlr* i 

481 



■•■■■■■■■■■HB 



knlw V 5 I S „ fc| , e „ cerB| ko2an L WN !■ , Pl< " iclndoki ?" "«*"■ 
« cntar, tfoJ tfuracofc aeroMe ^ «* *"«* toPte K** bul,„ 5U n 



775 



^- #1 4 -u.<L ^ jtj 



Sad sobOra bi ? k C n«, V ek pSre £er>g 
«Bi> fef parens. V 0r destJvi kirr- f n t n . 

776 



^ ^ ■*** Jt- $j5, 



j f - 



SeN dV'cren nefs-cr eehf&| cehJi 

m tSSZ ; fvf " n ^ »** «* «* ** * scv Eflnm0 k, bu . 

J* toby cMu* fcj*, n JT ^ ' ™ -" BUrtUn ** PU ' k,r " 
4(2 






in 

SOrat-f nefs cr biciJyi cy puser, 
Kisso-i duzaH biHan ba hfift der 
«Ogu1: nefsin surellni gijrmek istiyorean yedi kopili cehennemin ta'rlflm 
oku.n 



Burada, Sure-i Htcrdeki 



■>>■'<' ■'■'^® 



Wft^sJsi?** 



Vonl fCehennem aeytana uyonlarm mutlaka glreceklerl yerdir-^* aOnun 
yodi kapiSJ vartlir ?eytflnn uyaniardotl fanedilen Ki5imlor kopilnrdar. 
Ulreceklerdir**.* Ayetlerine i?firet cdiliyor. 

Bu kopilann labaka (no'nasing olduS^. o tobakatm do (tehenneml {le 
m (hutc-me) |ce%) jcohiml ve lhaviye} Wmlsrinde bulundyfiu Kadi t«(ttrllld« 

yniilidir 

Vine o tefsirde deniliyor kft Birlnci tobakaya gunahkai miisliimanlar Ikin 
dsino yahudiler. uciincQsune hiristiyanlar, cldrdiincQsutis s&bii, yont yMtttam 
tciponlar be?mcisine mecusi. ya^i ate^e tcpanlar. alnncisina musnklsr. yo 
dincisine miinofiklar tdhfli editeceklerdlr. 

Bu yedikopiii cehennem, diger tarattdn netse mti^aMtitir. [Kaff SDrosind* 
Ccnab-i Hak buyuruyor kb 



h?.J£j*. 



• ^^^^f^^® 



Ooldu tin:' 



VdnT : sKiyamette vs cehennem ehll orayo glrdlkten sonra; 
diye cehennema somcagiz o do daho vanni? dlyeeektJr*'.* 

li}iv nefs-i emmarR dft dolmamak ve doymamnk, arzularma Uttbo edlldik 
ce yeni nrzulora yen I heweslere kopilmaktnn usanmamak hueuasunda cehan 
nem gibidir- 



(45) Hicr; 4S 

(46) Ukr: 44 

(47) K^f: M 






4fil* 



seek tx«sssar* ■*■ - -*™ 

77fl 

Her nefes mekrf yu hsf mekf . ezQ[} 
Garka Sad Hfom-ti sad frr'avniygn 

779 

Der Huda-yT Mus6 vd Musa gQrfe, 
Ab-i irnanra zi Fir'awnf me r ?z. 



7B0 






Dest ender Efind-fl Ahmed bizen, 
Ey farrader v6reft ez bOcehl-l ten. 

CthlJnln etlnden kurtul.* 



binder; ?u ten Ebu 



VGnf nsfs, blr Insan jpfn Fir'avn ve Ebu Cs**n mhih- ^ 
484 






iln nofsin mekirlcrlndnn kuiriilinoh Jnlpmeii bu Ikl pnyaamborl *i?onin vorial 

..Nlirnan bir fni>r^d-l mukeninuliii hi Itllfw tfllofi ol vo eline eteginD eon*. 

Hozrat-i MevldnA hikayoyn N1«Q niloFrik diyur kh 



«SUT EMEN BtR COCU&UN ATE$ irfNDE DlLE GELMESl VE ATE$E 
ATILMAK tQiN HALM TE^VlK ETMESb. 

781 

- 

ijt 4*^ j^ 1 ^ J ij 0' tjrlj* 

Yek zen! ba tifl 8verd an cuhOd. 
PJ^-i an but v'dte? ender ?Q'le bOd. 

«0 pifit hiikumdor, kucag'nda cocugu bulunan blr kadim ptilun bniin», 
iin?ln kennnna getim!, ate? alev alev yaniyordu.i 



^l£j *j 



7B2 



rf" J> 



U 



y j^ 



J^; jLfl j I J J J-^-r JJ 



Tifl ezfi bfsted rier ate? d'er fikend, 

2en bitersid-0 d[l ez Tflnon blksnd. 

« Cocugu kadmdan aldi, ate^e att. Kfldin da korkup Imandun cikacak 
ff.du.* 



783 



,!■; ^^j Jjl *>*»%*• J 1 l> W^5j(*" 



f JCj-W ji *j 






H6st ta 6 secde fired plpt-l but, 
Bfingzed an tifl k'innl tem erntit- 
«Putun dnurtde seede etmek Istedl. Fakat cocuk olefin Iclndm a«*lendl 
kh an/ic ben olmedim.* 

4* 



784 

Encfera madej-ki men Jnca Hosem, 
Gerci der suret miydn-f dtefem. 

"VaJIde: i C6 ri ¥ e gel kl suratfl ote ? fplnde fsem de ben buradn hos bir 



7fl5 



Du bcytlerlu junior tiumuk wionlyoi. Akilli bli kimse. avdnvi haiku mud- 
hit ye muhrik gfirflnen sutiik va muclhcdeyts girip ondDki nesvey! totiimi bos- 
katanna da tattirmak Icin tofvlkaUa bulunur O da'vete pek tabi'i olarak ak- 
nlML,mcfan bo?lor- Niteklm AleyMisselatu Vesscfdm Efendimiz. de: 



'if**!***!** 



ayeti Cefilesf ile [Ik olarak hisim ve akribasiro da'vete me'mur buyurul- 
jimsiu. Yine coouk lisarwidan hakikatlarin nakline devam edilfyor: 






Ce?rn bendest ate? sz herrr-i hocip, 
Rahmetest in serberdverde zlclp. 






m «* MtM tfriiftifa, perd, oimok | cln * goi baejdir Yofc9a 
ccyu-f goyb^i IfghFden iutiu* etmJ? blr rohmettir* 

786 

I 

Endero mader bibJn burhfin-] Hok, 
T6 bibfnf f?rot-j Haeqrr-r Hok. 

.VM* icerlvo g»l kf Alrahin UAfan. ve hmM Hakkjn mufl^retlnl 

Jjfcifttaj bum* cock Ji^rrfan Irfld edilen i&leri* brr (dim rtfe» 
mjkteler buluyorfar ve ^dyip diyorfar t 

.CoB,k : akta itamtte ^nku fn£an okf , ne kQd(jr fceftiaf kesb 
n-akuiahn fevk.no e* JWJq n c ? k mektob, 6lisine tfrtnc* cock mS 
A.Men murthl: MQcah.dodir At*. *lft* Mucdb.d, ^uno SJK 
Mnayod.r eoouflun vandesFne ^llnc o du: Mdder-i m&fo 



787 




Endera yu ab bin ates misal, 
Ez cihani k'Otejsst dbo^ misai 

wVdlide, su aibl gorunen blr ate? fileminden, yonl durtyadcn cikip buraya 
• |H ki, ate^ gifci gortinen blr su g ores in. u 

Dunyo, auretl su gifai iatlftir, Fakot dtkkat ediiecek otursa ate? g*bif de 

ynkicidir. Su fonl cih6mn yokici oldugunu anlomok icin uzun boylu du^ijn 
(ncye lujum yoktur- Onun tistunde mevcut ni'rnetlerden birlnin elimizden Oik- 
mQBl yiiregimfzi yakar Mesela sevdikierimizdcn birinin olumu, vaf>ud pnrcs 
iiiizdanirmzm a^irrlmaei, hie de^ilse yenl elbisemtein lekelenmesl, yahud ytr 
iilmasi gibi hailer, dereccsine go/e kolbfmizi kasar kauurur. Kezfi meslekde 
tej-akkf edemeiriek, nefsin istedf^i gibi gecinemomek, talep edilen §eylerden 
ma h rum kalmak gibi halter de hepimisi uzuntuyp sevkeder Hattfl. dunyarfa. 
Iju uzuntulerden kurtuldugumuz an, pek nodJrdlr. O holds dunyonm su gibi 
Iflttf garunen yokici bit alem oldugu tebeyyun eder Obur olem ise lamamiy- 
\n bunun zfddidir kl Cenab-i PTr o ziddiyeli gosterecektir. 



<4i> 5LiiLru: 2U 



467 



>->.« 



788 

tA**fe J J^r- C4t. j^JJ JIT 

Endero esnar-i Ibrahim blbin, 
K'o derate^ yaft serv-u yasemin. 
«Vnllda! ^eriys get de otft? JcJnd* bbtvI v » yasemfn buiart, y ni ate$ L 
k end [sine giilistan ofan IbraKtm Aleyhisselamin flsronni gbr.i 

789 

Merg mfdidem gen -I zaten el tu, 
SaHt Havtem bOd iiftaden zi ti). 
«Senden dogacaSim umam alum gdruyoMum, senden ayntacaflim dlye 
puk cok korkuyordqm,» 

790 

ti J- ; /j*- ls1>* tjjr* tiWr j j 

Ctin bizqdem restem ez zindan-i ter>g, 
Der cihant Ho? hera-yi Hab reng, 

•Dojunco dor bfir zlndandcm kurtuldum. Havasi hop, reng I giizel blr ale 
rrtdj ybnl diinyayo ciktim.s 

791 









^r- 1 4j j <3>r 

In cihanrd cun ralum didem kunfln,. 
Ctin derin ate? bidtdem in sukun, 

cWl at*f fclndakt siikumi gohinco dimyayi da rahJm ddhlti glbl mukassi 
buldum.i 



,*-' L r* A ^ J ^' 

Enderin dta? bididum flioml, 
Zerre eerra end orb Ibu demi. 
i<eu ato* Iclnde blr alem gordum ki, her zerresi, isb Aieyhlsseiom glbl 
olu diriltmeye muktedlr ruhlardan iborets 

Cunki peysamberierin. 5 ehidlerin. s.ddiklerin, hasoso evliyautiahm ma- 

kami buroei- 

793 

i, 1 ;^ j J& ~-- JWr «& 

oV*j i J^S • 1 — J1 $w ^ 

Vek cihon-i nlet^ekl Q hist zot. 
Van cihan-i hest ?ekl bisebdt. 

«Ate? Iclnde gordiigum alem; suret I'tlboriyie yok, zot< « haklkot. i'tiba- 
riyl* var, fil«m, ydnf buiundugumuz diinya !«j sQreto rar, fakoi seboti ve 

bakosi yok* 

794 



tjf J^U J'# p^! ] JJ" ' 



Endera mader bi hokk-j madsrT, 
Bin kf in oeer nedared azerl. 
*Vaiidfi; anohk hokk. icln Iterlye flel do bok ki bu at^te ot^llk «« yok. 
clik yok.i 

795 

Endera moder ki iKbol amedest, 
Endero rndder medih devlet zi deat. 
iVallde iceriyo gel ki ikbat « sefidet goimi^ir. keriye g*l d* devlflt w* 
firsnti kacirma,! 






461 



4 CO 



m 









Men z\ rahmet mikcfanem P a y -i tUj 
Kez tarab Hod nisi em pervo~y[ tti. 

ne^emden senile me ? gul C ! qcak hQ | d , deSfflm> 



737 



Endertf vu dfgeronra hem blHan, 
K'cnderate$ ? ah bfnhadegt H6n 

Nearly* gal borate™, do cagir ki ?oh ate* ic r rte 



manevr bir ni'm« 



7Sfl 



<> jLLU, ^j jl^T _ hJd 'i 



^ jl 



l V* : 



Ender a^iri ey r^selmanan hemp _ 
Gairr-i azb-r dir. azaboei an heme. 

S7fl 



m 

Ender ayid ny Momfi porvGnfl var 

Enderin behre kl dared Sad bahar, 

*Ey mii'mrnlerj cumlenlz pcrvane gibi t>u ute?e rift* YtoLerce bohar. bu- 
lunan su behreden nasib olm.» 

Aiiaha vasi! olan evliyay-1 kiram hazeraii, ker>dLEerinin noil alduklan ma'- 
.„..,! hakikottsn ba ? to1orirn do hissedar elmek if in ddimo te?vik$t ve terg.bai 
,ji . .ncJon halt kalmaztar. 

Kfi?ki sevdigiml sevse bGttin halk-1 cihan, 
Gece, gunduz sozOmuz krssa-i canan olsa. 

ii'Tler ve : 

JBterim eevsin biitQn holk-1 cihan cononimi, 
Sevmeyenler kdmasm alemde hie sultammi 

i<Tiv>nni9indB bulunurlar. Niteklm Aleyh[sse!5tu Vessel Efendlmiz, her mer- 
ir.benia ofdugu gibi bu mokamin da s6nib-i ekmell idi. Rlsalet hokkmda : 






* \ l \ nk 



- "**£&£ 



i*j*r> 






voni «Ey insanlar; Neblyy-I Ekrem sizin noll-1 hidayet we rohyfib-i ho- 
Kikot olmanizi son derece anu eder. Mumlnlere de rauf ve mh!md!r^» 

bunirulmustur. 

Cenab-. Mevfana, o cocuk Irsomndan soyledifii beytlerle bu ruiktulero 

i^Qfet ettiktcn sonra bobse devamSa diyorki : 



H''i Tcvbw 



471 



000 

Bang mjzed der miydn-i on gurOh, 
Pur heml^d conn Halkan ez sOkOh. 

.* " h I?""' ° BJ ™" Un a " ,3 " ,da SeSfen ' P du ™VO«iu ( Bundan dotay. hclk.r, 
ruhu, Hakkin azametiyle doldu.i 



oj j j^ ^T jj,1 jb'jcsS ^ 

■ 

Hoik Hodra badezon bf Mitten, 

Ml flkendend ender a tea merd u zen, 

ihtfv^"^" i*7* ° mt "' 0hhid hirl *^"' a ™ ■>*•«, *cdrm ke«dll B rin* go y„ 
Ihtryan olorak atege a«ifar.» 

002 

Bf mQv&kkil bt ke?i? ei a^k-i dost, 
Zan k| slrln kerden-i her telH ezost. 

.Hem d* ydr-, hakfkinlr, o*k. cfizlbeslyte at * ? * atTditar. Mfr'murronn eek- 

809 

l%|& ^i * i^* dT ^ ot* i" 

To cUnan siid on avanon Halkrfl, 
Men J mrkerdent k'ates der meyfl 

-O kodor oJda kl hiiklimdann mo'miiiftin; at^e ginaeyin dl„ halk| -„ 
olmeyo roecbar ofdukir* 

47? 



K»4 

J J jlr.! <-*• i>j oV.<^ -^ 

An yehurti ?ud Bfyflh ru yii HjOtpll, 
?iid peflman sin sebep bimur rtil. 

nO yqhudi hiiktimdor itioheup ve rczEl oldu. Penman! ig> dolayislyle do 

i .Kin festal audi.* 

005 

K'ender fmnn Hoik asikter fiidend. 

Der fena-y? dsm sadikter siidend, 

nHalk, Imono eskislnden n?ik, IfnSy-i clsm huBusunda Bvvelklnden sadik 
almuslordi,* 

Dinini dunyasma terclh edecek, imam yolunda cansm verecek Gsik ve efl- 
nhk kimseler her vakit bulunur, O glblleri tehdid v& tazyik etmek netlcealz ko- 
lir Cunki din, A!lah:n ebedJ bir nflrudur O nur-l llQhl. ^unun bunun tutulaBi 
nnfesiyle eonmez Kuvvetli Wr me? J afeyi iiflemekifl Gondiirmek iateyenlerln 
soei, sokaii tutustrr. yuzij. g6iu yanar. 






«Vfini : aKafirJer hoslanmasalar da Alloh nQrunu. ydni din-i islamr ilinnm 
oy[eyecekt1r ja ,« 

Din yolundo dunyasini v& hayatini feda edenler islam tarihinda pek pok. 
t'.ur. Bunlardan hatira gelen bir (Hubeyb bin Adiyy) vordir klj Medlnelldlr En 
aar-i klramcfandir. By zati esir etml?ier ve Mekkelilere satmt?fardi Salildrfli 
vokit Arobiarca muhtcrem ve muharrem ayJardan olon zilka'de idi. O muh- 
l^rcm aylafda horbetmek ve adom 6!diirmek Arab mQ$rik|erincs gunah o(- 
Huflundan Hubeybi hop&ettiier Muho^em oyi ftktnca onu Mekkenln hori{iFne 



(501 Sat : 8 



470 



Otarti" N« Vffini QBhrw* nemo; k.rm^k i G ,„ mu3 a'ado tfu* N „.|.a 

f £5£ S2T de ™ sinicr diye * M bi,[r * «**^Z 

Kane mahkum ofanlonn taam ecfiimeden ewsi iki r*i<-nt M 

HGbeybfn sQnneb oianik k a imist,r " 0,B " kli ™ Jc "' 

Hazret-i Hubeyba o esncdo biF t&k?Ji vuku bufdu ; 
^ MusUmanhkdar, VD? ge , seni , Ioa ^ Nm ded|(er Q ^ ^ 

- B«um Idn blmek. dfnimden ddnmekden N» cevab.n, verdf Bti 

i tsjKse 5 =ss ass: raS 



80S 









Mekr-i ? eytan hem dero pj C fd $uta-. 

Ofv hem Hodra siyeh r Q did ?ijkr ' 

lay ik Ufihr W, nifriettlr, ' h °'' ?u4 ' e * hfltl ™te 



807 






3' S' I j 



Anci mi m alia der ru yikesnn, 
C#m' $ud cter cehra-i an nake& an 
«HcrkBEfn yuiuinj stirmek fBtedrqj hflkarci t n ™, 



<7J 



miit 



Ankl nl derrid cum'sy HM* c(j»(, 
$ud deride fin-i 6 Span burtst. 

BHal k.n WW I*** vam onlann , R ve nfcrtu* heik «yT«n<* I**- 
v ,„ y Dh ud:,in krtft •#• ™ ftW^ «• *■**• »»*-"-»*™ kotdl ■■ 

dBMrl QERiPi MUHAMMEDWI HTlHZA V£ MASKARMJK 
YOLiVLE OKUYAN $AHSIN AGZlNIN CARPIK K^LMASl*. 

TmZu* b C :ba,r acr-, ^riett.ki .u^hzil.rden blri olmak do mum 
K.ndir 

M a 'ICmdur kl, Kurey? Kcbtl^inln urblv^erinden bafekn *l>vh*"MHu 



firm 



'^^JlJUJL^ 



Vnni ; «Hubiblm. b^I isHhiayfl ^^ «f«*»li» hnkk-ndon geUe«k bl- 

ill? 1 ,* va'd-l llahiel nfizl' oidu. 

MOrtfltaltarln ,n tBrbiy^i,, bu Q^etin Flrtvn. olon (Eb U Cehl. Jttl ll, 
Bedir G.za.mda k Q fn S , ke Si ld, Biri * (Ve,id ^^* «^T2S 
b,r,nin yan.ndan ******* W™ ™ *™*° WJ . ° I^m ™ k , " 
moti mani QlduQ. ! ln o yongo bflMMf) ccrpm^ v E konot ntf Jt.nwi kl bu- 
T a ! ve mikraplu cld, S undon credo i.tmap husuie B ^ WJ* 

Bin de (A3 bln-l! UW it BU herif, mnhdumtart vefot edlp d e erkek ^< 



(HI) H1cr : 5i 



1/i* 



::=— :z^r=^--z,x: 



© 



f < 






«nf :, Sail | taVp ed^in kend|s| ^^ ;| ^^^ 

Mustehzfterden birl de (Hnfcpm hrr, ch u * , ...j . 

«, a^fl oynar bfr hcide S,^ " ** ^ "**«" *°™ 

Hakem, Mekke fethinde muskimon oldu Msdmeve ^ Rfe* * r , 

Merranr kendisins katlp taVin etn j nW m iweameya getlrtti, oglu 



< > 



^M! 






^?< 



'-^rtr* 



r*© 



fS2] Kt;vs<;r i 3 
(W> HttOMsa r 1-9 
til 



#00 

I. ,*' .- t * 1' ,)''*■• J' 



lU . J t *-\ -A 






An dchon kej kerd-u M loa hiHand, 

Nom-i Ahmodra dnhSne? toil bimand 

„Biri ogiim eglp, Muhammed ism-! $srifinl masknralik ederek akudu. rfJ- 

nun uzerine agzi carpiltli.t 

310 



jf^i* j.* 1 (£% -Ul jL 

6-J ^ ^ 



»U*in 



^ J 



Bdz Amed key Muhammad afv kun, 
Ey tOrfi sltfif-i llm-l iriiniediin 

no miisteh^l rucu' ettE de dedi feti Ey flm-i lediinni lutuflanno moihor olon 
Muhammad; benl ofvet.» 

811 



J*?-} f> J T ^ ^"j-** ^ *>* 



>i 



>^j»- 



jltj-*' f ■*• a* 



Men tuffl efsus mi kerdem zicetil, 
Men budem efsuro nr.snsub-u eh!.' 

BBen c«hlim yiiziinden senlnle Istlhza eimifltm. Holbukl osil lalihznya Id- 
yik olon beninl5tm r » 

l ? te nam-i akdss-S Muhammediyi tevj\t etti^nden doiayi surati carpHan 
terbiyesfJ, bu sOretio nedQmet gostsrmi?, asil letihzayo o tanpik suratin l&yk 
oldugunu i'tfraf eylemi^ti- 

eWlohin ycjkdigi b!r kandill piif diy& sondiirmeye kalfci?antn aaci takaW 
yanan mealinde biT beyt vardir. Cenab-1 Hak; Peygamjerlnin olsun, pey 
oamberln teblig eytcdigl din ahkammin olsun muhafizidir. O ahkami togylr 
ve tebdlfo ka!ki?mak, Allaha I'ldnH Jiorbstmek demektir. Boyte bir muharebodfl 
hang] tarofm ma^tub oiacagi bellldlr. Allah Imhfil eder. Ihniol etmsz derlor. 
Ever Kodlr-I mutlak; blr miiddet mus66dfl gosterir. MUnklder ve miistehzller 

«7T 






*ncton van „, dw¥WhHi r ™ ukutlmnda ^^ ^^ 

mutartta olon mflniol hlhdm buldu », yed-l hudrat . , Dkarurno yw QnlQr| 

i^SKCr* - hfiGtjr H ~ reti r** *** ■*■** « 

Cun HOdo Hahed ki perdey kesdered. 
Meyle? ender ta'ne-i pakan bered. 

™k driers, onti EnMya v* EwJIya hozaratinrn ta"n u te ?R rin* meylettfrir,. 

tflVMbM .yahud dinen korde* | Qm du^mek i C in ku V L, kczan klmae 
^ ^nunda kazdig, *u ma kendi d U? er, denHmi ? M f . 

Bunu alt in hot lie yazsm yozan. 
kendi diiser halk icin kuyu kazan. 

Btijun gjbj b a? koi™mn, husflsFyJe eoldh ve iff* sohrpFerinrn nOmui v, 

2T2SS- \r ek " teyen kimselerJn tan Q te ^' «• *«* ***; 

e(,en)enn **■*• J ^ * W* *flir. *W v e hckikar olarak 2 



813 



jjT u^ft 4*^ Ca*V^ U* ;J 



Ver Hudo Haned ki pO?ed oyb-i kes r 
Kem zened der ayb-i ma'yuban nefes, 

fnt'Sf Ce "!, bH Ht *Ji r kirt1SCnin DVb,n ' 6rtmek dJfe ™ o ad ™' p6k o ,n 
"arm dogl!, ay ,bl, olonfdfln blla ta'n.na kalk.smoz.s 

Kimesoyl ay,ploy FPr tahkir etmedigl F C in kendi ayiplan da „*&<* IK 

(TlgZ, j 

47S 




Curt Hudfl Hflnwl kl nvm y<m kuned, 
Meyll m&rO i innh 1 ibt\ kuriwl 

«***. biz* yard™ .tm«1nl Md. ■**** W*M ** *° **■"* 
in ran no nifty lettlrfr.i 

Iteiund. ancik merhamet bulunon kimsc kar^nda bir MM* dump da 
ruretlni gidemwk M* Allah ki merhamet, crtun erfat-t «lllssindw J « ra 

r duaot, v E L««tofi *mm, ^H ^r ^ ,? ° ,an eiieri 

po ? birakmaz, Bunu zflt-l eCBllii okdesi va'dediyar do diyor ki . 

• &&&$$&&* 

Mkaten l„l.™ »ck, .m. B=„o duu «Mln« Wd rtsn Kul^nun «-™ l»W 

r. ok.,-:, b — m.. » ^ «** ".----- »j2i » " 

.UI<1«, dOafcni. mH«nU«i««« »W* Bu 6ure,te ™ 5 " " * * 

molar mernuldiir 5 *.* 

815 

Ey Hunuk te?mi ki on gi^an-i o&X, 
Ey hurnoyun dil ki an biryan-i ost. 
,Onun icin afl.oyan pM r.e r.utiu. onurt Mrt tutuftip y^nan mubar.k 
kaibe ne seadet.w 



(!M) Btkara : 1»= 






47B 









B» 54*. «» icir, <„) l0 r»o, Win IIQhl ,le blr oiin yt», dl,vor 



816 



li *^ '^ J^~' Hyj* j*- 1 

AHfr-i her glrye aHir Hande 1st, 
Merd-I 6Hir bin miibdrek bende ist, 



*m« m her o^momrv sorui aiiimektfr. Bif , a 
rah Dif kuFdur.B 

Dunyo. tebeddul ve inklflb gj smid fr. 



enqleyh akloatj 6r«n r muba- 



*Ve^ sonu yoktur. ana blr kerr e dusersen 
Huerdno di^erein c<kamazsm ebedlyyen* 



817 






J ^~ c^j ji w jLi.l iC" 



Her kuca eb-f revan sebze ?eved 
Hsr ktJco esk-i re^ti rahmet seyed. 



orado 



o merhamet olur.B ed& go * * G * bulunurao 



480 



rem muz ve Aflualcii oylflfmill I'fli kWUrtm «icrjklonndo bile blr dero 

■wnorirtt bakilacak oIufiki (*>u l/1*« #»•»'■«■" B ntl "" 1 []u ® or ' ba *' rlar * fl ouo 

itirriafci otlar sopsan yo kupkuru MfjJMflUlM i kanoflormm yasiliifii deredu 

nun. quyun teyji Mflfidn lungn gim tm aoiun dp nnittmanjji huiflf-l !lfrirdo 

...... ur dokrncsi, marrm™ Mliy»*vr uuf u nuruja QcUnr. Kurumu?, von ol 

nitj> on hale gelmis kaJLu eGdOb i ii'iyoi BdOl 

Sit 






, r " 



8a? CiJn dolab-i nalan c§§mter, 
Td zl sahh-J odnet ber ruyed hader 

^Boston kuyusunun inleyen dolabi gibi goiii yo^ti ol kt riihunun aaha«inda 

,. -..iiikicr tilsin,:-' 

Boston kuyulanndakl dolablor mleye inieye; donerler, Cikordik(ari auyun 
i uiOheti etrfifci bir faravei verir, kuyu ba^larmi cemenlik hale getirlr. . 

HazfeN Meviona buwuyor ki; Ruhun etrafmdo ma'nevl cemenlstdn hoeil 
otmasifit isiersen inleyerek ve Alloho tazarru ederek goz yaftofi okit. Boaion 
r|nlab:nirt eirafino toravet veren Allah, senfn con bahceni de kuru birakmaz. 

819 



*■', 



J-i.1 






E$k Hdhi rahm kiin ber e^kbar 
Rohm Hahi ber laiffim rahm ar. 

uGoz yafi i^tersen agrayanlara merhomet et. Merhamet* nail olmayi ar- 
ru edersen zu'afSya oa.it 



Alloh i^in o^layabllmek, buyuk blr nimeitir. 

Cumudti oyn. ya'rf kalbln kalilcgmaai yiizundan gbzyo?i menba'iritri ku- 
fuyup kolmaei, doho acifli, Insnnm muteeaslr olmomaai ve g^iOndon bir kalra 

481 



domlomumaa. on Lujy.k J„kn-,*ii., eirnaon qoiay, Aloyni^u Ve^lom E 

22 3 "*"* C,fl,gai(,VOfl °" d>h ve fc **-* 1*1 JS-Si 

don Bona sifriurirm Uuyurmu^tur. w»»»*»»Hn hoid- 

Gozcfen, naaamei ve hasretle dokiilecek y 0?ta r Kalbfn pflSrra siJef fl6 nul 
aynasrni tecchy* mo'kes ombirccek Dip hate getfrir. 

