(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Biodiversity Heritage Library | Children's Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tak zwanego Bernardyskiego we Lwowie w skutek fundacyi Alexandra hr. Stadnickiego, wydane staraniem Galicyjskiego Wydziaau Krajowego"

HANDBOUND 
AT THE 



UNTVERSITY OF 
TORONTO PRESS 



^(^IJ 



Akta 



Grodzkie i Ziemskie. 



AKTA 

GRODZKIE 1 ZIEMSKIE 

Z CZASÓW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
z Archiwum tak zwanego bernardyńskiego we Lwowie 

w SKUTEK FUNDACYI 

Śp. x\LEKSANDKA hr. STADNICKIEGO 

WYDANE STARANIEM 

GALICYJSKIEGO WYDZIAŁU KRAJOWEGO. 



-7 



TOM VII. 



WE LWOWIE. 

GŁÓWNY SKŁAD W KSIĘGARNI SEYFARTHA 1 CZAJKOWSKIEGO. 
z DRUKARNI NARODOWEJ W. MANIECKIEGO. 

18 7 8. 



i) A' 

ł. 7 



ii 



85261*0^ 



PRZEDMOWA. 



1 om VII Aktów grodzkich i ziemskich, który obecnie oddajemy do rąk 
publiczności, mieści w sobie tylko 121 dokumentów a mimo to przewyższa obję- 
tością swoją wszystkie poprzednie. Powód tego polega na tern. że nagromadzone 
tutaj dokumenta wymagały tak obszernych objaśnień i krytycznych uwag. jakich 
w żadnym z poprzednich tomów nie było potrzeba dodawać. Za to też umie- 
szczone tutaj dokumenta — sądzimy — znaczeniem swem nie tylko dorównać 
mogą materyałom nagromadzonym w poprzednich tomach, ale je nawet znacznie 
przewyższają. Dokumenta królowej Maryi węgierskiej i ks. Władysława Opol- 
skiego, przywileje odnoszące się do historyi biskupstw przemyskich obrządku ła- 
cińskiego i greckiego, protokół wyboru arcybiskupa lwowskiego po śmierci Jana 
Odrowąża z r. 1450 (nr. XLIX), wyjaśniający takt dotąd zupełnie nieznany, akt 
konfederacyi szlachty ziemi lwowskiej i powiatu żydaczowskiego z miastem Lwo- 
wem z dnia i3. Grudnia 1464 r. (nr. LV i LVI), a wreszcie dokumenta multań- 
sko-mołdawskie z archiwum lwowskiego, — wszystko to są, — zdaniem naszem — 
materyały pierwszorzędnej wartości, które znakomicie przyczynić się powinny do 
wyjaśnienia dziejów przeszłości kraju naszego. 

Miłego przy tej sposobności dopełniamy obowiązku, składając publiczne 
podziękowanie następującym osobom i korporacyom: Wnemu drowi Francisz- 
kowi PiEKOsiŃSKiEMU, który nie tylko dostarczył wydawnictwu kilku cennych od- 
pisów, lecz prócz tego zajął się odcyfrowaniem i opisaniem 44 pieczęci zawie- 
szonych u aktu konfederacyi z r. 1464, jako i uskutecznieniem przerysów doku- 
mentów multańsko- mołdawskich w podobiznach do tomu tego dodanych, — 
Wnemu prof. E. Kałużniackiemu, który podjął się opracowania dokumentów mul- 



VI 

tańsko - mołdawskich z archiwum miasta Lwowa, — Wnemu prof. E. Ogonow- 
skiemu, który udzielał nam rady i pomocy przy trudnej korekcie textów ruskich, — 
Prześwietnym kapiiułom przemyskim obrządku łacińskiego i greckiego, które 
z rzadką uprzejmością udzieliły nam do naukowego użytku cenne dokumenta 
z archiwów swoich, — a wreszcie Wnemu Mieczysławowi Błażowskiemu, który 
nie tylko dostarczył nam całego szeregu odpisów, lecz także staraniem i pośre- 
dnictwem swem umożebnił nam korzystanie z dokumentów archiwów miejskiego 
i kapitulnych w Przemyślu. 

We Lwowie 1878 r. 



W IMIENIU WYDAWNICTWA: 



Oktaw THetriiski. T)r. Xan>ery Liske. 



Dyplomataryusz. 



■ ^» I 



I. 

t 

w Iterampnum 12. Maja 1232 r. 

Grzegorz IX. papież poleca prowincyałowi zakonu Dominikanów i braciom 

tegoż zakonu Jakóbowi i Domaslawowi. ażeby zbadali stan duchowieństwa 

na Rusi celem założenia tamże biskupstwa. 

Gregorius episcopus servus servorura Dei dilectis filiis . . Priori ') ProviiiciaIi, 
lacobo ot Doniaslao fratribus ordinis Predicatorum in Polonia coniniorantibus \sakdem 
et apost()\\ksLm beuedictioneni. Significante dilecto filio . . Gnezcnsi Electo nobis iiiiiotuit, 

quod cum in Ruscia , in qua servatur, qiiam plurcs sint ecclesie Latinorum 

pastorem aliąuem non habentes, uonnulli Biga te, homicide ac alias multi- 

pliciter criminosi de diversis partibus convenientes ad ipsas in antum ordinibus 

constituti exercere sacerdotalia ofticia in grave fidelium scandalum non quoriim 

conversationem execrabilem vita Latinorum detestabilis redditur et predictura ritum 

yenire ad obedieutiam sedis apostolice contradicunt. Undc prefatus Archiepiscopus humiliter 
postulavit, ut in regionc predicta creari episcopum niandaremus, per quem extirpatis vitiłs 
ritus ibi catholicus propagatur. Qaociri'a discretioni vesti'e per apostolica scripta mandamus, 
quatiuus, si est 'ta, oorumdem clericorum insolentia tam dampnabili instigata inquiratis 
sollicite de regiouis statu et univorsis circumstantiis , que ad creationem opiscopi videritis 
inquirenda et quod inveneritis, per vestras nobis litteras fidelitcr exponatis. Quod si non 
omnes biis exequendis potueritis interesse, duo vestrum ea nichilorainns excquantur. Datum 
Iterampni IIII. Idus Maii. pontificatus nostri aiino sexto. 



') Nie potrzebuję pewno nadmieniać, że dwa jninkty przed Priori znajdują się w oryginale i tak samo 
nieco dalej przed Gnezensi. 

1 



Dokument porgaiiiinowy w arch. Dominikanów krakowskich w skutek zbutwienia tak uszko- 
dzony, iż oprócz kilku mniejszych dziur wypadła jedna większa podłużna, idąca przez sześć wierszy, 
która w miejscach wykropkowanych tekst nadwerężyła. Na adresie tą samą; ręką napis „Gneznen". 
Odpis dokumentu tego w powyższy sposób opisanego dostarczył mi łaskawie dr. Fr. Piekosiński. 

Dokument ten, o ile mi wiadomo, znany był dotąd tylko ze streszczenia jiod;inego 
w Bsovms Ann. eccl. 1232, nr. 12, które brzmi tak: „Georgius Jacobo Crescentio Provinciali et 
F. Doinaslao ordiuis praedicatorum provinciae Poloniae commiserat potestatem inąuirendi statum 
circuutstantiasąue regionis et nationis Ruthrnarum caeteraąue omnia, quae ad institutionem episconi 
pertinere videbantur. Dedit ea de re utriąue literas Interamnae IV. Cal. Maii pontif. anno 6. quarum 
initium est: Significante dilecto filio Gnesnensi electo etc." Jest to widocznie treść naszego doku- 
mentu, ale z ważnemi błędami. Najprzód brewe nasze nie jest wystosowane do Jakóba Crescentiusza 
prowincyała i Domasława zakonnika, lecz do niewymienionego z nazwiska prowincyała i do braci 
Jakóba i Domasława. Powtóre ])ohałamuciI Bzowski datę, napisał bowiem Cal. Maii zamiast Idus 
Maii. Bzowski wprowadził potem w błąd innych pisarzy a nawet najnowszego dra. Reifenlcugla 
(die Griinditng der rómisch-kutholischen Bidhiimer in den Territorien Halicz und Władimir. Wien 
1874), który (str. 16) podaje brewe to pod 28. Kwietnia 1332 (co jest niewątpliwie błędem dru- 
karskim zamiast L232) i idzie w ogóle za Bzowskim. Prowincyałem Dominikanów polskich zaś 
w tym czasie nie był wcale Jakób Krescencyusz, lecz Gerard z Wrocławia, jak zgoła trafnie twierdzi 
Barącs, Bi/s dziej, zakonu kaznodziejskiego w Polsce I., 75 — 77, nie dając się zwieść wiadomości 
Bzowskiego wyrażonej w jego Annal. eccles. i w drągiem dziele dc rebus Prot. Polon. 



W Lateranie 12. Maja 1284 r. 

Grzegorz IX. papież upoważnia Dominikanów udającycłi się na Ruś do 
słuchania spowiedzi tam przebywających katolików i udzielania absolucyi 

nawet exkomunikowanym. 

Gregunus episcopus serv"us servorum Doi, dilectis fiłiis fratribus oidinis fratrum 
Predicatorum in terras Ruthenorum et Pagauorum proficiscentibus salutem et apostolieaiu 
beuedictioiiem. Cum messis multa sit, operarii vero pauci, evangelicus ille paterfamłlias 
in messcm suum operarios adhuc raittit, et in hac quasi undecinia hora vinee sue novos 
deputat vinitores, ąuorum laborem pari cum primis dcnario recompeuset. Cum igitur 
in terris Ruthenorum aliorumąue iiifidelium vobis sit animarum sollicitudo commissa, ut 
illius operante clemeutia, qui de lapidibus potest abtas {sk) filios suscitare. verbo et 
e.ycniplo protiriatis iliidoni . et ex es in invia reducatis ad viani, nos considerantes, 



3 

quod niinisterium vestruni diligontor implentes,. vos operarios inconfusibiles cxhibetis {vici)- 
orum sentes extirpare de aiiro domini satagcndo, proptor quod indiibitatam de vobis 

fiduciam obtiuemus, ut qui spiritu vivitis s ainbuletis et do doitiina et, conversa- 

tione vestra flores et fructus proveniaiit gratiores, devotioiii vestrc preseiitium auctoritate 
concedimns, ut in terris illis vobis sit iicituni christianorum ibi uiorantiuin de prelatorum 

suoriim consilio duiumodo sint catliolici et alioąu aciredentium confessiuiies aiulire ac 

eis peuitentiani iuiiuigere salutarem , et ipsis si aliąuibus exconiinunioatiomu)i seiitentiis 

suiit astricti satisfactione premissa beaeficium absolutionis iusfa formam ccdesie 

iiiipertiri. ita tameii. quod christianis ad partes illas accedentibus huiusinodi absolutio non 
ni-^i in necessitatis aiticulo impendatur et tunc iniungatur eis, qiiod de lure fuerit iniun- 
geuduiu. Liceat qiioque vobis cum vestri ordiais fratribus super irregularitate, nisi adeo 
sit enormis et gravis , quod ea uotati ad sedem esseut apostolicam transinittendi . provide 
dispensare, ac alia facere, que ad couversionein intidelium et salutem pertinere !KJveritis 
auimarum. Nulli ergo omuiuo homiuum liceat hanc paginam nostre concessionis iiifringere 
vel ei ausu tomerario coutraire. Si quis autem hoc attemptare presumpserit, indignationem 
oinnipotentis Dei et beatoium Petri et Pauli apostolorum eius se noverit incursurum. 
Datum Latcrani IIII. Idus Maii. pontificatus nostri anno octavo. 

Dokument pergaminowy w arch. Dominikanów krakowskich zniszczony znacznie w skutek 
wilgoci, tak iż na zagięciu środkowem wybutwiała dziura, zaś atrament w wielu miejscach powy- 
pryskiwał. Na paśmie żółtego i pąsowego jedwabiu wisi ołowiana bulą papieża Grzegorza IX. 
Odpis dokumentu tego w powyższy sposób opisanego dostarczył mi łaskawie dr. Fr. Piekosiński. 
O brewe tern uie znajduję wzmianki u Barącza, rys dziej, zakonu kaznodziejsk. w Polsce, jako 
i w innych publikacyacli. 



III. 

W Orvieto fapud urbem reterem) i3. Stycznia 1283 r. 

Marcin IV. papież zatwierdza wszystkie przywileje nadane zakonowi 

Augustynów w Miechowie 

Martiaus episcopus servus servorum Dei dilectis filiis . . pieposito ') et capitulo 
domus domiuici sepulcri de Mecouia ordinis Saucti Augustini Cracoviensis diocesis salutem 
et apostolicam beuedictioncm. Solet annnere sedes apostolica piis votis et hoiiestis petentium 



') Dwa puiikta przed preposifo znajdują się w orygiuale. 



precibus favorem benevolum impertiri. ąiiapropter dilccti in domino filii vestris iustis po- 
stulatioiiibiis grato concurrentes assensu, omnes libertates et immunitates a predecessoribus 
nostris llomanis poiitificibus siwe per privilegia sea alias indulgentias vobis et domui vestre 
concessas necnou libertates et exeinptiones secularium exactionum a regibus et prinripibus 
ac aliis Cliristi fidelibus rationabiliter vobis indultas, sicut eas iuste ac pacifice obtiiietis, 
vobis et per yos eidem domui auctoritate apostolłca confirmamus et preseutis scripti pa- 
trocinio communimus. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostre confirma- 
tionis infringere vel ei ausu teraerurio coiitraire. Si quis autem lioc attemptare presumpserit, 
indignationem omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli apostolorum eius se uoverit 
ncursuriira. Datura apiid urbera veterem Idibu> lanuarii poiitificatus nostri anao secundo. 

Oryginał pergaminowy w zakł. nar. im. Ossol. nr. 740; pieczęć oderwana. 



IV. 

w Orvieto (apud urbem veterem) i3. Stycznia i283 r. 

Papież Marcin IV. poleca dziekanowi sandomirskiemu odzyskanie dóbr za- 
konu Św. Augustyna w Miechowie,, temu zakonowi nieprawnie odebranych. 

Martinus episcopus servus servorum Dei dilecto filio . . decano ecclesie Sando- 
miriensis, Cracoriensis diocesis, salutem et apostolicam ') benedictionem. Dilectorum filiorum 
prepositi et capituli domus domiuici sepulcri de Mecouia ordinis sancti Augustini Craco- 
Yiensis diocesis precibus inclinati presentium tibi auctoritate mandamus, (piatinus ea, que 
de bonis eiusdem domus alienata inveueris illicite vel distracta, ad ius et proprietatem 
ipsius domus studeas legitime revocare. Coutradictores per censuram ecciesiasticam appe- 
latione postposita compescendo, testes autem, ąm fueriut uominati, si se giatia. odio vel 
amore subtraxerint, censura siraili appellatione cessaute compellas yeritati testimonium 
perhibere. Datum apud urbem veterem ^) Idibus lanuarii pontificatus nostri anuo secundo. 

Dokument oryginalny na pergaminie z urwaną pieczęcią w Zakładzie im. Ossolińskich nr. 771. 



') Dwa ostatnie wyrazy dwa razy powtórzone. 

-) Urbs vetus vulgo Orvieto vocant, powiada Nakielski, Miechowia, str. 187. NaUielski zresztą; iiie zna 
tego, ani poprzedniejro przywileju papieskiego. 



o 



V. 

w Starym Sączu 6. Listopada i334 r. 

Konstancya, niegdyś księżna głogowska, teraz zakonnica w klasztorze Kla- 
ryssek w Sączu, nadaje Dominikowi synowi Wacława i Sestremilowi las 
nad rzeczką zwaną Pobyedniszcza dla osadzenia go na prawie magde- 
burskiem wsią Slawikowa Wola zwaną. . 

In Nomink Domini Amrn. Quoniam ebes est memoria huraane coiiditionis et in 
actibiis suis sepe probatur fore instabilis . ideo expedit . ut facta iiobilium et innobiliuin, 
quo in tciupore rite aguntur, apice literarum futurorain noticie deducantur, igitiir uotum 
fore cupiinus universis presentibus et futuris, quod nos Dci gratia domina Constancia '), 
illustrissiini principis domini Regis Kazimiri, Regis tocius Polonie neptis, olim ducissa Glo- 
goviensis, nunc vero sub habitu alme virginis Clare in monasterio Sandeciensi domino 
cupiens celibatum dedicare, una cum cousensu et voluntate domineąue sororis Katbarine, 
dicte Odolani, tunc abbatisse et omnium nostrarum aliąuus rodditus domus nostre ampliare 
de maturo et sano cousilio sororum cenobii momorati cuplens . ex sterilitate silvarum no- 
strarum ac asseusu domine Hedwigis, regine Polonie, amitc nostre carissime, felicis recor- 
dacioiiis domini regis Wladislai relicte, et alionim uobiliura viroruin contulimus et dedimus 
vins discretis Domiuico, filio Wenceslai. et Sestremilo quandam uostram silvam, sitam 
super vivulum, Pobyedniszcza yulgariter dictum, prout so extendit incipiendo a metis ville 
nostre Sdbykowycze materna lin.Diua riomiuate inter raetas sou granicies Wronowycze, 
Skratla, Maczyna (sic ą) et iuter gades ville nostre Cobilczina, ut ibi locent villam dictam 
Slauykowa Wolya *) nuncupatara iure Theutunico , sub forma iuris Maydemburgensis , ad 
duodecini mansos frauconicos. Et in ea sint sculteti ipsi ot eorum liberi ac legittimi 
succcssores plenum ius scoltecie in ovuin sorcientes. ec ut facilius villicentur; omnibus 
incolis, qui in ipsa hereditate suuin tiserint iucolatum, decem ot octo aunorum omnimodam 
et plenam eis conccdimus libertatem ab omnibus incomodis, solucionibus et contribucionibus 
ac serviciis. ad nos spectantibus. in decursu dicte libertatis facientes eos exemptos et 
immunes; de quibus duodecim lancis dictis nostris scultetis et ipsorum posteritati dainus 



') Imię to powtórzone. 

') Zbikowice, Wronowioe, Skrzętta, Męcina, Kobylczj-ua. Słowikowa miojsoowości blizko siebie położone 
w Nowo,i%d('ckiem. 



uuum niansum liberum prorsus et inimunem p)'0 comuni vi;i et pascuis, inodium inaiisum 
liberum addantes etcnim ipsis iam dictis scultetis nostris de gratia spcciali liberum in 
pretacto rivulo construendo thabernam liberani, bazeatonum (.sic) liberum, unum macccllum 
carnifitum et unani caU-ibancam liberę possideiida , piane ') prohibentes, ne homines uostre 
domui obiioxios ullatonus ad villam prehabitam mansionaliter recipiant scu locent. Con- 
ferimus nichilominus nostris nominatis scultetis et eorum posteris villarum liberum {sk) et 
eciam eis conferimus et incolis eiusdem ville pascua, apum procreacionem . venaciouem 
in longitudine ot latitudine hereditatis memorate liberam exercere facultatem, iure tameu 
nostri dominii pro nobis i)lenarie reservato. Post evoUjcionem vero libertatis prelibate, 
diniensionemąue laneorum per nostrum nuncium factam, do ąuolibet manso franconico 
quivis colonus nobis et nostro monasteriu octo scotos usualis monetę die beati Martini 
episcopi singułis aiinis racione debiti ceusualis. omni occasioue seraota , solvere teneatur, 
de quo censu nobis quinque partibus presentatis scolteti cum posteritate sua sexta parte 
perfruantur. Yolunms denique, ut preuominati nostri scolteti Dominicus et Sestremilus 
ac eorum successores omnes causas, que in ipsa hercditate emerserint, mediautibus suis 
iuratis, suo iure Tbeutunico iudicent et sine debito determinent. Nec alibi incole ville 
dicte respondere teneantur, nisi coram suis scoltetis iure suo Theutunico, exceptis causis 
difficilibus et enormibus , que ad iudicium nostrc curie spectabunt , suo tamen iure Theu- 
tunico iudicande. Si qui vero ob culpam sui reatus sen criminis capitale {sic) seu mutilla- 
cionis merueriut sentenciam, in ipsius hereditatis districtu iure concesso puniantur. Sed 
si quis dictos scultetos aut successores eorum ob aliąuam causam citare voluerit literis 
nostris sigillo nostro sigillatis ad iudicium curie nostre, eum vel eos ad respondendum 
iure iam dieto evocabit, alias aut aliter citatus seu citati nec parere nec respondere 
teneantur; iudicia denique magna, que ter ia anno per provinciales iudices presidere seu 
iudicare solent, nisi noster nuncius ad hoc deputatus presideat, soli scolteti dicta iudicia 
nullatenus iudicare presumant, cui etenim nostro nuncio iure Mayderaburgensi cum iuvamine 
kmethonum expensas ministrare teneantur de iudiciis iudicatis seu questibus iudiciorum 
nobis duabus partibus assignatis , scolteti et eorum posteri partem percipiant terciam ; ad 
expedicionem generałem et ad servicia legacionum nostrarum oxplenda eodem iure fruencium 
parere et deservire teneantur. Expletis itaque annis libertatis premisse, scolteti cum 
suis yillanis honores et alia omnia servicia et iura, prout ius Maydemburgense exoptat 
et exigere consuevit, nobis et nostre domui exhibere et ministrare ac adimplere teneantur^ 
omni dilacioue postposita. Dedimus preterea nostris pluries nominatis scoltetis et ipsorum 



') Wyraz później dopisany na wyskrobanem miejscu. 



utriusąue sexus legittimis successoribus preiiotatam scoltetiam cum orani iure pretacto possi- 
dendam. \endendam, conimutandam, donandam et utlibet a se alieDandam de nostro tamen 
scitu et voluiitate seu favorc. In cuius rei testimouiutn presentes nostri conventus sigilli 
muniniine fecimus roborari. Aotuin et datum in Antiąua Sandecz, civitate nostra, anno 
domini niillesimo tricentcsimo tricesimo ąuarto, presentibus hiis auuotatis: domino Pribyslao 
dieto Ząbka, tunc procuratore nostro, domino lacobo dieto Gladisch, tunc proeuratore 
domine regine, domino Stiborio dieto lasczorka, domino Isaae . tunc iudice Sandeciensi, 
domino lohanne, dieto Gąmka (sic ą), domino Pribcone et aliis ąuampluribus tidedignis. 
Data per nianus domini Yictoris plebani dicte nostre civitatis, tunc notario (sic) nostro 
(sic), iudiccione septima '), octavo Idus Novembris. 

Pergaiiiinowy dokument w Zakh nar. im. Ossolińskich nr. 778. Zawieszone były dwie 
pieczęci, które zagingły wraz ze sznurkami, na których wisiały. Pismo dokumentu tego nie zgadza 
się zupełnie z czasem, w którym dokument miał być pisany, jest to pismo przypominające prędzej 
drugą połowę a nawet koniec wieku XV. aniżeli pierwszą XIV. Kształt dokumentu taki jak no- 
taryaokich. wysoki a wazki. Ze zewnętrznych znamion możnaby zatem dokument ten uważać za 
podrobiony. Treść atoli nie wskazuje zdaniem mojęm na fałszerstwo. Tylko jedna indykcya nie 
jest dokładna, błąd, który sig często powtarza nawet w dokumentach niewątpliwej autenty.zności. 
Sądzę zatem, ze text dokumentu nie jest podrobiony, lecz tylko później przepisany, za czem zdaje 
się przemawiać także pisownia a mianowicie Mączyaa i Gąmka przez przekreślone a pisane. 
Tej przepisanej kopii nadano potem pozór oryginału, zawieszając pieczęci. Że bowiem zawieszone 
tu były dwie pieczęci, na to wskazują wyraźne ślady pozostawione od sznurków, prócz wyciętych 
6 dziurek, po trzy w trójkąt. W dokumencie samym jest mowa tylko o jednej pieczęci. 



VI. 

w Sandomierzu 2 Lutego 1346 r. 

Kazimierz Wielki nadaje Cedronowi wieś Witkowice i pozwala urządzić 
ją na prawie magdeburskiem a oraz darowuje mu las w celu wvkorezo- 

wania i osadzenia. 

In Noaiine Domini Amkn. Que magnifica Regum deererit auctoritas, digne ea str. 66 
obtinent robur perpetiic firmitatis, proinde nos Kazimirus Dei gracia Rex Polonie necnon 
terrarum Cracouie , Sandomirie , Siradio , Lancicie, Cviauio , Pomoranie Russieąue dominus 



') \a rok 13.S4 przypadała indykcya druga a nie siódma, jak tutaj powiedziano. 



8 

(.'t heros notum facimus omnibus et singulis, tara presentibus quani posteris, presoncia 
inspecturis, quod volentes regni nostri utilitatis per oxtirpacionein silvaniui iii terra nostra 
Sandoniiriensi reducere i(indicioiiem , discreto viro iiostro fideli Cedroni dieto , sibi et siiis 
heredibus et succcssoribus legittimis damus silvam nostram in fluvio dieto Brzeznycza ad 
locandam noram yiilain, cuius granieia et meta intipit a fluvio dieto Opydowa transeundo 
circa Yyetowycze (sic) ex ntraąue parte fluvii Brzeznycza ambo litora usąue ad ipsum 
Ostrów et ab Ostrów usąue ad paludem vulgariter do Lugv vel Czysowe Lawy usąue ad 
Thyshynia, ut autem ex predicta et silve estirpacione nobis fructus provenient '), concedimus 
predicto nostro fideli et suis legittimis locandi mansos ąuadraginta vel quot magis poteriut 
extirpare seu locare iure Theutunico -), quod yulgariter Maydemborgense dicitur. In ąua 

8tr. fic villa I damus predicto nostro fideli Cadroni {sic) et suis legittimis succcssoribus sculteciam 
cum ąuatuor mansis liberis perpetue ac iure hereditario omnimode habendam , tenendam, 
possidendam, commutandam, vendendam, pro sua et suorum posterum utilitate convertendara, 
ut sua et suorum vokuitas melius decreverit. Pro edesia vero unum raansum et unum 
ortum liberum et alium pro pellendo grege. quod yulgariter Skothnycza nuncupatur, liberę 
assignamus et de manso seu laneo per unam raensuram siliginis et aliam avene. Damus 
eciam predicto nostro sculteto sextuni denarium census et de omnibus proventibus nostris 
censuum sextara partem predictus scultetus habebit et de omni rc iudicata siye iu parvis 
siye in niagnis iudiciis tercium denarium et duas thabernas liberas et unum molendinum 
cum ąuatuor rotis in fluyio dieto Brzeznycza, piscinas liberas, ąuotąuot posseut et possunt 
fieri ex omni parte ville, prata, pascua , rubcta libera et ąuatuor ortulanos cum ąuatuor 
ortis liberis et licebit predicto eciam nostro sculteto habere piscaturas piscium et vena- 

str. 67 ciones feraruni tam paryarum quam magnariun, aucupacionem avium | in omnibus nemoribus 
et locis predicte viUe V} thkowycze ■*) pro sua utilitate et infra limites sue hereditatis 
usąue ad fluvium dictum Thyshynia mellificia faciendi in ipsa hereditate in omnibus gra- 
uiciis dicte yille Wythkowycze, ąue orania et singula ipso predicto nostro sculteto ac 
suis legittimis heredibus debent esse libera perpetueąue liberamus scultetum , kmethones 
et ąuoslibet incolas yille predicte Wythkowycze de omnibus iuribus, iudiciis et potestatibus 
omnium pallatinorum, capitaneorum, castellanorum , iudicum, officialium ąuorumcunąue , ita 
ut coram eis aut aliąuo eorum cittatus pro causis tam magnis ąuam parvis, puta furti, 



') Wyraz ten pisarz opuścił i dopiero później dopisał na marginesie, dając między słowami fructus a con- 
cedimus znak, iż go tutaj wpisać należy. 

') W rękopisie : iure ae nostro Theutunico. 

') Tej nazwy mamy kilka wsi w województwie sandomirakiem. Sądzę, że przywilej ten odnosi sig do 
Witkowie w pobliżu Sędziszowa, zobacz Liber Beneficiorum II., 280. 



9 

sauguinis, homicidii, ipse cum suis iucolis ininiiue rcspondebit. kmethoiies et iiicolo villo 
predicte coram eonim scultetu vel siio siceadrocato , solus vero scultetiis corain Dobis. 
dum tamen per nostram literaui nostro sigillo sigillatain cittatus fuerit, tunc dc se ąueniu- 
lantibus non aliter quaui suo iure Tlievtunico Maydburgciisi respondebunt, in causis ciimi- 
nalibus et capitalibus predictus scultetus plenam et omnimodam facultatem liabebit iudicandi. 
puniendi. sentenciandi, londcmnandi, ] uoii aliter, nisi, suo iure Thevtuuico Maydeiiburgeiisi. stv. 68 
seeundum quod demeruerit iu parris et in magnis rebus. Dauius eciaiu predieto sculteto 
et kmethonibus in villa dicta Wvthkow3czc maneiitibus silvam liberam usfiuc ad Huviuui 
TIivshynia ; scultetus \eru , (pii pro temporo fuerit , ad expedicionem nostram generałem 
nobis debet dare unum ('qunm pro tribus marcis, kmetliones vero expirata libertate viginti 
anuorum concessa (piilibet eoruiii de quolibet maiiso pro ccnsu singulis anuis unam marcam 
solvere teuebitur et unam mensuram avene. duos ])ullos. duos cascos et duodecim owa 
pro ceusu sunt sohere astricti (sic). Pro omnibus contribucionibus, exaccionibus, expedicioiiibus 
dacionibus. laboribus, angariiis. cquitatuiis, vetturis, (piibuscuiKiue nominibns noininentur. 
pro decima ti'es scotos dare tenebuntui-. lu quorum oiiinium testimonium et cvideuciam 
clariorem nostrum sigillum duximus p)-esentibus appendendum. Datum Sandomirie in die 
Puriłicationis Marie Yirginis anno domini millesinio tricentesimo quadragesimo sexto, pre- 
sentibus his | testibus domino Hermano Procuratore Terrestri, lohanne Castcllano Woyny- str. 69 
cieńsi, domino Spytkone Cracouiensi, domino Dobeslao Cracouiensi. Wykzkone Sandomiriensi 
Subdapiferis . domino lohanne lura ') et aliis tidedignis. 

Odpis (lokiuiKutii tego r^lcij pierwszej polowy XV. wieku ziiachodzl się w njaniiskryijcie biblio- 
teki Zakładu nar. iiu. Ossolińskich pod nr. 1873 od str. Gd — G!). Potem po małym odstępie następuje 
tij sanii} ręką zapiska zanadto ważna, abyśmy ją tutaj pominąć mogli. Brzmi ona jak następuje 

') Świadkowie tak s^ podani w rękopisie : dottthw Hermano Procuratore Terrestri , caateUano Woyiiycienti 
ilomino SpylKone T/tarnowicnsi , iloiiiino Dohenlao Cracouiensi, Wyhzkone Sandomiriensi, domino lohanne lura. Szereg 
ten dygnitarzy przypada rzeczywiście na rok 13-16, lecz jest w rgkopisie widocznie pobałamucony, starałem sig nadać 
mu w texcie kształt , który zdaniem mojem mieć powinien. Tytuł pierwszego świadka , którego zwykle nazywaj;; 
jtrociirator cracouiensis lul) yeneralis, zadziwiać nas nie może. Procurator terre ijeneralis pisze on sig n. p. w kod. 
dypl. malopolsk. str. 2J9. — Przy świadku drugim opuszczono widocznie iniig, które w texcie dodałem, hwiadek 
trzeci Spytek jest to kasztelan krakowski, Tharnouiensi zamieniłem na Cracouiensi, Spytek czyli Spycymir nigdy się 
Tarnowskim nie pisał. Myłka powstała tutaj zdaniem mojem ztąd. że kopista wpisujący dokument ten do książki 
ligdącćj nic tylko własnością, ale nawet [ewnym podrgcziiikiem Melsztyńskicli chciał tym sposobem na pewne oznaczyć, 
że mowa tutaj o członku tej rodziny. Dwom następnym świadkom Dobiesławowi i Wilczkowi dodałem godność, 
którą wtedy piastowali. Dziwno jeszcze , że ostatniemu świadkowi Janowi Jurze nie dodano w dokumencie godności 
podkomorzego krakowskiego. — Nie sądzę, żeby dokument ten był fałsyfikatem mimo tych myłek , lecz przypisujf 
je niestaranności i bałamutności kopisty. Uderza jednak jeszcze szyk tych świadków : Herman wysunięty na samo 
czoło, kasztelan wojnicki przed krakowskim, lecz wtedy jeszcze i)orządek godności w szeregu świadków nie jest 
ściśle zachowywany. 

2 



10 

Anno domini niillf-simo triceidasiino (jHruinujbsimo dominus Spi/czmirus, castellanus 
Cracouiensis, fiindrwit castrum McUthin et eclesias guamjńttres ibidem pertinentes. 
Quiąuidem dominus Spiczmirun casłelloniis Cracoviensis ohiit ferin tercia post domi- 
niccan Ittdica (27. Mafca) unno domini miłlesimo tricentesimo quinąua(/esimo secundo. 

OtrzyimijcMiiy ztąd datę śmierci Spyciiuiia, protoplasty Melsztyńskich i Tarnowskich, która 
dotychcza.s znaną nie była. Porównaj Szajnocliy Jail. i Jag. wyd. 2. II. str. 34. 



VIL 

w Drugnie 24. Sierpnia i368 r. 

Kazimierz Wielki potwierdza na żądanie .lana Kmity z Wiśnicza, starosty 

ruskiego , sfałszowany przywilej księcia Bolesława Wstydliwego z dnia 

16. Listopada 1286 r., rozszerzając nadane tym przywilejem prawa nawet 

na dobra Jana Kmity w przyszłości nabyć się mające. 

In Christi Nomine Amen. Quoniam ea, que in tempore aguntur, ne simul cum 
tenipore pereant, uecesse est, ^ollempiii literarum titulo, fidedignorura testimonio ad per- 
petuaiu rei memoriam rohorari, proinde nos Kazimirus Del gracia Rex Polonie; necnon 
terranini Cracouie, Saudomirie, Syradie, Lancicie, Cuyauie, Pomeranie Paissieąue dominus 
et heres notuin esse cupimns tam presentibus quam futuris, quod in nostra baroiiumąue 
nostroram constitutus presencia nobilis strenuusąue miles dominus lohannes, dictus Kraytlia, 
heres dc Wysznicze, capitancus terre nostre Russie, nobis fidelis et dilectus, privilegium 
prcdetessoris nostri Boleslai, olim ducis Cracouie, sub ipsiiis vero sigillo nostre raagestati 
exhibuit, supplicans liiimiliter, ąuatinns dictum privilegium nostris regalibus literis confirmare, 
ratificare et iiniovare dignareraur de nostra gracia ac benignitate speciali. Tenor vero 
dicti privilegii de verbo ad ^^erbura noscitur et erat talis : 

In Nomine Domini Amen. Cum res gestas aboleat processus temporuni, confirmat illas 
sollerapnis titnlus litei-arnm. Noverit igitur tam presens etas. quam futura posteritas, quod nos 
Boleslaus, Dei gratia Dux Cracouie, Sandomirie, Syradie et cetera ob fidelia multipliciaque obsequia, 
que nobis strenuus miles, dominus Oceslaus, heres de Wysznicze, multipliciter exhibuit et auctore 
domino exhibere poterit in futurum, ipsum Oceslaum cum sua posteritate necnon familiam, kmethones, 
thabernatores, molendinatores et quoslibet iucolas in hereditatibus seu rillis suis infrascriptis et earum 
silvis aut mericis, locatos et locandos, videlicet in Conussza, in Damyanicze, in magno et parvo 



11 

Wysnicze, in Lipuicia, iit Loiniui, iii Gubiła et iii Togois ') ab omnibus iiuliciis, iiiriscliccioiiibus 
et potestatibuś omDiurn . . imlatiuonini, . . lastellanoiiim , iiidiciuii et subiudiciiin ti!łiversorus ac ofti- 
cialiiiui conindcm absolvimus. exiniinin> et perpetiio liberainus ita, qiiod cnrani eis vel eoiuiii aiiąuo 
pro c(au!iis) tani iiiagnis ([iiani parvis citati niiiiiine i<'spoii(lebuiit, sed taiitmiiniodo predictus niiles 
et sui successores coram nobis aut in iudicio nostro generali. dum per literani nostram nostro 
sigillo sigillatani evocati fueriiit suo iure inilitari, kmethones autem necnon tabernatores, uiolendi- 
natores et omnes incole iani dictarum liereditatum coram suis . . .scultheti.s iure Theutonico Fran- 
couico, . . scultiieti vero coram eorum domino eodcm iure Kraiiconico aut iti uostio iudicio Tiieuiunico 
in casu, in quo dominus ipsorum in nddcnda iusticia uegligens repertus fuerit, dc so querulautibus 
respondere tenebnntur. In causis autem crimiiialibus et capitalibus, puta furti, sauguinis, Iiomicidii, 
membrorum mutillacionibus et aliis quibus(unquc . . sculthetis earumdeni bereditatum iudicandi, sen- 
tenciandi, puniendi et condeiiipnandi plenani, nieram et oranimodam concedimus faculiatem secundum 
quod dictum ius Franconicum in omnibus suis articulis postulat et requirit. Preterea sepedicti militis 
uostri domini Oceslai benemerita nos inducunt . ut sibi et suis successoribus ampliorem graciani 
taciamus, ut ceteri ad similia servicia dominorum suorum spe futurę retribucionis provocentur, 
omnes.. limethoiies , . . tbabcrnatores. molendinatores et incolas univeróos in sepe<lictis . . heredi- 
tatibus degentes ab omnibus solucionibus, exaccionibus, coUectis, contribucionibus, laboribus, necnon 
a solucione frumentoruui, que dicitur sep, a vacca. a bove. a porco, ab ove, a s.^tan, a pr/,evod, a stroza, 
et ab angariis et preanganis universis, quibuscunique vocabuiis seii nominibus uuncupeutur, liberos 
facinuis perpetuis teniporibus et exemptos. Insuper danius eideni domino Oceslao ('t suis successo- 
ribus unum centenarium de sale grosso et unum coretum de sale minuto in zuppa nostra Bochnensi 
pro sua coquina qualibet septimana perpetuo toilendos et recipiendos sine eotradiccione alicuius. 
In quorum omniuiu testimonium premissoruin sigillum nostrum presentibus iiteris est appensuni. 
Actum et data Craconie sub anno domini millesimo CCLXXXVI. . XVI. kalendas Decembris, pre- 
sentihus Laiirencio ludice Cracouiensi, Woyslao Casteliano de Br/esk, Adam Camerario ducisse. 
lohanne Agazone Cracouiensi, lohanne Agazone Sandomiriensi, Nicolao lierede (]f Negowa et aliis 
multis łidedignis, tam clericis (juam laicis tunc in nostra curia congregatis -J. 



') Wymienione tutaj miejscowości są to następujące: Wiśnicz nowy, miasto, Wiśnicz mały i Wiśnicz stary, 
wsie w Bochnieńskiom , tak samo wsie Lipnica dolna, górna i murowana, Damianice , Komna, Kobyla. Pogórska 
Wola wieś w Tarnowskiem, Pogórza tam dzisiaj nie ma. Koniusza wieś parafialna w pobliżu Proszowic, należała 
niegdyś tak samo, jak Wiśnicz do dziekanatu wielko-kazimirskiego. Zob. Liber beneticioruin Długosza U., lt)9. 

-) Dokument ten jest falsylikatem zbyt nie zręcznym, żebyśmy mieli mieć potrzeb- «daw.iiiia si^ w obszerne 
wywody jego nieauteutyczności. Już te dwie okoliczności, że Bolesław Wstydliwy w r. 1266 od siedmiu lat nie żył, 
zmarłszy r. 1279, i że nigdy nie mógł używać i nie używał tytułu „dux Cracovie, Saudomme, Syradie et cetera,"* 
1)0 był tylko i pisał się tylko krakowskim i saudomirskim , aą dostatecznymi dowodami jego uieauteutyczności, po- 
mijając różne iuue, jakie nastręcza treść, aktykacya, sposób umieszczania owych dwóch punktów, tuk często w tym 
dokumencie podawanych , tytułowanie świadków i t. d. Musiał mieć p. Kmita wielkie poparcie w kancelaryi króla 
Kazimierza, kiedy mu potwierdzono tak nędzny falsyfikat. Podaję ten dokument tutaj, aby pokazać jak nieraz ufać 
nie możua autentycznym królewskim potwierdzeniom, nawet chronologicznie tak zbliżonym do czasów traussumo- 
wanogo dokumentu, jak dokument powyżej podany. Wypadało go także podać i z tego powodu, ponieważ z za- 



12 

Nos ita(|iic' iiicMiiorali duiuini luliaiiiiis Kniytlic, militis uostri tidelis, capitanei terre 
iKjstrc Ilussie, ut prefcrtiir, dignis peticionibus aiinucntes. meinoratuin pnvilogiuiii rtucis 
llolcslai cniu (niiiiibus claiisnlis ot articulis in cu i)ositis et exprcssis ex certa nostra 
sciencia apiuobaiims . iiinoyaimis et confirmamus per oiniiia. graciose rolentcs iiichilomiiius. 
lit supradicte gracie, iiira , exeinpciones et eciaiii libertates, non soluni ad hercditates 
supcrius nouiiiialiter cxpressatas , sed etiain ad onines alias. quas (luociiiiiąiic titulo seu 
modo assocutiis cbt ^el in futurum asseąuetur. jterpetui^ teuiporibus extendaHtur. Ut 
autem oninia preiiiiśsa robur perpctiie firniitatis optiueant {sic), prescutes conscribi iussimus 
et nostri sigilli apponsione eommuniri. Datuni in Diugna '} in die beati Bartholomei 
apostoli gloriosi aiaio nativitatis domini millesirao trecentesimo sexagesinio octavo, presen- 
tibus dominis, niagnilico duce Allexaudnj Coriati, Wilczkono Castellano, Pelca ludice 
Sandomiriensibiis . Predborio Subdapifero, Msczugio Subcamerario et Andrea Subiudice 
Cracouiensibus. 



twierdzenia kazimierzowskiego wynika, że jau Kmita w i'. 1368 już widoczuie byl w posiadaniu majętności wymie- 
nionych w teni i-zekomii lioleslawowskiem nadaniu. 

') Co do oznaczenia tej miejscowości mogłaby zachodzić pewna wqtph'wość. W kronice Janka z Czarnkowa 
(liielowski, JIoii. Pol. Hist. II., 03.5) czytamy, że Kazimierz W. testamentem swym przekazał na własność syuora swym 
■/. nieprawego loża miejsrowijści: „Culair, Puznic-u, Drugram et alias «i7/os." Tale napisał wydawca tej kroniki Jaii 
Szlachtowski w texcie, w odmiaukach zaś czytamy, że kodex VI. ma BriujUmi zamiast Di-uyfam. Sądzg, że lekeya 
jirzyjęta do textu przez Szlachtowskiego nie jest poprawna i właściwa, zamiast Dra^ccoii zdaniem mojem stać powinno 
Drugnam. Długosz bowiem (Hist. Pol. III., 321 wyd. krakowskiego), który mógł sig wydawcy kroniki Janka przydać 
do restytucji textu pobałamnconego w tern miejscu dość znacznie. Długosz, który używał jak wiadomo kronilci Janka, 
pisze w tern iniejscu: „rJWrw Culhaw, lurznicz et Dnigiua." Sądzę zatem, że ta miejscowość zapisana synom nie- 
jirawyra nnzywała się Drugna lub Druguia a nie Drugra, jak czytamy w wydaniu kroniki Janka. Jest to zdaniem 
mojem właśnie ta Drugna, w której Kazimierz W. wydał oddrukowany powyżej dokument. Gdzie zaś ta Drugnia 
leży, o tern dowiadujemy sig z Długosza Liber hene/iciorum, gdzie pomiędzy wsiami parafialnemi leżącemi w obwodzie 
probostwa wiślickiego czytamy (tom II., 380 i 392) także Drugnig (Drugnya) jako wieś, wtedy kiedy Długosz pisał 
twoje dzieło, królews!;.^, położonij w pobliżu miast Szydłowa i Pierzchnicy. Wieś ta nazywa się i dzisiaj Drugnia 
cibwód stopnicki, powiat szydłowski. Podobną albo nawet zupełnie tak samo brzmiącą, nazwę napotykamy wprawdzie 
także w innych stronach dawnej Rzeczypospolitej polskiej, lecz o tych miejscowościach myśleć tutaj nie możemy. 
I tak spotykamy tiikże w i/ier henef. \Kieś Droginya zwykle przez Długosza zwaną (II., 183—185. III., 32, 33, 49, 50, 
116, 434, 441— 44;iJ. Raz jeden tylko (III., 49) nazywa ją Długosz Drugynya, co jest prawdopodobnie może tylko 
fałszywie odczytane za Drogynya, jak zresztą zawsze Długosz pisze. Wieś ta leży dzisiaj w powiecie myślenickim 
i nosi nazwę tę samą Droginia. — Wreszcie czytamy ieszoze u Długosza (Hist. Pol. III., 554 wyd. krak.) pod rokiem 
1403, że Władysław Jagiełło nadal Świdrygiello Podole, ziemię żydaczowską, item districlus Sirij, Scliydtotr, Stohniczan, 
Drugnyani , Uscze. Nie wchodząc w kwestyą, o ile wiadomość ta jest dokładną lub niedokładną (zobacz o tem 
K. Lr. Stadnicki, Synowie Gedymina L, str. XXXVni. nota 171 i 172), zaznaczam jednak, żo i tutaj ma Długosz 
niewątpliwie na myśli tę samą Drugnię, w której Kazimierz W, wystawił oddrukowany powyżej dokument, 
wynika to ze związku, w jakim miejscowość tę podaje ze Szydłowem, Stobnicą, Uściem, w tej samej okolicy 
położonemi. 



13 



Oryginał na pergaminie, dobrze zachowany jest własności;j Edmunda hr. Starzeńskiego 
z Mogielnicy. Na sznurku, skręconym z czerwonego i zielonego jedwabiu zawieszona majestatowa 
pieczęć Kaziuiierza W. wytłoczona na zwyczajnym wosku. 

Na odwrotnej stronie dokumentu znajduje się napis: 1564. 19. Januarii oblata et revisa 
hi cotirontn n-i/ii' Vfa:ichoriensl.. 



VIII. 

We Lwowie 1370 r. 

Wacław Dmytrowski nabywa u braci Skibiczów i synowca ich Ołenka 
dworzysko z przyleglościami . w okolicy miasta Lwowa. 

Bu' HM/\ WTi^A M (~,|-kijHa II <:K[AiT|o|rc Aroi/^lY-a. b[o |'<Kił<\t% MCriiOpiiHki€iH%. oy 

KiiKH aiUlIlik. u OraAOCA HOĄK AEp^KdKOlO NEAMKOrO I.OpOAA KpdKOKkCKOrO K<t3H.HHpd M TO- 
CnO/\dpA p^CKO'b af.HAl;, 11 CTdAOCA npH ĄEpIKJKij IldNJ OtkI. CTApOCT'KI p^CKoli .^{[lUjA-fc, 

05K£ kSiiiia-/. iidiiTi Batca.u;?. Ą.UHTpoiJCKiin AKopiUjit Mcx 3(Meic. rdi.o h3* k+.kj caSiuaao 

K[aJ TOiłlŚ ^UOpllljlIO. illj KlIMTUU KHIlirKOKe, UlTO AUJeIcŁ CŚTk H IIOTOAt% .łłOP^TK B'KITH, 
H turo MO'Aif lIpMMIIMHTii ('.OAIIH iWC^KH T-kiWH KMZMTKII, TO Hd CHOW. (lOAliniuiiHhH-: , iaKOvKk 
TOprOKAA lICTilAd CA, K^nilA'A HAirA BaTCAJK* 0\' li-tKil Oy BilCMAA. lt-;,«S>Kk p"b»MOTIk GkH- 

i;HHk. II i:x lero Gcnn, ua H/MA oy TiiuKi. n kz iiya c|kjJhoi!i;a. oy OASiiiid. iihce kSiihak 

ndH'A BATCAJli'/. Oy KcŁy* TpllU. TO)łCk tS li.nCHOKaiiH, AdAX !l,«7, lldll* EatCAJK* S.T[k] 
KOn« rpOlll] EH I K'bcHOrO Cpłir.pd. H ĄAA^ U.WA UcIi.U* TpEAlX TO CpiiBpO nOCnOAHOlO pBKOIO. 
TorĄ-KI Ollli llpllUlEĄlUII KIIIHT141I. II CBOKAt'/. IldEAtEIłE M£ 0y.3A<lAII [UnS BiATCAduS CO BCfc- 
<MII OBK-fe.^AKI TOrO ĄBOpilllld 110 CIJOlKlI AOUpOM KOAll. II 3a HHhl'b A\OAKIIAII . dGM K% fi,Q- 

lipOAfA iioKOłi ir/KHTii T-hyz kh:iitko(:'/. iiaith BATCAdKli, laKO B'A3AdAH iipii ndiłd Baothujek- 

CKOA\K , KOieKOAi; IIAkUOKkCKOAtK. ^ TO CK-fcAl^ll. At-fccTHSH : OdHa KHE4>Ak [li] /llliyHO, 
KOHT-A UipOCAdKkCKin : i\ CE llOl.lpE : IlIjTp-A AloiUEIIK4 [ hJ XoAKO AoK-KII'l[k j ; d CE IIOnOBE : 

ĄiijoHii IciiM. nony. lOpKo Kpoii-muiekhmI kj fii|iioii'A Aon: a ce cScfcA^ okoamhk : OHiicHAts; 

d CE A(^<<■^M ° (^TEIIdHK AlEA£Y0KH'l[k]. /IIeAEMTHM K!^U,EKM i[ kj. GEatEN% nONa\*ilAliH| kj [hJ 
lliidHZ K*$3a\HM[k] : d CE BOpTłilll^K : naiUKO, ROPTh|hJk% HCA G.UEAHIId, lOpKO AloiUHMHk, 
AIliy-HO BfAilKOllOAkCKiri [h] FoAKO 3jA-bCKHH. fl 8-KI't3A"'*X tŚ 3EatAI0 XoAOp7. 4k)A- 
HHHJkl, TOlKk Oi;k'L3A"'ł! * | Wt['A ) IldUd Otm, CTapOCTKl. n ndMH TO KIUHTKO CBIIAI^H. 

fl iiHcaiia rpa-viOTa TkicA'ia A-fcTf?.] iio i'.o»;kii,(t% pO/KECTKb, f. Ał.T['Aj ó. a+jt|*J h oa"0 

aIitO. n IIIICaA-A rpIOAKOKHMJkj llBai«{'Aj a lIKCdMO Oy KllE4iAA i: A^'^^^: ^V* >i'bKH dAtHHk. 

w imię ojca i syna i świętego ducha bożem zrządzeniem na wieki amen. I stało się to 
za panowania wielkiego króla krakowskiego i hospodara ruskiej ziemi, Kazimierza, tudzież przy 
dzierżawie pana Oty, starosty ruskiej ziemi, iż kupił pan Wacław Dmytrowski dworzysko z ziemią, 



14 

ktiiia należała do dworzyska tego od wieków, i wszelkie pożytki, co ilziś s;i i ijotcin być uiogą 
i cokolwiek do poż;. tków tych pizyczynione \>yć może — to wszystko nabył pan Wacław wediiig 
targu . jaki stanął ku swcniu własnemu wzljogaconiu na wieki ii Wasyla , którego zowią Skitticzem, 
i n jeso brata, imi.^nierii Hinko. i u synowca tychże. Ołenka. — nabvł pan Wacław n wszystkich- 
trzech tu wymienionych s])o}em. i dał iuj tl kóp groszy ważonego srebra, — dal im wszystkim 
trzem srebro to wsjjóliią ręką. Wtedy oni przyszedłszy wszyscy razem, oddali swoim i swoich 
krewnych imieinem panu Wacławowi dworzysko to łącznie z wszelkimi objazdy | zagrodami j według 
swojej (loi)rej woli, a za innych oświadczyli, iż pauu Wacławowi przysługuje prawo u/.ywać w dobrym 
f^pokoju dostatków onych, tak jak mu wrgczoue były przy panu Błociszewskim'), wojewodzie lwowskim. 
A świadkami byli mieszczanie: panowie Kneti i Michno, wójt jarosławski; tudzież bojnrzy: Piotr 
Noszenka i Chodźko Ijojewicz; popowie: Dyonizy, pop Jurko Kropyszewicz i pop Lój; sąsiedzi 
okoliczni: Onisym; diacy: Szczepan Mełechowicz, Melenty Kucewicz, Semen Ponachidycz i Iwan 
Kuźmycz: a nakoniec pszczelarze: Paszko, pszczelarz z Jemelina, Jurko Mosznicz, Michno Wielko- 
l)0lski i Hoiko Z;<!eski. A objeżdżał ziemię tę Cho.Ior Czułczyc z rozkazu pana Oty starosty, i był 
także świadldem tego pisma, które napisane zostało roku od narodzenia bożego tysiąc trzysta sie- 
demdziesiątego i [lierwszego -). A pisał Hrudkiewicz Iwan w donju Knetla na wieki amen. 

Oryginał pergaminowy w arch. miasta Lwowa nr. 4, na sznurku jedwabnym koloru czerwonego 
«awieszona na zwykłym wosku wyciśnięta herbowa pieczątka, ze znamionami tak niewyrażnemi. iż 
ich dzisiaj już rozpoznać nie można, Drukowany był pierwszy raz w całości według kopii ś. p. 
Zuhrzyckieco w Aktach . odnoszących się do liistoryi zachodniej Rossvi [Aktiu . OTHOCAi|iV<-:c<ft k& 
MCTopiH sanaĄHOH Poccih], tom I., N. o, str. 20. Przejrzawszy atoli przedruk ten dokładniej, 
przyszliśmy do przekonania, że wydawcy Aktów — czyli raczej, że korespondent ich Zubrzycki — 
nie ze szczególną »postąpi!i sobie w tym razie ścisłością. IJo gdybyśmy nawet pominąć chcieli 
milczeniem usterki , powstałe przez zamianę liter : h . w , a , -ki . 'k , o^* i tym podobnych na : i , 
o, H, u, e, y i t. d., to nie możemy żadną miarą zgodzić się na uchybienia tego rodzaju, jakiem 



') Wyazy te zdają się wsknzywau, że dokument niniejszy wystawiony w imieniu króla Kazimierza i sia- 
roaty jego, Oty, l>yl prawdopodobnie ponownem tylko umocowaniem umowy, która zawartą została właściwie już 
przed wojewodą, lwowskim Btociszewskini. 

-) Zubrzycki w kronice miasta Lwowa str. yS, a za nim także i wydawcy Aktów, udnuszą,cycb się do 
historyi zachodniej Roesyi, zmienili datę tę dowolnie, stawiać w zamian za rok l.i7J, rok 13.">1. Być może, że wydawcy 
Aktów uczynili to dla tej szczególnie przyczyny, by uniknąć kolizyi z Jankiem z Czarnkowa (Bielowski , Mon. 
Pol. Hist. II., fi36), który świadczy, że król Kazimierz Wielki, w imieniu którego dokument niniejszy wystawiono, 
umarł nie w 1371, lecz dnia .0. listopada i:-}70 roku. Gdy atoli w dokumencie samym nie mamy najmniejszycb 
danych do zakwestyonowania autentyczności onegoż, ani też wskazówek, które by uzasadnić pozwalały i)rzypu- 
szczenie, iż liczba 1371 jest tylko prostą myłką pisarza, to nie pozostaje nam w tym razie nic innego, jak tylko 
oglądnąć sig za innym, nieco prawdopodobniejszym sposobem tłómaczenia. I w samej istocie, wyjaśnienie tej. na 
pierwszy rzut oka tak zawiłej kolizyi nie będzie wcale tak trudnem, skoro zważymy, że pisarze ruscy stosowali się 
zwykle do obyczaju swej cerkwi , zaczynającej rok nowy nie w styczniu , lecz we wrześniu , i że wobec tego to , co 
dla Janka z Czarnkowa działo się jeszcze w roku 1870, pisarz ruski notował już pod rokiem 1371. Zdaje się więc, 
że i dokument niniejszy otrzymał li tylko dlatego datę 1371 roku, że wystawiony został w miesiącu wrześniu Inb 
paździenuku, w każdym zaś razie nie później, jak w pierwszych dniach listopada 1370 roku. 



15 

jcsr 11. p. opuszczenie s?owa : naHa w formule h ctaao ca iipH Ącp^Kae-k iiana Otki . rrapocTia 
pScKoic 3(|<M|.rk: albo jakiem jest wstawienie słów: h saiiHck /'amiast słów m 3j HH-wk w formule: 
TorAKi OHH npHiii(,v>UH kiiihthh, o^hajah ...h 34 HH-Kii; (UCiAKHAH i t. p. Nie obojętne są zresztą 
dla badacza historyi między inneini także i myłki, które powstały wskutek niepoprawnej pisowni 
niektórych imion własnych, wskutek czego imię ĄMCriH-ĄHloHHlcHH zamienione zostało wprost 
na Ąehhck. a imię własne HłOrtHiiM[tJ na WfOAHH^k i wiele, wiele innych. 

Odczytał i przetłómaczył E. Kałużniacki 



IX. 

w Sanoku 3i. Maja 107? r. 

Władysław, książę opolski, nadaje Przemysławowi, synowi Pliala / ziemi 
łęczyckiej wieś Jabłonicę . położoną w powiecie sanockim. 

In NoiiiNK Domini Amkn. DeceŁ e.KceIleutiani principiim suoruni subditorum coiu- 
inodis et utilitatibas iiKcndóie. ut diun eotum proioctibus iiivigilanl. ipsos in iioiioris sui 
pnnnocioue et serviciis seiitiant pronitiores, nos igitur Ladislaus Doi gratia dux Opolieiisis, 
doniiniis llussiac et Wieliineiisib ad perpetiiam rei meraoriani volumus devenire. ({uod 
inspcctis ridelibus obseąuiis per Przybislaiini tiliiiiii l^li il de terra Lanciciae tideleiii dilectum 
nobis exhibitis et adlmc futuris tcmporibus eo lidelius e.\equendis. maturo nustrorum 
senioruni praeliabilu consilio diligenti de nostrae largitatis miiniticeutia eidom Przybislao 
et siiis łieredibus atqiio legitiniis succoss(»ribn? viliam nostram dictam Tablonicza ') sitam in 
districtu nostro Sanocensi prope flumcn San. cum omnibus et singiilis snis pcrtiiieiitiis, 
iuriltus cit doniiniis, proventibus, obventionibus, censibu';, rcdditibus et emolumentis, prout 
eadcm villa in suis limitibus, metis et graniciis incipiendo a metis villae Wolosze ^) ex una 
parte et alia parte Ulicz ') noscitnr esse distincta cum agris cultis et incultis et de novo 
extirpandiś sihis, nenioribus, rnericis, riibetis, renationibus, ancupationibiis, aquis, stangnis, 
piscinis, aąuaruui deeursibus ot robora pro suis mellificiis excidere , ceterisąue omnibus 
pertinentiis ot usufructibus ibidem pjrveuire vaieutibu3, dumus, conferinius et donamus 
iurc Polonicali porpe^uis temporibu^. libero possidendam , tencndam, habenduiu. vcndendam, 

') Jabloiiica niska wieś w powiecie hireckim nad Sanem. 

') Wolodz wieś w powiecie bireokim nad Sanem w sąsiedztwie Jabłonicy na póluoc. 

') Dlucz wieś w powiecie bireckim także nad Sanem na południe od Jabłonicy. 



16 

comimitandani, utifnicndani et iii iisus suos beneplacitos coiiYertcnclaiii, huc tamen excliiso. 
(|U()d siiigiili cnietłioncs dictae yillae nobis ot uostris successoribus dc (juulibct ciiria possessa 
singulis annis in fosto sancti Martini duos grossos latoś soiverG pro censu nost.ae camerae 
siut astricti et quod dictus Przj bislaus aut sui heredes vel successoies cuni uno balistario 
bene armato in ('(juo rulido nobis aut nostris successoribus, quotieuscunque in terra nostra 
ad expeditioneni evocati fuerint, servire siut astricti. Promittimus etiani dieto Przybislao 
t't suis heredibus sen legitimis suceessoribus , quod, si captus vel capti fueriut in nostro 
bello seu aliqua rationabdia dampna perceperint ab bostibus nostris. ipsum sen ipsos ab 
huiusniodi captivitate restitutis singulis damnis liberaro. In cuius rei testinioninm prae- 
sentes scribi fecinnis et nostri sigilli maioris munimine roborari. Datum et actum in 
Sanok feria tertia infra octavns Ascensionis Domini anno eodeni millesirao trecentesimo 
septuagesinio tertio,, praesentibus domino Petro Brun milite, Veslao Roza, Stephanno de 
Kiboczycz, Michaele Galthonicone , Scalca, Thonicone Waszota Palatino nostro Sanocensi 'J 
et loaune de Glogouia nostro Prothonotario ^), (pii praesentia habuit in cornmissis et aliis 
tidelibus nostris ])lurimis tidc dignis. 

Dokument ten potwierdził Zygmunt I. ..Bklgostiac in coiwenłu omcrali feria ątiarfa antę 
festuw s. Nicolai" 5. Grudnia 1520 na prośby „Constautiae heredis de villa Jablonicza." Kopia, 
7. której drukujemy, z metryki koronnej (lit. B. B. N. 37. f. 35) sporządzona znajduje się w posia- 
daniu p. Ant. Schneidera. 



X. 

We Lwowie 9. Września 1374 r. 

Władysław ks. opolski zapisuje Bienkowi z Kuchar wsie Żabokruki i Bra- 
nice pod warunkiem . że osiędzie z rodziną swoją na Rusi. 

(IjN NoMiNE Domini Amkn. Ad perpetuani rei menioriani. Nos Ladislaus Dei 
gracia Dux Opoliensis , Wełunensis et Russie , notunifaciinus tenore presencium universis, 
quibus nosse inerit opportununi . quod inspectis fidelibus obsequiis tidelis nostri dilecti 



') „Palatino nostro Sanocensi" ma to być nie wątpliwie urzędnik „wojewodą" na Rnsi zwany, niewła- 
ściwie tutaj wyrazem „palatinus" oddany. 

-) Jakkolwiek dokument ten jest prawie w zupełności co do formy podobny do dokumentu w Aktach V. 
sir. 9. oddrukowanego, to jednak tylko pierwszy i ostatni świadek są. zkądin%d znani, reszta nie zachodzi nigdzie. 



17 

Beucouis de Kucliar '), nobis hucusąue operosa sollicitudiiie exhibitiś et iu futurum pro- 
pensius exhibeudis, et quod ideui Beuco cum uxore et pueris suis resideuciam personalem 
facere tenebitur in dicta terra nostra Russie propter carenciam populi yigentem in eadein, 
sibi suisąue heredibus et legittimis successoribus villas nostras Zabokruky et Branicze ^) 
coutiguas, in districtu Lemburgensi situatas, cum omnibus ipsorum utilitatibus, fructibus, 
pr()ventibus, censibus, redditibus, emoliinicntis et aliis obvencionibus universis, eo inre et 
dominio, ąuibus ipsas soli hactenus habuimus, freti suraus et possedimus, prout ipse eciam 
iu suis limitibus circumfereiicialiter sunt distincte, videlicet agris, pratis, carapis, pascuis, 
silvis, nemoiibus, ąuercetis, rubetis, virgultis, mericis, mellificiis, pisciuis, lacubus, paludibus, 
aąuis et earuni decursibus, moleiidiuis. piscaturis et aliis pertinenciis et appendiis universis, 
iure feoduli dauuis et confeiimus donacione perpetua et inviolabili iugiter possidendas, 
tenendas, habendas, utifrueudas, douaudas, veudendas, obligandas, commutandas, alienandas 
et iu usus suos, suorum hereduui et successorum legittimoram beaeplacitos convertendas, 
prout sibi et eisdem melius. utilius et couveuieucius videbitur expedire. Yerumtameu iii 
piedictis villis de ąuolibet funio seu ąualibet domo duos grossos latoś vel ąuatuor parvos 
pro censu cauierc uosrre siugiilis auuis iu festo beati Martini episcopi percipiendos, nobis 
et uostris posteris perpetue reservamus. Preterea vero idem Benco seu heredes et suc- 
cessores legittimi cum uua hasta et duobus sagittariis, quaudo et ąuociens nobis opportunum 
fuerit et necessitas ingruerit. iuxta consuetudinem alioruni nostrorum terrigenaruni nobis 
et nostris po-storis tenebitur deservire. Iu cuius rei testinioniuui sigillum nostrum pre- 
sentibus duximus appeudenduui. Actum et darum Lemburg in crastino Nativitatis beate 
Marie Yirginis sub auuo domini millesimo tricentesimo septuagesimo ąuarto, preseutibus 
hys dominis: leskoue Kmitiia, Icskoue Kustra, Petro Brun , Dobeslao Chalasca de Marti 
nouicz, lenkone de Owczucli, Andreaschone Burgravio Sudatzouiensi et lohanne de Glogouia 
Cancellario Curie nostre, qui presentes habuit in commissis et aliis quam plurimis nostiis 
tidelibus tidedignis ■*). 

Oryginał pergaminowy będący własnością W. Józela Rola Bartnikowskiego nieco plamami 
z wilgoci poplamiony. Na sznurku z pąsowego i zielonego jedwabiu wisi pieczęć majestatyczna 



') Ciekawy ten dokument pokazuje czas osiedlenia i pochodzenie znanego na Rusi Benka z Żahokruk, w tym 
zbiorze tak często zachodzącego. Szkoda tylko, że kg. Władysław nie powiedział w jakiej ziemi te Kuchary leżą, 
nie wiemy bowiem do jakiej linii licznych Kucharskich go zaliczyć. 

-) Rranic dzisiaj nie ma ani w pobliżu Żahokruk, ani w ogóle w wschodniej Galicyi. 

') Z dokumentu tego pokazuje się także, jakie bajid o Benku z Żabokruk popisał Ludwik Zieliński 
w Lwowianiuie z r. 1841 w artykule: „Mikołaj Beiiko z Żabokruk Cebrowski herbu Groty, mylnie Hołobok (str. 280). 
W ogóle nie wiemy wcale, jakiego herbu Beńko ożywał, a Cebrowskim sam nigdy się nie pisał. 

3 



18 

ks. Władysława Opolskiego w zwyczajnym wosku wyciśnięta, na odwrotnej stronie w zielonym wosku 
wyciśnięte contrasigillum tegoż księcia. Dokładny opis tej pieczęci Już po kilkakrotnie w zbiorze 
tyra podano. — Odpis dokumentu tego udzielił mi łaskawie dr. Fr. Piekosiński. 



XI. 

w Wieluniu 6. Lipca i SyS r. 

Władysław ks. opolski zapisuje Jaśkowi wieś Drosow w Samborskiem 

położoną. 

In NoMiNE Domini Amen. Decet excellenciam priucipum suorum subditorum com- 
modis et utilitutibus intendere, ut dum eorum profectibus invigilant, Ipsos in honoris sui 
promocione et serviciis senciant prompciores , nos igitur Ladislaus Dei gracia Dux Opo- 
liensis, Wieluueusis et dominus Russie ad perpetuara rei memoriam volumus devenire, 
quod inspectis fldelibus obseąuiis laskonis fidelis nostri nobis exhibitis et adhuc aucto 
fidelitatis studio futuris temporibus eo fidelius exhibei)dis, maturo nostroruin seniorum 
prehabito consilio, de nostre largitatis munificencia eidem laskoni et suis heredibus et 
legitimis successoribus yillam nostram Drosow ') dictam in districtu Samboriensi sitam, 
cum omnibus et singulis suis pertinenciis, iuribus et dominiis. proventibus et obveucionibus, 
censibus, i-edditibus et obvencionibus, prout eadem villa in suis metis, limitibus et graniciis est 
situata circumfurencialiter et distincta, cum agris cultis et de novo extirpandis sen locandis, cum 
sylvis, nemoribus, mericis, ąuercetis, melłificiis, rubetis, venacionibus, aucupacionibus, pratis, 
pascuis, tabernis, piscinis, moleudinis, staguis, paludibus, moutibus, collibus, vallibus, planiciebus, 
cumaąuis etaąuarumdecursibus, ceteris quoque omnibus adherenciis, utilitatibus et usufructibus, 
pronunc in dicta villa Drossow existentibus vel temporibus successivis ex eadem provenire 
yalentibus, damus, conferimus, donamus et appropriamus eidem laskoni et suis heredibus 
et legitimis successoribus ea libertate et consuetudine , qua ceteri vasalli nostri boua sua 
possident, perpetuis temporibus possidendam, tenendam, habendam, veudeudam. alieiiandam, 
donandam, commutandam, obligandam et iu usus suos beneplacitos convertendam ; racione 
vero predicte ville idem lasko et sui successores legittimi nobis uostrisque successoribus 
legittimis cum una hasta et uno sagittario, quociescunque ad expedicionem generałem in 
terra nostra Russie ventus (sic) fuerit, tenebitur deservire, et a qualibet curia possessa 



') Dzisiaj Doroszów wyższy i dolny w powiecie Samborskim. 



19 

singulis annis iii festo sancti Maitiui duos grossos inagnos pro ceusu camere nostre dare 
sint astricti. Proiuittinius insuper eidem laskoni et posteritati ipsius, quod si captus fuerit 
sub nostro baiinirio in exercitu uostro, seu aliqua dampna notabilia in eąuis iiiterfectis 
perceperit cum scitu virorum proborura, ipsiim ab huiusmodi captivitate, dampnis restitutis, 
liberare . In cuius rei testimonium presontes scribi fecimus et nostri sigilli maioris niu- 
iiimine roborari. Actum et datuni in Wieluń feria sexta post festum ss. Petri et Pauli 
sub anno domiui millesirao trccentesimo septuagesirao ąuinto, presentibus strenuis : Andrea 
Scamiro , domino Coszyra , Merbota ') Capitane(o) , Radio Wenstow et domino lohanne 
Cancellario nostro et aliis multis fidedignis. 

Z kopii zamieszczonej w tomie VIII. tek Naruszewicza pod Nr. 12b przepisanej z oryginału 
zachowanego niegdy w archiwum głównem, u którego wisiała pieczgć na sznurku jedwabnym, wy- 
obrażająca rycerza w szyszaku na koniu. Odpisu udzielił mi dr. Fr. Piekosiński. 



XII. 

We Lwowie 7. Grudnia iSyS r. 

Władysław ks. opolski przenosi Jarosław na inne miejsce , nadaje mu 
prawo niemieckie i powiększa jego przywileje. 

In NoMiNK Domini Amen. Ad perpetuam rei raemoriam. Nos Ladislaus Dei gratia 
dux Opoliensis, dominus Yielunensis et Russiae, ad universorura tam praesentium quam 
futurorum deveuire volumus notitiam ') , quod cupientes tenam nostram Russiae pro 
[posse]'^) civitatis locatione ^) maioribus utilitatibus reformare, civitatem nostram dictam 
laroslaw de loco , ubi pridem sita extitit et locata , transferimus antę castrum nostrum 
de novo locaudam *) iure Theutonico Magdeburgens: , centum mansos Franconicos ipsi 
civitati adiuugimus *) pertinendos, dantes et conferentes discretis viris Petro et Mathiae 
fratrueli suo eorumque heredibus et logittimis successoribus advocatiam in eadera nostra 
ciyitate, ad quam quidem advocatiam sex mansos liberos, decimum denarium de qualibet 



') Merbota, piszący się czgsto także Merbota do Szyrawa, to jest z Żyrawki, wai w powiecie lwowskim, 
(A. G. Z. 111., 48), byl w tym czasie staro3t;j przemyskim (A. G. Z. V., 14 z dnia 12. marca 137() r.) Ponieważ 
zatem Merbota w powyżej oddrukowanym dokumencie z 6. Lipca 1375 r. występuje jako starosta według wszelkiegr> 
prawdopodobieństwH przinnyski i tg sam^j godność piastuje jeszcze 12. Marca 1376, nasuwa sig przeto domysł, że 
i wymieniony w dokumencie z SI. Sierpnia 1375 r. (A. G. Z. II., 8) Benco Capitaneus Premislienais jest tym samym 
Merbota, zwall)y on sig w takim razie Beneo Merbota de Ssyrawa. 