Aflame* irtdMM e jde etmek icfn afiioyontom merhamet etmek 
Scliaionu Aleyh, V* 5seiem Efen(Jimlz; eA 
Conab-i Prr, bahss rucu' lie diyor kr: 



«YAHUDJ PADiSAHlN ATE?E HiTABJ, ATC ? JN DE ONA CEVABI, 



620 



J? ^>* ^rr^ Ji* ji«»- jT 

Ru be ate^ nerd $eh k'ey tOnd Hu, 
An cihcn suz-f tobii Hut kd. 

<*J V !T* T m ° t&?e hit ° b SdereK aedi kf: Ev sert hu "u et* „ *chr- 
«en dhans pkan; hani o yakiei tafrl'atfn?* 

811 

Cun nemisOzf cj $Qa Haslyyetat, 
Vfl zibcHt-f ma diger ?iid niyyetet 

rim •'IISr!!^,*, ,mtanWtt,T Send&k ' Y ° kKi howo n * «-t **» M- 
*lm tfiJI/mfiden mi nlyyetin dejJ$tl?» 

482 



-- ■ 



lif 



^•*rf i t j^ 



C*mj (J/* »' 



I J aC— j-l *Jwj! 



Ml noboH^tiyt iu lw til«HJ|i"rmU, 
An kl neprf-Jtiui luu'i '"' '.-un butm! 
„Sen. sona tapon mecusiloro blla oennaik*n sona igpmayonlar, nc»H 
uluyor do senden kurtuluyor?! 



823 



Hergiz ey 5te$ tu s&bir fitfitf, 
Qun nesuzt Cjlft kodir nistl, 
aEy ate* sen icine dii^enl yakmak hususunda sabretmeiBln. ^Imdi 
nicln yakmsycTSun, sebebi nedir, yakmaya kadir mi deg!lsfn?» 

624 



Qe^m bendcst in cjceb ya JiO? bend, 
Ciin nesuzaned cunin ?iJley titimvi- 

«?g hal, acciba gbr b^i w, yoksa akil basi mi? Bu kadar yiikseimls ol>«- 
Icr nasi^ oluyor da yakmiyorlar?* 

C&dui kerdet kesl y6 stmyast, 
Yfi HiloM tab-i tO ez baHt-> mast, 

«Bir| slhlr ml, hokkobMlik mi yapiyor, yoksa sendekl tabi'otln defll?mcsK 
blilm 6ul tpli imiiden ml ilflfi geliyor?* 

4B3 






82a 



j*** 1 ij! <&* j- 






^ lirii ^-.j* Tj.Jd'l 



Guft dte^ men human an ate^em 
Endera tii tG bibinf tdb^em. 

*Ale-> dedf hi: Ben, yine o blld 
VakicjNgirni gofesin.j 



igin atesim, j C eri V e ge | ki harfiraflmi 



ve 



827 

Tab 1 -! men dfger negest-u unsurem, 
Tig -1 Hakkam hem bedesturi burem. 



4M 



..in iriM g^UOi ««p Am*"*" * " k ya budmoK ^T'f 

,HHnd punttobfti oimod.fi. « Mm Hi p*«w i-o™"y'* **w™ * 

> M 1 ^ 1 1 

Efcrada da ettffM tobi'd.l d^lfm.n^. ¥«lmi » mu'm.niert yakr^k Icln 

„,,„, torchndun cna uln vacUiMmill. VuhO UMMqf ^ndo „« oyle 

b „ men'-i ilont almodifli totn o. «irmi| oHMY* brtteW lK»H.fi Ml «*eceku. 

fine ote$ (isdn.ndan dt"illly«r hi : 



628 

1 

jiO ca& <^> j j ■*, 

Ber der-i Hcrgeh seu.nn-i Turkman. 
CablusT karri e p'19-l mihrn&n. 
«*** #*%*** toP*WKhi bul^cn kopeks ni^fin^ to** Ufr 
'UK sallamq sjretiyle yaltoklomrinr.i 

Ver beHargeti bugzer-ed blgone rQ, 
Hamle bined ez. segan sirane u. 

<Z$* bfr yabanci, oba clvftrindon gegeeefc ttfet, kopeklarden arsfanca 

hamleiflr goriirs 

830 



Men zi seg kem nistcm der bendegi, 
Kem2i Turki nist Hak der zindegi. 

.Ben kultuk hususundo kopekten baya&. d^lln, Allah da ha V 6t ve kiidrct 
bahsinde bir Turhmendon a^agi de^lldtr.i 

48* 



francs, ror C >K rt,rH*lton nfl sort dorecec'e fto'ot vs scdakat aoWirier Bi, 
S ST T^ d ° St °' dU ^ nU ^Wbtertnrn i ? are, f nde„ an^nl fG bi'a 

Bundon bahisle fre hdl djlfy* ate? dryorau ki: Modem* bir kai>ek soh'h- 
J^f bif *»W* **M ^rtQr.sini b lro C b c,', C 

£53 -"="- =s»2*j£555 



*V3 /: 



4*j t>j ij^.^. 



/Ij 1 



<J!»* 



Ate?-? tab'at eger gamgin kuned, 
SltzI^ ez emr-T melfk-; din kuned. 



332 



AMI &M f\ ^ m 2, **\ 



Atlnhdir.B 



Ate?ri tob'ai eger $ad? dihed. 
Endero ?6dT rnelik-f dm nihed. 

<K«fi tflW'at aiesr sane meserret veriygrsa bu sururu MD V er en de 



Binaenateyh kendind* boyle b,r r.ea'« g<„ ncg ni - mcte kaf?f ^^ 



486 



_ 



«•• 



J .^-i 'r^ i' lV *t 

Cunxi gum biftl ni ihhfltfii kOn, 

Gam biemr-i Hfll'k nmoH Mr Hum 

*Kend,nd 8 gpi, v, **H ^run. * M** « &«H a-,, Hal* l^nm 
*>f,Nylc mwe&Eii'dir.i 

kboti t>a'?an kendisinde sebebsiz b>r aKinti tfuya: U7i«ec*fc qm hole ma' 
, M hr ,imod.g. nalde mijkedd»r buiunu.. l?ic o tttah o e°m ve o fcadw. Y»P- 

>duqu bir kfUtffelff «Cil «zc*i ve lenbihidir k, aiatonsa *bl; ile &UIW 

,..;,*,,. n.ub:) diyorlor. Biim^m re^lRIm dogm mu^ Ben bo *k.ntiv rm^'k. 

n ievkit ^zosina beaseiivnrum. MdXjmya ™ adorn bir knbchoite bulu 

M Kdbohotfn dercceaine gdre. bn.cn hakkrada tevkif fflN^kker^i .Wf- 

..r o ndam yokolonw, muvakkulen tevkifftoneye kcnulur MuhnKerrsdc bfra .<! 
h.Ajrnr yob.id men'4 muhn^me karan alirSO ho P iSten kurlulur. Bimun glW 
in.KdM ^itigi gijnoh dolnyisiyle muteessir olan. digef bir iuhirle, s^nii kcvk.l 
imneaine konulon btr gUwHkW ^ f '- AHoh'wn gufrtin toiebinrfr btvhirTW. 3U 

i, ni"oliirwsa o do o sikLniidan kurlulur ve Hatifl ona bbdfit ruhnrM vo 

mo*r»*vi bir nft ? 'e bulur. Bir^enrjievri. biz de Kur'on-i Kerimm mnnnt.rjt vcj 
n.iigtai! hdvr otan bir Ayer-i Ceiimsini tebefmkftn okuyolim SS; 







834 



CLin blHohed cyn-i ?ftdi 5 eved < 
Ayn-i bend -J pay dzodi $etfnd. 
« Allah murad ed^rse flamm to hendisl mfl$errct, ayokba^ dn, mah^i 
fici'ds ve hijriflycl olum 



t^i A l-i niirnn: 1SJ 



«? 






rim diva hapso ot.Jrma Inknt mn , «T . ^^ V ° «"*»«. ™"C- 

835 



Bad u Hak & ab u ate? bende end, 
Bo men Q tu miifde ba Hak zfnde end. 

. ^ss^ar* ~ ■** —■ • *■ 

? eaer ve o okul do, o hassq fie tesbFhl fehmeyJer. 

H7J Euro : 44 
4RB 






Diyoflar kl eeyamn tn«blti *tm«l Wn MtrtHtflno aoro hayoti wn ldr6kJ 
liiitunrnak lazimdir, Hakllmtwi Mi v i«Jir t 0«r rwflflida kondtna maneus bl* 
haya< ve Idrak bulunrn«.*uy.li A,l kutmlril Y «r<Jflii vnm cur partem Hud Aleyhia- 
ndamin Qmmetini Ifilflu odofnti/tH. 

Toprakta husOsl blr hoytit va Idtftk bulunmantiydi iEy yen suyumi yuht 
Wiubini aniamaz ve tflfanda tafenmM? olan eulun cakmozdl, 

Suda husflsl btr hay&i ve idr&k buluamaflaydt, $ab denlzi HazreM Mfisfl- 
mn (jmmetiyte Fir'avni ve askerinl oyird etnnozdl. 

Ate^e husGui bir hoydt ve fdrak bulunmasaydi emri uzeilne &D3umaz ve 
iii latum anlomcz ve tufanda kabormi? olan suian cekmezdi, 

Demek kS e^yamn camid florflrtmesl bize kar^i Imie- Blze g&re blruh olan 

-.cyler, A Hah in indinds zTruh imi?- 

836 



f U ^i <UJ> ^ &~ u^ T 

Pf?-1 Hak 6ttf hefrf^e der Kiyam, 
Hem cO fi?ik rdz u ?&b pican miidam, 

Ate^te huEQfif blr hoyat ue Idrak buSuiimosaydi emrl uz&rine soflumai vo 
kunu du^Unen ve onun rlzasi l^n 6lii glbl bar arzfisuno mutavn'at fl&ateren blr 

tijika benzer.a 

B37 



i- 

-y jaj^ f^ J 1 " ^V (** 

Seng ber 6 hen zeni blrurv cihed, 
Hem beemr-l Hak kadem bfrun nihed. 

«pakmak tofini demire vurunco, ya'nl cakmofii cakinca ctn? eikarkt o 
kirtlcimin pi>tma*i da Allahin emriyledlr.» 



(SB) Enbiya; 69 



4B0 



B38 



Ahen Q seng,i hevd ber hem mszen. 
Kin du mizrjy^nd he/ncun merd t> aen. 

^S £ TZT a cakma * ni bHbfr,n * vumo «» bu ■*- **» ™ 

:S M VOWflfmaan, kod.n w erk egJn y k1 a? ™ JX E^ 

■%J A* 1 s r -- J^i- ^*i j j_SL 



4*" v* J j£V*u 



Seng u a hen Hod sebeb firmed veifk, 
Tu bebaloter niger ey rnend-i njk. 

*Ta* Unj tfftff.jr, H ivi \ cmin zuhiirvna 9obftbdf L&k 
yukansina ire Heroine Oak * V ° dam ' Sen doha 



ju W ^- $ ij k. ^ 

Kin sebeb tq on sebeb dvotti p j s 
BT eebeb key pad sebeb hergiz Z | H T ? 



sebeb. 



»_.. 



Qtefm scbcb toPAkkl ntiifliiTit/ v<i hlr l»m hunulOno aiot ion eylodlfllmlz 
| flV i<irln ds bir tokim sebohlnri WKlH Mwnia fllrepHmok naBib oluraa tramva- 
y,i iiiniyaruz. Gidsccglrm/ yortt Itkl* kaktkj gilmri loin o blr sebob oliiyor. 
inkr.i onun da altindok! vol, uetimdoki inlltir, icindakl makinalor glbl tiarcket 
vn nayune hiimet eden sebebleri vor. Sonra bunlpnn en munlmmi olmak uiort 
llthtrfc kiwvetl lozim ki vagonlan harekiit eitiren asil sebeb odur. O kuvve- 
n \»uhaa\ etmek icln de bir fcjkwn alui vo edevat msvcut. Bunlann heps! yer, 
|i yorJnds iken r,-,eseia blr talfa kopmasiyle ceroyan kesiliyor, horokel bunj- 
v .„ Mcvcud esbfibm hlcbirl tesir gbsteremiyor. Demek ki butun seboblenn 
lnukmdc bir sebeb. ydhud musebbib var kL o irGde-i llflhiyyedir, 

fl41 



Van sebfibha kenblyfiru rehberest, 
An seb.ebhfi lin eebebha berterest 
.PeygflmberKtre rehber olnn mo'nevi sebebler, bu maddi 

Littandilr.> 

B42 



sobebl*rd«n 



^y J.U ^- o T ^-^ orj 



in s-ebebrS on sebeb amil kuned, 
Baz gahi b? her u 6tii kiitied- 
.Bu mcddi nMI . Q ma'n C ,i s^p b<ir e k Ct = ^ttfc ba^n dc mu^U.1 
vo foydosn birnkir.s> 



\ - 

in sebebra mahrern fimcd aklhu, 
Von sebebhorast mahrem Enbiyo. 
*Bu maddi nebeblsr* aW°r mohromdir. O mo'^vl sebeblarln mahrnrnt l« 

ppygambQrlerdlr.il 

491 






Ml 



844 









fn sebeb dbved betaz? goresen, 
Enderln ceh Jn reaen amed befen. 

sebeble 9 5ruJQr. pJkan ™ *b*ler 6l emi 0j0n DO nyad dQ her jf 



845 



Gendis-i perHa ressnra (Jfefesi 
CerHa gsrdanra nedfclen zDJetest. 

««*. «„„„., Ip . „ lelljr , „„„„, w(ren| g8m]Mek rw ^^ 






va 
bfr 






In regenha-yl sebobhu dor clhan, 
Hon han ez cerH-i sergerdan medon, 
«Cihandaki bu seb&b [pterin I saktn $erh-l feiekten bilme.» 

647 






Ta nesuzj tii zibimagzi cu math. 
To nesuzi tu zibJmcigzT cu merh. 
tTa ki fetek gib I hall ve serge rdan kalmayasin v e beyinslzllkton kav albl 

yanmayasin.» 

Kuyudan naml su cekildiSini hepimiz bilirii. Ipe bagli olcin kova kuyuyct 
sarkitilir, sonra C'knk cmillr Ip ona sarilir, Kova da kuyudan cikar. Damuk 
ki suyun eikinasi Ipln bir kac aebeb vor. Evvela, kova, sflnjyen ip, Galieon Qik- 
rik. Fakat bunun sureia ddrdtificusu, hakikatte Ise birinoisi olan bir eebsb 
var ki. o da cikr#i ceviren kimse. CiJnki o cevirmese na ciknk doner, no 
Ip sanlir. na do kova suyu oikanr. 

HazreW P|r, su temsTlin iradindan sonro buyuruyor ki: Diinya, filvdki ho- 
bebier dlemldir. BCitfin hQdiseler sebeb. mu&ebblb h illel ve ma'ltil ipleriylu bi- 
ribSdno baglidir. Carh.n donmesi, ya'nl tabiH inkltabat olmasiyie o Jn6di6Eflor 
zuhuragelir. Fakato hadlselerin zuhurunu corhian de^il, carhi da geviron 
miisebbiboreshobdan biimek lozimdir, Aksini tevehhQm etmsk, kuyu boGindoki 
cikrigin dandtiSunu gdrQp da dondiireni eonmemek kadcir hamokattlr. Mu- 
aebbibulesbab otan Allah, ba'zan da esbSba. olan hflssalanndan baskd bir 
te's'tr verir. 






Bfld-ates mtfoved ez emr-i Hak, 
HerdQ sermest amedemd ez Hamr-I Hdk. 
•Ruigfir, Allahin cmriyle ales fllbl v^kici olur. Riiigdr da, ate* d# "a- 
rab-i Il6h1nln soFmestidir.* 



493 



■MMM 



* sr^xn 5: %*• - * * 



84a 



u **» r 

Ab-i hiim-Q ata ? .j Hosm ay puB e r( 
Hern zi Hak bjnf ciibij^oyj ixifiar. 



650 



Ger nebudF vakif e* Hak oan-i bSd, 
Fdrk key kgrtii miyoni kowm-i Ad! 




Idmrn 



*E5«r ru^gdnn com Hakka vaiuf o/masayd 



ummetinl nasi I fearkederdi? 



1 Ad fcavmini ve Hud Aleyhtew- 



«HUD PETOAMBEff ALEYHfSSELAM ZAMANINI* KAVMiNi 
HELAK EYLEVEN RQZGARIft K *5AS,„ 



Ad kovmt. Vemnnin (AfrhOll i«Wlw m»mmda otunirtu Bunlar Arab.n (Ba- 
.dol kolundandv. Atwtf 1 llflMVYt mmOintVl* "loabui deflUdir. 

Cen&b-. HOdun |»ygofnb«rllul ..nanada Ad Kovmlnln rlyosohndo Lok 
m nn vo Holecarv i3imlt Ik. kard»* bulunuyormu? Lofcrnm tie beraber dwt bin 
ktsl ir^ona gelml;. H^cCm ita 10*1 art pulperartMkta dev&rti etai*. Bunlorin 
i,hd!di icin QC 'sene yaflmur yafliriom*, kurokhk ve krtlik ohm* Ehemmivyflt 
,, rmom i ? l 9 r. Nfhayet yedi geca sekiz gQn ^iddetle esen bir rttgorta bu mu- 
iwierrid murkier h.lak olm^lor. FrrtWa fiSftdsmdo Haznt-I Hud, ummebm 
bir oroya toptomi?. onlann et.af.no bir dfilre ghmift kasirgo dalreye eellnco 
bohor ruzgQn gibi Ifitit I6tif eserml?. Bu firtmada hefak olanlaro [Ad J ul6). 
boom Kahtonilar torafindon imh6 ediienlere (Ad-i sOntyel derler, 

S51 

Hfid gircl-l rnuminan halt! ke^id, 
nferm rm?iJd bad kenca m? resid. 
,Hud Aleyhitttldm, mu'mtnlfirin etrflfma Wr hat cektl. Rikgfir oro/o g«ltn- 
ce sakinle^trdi^ 

S52 

Herkl birun bud 2an Hat cijmlsra, 
Pafe pare mftikest ender heva. 
«Kim tetton Hfiricde kalm.^sa h^pslnl havaya kald.nr ve parca parco 

ederdin 

853 






*.(^* 



Hemcunan ^evban^i r&i mike^id, 
G»rd bergird-t remfl Hatti pedid- 

iBunun gib! ?eyban-i fla-i de eilrusuniin etrafina bir hat cekerdl.. 
$Gyban-i Rfi f, imfim-i Son He mua's.r evliyoollohdon bir im<. MimdQ 



. 






toulunur. Kirdq koyun guder. Cum'o (jtinfori lOrtaon ttrflfirwi bJr clzgl ceker, 

flamaz kilmak icin ?ehro gldttrmlj, 



S54 






Cun becOm'a mi ?Qd an vakti namaz, 
Td neyared gurg anco TQrktaz. 



«Cum'a nojuozi vaktl oiunca siiruye fcttnJ saWrmasm diye bfr hat c*ke«H.» 

B55 

O 1 J-^ 1 J» J J* <J J *-» 

Hfc gGrgl der nareffi ender an. 
GOsfendan hem nege^tf zan ni$an. 

«Hic blr kurd tfzg} dahlUne glrmwdl. Koyunlqr da hl^andan tfi?ariya ak. 
rnazdi,* 



056 



Bfld-i hirs-I giJrg u hirs-f gfisfend, 
Dayre4 rneid-T HQdara bad bsnd. 

tKurdun v* koyunun hi»*i, havttsi; mertf-1 kohl ddlrasina bagtanmiftu 
VarT, kurddcr koyunu paraloyip yemek, koyurrta ise ycyihp otlamak hirsi 
vorken, her ikief do o darreyi tecavuz edemezdk 

49ft 



657 






jl 



* HemcQntn bad? ecel bS Amfin, 

Nerm u Ho? hem cun neelm-i YOsuf an. 

u™ AiAuhlsselfimin ummetinu Tiaflfledlgl fl' w i flCer 
M^hMHttno atitUran neihn gU he? ve dllke* n*llr.. 



j>" j^J V>^*^ u 1 ' 



J *%■ ^. & 



\±f^r. 



Ate? ibrohlmra dendan n&zed, 

Cun giizidey HakbQved cOne? B ezed 

dlft^tfui ** Un*m A. eV hi 5 ,el6ma « geckemedl . Ha**J Hall.. 

BBS 



ZiteS-T $ehvet nesuzed enl-i din, 
Bakiyanrd bOrde tfi kar-T -:emln 

,t>in B h..n. ? ehv 8 t ate,. ***** M*-" «~ ^ ^^ ™ CehBnneni,n 
dibirw kadar fl6«JTur> 

ss ffgswancrjssa -. s 

497 



£60 



Mevc-I darvfl ciin be emr-i Hok biiaHt, 
EfiN Musdro zf kiptf va?FnfiHt. 

.DenJEln d fl | BW| Aflahin emrfyle kafranncs MO^n.n iimmetly* K ibli1«rf 
va n| Flrqvnr v» eukerlnl ayird ettl.i 

Benr isrflife, ge^efc ftjrt yo , vertJj FJr . Qvn[ Ve ordusurL| bofld[j _ 



HB1 



Hah-i Kflrunrfl cp ferman der reafd, 
Ba zer-u taHie? beKa'r-i Hod kesid' 

***** fcti imm top**, Kartnu. oft*, v 8 m i| e UmMm pft&i 






Ab u gfl ciin er dem-f tea cerid, 
S3I u per birg$od miing? siid perrd 

H«rBt.l Triton bir mu'Otw ia1«nilm( 9 , do „,«*„ vapliOi k,» M h» 



ion 



MMH. 






t t 



' "'tj&ig&ft^ 



&*isi£*i 



itov» 






*&«■• hir itus vaoar we ema Uflflrirn- Allahm tenlyle 
van! : *3lzln rein comurdan bir ku$ Yapar »s 

a ,amiir derhal ku ? olu^.» buyurulmu^r. 

nn de^ebllecegini isbat eder, 

Mwtirf ba?ka bir bahse $Qru' ederek dlyor ki: 



B63 



, J j* ^J —* 



Jj J-^ £ J1 



^-^^ 



Hest tesbihat biiHcr-t 6b u gi!, 
MurS-i Cermet ?Dct zi nefHi sidk-i dil, 

ku^u olur.i 

Bir tfftMt. ,idk U IMfti «• ^Obh^oilah, demesind^ oannette bir ku| 
varodilocafrno dair bir Hadis-i $srif vardir. 



(59) Araf: 4» 



«» 



064 

o** J j 1 a-w iM J*f jy 

KfflM Tur ez rrtjvj iwusa ?ud beraKs, 
Su«-f fcdmfj ^tki & rest 6 zl noKs. 

<*** -Li Jj^ .f f^f i*. 

$ ocep ger kQh stiff sud ozfz, 
Cism-f MOgfl ez fculOHT bOd nfz. 

Ojjfi.n 0jiz h|r fi eft olup rok„ batfam™ w ,f aca k w 
Aleyhrsselomm efcmf d& ash J'tibarlyte topraK«.» 
Sure- 1 A'rafdokl : 



degifdir. Musa 




54^%^^^ 



J*^? ikeri C ^t>-i Hck o ma tecelif strati. D^ w ak v ' 
Porralondi. Hai^u Musa d a du^up kendinden gectf. Cebel-I TGr'ur, bir L^ 

Sorters Ha ™ Masa * S25i^55 

Ii bir ^1 7 ™ ™ VWBti V9 fevzi ^rbiyyeti dog* da ma'ne- 

(d0> Araf; 143 



800 



•YAHUOi PADliSAHIN tSTlll/Ani VI iNkARL KENDlSlNE NASlHAT 
EDENLERlM NAHlHAILLRlNl KABUL ETM£Yl?l» 



Ml 



IjB^l-"! kJ i 




NSssbon guftend ez had megieran, 
Merkeb-t islizera Cfindin meran. 

«Ncslhat vehc^r dedller ki: Haddi tec^iiz etme. Inad atini bu kadar 

■ii ii siirme.s 

867 

Nasi hgnra dest best ij bendkerd. 
Zuiinra peyvend der peyvend kerd. 

«Nasihat verenterin ellenni bagicm. vo topraga vu^durdu. Zulum usluncj 
kfli kai zuliim yapa» 

SG8 






Bang amed kSr clin inca resid, 
Pay dur ey seg ki kahr-T mo resid. 

i ? bu dereceye wantica: sy kbpek; kohrtmiz geldi! diye AllcH'i, hitdbi orl?t!.i 

C^rab-i Hak, rohim v<S sabur oldugu iCin bu kulunu birinci defDki isyan 
tio'wim cabuccik muahezc bayurmaz. O kul ma'asi ve zulumdo hoddi lec6- 
« M -dince, kudaz kapek Qlbl, h^rke E9 vg her ?ey' 9 husus.yle. dine BOld.rmova 
b U .,l«-nca kohM m •nwsinden yakolai. hi^ bekie-nedigl Mf Jdmnnda Ifl- 
p-,<^afl ye« CB^POr Onun 'Cm urckVy. umr^N. jUliMUfl ? iddetlenme»in.. Id- 
hmltrin vobnda kcihr.i liohiya u^oyoeoWonno W|d« sayarlor. Bu rtldmin 

1(11 



nraia vayiJir. kerfrMn , bu|du mu ^^ ^ ^^ 

V ta,d i6 ,™ ,*,,„, |omenn( ™™" r ° nu " •» «im,n *«,„„„<,«,„ „. 

«■«* ota aifaln k<,„r,„, ,7* ° Wa "" «***' **"« m* 



Cenotn Pit bu nQkte? 



ere i?aret etrikden sonra diyor kt 



S63 



B6deain fife^ <#>h gei ber (QruKt 

HQlka ge?t Q an cQhudonro bisuHt. 



~™ *• k " k ""■ *-•"• 



aJ&vlendf Vo holka otup „ 



'".' 



Burada, Suro-i BurOoilukI: 



s 



**>/* 



Ydni : «Erkek ve kadin,. *hM imano l$kence yapip do sonra "tflvbe etmw- 
y enter iein cehennem azdbi uardir we onlar icln yamnak azdbi muhakkatir* 1 ! 

Ayet-i Kerimeslne telmih vardir. 

Cenab-i Mevlana, baz; yiiksek hakikallarj beyan icin bu ri*ayeli naklodi 
yor. Tarihep ise, LZOnwvaS-i Himyerl) nin Hobe??lerle ettigl muharebpde mafllQt) 
ii I ma si iizenne atini denize siiriip intihor ev led '9' nto2butr.ur. 

Bir kac defa'a soylenltdJ kl Hazret-i Pfrin moksadr Tarih anlatmok de^ll, 
birtakim kissalardan dokik ve all hisseler cika^aktir. Zaten netice helfik ol* 

fiuktan sonra ate^te yanmakla suda bo^ulmak arasmda pek fork olmamaiiriir. 



670 

AsM T?an bfld zat^ tbWfi, 
Su yi dsM Hi? reftend ifrtiha 

*0 yohydlterin usli baflangtpta oi^ oldutfu Icln sonuada da otflfo gtttllar.i 






(6J> Btlruc ; 10 



503 



Csncb-p Hak bir AyoH Kadmede 



\ 






Vani : «Ey musriklerr siz de Alia Mem bo? wo taptifclariniz do cehennernin 
odunusunuz. Sii oraya girflceksiniz ° ! .» buyurmuEtur. 

Bu Ayet-i Kerimenin nuzuliJne kadar Mekke mugriklen, mualumanfaru 
i/u Aleyhlsselat Efendmize fi'll tecaviJzde bulunmuyoriardi. Bundan sonra: 

Mu hammed mo'bQdlerirruzi ve blzi hicvettl diyerek ta'arruza kalkistrlar. Hatto 
<:m fikirli vo seytan zekali oldu$u icln kavmi arasmda (Ebulhikfjin) denifen 
l-bucehl, bir ukolalik yopmak istedi: «Vo Muhannned; Gen Allahdan ba^ka 
imrostis sdilonlerin cehennem odunu oldu^unu soyluyorsun. Sonra Isanm 
riJhullcih oldugunu tfa iffide ediyorsun. Halbukl nasraniler Isdya topiyorlar. $u 
JmkJe o do cehennem odunu olacak demek?* dedi, 

SaflOllohfl a ley hi vese-Jtem Efencfimi? gayet edibane ve zarifane bir eevop 
V»ttlli «Sen kovmlnir* riigatmo, yanj arabcoya rie kadar yabanci lml$sJn. Ayet-1 
Kerlmede (Men ta'budiitie) y6ni sfbadet attlglnlz ¥ ah)s[ar» den^lyor (mo 
tobiidune} yanf «tapt£in« ?oylen> denliiyor* buyurdu. Arabcado (men) es- 
haso Jftiq) esyaya delaJet eder. Ebucehl miilzem oldu. Sdyleyecek soz buloma- 
difii lain birakip sovu^tu. 

Hfifiz-i Siraz? der kl: «A^k rabrikasmda ktifrfln de bulunmasi zarurTdif, 
Ebu Leheb ve omsali olmasa ate? ktrni yakar?» 

Evet. Cehennem odunu olmok uzere yaradilmis ba'zi mahiOkat vardir. On- 
lonr) yaradil. ? ron ttibSrlyla osiilan - seytantar gibi - ate$dr. Bidayei 6y| e 
voramidiklon Fein nihfiyeten gldecckieri yer de cehennem atesidir. i ? te Zu- 
nuvfo-i HunyerJ ve tevabii'de bu kobi! mahiukattan idDer. Nitekim haklannda 
ftcnhenn&m v« ate^te ynnma azabi vordrrs buyuailmu^tur. 

(62) Enbiyi > n 



504 



B/1 



&J O' *■»?. 



di> 



.r 



1- JkT *$>-*>;£■ 



Hem zl ate? zode bQdend an leriK, 
CQzhara auy-yi Kul ba^ed toriK 

de topraktan yaretilmi? oldukon ip o1du - u gjbi 

olcnlar cehenneme gider. 

B7Z 



Atefi budend mu'min suz u bes, 
SOHt Hooro 6te?-i i^n <* Ht3S 

, :BU Mta b„ c =k « mm i* «i •** Nl ^" kendl at """ 

kendilerlnl corcop gibi yakti.» 

873 



tH«r klml 



Anki budest QmmQhu alhflvlye. 
Haviy^ bftsond merorfi zavlye. 

n a«h haviy va'nl t0 h*nnem I,. h»W. onun iA.^1 o.ur* 



01)11 






HazroH Mov\6na burad u fElkarra) 



*.* 



fGreeine telmih etiiya r 






Ycni : .K llf am# t , fciyumet nedlr? HcWbhn. ^ umD M 
"• blldJrdl? eirgun ki insanfar d B s.i™ - V t,n ne oldu S"™ sana 

-«m ^^^r^^itr ' ham ^ ■** ■** 



<•■» W ^,n « ve aslj ^ ^ cehennem ^ flna 



zdviye ofur. 



S74 

w-ij olj* ■*•';> j j[* 

Mader-J ferzSnd cQyfifH Ve ^ at 
ASfho men f§r'hara der pey 98t . ' 

•0«*. onasl , on „ orar . A5f||or dn Met)n ^ ^ ^^ 

^"^ss& r* ** — 

<**> Kdrfu' : Ml 



6W 






lift 

Abend er havzeger zindaniyest 
Bod ne^fes rmkuned kerkamyes*. 

■Havuidakl sufar omda mahbus olmak/o b*raber riizgar onlan kurutur v. 
fish Dlan buluta «H?tlrlr.» 

Vinnsfes canha-yi mar& hemcunan, 
Endekendek diizded ez habs T cihan. 

*Bu nsfes aliP vermek de bizim hayaUmiz, bgi azar cihan mahbaslnd.n 
toiar.s 

Dunya nedir? ruhlcr (oh bir mahbesdir. Hazret-i Mevttnd bir gate'Jndt der ki; 
uBen la gcrmek ve hoik, Md elmek wzlfeaW makellef olarak dunya hopi^ 
hanesinde bulunuyomm, Yokso iindar. narde, ben noredevln* Kimin molrra 
calmi^irn kl mahbusum.it 

O hapishane icinde senile* Trayat nodir? Bu sualin en basit cevSh't da: 

Bir nefes almakta vermekten ibarettlr hovat r 

Dikkat el bir dem degil mi muddeM 6m r- 1 be^er, 

boytidir. Ademden gelmlslz. bir mahbe^e UMmW Vcva? vavof lenflya O^t- 
yomz Vo?amame. viicud ve adem sarrillGnni birlestiren b^r kopruya be^lyar 
Fokot dOnyfl kfipruierinden gecmok tcln odim. vahud l^erlek. kulldnitdrfl. 
ha)de hayat kopra&unden §&cmek Ipin nefes sorfediliyor 

Insan dunyada her adtm altikca yore yciNla?ir. hor neies ald*kca da dun- 
y5dan gilmeai yakja^r. Dsmekkl .ilrflh olonlarin hof netee airnoui <i(0mo bir 
tidirn yaklaemds. muynr. Dlfter clhollan mhlann aeli. fttom-i orvohUr. Orodorv 



mmm 



airtp dan** ecjmnto „, «,j lDnndon u;okll , sm , 5 , arlllr |?t( 

Hta N ,„ Syel „er Z"l T22*Z* "***•* -""-•" ■"•**■ 



te o askn oftzibe- 



SJ te's:riy( e ve nofea aNp vermek 



877 






* Jl ti uu 



To cJoyhi yesad etyabulkellm, 
Soiden mfnna fid haysQ alTm. 

rttftafefa,*, bizd fln su . d vmi ft(lahin birdJa . b|r yefe 
Keiimat-i tayy'be igfn: Du'o. A mS [_, saJfh jefn aV aatttt, 

mettir diyenJer olmustur Bfl "« n T ,■ 9 ' me '"' sa![h ise; Neafi - 

Nflrtn M^yoTr^ ^ ' * TT" tWJber Tevhid " «"'-' WWh 

- «*. ^ tQyyibe , AJ!ahrn ^^tr^:::^ * 

TerieKf enfasuno bllmiintsKa, 
Muthofen mMnd ilo darNbeKa', 

—CSfiit^? °'° n "*• " kelto '™* •- «■» *• *, 

879 



J5*A-1 



JUJI o'JlC fcj&J 



t^ J C'* ^j ill j 
SDmis te'tjnd mukafatufmeKaJ, 
zi'fij zdke mhmeten mln ziJceia! 
«Sonna Hudq-yi ZliIcgIpI vel-| 
kafoti kat kat hi™ gD ||r H * 



11*1*1 fahmetJ e68rj ojorak a ^ jerJrnrzin 



tog 






V 1 * Jj ; J£>" 



u<i 



ip'ta <> Jj ^ ^ 



Hakoio iQ'ruc vo (Mil! dtilmrJ, 
Za tela zllte ateyhi Kalma 

«^u h6l, van. nefeslerlmlzin suudiyls rthmei-i jttNjW«tln ka« hot niiiulu 
devam «der. Ey «al(k: sen de bu su'&d vo niratiidan haLi kalmazsm.* 

881 



Para? guyim ya'n! in kejia, 

Zan taraf ayed ki Qmed en ce?is. 

Farter scyleyalim: Yani bu eozibe rufco zavk getert taraltan gdlm 

Cenabn Pir yukando cuzlerin kiil'le kor?i bir Incizfibi ve osl'o kor^i b.r 
i ? tivakt buiitndugunu soylemi?, hatta havuzdaki suyun asli olan buluta yLJkatii- 
di^inl misal olarok irad evlerristi. Sonne dlger mlaai olarak da nefesleNn, vo 
onlardon husule gaten kellnWM toyyibenin, mesela zMr ve tevhidin, tevbo un 
iatiSfann, du'3 ve munficatsn, hSlis o!du§u takdirde, Allah in dergfih^i kabulufin 
C:kaccgmi ve mukafaten rabmert fldhiyyenln na^l o\acQ§m\, nuzQI adeosk 
rnhmet-i ilohiyyenin de, m limine tekrar o kelime-l tavy^eyi lekraiwtacoflmi, 
huSasa fair devr husCle gelece^ini blidiriyor r blf mtiSlumanm ancak cazba-l 
llahiyye ile muncszib olcrcogins bey an ediyor, 

8B2 






Cesm-I her Kovml beeOy? mandest, 
K'6n taraf vehrOz zfivKl rfindost. 

*Her kavmln g6zu. bir aiin olaun, zsvk aiirdiiflii ^erd* ltofm[?tiri 



80t 



T.^!L dn [fclfltil0 w «"*™«» WW*** maznpr oldukron a^smi bir «*, 



unutam Qatar. 



883 

+ 

Cf% -^ J> jj* j\ ^ J } i 

$$* m\ j> jsr^^sp jji 

Zevk-i cinsez crns-F Hod bn^ed yaKTn, 

ZevK-f cCiz ez kiiil-j Hod b6?ed bfoln. 

t .J B JLf!fLr» " akik ° len kendl cinsfndB ^ r - «**■ »vkr da Q n<«k 
kendi kuUundendlr. Buna dlkkat et.» 

Clnsiyy^ Wtesiz ki mucib-l Met, ba'Jai mahzuziyettir. MugayereM dn- 
eryye rse, vah ? et ve nefrete sebeb olur. En bUyuk ailrnlerden mii^akkN bir 
medlse b.r cahiiin gfrdiglni far**, Hem, orada e.kmbsmdan poNoyacak ha- 
'o aarir. En zengin bir cohllin yon.no en fakir bJr ® m gonmJn, o do orado 
2 mu 'J* phommUJ gestae oyn-, haie r^rar. Bundon daloy, « m * SC Jdd e mu'- 
"i sudokJ bahaq, ™ se idde n,unank do hm*, k u? o ben^r, 

T12T«T £? m£Sdd " ^"^ ™^ 31 ve 

* ■ MMilqn to. HMtoMfr, Onun icJn mu'mm mescidde oturmoktan hasJa- 

«. munofrk r S9 biJ'okfs Mr, kafeste ™hb UE ku*a doner. 

YG meger on Kabil-J clnsi b Lived, 
Ciin bedo peyvesl cins-f a $eved. 

«M*-rkl «Mft „«„, amende cinsiyy B ,e kabWyat buluna. B* cJn. 
«e temas edfnte onun hemclnsi ola.» 

MtMHi eze'don hidayet mukodder oJon bir odom. bir muddet 

mniclns BW.hn«z. Fakot yekdigerine kor E , ottem ., jjjfe, ve ^^ 
buhiama* Gun.n blrinde o do ^ m < ^ ^^ JJJj ^^ 

510 



f ,n tf*Nl feyzlyl, Mb* lOmfMln. Qi-r. H^t-I Mo^6na ,u hoi- bo 9 ka 

bir misal He izoh ftdiyor : 



SB5 
j^Ji* ^P k$ $J y^ 

Hemcu fibO nank! clns-1 ma nobGd, 
Ge^d Gtna-I rna u ender ma fO^Qd. 

,Sur*t a ctn» ayrii^. r m«ria ekmek ve su glbldlr M blzlm h*mcln,lm! E 
sOI edftr&k clsmantyyetlmlH ortinrlQr.» 



ese 



NoK?-i clnslyyei: nedared 5b u nan. 
Zitlbaf-i oHeronra cms dan. 

wSu ve ek mfl kte Inson.k oln.iyyetl yokt.r, fckat bir mm ** °" U 
tnson cinsine mensub bil kl Iklti de in M mn gidastdir.. 



BB7 






Ver zigoyr-? ctns bd?ed zb^K-j ma. 
An meger mar^n ba?ed clnsra. 



«Ecjer not ins bir 
olmnsmtli»idir.» 



?B yd B n »*k al.yor.dk o ndcln.tn ftf** m**®* 

S11 



Anki monentfest bfljed oriyet, 
<Wt MKt nebo 5 ea oKibel. 

•MM ota ,., 4, lyaIllr Arly< „ , M . kl6M Mk . ^^ 



^$*Jj&f\jgy 



j* ^i j,U j 



'> o-V & 






Mi^ri ger Z evkayed ez ea fir 
cunkf cins-J Hod neyabed siid n&f|r , 

t«»fflr o(ur» ve UCQr g^ ' * ,kariC,n!n ku * ^o**™ anfaymco 



mil- 



.»___ 



I hi 

Te ? nera aer levkuyed ez Hsrfib. 

C Qn resed dervey fluriied cuyedab. 

v lij) j^> Jy 3*jM*» 

Miiflisan ger Ho? jcwnfrM zerre-i Kalb. 
LTk on rusva seved der dor-i darb. 

goturulunce sahte oldiifiiJ aria* rid* M> rttvar oft* 

893 

Ta tarendudit ez reh nefkened, 
T6 Hay&U tei tura ceh nefkened 

«Ey WW dHin void.,!, bir mangr t.nl yoldan ^armas-n; «ft » W 
V al sen! Ituyuyo du?Uimealn.i 

y Dn? . (Mad.m ve *,him drift* *(*•< balls ohm tfbl blr tort* MM 
va Mtttflttj mOkammll olaun da ufei hldflyeie goUjrwn. 

013 



«AV HAVVANLAR.™ ARS^NA MOTEVEKKiL OLMASJNI VE 
CEHDI riSKfyUMEUNl SOVtEMELE^N HlKAYESi . 

693 

- 

Ez KeJfJd boz Han fn Kissarfl, 
Vender on krssa tafebMn hJssenl 

SEES Ke,iJ * vo D,rTma ft,tabindDn tafslffl,j ^ *«< v- h* B . fll> 

KftObin a«Jt, eskiden HindlstandT! , * ° ^ed^n iki trlkJnin odidtr 

I*i.n esid b| Tclan e ,,vL , ? , S0 " 5k,m [fSSn[yfB ^ ,n »'- «™ 

™ y0PI[m ; r . £j*g Bswassss hem&n her i[sdna 

694 

^ jjgf ^lj >i 3 I $*, JJf 

Tayfe-f naHcfr der vacft-i Ho?, 
B0a*sar> k ? fr dalm ke$ metes. 



_ 



111 

Beskl an^ir ei kamin der mi robud, 
An card ber cumle nGHo$ g&y\e bud, 

«0 nrslan pusudan ortkin o kador cok kapardi kl, o otlak oniara ndtiof 
olmuftu.i 

635 



Hile kcrdend amedend i?an be ??r, 
Kez vazite mfl turd darim a Jr. 

*Av hoyvanlan cOre buldular, Arstana gidJp: Sano vailfe to'yin edrtlin, kor- 
mni doyuralim dfye miijde vardllen sunu do HSve ettiler kl: 

697 



y <s v jj* ^ -* j** 

U J-l L^ mfc W }\ li 



Ctiz vozifa derpey-1 saydt msyo, 
Ta negerded telH berma in gly6. 
«VciEifoden ba^ka av Icin gelme kl, cayir blilm Icin tatsiilopmaain.i 

898 






GOft art ger vefa bfnem ne mekr. 
Makrha bes dfdeem-ez Zeyd-u Bakr. 
iArakni dedl Id: Pekl. V*f5 fl^nH' v* mBkra uirtmmzwm o'W. Ban ^un- 
dan tMindan bJr «oh meklr nordum » 



\ 



039 



f J v* J# *J*i JM* ja 

Man heloK-T ff'l-u mekr-i merdumem. 
Men gezidey zoHm-i mar u kojdumem, 

«Ben insanlonn fi'ifnden ve mekrlndsn hdak ojmu^m, Y .!an!ar ve ak. 
rebier tarafmdan sokulmusum., 

900 

Merddms nefs ez demnem de kemTn, 
Eiheme merdiim beter der m&kr-u kin. 
^imde pusu turmus bir nefs Vfl r k? onun mekrJ v e kini butun insanlcnn 
mekrinden v e kininden P fddet!l.» WBontann 

Hodb-i ? enfto: «Du ? rnan! B r.n e* adteetltel derunundoki nefJstir, buyum!- 

«*W Eve , Insane kendi nef*, y| ne kendl rem en bQ v a k Ve ^duT* 

:r rir n **■ ~' - «* »* ** » - 3*s 

nttamifK Doynfl yen , heveslede eahibinf heldke kcdar sender. 

901 

Gu ? -i men layuldegul mu'rtUn $enfd, 
Kavf-r Peygomber becdn D dil guzid, 

*Benfm karae™ (U ywldeflul-mu'mfn) kavU Nsbetfsinf kitti H n rf,* ■ » 
Samberiyi canda*, 9 fl n g| den kobfll et .l | ? '*" Pfl ^ 




516 






da kcybedilm* ve 70 ,»htd vrtlmlfll Mr *»* do yun* m* *•** AtoyW— W 
Efondimli de mecriih olmustu. 

krime; .tan* bir „ m. ft**! HcrbP WM^ — * * • " £ 

rikflrlorw btttidltnlB gUndur. dedi. muhavereyi i?Jten lAbdullch Dm amr-n w 
*Sl id M'dinsy, kc ? tu. NNMvi ^^^7 *»£,£ 
Ekrem Hczretleri: .Diink. m.hpreb.do bui.naniar s^h^n^i.r, ge,^,. .n 
Sfl ettirdl. AU. ya^ VOk,n gczt. mecdih cr^cnlar 9 ibl yoraf, b.rell v £ 
y l ber de cin^ndan. yon.k^ndon. dudc*n-an « * M^M^f^ 
nbalar, snrm oldugu halde MescSd-l ?ertfin onunde toplord.. Bi^t Hazro Poy 

jney« sekiz mil n . H >afad.-olcn (Hamr6-iJI esed) MHWflfe kondU H ^ b f^ J " 
Bsr) bir mikdar k U we*e devnye WW* *& olundu. D^yyed^la fl«« 
S ^ vako lQ d„ar. Fckct bunlor dd ?m0 n d^I. .do-t »££. ^ ^ 
n^ada varalannvs ve tozio kan lavi eimi$ olan iAbdullah bin Sehl) ve 1RQK Din 

81rt »a ctar«k komrsphr, tador g e lBbilml ? l e rdl. Nabi, v ) Ekrsm, bu MM* v., 

eaneipdf kahramonlara du'a buyurdu. 

MiislGmanbr, H Q mra.ui-e Se dd e 0c gun oturup dfliiMii beklediier dl^Mo- 
^ EbO SQfy Q n, i 5 lam u.kennin horeketinl hober old, ve son sarat. H ordu- 
sunu ka^srdi. 

Mucahidlerin dbnOsund, dusmon.n M ferdi Wtul^. Biri (M^ '-^^ 

ed ildl. ObUrO ( EbC lzz.Mi-Cun.ahl) d.nilen bir *M. Bed, ^£T k^ 

mQd , Tahrik edicl ? rirler scyleyerek koiob^i.x topiod, ve Uhud muha™bo.l,ln 
inile^sirlerinden oldu. 

HU6N Peygc^beriye geliriidigi si™d, vine ofvini diiediy.e d, tcra! i R.^6 
Gotten " Btr JL, p£ ^iyat .o^ b «r d.1* b, M>M 
pD«Sft ^bir mu'cnm bir def'o zuhui eder. oyn. .uhGlii bir d^ha gostenrez, e«w 
bini aldi ve kafasi kesildi, 

Hikavennzdeki anion d. ov bawonicr.no: Bona vazlls »WUi otmek H## 

817 



sunn*. Sfizunfefl tmmm. mekr-ij hiyleye talk,*™™ 

olsun. F ak0 ( ben insane™ dd wZn 1 1 *^ * *** ° m dedf ^"^ 

mozsimz. marnLfkum, oldntmaya dawmirsamz fnuvaffak Jo- 



KAZAHMAVA TEftClH ETMEkERl.. 



£** M* L^i J-' £* jjJ-l 

Gftflfe auftend ey hakrm f b6Haber 
Eraser da" Jeyse y Ugnr Qn Koder 

Der nazer sGrfden-I 5 Q r ?B rast 
*n <m * 5 :;:S " * *"*"** mm tk «M*« « kl J?!efffl 

904 

jw / I Lit ^ jj* ; 

Bo fearf pence rnezen ey tund u Ife 
To negffied hem Kckd batu sjtfe. 

*Ey sen ve keskm olan arslan- kaza i\« ~ 
til 



HI 

3- r^ urt J * *> pJ ^ 

Miirda bayed bud pif-i hukm-l Hak, 
Ta neyfiyed zaHm ez RabbiJI F*l6K. 

<iAltah:n hiikmune kar^u olii gibl teslimlyy&t gostamiek lazimdrr kl Rabb-ul 
felok. yflnl sababin rabbi olan Allahin rahm-i kahn t*abet etmesln.. 



-*^'^ J T>ii 



Vaki'd Kdflm-i iffihfde: ©^fcl^^ftj 



YanV «Blz, h*r sev J l *<"*« muclblnce ynratbk «» buyumldu&u fllbi Hodli J 
£erifde d* «Hazerden vaz gee COnkl hiuer, insom hukm-l kaderden kurtermaz* 

denilmistlr. Lakin bunlar <Her say kader dahlllndedlr. Binaanoleyh sirt (istu y» 
tin ve rahatimza bakm* demek deglldlr. fnsamn iradesini sarietmesi, torn a* 
Jon tedbfri almasi ve cehd vo ©ayrette bulunmo$i da yine kader dahlHndodir 
SuMflnulmuCDhidln Efendimlz, Ohud gaidsina giderken zirh aiyml ?K Hamrd'Ulo 
sed mevki'inde du^mandan korunmak icin de^riyye kolu ta'yin etrm>t! kl burt 
tar fuzumlu br tedbir (dl. ?u nukteyi anlamayan av hayvanlon va ancak onlor 
Q-bl anlayankir, Ayet va Hadfsin zahlrins haml He, ea'vi ve kazanmayi terkst 
mek isterler 

Eiret gelir omma file olmazga onu kOf?Jlamoya cikmok gorektir. HazreM Mawiana 
Isin hakikatini ankitmak icin cralan iis8mndan dlyor k: 

90S 

, -T I ■ ■ 



GQft arl ger tsvekkOI rehberast. 

In eabeb ham sunnet-T PeySombereet. 

«Aralan dedl kl: Evet; tevakkiilde $atik Tcln rehher vardT. Fakn( bu •ebub 
ydnl esboba te?ebbiis de Peygambsr Aleyhlsselamin 3iJnnetld|r.» 



(6*3 Kmncr: 49 



510 



te^^TSlTZZ kQrf5l "° K " m '™» «™ ,o '™ k «*« * 



907 



Guft Peygambe beavaz-T bulend, 
Bfl tevekkiil zonu-yj iistur bib end. 

Eshfib-r Kframdan Mu'az bin Cebel (Ftadiy a ii oWior>h) diyor ki Peygamberfmi 
tin huzuruna bin ffekB. «y D R eS Q la iJ ah; dev em | oftfcWWAfci Si 
yo* S a AiFahattvekkuF .dip saima b]rt3kayim mi? , d St tl ™' 

du. Zira AKah, deve cobani deg"ildir. V 

Bu makanida Nasrtiddlr, Hocamn bit ceyfibi hatira gelir: 

-r^S 3S« ;=: gar « 

m bin KeWol ys tnflv sltirmeztb ve ufak letek hoVi iutew Z» J 

•****. so s „ k TOrdi3i ^ (Tlbb „ ^xx r ;~r:; . 

Hi) !d sar Bir Fiesta run tevekMu; ftendfrti <&&**&, **»i 

nWKte H.krm V erfn hacaya flWlnlW, faavMdi m hostD(lul jfc&g 
920 



1 






toa 









ftemz-i aikasib Habibullah sinev, 
Der tsvekkiii ezsebeb kahil mesev. 

Evet By hodis. gayet m6'rad<irdir. CendtM Peygamber .Kazoncn Allchm 
rcrtN*ld!r» buyuruyar. Demek ki Altaha sevgili olrnak itrn kazanmak, kazan- 
" ict 1 oahsmok Ifa.r*. Hangi bir tacir ve hangi bir san'atkar gostenleb,- 
II r ki calismcdan kazanmi? olsun. 

Mo'lumdur k| ***** »U(I «**> olur. Bert, esndfin ffl^. W" ^ ' 
*tlnin sarfiyledir. Marangoz gib!, dentf r* gibi Ba'zLs,n,n to, mate .m «l- 

ve ImSli dQkWInindo. yab.d sergi.inde yan yatsa, yahud t>aca3,n. bacag n,n 
u*tun* atsa. oyie ciursc. sigaras.n. savurup keyf catta. Qe; e n mu^nn.n * o- 
nifi.ni yoprnck, v&hud diledigini v.rmek hu^sunda gayret gostermeso d., 
.Adam send, AIM. re«ak, ^rndir, d.Be n ksama kodar ekmok piMN 
kazonobilir mi? elbette kazanamaz. Hakk.n s^gilisi olur mu? eibette alarnoz. 
Bundan ba^ka esnafin mu ? teri V e tatU dit ve Q u!er V 0j gdstermesl do ca- 
immak kabilindendir. Guler yiizlii olmarun mu'minlik. catik kosli ve k.m su- 
rot almancn da ffiOnflfiHik al^meti b.lundugunc doir bir Hadis-i S & nf vardir, 
Maplesef tiUm muBlOman esnafmdan banian. nWrtln, aatnwktan ziyto 
musteriye ^aka Batmaktan oliciy, incltip soymaktan, zevk aftyof. Mu*ter|, OlOM- 
g. bir ^y icin pahah dedi mi, vay etendim WV. ( sanki tayomet kopuyar sen ota- 
mazsm sen yiyemozsin, sende vcrs Q gatir, ben aiinm gibi, hadi boska kap.yi col. 
gibi sczier, sarfedilen munasebet$iz (Skffdilsm en hahfter. kal.yor. 

islam licarotine revoc vermsk Rtfn miiSlumanlardan dlf veri? edelim dlys 
icabmda hepimiz sayteniyoruz v & hepimi^ tatbik.na niyyet ediyoruz, Ltm ba zi 
miisluman esnattan ayle mu'Qmaloye, ay!e Ihtikdro ma'ruz kolflfontt W »W0- 
muzden caymoya. bakkal Ahmed efendiyi birokip bckkal Hirlstoya gltmoyo 
mecbur aluyoruz. 

Dinimiz- toowlin vo tonahur. yani ehl-1 isldmin blribfrina yard^m atmas. 
gzerina mu'essestir. Te'aviJn ve tenfihur iee kor ? ihkli olur. Miisliiman sahctor, 
kar?i1arindflki miieterilarln de miisluman olduManru unulmazlorsa. bitl^ik duk- 



— ... 



tarn, danelww. hfaa» ^,„„ 1 .1 '"'"""" KiS ' ni ' """"""n * 

°i!am 1? v„ hum, sateni| . , H2 . ^„ ° , " ™ """"alarm yn? oMu , unu 
ne bQyiJk bfr tehdittir CunkJ a k; mao . n ded,Jdir ' btJ Vurmasi 



BV de pitj* vordrr kl ticfiretin me 5 rQ of™*, 
kasansnter (Pits.™ ^-^ ..., . ;:i - 9 |bJler ' no kadar cai^p 



anu ka^andiran ^ey J irt de 



._, «*, ^s-zi 



ve ANaha sevgiij olo 



*AV HAWANWRIKIN TEvEKKGlO (UU8IUM 
TERCiH ETMELERi Bl 



90S 



Ka Vm gOftendes k! kesbez za'f-i Hafk 
Lokfna-r tezvJr dan ber kadr-l lioJk. 

«Av toyvanron arslana dedtfer kh Kesb wfln, 

ve uo flai(r> mifcdanna cor* to v fr lokmnsidir.i 
VflrtT noyvar>lar dfyorlar ki: ANah ra??At ,i *■„ .,, 



fi^ndir B6yle i'llkod ra'ift nlontef (uHfilm. MiWWrlor. Ufira ? mokm hire ve 
mmahsevkiyledir. Bir adorn M hurJar *1«M« OlUM Q rtl«l»ttO kaianmaya col^ 
v ,r. gunki lokmamn hacmi uflt/ipt vOrtttM uOrn oiur, 

mo 






u?y 



Nist kisbT ez tevekkiil Habtcr, 
Ctsl ez tesSiTn Hod mahbubter. 

*Tevekkuldan daha gika* blr knzan 9 yoKtur. TestimlyyeUen daha sovfllll 
bir $ey var rn*tLir?B 

Hayvanlar, orslansn cehd hokkindaki soilerin[ cerhetmek kendlsini avlo- 
maktan vgzgeclrmek icin tevekkulun cahde miireccoh oiduaunu sijyluyorlar 
Tevekkul ve tes'.imiyeUen daha giizel blr ?ey olnradigmi anlativorlar. Fllvfiki' 
Csniib-i Hak tavekkulu vo mutevekklUeri sever. Fakat tevskkultin ne oldugunu 
ve nosil yapilooog:ni da ta'rif eder. SQre-l AM imranda Habibine hltaben bu- 
yuruyor ki: 



^<m 



Yani ! *Blr l?in icrftsma aim «e le^bbijs edtnce, aktbrnde Alloh'o miitfl- 
vekkll a! ve muvaffakiyyeti ondan bekle (i .» 

Demekkl te^ebbusun tevekkulo tekaddiim etmesi ilahl emirier cumlesmdon- 
dir. Ve hakikaien, A!!oh teata boyle mutevekkilieri, yani CoJi^ip do ondan mu- 
vaffakiyyet urnariian sever. 

i ? te hayvanlar, tevekkultj van^i? anladiklan, yuhud yanlie oniatmak laledik- 
leri cihetle arslam kandifftiayo cali'^yorlardi. Hodf onfar hoyvandi, Vo tevfik 
kuJii onlor gibF anlayan, hatta tevekkul mes'eleeinde mustOmontigi" tezyife kol- 
ki?an inson suretindekilere ne diyelim? 

MusliJmanFik: calis;p cabalamovtn, gokten inetek zenbili, tinunuzs konu- 
locak soyrayi, ogzm'^a tikilocok lokmayi belkleyin, demiyor. 