3* 



20 

re iudicata , duobus pro iiobis et nostris posteris reservatis , maccella '^) carniiim , baucas 
pannum, sutoruni , stubani balnealem, duo molendina, (jiiodlibet in ima in fluvio San'), 
in quo ctiani piscari *) liberę possint pro ipsorum mensa , piata insuper sub moute , quae 
antiąuitus ad advoratiam pertinebant, ad praenominatos Petrum et Mathiam advocatos 
et eorum snccessores jierpetuis temporibus yoluinus ratioue locationis pertinere. Item 
uuum mansum pro ecclesia et tres pro pascuis de praescriptis centutii niansis deputainus, 
removentes ab cadem iiostra civitate et ab omnibus incolis fiusdem omnia iura Polonicalia, 
angarias, preangarias ^) et consuetudines universas, quae ipsum ius Theutonicuni perturbare 
consueverunt, absolventes insuper et eximentes diotos advocatos et eorum heredes legittimos 
et successores, cives et incolas praenominate civitatis nostrac a potestate omuium pala- 
tinorum, castellauorum , iudicum et subiudicum et ministerialium eorum, ita quod coram 
ipsis in '") causis tam magnis quam etiam parvis minirae rospondebiint , nisi dnntaxat 
cives et iucolae ipsius civitatis coram advoeatis suis, advocati y^ro et eorum posteri 
coram nobis aut iudice seu capitaneo nostro generali, dum tamen per litteras nostras 
sigillo nostro muuitas evocati fuerint, iure ipsorum Theutonico de se quenilantibus respon- 
debunt. In causis autem criminalibus et capitalibus, aut quibusvis aliis dictis advocatis 
et eorum posteris iudicandi, sententiandi et puniendi, secundum quod ipsum ius Theutonicum 
postulat et requirit, plonam et omnimodam concedimus potestatem. Habeant etiam dicti 
advocati plenara facultatem eandem advocatiam iure hereditario et propriotatis titulo possi- 
dendi, tenendi, habendi, utifruendi, vendendi, obligandi, commutandi et in suos usus iiecessarios 
couvertendi, etiam quod ipsi advocati et eorum posteri nobis et nostris successoribus cum 
una hasta et uno balistario in equis et armis bene valentibus, quotiescunque fuerit opportuuum, 
seryire sint adstricti. Singuli quoque dictorum mansorum cultores nobis et nostris succes- 
soi'ibus dare unum") scotum'*) grossorum latorum annis singulis in festo sancti Martini 
episcopi pro censu, sex vero grossos latoś pro deciraa episcopali solvere tenebuntur. 
Ceterum addicimus, quod cives et incolae ipsius civitatis ligna in silvis nostris ex 
utraque parte fluvii San recipere et liberę deducere valeant pro aedificiis et domibus 
praeparandis. Habebuut etiam nayigium liberum trans tiuvium San pio feno seu pabulo 
ac etiam lignis pro aedificiis domorum traducendis. Yolumus praesertim '^) et statuimus, 
quod Hullus mercatorura aliqua mercimonia in viliis in eodera districtu Iaroslaviensi sitis 
audeat quomodolibet exercere. Praeterea volumus, ut singuli dictae nostrae civitatis 
habitatores nobis omnia et siugula servitia debita exhibeant, prout ceterae civitates terrae 
nostrae Russiae facere consueverunt. In cuius rei testimonium sigillum nostrura praesen- 
tibus est appensum. Actum et datum in Lemburga in crastino sancti Nicolai confessoris 
anno domini millesimo trecentesirao septuagesimo quinto, praesentibus strenuis: Demetrio 



21 

de Goraj-; Bogschikoue dc Clirabkowicz '*), Nicolao Bozera , lohanne Neieczko. Petro 
Browu '^) ludice Provinciali terrae Russiae, Michaele Tehaba et loJianne de Glogovia 
nostro Canccilario, qui praesentia habuit in r.omniissis. 

Odpis togo (lyploraatu jako znajdującego się w „libris metrices privilegioruni larosla- 
vipnsiuni antiąuo haractere ingrossatum-' potwierdzili 2. Grudnia 1779 w Jarosławiu burmistrz 
i dwaj urzędnicy jarosławscy. Dnia 3. Grudnia t. r. wpisano ten odpis w akta grodzkie prze- 
myskie (już pod rządami austryackierai). Dnia 5. Lutego 1780. staje burmistrz jarosławski 
w grodzie lwowskim i oblatuje odpis ten, na co mu wydają extrakt. Extrakt ten oryginalny na 
2 arkuszach pięknie pisany posiada p. Antoni Schneider i z tego też exemplarza dyplomat ten 
wydajemy. 

Dziwną zdaje nam się ta okoliczność, że mieszkańcy Jarosławia nie posiadali już w r. 1779 
oryginalnego dyplomatu, ani też żadnego dawniejszego potwierdzenia, lecz że go z odpisu w jakimś 
kopiaryuszu (tak bowiem rozumiemy słowa transumptu „ex libris metrices privilegiorum larosla- 
Yiensium") w akta grodzkie wciąg.iją. Nasuwa się tu podejrzenie, czy też dyplomat ten nie został 
interi)olowanym. Nadania prawa magdeburskiego kończą się bowiem w ogóle, nie wyjmując także 
nadania Władysława opolskiego dla Lwowa 29. Grudnia 1372 r. . klauzulą o służbie wojennej, po 
której w naszym dyplomacie następują jeszcze ważne nadania jak: wolność użytkowania z lasów, 
i wolny przewóz na rzei(> Sanie, po paszę lub drzewo. Dopuszczalnym przeto jest domysł, 
iż części te dyplomatu interpolowano, choć ostatecznym dowodem byłaby tylko ta okoliczność, iż 
obywatele jarosławscy nie posiadali tych praw, czego w braku danycli udowodnić nie jesteśmy 
w stanie. W ogóle zaś trudno zadecydować tę kwestyę, ponieważ dokument ten jest — o ile mi 
wiadomo — prócz nadania dla Lwowa z r. 1372 judynem dotąd znanem nadaniem jiiawa nie- 
mieckiego, wydaueiu przez Władysława opolskiego dla miejscowości na Rusi. 

Dyplomat ten widzieli wydawcy „starożytnej Polski" (Baliński i Lipiński), w artykule bowiem 
„Jarosław" tak mówią (IL str. 651 — 2): „Władysław ks. opolski, siostrzeniec króla Ludwika, po- 
siadając wiele zamków na Rusi, przenosi miasto na inne miejsce, nadaje mu 137.5 r. sto łanów 
frankońskich, obdarza prawem magdeburskiem i różnemi swobodami, pod obowiązkiem płacenia 
po skojcu z łanu (z tego też w texcie dodaliśmy ^unum") i po 6 gr. pragskich za dziesięcinę bis- 
kupią ; ui»osaża dziedzicznego wójta i zobowiązuje , aby na każdą wyprawę wojenną stanął z kopią 
i kuszą na koniu w zbroi j)orządnej". Wydawcy „Starożytnej Polski" mieli widocznie oryginał 
lub kopią przed sobą kończące się właśnie tym obowiązkiem służby wojskowej, co w nas obudzą 
tem większe podejrzenie, iż końcowe ustępy interpolowane zostały. 

Treść dyplomatu podał Siarczyński w dziełku pod tytułem : Wiadomość historyczna i sta- 
tystyczna o mieście Jarosławiu. Lwów 1826 na str. 5—7. Przechodzi on tutaj całą treść dyplomatu 
punkt za punktem nie zmieniając porządku. Punktów tych jest 16, poczem mówi ,,Na ostatek 
z miejsca, w którem było miasto osiadło, pod zamek je przenosi". Słowa te zadziwiają, gdyż 
w dyplomacie o i)rzeniesieniu mówi nadawca na początku a nie na ostatku. 

*) Nołionem w extrakcie. ") Wypuszczono w extrakcie. ^) Civitate locationis w extrakcie. 
*) Locandnm w extrakcie. *) Adjunxmus w extrakcie. *) MacceUas w extrakcie. ') Zdanie to 



22 

widocznie pobałamucone , niożeby lepiej było czytać „ąuodlihet unum in". *) Fiscium w extrakcie. 
®) Pangarias w extrakcie. '") Ex w extrakcie. ") Cyfra wypuszczona w extrakcie. '*) Scotos 
w extrakcie. '*) Praesentium w extrakcie. '*) De Chrebnowicz w extrakcie. '*) Browy w extrakcie. 



XIII. 

w Bachorzu pomiędzy 26. a 3i. Grudnia 1377 ""• 

Władysław ks. opolski zapisuje Ładomirowi "Wołoszynowi pustynię Hodle 
Pole, aby na niej osadził wieś na prawie wołoskiem. 

Wo Imia Otca y Syna y Swiatoho Ducha Amin. Bożeju Miłostijii My Kniaź 
Wołodysław Opolskoy Ziemli y Wiehinskoy Ziemli y Ruskoy Ziemli Hospodar y Diedzicz 
Wieczny Zienilam Tiem Samoderzec Kniaź wiele naszeju dobrowoleju y naszym zdorowym 
umyśleniem tośmy uczynili , wozrewszy na Naszego Wiernaho Słuhu Imieniem rekuczy 
Ładomir Wołoszyn, cztoże nam wierno służył, y ieszcze służyty budiet, a proto pro leho 
wiemuju służbu daliśmy Jemu Hodle Pole ') , Cztoże leżyt od Bochurja bolsze mili , to 
Pole pustynia za Ternawu Reku , Imiwszy suwoju storonoju olize do wiercłia Reki Toje 
y Pola Wsią czto sut po Ręce toy y wse to, czto koli Kniazienija Pustynie suwoju Sto- 
ronu ot Bochurja Lesy, y Dubrowy od laiosławskoir Wołosty Pustyniu , les y Dubrowy, 
y Pola Cztoże koli jest tam, toje Pustynie Kniazienija, to Wse daliśmy Ładomirowi 
saditi Soło u wołoskoje prawo, a daliśmy lemu nawieki y Dietiara leho so wsem objezdom, 
y so wsenii hranicami, lakie y zwieka służaie ktoy Pustynie y od Bochurja y od laro- 
sławskoje Pustynie y z Ziemloju, y z Lesy, y z Dubrowami, y z Sienozatiami, y z Rekami, 
y z Bołoty, y z Łowiszczy, y so Wsemi Użytki, czto ninieczy mohut biti, wolen prodati, 
wolen zamienity tako Dobromu, jako iest Sam, y zo Kniażeju woleju, a ztoho imieiet 
Kniaziu służyti z trymi Strelcy, A osadiwszy i z każdego kmietia po dwa brosza szyrokaja 
u Kniażju Kamoru dawati na Każdyn Rok, a na to daliśmy hramotu naszoja y Pieczat 
prywiesili Wielebnoho Kniastwa Naszego, a przy tom byli i Swiedcy Pan Sudywon Sta- 
rosta Krakuwski, Pan Andrejasz Starosta Ruski, Pan Marszałek Szoff*), Pan Klawko, 
Pan Mikszyk lędrychow Syn, Pan Marcin Lutkowski, a dana iest hramota u Bochuri po 
Bożiem Narożenie Tysieczu Letie y Trysta letie y Siemdżesiat Letie y osmom letie ^) 
Pisał Kniaźni Pisar Kostko Bolestraszycki u wieki Amin. -|- -ł- -f- + + 



23 

Z kopii zamieszczonej w tomie VIII. tek Naruszewicza pod Nr. 151, z oryginału przechowa- 
nego niegdy w archiwum głównein, przy którym znajdowała się pieczęć jedna na sznurku z pąsowego 
jedwabiu. Odpis udzielił mi dr. Fr. Piekosiuski. 

') Hodle Pole. znajdowało się tam, gdzie dzisiaj leżą wsie Hadle kańczuckie i Hadle 
szklarskie w okolicach Dubiecka. Zdaniem Jego Exc. K. hr. Krasickiego , kuratora Zakładu nar. 
im. Ossol. , gruntownego znawcy topografii galicyjskiej , dokładnie obeznanego z okolicą , której 
powyższy dokument dotyczy, obszar w dokumencie oznaczony obejmuje dzisiaj nie tylko Hadle 
jedno i drugie, ale i trzy inne osady, pomiędzy temi Tarnawkę, gdzie płynie rzeczka Tarnawka, 
w dokumencie w.spomniana. 

Co do Bochurja, w którem dokument jest datowany, wątpiłem czyli to jest dzisiejsza wieś 
Bachórz nie daleko od Hadel a pobliżu Sanu położona, czy też wieś Bachorzec w tej samej okolicy 
ale bliżej Dubiecka położona. Zdaniem Exc hr. Krasickiego może tu być mowa tylko o Bachorzu, 
a to z tych powodów: już nazwa pokazuje, że Bachórz jest starszy od Bachorca, a co ważniejsza 
Bachórz jest to wieś ruska a więc dawniejsza, Bachorzec polska, przeto późniejsza. W Bachorzu 
jest starożytna cerkiew ruska , w Buchorcu tylko kościół polski i zaledwie kilkunastu Rusinów. 
Z tego wszystkiego wynika, że Bachórz jest znacznie starszy od Bachorca, a więc że dokument 
powyższy jest datowany w Bachorzu. 

^) W kopii udzielonej mi przez dr. Fr. Piekosińskiego stoi: Pan Marszalkoszost , co jest 
niewątpliwie niyłką. przepisy wacza zamiast: Pan Marszaloh Ssoff. Jest to znany marszałek Wła- 
dysława ks. opolskiego Schoff lub Szoff zwykle zwany. 

*) Data ta nie da się z powodu opuszczenia dnia rozwiązać inaczej, juk tylko pomiędzy 
26. a 31. Grudniem. Zachodzi jeszcze wątpliwość, czy dokument ten pochodzi z r. 1377 lub 1378, 
jak w nim napisano. Na Rusi rozpoczynano rok cerkiewny z Wrześniem i tak też nieraz datowano 
dokumenta ruskie, jak to widzimy z dokumentu nr. VII. powyżej oddrukowanego. Być więc może, 
że i tutaj w ruskim dokumencie przez ,.kniaźnego pisarza" zredagowanym trzymano się daty cer- 
kiewnej, że zatem dokument ten przypada na rok 1377. Choćby zaś nie trzymano się tutaj rachuby 
cerkiewnej, to i tak dokument ten może pochodzić z r. 1377, bo, jak wiadomo, zwykle wtedy jeszcze 
rozpoczynano rok z Bożem narodzeniem a nie z dniem 1. Stycznia i dotychczas nikt jeszcze nie 
wykazał, od kiedy u nas zaczęto liczyć rok regularnie i stale od 1. Stycznia. Wszelkie prawdopo- 
dobieństwo więc przemawia za tem, że dokument ten pochodzi z r. 1377. Umieszczam go przeto 
pod tym rokiem, czemu się, o ile widzę, zawarte w nim daty nie sprzeciwiają. Sędziwej z Szubina już 
w tym roku 1377 został starostą krakowskim po zabiciu Jaśka Kmity. W r. 1378 zaś dnia 
22. Grudnia przebywa w Krakowie. (Piekosiński kod. dypl. Małop. str. 40G i 407.) 



24 

XIV. 

20. Lutego i383 r. 

Marya królowa węgierska nadaje Józefowi Olachowi synowi Piotra, jako 
i Maciejowi bratu jego i Mussacie córce jego wieś Kunzendorf. 

Maria Dei gracia Hungariae. Dalmaciae, Croaciao, Raniae '), Seruiae, Galliciae, 
Loclomeriae, Comaniae ') Biilgariaeąue Regina, Princeps Salernitana et honoris ^) ac moiitis 
sancti Angeli domina, omnibus Christi fidclibus tam praesentibus quam iuturis, praesentiura 
contineuciam andituris , salutem in omnium Salvatore. Decet ecquidem Regiao Maiestati 
subditorum tideiia servitia perspicere, ipsosque ob respectum eorundem serviciorum bene- 
ticiis competentibus reddere consolatos. proinde ad universorum uotitiam haram serie *) 
Yolumus pervenire, ąuoraodo serenissimo Principe domino Lodouico ^) cadem Dei gracia 
illustrissimo Regę Hungariae , Poloniae , Dalmaciae etc. , glorioso laudaiidae recordationis 
genitore uostro carissimo, Yolente Domino coeli, cuius nutu omnia reguutur et disponuutur, 
absąue prole niasculina de medio sublato, nobis iure successorio et ordine genitnrae *) oo- 
ronam et solium dicti ') Regni Hungariae ac sceptra regiminis ipsius genitoris nostri feli- 
citer adeptis, fidelis noster loseph Olahus filius Petri de Regno nostro Rusciae °) ad nostrae 
Serenitatis accedendo praesenciam '), propositis suis fidelibus et fideluun servitiorura su- 
orum meritis, nostrae humiliter declaravit Maiestati, quod ipse ab heredibus quondani pro- 
vidi viri Conradii dicti Rusciae '") sculteti quandam villara novam. quae vulgariter ") 
Cuntzendorph '-) nominatur '^), centum et duodecim mansos Franconicos continentem in 
silva yulgariter dicta Poras '") sub iure Teutonico videlicet Maydburgensi '*), quo gaudet 
ciyitas nostra Sanok sitam et locatam, emisset et coniparasset pro certa sumpta '*) pe- 
cuniae'^) quautitate et a dictae '^) emptionis tempore in ") eiusdem villae pacifico dominio 
perstitisset et staret de praesenti, supplicans exinde nostrae humiliter Maiestati, ut prae- 
libatam villam a servitio ^"l scultetiae eximere ^ ') sibi, item Mathiae fratri et dominae 
Mussata appellatae tiliae suis, novae donationis nostrae titulo dare et conferre '^'^) digna- 
remur. Nos itaque praemissis humillimis supplicationibus praefati loseph reginali pietate 
exauditis, consideratisque eius fidelibus servitiis, quibus ipse primum ^^) praedicto domino 
Lodouico -*) genitori nostro, et demum nobis in ") cunctis expeditionibus eiusdem atque 
nostris dirersis fortunae casibus se submittendo pro ntilitate et ampliatione dicti Regni 
uostri Rusciae '*) studuit. et adhuc eadem fultus fidelitate stadet complacere, praelibatam 
iiovam villam in ") memorata silva Poras *^) adiacentem, yulgariter Cuntzendorph nominatam. 



25 

cum orauibus siiis utilitatibus et perlinentiis sub suis veris limitibus, piout eadem ab an- 
tiąuo per suos prioies possessores babita extitit et possessa , eidem loseph filio Petri et 
per eum dictis Mathiao fratri et Mussatae filiae suis, ipsoiuiiiąue heredibus et successoribus 
nniversis dedimus , douaviinus et contulimus , inimo danuis , donaiiius et conferimus iure 
perpetuo et inevocabiliter possidendaiii, tenendam panter et liabendain, eximentes eaiidem'^) 
ab oiuni servitute sculteciae praeiiotatae ■*"). Ita tamen, ut idem loseph, Mathias et domina 
Mussata ipsorunKiiie heredes nobis et nostris heredibus ac successoribus regibus ' ') Hun- 
gariae secnnduui morem et cosuetudinem praedicti regni nostri Rusciae ^^) cum una hasta 
decenier expediti servire sint astricti. lu cuius rei memoriam tirmitateuiąue perpetuani 
praeseutes concessinius literas nostras privilegiales pendentis et autentici ^■') sigilli iiostri 
(Uiplicis numimiue roboratas. Datum per manus reverendissimi in Christo patris et domini 
domini Demetrii *^) miseratione divina ^*) Sanctorum Quatuor Corouatorum sacrosanctae 
Romanae ecclesiae presbyteri Cardinalis , sanctae Strigoniensis eeclesiae Gubernatoris ^*) 
perpetui lociąue eiusdem Comitis ") siniiliter perpetui et auiae uostrae fidelis Canceliarii, 
anno domini raiilesimo trecentesimo octuagesimo tertio, decimo kalendas mensis Martii, 
regni autem nostri anno sacundo, praesentibus •^*) reverendissimis et yenerabilibus in Christo 
patribus : eodem domino Demetrio Gubernatore ecclesiae Strigoniensis perpetuo , Lodouico 
Colocensi, Ugoliuo Spalatensi et Ugone Ragusiensi ^') Archiepiscopis , Emerico Agriensis, 
Paulo Zagrabiensis, Gublino '"') Transyluaniensis, Yalentino Quinque Ecclesiarum decretorum 
doctore, lolianne Waradiensis, Gvillermo*') lauriensis, Benedicto "''^j Wesprimiensis, lohanne 
Chanadiensis , Georgio Boznensis '*), Petro Wachyensis, lohanne Sirimiensis ^*), fratre Do- 
iniuico Nitriensis, Paulo Tymniensis **), Demetrio Nonensis, Grisogono Traguniensis, Matheo 
Sibinicensis , Stephano Pharensis, lacobo Maharensis "), Mych Scardoniensis *') et Thoma 
Sceniensis'**) ecclesiarum Episcopis, ecclesias Dei feliciter gubernantibus , Corbauiensi sede 
yacante, magnificis viris: Nicolao de Gara *'') regni nostri Palatino et ludice Coman(jram, 
Ladislao Woywoda Transylvano et comite de Zonuk*'), comite Nicolao de Zeech ludice 
Curiae Nostrae, Stephano^') de Lindwa^') totius regni Sciauoniae, Emerico*-^) Bebeek **) 
dieto Dalmatiae et Croatiae ac Stephano ^^) filio Philippi ^*) de Machon Banis ^'), Nicolao 
dieto Zambou Tavernicorum **) , Blazio ^^) dieto Forgach *") Pincernarum, Nicolao filio 
Nicolai de Telegd*') lanitoruni , Ladislao*') filio Nicolai de "Weszen Dapiferorum et Ste- 
phano '■') filio ąaoudam domini Dyonisii Woywodae ^*) Agazonum nostrorum Magistris, 
praedicto Nicolao dieto ®*) Zambou Comite Posoniensi **) aliisąue quam pluribus *') regni 
nostri comitatus tenentibus et honores **). 

Z kopii zamieszczonej w tomie VIII. tek Naruszewicza pod N. 194 przepisanej z oryginału 
zachowanego niegdy w archiwie glówneni, przy którym wisiała pieczęć na sznurku z jedwabiu 

4 



26 

kannazynowego i granatowego. Odpisu udzielił mi łaskawie dr. Fr. Piekosiuski. Dokument ten 
Ijoprzediiio drukowany był w dziele Supplonenium ad hidorica liussiae monumentu, Petersburg 
1848, str. 505 — 507. Stąd go przedrukował K. łir. Stadnicki w dziele swem Synowie Gedyniina 11. 
•J48 i 249, pominął atoli wszystkie imiona .świadków, tak że text jego kończy się na wyrazach 
regni autem nostri anno secundo. Odmianki zachodzące pomiędzy textem naszego rękopisu a textanii 
Stadnickiego i względnie Supplementu podaję w notach jioniżej. P. Stadnicki powiada na czele 
textu swego (str. 248): „Dokument wyjęty z archiwum familijnego Sieniawskich". W Snjipl. ud 
hist. Russ. mon. atoli czytam tylko: „Originale scriptum iu charta membranea. Sigillum aYulsum. 
Apographum hujus diplomatis relatum est Collegio Archaeographico a correspondente Varsoviensi 
W. A. Maciejowski''. Z tego wnosiłbym prędzej, że Maciejowski przepisał text swój z oryginału 
archiwum głównego, z którego powstała i nasza kopia. 

') Rasciae u hr. Stadnickiego. -) Cummuidue u St. ■'') Et honoris nie ma St. *) Serie 
nie ma St. *) Ludvico u St. *j Genitur u St. ') Didi nie ma u St. ®) liusiue u St. ^) Prai- 
senciam accedendo u St. '") Russiae u St. ") Wsi Kuuzendorf nie ma dzisiaj ani w Sanockiem, 
ani w ogóle w Galicyi. Jest atoli wieś Poraź w powiecie liskini , utrzymała się zatem ta nazwa, 
pierwotnie do lasu przywiązana. Zauważył to już K. hr. Stadnicki, Synowie Gedymina U., 250. 
"^) Cuntzendorf u St. '*) Nominaretur w rękopisie. '■*) Poraź u St. '*) Magdehurgensi u St. 
'^) Sumpma w rękopisie. ") Pecimia w ręk. '*) Addicione w ręk. ") Temporum et w ręk. 
-") A servitio nie ma w ręk., zamiast tego luka. -') Eximeret w ręk. -'■') Zamiast et conferre 
w ręk. Zophie. ^') Primum. nie tna St. ^•*) Ludoinco u St. '^*) Et w ręk. "*) Russiae u St. 
-^) Et w ręk. -^) Poraź u St. -') Eudem, u St. *") ScuUecia prenotata w ręk. ^') Regni w ręk. 
•■'*) Russiae u St. "') Autem w ręk. , et nie ma St. '*) Demetro w ręk. ^*) Po divina ma ręk. 
circa. •''*) Zamiast guhernatoris ma ręk. cum gubemationis. '') Canonicis w ręk. ^^) Nie ma 
w ręk. Reszta u Stadn. pominięta. '*) Hagusiensi w ręk. ■*") Suhlino w ręk. ■»') Guillelnm 
w Suppl. ad mon. Russiae. '*^) Wenedicto w ręk. **) Woznensis w ręk. **) Gyrimiensis w ręk. 
*^) Cymniensis w ręk. *^) Macarensis w Suppl. *'') Michaele Scodraniensis w Suppl. **) Ge- 
niensis w ręk. *') Isico de Cara w ręk. *") Zonne w ręk. *') Strenuu w ręk. '•'^) Ludtia 
w Suppl. **) Canonico w ręk. *"•) Weheek w ręk. **) Sfrenno w ręk. *'^) Philippus w ręk. 
•"'"j Wanis w ręk. **) Camban canonicorum w ręk. *') £< Blasio w Suppl. *") Forgat w ręk. 
"') CaZeA; w ręk. *^) Yladisluo w ręk. ®*) Strenuo w ręk. "•*] Woynot w ręk. **) Dtcifo nie 
ma w Suppl. ^*) Camban Canonici Posnanienses w ręk. *') Plurimis w Suppl. "*) £)f honorcs 
nie ma w rękopisie. 



27 

XV. 

3. Kwietnia i384 r. 
Marya królowa węgierska uposaża biskupstwo przemyskie. 

Maria ') Dei gratia ^) Huiif^aric, Dahnacie, Croacie, Ramę, Seniie, Gallicie, Lo- 
(ioiuerie Bulgarieąue ^) Regina , priiueps Sallernitaua et lionoris ac montis sancti Angeli 
domina omnibus Cliristi fidelibus tam presentibns quam futuris , presencium noticiam łia- 
bituris, sahitcm in omuium saIvatore. Regie sublimitatis honor diviiiarumque rerum 
oxempfio decorantur, ut acciouis '') suo gratitudinis studio illic aciem extiriiiiat, uude se 
novit muniis celsitudinis recepisse . tanU)que in sua gloria clarior poi^maiict, ąuauto in 
divinis cultibus et ecciesiastice cousideracionis studiis sollicicior inrenitur^) Proinde ad 
universorum noticiam harum serie ^) voluums pervenire, quod ") serenissimo i)riucipe domino 
Lodouico eadem Dei gracia illustrissimo Regę Hungarie, Polonie, Dalmacie etc, genitore 
nostro caiiasimo laudande recordacionis , voleute domino celi, cuius nutu omuia regantur 
et disponuntur **) absąue prolc masculiiia de medio sublato nobisąue iure successorio et 
ordine geniture coronam et solium dicti regni Hungarie ac sceptra regiminis ipsius geni- 
toris nostri felicitcr adeptis, tidelis noster venerabilis in Christo pater domiuus Ericus 
Premislyensis ") episcopus ad uostre serenitatis ac serenissime et iilustris principis domina 
Elyzabeth eadem Dei gracia Reginę Hungarie, Polonie, Dalmacie etc, genitricis nostre 
carissirae , veniens in presenciam , nobis humiliter esposuit , ąuomodo dudum sacrosaucta 
sedes apostolica ad devote supplicationis instanciam iilustris et serenissimi principis condam 
domini Lodouici Regis, genitoris nostri predicti, iuter ceteras '") ecclesias regni nostri 
Uuscie ecclesiam Primislyensem ab antiąuo fuisse ecclesiam kathedralem dedarasset et ad 
cautelam tunc de novo kathedralem erexisset et locum eundem civitatis uomine, titulo et 
honore iusigniyisset et decrevisset, esse perpetue civitatem, dictam ecclesiam pro kathe- 
drali et locum ipsum pro civitate perpetue voluisset reputaii , certis exinde litteris apo- 
stolicis confectis et tniauatis. Dictnsąuo genitor noster pro huiusmodi saiubri et salutifero 
suo conseąuendo intentu et optatu ad humilimam supplicationem dicti domini Erici episcopi 
Primislyensis decreverat predictam ecclesiam et episcopatum villis, possessionibus et aliis 
bonis donandam , fundandam 1 1 dotandam. Sed quod ' ') pius Rex pie conceperat, morte 
proli dolor preventus adimplere nequivit, nos siquidem tandem sceptra regiminis et gu- 
bernacula regnorum dicti patris nostri feliciter optinentes , volentes propositum predictum 
et Yoluntatem laudabilem ipsms perducere ad effectum , considerantes quoque, qnod rerum 

4* 



28 

temporalium ac earum '^) spaciosum dominium ad futuram gloriam promerendam '^) nil 
ferant'*), nisi ąuatenus ad pias causas seu caritatis opera convertantur ' ^) ; uara etiani 
lioc nostrorum predecessorum piincipum providencia "") diligeuter advertens pro eadeni 
couseąuenda gloria et divini cultus intuitu kathedrales et collegiatas tam secularium qiiani 
regularium ecclesiasticarum personarum et alias diversas ecclesias in regnis et terris eis 
subiectis, villis, possessionibus , proventibus ac bonis aliis copiosissime dotarunt et diversis 
libertatum prerogativis et priyilegiis decorarunt, eorum esemplo commonite, tam salubribus 
eorum vestigiis iuherere voIentes ob remedium salutis dicti genitoris ac nostre nostro- 
rumąue successorura in ampliacionera cultus divini ąuasdam quiiique possessiones nostras 
regales, ąuarum ąuatuor ad castrum nostrum Sanok et una ad castrum nostrum Primis- 
lyense in dieto regno nostro Enscie '') hactenus pertinuerunt , ab ipsis castris nostris 
reraoventes et recipientes ac ab omni iurisdicione et iudicatu ąuorumlibet capitaneorum, 
castellauorum , iudicum , subiudicum ac omnium siugulorum officialium nostrorum penitus 
et per omnia in perpetuum eximentes et liberantes Bresen et Domarethz situatas in aqua 
Slobnicza vocata, item villas Rauna, Cyrgow et Radympna '*) nuncupatas cum omnibus 
et singulis iuribus, dominiis, agris, terris cultis et incultis, pratis, silvis, nemoribus, rubetis. 
quercetis, mellificiis, virgultis, molendinis, pisscinis (siej, aquis aquarumve decursibus, vena- 
cionibus, aucupacionibus, piscacionibus in possessionibus predictis et nemoribus eis adiacen- 
tibus ac aliis proventibus ad ipsas pertinentibus, prout ipse possessiones in suis limitibus 
seu graniciebus circumferencialiter sunt distiucte seu fundate et locate et prout eciam 
ipsas predecessores nostri possederunt et nos possedimus et tenuimus hucusque, de manibus 
nostris regiis predicte ecclesie in honore '^) virginis gloriosissime Marie et sancti lohannis 
Baptiste de uovo in dicta ciyitate Primisliensi pro '") kathedrali fundande et per consequens 
yenerabili in Christo patri dieto domino Erico episcopo Primislyensi ac aliis episcopis ei 
iu dieto episcopatu canonice succedentibus necnon episcopatui eiusdem ecclesie in per- 
])etuam eleńiosinam obtulimus, dedimus, contulimus et donavimus, ymmo de consensu et 
beneplacita Yoluntate serenissime principis domine Elyzabeth premissa Dei gracia Reginę 
Hungarie , Polonie , Dalmacie etc. , genitricis nostre carissime , ac prciatorum et baronum 
regni nostri consilio prematuro offerimus, damus, conferimus et donamus perpetue et irre- 
Yocabiliter possidendas, liberę tenendas pariter et habendas. Ut autem tam salubris nostre 
celsitudinis donacio et dotacio tractu temporis per quempiam non possit in irritum revo- 
cari, presentes concessimus litteras nostras priyilegiales pendentis et autentici sigilli nostri 
duplicis muniraine roboratas. Datum per manus reverendissimi in Christo patris et domini 
domini Demetrii miseracione diviua tituli * ') Sanctorum Quatuor Coronatorum sacrosancte 
Romanę ecclesie presbiteri Cardinalis, sancte Strigoniensis ecclesie Gubernatoris perpetui 



29 

lociąue eiusdem Comitis similiter '^) perpetiii et aule nostre fidelis Cancellarii, anno 
domini millesimo trecentesimo octoagesimo quarto, tercio Noiias Aprilis, regni autem nostri 
anno tercio, reverendissimis '^) et yenerabilibus in Christo patribus: eodem domino Demetrio 
Gubernatore ecclesie Strigoniensis perpetuo , Lodouico Coloceusi , Petro ladrensi . Vgulino 
Spalatensi ^*) et Vgone Ragusiensi Archyepiscopis : ?]raerico Agriensis, Paulo Zagrabiensis, 
Gubliuo Traussiiuauensis ^*), Valentino Quinque Ecclesiannn decretorum doctore, lohanne 
Waradiensis, Guillerrao laurieusis, Benedicto Wesprimiensis, lohanue Chauadiensis, Georgio 
Bozuensłs, Petro Wacyensis, lohaune Syriraiensis, fratre Dominico Nytriensis, Paulo Tym- 
niensis ■**), Demetrio Nonensis, Grisogono^') Traguriensis, Matheo Sybiuicensis, Beneuenuto 
Pharensis, lacobo Makarensis, Mychaele *®) Scardouensis '^^) et Thoraa Sceniensis ^°) Eccle- 
siarum Episcopis, ecclesias Dei feliciter gubernantibus, Corbauiensi "j sede vacante; ma- 
gnificis viris Nicolao de Gara regni nostri Palatino et ludice Comanorum, Ladizlao Yoyuoda 
Transsiluano ^'') et Comite de Zouuk, Comite Nicolao de Zeecb ludicc curie nostre, Ste- 
phano de Lindua tocius regni Sclauonie, Stephano Dalmacie et Croacie ac Stephano filio 
Phylipus (sit) de Machon Banis, Nicolao dieto Zambou ^') Tavarnicorura •'^). Blasio dieto 
Forgach Pinceruaruni , Nicolao filio Nicolai de Telegd lanitorura , Ladizlao filio Nicolai 
de Wessen ^^) Dapiferorum et Stephano filio condam domini Dyonisii Agazonura nostrorum 
Magistris, predicto Nicolao dieto Zarabou ^'') Comite Posoniensi aliisąue quam pluribus 
regni nostri comitatus tenentibus et honores. 

Oryginał pergaminowy wcale dobrze zachowany, lecz bez pieczęci i sznurków od niej. 
znajduje sig w archiwum kapituły przemyskiej obrz. łac. Uprzejmości ks. kanonika Łobosia i po - 
średnictwu p. M. Błażowskiego mam do zawdzięczenia, że oryginał ten mogłem tutaj skopiować 
Na odwrotnej stronie kilka napisów, jeden współczesny ręką bardzo podobną do oryginału, brzmi: 
Cor et Coli (co ma pewno znaczyć: correcłum et collationatum), drugi ręką także prawie współczesna 
podaje treść dyplomatu. Według dwóch innych napisów oblatowano dokument ten dwukrotnie: 
«• ziemstwie przemyshiem feriu ąuarta post festum s. Annae mutr i-i Deiparae Yirgini.s Miriae 
prozima die videliceł 28. mensis lulii a. d. 1773 ad personalem ohlationein generosi Matthaei 
Filipowski castrensis Premisliensis subdele.gati iurati et illustrissiini episcopi PremisUensis pleni 
potentis, a powtórnie w grodzie sanockim feria secnnda post festum s. Lucae evangielisłae videlic 
die 25. mensis Octobris a. D. 177'd ad personalem oblationem adm. mdi. Antonii Goliszeski in 
Odrzykoń curati Drukował zaś dokument ten najprzód według tego samego oryginału nlewymie- 
niony z nazwiska wydawca w czasopiśmie: Przyjaciel Ghrześciańskiej Prawdy (Przemyśl 1333. 
Rocznik L, zeszyt I. str. 100—104), potem nie znając tego oddruku K. hr. Stadnicki w dziele 
Synowie Gedymina (II., 250 — 253) według kopii z tabuli lwowskiej lihr. tcstamenłorum nov. 
56 p. 155. Omyłki główniejsze popełnione w Przyj. Chrz. Pr. podaję poniżej w notach, rayłek 
znajdujących się w oddruku K. hr. Stadnickiego nie wymieniam, już dlatego że mając oryginał przed 



30 

sobą nie potrzebujemy się zajmować ocldrukiem, choć starannym, ale z nie bardzo wiernej kopii 
dokonanym. 

Przywilej ten przedłożył do zatwierdzenia królowi Zygmuntowi I. ówczesny biskup prze- 
myski i i)odkanclerzy koronny Maciej Drzewicki a król go zatwierdził Pyotrcoriae in convfntione 
gp.nrrdJi f<rin qni(rta post dominicnm licminiscere prozima (27 Lntego) atino domini mUlcsimo 
ąitingente^imo decimo, regni nostri anno ąuarto. Potwierdzenie to nie zawiera prócz zwykłycli 
formuł i szczegółów, że dobra w dokumencie Maryi wymienione znajdowały się także w r. 151') 
w posiadaniu biskupów przemyskich (są zresztą i dzisiaj ich własnością) i że pieczęć u oryginału 
była złamana, nic ważnego z wyjątkiem licznego szeregu świadków, który tak brzmi: 

Praesentibus reverendissimis et venerandis in Cbristo patribus dominis Andrea Gnesnensi ac 
Priraate, Bernandino Leopoliensi Archiepiscopis , loanne Cracoviensi, Yincentio Yladisla- 
uiensi, loanne Poznanierssi, Erasmo Ploccnsi, Luca Yarmiensi , Mathia Premisliensi et regni 
nostri Yicecancellario Episcopis, necnon magnificis, yenerabilibus, generosis Spitkone de 
laroslaw Castellano Cracovieusi, Nicolao de Camyenyecz Cracoviensi, Nicolao Gardzina de 
Ludbrancz Calisiensi, Ambrosio de Pampow Siradiensi, laroslao de Lassko Lanciciensi, 
Nicolao de Coszczyelecz Brestensi, Nicolao de Crcthkow Iun'ivladislaviensi, Stnnislao 
Kmitha de Wisznicze Russiae, Nicolao Firlyey Lublinensi, Stanislao dc Srensko Plocensi, 
Prandotha de Thrczyana Ravensi Palatinis, loanne de Calinowa Poznaniensi, Cristoforo de 
Schidlowyecz Sandomiriensi , loanne de Przeramb Siradiensi, lordano de Brudzewo Cali- 
siensi, Nicolao dc Pilcza Yisliciensi , Nicolao de Schidlowyec/; Radomiensi, Nicolao lordan 
de Zakliczyn Byeczensi, Thoma de Bartnyky Plocensi , Andrea de Radzyeyowicze Sochaczo- 
Yieiisi, Luca de Górka Sandecensi et Maioris Poloniae generali, Stanislao de Coszczyelyecz 
Iuuowladislaviensi, Stanislao de Sprova Zarnovicensi Castellanis, loanne de Lassko Coadiutore 
Gneznensi et regni Poloniae Cancelłario , Stanislao de Chodecz regni Poloniae Marszalco 
Leo]»oliensi et Cameneczensi Capitaneo , loanne Lathalski Praeposito Cracoviensi, Stanislao 
de Górka Calisiensi Secretariis nostris, Stanislao de laroczyn Marsalco Curiae nostre et Capi- 
taneo Iunivladislaviensi, Stanislao Lanskorunsky de Brzezye Pincerna Sandomiriensi ceterisąue 
dignitariis, officialibus et curiensibus nostris, testibus ad praemissa. Datum per manus eiusdem 
reverendi patris domini loannis Coadiutoris Gneznensis et regni Poloniae Cancellarii de Lasko, 
sincere nobis dilecti. 

loannes Coadiutor et Cancellarius 
subscripsit. 

Zatwierdzenie to wydrukowano w całem brzmieniu w czasopiśmie przemyskiem Przyjaciel 
Chrzęść Prawdy, rocznik L, szcszyt II., str. 85 — 88. Szereg świadków jest w zatwierdzeniu tem 
o tyle ważniejszy, ponieważ pokazuje, którzy senatorzy i inni dignitarze byli obecni na sejmie 
piotrkowskim z r. 1510, na którym się traktowała sprawa pruska i przygotowania do zjazdu po- 
znańskiego z r. 1510. 

O nadanym w dokumencie powyższym biskupom przemyskim Radymnie czytamy w czaso- 
piśmie przemyskiem Przyjaciel Chrzęść. Praudy (1833, rocznik I., zeszyt III., str. 105 i 106) 
rastępujące ciekawe wiadomości: 



31 

„Radymno czyli Radyiupna wsią było, gdy się dostało w posiadłość biskupów. Władysław 
król polski zamienił je na miasto (in cioiłatem) na prośbę Jana Lubiniusza bisk. przem. , każ%c, 
by się zwało Radymno, by się rządziło prawem teiitońskiem czyli magdebnrskiem , uchyliwszy 
wszelkie prawa i zwyczaje polskie i ruskie prawu temu przeciwne. Dla podniesienia miasteczka 
nadał mu przywilej na targi we dnie wtorkowe i na jarmark trzechdniowy, coroczny na św. Wa- 
wrzyniec, z którego i kupcy i kupujący bez opłaty targowego lub innego poboru jarmai-kowego 
do domów wracać mieli. Przywilej sam wydany jest z Krakowa m poniedziałek to jest nazajutrz 
po niedzieli Iiidicu me (to znaczy 19. marca) r. 1431 w obecności Wojciecha arcybiskupa gnie- 
źnieńskiego i prymasa, Zbigniewa krakowskiego, Jana włocławskiego biskupów, Mikołaja z Michałowa 
kasztelana , Jana na Tarnowie wojewody, Pawła z Boguraiłowic sędziego krakowskich , na ręce 
kanclerza koronnego Jana biskui^a włocławskiego i Władysława z Oporowa doktora dekretów, 
proboszcza łęczyckiego i Św. Floryana w Krakowie, podkanclerzego. 

„Kazimierz Jagiellończyk król polski mając wzgląd na przymioty, usługi i doświadczoną 
dla siebie i dla kraju wierność {habendo respectum ad non mediocrem ińrtutem meritorumąue redo- 
lenłiam nccnon erga nos et regnum nostrum acceptissimam devotioneni) X. Mikołaja Błaszkowicza 
bisk. przem. nadał miasteczku przywilej na jarmark drugi w dzień św. Mateusza, który trwać miał 
przez całe dni ośm, zastrzegając dla kupców wolność i bezpieczeństwo wszelkie, równie jak dla 
kupujących. Przywilej wydanym jest w Nowem Mieście Korczynie tce czwarteh po Oktawie Bożego 
Ciała (to znaczy 11. Czerwca) 14fi7 r. Obecnymi byli Jan z Rytwian w. marszałek koronny, Mi- 
chał Lassocki podskarbi, starosta łęczycki i marszałek nadworny, Maciej z Was.^iii krajczy koronny, 
Mikołaj Róża z Borysowicz kasztelan zawichoski, ochmistrz najjaśn. Elżbiety królowej polskiej, 
Stanisław z Szydłowca kasztelan żarnowski , ochmistrz dziatek królewskich. Na ręce X. Wojciecha 
z Żychlina kustosza sandomierskiego, kanonika gnieźnieńskiego, krakowskiego, kujawskiego, po- 
znańskiego, podkanclerzego koronnego." 

') M dopisano znacznie później ręką niezgrabną i bledszym atramentem w zostawioneni 
na inicyał okienku. -) Litery t i c niczem się nie różnią w oryginale. ^) Początkowa wielłia 
litera li bardzo podobna do TT w oryginale. ■•) Przyj. Chrzęść. Prawdy błędnie alłioris. *) Przy- 
jaciel Chrzęść. Prawdy błędnie: invenia*ur. ®) Zamiast serie w Przyj. sic. ') Zamiast quod 
w Przyj, błędnie (luia. ®) Regunł et disponunt w Przyj. **) Tylko tutaj Fremlslyensis, we wszy- 
stkich następnych miejscach Primislyensis. '") Certas w Przyj. ") Błgdnie qiuie w Przyj. 
■^) Eorum w Przyj. >■'') Promooendam błędnie w Przyj. '*) Tak całe to zdanie stoi w oryginale, 
mimo to sensu nie widzę , powinno przecież być res temporales zamiast rerum temporalium. 
'*) Convertant w Przyj. '*) Prudentia błędnie w Przyj. ") Russie w Przyj. '*) Brezent Brzozów 
miasteczko powiatowe. Domarethz ^ Domaradz wieś w powiecie brzozowskim. Rauna -i: Równe, 
Cyrgow ~ Cergowa wsie w powiecie krośnieńskim w pobliżu Dukli. Radympna ~ Radymno dziś 
miasteczko w powiecie jarosławskim. Bliższą o nim wiadomość znajdzie czytelnik powyżćj w ob- 
jaśnieniach. ") Tak w oryginale, a nie in honorem. *") Prae w Przyj. *') W Przyjacielu etc. 
Tego atoli nie ma tutaj; etc. pisze pisarz zupełnie inaczej. Tutaj mamy dwa c albo raczej dwa t 
(w dyplomacie bowiem nie ma żadnej różnicy pomiędzy c a <) a nad tern znak skrócenia, co rozwięzuję: 
titiiU. ''*) Similiter nie ma w Przyj. *^) Przed reverendissimis spodziewalibyśmy się presentihts. 



32 

tego atoli nie ma w oryginale. **) Spalacensi w Przyj. **) Tnassihanen. w Przyj. *•) Zymirien. 
w Przyj. '^^ Chrisogono w Przyj. Stoi tu atoli niewątpiwie Griaogono. Pomiędzy inicyałami 
C, T, G, S zachodzi rzeczywiście w piśmie tego dyplomatu wielkie podobieństwo, tak że tylko 
po długiem rozpatrywaniu się potrafi się odróżnić osobliwe każdej litery znamiona. Inicyały B 
i W także są wielce do siebie podobne -®) Mijch w Przy.; stoi tu rzeczywiście Mych, ale ze zna- 
kiem skrócenia. -') Gardonm w Przyj. '") Scemen. w Przyj. ") Corbanien. w Przyj. ^'^) Tnassi- 
Inano w Przyj. ^') W Przyj, niewątpliwie błędnie Zamhoti. ^*) Tavankor. w Przyj. '*) Yiessm 
w Przyj. •''*) Zamhon w Przyj. 



XVI. 

w Przemyślu 8. Maja i385 r. 

Emeryk Bebek starosta ruski poświadcza , że Piotr Stryjski zapisał wieś 
swą Pnekoit, dziś Pnikut. na rzecz biskupów przemyskich. 

In Nomine Sancte Trinitatis et Individue Unitatis Amen. Greneris huniani ąuilibet 
Yolens et desiderans sue salutis eternam beatitudinem fideliter acąuirere et feliciter con- 
templari, congruum est in perpetuum laudabile, ut per ipsum via supremi eteris et celestis 
glorie mettadus {sic) acąuiratur, per quod anima sua ad paradisi gaudia vałeat pervenire 
et in diyiiie potestatis conspectu cum prefulgentissimis celorum virtutibus in evum iocun- 
danter gratulari et suum Creatorem benedicere , tueri et laudare in secula secnlorum. 
Nos igitur Emericus Bebek totius Regni Russie capitaneus ad universorum notitiam, pre- 
sentium et futurorum harum literarum testimonio et vigore volumus perrenire, quod 
nobilis vir discretus dominus Petrus Strysky in anno domini millesirao tricentesimo octu- 
agesimo ąuinto , octavo die festi beatorum Philipi et lacobi apostolorum in ciiitate Pre- 
misliensi in nostram personaliter accedens presentiam, non compulsus, nec coactus, sed 
ex innata benivolentia et spontanea voluntate, sanus mente et corpore proposuit, retulit 
et confessus extitit tali modo: quod quin ipse memor sue salutis, volens viam salutiferam anime 
sue, ipso adhuc vivente, ad celestis glorie patriam directe ducendam, preparare, attendens 
etiam, ut cuilibet creature in die tremendi iudicii, afflictionis et ultionis de sua vita, que 
gesserit in hac lacrimarum valle, suo Creatori rationem oporteat asignari, pro eo quandam 
yillam suam Pnekoit') vocatam, in districtu Premisliensi sitam et existentem, kattiedrali 
ecclesie in dicta civitate Premislia in honorem beatissime Marie et semper Yirginis edi- 
ficate et constructe et per consequens gubernatori eiusdem ecclesie, qui est de presenti, 



33 

vel qui erunt temporibus futuris, cum omnibus suis utilitatibus, fructuositatibus, ledditibus, 
obventionibiis, sub eiusdem veris metis et talis (sic) granitiebus, ąuibus ipsa possessio 
Pnekolt per ipsum dominum Petrum Strysky usa fuisset et possesa, et generaliter omni 
iure et quolibet vigoro iiistrumentali , qua (sic) idem dominus Petrus iam dictus ipsani 
villam Pnekolt tenuit et possodit, legarit, dedit, contulit et donavit perpetue et inrevocabiliter 
servituram, nullum ius, nullumve dominium prefatus dominus Petrus pro se vel suis he^e- 
dibus ac successoribus iu dicta possessione Pnekolt reservando. In cuius rei testimonium 
uberioremąue finnitatem presentibus sigillum nostrura autenticum est appensum. Datum 
loco et tcrmino prenotatis, presentibus nobilibus et discretis viris dominis lohanne Decano 
eiusdem ecclesie, Plebano Prcmisliensi, Waskone in Episcopum electo Rutenorum, Chotkone 
Bibelsky, Herborto Dobromilsky, Michaele Advocato Premisliensi, lohaune Gerlati, Martiuo. 
Heurico, Georgio, Stanlone Consulibus Premisliensibus necnon aliib plurirais fidedignis. 

Oryginał pergaminowy, dobrze zachowany w arch. kap. obrz. lac. w Przemyślu. Pieczęć 
wraz z paskiem, na którym wisiała, oderwana, pozostały tylko dwa wcięcia w pergaminie. Do- 
kument ten był poprzednio drukowany z licznemi myłkami w czasopiśmie: Przyjaciel Chrze- 
ściańskiej Prawdy (Przemyśl 1833, rocznik I., zeszyt IV., str. 84 i 85), gdzie go wytłoczono 
według jakiejś kopii, ponieważ, jak pisze wydawca (str. 84) „oryginał się spalił," co, jak widzieliśmy, 
nie jest prawdij,. 

•) Pnikut wieś w powiecie mościskim i dzisiaj należąca do rz. kat. kapituły przemyskiej. 



XVII. 

w Budzie 6. Października i385 r. 

Marya królowa węgierska nadaje Janowi synowi Andrzeja de Pallugya 
wsie Dmytrowice, Jerzmanice, Pleszowice i Popowice. 

Nos Maria Dei gracia Regina Hungariae, Dalmaciae, Croaciae etc. niemoriae com- 

mendamus tenora praesencium. Significamus ąuibus expedit universis, quod serenissimo 

et excellentissimo Principe olim domino Ludouico praemissa Dei gracia Regę Hungariae, 

Poloniae, Dalmaciae etc. felicis et laudandae recordationis genitore nostro benignissimo, 

volente Domino coeli, cuius nutu omnia reguntur et disponuntur, absąue prole masculina 

de medio sublato, nobisąue iure successionis ') et ordine genituie coronam et solium dicti 

regni Hungariae ac sceptra regirniuis ipsius genitoris nostri feliciter adeptis, lohannes 

5 



34 

filius Andreae de Pallugya ad nostrara ac serenissimae principis dominae*) Elisabeth eadem 
gracia Reginae Hungariae ^) genitricis nostrae benignissimae *) veniendo praesentiam , suas 
fidelitates et obsequiorum merita, ąuibus piimum*) eidem domino regi Ludouico ac tandem 
nobis possetenus studuit complacere . proponens ac in memoriam nostrae revocans Ma- 
iestatis. portionem possessionariam in possessione*) Deraetrouich ') vocata, habitam, quae 
quondam Dessk ac porciones possessionarias in possessionibus lesmanich*), Plescuich ') 
et Popouich '") vocatis, habitas et existentes, quae quondam consortis Ivan, hominum. 
ut fertur, absąue heredibiis utriusque sexus defunctorum, praefuisse asseruntur") in regno 
nostro Russiae in districtu Premisliensi existentes , racioneque praevia ad manus nostras 
regias devolutas , sibi et Ladislao et Michaeli nterinis , nec non Andreae filio Philippi 
patrueli fratribus suis a nobis perpetuo conferri postulavit. Nos igitur, quae cunctorum 
merita animo debemus metiri pietatis. consideratis praemissis fidelitatibus et fideliorum 
obsequiorum meritis ipsius lobannis, quibus idem primum annotato domino regi Ludouico 
et demum , ut praemenciouatum, eodem de medio sublato , nobis locis et temporibus opor- 
tunis, iuxta possibilitatis suae exigenciam indesinenter studuit complacere"*), praedictas 
porciones possessionarias in dictis possessionibus Demetrouich , lesnianich, Pleseuich et 
Popouich vocatis, habitas annotatas q',iondani Dessk et dominam ąuondam'^) consortem 
Ivan de iure contingentes, prout eaedem "') de iure nostrae regiae pertinere discernuntur 
collationi, cum omnibus earum utilitatibus et pertinentiis universis'*) sub eisdem'^) metis 
et terminis ac condicionibns '■), quibus "*) per praefatos condam Dessk et dominam con- 
sortem Ivan habitae fuerunt et possessae ") de consensu eiusdem dominae '^°) genitricis 
nostrae praelatorumque et baronum nostrorum consilio praematuro, eidem lohanni ac 
Ladislao, Michaeli et Andreae fratribus suis eorumąue heredibus et posteritatibus universis 
danius. douanius'^') et conferimus iure perpetuo et irrcvocabiliter tenendas et liabendas, 
testimonio praesentium mediante ''^j, salvo duntaxat iure alieno. Datum Budae in Octavis 
testi beati Michaelis Arciiangeli anno Domini MCCCLXXXV. 

Z kopii zamieszczonej w tomie Vin. tek Naruszewicza pod Nr. 208, zaznaczonej y,Ex lihello 
lurium Ausiriae, praetmsarum ad Russiam". Odpisu udzielił uii łaskawie dr. Fr. Piekosiński- 
Poprzednio już drukowano dokument ten w dziele „Zbiór deklaracji not i czynności, które poprze- 
dziły i zaszły podczas sejmu pod węzłem konfederacyi odprawuji^cego się od dnia 18. września 1772 
do 14. maja 1773", a z dzieła tego przedrukował go K. hr. Stadnicki w książce swej: Synowie 
Gedymiua II., 253 i 254. Odaiiauki zachodzące pomiędzy naszym textem, a textem hr. Stadnickiego 
znajdzie czytelnik poniiej podane. Text hr. Stadnickiego jest widocznie skrócony. 

') Successorin w ręk. *) Dominae nie ma u St. '') Od eadem do Hungariae. nie ma u St. 
*) Benignissimae nie ma St. *) Pridem u St. ®) Possessionem w ręk. '') Dmytrowice w powiecie 



35 

przemyskim, o milg od Radymna. *) lesmanuich u St. *) Pleszovich u St. '") lesmanich a więc 
pewnie Jerzmanice, takiej wsi dzisiaj nie ma w Galicyi. Pleseuich zz Pleszowice, wieś w powiecie 
przemyskim. Popouich ~Vopomce, wieś w powiecie przemyskim. ") Asserentur w ręk. '*) Ca- 
łego ustępu od quae cunctorutn aż do complacere nie ma u St. ") Condem w ręk. ''•) Eaedem 
nie ma St. '^) Universis nie ma St. '*) Eisdem nie ma St. •') Ac condicionibtts nie ma St. 
*') Po ąuibus ma St. eisdem. ") Et possessae nie ma St. *"*) Dominae nie ma St. *•) Dedimus, 
donavimus w ręk. ''*) Ustępu od et irrerocabiliter do mediante nie ma u St. 



XVIII. 

We Lwowie i. Listopada i385 r. 

Emeryk Bebek, starosta ruski, opierając się na rozkazie królowej wę- 
gierskiej Maryi z dnia 6. Października i385, dosłownie przytoczonym, 
wprowadza Jana syna Andrzeja de Kis Pallugya w posiadanie wsi Dmi- 
trowic, Jerzmanic, Pleszowic i Popowie. 

Nos Emerieus Bebek totius Regni Russiae Capitaneus significamus tenore praeseutium, 
ąuibus e.xpedit uuiversis, quod loliannes filius Andreae nobilis de Kis Pallugya de comitatu 
Liptouiensi literas serenissiniae principis Mariae Dei gratia Reginae Hungariae, (Dalmaciae. 
Croaciae etc. nobis praesentavit , ąuarum tenor seguiłur in hunc modum: 

Maria Dei gratia Regina Hungariae^), Dalmaciae, Croaciae etc. fidelibus suis magnifico 
viro domino Emerico Bebek capitaueo Regui totius Russiae etc. vel castellano cuidam 
Premisliensi salutem et gratiara. Cum nos porciones possessionarias hominis cuiusdam 
Dessk dicti, qui, ut dicitur, absąue heredum solacio universe carnis debitum per- 
solvisset, Demetrouich et alias porciones eiusdera ubicunąue locorum situatas et quo- 
cumque uoniine vocitatas, item lesmouich, Pleseuich et Popouich') vocatas ad prefatum 
castrum (Premisl ^) vocatum spectantibus et pertiuentibus , lohanni , Ladislao et Mi- 
chaeli filiis Andree de Kis Pallugya et Audree filio Philippi de eadem, aliis literis 
nostris mediantibus nove douacionis titulo duximus concedendas, eosdemque in 
dominium earundeni possessionariarum porcionum yolumus per vestram tidelitatem 
legitime statuere et introduci; fidelitati igitur vestre raaudamus et coiumittimus prae- 
scntibus perceptis, eosdem lohannem, Ladislaum, Michaelem et Andream in dominium 
earumdem porcionuui possessiouariarum introducere et cosuetudiiiibus dicti regni Rus- 
siae statuere debeatis preniissae uostrae novae donacionis titulo possidendas. Datum 

5* 



36 

Budae in octavis festi beati Michaelis Archangeli anno domini millesimo trecentesimo 

octuagesimo ąuiuto. 

Nos itaąue praesentes literas dominae nostrae Regiuae lionorabiliter , ut tenemur, 
acceptavimus, porcionesąue posyessionarias Deinetrouicli et alias eciam pertinentes cuiusdani 
lioiuiiiis Dessk vocati, absąue heredum solacio decessi et defuucti, necnon lesmenich, Ple- 
seuich et Popouich ad castrum pertinentes et spectantes sepedictis lohanni, Ladislao, 
Michaeli ac Andree fratribus suis iuxta praeceptum literarum Reginalium assignavimus 
imperpetuum et statuimus, ipsis heredum ipsorum successoribus iure perpetuo et irrevo- 
cabiliter possidendas, tenendas et habendas nullius contradiccione obviante. In ciiius rei 
testimouium perpetuaraąue firmitatem praesentes sigillo nostro consignantes eidera lolianni 
et fratribus suis praenotatis duximus concedendas. Datum in {Lem)hurgSi *) eadem , die 
festi omnium Sanctorum anno praenotato. 

Z kopii zamieszczonej w tomie VIII. tek Naruszewicza pod Nr. 209, zaznaczonej „Ex Pra- 
tensionibus Austriacis cum Russiam invaderent 1773". Odpisu udzielił mi dr. Fr. Piekosiński. Z po- 
wyższych czterech dokumentów trzy pierwsze t. j. Nr. XIV., XV. i XVU. drukował już K. hr. Sta- 
<lnickł. Synowie Gedymina II., 248—254, czwartego t. j. XVIII, atoli nie znał. W dziele tem wykazał 
lakże autor (str. 106 i 254) umiejętnie i dosadnio ważność i znaczenie tych dokumentów, je- 
dynych w całej rozciągłości znanych a świadczących o panowaniu królowej Maryi nad Rusią 
Czerwoną. 

') Cały ten nawiasem objęty ustęp w kopii opuszczony. ^) Co do miejscowości tych zobaci. 
dokument poprzedni Nr. XVII. ^) Zamiast nazwy Premisl znajduje sig w kopii tylko linijka. 
') Zamiast Lem w kopii tylko pauza. 



XIX. 

w Jarosławiu i8. Lutego iSSy r. 

Jadwiga królowa polska przywileje ziemi przemyskiej zatwierdza i po- 
mnaża. 

In nomine domini Amen. Cum humani generis labilis exjstat memoria, nec gęsta 
principum perpetuo duratura per ipsam valeant conservari, nisi scripturarum serie firmiter 
fuerint: roborata, proinde nos Heduigis Dei gratia Regina Polonie Litwanieąue princeps 
suprema et heres Russie etc. sigaificamus tenore presencium , tam presentibus quam fu- 



.-) t 

turis harura noticiara habituris, ąiiibus expedit universis, quod consideratis et in animo 
uostro diligenchis revolutis fidelibus et multiplicibus serviciis, ac inmensa fidelitatis con- 
staucia, quam erga nostros progenitores ac demum nostram Maiestatem nostri fideles 
dilecti . . Milites . . Nobiles . . Clientes . . Advocatus . . Consules . . Cives totaąue 
comunitas districtus nostri Przemisliensis exhibuit et exhibere prestancius, adaucto fide- 
litatis studio , (livina suffragante clemencia . non desinent in futurum , łiorum intuitu 
ipsos nostris beuignis fovoribus proseąui cupientes, et ut raali bonis visa nostra pietate 
tantocius dobeaut aclinari, eosdem et eorum ąuemlibet in suis privilegiis, iuribus, liber- 
tatibus ab antiąuo habitis consei-vantes , ipsa iura , privilegia confirmamus , ratificamus, 
approbaraus et tenore presencium ascribimus perpetuo valitura et melioramus, prout iuferius 
est expressura. Adiungimus eciam . . Militibus . . Nobilibus . . Clientibus . . Civitatuiii 
Consulibus . . Civibus totiąue coinunitati districtus nostri predicti , quod cum ipsos seu 
ipsorum ąuemlibet nobiscum vel nostro . . Capitaneo, pro tempore constituto, ad expe- 
(iiciouem transire contingerit (sic), tunc ipsis et eorum cuilibet pro dampnis, captivitate 
stare volumus et ipsis dare iuvamiua, tamen iuxta consuetudinem per progenitores et 
antecessores nostros alias observatam, proniittentcs eundem distnctum Przemislieusem 
a Corona Regni nostri Polonie in perpetuum non alienare, nec in manus alicuius ducis 
vel principis tradere, nec eciam ałiquem ducem vel de ducali genere descendentem in ca- 
pitaneum preficere ibidem nisi Polonuni vel Rutenum de nobili genere procreatum. Yolumus 
insuper episcopos Przemislienses, prelatos, canonicos et utrumque capitulum, videlicet Ca- 
tholicum et Ruthenicum, et ecclesias ac bona et villas eorumdem circa iura ipsorum et 
consuetudinem antiquitus observatam perheuniter conservare. In quorum omniuni pre- 
missorum evidens testimonium presentes scribi fecimus nostrique appensione sigilli munimine 
roborari. Actum in laroslaw feria secunda Carnisbriuii (su) auno Domini millesimo tre- 
ceiitesimo octuagesimo septimo. Datum per raanus honorabilis viri Kelczonis Prepositi 
sancte Marie in civitate Cracouiensi, aule nostre Cancellarii. 

Oryginał pergaminowy, opatrzony niegdy jedną pieczęcią, której już nie ma. Własnoit 
biblioteki w Suchej. Odpisu udzielił mi dr. Fr. Piekosiuski. 



38 

XX. 

w Rzymie 8. Czerwca 1397 r. 

Bonifacy IX. papież poleca Piotrowi biskupowi krakowskiemu, aby za- 
wyrokował w sprawie spornej o granice dyecezyi pomiędzy biskupem 
przemyskim a arcybiskupem halickim. 

BoNiFAcius Episcopus servus servorum Dei yenerabili fratri . . episcopo Cracouiensi 
salutem et apostolicam benediccionem. Exhibita nobis pro parte venerabilis fratris nostri 
Mathie episcopi Premisliensis peticio coatinebat, (juod licet anteąuam clare inemorie Ka- 
zimirus Rex Polonie partes illas, que per infideles detinebantur, ad sinceritatem Catholice 
fidei et unitatem sacre Rouiaue ecclesie potenter reduxisset, ecclesia Premisliensis certam 
limitatam diocesim habuerit, tamea post reduccionem eaudem venerabilis frater noster 
lacobus archiepiscopus Haliciensis in alienam messem falcera mittens magnam partem dicte 
diocesis, asserens illam ad suam Haliciensem diocesim pertinere, usurpare conatus fuit 
et conatur in episcopi et Premisliensis ecclesie predictorum non modicum detrimentum. 
Qaare pro parte dicti . . episcopi Premisliensis nobis fuit humiliter supplicatum , ut sibi 
super hoc providere de oportuno remedio dignaremur. Nos igitur huiusmodi supplica- 
cionibus inclinati, Fraternitati Tue per apostolica scripta committimus et raandamus, ąuatinus 
yocatis prefato . . archiepiscopo et aliis, qui fuerint evocandi, de antiąuis limitibus dicte 
diocesis Premisliensis summarie, simpliciter et de piano, sine strepitu et figura indicii 
auctoritate nostra te diligenter informes et prout circa huiusmodi limites antiąuis tempo- 
ribus fuisse seryatum, inyeneris, ita limites eosdem ad statum pristinum redncas et facias 
inviolabiliter observari, contradictores auctoritate nostra, appellacione postposita, com- 
pescendo , non obstaute, si dieto . . archiepiscopo vel quibusvis aliis communiter vel divisim 
a sede apostolica sit indultum, quod interdici, suspendi vel excoramunicari non possint 
per literas apostolicas, non facientes plenam et expressam ac de verbo ad verbum de 
indulto huiusmodi mentionem. Datum Romę apud Sanctum Petrum VI. Idus lunii, ponti- 
ficatus nostri anuo octavo. 

Mandat ten wyjęto z wyroku Piotra biskupa krakowskiego datowanego ze Lwowa 24. Września 
1398 a oddrukowanego i opisanego poniżej pod Nr. XXI. 



39 

XXI. 

We Lwowie 24. Września iSgS r. 

Piotr biskup krakowski odgranicza z polecenia papieskiego biskupstwo 
przemyskie od arcybiskupstwa halickiego. 

Nos Petrus ') Dei gracia episcopus Cracovieusis necnon sacrosancte Roraane 
ecclesie prothonotarius, comniissarius ad infra scripta per sanctissiinum in Christo patrem 
et dominum nostrum , dominum Bonifaciutn divina providencia papam nonum specialiter 
deputatus, uotum facimus, ąuibus expedit universis, presentes nostras definitive liraitacionis 
dyocesum literas inspecturis, quod cura duduui inter reyerendos in Christo patres dominos . . 
archiepiscopum Haliciensera actorem ex una et . . episcopum Premisliensem tunc reum 
parte ab alia de et super liiuitibus et greuiciis dictaruiu diocesum exorta fuisset materia 
ąuestionis, sanctissimus in Christo pater et dominus Urbauus felicis recordacionis papa 
sextus certa śuaruiu comissionis serie literarum ad instanciam domini Beniliardi olim archie- 
piscopi Haliciensis reyereudissimo in Christo patri et domino domino Demetrio *) tituli 
Sanctorum Quatuor Corouatorura presbitero Cardiuaii dictas Haliciensem et Premisliensem 
dioceses commisit limitaudas, qui dominus Demetrius cardinalis, huiiisuiodi non limitatis 
diocesibus, sicud (sic) Deo placuit, diem suum clausit extremuni. Tandem reverendus in Christo 
pater dominus Mathias episcopus Premisliensis secuudus, cupiens tempore sui regiminis 
dictas dyoceses et signanter suam Premisliensem limitacioni debito conmendare (sic) , 
certas commissiouis litteras ad limitandum huiusmodi dyoceses a sanctissimo in Christo 
patre et domino nostro domino Bonifacio superna providencia papę (nic) nono predicto 
sanas, salvas et integras in nostri personam impetrayit et impetratas et extractas nobis 
presentari per suos certos procuratores , ad hoc mandatum sufficiens habentes, humiliter 
procuravit, quas nos cum ea, qua decuit, reyerencia illibatas recepimus huiusmodi sub 
tenore ; 

Tutaj następuje mandat papieża Bonifacego IX. do Piotra biskupa krakowskiego z dnia 
8. Czerwca 1397 r. , oddrukowany powyżej pod Nr. XX. Potem brzmi wyrok dalej: 

Post quarum quidem literarum apostolicarum exhibicionem et rccepcionem fuimus 
per honorabilem Nicolaum Petri de Pilsuo canonicum Premisliensem procuratoremque dicti 
domini Mathie episcopi Premisliensis et pro parte ipsius cum instancia debita requisiti, 
ut ad execucionem dictorum apostolicorum nobis directorum mandatorum procedere curaremus 



40 

iuxta traditam a sede apostolica nobis formam. Nos itaąue luandata predicta apostolica, 
ut tenernur, exequi reverenter cupientes, nostras citacionis literas sub certo termino com- 
petenti contra revereiidum in Christo patrem doininum lacobum archiepiscopum Haliciensem 
et ad instanciani mcmorati domini Mathie episcopi Preinisliensis decrevimus , cuius cita- 
tioiiis realiter execute termino veniente prefatorum . . episcopi et . . archiepiscopi procuratores 
coram nobis personaliter constituti, termino satisfacientes , causam huiusmodi honorabilibus 
Nicolao decretorum doctori et Petro Strelicz nostris canonicis Cracouiensibus hiuc inde 
in eos consencientes subdelegare pecierunt, quam subdelegacionem in forma solita eorum 
moti precibus procuratorum duximus concedendam. Qui ąuidem nostri subdelegati in 
causa huiusmodi ad actus nonnuUos procedentes et in suspenso dimissa indecisa ad dictarum 
preces parcium ad nos suarum certo tenore literarum decidendam, diffiniendam remiserunt. 
que omnia et singula hic habentur pro insertis et sufficienter pro expressis. Demumąue 
pro parte dictarum parcium nobis fuit humihter supplicatum, ut ad fines et ad hmites 
dictarum dyocesum personaliter descendere et easdem re subiecta oculis summaric, simpli- 
citer et de piano informati sine strepitu et figura iudicialibus limitare et distłngwere 
auctoritate apostolica predicta dignaremur. Nos itaąue finem litibus imponere et dictarum 
amfractus parcium domare nostre humanitatis viribus studiosis sumopere cupientes, dato 
ad hoc faciendum eisdem partibus die et termino competentibus , ad fines dictarum dyo- 
cesum Haliciensis et Premisliensis personaliter descendimus. Et quia ita, ut in nostra 
sentencia infrascripta sufficiencius, re subiecta oculis testimonioque fidedignorum nobilium, 
yidelicet utriusque dictarum dyocesum terrigenarum, coram nobis personaliter comparencium 
et deponencium atque ex ostensione privilegiorura et litterarum antiquanim dictis . . ecclesiis 
per principes, qui pro tempore fuerant, concessarum , summarie, simpliciter et de piano, 
sine figura et strepitu iudicialibus efficacius comperimus, eo, quo sequitur modo, fore et 
esse rite et racionabiliter dyoceses huiusmodi distinguendas , ideoque prefatis domiuis Ma- 
thie (sic) episcopo Premisliensi et lacobo archiepiscopo Haliciensi per nostre citacionis 
edictum in nostra presencia personaliter constitutis et infrascriptam limitacionis sentenciam 
per nos ferri et promulgari unanimi consensu petentibus, eandem sentenciam limitacionis 
dictarum diocesum diffinitiyam sufficienter deliberatł et informati protulimus huiusmodi 
sub tenore: Cristi nomine invocato, ipsum solum pre oculis habentes, pro tribunali 
sedentes, auctoritate apostolica nobis hac in parte concessa, in facto, causa et negocio 
limitun: distinccionum greuicierum Haliciensis, Premisliensis diocesum inter venerabiles 
patres doniinos Mathiam episcopura Premisliensem actorem ex una et lacobum archiepiscopum 
Haliciensem reum parte ab alia cepto, innovato coram nobis iudicialiter et exorto, per 
hanc nostram limitacionis diffinitivam sentenciam dicimus, senteociamus , declaramus et in 



41 

hiis scriptis diffinitive et limitatorie pronuncciamus: Ad ecclesiam Premisliensera et ad 
eundem dominum Mathiara episcopum Premisliensem ac suos successores, ut ex de- 
pośicione fidedignorum comperimus , . . opida, . . castra, . . villas, hereditates quas- 
libet, (luibuscunąue nominibiis censeantur, iu regimine spiritiialium a terminis infra- 
scriptis, yidelicet primo ubi confiniunt limites Lubaczouienses et Grodecenses usque 
ad fluyium Rak ^) yulgariter dictum sive pontem iu eodem fluvio situatum et ab 
eodem ponte sive Huvio dieto Rak progressive et directe transseuudo (sic) ad fluyium 
sive lutum Blosew vulgariter dictum et ab eodem fluvio Blosew usąue ad illum 
locum, ubi Blosew predictus cadit in fludum Dnestr yulgariter appellatum . et sic pro- 
ledendo per fluxum eiusdem fluvii Dnestr usque ad illum locum, ubi idem fluvius Strig 
yulgariter appellatus ortus est et surrexit, et usque ad illum locum, ul)i idem fluyius 
Strig in Dnestr Huvium introiyit , inclusis castris Tustan , Zambor *) necnon districtibus 
Strigensi , Drohobicousi cum eorum adiacenciis uniyersis , a parto illa dictorum fluyiorum 
situatis, cum pleno inre et dominio spiritualium , quibus idom duminus . . archiepiscopus 
suo tempore de facto tenuit, cum omnibus iuribus, pertinenciis, fructibus, proyentibus. 
quibuscunque nominibus censeantur, ad eandem ecclesiam Preuiislieusem et ad prefatum 
dominum Mathiam episcopum Premisliensem et suos successores perpetuis temporibus 
pertinuisse et pertinere debere '") eundemque dominum Mathiam episcopum et ecclesiam 
suam in eorumdem castrorum, districtuiim , opidorum, yillarum et adiacencium eisdem in 
possessionem, gubernacionem , regimen et tuicionem eorumdem eadem apostolica auctoritate 
spiritualiter admitteiidum, ponendum, inducendum et preficiendum fore, quantum in nobis 
est, admittimus, pouimus, inducimus et preficimus in hiis scriptis memoratoque domino 
Licobo archiepiscopo et ecclesie sue Haliciensi et suis successoribus perpetuum super 
eisdem silencium imponendum fore et imponimus per presentes, expeusas inter (sic) litis 
inter ipsos hinciude factas proptor bonum pacis et concordie rautuo complanantes. De 
qua quidem sentencia limitacionis diflinitiya dicti domini Mathias episcopus Premisliensis 
et lacobus archiepiscopus Halicieusis optime stantes contenti, i)ecierunt sibi eam per nos 
decerni redigendam fore in formam publici documenti et in futurorum memoriam sempi- 
ternam nostri appensione sigilli commuuiri, quod nos eorum moti instanciis studiosis, tieri 
decreyimiis et per notarios publicos redegi {sic) et i)ublicari fecimus infrascriptos. Actum 
et datum in minori castro Lemburgensi anno domini millesimo trecentesimo nouagesimo 
octavo , indiccione sexta , dio yicesiina quarta meusis Septembris , hora yesperorum yel 
quasi, pontiticatus sanctissinii iri Christo patris et domini nostri domini Bonifacii superna 
proyidencia Papę noni anno nono, presentibus ibidem honorabilibus et nobilibus yiris 
dominis lohanne de Tarnów Decano, Nicolao de Lappanow Canouico Ciacouiensibus, lohanne 

6 



S. N. 



42 

(Japella, lohanne Rutheni Prcniislieusibus Canonicis, lohanne de Tarnów Palatino Sando- 
iiiiriensi et Capitaneo Russie , Manczina de Conj ua Burgrabio Lemburgensi , Nicolao 
Mazouitha testibus ad premissa vocatis specialiter et rogatis. 