Vani : Insan itfn paI^di#indon ba^kosi yok 66.* diyor, Bir hadiai ?er!lta 
de: «insantar bokikatan mul&vekkil ofsolcrdi Cenab-i Hak onion kujlan btft 



(65) Ali Imntn: 159 

(66) Nticm: 39 



V* 



lodlSr ^ bested bu/umlm^ur |_akln te-bih-i Noba¥iyo dikk<lt edfn 
kuitam mDS , 6™ne afc^m saboh yod-1 kudmSyie den " oz H „ '";. * ' 

ssr- did[nir ' -* »** *«*■* *■* ^zr^tr- 

K & /a taslfmryyet, Ariah-in fndinde makbul blr srfmtir Fakot resifmi^r 
redlr? Afloh ona do p Ayet-i c«W HA* edlyor: "" 

Vflnf ; KO gcyretil, cssaretlf V * fm6m knvwtU kinder w nasi . bQ ._ (| _ rJ 

rr;r r r an to * m ' bu kotk ™* h °^ «*™ ****** 2£%sz+ 
A^h bh. tan* ve bi2im w ne BfiH , bir m ^ ^2r*2 

m«l vekU, den baktoriz" > C6vabinj verdifer er,¥et huSulunu ° < N ' 

Z^L "I Vm " emBVl ■WWW** "* WW** «• fllMyy* 

mflkattir. S 9 ™ g6mek tesjImi W defiil hq- 

- 

Beg giirlrend ez befa su-yf beie. 
8es cehendez mar *&# ejcferha. 

•wX.t** bs!S '"" , ""^ tow,, ° r - ™< mn 6na "" e **• — - 



<s'/) Ali Wan; 173 
BM 



012 

Kite kerd Insfin u hils? dcm bud, 
Anki can pinda?d Hun o0m bud. 

*«. * Ml*, cu« bufrayo ca^.r. Hdnrtl ft** *" d1 * ,ne *** 
D !ur. Ruhu V9 havati sand*, kimse dijsman-i can, 9 kor.. 

913 

Der bibesi 6 dusmen ender HSne bud, 
Hlle-1 Fir'auri zin efsane bud. 

^ -k ov h„ hevtlerle ba'zcn tedbirlehn tokdlru tevafuk etmediflini an- 

siz. aloca§ini afdiMan sonra oradon eerbes^e gimn w 
ba?ka bir hirsiz da kapidon glrecekti. 

eah 1s towm HflUBW M«vl&n6 Firavn'.n. Dwt lir«U J***** 

bestflili^in; hlkfi/e edlyor. 



i^ 



u— 



rcf\\T- 



9H 



J& 



O'j'j* -M» 



£U"li 



j-U ^^ ji ^|j 



Sad hezarfin trfJ kust an fcfne kes, 
Vonki o mfcust ender Hfln eef 

»«WP buJun.yaX " erCS **•• «*» Afocw C o C uk fc kemlJ 

Vak'a ma'lumdur, Hazret-r Va'kuo H- „a,,pi 

-fun do'veti Ozerine K.n'on Z r "nJ n ^T t0rUn[ °"' ""** ^ 

«*. Oih Vu, bin ki S | ye L«d olmSo dl can , ?S *"** ***** 
VuEuf Aleyhrs E e;oin if > vettri biriundumi r ■ 

«*. Beni f B , 5ide dogan ™ ™^" ^NMtC Bunun Q, erfne Fjr , 
««Wm dldOru.du. Hazret-I wJTSKi X? T" *** *** Bi ^ 

* "<* buunon k ra(lce CiS "T '" ^ BB ^" 
Hrovn ile tanimin evi6dr nd ™ *k°* d, v « cinde bu)[Jr1(jn ^ 

m hakSlZjldj ™W*ve K B ndf a j n j tekdlr 
5zfi 






ottl NQrtkbr adoin: Oun kipllyl bWdrttuQiai u^L Uuonn do bcnl mJ blduracak 
i.in? diyo bo^irmayo bn^fadi Mu/mi I Mir.n *l)w* n^kit ederlen diyo era 

ifnn savu^tu, M:atr klt'OtlrtttOfl uhi|i A<i i Modvnnn gltrl. Oroda blr kuyti bu 
,.iiia gelmisti ki cobanlor au ynhi|i hi»yinilumii ^uiuyortordi. iki kii do bfr tarnlti 
i'.:ki!mi? bekiiyordu. Cobanku r hoyvanlonni Bufoyip rjiUkien Gonro kiifor kuyu 
hjusma geldiier. Hazret-i MOsu ontaro yordini iQtn bu cefcfr Koyunlcinni ffulg* 
ih Kizlar te?,ekkiirle aynldilar. BunSar §u'oyp /Meyhisselgmin kerfmeleri idi. 
hve gidince vak'ayf ihtiyar poderlerine anlattilor. Hz. $u'ayp: One coS'rm da so- 
ru^elim dedi. Musd'y' da wet ettiler. HczreM Musa, 5u'ayp Aleyhisseid- 
nun huzOrunda sebeb-l vurOdumu anlatti. da: korkma, zalimterden kurtuWim 
muidesini verdi, Cun^l Arz-i Medyen, Mieir hnjkumeii arazlsinden de^ldlr, o- 
raya Fir'avnterin hukmu ge^mfizdi. 

Hazret-i $uoyp Musa Aleyhfsselann'a bir teklifte bulundu. Sekiz sene Wr- 
met ederse kiztarmdan bir\n\ verecegini sdyledi. O da tekNfi kabul &dorek a 
kadar mGddet ?u'ayp ASeyhisselomm koyunlanni guttii, Mukarrcr rnOddoiin 
hitamindo evlendi. Seneierden sonra si!a Icin Mistc gitmek istedi, Horominl 
alip ypla cikti. Stn^da Eymen vadrsine gelince ha^a sogudu. U^aktan atev 
qlbi bir aydmlrk gordu. Orodon kor alip da ate? yakmak icin ona do^ru tulti 
Ate$ sandigi tecelll nur idk Orada hitab-i tlahiye nazhar oldu, peygamboriik 
fe te$rif buyuruldu, Fir'ovnl Tmana da'vet etmeye, Beni Fsr&il Misirdaki csoro! 
Iiayatindan kurtanp Filistlrte goturmeye memuf edlidi. Hazret-I Musa Miatru 
gitti, risfilet vazifesinl if a otti. Beni Israiii 9flp deniisriden ge^irip Sirw 
;?ibih ceziressne gotiirdu. Fir'avh, Ben israil'Ln cikrmasi lain Izin verdi&ino pig- 
man 6Wu, geri cevlrmek l^in ordusiyle tokibe cikti, nitifiyet Kizp! OenlzdB bo- 
guldu. 

Heloklne sebep otmasin diye bJr cok mQsum dldurten Fir'avn. Ha^roti 
Musayi saraymda buyutmiis. ve yoti^tirmistl, Demek ki tokdir-f ilahiye muvfllk 
olmayan tedbirlerde muvafbkivy^ husule gelemiyor ve blr hodiaedokl hik- 
metl har gbz goremlyor. 

315 
c~~}ji ^1* ,,?-{ oy? ^ **<» 

Dida-I mo ^n best illet derast. 

Rev fona kun did-i Hod der did-1 dost. 

iMademkl blilm fl6i0muzd» blr cok Hlet vordir, o holda gli, ksndi odrtf- 
^iinu dOfltun gondii nde If no ot.» 

m 



aaMaaiBaa ^ aaBBa 



■AN*, O orma,.,.,e bi „ e CT«, .J^Z * Mt ""*«•' **"» 

*.*»«* Aleyhi v L, e : 33S -SSTSLfi?! .2™ £k - 

mi?tir. ""WDimi Kab&imfe gordum* de- 

Soda t-r sofiyye indfnde AUoho vakinhk iki tr^r-nr » , 
Serine fkur-1 r-evflW) tc'blr Star iS* i£ S ^ fkurb '' ferfliz ' 

Hide H 0k cb*, am, oJur , Lrit Bui? t ! *? ^^ Ku,tM nevfi " 

"V*. or,, tutmokj cokca sadako XS*2 J ! namaZ k "™ k ' 
Ha*)wn o k u i fsemf, basar Ve * „ i 7 " ° laco3 ' Va ce ^ bl 

0. t> y an buyurulm^ur ^ ^ ^ hnrek ^ d * Altah K* b^naca- 

^-"Xd^^;:2 9 vSs^ kimse ' h - «w ** » mm R ab . 

OOdh. fl «™z ?2?^ nSSSS, A " a "' ""* 9eNp de b ' r **£ 
Mr flOrme ve RabbQnr b r rLfitl t?2 *?* BeJki ° nUn ^ Qns ^ 
? n?« ima ei, buyumnam ANaftii a'lem bu demektlr. 






S2S 



HI 

>*v * ; ^ j lj, r ^ j 

Dldl mara dfd-l 6 ni'meKvei, 
Y6bl ender did-i 6 kiilt-l ganai- 

, ri « n ,m nftriiaii na oti^l btr Ivaitfir kl onurt eohi^unde 

*Blztni gfiiumuie onun goru?u na wu* e i m 

Kulli garflzi, butiin ^moll buluraun,i 

teyen hayvanflt lis6nmdan bir misal irad ediyor : 

917 

J;r l^ £ > ^V jit 

Tifl t6 gfra " tS P"^ a nobudi 
Merkebe? cuz gerden-5 babQ nebud, 

^ l* t-^nk koemak kuvvat'erl y<*kan onun bindi^l ycr, babamnm 

omuiunda ta^inirdu 

918 

Cilri FuzOif kSrd dest-Q p6 riOmud, 
Oer ln6 ilftad-u der Mr u kebud. 

fF odu„uk .dip da A -V* ■«-'■ **" n¥a&m klJ " 0nmOVt, ba *' ad ' m ' 

me? ak hate vs iahmete dO^flf * 



mahlukaNn didin™,!. n\*m*. eototomaa, toMci fodulJ , k ^ de 

*> b^ayon, kendiairrde kuw* tf*™,, k a , k9 o n ^ J Jj** 

V»rt^ ba^™^ fcdull.k d.n«vor. HoH^l a rodull ukj lac ii bir Sir 
boyfc ohfaflu o^i mohlflk^ wMip dJdirtmes[ de tabjf ,. r hn|d . r ™; ^ 
herder, her birir,ln bir vazifcsj v Q rd, r O vazfFeyj ifa edema JT^™ 

***. , B y an *dr,Jn insdf « ra uruv Vete 5S2S *" *"*" 



919 



Cdnha-yJ Ha Ik p7? ez dest u pa, 
MJperidend ez vefa ender Safe ' 



nma- 



J--kJ. ^a"- _jiij*1 ^L. j._j»- 

Our, be emr-f JhbiTu bendf fucfertd. 
Haps-J Ha?m <j hirs u Hursendf ? tidend. 

530 






nefrttlunmasi ruhunun cusnduie ta oUtik etMnwcsioir 
gibl koytdlara bcSlandtlar. 



921 



*l>- j^ iftj^* 



JUL 



<l'>u JU j)J-l B&f 

Ma iyal-l Hazretimu ?iriHah. 

Guft « el Hoik u fyalun lil hflh.i u.^uim 

EQ!la |1ahu oto,H v^B-m EftndWta, ( 2tf# #* I WWWtt 

, «nhinkat Atlarwi Ivtfldlr Hatk leaden Allaha w 
HadM J.nn as, : « «*£»*£ ^W« ve n^enfa'ati bu.unan- 
sevgili olan da, aileslrve, yo n\ hoiKa en nyuao 
dir» mealiridedlr. 

Mba mfinasina wloflwlir. HirlBfyarlann HowAh ««VI «™, 
melmelsri Wye MtaK Mr ontoY'S™ n^»sl !llr - 

Eve , Mr bnb 0; C o. u8um . co u5,nu b«l». U» ^"^^^fnTi 

Ml 



dirt* tosbrtar,™ w , f ' iw^mok. fmkan burundufa tak- 



■i.'.i 



r ~w,... r. USUS ynca en yok.'ndarr 1 
dirds 5o ? k a iarma do j^d.m etmek gereXt[r 



AnkJ 6 ez asman baron dihed. 

Hem tevfinsd ko zi rahmet nan dihed. 

*G6k yuiiinden rahmet yagdiran Allah jftm^i ■ 
r«-l Mm tfufciyleT. 2 IhZ 'T'T"" ku *Vl« kudrat haves,, Haz . 



•ARSUNIN, CEHDJ TEVEKKQLE TERCJh ETME*. 



923 

Guft '9ir 6ri veil R Q bb iil ibdd, 
NerdiibanJ pf?-[ p ay.f mfi njhad 




'*J «J" *H 

£ ItJr \f i JJ^ tf #T -** 



f\ lS)*~ *\ 



Paye paye reft bayed sQ-'yl bom, 
Hest cebri buden incG tam'-i Ham. 

mc* her* b<r Wmo'don Ibarettlr.. 

■ ■ P inS h , Hak dn musefabibulesbabdir. Alloh her $ey ■ 

Dunya sebebler akmi. Ce,ab-i Hak * ™J fe^mi^r, Weseia 

in husu.On. bir HMO -beb ve JJJgjJJ bosip whIIl0h > 

cebrt olmaya ka1k, ? mak, Lrfonsiziikbr. 
etmezse muvaffakiyyet olmai derler. 



4^r ? iVi ^ ^?t rf*^ ^" J 

P3y dor] cun kuni Hadr6 CO ieng, 
Oest dan cu« kuni pmhan tu perrg 

.« ToS « **« «,-» «»i «p- —» « -*^ pmMDl na "' 

giilersin?* 

«*= w. -. oy Q k ^ s nriJ?" 1 de ,heon elP, " ,fr 

633 



92S 



Mi 



H6qa Pirn bjff bedest-, bdride dfld 



B£7 



DesM hemtiin bjj I ? arethfi.y, 05t 
Mir efl%l ih^re^a^i ost 

u^&Jg 1 be " * bI *" oh,n ****** mi tt^, ^ 

"Mr, ^ „„,<,„,„ m smh « *g3iS&*** «8^ ft jjfc 

S2S 

Can l ? arefha ? w ber can nih, 
Oerv&fa-vf on earet con diM. 

534 









Pes if&relha? ers5ret dihed, 
Baz berdared zttO karet dihed. 

«Son™ O'nun If antler) tana esror verir, ya'nl blr tcknn esrara vak.f MPr. 
Sen! sendtn cthr ve ba?ka l?!er ihsan edor,» 

330 






HamMT mahmul gendnned turn, 
KabiH makbfl! gerdaned tiJrc. 

dUW.ii. amrlnl hfri.1 clrnck v* 0S. fcin «*f»ak sen! hamillikten mdhmrf. 
*fc yp'ni ta ? imoktan «!*»* rWrtnn tamteint kabOt etmek de sen! mak- 
bull iiahi olmok derecesine cikainr.s 

931 

jjjj* JiS jj ^ J:'* 

Kabil-i emr-1 veyT kayi! ^evT, 

Vash cuyT bfidezan vasil ?evl, 
./Ulah'm •mrh>l kdbul ve tatblk edersen kail olursun, vuslal talobinde bu- 
iunur, ondan sonra do vlsa!» er&rsiiM 

HQIasasi: Inson'm MftU onlan M l#*itf» kullanmck Icln Allohin l*anltort 
yfihud pek aorih Ibareleridir. O ibar^rln icoh^ni V «rine getlrmek icln lanlo. »l 
la ocli^mayo lahammul *tm^k v e ,mM («6hi V e mm flflrtemik. Iruwm A1- 
lahVn makbul zumresins dahll eder » ir^ad mertebesine a«flrtr. BfW«" 
veia Allahm emrini kabul ve nefelnde tatbik edar. Sanra da onlan hafka 11° r. 
K1) u kol ife Allah'a va S> l omok imk5n. yoktgf. Bulmak Igln oromak lazrmdir. lb- 
tldfi calismo v<5 taleb. ondan eonra moyt-l vufilatt.r 

Ml 






532 



J * ***** J** J^ Lf - 

Sa'yJ ?iikM nimete? kudret bQved* ' 
Cebr-r tu in^r-i on nfmet biived 

933 

Siifcr-I kudret, kudretet ofzun kuned, 
Cebr, nimet ezkefet birun ktined 
«Kudrete ^ketmek sen i n kudretinf ortinr, ceblr is* „ rm .« ,. j 



fe^-aT 



Vani : «$ukredec6fc oiursanu De n de size tairii***. .. 
buWsan z b en de „rm«terlml art™™ ri °'"™z, kufran-j nrrnette 

W^oJSSSS??; ***** IN ' ahB d ™ek, e 

« WCfrdJK m, 0nd0n SSri^^' ^^ VakU — 

mcd lk , p kudret rttaSSi^SS ft m T™ ***** Varken onu W 
<** Fakat k oJ k JP d0 " ™ H t lT dik ?'****• ^«™ 

(W3) Sliiv-i Jbrabini : 7 
G3B 



1H 

^.j* *j ji */ j^ y j*~ 

CebPi tu Huften buved der reh meHusb, 
Ta nebinl an der u dergeh meHusb. 

(iSenin cebrillgin yolda uyumaktir. BnbuJJchi ve dergah-i H^htyi gftrme- 
iikce uyuma.* 






jr 



j^ 



■1 r -jf jU 



Han meHiJsb ey cebrl-i bs i'tlbor, 
Cu; be zir-t an d.raHt-f meyvedar 
«Ev {brat aim ay an cebri; so It in ha o me\vn\\ ogacjn gdtgesrnden ba?ko 
bir y*rd& uyHma.» 

E=shab-i kirdmdon (Sevban) rodiyallahu anh rivoyet ediyor kf, Sallaliahil 
ASeyhi VesQllem Efendmiiz: «Cennet qggplanndan birSne rast goldl|inkdfl go'- 
aeslnde oturun ue yem!$terinden yiy[n.» buyurdu <Y6 R^ulallah; bu ha I dunya- 
da nasi! miimf<LJrt olur?v dlye sardular: «Bir aUma tesaduf eUl^nlide cenn»t 
aga^innndcin birine re^ selml? olurEunuii* eevabim verdl 

Demek ki 6rtf ve kfimil bir 6'lrn. cennet agoci glbi oluyor. JmmQt de o nia- 
cin golgesinde oturmak ve meyvestnden yemekle.ya'ni alimin medisinde bulun- 
rnok ve sohbetinden istifade etmekle mukellef bu!ur.uyor 

Valdan ge!en, yahud bir tak<m harekdt ilo vucfldOnu yoran klms& ^Lrbheali 
ki istirahate muhtacdir O istirahat ise rahat edilecek bir yerde olur. Vokea gfr 
rte^ln a'mno ve caddenin ortasma bogda? kurup oturmak, hi(? bfr vakit rohat e' 
mek olmaz. Bunun gibi cebrilJk, mu't^iltllk, ya'ni; «insando irfide ve ihtiy6r 
yokiur* hovir. avon^irs gibi do'valarla yorulmu? bir kafa do hakikaten dlnler 
meye muhtacd.r. Fokat onun istirahat edecegi yer, bir odfin Ir^od meclleldlr 
O yorgun kafa orada bulunur, arifin ma'nevf vo mhini gida demek olan kel6- 
mmdan feyi alirso yorgurHu^u ve durgun'ugu glder Yeniden hayatJyet kuomr. 

Istan bulun fethlndcn £ur>fa iik kadi olan HRir Bayin oglu Smon Pa?a. 
gencliginde (Sotesiaiyyo) rnazlsbino girmi?. 

637 



M 



Safest pi tor: Her suydo ijuphe, fiatta ?iJpheferinrfe de suphe ederlerm^. Si- 
non Pasa, bir gun bflbo&iyto yomek yerken ttjzir Bey; *SirKin; budalalikta o 
(Jereccye vardin ki fu tabofljn bakir oldugundan ^iiphe edecekSJn!* demrs L Si- 
non Pa$a da: tEvet, Biz onu bakir goriiyoruz ammo ba?ka bir ?ey olmak ih- 
timall de vardir!» deyince Hizir Bey saham kaldrnp ogjunun kafasma uurmus 
Cam actyon Sirrori Paso ay! diyjnte, bobcsi: iNa&il, sahomn bakir olcfugunu 
anladin ini?i> diye sormij?. 

Sinan Pasa sonra Seyh VefQya dervi? omuf Orrnn Jr^adiyto o sa<;ma fi- 
kirlerden kurtulmu?. f?te bundan cfoloyi Hazret-i MeviSna bir aritin sayesine 
iltiea et dryor, S union do Hove ediyar: 



336 



jL -kiij- ^A jS jUil j-Li 4** 



■'J > 



!_U J>. 



•J 



TfikT ?aH efsan k fined her Ifihze bfid, 
Berser-T HaftS birized nukl-u zod, 

■Arlfln spyesinde bulun ki r&zgar, hw [ahza daffen oynatsm da clflnda 
yatmi^ dfonw basina yem!? ve nuk dokuisun.* 

Vani Aflahm ilhami, drifi ccsturdtikca sohbetinde istifade ed[lsin. 

937 






Cebr Huften der mryan-i rehzenan, 

Murg-i b? hemgarn key yfibed eman. 
*CebJr r hirsutar ypta&nda uyumak ve fconad tiiyleri g]kmoni]$ kus yov 
rusi. uibl upmqya kak*rnaktad!r. Vakftsjz ucmaya cabalayan ya«ru tir kus 
kodllefden nasd am on bufuT?» 

FHvdM: F&il-i muilak Cenab-i BckUr. Fokat bu fiakfkotin tarfckeiyokTn In 
kltfh (spiny Wr ? ey degitdir. Molumdvr kl bflmek He totmak araando hC3 ,, 
fork vordir. Iste o mo'rifet zevki ho Sl f olmadikta bir ineanm irade'i cijz'iyyeyi 
Inkfir etmesi ve «yapon da odur, yoptirort da* gfbi cebriydrre soz soytomesj 
tojru degFldfr. Bu gib! sozterde buJurtmok, Sdeta e ? ki Y 6 ininde yatmak, y ' ni 
rwWto ?eytanin orjiebesine yol opmak olur. Keza vokti gelmeden bt ojbi dp'- 
vdlara kafkpfmak, kanad tuylerf WtoTmrrt^ bir ku ? ya.rusunun u o™ya cabo- 

533 



ffl loKrtia •If.WftflO blWWf. Har ?eyde. husiiBivU' 



i„rna9ina. sonro dU ¥ Uf> kmlllntc 

„„ bnhista, insanin cdobl nwhAfOM i iml» »»""■' w " rndir 



( ,i du . ^«i - ^r ^ divereK kendi ^^ AllahD " ad ettL 

■ » , - > *-V^ r< diyerek zulmii netslne lEnSd-etti. Su edeb! 



vuzOnden de magiir oldu, ?eytdd ise 
Kovuldu, 



ebedsizligi y^unden rahmet-i Ifahlyyeden 



S3» 

Ver i$oreth5? ra Wnl zeni, 
IVr^rd pindari-yu sun blni zenl. 

c * a .i n i*n IsaretkTiaB bumn bilker ve ehemmlvst vermez^n aldonir- 
fliEger A! Whin IfareneniiB uu haktkat flbzlvle boko* 

lar. Allolrn wnrine Ita'at ed^rier.* 
rneyecels ilursan ; 



■.:,) Hicr . W 
(70) A'raf i *? 



539 



ttmmmmmtm 



M9 



-V ^J lj & _ 



p* J* J I 



s ^-r 



j j 



■^ c?j J 1 J** -6 



isc kuy- 



tn kacfr akli kj dor J gum seved. 

Ser kl oki ez vey brperred dum ?eved. 

*Ser ki oki ezvey bipmed dum $eved, 

«Aya& bo? yerjnde seyredi? has bir tema?adir.i 

dealer amma b* d^,,, cndan daho noho 5 bir htfj* alamoz son.nm Ak 

Onur, rein candon, gbnSlden temenni edeiim ki Cera*., H„* u 






111 

Ger tevekkul mikQni der kar kiin. 
Ki^t kiin pes tekye ber Cebbor kiin. 

«E§er (evekktil edeeeksen omelds et. Ektnl ek, ondon sonm Cebbor i zi- 
tktktfir olan Allah'a tevekkiil ex.* 

perekoli orun lutl u keremmden beklo. 



«AV HAYVANLARIWJN TEKRAR TEVEK.KULii 
CEHDE TERClH ETMELERU 

942 



teiUj \£\ j,j\ 4-* 



&40 



Cumie bavey btmgha berdasiend. 
K'fln harison kT sebebha kdftend. 

tHdyvqnlann hepsi de arslana kars haykin$War. ?oyie diyarek Wl so 
beblarl efcen, ya'nl esbabo te^ebbiis eyleyen hadsier.* 

943 



Zonk I b? $iikri buved ?0m u ?er iar r " 
Mibsred bl fiikr ra ta kq'r-i nor. 



>j *M 3^ j'i* j^ 1 jU* x " 

0*3 3* J " A ' L f*^ ^j? 



j* 



Sad hezflt ender hez5r ez mard-u zen, 
Pes cira mahrClm mandend sz semen. 

«Erk«H vb kodjndon yiiz binlereo, mllyoniareo kl ? i Idllar. Ebb6bo iev*a 8 iil- 
lori vorkon jomondan va lamfinm mafifa'atlndan nlcin man rum kolctilar?» 

Ml 



^B»^^ 



- - 



944 



Sad hezanart horn z'agaz-f cFhan, 
Hemcti eidertio giisade sad dehan. 



•CihSnjn ibtldamndon v e yii z bfn| flf te asinfon 
lerce agn ccdmisrjr.* 



berl Ejderha ogzi gjbj yiii- 




945 



,j> jC J|) J.*, tXfj jVjj ^ 

Mehr ha kerdend an d6na gurGh, 
KI zibiJn berkende siid zon mekr kflh. 

Kerd vaaM mekr h6?an zOLCElAl, 
Utezule mjnh u eKjaltJjclbdl 
^•W-N *mm\ *«> «*« ItSwfc whhll mm ^ ^ ^ 



543 



Surer fetf* Aleyhisse.amda* blr .yet, telmih e diNy 0f U eudur; 



mnklrlarlnl ve son hlyiefcrinl yapli- 
lar m meklrtertam om W WNdjdfc ^rfnd-n talk, 

ma.™ ba-ta olacflk d.r«ed. 1- *. ^fT™ *Q intikamdir kl dii^cnlanr. 
Mft hulf ed.r sonma: Allah holler, *»* « * u ,nt,ka,T, 
dan dostlonnm ifitifcarmm dfl^M 

rssrsr sass^r ,~ — — 

nin muhofaiasini ttfahhwd emu?; 



® Jjliji'Afc 



Ii^ ^.^•"^» Mrt ^ kt 'T^ Cantor bir halt eden^Ller. *"■ 
yada meyOB, 6hlrtrtte mu'azzeb olmaktor, ba$Ko wr ? y 

, ere de miihlet verse biie taEnomiyle fgrsal verm^. Rizov (» 



(71) tbrahim 

(72) Ilicr 



4M7 
9 



B43 



pv*n Bojrifl -soy^yor ve ?unlan da Have ediyordu: 
947 

Cuzki on Kismet ki reftender ezsJ, 
Ruy nenmud ez sikar u ez amef< 



943 

Cumle ijftodand ez tedbfr u kar, 
Mand kar a hukmhfl-yf Krrdgar. 



Av hayranlari bahil yUPfltl yurUti Nib H «•* musemmaian o'- 

mnvon birar Islm dorok™ indlrdi*t«n iwitti irtrtidlorirn ItfyW >Cin bl» da 

t! kra nakledlvorlctr. F,km, rt/pfiu *-yli.»-mitimi uo-mu? bir cdcmin Peygamber 
SQtmnaa Alevhtssfilnma milrtcd'el Bvl»¥*r<»K fcrnittMm "fcgpr vaBiwaylo Hln- 
distend gondermeatni Utanosmo ve alum memflmm urada oaun camm alma- 

Sl na doirdir. Bu mealde blr Hadis odufiu oa rtyftfcJ «Wir- 

Kadt-f Beyzavi teteirindeL 



&^M%&M 



,Hfc fair n*fls r varin ne kazanacafimi bilmez, hfc bir nefis de nereae 61* 
cegini bilmoz ".» Ayot-i Kerimesinin letsirine murfico'ot olu^un. 



949 

Kesb ctjz nam: medan ey namdcr 
Cehd cuz vehmf mepindar ey ayor. 

M4 









• AZMiL ALEYHlSSEUMIM SIR ADAMA MKM«<, „ 

HAVVANURININ TEWKkOlO CEHDE WbS^L, 

Rod merdf P a ? tgchj cf er resJd 
Der ©era „dM Siileyman der devid. 



SSI 



^ J 



?> s m f i« ^ 



R&m BZ gam ierd u her dQ | eb kebud 
Pes Suleymon guff ay Hacs C f bud. 

* 

T * 

Guft Azrati bermen incflnin, 
Veknazor endaHt pijr ez Ha ?m U km 






"farfll bono goduban* ve fcim)6mne bakt, 



cevfibui* verdl.» 






Guft hin eknun ci miHabl biHdh. 
Guft ferma bacfr8 ey can pariah. 
«Sul«yman; Pekt, ?imdi ne Istiyorsan iste dedl. O da reco etti kt: Ey com- 
mm meicel; ruzgara emret de...» 

954 

Ta merfl zlnca be Hlndistan bered, 
Bu ki bertde k'tin tardf 3 Lid can bered 
«Senl bumdart Hindistana gotiirsiin. Bolki bendeniz oraya gidlnce, ta- 

Tiim] kurtarmi? olurunrt.» 

Flkranin burayo kqdar olan kisim doiayisiyle blr te^blh ycpitiyor '. 



955 
jU ail) ,>! jj* j*- **ii 



548 



Nek zj dervi$! gGriianend HalK, 
Lokma-i hire eme! z6nend Ha!K. 

«i$te halk fakr u zani ratten koemak ister, ondan doloyi da hirs u em«Un 

lokmosi oiur.if 

856 

jrfcl jll-a> I j jli/ j^ ^ 
Ters-I dervff! mlsal-f an hlnaflj 
H^b-u kGsls nfl tO Hindfstan elnaB*. 

uPakWik korkusu, bahsl nepen adamtn endl?»sl glbldlr, htrw ve id'vf d« 
mndlstan farzot.i 

Ml 



tMII 



857 



Bacfna term Lid ta ora ? ftab, 

Burd su-yj «o'r-i Hind is fan ber ah 

958 



1 



Rltz-I djger vakt-i divcn fl iiKo, 
Pes S Li layman guFt Azraifra. 

A«*l AleyhfcseldnVo dedi kJ "n^ndo Summon AJaynfsseldm, 

959 



K'Sn MQselmonrd beHa$m ezbehr-i an. 
Binge rid: tasGd a to re zican. 

•O musluman, comndan awire etmek r C in mi yu*un* hisim il* 

sea 

GOft men ezHasm key kerdem nazor, 
Ez teaccLrb dfdeme? der rehgiizer 

Ml 



bciknn?i 







KT mera fermud Hok imrOz hem. 
Can-i ora tube Hindiston sitan. 
rfM* Hak <*• ve *# bona, Onun canm. bugtai HlndHtanda a! W- 
yurtnu^tu-* 

962 

Ez ocep guftem mer ora sad pa rest, 
O be Hindiston siiden dur enderest. 

tfTtaaaUWmdtn dsm^lm VI onun hcklkaten & done kandd. *a do *M 
Hind lata na gidebilmakten uzaktiM 

Hozret-I Mevlonfi bundan aonra diyor ki : 

953 



JM; jU^ fS* JtfM & 



Tii heme kar-i cihanr5 in cunin, 

Kun KiySs-u cesm b(J9$a u bibln. 

.Sen diinya l?l*r1nl buna kiyas et. Gtaiinii ac da 6yla bak.» 

&B4 



J^ ($t * *f- j 






Ez kl biigrfzim ez Hod ay muhfil. 
Hi ki biirbdyim Ez Hok ey vebat. 
.Kimden kocncdyiz, kendimUden ml? n* kqdor muhall Kimden kapacp* 
gn, Hoktar* mi? ne kodor veba1» 

319 



Vonf Antrim kaderl vo kozflai mutJcria verinf h U J»r i^ n - 
her, m**£ ^ZlrTZ Z rL"° PmaV0 dQVrar>mak 9ibidif « 

*~* p-i^iHSiESi SET ne "* ° 0,ur - k ^ vd *■* 

0vie't; v b h : v r r annm ** ve ^ **■ **> p* ^ *, 



-MBUfUN I TEKRAR, CEHDj TEVEKKtfU TERdH ETMES) V e 
CEHDhf FAVDAUR.NJ BEYAN EVLEMESi, 

??r guft dn velfkJn hem bfbln r 
Cfihd ha-yi Enbiya u Mu'mJnTn. 

i-^itesssasafe «** -*- — 

sea 

Haktaa:a cehd~l ? anra rdst kerd. 
An or dfdencf ez csta u germ u serd. 

KM 




00/ 

jU *»! Ju <Uf j^U^- 

Ki1eha$an cume hoi fimcd Ifiltf. 
KiillU eey'in minzarffin hu zorif. 
K Onlarin - ibfei hiyte dadlcjintz - send u gayretferi, kendiLerhiln ah«dM 
I6tlfesi kobillnden oldu. Zariften her ne iuhur ederse o da zarif tftyU 

968 

Mm hd^on murg-i gerdtin! girth. 
Nokesha^tm cumte efzunt glnft. 

fl On1ar.n tuzaklan, M«k *u*unu yokaladi, Nokscnlan N. tcmamiyle fc«- 
mal mertebesfnl buldu.* 

Ya'nl 3iz sa'y £3 amelde bulunmayi hiyte ve tuzak telakki ediyorsunur 

Enbiya ve evliyflnm cali^nialcri tuzok ise bilmi$ olunuz k( o tuzok fa ©0" 
MM* Allah ehll onda uwrruT edrtltnlfttr. Kezd sa'y rktisabi yak, 9 i kw 
zan ediyorsunw. fcte sizin yaki?,kB,z telckkT eylediginlz cehd omel netSco- 
sinde o levari noksani degil, kemdSati ortmi^tir. 

969 



Cehd mlkun td tevani ey kiyfi. 
Der Tariff E^hlya E^llyd. 






1 



«Ey biiyilk zdt; muktedlr olabttdfaln kodar, enbiya v« evltyd torikmdp v« 
onlonn meslek-1 meaflialnd* bulunmayo patt^.s 

Enbiya ve evllyd hazar5timn meBlekl, eali^mok yofudur. Bu pof^mak da 
tiem maddl, hom ma'nevjdir. Peygamberan-i Iz&m hainrflL^an cogunun co- 

M1 



'■*n°k surotiyb h«rar norcko tedorlk mtiHtu hi, 

22? «* <*„ f ™ k J., S& ir oddid »*» <**. •* 

JWteflU ine ' 0mel1 bff ?ukren owu^unu beyon bu- 

'?te o nebjy H ©kremin seriatr da <n<„ 

nma W <*>«* k irnBen ; n minnet JLf £3 ^ ederdL KJmsen[n **■ 

Eskiden metres & de yoktu f*bt Q h. 
j*** *fl *, O Wnii^IST 1 °™ iken *< m de 

"f rln *»P*« t^nstb mtifljm, rt«JS™tS'i^* n medrese ve ,ek " 

2JW* «W4 mSSSZ 225 TT: ""*-«**- *^ 

rom a ,f 0r ve ^ ?|r|p ka , mQ2 ^ mol,k oJ ^rd, ? ^^ mohrQ^iy yete ^ 

S5? 



97* 

jlnts- JjJ ijjj *f ^! 

^ Uj 1 Ui jr* b^^ * l J 

Bakaza pence zed en nebved cihfld, 
Zanki Inrfl hem kaza bermS nih^d. 

<Muc6b»d* etmek o°^>P ^balamok, k,z6 He «Sr**mnk d^lldlr. QOfr 
ku sa-y IktisSbi, blze Whmll eyleyeti de kazadir.. 


















97r 



" 






Kaflrem men ger 2iyan kerdejt kes, 
Der reh-i fmfin u taat yek neres, 

+ 

dman vo t6'al yolunda blr netw caiman klmsa zl^n ed«rse ben gftvur 
Cenab-iHak : 



^&Jg4KftS 



YflnT - .fUloh, «WB 1m6n,nizi ve anufi neti^sindekl sflifh omellerinlzl iflyl 
tetea^ buyumyor. Alloh yol^ndci coli ? an bfr kimsenin ziy6n a uamnioyocaflm- 
te'yid Iginde da HazreH Meviana: «E ¥ »ffllk, son **» ^bola da ziyan *««' 
J n ben gavur oloy.m!, diyor, KmdiBlnIn savur olmok iMlmotl <tfmod«. gW 
Allah yolunda C o!, ?nn ;n da ziyan S 5rmek MWU butanmo**.* bildlriy^ Vi- 
ne so ye te?vik K\n so^una devom edlyor i 



(74) Bakora : 143 



U3 






072 

■ 

Ser ^rkmtd nist m serrfi meben (j 
Yekdii rQzf cehd fcun Ba«J bJHond! 

L 

do £? ** " ** «* b " ** b*~ ft M (fti »* on, an .o„ ra 

Voter, gej en i n , g eecnin m;or , * J* JJJg JW* VOllnrm kencrlar.na 
buyurulmitstur. * ^ krmS8d * n bff 6 *V tatomesln. 

^ffisss r:rrr caij?mak - ***** — * 

blm* istek geri^f ben dfkHl > ''J** ** '* hf *•■*< » 



$73 

^— ->j|f *-■» w— s^ j j u^x* 

Mekrha der kesb i diinyfi baridest, 
Mekrhfl der terk-f dtinyd varidest. 

*Diiny6yj koranmak hususundokr maklrier hfiriri ruti. * 
-UiMncfakl meklrler «,« v e fidlzd ir , ' Dun¥fiy ' "* Stmek hu " 




Bunun ne demek oidu«u apfrki twyttten anl^rlacakttr. 



"i 



174 

Merk art bu?edkl zmdon hultH kard, 
Anki hufrfe best an mekrfsi serd. 

tfMeklr, zmdani dellp oradan kacmak ve haplsten kurtufmaktir. Haur bir 
deligi kapatmok ise soguk bfr mekirdir.s 

975 

in clhon zlndan u ma zindfiniyon, 
Hufrektin zmddn-u Hodra varehan. 

cBu diinyd br hoplshnnedir r biz de icindekl mohbuslanz. Zmdfinirn del v« 

kendinl kur1ar.» 

■ 

976 
(jj. Jit Ia^ ^l Uj ■^—^T 

CTsst dunyfl Ez Huda ga»"l btiden, 
N; Kumti? Q nuKfe u ferzend u zen. 

t 
tDiinyA nedir? AHahtan gafil olrr.Dklir. Kuma?, gurniis, bviad u tyal degDdlM 

MGtevekkl[ gorunmek Isteyenler, cali^mayo imekr ve hllo* dBm^lerdJ, Haz- 
re-t-l Mevlona da buyuruyor kl: KDedJdlglnlz gibi o!*o da calj?mak blr mah- 
bue'un bulundugu zindandon kurtulmak Icin duvan delmastne benzer. Ca* 
h^marrak isc apik bir delEgi tikamak glbidJr.* 

Cunktl Diinya ruhlarn mohbesld(r. Oriian bir tokim koyiitar lis boglur. 
Ma'rifet, o kaydXirdan kurtulmok ve zmdondan r^kmaklif, 

Diinyo zmdanmdan nasi I Qikmali, Intjhar mi eimflli? Hayir,. Aylo degll, 
Diinyfi denllen ?Hy, $u oorriilfliimiiK lo?1nrdon, oOaclardan. lopraklardon ib6r»1 



(teBildJr. Dunvfl demon, Afiah'don gain o.maktir «R nrt i rt i 

gin ofmo*. k,m a?l . dta* oUtf* X kl kl li h , "'" ^ 

977 

■ 

J^j ;#%£, ^U JL r J 

Mai no ger behr-l Hak ba?J hamiil, 
Ni'me m6fun Salihun H<inde$ ftfefl), 

3*6*, ft^ .He,* „«. sfilJh b(r kim , ^ ne |yidjn} bu ;^^ V "- 







#£<f£bi-cjs 



Ya'ni : "tomai k*n w «kdt ««rin™.» em r-MtohreJnd6 oWuflw aibi 1 

*«Jg t eteun. Ancdoludo ve Rurnel(de oi3Un b(r cok 

B nan anf , n ^ ginie . demek ^ Sa , rfa ";X e ™ 

yyie ^eyi&r yapijdi3mi. garermyoruz. ZenaFnlerimi? h^i^ * j i 







efl d.ne.lm ve »*. oflf-n-m * *"*»*. «*** ™** ^ZnfZ 

r „hum ha^tleri zengm Mtor. S^st.erin- hfeftHM W*tt 
laatine sorfederlerdi. 

79& 



>■* — •' 












Ab darkest! Helr}k-( kesti est. 
Ab ender zir-i kesti pftjfl est. 



(9M Kin* *u **no*, on*. h*n<-«. Kb* »* **» ■* 
yun g«ml altmda bu.unrmw, ono ttesned t*skJt eder,» 

Malum yo a.m. ve ft* gib! den* va.ttalan.n, aVIr, ^f/^ 

ginin kalbln* nufQ; B tml ?3 e c oda*, «MR su dolmuf geml tfb> W«9 boy 

S^ISSL JS VoK^unu bir P4MMW ZlZl I 
dam V zengin denizde pupaimn 9iden blr geml gibldir Bir ycre .crpmoai w 

line sabr, belkl de ^iikreder. 

«N. hokLlnliT. dlye , rmu ? Jb,ahim: ^-^^^"^^^T* 
d S m^ Sekfc dloMMW kbp.kleri de boy., yapar. dlv.no (b«^n= ■» « 

yince, Ibrahim: cfetadsmi diy & rek 5eklkln ^Inl apmu?- 

Ganlyy-i 5 dkir ise ANoh'in v.rdigl «.nwt nl'metlnin ? ukruaO trier (ffl ad*r. 
dirlr. Bbatto bu hoi. bteklnden ziyode insonlyyota loydalrftr. 

Bir de igonlyyl «**>"r) «#■» « maa^oltah ne ycr. no yedirir. ne tfver. n« 

^57 



sees r sassK^ra - — — 

e-nJ ^^^^^^^ ■**** h a3 , s|ik derec ^ 
**■ ^ ddj Wr wl bj „ *™ ^ 2* I* P ey v e r„ek Jhtl^aJ^ yok . 

ew pmrfjJSe mukobii bJr da ta*dt» J PJ 

2 g ***** £ had^^X. h S^lS M,Ur ' ^^ ° C ^ ** 

keremin, ok5 „ ^^ ,^ **»«*»« Bu„ un aebebJ de Altah^ U(f J 

"cuncu gununkunii de bir ifrS V JT, ' ™' ^ nfi nMnfl bfr yetime 

<*» ^ , o , 0Vlslyte ^r^~£ - - -;,^ 

Mtapknmfti yoairtr. *""""*" h < k <>V* vo auri taiNmiMuju te , 8ir 

- 

mm »« ra0fkm B , d) , b(ron 










cjj jr jji jv^ Jj j* 

Kuze^l aerbeste ender ab-i zeft, 
Ez dll-i purbftd fevk-T 6b reft. 



981 

0ad-i Dervi^iT 5" dsr >>& lin bt J ved - 
Ber ser-T 6b-T cihan eSkin biived- 

,Bir K^lbde dervl»IEk h^* burtfnurw onun sahibl Durx V 6 ^yunun to- 
tiinde dumb^lfr^ 

SS2 

Garci cumle in cihan rouk-I vevest, 
MO Ik dsi- ce?^*' <M & lafeyes' 

, B „ ^ MMto ™ ■» *** m,,k ™ •» ^^ k ° ,b ° & " a " Jn " 

do Icj^eydif, nlctlr.t 






Pas dehfin-1 dll bibend Q mOnr kfln, 
Pijr kiine? oi bod glM «m!nledL)n*. 
.0 hold. «ntn MM mSW* W dold«rdukta n M n™ nbnllintin 
aflura baglo wb (inilhUrt*-i 






^r kop. harine glrer, Mai. miiJk, refoh ve 66'adat o kalbde vw tu mL™? 
mur ? d B t* a ,i m olmah, sonra da kotbi tekva muhriyle routiuriayip i C |ne boskn 

Cehd Hokkcet Q devd Hakkaat u derd, 
Miinklr ender nery-J cehde? cehd herd. 



*CEHD| N TEVEKKaLB MGreCCAH OLDUGUNUN KAAARLASMASJ, 



9B5 
^ iij ^Ujr jL_j ,$£'#•) 

Zin nemed bJsyar burhan gOft ^fr. 
Kez cerap on cebrlyan ge^tSnd sir, 

m 



WS 






Bubsh u flhii u horgus u ?«aAL 
Gebrrd bugz&?tend Kfl u K6L 

.™, «,«-, mm m - # hov,on " T e * n "' " Y0Wak ' *"' 

koduyu birakdilor.* 



oUj*^/***** 



oliJ J* 



&&& 



Ahdha kerdlfU bd^lr-f HY™- 
K'enderin bey'at neyiifted der zlyan. 

da yaptjlar,* 

Peygamberid* musluman danlor. PeYgam wfw tmte harp loin de- 

to „or. kelime-i ^hfidetl NWta ^^S^m^I *-«. «»W- 

^ ns^dine ^f^^^l Sj^rtS oturm U?J «*»■* 
^;S S8 -- S 3 v^Sd^ -p M ,m «tf* 
ahin en™ tmup M'm stmi 5 le«ii.. 

t6br olmanm oBmefl EayLlirdu 

' ' San cit«ndP noma, k-Hnmaya bafh^ MMD F ^ k " A2 ° mn 

vn 



Hk 



«6t 

Krsm-i her rG*i b^yed bi ciger 
Hacete? nebved teKdz5-yT dlfar. 

BBS 

Kw'a btsr herko fiiiadl rte fUZ , 
SQ-yi cm $j r „ devTdT hem cfl ^ 



I 



<AflSLAKA GJTMEVt GEClKTlRDfGiAiDiN 



TAV^ANA JNKAR VE i'TlflAZLARl. 






DOLAVJ HAYVANURiN 



Bong zg ri HargC ? k'dhlr tfnd Dftvf, 

•»£%££**" ""-* ft,iim ' srt >«»' h i» s« «. M ,„ 

sit 



Devrdcn makoad d* AlHann u«ln nlmnk Urfiiti gnndorlton hayvonlur aro- 

! i ii do nabctin lut^oim ijiiIpiii-.i ■ ■( '■'<1>i 

DenlHyor kl Kur'amn k mid In inn mAbni otltflirii aoren tav?an: «Bu zulmii, 
bo cefayi ne vakte kadar cekacRQivV* diyti hagnriKiya bostadi. MahlOkatm 
ckserisi bdyiedir. Bilhassa Insanlarm cogu, faeni ney'inm feiaketlnden mute'- 
csslr oimoz, Menfo'atine dokuntilmazsa bo^kalanmn mazarratina see cikar 
maz. Band dokunmayan yilan b!n yil yasosm der. Fokat kendi 1st! fades I, cak 
az da olsa, hcaleldQr oldu mu kiyametlert kopanr, Seyh Sa'di; der ki; «MUi- 
iLiman'n malim dip goliirursiln. Lakln Benin madni aldiJar mi, miiBliimonlik 
kalmadi mi? diye ynygaru edersfnl* 

Gullstan sahib I. [nsan!ig"i muhtelif ve mGteaddlt alzadan miitesekkll bir 
cisme, In&anlan do o cisml te^kil eden a'zoya henzetir. tNaeil ki. a'za- 
dor. blr elem duysa.ya ni ineamn bir diel agnso, yahud btr Mrnagi ezilse. her 
taraii miite'essir olur. Bunun 0lbi r insanlardan blrlnln iztirdbiyie butdn be^e- 
riyetln stem ve izdirap duyrnaai loaim gelir* dedikten sonra- «Sen kl ba^kaian- 
n m fnlhnet vt* me^akkotlnden tess»iir duymuyorsun, o hdlde sona in Ban dl* 
mek yaki^moKt hiikmiinu verlr. 

Mi}s:umnnl!kta te'ayOn vs tendeur vardir, Va'nl ehl-i EsSam'ia biriblrlne 
kar^ikli Yofltfm etmesl, haliyle halle?Jp derdiyle dertlenmesi \6z\Tr\dir, Blr 
Hodfs-i 5er!fte muYninler. blr bindyi teskil eden ta^lara benzetilml?, *Ouvar 
to^lan nOBll yekdfgerlnj tutup dQ^mestne meydan vermeisd, musliimonlnr da 
blrlblrJnt Tutmali, din k<ird*slnin zahlrl ve desiglri olmoli, onuti maddl ve ma'- 
navi ePkfltuna Imkcn wermemel[dlT.» meaii beyan buyurulmu^tur, 

Hal bSyle iken r Insanlyyet vs [stamlyyet, bize ^dln kardeslerlmlzln ahvd- 
lyle ifgHenmeSl, yqrdima muhtac olonlara eld en geld IB I kadar yandim etmefll 
emretml^k&n, o emre kulak vermeyir, kom^umuzu sokacak yilani hq$ gorlJrili, 
Sonra kendlmlzl pire isirsa bin yorgan yakrioya kalkisinz, 

I 

Bahae gelelim. Hikoyenin bunaya kadnr olon ktemindo or&lan, eehd U gay- 
rete tarafddr olanlarj, diger hayvanlor Ise, mtltevekklt vb cebrt geclnmek fi- 
teyenleri temell ediyordu, Bundan eonraw ipin voiffelerl de^isiyor, Afaki Ikfln 
enfufi? olxiyor. Arefan tn*fe>l eramfireyt*, hayvanlar, Insnrvdaki drs ve lc tilalerl, 
tavsan do takl-i mead»i tCBvfr ediyor. Va'nl Snsonin ckl-i mefldt, netaln butOn 
bedende hakim olmasani ve diledigt glbl tasarnil klimaeini ho? g6rmuyor. Hu 
zulm. bu cefft ne vakte kadnr siirecek? dlye vucuddakl butiin ht&lers hllOb 
ediyor. 

Akl-i mead: Ahirote eren akildir ki kaJVlJOJ takt-i m«|t tir, 

' in 



991 

Kqvjti gufiende? ki cendfn g5h ma, 
Can fedo kerdtm der ahd G veto. 



992 

I 

TO mecfl bednamrf ma ey anOd, 
Tfi nerenced $rr rev rev zfld zud. 

Ynrlordr. A«r i'pJ^VJS^T "22 Wun ** Unu *** •** 

* Wrvak'a Ork.rl" o^rd'on 1,^" " ** ^'^ ^^ «* 









G^ft ey yaron mera miihlet dihfd> 
T6 bemekrem ez beia birun cihld. 

ton 






T6 Eman Y^ad bemekrern can-i tan, 
Maned in mlrsa-i ferzendan-i tan, 
.ycpoooj-n, n»kr ite mm hurttUun « »« " a ^ l*ntaiwi mlroi 
kalsm.i 

S95 

Her peyBmber ummBtanra der cihan. 
Hem oiinin ta maHlesi mi Hand ?on, 
.DunySda har Iff*** umtnstlerlni b&yle bir kumrfufa da'vet otmiatlr.i 

996 

- 

K'ez felek roh-t blrtm ?ev dido bud, 
Der nazar cun merdumak pitfde bud. 

ri^nomlmtarti M blrl. avom-i rdufl muni* go* b*Hjt *"* ^ 

997 

Merdiime? ?iin merdiimsk didSnt HDrd r 
Der buzlrgly rrterdumek keB reh nsbOrd. 

tlnsanlar, peygambert gcz bet*gi gibl MW otirmO^ordl. Fokat <|6x b* ■ 
befllnln bu^kliigilnti Idrok etmeya kimse vol bulomfldi.i 

SOB 



co*i™ SJoBHttS Onbr n * W°mbe«todfl eanrnxn bOyQk^unu de 
rak* «2K£ ° * dB ^ d8kl ma ' nBvF ku ** « ***** 



'/*> ^ O-cif* 



fJ* 



J ,J o 5 / > ijU'i l^^. 



Kawn oufierKtee ki ey Har gQs dor, 
H??ra endaz&4 Harofl? dar. ' - 

Ya'nf ba^mdan bOyQk l$lere kansma. 



Kend/nr taif- 



999 



$& y 3 1 €*& ^jv 



Hfn ci latest m ki * z ta bihtetun, 
Dor neyfi mdend ender Hatir an, 



TOM 

MO'ceM yaHod kaza man der p ey e8t , 
Verne In dem loyik-i Gun tu key est. 
iSen kencfinl mf b^enl^rsun, yo* 8a jj 0zfl falrim arkamiKln m, „ . , 



too 



Toveamn havvanlara ill) hufluroiuiO'm dfffitll uzorine hayvanlor ku&ku- 
Janmis, bu eozdan artlani aidOwi«0lm ma 'n flu onlaBjIdtfi Ictn ha pal telasa 
du?mu?, tovpani lekdire boflonufjiurdi Tov«un fie onkirin teldsina kar?i ke- 
mal-i metanetlB su oevObi veriyordu, 

i 

1001 

jb ^l fi** jijt jl C-iJ 
,. jti jlj ^ji lj jH» f 

GQft ey yoron Hnkkam II ham dad, 
Mer Zaffire kavi rayi ffitfld, 

.Tavjan dedl kh arkada*lar> Allah bona llham etti ve Denim Qibl OcU 
vs wi'if bir mahlflkta, metln v» k<w1 Mr reV hfi&H o|du,i 



■ 



1002 






1 ->J**3 •* ^*>" ^*" 






An ci Hnk amflht mer jenbOrnfi, 
An nebased tfrra. gfirra. 



^Cendbi Kakkin bal ansina SgreUnis oldtifiu ma'rifet, arstanda w yobon- 
ejeginde ydktur. 

1003 



Hflncha sazed pur ez helvfl-yl ter, 
Hak berfl an ilmra bug?ad der. 

«An, bal He dolu svter yapar. Allah, ono o Hmln kapisim agmi?,» 
Va'nl muntozan seklUer vapmnyi- iclne bal daldurmoyi ve pfllcflt bal mu- 
mu lie eivamayi ta'l?m eylemlstlr, 

001 






1004 






Ao ci Hok flmuht klmi-l pflarfi, 
* Hig plfi daned an gQii MJerd, 



«Atlohin ipek bbcegine dgrettigl hiyleyi va flqn'ati kccaman bir fi] bilir mj?> 



1005 



~ « 






Adem-I Hakf zJ'Hak 6tnQht Urn. 
Ta beheftiim asm an efriiHt flm, 






•Topraktaji yoradilmis clan Actem, ilmi Allah'dan ogrendiSi icln, o ilmi yedi 
kat semflya kadar parlnk bir surette yiikselUK* 

Wnii AdenVin yanacfilmasma ve ha]jfe-i flahi olmaaina HirBz eden melekler, 
* lah'm blr imtihanma ugradilar; e^yanjn isimterinl haber vermek'e mtikeJief 
liJiuldulof. BJlemsdiklerl icln cevah veremedjier. Adem Aieyhisselarn ise Al- 
lOh'in tallmi ile esyanm isimkrini haber verdL Boylace Adem Aleyliieseldm o 
iW Uirn sayesinde kendisine i'traz eyleyen meleklere 11 im ve frfaniyte ga- 
Inbo caldi, ' 



1Q06 

i 

Nam-u nfimus-f melekrfl der sike&t. 
KOri-1 an kes ki der Hak der sekest. 

*Hak ve hdkik(Ht ?uphe eden 5 eytanir, kdrtuStine olarqk, irtelekterin s& n 
u ?ereffni kirdi,» 



'.r,n 



I DO/ 

IjJl. j^ x-ii ^*ij 

Zarifd-T ?e?Sad hezardn snlerar 
Poibendi saHt an gusal era. 

«Alti yiii bin ydhk zahide, o buzagi gibi olon ?eytana bir agii bagi yapti,» 



1008 






^«<Sj (J 



T8 netGned sjr-i ilm-i din ke?Td h 
T6 negerded gird -I an kaSr-J inesTd, 



rfUtH din sutiinu icemesln vb o mubkem kosnn etrafmda dolosamasm 



dfye.» 



Mo J !Qmdur ki buzagi fazla siit emmesin dive ba?ina W afijzhk gecirirlei 
agi^lik basin da I ken mem eye yaklossa bile anasimn sutGnu lcemez. Ijtfc 
?eytan do bir buiagi gibl idi ki Ademe nisbetlft hayvan mislld Irfansizdi. 



iYa Rabbi; ben Ademdon daha hayiriiyim. Benl atesten yaratttn onu *a- 
mordan halk ettin77.. diye montiki bir k iV as yopmasi. onun ba?ma gecirllmi V 
bir agiziik oidu O mflnta doioyisiyJo haklkat memosine yakla^amaz we crartnn 
ma'rifet GutiJnu icemez Keza a kiye^, ona hlr ayai, bagi o!du ki anun mtJed 
adesizliginden hakikat kaenno girmek $6yie duraun etrafmda bile dota?om« 



(77) Snd: 7a 



ia« 



I)(tih6-vf ehW hfs siid pozbend, 

Ta negired ^frzan ilm-f bul&nd. 



iota 
*U' I^jj J^j l* L JhJl jr 



Katre,? dilra V ekT gevher futad. 

K'an bederya hQ u gerdunh-a nedad. 



.. *E23sr br M " fi " d * B ki w,Qh ' ' CMh6 « *"•- 



ere de, felekte- 



-.«. Ufa « naki w rtrtS &™S^^ * 



Iff 0*.QH» boyle l^ymetlr bir cevher ™*,r tffti nedir7 , ^^ 



570 



fn&nnm Tru'flfcViyyuli yn lulimnyyiilini Kntiul ctffftaiimok mazharivyotidin cfiva- 
\,i v jc ebJlfir, Yokco. yUfoh dmlluJthl/ UfUV, Mtiyvqnlarda da vardlr. 

HozreS-i Meviano hokiki Insunin toVlflno eocJp diyor ki: 



lull 



^— J <^>}y" i£* jr-^ ^Jj*" 



J &jy^ $ i4**<3, jV 



C6nd suret aHlr ey suret perest. 
CQn-i blmanTt ez euret newest. 