Et ego Nicolaus laczkonis clericus coniugatus de Premislia, 
publicus apostolica et impeiiali auctoritato notarius predictc 
diftiuitive limitacionis dyocesum seutencie prolacioui, necnon 
dictarum pareium pro oiusderii diffinitive sentencie prolacioue 
instanti peticioni et ipsius coucordi acceptacioni et omnium 
in ea conteutoruin uiiacum preiioniinatis testibus et circum- 
specto viro raagistro Laurencio Dytconis de Sandomiria clerico 
coniugato dyocesis Cracouiensis publico apostolica et imperiali 
auctoritate notario infrascripto proseiis interfui eaąue orania et 
siugula sic, ut preinittitur, fieri vidi et audivi aliisąue negociis 
arduis occupatus per alium fideliter scribi feci, me subscribens 
nianu propria, eandeni sentenciam diffinitivam limitacionis 
dyocesum predictarum in hanc publicam formam redegi 
signoąue et nomiue raeis solitis et consuetis unacum ap- 
pensione sigilli domini episcopi Cracouiensis commissarii pre- 
uotati et de maudato ipsius singulari et ad reąuisiciouem 
ipsarum pareium predictarum consignavi in testimonium pre- 
Djissorum. 

Et ego Laurencius olim Didconis de Sandomiria diocesis 
Cracouiensis clericus coniugatus, publicus imperiali auctoritate 
notarius, predicte diffinitive limitacionis diocesum seuteutie 
prolacioni, necnon dictarum pareium pro eiusdem diftinitivo 
(sic) sentencie prolacione instanti peticioni et ipsius con- 
cordi acceptacioni et omnium in ea contentarum unacum pre- 
nominatis testibus et honesto viro Nicolao laczkonis de Pre- 
mislia eciara clerico coniugato diocesis Preraisliensis, notario 
publico suprascripto, presens interfui eaque sic, ut premittitur, 
fieri vidi et audivi , ad mandatumąue reverendi in Christo 
patris et domiui domini Petri dei gratia episcopi Cracouiensis. 
commissarii in causa limitacionis diocesum predictarum per 
sedem apostolicam dati et reąuisicionem pareium predictarum 



S. N. 



43 

me huic instrumento manu propria subscripsi, signo et no- 
niine raeis solitis consignavi in testimonium oinuium pre- 
raissorum. 

Oryginał na ogromnym arkuszu pergaminu w arch. kapit. obrz. łac. w Przemyślu, po pie- 
częci pozostał tylko sznurek jedwabny koloru czerwonego i czarnego. Dokument ten był poprzednio 
drukowany z niektóremi rayłkami i opuszczeniem podpisów notaryackicli i opisu dyplomata w cza- 
sopiśmie przemyskiem Przyjaciel Chrześciańskiej Prawdy 1833, roczn. I., zeszyt TV., 
str. 89 — 95. 

Wydawcn dodał w czasopiśmie przemyskiem do dokumentu tego niektóre wcale ciekawe 
objaśnienia, nie podając atoli źródła, z którego je zaczerpnął. Dla rzadkości tego czasopisma 
podajemy je także tutaj. „Za czasów (bi.skupa Eryka) — powiada wydawca — granice dyecezyi 
jirzciuyskiej i lwowskiej nie były należycie odznaczone. Ztąd skargi wzajemne obydwóch pasterzy 
na siebie w Kz>mie. R. 1388 udali sig byli przemyscy Dominikanie do lwowskiego arcybiskupa 
7. prośbą o konsekracyą swego kościoła, .\rcybiskup zjechał, konsekrował kościół. Ztąd proces 
między biskupem a Dominikanami , który się zakończył dekretem delegowanych sędziów dwóch 
kanoników krakowskich, aby Dominikanie biskupa przeprosili, biskup ;:aś za to uchybienie od łaski 
swej ich nie oddalał. Widać ztąd. iż Henryk biskuji przemyski nie 1387, ale około końca r. 1388 
lub później umrzeć musiał." Ostatni ten domysł jest wcale słuszny, biskup Eryk bowiem żył 
jeszcze przy końcu r. 1390, zobacz A. U. Z. III. nr. 51 i 52. 

W dodatku do powyżej oddrukowanego dokumentu podaje wydawca wiadomość o mandacie 
Piotra biskupa krakowskiego, wydanym wkrótce po ogłoszeniu naszego wyroku. „Wyjechawszy ze 
IjWOWii — czytamy w Prz. Pr. Chrz. str. 96 — 97 — Piotr biskup krakowski apostolski komisarz 
wydał jeszcze ■/, Jarosławia na dniu 27. Września 1398 uniwersał do Jana ze Lwowa i do Jana 
z Prandoczyna kościołów parafialnych rządców i kanoników przemyskich, tudzież do duchowieństwa 
ciłego dyecezyi przemyskiej nowemi granicami zakreślonej względem exekucyi powyższego wyroku, 
rozkazując duchowieństwu pod posłuszeństwem i pod karą exkomunikacyi, by ci lub ten, co po prze- 
c;-.ytaniu tego dekretu wezwani będą od biskupa Macieja lub od prokuratora jego wprowadzili go 
li > posiadania istotnego granic wsporaniouych, to jest miast, wsi, miejsc określonemi granicami ob- 
jętych, by w 12 dniach po danem sobie od biskupa przemyskiego upomnieniu we wszelkich rzeczach 
duchownych i słusznych przyzwoite jemu i następcom jego wraz z wiernymi wszelkiej kondycyi 
płci oddawali posłuszeństwo, składając liiskuimwi . jak lo dotąd dla arcybiskupa halickiego czynili, 
7. dochodów, i z pól zwykłe daiuny, jak m prawem bi!) chwalebnym zwyczajem są zaprowadzone. 
Nare.szcie. by X. Jakóba arcybiskup.i halickiego powagą aposioLską rzymską upomnieli, aby do 
rządów duchownych, do sprawowasiia czynów wszelkich pasterskich w tych ('bwodach, jako to do 
wizyt, do ordynacyi. do konsekracyi kościołów, ołtarzy, do święcenia kaplic, naczyń, aparatów nie 
chciał się więcej mieszać, ani też czynić przeszkód jaknh bądź biskupowi przemyskiemu. Gdyby 
zaś, czego Boże uchowaj, arcybiskup halicki opierał się w czem bądź przeciw temu wyrokowi, czy- 
niąc przeszkody jakie biskupowi przemyskiemu Maciejowi lub jego następcom, zabrania się mu 
^irzez pismo niniejsze przystępu do kościoła przez dni sześć. A gdyby po tych dniach 6 interdyktu 

6* 



44 

trwał przecież następnych dni sześć przy swem przedsięwzięciu, suspendujemy go od sprawowania 
otiary. Gdyby zaś po wyrokach interdyktu i suspensyi przez dni sześć drugie, przez dni jeszcze 12, 
czego broń Boże, uporczywym się okazał, my go wraz z tymi, co mu dawali poradę, pomoc, jawn;}, 
lub skrytą, porękę , w imię pańskie tein pismem exkomunikujemy, którego i których exkomunikacya 
tak długo co niedziela w kościołach ogłaszać się będzie, dopóki inaczej nie rozkażemy". 

') Piotr Wysz z Radolina. 

-) Kardynał — arcybiskup ostrzychoniski i kanclerz węgierski, występujący jako świadek 
w powyżej oddrukowanych dokumentach królowej Maryi. 

^ Rak^ tak stoi tutaj jak najwyraźniej, zwykle zaś zowią rzeczkę tę Rusz. 

*) Lubaczów miasteczko w powiecie cieszanowskim. Gródek, Stryj, Sambor, Drohobycz 
miasta powiatowe, Tustań wieś w powiecie stanisławowskim, o 4 kilometry od Halicza. 

'*) Wydawca dokumentu w Przyj. Chrz. Pr. tak oznacza własnemi słowy te granice: „Bi- 
skup krakowski takiemi granicami odgrodził od archidyecezyi lwowskiej przemyską, dyecezyę : rzeką 
Stryjem, który od źródeł swoich, aż do ujścia swego w Dniestr miał stanowić ścianę. Od ujścia 
Stryja Dniestr przedzielać miaf dyecezyę obiedwie aż do miejsca, gdzie błotnisty potok Błozew 
sączy się do Dniestru. Tu już opuściwszy Dniestr, do góry bagnem Błozew idąc aż do potoku 
Rusz zwanego i do granic między Lubaczowem i Gródkiem doszedłszy, przeczne granice oddzieli się*. 



XXII. 

w Nowem Mieście 28. Czerwca 1402 r. 

Władysław Jagiełło nadaje braciom stryjecznym Juryemu, Zankowi i Dy- 
mitrowi z Ulicza pole Dobre w Sanockiem. 

In nomine domini ameu. Ad perpetuam rei memoriam. (juia tunc niultis errorum 
et dubiorum incommodis prudenter occurrimus, diun ') gęsta aetatis nostrae litterarum 
.ipicibus et testium annotacione perhennamus . proinde nos Wladislaus Dei gratia Rex 
Poloniae Lithuaniaeąue princeps suprenius et heres Russiae etc. signiticamus tenore prae- 
sentium, guibus espedit. uniyersis praesentibus et futuris, praesentium notitiam łiabituris, 
ąuod attentae meutis intuitu perpendentes gratae tidelitatis studiosa obsequia, ąuibus lury, 
Zany ') et Dinietrius fratres patrueles . servitores nostri de Vlicz ^) cum eoruni fratribus 
nostrae Maiestati pluriinum placuerunt et in posterum aucto tidelitatis studio praestantius 
poterint complacere, ąuorum intuitu volentes ipsos specialis gratiae praerogativa praevemre 
et ad obseąuia nostra reddere proraptiores, ipsis campum nostrum dictum vulgariter Do- 



45 

bre *) in terra nostra Sanocensi situm , in graniciis istis videlicet a vertice lapidis usąue 
ad vadum dictum Brud Chlumcense *) cum omnibus et singulis eius utilitatibus , fructibus,, 
proventibus, censibus, redditibus, agris, pratis, carapis, pascuis, sylvis, gaiis, nemoribus, 
mericis, ąuercetis. virgultis, venationibus, aucupationibus , mellificiis, pisciais, piscaturis^ 
lacubus , paludibus , molendinis , fluviis , aquis et earum decursibus ac cohaerentiis , perti- 
uentiis ot appeudiis universis ad eum spectantibus . cum orani iure et dominie damus, 
conferiuius iiberaliter et donaraus per ipsos lury, Zanikonem et Diraetriura ac eorura fratres 
liberosąuf ipsorum et successores legittimos habendum. tenendum, utifruendum et pacifice 
perpeiuis teraporibus possideudum. Racione cuius donationis praefati lury, Zaniko et 
Dimetrius ac ceteri iilorum fratres seu ipsorum liberi et successores icgittimi cum tribus 
sagittariis bonis ad expeditionem nostram ąuamlibet nobis et uostris successoribus seryire 
tenebuntur perpetue et in aevum . ad castrum vero nostrum Sanocense in eisdem tribus 
eąuis sei'vire debebunt, ąuociens fuerit oportunum et fuerint reąuisiti. Harum ąuibus si- 
gillum nostrum appensum est testimonio litterarum. Actum in Nova Civitate *) feria ąuarta 
in yigilia sauctorum Petri et Pauli apostolorum anno domini millesimo ąuadringentesimo 
secundo, presentibus his strennuis nobilibusąue viris lohanne de Tanczyu Castellano Cra- 
coviensi , lohanne de Tarnów Cracoviensi . Petro Kmitha Sandomiriensi , lohanne Liganza 
Lancicieusi , lacobo de Koniecpole Siradiensi ') Palatinis et Cristino de Ostrów Castellano 
Sandomiriensi multisąue aliis nostris lidelibus tidedignis. Datum per manus domini Nicolai 
de Curow sanctae metropolitanae Gnesnensis ecclesiae Archiepiscopi, nobis sincere dilecti. 

Dominus Rex per sese. 

Acta inductar. inscription. castrens. Haliciens. tom XVII. pag. 711 i 712. Oblatowany 
został dokument ten w dniu feria IV. post dominicam Reminiscere 1621 r. na żądanie ,nobilis 
Andreae Dobrzański de Dobre districtus Sanocensis." Oryginał opisano, ż.e miał pieczęć króla Wła- 
dysława Jagiełły wiszącą filio (sit) sericeo. 

Extrakt z aktów grodzkich z podpisem Jakóba Bydlowskiego podstarościego halickiego po- 
twierdził Władysław IV. we Lwowie 5. Października 1634 r. Pergaminowy oryginał tego potwier- 
dzenia przez cały środek wykruszony przepisał p. M. Błażowski na dniu 27. Marca 1876 r. 
u p. Gorazdowskiego introligatora w Przemyślu, do którego do oprawy w ramki i za szkło dali 
go szlachcice z Dobry \>od Birczą. Wszyscy potomkowie przywilejatów z wyj;itkiem jednego chłopa 
Częstopiana są wyznania greckiego. Ponieważ jednak potwierdzenie Władysława IV. jest tylko 
zatwierdzeniem estraktu z aktów grodzkich a oryginałem dla tego extraktu jest oblata znajdująca 
się w aktach halickich, przeto wydrukowałem dokument według tej zresztą dość poprawnej obiaty 
a nie według znacznie uszkodzonego potwierdzenia Władysławowego. w którem dzisiaj już całych 
wierszy odczytać nie można. 



46 



') Dum nie ma w oblacie. '') Dwa te imiona rozmaicie są pisane w oblacie, pierwsze 
Jury albo luny, drugie na tem miejscu Zany, wszędzie dalej Zaniko. ^) Dzisiaj Ulusz albo Ułucz 
wieś w powiecie bireckini o 9-4 kilom, od Mrzygłodu. ■') Dzisiaj Dobra wieś w powiecie bireckim 
o 3-7 kilom, od Mrzygłodu. *) Jest wieś Hłumcza w powiecie bireckim o 18 kilometra od Mrzy- 
głodu. *) Niezawodnie Nowem Mieście Korczynie. ') Siradiensi nie ma w oblacie. 



XXIII. 

w Sanoku g Grudnia 1402 r. 

Ścibor starosta sanocki i najwyższy szlachecki sędzia prowincyonalny po- 
świadcza, że Laczko Wołoch sprzedał wieś swą Blizno za 100 grzywien 
Maciejowi przemyskiemu biskupowi. 

Cunctorum perit menioria factorum, nisi scripture presidio tostiumąue aminiculo 
iirmentur lucide insignita , idcirco nos Styborius capitancus castri Sanok, iudex iuris pro- 
vincialis terrigenarum supremus. Paithko Vngarus de Temeschow, Pakosch de Pakoschowka, 
Petrassius Wsdowsky dominus de Wsdow, Nicolaus Czeschyk dominus de Tyrawa minori. 
Mathyasch de Boyschcze, Petrassius de Grabownicza, Nicolaus de Tarnawa et Botha de 
Morochowa ') heredes notum facimus , ąuibus e.xpcdit , universis tam presentłbus , quam 
futuris. harum seriem literarum intuituris: quod accedens nostram nobisąue assistencium 
et issidenciinn presenciam Laczko Walachus non compulsus. nec coactus, nec alicuius 
erroris scrupulo circiimventus. sed sanus mente panter et corpore exi8tens, suorura fretus 
consilio amicorum prematuro, villam suam Blysne -) dictaiu , in districtu Sanocensi sitam, 
reverendo in Christo patri ac domino domino Mathie Dei graeia episcopo Premisliensi 
cum omni iure, dominie, usibus, fructibus. censibus, proventibus, emergenciis, decidenciis 
et appcndiis universis, prout eadem villa Blysne supradicta in suis greniczebus (sic) et 
circumferenciis longe lateąue est distincta ab antiąuo et limitata, ąuibus ipsam solus habuit, 
tenuit et possedit, pro centum marcis grossorum Pragensium numeri Poloiiicalis coneueti, 
yidelicet ąuamlibet raarcam specialiter per ąuadraginta octo grossos computando, recognovit 
se rite et racionabiliter vendidisse. Quamquidem yiłlam seu hereditatem idem Laczko 
memorato domino Mathie episcopo Premisliensi coram nobis terapore perpetuo resignavit, 
faciens ipsum dyocesanura antefatum et suos succedaneos verum et legittimum eiusdem heredi- 
tatis perpetuumąue possessorem promittens'') sepedicto*) domino episcopo pro quovis eiusdem 
liereditatis emte {sic! sic!) obligare et ad usus beneplacitos convertere ^), prout sibi suisque 



47 

legitimis heredibus melius et utilius videbitur expedire. In cuius rei testimonium sigillunr 
domini Styborii Capitanei Sanocensis suprascripti maiorera propter evidenciam plenioreniąue 
certitudinem presentibus est appensiiin. Datura Sanok Sabbato proximo post festum Con- 
ceptionis Marie anno domini M™" CCCC™° secundo X™* indiccione ^). 

Oryginał pergaminowy w arch. kap. obrz. łac. w Przemyślu . o istnieniu pieczęci świadczą, 
tylko przecięcia w pergaminie. Dokument ten był dawniej drukowany z licznerai rayłkami w cza- 
sopiśmie Przyjaciel Cłirześciańskiej Prawdy (1833, roczn. I., zesz. III., str. 96 i 97). 

') Temeszów w powiecie brzozowskim. Pakoszówka w sanockim, Wzdów w brzo- 
zowskim, Tyrawa w sanockim, Zboiska w tymże, Grabownica w brzozowskim, Tarnawka 
i Morochów w sanockim. 

") Blizne wieś w powiecie brzozowskim o 8 kilometrów od Brzozowa i dzisiaj do r. k. 
biskupstwa w Przemyślu należąca. Bi-zimienny wydawca w Przyj. Pr. Chrz. powiada o tej wsi 
(roczn. I., zpsz. III., str. 96), że na umieszczenie jej wraz z sołtystwem nad rzek.-} Stobnicą 
pozyskał był zezwolenie od Kazimierza W. r. 1366 niejaki Falko z Krosna. 

^) Właściwie stać powinno pcrniitłens zamiast promiffen-s . wyraźnie atoli stoi /rromiftens. 

*) Dieto ilwa razy powtórzone. 

*j Zamiast ustępu oii pru quovis do conrerlirr stoi w Przyj. Pr. Chrz.: supradictam 
haerrditatim rpndrre, comuture, ohUgarc, ud itsus henepJacitos conwrtere. 

*) W Przyjacielu czytamy: A. I). 1400 secunda dficima Lidie, tak samo w treści 
[lodanej przyjmuje wydawca jako rok wydania tego dokumentu 1400. Jest to myłka w odczytaniu, 
na rok 1400 przypadała bowiem indykcya VIII. a nie XII.: tutaj też wyraźnie stoi secundo a nie 
secundu, a zatem dokument ten przypada na rok 1402 i indykcya dziesiątą, co jest zupełnie 
poprawną datą. 



XXIV. 

w Opatowie 3i. Lipca 1404 r. 

Albert sędzia i Mikołaj podsędek ziemscy sandomirscy poświadczają, że 

Maciej opat świętokrzyski zamienił wieś Fabianów na wieś Zakrzów 

należącą do iMikołaja z Garbowa. 

Nos Albertus iudex et Nicolaus subiudex terre Sandomiriensis generales signiticamus 
tenore presentiura omnibus et singulis, ąuibus expedit, publiceąue protestautes profitemur: 
ąuomodo venerabilis ac religiosus vir dominus Mathias, divina patientia abbas monasterii 



48 

Calvimontis, cum conventu suo venientes ad nostraui nostiorumąue assessorum pre- 
senciam personaliter accedentes, nou compulsi, non coacti uec aliąuo dolo seducti, 
sed de bona et ultronea ipsorum voluntate amicorumąue suorum consilio prehabito, fassi 
sunt publiceąue recognoverunt , quod hereditatem ipsoiuui, Pabianow ') dictam et lacum 
ibidem iacentem cum omni iure et dominio, necnon cum omnibus et singulis uti- 
litatibus et ąuibuslibet pertineuciis , ąuibuscumąue censeantur iiominibus , prouti dicta 
liereditas in suis gadibus et limitibus late longeąue ac circumfereucialiter est distincta 
et limitata, aichil pro se vel successoribus suis in eadera penitus retinentes, pro here- 
ditate dicta Zakrzow ^) totali , situata in districtu Radomiensi , per modum commutacionis 
dederuut, contulerunt et in perpetuum resignaverunt nobili viro domino Nicolao de Garbów 
herodi eiusąue veris et legitimis successoribus hereditatem Pabianow memoratam cum 
omni iure et dominio , ut preuiittitur , teneudam , habendam , regendara , gubernandam, 
comniutandam, donandam ac in perpetuum possidendam pacifice et ąuiete. Quam ąuidera 
comniutacioenm ratam , gratam ac indissolubilem habere volentes , presentem literam ius- 
simus scribi et confici ob robur maioris certitudinis nostris sigillis consuetis ad ipsam 
subappeusis. Datum Oppalow foria ąuinta proxima post festum beati lacobi appostoli anno 
domini millesimo ąuadringentesirao ąuarto, prosentibus his testibus nobilibus viris et do- 
minis: lascone de Nagnoyow, Henrico de Przibislauicz , Lassotha de Ruscza, Stanislao 
de Wirzbicza , Clemente de Woczechouicz , Henrico de Cobilaui heredibus et aliis quam 
pluribus fidedignis. 

Oryginał pergaminowy w bibl. Zakł. nar. Im. Ossol. nr. 739. Dwie pieczęci oderwane, 
pozostały po nich tylko dwa kawałki pasków pergaminowych, na których były zawieszone. 

') Wsi tej lub podobnej nazwy nie mogłem odszukać. 

'^) Zakrzów wieś w województwie sandomirskiem, obwodzie i powiecie radomskich. 



4y 
XXV. 

w Sandomierzu lo. Września 1405 r. 

Albert sędzia i Mikołaj podsędek sandomirscy poświadczają, że Paszko 
z Trześni i Jan z Gierczycz bracia rodzeni zawarli ugodę co do podziału 

dóbr dziedzicznych. 

Nos Albertus iudex et Nicolaus subiudex terre Sandomiriensis generales protestamur 
uniyersis, ąuibus expedit, presentium per tenorem, ąuomodo venientes nobiles viri et domini 
yidelicet Pascho de Trzeschiu ') uecuoii lohannes de Gethczicze ^), fratres germaui ad 
Dostram nostrorumąue assesorum presenciam personaliter, non compulsi, nou coacti nec 
aIiquo dolo seducti, sed de bona et libera eorum voluntate fassi suut et publice reco- 
gnoverunt contractum perpetue divisiouis bouorum hereditarium {sic) inter se fecisse, tale 
tamen, quod domino Paschoni predicto in districtu Sandomiriensi medietas hereditatis dicte 
Michocziu omnibus cum laboribus , duo vero liuiusmodi in Kaymow ^) ac hereditas dicta 
Zayezerze *) totalis cum omni iure et dominio cesserunt perpetuali in divisione utilita- 
tibusąue cum uniyersis, lohaiini yero prehabito porcio totalis in Gethczicze ac in Callissani '} 
necnou hereditas dicta Melecz cum Vola Melethska *) dicta , Borzissowicze ') , Duthow ^) 
Trzsczana ') et Sdzechowicze '") in terra Lublinensi cum omni iure et dominio nec non 
cum omnibus et uniyersis utilitatibus, quibuscunque censeantur nomiuibus, similiter in di- 
yisione perpetuali cesserunt. Quamquideni divisionem inter se debent tenere, irrefricabiliter 
obseryare, ducentarum raarcarum sub yadio parte ex utraque. In cuius rey testimonium 
et raeliorem eyidenciam nostra preseutibus sigilla sunt appensa. Datum Sandomirie in 
colIoquio geuerali feria quinta proxima post festum Natiyitatis beate Marie Yirginis anno 
domini miUesimo quadringentesimo quint(), preseutibus hys strennuis et nobilibus viris et 
dominis, Cristino Sandomiriensi, Michaele Lublineusi Castellauis, laschone ludice Cracoviensi, 
Spithcone Subcamerario , lohanne Capitaneo Sandomiriensibus , lohanne ludice Lublinensi 
et aliis quam plunmis fide dignis. 

Oryginał pergaminowy w Zakładzie nar. im. Ossolińskich nr. 738. Na paskach pergami- 
nowych zawieszone były dwie pieczęci, z których druga na zwyczajnym wosku wyciśnigta zachowała 
się. Znajduje się na niej odcisk herbu Grzymała i napis nieczytelny w otoku. Na odwrotnej stronie 
ręką, 17. w. napisano: „Pasco Fredro medietatem bonorum hereditariorum Niegoszyn in districtu 
Sandecensi (sic) sitorum loanni Cero". 

7 



50 

'J Trzęśli wieś w powiecie tarnobrzeskim. *) Gierczyce w wojew., obw. i pcw. sandomier- 
skich. *) Michociu i Kaimów wsie w pow. tarnobrzeskim tuż pod Dzikowem. *) Zajeziorze w woj., 
obw. i pow. sandom. '*) Kaliszany w woj., obw. i pow. sandom. *) Mielec miasteczko powiatowe, 
Wola mielecka wieś pod Mielcem. ') Borszowice w imielińskiej parafii zob. Lib. benefic. II., 66. 
®) Dutrów w wojew. lubelskiem, obwodzie hrubieszowskim, powiecie tomaszowskim. ') Trzciany 
nie ma w Lubelskiem, są tylko dwie wsie Trzciniec nazwane. Jest atoli wieś Trzciana w Mie- 
leckiem. '") Zdziechowice w województwie lubelskiem, obwodzie zamojskim, powiecie kraśnickim. 



XXVI. 

w Sandomierzu w drugiej połowie Sierpnia 1407 r. 

Władysław Jagiełło zatwierdza uposażenie władyctwa przemyskiego i nie- 
które jego przywileje. 

In nomine domini amen. Ad perpetuam rei memoriam. Wladislaus Dei gratia 
Rex Poloniae terrarumąue Cracouiae, Sandomiriae, Syradiae, Lanciciae, Cviauiae. Po- 
meraniae Lituauieąue princeps supremus et heres Russiae noticiam facimus łiis nostris 
literis praesentibus et futuris: agnovimus ad peticionem honorabilis in Domino Deo 
Kiiprziana metropolitani Kiouiensis et Haliciensis tociusąue Russiae et illustrium principum 
Siemyon Lochwiena et domini Fieduska Lubartowicza, fratribus nostris diiectis '), et etiam 
aliorum nostrorum nobilium Russiae servicium '^) , volentium nostram gratiam exhilarare 
Premislien(si) wladistwa ^) templi saneti loannis consecrati Graeciae religionis et Russiae, 
et ita eo tempore religioso Afanasiewy wladicae Premisliensi et eius successoribus post 
eum et aliis wladicis Russiae omnibus, quibuscunque conferretur *) in aevum, in latitudine 
regni uostri terrarum Russiae in districtibus Premisliae et Samboriae yillas , quae ex 
antiąuo ad laudem Dei collatae sunt, superius scriptae czerkwie *) pertinentes et ąuaelibet 
curiolae nomine vocatae *) : hoc est Valawa , Natkovicze , Ternowcze ") , Gniewnowicze **), 
Calienikow ^), Monasterium '"), Russewicze, Małe Stobiencze, Makowniewo, v Wielynyczach 
tres curiae, Korostowicze , Dziewieuczicze , v Bonyewiczach sex curiolae, v Buskowiczach 
duae euriolae, v Plysziewiczach duae curiolae, v Clirocłiowczach tres curiolae, v laskma- 
niczach duae curiolae, w Kormaniczach duae curiolae, v Klokowiczacłi ") curiola et circa 
Premisliae (sic) civitatis nostra in sola margine Moscziska '^), Monaster '^), Mikulincze 
arcem versus quinque curiolae, Sczekotczicza '*) curiola et w Samborach '^) Strassewicze, 
Babyna, Yolkowicze, Manaster świętego Spassa templum, Monasteria: Szozan '*), Smól- 



51 

nicza '') et Lawrow '*) Monaster sancti Onewrzego ") et alia omiiia monasteria, quae 
sunt sub obediencia wladicze, ąuemadmodum villae superius scriptae et cum nionasteriis 
et etiam curiolis additis ad spirituales cum omnibus et singulis ceiisibus et fructis (sic), per- 
tinenciis et luribus omnibus cum agris, pratis, campis, silvis, mericis, gaiis, ąuercetis, 
rubetis, yirgis bartium spastwąray et cum fluviis , pisciuis , stagnis , lacubus , aquis et cum 
preheiissione pisciura, omolimcntis et rura venatione forarum et aviuin et aliis omnibus, 
quibuscuuque nomiiiibus rocitentur, z dolynąmy, montibus y roAynoscziąmy et cum aliis 
przebiegii ad eas villas vel etiam monasteriis superius descriptis, sicut ex autiquo per- 
tinebant, et nos damus et donamus et roboramus et ex nostia libera adauctione perpetua 
donatione in aevum superius descriptae czerkwie omnibus wladicis tenere, habere, possidere 
et utifrui et dominum Deum pro omnibus fidelibus rogare. Et superius descriptarum villarum 
ex quolibet cmethone ex laueo vel etiam ex curiola alias dworziska singulis annis per 
duos grossos monetae uostrae et debent dari (sic) ad nostram cameram, dum alii dant ^"). 
Et alia iura nostra regalia, soluciones vel etiam servicia omniuni wladicarum et subditorum 
eius sacei-dotum et omnium spiritualium iu tota terra Russiae liberos eos facimus '^ ') 
in omnibus rebus, et ita spiritualium negotia superius dieto wladicae et iudicia spiritualia, 
quae ex antiquo pertinebant ad providenciam wladicae religionis Graeciae Russiae I kvny 
s popów ^'') et iudicia spiritualia damus et adscribimus perpetuo et in aevum iudicare et 
regere secuudum ius spirituale et conditionem consuetudinemque. In cuius rei melius et 
efficatius testimonium ad bas nostras litteras sigillum nostrum est subappensum. Actum 
et datum Sandomiriae post primam dominicam Assumptionis Mariae '^j sub anno nativitatis 
Christi millesimo quadringentesimo septimo. Et circa liaec erant testes superius descripti 
honorabilis in Christo pater Kyprzian Metropolitanus et dominus Semyon Lochuyeny ^*), 
dominus Cbviedusko Lubartowicz ") et etiam magnifici et milites dominus Chrzisczon 
Cracouiensis '^®), dominus loannes Tarnowski et Palatinus Sandomiriensis ^") , dominus Mi- 
chael Lubelskii , dominus Clemens Visliciensis ^*), dominus Albertus Iudex Sandomiriensis 
et alii quam plures boni, fidedigui. 

MandaUim Regiae 
Maiestatis. 

Text dokumentu tego wyjęty z potwierdzenia Zygmunta I. d. d. Wilnae feriu ąuarta post 
dominicam Laetare proxima (10. Marca) anno domini millesimo ąuingentesimo tricesimo ąuinto 
powtórzonego w i)rzywileju Zygmur.ta Augusta d. d. Cracouiae feria tercia post festum sancti 
BartlioJomei prozinia (27. Sierimia) anno domini miUesimo ąuingentesimo ąuadragesimo nono. Per- 
gaminowy oryginał tego ostatniego znajduje się w bibliotece gr. kat. kapitały w Przemyślu pod 
S3'gnaturą A. 14. Pieczęć odpadła, pozostał tylko sznurek z zielonego i różowego jedwabiu. 



52 

Potwierdzenie Zygmunta Augusta nastąpiło z oryginału Zygmunta I.: „exhibitae corara nofais 
per venerabilem Antonium Radołowskii wladicani Preniisliensem et Samboriensem literae perga- 
meneae inferius scriptae divi Parentis nostri sigillo minori in cordula sericea appenso communitae", 
podczas gdy pierwotny przywilej Władysława Jagiełły już Zygmuntowi I. tylko w kopii przedłożony 
został. lvról Zygmunt I. bowiem wyraża si§ w potwierdzeniu sweni w następujący sposób o tem: 
„veniens ad praescntiam nostram reverendus pater Laurentius wladica Premisliensis deplorata 
ingenti calaraitate, quam ab igne in coudagratione ecclesiae aut sinagogae rittus eorum Rutenici 
in civitate nostra Premisliensi accepisse se exposuit, iu qua non res tantum et fortuuae tam suae 
quam ecclesiae, sed etiam ornamenta ecclesiastica atqae litterae et privilegia totaliter exustae 
sunt, quorum quidem exempla veraciter, ut ipse asserebat, ex originalibus literis sereiiissimi olim 
regis Wladislai avi nostri et ducis Leonis descripta coram uobis exliibuit et instanter peciit, ut 
tenores eorundem, praesertim vero Wladislai regis, literis nostris inseri atque aulhoritate nostra 
simul et decreto approbare et confirmare dignareraur. Cuius quidem exempli litterarum serenissimi 
Wladislai regis tenor talis erat": 

Tutaj następuje powyżej oddrukowany przywilej , poczem te jeszcze słowa do obchodzącej 
nas kwestyi sig odnoszące: 

„Post cuius quidem praeinserti exempli exhibitionem ipse wladica ad comproband.uii ve- 
ritatem teuoris praeinserti literarum obtulit coram nobis literas nobilium districtus Premisliensis 
sub eorum sigillis, quibus testabantur, se vidłsse eiusmodi litteras originales et earum tenorem 
intellexisse, quod in huiusiuodi exempio ab ipsius odginali nihil est mutatum aut additum sit, fidem 
facere. Et insuper dictus wladica paratum se dicebat iure iurando confirmare velle unacum 
duobus poponibus praeinsertum exemplum veraciter descriptum esse ex literis originalibus per 
ignem consumptis. Nos itaque attendentes, quod nil aequae sit dignitati principe (sic) christiano, quam 
eos, qui vel per naufragium vel ignis voraginem aut hostium incursionem rerum et fortunarum suarum 
iacturam passi sunt et nedum res, sed etiam literas et privilegia bonorum imraobilium atque liber- 
tatuni fulcimenta amiserunt, ciementer sublevare litterasque praeinsertas earumque tenorem cum 
omnibus clausulis et condicionibus iu eis insertis, quatenus in earum usu et possessione wladicae 
Premislienses fuerunt , innovandas , approbaudas , ratificandas et confirmandas decrevimus , prout 
innoYamus, approbamus, ratificamus et confirmamus praesentium per teuorem, dando et concedendo 
praefato patri wladicae Praemisliensi bona omuia supra in tenore literarum descripta oppignorata 
de manibus tenutariorum et possessorum eorundem redimere et iuridice eliberare". 

W obec takich okoliczności musimy się bliżej przypatrzeć autentyczności powyżej oddru- 
kowanego przywileju, aby się przekonać, czy nie został on podrobiony lub interpolowany. 

Aktykacya przywileju tego nie jest niezawodnie aktykacyą używaną w kancelaryi Władysława 
Jagiełły przy spisywaniu łacińskich dokumentów. Lecz dokument ten jest jak najniezawodniej 
tylko tłóniaczeniem i to bardzo nieosobliwem oryginalnego ruskiego textu i ztąd wynikają owe 
liczne usterki w aktykacyi i owe niezliczone niegramatyczne zwroty i językowe błędy. Taką łaciną 
urzędnicy kancelaryi króla Władysława nie pisali. Zresztą najniewątpliwiej przemawia zatem, że 



53 

powyższy przywilej jest tylko tłómaczeniem , ta okoliczność, że tłómacz bezustannie nie tylko 
z konstrukcyi łacińskiej wypada, ale nawet wprost z języka łacińskiego, podajij,c całe zwroty 
w języku na pół ruskim, na pół polskim. Aktykacya zatem dokumentu tego jest aktykacyą ówcze- 
snych ruskich a nie łacińskich dokumentów, pierwotnie liył on po rusku napisany a jaki nie 
wielce łaciny świadomy pisarz z kancelaryi władyki przemyskiego przetłómaczył go na język 
łaciński. 

Data nie obudzą w nas podejrzenia, ale też niczem stwierdzić jej nie umiemy. Czy król 
Władysław był w Sandomierzu w drugiej połowie Sierpnia 1407 r . na to nie umiemy stanowczo 
odpowiedzieć, ale też nie umiemy temu zaprzeczyć. Z roku 1407 posiadamy bardzo mało doku- 
mentów królewskich, Długosz jest co do roku tego nadzwyczajnie ubogi. Itiuerarium królewskie 
z roku tego jest skutkiem tego bardzo niedokładne i fragmentaryczne. Co do czasu, który nas 
tutaj obchodzi, wiemy tylko, że król Władysław znajdował się dnia 1. Lipca 1407 r. w Łęczycy 
(Daniłowicz Skarbiec I., 356) a dnia 13. Października t. r. we Lwowie (A. G. Z. IV., 59), z Dłu- 
gosza zaś wnosić można, że już 12. Października t. r. znajdował się we Lwowie (Długosz tom III., 
535 wyd. krak. , ks. X. col. 188 wyd. lipskiego). Mógł zatem znajdować się w drugiej połowie 
Sierpnia w Sandomierzu, ale dowodu na to nie ma. 

Co do świadków, to jiierwszy z nich Cypryan metropolita kijowski, halicki 
i całej Rusi rzeczywiście fungował wtedy. Czytam wprawdzie u A. Schneidera w Encyklopedyi 
do krajoznawstwa Galicyi artykule arcybiskup stwo lwowskie ruskie (str. 270), jakoby ten 
Cypryan zmarł już w r. 1406, lecz wiadomość ta opiera się, o ile widzę, tylko na twierdzeniu 
Iiaramzyna, który jeszcze dowodem być nie może. 

Dwaj następni świadkowie Szymon Lichwę n rodzony brat króla Władysława i Fedor 
Lubartowicz, stryjeczny brat Władysława, zgadzają się zupełnie, żyli w tym czasie i mogli się 
znajdować przy królu. O ile widzę z dzieł K. hr. Stadnickiego nie posiadamy jednak o nich do- 
kładnych wiadomości z r. 1407. Tylko o Lichwenie czytam (Bracia Wład. Jag. 289), że Nowogród 
w r. 1407 uzyskał od Witolda pozwolenie, aby Szymon Lichwen na nowo w jego murach rezydował, 
a ten przybył rzeczywiście do Nowogrodu. Kiedy to nastą,piło, nie wiemy. Z tego atoli widzimy, 
że ci dwaj świadkowie nie nastręczają, żadnych podejrzeń. 

Świadek czwarty: dominus Chrzisscson Cracoiiiensis i świadek piaty: domimis loannes 
Tarnowslci et palatitms Sandomiriensis. Jako kasztelana krakowskiego zatem podano Krystyna, 
jako wojewodę sandomirskiego Jana Tarnowskiego, połą,czenie zaś za pomocą, et dwóch wyrazów 
Tarnowski i palałinus pokazuje, że pisarz uważał Jana za kasztelana tarnowskiego i wojewodę 
sandomirskiego. Kasztelanem krakowskim atoli jestwr. 1407 Jan Tarnowski odr. 1406, 
poprzednio był on wojewodą krakowskim a jeszcze przedtem wojewodą sandomirskim i to do r. 1403. 
Kasztelanią krakowską piastował od r. 1406 do śmierci, która nastąpiła przed dniem 10. maja 
1409 r., pod tym dniem bowiem czytamy już o nim jako o „^jic meinorie" u Helcia, Pomniki II., 182- 

Wojewodij, sandomirskim jest 1407 r. Krystyn z Ostrowa, a jest nim jeszcze 
12. marca 1409 r. (A. G. Z. IV., 73); i 9. maja 1409 r. (Helcel II., nr. 1222), po nim zostaje wo- 
jewodą sandomirskim Mikołaj z Michałowa, poprzednio kasztelan wojnicki (A. G. Z. IV., 74 



54 

z dnia 20. Sierpnia 1409 r.) Krystyn z Ostrowa zaś idzie na kasztelanią, krakowską,, opróżnioną, 
przez śmierć wyż omówionego Jana Tarnowskiego. — Z tego więc wynika, że r. 1407 kasztelanem 
krakowskim był Jan Tarnowski, wojewodą sandomirskim Krystyn z Ostrowa, a nie na odwrót, jak 
powiedziano w naszym dokumencie. 

Wszyscy następni świadkowie zgadzają się jak najdokładniej. 

Kasztelanem lubelskim w r. 1407 jest rzeczywiście Michał z Jeżowa (A. G. Z. V. 34 i 35). 
Jest nim jeszcze r. 1408 (Helcel II., p. 174). 

Kasztelanem wiślickim jest Klemens z Moskorzowa i piastuje tę godność do co najmniej 
23. Sierpnia 1408 r. (Helcel II., nr. 11G8. Porównaj także R. Maurer, Urzędnicy kancelaryjni 
Władysława Jagiełły str. 19j. 

Sędzią sandomirskim jest rzeczywiście .\lbert. Zachodzi on tak często , że dowodów przy- 
taczać nie potrzeba. 

Świadkowie zatem zgadzają się wszyscy z wyjątkiem czwartego i piątego, których godności 
przestawić trzeba. Cóż z tego wynika? Czy na tej podstawie możnaby dokument ten uznać za 
sfałszowany? Sądzę, że nie. Winę pobałamucenia tego ponosi zdaniem mojem tylko ten, który 
dokument ten tłómaczył z ruskiego na łacinę. Świadkowie w tym ruskim oryginale zdaniem mojem 
byli podani tak: pan Jan Tarnowski krakowski, pan Krystyn wojewoda sandomirski. Tlómacz, 
który Jana uważał za kasztelana tarnowskiego, nie mógł pogodzić tych dwóch rzekomych kaszte- 
lanów ze sobą, poprawił więc text oryginału, przestawiając nazwiska, Krystyna przeniósł na pierwsze 
miejsce, Jana Tarnowskiego na drugie, łącząc z nim godność województwa za pomocą et. Przy- 
puszczać, żeby data była zmieniona przez tłóraacza nie możemy, boby się to na nic nam nie 
przydało, nigdy bowiem nie było obok kasztelana krakowskiego Krystyna z Ostrowa wojewody 
sandomirskiego Jana Tarnowskiego, Jeżeli więc przestawimy nazwiska świadków czwartego i piątego, 
osiągniemy w szeregu świadków zupełną zgodę. 

Co do samej treści dokumentu, to nie przemawia ona w niczem przeciw autentyczności 
dokumentu. Biskupstwo przemyskie nie miało wprawdzie swego Długosza, któryby spisał jego 
Liher Benrficiorum, nie umiemy zatem orzec na pewne, czy wymienione w dokumencie włości 
znajdowały się wtedy rzeczywiście w ręku władyki przemyskiego, o niektórych jednak wiemy to 
z zupełną pewnością, i tak znajdzie czytelnik w tym tu tomie poniżej dwa dokumenta, jeden z r. 1422, 
drugi z r. 1424, świadczące o tem, że dwie z wymienionych tutaj posiadłości: cerkiewna ziemia 
Św. Spasa i Kormanice posiadał w tym czasie rzeczywiście władyka przemyski; inne zaś, jak to 
widzimy niżej, posiada i dzisiaj jeszcze. I pod tym względem zatem nie możemy wątpić o auten- 
tyczności tego dokumentu. 

Być jednak może. że niektóre ustępy wsunięto do oryginału. I tak jest rzeczą nieprawdo- 
podobną, żeby w oryginale znajdował się: „dum cdii danV\ czyli innemi słowy, żeby król orzekał: 
„będziecie płacić z łanu lub dworzyska rocznie po dwa grosze szerokie do naszego skarbu, dopóki 
inni płacić będą". Takiego ograniczenia nie ma w podobnych nadaniach i przepisach. Być 
więc może , że je tutaj wsunięto w wieku XVI., kiedy opłata taka w ogóle ustawała, a uczyniono 
to w tym celu, aby pokazać, że i władyctwu przysługuje także teraz rozpowszechnione zwolnienie. 



55 

Nie śmiem wreszcie orzekać, czy i z następujących potem orzeczeń nie zostało które później wsu- 
nięte i nie znajdowało się w samym oryginale. 

Z tego dłuższego wywodu wynika zatem: dokument ten uważam za autentyk a mianowicie 
za nieudolne tłómaczenie z ruskiego oryginału z przestawionemi przez tłómacza nazwiskami dwócli 
świadków i z wsuniętym prawdopodobnie jednym ustępem, wyżej wymienionym, do oryginalnego 
textu. 

Dokument ten jest cytowany w dziele Michała Harasiewicza Annales Ecclesiae 
Rutheuae str. 66. Autor przytoczywszy krótki ustęp z dokumentu, powiada: „Ex illo decreto 
apparet tuuc pertinuisse ad episcopatum Ruthenum Premisliensem bona Strylki, Tyssowica, Ploskie, 
Lelina, Potok, Woloszynowa, Wola Koblanska, Zawadka. Lużek, Nahujowice, salis coctura Sam- 
boriensis, Sozan, Malkowice, Tarnowce, Gniewnowice, Kalników, Małe Stubience, Makuniew, Koro- 
stawice, Dziewięczyce, Boniewice, Pleszowce, Grochówce, laksmaniee, Komarnice etc." O ile przy- 
toczenie to jest dokładne i wierne, mógł się każdy przekonać, kto przeczytał powyżej umieszczony 
dokument. 

*) Powinno być oczywiście: fratrum nostrorum dilectorum. 

^) Servicium, może raczej senitorum albo też servicii t. j. czeladzi. 

^) Pewnie raczej tvladistu:u. 

•*) Scilicet: Jioc uładisłwo. 

^) To jest wyż wymienionej cerkwi św. Jana w Przemyślu. 

*) Właściwie stać tu powinien przypadek czwarty zależny od dalszego damus et donamus, 
tego rodzaju błędy atoli powtarzają się tutaj bezustannie. 

') Walawa, Hnatkowice, Tarnawce wsie w pow. przemyskim, dzisiaj tylko pier- 
wsza własnością biskupstwa przemyskiego obrz. gr. 

*) Takiej wsi nie ma dzisiaj, może to Nienowice w pow. jarosławskim, dziś własność 
prywatna. 

') Pewnie Kalników w pow. mościskim własność prywatna. 

"•) Wsi nazwanych: Monasterz, Monaster, Monasterek, Manaster, Manasterz, Manasterek, 
Manasterzec jest w Galicyi kilkanaście. 

") Hruszowice w pow. jarosławskim, Stubienko w przemyskim, Makuniów 
w mościskim, Wielunice w przemyskim, Korostowice w rohatyńskim, Dziewięczyce 
w przemyskim, Boniowice w birczańskim, Buszkowice, Pleszowice, Grochówce, 
Jaksmanice, Kormanice iKłokowice w przemyskim. Ze wszystkich tych majętności na- 
leżą dzisiaj tylko Wielunice do biskupstwa przemyskiego obrz. greek. 

'-) Właściwie zwała się ta miejscowość Mostyszcze, jak z aktów archiwum miejskiego 
w Przemyślu wynika. Dziś ani ślad tej nazwy nie pozostał. Grunta tej wioski miał San zabrać, 
tak przynajmniej twierdzono według aktów w XVII. wieku. Ze względu jednak, że do dziś posiada 
biskupstwo przemyskie obrz. gr. pod miastem nad Sanem wioskę nazwaną Wilcze, która to 
nazwa wyłania się dopiero w XVII. w. po zaginięciu tamtej nazwy, zdaje się rzeczą wielce prawdo- 
podobną, że owe Mościska są dzisiejszą wsią Wilcze. 



56 

'*) I tu rozstrzygnąć nie umiemy, o jakim to monasterze mowa. 

**) Nazwa Mikuliuce odnosi się zapewne do następnych ąiiinąue curiolae, dziś ani 
w Przemyślu ani pod nim nie znana, tak samo jak i następna airiola Sczehotczicza. 

•*) To znaczy w Samborszczyźnie, następne miejscowości więc mają leżeć w Samborszczyźnie. 

•*) Straszewice, Babina w powiecie Samborskim. Yolkowicze będzie pewnie Wołcza 
dolna w pow. Samborskim. Monasłer świętego Spasa będzie może dzisiejsza wieś Spaś w tymże 
powiecie. Sozań wieś w tymże powiecie. Z tych wszystkich miejscowości dzisiaj tylko Stra- 
szewice należą do bisk. przem. obrz. greek. 

'') Wsi z nazwą S m o 1 n i c a mamy dwie w tych stronach, jedne w powiecie liskim, drugą 
w Samborskim. Może tu jednak mowa o wsi Smolnik w pow. liskim należącej dzisiaj do ka- 
pituły przemyskiej gr. obrz. 

'*) Ławr ów wieś w powiecie Samborskim. 

") Późniejsza ręka poprawiła to na Ono/frzego. Monastyr św. Onufrego w r. 1469 na- 
leżał do wsi Kanafosty w powiecie rudeckim, niegdyś zaś Samborskim. 

20-) Wyrazy diwi alii dant może są późniejszą interpolacyą, zwykle bow^iem nie wpisywano 
takiego ograniczenia do podobnych nadań. Wyrazy te trącą wiekiem XVI., kiedy to już regularne 
płacenie danin co raz bardziej ustawało. 

-') Iw tem zdaniu jak w ogóle w całym dokumencie konstrukcya tak koszlawa, że 
prawie sensu domacać się nie można. 

--) To znaczy: i kuny z popów, brane z popów we wsiach skórki z kun. Porównaj 
dokument nr. L. poniżej umieszczony. 

'^^) Ponieważ datę dnia (feria) tutaj opuszczono, nie umiemy daty tej inaczej rozwiązać, 
jak tylko w drugiej połowie Sierpnia. W ogóle sposób oznaczenia daty tak, jak go tutaj czytamy, 
jest w łacińskich dokumentach zgoła niezwykły. Prima dominica Assumptionis Mariae, ma to 
być pierwsza Niedziela po Wniebowzięciu N. P. M. lub też dzień 14. Sierpnia, to jest Niedziela, 
która w r. 1407 przypadała pomiędzy Wilią święta Wniebowzięcia a samem świętem, które w roku 
tym przypadało na Poniedziałek? W pierwszym razie data dokumentu przypadałaby na dnie między 
16. a 20. Sierpnia, w drugim razie na dnie między 22. a 27. Sierpnia. 

-■') To jest Szymon Lichwen, trzeci syn Olgierda z Julianny księżniczki twerskiej. Zob. 
K. hr. Stadnicki Bracia Władysława Jagiełły str. 283 i nast. 

-*) To jest Fedor Lubartowicz, syn Lubarta brata Olgierda, i Kiejstuta, a więc stryjeczny 
brat Władysława Jagiełły króla. Porównaj K. hr. Stadnicki Synowie Gedymina II., 161 i nast. 

*®) To znaczy kasztelan krakowski (dominus Craconiensis — pan krakowski). 

-") To połączenie za pomocą ef pokazuje , że pisarz uważał Jana Tarnowskiego za kaszte- 
lana tarnowskiego i wojewodę saudomirskiego. 

'^^) To jest kasztelan lubelski i kasztelan wiślicki. 



57 

XXVII. 
W Nowem Mieście Korczynie 22. Sierpnia 1409 r. 



r 



Władysław Jagiełło uwalnia mieszkańców miasta Pilzna od podwód 

z pewnem zastrzeżeniem. 

In noniine domini amen. Ad perpetuam rei memoriara. Ad hoc eterni regis pre- 
sidio gloriosi principatus solium assumpsimus, ad hoc regni recepimus dyaderaa, ut subiectiis 
nobis populus nostro felici suffultus regimine in pacis dulcedine conąuiescat et ab omni 
oppressionum gravamine iugiter liberetur, proinde nos Wladislaus Dei gracia Kex Polonie, 
necnon terraruni Cracouie, Sandomirie, Syradie, Cuyauie, Lancicie Lithwanieąue princeps 
suprenius et heros Ilussie Ponioranieąiie dominus etc. uotificamus tenore preseutiura tam 
presentibus quam futuris, ąuibus espedit universis : quod consideratis et in animo reyolutis 
multiplicibus gravaminibus, oppressionibus, laboribus et iacturis civibus et incolis civitatum 
regni nostri ex freąuentia yectigalium, ducturarum, eąuitaturarum , que podwodi dicuntur, 
et aliis quibuscunque nominibus nunceupentur, iminentibus, digna et salubri aniraadversione 
eadem yectigalia, ducturas, equitaturas, ut premittitur, podwodi dictas, raerito decrevimus 
abolendas, ut omnes incole civitatuni regni nostri et nostrorum dominiorum a gravarai- 
nibus ipsarura respirare valeant et creatoris nostri cleraentiam pro nobis, consorte et 
prole nostris carissimis liberius exorare, et ut civitas nostra Pilsno hac plenitudine gra- 
tiarum nostrarum gaudeat, utifruatur et letetur, cives et incolas eiusdem civitatis Pilsno 
ab omnibus vectigalium, ducturarum, equitaturarum oppressionibus, que podwodi dicuntur, 
et earura gravaminibus excipimus et perpetuo liberaraus. Decernentes et constanti firmitate 
statuentes, quod ammodo ab eisdeni civibus et incolis civitatis predicte Pilsno equi pro 
yectigalibus et ducturis, equitaturis, podwodi dictis, tam pro curribus, quam nuncciis, quam 
etiam falconistis et aliis nulla recipiantur per nostros quoscunque ofticiales et nunccios 
ratione, sed quod ipsi cives et incole ab ipsorum datione sint liberi, soluti et exempti. 
Ilia nostra neccessitate tantummodo ex(cep)ta et exclusa, quod dum ibidem in Pilsno con- 
stituti fuerimus, ipsi cives et incole eiusdem ciyitatis pro reducendis nostris utensilibus 
quoquinalibus (sic) tres aut quatuor currus nobis {et domine) regine, consorti nostre carissime 
similiter dare tenebuntur ad locum seu ad civitatem proximam , in qua , vel in quo sta- 
tionem facere tunc nos contingat , iuxta consuetudinem tempore felicis recordationis (Ka- 

zimi)r\ regis Polonie etc. predecessoris nostri obseryatam. Si autem aliqua oportunitate 

8 



58 

emergente ipsi cives et incole huiusinodi vectigalia , ducturas , equitaturas ratione reąuisi- 
tionis nostre dederint et {assignaverint, ijsta ad solutionem debitam nostrarum pecuniarum 
et non aliter dare et assignare tenebuntur. Vobis igitur capitaneis, burgrabiis, procura- 
toribus, yiceprocuratoribus , tenutariis, nuncciis et officialib(MS- unwtrsis nostris ^>)mis 
damus^regalibus in mandatis, ąiiatinus eosdem cives nostros circa hanc, quain ipsis con- 
cessimus. invio!abiliter conservare debeatis libertatem. Harum ąuibus sigilluni (nostrum 
est subappensum <e)stimonio litterarum. Actum in Nouacivitate alias Corcziu feria ąuinta 
ipsa octava Assumptionis beate Marie Yirginis gloriose anno domini raillesimo ąuadrin- 
gentisimo no(«o, presentihts his nobilibus et) strenuis viris dominis: Sbigneo de Brzesze 
Nostre Curie Mai-schaico, Dobcone de Oleschnicza, laskone de Bogumilouicze , Pełka de 

Lappanow, Sassino de Vichud ') et aliis ąuampluriinis fidedignis , nostris fidelibus 

dilectis. Datum per manus yeuerabilis Nicolai Prepositi sancti Fioriani unte Gracouiam, 
Regni Polonie Yicecancellarii. 

Ad relationem eiusdem domini Nicolai, 
Regni Polonie Vicecancellarii. 

Oryginał pergaminowy uszkodzony w Zakładzie nar. im. Ossolińskich nr. 766. Z pieczęci 
lub sznurka, na którycli pieczęć była zawieszona, nie pozostało ani ślarlii, ponieważ środek doku- 
mentu wycięty. 

') W tem miejscu dokument uszkodzony, luka na 4 — 5 wyrazów. 



XXVIII. 

(W Krośnie) 12. Marca 1410 r. 

Piotr Falkowski, podsędek sandomirski , poświadcza rozgraniczenie do- 
konane na rozkaz królewski pomiędzy wsią Erenberg a przedmieściem 

krośnieńskiem. 

Cunctorum perit memoria factorum, nisi testibus yeridicis aut seriptis publicis 
fuerint perhennata , proinde nos Petrus Falkowsky ') , subiudex Sandomiriensis , Zawyscha 
Olscliowsky et tribunus Dolobyn (sic) , Martinus Yroczymofsky significamus universis et 
singulis tam presentibus quam f uturis , ąuibus aperta fuerit noticia subscriptorum : quod 
serenissimus princeps et dominns, dominus Wladislaus, Rex noster nimium nobis graciosus, 



59 

firmissimis suis nobis dedit in mandatis; quod inter nobilem Martinum de Moskorsow, 
filium domini Clemeutis ^) felicis etc, parte ex una et inter suburbanos Palwerzee (sic), qui 
ad ciyitatem Croszuam iure hereditario spectare dinoscuntur ^) , parte ex altera, ita quod 
granicias facere deberemus, incipiendo in canipo, ubi agri Kotkenhaw et civitatis con- 
yeniunt divisim , silvam usąue ad rivulum Globnycza parvum *) et idem riyulus debet 
esse granicias (sic) inter villam Errenberg ^) et suburbanos Palverzee usąue ad rivulum 
maius (sic) Gylobnycza. Et idem riyulus minor Gylobnycza debet mediare Errenberg et Pal- 
werzee et limitare in illum locum, sicut in Wyslok cadet. In cuius rei testimonium ad 
eyidenciam pleniorem sigilla nostra appendimus et eciam domini Sawyscha Plaża , qui pre- 
dicta ex mandato Regis innuit limitare. Actum et datum ipso die sancti Gregorii Con- 
fessoris gloriosi sub anno domini M. quadringentesimo decimo, presentibus testibus Stybur, 
audaci militi, Capitaneo Sanocensi, domino Sprossky, Clemente Flodkowszky, Petro Ko- 
styrowsky, Zawtynsky, nobili viro Preczlao herede de Wsdow ac pluribus tidedignis. 

Wydrukowano według kopiariusza pisanego w wieku XV., którego resztki przechowują, się 
w archiwum miasta Krosna. 



') Piotr Falkowski był w r. 1399 łowczym sandomirskim i dostał wtedy w darowiźnie 
od króla Władysława wieś Szczepańczowę Wołg dziś Szczepańczową , w powiecie krośnieńskim. 
Zobacz A. G. Z. HI., nr. LXXn. 

*) Ten Marcin jest to zatem syn znanego Klemensa z Moskorzewa podkanclerzego ko- 
ronnego, zmarłego r. 1408. 

*) Iure hercditarie spectare dinoscitur w kopii. 

*) Nie zmieniam fatalnej konstrukcyi tego zdania, z którego sensu nie łatwo się do- 
macać. 

*) Errenberg czyli Erenberg jest to późniejszy Kamieniec, zamek znany dzisiaj pod 
nazwą odrz) końskiego, nad Wisłokiem, pół mili od Krosna. Porównaj A. G. Z. III., strona 145 
nota 3. 



8* 



60 

XXIX. 

w Sączu 25. Czerwca 1416 r. 

Stanisław Gamrat kasztelan połaniecki i starosta sandecki poświadcza, że 
Jan Franczuch z Nosaczowic oczyścił się z zarzutu robionego mu przez 

Pełkę z Nosaczowic. 

Nos Stanislaus alias Gamratli, castellanus Polanecensis et capitanens Sandecensis, 
significamus teuore presenciuin , ąuibus expe(lit, universis, tam presentibus quam futuris, 
harum serieni literarum nostre recognicionis iutuituris, publice profitentes et cxpresse: 
quod ąuemadmodum Pełka heres de Nossaczowice ') lohannera Franczuch de ibidem in- 
culpaverat, quod Stephanura et loliannem alias Pesthiconem liomines ąuosdam domo in 
sua fovisset et servasset et quod ab eodera lołianue egredientes eundem Pelkam furticinio 
suo ut sepius dampnificarent , de isto tuuc antefatus lohaunes FrauczucŁi suam inno- 
cenciam per sufficiens testimonium expurgavit, se rite efectualiterque iustificando. In cuius 
rei testimonium et maiorem evidenciam nostrum presentibus sigillum est subappensum. 
Datum Sandecz feria {gnhijta^ iu crastiuo sancti lohannis Babtiste anno domini M^ CCCC" 
sexto decimo, presentibus hys testibus nobilibus viris et dominis Petro et Nicolao Cze- 
czotki, Thomcone de Porampca, Nicolao Gauel de Yatcowicze, Stanislao de Grodek, lohanne 
de Kantłii łieredibus et aliis quam pluribus fide dignis. 

Oryginał pergaminowy w Zakładzie nar. im. Oss. nr. 745; na pasku pergaminowym zawie- 
szona pieczęć z odciskiem herbu Sulima na ciemnozielonym wosku, napis w otoku nieczytelny. 

') Nossaczowice wieś w parafii podgrodzkiej a arcydiakonacie sandeckim należała za czasów 
Długosza do Piotra Franczucha herbu Prus. Zob. Liber benefic. I., 549. Porównaj dokument poniżei 
oddrukowanv nr. XXXVI. 



61 

XXX. 

w Przemyślu 3o. Maja 1418 r. 

Iwo z Obychowa , kasztelan szremski i starosta ruski poświadcza , że 
Piotr Lunak podczaszy sandomirski i Mikołaj rodzeni bracia z Wiśnicza , 
odstępują Iwaszkowi i Łukaszowi braciom rodzonym z BiVczy wieś Be- 

reskę za 55 grzywien. 

Nos Iwo de Obychow castellanus Srzemensis , capitaneus Russie geoeralis , signi- 
ticamus tenora presentiuni, ąuibus expedit, universis, quod in nostra nostrorum constituti 
assessoruin presencia strennui Petrus Lunak, subpincerna Sandomiriensis , et Nicolaus 
fratres germani de Wisnycze parte ex una, et Iwaschko et Lucas fratres germani de 
Bircza parte ex altcra, huiusmodi inter se fecerunt coinposicionem, concordiara et unionem 
iu causa litis et discordie , quam Iwaschko et Lucas moverant prescriptis dominis Petro 
et Nicolao pro villa dicta Bereska '), in districtu Premislieusi sita, et aliis causis Petro 
ot Nicolao obiectis condicione huiusmodi, quod dicti fratres P. et N. prescripti, redimentes 
litis discordiain et strepitum iudicii , sepcdictis Iwaschkoni et Luce fratribus quinquaginta 
et quinquo marcas numeri et ponderis Polonicalis solverunt cum effectu. Quan) villam 
Bereska Iwaschko et Lucas prescriptis dominis Petro et Nicolao cesserunt, renunciaverunt 
et resignaverunt cum omui iure et dominio eviterne et ab actione ipsis ipsi mota liberos 
diniiserunt promiseruntque prefati Iwaschko et Lucas dictam villam ab omni impeticione 
cousangwineorum suorum liberare. In cuius rei testinioniuni sigillum nostrum presentibus 
est appensum. Datum in Premislia feria secunda infra octavam Corporis Cristi anno 
domini millesimo quadringentesirao decimo octavo, presentibus strennuo Audrea de Bibel, 
Dobeslao de Sprowa . laschkone de Meszmicz , Preczlao de Boyowicz , Petro ludice Pre- 
misliensi, lohanne dieto Primus etc. 

Oryginał pergaminowy w zakł. nar. im. Ossol. nr. 756. Pieczęć oderwana, pozostał tylko 
pasek pergaminowy. 

') Bereska wieś w powiecie liskim o 11 kilometrów od Liska. 



62 

XXXI. 

W Przemyślu i. Lipca 1418 r. 

Brat Mikołaj dominikanin konwentu lwowskiego w imieniu swojem, 
swej matki i siostry zeznaje w obecności notaryusza Macieja z Cho- 
mętowa, że "przedał swój ogród leżący w Przemyślu Janowi kucha- 
rzowi biskupa przemyskiego Macieja za ii grzywien i i fertona, który 
to ogród ks. biskup darował Markowi byłemu notaryuszowi miasta 

Przemyśla. 

In nomine domini amen. Sub anno natiyitatis eiusdem millesimo ąuadringentesimo 
decimo octavo, indiccione XI., pontificatus sanctissimi in Christo patris ac domini domini 
Martini papę ąuinti anno ipsius primo, prima die mensis lulii, hora vesperarum vel qua8i, 
in pallacio dorous habitacionis mee in Premislia. iu mei notarii publici et testium infra- 
scriptorum ad hoc vocatorum specialiter et rogatorum presencia constitutus personaliter 
religiosus frater Nicolaus fratrum Predicatorum ordinis conventus in Lemburga, natus 
olim lacussii carpentarii civis in Premislia, suo et Heduigis matris sue ac Halschcze sororis 
germane nominibus fassus est et publice recognoyit se uuacum . . matre et . . sorore pre- 
dictis ortum ortis Conradi et Clischonis olim Ruthenorum in Premislia contiguum lobanai 
coco ') reverendi in Christo patris ac domini domini ') Mathie Dei gratia episcopi Pre- 
misliensis pro undecim marcis cum uno fertone yeudidisse ac resiguasse dictasąue pecunias 
recepisse et cum effectu levasse per ipsum lohannem cocum et suos posteros legittimos 
habendum, tenendum, possidcndum, utifruendum et in usus beneplacitos convertendum. 
Quem quidem ortum prefatus reverendus in Christo pater dominus . . episcopus Pre- 
misliensis Marco notario condam civitatis Premisliensis dederat racione fidelium serviciorum 
ipsi domino episcopo per ipsum Marcum exhibitorum. Super ąuibus omnibus et singulis 
predictus lohannes cocus a me notario publico infrascripto peciit sibi confici et dare pre- 
sens publicum instrumentum Acta sunt hec anno , indiccione , pontificatus , die , mensę, 
hora et loco, ąuibus supra, presentibus discretis nobiliąue viris dominis Nicolao de Panthe- 
lowieze, Bernhardo de Prochnyk, Egidio de Felstein plebanis et Stephano de Hermano- 
wicze ac ^j aliis testibus ąuampluribus fidedignis vocatis et rogatis. 



S. N. 



63 

Et ego Mathias Gregorii de Chomanthow clericus Craco- 
viensis diocesis, publicus iraperiali auctoritate notarius, pre- 
dictis fassioni et publice recognicioni aliisąue omnibus et 
singulis, dum sic. ut prefertur. agerentur et fierent unacum 
prenominatis testibus piesens interfui eaąue omnia et sin- 
gula premissa sic fieri vidi et audivi et in hanc formam 
publicam redegi signoąue et nomine meis solitis et consuetis 
unacum appensione sigilli prefati in Christo patris domini 
Mathie episcopi Premisliensis in fidem et testimonium omuium 
et singulorum premissorum corroboravi rogatus et reąuisitus. 

Ta sama ręka dodała poniżej: 

Et protestor de obmissione illarum diccionum: divina pro- 
Yidencia in secunda linea non esse vicii sed erroris. 

Oryginał pergaminowy dobrze zachowany znajduje się w archiwum m. Przemyśla (Rozdział I. 
Dokumenta pergaminowe nr. 74). Pieczęć rzeczonego biskupa Macieja, niegdyś na pasku zawie- 
szona, odpadła, jak świadczy podłużne przecięcie pergaminu. 

') To jest kucharzowi. 

*) „Ac domini domini" napisane tą samą, ręką, lecz czarniejszym atramentem. Widoczna 
to jest poprawka na wyskrobanem miejscu. 

*) Stówo ^ac" napisane tą samą ręką, lecz czarniejszym atramentem na wyskrobanem 
miejscu. 



XXXII. 

w Pohoniczacti 21. Stycznia 1422 r. 

Staszko z Dawidowa starosta Samborski rozgranicza dobra Strzałkowce 

od dóbr władyctwa przemyskiego. 

Mkl naH'k GTaUJKO HCk ĄaKUĄOBa CrapOCTd CdMEOpkCKUH npHBOĄHMO TO KOlf B'kMHOH 
na<HiaTH NkiH'kuJHHiM'k H nOTi»M'k KOY'^H'^'^* HAkia KA^Ka npfiHklUJAfCKIOH H CaiUBOpkCKklH >KaAO- 

KaA-k CH np(A'k KpoA(M'k Ha Orp-kAKORU-k, ajKf oyKHKaioTh ca oy simaio oy i^pKosHoyio ciro 



64 

cnca. Ta*) KC-poAk rocnoAapk npHKasaA-k HaM-k ckoh-ww aHcroM-k, aKW^MO Ekiły-J^H h aiMtanu 1 
H crapkUH H poa-kkYaAH mcaua kaakow a mjjkh Crp-kAKOKi^H w 3imak> w i;pKRHoy'). TaKO ec,«« * 
noAAOiT-k npHKasaHkia KcpoAia Haiucro rocrioAapia Kkj'k)faAH h bimuku caaABopkCKkiMH h CTapki^H, 

lllTOJKk w TO/M-k A«Kpf K-kAaWTk. ToPAkl KAAKA nOSaA-k KKaSOKATH H piKATi CTaHa TaKTi! | 

„AVhahh iiaHOKi! to ecrw npKBHaH stAłAta cfro cnca — no ahchhhh KpoATi h aa KHiaBia K)pkB ' 

H aa HHkir-k AłMOI-kl^Tk A(P><^<)K(UI^^)* ^ "^^ CB-kAO-MO SCAAOHOM-k CaMCOpkCKhlA^-k H CTapkl^eiiWk) 

ca/MKopkCKki-w-k H KC-kM-k u^KanoAHki/Wk." TaKO ecMk noycTHAH Ha sfAManki h na CTapku-k. TaKO 

3fA\raHf HCMOKHKUJHCia H CTapk^H H KklSHaAH, a»f nO AHCHHHH UpOAT^ 3I.MAH HpKKHaB cffO 

cnca H3 B-kKA h3 A-iKHOro. H to ń-fcinH BkisnaAn'), a>Kf baa^hh ak>a« CA-kA^k roHHTk no ah- 
chhhh KpOATi H OyBA-llOTk TonOAHHHAHOM-k. 3aH(»t( TonOAHHHAHl HM^klOTk COy BAaAkIKOlO rpAHH- 
^I0 a GTp-kAKOBUH H( HM-klOTk. TjKO 6CA\0 0\"kjfaAH BA/u-k H 3fA^raHk^ HO AHCHHHH KpOATi, HKO 
KkIAO H3 B-kKa H Bkl3HaH0. TaKO eCMTi nOAAOyTTk TOrO Bkl3HaHa HCAłOBHBUJHCH H 3fAłHHkl 
H A"**^" 6C,M0 KAAU,'t AHCTk H HaUlEK) nfHaTkW nOTBCPAHAH HCMli. CMOy, A*! 6CTk 6r0 HO AH- 
CHHHH BpOA'k. fl npH TOM'k KkiAH cB-fcAUH t naH-K HeaN-k JKwpHfBHHk, nan-k IIiTp-k coya"h ntpi- 
MkłuiAkCKkiH, nan-k BacKO C-kPAAHOBHMk, naH-k Hejiuko KopHfAfKkCKkiń, nan-k PpHUKO aoehhh 

KpOAfB-k GAUTAH-kKa H HAAA-fccTHHK-k AABpOEkCKklH Gi^THMHH H CTApi^H AABpOBkCUHH H KpHAO- 

uianc ca<vvKopkcHHH h mhopo aokP^JC*- ^ nncana rpaMOTa oy noroHHHH)fk oy HtTBtpTOK-k mu,a 
rjH-kBapa oy Ka. ah'' "*» na/MUTk cfro UbiU M^a^hma HcnoB-kAHHKa no a-K pn^TKa )C&A ^ A-k 

\( A-k KB. A-kTO. 

My Pan Staszko z Dawidowa, starosta Samborski, przywodzimy to ku wiecznej pamięci 
dzisiejszym i potem bgdącym: Eliasz, władyka przemyski i Samborski, skarżył się przed królem 
na Strzałkowce*), iż wdzierają się w ziemię cerkiewną, świętego Spasa. Tedy król Jegomość przy- 
kazał nam swoim listem, abyśmy wyjechali z ziemianami i starcami i rozgraniczyli między władyką 
a między Strzałkowcarai ziemię cerkiewną. Tak podług przykazania króla naszego Jegomości wy- 
jechaliśmy z ziemianami Samborskimi i starcami, co o tem dobrze wiedzą. Tedy władyka począł 
ukazywać i rzekł stanąwszy tak: „Mili panowie! to jest cerkiewna ziemia świętego Spasa po lisi 
bród i za księcia Jerzego i za innych wielu władców (dzierżawców). A to wiadomo ziemianom 
Samborskim i starcom Samborskim i wszem obopólnym". Takośmy puścili na ziemian i na starców. 
Tedy ziemianie, umówiwszy się ze starcami, wyznali, iż po lisi bród ziemia cerkiewna świętego 
Spasa z wiefui dawnego. I to jeszcze wyznali, że Indzie władyki ślad gonią po lisi bród i oddają 
Topolniczanom *) , albowiem Topolniczanie mają z władyką granicę a Strzalkowce nie mają. Ta- 
kośmy wjechali władyce z ziemianami po lisi bród, jak było od wieku i wyznano. Takośmy podług 
tego wyznania, umówiwszy się z ziemianami, dali władyce list i naszą pieczęcią potwierdziliśmy 
jemu, iż jest jego po lisi bród. A przy tem byli świadkowie: pan Iwan Żjurżewicz (syn Jerzego), 
pan Piotr sędzia przemyski, pan Waśko Bohdanowicz, pan Iwaszko Kornelewski, pan Hryćko 
łowczy królewski Śmietanka i namiestnik ławrowski Eufemi i starcy ławrowscy i kryłoszanie (ka- 
nonicy) Samborscy i wielu dobrych. A pisana hramota w Pohoniczach*) we czwartek miesiąca 
stycznia dnia 21. na pamięć świętego ojca Maksyma wyznawcy'), roku 1422 po narodzeniu Chry- 
stusowem. 



65 

Oryginał pergaminowy dobrze zachowany w bibliotece gr. kat. kapituły w Przemyślu pod 
sygD. B. 2. Pięć przecięć pergaminu świadczy o odpadłej z paskiem pieczęci. Na zewnętrznej 
stronie dokumentu podana jest kilkakrotnie treść jego po polsku , rusku i łacinie. Polski napis 
z XVII. wieku nazywa tę granicę „lisim" brodem: „po Lisi bród granice między Topolniczany z jednej, 
a Stryłkowicami z drugiej strony przez starostę Samborskiego ograniczone 1422". Ruski napis współ- 
czesny zatarł się. Dokument ten zatwierdził król Zygmunt August w tłómaczeniu polskiem w Kra- 
kowie 27. Sierpnia 1549 r. i to nu prośbę Antoniego Radołowskiego władyki przemyskiego, w tej 
formie oblatuwano go w grodzie przemyskim w r. 17.Ó9 dnia 25. Maja. Odpis j)owyższego doku- 
mentu udzielił mi p. Mieczysław Błażowski z Przemyśla, przetłómaczył go zaś ua polskie prof. 
dr. E. Ogonowski. 

') Późniejszą ręką, i bledszym atramentem dodano tu nad wierszem „k", przez którą, to 
poprawkę rzeczone słowo jako „Ta" się przedstawia. 

'^) Po tern słowie, które na końcu wiersza wypadło, dopisała późniejsza ręka ua marginesie 
„H A-kc". Że jest to dodatek nieautentyczny, świadczy także o tem jego brak w polskiem tłóma- 
czeniu znajdującem się w transsumcie Zygmunta Augusta z r. 1549. 
W oryginale napisano „BkSHJAH". 



3\ 



*) Strzałkowice wieś o 5 kilometrów od Sambora. 

*) Topolnica wieś pod Samborem. 

*) Pohoaicze jest to dzisiejszy Sambor. 

■^ W r. 1422 dzień 21. Stycznia przypadał na Środę a nie na Czwartek. 



XXXIIL 

w Przemyślu i3. Marca 1424 r. 

Spytko z Tarnowa starosta ruski ogłasza wyrok w sprawie Eliasza 
władyki przemyskiego przeciw Januszowi Nasangniewowiczowi o grunt 

we wsi Kormanicach. 

Nos Spitheo de Tarnów terre Russie capitaneus generalis significamus tenore 
preseuciura, ąuibus cxpedit, universis presentihus et futuris, presencium noticiam habituris, 
quoniodo, dum de mandato speciali sereuissimi principis domini domini Wladislai Dei 
gracia Regis Polonie etc, domini nostri graciosissimi , in causa honorabilis domini Ilia, 
Ruthenici episcopi alias wladice Premisliensis, in qua agebat et processebat iudicialiter 
contra lanussium Nasangnewowicz pro area ecclesiastica alias o dworziscze, Dzunyegyowo 
nuncupata, in villa Cormanicze in Premisliensi districtu sita, ąuomodo idem lanussius 

9 



66 

ipsara aream minus iuste possideret, iudicio presidobamus '), tandem lanussius respondit, 
dicens: „Habeo literas Regie Maiestatis donaciouem perpetuam dicte aree una cum villa 
Corraanice *) simul patii meo per Maiestatem Regiara factara in se continentes, ąue literę 
aput patruum meuin sunt iu partibus Slezie , petoąue , ut oblacionł ipsarum coram vobis 
michi terminum daie velitis et assignaie competentera". Nos itaąue auditis affectibus 
dicti lanussii racioiiabilibus sibi oblaciouem literarum predictarum seu muniiuentorum 
super dicta area per decem et octo septimanas teimiuum assignavimus et dedimus 
literasąue papireas incisas ipsis ab utraąue parte dedimus , terminum iu eisdem ipsis assi- 
gnantes. Adveuiente itaąue decem et octo septimanarum termino in adyentu tunc domini 
nostri Regis graciosissimi constituti coram nobis parte ab utraąue cum literis incisis per 
nos ipsis traditis, idem lanussius literas seu munimenta super dictam aream Dzunyegyowo 
coram uobis non exhibuit nec obtulit , sed coram nobis ot dominis subscriptis . nobiscum 
protunc ^) iudicio presidentibus . yidelicet domino episcopo Premislieusi. Petro Wlodcowicz 
subdappifero (sic) Sandomiricusi , Domarath castellano Beczensi, Michaele de Buczacz 
Halicensi , Wlad Cropeczensi capitaueis , Stanislao Dauidowsky, Demetrio Chodorowsky, 
Dobeslao Sprowsky, Senkone Sennowsky, Czurilone de Stoyanicze, lohanne Culi- 
cowsky, Iwancone Dersnakowicz , Wolczcoue Boretinsky, laschcone Mezeuyczky, Pechnone 
Bogdanowicz . Iwaschconc lanezinsky, Oleschcoue Leopoliensi , Petro Premislieusi iudicibus 
et aliis multis fidedignis dixit ita: .,Patruus meus subitanea morte est defunctus iu terris 
Slezie et nescio . quo literas predictas seu munimenta fecit et reposuit ; pęto igitur ad 
lianc oblaciouem dictarum literarum ulteriorem terminum michi dare *) . ut ipsas interim 
inveuiam, ubi sint reposite, coram vobis oferam et CKliibeam". Quo iterum audito, sibi 
pro dicta area Dzunyegyowo ad iteratas decem et octo septimanas ultimum et per- 
emptorium terminum dedimus et assignavimus , decernentes ibidem inter nos cum dictis 
pro dicta area ipsum coudempnari . si et in quantum esset et fieri deberet in dieto per- 
emptorio termino m oblacione literarum predictarum seu munimentorum insufficiens et 
dcfectuosus. Dum autem terminus pereraptorius et ultimus decem et octo septimanarum 
advenisset, in quo cum dominis subscriptis yidelicet lohanne de Mzurow woyewoda Pre- 
mislieusi. Przeczslao et Nicolao fratribus germanis de Bogyowicze, Paschcone Golambek, 
Budcone de Nathcowice, Fridrone, Pechnone Bogdanowicz, Wancone Premisliensi advocato, 
Ilridzcone Wolczisczowsky, Iwancone Caplicz, Nicolao Orzechowsky, Fedorcone Moschen- 
czicz , Radcone Riboticzsky, Iwancone Werboticzsky, Andrea Dzecziąthcowicz *j et aliis 
pluribus fidedignis in eadem causa in iudicio sedissemus (sir), ubi yeniens prefatus wladica 
Premisliensis pro predicta area coram nobis paruit et stetit. lanussius vero pretactus 
nec paruit neąue literas seu munimenta obtulit, prout debuit. Propter quod visa iusticia 



67 

predicti wladice sibi predictam areara Dziinyeg)owo contra lanussium presciiptum et 
fratres ipsius cum omni iure, proprietate et dominie perpetuo adiudicavimus obtinendam. 
lanussio vero et fratribus suis perpetuum sileniium feciraus et iraposuimus ac imponimus, 
tenore presoncium modiante. Harum ąuibus sigilluni nostrum appciisum est testimonio 
literarum. Datum in Premislia feria seciinda proxima post dominicam Invocavit auno 
domini millosinio ąuadringentesimo viccsinio quarto. 

Oryginał pergaminowy dobrze zachowany w bibliotece gr. kat. kai)itu}y w Przemyślu pod 
sygn. B. o. Po odpadłej pieczęci pozostał pasek pergaminowy. 

') Ponieważ nastjpny termin oddalony był od obecnego o 18 tygodni, a następny przy- 
padał na 8. Listopada 1423 r. , przeto przypadał obecny na 5. Lipca 1423 r. 

*) Wieś Kormauice leżł^cu w Przemyskiem. 

*) Ponieważ termin ten od następnego oddalonym był o 18 tygodni, a następny przypadał 
na 13. marca 1424, przeto przypadał obecny na 8. Listopada 1423 r. 

■*) Współczesna ręka poprawiła na dari. 

*) Litera a wyrażona przez o przekreślone. 



XXXIV. 

w Pilźnie 12. Września 1425 r. 

Sołtys i rajcy miasta Pilzna poświadczają, że Agnieszka owdowiała Ny- 

rowa zapisała, wybierając się dnia 7. Maja 1423 r. w pielgrzymkę do 

Rzymu , jatki rzeźnicze na rzecz ołtarza N. Maryi Panny w kościele 

pilźnieńskim św. Jana Cłirzciciela. 

Nos Cwnuscłi scultetus, Audreas Gladiator, Nicolaus Longns , lohannes de Sanok 
et Nicolaus Niger consules civitatis Pylssno significamus singulis, ąuibus expedit, ac uni- 
versis. ąuomodo antę tenipora nondum tribus annis elapsis in yigilia sancti Stanislai 
tcmpore Maii ') ad uostri veniens consulatus personaliter presenciam devota et yirtuosa 
domina Agnes, Nicolai alias Nyr felicis niemorie civis nostre ciyitatis relicta, in precinctu 
vic curie Romanę existens et limina beatorum Petri et Pauli apostolorum Ihesu suffragio 
optans yisitaro, usus altaris et redditus de bonis propriis iuste laboribus acąuisitis gliscens 
ampliare, ut ex liiis aniine legancium felicia possent conseąui incrementa, ipsa vero mente 

9* 



68 

sana et corpore, debita fungens racionc, nullo corpore seducta fraudis sed magis almi 
adacta pneumatis gracia ob speiii summe felicitatis dictum revolvens sua in mente domini: 
„Qin reliąuerit domuni ot agros ot similia propter nomeu moum centuplum accipiet et vitam 
possidebit eteriiam", igitur huius premissi desidorans esse particeps receptura pro terrenis 
celestia, pro transitoriis mansura, pro perituris eterna, ad łaudem et ad honorem Dei omnipo- 
tentis et beatissime Mario Yirgiiiis gloriose toteąue (.sic) cohorti (sic) supernorura, nobis audien- 
tibus ex parte maccelli carnium sui (sic) certi (sic) licreditatis siti et locati mtor maccella 
camificis Nicolai sculteti parte ex una et Nicolai Nowipistoris parte ex altera in linea 
scampnorum versus pretorium racionabili disposiciono tale ordiuavit cum effectu, sagaciter 
fecit sue ultimo voluntatis testaraentum, ut si divina perraittente clemencia ipsam Agnetem 
in via eadem peregrinacionis diem suum extremum claudore acciderit. ex tunc dictum 
maccellum donavit , dedit testamentaliter et cum omni iure , limitibus . possesione here- 
ditarie, prout sola tenait, cum effectu sine dolo contulit, legavit censuaudum et assignavit 
pro altari beate Marie Yirginis gloriose siti (sic) et fundati [sic) per fratres fraterni- 
tatis altaris dicti in ecclesia sancti lohannis Baptiste parrochiali ibidem in Pylssno , ut 
ultra priores census altaris prefati censuare debeat et habet (sic) honorabili viro domino 
lohanni alias Gleczer, moderno altariste eiusdem, exhinc omnibus et singulis suis legitimis 
successoribus eternis temporibus et perpetuis. Et ut hec legacio salubre anime leganti 
tribuat subsidium et salutem . . prescriptus dominus lohannes sui legitimiąue successores 
racione huius solempnis testamenti singulis annis perpetue ex parte fraternitatis dicte 
voce cantare tenentur raissas , dies , officia infrascripta sine omni contradiccłone ratę in 
futuris et grate inviolabiliter et tenere se sub bona fide obligarunt, puta in diebus 
Nativitatis Criśti Ihesu, Circumcisionis eiusdem, Epiphauie domini. Ascensionis eiusdem 
et Corporis Cristi, nam oranis altaris dicti tutor legittimus et rector investitus aut eius 
yicarius iuxta contirmacionem singulis diebus dominicis cantare voce missam suut iuridice 
astricti. Et quia predicte solempnitates quinque dierum interdum extra diem cadunt 
dominicum, ideo presenti sunt incluse serie, ut prefertur. ad cantanda tali addita condicione, 
ut si aliąuo motu advocatorum aut arbitrio civitatis vel alio , quod absit , casu , quibusvis 
censetur nomine et vocabulo, dictum maccellum vendere contigeiit, ex tunc recepta pecunia 
per sepedictum dominum lohannem aut per eius sequaces legittimos cum decretu (sic) 
fratrum nominate fraternitatis et coUatorum , ad quos ius patronatus altaris spectare di- 
noscitur, racionativa in simul habita persuasione proborum et consilio de alio altaris 
censu comodo sciscitare habeat et competenti, quo invento ex tunc pro pecunia maccelli 
eiusdem venditi loco priori redditus alium censum perpetuum notato domino lohanni et 
eius legittimis succedaniis pro omni sorte pecuniali vendita , in quantum se taxa eKtendit 



69 

sumaria emant et cum effectu procurant (fńc) perpetuis temporibus duraturis. Harum 
quibus testimonio literaruin sigillum nostre civitatis maius pro roboramine presentibus 
est subappensum. Datum Pylssno feria ąnźirta proxima post festum Nativitatis Marie 
sanctissime anno domini millesimo ąuadringentesinio vicesiłno quinto. 

Na zewnętrznej stronie inna ręka nieco późniejsza napisała : 

Item hoc maccellum carnificum ego lohannes de Lanczhuth altarista pro presenti 
conpulsus per advocatos et per arbitrium tocius civitatis vendidi cum consensu et voluntate 
fratrum fraternitatis beate Marie Yirginis pro XVIII, marcis et pro eisdem pecuniis emi 
alios census atque alteram diraidiam marcam ^). Sed ^) literam nolui cassare propter 
ipsam scripturam et testamentum, quod fecit honesta domiua Agnes alias relicta Nicolai 
Nyr, ut patet in litera et pro eadem pecunia est emptum unum pratum cum horreo 
pro XXVI. marcis apud brevem Petrum carnificem. 

Oryginał pergaminowy w Zakł. nar. Im. Ossolińskich nr. 770 bez pieczęci, pozostał tylko 
pasek pergaminowy. 

') Zapis ten miał zatem miejsce w dniu 7. maja 1423 r. 

*) Tutaj dwa wiersze wykreślone. 

') Odtąd ręk% odmienną, ale także dawną. • 



XXXV. 

Pomiędzy Przemyślem a Żurawicą 12. Lipca 1425 r. 

Piotr z Charbinowic starosta ruski rozgranicza z polecenia królewskiego 
wieś Żyrawicę od dóbr miasta Przemyśla. 

Nos Petrus de Charbinowice capitaneus Russiae generalis significamus etc. (sic), 
ąuomodo nobis ex speciali niandato domini nostri Regis graciosissimi una cum nobilibus 
et terrigenis infrascriptis super liraitaciomem circurafereutialemąue distinctionem grani- 
cierum inter civitatcm Premisliensem eiusdetti domini Regis ab una et hereditatem 
Zyrawica ') dictam nobilis domini Dobeslai succamerarii Russiae ab altera partibus 
descendentibus , ibiąue ducti sumus per senes, qui pro utraque parte vocati fuenint 



70 

secundum consuctudinem iuris coinmunis causa agnoscendae yeritatis inter partem utramąue. 
Incipientes primitus a suppremo rivi cuiusdani dicti Wieprnica transoundo directe usque 
ad riyulum Royatyn dictum et stratam conimunem , qua de Premislia in laroslawiec ^) 
itur , dixeiuntquc («< ) dicti senes unam partem civitati adiacentem ad civitatem spectare, 
aliam vero haereutem hereditati memoratae ad ipsam hereditatem Zyrawica pertinere, 
et eisdem parte ab utraąue scilicet tam advocato et consulibus iuratisąue civitatis memo- 
ratae, quam etiam dieto domino Dobeslao succamerario Russiae ipsa per eosdem senes 
edicta placuerunt. Unde nos una cum nobilibus et terrigenis Russiae infrascriptis ad 
plenum visa et considerata eductione eorundem senum iusta et rationabili, nulla parte 
eam impugnante, ipsas granicies taliter limitavimus distinguimusque circuniferentialiier, 
praesentibus decernentes : itaque primo incipiendo a suppremo rivi dicti "Wieprznica et trans- 
eundo directe usque ad Royatyn rivulum et stratam communem, qua in laroslawiec itur, 
inter quos rivulos granicies alias kopce immediate unam post aliam sequentem ereximus 
et erigere fccimus. Ita tamen. quod pars adhaerens civitati ab ilis grauiciebus ad 
civitatem spectabit ; alia vero adhaerens villae memoratae ab eisdem graniciebus ad 
hereditatem memoratam Zyrawica spectare debebit. Quae quidem granicies, sic inter 
eandeni civitatem Preraisliam et hereditatem Zyrawica per nos distinctae et limitatae, 
inviolabiliter perpetuis temporibus stabunt et stare debebunt, ita quod de cetero nulla 
pars ex eisdem partibus nihil in praemissis alio tempore vel momento movere contra 
aliquem debebit, immo perpetue silere. Harum testimouio litterarum, quibus sigillum 
nostrum est subappensura. Actum in loco meraorato limitationis granicierum feria quinta 
in vigilia sanctae Margarethae anno domini millesimo quadringentesimo yigesimo quinto, 
praesentibus nobilibus dominis Sencoiie de Sienno ^) , Iwano de Rokitnica , Nicolao de 
Mylczyce, Petro Bogdanowicz, Goląbcone de Zamiechow, Butkone de Zaborze, Fredrone 
de Pleszowice , Fedkone de Bolestraszyce , Conrado de Chusienice . laskone de Mycnice, 
Bernardo de Stobro et Nicolao de Orzechowce heredibus et aliis quam plurimis testibus 
ad preinissa. 

Według kopii znajdującej się w akcie lustracyjnym z r. 1617. Dokument ten potwierdził 
król Zygniuut I. w Krakowie „feria spcunda proxima post dotninicnm conductus Pascha e (13. Kwietnia) 
anno domini millesimo ąuingentesimo vigesimo tertio"' , a potwierdzenie to potwierdził na nowo 
król Zygmunt III. w Warszawie 22. Października r. 1615. Ostatnie potwierdzenie wpisano do 
aktów ziemskich przemyskich 26. Stycznia r. 1774. 

'j Zyrawica dziś Żurawica wieś pod Przemyślem. 

'•') Tak zawsze w dokumencie tym nazwany Jarosław miasto powiatowe w Galicyi. 

■'') Senino w kopii. 



71 

XXXVI. 

w Sączu 18. Lipca 142Ó r. 

Krystyn z Kozichgłów kasztelan sądecki (krakowski?), jeneralny sędzia 
ziemi sądeckiej , poświadcza , jako Klemens Franczuch niegdyś dziedzic 
z Nosaczowic odstąpił bratu swemu rodzonemu Janowi Franczuchowi 

część tej wsi. 

Nos Cristiuus heres de Cosze(glowi/) ') castellanus Cracouiensis (sic) , geiieralis 
iudex terre Sandeczensis , ad oranium uoticiam cupientes devenire, significamus t{enore) 
presoncium universis et singulis, ąuibus expedit ; quia coram nobis nostrorumąue assessorum 
presencia constitu(iMó) personaliter nobilis Clemens Franczuch olim heres de Noszaczowicze^), 
non coactus nec compulsus nec aliąuo dolo (/>-)audis seductus, recognovit se totam partem 
patrimouii ibi, que (sic) loooruni habuit et habiturus est. condescendisse et resignasse nobili 
lohaiuii dieto Franczuch heredi de ibidem , fratri suo gerraano et eius successoribus, quod 
ipse prenoniinatus lołiannes predicto Clementi fratri suo pro totali porcione patrinionii 
satisfecit, ita tainen quod amodo ipsum lohannem et eius posteros impedire et araonere 
(sic) non debet perpetualiter predictum ordinem et divisionem intcr ipsum et fratrem 
suum tenere et observare et pro quo eciam idem Clemens ipsum lohannem racione 
patrimonii citaverat, ipsum ab omnibus perpetualiter Uberum dimisit. In cuius rei testi- 
monium sigillum nostrum est appensum. Datum in Sandecz ipso die sancti Arnolphi ^) 
anno domini millesimo quadringentesimo vigesimo sexto, presentibus nobilibus Pełka, 
Wchacz Derslao dieto *) heredibus de Adamowawola , Wornario et Petro heredibus olim 
de Gaban, Prandocze de Lucowicze et Nicolao dieto Czeczolhka Nicolaoque Cracowka 
heredibus de Lucowicza. 

Oryginał wilgocii^ i rdzą uszkodzony w bibl. Zakł. nar. Im. Ossolińskich nr. 737. Na 
pasku pergaminowym zawieszona na ciemnozielonym wosku wyciśnięta malutka pieczątka ze zna- 
mionami herbowemi nie bardzo już wyraźnemi, ale mimoto rozpoznać można herb Lis, napis 
w otoku zaś już zupehiie nieczytelny. — Dokument ten niezawodnie jest oryginałem, wszystkie 
zewnętrzne znamiona stanowczo za tem przemawiają, tak pismo jalc pergamin i zawieszona pie- 
czątka, a mimo to zawiera on łamigłówkę, którą rozwiązać tiudno. Pochodzi on od Krystyna 
•/. Kozichgłów, jak o tem świadczy i napis i pieczątka, lecz ten Krystyn z Kozichgłów nigdy nie 
był kasztelanem krakowskim, w r. 1426 był nim najniezawodniej Krystyn z Ostrowa herbu Rawicz. 



72 

Obok tego Krystyna z Ostrowa kasztelana krakowskiego wystgpuje w Helcia pomnikach przez 
długie lata Krystyn z Kozichgłów, kasztelan sądecki, herbu niezawodnie Lis (choć Niesiecki 
daje mu herb Zerwikaptur). co wynika z opisu chorągwi jego w bitwie pod Tannenbergiem u Dłu- 
gosza podanej i z zawieszonej u naszego dokumentu pieczątki. Krystyn z Kozichgłów zatem 
nie był roku 1426 kasztelanem krakowskim i nie był nim w ogóle nigdy, jakże więc wytłómaczyć 
tę okoliczność, że w naszym dokumencie, który falsytiitatem żadną miarą być nie może, występuje 
sam jako kasztelan krakowski? Najprawdopodobniej polega to na niedbalstwie pisarza, który 
zamiast Sandeczensis napisał Cracouiensis. Tłómaczenie to wyda się może niejednemu nie- 
prawdopodobnem w obec tego , że Krystyn sam dokument ten wystawia , że więc pisarz jego 
dobrze wiedzieć musiał, w czyjem imieniu dokument wystawia. Przyznaję, że tego rodzaju 
niedbalstwo rzadko pewnie się pojawia, mimo to jednak możemy właśnie z Sącza, który, zdaje 
się, odznaczał się tą specyalnością, przytoczyć drugi podobny przykład. Dnia 21. Kwietnia 1356 r. 
wystawił Wydżga dla mieszczan sądeckich dokument, zaczynający się od słów: Nos Wydzga 
Castellanus Sandeczensis (zob. Piekosiński kod. dypl. raałop. str. 290 i 291), dokument ten jest 
niewątpliwie oryginałem, a mimo to Wydźga nie był nigdy kasztelanem, lecz starostą sądeckim. 

') Pierwsze pięć liter zupełnie dobrze zachowane, z szóstej litery pozostała jeszcze dolna 
zakrzywiona kreseczka, reszta skutkiem rdzy i wilgoci zniszczona, nie może zatem ulegać wątpli- 
wości, że tutaj stał wyraz: Coszeglowy. 

'^) Porównaj dok. nr. XXIX. powyżej oddrukowany. 

') Św. Arnolfa obchodzono w Polsce według kalendarza krakowskiego (Biel. Mon. Pol. 
Hist. II.) w dniu 18. Lipca. 

*) Właściwie stać powinno: Berslao dieto Wehacz. 



XXXVII. 

w Drohobyczu 8. Lipca 1427 r. 
Władysław Jagiełło wyposaża kościół koropiecki. 

In nomine domini Amen. Ad perpetuam rei memoriam. Quia tunc multis er- 
rorum et dubiorum prudenter occurrimus incommodis, dum gęsta etatis nostre lite- 
rarum apicibus et testium annotacione perłiennamus , proinde nos Wladislaus Dei gracia 
Rex Polonie necnon terrarum Cracowie, Sandoniirie, Siradie, Lancicie, Cuyawie Litwa- 
nieąue princeps suppremus, Pomeranie Russieąue dominus et heres significamus tenore 
presencium, ąuibus expedit universis presentibus et futuris, presencium noticiam liabi- 
turis : ąuomodo zelo devocionis accensi , cupieutes diem extremi iudicii pietatis operibus 



73 

prevenire et ut ecclesia perrochialis (sic) in Kropiecz ') coUacioiiis nostrc in hono- 
rem omnipotentis Dei et sanctorum Nicolai episcopi et confessoris ac Katherine 
virgiiiis fundata, certis sit dotata stipendiis, quod rectores m ea pro tempore existentes 
nostris suffiilti presidiis Creatoris nostri clemenciam pro uostra et incliti nati iiostri ca- 
rissimi don:ini Wladislai, iiobis doiio Dei dati, salute eo atteiicius valeaut exorare et 
inibi cultuin divinum augcre et pertractare soUicitc et constanter. pcticionibiis itaque 
devoti Nicolai eiusdem ecclcsie plebani aclinati , sibi et ei clesie siie predicte in Kro- 
piecz de innate nobis celsitudinis clenicncia , villain Dyalowa *) in terra Russie et eodem 
districtu Kropiecensi sitam , necnon decimam metretam brazei et cuiiislibet grani de 
mokndino Kropiecensi nobis provenientem , dicte ecclesie annexa ab antiąuo, ac eciara 
dccinias nianipulares cuiuslibet grani post omnes et singiilos agros et araturas allodioriini 
et curiariiini nostrarum , ibidem in Kropiecz pro nunc erectarum , item annonas raissaliura 
alias Meschne in dieto opido Kropiecz et ubivis locorum de ąuolibet laneo per quem- 
cumąue possesso in iure Thewtunico pei- unam siliginis et aliam avene mensuras sive 
truncos, klodi dictos, damus, inscribimus , annectimus et donamus donacione perpetua 
irrevocabili et in ewuni , per ipsuni Nicolaum plebanum et eius successores memoratam 
villam Dalyowa (sic) cum omnibus et singulis eiusdem ville utilitatibus , fructibus, censibus, 
redditibus, proventibus, apris, agriculturis , pratis Suchdol, campis Tuiiali dictis, pascuis, 
silvis, mericis, gaiis, nemoribus, rubetis, sareptis, mellificiis, venaciouibub, aucupacioiiilms, 
stangnis, lacubus, paludibus, piscinis, piscaturis, fluviis , rivis, torrentibus, aąuis earumqae 
decursibus , nioiendinis et emolimentis ipsorum , attinenciis , pertineniiis . robertMiciis , ap- 
pendiis, obvencionibus et usibus uniyersis, qui modo ibidem sunt et iniposteriiai per ipsum 
plebanum et ipsius successores augeri possunt quoquomodo et disponi , nichil pro nobis 
et nostris successoribus iuris, proprietatis et dominii in eadem villa penitus reservantes ; 
ac decimam metretam de molendinis, decimas manipulares et annonas missalium superius 
descriptas tenebuut, habebunt, utifruentur. tollent, percipient et pacifice possidebunt 
temporibus perpetuis ailuturis. Volentes autem, ut dicta villa Dalyowa conyolacione 
hominum condieionem recipere valeat prompciorem , ipsam prout in suis metis et limi- 
tibus longe, late et circumterencialiter ab antiquo limitata existit et distincta, de iure 
Polonico , Ruthenico et quovis aiio in ius Thewtunicum , quod Maydburgense dicitur, 
transferimus perpetuo duraturum, removentes ibidem omnia iura Polouicalia, Ruthenicalia 
et quevis alia, modos et consuetudines universas, que plerumque ipsum ius Thewtiuiicum 
consweverunt perturbare. Eximimus iusuper, absolvimus et perpetuo liberamus scultetum 
necnon et omnes et singulos kmethones, thabernatores et quosvis dicte ville incolas ab 
onini iurisdiccione et potestate omnium regni nostri palatinorum , castellanorum , capita- 

10 



74 

neorum , iudicum , subiudicum , woyewodarum et quorumvis officialium et ininisteiialiura 
eoriimdeiu, ut coraiii ipsis aut ipsoruni aliąuo pro causis tam raaguis, quam parvis, puta 
furti, inceiidii, sangwinis, membruiura imithilacionis et ąuibus (sic) enortnibus excessibus 
citati uiiniine respondebunt nec aliciuas peiias solvere teneantur, sed tantum dicte ville 
kmethones . tabernatoies et quivis incole coi-am suo sculteto , qiii fuerit pro tempore, 
scultetus vero coram prenomiiiato Nicolao plebano vel procuratore suo aut corara nobis 
vel iudicio uostro generali, duui tamen per nostram litteram nostro sigillo sigillatam 
idem j i- banus evocatus fuerit et citatus et iioc si in reddenda iusticia negligens fuerit 
et remis-iis , tunc non aliter quani suo iure Thewtunico de se querulantibus respondere 
sit astrictus. In causis autem criminalibus et capitalibus superius expressatis momorate 
ville sculteto in meti? et graniciis iudicandi , sentenciandi , puniendi , corrigendi , plectendi 
et condempnandi plenam damus et omnimodam tenore presencium concedimus facultatem, 
prout hoc ipsum dictum ius Thewtunicum Maydburgeuse in omnibus suis punctis, sentenciis, 
noudicionibus, articulis et clausulis postulat et requirit. Harum quibns sigillum nostrum 
appensum est testimouio literarum. Actum in Drohobicz infra octavas Yisitacionis sancte 
Marie feria tercia anno domini millesimo quadringentesimo vigesimo septimo, presentibus 
strenuis et nobilibus Floriano de Corithnicza Castellano Wisliciensi, Alberto Malsky 
Lanciciensi et Scheliga Siradiensi Subcamerariis , Manszicone de Dambrowa Mensę Regie 
Subpincerne (sic) Generali , Laurencio Zaramba Regni nostri Marscbalko et Yincencio 
Swidwicz de Schamothuli multisque aliis fidedignis. Datum per raanus venerabilium 
lohannis Decani Cracouiensis, Regni Polonie Cancellarii et Stanislai Czolek eiusdem Regni 
Polonie Yicecancellarii , sincere nobis diłectorum. 

Z oryginału pergaminowego znajdującego się w prywatnym ręka przepisano dla Akademii 
Umiejętności w Krakowie. U oryginału na świeżo dorobionym sznurku czerwonym jedwabnym za- 
wieszona jest prawdziwa pieczęć większa Władysława Jagiełły na czerwonym wosku wyciśnięta. 



•) Koropiec wieś w powiecie buczackim. 

^) Dyalowa, Delawa wieś w powiecie tlumackim i dzisiaj należąca do probostwa koropleckiego. 



75 

xxxvni. 

w Pilźnie 13. Listopada 1428 r. 

Władysław Jagiełło, opierając się na przywileju, nadanym mieszkańcom 
Pilzna przez króla Kazimierza, uwalnia ich od opłaty cła na jarmarkacłi 

i targach w Wojniczu. 

Wladislaus Dei gracia Rex Polonie Lythwanieąue princeps supremus et łieres 

Russie etc. signiticainus tenore preseuciuni, ąuibus expedit, universis presencium noticiam 

liabituris, ąuomodo iuxta literas sereuissimi principis Kaziniiri Regis Polonie nostri pre- 

decessoris coraui nostra Maiestate productas, ąuibus civitas nostra Pylsno ab exaccionibus 

et solucionibus theoloneorum et foralium est in Woynycz ') libera penitus et exenipta, 

condicioncni eiusdem civitatis Pylsno cupientes facere moliorem, civibus, mercatoribus, 

Yectoribus et salis ductoribus aliisąue iucolis in ipsa civitate existentibus ab omnibus 

solucionibus et quibuscunque dacionibus theoloneorum et foralium tociens, ąuociens ipsos 

cum mercanciis et rebus in Woynycz descendere contingerit (sic), omnimodam dedimus 

et contulimus damusąue et couferimus presentibus libertatem. Quocirca vobis capitaueis, 

tenutariis, procuratoribus, viceprocuratoribus in Woynycz, et signanter Marco, civi Cra- 

couiensi tbeoloueatori nostro, consulibus et civibus ibidem iu Woynycz, qui pro tempore 

fueritis, theoloneatoribus fidelibus uostris dilectis firmis nostris dan.us regalibns in nian- 

datis, ąuatinus dictos cives, mercatores, vectores et salis ductores et quo3vis predicte 

civitatis nostre Pylsno incolas tociens , quociens ipsos ibidem in Woynycz descendere 

cum rebus et mercanciis quibuscunque et quocienscunque contingerit (sic) vendere et 

emere eciam in foris , tam nundiuum (sic) quam ebdomadarium , permittatis et permitti 

faciatis absque prefati theolonei exaccione et solucioue citra nostram revocacionem spe- 

cialem efticiendum, ue in rebus ipsorum et mercanciis predictis dampnum paciantur 

aliquod et gravamen. Harum quibus sigillum nostrum est appensum testimonio literarum. 

Actum et datum in Pylsno feria sexta in crastino sancti Martini anno domini millesimo 

ąuadringentesimo vigesimo octavo. 

Ad relacionem wenerabilis lohannis Decani 

Cracouiensis, Regni Polonie Cancellarii etc. 

Oryginał dobrze zachowany w zbiorze dokumentów Zakładu narodowego Imienia Ossoliń- 
skich nr. 768. Po zawieszonej pieczgci pozostał tylko kawałek paska pergaminowego. 

') Wojnicz miasto w powiecie brzeskim. 

10* 



76 

XXXIX. 

w Jarosławiu 5. Listopada 1480 r. 

Spytko z Tarnowa czyli z Jarosławia pozwala na zamianę łanów dla 

kościoła we wsi Łowcach. 

Iii nomine domini amen. Ad perpetuam rei memoriam. Nos Spythko de Tharnow 
alias de laroslaw significamus tenore presencium presentibus et futiiris . noticiam pre- 
sentera {sic) habituris, quibus expedit universis: ąuomodo ad presenciam nostri nostro- 
rumąue assessorura veniens providus Lucz Chodori filius deliberato animo agrum suum 
vel yulgari obschar, quem pater suus felicis recordii a nobis optinebat, in hereditate iiostra 
Łowcze ') in districtu Iaroslaviensi sita deprope gades vilłe nostre Ostrów '') taliter dicte 
nobili Marcissio de Woycziechow iure hereditario pro vigiuti marcis monetę coniunis in 
regno Polonie currentis publice se recognovit yendidisse et iuste resignacionis, yendicionis 
titulo resignasse, prout solus tenuit, possedit et habuit cum omnibus utilitatibus et proven- 
tibus, nichil pro se aut successoribus suis reservando in eisdem. Eciam idem Marcissius 
fidelis noster dilectus habuit nos supplicatum pro consensu nostro speciali comutacionis 
alterius lanei per eundem Marcissium aput Massonem Lowczycz kmethonis ibidem in 
Łowcze ex opposito eclesie empti , pro laneo plebani ibidem ex donacione nostra speciali 
ad eclesiam ab antiąuis dato et pertinente. Decernentes vero , quia laneus Massonis 

utilior est pro ecclesia et rectore pro tempore existente ^) et Petro protunc . . . *) 

ecclesie plebano, ab ipso certam et racionabilem arbitrii voluntatera augurantes dictam 
comutacionera perpeluo admisimus predicto domino Petro laueum dictum Massonis pro 
ecclesia assignando, annectentes laneum ecclesie priorem ad agrum dictum obschar per 
eundem Marcissium aput Łucz emptum et insimul in unum congregatum eidem Marcissio 
et successoribus suis legittimis eundem angulum alias obschar aput Łucz emptum, quem 
eciam aput plebanum per ... *) a gadibus eiusdem anguli usque ad flumen Rokythnicza 
recte tendendo cum omnibus eiusdem anguli utilitatibus, fructibus, proventibus confirmamus, 
damus, donamus, ratificamus et iure hereditario apropriamus, quantum longe, late et 
circumferencialiter eidem angulo sicut in se distincto per eundem Marcissium et succes- 
sores suos legittimos eosdem angulos taliter ....*) coadunatos tenendos , habendos , possi- 
deudos, utifruendos, regendos, donandos, comutandos, vendendos, alienandos et in usus 
suos suorumque successorum beneplacitos convertendos. Nostro tamen consensu et vo- 
luntate speciali ad id accedente attribuimus , quod eciam eidem Marcissio et successoribus 



77 

suis legittimis ad eosdem angulos liberam facultatem sihara uostrara retro Shan pro scin- 
dendis edificiorum roboribus et lignis doraesticis intrandi secundum proiit et aliis servitoribus 
nostris indulsimus graciose. Darausąue et assignamus eidem Marcissio et successoribus 
suis legittimis omuimodain potestatem equos. peccora et pecudes pro necessitate ipsius 
liberę pascendi in campis predicte hereditatis Łowcze. Et e convcrso : kinethones de 
ibidem iu ipsius angulis prefatis liberę pascant et hoc siue nocumento ipsorum yidelicet 
tam Marcissii quam kmethonum. Cuius ąuidera resignacionis , vendicionis , confirmacionis 
et donacionis tenorem per omnia habere volumus robur perpetue firmitatis et inviolabiliter 
per nos et nostros successores obseryare. De ąuibus quidem angulis idem Marcissius 
et successores sui legittimi nobis et nostris successoribus ad ąuamlibet expedicionem 
generałem eąuura valoris duarum sexagenarum dare tenebitur et habebit, de qua expe- 
dicione feliciter ad propria venientes vice versa eundem equum , dum vivet , restituere 
eidem habemus, occasione qualibet procul mota. In cuius rei testiinonium sigillum nostrum 
presentibus est appenssum {sic). Actum et datum in laroslaw die dominico proximo post 
festum omnium sanctorum anno domini millesimo quadringentesirao tricesimo '), presentibus 
his strenuis et uobilibus dominis : Petro Capitaneo de Rither Subcamerario Reginali , 
Iwankone de Horzewicze , lohanne de Mzurow, Nicolao Ptaczek de lenkowicze , Phal de 
Pelnyaticze, Mathia Cachna de Czeschatin, Masskone de Chłopy, Nicolao de Orzechów, 
Nicolao alias Pylch de Bobrka , Penthkone sculteto de Łowcze et aliis quam pluribus 
fidedignis nobilibus. Scnptum lohannis nobilis per manus de Possadow protunc notario 
nostro *). 

Text wyjęty z potwierdzenia Piotra biskupa przemyskiego d. d. feria ąuarta infra octavas 
heati Laurencii (11. Sierpnia) anno Domini tniUesitno ąuadringentesimo guadrngesimo quarło, gdzie 
też oryginał Spytkowego przywileju opisany został. Patrz niżej Nr. XLV. 



') Łowce wieś w powiecie jarosławskim. 

*) Ostrów wieś w pobliżu Łowiec. 

') Trzy wyrazy tak wypełznięte, że ich odczytać nie można. 

*) Jeden wyraz zupełnie wypełznięty. 

*) Kilka liter zupełnie wypełzniętych 

*) Jeden wyraz zupełnie wypełznięty. 

') Wyraz ten jest poprawką, tej samej ręki na miejscu wyskrobanem. 

®) W tym niewłaściwym porządku i z niewłaściwym ablatiwem na końcu znajdują, sig 
wyrazy te w dokumencie. 



78 

XL 

W Przemyślu 8. Maja 1484 r. 

Władysław Jagiełło zapisuje biskupom przemyskim miasto Jaśliska i wsie 
Królikowe, Biskupice, Dalejów i Nową Jasieńkę w powiecie sanockim 

położone. 

In nomine bomini Amen. Ad perpetuara rei memoriam. Convenit actus hominum, 
qui vetustate cadunt et successu temporum iu oblivionem labuntur, solidis scripturarum 
fuudauientis commeudare, qui (sic) sagaci providencia nullis luarcescunt temporibus, sed 
scripturarum perhennacione iugi memorie sine muttacione servantur, proinde nos Wladislaus 
Del gracia Rex Polonie necnon terrarum Cracowie, Sandomirie, Syradie, Lancicie, Cu3'auie, 
Lylwanie princeps suppreraus, Pomeranie Russieąue doraiuus et heres etc. significamus 
teuore presencium, quibus expedit, universis, tara presentibus quam futuris, presencium 
noticiam liabituris: ąuomodo attendentes, quod tunc celestiuni donorum sortes in eterua 
beatitudine et humane felicitatis auspicia et successus possumus adipisci, dum ecclesiarum 
profectibus intendimus et ad statum ipsarum munificencie nostre desideriis aspiramus, 
reyerendo in Christo patri domino lauussio episcopo Premisliensi , ipsius mensę et eius 
successoribus episcopis pro salute anime nostre et pro eo eciam, quod ingruente nobis 
tempore gwerrarum ardua uecessitate certas sumraas pecuniarum ab eo et Mathia ple 
recordacionis eius predecessore recepimus , opidum nostrum lassliska ') et Crolicowa % 
Biscupicze ^) , Daleyow ac Nowa laschenka *) , villas nostras in terra Russie et districtu 
Sanocensi sitas, prout in suis metis et limitibus longe, late et circumferencialiter sunt 
distincte et limitate, dedimus, donavimus, inscripsimus ac tenore presencium damus, donamus, 
conferimus. inscribimus et largimur, cum omni iure, proprietate et dominio , prout soli 
hactenus teuuimus et possedimus, necnon omnibus et singulis ipsarum utilitatibus, fructibus, 
censibus, redditibus, proveutibus, agris, agriculturis, pratis, campis, pascuis, silvis, ue- 
moribus, mericis, gaiis, borris, raellificiis, sareptis, yirgultis, quercetis, pinetis, rubetis, 
vallibus, insulis, stangnis, lacubus, paludibus, piscinis, piscaturis, molendinis et ipsorum 
emolimentis, fluviis, torrentibus, aquis et eorum (sic) decursibus, aucupacionibus , vena- 
cionibus et aliis quibusvis usibus, quibuscumque nominibus censeantur, necnon attinenciis, 
coherenciis et appendiis universis, ad ipsum opidum et villas predictas quomodolibet 
spectantibus et spectare potentibus in futurum, habendura, tenendum, utifruendum et 



79 

pacificc ac (juiete possidendura perpetuo et in evuni , iieonon commutandunit, obligandum, 
alieiiandum . vendendum et in usus suos beneplacitos , proiit sibi aut suis successoribus 
episcopis tnelius, coiweniencius videbilur exped)re, libero convcrtenduiii , salvis iuribus 
nostris regalibus, que in honiinibus alioriim teriigenarum habemus seu habere consuerimus, 
quo pro nobis et nostris succe.ssoribus resorvanms. Haruiii ąuibus si^iliuni nostrum pre- 
sentibus est subupponsum testimonio litcrarum. Actuni in Premislia Sabbatho ipso die 
sancti Stanislai Martiris gloriosi infra octavas Ascensionis Domini *) anno incarnacionis 
eiusdeni niillesinio ąuadringentesimo tricesinio ąuarto , presentibus stronnuis et nobilibus 
Prcdborio de Conyeczpole Castellano Rosperiensi , Nicolao de Brzezye Curie nostre Mar- 
schalko, Pyechnone ludice Premisliensi, Nicolao Slauka de Lapschow, Scarbcone et lacobo 
pluribusąue aliis testibus fido dignis, Datum per inanus niagnifici et reverondi patris lohannis 
de Conyeczpole Cancellarii. Wladislai de Opporow Electi Wladislauiensjs Ecclesie Episcopi, 
Vicecancellarii Regni Pobmie, sincere nobis dilectorum. 

Ad relacionem eiusdeni reverendi patris 
Wladislai Electi Ecclesie Wladislauiensis, 
Regui Polonie Yicecancellarii. 

Oryginał pergaminowy w arch. kapit. obrz. hic. w Przemyślu. Pieczęć wraz ze sznurkiem 
oderwana. Dokument wydrukowano już w czasopiśmie Przyjaciel Prawdy Chrześciańskiej 
(Przemyśl 1833, rocz. 1. zesz. II., str. 90 — 93). Bezimienny wydawca przypisał go Władysławowi 
Warneńczykowi, nie wiedząc, że 8. maja 1434 r. żył jeszcze ojciec jego król Władysław Jagiełło. 
Dokument ten był oblatowany w grodzie sanockim 25. Października 1773 r. , w ziemstwie przemy- 
skiem 10. Lutego 1775. Zatwierdził go zaś na prośbę Macieja Drzewickiego biskupa przemyskiego 
i kanclerza koronnego król Zygmunt I. w Krakowie 10. Lutego 1512 r. w obecności licznego sze- 
regu świadków, których tutaj podaję, bo widzimy, jak bogaty zastęp senatorów i innych dygnitarzy 
zjechał się na ślub króla z Barbarą Zapolska, który się odbył 8. Lutego 1512 r. „Presentibus 
reverendissimis et reverendis in Christo patribus dominis loanne Gneznensi et Primate, Bernardino 
Leopolieusi Archiepiscopis, loanne Cracoviensis, loanne Poznaniensis, Erasmo Plocensis , Luca 
Yarmien&is, Nicolao Chelmensis Ecclesiarum Episcopis, necnou magnificis, venerabilibus et generosis 
Spithkone de laroslaw Castellano, Nicolao de Camyenyecz Palatino et Capitaneo Cracoviensibus, 
Nicolao Gardzyna de Ludbrancz Poznaniensi, loanne de Tarnów Sandomiriensi, laroslao de Lassko 
Siradiensi , loanne Zaremba de Galynowa Lanciciensi , Nicolao de Crethkow Brestensi , Stanislao 
de Cosczielecz Iuniwladislaviensi , loanne Odrowansch de Sprowa Russie, Nicolao de Pilcza Bel- 
zensi, Nicolao Firley de Dambrowicza Lublinensi, Otha de Chodecz Podolie Palatinis, Luca de 
Górka Poznaniensi et Capitaneo Maioris Polonie generali, Christoforo de Schidlowiecz S.mdomiriensi 
et Yicecancellario ac Siradiensi , Sochaczoviensi et Gosthinensi Capitaneo , loanne larand de Bru- 
dzow Calissiensi , Andrea de Oporów Brestensi , Thoma de Barthniki Plocensi , Andrea de Radzie- 
iowicze Sochaczoviensi , lacobo de Siekluka Voyniciensi, Nicolao lordan de Zakliczyn Yisliciensi, 



80 

Nicolao de Schidlowiecz Radomiensi, Andrea de Thanczin Biecensi, Andrea Czurilo de Sthoianowicze 
Preniislieusi , Albertho de Pothulicze Camenensi et Nicolao Missopad Czechoviensi Castellanis , Sta- 
nislao de Chodecz Marsalco et Capitaneo Leopoliensi , Andrea de Cosczielecz Thesaurario Regni 
Nostii, Scepusiensi, Oswiacziiuensi, Iuniwladislaviensi et Bidgostiensi Capitaneo, Zupparioąue ac 
Procuratore Generali Cracoviensi, loanne Lathalski Gneznensis, Cracoviensis , Lanciciensis Eccle- 
słarum Preposito, Petro Thoraiczki Archidiacono, Sigismundo Thargowiczki decretorum doctore, 
loanne Carnkowski Canonicis Cracoviensibus et Stanislao Goreczki Preposito Calissiensi, Secretariis 
nostris, Stanislao laroczki Marsalco, Stanislao Chroberski Vexillifero, Incisore et Subpincerna et 
Nicolao Oczieski Magistro Agasonum curie nostre, Costensi, Pizdrensi et Conynensi Capitaneo". 

') Jaśliska miasto w powiecie sanockim. „Miasteczka Jaślisk urządzenie według prawa 
magdeburskiego — czytamy w Przyj. Pr. Chr. roczu. I., zesz. III. str. 106 i 107 — idzie od Ka- 
zimierza W. kr. Polsk. , który z Opatowa w oktawę św. Agnieszki (t. j. 28. Stycznia) r. 1366 
w obecności Zawiszy kaszt. , Piotra starosty sądeckich , Rafała sandom. podkomorzego , Bodzanty 
prokur, generaln., Jana z Jurkowa. Węgrzynowi niejakiemu Janowi Henzelinowi i następcom jego 
nadał wójtowstwo w mieście Hensthok, zepsute z Hochstadt, czyli Wysokiem mieście do posiadania 
go prawem magdeburskiem na wzór miasta Biecza, 200 łanów pola odznaczył król Kazimierz 
z młynami , stawami , jatkami dla rzeźników, sklepikami sukiennemi i z łaźnią. Wójt miał łanów 
4 wolnych dla siebie, dworek, czynsze od rzeźników, szewców, sukienników, czy na łokcie, czy na 
postawy sprzedających, czynsz zwany Schreyceig (?), czynsze z ogrodów miejskich, czynsz od 
balwierzy zwauy Sthergadom ( ? ) , od wagi miejskiej, które się zowie Woge, od stacyi solnej Sałctege, 
od składu piwa i wina Schrołowe (?), grosz szósty z czynszów, grosz trzeci od spraw osądzonych. 
Dwa łany wolne przeznaczył król dla kościoła, stawiać się mającego, dwa łany dla pędzenia bydła 
(Skołhnica), cztery łany na pastwisko (Wiwayde). Mieszczan i mieszkańców lokować się mających 
uwolnił król na lat 20 od podwód, stacyi. pogoni wszelkich, po latach 20 płacić mieli na św. Marcin 
królowi po 10 Szkotów czynszu, plebanowi na dziesięcinę po Szkocie. Sołtys i następcy obowiązanym 
był przy każdej królewskiej expedycyi ruszyć na służbę z dwiema płachty {cum duabus plachłis). 
Nadto wójt, mieszczanie i kmiecie wsi przyległych albo powinni byli dać trzy obiady w czasie 
sądów generalnych przez króla lub wiceprokuratora jego odbywających się, lub za każdy obiad 
zapłacić fertonem urnirn. Wójtostwo z prawami mu nadanemi kupił r. 1432 Jan Lubiniusz bisk. 
przera. od szlachetnego Jędrzeja de Łubne Oporow^kiego. — Andrzej Oporowski bisk. warmiński, 
administrator biskupstwa przemyskiego w niedzielę mięsopustną r. 1477 (to jest 16. Lutego) w obec- 
ności Pawia z Wroczymowic proboszcza, Jana z Humnisk dziekana prałatów kapituły przemyskiej, 
Andrzeja Kobylińskiego kanonika kruświckiego, parocha brzozowskiego, Macieja Golcowskiego plebana 
chcąc podnieść rujnujące się miasto Jaśliska, powyższy przywilej króla Kazimierza co do wolności 
mieszczan wskrzesił i rozciągnął go do czasów wieczystych". 

*) Królik polski i wołoski w.sie w pobliżu Jaślisk w powiecie sanockim, należące i dziś 
do biskupów przemyskich rz. kat. 

*) Biskupic nie posiadają dzisiaj biskupi przemyscy rz. kat., nie ma też takiej nazwy 
wsi w okolicy, w której leżą inne tutaj wymienione. 



81 

*) Dal i owa wieś w powiecie sanockim o 9 kilometrów od Jaślisk, Jasionka wieś 
w powiecie krośnieńskim o 3 i pół kilometra od Dukli. Obie należą do bisk. przemyskiego. 

*) Dokument ten pochodzi zatem z dnia 8. maja 1434 r. , data bardzo dokładnie podana. 
Jest to ostatni dokument Władysława Jagiełły, jaki dotąd w ogóle znamy, umarł on. jak wiadomo, 
w kilkanaście dni potem. 



XLI. 

w Nowym Sączu i5. Lutego 1487 r. 

Mikołaj Kozłowski kanonik krakowski zaopatrzony do tego przez sobór 
bazylejski w osobne pełnomocnictwo upoważnia każdego kapłana do 
dania z zacłiowaniem przepisanej formy absolucyi z wszelkiego rodzaju 
grzechów Janowi Dębance z Żórawnika, który złożył pewną sumę w kasie 

kościoła w Nowym Sączu. 

Universis presentes literas inspecturis. Ego Nicolaus Gosiewski magister tlieologie, 
canonicus Cracouiensis, a sacra sinodo Basiliensi ad execucionem indulgeiiciarum pro re- 
duccione graciaruni per ipsam sinodum concessarum comissarius iii toto regno Polonie 
constitutus, teuore presenciiim notum facio, quod uobilis Andreas iiiius nobilis lolianiiis 
dicti Dębanka de Zorawnik , prout in sua consciencia asseruit, coDtribuit ad predictum 
opus reduccionis et in truuco in ecdesia parocliiali in Novasandecz ordin;ito reposuit 
iuxta tenorem dictaruni indulgenciarum. Quapropter quicunque sacerdos seciilaris vel 
regularis alias discretus, quem iu coufessorem sibi elegerit, eundem semel in vita et scmel 
in morte ab omnibus peccatis et censuris ecclesiasticis plene absoheudi et alia faciendi 
facultatem liabeat, que in dccreto dictaruni indulgenciarum late continentur et sub hac 
{forma): „Dominus noster Ihesus Christus per meritum sue passionis dignetur te absolvere 
et ego auctoritate saucte matris ecdesie et sacrosancte Basilieusis si(nodi spccialiter) 
mihi concessa absolvo te ab omni sentencia excomniunicacionis , suspensionis et interdicti 
a iure vel geueraliter ab homine pro {auctoritate sedi o^^ojstolice specialiter reservata et 
plene to restituo (satr)amentis ecclesie et com^modis) fidelium, et eadem auctoritate absolvo 
te ab {omnibus quibus)cui\que peccatis, culpis et negligencciis mortalibus et {occasionallbus), 
de quibus corde, {co(jitacione) et ore confessus et de quibus libenter confitereris , {si modo 
ex tua wicwłjoria venirent et remitto omneni penam {iuri)s {tibi) debitam et plena(wi re)- 
missionem hac vice tibi imparcior, quam remissionem et penam Roraam tempore lubilei 

11 



82 

cruce signatis ad recuperacioneni terre (sande łcmpore) passagii generalis euntibus in 
{nominc pafrls, filii et spiritus sandi) amen". Datum in Nouasandecz CCCC" XXXVII., XV. 
mensis februarii . sigillo (nostro suhappenso). 

Oryginał na małym skrawku pergaminu znacznie uszkodzony w zbiorze dokumentów Za- 
kładu narodowego imienia Ossolińskich Nr. 765. Przecięcie u dołu dokumentu świadczy o tern, 
iż dawniej była do niego zawieszona pieczęć na pasku pergaminowym. 



XLII. 

w obozie nad rzeką Murą 6. Kwietnia 1441 r. 

Władysław Warneńczyk przyjmuje na siebie spłatę 100 grzywien, które 
Dobiesław Kmita z Wiśnicza wmien był Mikołajowi Wroczyńskiemu i za- 
pewnia tę sumę na wsi Wroczyńce, którą oddaje w posiadanie Wroczyń- 
skiemu, aż do wypłacenia owycli 100 grzywien. 

Wladislaus' Dei gracia Hungarie, Polonie, Dalmacie, Croacie etc. Rex Litliuanieąue 
princeps supremus et heres Russie etc. significamus tenore presencinm. ąiiibus expedit, 
uuiversis presentibus et futuris, presencinm noticiam habituris. f|uoraodo attendentes grata 
fidelitatis obseąuia studiosa generosi Dobeslai Kniitlie de Visznicze, ąuibus Maiestati nostre 
complacuit multipliciter et signanter in hac via Hungaricali cum familia ornata armataąue 
auctoąue tidei sue studio prestancius poterit complacere in futurum, horum intiiitu vo- 
leutesąue ipsum Dobeslaura Kmitha graciarum nostrarum proseąui favoribus et ad obseąuia 
coutinuo reddere prompciorem. sibi centiim marcas monetę et numeri Polonicalium consweti, 
yidelicet ąuadraginta octo grossos iu ąuamlibet marcam computando. apud nobilem Ni- 
colaum Wroczinsky intercessimus et intercedimus per preseutes, ipsumąue Nicolaum plene 
assecurantes de dictis centum marcis sibi in et super villa nostra Wroczinicze ') in terra 
Sanoczeusi sita inscribiraus, assignamus, damus, douamus et largimur graciose tenore 
mediante per ipsumąue Nicolaum et ipsius legittimos successores teuendam , habendam, 
regendam, ąuiete et pacifice possideudam, cum omnibus et singulis eiusdem ville utili- 
tatibus, fructibus, censibus, proventibus, redditibus, agris, pratis, campis, pascuis, silvis, 
borris, gaiis, nemoribus, rubetis. mericis, virgultis, fluviis, fluminibus, lacubus, piscinis, 
stagnis, aąuis et earuni decursibus, raoleudinis, emolimentis, venatiouibus , mellificiis ac 
aliis obventionibus generaliter universis tamdiu, ąuousąue per nos aut nostros successores 



83 

sibi aut suis successoribus legittimis huiusmodi centum marce fuerint integraliter persolute. 
Quo facto ville predicte possessio ad nos et ad nostros successores revertetur pleno iure 
stationibus tamen et iuribus nostris regalibus semper salvis. Harum cjuibus sigillum 
nostrum est appensuin testimonio literaruni. Datum in loco canipestri circa tluvium 
Mura feria quinta aute doniinicam Ne longe '^) anuo domini millesimo (luadringentesimo 
ąuadragesimo primo. 

Relatio magnifici lohannis de Scelioczin 
Subdapifcri Sandomirieusis et Capitanei 
Lublinensis. 

Oryginał w bibliotece mogielnickiej, własność Edm. hr. Starzeńskiego. Na pasku perga- 
minowym zawieszona mniejsza pieczęć królewska, na czerwonym wosku wyciśnięta. 

') Wroczynic w ziemi sanockiej nie mogłem odszukać. 

-) Takiego oznaczenia niedzieli nie ma ani u Grotefenda ani u Weidenbacha. Jest atoli 
u Pilgrama, że w ten sposób oznaczano niedzielę palmową, oczywiście od początkowycb słów ewa- 
nielii. Jest to zatem dzień 0. Kwietnia. 



XLIII. 

w obozie pod miastem Sthsan (?) 23. Sierpnia 1442 r. 

Władysław Warneńczyk zapisuje Jerzemu Strumile z Dymoszyna dwieście 

grzywien na wsi Złoczowie. 

Wladislaus Dei gracia Hungarie Polonie, Dalmacie, Croacie etc. Rex Litbwanieąue 
princeps supremus et heres Russie etc. significamus tenore presencium , quibus expedit, 
universis presentibus et futuris, presencium noticiam liabituris, ąuod nos pensatis fidelibus 
obseąuiis et meritorum integre fidei prestanciani strenui Georgii alias Strumilonis rle Dy- 
mossini, faniiliaris nostri dilecti tidelis, ąuibus Maiestati nostre complacuit et signanter 
iu hoc Regno nostro Hungarie rebellium nostrorum in compressione auctoąue tidelitatis 
sue studio poterit prestancius complacere in futurum , horum intuitu volentes ipsum gra- 
ciarum nostrarum proseąui favoribus et ad obseąuia nostra futura reddere prompciorem, 
sibi in ot super villa nostra Szloczow ') , in terris Russie et districtu Leopoliensi sita, 

11* 



«4 

ducentas marcas communis pecunie Polonicalis iiumeri cousueti, in ąuamlibet marcam 
<iuadraginta octo grossos coniputando, inscribimus, assignamus, damus, donaiiius et largimur 
graciose presenciuni teiiorc, per ipsumąue Georgiuin et ipsius successores legittimos te- 
nendam , łiabendam , regendam , ąuiete et pacifice possidendam cum omnibus et singulis 
*Hisdem ville utilitatibus, fructibus, censibus, i)roventibus , redditibus, agris, pratis, carapis, 
pascuis, silvis, borris, gaiis, nemoribus. rubetis. mericis, yirgultis, fluviis, fluiiiinibns, lacubus, 
stagnis, piscinis, inscaturis. aquis et eariiin decursibus, molendinis, emolimentis, venacionibus, 
aucuparionibus, mellificiis ac aliis obvenciouibus generalitor nniversis, quibuscuuque dicantur 
nominibus, ad ipsam villam ab antiquo spectantibiis, tam diu qiioHsque per nos aut nostros 
successores sibi aut suis successoribus legittimis huiusmodi ducente marce fuerint integra- 
liter persolute; quibus persolutis possessio dicte ville ad nos et ad successores nostros 
revertetur pleno iure, stacionibus tameu et iuribus uostris regalibus semper salvis , hoc 
eciam addito, ut ibi residenciam personalem facere teneatur. Harura testimonio literarum, 
quibus sigillum nostrum est appensuni. Datum in loco campestri stacionis prope opidum 
Sthsan '^) feria quinta in vigilia sancti Bartliolomei apostoli anno domini millesimo qua- 
dringentesimo quadragesimo secundo. 

Relacio Nobilis lohaunis de Rzessow. 



Poniżej na zagiętce : 



Lectum per Albertum de Zichlin Regni 
Polonie Yicecancellarium. 



Odpisu dokumentu tego z podobizny dokonanego dostarczył mi dr. Fr. Piekosiński. 

') Złoczów dzisiaj miasto powiatowe. Dnia 14. Maja 1443 r. zapisał król Władysław 
na tym samym Złoczowie 100 grzywien Michałowi z Buczacza. Zob. Muczkowski i Rzyszczewski 
Kod. dypl. Polski I., 327. 

^) Coby to była za miejscowość, nie umiem powiedzieć. Nazwa zdaje sig przekręcona 
"W kopii, której używamy. 



85 

XLIV. 

w Czchowie 14. Stycznia 1443 r. 

Bartosz z Góry sędzia i Piotr z Czykowa podsędek ziemscy krakowscy 

poświadczają, że Michał z Przyszowa zastawił u Domarata z Jaszowy 

za i3 grzywien kmiecia Hanusza z Jaszowy. 

Nos Barthossius de Góry iudex et Petrus de Czykow subiudex terre Cracouiensis 
generales notum facimus, quibus expedit, universis preseutibus et futuris, presencium 
noticiam habituris. quoniodo coram certis camerariis nostris in iudicialibus in iudicio 
terrestri nostro Cracouiensi presideutibus constitutus personaliter nobilis Michael de Przy- 
szow, sanus mente panter et corpore existens . recognovit . quomodo kmethonem suum 
Hanus in laszowa ') cum orani iure, prout solus tenuit, nichil in eodem pro se iure reservando 
obligavit in tredecim marcis monetę commuuis nunieri Polonicalis consueti nobili Domarath 
de Yaszowa heredi teuere a festo nativitatis ad aliud festum natintatis Cliristi proxiraum 
per annum nsque ad plenariara sohiciouera tredecim marcaruni, proraitteus occasione pre- 
missorum iuxt;i consuetudineni terrestrem Cracouiensem ubilibet iutercedere et relevare. 
Si vero Michael predictus pecuniam habuerit et habere voluerit suam obUgacionem, extunc 
post festum natalo Domini quocumque tempore predictam pecuniam dederit . predictus 
Domarath debet ipsam recipere et obhgacionem viceversa condescendere. In cuius rei 
testimonium sigilla nostra presentibus sunt subappensa. Actum et datum iu Czchów ^) 
feria secunda proxima post octavas Epiphanie Domini sub anno nativitatis domini millesimo 
quadringentesimo quadragesimo tercio , presentibus his testibus strenuo Derslao Balon de 
Wyanczkowice , Nicolao Campyensky, Stephano de Yanowicze, Sandmiro de Luccowicze, 
Czeczotka de Luccowicze, Zegotha de Stradomya pluribusque aliis fidedignis. 

Oryginał pergaminowy w Zakł. nar. im. Ossolińskich Nr. 743, na paskach pergaminowych 
zawieszone były dwie pieczęci, z których druga znacznie uszkodzona. Piotra z Cikowa podsędka, 
pozostała z odciskiem herbu Radwan na zwykłym wosku z napisem w otoku zatartym. 

') Jazowa wieś w powiecie ropczyckim. 
*) Czchów miasteczko w powiecie brzeskim. 



86 

XLV. 

w Radymnie 12. Sierpnia 1444 r. 

Piotr Chrząstowski biskup przemyski potwierdza przywilej Spytka Tar- 
nowskiego z dnia 5. Listopada 1430 r. 

In nomine domini amen. Petrus Dei gratia episcopus Premisliensis ad perpetuam 
rei meinoriam. Signiticamus teuore presencium, ąuibus expedit uiiiversis preseutibus et 
futuris, ąuomodo oblata nobis peticio pro parte uobilis Marcissii heredis iu Morawsko 
continebat, ąuatinus pnvilegiuni raagnifici domini Spythkonis de Tharnow alias de laroslaw 
salvum, sanum et integrum , non yiciatum, non abrasura, non abolitum, non cancelatum 
nec in aliąua parte sui suspectum, sed onini prorsus vicio et suspicione carens. eius 
vero sigillo rotundę tigure intus|de viridi '), exra vero de coniuui ceris in pensula sericea 
rubei coloris dependente sigiliatum, de et super comutacione et cambio laneoruni inter 
ipsum ab una et discretum^Petrum rectorem legittimum ecclesie parrochialis in Lovcze 
partibus ab altera factis, sibi datuni et concessum ac ipsani comutacioneni auctoritate 
ordinaria admittere, approbare, ratificare et coufirmare dignareraur, cuius tenor seąuitur 
et est talis: 

Tu następuje i)rzywilej Spytka z Tarnowa z dnia 5. Listopada 1430 r. , oddrukowany po- 
wyżej pod m\ XXXIX. Potem brzmi potwierdzienie biskupa Piotra dalej : 

Nos vero atteudentes supplicacionem prefati Marcissii fore iustam et racioni con- 
sonam, et (piia iusta petentibus non est denegandus assensus, de voluntate et cousensu 
yenerabiliuni et honorabilium prelatoruni et canonicorum capituli ecclesie Premisliensis 
protunc nobiscuni congregatomui prescriptum privilegium in omnibus punctis. clausulis, 
condicionibus et articulis universis eiusmodi cambii et comutacionis legitime et absque 
quovis dolo et fraude factis adniittinius , approbamus , ratificamus et confirmamus per 
presentes , decernentes ipsum exnunc et in perpetuum robur obtinere perpetue firmitatis. 
Pro cuius maiori evidencia sigilla nostrum et capituli presentibus sunt appensa. Actum 
et datum in Kadympna feria ąuarta infra octavas beati Laurencii anno domini niillesimo 
ąuadringentesimo ąuadragesimo ąuarto, presentibus ibidem venerabilibus , generoso, hono- 
rabilibus et nobilibus Benedicto Preposito , magistro Michaele Archidiacono et Officiali, 



87 

Petro Custode, Francisco de Orzek Canonico Premisliensibus , lohamie de Chranstow 
herede, Nicolao de laroslaw altarista, lacobo de Radslawicze , Nicolao de Dobyau he- 
redibus, testibus circa promissa et aliis quain pluribus fide dignis. 

Manu Martini lohanuis de Sochaczew 
scribe R{everendi) 'P[etri). 

Oryginał pergaminowy spłowiały w archiwum konsystorskiem w Przemyślu. O obu wraz 
z sznurkami odpadłych pieczęciach świadczą 4 okrągłe przedziurawienia pergaminu. 

Na zewnętrznej stronie czytamy : Anno domini 1693 die vero Ima Martii circa uisitacionem 
generałem reproductum privilegium Petri episcopi Praemisliensis. Podpisano: Andreas Podolski 
Archidiaamus , risitator generalis ni{anu) piropria.). — Według drugiego napisu przedłożono do- 
kument ten w dniu 12. Listopada 1722 r. za wizytacyi nakazanej przez biskupa Krzysztofa Jana 
Szembeka. 