■ Ey sflrete tap an va halkm g6runu?iine bakatlj bu Suret perestlifilrt no 
vokte kadar siirecnk? Benin rns'njsiz canm suretperestlikten kurtulamamvM 

1012 



gj* jLJ^ <^il CfrjN^ J* 



r 



(^j, (jL*$| jj*- ft|+*-^ > ^-^ 



Ger besuret Bdemi insan bud I, 
Ahmed u BCicehl Hod yeksan biidf, 

«iE§er Actem evladr, suraWe insan olnydi HazreM Ahmed Aloyhlsseiol E* 
t, ncimiile Ebucehl bir oiurdg.i 

lE-'ei, kahb I'tlbarlyte bir kfmsenin isfam olmasi lazim gelse. SallOUhu 
^! e>ni ■ye^sollem Efendimizle EbucehJ habisinin ha^a bir olmcsi Icflb ndfjrdl, 
C »flktt du giindiiz lis gecenin, nOr ile zulmelin. hJd6yet .Us dalflletjn musdvt 

bulUfljriGsi Ektiza sylerdi. 

Mualti-n N(]ci merhum (Zatunnitokayn) bnvanli manzOm kitfibinda Hqi- 
^e;-l H;j£Rym Radiyallahu anh ila ma'hud Vszidi mykayeso ecferken: 

Kara ta? mi, glran boha *er ml 
Hind in oglu Hiiseyne benicr mi? 

<iei. £■. et. Suretle inson, insan olaydi Hazret-I Fatinia radlyuflahii arihfimri o§- 
liy 1 3 Ccncb-t Homzamn cigenni diflerjyle koparan Kind blnl-i UttJWtil lurunu 
.do biT olnrdu. 

Eyleson tutiys to'llm-l odoy-i kellm^l, 
Sdiiu ln*an olvr ammo diu Inoon alomai. 






P-MSontor ft, ln.au „M bo* kelfmelnrl S d,l sve bili, or l or . Bundm dolcw 

SSST '" sqn * mnmi ™ WOkl " ,n hepsi,ie d = in «»** 

Corvabnl-fak, Peygamberine hitciben: 



^^^^^ 



tal bono RabbJm tarof^dnn vahyol.nu^., buyurrnusfcr, fcwSft da 1 
di n™a kalb-i ««rtlWi» vohyolunan, bir insfin^ ekmeidi 

IX d0JC?i¥0rfI,U? ' Gund " z - *»' yakm 15 ajrr^nm eebebfni sor- 

htiyan, -^cdar, v* conowartardon ufintfin, ad am cnyomm diye e lind e 3 
kand.1 ofd^u no.d* dun da.n fl yordu, bey.iyl* ffada etn L r * ** bJr 
Hazrot^i Pir bc^ka bir mrsaj gosteriyor : 

Nak? bendTv6r misli ademsst, 

Binger ez sGret ef ciz-J 6 ksme&i, 

«Di^rda DS «U fevnadakj resfm cfe adam glbidir. Bait i | s n rtI mhfirhtt 

1014 






Can kemest tin suret-F baidbra, 
Rov bico on gevher-T kemyabrd 



. 



(7S) Kefif: jJD 



fl7? 



Duvordo ol*un. livhmM fllfUfl t»10 bir rwkka?, yahud m&hlr blr faawm 

tarofirtdan losirlr mlHni^ Oil In >mt, »urfl( nibarlle insondan farkfjlLinmaz. 

HusQsiylo blr loloflmli nlmmi. :,nyi..lmi liim/ dolarso o resmin hemen karnifl 
moya bajloyacaOmi lahoyyul odnbliir. Hokal anda bTf ekstkHk vardir ki, onu 
harekat ve tekeUum eillron ruruur, 

clnson ^ek]nde yaradilmi^ olupda tondilerirttia inscmlik ruHu hulunmayun 

mahluklar da boyledir. 



1015 






„^iJ ij^r lie (JjjfiJ^fe j— **-i 



j^-j Jkj^j b-*' 



J^l ^c 



^K 



?Qd bsM ^ii^n-i aferri cumie pest, 
Ctin sog-l eshfibrS dfidend deat. 

*E*hab-i Kehfin kopeeini, Esh6b-i Kehf hkmetlerjne kobul ^ttikltil glbl o 
kopegin oniinde d tiny a arskinlannin bn^i egildi.it 

$syh Sa'df bir $iirinde: tLut Aleyriieseiamin harem t, k5tQleru toroflor ol 

dugu ve ortlarin helakine acidigv iQiri hanedon-i nubiiwete mensublyyal vw 
fi zayi oldu. Eshobi kehfin kopegi ise bir kac giin iyilerin izini to'k l p oltl 
gi icin adorn siraama gecli* demektedir, 

Onun Ecin bir insanda di? gomnu^un yoki$Lkli olmosina de^H, sTrstlnn. yo'* 
ni ahlakiain guzelligine bakmalidjr, SOreti guzel oldu&u halde elratl cirkin no 
kodar kimsa vardir. Kez6, vechsn yaki?iksiz. fakat manen ne kodar gu/ui 
zevqt jnevcuddur. 



C! zlyarieste? ozan naks'-i; niitur, 
CQnkl cane$ garksfld daf bahr-i nur. 

«Sevilmfiyert naki^tan, ya'nl euret cit^inllfllndfln o into ns zlyon oaltr kl 
onun nihil nur den It In o mustagnak olrnu^tur.i 

ri73 



1017 



Vasf-i sured nTat ender Home ho, 
ANm Q a di J buved der name ha, 



101S 



Alfm Q adil heme man[st u best, 
KesneyabT der mefcon u pis u pes. 



iAHm ■„. fidii vosjfion rno'nadm, Ibarettfr. Onion 
tarda biildmu/ain.s 



on ve nrd gibl mekcn- 



Vfl n tami ^ahTbi bir ,are mektub yc* f id ]gi vakit cr,un iim.ndan. irfonm- 

"'• i'i...r.4, nvm k lS mon bulutto ortulmesi cndmyor, d^ilmoz S 5 

mmm «.«.» bir a * lh ^ onu n ^ omelin ^ ve SS&JK 

Qurrtdn V. kuvwrindan. boyun.n ^unlugu.dan v s^resinden d.m ™ 
r.«nro surotiri ehemrmyeti koJmiyormus. 

1010 

Wizened berte n zisu-yj Jomekfin', 
Mmeguncetf derfelek Hursfd 4 can. 
«RQrt MMfl. famofca.dan dsme akseder. L5kfn f^ekler, S ,fi l? m<*„ 
KM 



. 



HpVU 



[n suHcin pa van nedared hus dn. 
Bus ej-vJ Kissa-f Hor&us dar, 

«Bu sfoun nlhayefl yaktur, AWim ba^no ol. Zlhnlhl tavsan hlkaywlne 
ineylBttJr.s 

Bozilan: insanda tSultanl) ve (Hflyvdni) olmak uzere lki run wrdir* Ado- 
rn e ruhurodan nefhettim* Nazm-i Celflindakj rQh-i menfuh, rOhi sult6nidir. 
Dnun Ffison bedenine ta'o'llukg, nurunun okstnden ibflrettir, ROh-J haytfa"' fli- 
uj be den damlinde d^ildir, demi?ler, bozilan da akaini iddio etmislerdir. Ce- 
nab«i Mevfflna, Ilk gorQsii kobul etmekSe berao^r s^ozun uzayocaein), bura- 
daki maksadin ise, mhun tahklki olmodidini anlotmak icin ttovsan hikayealni 
dikkatle dinles buyuruyor. 



«TAV?ANIN BJLGlCLiGl VE BlLMEMJN FAYDA VE FAZiLETlMlN 
2iKR VE BEVANIs 



iT 
j^ 



1021 

>j ) j)A j- iff 



^ 



jj 'j j**" 



V? 



GQ?-: Har hDfnus dTger gus Hor, i 
Kin SLfHanra. dprneyabed g0?-< Hor. 
«Esek kutagim sat da baska bir kulok tt% Ciinku bu soiii e^ek kulagi an- 
lajTiaz.* 

Ma'lumdur ki ijitmekten mokEad onlamaktir. Bir kulak ki ititlifii. Ebzun anlo- 
si! ma si no vc&lo otamaz. Onun merkeb kulaSmdan fark yoklur. Merkob da b\r 
ses Isitince kuLaklonm diker ve dlkkatle dinlar, fakot ne BOvlenmUfllnl anlamai. 
Bundan dolayi Cenab-i Pir r bu esek kula^iny de§i?tJr buyuruyor. Kuloflm do* 
GisUrilmesi tobi'J mecasidir. Insan bilmediSi bir lisom anlavabilmek Join efbd- 
bina muracaot edor To'lfm va colisma neticeslnde o Hsom oniamayo buijkir, 






Rev tfl rObeh bazi-i H 0r gu ? bin. 
Mekr-u $ir endazi-i Hargu? bin, 

1023 



ve 



Hatem-j muk-f Sueyman€st iim, 
Cumle GJem sflret a cfinest ifm 

H™^ukflrile yapiUr Vohud Cp^h « t V ^ |SS ?0phesiz ki ° 

hGfcmtyflfflJptl, ^V^nde insardnrdan ba? ka maMukfita do 

S70 



yo'ni *Avrei yerterini cermet pga.lann.n yaprckloriyle M flit, *£■*■ 

Kezfi ilk insanlor. giine^n ve yagmurdar, bonnmak (cm ogoo a'tanmj, dag 

lemek cok sonra m iim kiin olabildi 

1024 



^i.5 .jUa. ^>+>j ^j<y J * 

Ademira zinhuner brtS regent 

Ha Ik-] dervaha u Ha!k-J kuh u de$t. 






sBu bUnnlndin, yrfnl Uffi t maVflWm)«i tifeK 1"*™"= dmW*. dcgda 
ve Kirdakl hayvctiVann bepsi de i*u*ahhar olmu?iur.» 



&.Y 



?*.+*■ jlu-/ 



j &SSt.4 






j*Jfi* J V V"" J 



\ 



Ay 



a 



Zo pelsng u $r tcnson henicu mu?. 
Z5 n&heng derbahr der salro u cii^, 

.inwndon kaplan rt atslan. iQre gibi korkor. Ondan denizdek, tim*ahin 
sofrasi kabarnr, ya'ni end[?e eder-s 






Za periyG dtv sahilha giritt, 
HeryekT dercd-yi plnhon ca gtrift. 

fOfidan periter ve ?eytarMar r sdhlllere kocmi?- her blri glz'J btr yar« 
saklpnmiflir.i 



(79) Doha: 12J 



877 



1027 

AdemJra cfu^ffien-T plnhan besjst, 
AdemM bohuzer akil kssi&i. 

*Bundon dolayi insamn flizli dii ? manlQn <*ktur h Binasnalayh, ^fcingen 



T023 



Hoik- pinhan zi^t-j ?an u H0bu?an. 
Mizencd berdil beherdem Kubijan. 

«AI!ahin, bizim nazanmizdan gfcli, bir takim mah]ukoti mevcuddur ki 
komtDri de *,rd!r, iyilerj de. Ontartr. darbeJeri her an Inson kalbrne te'sir eder.s 

Abdullah bin Mes'ud rcdiyallahO anh'in rivoyet ettigi bir Hodisi $orifd e be- 
yrin buvuruldugu uzere gerek pcytan. gcrek mslek tarafindan fnsona bir 
llomme) yani ilka ve ilham vtiki' olur. 

Soyinmn rrkaainr, mefegin ilhammi hepimlz tecriibe eyfemi$izdjr. Bina- 
tiriofeyh kendimlzde hayra dair bir te ? vik bulduk mu bunun melekte n o'du- 
Ounu bUmeli m (ElhmnduliUfib) demeliyiz. ^rre dair bir meyi hissedin^ d€ 
Hunun ^eytonm bir ilkasi olduguna kail oiup, (euzu) cekerek seytanm eer- 
nnden Altaha siginmoliyiz. 

Eiurada bllbrz b'ri cikor da diyebilir kj: Meiekten, seytandar, bahsedi- 
yarsun. Meveud bir ?ey'in me ? hud olmosi fazim gefir; egsr dedikierin dogru 
olsaydj, ya'ni melek ve seylan dedigir. gariinmez mahlQkat me^cut olsaydi 
nlbot goriinurlerdl. Buna ce™ P verilir kf ; Teneffus ettigimiz havamn meyc^ 
rilyetinde kimsenrn suphesi yoktur. Viicudumuza dokunmasindan bunu his- 
rscdiyoruz. Fakat o hissettl§imiz seyi goremfyoruz. Egsr her mevcfldun gorul- 
mosi kablf olsaydi bavamn da gorulmeei fazim gellrdi. Amma denllec&kmla 
kl havo, latif bir cisimdir de onun fein gorulmQyor, Melekie seytanm kesii 
o'dufiunu, oniarni da bizlm yaratiasimizda butundugunu kim Iddi'a eiti? §u 

bh 



3tf !uitu bunu 1-!rir.i1 v.. InIhii Mi« iHiVU'^Vor ki. 



Hazrct-i Mc^ 



1023 









Behr-i gasl ar der rsvi der cQybar, 
BertQ aalb? zencd der fib Hflr- 

^udlet^ek l 5 1n dertye glre^n, 5U iclnd^k. dik^ln «anp zora* dokunur.* 

103O 



Gerci plnhon Hflr der a best pest r 
giinki dertu miHaled d6r.ikl hsst. 

erIe r n* kadar dik.n 5 a idnd« SpfeM v. goriinm.z b!r hcld fl M M ^o 
dokunup ayagina batinco mevcud o'dugumi anlarsin.i 

"Zn "ZmaK rti M^ y6b,d d^y, « «J • **»* Jgf *Jj 

y 0f uz Sonro y,n* «tf«onm ma'^viyycUm^daki t^irleriyl. a.hyoru, 

1031 

... 
Hflr Har-i htleho a vesvese, 
Ez hezalan hes bQved n? yek kes*. 
s Ka]b 8 6nz olan v fl8 v«e ve ruyla d;kanl 8 ri bir kimseden «flil. WrtWH 

kl^lden olur.i 

570 



1033 

Ba? td hJsha-yi tij m ^ e , ?eve£f 
Ta blb ^n u mii ? kjj hci ?eve ^.' 

*Sabret ki hts]*rin tebeddtil etaln a u«*tt , 
halloJunur* *'"' ° vaklt onI °" gSrureun, mii ? kjlin di 



1033 

Tfi suHanha-yf kiyan red kerd^T, 

Ta kr Vanfa e&rver-T Hod kerto~L 

m™ r.:,r win s ™ na **•*"* ** m «*• ^ 












fei 






Ya'nl: cBlr giin melefclerl gbreceklerdlr kl rt „■■ 



fSOJ Furfcan; 22 



.AV r.AWAHLARI M l N TAV?ANDA N . tfHUMHl MH TEKRA* 

8OHMALAHI1 



1034 






Bfidezcn gutted ey Hargus-Qi CfieJ, 
Oermiyan ar on ci der idrtk-i tust. 

*. M »™ «#« * H — * ""*"" 2ihnind * ° ,< '" """ ,lrl ""'*" 



koy.* 



1035 






Ey ki bQ?iri tii der pta<de-i, 
Bazgu rflyiki endt£ide-1. 
,Ey ore l Q na «** «flro ? mpya MU(*mi du*u,dO§Qn sim Uh *i 

1038 

Me^veret idrok u hu$y6ri dehed, 
Aklha mar oklrd detied 
. Danl? mak, id,ck ve f^dn verir. AkUla^n ®T ckla yard.n,! olur, 

1037 

GOft PByganbar UiKOn «V rfiyiea 
Me?vemt k'el muste^rQ mO'temen 

.Ho^-i P^« ^ «f ***** «-* m ^ at ^ ^ ^'^ 0lPn 

mii'temendlr, buyurdii.* 

W1 



«lsti ? fir *dll»»k omin \ mQhair , f^dMta ... 

*** d, va3J JS* 1 B ™ SSSSS& , S2 hfi , kimden iIde ' h * kif ^ n 

«-W» adam do mohrt bi iclik LT" , *T ? h ° kkind ° ma ' ] ^°" 
isii'mal eimi? olur. ermerni?, odeta emmyyeti su'*| 



*SiRR,N, BOKMAKTAN TA V? A N JN ONLARl MEN'ETMESi, 



558 



1033 



Gtn her ra;i nc fayed itfz guff. 

Cuft tok a V ed gehj gch tok curt'. 

KM bir ? eydir. Clft vertne tek $$$# jj$ 

58? 



S65 



1039 

Ez safd fler dem zeni ha ayine, 
Tire gerded zud barri oyina. 






.Ay.aya hoblayacak olur*an porlatt* z& olur. Q» fta* yuzu d». 

hal bulamr.* 

**| I»»n parlo* bir aynaya hohiareo n*f«Wn ^** °JT^ 

icndinr. Bina^aleyh insan Mfe wklomali, her p*N «»*"• E ^ 
melidir. 

104ft 



CJ jL^- ^ ^ gjjl oV.J J 

Derbeyan-i in bb k»n cunban lobet, 
Ezzehab u ez zeheb vez mezhebet. 
« SU u, ? ey1n, yo'n 5l gid^Lnin. oltmtnm. n m^h.binln bey^n. hU.^ 
wnda'dudafelanni kimUdotmo, ya'nl onlardcn bahseune.« 

Burada, HczreU MWl*« dm *H#d v B mezhebini Sltl diye bir 
■Hodjsi ?erife isdret «tmektedir. 



1041 



j^ J J 



.L_t 



ji -iib oy: 



H 



Kin sera Hasmest bisyar D adO, 
Der kemiri&t Tsted ?0n daned Q. 

■Cur*, bu Q C ? ,y'in ^mi ve dQ»™ .okt.r. Du^a, pn U anlayxncd 
nana kor^i pusu kurors 

■1 






Ovlo dafli] ml? Diiamanltfm basb.eu sebebJen. intlrOa v« intikam hie- 
Iflridir Scrvetinden baheoden, boniro s.u kadar mtinim, su kador mucevhe* 
nm var diyer, bir cdam, bir takim oltn perestierin fursim uyandinr. Bine- 
snaleyh evi, yahud ma3a*asi gece dolascmlann ziyaratgdhi olur. Keza bir 
^meenfn Sfdscegi yeri soylemesi, biihasso dusmonlonno bildirme&i tehli- 
kalidir. Bir ptrsuyo u grama k ihtimeli vordjr. Nitekem ResflMloh Sollallahu 
^loyhi Yesaellem Efendimiz, eksarlyya bir gozeya giderken baska ciheto gidi- 
yurmu? gibi davrcmr. munaaip bir yerde yolu degigtirlrdi. Keza bir odamui 
her yerda dirrinden, mBzhe binder., yahud dinsizli&nden meihepsizli£inde n 
hulisetmesi o dinin ve m 9 zhebir, tarafdarldn, yahud hasimlan arasidd hos- 
rmiBuzlugu mficip olur Belki de intikom olmaya kalkismalanna sebebiyyet 
*wir. Fi'len birsey yapamasalar bile sdzle mukabele etmelerine. meydar, 
varir. 

Layiklik, Kims en in djnine vei i'tikodfno kansmamak imis. 

Pok a'la, Ben inanmayanlara bir sey soykmiyomm. Fakot onlor da 
bona: micin inarayoreun? s diye ta'rizde bulunmamahdir. Meseld bir kisim 
i>u]k. bir c&mi'f aerife nornaz kilmak, Allahma kulluk vazifeeini Ha etmek 
,uin 9oIir Cuz>i bir kjs ™ da a vazifenin ifasi irin degil cmcak binadaki 
Human son'oti. duvarjardakj cinileri, holilormcfoki nekton e ermek i ein 
iH.r. Ben onlora nicin cfjmi'e abaetsiz giriyorsunuz demsyecegim. Lflkin 
Luilor da bana: 

< Manser; yirminci asirda din mi olur? olsa bile. Arab harsi ile Turk 
miJl.yyotinin ne miinasabeij var?* gibi hezeyan etmameJidir. Edocek olur- 
fenM haraknttoi Japkltk oimaz. Taarruz «, tecaviiz olur. Lfiyiklikta, yenl 
iMlnotlor gibi eski i'tikadlara da ees cikormamak gerektir. 

■ 

Ah*i mkdirde, yard bir adorn ner yerde dininden, yflfiud drnsizUgimJen 
UhiHlnctft olurso hJlflftm d^iinenlerin hie olmazso kalbini fcrmi? o]ur 
Hulow: jn^an, Uimm msmafaza etmeji. harkese her sey'ini sSylsmemelidir. 

1042 






Ver biguyi ba yek? dQ elvedo', 
KGllu sirrin cfivezsrisfieyni ea'. 

«l9tr bir ikl kisiye sdyleyecek olurson sirrt, vsda' etmek razimdir 
CUnhu bir air, ikjyl tecavtiz *tti mi efiyu' bulur.s 

904 



Ikidon mokiad B6y|i»vflrit« dinlnymidiT, Muhfiiab, i?ittifli o Birn bo? 
kasina ,o do bjr bofkuoing rtfliYibtlLr. Vuhud iki dudakkr kl. oroLorindan 
Cikan bit s6z, aflizdon a£|iza inllktil Oder. 

1043 

Ger du sa perrenderfl bend? behem, 
Ber zemin mfin§nd mahbQs az elem, 

«Eger iki, uc ku^u birblrine ba^losan, topwiik ustunda mahbus ve al»m 
D kohrlar.* 

1044 

^^* J*\ i4«v ^ui' j j 

Mesveret dfirend serpOside Hub, 
Der kindyet bagalet efken me^fib, 

flGlzlice, giiiei vb bakanlari galete dii^urecek surett* kindyoli msfva- 
rette bulunurlar,* 

Hozret-i Mtvldna. rne^veretin kindyeli bir surette yapilmasim do iztih 

ectiyor va bc^laum:? kualan misdl getiriyor Evet Ku^lai lutulup baglonsa 
lar, natta bir k:sfe^ icine konulsolar birtblrlerlle dbgiisuyor gibi goriinur 
ier, kaomak ve ucmak sevdasindan vazgecmia gibi bulunurlar. Holbuki on- 
lann yekdigerieriyle gag alas masi, tutam oldatip da ayirmak icin. cynk 
baglanni cozdiimiek. yahud kafes kapisini ocdnp kurtulmaya bahflna tml 
mak i^indir. 

1045 

j* J 9 ^yr J* 1 ^) ^ 

Mesverer kerdl Peyamber besieser. 
Giifte i?6ne? cevob bTHober. 

«Hozret-l Peygambw 0«iu kapdli mfl*vemt edardi. Covap voronlw, "0* 
eiin hakUkatincfen habardar 1 olmadikloa lialde MVap verirterdi.» 

Ml 



1046 

M j- jl ^ 4,'U' I" 
Der misaif beste gGft? rfiy ra 
To ned <^ "asm ez se f pfl vrd . 






A^^sr»r«r -— - 






1M7 

O Cevob-! Hr? bigriftT «d 
Vez Eiioi e? m foe bflrtfF gayr ^ 



*TflV ?A NlN H^LESJ KISSASh 
1046 

ft i^** ^ ^ -^ 

Sootf tmr kerd ende , ? ^ en 
Ba ' de2a ' 1 ^ d (»N fa Pen ^ &n 

WnWK" QfWi 9ec,kt,rd ( , Sonrt, a pen C » a tan arstanm 



BSfl 



10H9 



Zen eebep kender 51'Jckn 6 mfind dir, 
Hakffl mfkend u migurrid $fr. 

■ «Tav$antn gecifcmeslnden dotoyi arslnrij hiddeiindwi to prog t konyar 
*3 bogunuyordu.s 

1050 

Gfift men giiftemki ahd-T an Hcscin, 
Ham bc^ed H8m-u siist u naresan, 

'Diyordti ki: Ben demijtim ya. O atcaJtlann ohdi hamdir, gevpekllr, 
vefasudir 

1051 
-*j- ^j (jfl l^* jl- ,iL JLs- 

* ■ ¥ 

Demdemcy T^an mcn6 ciHar fjkend, 
Cend biMbod menfl in dehr cend. 

*0n]orcn bit agisdan bnrjn^ip ulumal on, beni e$ekten dii^urdii, ya'nl 
oltfotti $u 2 am an, bona niceye kadar hud'o deceki|r?» 



1052 









SflHt dermSned emlr-1 1 susirlf, 

Ciin ne pf3 bincd ns pf? ez ehmaki^ 

«£akatmi oto vtmalf olan omir ahmaldidindqn ftnunii afdim ggram^ 
did* icln iiYodo crcli kahr.n 



JO. 



1053 

R6h hernvdreet u zfre? d&mhq, 
KafiM manfl der miySn-J namha. 

*Vol tioQru ammo altmda tuzafclor vart*ir Sir mt „„,. , . . . 
LaKin ,n, ar da ma'nfl «* SSS* "* PQrI ° k I*"" 1 " """** 

1054 






Laf^ha G namha ciin damhaEt, 
Lafe-i $Jrin rfa-i db-i amr-i m6fit 

Mlfe* May „ S3* B Mn 0r HaVat; tf- ^ * M "" "" "° 2arl ° 
38ft ' 






lorine yo zflh r liallmiiin h4p)|mt>h, CH1»10 lur in/(iilo tutulmok dtirrmkiir, 6yl«, 
/cki, ^6 amsali parjak ]*(mi><» Lijilijiiimirtu/, Iji/i m lcin omur tQrpQsQ ulur. 
Ktim, nosil Guyu tcnr, tiHuiF, kufUlUrttt my»omniuainin hilofinc elan iiaimta- 
m KapUmarmz da bill dyltoa Inline kurulur, 

1055 

An yeki rig? Hi cO?ed flb ez&, 
SaHt kern yabdsi rev aura bicCN 

«Kendisinden su Kayncyan kum pek nddirdir. Oyle olmokla b&rab&r 
git de onu ara.» 

1DS6 

Utii s^* ^^J ^l oTj jl >^*— * 

Heat on rig ey piJser rnerd-l Hudo, 
K'6 Bi HoK peyvest ez F!od ?tid cudae. 

«Ogul; i?te o kum, Allah ad am id ir ki kendiliginden aynlmis vo Hakkn 
vasi] olmu^tur.i 



1U57 

Ab-i azb T din hem? cu^ed ezO, 

Talibanra zori haya.test Q nQmO. 

c On dan din in tatli suyu kaynar. Tdllpjere, ontfcn, hay at va nesv u n*mfl 
hasii olur.i 

Dinden moksad: Se^deti ebediyye tohsilidir. Onun husulu tie yina dinin 
ab-i hayatmi icmekle mCmkiindur, ab-i hoyot iso kumlu ve eof bir nmnbfl' 
gibi olan rlcfllullohin kelam-i alisidir- Binaenaleyh dinin 6b-i hoyalini kartu 
kona ictrek istensen ehlullah ha^eraimm sohbetinden istifada et. I$te Hciz- 



'.(••• 



nt( i Movjand do djnin vo liakikulin co?kUn menbalonndtin biridir. Mesnevi- 
nn boyilori, o co^kun kaypiafiin leyyaz dalgalcndir. Bir su baama giden kim- 
bu hororoti nisbetinde ordon mustefjd olur. Suae may an kimse. hip 
n:mc^. Harareti az olan, du dak la am istatir Fakat Eusgzluktori tu- 
iu?mus, yanmis olan cesmeye eanlir, icer icer, knnmak bilmez. Mesnevi ile 
fumi'lori de bdyledir. Ma'neviyyai teanesi olduklan igin o feyz menba'in- 
dan aynlmok istemezlor, Cenab-i Hak feyzleririJ miizdad etsin. 

HfiB 

i 

Goyr-i merd-i Hak cH Jig-f HG$k don, 
K'6b-i umrei ra Hored 6 her zaman. 

«Merdi ilohiden b^kasim kuru kum farzet ki her vckit senm omrii- 
nii su gjbi icerMt 

Hafiz-i ^irazi b[r ggzelinde : 

flBir dere tenarcnda otur da omrun gecisini seyrtt* der, Malumdur ki 
derenin suyu bir cok damlalordan miHesekkildfr Suyun akmaaiyla o dam- 
la lar dq qkip gider, bir doha eski yerine gelmez. Omiir da boylecfif. dn 
e<iyi]j bJr kac nefesten ibarettir. fnsan bir def'a nefes aLp verdi mi omur 
nuyunun ifci damlaei gitmis demektir, Diger cihetten bir dere, mecray-i to- 
hiisinde cereyan ederae akacaSi kodar akar, Lakirv kumsal bir vadiden, 
kiz(jm bir cdlden gecece'k olursa onun atesin kumlon, derenjn suyunu e- 
mer, cabucak kurutur. I^te Allah ehlinden gayrisinin sohbeti de hayat ne- 
fes] erimizi boylece emer, bitirir, O gibilerle bihude konusmak ndfile yere 
ccne eclmak .derenin suyunu kumlu colde kurutmok gibi olur, Binaenaleyh: 

1059 






Tolib-f hikmet sev ez merd-J hakim, 
T6: exQ gerdi tu bfno u alim. 

iHokfm olan bir tfi(-i ma'neviden hikmflt taleblnde bulun ki onun 
foyzl He sen de basir vc. alfm olosin.i 

m 



Mi 



I 



at 






Jl 



& 



I JtTijla 



Menbo-i hikmet ?eved hikmet toleb, 
FarigQyed zi tahsil-i eebeb. 

hikmet MM, glderek hikmet menbo'i olur. Olduktan aonra do tahsll-l «- 
bab koydindan kurtulur.* 

Ceaab-j Pir buyuruyor ki, kim alur^ alsun ve ne mevki'de WW™ 
bulunsun. erbab- t irranden almayan kim.elerle Sfei Jp^J^**2 

ve hokiKat talep etm.li Hikmet ve ma'rifet tflllU olan. sidk ve ihlM On 
lalebde bulunursa gunOn birinde hikmst menba'i alur. M e[ ibQ-dan su kay 
nod* gibi onun kalbinden d, hikmet fi f k,nr. HM« ^.^^.Vf ' v 
de *Blr hirflw eaboh Allah idn ihla* gcBterirsB. riya «e nifakian an olomk 
ibddette bulunursa kalblnd en hikmet nenba'lan zuhOr eylflr. buyurulmustor 
Ehlullah meclisinde balunonlar da onlarin feyizleri soyesmde hikm«l 
menbo' olurlar. 