') Wyraz ten jest napisany na wyskrobanem miejscu, ale tą samą ręką i takimże 
atramentem. 



XLVI. 

w Piotrkowie 28. Sierpnia 1447 r. 

Kazimierz Jagiellończyk, powołując się na dawny przywilej króla Kazi- 
mierza W., uwalnia mieszczan pilźnieńskicłi od płacenia cła w Wojniczu. 

Kazimirus Dei gracia Rex Polonie et Magnus dux Lithwanie. Russie signiticamus 
])resentibus universis, ąuomodo consules civitatis nostre Pylssnyo, exhibitis litteris sere- 
nissinii olim principis domini Kazimiri Regis super libertate theolonci regni nostri in 
Woynycz ipsi civitati Pylssnyo et incolis eiusdem concessis ') , nobis supplicavcrunt , ut 
ipsos circa liboitatem hniusmodi theolonci conservare dignareraur et nos supplicationibus 
eoruni acdinati. ipsos et ipsoi'uni quemlibet conservavimus , quocirca vobis theolonatoribus 
uostris presentibus comittimus et mandamus, ąuatenus ipsos cives nostros de Pylssnyo 
et ipsoruni ąucnilibet circa presentem nostrani libertatem conservetis, ])rout per nos sunt 
conservati nullnnKiue theoloneum in Woynycz regni nostri al) ipsis aut eorum aliąuo 
recipere presumatis sub gracia nostra. Harum ąuibus sigillum nostrum est appensum 



83 

testimonio litterarum. Datum in Piotrhcow feria secunda post festum sancti Bartholomei 

proxima anno domini niillesimo ąuadringentesimo KLYII". 

Relacio magnifici Petri de Sczelioczini, 
Regni Polonie Yicecancelarii. 

Dokument oryginalny na pergaminie w Zakładzie nar. im. Ossolińskich nr. 7G0. Pieczęć 
oderwana, pozostał tylko po niej pasek pergaminowy. 

') Porównaj powyżej nr. XXXVUI. zawierający takie same uwolnienie przez Władysława 
Jagiełłę wystawione. 



XLVII. 

w Chełmie 6. Maja 1448 r. 

Gniewosz z Mościsk sędzia i Masko z Wereszni podsędek ziemscy 
chełmscy poświadczają, że Sulek z Grodziszcza sprzedał wieś Gro- 
dziszcze za 90 grzywien Janowi i Andrzeiowi z Ostrowa. 

Gniewossius de Mosczyska iudex et Masco de Werescznia subiudex terre chel- 
mensis generales recognoscimus teuore presentiuni , ąuibus expedit universis , ąuomodo 
veniens Svlek de Grodzyszcze recogiiuvit publice , ąuomodo vendidit rillam dictam Gro- 
dzyszcze ') pro nouaginta marcis latorum grossorum et resiguavit perpetualiter et in 
evum nobilibus lohanui et Andree de Ostrów lieredibus cum omni iuro et literis, prout 
solus tenuit, liabuit , censibus, raolendinis, melliliciis ac universaliter cum omnibus spec- 
tanciis pro dicta villa Grodzyszcze,-: nichil sibi ibidem reseryaudo. In cuius rei testimonium 
sigilla nostra sunt appensa. Actum in Chełm feria secuuda proxima antę festum saucti 
Stanislai sub anno domini M° CCĆC ąuadragesimo octavo, preseutibus nobilibus: Paulo 
Smek de Szeldcze, Michaele Smek de Sedliscze, Inath de Dzanb, lacobo de Briavyecz, 
Phyedorone de Oczyczow, Nicolao Pahcowsky et aliis multis fidedignis. 

Dokument na pergaminie, dobrze zachowany, znajduje się w archiwum Zakł. nar. im. Osso- 
lińskich pod nr. 749. Pierwszej pieczęci brakuje, pozostał tylko pasek pergaminowy, na którym 
była zawieszona; odcisk drugiej na paskn pergaminowym zawieszonej i na zwyczajnym wosku 
■wyciśniętej jest tak zatarty, że znamion rozpoznać nie można. 

') Horodyszcze wieś w województwie lubelskiem, obwodzie krasnostawskim, powiecie chełmskim. 



89 

XLVIII. 

w Ropczycach 12. Lipca 1448 r. 

Kazimiez Jagiellończyk nakazuje, aby mieszczanie pilzneńscy opłacali 
podatki zdawkową monetą krakowską a nie półgroszkami. 

Kazimirus Dei gracia Rex Polonie, Magnus Dux Lithwanie et lieres Russie etc. 
signiticamus tenore presenciuin universis, (juibus expedit. ąuoraodo attendentes constitucionem 
geuefaleiii per totius Regni Polonie consiliarios factain et approbatam , quod minuta pe- 
cuuia nionethe nostre Cracouiensis et non medii grossi taiu per nos, ąuani etiam per 
omnes prelatos , barones et subditos Regni nostri pro censibus et ąuibuslibet solucionibus 
recipi et exigi debet irrecuse, pro tanto civibus nostris Pilznensibus comisimus et pre- 
sentibus comittimus, quod pro censibus nobis seu tenutariis nostris solvi debitis minutam 
pecuniani monetbe Cracouiensis et non medieutes dent et solvant ; ąuocirca tibi niagnifico 
Crzeslao de Curoswanc castellauo Lublincnsi et tenutario Pilznensi aliisąue pro tempore 
existentibus tenutariis Pilznensibus comittimus et mandamus seriose. ąuatenus non nie- 
dientes , sed minutam pecuniam monetlie Cracouiensis a dictis civibus Pilznensibus exigere 
et percipere debeatis irrecuse, gracie nostre sub obtentu secus nun facturi. Harum 
testimonio literarum ąuibus sigillum nostruni presentibus est appensum Datum in Rop- 
cic/e feria sexta in vigilia sancte Margarethe anno domini millesimo quadringentesimo 
ąuadragesimo octavo. 

Relatio magnifici Petri de Sczekoczini, 
Regni Polonii Yicecancellarii. 

Dokument oryginalny na pergaminie w Zakł. nar. im. Ossolińskich nr. 753. Na pasku 
pergaminowym zawieszona na czerwonym wosku wyciśnięta mniejsza pieczgć królewska. 



12 



90 



XLIX. 

We Lwowie 1 3. Listopada 1450 r. 

Kapituła metropolitalna lwowska oświadcza, w jaki sposób odbył się 
wybór Franciszka z Orzka. dziekana lwowskiego i proboszcza św. Flo- 
rvana w Krakowie, na następcę arcybiskupa lwowskiego Jana Odrowąża. 

In nomink Domini amen. Sub auno nativitatis eiusdeiii millesimo qiia(lriiigeii- 
tesiino (luinąuagesimo , indicioiie tredecima, pontiticatus sanctissinii in Christo patris et 
domini nostri, domini Nicolai divina providencia papę ąuinti, anno ipsius ąuarto, dłe vero 
Veneris, tredecima meiisis Noyembiis post summam luissam de spiritu sancto decantatam 
iii sacristia ecclesie^ saucte Mai'ie metropulitaiie Leopoliensis nos Petrus custos et admi- 
nistrator iu spiritualibus, Gregorins de Myslowicze decretorum doctoi' archidiacouus, 
lohannes Burcardi de Byecz, Laurencius de Grodek, Petrus Yankonis de Premislia, Nicolaus 
Olchowski, lohannes sculteti de Leopoli, Stanislaus alias Bass Bartholomei de Ynyeow 
prelati et canonici ecclesie metropolitane Leopoliensis, significamus tenore presencium 
mediante, ąuomodo eadem ecclesia Leopoliensi yacante per mortem olim recolende memorie 
reverendissimi in Christo patris et domini domini lohannis Odrowausch, archiepiscopi 
Leopoliensis eiusdenri ecclesie ultimi et immediati rectoris et pastoris, yocatis omnibus, 
qui potuerunt, voluerunt et debueruut comode interesse, ad sonum campaue, misse post 
de spiritu sancto decantancionem fuimus congregati in ecclesia metropolitana antedicta, 
considerantes , quod vaccacio metropolitane Leopoliensis ecclesie, si dilacionem caperet, 
nobis proch dolor dispendium allatura esset graviusque eadem ecclesia tam in spiritua- 
libus ąuara temporalibus incomoda reportaret, cum tamen , quanto expedicius, tanto salu- 
brius yiduatis ecclesiis de devoto patre et pastore vitaque laudabili decorato provideatur, 
Yolentes, quantum in nobis extitit. hiiiuscemodi casui consulere et occurrere consulendo 
Yota nostra in venerabiles dominos Petrum custodem et administratorem, lohannem Burcardi, 
Nicolaum Olchowski confratres nostros tamąuam in scrutatores per formam scrutinii transtuli- 
mus et quilibet iiostrum transtulit, dantes et concedentes eisdem plenam, liberam et omni- 
modam potestatem eligendi patrem et pastorem, quem ipsi dono spiritus sancti duxerint 
eligeudum votis singulorum sigillatim examinatis. Quiquideni Petrus custos, lohannes Burcardi 
et Nicolaus Olchowski canonici, deliberacione sufficieuti prehabita, obtenta licencia et man- 
dato a nobis venerabilem dominum Franciscum de Orzek, decanum Leopoliensis, prepositum 



i 



91 

sancti Floriani ecclesiarum etc, presentem et audientem vitaque et nioribus sufticienti 
sciencia circumfultura , necnon etate legittima et in sacris constitutuui . nobilitjue thoro 
ex utroąue paraute (sic) stipatum et procreatum laudabiliterąue tam in spiritualibus, quam in 
temporalibus circumseptum unanimi consensu nostro et voce coucordi gracia spiritus sancti 
inyocata in archiepiscopuni ecclesie mctropolitane Leopoliensis prefate ac pastorem canonice 
elegerunt et elloctiun pronunriaverunt. Queni prefatus lohannes Burtardi canoniciis de 
mandato alioruni duniinorum duoruin scrutatorum et nostro consensu canonice eliectum 
pronunciavit videlicet in hec verba: „Cum ecdesia nietropolitana Leopoliensis per mortem 
bonę memorie reverendissimi in Cliristo patris domini lohannis Odrowansch, ultimi et 
imniediati rectoris et pastoris archiepiscopi , vaccare dinoscatur pro presenti , prelati et 
canonici ad elleccionem congregati, spiritus sancti gracia inrocata, licencia igitur et 
mandatu a predictis prelatis et canonicis ac confratril)US nostris captis et obtentis, ipsis 
presontibus et consencientibus, ego lohannes Burcardi nomine meo et aliorum scrutatorum 
yidolicet Petri cu&todis et administratoris ac Nicolai Olchowski canonici omniumąue et 
singulorum prelatorum et canonicoruni ecclesie metropolitane Leopoliensis, spiritus sancti 
gracia imocata, ad honorem Dei omnipotentis et beate Marie Yirgiuis gloricsc oiusdem 
ecclesie patrone, eligo veuerabilem domiuum Franciscuui de Orzek in archiepiscopuni, 
patrem et pastorem eiusdem ecclesie metropolitane Leopoliensis. In nomine patris et 
filii et spiritus sancti amen." Post cuiusąuidem ellectionis publicationem et nomiuatiouis 
vocem nos prelati et cauouici supradicti prefatum domiuum Franciscum antę sumnnmi 
altare abduximus et ad locum et stallum, in quo archiepiscopus eiusdem ecclesie coiisnetus 
est installari, installayimus et ,,Te Deum laudamus" voce sonorosa decantare m;^iidavimus 
et campauas pulsare ad honorem omnipotentis Dei et eius genitricis Yirginis gloriose. 
Quibusquidcm sic peractis, prefatas iiostras ellectionis litteras per ingeniosum Andream 
Petri de Schamothuli , arcium liberalium baccalariuni , Poznaniensis diocesis notarium scri- 
bamque nostrum infrascriptum scribi et publicari mandavimus nostroque sigillo capitulari 
maiori iussimus communiri. Acta sunt hec auno, indicione, pontificatus, die, mensę, 
hora et loco. quibus supra, presentibus honorabilibus yiris dominis Andrea de Ostrauia, 
Kicolao Blassii, Michaele de Schamothuli, Stanislao Plebano de DaMidow, lohanne de 
Thuchow Predicatore Polonorum , Presbiteris Leopoliensibus et aliis łidedignis circa pre- 
missa testibus '). 

Et ego Andreas Petri de Schamothuli, clericus Poznaniensis 
diocesis, publicus imperiali auctoritate notarius, quia pre- 
dictis scrutatorum canonice elleccioni , deputacioni , votorum 
conscripcioni , installacioni aliisque omnibus et singulis pre- 

12* 



S. N. 



92 

missis , dum sic . ut preniittitur , agerentur et fierent , una 
cum prenotatis testibus presens iuterfui eaque omnia et sin- 
gula premissa sic fieri yidi et audivi, ideo hoc presens el- 
leccioiiis instrumentnm manu propria scripsi et in hanc pu- 
blicam formara redegi signoąue et nomine meis solitis et 
consuetis consignavi, rogatus et reąuisitus, sigiiloqnc capituli 
raaiori Leopoliensis de mandato dicti capituli Leopoliensis 
comniuiiivi, rogatus ot reąuisitus iu fidem et testimonium 
omnium et singulorum premissorum. 

Oryginał pergaminowy w Zakładzie nar. im. Ossolińskich nr. 782. Dokument został, zdaje 
się, tuż pod ostatnim wierszem odcięty, tak że po pieczęci, o której w nim mowa, nie pozo- 
stało najmniejszego śladu. Nadto u spodu znajdują się w równych odstępach cztery równoległe 
przecięcia. 

') O ile mi wiadomo wybór ten dotąd wcale nie był znany. Długosz nic o nim nie wie, 
lecz każe Grzegorzowi ze Sanoka być wybranym bez trudności po śmierci Odrowąża. O tym Fran- 
ciszku z Orzka czytamy zaś u Długosza pod r. 1435, że go po śmierci Jana biskupa przemyskiego 
wybrano na stolicę biskupów przemyskich, lecz że król mianował Mikołaja Chrząstowskiego herbu 
Strzegonia proboszcza św. Floryana i kanonika krakowskiego. Kiedy zaś potem zajęto dobra 
kościelne , musiał Franciszek z Orzka choć prawnie wybrany ustąpić i przyjąć w zamian probostwo 
Św. Floryana. Tak było w r. 1435. Jakie zaś w r. 1450 zaszły przeszkody, że znów prawnie obrany 
Franciszek nie został arcybiskupem, nie wiemy. — Na stanowisku dziekana kapituły spotykamy zresztą 
tegoż Franciszka z Orzka w A. G. Z. od r. 1440 (.\. G. Z. II., 105 i 110). Po r. 1450 już go tutaj 
nie spotykamy, w r. 1458 zaś widzimy na tem dziekaństwie jakiegoś Michała (Y., 166). Z innych 
prałatów, którzy brali udział w wyborze Orzka nie spotkaliśmy dotąd jednego: Piotra Wańkowicza 
z Przemyśla. Inni zachodzą w A. G. Z dość często i tak: Grzegorz z Mysłowic archidiakon od 
r. 1440 (II., 105), Piotr Kustosz od r. 1440 (II., 105. V., 109 i 114), kanonicy Jan Burkardowicz 
z Biecza od r. 1440 (II., 105. V., 114), w r. 1455 (V., 180) jest on oficyałera a jest nim jeszcze 
w r. 1467 (VI., 108), — Wawrzyniec z Gródka zachodzi od r. 1440 (II., 105 i 110. V., 114), — 
Mikołaj Olchowski zachodzi od r. 1441— 1455 (V., 109, 114, 160, 180), — Jan Sołtysowicz ze Lwowa 
od 1442—1467 (V., 114, 180. VI., 108), — Stanisław Basz wreszcie nie pojawia się w aktacli 
przed r. 1450, zachodzi zaś jeszcze w 14G7 (II., 66 i 197. V., 180). 



*JS 



w Krakowie 19. Marca 1454 r. 

Kazimierz Jagiellończyk dozwala mieszczanom, kupcom i mieszkańcom 
Pilzna wolny przejazd prostszą drogą z Pilzna do Wrocławia i na odwrót. 

Kaziniirus Dei gracia Rex Polonie et Magnus dux Lithwanie heresąue Russie signi- 
ficanjus tenore presencium, quibus expedit. universis et singulis, quoniodo cupientes providos 
cives, mercatores et incolas universos circa iura, munimenta et libertates a predecessoribus 
nostris felicis recordii eis concessas conservare. ipsis hanc gratiam seu prerogativam no- 
strain dediinus tenoreąue presencium daraus mediaute, ita tamen, cjuod prefati Pilsznenses 
et universi incole via rectiori, (jua eos de Pilszno versus Wratliislaviaui et e converso 
transire contingerit (sir) cum rebus et mercanciis ipsorum cuiuscunąue generis aut speciei 
existant proficisci atque ti-ansire, sine aliąuo impedimento vel arresto licite poterint solutis 
ubiąue theoloneis nostris perprius per ipsos dari consuetis. Quocirca vobis universis et 
singulis capitaiieis, tenutariis, burgrabiis, procuratoribus, theoloneatoribus , advocatis, ma- 
gistris civium . consulibus et aliis ofticinlibus quibusvis per et infra Regnum nostrum 
ubilibet coustitutis, presentibus requirentcs, coinittimus et luandamus, seriose et omniuo 
habere Yolentes, quatenus prefatos cive3 nostros Pilsznenses ac mercatores et alios incolas 
cuiuscuuque conditionis aut preeminentie existant , per civitates. oppida, passus, loca, pontes 
ot dominia via rectiori . iit prefertur , de Pilszno in Wratliislaviam et e converso cum 
rebus et mercanciis eorundem universis transire atque proficisci pacifice et quiete per- 
mittatis et perniitti faciatis irrecuse efficiendo, ne dampnnm aliquod in rebus ipsorum 
partiantur {sic) vel gravamen , iuxta consuetudinem eorura ab antiqu() tentam. In cuius 
rei testimuniuni sigillum nostrum presentibus est impressum testimonio litterarum . secus 
igitur facere nostra pro gracia non ausuri. Datum Cracouie feria tertia post Dominicam 
Reminiscere anno millesimo quadnngentesimo quin(iuagesirao quarto. 

Ad relationem magnifici Petri de Scze- 
koczini. Reaui Polonie Yicecancellarii. 



^a^ 



Oryginał pergaminowy w Zakładzie nar. im. Ossolińskich nr. 772. Pieczęć na czerwonym 
wosku wyciśnięta zupełnie już wykruszona. 



94 

LI. 

We Lwowie 28. Czerwca 1458 r. 

Stanisław z Chodcza starosta halicki sprzedaje Opiekadnictwo monasteru 
Kryłoszańskiego z wsiami Podgrodzie i Błachowiszczenie Romanowi z Osta- 
ło wic za 25 grzywien. 

Actuni in Halicz secunda feria in crastino Yisitationis Beatę Marie Yirginis (3. Lipca) 
anno domini niillesimo quadringentesimo quinquagesimo octavo, presentibus nobilibus dominis Petro 
de Siemionkowce protunc iudice castrensi, Nicolao Tarnkowski woiewode (s/c) Haliciensibus, loanne 
de Herbiirtow, Paulo de Petryków et aliis: 

Nos Stanislaus de Chodecz Haliciensis etc. capitaneus significanius tenore pre- 
sentiuni, ąuibus expedit , universis et singulis, presentibus et futuris, presentium uotitiam 
habitiiris, quia tiitoriam moiiasterii Krylosieiisis ') alias Opiekadnictwo nobis per serenis- 
simimi dominuni nostrum Regeni comissam nobili Romano de Ostalowice '^) de manibus 
nostris comittiuius et presentibus danius. donanuis, conferimus cum omnibus et singulis 
proventibus. fructibus. dationibus, contributionibus, honorationibus. censibus, agris. campis, 
pratis, pascuis, syhis, niericis. rubetis. borreis, niellificiis, aquis, ryvis et eorum decur- 
sibus, ac generaliter cum omnibus proventibus, uti est dictum monasterium Krylos in 
suis metis et granitiebus lunge, late et circuniferentialiter limitatum, ac etiara cum villis 
Podgrodzie ^) .et Blahomsczenie ^). ad prefixum Krylos spectantibus, cum omnibus dictarum 
Tillarum proventibus, uti solus tenuimus, nihil pro se aut successores nostros legitimos 
{sic sic) reservando, sed cum pleno iure favorabiliter damus et largimur. babendi, tuendi, 
regendi , gubernandi , pacifice et quiete possidendi . sine quovis impedimento uostro et 
officialium nostrorum ac quarumcunque personarum sexus utriusque et cum omni iure 
et poenis spiritualium, que ab antiquo adiacere et pertinere consueverunt*). spectantes'') pro 
tutore dicti monasterii Krylos alias na Metropolita, ac etiam cum raarderibus de poponis ') 
districtus Haliciensis ab antiquo super Metropolitum exigendis anuis singuli;-. Quarum 
YJUarum cmethones. quosvis homines spectantes ad dictum Krylos ac villas superius dictas 
absolvimus , et presentibus liberamus ab omnibus solutionibus et laboribus castri Hali- 
ciensis , sed dicti homines et cmethones solum nobili Roman superius expresso respondere 
tenebuntur, et omnes popones sub monasterio Krj'los degentes non coram alio, nisi ipso 
nobili Roman, pro omnibus excessibus in iudicio spirituali respondere tenebuntur. Cui 



95 

etiam Roman superius memorato proniittimus apud serennissiuiuin doiniiiuui uostrum Regem 
cunseiisum expedire ad estreniaiu consuinatiouein vite sue super tutoiiam alias na Opie- 
kadnictwo dicti monasterii Krylos. Si, quod absit, dictum cousensnm apud dominum 
Regem sibi Roman non expediremus , et idem eadem nostra non expeditione esset per 
suani Maiestatem aut Metiopolitum depressus, extunc nos tenebimur sibi sunimam pecu- 
niaruni apud ipsum recoi)tam viccversa restituere, videlicet viginti cjuinriuo inarcas communis 
pecunie ot numeri Poloniialis consueti, quadraginta et octo grossos iu (juanilibet marcam 
couiputando. In cuiu? rei eridenciam sigillum nostrum presentibus est appeusum. Actum 
et datum iu Leopoli feria ąuarta |)i'oxima post festum sancti lohannis Baptiste anno 
domini millesimo ijnadringentesimo nuincpiagesimo octavo, presentibus testibus generosis 
nobilibus(iue doininis Nicolao Romanowiiki Subpincerna Leopolieasi, Stanislao Krzywecki, 
Stanisiao de Laudowica, Lazore de Romniewo, Martino Kustra de Wolosow, Prot de 
leuiatuiki et aliis quam pluiibus tide dignis ad premissa. 

Ex actis terrestribus Haliciensibus. M. Harasiewicz Annales Ecclesiae Rutheuae str. 50 
uważa ten dokument, którego treść w swój sjjosób podaje, za dowód wdzierania się w prawa 
ruskiego ducliowieństwa i ogołacania go z praw mu przynależnych. Tak jednak nie jest, bo 
Stanisław z Chodcza sprzedaje tutaj nie wsie należące do duchowieństwa ruj^kiego , lecz tylko 
tak zwane opiekadnictwo czyli pewien rodzaj patronatu, który mu przysługiwał może na podstawie 
fundacyi przez niego, lub którego z jego przodków dokonanej. Już sama cena. 25 grzywien, po- 
kazuje, że tutaj nie mogło być mowy o sprzedaży paru w -i, bo te miały wówczas niez;^ wodnie 
wi\;kszij. wartość, lecz tylko o sprzedaży pewnych dochoilów wynikających z prawa patronatu czylL 
opiekadnictwa, jak je tu nazwano. 

') Kryłoś wieś 'w powiecie stanisławowskim o (iG kilometrów od Halicza. 

^) Ostałowice wieś w powiecie przemyślańskim. 

^) Podgrodzie wieś o 7-6 kilometrów od Halicza. 

*) Tej nazwy wsi odszukać dziś nie mogłem. 

*) Consmcernnt nie ma w dokumencie. 

*) Spcctantc w dokumencie. 

') Porównaj wyżej dok. nr. XXVI., str. 51: I hvny s popoto. 



96 



LII. 

We Lwowie lo. Września 1459 r. 
Rajcy miasta Lwowa nadają statut cechowy dla cechu płócienników. 

Wir Ratmaime Der Stat Lemborg Bekennen oftenbarlichen mit laute deses briifes 
allen , den is geboret , Das czu merunge des geniej^nen notczes vnd czu sunderlichem 
genisse ynd oflthalt viiser Stat, doruff vns czu vben vnd Yoi-fleysen alle czeit geboret, 
habe wir den leynenwebern , vnder vns gesessenen, eyne Czecha Yorlegen vnd gegeben 
czu merunge erer gewerken yn redlichkeit vnd erberkeit, das auch alle vnfertige smeliche 
vnd vmbeqweme vordochten sachen an eren Hantwerke vorleget wurden, vnd sy alleczeit 
also wurden derfunden kegen freinden vnd ynwonern, das sy hy vnd anderswo, vnser 
Stat czu ereu erberlich niochten besteen, des wir en czu eyner entrichtunge deze vnden 
geschrebeue artikeln haben gegeben yn erer ezechen vnforserlich czu halden vnd czu 
vorwaren. Czu dem irsten , was sy zelber mit der haut machen . is sey parchen ader 
leymeth, ader welerley das were, das sy das stockecht frey mogeu vorkewfleu. Item 
app ymanth borgerrecht vnd czechrecht mit en nicht hette vnd ir hantwerk arbete, is 
sey raan, ader weypp, dem mogen sy dy erbet weren mit vnser wissenschaft. Vnd is 
das eyu newer meyster her qweme, vnd czechrecht mit en haben welde, der sal bewey- 
sunge brengen, das her yn eyner andern czeciien gelart habe, noch des hantwergis ge- 
wonheit vnd sal geben yn dy czeche funffczik smalę groschen vnd eyuen besmer wachs, 
sunder keyn assen noch getrenke sal her machen, vud sal der lichten auswarten, dy alle 
feyertage, so man ni der kirchen das amecht begeet. czu rechten czeiten entczunden noch 
der andern Czecheu gewonheit, bis eyn ander newer meyster wirt, des vorsewmnes seyn 
czene smalę groschen dy busse ais ofte is geboret, wer abir sulche beweysunge ais obin 
nichten brechte, der sal ere czeche nicht hindern. Vnd wen man das ezechen vmb zenden 
wert, der also balde yn dy czeche nichten ąweme, der gebe czu busse eynen smalen 
groschen. Wer auch noch der erbit lewft, des man en mit geczevge obirkumpt, eyn 
bezmer wachs ist seyne busse, ausgenomen app man noch em zendete Man sal auch 
dy leymeth arbeten vnd wirken am karame vellig vnd breith, ais is ymant begeret czu 
seynem willen. Auch sal keyn meyster noch geselle in dy czeche geen mit niesser cleyn 
ader gros , ader mit anderem wopen , eyn groschen sey dy busse. Wer auch yn der 
ezechen frewellich reth , den sal man bussen mit eynen bezmer wechs . is denne das her 



97 

hoclifrewelte, ader noch dem irsten frewel der bussen nicht achtende seyneu frewel vor- 
newete, so mag en dy czeche bussen noch erem derkeutnis. Vnd kegen vns Ratmannc 
app is vor vns brodit wert ynd kegen denie her gefrewelt hot mit wort ader tat, sal 
lier zliuen noch seynem vormogen. Vnd wer der czechen vnderweysungen nicht folgen 
wclde, sich czu rechte rufFende, wurde her mit rechte oberwunden, so sal her der czechen 
bussen noch genoden. Wirt auch ymanth au seyner gebort , ader seyncr vorrockunge, . 
ader das her in der vnee sese. ader in andern vnredhcheu sachen beschuldiget , der sal 
mit ynser wissenschaft czechrecht nicht haben, noch erbeten , is sey meister ader geselle, 
lier fertige sich denne der sachen vnd rorwisse sich vmb seyii vngelt czerunge vnd vor- 
seumi)niss mit denie, der en beschuldigete , vnschedlich vnserr bussen. is auch der selbe 
beschuldiget, er gewerke de biisse der czechen ejnen balbin stcin wachs. Welch meyster 
der czechen hoimlichkeit ausbrechte, der biisse eynen lialbin besmer wachs vud vns auch 
noch vnserm dcrkentnis, is were denne eyne sulche heimlichkeit, dy deme gemeynen 
n(itcze schedlich were, des sal her vnwettehafftig seyn. Welch meyster bey eren ge- 
werken ader knappen leichczeichen nicht were, czwene smalę groschen zey dy busse. 
Den knappcn sal man also wol bestaten, ais den meyster vnd app der knappe noch em 
lisse cleyder ader pfennige, das sal dy czeche iar vnd tag ynne halden mit vnser wissen- 
schaft, vnd is das des gestorben knappen nesten freunde, dy dorczu recht hetten. in des 
nichten 4uemen, so sal das gerethe angewant werden czu zelgerete noch vnser vuder- 
wcysunge. Keyu meyster sal auch baifus geen in der Stat bey der i);;ssen eynes halben 
bezmer wachs. Is sey meyster ader geselle der ymanden off dem heutwerke sclialdig 
were is das is durch dy czechmeister irkant wirt vnd wirt czu dem tirdcn Tiiole rormanet 
beczalungc czu thuen, vnd her das nichten achte, der verbusse eynen halben bezraar 
wachs ; achte her das auch nicht, so mag man em das hantwerk legen bis czu genuglicher 
beczalunge. Sunder was do ober zeben breythe groschen ist . das habe vnser phoit vnd 
nicht dy czeche czu richten. Der meyster, der an des heiligen leichnamstag vnd an dem 
achteu tage eyn licht noch seyuen vormogen nichten hette, der busse czwene smalę 
groschen. Welch meister sich Yorspelete, ader man en ausczoge vor trankes beczalunge, 
dy busse eyn bezmer wechs vnd keyn man sal mit dem andern nicht speleu off dem 
hentwerge bey eynem bezmer wachs, vnd sulche sal dy czeche vns offinbarn, dy suUen 
durch vns sunderlich gebusset werden. Is sey meyster ader geselle. bey dem w^orfel 
irfunden werden , dy busse eyn bezmer wechs. Keyn meister sal keyn frey weypp nicht 
ereu bey eynem bezmer wachse dy busse. Welch meister dy leymet czu korcz mesa den 
leutcn , der busse eynen bezmer Wachs. Eyn ider meister sal dy ele off gewonlich lon 
worchen, sunder armen leuten, dy is nicht czu yorlonen hetten, suUen sy vmb dy fumffte 

13 



98 

ele worchen. Weu auch eyn lerknecht das hantwerk lereu welde, der sal dem meister 
drey iar dynen vnd yn dy czeche eynen firding geben. vnd wen her ausgeleraet vnd dy 
drey iar ausgedinet, so sal en zein meister mit eyner mark heller cleyden , ader eyne 
mark heller do vor geben , das her disderfleisigter an seynen dinste zeyn mochte. Is 
das denne her yn seinen leriaren seynen meister apptrunnik wurde, so sal her 
seyneni meister vor seyne mue czernnge vnd vorseurapnis genuk thuen iioch des 
hentwergis gewonheit , welde her abir das hantwerg weder lernen , so sal her off eyn 
newes anhebin, vnd kynen lerknecht sal man uicht ofinemen an der czeehmeister willen 
vnd wissen. Der meister sal dem knappeii yn eynem vollen worche orlopp geben , der 
anders tete eynen halben bezmer dy busse, is were denne, das her mit seyner erbet 
nicht besteen kunde, desgleich zal auch der knappe nicht orlopp nemen wen yn eynem 
Yollen worche, vnd sal denne seynen meister den stul reumen. Der anders tete vnd 
seynen meister lisse zeyn werk steen, der sal wandern. Welch nieyster dem andern seyn 
gesinde enthfremdit, der vorbusse eynen halbin steyn wachs. Auch sal keyn meyster 
den knappen . so her offsteet von seynen meister , nicht zeczczen , her froge denne vor 
app her frey ist, eyn halber bezmer wachs ist die busse. Keyn meister noch geselle sal 
grantwerre machen vnder meister vnd gesellen mit worten ader mit werken, dovon geczok 
mochte bekomen, den man oberąweme mit geczeuge. eyn bezmer wachs zey dy busse. 
vnd Yorwesse sich sunderlich mit vnser bussen. Welch knappe dera meister zein gesinde 
entfremdete. den man oberąweme, der sol gebusset werden noch der czeclten derkentnis 
mit ynserm ratę. Dy czeehmeister sullen nymanden keyn gelt leyen an der czechen 
wissen, app sy das brechen, so sal eyn ider czeehmeister geben eynen halben steyn wachs 
vnd sullen das inlegen bey firczentagen. Alle kauffstucke dy sullen dy lenge vnd breite 
haben ais do vorne, vnd sullen geczeiehnet zein noch des hentwerges gewonheit. Vnd 
dy frawen arme wetwen , dy itczunth begriflfen zeyn . dy sullen erbeten off eynen stul bis 
an ir ende, vnd ober dy czu getwange der czechen czuUen ander uicht offgeuoraen werdin, 
sunder dy frawen, dy do mane haben von andern hentwergen, ader gęba wers leute, dy 
sullen das hentwerg nicht hiudern vnd zuUen erer mannen gewerbis warten. Idach en 
alleyne ader selbist . mogen sy mit ir bant werken , was en not wurde seyn. Welch 
meister zeyn czechrecht oiT sagete vnd wellende von hynne scheiden, seyn burgerrecht 
offgebe, vnd von vnd seyne;- erberkeit briflFe begerte, der sal dy czeehmeister an em haben, 
dy von aller gewerken wegen bekenen suUen vor vns, wy her sich czweschen en gehaldin 
hat vnd von en gescheiden ist. Auch sal eyn ider knappe , der do wandern wil , von 
der ganczen czechen briffe nemen, wy her sich off dem hantwerk gehaldin hot bey sulcher 
ynderscheit vnd ansslissunge. So wir derkennen mochten dy obgenanten artikeln gar, 



99 

ader yrkeyne ausen vns, ynser Stat ader dem gcmeynen iiotcze ymbeąweme, ader schedlich 
czu zeyn das wir des alle czeit niechtig seyn sullen, dy czu tilgen, abeczuuenien vnd, app 
is uot were , czu yorwaudcln vnd noch vnser Stat notcze andere czu gebin , dee czu 
hocher kunthschaft łiabe wir vnser Stat Ingesegel an dezeii briff losseii hengeu. Gegeben 
an dem moutage noch der Geborth vuser liebeu frawen der larczal vnsers hebeii hem 
Tausint virhuiidert vnd uewen vud phumffczig iar. 

Z oryginału pergaminowego bcdijcego niegdyś własnością p. Kajetana Jabłońskiego prze- 
pisano. Kopia znajduje sig w arch. ni. Lwowa. U oryginału wisiała pieczęć woskowa radziecka 
po kilkakrotnie już opisywana. 



LIII. 

We Lwowie 16. Marca 1462 r. 

Piotr z Branic sędzia i Jan z Wysokiego podsędek ziemscy lwowscy po- 
świadczają, że, kiedy Andrzej Odrowąż ze Sprowy wojewoda i starosta 
ruski zastępował sędziego ziemskiego po śmierci Ścibora z Wiszni, sta- 
nęła przed nim i podsędkiem Janem z Wysokiego Oluchna z Hermanowa 
żona Wojciecha Swatka z Ujazdu i zapisała mu 70 grzywien. 

Nos Petrus de Brancze iudex, uecuon lohannes de Wyssokye subiudex terrestres 

Leopolienses geuerales significamus tenore presentium, ąuibus expedit generaliter universis tam 

presentibus (juani futuris , presentium noticiam habituris , ąuomodo yeniens personaliter 

ad presenciam magnifici domini Andree Odrowąnsch de Sprowa palatini et capitanei terre 

Russie generalis protunc in loco iudicis terrestris Leopoliensis residentis racione iudicis 

mortui et hec gonerosi Stiborii de Yisznya et mei subiudicis superius fati et aliorum do- 

minorum infrascriptorum ') generosa Oluchna de Hermanów % consors generosi Alberti 

Swatbek de Vyasd ■*) iudicis castrensis Leopoliensis, non compulsa nec coacta nec aliąuo 

errore devio seducta menteąue corpore existens sana ac amicorum suorum maturo freta 

consilio libero recognovit, quia prefatus Albertus Swatbek raaritus, suus dilectus septuaginta 

marcas pecunie communis monetę et numeri Polonici consueti, marcam in ąuamlibet qua- 

draginta octo grossos computaudo , in bona dotis alias possagu et in medietatem , ąuam 

de obligacione exemit ville dicte videlicet Hermanów importavit. Quasquidem septuaginta 

13* 



100 

niarcas pecunie coinmunis monetę et lunneri pretactoriim antę fata Oluchna ipsi domino 
Swathek in et super tercia parte dotis et tercia parte sue exempcionis, ut superius dictum 
est, quam liabet ibidem in Hermanów, reformayit, incorporayit et inscripsit presentibusąue 
inscribit cnm omni iure, dominio et proprietate, utilitatibus , censibus, proventibus, red- 
ditibus, frnctibus, agris, pratis, campis, silvis. mericis, gays, piscinis et earum demissionibus, 
stagnis, fluviis. iacubus, tabernis ac obvencionibus geueraliter uniyersis , quocunque nomine 
Yociteatur, ad dictam terciam partem dotis et etiani terciam sue exempcionis quomodolibet 
spectantibus , uichil in eadem tercia parte dotis et etiani tercia sue exempcionis pro suis 
successoribus ex aliis viris, quam ex ipso Swathek eggressuris, penitus reservaiido, dictam 
partem dotis et terciam predicte exemp(;ionis per ipsum Swathek ipsiusąue successores 
legittimcts tenendam, habendam, possidendam, utifruendara tamdiii, quonsque dicte septua- 
giuta marce pei' successores ipsius Oluchne ipsi domino Swathek aut successoribus suis 
pienarie fuerint persolute. Etiam eadem domina Oluchna ibidem recoguovit, quia equirea 
alias stado, que est et fiat in curia ibidem in Hermanów, illa est domini Swathkonis, quia 
ipsam solus coemit et acquisivit. Terciam autem partem omnium supellectilium , domus 
et omnium peccorum et peccudum, conseminacionem autem totam hyemalem et veriia!em 
horreum etiam totum prefata dominu Oluchna antefato domino Swatliek marito suo dilecto 
dedit, donayit et contulit perpetue et in evum, presentibusque dat, donat et largitur, 
per ipsum dominuni Swathek predicta omnia fore obtinenda. super que omnia per ipsura 
domiuum Swathek memoriale est positum, per iudicium vero receptum. In cuius rei testi- 
monium sigilla nostra presentibus sunt appensa. Actum et datum Leopoli feria tercia 
proxiraa post dominicam Quadragesime videlicet Reminiscere anno domini millesimo qua- 
dringeutesimo sexagesimo secundo . preseutibns ibidem : reverendissimo in Christo patre 
et domino domino Gregorio, Dei gracia Archiepiscopo Leopoliensi, necnon magniticis, ge- 
uerosis et nobilibus dominis Dobeslao Zyrawsky Castelłauo Premisliensi et Capitaueo 
Loviczcusi , Nicolao de Golegori Castelłauo Haliciensi , Georgio Strumilo Succamerario, 
lohanne Swynka Vexillifero, Nicolao Romanowsky Subpincerna Leopoiiensibus , Petro 
de Buczacz , Myklasz Herbort . lohanne Swyrcz . lohanne Podolecz , Thoma Lopaczyusky 
et aliis quamplui'ibiis testibus tidediguis ad premissa. 

Pcigaininowy dokument kilkakrotnie poprzekreślany, dość dobrze zachowany w Zakładzie 
nar. im. Ossolińskich nr. 78G. Pergaminowych pasków, na których pieczęci były zawieszone, jako 
i pieczęci samych nie dostaje. Na odwrotnej stronie współczesny napis .Jiunc inscrihc et non aliain", 
drugi, jakoby próba pisma nieco późniejszego, wielkim książkowym charakterem „Liber Pauli de 
Golomia , ora frater pro eo Ave Maria. " 



101 

Pomiędzy tyra dokumentem a wydrukowanym w tomie VI. A. G. Z. str. 67 zachodzi 
sprzeczność taka, że jeden z tych dokumentów nie może być prawdziwym. W powyższym doku- 
mencie bowiem poświadcza Piotr z Branic sędzia i Jau z Wysokiego podsedek ziemscy lwowscy, 
że na dniu 16. Marca 1462 r. w obecności wymienionych świadków załatwił Andrzej Odrowąż ze 
Sprowy wojewoda i starosta ruski w zastępstwie zmarłego Ścibora z Wiszni sędziego ziemskiego 
razem z Janem z Wysokiego podsędkiem ziemskim lwowskim sprawę powyżej w dokumencie wy- 
łuszczouą. W dokumencie w tomie VI. str. 67 zaś. pochodzącym z dnia l.j. Września r. 1461 
załatwia już Piotr z Branic jako sędzia razem z Janem z Wysokiego jako podsędkiem sprawę 
sądową. Jeżeliby więc Piotr z Branic był już 15. Września 1461 r. sędzią lwowskim, nie mógłby 
16. Marca 1462 r. występować Andrzej Odrowąż ze Sprowy w zastępstwie zmarłego sędziego i nie 
mógłby przy dokumencie następnym z 5. Kwietnia 1462 r. występować Piotr Branicki jako świadek 
bez tytułu i to jako świadek przy dokumencie, w którym znowu Andrzej Odrowąż zastępuje jako 
sędziego zmarłego Ścibora z Wiszni. Kiedy Ścibor z Wiszni umarł nie umiemy na pewne oznaczyć, 
ostatni raz w znanych nam dokumentach występuje on 12. Września 1460 r. (A. G. Z. II.. 166), 
odtąd już go nie spotykamy. Mógłby więc Piotr z Branic piastować urząd sędziowski w dniu 
15. Września 1461 r. , gdyby przeciw temu nie przemawiały dokumenta powyżej oddrukowany 
i numer następny. Ów dokument zaś z 15. Września 1461 r. (A. G. Z. VI., 67) choć zewnętrznie 
co do kształtu pergaminu, pisma, pieczęci nie obudzą żadnego podejrzenia, to jednak co do treści 
wywołuje bardzo ważne. Pismo dokumentu tego jest wprawdzie dość okrągłe, ale w każdym razie 
takie, że mogło pow.stać w r. 1461 a na dobitkę znajduje się na odwrotnej stronie tego dokumentu 
napis podający treść jego napisany niewątpliwie współczesną ręką. Na paskach pergaminowych są 
zawieszone u niego dwie pieczęci woskowe pierwsza znana i niewątpliwa pieczęć Piotra z Branic, 
K herbem Holobok i napisem X s X petri X de X brane ze X iudicis . leo polic, druga 
tak znacznie otłuczona, że już ani znamion herbowych ani napisu w otoku rozpoznać nie można. Co 
do treści , to Jan Świnka występujący w dokumencie jako podstoli lwowski nic był nim ani wtedy, 
ani przed tem, ani po tem. W r. 1461 jest podstolim lwowskim Jan Chodorowski i to niezawodnie 
już 17. Sierpnia 1461 r. (A. G. Z. VI.. 65) a je.st nim jeszcze n. p. 13. Grudnia 1464 (zobacz 
poniżej nr. LV.) Jan Świnka nigdy podstolim nie był, był zaś chorążym lwowskim (jako taki wy- 
stępuje od .3. Marca 1463 w A. G. Z. II.. 171). Dalej wymieniony w dokumencie Mikołaj z Gołogór 
podkomorzy lwowski nie był nim także już (inia 15. Września 1461 r. Podkomorzym lwowskim 
był wówczas już Jerzy Strumiło (był nim niewątpliwie już 17. Sierpnia 1461 A. G. Z. VI., 65) 
i był nim długo potem n. p. jeszcze 13. Grudnia 1464 r. (zobacz poniżej nr. LV.) Tak więc 
dwie główne w dokumencie występujące osoby mają nadane sobie godności , których albo nigdy 
nie piastowały (Jan Świnka) albo wtedy już nie dzierżyły (Mikołaj z Gołogór). Uderza także 
jeszcze w tym dokumencie, że podsedek, który razem z sędzią dokument ten wystawia, występuje 
prócz tego jeszcze w szeregu świadków. Pomiędzy wymienionymi świadkami wszyscy inni 
nie piastują żadnej godności, usuwają się więc ze ściślejszej kontroli. Tak więc mimo wszelkich 
zewnętrznych cech autentyczności muszę dokument z dnia 15. Września 1461 i-., który oddrukowałera 
w A. G. Z. VI., 67, uznać za podrobiony. Jest to falsyfikat niewątpliwie albo współczesny albo 
nie długo po r. 1461 dokonany i to prawdopodobnie albo przez samego sędziego Piotra z Branic, 



102 

albo też przez kogo, kto miał pod rgką, jego autentyczni} pieczęć, autentyczność tej pieczęci bo- 
wiem wątpliwości nie podlega. Ponieważ zaś w dokumencie tym z;ithodz;i tak ważne błędy, jak 
nadanie Śwince godności, której nigdy nie piastował, prawdopodobieństwo przemawia więcej za 
fałszerstwem, które wyszło nie od samego Piotra z Branic, lecz może od jakiego jego pisarza. 

') Nie może być wątpliwości , że tak data tego dokumentu , jak i świadkowie , co zresztą 
wynika i z tych słów : donńfiorum infrascriptorum , odnoszą się do czasu podanej w tym doku- 
mencie czynności a nie do zrobionego przez Piotra z Branic i Jana z Wysokiego wyciągu. Po- 
równaj n. p. A. G. Z. II., nr. GO, 70 i 72. 

'^) Hermanów wieś w powiecie lwowskim. 

^) Będzie to pewnie wieś Ujazd w powiecie rohatyńskim. 



LIV. 

We Lwowie 5. Kwietnia 1462 r. 

Andrzej Odrowąż ze Sprowy wojewoda i starosta Rusi jako zastępca 
zmarłego sędziego lwowskiego Scibora z Wiszni i Jan z Wysokiego 
podsędek ziemski lwowski poświadczają, że Iwaszko Czalirowski i Fietko 
Raszkowicz opiekunowie dzieci po ś. p. Janie Daniłowiczu przeprowadzili 
podział majątkowy pomiędzy temi dziećmi a Mikołaiem Sieniawskim, 
jako mężem Doroty, siostry tegoż Jana Daniłowicza a córki Daniła Za- 

derewieckiego. 

Nos Andreas Odrowonsch de Sprowa paiatiuus et capitaneus terre Russie ge- 
neralis, pro ') tunc locum iudicis terrestris Leopoliensis tenens et lohannes de Wyssokye 
s\i{biudex) terrestris Leopoliensis, significamus tenora presencium. ąuibiis expedit generaliter 
uuiversis tam presentibus quam futuris, presencium noticiam habituris, ąuomodo renientes 
personaliter ad presenciani nostram et dominorum inferius descriptorum '^) nobiles Iwaszko 
Czahrowsky et Fyethko Raszkowycz patrui et tutores puerorum olim nobilis lohanuis ^) 
Danylowj^cz videlicet Nicolai, Petri, D^imetrii) , lohannis, non compulsi non coacti neque 
aliquo errore devio seducti, meute corporeąue existentes sani ac amicorum. consanguineorum 
predictorum puerorum maturo freti consilio yidelicet g{enerosorum) et nobiliura dominorum 
lohannis et lursze de Chodorowstaw, Pauli et Pstan lurkowskych *), Michaelis Wyercząszky, 
luchnonis Nagwaszdan de Stanków, Fyethkonis Czolhanski % lohannis Nyenczynski coram 



103 

nobis iibere recognoverunt , ąiiia genorosus 'lominns Nicolans Syenyewski ex invencione 
et consensu ipsorum et prefatorum propinąuorum ') pr{edictorum) puerorum consangui- 
neorum tricentas sexagenas post generosam Dorotheani filiam olim generosi Danylonis 
Zaderewyeczski, sororem vero eciam nobilis lohaniiis D(aM(/7o)wycz, consortem autem suam 
legittimam, racione dotis alias za possag tollere. recipere et realiter levare debet, centum') 
autem sesagenas eximendo generosam Margaretham , matrem p{redictorum) puerorum de 
dotalicio '^) quiuquaginta vero raarcas nobili lohanni Nyenczynsky eciam racione dotis post 
nobilem Katherinam amitam prefatorum pueororum (sic) de consensu v{oluntate) et mandato 
antefatorum tutorum et amicorum dedit et exolvit. Quarum ') sumarum suramae tocius 
ąuingente marce et quinquagiute (su^ marce pecunie comraunis monetę et numeri Po(?owi- 
calis (:o«)sueti , marcam in quamlibet octo grossos et XL** computando ; in (piibus quin- 
gentis quinquaginta marcis tricentarum sesagenarum racione dotis et centum sexagenarum 
cum quinquaginta racione certi ac veri debiti per prefatuin Nicolaum dictum est (s/c) persoluti 
antefati tutores et amici consanguinei puerorum dictorum ex invencione et diffinicione 
nostris tanąuam iudicum in {iudicio) in hys causis residencium et hoc propter absenciam 
iudicis terrestris Leopoliensis mortui videlicet generosi Stiborii de Wysznya bona et villas 
videiicot Zdzurow. Podmichalowe, Kolokolin '") in districtu Leopoliensi territorioque Zu- 
daczowyensi iacentes jtrefato Nicolao Syenawski ipsiusque successoribus legittimis cum 
omni iure, dominio et proprietate. nichil iuris {pro se) aut pueris predictis in eisdem villis 
penitus rcservando, immo obligatorio tenere dederunt . commiserunt et contulerunt presen- 
tibusque dant, committunt et conferunt ") et ipsum in possessiouem villarum predictarum 
p(er ministerialeiH) Zudaczowyensem videlicet lassek incorporaverunt et introiniserunt, 
qaasquidem villas prefatus Nicolaus suaąue posteritas legittima habebit , tenebit et possi- 
debit cum omni iure, dominio, utilitatibus, censibus, proveutibus, redditibus, fructibus, 
agris, campis. pratis, agriculturis cultis et incultis, silvis, mericis, nemoribus, borris, ru- 
betis, quercetis. fluviis, stangnis. paludibus, piscinis et earum demissiouibus, rippis, curiis, 
molendinis et eorura cmolumentis, kmetonibus, laboribus, conseminacionibus. taberni?, penis 
ac obvencionibus generaliter universis, quocunquc {nomine) et vocabulo Yociteatur, uecnon 
cum omnibus appendiis et coherenciis ad dictas villas quoraodolibet spectantibus, prout 
in suis metis et graniciebus longe, late et circumferencialiter sunt limitate et d(istincte), 
tenebit dictas villas a festo Nativitatis Domini proxime aifuturo ad aliud et sic ab anuo 
ad annum quousque quingente et quinquaginte {sic) marce per ipsos Iwaszkonem Cza- 
hrow(sA-y, i''^e)thkonem Raszkowycz aut antefatos pueros vel eorum successores ipsi Nicolao 
plenarie fuerint persolute. In quaquidem possessione dictarum villarnm sepefati tutores, 
yidulicet Iwaszko et Fycthko, Nicolaum ab omni persona sexus utriusąue protegere et 



104 

tucri sunt obligati presencium sub vigoie,- si autem non protegerent vel etiam prefati 
piieri ad annos pubertatis deyeuientes (em)pcioneni tenere noUent vel ipsani quovisuiodo 
infringere vellent et ob hoc ipse Nicolaus dampnum aliqnod pateretur, illud super simplicem 
assercionem ipsius prefatorum tutorum tieri debet (/!«)iameuto corporali ipsius Nicolai 
excluso et dum pro hys prefati tutores per ipsum Nicoluum sic in ius terrestre aut 
castri Leopolieiisis '^) citarent, extunc iu primo termino et totam causara propriam (perdere) 
debent succumbendo per tres marcas iudicio et parti, non evadendo ipsum ullo iure nec 
litteris regalibus, bello, expedicione, legacione, prescripiione , colloąuio generali, novis seu 
yeteribus constitu(c?'owi&MS vel) laudis terre, vera aut simplici intirmitate, reposicione et 
reclamacioue terniinorum causa belli aut excepciorie ad districtus alios pro raaiori nec 
aliqua re extogitata eis iu facto s{ubsidiaria, sed) ąuibuscumąue rebus et coloribus ex- 
ąuisitis evadere vellent, hys omnibus in primo termino parerere et totum ipsorum causam 
propriam perdere debent et iam in eodem primo termino prefatus Nicol(aMS ^re)fatos 
yidelicet Iwaszkonem et Fyethkouem in toto suo lucro, penis et dampno condempiiare 
potens erit tanquam in termino peremptorio, super que omnia per dominum Nicolaum 
me{morla1e) est positum . per nos vero receptum. In cuius rei testimonium sigilla nostra 
presentibus sunt subappensa. Actum et datura Leopoli feria secuuda post dominicam 
Quadragcsime ludica (mc) proxima anno domini raillesimo quadringeutesimo sexagesimo 
secundo, presentibus ibidem generosis et nobilibus dominis Georgio Strumilo Succamerario, 
Nicolao Romanowski {Siihpincerna) Leopoliensibus, lohanue Cola de Daleyow Succamerario 
Haliciensi, Mikitha de Dublany, Petro Branyeczski, lohanne Krąpszky, lohanne 

Oryginału nie mamy, pozostał tylko projekt dokumentu tego na pergaminie, który zapewne 
zaraz otrzymał ponii,ej wykazane poprawki. Czy tedy dokument tej treści wystawionym został, nie 
wiemy, jest jednak prawdopodobieństwo, iż go inaczej napisany wydano, bo ta sama ręka, która 
projekt ten pisała, poprawiała a nareszcie tym samym atramentem przekreśliła, napisała na od- 
wrotnej stronie: Nullius valoris tantum propter incisuras, i rzeczywiście nie w jednem miejscu 
jest pergamin tak przetartym, że nie mógł służyć za podstawę pismu urzędowemu. Rozumie się, 
iż pieczęci nigdy nie było. Projekt ten służył widocznie do oprawy jakiejś książki w malem folio, 
jak tego dowodem resztki kleju i obcięcie z obu stron. Projekt ten jest własnością. Zakładu nar. 
im. Ossolińskich nr. 788. 

') Nad ustępem od 2"'o aż do subiudex napisano tą, samą ręką: mdex jyrotunc cause 
huius existens propter absenciam iudicis terrestris Leopoliensis mortui ridelicet generosi (Stiborii 
de) Vissna. 

') Na boku: (nobiscum) protunc in iudicio terrestri sedencium. 

*) Na górze nad następnem słowem napisane. 



105 

*) Porównaj poniżej dokument nr. LXXVIII. 

*) Obok na pól przecięte wyrazy .... agis .... Zdsu(ro%v) .... Imha .... uas 
.... {ma)rcas . . . . tis . . . . prefato .... {Da)niIoivicz .... hahuit. 

*) Słowo to przekreślone, nad niem tąż ręką, napisano: amiconim. 

') Nad ustępem od centum aż do 2>redictorum napisano: et recognoverunł , guod idem Ni- 
eolaus eximit generosam 3Iargarełam , tizorein prefati. 

®) Dwa te wyrazy przekreślone. 

') Nad słowami Quarum .... pecunie napisano: et hec premissa dehita sohńt de con- 
sensu, voluntate et mandato antcfatortim tutorum et amiconim imerorum predictorum. 

"*) Żurów, Podmiłowce i Eołokolin wsie w powiecie rohatyńskim. 

") Od presentihnsg^ne do confenmt przekreślone. 

"^j Nad ustępem od LcopoJiensis do propria napisano : « cuiKScunąue districtu . ... ab 
omnibus districtibus propriis. 



LV. 

We Lwowie i3. Grudnia 1464 r. 

Szlachta ziemi lwowskiej i powiatu żydaczowskiego zawiera konfederacyą 
z miastem Lwowem celem obrony wspólnych interesów. 

Nos Georgius Strumilo de Dimoszyn succamerarius Leopoliensis, lohannes Swynka 
de Pomorzany ') vexillifer , lohauiies de lacziniyrz ') dapifer , lohanues Chodorowsky de 
Brzozdowcze ■') subdapifer, Petrus de Brancze ^) iudex terre Leopoliensis, lohannes et 
Dobeslaus de Olyesko ^) , Andreas de Szenno '') , lohannes de Kulykow ') , lurscha de Cho- 
dorowstaw, Stańko de Dawydow®), lohannes de ibidem, Paulus et Stano de Czarthorie ^), 
Petrus Czebrowsky de Stoky '"), Dniitr Lahodowsky de Pohorelcze "), lohanues de Cze- 
niyerziucze '■), lohannes de Niesluehow, Raphael de Streptow, Michael Kay de Drewlyani, 
Martinus de Mylathin '^), Stanislaus de Lyesky '*), Nicolaus Semp de Zelyechow '^), 
Martinus Calyenyk de Podhaycze '*), lohannes de Mj'lathiu, Nicolaus Wiprothek de Pyeczi- 
chwosty ''j, Michno et Paschko de Borschow '*), lurgy de Malczicze '^), lohannes et Petrus 
deZymuawoda, lohannes de Malyeczkowycze '"j, Włodek de Cuczani-'), lohannes et Sta- 
nislaus de Banunyn'-), Blazek de Sroky '•*), Michael de Myrisczow -^), Syenko Halka 
de Elgyschow "), Syenko de Nahorecz •'^), Olyechno de Drohoschow '"), Marko et Lyenko 
de ibidem , Petrus Wolczko de Clodzyencze ^®) , Steczko et Onysko et Steczko Ilko de 

U 



lOG 

Czerkas'^), Dmitr de Huniatycz ^"), Michael de Strzelczicze ^"), Fyedko de Czolhancze'^), 
Fyedko et Steczko de Mlynyscze, Dmitr et łączko de Dedoschycze^^), laczlco de Rosznytow, 
Andreyko de Swariczow ''), Iwaschko de Dulyebi^^), Iwan de Koschawa ^"), Alexa de 
"Wyethwycze ^"), Luczka de ibidem, Danko et Myka de Balycz^*), Prothassy de Sulyeya- 
tliicze''^), Nicolaus de Czernow^"), łączko de Nowosyelcze ^ ') et Syenko de Balicz signi- 
ficamus tcnore presencium, ąuibus expedit, geiieraliter universis presentibus et futuris, 
presentium noticiam habituris. ąuomodo, ne in agendis et causis per nos tractandis terre 
civitatisque Leopoliensis ac distrłctus Zudaczouiensis rem publicara concernentibus et tan- 
gentibus, Regie Maiestati et inclite sacreąue Corone Regni Polonie aliąiiatenus reddamur 
suspecti, primo et principalius promittiraus serenissimo principi et domino domino Kazimiro 
Dei gracia Regi Polonie, magno duci Lythwanie, Russie Prussieąue domino et heredi etc, 
domino nostro gratiosissimo, ac inclite et sacre Corone Regni Polonie sinceram fidelitatem 
debiteąue obediencie puritatem, attendeutes insuper et libramiue vere rationis pensantes, 
ąuomodo ex inadvertencia et discordia nostra terra Leopoliensis districtusąue Zudaczo- 
uiensis nostre inhabitacionis, similiter et civitas Leopoliensis, ad quam in extrenaa ne- 
cessitate tota terra Russie tamąuam ad civitatem capitalem suam babet respectum et 
refugium, per plurimos annos usąue in liactenus diversis iniuriis, impressionibus , grava- 
ininibus, calumpniis et dampnis hinc inde affliguntur, ita quod pre gravaminum afflictione 
amplius non valeant respirare, volentesque buiuscemodi casum instaurare, ut in adversis 
maioribus ad resistendum consiliis et auxiliis abundemus, cum consulibus et civibus totaąue 
conimunitate civitatis predicte Leopoliensis fraterna unione nos uuivimus, et eos in con- 
fratres nostros nobis coniuratos. prout et litera eorum ab altera parte nobis data evi- 
dencius canit *'^) gratanter suscepimus hoc modo: Quod promittimus et spondemus civitati 
Leopoliensi omnia iura et privilegia eiusdem civitatis cum omnibus articulis in eis contentis 
ac consuetudines singulas ab antiąuo tentas tenere et observare firmiter et illese, et 
quod consulibus et civibus totiąue comunitati dicte civitatis Leopoliensis, pro augmento 
et profectu reipublice sive communis boni civitatis eorum consiliis, auxiliis, defensionibus 
ac omnimodo semper et irrecuse assistere volumus. Si vero per aliąuam sive aliąuas 
personara vel personas cuiuscumąue status, diguitatis vel preeminencie existat vel existant 
in iuribus suis dicta civitas Leopoliensis sive eius consules, cives et incole vexati, im- 
pediti, molestati, debilitati seu quovismodo perturbati vel eciam quascunque alias passi 
iniurias fuerint , ita quod pro suis iuribus , iniuriis et oppressionibus sive defectibus coram 
Regia Maiestate, vel alibi actionem habere pretenderent, et nos pro asistencia et defensione 
iurium et causarum suarum requisierint , extunc pro eisdem iuribus, oppressionibus seu 
defectibus dictorum consulum, civium et incolarum Leopoliensium aliąuos de confratribus 



107 

nostris terrigeuis coniuratis Leopoliensibus cum dictis consulibus sive civibus ad Regiam 
Maiestatem vel alibi, iibi causa locum audiendi habuerit, mittemus in propriis expensis 
et impensis ,. ita quod dicti domini terrigene confratres iiostri , qui in tali causa civili per 
nos fuerint trausmissi, dicta civitatis Leopoliensis iurium amfractus, iniurias, gravamina 
calunipniarurn , oppressiones et singulos defectus coram Regla Maiestate vel nbi lotus 
fucrit uua cum dictis consulibus sive civibus Leopoliensibus exponant , producant et de- 
fendant, tanąuam tocius et ipsiusmet terre Leopoliensis et districtus Zudaczouiensis causitm 
propriam. Li casu etiam, quo civitati Leopoliensi aliqua gravamina mauus violenta, insidie 
sive insecuritates a quibuscunque personis aut insultus hostiles ininiinerent quoquo modo 
et consules sive cives Leopolienses pio succursu et auxilio ad unum terrigenam Leopo- 
lieusem sive Zudaczouiensem intimaverint , extunc ille terrigeua ad alios et illi alii ad 
ceteros terrigenas predictos fratros nostros coniuratos destinare debebunt, sub iuramentis 
et humanitate eorum ea notificaudo in instanti et nos quani cito ea perceperimus , pro- 
mittimus in propriis expensis et impensis diei noctique nou parcendo iu civitatem Leopo- 
lieusem omnes convenirc, qui]ibet pro posse suo eiusdem civitatis Leopoliensis consulibus 
et civibus in auxiliura, consilłum et defensionem, coUis et bonis nostris eis omnimodo 
asistentes. PoUicemur etiam et spondemus uuUas conventiones seu colloquia absque 
consulibus Leopoliensibus celebrare, sed quod ipsi consules Leopolienses singulis con- 
veutiouibus et colloquiis nostris , ad que eos invitare sive vocare debebimus , ipsis diem 
et locum notificaudo, in consiliis nostris sempcr interesse, et una nobiscura sive inter 
nos locum liabere debent, tanquam fratres nostri coniurati, pro republica terre et civitatis 
Leopoliensis et districtus Zudaczouiensis fideliter cousuleutes. Lisuper si accidorit alicui 
civi sive incole civitatis Leopoliensis infra terram Leopoliensem aut districtum Zudaczo- 
uiensem in viis, villis aut quibusvis aliis locis damna, lesiones, vioIencie, rapine, iniuste 
depactaciones, depredaciones, furticinia sive quecunque iniurie fuerint illata et per eum 
alicui de predictis confratribus nostris coniuratis aut in villis eorum notificatum et expo- 
situm fuerit, extunc idem terrigena aut officialis suus requisitus absque mora alios vicinos 
terrrigenas per nuncios avisare et obdestinare debet solus, illis non expectatis. diligenciam 
facere debebit celeriter secundum requisicionera dicti civis et incole Leopoliensis eiusmodi 
iniuriam passi , qui omnes obdestinati statim auxiliis defensione facta et latronum inse- 
cucione et quovismodo necessario et opportuno eidem civi sive incole Leopoliensi assistere 
tenebuntur. Premissa itaque omnia et siiigula, prout superius pertinenter sunt descripta, 
sub iuramentis nostris corporalibus in sacramento per nos singulos dictis consulibus, civibus 
et incolis Leopoliensibus iam de facto prestitis ac sub humanitate , tide et honore nostris 
promittimus una cum successoribus nostris, quos pro republica in ulteriores annos con- 

14* 



108 

servauda yolumus esse obligatos, prefatis cousulibus, civibus et incolis Leopoliensibus 
eorumąue successoribus , fideliter et absque omni corruptela humanitatis uostre tenere 
et obseryare perpetuo et in evuin. Cuius rei iii evidencius testimouiura et rubur maioris 
firmitatis sigilla nostra presentibus siuit subappeiiśa. Datum in Conveutione Leopoliensi 
teria quinta ipso die saucte Lucie virginis aniio domini millesirao ąuadringentesimo sexa- 
gesimo quarto. 

Oryginał pergaminów)' wcale dobrze zachowany w archiwum miasta Lwowa. Na odwrotnej 
stronie współczesny napis: Litłcra confederationis nohiUnm cum civitate sub eorum sigiUis 1464. 
Na sznurkach z jedwabiu kręconego koloru czerwonego zawieszone dziś jeszcze 44 pieczęci (z pier- 
wotnie zawieszonych 47), częścią na zwyczajnym, częścią na ciemnozielonym wosku wyciśnięte, 
a mianowicie: 

Nr. 1 : Znak herbowy podobny do Kuszaby czyli Paprzycy, napis w otoku : S. lANKONIS 
. DE . CHODOROW. 

Nr. 2: Saława taka sama jak nr. 64 na tablicy w broszurze: Znaki pieczętne Rusi 
(Paryż 1862), jest to pieczęć sygnetowa bez napisu w otoku. 

Nr. 3: Sas z napisem: S HERMANI DE SWARYCOW. 

Nr. 4: Szeliga z napisem: S . lOHANNIS . DE . . YOWLI . . 

Nr. 5: Brakuje. 

Nr. 6: Sas z napisem ruskim: + HGCineHnTIi . . I0Pt6Bifl 

Nr. 7: Boucza sygnet bez napisu. 

Nr. 8: Korczak z napisem: S . MICHNO ... DE . BORSOFSKY. 

Nr. 9: Korsak z napisem: + S * STANISLAY sjc KOYS + D . WYUTHO. 

Nr. 10: Dębno z napisem: SIGILLUM lOHANIS DE OLEZNO {sic n zamiast k) 

Nr. 11: Leliwa z napisem : S . STANISLAI . DE . HWR. 

Nr. 12: Hołobok z napisem: X S X PETRI X DE X BRANCZE X lUDICIS X 
LEOPOLIE. 

Nr. 13: Korczak z napisem: S . MCHAELIS DE . BORSSEY. 

Nr. 14: Znak herbowy taki jak nr. 1 z napisem ruskim bardzo uszkodzonym: FlGHTflH 

Nr. 15: Hołobok z napisem: S . PETRUS CZEKOWSKY, tak a nie CZEBROWSKY, jak 
stoi w dokumencie. 

Nr. 16: Brakuje. 

Nr. 17: Waryant Kościeszy wyglądający najpodobniej do nr. 104 na tablicy w broszurze: 
Znaki pieczętne Rusi, z tą jednak różnicą, że nasz znak jest odwrócony (strzałą na dół) 
i że ma tylko jedne poprzeczną belkę, tak jak prawdziwa Kościesza. Napis w otoku ruski tak 
zniszczony, że go już odczytać nie można 

Nr. 18: Dębno z napisem: SIGILLUM lOHAŃIS DE OLEZNO. 

Nr. 19: Grzymała z napisem: S * PAULS * DE 3|c lURKOUICZ. 

Nr. 20: Brakuje. 



109 

Nr. 21: Saława z napisem ruskim: n6HfITLIinHfl6. 

Nr. 22: Sas z napisem: S lOHANNIS DE HOSCHOW. 

Nr. 23: Sas z napisem: S ILKO STECKO DMN9 DE SIRKAZ. 

Nr. 24: Korczak z napisem: S . MICHN .... DE . BORSOFSKY. 

Nr. 25: Korczak z napisem: S . lOHANNIS . DE BANN1'NSKI. 

Nr. 26 : Taki znak jak na nr. 1 z ruskim napisem : nOMTHU 

Nr. 27: Grzymała z napisem: S * PAULS j^i DE 3^ lURKOUICZ. 

Nr. 28: Waryant Sasa polegający na tem, że pod półksiężycem znajduje się coś na kształt 
litery gotyckiej N i że strzała jest ostrzem do góry zwrócona, napis w otoku: S . . . . CONIS . 
DE . DZEDOSICZE. 

Nr. 29: Znak taki jak nr. 83 na tablicy w broszurze: Znaki piecz. Rusi z tą tylko 
różnicą, że na samym szczycie znajdują się dwie rozszczepione laseczki, tak jak na szczycie nr. 30 
na tej tablicy tejże broszury, napis w otoku ormiański , którego odczytać nie umiem. 

Nr. 30: Sas z napisem S ILKO STECKO DMN9 DE SIRKAZ. 

Nr. 31: Waryant Saławy polegający ua tem, że trzy krzyże umieszczone są na zewnątrz 
a nie na wewnątrz koła, napis w otoku ruski . . . . Hfl . . . nflHfltllH ... 

Nr. 32 : Dębno z napisem : SIGILLUM lOHANIS DE OLEZNO. 

Nr. 33 : Waryant Dąbrowy różniący się tem od zwykłej , że na ocelach stoją prostopadle 
dwa długie miecze tak wysokie, jak cala podkowa z krzyżem, napis w otoku -f S . GEO .... 
STRYMILO DE DYMOSIN. 

Nr. 34: Sas z napisem: S HERMANI DE SWARYCOW. 

Nr. 3.5: Taki sam jak nr. 29. 

Nr. 36: Jastrzębiec z napisem S . NICOLAI DE SARKOWCZE. 

Nr. 37: Saława, sygnet bez napisu. 

Nr. 38: Sas z napisem ruskim: + nG(iII64flTIillilR)Ph6lin. 

Nr. 39: Sas z napisem: S ILKO STECKO DMN9 DE SIRKAZ. 

Nr. 40: Taki znak jak nr. 1 z napisem ruskim: IIOMT^IH 

Nr. 41 : Taki znak jak nr. 40, ale odwrócony z napisem : S . PETRI DE BRSTCZ. 

Nr. 42, 43, 44: Sas z napisem: S . lOHANNIS DE HOSCHOW. 

Nr. 45 i 46: Jastrzębiec z napisem S . NICOLAI DE SARKOWCZE. 

Nr. 47: Sas z napisem: S . HERMANI DE SWARYCOW. 

Z uczuciem głębokiej wdzięczności oświadczam tutaj, że odczytanie napisów na tych pie- 
częciach i oznaczenie znaków herbowych zawdzięczam rzadkiej zaiste uprzejmości i uczynności 
najznakomitszego niezawodnie sfragisty polskiego dra Fr. Piekosiuskiego. Z powyższego 
opisu widzimy, że pierwotnie wisiało u dokumentu tego pieczęci 47, pozostało jeszcze 44, brak 
zaś piątej, szesnastej i dwudziestej. Kilka pieczęci wyciśniętych jest jednym i tym samym tłokiem, 
mianowicie nr. 3, 34 i 47, — potem nr. 2 i 37, — potem nr. 6 i 38, — potem nr. 8 i 24, — 
dalej nr. 10, 18 i 32, - dalej nr. 14, 2G i 40, — dalej nr. 19 i 27, — dalej nr. 22, 42, 43 i 44, 
— dalej nr. 23, 30 i 39, — dalej nr. 29 i 35 a wreszcie nr. 36, 45 i 4C. Znak pieczętny poja- 
wiający się w nrach. 1, 14, 26, 40 i 41 z drobnemi odmianami, podobny do Kuszaby, uważa 



110 

dr. Piekosiński za rodzaj strzemienia lub też tego żelaza, które się używa u wozów, aby za pomocą 
jego założyć naszyjnik konia na dyszel. Z 65 szlachty, którzy do konfedracyi tej przystąpili, tylko 
zatem 47 zawiesiło swe pieczęci a z nazw na tych pieczęciach umieszczonych zaledwie kilka zgadza 
się z temi, które zachodzą w samym dokumencie. Różnice te dadzą się może tym sposobem wy- 
tłómaczyć, albo że synowie nie mając własnych pieczęci używali pieczęci po ojcu pozostałej, albo 
że szlachcic, przeniósłszy się na inne dobra, z tych się pisał a na pieczęci wyryta była nazwa dóbr 
dawniejszych (za tern przemawia i ta okoliczność, że, jak pokazują podane poniżej w notach ob- 
jaśnienia, wszyscy uczestnicy konfederacyi piszą się od dóbr w ziemi lwowskiej i żydaczowskiej, 
to jest od tych, na których w r. 1464 siedzieli) albo wreszcie, że szlachcic nie mający własnej 
pieczęci użył pieczęci szlachcica innego, lecz tymże herbem się pieczętującego. Dojść więc do 
tego, do którego z wymienionych w dokumencie uczestników należy każda poszczególna, u dołu 
zawieszona pieczęć, byłoby rzeczą nadzwyczaj trudną a może już nawet niepodobną. W każdym 
razie jednak zawierają te napisy bogaty materyał heraldyczny, który kiedyś posłuży może jakiemu 
umiejętnemu heraldykowi. 

Wiadomo, że konfederacya albo jak mówią sami uczestnicy konjui-acya, nazywają bowiem 
siebie samych coniurati, zwrócona była przeciw możnowładczej rodzinie Odrowążów i to przede- 
wszystkiem Odrowążów piszących się ze Sprowy, nie znajdujemy więc pomiędzy uczestnikami ani 
jednego szlachcica pieczętującego się Odrowążem. Ze szlachty piastującej wówczas urzędy w lwow- 
skiej ziemi nie znajdujemy w dokumencie wymienionego ówczesnego podsędka Jana z Wysokiego, 
dlatego, że pieczętował się herbem Odrowąż, dalej podczaszego Mikołaja z Romanowa, który według 
Niesieckiego miał używać herbu Bożawola, sędziego grodzkiego Wojciecha Swathek, podstarościego 
Jana ze Sokolnik, o których nie wiem, jakim się herbem pieczętowali, i niektórych mniejszych 
z nazwisk mi nieznanych. Województwo, kasztelaństwo i starostwo zaś znajdowały się w ręku 
Odrowążów ze Sprowy, a mianowicie województwo i starostwo ruskie czyli, jak się wówczas jeszcze 
często zwie, lwowskie, jako i tenuta żydaczowska w ręku Andrzeja, kasztelania lwowska zaś w ręku 
Pawła Odrowążów ze Sprowy. 

Dokument powyższy, jako i następny, dotyczący tej samej sprawy, jest to bowiem zobo- 
wiązanie wystawione ze strony miasta Lwowa, należą niezawodnie do najważniejszych, jakie w tym 
zbiorze znalazły miejsce. Jest to może jedyna w swoim rodzaju w dziejach polskich konfederacya 
i ścisły związek całej okolicznej szlachty z miastem, postawionem w związku tym zupełnie na równi 
ze szlachtą do tego stopnia, że szlachta obowiązuje się nie odbywać żadnego zgromadzenia bez 
udziału reprezentantów miejskich. O ostatecznem załatwieniu tej spraw- pisze Długosz pod r. 1465, 
o zawiązanej konfederacyi atoli nie wspomina. 

Drukiem ogłoszony nie był ani powyższy dokument, ani następny, znano je dotąd tylko 
z niedokładnego podania treści w Zubrzyckiego kronice miasta Lwowa str. 116 i 117, gdzie Zu- 
brzycki podaje także w niejednem miejscu błędny spis szlachty, która w związku tym udział brała. 
Pieczęci skonfederowanej szlachty nigdzie dotąd nie były opisane z wyjątkiem jedynego inwentarza 
archiwum miejskiego we Lwowie, zawierającego opisy tak niesłychanie błędne , że prawie ani słowa 
trafnego w nich nie ma. 



111 

') Pomorzany miasteczko w powiecie złoczowskim. 

^) Jaćmierz miasteczko w powiecie sanockim. 

^) Brzozdowce miasteczko w powiecie bóbreckim; ten Chodorowski pisał się także de ChO' 

dorowstau\ jest to teraźniejszy Chodorów miasteczko w powiecie bóbreckim. 

*) Branic nie ma dzisiaj we wschodniej Galicyi, ale że były niegdyś wynika z dokumentu 
oddrukowanego powyżej nr. X. 

*) Olesko miasteczko w powiecie złoczowskim. 

") Siennów wieś w powiecie łańcuckim. 

') Kulików miasteczko w powiecie żółkiewskim. 

®) Dawidów wieś w powiecie lwowskim. 

') Czartorya wieś w powiecie bóbreckim. 

'") Stoki wieś w powiecie bóbreckim. 

") Pohorylce wieś w powiecie przemyślańskim , gdzie także leży Łahodów. 

'-) Ciemierzyńce w tymże samym powiecie. 

'^) Niesluchów, Streptów, Derewlany i Milatyn wsie w powiecie Kamionackim (Kamionka 
strumiłowa). 

'*) Pewnie Laszki, lecz trudno orzec które? jest bowiem tej nazwy wsi kilka w powiatach 

lwowskim, rudeckim, przemyślańskim, bóbreckim i innych. 

'^) Żelechów mały i wielki wsie w powiecie kamionackim. 

'*) Podhajce miasto powiatowe. 

'') Pieczychwosty wieś w powiecie żółkiewskim. 

'*) Borszów wieś w powiecie przemyślańskim. 

") Jlalczyce wielkie i małe w powiecie gródeckim. 

*•) Zimnawoda, Maliczkowice w powiecie lwowskim. 

**') Ivuczyny przysiółek do Radrusza w powiecie rawskim. 

-'^) Banunin wieś w powiecie kamionackim. 

-■■') Sroki wieś w powiecie lwowskim. 

***) Miryszczowa nie ma, jest atoli Mirów w powiecie kamionackim. 

-*) Wsi takiej odszukać nie umiem. 

-®) Nahorce małe w powiecie kamionackim, Nahorce wielkie w żółkiewskim. 

-') Doroszów mały i wielki w powiecie żółkiewskim. 

**) Klodzienko w tymże powiecie. 

"®) Czerkasy w powiecie rudeckim. 

•""O) Honiatycze w tymże powiecie. 

^') Może Strzelczyska w powiecie mościskim. 

^^) Może Czolhynie w powiecie jaworowskim. 

'') Mly niszczę i Dzieduszyce w powiecie złoczowskim. 

^■*) Rożniatów miasteczko i Swaryczów wieś w powiecie dolińskim. 



112 

^^) Tej nazwy Duliby znamy trzy wsie we wschodniej Galicyi w stryjskira, w czortkowskim 
i bóbreckim powiecie, tutaj pewno Duliby w stryjskim, bo szlachta poprzednia i następna jest 
także z ziemi żydaczowskiej. 

^^) Hoszów w powiecie dolińskim. " 

^^) Witwica w tymże powiecie. 

^*) Balicze w powiecie żydaczowskim. 

^^) Sulatycze w tymże powiecie. 

*") Czerniów w powiecie rohatyńskim. 

■*') Nowosielce wieś w powiecie bóbreckim. 

*-) Porównaj dokument następny nr. LVI. 



LVI. 

We Lwowie i3. Grudnia 1464 r. 

Miasto Lwów zawiera konfederacją ze szlachtą ziemi lwowskiej i po- 
wiatu żydaczowskiego celem obrony wspólnych interesów. 

Nos consules civitatis Leopoliensis residentes et antiąui uuacum advocato et sca- 
binis, magistris mechanicorum alias Sczechmystrzy ac cum tota communitate civitatis 
predicte Leopoliensis siguificamus tenore presentium, ąuibus expedit, generaliter universis, 
presentibus et futuris , presentium notitiam habituris : ąuomodo , ne in agendis et causis 
per nos tractandis terre et ciyitatis Leopoliensis districtusąue Zudaczouiensis rerapublicam 
concernentibus et tangentibus Regie Maiestati et inclite sacreąue Coroue Regni Polonie 
aliąuatenus reddamur suspecti primo et principalius promittimus serenissimo principi et 
domino domino Kazimiro Dei gratia Regi Polonie, magno duci Lithwanie, Russie Prussieąue 
domino et heredi etc., domino nostro gratiosissimo, ac inclite et sacre Corone Regni Polonie 
sinceram fidelitatem debiteąue obediencie puritatem. Attendentes insuper et libramine 
vere rationis pensantes, ąuoniodo ex inadvertencia et discordia nostra erga terram Leopo- 
liensem et districtum Zudaczouiensem habita, ipsa terra et civitas Leopoliensis districtusąue 
Zudaczouiensis per plurimos annos exactos usąue in hactenus diversis iniuriis, impremissio- 
nibus, gravaminibus , calumpniis, defectibus et dampnis hinc inde acriter affliguntur, ita, 
quod pre gravaminum afflictione amplius non valeant respirare, volentesque huiusmodi 
casum instaurare, ut in adversis maioribus ad resistendum consiliis et auxiliis abundemus, 
cum dominis dignitariis et terrigenis terre Leopoliensis et districtus Zudaczouiensis, fraterna 



113 

unione nos univimus et eos in confratres nostros coniuratos, prout et litera eorum ab 
altera parte nobis desuper data evideiicius canit et ostendit ') , gratanter suscepinius hoc 
modo, quod promittimus et spoiideiuus terre Leopoliensi districtuique Zudaczouieusi oiiinia 
iura et privilegia cum articulis in eis contentis et consuetudines singulas antiąuas et 
rationabiles tenere et observare firmiter et illese, et quod predictis dominis dignitariis 
et terrigenis pro augmento et profectu reipublice sive comunis boni terre Leopoliensis 
districtusąue Zudaczouiensis auxiliis et consiliis competentibus semper et irrecuse assistere 
Yolumus. Si vero per aliąuam sive aliąuas personam vel personas cuiuscunąue status, 
dignitatis vel preeminencie existat vel existaut in iuribus suis prefata terra Leopoliensis 
et districtus Zudaczouiensis vexati, impediti, molestati, debilitati seu quovismodo per- 
turbati vel etiam quascunque alias passi iniurias fuerint, ita quod pro suis iuribus, iniuriis, 
oppressionibus sive defectibus coram Regla Maiestate vel alibi actionem pretenderent 
habcre, et nos pro assistencia defensioneque iurium et causarum eorum requisierint, extunc 
pro eisdem iuribus, iniuriis, oppressionibus, defectibus sive quibusvis perturbacionibus 
dictorum dominorum dignitariorum et terrigenarum terre Leopoliensis et districtus Zuda- 
czouiensis aliquos de confratribus nostris consularibus sive civibus Leopoliensibus cum 
dictis dominis dignitariis aut terrigenis ad Regiam Maiestatem aut alibi, ubi causa audiendi 
locum habebit, mittemus in propriis expensis et impensis eisdem nunciis nostris inipendendis, 
qui consules vel cives per nos missi prefate terre Leopoliensis et districtus Zudaczouiensis 
iurium amfractus, iniurias, gravamina calumpniarum , oppressiones et singulos defectus 
coram Regia Maiestate vel ubi locus fuerit una cum dictis dominis dignitariis sive terri- 
genis terre Leopoliensis aut districtus Zudaczouiensis exponant, producaiit et defendant, 
tanquam ipsiusmet civitatis Leopoliensis causam propriam. In casu etiam, quo terre 
Leopoliensi sive districtui Zudaczouiensi aliqua gravamiua, manus violenta, insidie sive 
insecuritates a quibuscunque personis aut insultus hostiles imminerent, extunc predictos 
dominos dignitarios et terrigenas Leopolienses et Zudaczouienses ad civitatem nostram 
confugientes suscipere volumus , eis consiliis et auxiliis defensionibusque in civitate Leo- 
poliensi possetenus assistentes. Pollicemur etiam et spondemus , quod pro communi bono 
predictarum terrarum videlicet terre Leopoliensis et districtus Zudaczouiensis sirailiter 
et civitas Leopoliensis singulis convencionibus et colloquiis per prefatos dominos dignitarios 
et terrigenas terre Leopoliensis et districtus Zudaczouiensis celebrandis, dum ad id avisati 
fuerimus per prefatos dominos dignitarios et terrigenas, consiliis nostris per certos con- 
fratres nostros consulares interesse volumus, qui confratres nostri pro republica predictarum 
terrarum similiter et civitatis Leopoliensis unacum predictis dominis dignitariis et terrigenis 
unanimitcr consulere debebunt. Insuper, si alicui predictorum dominorum terrigenarum 

15 



114 

sive kmothonum aut villanorum eoruui in civitate Leopoliensi aliąua irrogaretur iniuria 
quovismodu, extuiic iuribus nostris tales in civitate Leopoliensi volumus defeusare. Pre- 
missa itaąue omnia et singula, prout sunt supei'ius descripta, sub iuramentis nostris cor- 
poralibus in sacramento per nos singulos prefatis dominis dignitariis et tcrngenis iam 
de facto prestitis ac sub humanitate, fide et lionore nostris promittimus unacum succes- 
soribus nostris eisdein dominis dignitariis et terrigenis terre Leopoliensis et districtus 
Zudaczouiensis ac eorura successoribus fideliter et absąue omni corruptela humanitatis 
nostre tenere et observare perpetue et in evum. Cuius rei in eyideutius testiuionium 
et in robur maioris firmitatis consularis, scabinalis sive iudiciarii et artificiorum fraterni- 
tatum nostrorum officiorum sigilla presentibus sunt subappensa. Datum in Conveutione 
Leopoliensi feria ąuinta ipso die sancte Lucie anno domini millesimo quadringeutesimo 
sexagesimo ąuarto. 

Acta offic. consul. leopol. T. L, pag. 90 ex anno 1464. 
') Zobacz dokument nr. LV. 



LVII. 

Dnia 20. Grudnia 1466 r. 

Jan Odrowąż ze Sprowy podstoli sandomirski i starosta Samborski przy- 
rzeka pożyczone 144 złotych węgierskich Hernasta kupca lwowskiego 
zwrócić mu do 10. Lutego 1467 r. jako i 7 złot. węg. za konczerz. 

Nos lohannes Odrowansch de Sprowa subdapifer Sandomiriensis et capitaneus 
Schamboriensis significamus tenore presentium , ąuibus espedit universis , recognoscentes 
et fatemur nos teneri et obligari certi et veri iustiąue debiti videlicet centuni ąuadraginta 
ąuatuor florenos Hungaricales veri et iusti ponderis famoso et circumspecto domino 
Hernasth civi et mercatori Leopoliensi, quos quidem centum quadragiuta quatuor florenos 
Hungaricales prefato domino Hernasth aut suis successoribus legitimis pro die et festo 
Carnisprivii prosime venturo promittimus sub fide et honore solvere et in effectum ex- 
tradere poUicemur. Casu tamen , quo dictos florenos non solveremus , extunc quodcuuque 
dampnum propter huiusmodi nonsolutionem nostram prefatus dominus Hernasth habuerit 
aut perceperit, illud dampnum non erit ipsius domini Hernasth sed nostrum lohannis 



115 

Odrowansch nec eundem insuper promittimus ulla re evadere nociva seu sinistra, que 
danipnum suum representaret , sed pecuuiis comparatis ipsi domino Hernasth pro die 
predicto solutionem facere obligamur et promittinius ; etiam fiitemur, quod facta ratione 
huiusmodi iterum niandaviraus eidem domino Hernasth nobili domino Zubbrzsky septem 
florenos aut stamen panni valoris septem floreuorum pro gladio alias Conczerz dare et 
exsolvere, quos et ąuidem septem florenos Hungaricales ipsi domino Hernasth ad diem 
et terminum suprascriptum dare, exsolvere et pagare iu effectu promittimus et obligamur 
per presentes. In cuius rei testimonium signetiim nostrum presentibus iussimus appen- 
dendum. Actum et datum sabbato in vigilia beati Thume apostoli anno domini millesimo 
ąuadringentesimo sexagesimo sexto testimonio littere per presentes. 

Oryginał pergaminowy, dziś bez pieczgci w Zakładzie nar. iinien. Ossolińskich nr. 747. 



LVIII. 

w Nowem Mieście Korczynie 2. Czerwca 1467 r. 

Kazimierz Jagiellończyk obiecuje Iwanowi Bireckiemu wladyctwo prze- 
myskie. 

Kazimirus Del gi-acia Rex Polonie, magnus dux Lythwanie, Russie Russieąue 
domiuus et lieres etc. significamus tenore preseucium, ąuibus expedit universis, ąuomodo 
liabentes specialem respectum ad virtutes et merita, ąuibus nobilis Iwan Byrethsky fidelis 
uoster dilectus aput nos meruit comendari sibi, ut et tamąuam illi, qui est de rittu Gre- 
corum , ut obtineat wladicatum Premisliensem per liberam resiguacionem aut per mortem 
moderni wladice Premisliensis vaccantem, consensum nostrum regium prebemus, damus 
et concediraus per presentes '). Harum quibus sigillum nostrum est appensum presentibus 
testimonio litterarum. Datum in Nora Civitate Corczin feria tercia infra octavas Corporis 
Christi anno domini millesimo quadriDgentesimo sexagesimo septimo. 

Relacio yenerabilis Alberti de Zichlin 
Regni Polonie Yicecancellarii. 

15* 



116 

Oryginał pergaminowy dobrze zachowany i bardzo czytelnie pisany znajduje się w bibliotece 
ruskiej kapituły w Przemyślu pod sygn. N. V. a. Po odpadłej pieczęci zawieszonej eapewne na pasku 
pozostał ślad w przecięciu pergaminu. 

') Konstrukcya zdania tego wielce pobałamucona, co nie jest rzeczą, zwykłą w dokumentach 
z kancelaryi królewskiej. 



LIX. 

w Pilźnie i. Lipca 1467 r. 

Piotr z Weszmuntowa sędzia i Mikołaj z Winiar podsędek ziemscy san- 
domierscy poświadczają, że Mikołaj zwany Babiucti z Zglobic sprzedał 
Abrałiamowi z Cliotowa za 5 '/j grzywny rolę w Zgłobicacłi. 

Nos Petrus de Yescbmuutliow iudex et Nicolaus de Yinari subiudex terre Saudo- 
miriensis generales siguificamus presencium per tenorem, ąuibus expedit, unirersis tam 
preseutibus quam futuris , presencium noticiam habituris , ąuomodo coram iudicio terrestri 
personaliter coustitutus Nicolaus dictus Babyrch heres de Sglobicze ') non compulsus nec 
coactus, sed sua bona ac spontanea de voluntate publice recognovit: quia vendidit et 
imperpetuum resignavit agrum unius stadii ibidem in Sglobicze iacentem iiiter ortum 
thaberne et agrum domine laszyowa uscjue ad Dvnayecz flurium cum omni iure et 
dominio, prout latus et longus predictus ager in se continetur, pro quiuque marcis 
et media marca pecuuie comunis monetę et numeri Polouicalis consueti et iam sibi 
coram iure dedit iutromissiouem nobili domino Abralie de Chothow^a -) et debet ipsum 
tueri et iutercede(re) a qualibet persona iuxta iuris formam , secuadum quod ad quam 
personam pertinet prescripcio. Harum qnibus in testimonium literarum sigilla nostra 
presentibus sunt appensa. Datum in Pilszno feria quarta in vigilia Yisitacionis Vir- 
ginis Marie anno domini millesinio quadringentesimo sexagesimo septimo , presentibus 
his nobilibus Nicolao de Lyathoschin, Dobeslao de Chischow, Nicolao de Mała, Ni- 
cołao de Fristat , Nawogio de Roza , lacobo de Coczina ac ałiis quampłuribus fide 
dignis testibus. 



117 



Oryginał pergaminowy w Zakł. nar. im. Ossolińskich nr. 526. Na paskach pergaminowych 
zawieszone były dwie pieczęci, które odpadły, pozostał tylko jeden pasek wycięty, jak się zdaje, 
z innego dokumentu, bo można na nim jeszcze kilka słów odczytać. 



') Zgłobice wieś w powiecie tarnowskim. 
^) Chotowa wieś w powiecie pilźnieńskim. 



LX. 

w Przemyślu i5. Lutego 1469 r. 

Kazimierz Jagiellończyk uwalnia duchowieństwo ruskie władyctwa prze- 
myskiego z pod juryzdykcyi świeckiej. 

Kazimirus Dei gratia Rex Polonie, raagnus dux Lithuanie, Russie Prussieąue etc. 
dominus et heres signiflcamus tenore presencium, ąuibus expedit, uniyersis et singulis, 
ąuomodo existentibus nobis in hoc loco honorabilis vir Iwonka wladica Premisliensis 
unacuni ceteris rittus Grecorum seu Ruthenorum tam spiritualem quam secularem statum 
profitentibus pei'sonis constituti coram nobis aliisąue consiliariis protunc ad latus nostrum 
preseutibus in gravibus deposuerunt ąuerelis, ąualiter in iurisdicione et officiis eiusdem 
wladice a nonnullis dignitariis, officialibus , terrigenis aliisąue subditis nostris, cuiuscunąue 
status et conditionis siut , religionis et rittus Catholici derogamen , diminuacionem , de- 
tractionem et iniuriani sufifert, sepius sentit et tollerat, et quod prefati nostri subditi eius 
popones, diaconos , subdiaconos et archimendritas aliosąue in officiis sivc maioribus sive 
minoribus spiritualis status rittus Grecorum existentes ad sccularia eorum iudicia evocare, 
citare et ad parendum respondenduraque cogere pro causis spiritualibus sentenciareąue, 
coudempnare, i)uuirc divoritiaque inter eos seu quoscunque Ruthenos coniugatos sive spi- 
rituali sive sccuiari statui pertineant exercere atque ecclesias Ruthenicas in bonis eorum 
existeutes aliis poponibns ab illis exclusis et expulsis alios in locum eorum muneruni 
prctiique et pecuniarum gracia surrogare, ponere et instituere contra scitum et yoluntatem 
Avladice consuevcrunt iusticiamque super eisdem iniuriis a nobis se accepturum inipetrabat, 
cum itaąue nostris sit Immeris, conditioni et solio adiunctum illud oims et debituni, 
ut omnes et singulos maxime tamen regimini, dicioui, obediencie et tutele nostre per- 
tinentes subditos nostros iusticiaui a nobis efflagitantes in iure et equitate consuetudini- 
busquc primewis et solitis teneamus, servemus et gratia nostra complectamur; considerantesąue 



118 

ritum Grecorum personasąue hunc fatentes nedum per ceteros Catholicos principes, sed 
et per sanctam uniyersalem matrcm ecclesiam Catholicam summanifiue apostolicam sedem 
spe futurę unionis semper tolleratum, factuni (sic) et conservatum ; merito et nos qui 
illius exenipla, vestigia ot dogra(rt/rt) ') sectaraur {sic), dignum duximus' prefatos wladicam 
aliosąue rittus Grecorum seu Rutbenorum incitatores nostre tutele atąue iusticie subiacentes 
et parentes, in legis atąue iuris consuetudiuuniąuc -) vetustaruni libertate, ąuibus dudum 
gaudebant, temporibus regiminis (nostri)^) nunc et in futurum conservare et remanere {sic). 
Unde quia prefati wladice aliorumąue poponum et spiritualium personamm quarumcunque 
sive in maioribus sive in minoribus officiis s{uis) ") constitute {sic) rittus Grecorum coudicio 
et officium spiritualem statum recognoscunt ^) ; volumus et tenore presentium decernimus, 
statuimus et laudamus, ąuatenus a modo et decreto nuUus dignitariorum, officialium, terri- 
genarum et subditorum nostrorura cuiuscunąue status preeminencieąue sit in religione 
Catholica, inclusorum nostreque dicioni domiuiis et obediencie subiectorum, prefatos po- 
pones, diaconos et subdiaconos, arcbimendritas et quoscunque in officiis maioribus 
aut minoribus constitutos nec aliquem ex eis pro causis et rebus spirituale forum con- 
cernentibus rittus Grecorum seu Rutbenorum in iudicium seculare cittare, iudicare, sen- 
tenciare, condempnare, punire vel ad parendum respondendumąue cogere debeat neque 
divorcia matrimonii inter quoscunque coniugatos Rutenos exercere, sed neque ab ecclesia 
Rutenica preter roluntatem, scitum et consensum wladice aliąuem poponem alienare, 
excludere aut alium subarrare et gratia muuerum aut alicuius precii aut pecuniarum in 
locum suum ponere et instituere debeat, poterit, audeat, presumat aut peramplius ius 
aut facultatem habeant, debeant, poterint, audeant et presumant ulla racione. Sed omnia 
eorundem poponum aliarumąue personarum spiritualium rittus Grecorum iudicia causeąue 
spirituali iudicio pertinentes et specialiter, que superius sunt expresse, prefati wladice 
et suorum successorum iurisdicioni, exaniini, sentencie, condempnacioni, punicioni et dispo- 
sicioni pertinebunt et spectabunt pro beneplacito nostro val(?')turum. In cuius rei testi- 
nionium sigillum nostrum presentibus est subappensum. Datum Premislie feria quarta 
Cinerum anno domini millesimo ąuadringentesimo sexagesimo nono *). 

Relacio yenerabilis Alberti de Żychlin 
Regni Polonie Yicecancellarii. 



''O^ 



Test wzięty z potwierdzenia Zygmunta I. d. d. Premislie feria ąuinła ]}ost festuni sandi 
Bartóloinei AposłoU (30. Sierpnia) anno domini millesimo quingentesimo 7iono, którego oryginał znaj- 
duje się w bibliotece gr. katolickiej kapituły w Przemyślu pod sygn. A. VI. Potwierdzenie to 
pisane jest na pergaminie atramentem wyblakłym, na zgięciach częstokroć całkowicie startym. 



119 

Na pasku wisi zupełnie pokruszona mniejsza pieczęć koronna na czerwonym wosku wyciśnięta, 
zaszyta w dwa okrągłe płatki starego białego sukna, które ją a raczej pozostałe po niej wo- 
skowe okrucłiy od rozpadnięcia chronią. Oryginału Kazimierzowskiego potwierdzenie nie opisuje 
wcale. Odnośne słowa brzmią: constitutus coram nobis honorabilis A.ntonius Onyhy tcladica lyremi- 
sUensis supplicavit huiniUter, ąiiatenus liłeras tenoris infrascripti confirmare dignaremiir , ąuarum 
seąuiłttr tenor: Kuzimirus etc. 

Na zewnętrznej stronie pergaminu stoi wielki tytułowy, jak się zdaje jeszcze z kancelaryi 
królewskiej wyszły napis „Wolność Duch"(owieustwa) a obok niego wiele późniejszych mniej lub 
więcej dokładną treść przywileju podających napisów. Nie brak takich, które całkiem fałszywie 
ją pojmują, jak n. p. ów ręką z końca XVII. wieku zrobiony i orzekający, że przywilej ten jest 
dla unitów nadany: „Rutheni tmiti ab omnibus oneribus exempti^ a mrisdiccione seculari liberi, 
pncificati Catholicłs, coram suis ejnscojns comjMrebimt" . Prostuje go inny napis z XVIII, wieku 
słowy ^fauore non uniłorum". 

Ciekawszą jednak jest polska nota również z XVIII, wieku, brzmi ona tak: „Z „loan- 
niki" zrobiono biskupa „Iwan, Niki" ; po nim nastąpił Antoni i temu dano przeszłego źle rozu- 
mianego nazwisko „Oniki". Z tego non eruitur przywileju, że powinno Schyzraatykom służyć, co 
się w nim zamyka albowiem dotąd jeszcze schyzmy prawdziwej nie było w Rusi: ale aż po synodzie 
Brestenskim, po roku 1595. Ale to na jaw się wydaje, że Polacy nie znając więcej nad swój 
łaciński obrządek , wszystko to co po łacinie nie było, o herezyę potępiali i prześladowali. Zaczym 
tym gwaltownościom im wpojonym król przywilejem zakłada tamę". 

Co do powyższej filologicznej konjektury tłómaczącej nazwisko „Onyki" złem odczytaniem 
imienia „loannikij", wypada chyba nadmienić, że jest ona równie bałamutną jak i inne prawnicze 
i polityczne poglądy jej autora. Exystencya biskupa Antoniego Onyki, jest przecież najlepiej sa- 
mymże przywilejem Zygmunta udowodnioną a szematyzm dyecezalny zwąc go także Onykim 
kładzie jego rządy na rok 1506 — 1520. 



') Ostatnie litery zupełnie starte. 

^) Druga połowa tego wyrazu aż do niemożności odczytania zatarta. 

') Tu pergamin przetarty na wielkość słowa o trzech lub czterech literach. 

■•) Również ze trzy litery wytarte. 

'^j Konstrukcya tego zdania Unde quia statum recognoscunt została zapewne 

wskutek jakiejś pomyłki przepisywacza zupełnie zwichniętą. Sens jednak jest mimo to dość jasny. 

*) M. Harasiewicz annales ecclesiae Ruthenae str. 51 powiada, że Kazimierz 
Jagiellończyk dokumentem tym zatwierdził przywilej Witolda, widzimy, że o takim przywileju 
nawet mowy tu nie ma. I z tego twierdzenia występuje na jaw tendencya objawiająca się w calem 
tern niesłychanie zagmatwanem dziele, którego autor chciałby ogołocić ze wszelkiej zasługi około 
kościoła ruskiego szlachtę i królów polskich. Chciałby więc i tutaj przedstawić ten rzeczywiście 
ogromnej doniosłości przywilej nadany przez króla Kazimierza proprio mota kościołowi ruskiemu 
jako zatwierdzenie przywileju nadanego przez Witolda, o którym niewiedzieć jakiem prawem miałby 
nadawać przywileje kościołowi przemyskiemu. 



120 



LXI. 

We Lwowie 14. Czerwca 1469 r. 

Rajcy miasta Lwowa zatwierdzają statut dla czeladników cechu pło- 
ci enników we Lwowie. 

Wir Ratmanne der Stat Lemborg Bekennen Offenbarlicheu mit Laute Dises briffes 
Allen, Den is natdorft ist, Das vor vnsern gesessen Ratli komen ist dy Erber Czeche 
der Leyneweber mit sarapt den geselleu eris hantwergis vnd habeu beschrebin brocht 
dy stucken vnd gewonheit, dy man pflegit czweschen den gesellen halden vnd gebrawchen 
off erem hantwerge czu der landishut ') vnd anders wo; ais dy obgenante Erber czeche 
der leyneweber vnd ere gesellen vns vorczelit liaben begerende vnd bittende, das wir 
en dy selben beschrebene stucke, artikel vnd gewonheit bestetigeu sulden czu gebrawchin 
mit vnserem briffe. Welche stucke, artikel vud gewonheit, "dy yn schriften durch sy vns 
geentwert ist, folgit in deseń worten. Czu dem irsten, welch geselle nicht drey lar hot 
gelart off dem Hantwerke, den selben gesellen sal man nicht eren, noch fordem yn ir czechen, 
ader von dem hantwerge. Item welch geselle anderswo ejn elichweipp hat, den sal man 
nicht lenger halden, wen fyr wochen. Item wo czwene lyrknechte haben gelart mittenauder 
yn eyner wergstat, dy sal man nicht eren, noch fordern. Item welch geselle bey sulchen 
lerknechten wurde erbten, des her oberczeugit wurde mit czween gesellen, der sal verbussen 
eynen bezmer wachs, vnd app her sich do weder setczen welde vnd yn eynem frewel 
wegk czihen wolde, so zullen em dy gesellen briffe nochzenden mit der meyster hulffe 
vnd ratę, das her nicht sal gefordert werden, her yorrichte denne seyne sache, vnd das 
keyn geselle sal bey em erbeten bey eyner sulchen bussen. Item welch geselle eynem 
meister schuldig bleybit vnd wegk czewth an des meisters willen, der sal auch nicht 
gefordert werden also lange, bis das her beczalit seynem meister. Item welch geselle 
eyne órten trincket vnd weg gehet vnbeczalet vnd hot nicht mit dem schenken abege- 
reth, wirt her vor den Meistern beclaget dorumme, der sal yorbussen drey smalę 
groschen. Item wenne eyn geselle den andern smehet ader ynereth yn eynem leithawze, 
der yerbusset eynen smalen groschen. Item welch geselle den trangk nymt aws der 
orten vnd eret eyn frey weipp do metę, der vorbusset eynen smalen groschen. Item 
welch geselle trinket ober dy mosse, das her den trank mus weder gebin yn dem leithawze, 
Ader yn des meisters hauze, der Yorbusset fyr smalę groschen. Item welch geselle 



121 

yn dy czeche geeth vnd gewere by em hot, is zey gros ader cleyn, von itczlichem eynen 
smalen groschen. Item welch geselle treith cyn krcnczel von garnę, der vorbusset eynen 
smaleu groschen. Item welch geselle barfus geeth aws eyner werkstat yn dy andere, 
der Yorbusset eynen smalen groschen. Item welch geselle off dy gasse geeth, dy weile 
man yn der czechen ist, der vorbusset eynen smalen groschen. Item app eyn geselle 
cranck wurde vud nicht czerunge hette , dem sal man aws der czechen legen zechs 
breite groschen. Item app eyn Meister czu eynem gezellen wart, der sal den gesellen 
geben fyr breite groschen. Item wen eyn lerknacht awsgelart hot seyne ler lar, so zal 
her den gesellen geben fyr breite groschen. Item wen das czeichen Ymmegoet vnd 
eyner ynheymesch ist vnd dem czeichen nichteufolget, der vorbusset eynen smalen groschen. 
Item welch geselle mit dem andern spelet welcherley spel das zey vmb gelt, der vorbusset 
eynen halben bezmer wachs. Item welch geselle sich weder dy Eldesten gesellen zeczet 
czu vnrechte, ais ofte her das tut, also ofte vorbusset her eynen smalen groschen. Item 
welch geselle nicht czu der bej-grast kompt, wen her ynheimesch ist, zo vorbusset her 
eynen smalen groschen. Item welch geselle czu dem leichczeichen nichten komet, wen 
her ynheymesch ist, der vorbusset eynen smalen groschen. Item welch geselle kompt 
gewanderth, der vor alby nicht hot geerbet, der sal geben eynen smalen groschen. Item 
Yorbas Alle Ingenge czu fyr heller. Item wen eyn geselle eyn lar awssen ist vnd kompt 
weder, der sal geben eynen smalen groschen. Item der geselle, der eyn elich weipp hot 
auderswo, wenne her fjr wochen geerbet vnd wekczewth, oder waudert, der sal eyn firtel 
lar awssen zeyn. Item welch geselle vnder den Eldisten vnrlchtig lebete, der sal noch 
also fil gebin, ais eyn auder geselle gebe. Item off alle qwattemper Zal mau leichczeichen 
legin ader babin. Merkende vnd irkenneude wir obgenante Ratmanne der Stat Lemborg 
der egenantcn Icyneweber Erber Czechen vnd gesellen mogliche vud beąweme betę, haben 
en dy obinbeschrebin gewonheit vnd orduunge der gesellen eris hantwergis befestet, be- 
weret vnd bestetiget en czugebrawchen , vnd bestetigen mit dezem Briffe, auch vnschedlich 
vnser Stat gerichte, Also das wir mechtig wellen zeyn, dy obgenanten stucke apczunemen, 
czu wandeln , czu hoen vnd czu mindern Noch der Stat natcze vnd der czeit gelegenheit. 
Und app ir keyn stucke czweschen den gesellen begenen wurde, das obiu nicht beschreben 
were, das suUen sy halden vnd handeln, ais is off eren hantwerke yn andern czechen 
gehalden wirt. Auch haben sich Meister vnd gesellen vorwillet, das alle dy obgenaunten 
bussen dy czeche babin sal Mid sal dy czu der ere vnd dinste gotes, der czechen vnd 
den gesellen czu ere vnd czu notcze anwenden, Ausgenommen, das ir keyn geselle den 
gesellen flichtig ist czu gebin, ais app eyn meister der eyn geselle wert, vir breite groschen 
gebit, vnd eyn lerknecbt, der awsgelerit, der auch fyr breite groschen gebit, das sal nicht 

16 



122 

der czecheu zunder den gesellen geboren, vnd auch auders das inan den gesellen flegit 
czu gebeu. Des cza hoclier bestendigkeit habeu wir vnsers Rataraptis zegel An dezen 
briff lossen liengen. Gegeben an der metwoche vor Sinte Viti tag Der larczal vnsers 
lieben hern Tawsent vierhundert vnd newn vnd zechczig lar. 

Z pergaminowego oryginału z zawieszoną woskową pieczęcią radziecką znajdującego się 
niegdyś w posiadaniu p. Kajetana Jabłońskiego przepisano dla arch. m. Lwowa. 

') To jest miasto Łańcut. 



LXII. 

Na sejmie walnym piotrkowskim 8. Listopada 1469 r. 

Kazimierz Jagiellończyk wyznacza komisarzy celem rozgraniczenia wsi 
Dunkowicze należącej do króla i wsi Las należącej do Spytka z Jaro- 
sławia, podkomorzego przemyskiego. 

Kazimirus Dei gracia Rex Polonie, maguus dux Litliwanie, Russie Prussieąue do- 
miuus et lieres etc. generosis ac nobilibus Paulo de Sprowa Leopoliensi. Dobeslao de 
Zyrawicza Premisliensi castellanis, Raphaeli de laroslaw capitaneo Leopoliensi, lolianni 
Lysszakowsky, fidelibus nostris dilectis, graciam nostrara regiaiu cum favore. Generosi 
et nobiles, fideles nostri dilecti. Volentes, ut controversie , dissensiones et dilferencie, 
que occasione granłcierum et limitura inter bona nostra regalia yidelicet villam Dunko- 
wicze ') teuute reverendi patris domini Nicolai episcopi Premisliensis ab una, necuon 
villam Lasz '^) generosi Spithkonis de laroslaw succamerarii Premisliensis ab altera partibus 
oriri possint et suscitari, dirimantur et sopiantur et fine debito decidantur, vobis, de quorum 
iurispericia et legalitate plenius coufidimus, committimus ac maudamus, habere omnino 
volentes , ąuatenus captatis die et termino competentibus , vocatis ad vestri presenciam' 
utrisąue partibus. ad loca granicierum inter prefata bona nostra Duukowicze necnon 
Lasz Spithkonis memorati personaliter descendentes , Iłmites seu granicies ibidem limitetis 
et distingwatis signis metalibus et scopulis easdem consignando, nulli parcium faventes, 
sed Deum et iu.sticiam pre oculis habentes id, quod iusticie eąuitas perswaserit, utrisąue 
partibus in ipsa distiuctione granicierum faciatis et administretis, iu quo vestras conscieucias 



123 

oneramus. Ubi vero Fidelitates vestre predictas partes coniponere non poterint, extunc 
restris Fidelitatibus coramittimus et niandamus, ut actor cause cum terrigenis et nobilibus 
testibus fidedignis de terra Premisliensi granicies seu limites predictas approbet corporali 
iuramento raediante, ita videlicet, xit ubi easdem idem actor probaverit, illic easdem 
limitare et distingwere debeatis, si vero ipse actor premissa approbare et exequi, sic 
ut prefertur, renuerit, extunc pars adversa eas approbare et oxequi per vestras Fidelitates 
admittatur, etiam cum totidem nobilibus testibus iuramento corporali mediante. Et ideo 
aliter pro gracia nostra non facturi. Datum in convencione generali Piotrkowiensi feria 
ąuarta proxinia antę festum saucti Martini anuo domini millesimo ąuadringentesimo se- 
xagesimo nono. 

Relatio magnifici lacobi de Dambno 
cancellarii regni Polonie et capitanei 
Cracouiensis. 

Według zatwierdzenia komisarskiego wyroku; które to zatwierdzenie wydał król Kazimierz 
Jagiellończyk w Piotrkowie 21. Listopada 1470 r. Znajduje się ono oddrukowane i opisane poniżej 
pod nr. LXIV. 

*) Duńkowice wieś w powiecie jarosławskim pod Radymnem. 

^) Dzisiaj Łazy w powiecie jarosławskim pod Radynmem w sąsiedztwie Duńkowic. 



LXIII. 

Pomiędzy Duńkowicami a Lasem 17. Października 1470 r. 

Paweł ze Sprowy lwowski, Dobiesław z Żyrawicy przemyski kasztelanowie, 
Rafał z Jarosławia starosta lwowski i Jan z Łysakowa rozgraniczają jako 
komisarze królewscy wieś królewską Duńkowice i wieś Las należącą do 

Spytka z Jarosławia. 

Nos Paulus de Sprowa Leopoliensis, Dobeslaus de Zyrawicza Premisliensis castellani, 
Raphael de laroslaw Leopoliensis capitaneus et lohannes de Lysszakow commissarii per 
serenissimum principem et dominum Kazimirum Dei gracia Regem Polonie, magnum 
ducem Lithwanie, Russie Prussieąue dominum et heredem etc. pro sopiendis et complanandis 

16* 



124 

coutroversiis , dissensionibus et differenciis occasione granicierum et liniitura inter bona 
sue Serenitatis villain Dunkowicze tenute reverendi patris domini Nicolai episcopi Premi- 
sliensis ab una , necuon villam Lasz generosi domini Spithconis de Jarosław succamerarii 
Premislieusis partibus ab altera ortis specialiter deputati siguificamus tenore presencium 
tam presentibus, quam futuris, presencium noticiam habituris, ąuibus expedit universis, 
ąuomodo dum ex mandato et commissione speciali eiusdem serenissimi domini Regis, domini 
Dostri graciosissimi predicti, yocatis ad nostri presenciam partibus utrisąue supra dictis 
in et ad locum granicierum inter prefata bona Dunkowicze regalia tenute domini episcopi 
iam expressi ex una et Lasz rillam domini Spithconis ex altera partibus, descendissemus 
iudicialiterąue ibi resideremus, tum coram nobis stans personaliter revereudus pater do- 
miuus Nicolaus episcopus Premisliensis , tenutarius predictorum bonorura regalium Dunko- 
wicze, ut actor per suum procuratorem , cui coram nobis causam suam contulit, dixit: 
;,domini commissarii , prout dominus Rex yestras Caritates informavit, tum yerbotenus, 
tum per commissionem literałem, ut dummodo ego nollem approbare grauicies regales 
a villa Dunkowicze corporali iuramento cum sex testibus, dominus Spithco admitteretur 
cum sex testibus easdem approbare de parte yille sue Lasz, ego admitto dominum Spithconem 
easdem grauicies approbare cum sex testibus per corporale iuramentum iuxta decretum 
domini Regis et commissionem yobis datam". Nos itaąue revisa domini Regis commissione 
nobis data ad easdem grauicies , cuius commissionis tenor de yerbo ad yerbum seąuitur 
et est talis : 

Tutaj następuje polecenie królewskie datowane na sejmie walnym piotrkowskim 8. Listopada 
1469 r. a oddrukowane powyżej pod nr. LXII. Potem brzmi dokument ten dalej: 

predictas granicies domino Spithconi cum sex testibus approbare adiudicayimus et dominus 
Spithco statuit coram nobis testes nobiles yidelicet lohannem jNIzurowsky, Pelkam de 
Czeschky, Alexandrum de Orzechowcze, Martinum de Zyrowicze, Prandotham de Chlopycze, 
lohannem de Dmytrowicze, cum ąuibus dominus Spithco in scopulo angulari alias na 
Narosznem Copczu iurayit in hanc formam: „Ita me Deus adiuyet et sancta crux, quod 
incipiendo a primo scopulo angulari usąue ad ultimum scopulum angularem equitavi per 
terram meam et patrimouium meum et in dextra parte scopulorum sunt bona regalia ad 
Dunkowicze pertiuencia, in sinistra vero mea bona paternalia", dixit itaąue granicies in- 
cipiendo a scopulo aciali circa silvam Zamohylicze per silyam et rubos usąue ad pratum, 
quod dicitur Babyanka, et ab eodem prato per directum usąue ad yiam tendeutem de 
eodem prato per silvam adusąue deprope fluviura Yysznya usąue ad magnam yiam de 
Radymna ad Dunkowicze teudentem, ubi scopulos sipavimus et ereximns et in silvis in 



125 

arboribus sigua ad modum criicis excisimus. Item a predicta per lacum directe Rybno 
dictum et tunc rippa eiusdem laciis usque ubi idem lacus incidit in Yysznya fluviuin 
equitavimus, ubi etiam scopulos et signa in arboribus ad iustar crucis confecimus. Item 
iu rippa eiusdem fluvii Wysznya equitavimus, rippa eiusdem fluvii pretereundo molendinum 
usque deprope Syemyouow wir , ubi etiam scopulos ereximus et signa iu arboribus ad 
modum crucis fecimus. Item transfretando fluvium Wysznya in alteram partem in campo 
Zacroczon iu rippa eiusdem fluvii scopulum sipavimus, a quo scopulo equitavimus per 
silvam Krewye usque ad mericam etiam scopulos sippando et signa in arboribus ad modum 
crucis faciendo et veniendo ad mericam , equitavimus per mericam prope silvam usque 
ad montem scopulos sipando et signa in arboribus faciendo, et a monte usque ad loytbo- 
chowaroschocha, ubi finałem et angularem scopulum sipavimus et ereximus. Quas granicies 
et scopulos miuisterialis lohannes Possaka in primo et ultimo scopulis angularibus alta 
voce proclamavit prima, secunda et tercia vicibus, super quo dominus Spithco predictus 
memoriale posuit . quod nos recepimus. Quas granicies taliter sipatas et erectas vigore 
commissiouis predicte regie decernimus robur perpetue firmitatis obtinere. Iu cuius rei 
testimonium sigilla nosti'a preseutibus sunt appensa testimonio literarum. Actum et datum 
in loco predictarum granicierum feria quarta iu crastino sancti Galii anno domini millesimo 
quadringentesimo septuagesimo , preseutibus nobilibus dominis Marcissio de Morawsko lu- 
dice, Nicolao Hleb de Sieunow Subiudice, Petro de Radochoncze Tribuno Premisliensibus, 
Alexandro de Drohoyow, lacobo Byereczky, Stauislao Slawsky et aliis multis testibus ad 
premissa. 

Według potwierdzenia królewskiego z 21. Listopada 1470 r. oddrukowanego i opisanego 
poniżej pod nr. LXIV. 

LXIV. 

Na sejmie walnym piotrkowskim 21. Listopada 1470 r. 

Kazimierz Jagiellończyk zatwierdza rozgraniczenie wsi Duńkowic i Lasu 

przez komisarzy dokonane. 

IN NoMiNE Domini Amen. Ut actus hominum sub tempore versantes in perhenni 
memoria permaueant, sagax humana condicio assuevit eos literarum apicibus et testłum 
annotacione cterue memorie comeudare. Proinde nos Kazimirus Dei gracia Rex Polonie, 
necnon terrarum Cracouie , Sandomirie, Siradie, Lancicie, Cuyauie, magnus dux Litliwauie, 
Russie Prussieąue ac terre Culmensis, Elbiugensis et Pomeranie dominus et heres etc. ad 
perpetuam rei memoriam significamus tenore presencium, quibus expedit, universis, pre- 



126 

sentibus et futuris, hariini noticiam habituris, ąuomodo per generosnm Spithconem de Ja- 
rosław, succamerarium Premisliensem , fidelem nostrum dilectum, oblata iiobis humiliter 
peticio continebat , ąuatinus literam suain infrascriptam , qua commissarii nostri superiori 
tempore ad faciendum granicies inter bona nostra regalia, videlicet Dunkowicze villam 
ex ima et villam suam Lasz dictam partibus ab altera , per uos dati , deputati et assignati 
easdem granicies se liniitasse, sipasse profitentur et recognoscunt , confirmare, approbare 
et ratificare dignareniur. Cuiusąuidem literę commissariorum limitacionis granicieruni prefate 
tenor de verbo ad yerbnm seąuitur et est talis. 

Tutaj nastgpuje rozgraniczenie komisarskie z 17. Października 1470 r. oddrukowane po- 
wyżej pod nrera. LXIII. Potem brzmi potwierdzenie dalej: 

Nos itaąue huiusmodi peticionibus taiiiąuam iustis et racioui consonis annuentes, 
prescriptam literam granicierum in omnibus punctis, clausus (sic) et condicionibus ratam 
et gratam habentes, approbamus, gratificamus, roboramus et confirmamus, ipsam decernen- 
tes robur firmitatis obtinere. Harum ąuibus sigillum nostrum presentibus est subappensum 
testimonio literarum. Actum in convencione generali Pjotrkowiensi feria quarta proxima 
post festum sancte Elizabeth anno domini millesimo ąuadringentesimo septuagesimo, pre- 
sentibus reverendissimo reverendisque in Christo patribus dominis lohanne sancte ecclesie 
Gneznensis Archiepiscopo et Primate. lohanne Cracouiensi, lacobo Wladislawiensi et An- 
drea Poznaniensi Episcopis, necnon magnificis, strenuis, generosis ac nobilibus lohanne de 
Pylcza Cracouiensi, Luca de Górka Poznaniensi, Nicolao de Cuthno Lanciciensi, Nicolao 
de Cosczelecz Brestensi, lohanne de eadem Cosczelecz luniwladislawiensi , Stanislao de 
Chothecz Russie, Groth de Nowemiasto Eawensi Palatinis, Petro de Schamothuli Pozna- 
niensi, Hincza de Rogów Sandomiriensi . Bartholomeo de Iwanowicze Calissiensi, Dobro- 
gostio de Ostroróg Gneznensi, Dobeslao Kmytha de Wj^sznycze Lublinensi, lohanne de Thar- 
now Woynyciensi, Felice de ibidem Wisliciensi , Dobeslao de Zyrawicza Premisliensi, Eu- 
stachio de Sprowa Radoraiensi, Stanislao de Schydlowiecz Zarnowiensi Castellanis, et aliis 
quam pluribus testibus ad premissa fidedignis. Datum per raanus magnifici ac renerabilis 
lacobi de Dambno Cancellarii et Capitanei Cracouieusis ac Alberti de Żychlin Custodis 
Sandomiriensis Gueznensisąue, Cracouicnsis, Wladislawiensis et Poznaniensis ecclesiarum 
Canonici, Yicecancellarii regni Polonie, siucere nobis dilectorum. 

Ad relacionem eiusdem venerabilis Al- 
berti de Żychlin regni Polonie Vice- 
cancellarii. 

Oryginał na wielkim arkuszu pergaminowym w bibl. zakł. nar. im. Ossolińskich nr. 775. 
Pieczęć wraz z sznurem zaginęła. 



127 

LXV. 

We Lwowie 22. Stycznia 1472 r. 

Piotr z Branic sędzia i Jan z Wysolciego podsędek ziemscy lwowscy 
poświadczają, że Jan Chodorowski winien Wacławowi z Dworzysk 
20 grzywien, za co mu oddaje wieś Bolechów do czasu oddania długu. 

Nos Petrus de Brancze iu{lex et lołiannes de ' Wyssokye subiudex terrestres Leo- 
polienses generales significamus tenore presentium , ąuibus expedit, generaliter universis 
tam presentibus quam futnris, presentium noticiam liabituris, ąuomodo veniens ad nostram 
et aliorum dominorum nobiscum protunc iudicio terrestri residencium presenciam persona- 
liter geuerosus dominus lohannes de Cliodorowstaw, dapifer Leopoliensis, non compulsus, 
nec coactus, neque aliquo errore devio seductus, menteąue corpore existens sanus, coram 
nobis liberę recognovit, se teneri certi ac veri debiti viginti niarcas pecuuie communis 
monetę et numeri Polonici consueti, marcam in ąuamlibet ąuadragiuta octo grossos com- 
putando, nobili Yenceslao de Dworzyska '); in quibusquidem viginti marcis prefatus lo- 
luumes Cliodorowsky fato Yenceslao villam suam in districtu Leopoliensi et territorio Zu- 
daczowyeusi sitam, Bolecbow •) Yalacborum dictam, post fluvium Szukyl iacentem, cum 
omui iure, doniiuio et proprietate, utilitatibus, censibus, fructibus, proveutibus, agris, 
pratis, campis, sil vis, mericis, gays, yirgultis, quercetis, rubetis, venatiouibus, ^) aucupa 
cionibus, rivis, torrentibus, fluviis, stagnis, lacubus, aquis, pisciuis, ipsarum demissionibus, 
molendinis et eorum cmolimentis, kmethonibus, tabernis, penis, decimis agnorum et por- 
corum ac obventionibus generaliter universis, quocumque nomine et vocabulo yocitentur, 
nicliil ibidem pro se suisque successoribus in eadem villa penitus reservando, tenere obli- 
gavit et inv"adiavit, et iam sibi Yenceslao iutromissionem in eandcm villam dedit, quam 
villam Bolecbow ipse Yenceslaus tenebit et habebit tamdiu, quousque dicte viginti marce 
per ipsum lobannem aut suos successores sibi Yenceslao plenarie fuerint persolute. In 
quaquidem possessione dicte ville ipse dominus lohannes fatum Yenceslaum ab omni per- 
sona sexus utriusque iiixta consuetudinem terrestrem , prout ad aliquam personam pre- 
scripcio terrestris spectaret, protegere et a bello intecedere est obligatus. Si autem nou 
protegeret vel solus sibi Yenceslao in possessione dictaruni villarum aliquas iniurias in- 
ferre vellet et ob hoc ipse Yenceslaus dampnum ahquod pateretur, illud non ipsius Yeu- 
ceslai, sed fati lohannis fieri debet; cum autem pro premissis in ius terestre Leopoliense 
ipse lohannes per ipsum Yenceslaum cittaretur, extunc recedendo a districtu suo Zuda- 



128 

czowyensi in primo terinino parere et totam suam causam perdere debet, et iam in eodem 
primo tcrmino ipse Yenceslaus fatum lohannem in toto suo lucro condempnare potens erit, 
tamąuam in termino peremptorio, pro ąuibus expressis non debet eundem ipsum Vence- 
slaum ullo iure nec literis regalibus, bello, expedicione, legacione, prescripcione, coUoąuio 
generali vacant (sic) siraplici infirmitate, nec se excipiendo ad districtus alios pro ma- 
iori, uec aliqua re excogitata sibi lohanni in facto subsidiaria, sed quibuscunque modis 
evadere vellet, his omnibus in primo termino parere et totam suam causam perdere de- 
bet, super que ipse Yenceslaus memoriale posuit, quod nos recepimus. In cuius rei te- 
stimonium sigilla nostra presentibus sunt subappensa. Actum et datum in Leopoli feria 
ąuarta in crastino sancte Agnetis virginis anuo domini millesimo quadringentesimo septua- 
gesimo secundo, presentibus ibidem generosis et nobilibus dominis lohanne de Culykow 
Subdapifero , Petro Spyklossky Subpincerua Leopoliensibus , Petro Czebrowsky , Paulo Clusz 
de Crosno, Raphaele de Streptow et aliis ad premissa testibus fidedignis quam pluribus. 

Oryginał na pergaminie w zakł. nar. im. Ossol. nr. 784., obie pieczęci oderwane. 

') Dworzysko wieś w przemyślańskim powiecie. 
-) Bolechów w powiecie doliniańskim. 
^) Wyraz ten dwa razy powtórzony. 



LXVI. 

w Gorliczynie 5. Kwietnia 1478 r. 

Rafał z Jarosławia, dziedzic przeworski, podkomorzy przemyski i staro- 
sta ruski, prawa i powinności miasta Przeworska urządza i określa. 

In nosune Domini Amen. Quia nuUa unquam subditorum, nisi favore naturalium 
dominorum stetit communitas , nam quantomagis dominorum in suos favor funditur subdi- 
tos, tantomagis ipsi in rebus et personis crescunt, augentur et multiplicantur, verum ad 
teniporum alteracionem domini alterantur et favores eorum pro tanto alta regum, prin- 
cipum et dominorum solertia prerogativas, si quas in suos faciunt subditos, litterarum api- 
cibus testiumque fidediguorum annotacione decrevit perhenuare, proinde nos Raphael de 
laroslaw, heres in Przeworsko, succamerarius Premisliensis et capitaneus terre Russie ge- 
neralis, notum facimus presencium tenore, quibus expedit, universis, presentibus et iuturis, 
presencium noticiam habituris, quomodo considerantes nostrorum subditorum civium in 



129 

Przeworsko in certitudiuem et ouinimodam ambiguitatem in exactioue annuali . contribiicio- 
nibus, consuetudinibus et quibusvis prerogativis, ipsis a nostris predecessoribus diu et in hactenus 
tentis et observatis, quam tunc occasione defectus munimentorum et privilegii super premissa 
habere dinoscebantur, huiusąue pretextu ipsi cives nostii verebantur, se expost per nos 
aut nostros gravare posse in premissis successores , et ob id ipsiiin in eorum laboribus 
segniores efiecti a uegociacione bonorumąue suorum augmentacione supersederunt, sed et 
reipublice inciirabilius intendenint, quod ipsi civitati nostre finałem portendere videbatur 
anullacionem, ąiiorum ambiguitati tenipestive succurrere cupientes. ipsos quoque cives certo 
cerciores efficere volentes, dictanKiue civitatem nostram Przeworsko in meliorem vertere 
satagentes condiciouem, privilegium ipsi civitati nostre Przeworsko noniiue et sigillo ma- 
guifici lohannis alias laszkonis de Tarnów pallatini Sandomiriensis, proavi, nostri dilecti, 
primi eiusdem civitatis nostre fuudatoris scriptiini et obsignatuni , datum , concessum et 
perpetuatuni , tirmuni , illesum et inconcussum ac oiunimode validiira in omnibus suis clau- 
sulis, particulis et punctis ratificantes et approbautes, perpetnum robur et firmitatem ha- 
bere presentibus decernimus. Ex nostra iusuper siugulari largitatc universas et singulas 
communitatis res et pretorium, stratas, semitas, vias, \iam pecualem, diu rersus Rozborzs 
tentani, omnes staciones curruura et equorum sive boum pabulaciones alias Creptuchowe, 
extra domos civium nuudiuarum tempore constitutas, pondera sive libras oranium pondera- 
bilium, metretas sive raeusuras mensurabilium omnium, penesticas, ius forense alias targowe 
de omnibus et singulis mercatoribus solummodo et piscatoribus , qui nostri non sunt cen- 
site(?), diebus tantummodo forensibus per quatuor obulos, ac silvam dictam alnetum alias 
Olsznica, que est supra aggerem molendinarem in piscina nostra molendini nostri superio- 
ris ac infra et iuxta aggerem eundem usque ad pratum nostriim in subiirbio nostro Mo- 
krastrona dieto et fluvio Mleczka usque ad angulum sive finem latitudinis eiusdem prati 
nostri post ortos civiles usque ad alreum Huvioli decurrentis post eandem silvam sive 
alnetum, post et iuxta sepes inferiorum ortorum civilium iuxta pontem et stratam versus 
Canczugam ') iacencium, pro extirpandis, excolendis et dilatandis pratis et pascuis commu- 
nitati civitatis nostre prescripte ab omnibus nostris censibus penitus liberis et exemptis, 
prata eciam tria diu Blonna nuncupata, priraum superius videlicet inter ortos civiles ver- 
sus prescriptam siham, in qua et antea ipsa civitas nostra commune et speciale liabet 
pratum, quod eciam presentibus a censu nostro perpetuo liberum et exemptum facimus; 
aliud pratum ex opposito predii hospitalis, per quod itur in molendinum dictum Blonsky 
młyn, tercium pratum inter hoc ipsum molendinum et ortos civiles post pontem in Lan- 
czuth transeundo, in quo laterificium ciyile oxtat edificatum, ab omni censu nostro simi- 
liter libera perpetuo et exempta, vecturas quoque braseoruni in quecunque molendina 
nostra et de molendinis cum omnium et singulorum premissorum fructibus, utilitatibus et 

17 



130 

proYentibus omnibus et singulis sepedicte ciyitati nostre Przeworsko donavitnus, dedimus, 
iiicorporavimus, appropriaviraus et largiti sunius presentibusąue oinnia et singula preinissa 
donamus, damus, incorporainus , perpetuu appropriamus et largimur, sic ut nulla persona 
privata cuiuscunąue status sive civilis sive extera de premissis omnibus et singulis pretorio vide- 
licet, stratis, semitis, viis, pecuali via, stacionibns extra doraos nundinarum tempore,. libris, men- 
suris, peuesticis, iure forensi mercatorum et piscatorum, alveto sive prescripta silva in 
suis prescriptis finibus et graniciis, pratis et tribus Clonye prescriptis ac mulendinorum 
vecturiś sese quomodolibet iutromittere presumat, quiu sola civitas nostra Przeworsko 
omnibus et singulis premissis, sibi sic datis, donatis, incorporatis et appropriatis, perpetuo 
utifruatur et ipsa iu usus communes convertat; albatorium insuper de uovo et recenter de 
nostra speciali voluntate edificatum et erectum infra moleudiuum nostrum superius iuxta 
fluvium Mleczka sepedicte civitati nostre Przeworsko damus, largimur et perpetuo appro- 
priamus, tali condicione adiecta specialiter et expressa : ut consules civitatis nostre prescripte 
pro tempore existeutes ipsum albatorium regant, disponant et dirigant, magistrumque al- 
batorem, quocieuscunque uecessitas exegerit, perpetnis iustituaut temporibus, censum vero 
quanturacunque de eodera albatario annis singulis ipsi consules tuleriut et perceperint, ex- 
tunc medietatem eiusdem census sub ipsorum iuramentis nobis nostnsque posteris annis, 
ut premittitur, singulis, perpetuis vero temporibus pro festis sancti Martini dent, sohant 
et reponant, reliquam vero medietatem dicti census sirailiter annis singulis et perpetuis 
temporibus pro communitate nostre civitatis Przeworsko toUentes et percipientes conver- 
tant et ob id ipsum nosraet et successores nostri ad omnia et singula dicti albatorii edi- 
ficia maiora, ut ad domos et ad sepes ipsi civitati nostre vecturis roborum et aliorum 
necessariorum auxiliari perpetuo debemus; volumus iusuper liabere, ut molendinator mo- 
lendini nostri superioris pro tempore existens mortarium alias folusch sive intra albato- 
rium sive extra in aggere videlicet molendinari alias Napogrodkach dicti moleudini vel 
ubicunque nobis et civitati nostre competencius esse videbitur, meatum quoque sive aque 
decursum pro rigandis eiusdem albatorii aggerulis ad madefactionem tele dealbande annis 
perpetuis tociens, quocienscunque necessarium fuerit, impensis civitatis laboret, instauret et 
reparet, et propter hoc ipsum nosmet cum nostra posteritate ac civitas nostra, eidem 
molendinatori annis singulis , perpetuis vero temporibus de communi albatorii censu duas 
mercas (sic) pecunie pro festis sancti Martini solvere tenebimur. Sepedictam insuper ci- 
yitatem nostram Przeworsko et eius totam communitatem fina certa pecuniarum summa 
racione exactionis nostre annualis nobis annis singulis, perpetuis vero temporibus prove- 
nientis presentibus certiorem facimus perpetuoque assecuraraus, sic ut ipsa civitas nostra 
Przeworsko in statu et integritate suis salva et incorrupta stans, triginta mercas pecunie 
communis numeri consueti, in quamlibet mercam quadraginta octo grossos computando, et 



131 

monetę similiter consuete communiter in Regno currentis, uobis et nostris posteris annis 
singulis , perpetuis vero temporibus de tota sui commuuitate racioue exactionis annualis 
premisse dare et respondere ad festa saucti lohanuis Baptiste tenebitur. Exactio vero 
maior, quocienscuuque per lauduni coraraune fuerit laudata et instituta, volumus, ut ipsa 
ciyitas nostra eandem nobis et nostris posteris eque cum aliis terre Premisliensis exactio- 
naretur civitatibus. Itcm, dummodo et qiiocienscimqiie expedicio generalłs acciderit, ita 
ut tota terra Premisliensis ad eandem nioveretur transire et proficisceretur, extunc civitas 
nostra Przeworsko de tota sui conmiunitate nobis nostnsque posteris expedicionales belli 
diu solitas eurrum yidelicet uiium panno supertectum, victualibus his scilicet : sex pernis 
sive lardis carnium, farina bene mundata de sex meusuris sive truncis siliginis, piscibus 
sutis '^) pro media altera mercis, tribus quartalibus pisi, media mensura milii, vasculo bu- 
tiri, sex sexagenis caseorum , panibus pro tribus fertonibus oncratum et impositum, sex 
equos ycredarios, duas aurigas et unum peditem, in expensis tanien nostris dare atque 
expedire temporibus perpetuis teneatur et sit astricta, hoc tamen specialitor adiocto et 
expresso, ut si per communne laudum aliter pro defensa Reipublice fuerit super civitates 
communiter laudatum et institutum, extunc iuxta hoc ipsum communne laudum et ipsa 
civitas nostra eque cum civitatibus aliis expedire tenebitur. Obvenciones annuales solitas 
et consuetas, videHcet duodecim mensuras avene et unum octuale cervisie pro festis Nati- 
vitatis domini et (6)ovem saginatum pro festis Pasce volumus, ut sepedicta civitas nostra 
annis singuhs. perpetuis vero temporibus nobis nostrisque successoribus de tota sui com- 
muuitate, preter artificum speciales contribucioues f.solve)re et contribuere teneatur et sit 
astricta. Item quatuor recturas annuales similiter diu solitas, quas ipsa civitas nostra annis 
singulis nostris predecessoribus et uobis necessitate exigente, duobus, tribus {vel) quatuor 
equis veredariis ad longam sive brevem viam dare et expedire solebat , volumus, ut dicta 
civitas nostra temporibus perpetuis. annis singulis nobis et nostris posteris, nostris in ex- 
pensis, det et expediat (Hfccsjsitate, ut premittitur, exigente alias necessitate cessante. 
Dicte quatuor yecture de uno anno in alios sequentes annos non debent retineri sive mu- 
fari in grayamen ciyitatis. Que omnia et singula premissa (soluci)onem , medietatem cen- 
sus albatoni , expedicionales belli obvencioncs siye contribucioues , quatuor yecturas pre- 
raissas et generaliter omnia et siiigula nomine tocius counnunitatis danda, coutribuenda, 
(solven)dii, quibuscunque nuncuparentur nominibus, temporis tractu plurificatis dominis he- 
redibus sepedicte ciyitatis nostre Prze\yorsko nostris successoribus pluribus tanquam uni et 
uni tanquam pluribus ipsa civitas {de Pr^e)worsko det, solyat et contribuat. Ut autem omnia 
et singula premissa perpetue yobur habeant firmitatis, presentes litteras nostri sigilli 
appensione iussimus communiri. Actum et datum {in Gorhj)zz\wi ^) fcria secunda in 
crastino sancti Ambrosii anno domini millesimo quadringentesimo septuagesimo tercio, pre- 

17* 



132 

sentibus nobilibus dominis Nicolao Goluchowsky hcrcde in Swyączicza, Sta(wisZ«o F)oyd- 
konis de Wyrzbna ^) Sculteto, Stanislao Schumsky, Thoma Oszyeczkowsky Sculteto in 
Grodzysko, ^) Procuratoi'e nostro in Gorlyczina, lohanne Miszkowsky Curie Nostre Notario, 

Dobeslao Oporów, Marcissio Broszina in Trincza "^j, Niclassio in Stu- 

dzyana ') Scultetis, discreto Mathia Curie Nostre Presbitero et aliis plurimis fidedignis. 

Oryginał {tergaminowy, w lewym dolnym rogu uszkodzony, opatrzony pierwotnie pieczęcią 
zawieszoną, w prawym rogu dolnym, po której sznur- z pąsowego i zielonego jedwabiu pozostał, 
jest dzisiuj własnością Stanisława hr. Tarnowskiego. Dokument ten jest ingrossowany w księgach ta- 
bułi krajowej galie. Libro nov. Oblig. 108 pag. 145. Odpisu udzielił mi łaskawie dr. Fr. 
Piekosiński. 

') Kańczuga miasteczko w powiecie łańcuckim. 

'^) pisdhus sutis tak w udzielonym mi łaskawie odpisie, może jednak raczej piscibus siccis 

albo siccatia więc suszonych ryb. 
3) Gorliczyna wieś w powiecie łańcuckim, o trzy mile od Przeworska. 
*) Wierzbna wieś w powiecie jarosławskim. 
^) Grodzisko, tej nazwy jest dzisiaj w powiecie łańcuckim miasteczko, dalej dwie wsie 

Grodzisko dolne i górne. 
*) Tryńcza wieś w powiecie łańcuckim. 
^) Studziana wieś w tymże powiecie. 



LXVII. 

We Lwowie 17. Marca 1474 r. 

Grzegorz arcybiskup lwowski, Mikotai przemyski i Mikołaj kamieniecki 
biskupi nadają odpusty bractwu garncarskiemu we Lwowie. 

Gregorius Dei gracia sancte eclesie Leopoliensis archiepiscopus , Nicolaus Pre- 
misliensis , Nicolaus Caraenecensis eadera gracia episcopi uuiversis et singulis , presentes 
litteras inspecturis, salutem in domino serapiternam. Licet is, de cuius munere venit , ut 
sibi a suis subditis digne et laudabiliter serviatur de innata sue pietatis clemencia, que 
supplicum vota excedit, et vota fideliter servientibus sibi raulto maiora retribuat, quam 
valeant promereri, volentes tamen populum reddere domino acceptabilem et bonorum ope- 
rum sectatorem, fideles Christi ad complacendum suo creatori quasi quibusdam allectivis 
muneribus, indulgcnciis et remissionibus invitamus, ut exinde reddantur divine gracie apcio- 



133 

res, cum itaque, sicut accepimus, ad frateruitatem artificum magistroruin lutitigulorum ci- 
yitatis Leopolieiisis licet parva contiuxerit multitiido, ex quorum fraternitate et caritativa 
uuione ecclesia beate Marie virginis Leopolieiisis provisione et decore ad cultum diviuum 
laiidabiliter decoratur laudesąue Deo oniuipotenti et beate Marie Dei genitricis semperque 
yirgiuis alacriter persolvantur tiuntąue sutfragia animabus fidelium defunctorum , nos vero 
cupiontes. ut ipsa frateniitas votiva successive augmentum iu persouis ad eaudem conflu- 
entibus suscipiat increinenta. omnibus et singalis utriusąue sexus tidelibus dieto fraterui- 
tati incorpuratis et iu futurum iucorporandis. qui eiusdem fraternitatis missas defunctorum 
et yigilias statutas visitaverint easąue cum derocione audieriiit ac coutribuciones pro ne- 
cessariis ad cultum divinum fecerint necessarium (sic), aut Pater noster, Ave Maria, Credo 
orayerint et in eisdem missis offertoria domino obtulerint sive quevis onera dicte frater- 
nitatis portaverint tocieus, quociens id fecerint, contritis et confessis vere peuitentibus de 
iniunctis ipsis penitenciis de omnipotentis dei misericordia beatorum Petri et Pauli apo- 
stolorum eiusdem auctoritate conlisi, quadraginta dies indulgenciarura in domino relaxamus 
et largimur per presentes. Preterea indulgencias per alios rererendissimos et reverendos 
patres dominos episcopos dicte fraternitati concessas sive expost concedeudas .... 
approbamus, ratificamus et tenore presencium confirmamus temporibus perpetuis yalituras. 
Sed quia cum conceditur beneficium, conceditur propter officium. ideo dicti fratres et maystri 
lutifigulorum singulis quatuortemponbus yigilias morę solito persolyant et pro pulsu campana- 
riun grossos octo Polonicales et non plus solyere tenebuntur, siuguli maystri dicte frateruitatis 
pro dictis singulis etiam quatuortemporibus ollas ') duas pro domo yenerabilis dominorura 
canouicorum capituli Leopolieusis et mucrale quilibet magister lutitigulus per se tenebuntur 
dare, et tcnebitur rescindere cacabos ^), quod opus et necessarium ad altaria fuei'it tem- 
pore hyemis, prefati maystri aptos ad altaria cum prunis ^) faciliter deportandis sponte 
ad dandum sunt obligati ') temporibus perpetuis et in evum. In cuius rei testimonium 
sigillura nostrum presentibus est appensum. Datum Leopoli feria quinta proxima antę do- 
minicam Letare anno domini millesimo quadringentesimo septuagesimo quarto. 

U dołu na rzemyku pergaminowym wisi pieczgć woskowa arcybiskupstwa lwowskiego, 
a druga na takimże samym rzemyku pieczęć zatarta nie do poznania. W ten sposób przepisany i 
opisany znajduje się przywilej ten w arcli. ni. Lwowa. Oryginał miał sig znajdować w posiadaniu 
cetlm garncarskiego. 

') olła garniec. 
-) cacubus kafel. 
*) prima węgiel. 

■*) Nie mając oryginału pod ręką, muszę zdanie to podać tak, jak je znajduję w kopii, nie 
umiejąc zrestytuować tekstu widocznie tutaj pobałamuconego. 