Zaten hikmet-i hakikiyye, hikmet-i islamiyyedir. Bazi kimseler ^ark III 
fl arb<n ve muelumanlarlQ gayr-i muslimlerin hikm^tini bJrle ? tirmek husu- 
isyle isldm Tasavvulunu frenk telaefesiyle bir m&slek soymak isnyorlar 
Halbuki dogru degildir. Meviana Garni kuddise sirriihu: 

,Yunen felsofeai, nefsin ve hevd «ii h^esin ilkafltindon tb6r«itir. 
Ehl-i imflmn hikmeti Ise peygamberin buyurduklandir* demcktedir. Fny 
qomberin buyurduklan Kur'ana ve Hadise ¥ 5mildir f punku her ik lSi de 1«- 
S an-i Peygamberi ile teblifi. alumnustar. Binaenaleyh: .Kur'on^ Peygcmbflr 
lisan.ndan olmakla beraber her kim. Hak saylemedi dersa o kSdfdlr.* 

Huiaea- Felsefe basko, hikmet-i Isiamiyye dumek olon tasowuf bo^ka 
dir Birir-in, ya'r.1 felaefentn msnbfl'i Qkild,r. Oburiinunun, va'ni tosawulun 
me'hazi Kur'an ve Hadistir. Feylesoflann ilhom menbo'lan ekil oldugu, 
akillor da muhtelif bulundugu icir,, felsefeda birbirine »d mMteklor wirdir 
Tasawufun me had Kur'Sn ve Hadis oldugu icin m U t 0E awife oraemdo ih 
tiiaf yoktur. Hepai MuttBhid vs muvahhiddir Bunlonn bo'zi to-birotto y«k- 
difierine mQsabeheti, meeeio Ahmed we Muhammad flo Piver ve Misonun 
6 Qreta biribirine banzemesl kabilindendir. late ehlullah hazoratrndan hlk 
met tahsili ile hikmet manbo'! alart lev*, hikmet kitablan mutSle-atrndar* 
miistogni bulunur. HazreH Meviana buna bir misfil lie tzflh Icin diyor kl: 

091 



Levh-i hahz Jevh-i mahfuzf seved, 
Akl-i o ez ruh mahzDzf saved. 









«Hdfiiin Iflvhas], leirh-j mohfui olur, Onun akh, ruhtan hoi uo feyi olu-.* 

Arabistondo bir fider vardir, Cocuklor mekiebe giderken bir tahta go- 
iiirurler Hoco verece^i derei o tahtamn iJstQne yozar Qocuk bu suretle 
hem ckumck, hem yazmak ogrenir, hem de hafiz olur. (ste o tahtoya levho 
dorler ki tistundeki yazilar hafmn zihnr levhasino intikal eder, Orqda mah- 
ruz ka]aca£i icin adetd levh-l mohfuz halini ahr. Ruhun yardimiyle hahzin 
tikh ve nafizasi onu muhafaza eder Ksndiaini Mushafo bakmak ihtiydcin- 
dan vfi rests kilor, Ma'mfifih Muahofa bakip okumak, ezbere tilavet etmek- 
Ian efdaldfj demi$lerdir Qunku yu2unden okumak, hifzi kuwetlendiflr $a. 
ynt hatirda yanljs kalrmg bir kelime varsa o, duzeltilir. 

Kfimil bir zaiin ayn-i hikmet olon soiled ds. dinleyenin levha-i hifzi- 

no nuk 9 o|anup orada mahfuz kalir v B cogaldikca kendisi hikmet menba'i 

JiflltriG gelir. 



1063 

Cun muallim bQd akles merdffi. 
Badezin etid akl sSgird? vera. 

«Euy e rc6 okli, kendiBimj muallim olon kimsenin sortradon yina o nkll 
!>ukirdi olur.) 

1DS3 



'.aH J,j5 Ji^r^- j*~ Jit 

Ak1 ctin cibrfi gOyed ohmeda, 
Got yeki gSmf nihom eOzed mera. 



»Akrl, ona cebroil gibi der ki: 
nJuroan kurfa-l Jfahi bonj yokar.it 



Ey Ahmed; eger bir adim daho oiacak 



CM 






ICM 



o 1 j i/e, *ri0f.i j'^ [ ^ * 

jW jilu ^i ** a^ j' -^ 

TO mera btigzar - ^inpes pi? ran, 
Hodd-i men in bgd ey eultnn-i can, 

•Ey WlittBM can, ey ^flhriyor-i monevi; sen beni bundon aonro birak 
da IJefi oit, Benim hududum byrasidir.i 

hsomn ma'kuloti idrpK ctmesi, ancak akrt tfflatta^iyledir. Aklm erdifli 
« dofirtJlufiuno hukrrv ettigi ^eylero (ma'kulan, ermedi^i ^ylere igayr-i w 
KOlat} derler. {Gayr-i ma'kuldt} IkL turlu olur Birjatisi ma'nevi yukaekligin- 
den dolayi akhn idrakine taneiztJl etmez, Hairet-i Omerin, Kurdistanda mu- 
harebe eden Sariye ismindcki serdcnmn muhfisamya du^eceSini Medln«d«n 
gbrup mescidde hutbe okurkon: «Vo S&rlyc El cebeb diye seslenmosi. S U n- 
yenin de bu ihtfin i?itip daga cekiler^ du^ncnin mubasarasmdon kurtulma- 
si gibi. i^te bu hadise. yuksekligindcn dxa/i oklin ermedigi hallerdondir, 

Ikincisi: Akla mugayir ve delice hnreketlerdir Ki onlara da ak,l crmei vo 
§u'yr ihald etme*. Gel^'i masrafina kafi gelmeyen bir kimsemn, yenidan mat- 
raflor acmasi ^e israfldrda bulunmasi gibi. 

Bir Jcimsenin ma'lOmah da. nkhr ferine cikip do levkiyyot dorcceaini 
buldu mu ,evvelce muollimi ve scbcb-i ^efchhumu olan akil talebc gibi kaljr. 
Adeta Nebiyy^i ekrem Solial^hu Aieyhi Vessellem Efendimizin karsiBinda ha- 
re kett en aciz olan Cebroile benier. 

Cenab-i PTr r boyle derrtekle mi'rac kissaaina i?aret ediyor. MalQmdur kl 
leyle-i mi'racdd Hazrot-i Peygomberin kilovuzlugu hizmetinde bulunon Cab- 
rail aleyhisseiam tsidretulmuntehQi va gelince oroda durmus. daha ilonyo 
gidemeyecegini: «pQrmak ucu kadar ilorlersom yananms itiroziyle a^ovla- 
lemisti. Aleyhi&seiatii Vessellom Hazretleri ise refref-i a$ka euvar olorok ilnr- 
lemi^ti ki evvelce rehberliginde bulunon Cebroil onu ta'kib edamftmi^ 

Allah rahmet eylesin, Siileyman Celebi, Mevlidinin mi'rac faelmdo t)U 
bahsi ne kodadr a^ikone tasvir eder. Cebraile : 

Ger gecem bir zerra denlu ilcru, 
Yananm bastan oynga cy ulr 



dedirtif, Li eon-] Muhommedidfln do | 



«)S 



Clin Mflldon bonti o?k o]du delij, 
Vdnor i>om bun yandyim ey hdliL 

tevatJini verir. 

Hozret-i Mevlana bundon sonna yine cebr bah sine doniip dLyor ki 

1065 












Hsr ki mand ez kahili bi sGkr ti sabr, 
j hemin daned ki gtred pa-yi cebr. 






^Tflnbellikten dolayi ^ukiir ve sabir etmekten gori duran kimse 
mi 5 olsun ki esbrin ayagim tutmu^tur.s 



toil- 



Cebrin ayagjii (ur.mak, cebrl olmakton kindyedir. va'ni bk adam, Hak- 
kin verdigW kavten ve fi'len aiikreiroezso, verniadigine da Jisanen vo ka]- 
ben sabnetmei ve teslimiyyet goetermezse men?e'i tunpellik olan cebrilida 
.kendisini teslim etmi? olur. 






1W8 

Her ki cebr av§rd Hod re n our kerd, 
Ta heman rencuriye§ der gur kerd, 

.•:Cebriligu kalian, hcrsinlik taslanup olur ki o hasinhjt onii mezara 
goturur.t 

Sallcllahil Alayhi Vesssllam Ef ending; > *Hasta degilken hastayim d&- 
meye kajki?mayiniz. ZirQ hastohk tasiayinca hakikaten hasto oiursunuz* 
buyurmuftur. 

ineontn maksath alarak hagtayjm demesi vs rtastahk taslamasi; ye- 
mosini, icmesini, yarmasinj, kalkmasjni degistirir. 6yie ya ha eta old ug arm 
sayicyen bir adorn, etrrjfmdakileri inandirmak itln mu'iadindart nz yeme- 
yo. hatt6 comm istemiyor diye yemsmeye mecburdur K&zo kalkacak haljm 
vok dive yatmak iztirflnndadir. BOtQn $u holler, i'tivadih de§i?mesl demek- 
'tiyadm bozulmasi. mizecin do bozulmasim intoc eder, Mizac bozulun- 



(ir 



5*4 









■iihhat bozulmu? olur. Notk*d» mpiiwiQlam bir adorn hoatolamr, «nilor, 
bok^mezsa da oliir. Dumm ulbi nihil" rak. cobalayorak kuvvetf clan bk 
kimsenin, Allah iutarso yupitriN d,yo lunbuLhk eimesi. o safllom ^bsm kon- 
disLni haslo g&siermmi yibl<l.r. reribsUlfitn ncticeaj sefalet, selalotin eonu 
ise relakettir. Zikrettifllmx llod.ein oioulini HazreU Mevlana nazmon if6di» 
ediyor t 

10S7 






60ft Peygamber ki rencGri baloS, 
RencSred tfl bimired ciin cirog. 

«Resul-i Ekrem Hairetteri; Valandan hastalik, hakiki hastaJik gettrir tfn 
sahibi, kandU gibi aoner, gider buyurrrm?tijr,» 

Bundan sonro cebr kenmesinin lugat ma nasi beyan ediierek ba'n ha- 
kikatler bildiriliyon 

1068 






C&bf cibved: besten-i i$kesiera. 
Ya bepeyvesten reg-t bugsistera. 

«Cebr nedif? Kink blr (tflmiSl sonp baglarnok. vahud kopmu^ bir damn, 
n rabtetmektir.i 

1069 

Cun derin reh pd-yi Hod ne^kestd, 
Berki miHandt ci pflra bestel. 

*Madom ki bu yoldtt ayaflmi kirmami^m, kims gujuyorsun, tieden aya- 

11* 



HazreM Mev|tjrt<5, tubr mosloklnde bulunonlora nitab oderek diyor ki; 
Cebr, kink bjr uzvu wirmnk *o butjjamak demektin Cebr ise pait^ip cahaLo- 
mak sonunda eiin. «ya$m intinip kirjlmasiyle hasjl o]ur. Son eaksmiyorsun 
ki n;r yenln ihcinsin de sanlmuycr muhtac olsun, 

Atil *e batij Mr herifin cebrilik iddidGina kalkjsmosi, lyrik ve cikik ol- 
rnayan bjr uzvun sanlmosina benzer. ?u halde hem tenbellik etmek, hem de 
itibjr da'vfismda bulunmak, iki zidth ceme cali^mak, istihza etmek istarken, 
.Halcme maskara oimaklir. 

1070 

v"an ki payo^. der reh-i (flat ?ikest, 
Der resid ora burdk u bcrnisest, 

ffilaot ve ibadet yol,unda miibarfrk ayakJori 5 isen Nobiyy-j Ekrem salla- 
Hah J oteyhi vftselleme Burafc geldi. O da blndi » 

1071 

Hamil-f din bud 6 mahmu] $(Jd, 
Kabil-T term on bGd d fnakbu] ^Crd. 

"Aleyhisselfit tfendimiz djnin hamili idi. Burak'in mahmulij oldtt, Al- 
luhjn emfni kobil idi, Cenab-i Hakkin makbGUi oldti.» 






Yani: sHabibim, Kur'arti serin mt^akkat cekmen icin inzal etmedjk n .» 

Ayct-i Kehmosinin tofsirjnde beyfln edildifii ftrera Seyyidulmueahidtn Efen- 
dimii sabahlora kocfor nornar kilar, taat ve ibadatta bulunurdu, Uzun uiadi- 
va kiynmda bulunmasmdan mubnrek ayaklan $$$$& ZfiM akdegnin maflfur 
vc rrto'sum olmaEmo karsi bu kadar mucahede&inin hknetini soranlara - 
«Al!ar, in lutuflanno k ar?i ben, siikreden bir kill clmayim mi? Halikima 5 uk- 
ran-i fi'Iide bulunmayim mi?s buyurmu^tu. 



(KI) Tuba i 1 - 2 



90S 



M SIS! * Z hU. J -M,u, oldu. Wahm smrin* W^HII - 
bul ve kemoliyle Hi etuflt »cin d R Hefchin mokbulu oldu. 

1072 

Ta kiinun ferman pezTruftt ;i?fin. 
Badeiln fermon resaned ber eipah. 

ritaU-l ekr,m, *flV haklkln^ yani Mah'.n, MttttJI JJW 

nhkamtni tebllg etti.» 

1073 

To kunun aHter eser kerdt derS. 
Badezin bo^ed einfr-T oHter 6. 
sCe n«h- Peyg^bere y«]d U a kodar te'.lr Ml ki soma Y-dutem da 
emiri oWu,fl 

Vb-nl 3 ece D lup do v.l^zlar kubbe^i s^ada durdugu muddotc, R *ul4 
Ekrem no'az kDar ve Ibadet ederdi. Yfftffrtt -M OlMM ^- N * 
sa gerektir 

1074 

Ger tur6 iskfll 6ycd dor na*ar, 
Pee Lit ?ek dari dentin Bahku'komer, 

.RH0I.I IKrtmlh omiM kwfiMb It Mfc'uinrtn-i iflW rtM " "^ *?' 
vorock O (un»o h itotkulhamw) niifcUeilnlft mHU'undo do ^bho tdlr miiinT. 

W7 



*fi« SIS fcK ' Vam ' t ^^ " ° V *' parC ° °' du,t ' A ' etf «**** be. 
yen .lundug, uzere asM Nebevide. R^ulNll.hm mubdrek pa m0 diyie ettigi 

l*« utonne Kamer ikryo aynirm* 30rlra birie$m*ti. BTs et i n vedind 2 

.*. v, Hazret-i Horn,, « Cenab, Omerin ,*! «JU23iSS 

k* arv <mn "ertrey, dair bir ahidnfi™ yc^star, on u Ka'benln du- 
vonna a3ni $tar. b^mGm ehUi imon i!e tara Mori™ Mekkenin f^'b-i EbT 

lSr t ™ ta ' l9S ™ Sf*^ " eCbUr NWBWfaf*. MaslOmantarm 
LU mahsunyy*, up sene fi^fc Bti mQddm 2flrfjnda ^ ta| ^ 

« eb zilkade, zdhicce v. muharrem oy| ari rtaa muk.teta ve mucfidele m Q $ . 
nklerde memnu idi. 

M^IJ senelerinta bfrinde ve Aleyhieseiai Efendimlzin (Mtae) mev- 

■nde buiundugu bir gecede - ki kamer bedir hflifnde, ya'ni _ , ithccen[n 

14 wjg* m Ht-i Rioter, muci2a olQrqk bedfJ ikiyfl jrmQS] JJ 

*£ SahPbuFinu-dzat Aleyhf Ekmeluitebiyyat ho.retJ.ri JK pa ma I 

bTir;: t is Dvnidr Bir Mt m ^ -- ESS 

tbu CehJ ve emsalj murkier •. 

— Amma usta sihlrbaz lml$sin! hezeyamm & ttf!er. 

MiUecddid sahebiden rivayet 0Mjtf$ hofdCj bu mu - ci f b 

U» yoto Jwfaaqfcm bmaendf™ danilpl«rdrr- Halbufci b, teVlle luzum yak- 

ft#k*. Soyled^ gfbi sakKufkamenn vuk, buMuflu, eshabdon SLS 

WRttU vo r^ayauyle & nbimr. §u halin sofr mNletler tarfhferinde hflwim* 

™ Sl on U n V u,u buf.ad^no delafet e t me z. Bu badisenta oldcad, SSS 

ta.ed,^ cgitaf to o ft, berke, bekl.yip dur.un, Ara^m vuku bulan ^y 

cr( fS! tu u ' ma!a ; inin ne vakit tijtulac ^ ve - ZOm ^ ««WU. ^ 

irhlq'da gorulmesine manl'dir. 



12 1 KiimtT ; J 



*yy<i 



Hul6so: Biz mtmlumoiiluf. »akkulkome? mu'cizeslnln tfukubuldufiuna Inn- 
mm. funku nabilonn \i\\i'r.\i*Mi Imklif, Mu'ckeriln k&C&lJw, buyuflO, arxlsi. 

Ssmdvisi GrtjsmdcJ lark yukiur. 

i^te Sallallahij AlsyM ve Sallcin Llendimiz, Allahifi emirlerinl lomarnlyln 
kabul ve kemfiliyle tatbik ff^ediDi 'Cin tebll^l-J ahkam etmeyo ve emir vormn 
ye uo?tadi. Geceieri MfeJ#? ihya eylediSinden seyyarelaro ve eemuvuni 
nukiimron oJdu; nit&kim kamer, bir i^ofeLiyle ikiye ayrildi. 

Bu mu'eize doloyisiyle Hozret-i Mevlonfi baz-i nasibol veriyor vo diyor kh 






1075 



,>\') ^Sy *» »jy J^ «^I 



Toze kun iman ne ez gijft-i zebfin, 
Ey bevaru taze kerde der nthdn, 

nEy itafbfnda hevd ve hevesl giilice tazeleytp duran; imonmi yonll»j 1a- 
kui yafniz di indc deejii, kalbinle beraber \aic's.-.> 

Oiinkii koJb mu'tekid olmadi^i halde, yalofi dil He Ikrann, munalik Imfl 
nindan farki yoktur. 



1076 



.„,; .ji j^ £*i°t&V l y* L ' 
•;^J^. J J^ Jr b* (>' 



Ta hevfi to;est iman ta2e nTst, 
Kin heva ciJi Kufl-i an dervazo ntst 

wHeva vu h*ves laie bulunduk^n iman idzi d»fllld*r. ZtrS hov6, vuiui 
iiMlin- krjpi<!inin kllidldlr* 

501 



■MMMMH 



Kur'fln-i Karimde buyuruluyor ki 






•&$&*&* 



rani: «Her kirn oior, haddJnl tecflvuj aderse vs duriyo hayatina, ebedi no- 
yau ie rcfh eylerse onun gjrocgl yer hatfkaten cehennemdfr. Hem klm d» 
Robbing karsisjnda dump cevap vermsktor, norkarsa ve nefshr heva vii he- 
vase uymaktan nehyederse cennet hakikoten o kimsenin mo'vesidir*',. 

Demek kl nefsin hevasino muhaiefet etmek, ccnneie girmeye sebeb oJ» 
iror, Boyle cfduSunu KeJam-i Jidhi haber verlyo, Aye^n kor$i hukmij lee 
■<Cohennem r nefsm herasina tabl ofamn glrecegj ycrdir. mepifni ifade eder 
ve hevn vii hevasin, viisul iiaUah kopisimn killdi bulunu^unu rneydana crkanr. 

Cenab-i Pir, hevd vu hevese rttitra etmcrtin Jrazarraiini sdyledikten son- 
w. V«ne neve vii hevese tebe'an Kelamulfahi ve Kdom-i Nebeviyf teVfle kal 
hisonlaro, Kur'an ve Hodise uymayo deflil, onion, ken** orzusuna uydurma- 
va golisunlarfc hitaben diyor kJi 



10// 






Kerde-r te Vfl horf-i bikr j-a, 
Hfsra te'vJi ktin nr zikr rfi> 

^BlkN mumun olan Kur'fln-i te'vil edlyorsun. Kurtm deft], kentfinf 
ta'vjl t'l.i 



IflSl] NAzio ; 37 - 41 
BOO 



1070 

Berhevo te'wlM Kur'an mikiini, 
Pest ii kef ?ud ez tS mo'ni-f serif. 

^Hwa-ya Iflbi olarafc Kurtm tevll edfyorsun. Benin te'vllin U ali man* 
qlcaSiyor ve carpiliyor* 

Bura'da Cenab-i Plrin to'rfei Kur'on, hevci vQ heveslsrine sore tevilo 
cali^nlarndir. Suntonn fikirlerindeki sacmah9i dp bir hLkaye He terns,! * 
rnektedir, 

107B 






Maned ehvdlet bedan turfe me^ee, 
K"6 he mi plndfct Hodnfi hist kes. 

«Senln ahvaiin «endinl odom nnsma koyen o tuhaf sineSin MUM 
benzlyor.i 

1080 



jbT .j«j. Ij-j^- ScjtS 

Ez Hod 6 sermest ge^te ber ^erfib, 
Zerre-f Hodra blbide fiftab. 
.0, benilk sarablyle meat olmus vs «rre Iken kendislnl Hiine^ germtl^tU.. 
Va-nl, cm me'lLimatino auvenip, kendielni mOewhldler mortobflftPfldn 
gamp de peygamberfn ve ekoblr-i ummeUn tef^trl tiilflfira W'lrfl W K»«hM8 
kathiean yadl^rlar. tjbkj gurur sorabiyle sorh^s olan ve ^rro Iken naWnl 
gunos zannedan Rinofje ben?elor, 

001 



innv 



.SlNEGfN YAPTJ6F TE'ViLl* C 0RDkl06C VE 
ZANNINJN VANLffLJGt* 

1081 

A» m eges ^r berg-i kab u bevl-i Nor 
Hem C u kestibon hern? efm ?t aar[ 



I0S2 



W tf*f *-fc* ,4* *iF 



r * 



j»l* 



j- j 



f>5 



JJ Jjj 



GOft men d ery a u j^tt Hondeem 
Mudd*T rj er fikr-I an mf maadeem. 



«Dfyordu kij B^ denfe v e cemlvi kfmh rf „ .... 



I . 



1053 



fnek i n derya u m kesti u men, 

Merd-f ke?tiban u ehf-f ra^en. 



»W denii bu, gem j BUi ben 



m 



de * h " Vet " ™ "> *m bir iKMMlHi 



J 



A> *Wj U-* b* 



y™* ,/ 



Ber ser-r derya hemi rand 5 amed, 
M? numucfes on kadr bfrun zihad. 

ttOeniz tistiinde o, direk siimyor, yo'nl yelk en kurek gidlyor, o kadcrrcih 
bfriklntl onun goiiine hadslz, payansiz genii niiyordu.i 



10BS 



Alemss (Jendan biived kes binfs est, 
C§sm cendfn bahr hem cendinis est 

•Onun aieml, gdriisune ofiredfr, Gozii ne kddorsa dentil de o kodardif* 

Sineglrt gdzune ve gdru^urve sore bihkmls merkeb sidlgl bohr-f muhil gibl 
gorunmiistu, Cimku monzurun viisati rrazann kuyvet ue kudretine go™ ulur 
Elbettfl bir oirenin gonisiiyie brr kartolin gorQsu bir degildir Nazar; moddl vn 
mD'nevi kuuvetlendikc* gbrdu^ij ^eyler deglsir.Meseie bir bordak suy qoHb 
takjlsnca saf bir rnayi" ganifwr. Fatal bir mikroskop ,le iedkik edillncfi Ora 
.da bir alem mir ? ahed e cdiiir. Kqzq semaya bakon bir gdz, aradokl yildczFan 
VQldjji, bir nokto gibi r™ 5 3hede eder, Lakln teieekoplo tares sud edilrnco o 
nokfoiar goz ontinde buyiik biror gune^ misall pariamayo boslor. 

Burado surasi hat,ra g&!fr ki mMyarforca fersoh mosGfedeki yifdiflart 
mijmkin mertebe yak^ ? t-r lP gostorebllen le'eskoplar do (eiflnin Ucunu, bucq- 
Cim bulamiyolar. mna^feyh hoy'ctsinosinr oncnk 6rdiik f erfnden baha«da- 
rek semayd fazfiden ibarcl aoniyorfar Anndo rdyrtl rjan^lmeeek rraska tffr 
si^lrjr buiunsa pimdlkl norimen mcc^rci&rdorv daho iJ»rialn| gormoyfl Imk^n 
var midir? ^iJbhfiali ki vordir. H0m ds & vo.mki madiV dsgildir, monovidir 
Fenni dpglldir. n'jbidfr 



Kur'pn-i Kennide buyumluyor k| 






-UJk»- 



rji^W JXi ^ 



'?'9 kjyflmette gflzferden knPW„i, , 

1086 

ij* j^ JU ^,l-^u 

Cenob-z Mevjana burada fcvfli ihfl„n u ,„ 



«01 



bu yolda bir pok te'vlllerl vordir kl emsaline MasnavT-l $erjfda de teacidui 
olunur. tHnkayik-i Sulemt) gib!, (tevi)dt-j KcieGnfj ve WJlre glbi bu vddfde 
tefsfrier de yazjlmii^tir, 

Hozret-l Pirln ta'riz ettlgl tevilciler, bu zevot-i kinom degildir. M&sbio 
Hniatr IQgattu duii demektir ki farisisl niyazdir, tSLz de nlyaztmizla, emr I 
-salati yoni namaz efnrinN ifa etmi£ oluruzs yollu hezsyanlcnda buJunonlardir. 
MutefekkJr, muceddid ve miicteMd gegfr.en Einek beyinllSerimlzin hali dfl bu 
rum gibidir. Onlar diinyayi-slnek goziyie gorurler. hhmad ettikleri sanian copu 
kuvvetindeki bilgtterlni diritnavtlor kadar metin vehmederler. Icinde yuzduk 
leri Jevslyyat biriklntl&ini muhit-[ ma'rifet lanne^lsrler. Kendilerinin yolculuk- 
iadyld kana'dt etmoz'cr, yolcu to^imaya, blrtikte adarn gbturmayo de kal- 
ki^Lrlor, Njhayet haklkat gune^i, o .murdar ya^li^i kurutur. copteri gemiyl ri 
kiblerlyle berfiber knraya aiurtur, Yflhud iJm ve ma'rifet ruzgan o samcin pof- 
C094D1 baf a$qgi flder ydlculariyle beraber batinvflrir. 



1037 






Ger meges te'vil bOgzored be ray , 

An rnfsges ro boHt gerd fined hiirnay 

Eger sinek te'uili terketmek re'ylnde bu fun Ursa, yahud sinek ro'y-1 to 
sidiyle yoptigi te'vilali terkederse onun t6ll'i, kendlsini tiiima mnrtaboshnw 
Cikanr.n 

Hiimfi: Tiirkcede (devletku?u] denllen hayali bir ku^tur. Guyp bunun gol 
gesi h^r kimrn ba?ino du^enss o kimsp hukiimdar olurmu?! 

-roas 

jj* ^^ (j* 1 J5 Jjr- j^S* o~ 

An Meges nebved ke^ | n ibret buved, 
Ruh-i 6 ni derHor-t aflret bUved. 

«Bu botil ift'vjldan vatg*can »lnsk: «ln»k d*4Hdlr, Ibratilr Sln*k glbi 
fiakir fitiruniiriH) dt onun ruliu, iiirotl glbl d*gllEf|r,» 



MB 



■■■■■■ 



Va « l'ml rt0 ; mcflrOr olup v e <Kur'an in ttirkce ter CemeS fy[ e namoz ^ 
mr. , G[ |hpt ]f ,da bu.unup da ^ m , ehmi gib[ jndi Ve SSThST 

iunan, ruhu itibanyJe smek gib* deplldir. 



1089 



Humcu An Harnus ke b ef ^ T 7ed 
Ruh-i 6 key bud ender Hord-j Kad, 



1092 



i»Jt»j 






Zin sipes men nesnevem an demdeme, 
Bang-i diva nest u gulon on heme. 

«!plmdlden sonra ben o demdemeyf, ya'nl uluyup bagn^mayi dlntamam. 
Zird o gurUltiinun hepsl de $eytan ve gulyabdnl sesldir.» 

GuJ; GGyd colds insomn karsisma cikan ve onu sasjrtip helaklna wbob 
o!an bfr mohluk imis, Holbuki gulun mevcud olmod^fina dfiir bir Hodli I 
Serif vardir, Yalmz giden yolculoan boyie $eyler gdrmesl, vehlmlorlnlfi to* 
oessQm etmlf olmasincfon ibfiret olaa gsrektir, 

1093 



«TAV?ANIN GECfKMESJNDHN, ARSLANIN KOKREMESi, 

1*90 

Sfr miojft ez ser-f tizi yu Hagrn, 
Kez reh-r gCrserrr odu taerbgst C e?m. 

«Ansion hidcfet Ve gewbindan diyordu kl Diismnn i,„i rt A 
Va'ni ettfgi vofdler benj afdatti. 



1091 



;U .C 



Mekrha-y? cebnyarrem bests kerd, 
Ti$-i cublnsan tenemrd Haste kerd. 

609 



Ber deran ey dil tii T?onr6 meist, 
Postman berken ki gayr-f pSst nisi. 

«Ey gonul; durnia onlan paraTa ve postianni yuz kl onlor posrtan Licif- 
ku bir ^ey deg!ldlr.» 

Arslon, hiddetinden hayvanlara bdyfece a Up Uituyor, posttan rl>6rol ol- 

dukianni, verdiklen $ozlj tutnoak mhtan halt butunduklanm Eoyluyordu 
■Hazret-i Mevlano post tan maksadin ne oidugunu beyon icln diynf k( 



1094 



Post cibved aufteh6-yi r&ng rang, 
Cur zirjh bor oh kos nebved dereng. 



*Post r 


sdlrT inrUi itlrlu «di!#rd1r ki 


mi 


uitOndt 


bulurtup da «6b it otmaywt 


naki'ikirn 


btintorlflr.* 










i 






aor 



toss 

^' J > J~ J^-^ o^ ^. £\ 

<&r >r** ^ i^ ^ jit- ^ l 

In suHon cun po 3t . u mana ma ^ don 

fn auHan ciin nak$-u mfina hemcu con. 












1096 



^ £*3^ 'M >* Jts4 y 

Post bo 9 $d mogz-i bedrfl aybpu ?i 
Magz-i mkurfi zigayret gfl'yJa pup.' 

ncyr.t.nden, ya'n. ehil clmayan M etmes(n </ ye J£J S ° B,Wn '* de ' 

■** * mi D i f ;i^rz esn dl s yemi?9ibio,ur ' **•**■ 

n^Vh * abu g uri ehem. y , yo k t 1 ' T ff*?^ ^ Bin6 °- 
608 



ion 









Ciin kalem ezbdd bud defter ziflb, 
Herti binvls? fenQ gended Gltab. 



«KaJem rfizgdrdan, dafter sudor} olunca her ne yozsan sabucak mahvolur.i 

1098 

Nak?-i a beet er veto, cuyi ezon. 
Bfczgerdi death d-y? Hod gezan. 

tSu ustiJne yapilan noktfta vefa ararsan, nedom*tle ellertnl istrdtfin 
halde geri doners I n.i 



1099 

Bad derme?diJm he*a u arzust, 
Cun heva bugz6?tT peygab-i «hus»st 

s Ruigfir, Insantn viicudundakl heva «« oreudur. Hsvdlfi terkfldec»k oluf 
« fln fcolacck, Allflhm haberl, ya'nl emlrlert ve nehhjlerldir.i 

[M beyll evvel .Kalem ruigflrdon, defter Sudan otacak olursa her r* yor- 
san cabucak mohvolur* denilmlsti. Bu fa eV tta do o riJzgfirdan kolerr* to ffl 
ediliyor Onun insandoki hevfi vij heve«ten Ibaret oldufiu soylcnlHyor. Ev»1. 
Hsvee sevkiyle yapilcn ?eyler cabucak munkarlz olur, Burof-; zevollyle, »u 
ustilne yaprtcn wt^Kira. y6hud beledlyyenin yoya kaldrnmlon kenannd yop 
tKdifii cemunllklflre benzer kj baBjir. cignenlr, kuru mprokton Ibflnil Vokr 
Fakot o hnva wu hevee tarhfldiflfW, gefive. Allohm «mm nehlyferl kdlir I* an- 
i pro Ittlbo efmskta eeadot vordir. 



■ 

Ho? buved peydemhayi Kirdgar, 
K'6 zlsertfi pay based paydar. 

*os a Cl k noma: Wdrrmay 22 £2? 5 "'"*' Va ' nf ™ el ™J™ 
toflvfr edebiidi mi? * °' Qbi,dl mi? °™ b[r h "^ tibdir ve 



1101 

.fell ^U ^^ j y^ 

Hutbe-r sahan bigerded *'a n kiy . 
Cuz kiya u Hutbeha-yf Enbjyfl . 

"Padffahlonn hutbeleri we ealtonatlon dPfifeh- »u 



1102 



Zanki bovs-f podJsajran ez hevdst 
Barname-I EnblyQ ez Klbriyfiet. 

•10 



1103 

Ez diremha nSm-i Bahan berkenend. 
Ndm-i Ahmed tfi ebad ber mi zenend. 

sFaralordan padlsahtann adim kaldirirtar, Fakat lAhnned) nom-i aerilinl 
ebede kadar zikredaler.it 

Ya'nl hev6 vQ haves lefibi oion seyler cnbucak z-Cil oldugu hofde, ohkam-i 
dfnlyyanln inktiaba ugramak JhUmali yoktur, Dunyadaki hukumetierln EnkH 
de^?ir r ba?lanndok| zevatin hutt>eB( ve elkkesi tebeddul eder. CilnkiJ onlo^ 
nn mense'l hevadir. La kin, enbiyfl saltanat ve enbiya htitb© ve eJkkesl defll?- 
mez- Zfra onlann hukOmeti vessel, yah Lid intihab tarjkiyle deflildlr, Blzzfit 
Alkihtn Iznl ve tc'ylniyledEr. Onun loin her miJslLiman, peygamberlerden birlnl 
zikredlnce !A!eyhls&e!6tt Veseelflm) dlye to'zim ve tekrimde bulunur, lam 
HukOmetl Ebedlyye ve Saltan ol-i SermedJyye budur, 

Peygamberlerden bczilari, kendilerinden ewelki ^eriatteri; Dfn-i Muham- 
mad! tee, butuii dinleri neshetmistir, Demek onlar icin de beko yokmuf? diyo 
bir sufil irad ihtimaltae binaen C&nab- Pir buyuruyor ki: 



T104 






„li 2j *fe xjf Jul ji>* <£.: 



l Nam-i Ahmed nQm-i ciimle Enbiyast. 
Qunki sad Amed neved hsm pi?-i mast. 

s Ahmed nam, bUttln peygamberierin rtami demektir. Nlteklm yfl* ■(>¥»> 
g«Hnce dcksan da nezdimizde demektEr.v 

Ya'ni ?erfat-i Muhommedlvye, biitun bQyuk peygamberlerl tasdik olinovi 
ve her birine hurmet ve ta'zim gbsternieyl Ommot-I Muhammede la'llm *y- 
lemis, icferlnden bazilarimn iBimleri Kur'Srida zikredllmi?tlr. Su halde nflmo 
calil-l Ahmedjy; zikretmek, hfltDn nebTlarln LalmLorinl do kamai-i Ihtirflm 11* 
yad eyiemek demektlr. Bu horeket, bfr kimionin yOi adsdinl seylemeelne b«n- 
zer kl yuz denflinte dokeon da onun Iclndfldlr, 

•11 



«VlNE TAV^ANIM MEKftt BEVAnlJi 
1105 

Der ?iJden FJcargu^ baa te'HTr kerd, 
Mekrhd tri Hi? ten tckrir kerd, 

i.r.ih T01 !!!? DZfmSt hu ' Q8URda <* k A*"" 1 f«ndl kendine bir 
temb #Yl«di,» . 



tokim mekMer 



1106 



Der reh Amed b6d-r te'Hfr-J d^z, 

Ta b&gu^-i ? fr guyed yek du raz. 

^l"Z SST '"*"'""' """ < "*""" n kul,,s "" bif iki • *»•»* 

Arsfcndan makecd: (*fcj*| etohifr*), tnfanddn mumd do- (Ak! , rr, e 5d) 



1107 

Tfi ci a f em host der sevda-yi akl, 
To cJ bo pehnSst f n derya.yj rjkl. 



•12 



nun 



SQreM mo en der In bahr-T Izab, 
Mtdflved cQn kaeeha ru~yi 6b. 

iKdsercr suyun yuziinde yikiip kosiuklan glbl blzlm sGretlmlz do bu tath 
denizln dalgolan prasinda dolflSir.» 






1109 



Z~& j* IjJ fit J # ■*■*! t 
&£ j*$> £#■ ^ j ^jt 



T3 ne^Od pur ber ser-f dery5 cti to?!, 
Qunkl p^r ?iid tfipt dervey g6rk ge?t 

«0 aflret taai dolmaymca legcn glbl auyun ustiindedjr. Dolunca da * da* 
ntiln I Cine carkolur.i 

Hnzret-I Mevlana okU denize, insamn di? gorunu^unu blr laso benzatiyor. 
Icl bo$ bif tas, suyun ustunde yuzdtigu glbi daftiHnde akrt bulunmayan blr 
koto da oylece do!a?ir durur. Fokat I cine su do fan bir kap den lie balor Onun 
glbl dahlEi okil lie doiu bir Insnn da okil deryasimn mu&tagraki olur Y* hora- 
kdt ve sekenatmi ak\n muktezasina tatblk eder. 



1110 

Akl pfnhanost u zflhlr aieml, 
SCrat-i ma ftiflvu ya eivey yeml, 

tAkil glill, 6 lom Is* m»ydondadtr. Bulrn dia gbrunu^iimUz, akil dartrzinln 
blr dolflaai, yohud bir yosfigidif.i 

*1» 



1111 

Hercf suret mi **fj et ^^ 
*"• VS3 *» hahr dOr endazed** 



1112 






* *. «- «. 2 mum °" ,ni *— ■ *» 

Wdimemsk. m ese ia aw h • "«•" •«*» «u sahib™ kenaisine 

zz*"*" ,m " *»£X£z r<ns* **■ "*»■ * 

1113 



,j%> B 



J J^ ^ 1 Jj*l 



^ HbdW y** dfln^f »« wb, 
Midtaflnfld 9S b-l H0 d der rah J? 



uv 



■*nm* UnS 5 ^ a, ' e **■ fcoflum**, y, n , p „„ ^^ 



hud ea)tnmis sontr.i 



yq- 



1114 

Esb-i hsdrfl yfWa daned an cevfld. 
esb Hod era keoan kerde gu bad. 

«0 edmerd klmae, kendl atuii kdybolmu? zanneder. Holbukl o al> ami 
ruzgar gib I ceker goltirur.s 

111S 

Derfigan u cusiu cQ an Hireser, 
Her taraf pursan u cOyon derbeder. 

cO sersem knfali; bajjiilr, cajjirir, her taraf a, her kopiya ba? vurup 
ohm SDrdr ve orar.» 

111* 






K'on kj diizdid esb-i m6ro ku vu kist, 
in ki 2~\f-\ ran-i tust ey Hace cist. 

«Biztm ati gal an kfmdlr v« nerededir? der. Efendi; bu altiritlgkl ncdlrl 
denllecek olsa der kU 

1117 

Arl In oabt'jBt likln fisb ku. 

B6 Hod oy ey ^ohftgvar'f *nb ou. 

kEvdi. Alhr, ama, a( ntradi apvAbim viflr. Ey oto blndlQI hold* oil 
gray an p*h>uvari kondlno god 



1118 

Con zfpeyda yl yti ne7df ^ g0m 



hal 



«m* ^opan a ^ ndakJ ESfctaSL dTt, u Bfl ™"-« "tor 



*4#tiv1$Cg&& 






I 



¥W» : 'Bflmj, olim Id Allah, fnsan tie 



(*5> Kfif : i 6 
W) Eofal t 24 



kalbj orasjna gir er « » Ay 



BtJ vordrf. 



Bu Ayetl Kertmedea bir taku* i.ndiklartn fikardiklan ma'nfl onlonlmo- 
sin te'hl huMM i'tikodino du 5 iiltnwln. HulGl, yo'ni blr ffty'n dlflur bir ?oy o 
girmesi. icin bir hal. ya'ni giren, birds nwhal, ya'nt flirller, ;<* I&.rodir. Halbu- 
iri sofiyyemn itikat osasi tevhiddir, Tevhid ise ikillgl nelyedor. O hold. ofeVWl 
Ayrflerin iru'rAsi Allohu tf lem: cAIIah Jnsana o kadar yakindir W o vakinlik, 
kendisiyle san damanndan w ylne kendtefyle kolbindan daha yakindir* 
demektlr. 



8T0 



i 






Key bibini eiirH U sebz fOr rd. 
Ta nebtnl pi? ezin sfi nOr rfl. 

«Bu iic renkden svvefte nurt gdrmeylnce kimuiiy, yft^ill vo tarmiiimii- 
f«ngl nasi! gbriirsiin.* 

1120 

LTk cflri der reng gum ^ud hOf-l tO- 
^ud linur an rang ha rupflH tu, 
BLflkfn flenln tiki Wrakln rank He mflfgul cldugundan o rtnklir, nQru 
gtirmene mflnl' olur.i 

1181 i 

■ 

Cijnkl ?eb an r^ng hfl meetflr bud. 
Pen bidtdT did-3 feng o* nur bOd. 

<Geca o nmkler nainrdan gtill bulunduflu l?ln flbriir wa blllr«ln kl W* 
(srtn gorilrtnidBl nQrun v6»itaslyl* Imlf.t 

017 



MaViWur ki esyflrurp rannjlni tefrlk etmek dahn n r,t«* t 

m ,en kM „ 98r KL* ,. *J2 r„ S 22 l5U,a e,m,?,,r - <««-<- 






fzhor edip meydana cikaran 



ki; tOnlon 



ve gosteren Aj, aMir » mMimdedir. Me bumjm, 






Nisi drd-f reno bJ lifltf brun, 
Hem ctinin reng.? HayfiM enderGn. 



(B7^ Nur ■ 3s, 



018 



li?;i 



!n brun ez aftab u ez suhQ, 
Vends run ez aks-i erwar-J uJn, 

Bu haiicdekl nur gurtesten ve yildudandir. DahHdekJ fee envar-i ulamn. 
ma Via alemlnfn aksldln ' 






1124 
^Jj ^X j^ ^ jj" j^ 

Nur-J nOr-f cesm Hod aks-t dilest, 
Nflr-i cesm ez nur-l dilha hasilost. 



*G6z nurunur). ya J ni hassa-l bosann num, kolb nurudur, basirottlr. Nm I. 
busar, envar-i kotblyyedon husule geiir.s 

Ma'lumdur ki blr gprmek, bir de goaip anlarrtak vardir. Bunlordan blrinni- 

sine basar, kincisine basiret dcrnlir. crnlamak basfretlrt derocoElrifl oof*- 
dir. Basket olmoyinca bosofln onfatrno faydasi yoktur. Mssolu bllmadl0l* 
miz bir lisanla yazilrnis bir voziyi goruruz, la kin anlomayiz, Bununta b«rdb«r; 



1125 






Bqz nOr-f nOM dll nfir4 Hudast, 

K'6 iindr-j akl u his pak U cudast. 

irKalb nurunun niiru, yanf baslret hoBsasinm osl| da nuM HflTlfdh- kl # 
ifahl nur, akJirr vo hissln nurundari pfikhr ve ayndjr,» 

O ntJr-i flahl, bir kalbo oksodecok oHiraa Insonin baa\ ret \ntin vo baaonn* 
da nurlor husule petirJr vo FnoVlfotultoh Ikiisfibtnn vcr.Wa olifr Onun icindlr 
ki NOrufanv^r vo &j rrtil esrar olan Noblyv-l muhlftr BanAMAhU Atovhl Void* 



flit 

-- — 



nor orma*n„ temenni ^^ «" WWmm v B k* n d fs|nJh Se , apa 






$* nebud nOr G nacfrdl rSng ho 



S?*f WWb * VOn9efl dfd -« ™g, 

— « — M 8Mlfi , b ™ d0 add , Munan iu]ma|e Mtera|n _ 

ma 

To bedlnzjd HofcJFJI ayed pedJd 



nxtf 






Pes ri jnSnJha b6ad peydd ^evcdl 
QunkJ HAK ra nTst zit alnhan biived. 

cGiit! olon ^eylef, ziddlyle munke?if oiur. Cennb-j Hakfcin ziddi olmndiQin 
dan doEayi zat-1 glzlj buiunur. 

Evet: tHer $ey, ztddiyle meydana cikan denilmi^tir. MeselA oydjnlik. 
karanlik olunco onla$ilir: aliyetfn kadri haetolikto bilinlr, Kuuvet oczo kargi 
tezahtir sder, Hulaso her s&y ziddlyle, mukoblliyle tebayyun eyler. Cfinflb-i 
Hakkjn ise mis If olmodiijji glbi ziddi ve mukubill yoktur. O, fercM y ego no, bu 
cihetten de ferld (J vahiddir Blnaenqleyh gizii olmcrsi, gozjere oorufirrinmo 
si tobi'ldir, 

Hair*t-i Mevlflno bahsi te'yid Icln buyuruyor ki : 



1130 



J J»JJ ^»- Jjl lj*-< -L-ql Jj 






KT noznr ber nur biived angeh bereng, 
Zid bezid peycfa buved ciJn rum u zeng- 
«0unkjj cvjchi nur, on dan sonra renk goruliir. RQmi ilo z«ngl. ya'nl >■" 
Vox He siyah Insonlar bidbirinln varligiyio peyda olur.» 



1131 

jjJU» JJ J,lfi ^ V;J-» JL* 

Pes bezidd-i nur danlsii lii nQr, 
2ld zidrA mT nQmflyed der eudOr, 

«?u holds sen ndru nQrvn iiddlyl* blllrtfn. Ctlnkil tid cuhOr «dtr»k 
ziddini float orir.» 



«•'< 







1132 



*d Ns* ^V w *** t' 

Nur-i HAK ra nrst z.ddf der vuoud, 
Ta bezid crfi letwn pevda numOd. 

1133 



*Vy L'jI-jI fJ ^v 



Lacerem ebearuna Idtudrikuh, 
Vehwfe yodrtk bin tu ez MOef yu kuh 

Buroda ; 



*~ \K>'>\**<\\>> 



* 
*SS SS ■"» HOss " * — . ***** 



%?. 






W En'am ; 103 
W) Aral ; JE4S 






022 






Ya'ni: (Son benl goremezsln, lakfn daga bak, egw yerinde dururaa «tr» 
de beni g&rur*iln*\» cevfttnni eEmj$ti. Sonra ilahi teceifjnin heybetlndon dnf) 
p&pQ ponca o!du. KozreM MOsa do istigiak gatabeeiyie kendinden gaeii. 
Eg^r Cenab-i Hakkm goz ite idrafci kobJ! olsaydi Hozret-J Kelimullahin Idrrtki 
lazim gellrdi. 

Muhokkiklardan bazilan dem^lerdir ki bu Ayet k i Kerfma, ru'yatuKahiri 

vuku' bufmayaoagincj deli I olmnaz. C&nku ri/y*t bo^kadir, IhOto bafkodir 
ihata demek ofan idrak ba?kadir. Allah goriiliJr, fakat ihata edtilgmoz Nlto- 
kim insan, yQkeek bir yere eikip da bckacak okirea koca blr gehri mil(ah*do 
eder .0 mugohede, rtiVsttir, faknt fdr^k ve ihfita dsfliSdlr. 

Kezfl Hodifi-i Seriftst *Avm on ddrdiincd geceal kamarl g&rdiifliJntii gh 
bi Rabbi nlzi Borscekslnte* buyurulmu^iur, Kafneri gorufiimti! *lfa&tl» kl onii 
idrok ve ihata deglldir 

Ha2ret-i Mevlana gflret ve ma'na bahsfne donersk dlyor ki i 



1134 



*j J *^s j 1 j^ yr dm ) ( cjj^ . 

Suret ei mfina cu fir ez b?^e dfln, 
Ya cu avoz eQHan z'endipe dan. 

•Mcr'naya nisbetle sOretl. ormono nlsbotlo aralan, ydhud ftkr» nlnbatl* 
ses ve so7 glbi kjyas «!■■ 



(90) Ari,( j 143 



«;■ 



1135 

fn siJHan v'avaz ez endise Host, 
Tu nedSnf boJir-i endlsi kucast. 

*Bu saz ve bu ses, f;ki^ en zuhflrc gellr. La kin riklr ri*ni>f n - rt 
oldugunu bllmezsin,* aenizrnui rtereC f B 






1136 
t^J-j ji^ «yp jj», «^JL3 






Lik ciin mevc-f suHon dfdT Ifitlf, 
Bohr-i an dGnjki ba?ed hem $erif, 

Mr £2£ " ^ tfenb&,&1 dQl9<,ai MlHV<m 8 "" n J « fl ™"' OSOnc. tU 
Jflr daniziRin sonGfallnf d» bntanin.» 



1137 






Cu n zidani? mevc-r endive hrtaHt. 
Ez siiMan vflvoz Q e ci fel blsfiHt 
■tan mm. M ^ ,„.„„,„„„,„ „ Wg- _ £ y( sm ste|ne ^ 

1*18 

6z eflHan Bitot blzad a bfiz rnflrd 
Mevc-I Hodrd bdz ender bahr burd. 
*S0zd fln » ure( dofi up orfir. DaJga k.ndlnl t<*ror denfc, Boturu( ,. 



C24 



1119 

ji»»-lj *Jl Lb -*-* j» 



SO ret ezbf sureti Amed brCin, 

Boz siid nk'innd i ley W raciun.s 

•tSuret, suretsklik, yo'ni ma'nd aleminden zuhur eitf ve vine gray a uliti 



va Diiuii 



fcy^atll & ftiS ■*■• Allahin ku[lanY ' 1 

neidlne gvdet edecegli".* Ayell bunu miieyylddlr. 



Ma'lumdur ki bir sunst, bir de ma'na wrdir Doha opikcaBi: GorUnnn 
ve goriinmeyen $ey!er nrtevcuddur. In&anlaran sfiir mchlGkotton meddM lm- 
tlyaz-i olan ^ev; suret de^il* ma'nflBidir. Niteklm Kur'anda : 



wmm 



Va'ni: »Al!ah iudinde «i kerim olamniz en ilyflde miHttki bulunQnnfdir".» 
buYurulmu^tur. Tekvd, ya'nl AHah korkusu ise suri oSmaktan ziyado mti'nnut 
dir Zaten suretin man^e'l de ma J nadir, Mesela kcrem hassaai, mo'ni»vi 
bir haldir. Bir insanm fukaraya bokmosL du^kiinlorin elinden tutmaa*, tz\t 
lorin imdadina ko^masi o tna'nevi halin efln ^killeridir. Kozfi leurnot, ya'nl 
alcaklik ma'nevl bir halettir, Bir herifin cl^akco harekfili da vine o ma"n«vl 
learnettn di?a akseden feklidir. 

Genfib-i Pfr bunu di^er bir misol- lie tazvih edlyor. Sureti arslarw, mo'> 
nnyi oratan yata§i oldn ormancij keza sureti seso ws sozo, ma'noyi da in- 
fekkGre benzetlvor. Bir aralamn onnandan cikmas*, eozun dii^ilncgdan dofl- 
masi gibi. suret He matiadan zuhur eyler r diyor, IneonJn \{m\ ve »rodu«l, tl- 
kir denlztni dalgalandinr. Fiklr d alga tan $6z ^ekltnde mavdcrna cikor. Vo'nl 
Insan, bir kimsenin yomna gelmsBlni murad edlnce o Irude llklr danbini 
dalgalandinr. O temewuc (BLiraya gel) dlye cnflirmak eHrellnde zuhOr odiir. 
?u hatde 862, ma'nd dalgaBirun EOr&tl ofur r ondan dogar, yino ona oldor. By 
nun flibi, AilQhm Iradesi de avdEim'i yorcttmak Ikll^a odince. IKUnl kflllmn»iy 



(41) BttittUt 
(92) HUcurnl 



15* 
: 13 



0?5 



"°J* ***, Cen3b , g J2» Bu Q Vetln aft taror.da „rm b , r 

» nhmet vqntir Faz | fl olcmT . ? * ' * Wr6(niBri taraj™ta„ mafiffre! 

t«V* fffla, eder. fMum LIS H* J 2 """ fMuhyfJ faim fln b * e " 
do uniJ yoktur. Hotta: * aJafll ^ ef]in mazhandir. Esrvtf 

*m kerfm^de buno i ? aret vardir derJer 
»m»si™ ao , iyys {iJbasJ mQ "3 ** ve ^ he ma'nnsma o]dig, fekH keIi . 

by mm « *™ s ~ ^~ '** HaireH Mevlfina fi 






fW) thtm - is? 

<*4) Kfif : is 






11« 

Pes turt her la hie merg u r/c'att'si 

Mustafa fermOd diinyd sea list, 

«0 hfllde sonln Ipln her lahza olijm ve rlc'at vardir. Hazrct-i Muilata 
SallaJIchu AJoyhl Veselle.Ti (Eddunvft vS'aliin) va'nh DQnyfl efaediyy«t« nli- 
betio az blr miiddetten ibaroltir buyurmuftur, 

Mo'JQmdur kl sa'at Idfeirun aStmi^ dakiknlik blr larnflna tohsiel i«Wla- 
lildlr, yokea lOgotte eG'tm az blr miiddet demektlr. 

Bir beyt vardxr ki okunan Hod is- f 5efifln odetfl tercemesidlr 

uSa'at-i vahidedfr omr-l dhon, »6'atl BQfrovIe hemon.s 

1141 









-*. 



T 

CUmfe a!em mljeved herdem fena, 
Baz peyda mlnumoyed der beka, 



t Bfltun Uemler her dn fenoya glder, sonra toiirar bekd ?eklind« g«rUnUr.i 

11« 

l J* JJ y* j 1 y«*4;^ I* j^ 
Ui- L j,T j»L (5*1 j* jj 

Fikr-i md tMst ez iHLfi d&r hava. 
Der hevfl key payed 6yed tfl Hilda, 

«Bizlm fikrimlz, HudAdan havaya otilmif blr ok olbldlr. Oh havada naul 
durablllr? Hudflyo kadar gellr.. 



ttamtatmmtmtmttmmmm 



1143 

Her nstes nev m! ? eved dunya u ma, 
BiHaber ez nev ? iid€^ ender befcd. 

hoberimEi oJma*,i «v«auo *ae r . Fakat bfclm o tocedduddan 

H.rret-1 M.vJa.u P u hokiKc,, bJ , mfeal j|fl j2flh ^^ 

1144 

•*-^\>J -*^ ^^H^W 

Umr hemcQn cGy nevnev ntfreged, 
MuaomrnrT mmtimayed torched. 

tlnBanjn bmnij nehr* benzer ki sufcm „<.„;** 
'■Ifnd,„, ce9ed de ^^ J*** ^njdan yenty, g el(r v a ,aim| *. 

umii^M ^ 1 y&S saw 9eHp *»"*» sn^ hiwS 

e-bi irao ■*, hq:Z W *" ,W °' irHP veriJmesi de "**& 5 abit 

1145 

An zitfzr mGstemir $ekl dmetiest, 
COfi serer ke? ifr curtban? bedest, 

** mm z ,a™iz Ltir surw "' ta *- "***> m i 

All 









J 



1146 



56H-1 ate?ra bicunbom bcsoz, 
Demazm ates numayed bes dunSz. 

•Vonmip blr. dali stir'atle kimildntacak olurson a ale?, nazaro ^oye^ 
uzun gariiniir.* 









1147 









In diroiiy muddet tiit-i sun', 
MtniimSved eiJr'ot engfzM sun'. 



■Sallanan ats^ parcasmin uzun muddelll gdrtinmesl, sallamah lan'All* 
nin cabuklugundandir.il 



11« 



c~*\**y& j\ j*~ j\ lJlL- 



Tflllb-T in sir eger nlldmetet. 

Nok Husflrnoddin ki SQmi nnmoisi. 

tBu limn tallbl oliamtrf* ol*a ylna Husflmuddin ^»libi gibl ndmH »flmi 
v« Kllflhi nflrik i lldhl olcin bfr drIM muknmmH* muraco'ati iarOridfr.» . 



f"i 



■w^riMia 



ST? ? ' ^ mfll ** 1 6kmelfn telkfnat ve »**«*■ muhtocd" sat 

mm-i sutorj. m£ir?(d kafblnden nebecn vb miirtdin kafbim r«™^ n d m 
moWta (i-m, sudGr, de fler «, a, t , ruide.f h| jg J^. "^ 8d ° n 






iKiNCi KlTABfN SONU 



^H