134 

LXVIII. 

(We Lwowie) 3. Sierpnia 1474 r. 

Rajcy lwowscy poświadczają, że Ormianin Rostakis zbiegły dla długów 

do klasztoru lwowskich Dominikanów zobowiązał się wraz z żoną swoją 

do zapłacenia tych długów w oznaczonych terminach. 

Dominus Georgius pellifex preconsul noster. dominus Clemens Caden consul, Ge- 
orgius Gebel notarius noster et laroscli Mornstein iuvenis de Cracouia recognovenint 
corara nobis, ąuomodo corani ipsis in claustro Leopoliensi fratrum ordinis sancti Dominici 
Rostakis Armenus Leopoliensis pre debitis ibidem fugitivus manons una cum uxore sua 
legitima recognoverunt, se manu coniuncta et indivisa teneri centum et decem et septem 
florenos Huugaricales domino Benesch de Cracouia, promittentes manu coniuncta et indi- 
visa predicti debiti sibi solvere pro nunc septem florenos et triginta florenos a die pre- 
sentium dare per sex septimanas in manus domini Clementis de Caden prefati dieto do- 
mino larosch per prefatum dominum Benescli consignatos et iterum alios triginta florenos 
in sex septimanis post predictorum XXX florenorum terminum solucionis in manus pre- 
dicti domini Georgii pellificis preconsulis nostri ad manus fideles. Reliąuura vero debitum 
promiseruut manu coniuncta ut supra dieto domino Benesch videlicet quinquaginta florenos 
indilate exolvere pro festo sancte Agnetis proxime venturo ad nuudinas Leopolienses '). 
Actum feria Illlta proxima post diem ad vincula sancti Petri apostoli. 

Acta officii Consularis T. I. pag. 270 nr. 656 ex anuo 1474. 

') Porównaj dokument następny nr. LXIX. 



LXIX. 

(We Lwowie) 5. Grudnia 1474 r. 

Rajcy lwowscy udają się do króla ze skargą na Ormian zasłaniających 

swoją opieką żonę Ormianina Rostakis nie chcącą zapłacić długu na niej 

ciążącego i upraszają króla o zasadnicze rozstrzygnięcie tej sprawy. 

Serenissime princeps et domine, domine noster generosissime. Rostakis ąuidam 
Armenus Leopoliensis, pre debitis in claustrum secedens, impetratis sibi a Benesch cive 



135 

Cracouionsi, presentium ostensori , debiti sui ulterioribus terniinis solucionis , eo quod ad 
inscribenduui se iu libruu) consulareni dieto Beuesch racione aliorum creditorum sibi in 
pretorium tutus non pateret accessus , niisit ad preconsulem nostrum , ut cum aliąuibus 
consulibus cullegis uostris ad euin in claustrum conscendereut , quos et dictus Benesch 
eidem dicti Armeiii recognicioni petivit iuteresse. Cum vero preconsul noster cum duobus 
collegis nostris in claustrum veuirent, dictus Rostakis Armenus ad presentiam eorum ve- 
nit, demum et uxor sua, pro cjua niiserat, leto rultu et spontauea eciara veuit. Sic ambo 
yidelicet dictus Armenus et uxor sua recognoverunt manu coniuncta et indivisa, se dieto 
Benesch teneri certum debitum, se obligantes pro ceteris per eos expressis terminis eius- 
dem debiti manu coniuncta facere solucionem et petiverant recognicionem eorum introduci in 
librum nostrum consularem, quam recognicionem secundum deposita dictorum preconsulis 
et duorum consulum nostrorum in librum nostrum consularem induci iussimus '}, prout 
eiusdem inscripcionis litera uostra, consulari sub sigillo nostro dieto Benesch data, lacius 
continetur. Tandem exacto termino uno vel pluribus dicte solucionis, Benesch venit in 
Leopolim et cum videret eundem Armenum a creditoribus iterum absentantem, citavit 
uxorem suam pro toto debito, eo quod manu coniuncta debitum recognovit. Armeni vero 
seniores veneruut cum ea petentes, eam iudicari iure Armenico per advocatum nostrum, 
quod eis concessura est. Cum vero advocatus noster scabiuis et Armeuis dictum ius lo- 
caret, misimus e medio nostrum duos collegas nostros consulares pro experiencia maioris 
iusticie. Quercia itaque per dictum Beuesch facta, quomodo ipsa cum marito suo sibi 
manu coniuncta debitum recognovit et solucionem pro certis exactis terminis non fecit, 
petiyit solucionem habere ab eadem iuxta coutenta dicte inscripcionis sue, cuius in- 
scripcionis prefatam literam nostram coneularem produxit, ad quam proposicionem dicti 
Benesch uxor prefati Armeni non negavit se modo predicto inscripsisse, sed dicebat, 
id se fecisse conpulsa per maritum suum. Sic Armeni seniores invenire volebant sen- 
tenciam , cum dicit, se talem recognicionem seu inscripcionem fecisse per maritum 
suum compulsa, iuret propria manu. quod ita sit et sit libera ab inscripcione sua, quod 
advocatus noster cum aliis assessoribus pro sentencia decernere noluerunt, quia cuilibet 
paterę poterit, eam ad talem inscripcionem faciendam non fuisse compulsam, nam maritus 
suus in daustro ut detentus manens exitum liberum ad uxorem non habuit ad compellen- 
dam eam, sed ipsa liberę venit ad eum in claustrum, sed Yoluerunt, quod ipsa satisfaciat 
iuxta insripcionem suam actum, ne ipsi Armeni c(yiquererentur de gravamine, pro diffinicione 
eiusdem senteucie remisimus partes ad Serenitatem yestram, assignantes eis terminum ad 
felicem Serenitatis vestre in Regnum adventum, quem Armeni suscipere noluerunt, sed yo- 
luerunt terminum habere ad Serenitatis vestre felicem adyentum in Leopolim, quem Benesch, 
ut hoc dampniiicatus, admittere noluit, sic ipsa Armena fideiussores non habens sedet us- 



13G 

que ad Serenitatis vestre informacionem. Petiimis igitur Serenitatem vestram dictum 
Benescli circa inscripcioneni suam dignari conseryare, alias multe iuscripcioaes Armenorum 
in librum nostruni consularem ab antiąuis temporibus facte per talem, ut premittitur, ex- 
cepcionem, infringerentur. Datum feria II. vigilie S. Nicolai 1474. 

Acta Officii consularis. T. I. ex a. 1474 pag. 275. Nr. 683. 
') Porównej dokument poprzedni nr. LXVIII. 



LXX. 

w Wojniczu i3. Marca 1475 r. 

Jan Bohun z Dunos sędzia i Jan z Pielgrzymowłc podsędek ziemscy kra- 
kowscy poświadczają, że Jan z Bobowy sprzedał Mikołajowi Szrop z Ja- 
siony za i5o grzywien wsie Bukowiec i Żebraczkę. 

(Nos loJiannes Bohun de Dunos)y iudex et loliannes de Pyelgrzym(o<f<'ce subiudex 
terre Cracouiensis generales si<jf)nificamus tenore presentium , ąuibus expedit, \x(niversis et 
singulis presentibus et futuris, ^/-ese)ntiura notitiam habituris, ąuomodo coram nobis aut 
(iudicio nosłro terrestri w)eniens personaliter nobilis loliauaes de Bobowa ') heres sanus 
(mente pariter et corpore) nou compulsus nec coactus, sed de ipsius libera voluntate fe- 
(cit recognicionem, quia v^illas suas videlicet Bucowyecz et Zebraczka cum omni iure et 
toto dominio , utilitatibus , fructibus . ceiisibus , laboribus , incolis, areis , domibus ^), agris, 
campis, pratis, pascuis, silvis, gagiis, rubetis, borris, aąuis, torrentibus, piscinis, piscariis, 
molendiuis, tabernis, ortis et universis ac singulis pertiuenciis et coherenciis, quibuscunque di- 
cantur nomiuibus, ad eadem bona ąuomodolibet spectantibus, prout solus tenuit, habuit et pos- 
sedit, nicliil penitus excludendo, nobili Nicolao Szrop de lassyona ^) in ceutum quinquaginta 
marcis pecunie communis, numeri Polonici consueti, materuitatis ipsius in totum obligavit 
et iam coram iure intromissionem realem dedit, teuere modo obligatorio ab uno festo Na- 
tivitatis ad aliud usque ad plenam exempcionem possidere , promittens ipsura occasione 
premissorum ab omnibus impedimentis et dampnis quarumlibet personarum utriusque 
sexus, secundum quod ad quamlibet pertinet prescripcio personam, sub dampno iuxta 
iuris formam et consuetudinem terrestrem intercedere et eliberare, nou evadendo litteris 
regalibus, prescripcione , districtu, colloqnio nec quovis modo alio sub ammisione sue 
cause. Sciiado miuisterialis datur sibi de iure ad introraittendum. Acta in Woynycz 



137 

feria secunda proxima post dominicam ludica anno domini raillesimo ąuadringentesimo 
septuagesimo ąuinto, presentibus his testibus nobilibiis Stanislao Ljgaza de Bobrek, Cle- 
iiiente de Thucza, lohanne de Voynarowa, lohanne de Gorlycza, Nicolao Szappowsky de 
Thągoborza et Nicolao de Zarnowycza lieredibus et aliis pluribus fidodignis. 

Oryginał znacznie uszkodzony znajduje się w zbiorze dokumentów biblioteki Ossolińskich, 
Nr. 774. Jliejsca uszkodzone staraliśmy się uzupełnić. Na pasku pergaminowym pozostał okruch 
z zawieszonej dawniej pieczęci. Druga pieczęć wraz z paskiem zaginęła. 

') Bolwwa miasto w powiecie grzybowskim. 

-) Ostatnie trzy wyrazy pisarz dwa razy nn pisał. 

•■') Bukowiec, Żebraczka i Jasiona znajdowały sie w ręku tegoż Szropa, kiedy Długosz pi- 
sał swoje Liber beneficionim. Leżały wtedy w parafii lipnickiej archidiakonatu sande- 
ckiego. Zobacz Lib. henef. II. 238. 



LXXI. 

w Pilźnie 19. Czerwca 1475 r. 

Otto z Plechowa sędzia i Jan z Biechowa podsędek sandomirscy rostrzy- 
gają spór o oznaczenie granic pomiędzy Barbarą z Wiewiórki , żoną Sta- 
nisława Tęczyńskiego podkomorzego chełmskiego, a Anną z Góry. 

Nos Otho de Piechów iudex et Johannes de Byechow siibiudex terre Sandoniirien- 
sis generales significamus tenore presencium , quibus expedit, univcrsis tam presentibus 
quam futuris, presencium noticiam łiabituris : ąuomodo dum et ([uando generosa domina 
Barbara de Wyewyorka ') beres, consors generosi domini Stauislai de Thanczin, succame- 
rarii Chelmensis, citasset Annam de Góra-) beredem pro eo, quia ipsa noluisset cum 
eadem domina Barbara grauicies sippare et scopulos facere Inter hereditatem et villam 
ipsius domine Barbarę Wyewyorka ab una, et inter portionem ipsius Annę hereditariam, 
(iuam habet in Góra partibus ab altera. Qiias granicies et scopulos ipsa domina Barbara 
secus voluisset sippare, liabere et facere et ipsa Anna noluisset, pro quo ipsam in centum 
marcis dampniticasset. Que Anna coram nobis diversas faciebat controversias contra 
prefatam domiuam Barbaram termino in peremptorio, iuri non deservientes. Quibus exau- 
ditis controversiis prefate domine Barbarę pro prefatis graniciebus inter hereditates pre- 
dictas accionem adiudicarimus et per prcsentes adiudicamus, signiticamiisque et decernimus, 

18 



138 

nostra sentencia difinitiva mediante. Harum ąuibus in testiraouium literarum sigilla nostra 
presentibus sunt appcusa. Datum in Pylzno feria secunda proxima post festum sancti Viti 
anno domini nńłlcsimo ąuadringentesimo septuagesimo ąuinto presentibus Iiis uobilibus 
Nicolao de Mathoscliin, loiianne de Strzezow, Nicolao de ibidem, Nicolao de Zarnowyecz, 
Nicolao de laworzye, Abraham de Cliotowa ac aliis ąuampluribns fidedignis testibus. 

Dokument na pergaminie, dobrze zachowany, w zbiorze dokumentów zakładu im. Ossoliń- 
skich nr. 7G3. Obu pieczęci brakuje, pozostały paski pergaminowe. 

') Wiewiórka wieś w powiecie pilźnieńskim, cuius haeres Stanislaus Thanczynsky rałione 
uxoris, powiada Długosz w Lib. henef. U, 259. Do niej należała wtedy cała sąsiednia 
okolica, cała parafia zasowska wraz ze samym Zasowem. 

") Góra, Motyczną dzisiaj zwana, wieś w powiecie pilźnieńskim. 



LXXII. 

w Holhoczacli 28. Kwietnia pomiędzy r. 1481 a 1485. 

Dawid z Buczacza , wojewoda podolski , starosta kamieniecki i kołomyj- 
ski, funduje aitaryą przy kościele parafialnym w Buczaczu i uposaża ta- 
kową na dobrach swych Hołhocze. 

In uomine sancte Trinitatis ac eiusdem individue unitatis Amen. Cum inter 
hamana negocia humanosąue actus nichil dignius habeatur memoria , que non nisi solidi- 
tate ac robore necnon exce]lencia litterarum stabiliri et confirraari potest, proinde nos 
David de Buczacz, palatinus Podoliensis necnon Camenecensis et Colomiensis capitaneus 
generalis etc, siguificamus tenore presencium universis et singulis, tam presentibus quam 
futuris, quia zelo devocioais accensi cupientes salutem anime nostre necnon parantum 
(sic) et consanguineorum successorumque nostrorum decessorum yel decedendorum habere. 
ut anima nostra ac parantum nostrorum piorum operum ac elemosinarum presidiis requiem 
nanciscatur opulentam, ąuocirca in honorem omnipotentis Dei et eiusdem sanctiseirae ma- 
tris et oranium sanctorum laudem altare in sinistra parte yersus chorum eundo in ecclesia 
Buczaczensi maiori et capitali duximus sumptibus et peccuniis propriis construendum, re- 
leyandum et dotandum, iamque de facto hoc ipsum altare honorabili viro domino Nicolao 
nostro presbitero de Svirzov comisimus et dedimus racione precum et oracionum pro ani- 
mabus fundandum, gubernaudum et regendum. Ut autem fatus presbiter Nicolaus et cum 



139 

ipsius aliis post mortem eiusdem seąuacibus sive successoribus circa hoc ipsum altare 
degentibus iugiter sacrificia et oraciones perpetuis et eviternis temporibus offerre Deo 
queant, id dotaniiis modo tali, scilicet quod talis presbiter degens circa fatum altare de- 
cimam post araturam nostram in Hollioeze ') cuiuslibet grani debebit habere ; de piscinis 
eciara duabus in Hollioeze de ąnalibet emissione alias spustu arabarum piscinarum cuius- 
libet seorsum debebit babere per unam tunnam luceorum alias Beczka, A'el loco cuiuslibet 
tunue qninque niarcas iiumcri et peccunie comunis m terra currentis, et pro expensis sin- 
gulis annis unam iuvencam et duos poi'Cos et unum braseum et decimara metretam cuius- 
libet grani de molendino in Hollioeze braseis duntaxat exceptis et braxatorium in Buczacz, 
de quo eciam buiusniodi presbiter sustentari poterit Dictumque presbiterum et suos 
sequaces oueramus ad id faciendum: Primo singulis septimanis tenebitur tres missas legere, 
unam in honorem gloriosissime Yirginis et aliam pro animabus et terciani pro peccatis; 
tenebitur ecciam talis presbiter ad hoc altare serviens plebanum in cantandis et legendis 
dumtaxat in ecclesia iuvare, idque ratę ac inriolabiliter perpetue compromittimus tenendum. 
Si autem quis honiiuum id irritum aut quovismodo diminutum facere curaverit, id extremo 
iudicio omnipotentis et consciencie sue comittimus. In cuius rei testimonium sigillum no- 
strum maius presentibus est appensum. Actum et datum in Holhocze ipso die Yitalis '), 
presentibus reverendissimo in Christo patre domino lohanne Yautropka Archiepiscopo Leo- 
poliensi et magnifico domino Michaele de Buczacz, generoso lohanue Procop, honorabili 
Stanislao Rykała plebano in Buczacz et domino lacobo de Dampszko protunc Notario 
magnifici domini Dayidis de Buczacz et aliis quampluribus. 

Dokument oryginalny znajduje się w rgku każdorazowego proboszcza obrządku łac. w Bu- 
czaczu. Pieczgć na zielonym wosku wyciśnięta, a na jedwabnym sznurze koloru amarautowego za- 
wieszona, przedstawia w tarczy herb „Habdank". Nad tarczą znajduje się belm z wizyrcra ku 
lewej stronie zwrócony, a nad nim powtórnie ten sam herb pośród pięciu piór strusich umieszczony. 

W otoku: „SIGILUM MAIUS " reszta nieczytelna. Na zewnętrznej stronie pergaminu 

znajduje się wiadomość, że dokument ten został przez Michała Burnickiego ołtarzystę kościoła 
paraf, w Buczaczu do aktów (zdaje się dyecezalnych) w Marcu r. 1610 wniesiony. 

') Hołhocze wieś w powiecie podhajeckim o 9 kilometrów od Podhajce. 

-) Ponieważ podano tylko dzień a opuszczono rok, nie umiemy daty tej dokładnie oznaczyć. 
Dokument ten musiał być wydany po r. 1480, wtedy bowiem dopiero został Jan Wą- 
tróbka arcybiskupem lwowskim. O wystawcy dokumentu Dawidzie z Buczacza bardzo 
mało wiemy. Znamy go tylko z dokumentu wydrukowanego w AGZ IV, 197, gdzie 
27. Czerwca 1484 r. jako wojewoda podolski i starosta kołomyjski uposaża kościół 
w Białe. (Dokument ten prostuje twierdzenie K. hr. Stadnickiego: wspomnie- 
nie o Buczackich w Przewodu, nauk. i lit. 1873, I, 157, jakoby Dawid nie 

18* 



140 

był wojewodą, i pokazuje, że Jakób Buczacki nie mógł być podolskim wojewodą, od 
r. 1481 — 1491). Jak długo był wojewodą; podolskim Dawid powiedzieć nie umiemy, 
ponieważ jednak dnia 21. Października 1485 r. spotykamy na stanowisku wojewody po- 
dolskiego Jakóba z Buczacza (patrz niżej nr. LXXXn), musiał zatem dokument powyżej 
oddrukowany być wydanym przed tym dniem i rokiem. Oznaczamy zatem datę jego : 
pomigdzy rokiem 1481 a 1485. 



LXXIII. 

Na sejmie w Lublinie i5. Lutego 1484 r. 

Kazimierz Jagiellończyk nakazuje urzędnikom królewskim pilnie czuwać 
nad tem, aby kupcy w ogóle nie omijali z swemi towarami składu lwow- 
skiego pod karą zabrania im tych towarów na korzyść skarbu kró- 
lewskiego. 

Kazemieus Dei gracia Rex Polonie, magnus dux Lithwanie, Russie Prussieąiie do- 
minus et heres etc. universis et singulis pallatinis, castellanis, capitaueis ceterisąue digni- 
tariis et officialibus. terrigenis, civitatiim et oppidorum consulibus ac villarum procurato- 
ribus ubiąue in terris Russie et Podolie constitutis, presentibus reąuireudis. siucere et fi 
delibus nostris dilectis graciara nostram cum favore. Magnifici, generosi, uobiles et fa- 
mosi, sincere et fideles nostri dilecti. Ex querela civium uostrorum Leopoliensium acce- 
pimus, ąuomodo licet iuxta priyilegia ipsorum omnes et singuli mercatores et vectores 
regni uostri et alias uudecuuąue venientes, qui in terris Russie negociautur, cum rebus 
et mercibus eorum cuiuscunąue generis aut maneriei existeutibus. ultra depositum generale 
Leopoliense nec ab hac Polonie nec ab illa Russie sive Podolie parte progredi debeant, 
sed omnes mercatores, res et inerces suas illuc aut yendere aut reponere tenentur. Nichi- 
lominus ąuoniam plures mercatores cum diversis raercanciis per terras Russie et Podolie 
obmisso deposito generali Leopoliensi negociaudo discurrunt in preiudicium iurium et pri- 
yilegiorura ipsius civitatis et destructiouem depositi ipsius et eciam in detrimeutum theo- 
lonei nostri, pro tanto cupientes, ąuatinus prefata ciyitas Leopoliensis in iuribus suis ac 
deposito generali illuc de antiquo tento et consignato conservaretur et ne eciam proven- 
tus nostri theolonei pereaut , commisimus et presentibus committimus prefatis civibus 
Leopoliensibus omnes et singulos mercatores, qui dictum depositum generale preterirent, 
ubicunąue deprehensi fuerint, arrestare resąue et merces ipsorum cuiuscunąue generis aut 



141 

maueriei existentes pro pliisco nostro Regio recipere. Pro tanto vobis et cuilibet vestrura 
et presertim tibi magnifico Spithkoni dc Iaroslav pallatino Sandoniiriensi et capitaueo 
Lcopoliensi et aliis pro temperę existentibus committimus et raandamus omuino liabere 
Yolentes, ąuatinus dum per dictos cives nostros Leopolienses sive eorum officiales presen- 
tibus fueritis requisiti, seii aliąuis vestrum fuerit reąuisitus, ipsis in arestaudis dictis raer- 
catoribus. qui, ut premittitiir, depositum Leopoliense preterirent, uecnon iu recipiendis 
mercibus et bonis ipsorum consilio et auxilio esse debeatis tocieus, ąuociens opportunum 
fuerit et uecesse, nec aliter tacere ausuri sub gravi nostra iudiguacioiie et sub peuis in 
litteris iurium dicte civitatis Leopolieusis origiiialibus conteutis. Datum in Conyencioue 
Lublinensi die domiuico post beati Yalentini anno domini millesimo ąuadringentesimo octu- 
agesimo ą^arto. Crzeslaus Cancellarius subscripsit '). 

Relacio venerabilis Creslai de Curo- 
zwanki Decaui Gneznensis, Regni Polo- 
nie Cancellarii. 

Tuż pod relacji^ napisano: Rta (to znaczj' Registrata). 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa nr. 256. Na pasku pergaminowym za- 
wieszona większa pieczęć królewska, wyciśnięta na czerwonym wosku. 

') Podpis ten Krzesława z Kurozwęk znajduje się rzeczywiście w tem miejscu t. j. w dal- 
szym ciągu ostatniego wiersza. Porównaj dokument następny nr. LXX1V. 



LXXIV. 

Na sejmie w Lublinie i5. Lutego 1484 r. 

Kazimierz Jagiellończyk nakazuje urzędnikom królewskim pilnie czuwać 
nad tem, aby kupcy mianowicie zaś Żydzi i Ormianie nie omijali z swe- 

mi towarami składu lwowskiego. 

Kazimirus Dei gracia Rex Polonie, magnus dux Lithwanie, Russie Prusieąue do- 
minus et heres etc. uniyersis et siugulis pallatinis, castellanis, capitaneis ceterisque di- 
gnitariis et officialibus, terrigenis, civitatum et opidorum consulibus ac yillarum procurato- 
ribus, ubique in terris Russie et Podolie constitutis, presentibus requirendis, sincere et fi- 
delibus nostris dilectis, gratiam nostram cum favore. Magnifici, generosi, nobiles et famosi, 



142 

sincere et fideles nostri. Ex ąuerela civium nostrorum Leopolicnsium accepinius, ąualiter 
licet iuxta iura et privilegia eorum onines et siuguli inercatores regui nostri et alias un- 
decunf[ue yenientes, qui in tcrris Russie et Podolie negociaiitur , cum rebus et mercibus 
ipsorum deposituni generale Leopoliense transgredi non debeant, prout hoc ipsum iu pri- 
\ilegiis et iuribus eorum lacius continetur, sed illuc res et merces reponere vel vendere 
teueautur. Nichilominus nunnulli mercatores et presertim ludei, Armeni et alie personę, 
preniissis non attentis, et deposituni Leopoliense trausgrediuutur et in civłtatibus, oppidis, 
villis ac curiis aliisąue locis inconsuetis merces eorum vendunt, paunos iucidunt et alia 
fora exercent, per que ipsa civitas Leopolieusis et depositum eius ac theoloneum nostrum 
destruitur. Nos itaąue rolentes talibus erroribus occurrere comisimus prefatis civibus 
nostris Leopolieusibus, quatinus omnes mercatores ludeos et alterius cuiuscunqu« ritus ho- 
mines, qui aut depositum Leopoliense preterirent, aut in prefatis civitatibus, oppidis, villis, 
curiis et aliis locis inconsuetis merces vendicioni exponerent, pannos inciderent ac alia 
foi'a iuconsueta esercerent contra privilegia, iura et consuetudinem approbatam dicte civi- 
tatis Leopolieusis, arrestare et huiusmodi res et bona ipsorum cuiuscunque generis aut 
maneriei existencia pro fisco nostro regio recipere. Pro tauto vobis et cuilibet vestrum 
et presertim tibi magnifico Spithconi de laroslaw pallatiuo Sandomiriensi et capitaneo 
Leopoliensi et aliis pro tempore existentibus committimus et mandamus, omnino habere 
volentes, quatinus, dum per dictos cives nostros Leopolienses sive eorum officiales presen- 
tibus fueritis requisiti seu aliquis vestrum fuerit requisitus, in arrestandis dictis mercato- 
ribus ludeis et cuiuscuuque rittus hominibus, qui premissis coutravenirent, necnon in reci- 
piendis mercibus et bonis ipsorum consilio et auxilio esse debeatis tociens, quociens op- 
portunum fuerit et necesse, nec aliter facere ausuri sub gravi nostra indignacioue et sub 
penis in litteris iurium dicte civitatis Leopolieusis originalibus coutentis. Datum in Coa- 
yentione Lublinensi die dominico post festum beati Yalentini anno domini millesimo qua- 
dringentesimo octuagesimo quarto. Crzeslaus Oancellarius subscripsit 'j. 

Relacio veuerabilis Creslai de Curo- 
zwanki Decani Gnesnensis, Regni Polo- 
nie Cancellarii. 

Tuż pod relacj^ą napisano Bta (to znaczy Registrata). 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa nr. 257. Na pasku pergaminowjm za- 
wieszona większa pieczgć królewska na czerwonym wosku wyciśnięta. 

3 

') Podpis rzeczywiście w tern miejscu. Porównaj dokument poprzedni nr. LXXin. 



143 



LXXV. 

Na sejmie w Lublinie 17. Lutego 1484 r. 

Kazimierz Jagiellończyk załatwia spór pomiędzy miastami Lwowem i Ko- 

marnem w ten sposób, że pozwala mieszkańcom Komarna prowadzić wolny 

handel od strony Polski, zakazując go od strony Rusi. 

Kazimcrus Del gracia Rex Polonie, magnus clux Lythwanie, Russie Prussieąue do- 
minis et heres etc. significamus tenore presenciuni, quibus expedit, universis presentibus 
et futuris, quomodo dura multe differeucie orirentur iuter civitatem nostrara Leopoliensem 
et opidum Comarno 'j nove fuudacionis generosorum de Chothecz ^) germanorura propter 
leuciosam dictorum opidanorum niercaturam, quam supra et infra Leopolim coutinuo facere 
consueverunt in detrimentum theolonei et destruccionem depositorii dicte civitatis nostre, 
unde ad sedandam liuiusmodi eorum coutroversiara reparacioniąue prefati theolonei nostri 
et depositorii dicte civitatis consulendo , considerantes situm opidi prefati , quod ex hac 
parte civitatis Leopoliensis super fluvio, quo et Grodek est. situetur, cum consiliariorum 
nostrorum consilio decrevimus presentibus, quod opidani opidi eiusdem Comarno ad eam 
partem Leopolis, que versus Poloniam est, habeant mercandi licenciam sine quavis dicto- 
rum Leopoliensiura perturbacioue et arresto, sed ad eam, que versus Russiam et Podoiłam 
iacet, nuUa itinera et mercancias a modo et peramplius facere audeant sub penis et ar- 
restibus dicte civitati nostre concessis, sed pro morę aliarum illius partis civitatum negocia 
sua in Leopoli exerceant, theoloneo et depositorio satis faciendo. Que omnia prescripta 
per partes predictas volumus firmiter observari in evum. In cuius rei testimonium sigil- 
lum nostrum presentibus est subappensum. Datura in Convencione Lublinensi feria tercia 
post festum sancti Yalentini proxima anno domini raillesirao quadringentesimo octogesimo 
quarto. 

Crzeslaus Gancellarius subscripsit. 

Relacio venerabilis Creslai de Curo- 
zwanki Decani Gnesnensis, Regni Po- 
lonie Caucellarii. 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa nr. 259. Pieczęć wraz z paskiem, na 
którym wisiała, oderwana. Na tej samej stronie, na której dokument jest napisany, znajduje się po 
prawej stronie na dole napis Rta (Registrała). 



144 

') Komaruo miasto w powiecie rudeckini. 

^) U Balińskiego i Lipińskiego Starożytna Polska II, 573 czytamy, że Stanisław z Chodcza 

woj. ruski, star. halicki i kamieniecki zamienił wieś swą dziedziczną Komarno na miasto 

za przywilejem Kazimierza Jagiellończyka z r. 1471. 



LXXVI. 

Na sejmie w Lublinie 17. Lutego 1484 r. 

Kazimierz Jagiellończyk, wynagradzając mieszczan Iwowskicli za prace 
i koszta podjęte przy odbudowaniu i wzmocnieniu miasta, uwalnia ich 
od wszelkiego rodzaju podatków na sześć lat bez przerwy po sobie 

następujących. 

Kazimikus Dei gracia Rex Polonie magnus clux Lythwauie, Russie Prussieąue do- 
niinus et lieres etc. significamus tenore presencium, ąuibus expedit, unirersis. ąuomodo 
atteudentes operam, labores et fatigas sumptusąue, impensas satis graves Leopolieusiuni ci- 
vium, quas circa structuram civitatis eiusąue fossatarum iugi studio et diligenciis impen- 
dunt, Yolentes eos graciarum nostrarum proseąui favoribus atąue ad ceptum opus perfi- 
ciendum reddere fervidiores. ipsis ab expiracione datę literarum prioris libertatis ab 
omnibus et singulis contribucionibus , daciis et exaccionibus in posterom laudaudis, quo- 
cunąue nomine appellandis , a data presencium usąue ad sex annorum immediate se sequen- 
cium decursum absolvimus et liberos dimittimus graciose et liberaliter libertamusąue 
favore presencium medianie. Quocirca vobis omnibus et singulis exactoribus pro tempore 
existentibus, presentibus reąuirendis, committimus et mandamus, ąuatinus dictos cives no- 
stros circa eandem libertatem conservare debeatis, nil exactionum earum ab eis exigentes. 
In cuius rei testinionium sigillum nostrum presentibus est subappensum. Datum in con- 
yencione Lublineusi feria tarcia post festum Yalentini anno domini millesimo ąuadringen- 
tesimo octogesimo ąuarto. 

Crzeslaus Cancellarius subscripsit. 

Relacio venerabilis Creslai de Curo- 
zwanki Decaui Gneznensis, Regni Po- 
lonie Caucellarii. 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa nr. 258. Na pasku pergaminowym za- 
wieszona większa pieczęć królewska wyciśnięta na czerwonym wosku. Pod dokumentem po prawej 
stronie znajduje się napis Rła {Eegistrata). 



145 

LXXVII. 

Na sejmie w Lublinie 18. Lutego 1484 r. 

Kazimierz Jagiellończyk przykazuje poddanym swym, aby nie aresztowali 
i nie zabierali wołów pędzonych przez kupców z ziem ruskich i woło- 
skich pod pozorem, jakoby woły te były skradzione. 

KAZiauRus Dei gracia Rex Polonie, niagiius dux Lithwanie, Russie Prussieąue do- 
iniiuis et hores etc. significamus tenorc presencium , (]iiibus expedit, universis , quod nos 
crebris fauiosoruni civium nostrorum Loopoliensiuni ąuerelis iinpulsati contra nounullos sul)- 
ditos nostros, nobiles et plebeos, factis, qui pecora eonnu empticia (sic) seu boves sive 
iii Russie sive Podolie aut Wachie (sic) terris per eos comparatos Inter pellendum arrestare 
consiieverunt et arrestant furti sub colore, furatus videlicet eos boves seu pecora asseren- 
tes, quos habere cupiunt, quotquidem tanquani furatos eisdeni civibus rccipiunt, nuUa so- 
lucione inipeusa , quo eos in niercanciis eorum iinpediunt et niolestant gravantque non 
mcdiocriter et dampnificant. Uiido volentes eoruudem recipiencium hunc !rai)ertinentem 
abolere morem, ut ipsi cives nostri eorum mercaturas intendere bovesque Ipsos seu peccora 
per ipsos emptos sine impedimeutis huiusmodi pellcre abigereque raloant securius, de 
nostrorum consiliariorum cousilio nobis hac iu convencione assidencium statuimus et de- 
cernimus presentibus, quod cives ipsi sive mercatores Leopolieuses boves seu peccora per 
ipsos foris sive annahbus sive communibus in civitatibus et opidis Russie, Podolie sive 
Walachie emptos et comparatos canteriis alias pyathiiera, ut fit, consignare debeaut, quos- 
quidem boves seu peccora, postquam eo , ut premittitur, modo consignati fuerint, uullus 
hominum cuiuscun(iue status vel condicionis fiicrit, arrestare recipereque audeat de cetero 
gravi sub indignacione nostra. In cuius rei fidem sigillum nostrum presentibus est subap- 
pensum. Datum iu Convencione Lublineiisi feria quarta post Yaleutini anno domini mille- 
simo quadringeutesimo octogesirao quarto. 

Crzcslaus cancellarius subscripsit. 

Relacio veuerabilis Creslai de Curo- 
zwanki Decani Gnesnensis, Regni Po- 
lonie Cancellarii. 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa nr. 260. Na pasku pergaminowym za- 
wieszona większa pieczęć królewska, wyciśnięta na czerwonym wosku. Tuż pod relacyą napisano 
Rta {Registrata). 

19 



146 



LXXVIII. 

We Lwowie 28. Maja 1484 r. 

Gunter z Sieniawy sędzia i Piotr Gołąbek z Zimnowody podsędek 
ziemscy lwowscy poświadczają, jako przed nimi Dymitr Daniłowicz dzie- 
dzic Rudy i Prokop Korawa dziedzic Malechowa uskutecznili podział 
dóbr po wuju swym Pawle Jurkowskim. 

Nos Guntherus de Syenyawa iudex necnon Petrus Golambek de Zimuavoda sub- 
iudex terrestres Leopolienses generales siguificamus tenore presencium, ąuibus expedit, 
universis, tam presentibus qaam futuris, preseuciuni noticiam habituris: ąuomodo ad ao- 
strani et aliorum domiuorum, protunc iii iudicio terrestri Leopolieusi uobiscum residencium, 
preseuciam venientes personaliter iiobiles Demetrius Danylowycz heres de Ruda et Pro- 
copius Corawa heres de Malecbow, uon compulsi, uou coacti, neque aliquo errore devio 
seducti, sani mente et corpore existentes ac amicoruni suorum maturo freti consilio, coram 
iure pałam recognoverunt, quia divisiouem perpetuam et irrevocabilem Inter se fecerunt 
de bonis hereditariis, que ipsis cesserunt post mortem et obitum olim nobilis Pauli lur- 
kowsky ') awunculi ipsorum,. modo et coudicione tali: quia domino Demetrio Danylowicz 
divisione perpetua cesserunt ville videlicet Volkow et Cuhayow ') cum omui iure, dominio 
et proprietate, Procopio vero similiter diyisione perpetua cesserunt ville Malecbow ^), Cle- 
kotbow *) et luschkowcze ^) cum omni iure, dominio et proprietate. Ad quam divisionem do- 
minus Danylowycz sibi Procopio Corawa ad sortem ipsius centum et sexaginta marca s 
pecunie communis monetę et numeri Polonici consueti , marcam in quamlibet quadraginta 
octo grossos computaudo, addidit. Que dirisio perpetua per Ipsos domiuos Demetrium et 
Procopium tenenda, liabenda et possidenda perpetue et in evum debet cum omnibus earun- 
dem villarum utilitatibus , censibus , fructibus et redditibus , agris , pratis , campis , silvis, 
mericis, gaiis, yirgultis, indaginibus, borris, melliliciis, venacionibus, aucupacionibus, aquis, 
fluYiis, stagnis, paludibus, piscinis et ipsarum demissionibus, moleudinis et eorum emolumen- 
tłs, tabernis , penis , kmethonibus, laboribus, daciis ac obyenciouibus generaliter universis, 
quocunque nomine et vocabulo nuncupentur , ita longe , late et circumferencialiter, prout 
dicte ville in se et suis metis ac granicłebus sunt distincte et limitate ex antiquoque 
tente et possesse, per Ipsos dominos Demetrium et Procopium quilibet (sic) ipsorum suam 
sortem tenendam, babeudam, utifrueudam, dandam, donandam, obligaudam, rendendam, pa- 
cifice et quiete possidendam ac in usus suos suorumąue successorum beneplacitos et vo- 



147 

limtarios. proiit ipsłs et ipsorum posteritati melius et utiliiis yidebitur cxpedire, conver- 
tendaui. Et debet una pars aliani protegere ab omni persona sexus utriusąue iuxta rao- 
dum terrestrem, precipuc vero fatus Procopius Corawa ipsum dominuni Demetrium a no- 
bili Anna sorore ipsius Corawa protegere et defeudere est obligatus. Si autem non pro- 
tegeret et ob hoc se in ius terrestre Leopoliense per ipsum Demetrium citare permitteret, 
extunc in primo termino parere et totam suam causam perdere est obligatus , non eva- 
dendo ipsum Demetrium uUo iure, literis regalibus, bello, expedicione, legacione, prescrip- 
cione, colloąuio generali, vera aut simplici infii-mitate, nec se excipiendo ad districtus alios 
pro maiori, nequc aliąua re oxcogitata sibi in facto subsidiaria, et quicquid sibi in sub- 
sidium recipere vellet, eo toto eausam perdere debet. In quo primo termino fatus Deme- 
trius ipsum Corawa in toto suo lucro et dampno, pro quo citaret, condempnare potens 
erit tanquam in termino peremptorio. Et super hoc Demetrius memoriale posuit, quod 
iudicium recepit. In cuius rei testimonium sigilla nostra presentibus sunt subappensa. 
Actum et datum Leopoli feria sexta in crastino Ascensionis Domini anno eiusdem mille- 
simo quadringentesimo octuagesinio quarto, presentibus ibidem generosis et nobilibus do- 
niinis lohanne de Olesko Castellano Malogostinensi , Sigismundo de Pomorzani Capitaneo 
Trebowliensi, Paulo de Olesko Succamerario, Andrea de Swyersz Gladifero, Nicolao Carn- 
kowsky Subdapifcro , Stauislao Maldrzik Tribuno et Yicecapitaueo Leopoliensibus , lacobo 
de Rudaucze Tribuno Haliciensi, Petro de Olesko, Stanislao lariczowski et aliis circa pre- 
missa testibus tide diguis. 

Oryginał pergamiaowy w arch. miasta Lwowa nr. 261. Na paskach pergaminowych zawie- 
szone dwie na zwyczajnym wosku wyciśnięte pieczęci, pierwsza sędziego z odciskiem herbu Leliwa 
druga podsędka z odciskiem herbu Gryf. 

') Porównaj powyżej nr. LIV. 

'^) Wołków i Kuhajów wsie w powiecie lwowskim. 

') Malechów wieś w powiecie lwowskim. 

•*) Klekotów wieś w powiecie brodzkim. 

*) Juszkowce wieś w pow. bóbreckim. 



19* 



148 

LXXIX. 

We Lwowie 4. Marca 1485 r. 

Gunter z Sieniawy sędzia i Jan z Wysokiego podsędek ziemscy lwowscy 

poświadczają, jako pomiędzy Katarzyną i Zofią rodzonemi siostrami, 

dziedziczkami z Żubrzy, stanął podział dóbr. 

Nos Guntherus de Syenyawa iuclex uecnon lohannes de Wyssokye subiudex terres- 
tres Leopolieuses generales significaiuus teiiore presenciuni , quibus expedit, generalitcr 
universis, tam presentibus quam futuris, presencium uoticiam habituris: ąuomodo ad no- 
stram et aliorum dominorum, protuuc in iudicio terrestri Leopolieusi uobiscum residenciuni, 
preseuciam veuientes persoualiter uobiles domiiie Katheriua et Zophia, sorores germane 
heredes de Żubrza, coram iure pałam recognoverunt: quia divisiouem perpetuam inter se 
feceruut, tali modo : quia domiiie Katheriue divisione perpetua cessit curia cum kmetho- 
nibus, usque ad kmethonem dictum Lyeknar et deserte eidem Catherine uecnon lauei cum 
medio, et etiam pisciua molendini, et pratura peues novam piscinam cum medio mołeadino 
et cum media taberna et cum media villa dicta Sicliow ') et cum earundem medietatum 
accidencium (sic), et hec cesseruut cum omui iure, domiuio et proprietate , et uuus ortu- 
lanus. Et nobili Zophie cessit kmetho Lyekuar usque ad grauiciem dictam Oszwycze '^) et 
duo ortulaui et medietas taberne cum medietate molendiui et cum piscina nova et Zy- 
rawka ^), et alia pisciua deserta nova a Szywycza et quinque lanei cum medio, incipiendo 
a laneo taberne usque ad laneos ipsius Katherine, qui ad curiam ceduutur, et a granicie 
ville Zyrawka quatuor lanei cum medio, et prata, que suut inter eosdem laneos, et cum 
medio Sichow etiam cum omni iure, dominio et proprietate. Et super hoc per ipsas do- 
minas memorialia sunt posita, que iudicium recepit. In cuius rei testiraonium sigilla no- 
stra presentibus sunt subappensa. Actum et datum Leopoli feria sexta antę dominicam 
Oculi Mei proxima anuo domini millesimo quadringentesimo octuagesimo quinto, presentibus 
ibidem magnifico, generosis et nobilibus dominis lobanue de Olesko Castellano Malo- 
gostiuensi, Stanislao Maldrzyk Tribuno et Vicecapitaneo , Petro de Zymnawoda ludice Ca- 
strensibus Leopoliensibus, lacobo de Rudancze Tribuno Haliciensi, lohanne Nj-esluchowsky, 
Georgio Zimnowodslv\', lohanne Dawydowsky, Petro Czebrowsky, lohanne Sandzicz *) de 
Syenyawa et aliis quam pluribus circa premissa testibus iidedignis. 

Oryginał pergaminowy w arch. miasta Lwowa nr. 263. Na paskach pergaminowych za- 
wieszone dwie ua zwyczajnym wosku wyciśnięte pieczęci, z których pierwsza sędziego z odciskiem 
herbu Leliwa, druga podsędka z odciskiem herbu Odrow%ż. 



149 



') Żubrza, Sicliów wsie w powiecie lwowskim. 

"■) Dziś las pod Żubrzą. 

^) Żyrawka wieś w powiecie lwowskim. 

■•) Pewno sędzic, to jest syn Guntera z Sieniawy. 



LXXX. 

We Lwowie 4. Marca 1485 r. 

Gunter z Sieniawy sędzia i Jan z Wysokiego podscdek ziemscy lwowscy 

poświadczają, że Zofia, córka Jana Zubrzskiego a żona Jana Kunata, 

sprzedała część swoją dziedziczną we wsi Żubrzy i połowę wsi Sicłiowa 

Janowi wójtowi z Sokolnik za 25o grzywien. 

Nos Guntherus de Syeuiawa iudes necnon lohannes de Wyssokye sabiudex ter- 
restres Leopolienses geuerales significamus tenore presentium, ąuibus expedit, generaliter 
universis, tam preseiitil)us qaam fiituris, presentium noticiam habituris , ąuomodo ad 110- 
strum et aliorum domiiiorum, protuuc in iudioio terrestri nobiscum residencium, presenciam 
yeniens persoualiter nobilis Sopliya lieres de Żubrza, filia olmi uobilis loluiiinis Zubrzky, i^onsors 
vero nobilis lohannis Cunath , non compulsa , non coacta , neque aliąuo eroi'e devio se- 
ducta, sana mente, corporo existens ac amicorum suorum maturo freta consilio, corara 
iuro liberę recognovit, quia sortem suam hercditariam in villa Żubrza in districtu Leopo- 
licnsi sita et medietatem ville Sychow ') nobili loiianni advocato in Sokolniky '^j pro du- 
centis marcis et quinquaginta raarcis pecunie coramunis monetę et numeri Polouicalis 
consueti, marcam in qnamlibet quadraginta octo grossos computaudo, perpetue et in evum 
rendidit cum orani iure, dominie et proprietate, censibus, fructibus, proventibus et redditi- 
bus , agris , pratis , campis , silvis , mericis , yirgultis , gaiis , indaginibus , rubetis , quercetis, 
yenacionibus, aucupacionibus, pascuis, graminetis et aquis, fluviis, stagnis, paludibus, pisci- 
nis et ipsarum demissionibus, piscinulis, molendinis et eorum emolumentis , kmethonibus, 
laboribus, tabernis, penis, curiis ac obvencionibus generaliter universis, quocumque nomine 
et rocabulo vociteutur, ita longe, late et circumferencialiter, prout dicta sors in se suis 
nietis, graniciebus est distincta et limitata, nichil iuris dominii et proprictatis in eadem 
sorte pro se et suis successoribus penitus reservando, per ipsum lohannem advocatum et 
suam posteritatem tenendam, habendam, dandam, donandam, obligandam, pacifice et quiete 
perpetue possideudam, prout sibi mclius et utilius videbitur expedire, couyertendam, et iam 



150 

fata domina Sophia recognovit, quia ab ipso lohanne pro eadcm sorte solucionem totalem 
recepit et iam sibi in eaildem sortem per ministerialem tonsum intromissionem dedit et 
perpetue admisit. De qua sorte fata domina Sophia se abdixit et silenciura perpetuum ha- 
bere debet cum sua posteritate. In qua vendicione dicte sortis ipsa domina fatum lohan- 
iiem et ipsius legitimos successores ab omni persona sexus utriusąue iuxta modum ter- 
restrem, prout ad aliąuam personam prescripcio terrestris spectat , protegere et tueri est 
obligata, et super hoc lohannes memoriale posuit, quod iudicium recepit. In cuius rei 
testimouium sigilla nostra presentibus sunt subappeusa. Actum et datum Leopoli feria 
sexta proxima antę dominicam Oculi Mei anno domini millesimo quadringentesimo octua- 
gesimo quinto, presentibus magnifico, generosis et nobilibus dorainis lohanne de Olesko 
Castellano Malogostinensi, Stanislao Maldrzyk Tribuno et Yicecapitaneo, Petro de Zymnayoda 
ludice Castrensibus Leopoliensibus , lacobo de Rudancze Tribuno Haliciensi, lohanne Nie- 
sluchowsky, Georgio Zymnovodsky, lohanne Dawydowsky, Petro Czebrowsky et aliis quam 
plurimis testibus ad premissa fide dignis. 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa nr. 262. Na paskach pergaminowych 
zawieszone dwie pieczęci: jedna Guntera z Sieniawy z herbem Leliwa, druga Jana z Wysokiego 
z odciskiem herbu Odrowąż, obie na zwyczajnym wosku wyciśnięte. 

>) Porównaj nr. LXXIX. 

^) Sokolniki wieś w powiecie lwowskim. 



LXXXL 

We Lwowie 18. Sierpnia 1485 r. 

Jakób syn Sulisława z Sandomierza notaryusz publiczny wystawia 
w imieniu lwowskiej rady miejskiej instrument apelacyjny do kuryi rzym- 
skiej lub arcybiskupa gnieźnieńskiego w sprawie z arcybiskupem lwow- 
skim Janem. 

In noraine domini amen. Sub anno nativitatis eiusdera millesimo quadringentesimo 
octuagesimo quinto, indiccione tercia, pontificatus sanctissimi in Christo patris et domini 
nostri domini Innoceucii papę octavi anno primo, die vero Iovis, decima octava meusis 
Augusti, hora terciarum, in civitate capitali Leopoli, in terra Russie sita, et in sacristia 
ecclesie metropolitane eiusdem civitatis Leopoliensis ac diocesis eiusdem, in mei uotarii 



151 

publici testiumąue infrascriptoruni ad hoc vocatoriim specialiter et rogatoriiai presentia 
constitutus persoiialiter circumspectus clominus lohanues notarius dicte civitatis Leopolien- 
sis, precipuus procurator et noinine procuratorio spectabilium ac famosorum dominorum: 
procousulis Petri Lynnar, Stanislai Stano alias Clopar, Nicolai Zarogowsky, Luce Lyndnar, 
Hilary Petri Tyska, Nicolai Dumzlar, Bartliolomei Hanel, Martini Penkacz, Laurencii 
Kosnar, lohanuis Walach' et Nicolai Arnast, residentiuui et aiitiąiiorum consuluui ac to- 
cius sen iiniversalis comunitatis civium et suburbanorum sen incolarum territorii eiusdem 
civitatis Lcopoliensis, de cuius procuracionis inandato miclii, uotario publico iufrascripto, 
sufficienter et ad plenum constabat atque coustat, teuens et liabeus suis iu nianibus cer- 
ta m cartam papiream, tenorem appellacionis iu se coutiuentem eamąue auimo et intencione 
a])pellandi attjue interponendi michi notai-io publico iufrascripto ad manus legendam tra- 
didit et dedit huiusmodi sub tenora: 

Quod cum appellacionis remedium a sacris canonibus inclitisque patribus non in 
cassuni, sed in relevamen omnium indebite, iniuste ac importune obprossorum , ut bii, qui 
taliter, ut premittitur, obprimuntur seu gravautur, eiusdem appellacionis remedio possint 
relevari et ad complementum iusticie debite reirapoui, proinde coram vobis hic presentibus 
et astantibus ac te notario publico tanąuara autenticis fidelibusąue et ydoneis personis 
procurator et nomine procuratorio spectabilium ac famosorum dominorum prescriptorum 
Petri Lynnar proconsulis, Stanislai Clopar, Nicolai Zarogowsky aliorumąue omnium consu- 
lum, presidencium et antiquorum ac tocius comunitatis civium et incolarum seu suburba- 
norum civitatis Leopoliensis animo et intencione appellandi atque provocandi , gravi in 
querela ac lamentabiliter proponit, dicit, allegat, appellat proponendoque . allegando lacri- 
mose deducit, quia licet iu iure canonico sit cautum sufficienter et clare: quod nemo ho- 
miuum sit monendus aut requirendus ad instanciam cuiuscunque actoris, preter quam ex 
strepitu et figura iudicii pro peccuniis aut rebus iudicialiter condemnatis et adiudicatis per 
iudicem competentem per partes hinc inde approbatum , nichilomiuus tamen revendissimus 
in Christo pater et dominus, dominus lohannes, Dei gracia Archiepiscopus Leopoliensis, 
non attento canone et sanctione premissis, uescitur quo ductus spiritu, ut presumitur, quo- 
dam obprobrio ductus, quendam processum, si dici meretur, monitoriura cum sentencia 
excomunicationis absque termini prefisione insolitum et ex iure prohibitum contra eosdem 
dominos consules ac comunitatem totam prefatam ad instanciam sue paternitatis sub ti- 
tulo et sigillo suis morę sue cancellarie decrevit daudum, eundemque processum, moni- 
torium contra eosdem dominos consules et comunitatem Leopoliensem prefatam coniunctim 
et divisim cuidam domino Georgio , vicario prefate metropolitaue ecclessie Leopoliensis, 
ad exequendum et monendum eosdem sub certis penis ecclesiasticis precepit et mandavit 



152 

eosdem requireus, ut infra sex dieruni spaciuni in ipso processu moiiitorio descriptum 
spacium eflectiii eiusdcni nionicionis realitei- et cum effectu paruissent et parerent, alias 
si secus fecerint sentenciis excomuiiicacionis in ipso processu contentis ipsis monitis comi- 
nando, eosdemquc eisdem irretiri et involvi proinittendo quamvis iniuste et indebite, tum 
non ex obligatis. tum non ex condemnatis iudicialiter, nec eciain ex re iudicata, prenomi- 
natus doniiuus Arcliiepiscopus Leopolieusis premissa faciens in gravem iniuriam, infomiam 
et damna ineftabilia eorumdem dominorum appellanciuni, q«e omnia idem procurator et no- 
raine quorum supra ad aniuium revocando tunc extiraavit et nunc extimat bona fide ad 
mille florenos Ungaricos auri puri et ponderis iusti , mallentes plus de propriis amittere, 
ąuani talia preiudicia iniusta et temeraria ab ipso domino Arcliiepiscopo pati et sustinere. 
Tandem vero ipsi domini consules cum comuuitate predicta nolentes subire et pati incura- 
biliter dicti domini Archiepiscopi excomunicationis sentencias, extunc currentibus fatalibus 
eiusdem nionicionis seu requisicionis, ipsis taliter, ut prefertur, facte et quoquomodo 
subordinate, disposito, cum iurisperitorum consilio et salvis eorum informacionibus a pre- 
dictis gravaminibus. preiudiciis et requisitionibus contra iuris canonici formam et disposi- 
tiouem eisdem dominis sic monitis. illatis et incussis ac contra Deum et iusticiam perpe- 
tratis seu factis; necnon a predicto reverendissimo domino Archiepiscupo Leopoliensi et 
ab eius predicto pretenso processu, si dici meretur, monitorio ac senteucia excomunica- 
tionis in eo contenta sive descripta ac ab eius tota iurisdiccione eiusque omni officialium 
ac iudicum autoritate sua commissarios eorumque omnium toto processu tauquam iniquis 
et iniustis ac incompetentibus eorumdemque omnium et singulorum vexacionibus, turba- 
cionibus, processibus, cittacionibus ceterisque monicionibus seu requisitionibus, sentenciis 
excomunicationum. aggravacionum. reaggrayacionum et superreaggravaciouum ac interdicti 
in eis continentibus , eciam tanquam iniquis et iniustis, forsan per eundem dominum 
Arcliiepiscopum Leopoliensem aut eius officiales seu commissarios contra dictos dominos con- 
sules ac communitatem predictam Leopoliensem fulminatis vel fulminandis, datis sive dan- 
dis, necnon ab aliis omnibus et singulis graraminibus et iniuriis illatis vel inferendis, 
etiam similiter maliciosis et importunis ad sanctissimum in Christo patrem et dominum 
nostrum dominum Innocencium papam octavum modernum eiusque sanctam sedem apostoli- 
cam sive curiam Roraanam, aut indiffereuter ad reverendissimum in Cbristo patrem et do- 
minum, dominum Sbigneum, Dei gracia Archiepiscopum et Primatem eiusque sanctam se- 
dem primaticam et metropolitanam Gnesnensem, in scriptis provocat et appellat appella- 
tosque instanter , instantius , instantissime , si quis sit , qui eos dare velit aut possit, vel 
saltem a te notario publico literas testimoniales ipsis dominis appellantibus dari petit, 
subiciens ipsos dominos prescriptos appellantes omnesque ipsis in hac parte adherentes 
et adherere volentes tuicioni, proteccioni et defensioni prefati sanctissimi domini Innocencii 



153 

papę octavi iiiodenii, et reverendissimi domini Sbignei Archiepiscopi et Primatis Gnesnen- 
sis eorumąue sedum sive katedrarum pontificaliura prenarratarum, ot protestatur idem 
procurator ac uomiue ąuorum supra, ąuod prciiominati domini appellantes , lianc eorum 
appellacionem jiroseąuentur loco et tempore ipsis a iure statutis, eamąue insinuabuntur 
parti adverse et etiam illis, quibns de iure veniet esse insinuanda iuris beneficiis semper 
salvis, yidelicet addendi. minuendi, mutandi , corrigendi , aliamąue sen alias appellacionem 
seu appellaciones interponendi, ąuociens opus fuerit. 

Post cuius ąuidem appellacionis interpositionem et eius ad mamis traditionem idem 
procurator et nomine ąuorum supra a me notario publico infrascripto peciit ipsis dominis 
appellantibus Heri et contici preseus publirum iustrumentuni seu plura pnblica instruraenta 
necessaria. Acta sunt hec anno, indiccione, pontilicatus, menso, die, hora et loco, ąuibus 
supra, presentibus ibidem houorabilibus et fauiosis viris dominis Cleniente arcium bacca- 
laureo, altarista, Wenceslao Almanorum predicatore, Leonardo de... ') lectore altaris Petri 
Nymant, notario publico, lohanne vicario, Mathia Bar preuominate ecclesie actu presbi- 
teris et Nicolao Mora eiusdem ecclesie servitore testibus circa premissa specialiter petitis 
et rogatis. 

Et ego lacobus Sulislai de Sandon)iria , clericus Cra- 
couiensis diocesis, publicus apostolica et imperiali aucto- 
ritatibus notarius, quia predictis appellacionis interpositioni, 
interieccioni et eius ad manus tradicioni aliisąue omnibus 
et siugulis premissis, dum sic, ut premittitur, agerentur et 

S lierent unacum prenominatis testibus presens interfui eaque 

r\^ omnia et singula sic fieri, vidi et audivi, ideoąue hoc presens 

publicum instrumentum manu alterius fidelis fideliter scriptum ; 
sed hinc me manu mea propria subscribens , exinde confeci, 
subscripsi et publicavi, in hancąue publicara formam reddegi 
signoąue et nomine meis solitis et consuetis consignavi ro- 
gatus, subarratus et reąuisitus iu fidem et testimouium 
omnium et singulorum premissorum etc. 

Oryginał na pergaminie bez pieczęci dobrze zachowany w archiwum miasta Lwowa nr. 264 

') W dokumencie pozostawiona luka na jeden wyraz. 



20 



154 

LXXXII. 

We Lwowie 21. Października 1485 r. 

Gunter z Sieniawy sędzia i Jan z Wysokiego podsędek ziemscy lwowscy 
poświadczają, jako Prokop Korawa z Malechowa zeznał przed sądem, iż 
Mikołajowi ze Żmigrodu, kasztelanowi przemyskiemu, dłużny jest 90 grzy- 
wien monety polskiej. 

Nos Guntherus de Syenyawa iudex uecuon lohannes de TVyssokye subiudex terres- 
tres Leopolieuses generales significamus tenore presencium, (juibus expedit, generaliter uni- 
yersis, tam presentibus quam futuris, presentiura noticiam habituris, ąuomodo, dum iu iii- 
dicio Regali pro tribunali residebamus, extuiic ad uostram et aliorura dominonim, protunc 
eodem iudicio Kegali nobiscum residencium presenciam, veuiens personaliter nobilis Pro- 
copius Corawa heres de Malechow ') coram iudicio Piegali liberę recogno\-it, se teneri 
certi ac veri debiti nonagiiita marcas pecunie coramunis monetę et numeri Polouici con- 
sueti, marcam in ąuamlibet ąuadragiuta et octo grossos computaudo, magnifico domino 
Nicolao de Smygrod castellano Premisliensi solvere ad festum saneti Petri Apostoli proxime 
instautem, sł autem non solveret, extunc iu crastiuo termini nousolucionis debet ei dare 
intromissionem in raedietatem ville sue Malechow et in totam tabernam et płscinam totam 
molendini cum eius demissionibus et in molendiuum ibidem cum eius emolumentis et in me- 
dietatem agrorum curiensium alias wzory et pratorum excepta curia cum orani iure, do- 
minio et proprietate , censibus, fructibus, proventibus et redditibus, agris, pratis, campis, 
&ilvis, mericis, gaiis, rubetis, ąuercetis, virgultis, yenacionibus, aucupacionibus , indaginibus. 
aquis, fluviis, staguis, paludibus, kmethonibus, laboribus, tabernis, penis ac obvencionibus 
generaliter xinłversłs, fiuocumąue nomine et vocabulo nuucupentur, ita longe, late et cir- 
cumferencialiter, prout dicta raiedietas ville est distincta, prout solus eandem medietatem 
ville dicte, piscine, molendini et taberne tenuit, habuit et possedit, uichil pro se et suis 
successoribus in eadera medietate dicte ville, piscina, molendino, taberna reservaudo, et 
iam ad dandam intromissionem miuisterialem super se addidit, quem sibi dominus Castel- 
lanus duxerit ełigendum. per ipsum dominum Castellanum tenendam, habendam, utifrueu- 
dam, obligandam et possidendam a die intromissionis usque ad festum saneti Petri imme- 
diate seqaens et a festo saneti Petri ad aliud et sic ab auno ad annum usque ad ple- 
nariam solucionem dictarum nouaginta marcarum, hoc expresso, ciuod si ad festum saneti 



155 

Petri proxime iustaus uonagiuta inarcas non solyerit, extunc dominus Castellanus poteus 
est inequitare in eandcm medietatem dicte ville, piscinam, molendinum et tabeniam. Et 
ipse Procopiiis ipsuiii doiuiumu Castellanum ab omui persona scxiis utriusąuc iuxta modura 
terrestreni, prout ad aliqaani personam prescripcio terrestris spectat, protegeie et tueri 
ac eliberare est obligatus. Si autem non protegeret aut intromissioneni non adniitteret 
et ob lioc se in ius terrostre aut castrense Leopoliense citare permitteret, extunc in 
primo termiuo parere et totam suam causam perdere est obligatus, non evadendo ipsuni 
dominum Castellanum aut ipsius successores ullo iure, literis regalibus, bollo, expedicione, 
legacione, prescripcione, coUoąuio generali, vera aut simplici iufirraitate, nec se excipiendo 
ad districtus alios pro maiori neque aliąua re excogitata sibi in facto subsidiaria. Et 
quicquid sibi in subsidium reciperet, eo toto causam suam perdere debet. In quo primo 
termiuo fatus dominus Castellanus ipsum Procopiuui aut suos successores in toto suo 
lucro et dampno condempnare potens erit, tanquam in termiuo peremptorio. Nec etiam 
eandem piscinam fatus Corawa diinittere debet nec piscari in ipsa usque ad solucionem 
dictarum nonagiuta marcarum. Et super hoc dominus Castellanus memoriale posuit, quod 
iudicium recepit. In cuius rei testimonium sigilla nostra presentibus sunt subappensa. 
Actum et datum Leopoli in iure Piegali feria sexta ipso die Undecim Milia Yirginum 
anno domini millesimo quadringentesimo octuagesimo quinto, presentibus ibidem magnificis, 
generosis et nobilibus dominis lacobo de Dambno Castellano et Capitaneo Cracouiensi, 
Mathia de Bn3'u Posnaniensi, Spithkone de laroslaw Sandomiriensi et Capitaneo Russie 
Generali, lohannc de Pilcza Russie, lacobo de Buczacz Podoliensi, Dobeslao de Bjscbow 
Belzensi Palatinis , lohaune de Olesko Castellano Malogostinensi, Cleophe de Mlodowycze 
Tribuno Sniathinensi, Andrea de Swyrsz Gladifero, Nicolao Carnkowsky Subdapifero 
Leopoliensibus et aliis quam pluribus. 

Oryginał pergaminowy w arch. miasta Lwowa nr. 265. Na paskach pergaminowych za- 
wieszone dwie na zwykłym wosku wyciśnięte pieczęci, pierwsza sędziego z herbem Leliwa, druga 
podsędka prawie zupełnie zniszczona. 

') Porównaj nr. LIV i LXX\in. 



20* 



156 

LXXXIII. 

We Lwowie 23. Października 1485 r. 

Gunter z Sieniawy sędzia i Jan z Wysokiego podsędek ziemscy lwowscy 
uznają ważność rozgraniczenia pomiędzy Zimnowodą a Lwowem, doko- 
nanego niegdyś przez komisarzy królewskich: Andrzeja Odrowąża ze 
Sprowy wojewodę i starostę ruskiego i Jerzego Strumiłę podkomorzego 

lwowskiego. 

Nos Gutheriis de Syenyawa iiidex necuou lohanues de Yyssokye subiudex terrestres 
Leopolienses geuerales significamus tenora preseutium, quibus expedit, geueraliter uuiversis 
taui presentibus quani futuris, presentiuni notitiam habituris, ąuomodo, dum in iudicio 
serenissimi principis et domini, domini Kazimiri Dei gracia Regis Polonie, niagni ducis 
Lythwauie, Russie Prussieąue domini et heredis, domini nostri gratiosissimi . pro tribunali 
iudicialiter residebamus, ex tunc ad nos et aliorum dominorum , pro tunc eodem iudicio 
nobiscum residencium, presenciam, ąuemadmodum nobilis lohannes Goląmbek hei'es de 
Zimnawoda famosos niagistrum cirium et cousnles antiąuos et modernos ac totam com- 
munitatem civitatis Leopoliensis ad presenciam Regie maiestatis pro renovacione alias o pono- 
wyenie y o possypanie granicieruni antiąuarura inter hereditatem ipsius Zimnawoda ab una parte, 
et ciyitatem Leopoliensem ab alia parte citaverat, ac iu iudicio Regali occasione 
granicierum premissarum iudicialiter controversiam cum prefatis civibus Leopoliensibus 
fecerat, tandem domini ex informacione Regie Maiestatis et dominorum consiliario- 
rum per sentenciam iudicialiter decreverunt, quod nowe granicies inter prefatum 
lohaunem ex una et eius bereditatem Zimnawoda et civitatem Leopoliensem ex altera 
partibus ex commissione Regia olini per maguificum domiuum Andream Odrowąsz 
de Sprowa, protunc palatinum et capitaneuni terrarum Russie generałem, et gene- 
rosum Georgium Stromilo, tunc succamerarium Leopoliensem, sipate et facte '), debent in 
suo robore permanere, iuxta literam earundem granicierum, que litera super easdem gra- 
nicies per eosdem dominos, palatinum et succamerarium, super easdem granicies data, 
debet habere robur perpetue firmitatłs, et ipse lohannes Zimnowodczski pro eisdem gra- 
niciebus silencium perpetuum habere debet. Super quo consules Leopolienses memoriale 
posueruut, quod iudicium recepit. In cuius rei testimonium sigilla nostra presentibus suut 
subappensa. Actum et datum Leopoli die dominico post Undecim Millia Yirginum proxi- 



157 

mo anno domini niillesinio ąiiadringentesinio octuagesimo ąuinto, presentibus ibidem magui- 
ficis, generosis et nobilibus domiuis Mathia de Bnyn Posnaniensi et Capitaneo Premisliensi, 
Spithkoiie de laroslaw Sandomirieusi et Capitaneo Russie Generali, lohanne de Pilcza 
Russie, lacobo de Buczacz Podolie, Dobeslao de Byschow Belzensi Palatinis, Nicolao de 
Smygrod Premisliensi, loliaune de Oleslio Malogostiuensi Castellauis, Nicolao Carnkowsky 
et aliis quam pluribus circa premissa testibus. 

Oryginał pergaminowy w arch. miasta Lwowa nr. 266. Na paskach pergaminowych zawie- 
szone byty dwie na zwyczajnym wosku wyciśnięte pieczęci, z których pierwsza sędziego dobrze za- 
chowana z odciskiem herbu Leliwa, druga podsędka prawie zupełnie zniszczona. 

') Rozgraniczenie to odbyło się 11. Września 1462 r. Zobacz AGZ VI, str. 71 i 72. 



LXXXIV. 

We Lwowie 25. Października 1485 r. 

Kazimierz Jagiellończyk wydaje rozporządzenie celem ścisłego zachowy- 
wania prawa składu lwowskiego przez mieszkańców Rusi i wszelkich 

innych. 

Kazimirus Dei gracia Rex Polonie, maguus diix Litliwauie , Russie Prussieąue do- 
niinus et heres universis et singulis pallatinis, castellanis, capitaneis, tenutariis, burgrabiis, 
terrigenis. nobilibus ceterisąue terrarum nostrarum Russie indigenis, presentibus reąuirentes, 
cuiuscunąue status et condicionis fuerint, sincere et fidelibus dilectis. Magnifici, generosi 
et nobiles, sincere tidelesąue nostri dilecti. Intelleximus ex ifamosis preconsule et consulibus 
nostris Ijeopoliensibus, fidelibus uostris dilectis, quod uonnulli nobiles et plebei, terrarum 
predictarum indigenc, nodum Leopolim renicntes, ciritates alias non incoleutes, panno et 
rebus aliis venalibus morcari pauuumąue pretactum non in suramis, ut moris est, sed in 
particulis et staminibus , preter ciyitateni Leopoliensem ducere in villisque et locis aliis 
mercanciis insolitis incidere cum iisdemąue illinc raercary consueverunt, in depositorii Leo- 
poliensis abrogacionem, civitatis eiusdem destruccionem et proventuiim nostrorum diminu- 
cionem. Que ąuidem mercature consuetudo nobis iudigna civitatique predicte et deposi- 
torio eiusdem preiudicialis visa existit, quam, ut preiudicialem, de nostrorum consiliariorum 
consilio, hic nobis assidencium, abolendam et abrogandam decrevimus, abolimusque et 
abrogamus tenore presencium mediante; statuentes, quod nullus de certo terrigenarum ex- 



158 

tunc civitatem ipsani et depositorium eiusdem, paimum et res alias venales, cuiuscunque 

generis aut manierłei fuerint, ducere, vcndere, commutare, cambire, pannos incidere et 

alia negociacionis genera in villis et locis aliis mercanciis non cessis exercere presumat, 

sub omnium et siiigularum mercanciarum et rerum yenalium ainmissione perpetua, iisco 

nostro applicandaruni. Quocirca vobis omnibus et singulis dignitariis et subditis nostris 

suprascriptis, et presertim Spithlioni de laroslaw pallatiuo Saudomirieusi moderno et pro 

tempore existentibus capitaueis nostris Leopoliensibus eorundemąue vicesgerentibus man- 

damus, omnimodo liabere volentes, ąuatinus ipsas mercancias panniąue et rerum aliarum 

yenalium ducturas, cum preiudicio deposłtorii nostri Leopoliensis fieri solitas, omnibus no- 

bilibus et yillarum incolis prohibeatis, ąuoslibet secus facientes depositoriumąue predictum 

declinantes arrestaturi, ąuorum res et merces omnes, velut coutempturum decreti nostri, 

pro fisco nostro tollere recipereąue debeatis, eos duntaxat admissuri pannos in summa 

duceutes, qui de morę mercatorum ciyilium iuribus cirilibus et depositorio predicto satis- 

facere curant. Harum ąuibus sigilium nostrura est subappensum testimonio literarum. 

Datum Leopoli feria tercia post Undecim Millia Yirginum anno domini millesimo ąuadrin- 

gentesinio octogesimo ąuinto. 

Ci'eslaus Cancellarius subscripsit. 

Relacio veuerabilis Creslai de Curo- 

zwanky Regni Polonie Cancellarii. 

Oryginał pergaminowy w arch. miasta Lwowa nr. 267. Na pasku pergaminowym zawie- 
szona na czerwonym wosku wyciśnięta bardzo uszkodzona większa pieczęć królewska. 



LXXXV. 

We Lwowie ig. Czerwca 1486 r. 

Rajcy miasta Lwowa poświadczają, jako Osanna, wdowa po Piotrze 
Nymant, we własnem i syna swego Piotra imieniu przekazała Stanisła- 
wowi Maldrzykowi z Chody wanic, wojskiemu i podstarościemu lwow- 
skiemu, i żonie jego Małgorzacie, córce Piotra Nymant, jako spadek po 
rodzicach ostatniej dwie kamienice w mieście Lwowie, folwark położony 
na przedmieściu Iwowskiem i dom w Kamieńcu. 

Nos consules civitatis Leopoliensis significamus tenore presencium, ąuibus expedit, 
uniyersis preseutibus et futuris, ąuomodo in presentia consularis residentie nostre perso- 



159 

naliter constituti generosus dominus Stanislaus Maldrzik dc Chodywanicze tribunus et 
yicecapitaneus Leopoliensis et domina Margaretlia filia olim domini Petternymant, iixor sua 
legittima, ipse suo et ipsius domine uxoris sue nominibus, tanquam tutor eius legittimus, 
sponte et liberę recognoverunt, quia ipsis honesta domina Osauna uxor olim prefati do- 
mini Petternymant, mater prefate domine Margaretlie, per tutorem suum dominum Lucara 
Lindner, expediendo eos de sorte paternali et maternali de consensu et voluntate Petri 
filii sui, fratris germani ipsius domine Margaretlie, dedit, nomiuavit et largita est duas 
domos lapideas, unam videlicet in platea Cracouiensi in acie penes Caspari carnificis 
domum iacentem et alteram in platea Sutorum intcr Mebrot et Nicolai Przexta domos 
sitam ad mille florenorum taxatas , et predium in suburbio , (jnod olim dominus Petterny- 
mant ab olim domino lacobo Zindrich in centum marcis habuit, ac domum ipsorum pro- 
priam in Camenecz. Que omuia predictus dominus yicecapitaneus cum uxore sua et suis 
posteris Icgittimis iure hereditario habebunt et possidebunt ad tempora eviterna. Quocirca 
prenominatam dominam Osannam et Petrum filinm eius de parte paternali et maternali 
liberos dimiscrunt et solutos perpetue et in evum. In cuius rei testimonium sigillum 
uostrum presentibus est subimpressum '). Datam Leopoli feria secunda antę festum 
sancti lohanuis Baptiste anno domini millesimo ąuadringentesimo octuagesimo sexto. 

Oryginał pergaminowy w arch. miasta Lwowa nr. 2G8. Pieczęć oderwana, pozostał tylko 
po niej pasek pergaminowy. 

') Subimpressum, mimo to pieczęć zawieszona a nie na pergaminie wyciśnięta. 



LXXXVL 

Na sejmie walnym w Piotrkowie 28. Stycznia 1487 r. 

Kazimierz Jagiellończyk w nagrodę za prace i koszta podjęte przy bu- 
dowie murów około miasta Lwowa odstępuje magistratowi lwowskiemu 
pobór podatku zwanego cyzą, opłacanego przez mieszczan, na cele 

fortyfikacyjne. 

Kazimirus Dei gracia Rex Polonie, magnus dux Lithwanie, Russie Prussieque do- 
minus et hcres recognoscimus presentibus, quomodo attendentes famosorum preconsulis et 
consulum Leopoliensium, fidelium nostrorum , impeusas couatusąue et labores circa refor- 



IGO 

macionem civitatis eiusdem et presertim in errectis per eos fossatis et antemuralibus 
circum civitateni eandem, ipsis exactioiiem cize Leopoliensis civitatis alias ab incolis 
(iuntaxat civitatis eiusdem pro reformacione civitatis exigendam et recipiendam dedimus et 
concessimus graciose daniusąue et concedimus presentibus. Tibi venerabili lohanni Cro- 
wyczszky, decano Leopolieusi notarioque nostro et exactori cize eiusdem, maudantes, qua- 
tinus precousulem et consulem (sic) predictos ad percepciouem cize ab incolis duntaxat 
Leopoliensibus admittas, de qua eosdem preconsulera et consules Leopolienses ąuittamus, 
tenore presencium mediante. Harum ąuibus sigillum nostrum est subimpressum testimonio 
literarum. Datum in convencione Pyothrkouiensi generali dominica proxima antę festum 
Purificacionis gloriosissime Yirginis Marie anno domini millesimo quadringentesimo octua- 
gesimo septimo. 

Creslaus Cancellarius subscripsit. 

Relacio yenerabilis Creslai de Curo- 
zwanky Regni Polonie Cancellarii. 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa nr. 271. Na czerwonym wosku wyci- 
śnięta dobrze zachowana większa pieczęć królewska. 



LXXXIL 

Na sejmie walnym w Piotrkowie 28. Stycznia 1487 r. 

Kazimierz Jagiellończyk zważywszy, że mieszczanie lwowscy uwolnieni 
od zapłacenia dwurazowego podatku celem odbudowania miasta, powo- 
dowani jednakże potrzebą rzeczypospolitei podatek ten zapłacili, pozwala 
im na następne dwa lata, po upływie poprzedniego uwolnienia ściągnąć 
podatek ten na odbudowanie miasta. 

Kazimirus Dei gracia Rex Polonie, magnus dux Lythwanie, Russie Prussieque do- 
minus et heres etc. significamus tenore presentium , quibus expedit, universis, quomodo, 
licet superiori tempore famosos proconsuleni et consules Leopolienses propter reformacio- 
nem civitatis eiusdem a solucione exactionum nostrarum sub certis condicionibus libertayeri- 
raus, tamen, quia, non obstante libeiiatione nostra huiusmodi et in preiudicium eiusdem, 
exposcente Reipublice neccessitate perdificili, bis exaccionem ipsam ex eisdem recepimus, 



161 

itaąue respectum uostrum recensentes, quo permuti eramus ad dandam ipsis libertatem ab 
exaccionibus predictis , tum recompensani exaccionis sic , ut premittitur , bis ab eis sub 
libertate concessa extorte, binas exactiones nostras per ipsos cives nobis primum et imme- 
diate post expiracionem libertatis priine debendas, eisdern proconsuli et consulibus Leopo- 
liensibus dedimus et contulimus gratiose, damusąue et conferimus teuore presencium me- 
diante per ipsos pro reformanda civitate recipiendis. De ąuibus duabus esaccionibus 
quittamus eos presentibus , vobis ouiuibus et singulis dignitariis et ofticialibus , uotariis, 
exactonbus et ąuibuslibet subditis uostris mandautes, ąuatinus cives nostros ipsos circa 
percepcionem duarum exaccionuin predictarum modo, quo supra, habendam impedire non 
debeatis. Harum quibus sigillum nostrum presentibus est subappenssum {sic) testimonio 
litterarum. Datum in Convencione Pyothrcouiensi geuerali dominica antę festum Purifi- 
cationis beatissime Yirginis Marie anuo domini millesimo quadriDgentesimo octogesimo 
septimo. 

Creslaus cancellarius subscripsit. 

Relacio venerabilis Creslai de Curo- 
zwyanki Eegui Polonie Caucellarii. 

Oryginał pergaminowy dobrze zachowany znajduje się w archiwum miasta Lwowa pod 
nr. 270. Na pasku pergaminow7m zawieszona jest większa pieczęć królewska, wyciśnięta na czer- 
wonym wosku. Na odwrotnej stronie znajduje się napis: Eta (Registrata). 



LXXXVIII. 

w Źydaczowie 7. Maja 1487 r. 

Feliks z Paniewa, kasztelan lwowski i starosta żydaczowski, załatwia 
w myśl uchwały powziętej przez radzców królewskich spór pomiędzy 
Janem Dzieduszyckim a Juchnonem Nagwazdanem z Stankowa o 
63 grzywien, które ten ostatni miał zapisane na wsi Lekczynie należącej 

do Jana Dzieduszyckiego. 

Acta suut in Zydaczow feria secunda in vigilia natalis sancti Stanislai anno do- 
mini millesimo quadringentessimo octuagessimo septimo, presentibus generoso et nobilibus 
Guntierzo de Syeuyawa camerario Leopoliensi, Michaele Wierzansky, Demetrio Chodo- 

rowsky, lohanne Sorawyuskj', Barthonio wicecapitano Zydaczouieusi , luchnone Theyscha- 

21 



162 

rowsky, Andree de Czirnieyow, aliis quam pluribus ad premissa fidedignis testibus. Quo- 
ir.odo lucliuo Nagwazdan de Stanków cittavit nobilera laczkonem de Dyedossicze pro 
sexaginta tribus marcis, quas habuit inscriptas super villa dicta Lechcziu ') et stans ipse 
Liczko Dyedossiczsky reproduxit literam satisfactfonis sub sigillis iudicis et subiudicis 
Styborii et lohanuis de Wyssoke, et domiiuis Felix de Panyewo, castellanus Leopoliensis 
et capitaneus Zydaczouiensis '^), exaudita eadera litera, per se nichil decernerc voluit, sed 
ad convencionera Wysnensem ad dominos regni Polonie consiliarios interrogandos literam 
eandem recepit et ibidem dominos interrogavit et ibi iu eadem couvencione domini regni 
Polonie consiliarii decreverunt, ut si litera ipsius laczkonis Dyedossiczsky cum libro ter- 
restri Zydaczouieusi concordata fuerit, extunc eadem litera robur perpetue firmitatis obti- 
nebit et sic ipse dominus Felix, castellanus Leopoliensis et capitaneus Zydaczouiensis, 
terminum et diem eisdem presentibus assignavit, ąuaudo termiui particulares proximi in 
Zydaczow celebrati fuerint, et ad hoc ambe partes consouserunt et si vero per se per- 
sonaliter non paruerint, extunc in filios eorum conseuserunt, ut decisionem eiusdem cause 
filii ipsorum attemptarent ac si ipsimet, et ibidem ad iudicium terrestre Zydaczouiense 
per dominos suprascriptos celebratum yenieutes filii ipsorura cum ipsorum procuratoriis, 
in primis nobilis Georgius de Stanków, filius nobilis luchni de eadem Stanków, et item 
parte ab altera nobilis Michael de Dyedossicze,. filius eiusdem laczkonis de Dyedossicze, 
reproduxerunt parte ab altera procuratoria sua et tiuilibet eorum procuratoriis credebat 
et ibi in iudicio terrestri litera ipsius laczkonis Diedossyczsky lecta est et cum libro ter- 
restri concordata est, et tunc iuxta decretum dominorum regni Polonie consiliariorum, 
quod in convencione Wysnensi decreveruut, dominus Felix de Panyewo , castellanus Leo- 
poliensis et capitaneus Zj^daczouiensis , per suum wicecapitaueum nomine Barthon adiudi- 
cavit nobili laczkony Dyedossiczsky ewasionem et ipse nobilis luchno Nagwazdan cum sua 
posteritate debet habere silencium perpetuum pro eisdem sexagiuta tribus marcis. Super 
quod ipse nobilis Michael, filius ipsius nobilis Laczkonis Dyedossiczsky, memoriale suum 
posuit, quod iudicium recepit. 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa nr. 272. Na pasku pergaminowym za- 
wieszona na zwyczajnym wosku wyciśnięta pieczgć sygnetowa z herbem Pauiewskiego Godziemba. 

*) Disiaj Leszczyn wieś w powiecie bóbreckim. 

^) W szeregu dostojników Rusi nie był dotą,d znany Felix z Paniewa kasztelan lwowski. 



163 

LXXXIX. 

Na zamku belzkim 7. Marca 1488 r. 

Królewicz Jan Olbracht załatwia spór handlowy pomiędzy mieszkańcami 
miasta Lwowa z jednej, a Żydami lwowskimi z drugiej strony. 



In iiomine domini amen. lohannes Albcrtus Dei gracia serenissinii principis et do- 
mini, domini Kazimiii cadem gracia Regis Polonie etc. natus significamus tenore preseu- 
cium. ąuibus expedit, universis, ąuemadmodum ex commissioue, propter eara causam spe- 
cialiter nobis facta a serenissimo domino nostro et genitore carissimo , vocatis ad nos 
consulibus Leopoliensibus et ludeis indigenis eiusdem civitatis, ut cum iuribus suis coram 
uobis se presentarent pro finali decisione controversie inter Ipsos agitate super cesura et 
negociacioue panni ad ulnas auditisąue prius partis utriusąue allegacionibus, deinde ecciam 
inspectis et examinatis litteris et privilegiis eorum, cum consules per privilegiura incorpo- 
racionis illius civitatis et districtus iu regnum et regni civitates ostendereut , quod ipsi 
debent esse et h-ui eodem iure, quo suut et fruuntur alie civitates in regno capitales, 
.que ludeis incolis earum minime perniittunt talem panni ad ulnas negociacionem et ce- 
suram, ludei vero nichil aliud afferrent, quam privilegium continens ius, quo admissi sunt 
in regnum et quo agitare et iudicari debent sine aliqua mencione et concessione faciente 
ad eorum propositum in tali causa et controversia et tantummodo per consuetudioeni, 
quam consules non admittebant, esse servatam, velleut infriugere ius scriptum et privi- 
Icgia, quibus universum ius regni continetur, auctoritate nobis concessa in ea re, ut supra, 
determinavimus et decrevimus, quantum pertinet ad vendicionem panni uluatim, quod ludei, 
qui in Leopoli morantur, non debent esse et frui alio iure vel licencia. quam siut et 
fruantur illi ludei, qui Cracouie aut Poznanie aut Sandomirie commorantur, cum presertim 
consules ipsi per litteras patentes licet in papiro scriptas , demonstrarent serenissimi 
domini nostri et geuitoris nostri carissimi eandem esse meutem et voluntatem in ea con- 
troversia et pannicidie sint ubique privilegiate et ad fiscum regium pertineant. Actum 
in castro Belzcnsi, presentibus rererendo in Christo patre et domino Matliia Episcopo 
Cameneczensi et Nominato ad Chelmensem ecclesiam ac magnifico Yenceslao de Nye- 
borow Castellano Belzensi et generosis Petro Balyczsky Magistro Coquine curie nostre 
et Derslao de Huhnow aliisque pluribus fidelibus et fidedignis, sexta feria proxima 

21* 



164 



antę domiiiicain Oculi auno domini niillcsimo ąuadringentesimo octoagesimo octavo. 
In f[uoriun fidcm signctum nostrum est subappensum. 

Według potwierdzenia Kazimierza Jagiellończyka z dnia IG. kwietnia 1489 r. opisanego 
poniżej pod tymże dniem i rokiem a nrem XCIV. 



XC. 

w Rzymie i5. Czerwca 1488 r. 

Inocenty VIII na prośbę rajców lwowskich przyznaje im prawo pa- 
tronatu i prezenty do ołtarza Nawiedzenia N. P. Maryi, który Barnabasz 
z Negrona uposażył i swe prawo patronatu i prezenty rajcom tegoż mia- 
sta przekazał. 

Innocentius Episcopus Seeyus Seryorum Dei. Ad perpetuam Rei Memoriam. 
Sincere devotionis affectus, quem dilecti filii consules civitatis Leopoliensis ad nos et 
Ronianam gerunt ecclesiam, promeretur, ut illa eis favorabiliter concedamus, per que 
ipsis honor cum augumento divini cultus accedere possit et liiis, que propter ea eis con- 
cessa fuisse dicuntur, ut firma perpetuo et illibata persistant, libeuter, cum a nobis pe- 
titur, apostolicis adiicimus muniminis firmitatem. Sanę pro parte consulum predictorum 
nobis nuper exhibita petitio contiuebat, quod olim quondam Barnabas de Negrono, laicus 
lanuensis, iucola dicte civitatis. qui dudum quandam perpetuam capellaniam ad altare Vi- 
sitationis beate Maińe ac sanctorum lohannis Baptiste, Barnabę Apostoli, Luce Evaugeliste, 
Decem Millium Martirum, Undecim Milliura Virginuni, Helenę, Barbarę, Katherine, Agne- 
tis, Dorotliee et Margarethe situm ecclesia Leopoliensi, per ordinarium loci erectam, de 
propriis bonis suis sufficienter dotavit, reservato sibi per ipsum ordinarium, quamdiu vi- 
veret, et deinde pro se, successoribus suis iure patronatus et presentandi personam idoneam 
ad illara, dum eam pro tempore yacare contingeret, provide atteudens, quod in partibus 
illis consanguinei sui non habitabant quodque expediebat pro conservatione dicte capel- 
lauie et in illa divini cultus augumento patronos illius in dicta civitate esse, ius patrona- 
tus huiusmodi eisdem consulibus sponte et liberę douavit et concessit, prout in quibusdam 
litteris autenticis dicti Barnabę desuper confectis dicitur plenius contineri '). Quare pro 
parte consulum predictorum nobis fuit liumiliter supplicatum, ut donationi et concessioui 
predictis pro illarum subsistentia firmiori robur apostolice confirmationis adiicere aliasque 



I 



165 

iii premissis oportunc provi(lere de benignitate apostolica diguaremur. Nos igitur coiisiiles 
prefatos et eorum siiigulos a quibuscunque exconimunicationis , suspeusionis et iiiterdicti 
aliisąue ecclesiasticis seutentiis, censuris et penis, a iure vel ab homiue quavis occasioiie 
vel causa latis, si ąuibus ąuoniodolibet iunodati existuut, ad effectum presentium duntaxat 
conseąueudum harum serie absolventes et absolutos fore censeutes , huiusniodi supplica- 
tionibiis iudiuati, cuncessionem et donationem predictas, ac proiit illas conceruunt, omnia 
et singula iii dictis litteris contenta auctoritate apostolica tenore presentium approbamus 
et contirmamus ac presentis scripti patrocinio conimuuimus , supplentes omnes et singulos 
defectus, si qui forsan intervenerint in eisdeni, non obstantibus constitutionibus et ordina- 
tionibus apostolicis ac statutis et consuetudinibus dicte ecclesie, iuramento, coufirmatione 
apostolica vel quavis lirmitate alia roboratis, ceterisque contrariis quibuscunque. NuUi ergo 
omnino honiinum liceat hauc paginani nostre absolutionis, approbationis , confiriuationis, 
comiuunitiuuis et suppletionis infringere vel ei ausu teuierario contraire. Si quis autem 
hoc atteniptare presumpserit, indignationem omnipoteutis Dei ac beatorum Petri et Pauli 
apostolorum eius se noverit incursurum. Datum Romę apud sanctum Petruni anno incar- 
nationis dominice millesimo quadriugeutesimo octuagesimo octavo, decimo septimo kalendas 
lulii, pontificatus nostri anno quarto. 

Oryginał pergaminowy w archiwuui miasta Lwowa nr. 273. Zawieszona bulą ołowiana In- 
nocentego VIII. na sznurku z Icręconego jedwabiu koloru czirwonego i żółtego. 

Pod zagiętką po lewej r§ce napis: la fiella i 4 nad tern krzyżyki, pod spodem S. Cassinus. 

W środku: lo Baselinus. P. de Beij.... Beomitis. 

Po prawej: SolUcitavit le de Słriehałis et ezjwsuił ducałos triginta s. Theobaldi. 

Na zewnętrznej stronie zagiętki w środku lo. Morenus; po prawej stronie B. de Accoltis 
tą samą ręką co dokument. Na zewnętrznej stronie Rta {Registrata). 

') Barnabasz de Negrono przekazał rzeczywiście prawo patronatu rajcom 11. Czerwca 
14G7 r. (zobacz AGZ \1, nr. LXXV), założył zaś ten ołtarz 2. Stycznia 1464 r. (AGZ 
n nr. XCIX). 



166 



XCL 

w Nowem Mieście Korczynie g. Października 1488 r. 

Kazimierz Jagiellończyk pozwala Elżbiecie z Podoszyc, wdowie po Jerzym 
Strumile kasztelanie Iwow^skim, założyć i udotować ołtarz. 

In NOMmE Domini Amen. Ad perpetuam rei raeraoriam. Quanivis ad principes et 
personas ąuautunms excellentes siugulos auctoritatis illorum actus literis comendare cou- 
veniat, illos tamen, qui pro cultus divini augmeuto vel fiunt vel futuros, esse constat, et 
apicibus literarum et sigillorum autenticorum appensione ad eviteniam memoriam perhe- 
nare roborareąue meritoriuni existit, proiiide uos Cazimirus Dei gratia Rex Polonie nec- 
non terrarum Cracouie, Sandomirie, Siradie, Cuyawie, Lancicie, uiagnus dux Lithwanie, 
Russie, Prussie ac Culmensis et Elbingensis Pomerauieąue dominus et heres etc. siguifi- 
camus tenore presentium, ąuibus expedit, universis presentibus et futuris, harum noticiam 
habituris, ąuomodo atteudeiites geuerose Elisabeth de Podossyc , relicte geiierosi et stre- 
nui olim Georgii Strumylo castellaui Leopoliensis, grate nobis dilecte, ad augendum cul- 
tum divinum aftectum, quo in remedium salutis et aiiime sue et ipsius olim mariti sui 
beueficium ecclesiasticum non curatum seu alias altare fundare dotareąue instituit, cuius 
sui religiosi instituti deliberationisąue atque eiusdem olim mariti sui iu nos et rempubli- 
cam benemeritorum intuitu, censum annum ecclesiasticum perpetuum duodecem marcarum, 
quadragiuta octo grossos marcam in quamlibet computando, in bonis quibuscumque here- 
ditariis ubicumque in regno consistentibus quorumque subditorum nostroruni pro iusta 
atque consueta pecuuiarum seu florenorum summa emeudum , comparandum in eoque be- 
neficium ecclesiasticum seu altare fuudandum , dotandum ac erigi procurandum , de certa 
nostra sciencia et prelatorum consiliariorumque, uobiscum hic existentium , consilio admisi- 
mus et consensimus, admittimusque et consentimus tenore presentium mediante, per alta- 
ristas altaris predicti denuo erigendi possessores pro tempore existeutes iuxta inscriptio- 
num iu seculari vel spirituali furo faciendarum atque errectionis auctoritate ordinaria 
fiende continentiam, vim et tenorem habendum, exigendum et percipiendum. Quemquidera 
censum duodecem marcarum, taliter per ipsam Elisabeth emendum iuri, libertati et emuni- 
tati ecclesiasticis ascribimus, adicimus et incorporamus atque auctoritate ordinaria ascri- 
bendum, adicieudum et incorporandum admittimus sic, quod pro illius repetitione ad fo- 
rum spirituale comunis habeatur recursus. Quem etiam ab omni expeditione bellica, 



167 

terrestri, generali regni nostri vel particulari , ab orani deniąue onere , potestate . iurisdi- 
tione, pxactioue solutioneąue singulari exemendum , excipiendiim et liberandum duxiraus 
exiiiiimusque, excipiraus et liberamus presentibus in ewum, deceruentes censum eundem ac 
libertates prefatas eiusdem perpetuis teraporibus duraturum. In cuius rei testimoiiium 
sigillum uośtniiu est subappensum. Actiim in Xova Civitate Korczyn feria quiuta proxima 
post festiim saucti Fraucisci anno domini miliesimo ąuadringentesimo octogesimo octavo) 
presentibus ibidem reverendo, magoificio , renerabili et generosis Mathia Episcopo Came- 
neczensi, Petro de Curozwanky Thezaurario Regni nostri, Yincencio de Przeramb Decano 
Curzelouiensi et Canouico Craccouiensi, Secretario, Zavissio Roza de Borzysszewicze Succa- 
merario Chelmensi, Petro Baliczski, Marcissio de Choczybowicze Magistro Coąuine nostre, 
curiensibus nostris, et aliis quam pluribus fide dignis ad premissa testibus. Datiim per 
manus venerabilis Creslai de Curozwanky Regni nostri Cancellarii, sincere nobis dilecti. 
Creslaus cancellarius subscripsit. 

Relatio venerabilis Creslai de Curo- 
zwanky Regni Polonie Cancellarii. 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa ur. 274. Po pieczęci pozostał tylko 
sznur jedwabny koloru białego i czerwonego. 



XCII. 

w Krakowie i5. Kwietnia 1489 r. 

Kazimierz Jagiellończyk zatwierdza dokonaną przez rajców lwowskich 
zamianę wsi Łuczan, Nahorzan czyli Piotrowej Góry i Bolszowa w po- 
wiecie żydaczowskim położonych a do szpitala św. Ducha należących na 
wieś Malechów należącą do Dymitra Chodorowskiego. 

In nomiue domini Amen. Ad perpetuam rei memoriam. Quamvis celsitudo Regla 
subditorum suorum votis sese authoritatemąue suam e ąuodam dignitatis virtutisque debito 
accommodarc, atque ea, quae ex iłla peterent, pro dignitate rei admittere debeat, com 
rauniter eis tamen beniguiores, inclinatiores quoque aures ac ex Maiestate sui culminis 
Regii munimen libertatemque, consensum etiam aeviternum quodam modo obligatius ac ge- 
neralius praebere consuevit, qui vel pro locis Deo dicatis vel pro egentium personarum 



168 

augendo profectura conditioneqiie eorum lueliori facienda, solliciti et operosi fiunt, proinde 
nos Casimirus Dei gratia Rex Poloniae nec uon terraium Cracoviae, Sandomiriae, Sira- 
diae, Cuiaviae, Lancicae, niaignus dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae ac Culmensis et Elbin- 
geusis Pomerai]iaeque doniinus et heres etc. significanius tenore praesentium , quibus ex- 
pcdit, universis, praesentibus et futuris, harum notitiam habitiiris, ąuomodo dum famosi 
cousules Leopolienscs nostri, tanąuam oecononii, tutores et provisores speciales hospitalis 
ad sanctum Spirituni iu ci\'itate Leopoliensi uostra propter couditionem meliorem et pro- 
fectus augendos niaiores hospitalis ipsiiis villas Luczany, Nahorzany alias Piotrowa hora 
et Bolszow, in terra Leopoliensi et districtu Zydaczoviensi sitas, ad hospitale praedictura 
pertinentes, ąuarum provisioni eo, quod longe situarentur ab Leopoli, intendere non va- 
luerunt conimode exindeque incommoditates iu yillis ipsis, in ceusibus vero diminutionem 
saepemumero habuere, cum nobili Demetrio Chodorowski, fideli uostro dilecto, pro villa 
Malechow ') in terra praedicta, districtu vero Leopoliensi, velut propius Leopolim situata, 
quam villam ipse Demetrius, ad hospitale praedictum pro ipsis villis apud nobilera loan- 
nem Korawa, eiusdem villae heredem empturus, hospitalique praedicto inscripturus est, 
perpetuo commutare deliberaverint, et iam in effectu commutationem per raodum fori con- 
cluserunt, ipsi tandem cousules nomine tutorio hospitahs illius suppliciter nos habuerunt 
rogatos, quatenus cousensum Regium ad eam commutationem praebere dignaremur, quorum 
supplicibus annuentes petitionibus, nichil magis Regium existimantes , quam pro ecclesiis, 
vel pro piis operibus authoritatem irapartiri Regiam , de certa scieutia gratłaque nostra Regia 
ac praelatorum et consiliariorum consilio hic nobiscum agentiura, ad eam ipsam commu- 
tationem cousensum uostrum Regium dandum et praebendum decreyimus damusque et 
praebemus praesentibus, sic quod villa ipsa Malechow de cetero ad hospitale illud perti- 
nere, Luczany tandem, Nahorzany alias Piotrowa hora, et Bolszow ad ius terrestre pro- 
prietatemque et hereditatem Demetrii illius et successorum suorum transferri debeant, 
iuxta vim et tenorem inscriptionis super ipsa commutatione in foro terrestri, ad quod 
villae ipsae pertineut, faciendae. Quam etiam villam Malechow omnesque eiusdem incolas 
immediate post inscriptionem illam hospitali praedicto ac libertati, iuri et immuuitati ec- 
clesiasticis incorporamus, ab omnique expeditione bellica generałi et particulari, onere 
quoque saeculari liberavimus et eximimus, ac realiter liberamus et absolutam facimus, 
tenore praesentium mediante, in perpetuum, salvis tamen iuribus nostris. Iu cuius rei 
testimonium sigillum nostrum est praesentibus subappeusum. Actum Cracoviae feria 
quarta post dominicam Ramispalmarum anno domini millesimo quadringentesimo octuage- 
simo nono, praesentibus ibidem reverendissimis in Christo patribus illustrissimoque prin- 
cipe, dominis Friderico Ecclesiae Cracoviensis Electo Confirmato, nato nostro charissimo, 
et Andrea Roza Archiepiscopo Theomogensi Praepositoque Lanciciensi, Secretario nostro, 



169 

neciion magnifico, venerabilibas et generosis Creslao Cantore et Canonico Cracouieiisi, 
Cancellario, Petro Thesaurario de Kurozwanki et Gregorio do Ludbraniec Scarbimiriensi 
et sancti Floriaui Praeposito, Yicecaiicellario Regni Nostri, Nicolao dc Żmigród Preiiii- 
slieusi, et Marcissio de Wroczyniowice Polauecensi Castellauis ceterisque consiliariis et 
curiensibiis nostris, sincere et fidelibus dilectis. Datum per inanus venerabilis Creslai de 
Kurozwanki Kegui Nostri Cancellarii, sincere iiobis dilecti. 

Creslaus Cancellarius subscripsit. 

Relatio eiusdem venerabilis Creslai de 
Kurozwanki, Kegni Polouiae Cancel- 
larii. 

Według kopii z XVII wieku znajdującej się w księdze arcli. uiiejsk. lwowskiego nr. 1087, 
str. 225. 

Wsie w dokumencie wymienione zapisał 22. Czerwca 1457 r. Jan Chodorowski z Brzozdo- 
wic na szpital lwowski (AGZ V, nr. CLIII). Łuczany jest to wieś w powiecie bóbreckim, która 
i dzisiaj tak samo sig nazywa. Dwie drugie zmieniły swoją nazwę. Wieś w powyższym dokumeu- 
cie nazwana Nalturzany alias Piotrowa hora nazywała się w r. 1457 Mohylyszcze, dziś zaś nazywa 
sig I^ahorynie i leży także w powiecie bóbreckim. Trzecia miejscowość w powyższym dokumen- 
cie i w r. 1457 Bolszoic nazwana jest dzisiejszem miasteczkiem Bołszowce. (Porównaj Rasi), 
Beschreihiing der Stiftungen des BiirgerspitaJs St. Lazar str. 7 i 8). Przypatrzmy sig tej zamianie 
bliżej, aby dojść do tego, czy rajcy lwowscy zrobili dla szpitala korzystny lub niekorzystny interes. 
Zamienili więc trzy wsie na jedną. Łuczany liczą teraz (t. j. według spisu z r. 1870j 237 mie- 
szkańców i mają morgów niższo-austryackich objętości gruntów ornych 220 większej własności, 
299 mniejszej własności; łąk i ogrodów 295 większej własności, 45 mniejszej własności; pastwisk 8 
w. wł., 23 mu. wl. Nabory nie liczy według spisu z r. 1870 mieszkańców 1(37, objętość wsi wynosi 
według Raspa 234 morgów (dokładniejszych dat nie posiadam , bo w skorowidzu Orzechowskiego wykaz 
gruntów tej wsi pominięto). Bołszowce są dzisiaj miasteczkiem z ludnością 2362 mieszkańców, 
grunta orne 752 mórg. większ. własu., 942 mórg. mniejsz. własn.; łąk i ogrodów 5G0 mórg, większ. 
własn., 260 murg. mu. własn.; pastwisk 35 mórg. w. wł., 72 mórg. mn. wł.; lasów 30 mórg. większ. 
własn. — Malechów liczy mieszkańców 507, grunta orne 169 mórg. w. własn., 479 mórg. mn. 
własn.; łąk i ogrodów 74 mórg. w. wł., 227 mórg. mn. wł ; pastwisk 6 mórg. w. wł., 65 mórg. mn. 
wł.; lasów 54 mórg. w. wł. Gdyby więc kto dzisiaj zrobił taką zamianę, zamieniłby trzy miejscowości 
liczące 27G6 mieszkańców i 3775 morgów gruntów za wieś liczącą 507 mieszkańców i 1074 morgów 
gruntów, zrobiłby więc interes niżej wszelkiej krytyki. Oczywiście nie możemy sprawy tej osądzać 
zupełnie z tego stanowiska, bo w r. 1489 musiały się stosunki te przedstawiać znacznie inaczej : 
Bołszowce nie były wtedy jeszcze miastem lecz wsią, a korzyść blizkości Malechowa, położonego 
bliziutko Lwowa, znaczyła wtedy pewno jeszcze więcej aniżeli dzisiaj. W każdym razie jednak po- 
wiedzieć możemy, że rajcy lwowscy zrobili tutaj interes dla szpitala niekorzystny. 

') Porównaj nr. LIV., LXXVUI i LXXXII. 

22 



170 

XCIII. 

w Krakowie 16. Kwietnia 1489 r. 

Kazimierz Jagiellończyk uwalnia miasto Lwów na rok jeden od opłaty 

wszelkich podatków. 

Kazimirus Dei gracia Rex Polonie, magnus dax Lythwanie, Russie Prussieąue do- 
minus et heres etc. siguificamus tenore presencium, quibus expedit, universis, quod que- 
niadmodum antea famosis preconsuli et consulibus Leopoliensibus pro subsistencia ad labores 
fossatarimi et aliarum niunicicnuni, per eos pro tutamento civitatis circum civitatem ipsam 
Leopolieiisem inceptarum, libertatem per certos annos in literis nostris, tunc ipsis concessis, 
descriptos coucessimus, illo modo quo perstringunt literę nostre super libertate ipsa datę, 
sic '^ hactenus quoque ex eis respectibus, ex quibus annis superioribus ipsos a solucioue 
exaccionum nostrarum liberaveramus , videlicet ut liberius sufficienciusque communicioui 
ciyitatis inteudere fossatasque et opera alia per eos incepta determinare valeant, liberta- 
tem uuius auni alias pro una vice post expiracionem iam dictarum libertatum ipsis coii' 
cessarum, ab omnibus et singulis contribucionibus, daciis, exaccionibus et quibusvis solu- 
cionibus, tam pro nostra, quam Reipublice necessitatibus laudatis atque constitutis, laudan- 
disque et coustitueudis, quibuscunque appellentur uominibus, dandam et concedendam duxi- 
mus graciose darausque et concedimus presentibus. Quo circa vobis omnibus et singulis 
exactoribus et quibusvis officialibus nostris presentibus requirendo maudamus, omnino ha- 
bere voleutes, quatenus cives ipsos circa presentera libertatem uostram , ad alias priores 
libertates, quibus derogare nolumus, datam, conservare debeatis, uichil exaccionum solu- 
cionumque ipsarum nostrarum ex ipsis exigere ausuri, usque quo vices ipse seu anni 
libertatum ipsis expiraverint integre. Et aliter facere non ausuri pro gracia nostra. Harum 
quibus sigilluni ijostrum est subappensura testimonio literarum. Datum Cracouie feria 
quinta post dominicam Palmarum anno domini millesimo quadringentesimo octogesimo nono. 

Creslaus Cancellarius subscripsit. 

Relacio yenerabilis Creslai de Curo- 
zwanky Regni Polonie Cancellarii. 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa nr. 276. Na pasku pergaminowym za- 
wieszona, na czerwonym woskvi wyciśnięta większa pieczęć królewska. Na odwTOtnej stronie współ- 
czesną ręka napisane Rta {Regisłrała). 

') Wyraz sic na podskrobanem miejscu. 



171 



XCIV. 

w Krakowie ló. Kwietnia 1489 r. 

Kazimierz Jagiellończyk potwierdza rozporządzenie, którem syn jego Jan 

Olbracht załatwił spór handlowy pomiędzy mieszkańcami miasta Lwowa 

z jednej a Żydami lwowskimi z drugiej strony. 

Kazijurus Dei gracia Rex Polonie, magiius diix Lithwauie, Russie Prussietiiie do- 
Miinus et heres etc. sigiiificamus tenora presenciuni , ąuibus expedit , universis, ąuomodo, 
dum famosi cousules Leopolieuses nostri tideles dilecti, coram constituti, exhibitis origina- 
libus nobis literis decreti per illustrissimum principem domiuum lolianuem Albertum, ea- 
deni gracia natum nostruin carissiniura, inter ipsos consules ac incolas omnes Leopolienses 
ex una et ludeos similiter Leopolieuses partibus ex altera de speciali commissione nostra 
facti, iu eis ipsis litteris descripti, suppliciter habuerunt nos rogatos, ut eas litteras nati 
nostri auctoritate Regia ratificare, confirmare et roborare dignaremur, ąuaruui seąuitur 
tenor in hec verba: 

Tu następuje dokument wydany przez Jana Olbrachta z dnia 7. Marca 1488 r. wydruko- 
wany w niniejszym tomie nr. LXXXIX a potem potwierdzenie tak brzmi dalej : 

Quoruniquidem civiuin supplici rogatu permoti considerantes decretum nati eiusdem 
nostri e nostro inandato emauasse, eas ipsas litteras, velud ofticiose obtentas, decrevimus 
de speciali gracia nostra roborandas et ratificandas roboramnsąue et ratificanuis ac easdem 
robur muniniinis eviterni haberc decernimus in perpetuum , tenore presenciuni mediante. 
Haruni ąuibus sigillum nostruni prcseutibus cst subappensum testiniouio litteraruni. Datum 
Cracouie feria quinta post dominicam Raniispalraarum proxima anno domini millesimo 
(juadriugentesimo octoagesimo nono. 

Creslaus Cancellarius subscripsit. 

Relacio venerabilis Creslai de Curo- 
zwanki Regni Polonie Cancellarii. 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa nr. 275. Na sznurku ukręconym z czer- 
wonego i zielonego jedwabiu zawieszona wigksza pieczęć królewska, wyciśnięta na czerwonym wosku. 
Na odwrotnej stronic współczesną ręką, napisane Rta (Registrata). Drugi napis ręką 17. wieku: 
Proszę mi przepisać ten dekret ex anłiąuo charaktere in praesentem. 

22* 



172 



XCV. 

Na sejmie walnym w Piotrkowie 7. Grudnia 1490 r. 

Kazimierz Jagiellończyk nadaje miastu Lwowu zwolnienie z wszelkich 
podatków na rok jeden po upływie ostatniej miastu nadanej exempcyi. 

Kaziniirus Dei gracia Rex Polonie, magnus dux Lithwanie, Russie Prussieąue do- 
uiiims et lieres etc. sigiiificannis teuore preseucium, ąuibus expedit, universis, quia propter 
reforoiacionem fortificacioneniąue civitatis nostre Leopoliensis, tam in muris , ąuam in fos- 
satis et antemuralibus per famosos preconsulem et consules ciyitatis eiusdem, lam dudum 
inceptam, mmc qiioqae per eos coutinuari solitam, pro qua se ipsos pluries depactando 
sumraas notabiles ccrnimtiir impendere, yolentes eos ipsos cives favore prosequi Regio, 
ipsis libertatem unius anni post expiracionem libertalis ultimo ipsis concesse futuri, alias 
ab una exactioue una vice non solvenda dandum duximus, damusque presentibus, exiraen- 
tes eos pro una vice tantum ab omnibus exaccionibus et coutribuciouibus quibusvis 
nostris laudatis et laudandis, quas primum nobis post expiracionem prime libertatis solu- 
turi essent. Quocirca vobis omnibus et siugulis dignitariis et officialibus nostris, presen- 
tibus requirentes, mandamus vobis, omniuo liabere volentes, quatenus eos circa libertatem 
ipsam pro ima vice tantum conservare debeatis, secus facere non ausuri pro gracia nostra. 
Harura quibus sigillum nostrura est subappensum testimouio literarum. Datum in Conven- 
cione Pyotrkouiensi generali feria tercia in vigilia Concepcionis beatissime Yirginis Marie 
anno domini millessimo quadnngentesimo nonagesimo. 

Creslaus Cancellarius subscripsit. 

Relacio venerabilis Creslai de Curo- 
zwauky Regni Polonie Cancellarii. 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa nr. 277. Na pasku pergaminowym za- 
wieszona, na czerwonym wosku wyciśnięta, znacznie uszkodzona większa pieczęć królewska. 



173 

XCVI. 

(W Pilźnie) i. Lipca 1491 r. 

Marcin z Bogoryi podstoli i sędzia i Mikołaj Sworski z Bedlna podsędek 
ziemscy sandomirscy poświadczają, że za urzędowania poprzedników ich 
Piotra Szanczygniewskiego z Pacanowa sędziego i Mikołaja ze Zborzany 
podsędka ziemskich sandomirskich stanęła na dniu 22. Lutego 1485 r. 
zamiana gruntów pomiędzy Janem z Mikołajowie a Janem i Bartłomie- 
jem ze Zgłobic. 



Martiuus de Bogoria subdapifer et iudex et Nicolaus Sworski de Bedlno subiudes 
terre Sandomirieiisis geuerales siguificamus tenora presencium, ąuibus expedit, uniyersis et 
siugulis, preseutibus et futuris, presenciiimąue noticiam habituris, ąuomodo tempore ante- 
cessorum iiostroriiin olini generosorum Petri Szanczyguyewsky de Paczauow iudicis et 
Nicolai de Sborzanya subiiidicis terre dictc geueraliuui notaiu acticatain iu actis ipsoruin 
Pylznensibu? feria tertia post dominicam Iuvocavit proxima {22. Lutego) auuo domini 
millesimo quadringentesiino octiiagesimo ąuinto inveuientes, ipsani sub titulis et sigillis nos- 
tris iu luinc modum expcdire niaudavimus , ąuomodo facta est perpetualis commutacio bo- 
nurum hereditariorum Inter nobiles lohaunem et ') Mykolayewycze heredem et lobanuem 
et Bartholomeum heredes de Sglobicze in hunc modum, quia uobilis lohannes de Myko- 
layewycze terram dedit et perpetualiter commutavit pro terra et liereditatem pro heredi- 
tate dando ibidem in Sglobycze '^), hoc est agrum , quod iacet iutcr Rządek et viam 
maguam, que tendit de Tharnow in Woynycz, comrauttando eisdem lohanni et Bartholo- 
meo cum omni iure et dominio nil excipiendo , prout solus tenuit et habuit , et hoc pi'o 
agro tabernc ibidem in Sglobicze iacente in rippa fluvii Dvnayecz prope navigium et 
hoc commutaverunt eidem lohanni cum omni iure et dominio, nil pro se ipsis et suis 
posteris reservantes, prout soli teimerunt et habuerunt, et iam eisdem invicem in prefa- 
tam commuttacionem dederunt iiitromissionem per ministerialem Obura de iure additum, 
et debeut se mutuo tueri et intercedere a ąualibet persona iuxta iuris formam, secun- 
dum quod ad quam personam pertinet prescripcio. Harum quibus in testimonium lit- 
tcrarum sigilla nostra preseutibus sunt appensa. Datum expositionis huius literę feria 
sexta post festum sancti lohannis Baptiste anno domini millesimo quadringeutesimo nona- 



174 

gesimo primo , presentibus liiis nobilibus loliannc dc Zakrzow, Georgio de ibidem, Sta- 
nislao dc Góra, Grotii dc Przelank et aliis pliiribus tostibus fidedignis. 

Oryginał pergaminowy w Zakł. nar. iiu. Ossolińskich pod nrem 583. Na paskach perga- 
minowych zawieszone były dwie pieczęci, które wraz z paskami zaginęły. 

') Powinno być de zamiast et. 

-) Zgłobice wieś w powiecie tarnowskim. 



XCVII. 

w Pilźnie i. Lipca 1491 r. 

Marcin z Bogoryi podstoli i sędzia i Mikołaj Sworski z Bedlna podsędek 
ziemscy sandomirscy poświadczają z aktów pilźnieńskich, że 24. Kwietnia 
1482 r. za czasów ich poprzedników Dobiesława z Chlewisk i Mikołaja 
Zborzeńskiego Stanisław Czelen ze Zgłobicz przyznał Janowi synowi 
Bartosza ze Zgłobicz prawo używania drogi prowadzącej przez jego 

ogród. 

Martinus de Bogoria subdapifer et iudex et Nicolaus Sworsky de Bedlno subiudex 
terre Saudomiriensis generales sigiiilicamus tenore presenciuni, ąuibus expedit, universis et 
singulis, i)reseutibus et futuris, uec non presencium noticiam habituris, ąuoraodo tempore 
antecessorum nostrorura olini generosorum Dobeslai de Chlewyska iudicis et Nicolai de 
Sborzanya siibiudicis terre dicte geueraliam notam acticatam in actis ipsorum Pylznensibus 
feria ąuarta in crastino sancti Georgii {24. Kwietnia) anno domini millesimo ąuadrin- 
gentesimo octuagesimo secundo invenientes, ipsam sub titulis et sigillis nostris in hunc 
modum exponere maudavimus, ąuomodo constitutus personaliter coram iure nobilis Sta- 
nislaus Czelen de Sglobycze sanus inente et corpore existens, non compulsus, sed ex sua 
libera yoluntate publice recognovit, quia nobili lohanni tilio ') Barthosii de Sglobycze viara 
per suum ortum ad ipsius perpetualiter admisit nec sibi eam debet defendere sub pena 
XV ^j. Harum ąuibus in testimonium Ijterarum sigilla nostra prseentibus sunt appensa. 
Datuni exposicionis huius literę in Pylzno feria sexta post festum sancti lohan- 
nis Baptisste (sic) anno domini millesimo ąuadringentesimo nouagesimo primo, 
presentibus hiis nobilibus Nicolao de Tulkowycze, Petro de Lukanowycze , Dobeslao de 



175 

Lowczow, Barthosio de Yysznowa, Stanislao de Rudno et aliis pluribus testibus fide 
dignis. 

Oryginał pergaminowy dobrze zachowany w bibliotece Ossolińskich nr. 594. Po dwóch pie- 
częciach pozostały tylko dwa paski pergaminowe, ua których pierwotnie wisiały. 

') Zamiast filio napisał pierwotnie pisarz, widocznie przez pomyłkę, jakiś inny wyraz, za- 
czynający się od dn...i/, które to litery z pod poprawki przeglądają. 

-) Po nad piątką znajduje się znak skrócenia. 



XCVIII. 

w Nowym Sączu 27. Lipca 1491 r. 

Burmistrz i rajcy Nowego Sącza wystawiają świadectwo urodzenia i za- 
chowania dla Jana Róży pochodzącego ze Sącza a przenoszącego się 

do Lwowa. 



Universis et singulis, ad quos presentes nostre pervenerunt literę, signanter tamen 
famosis ac prudentibus doniiuis protbocoiisiili et consulibus totiąue coniunitati famate 
urbis Leopoliensis, amicis et fautoribus nostris plerumąue honoraudis nos preconsul et 
consules civitatis Sandeczensis salutem amicabiiem et oninis boni iucrementum. Famosi ac 
providi domini et amici plurimum colendi. Prout racio iuris deposcit suas leges, statuta 
precipiunt, ut hii, qui in alienis partibus exorti, nuoruni uoticia nou habetur, necesse est 
eis, ut scripta osteudant, ideo nos prefati signiticamus teuore presencium, ąuibus nosse 
opus est, fideliter profitentes et recognoscentes, quomodo, dum in consulatu pleno reside- 
bamns, accedens ad nostri presenciam personaliterąue constitutus is circumspectus lohannes 
Rosa, ostensor presencium, cum amicis suis, fidedignis homiuibus, concivibus nostris, sup- 
plicaverunt, quutinus sue generacionis et conservacionis ei literas daremus, nos vero per- 
pendentes, quia iusta petentibus non est denegandus assensus, easdem literas sibi scriberę 
iussimus, recognoscentes, quod is providus lohannes Rosa, in civitate uostra Sandeczensi 
iuxta ritum sancte matris ecclesie, legittime coniugato thoro honesto ac legittimo, honestis 
ex parentibus extat progenitus, genitore lohanne Rosa, Martha vero genitrice eius origiuem 
trahens in civitate nostra Sandeczensi famamque laudabilem, probam et honestam conver- 
sacioncm ac conservacionem, in omnibus a minimo ad maximum duxit honesteque se, aput 
nos conservavit; de quo uulla nota infamie, imo omne bonum laudabile et liouestum tern- 



176 

poribus, quibu?5 nobiscum commansit, et in extoris partibns, prout andita percepimus, 
prorsus inuotuit. Supplicamus igitur vestras famositates ac prudciicias omni ex affectu, 
ąuatiiius sepetactuni loliannem Rosa, presenciuni exliibitorem . in gremium et congrega- 
cionem vicinitatemque vestre famate urbis Leopoliensis digiiemini benigniter assummere 
favorose susccptumąue favonbus consiliis et auxiliis, intuitu prescncium iiostrarura 
sneąue bonę ac honeste famę proseąui graciosis. In licitis autem et honestis maioribus 
et similibus volumus erga vestras famositates ac prudencias dante Domino promereri, 
amiciciasąue vestrum cuilibet grate paratissimi facere studebimus reciprocas. In horum 
fidem et testimonium sigilli nostri officii consulatus cvidens impenslo {sic) perhibet pre- 
sens seriptum. Datum in Nowa Sandecz feria quarta post festum sancti lacobi apostoli 
proxima anno salutis millesinio CCCC nonagesimo primo. 

Acta Officii consularis Leopol. T. I ex a. 1491 pag. 604. Nr. 1689 



XCIX. 

Na sejmie walnym piotrkowskim 8. Lutego 1493 r. 

Jan Olbracht uwalnia miasto Lwów od wszelkich publicznych ciężarów 
na lat cztery, licząc od wygaśnięcia poprzednio im przez ś. p. króla Ka- 
zimierza nadanego uwolnienia. 

loHANNES Albertus Del gracia Rex Polonie, supremus dux Lithwauie, Russie 
Prussieąue dominus et lieres etc. significamus tenore presencium, quibus expedit, unirersis, 
ąuomodo habentes in prospectu fidem et fidelia servicia famosorum proconsulis consulum- 
que ac tocius comunitatis ciritatis nostre Leopoliensis, quibus se nobis comendatos reddi- 
derunt, attendentes eciam eorum sumptus et impensas, quas pro tuteia et conservacione 
terre illius in edificanda et munienda civitate predicta in vallibus ac muro faciuut, horum 
itaque racionem liabere volentes, ut tanto liberius et securius laborem predictura et mu- 
nicionem civitatis ipsius continuare et prosequi valeant, utque tempore felicis nostri regi- 
minis ad pingwiorem venire valeant condicionem, ipsis, ab expiracione prioris libertatis 
per olim serenissimum dominum Kazimirum Regem Polonie etc, genitorem nostrum carissi- 
mum, illis concesse, quatuor annos libertatis continue et immediate se sequentes a solu- 
cione omnium exactionum et daciarum nostrarum Regalium , ad qHe de iure vel racione 
publici subsidii cum ciyitatibus et opidis Regni nostri obligarentur, necnon a podvodis, 



177 

expedicione bellica et censuum ex doinibus debitoruni, alias iuxta effoctum prioris libertatis 
per olim sereiiissimuni parenteni nostrum illis concesse dedimus et conccssinius, dainusque 
et concediimis tenore presencium mediante. Quo circa vobis capitaueo civitatis iiostre 
predicte Leopolieiisis et exactoribus iiostris, pro tempore existeiitibus , mandamus , oinnino 
liabere voIeutes, quatinus predictos cives iiostros iuxta priorem libertatem et presentem, 
illis per nos concessam, plenarie conserretis et conservari faciatis, sub gracia nostra aliter 
non factuii. Datuui iu Conrencione P^-othrkowiensi generali feria sexta infra Octavas 
Purificaciouis beatissime Yirginis Marie anno_ domini millesinio ąuadringentesimo nonage- 
sinio tercio 

G Vicecancellarius subscripsit. 

Relatio venerabilis Gregorii de Lud- 
brancz Regni Polonio Yicecancellarii. 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa nr. 278, na pasku pergaminowym za- 
wieszona na czerwonym wosliu wyciśnięta mniejsza pieczęć króla Jana Olbrachta. 



c. 



Na sejmie walnym piotrkowskim 14. Lutego i4g3 r. 

Jan Olbracht zatwierdza wszelkie prawa i przywileje wszystkich mie- 
szkańców królestwa polskiego w ogóle a ziemi lwowskiej w szczególe. 



In nomine Dojuni Amen. Ad perpetuam rei memoriam. Splendor, yeuustas et 
omnis honor Regie et cuiuslibet ducalis excellencie eo potissimum ordine elucescere con- 
spicitur, dum sinceritatis, pure fidei, assercionis et benivoleucie subditorum suorum muniunt 
iura quoque et privilegia, quibus plebium equitas ac omnium dubiorum vires moderari 
consueverunt, ex plenitudine potestatis sue novi roboris muuimiue ratificat , innovat et 
confirmat perheuuiter, proinde nos Johannes Albertus Dei gracia Rex Polonie necnon 
terrarum Cracouio, Saudomirie, Siradie, Lancicie, Cuyauie, supremus dux Lithuanie, Russie, 
Prussie ac Culmensis et Elbingensis Pomerauieque dominus et heres etc. siguificamus tenore 

23 



178 

prcsenciuni, ąuibus expedit, universis presentibus et futuris, harum noticiam habituris , quo- 
niodo divino nunune prelatorumąuc, baroiuim et uaivcrsorum Regni nostri reguicolarum 
favore comuni atąue coiicordi ad rcgnanduni iii lioc inclito nostro Polonie Regno primum 
electi, tandem sacro culminis Regii diademate coronati existentes, in penetralibus pectoris 
nostri Regii revolventes, nichil niagis Regium esse (juam gratia et favores meritis dignos 
munificenciis compensare Regalibus, ad idque lucubraciones ac solicitudines nostras ira- 
pendere Regias, quo singuli subditorura nostrorum in iure, iiisticia, moribiis, consuetudine 
et libertatibus comunibus iustis et laudabilibus, a divis olim predecessoribus nostris Regibus 
et ducibus Polonie usque ad presencia felicis nostri regiminis tempora liberaliter conces- 
sis, tentis et obsei'vatis, non solum conservari, verum eciara comunis eorum status augeri, 
favor quoque ipse et affectus unanimis (nobis pollicitus tam in eleccione, quam corona- 
cione felici nostra per universos eosdem regnicolas) ') prebitus per nos auctoritate, beni- 
gnitate et munificencia Regiis reddi possit non per errorem aut improvide vel indeliberate, 
sed de certa sciencia innataque nobis benignitate, yirtute, favore et deliberacione Regiis 
nostris omnia et singula spiritualia, secularia, localia, personalia, civilia et municipalia, 
nova et antiqua iura, privilegia, muuimeuta. libertates, prerogativas , iuscripciones , dona- 
ciones, immuuitates, statuta. observaciones et consuetudines in genere aut specie , in pu- 
blice aut priyato Regno nostro Polonie omnibusque et singulis terris ac Regni et terra- 
rum et presertira terre Leopoliensis incolis spiritualibus et secularibus, nobilibus et igno- 
bilibus cuiuslibet status, sexus et condicionis, nunc et in futurum existentibus , per nos ac 
serenissimos illustrissimosque principes, Reges et duces Regni Polonie, specialiter vero 
per olim celebris meraorie Kazimirum , Lodvicum , Yladislaum avum , Wladislaum Polonie 
et Hungarie Regem patruura et Kazimirum genitorem nostrum (cuius paterno Regioque 
solio immediate successimus feliciter) '^) aliosque Reges et principes predecessores nostros, 
in diversis locis et conventibus ac in conventionibus et sine convencionibus deliberata, 
conclusa. generalibusque aut specialibus literis, privilegiis et inscripciouibus descripta et 
confirmata, universaque alia sub quocumque privilegiorum, literarum et iuscripciomim 
genere ordineque comuniter aut divisim, iuste et legittime data, concessa, scripta ac ab 
eis eraanata, quorum et quarum tenores, articulos et effectum proinde esse et vałere volu- 
mus et statuimus, ut presentibus nostris originaliter ac de verbo ad verbura inserti essent, 
in omnibus ipsorum ipsarumque punctis, condicionibus et articulis inuovandum, ratifican- 
dum, roborandum, approbaudum, gratificandum et presentis muniminis Regii nostri perpe- 
tui patrocinio confirmandum duximus, ac innovaraus, ratificamus. roboramus. approbamus, 
gratificamus et confirmamus tenore presencium medianie in perpetuum , promittentes illas 
et illa ac quodlibet illorum illarumque in omnibus predictis eorum et earum modis, po- 
sicioEibns, descripcionibus, punctis et condicionibus fiimiter, inconcusse et iuviolabiliter 



179 

tcnerc, liabere et observare tuericjuo, liaberi et obserrari facere teniporibus eviteriiis 
duraturiini, tcnore presenciiim niediante. In cuius rei testiraonium sigillum nostrura pre- 
sentibus est subappensuni. Actum iii Convencione Pyothrkouiensi Generali feria quinta 
ipso die fosti sancti Yalentini aiino domini millesimo ąuadringentesimo nouagesinio tereio, 
presentibus ibidem illustrissimo principe reverendissimisque et reverendis in Christn patri- 
bus, dominis, iiiagnificis , veiierabilibus, generosis, strenuis et nobilibus Frederico Electo 
Contirmato Cracouiensi . Audrea Rosa Archiepiscopo Theomoniensi et Coadiutore Leopo- 
liensi. Petro VIadislauieiisi , Yriele Poznaniensi. Matliia Chelraensi Episcopis; Nicolao 
Primus Przemisliensis, Petro Camineczensis Postulatis Ecclesiarura ; lohaune Amor de Tar- 
nów Castellano, Spitlilcone de laroslaw Palatino Cracouiensibus. lohanue Swidva Calisiensi, 
Nicolao de Cuthno Lanciciensi et Capitaneo Maioris Polonie Generali, lohanue de Oppo- 
row Brestensi, Mathia de Sluszow luniwiadislauiensi, lolianne de P,vlcza Russie Generali, 
Dobcslao de Curozwanky Lublinensi, Andrea de Coslow Rawensi Pallatinis; lobanne de 
Ostroróg Poznaniensi Castellano, Creslao Decauo et Canouico Catliedrali et Preposito 
sancti Michaelis in Castro Cracouiensi, Cancellario, Petro Thesaurario et Capitaneo Cra- 
couiensi de Curozwanky, Gregorio de Ludbrancz Skarbimiriensis et Sancti Floriani Prepo- 
sito Ecclesiarum, Yicecaucellario Regni nostri: Andrea de Schamotuli Calisiensi, Sandvogio 
de Czarnków Gnesuensi, Nicolao de Curozwanky Siradiensi, Andrea de Yroczynyn Lanci- 
ciensi, Andrea de Olesznycza Saudeczeusi . Audrea de Thanczyu Yoyniczensi , Nicolao de 
Ostrów Byeczensi. Stanislao de Schydlovyecz Radomiensi, Ambrosio Pampowsky Rosperiensi, 
Dobrogostio de Ostroróg Myedzyrzeczensi , Stanislao Kmytha de Yysuycze Premisliensi, 
Slawyecz de Nyemyglow Castellano et Capitaneo Sochaczouiensi, lohanne de Przythyk 
Zarnowiensi, Petro Myszkowsky Yyelunensi, Alberto Gorsky Landensi, Andrea de Zaxyn 
Erzezuiensi, Andrea de Cuthno Gostinensi, Nicolao Gardzina de Ludbrancz Spiczirairiensi, 
lohanue de Prussi Rawensi , lohanne Sokolowsky de Yrzancza Santoczeusi , lohaune de 
Oleszko Malogostensi, Mathya Slupsky Naklensi, lohaune Supiensky Przemaczensi et lu- 
dice Calissiensi. Paulo de Sborzana Czechowiensi, Martiuo de Wroczimouicze Polanaczensi, 
lohaune Szamowsky Conariensi Castellanis: lohanne de Tarnów Vexillifero Cracouiensi, 
Petro Kmytha Saudeczensi et Scepusii Capitaneo, Andrea de Yysznycze Subpincerna Cra- 
couiensi; Sbigneo de Thauczin Cracouiensi, Capitaneo Callisiensi, Raphaele de Leszno Curie 
nostre Marschalko. lohanne Yaschek Siradiensi, lohanue Yosznyczky Lanciciensi , Floriano 
Szichlinsky Brestensi, Thoma Sadkowsky Rawensi Succamerariis ; laroslao de Lassko Tri- 
buno Siradiensi, Petro de Opalenycza Poznaniensi, Martino de Skothnyky Saudomirieusi, 
Petro de Bachczicze Siradiensi, Floriano de Gay Lanciciensi, Nicolao de Sczavin Costi- 
nensi, Yyeruss Yyelunensi, Petro Firley de Dambrovycza Lublinensi, ludicibus; ceterisque 
prelatis, baronibus, curiensibus, proceribus et subditis nostris ad premissa testibus 

23* 



180 

sincere, devote et fidclibus nostris dilcctis. Datum per nianas eiusdem yenerabilis 
Creslai de Curozwanky Regni nostri Cancellarii siucere nobis dilecti. 

Creslaus Cancellarius subscripsit. 

Relacio prefati yenerabilis Creslai de 
Curozwanky Regni Polonie Cancellarii. 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa nr. 279., na sznurze skręconym z je- 
dwabiu białego, żółtego, czarnego i niebieskiego zawieszona, na czerwonym wosku wyciśnięta, większa 
pieczęć króla Jana Olbraclita. 

') Nawias znajduje się w oryginale. 
^) Nawias w oryginale. 



CI. 

Na sejmie walnym w Piotrkowie 22. Lutego 1498 r. 

Jan Olbracht wynagradzając wierność mieszczan pilźnieńskich, jaką mu 
po śmierci ojca okazali, zatwierdza wszystkie przywileje kiedykolwiek 

miastu temu nadane. 



In nomine Domini Amen. Ad perpetuam rei memoriam. Culminis Regii pro- 
prium {est div)ersoruxn subiectiouem sibi virtute fidelitateque attributam munificencia 
Regia revendere , quodque ob eorum decreverit intuitum , literis perhennibus perpetuum 
efficere, proinde nos loliannes Albertus Dei gracia Rex Polonie necnon terrariim Cracouie, 
Sandomirie, Siradie, Ciiyauie, Lancicie, supremus dux Litwanie, Russie, Prussie ac Cul- 
mensis et Elbingensis, Pomeranieąue dominus et heres significamus tenore presencium, 
quibus expedit, uuiver&is presentibus et futuris, harum noticiam habituris, quomodo atten- 
dentes singularem egregiamque virtutem et animi constanciam famosornm preconsulis, con- 
sulum ac universoruin ciyitatis Pylzneusis incolarum, hac presertim tempestate Regni 
nostri per mortem diwi olini parentis nostri vacantis [cuius s{oli fel)ices ac immediati 
sumus successores] ') in nos exhibitam, qui sicut Maiestati olim paterne fideles esse con- 
sweverant, sic, eo morte absumpto, sacre provisionis Regie non minus fideles ac subiecti 
esse cnpientes, neminem alium quam nosmet onini desiderio et affectu usque ad nostri 



181 

ellectionem, coronacioneraąue prosp '^j visi suiit postulasse, propter quod 

nos tante eorundem rirtutis et fidei iudicium memorabile ac perpetuiim efficere perpetua- 
que munificencia Regia ipsos ac civitatem predictam complecti cupieutes, de certa sciencia 
et iiuiata nobis benignitate Regia ipsis omnes et singulas libertates, prerogativas, pnvilegia, 
indulta. donaciones, literas et niunimenta civitati predicte per serenissimos illustrissimos- 
que predecessores nostros, Reges et priucipes Regui Polonie sub quibusciuique modis, 
condicionibiis et tenoribus. quasquidem hic habere yolunius pro insertis, iuste tamen, ra- 
ciouabiliter et legitime concebsas et concessa, iu omnibus punctis et articulis roborandas, 
confirmandas, ratificaudas et gratificandas, ac roboranda, confirmanda. ratificanda et grati- 
ficanda diiximus et decrevimus, roboramusque, ratificamus, gratificainus et confirraanius 
teuore presencium mediante; decenientes illas et illa vere. perpetue, indubie et inviolabi- 
lis iirmitatis robur obtinere in evuni. In cuius rei testimoniuni sigillum nostruni est 
subappeusuni testimonio literarum. Actum in Conveiicione P\'otlirkoviensi Geuerali feria 
sexta antę doniinicam Invocavit anno domini millesimo quadriugeutesimo nonagesimo tercio, 
presentibus ibidem illustrissimo principe, revereudissimis et reverendis in Cłiristo patribus 
necnou aiagnificis, {venerabil)ihus, geuerosis, strennuis et nobilibus Frederico Ellecto Con- 
firmato Cracouiensi, Andrea Rosa Archiepiscopo Theomiensi et Coadiutore Leopoliensi, 
Petro "Wladislauiensi, Vriele Posnanieusi, Mathia Chelmensi Episcopis, Nicolao Primus Prze- 
misliensis, Petro Camenecensis Postulatis Ecclesiarum; lohanne Amor de Tbariiow Castel- 
lano. Spithkone de laroslaw Pallatino Cracouiensibus; lohanne Switdwa Callisicnsi, Nico- 
lao de Cuthno Lanciciensi et Capitaneo Maioris Polonie Generali, lohanne de Opporow Brze- 
stensi, Mathia de Sluzow Iuni\vladislaviensi, lohanne de Pylcza Russie Generali, Dobeslao de 
Curozwanki Lnblinensi, Andrea de Cosslow Raveusi Pallatinis; lohanne de Ostroróg Castellano 
Poznaniensi, Creslao Decano et Canonico Cathedralis et sancti Michaelis Preposito Ecclesiarum, 
Cancellario, Petro Thesaurario et Capitaneo Cracouiensi Generali de Curozwanki, Gregorio de 
Ludbrancz Scarbimiriensis et sancti Floriani Preposito Ecclesiarum. Yiccecancellarii (sir) Regni 
nostri; Andrea de Samotuli Callisiensi, Sandwogio de Czarnków Gnesnensi, Nicolao de Curo- 
zwanki Siradiensi; Andrea de Wroczyniu Lanciciensi, Andrea de Olesnycza Sandecensi, 
Andrea de Thenczin Wojnycensi, Nicolao de Ostrów Byecensi, Stanislao Schidlowiecz Rado- 
miensi, Ambrosio Pampowszki Rosperiensi, Dobrogostio de Ostrów Myedzerzeceusi, Stani- 
slao Kmytha de Wysnycze Przemisliensi, Slawiecz de Niemjglow Castellano et Capitaneo 
Sochaczoyiensi, lolianne de Przytbyk Zarnoviensi, Petro Miszkowski Wyelunensi. Al- 
berto Gorszki Landensi, Martino de Wroczimowicze Polanacensi Castellanis : Petro de Wys- 
snycze Sandecensi et Sfccpmii) Capitaneo, laroslao de Lassko Tribuno Minori Siradiensi, 
Raphaele de Lesczno Curie Nostre Marsalco , Martino Scothnyczki Sandomiriensi, 
Petro de Bachczicze Siradiensi ludicibus, ceterisque prelatis, baronibus, curiensibus, 



182 

proceribus et subditis nostris ad premissa testibus, sincere devote et fidelibus nostris 
dilectis. Datuni per manns eiusdem Creslai de Curozwanki , Regni iiostri Cancellarii, 
sincere iiobis dilecti. 

Creslaus Cancellarius Regni subscripsit. 

Relatio prefati venerabilis Creslai de 
Curozwanki Regni Polonie Cancellarii. 

Oryginał pergaminowy w zbiorze dokum. zakł. nar. im. Ossol. nr. 780. Pieczęć ze sznurem 
oderwana. 

*) Klamra w oryginale. 
''j Kilka liter wydartych. 



CII. 

Na sejmie walnym piotrkowskim 26. Lutego 1498 r. 

Jan Olbracht poświadcza, że nałożony na sejmie na ziemię lwowską 
podatek pochodzi jedynie z dobrej woli a nie z obowiązku mieszkańców. 

loHANNES Albebtus Dei gracia Rex Polonie, supremus dux Lithwanie, Russie 
Prussieąue doniinus et heres etc. significamus tenore presencium , quibus expedit, uni- 
versis, ąuomodo post felicera nostram ad gubernacioneni Regni Polonie sublimacioneni 
prelati, barones universique proceres, animadvertentes reditus nostros Regales adrao- 
dum esse extenuatos et inpiguoratos, pro nostro honesto et felici statu Regniąue defen- 
sione ex benevolencia, quaui erga nos gerunt, nobis certas dacias, yidelicet ąuartam 
partem censuuni ex censibus propriis, item de ąuolibet cmetonum laneo fertonem, et 
exaccioneni cirileni ac yasorura contribucionem ad presens dutaxat (sic) duraturas, eciam 
libertatibus suis , quas predecessores nostri eis concesserunt et per nos eis confirmate 
sunt, pro hac duutaxat vice sponte et ex mera liberalitate recedentes, nobis de terris 
nostris singulis, presertim etiam de terra et districtu Leopoliensi, concesserunt et dona- 
verunt, nos itaque non mediocri gratitudiue liberalitatem ipsorum acceptantes, providendo, 
De ipsi pro boc alfectu, quem contra nos habent, in posterum aliqua sequeła ad prefatas 
dacias cogerentur et gravari possent, promittimus nostro verbo Regio ipsas dacias per 
hauc sequelani ab huius terre Leopoliensis incolis non exigere, recognoscimusque ipsas 



183 

uobis sponte et ex Iłberalitate et nou ex debito concessas et donatas. In cuiiis rei tes- 
timouium sigillum nostriim presentibiis est subappensum. Datiim iu Convencione Gene- 
rał! Pyotrkowiensi feria tercia post domiuicam Invocavit proxima anuo domini millesimo 
quadringentesimo nouagesimo tercio. 

Creslaus Cancellarius subscripsit. 

Relacio venerabilis Creslai de Curo- 
zwanki Regui Polonie Cancellarii. 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa nr. 280, na pasku pergaminowym za- 
wieszona, na wosku czerwonym wyciśnięta, większa pieczęć króla Jana Olbrachta. 



CIII. 

w Proszowicach 28. Lutego 1494 r. 

Mikołaj Strasz z Białaczowa sędzia i Jan młodszy z Biecłiowa podsędek 
ziemscy krakowscy potwierdzają, źe za życia podsędka Jana z Większej 
Modlnicy Jan z Baszowa zabezpieczył żonie swej Beacie, córce Mikołaja 
Piwka z Obuctiowa, 70 grzywien wiana i 70 grzywien posagu na 

Banszowie. 



Nos Nicolaus Strasch de Byalaczov iudex et lohanues iunior de Byechow subiudex 
terre Cracouiensis generales significamus tenore presencium, quibus expedit, universis pre- 
sentibus et futuris, ąuomodo vivente olim in liumanis generoso lohanne de Maiori 
Modlnicza subiudice predicte terre Cracouiensis generali tunc veniens personaliter nobilis 
lobannes de Bascłiow sanus meute et corpore existens, nou compulsus, nec coactus, sed 
de ipsius spoutanea voluutate publice recoguovit, quia septuaginta dotis et septuaginta do- 
talitii marcas pecuniarum comunis numeri Polonicalis cousueti in et super tota medietate 
partis sue in Bauschowa ') nunc habitorum, et ex post habendorura ubicunąue nobili 
Beatlie filie olim Nicolai Pywko de Obuchovo, uxori sue care, in totum dedit, donavit, dotavit 
et iudicando iudicialiter assignavit, per ipsam dominam Beatham dictam medietatem bonorum 
cum omni iure et toto dominio, utilitatibus, fructibus, censibus, laboribus, incolis, areis, do- 
mibus, agris, campis, pratis, pascuis, silvis, gaiis, rubetis, indaginibus, sareptis, aquis, fluviis 
fluminibus, piscinis, piscariis, ortis, ortulanys, thabernis, raolendinis, curiis, prcdiis, acorvis, 
allodiis, peccoribus, peccudibus, serainetis omnibus hiemalibus et estivalibus śuppelectilique 



184 

tota domestica et universis ac singulis pertincntiis , quibusciinquf dicantur nominibus , ad 
dictam medietateni bonorum quomodolłbet pertiiientibus, nichil pcuitus extludendo . teuen- 
dum, habeiiduni, utifiuenduni et iuxta consuetiidinem alioruui dotuni et dotalitiorum diu- 
tius in Regno Polonie obsei-vatoi'uni possidendum. In cuius rei testiraonium sigilla nostra 
presentibus sunt appensa. Actum in Proschowice feria sexta post domiuicam Reminiscere 
proxinia anno domini millesimo ąuadringentesimo nonagesimo quarto , presentibus ibidem 
nobilibus lacobo de Konari, lohaune de ibidem, Nicolao de Zagórzany, Nicolao de Wylko- 
wisko, lohanne Kmitha de Górka, Nicolao de Gnonyk heredibus et aliis quam pluribus 
fide dignis ad premissa. 

Dokument oryginalny na pergaminie w bibliot. zakładu im. Ossolińskich. Pieczęci i pa- 
sków brak. 

') BanscJiołca, Baschoica tak się piszą u Długosza dwie majętności w pobliżu Pacanowa, 
z których jedna Beszoica właściwie zwana jest własnością klasztorną, druga Baschoioa 
episcopalis alias Zborów należy do biskupów krakowskich. Długosz Liber Benefic. II, 
387, 404 i 496; HI, 380. 421, 422, 424, 453 i 454. 



CIV. 



w Krakowie 3o. Maja 1494 r. 

Jan Olbracłit pozwala Elżbiecie z Podoszyc, wdowie po Jerzym Stru- 
mile z Dymoszyna, kasztelanie lwowskim, przeznaczyć łaźnię jej we Lwo- 
wie zwaną Ormiańską na beneficyum kościoła metropolitalnego lwow- 
skiego. 



In nomine domini Amen. Ad perpetuam rei memoriam. Cousuetudine celebri ve- 
lud sanccione comuni approbatum existit. ut actus regli, perpetue concessionis vim habi- 
turi, literarum apicibus et sigillorum appensione autenticorum perhennentur posterorum- 
que memorie comendentur, proinde nos lohannes Albertus Dei gratia Rex Polonie necnon 
terrarum Cracouie. Sandomirie, Siradie, Cuyawie, Lancicie, supremus dux Litwanie, Russie, 
Prussie ac Culmeiisis et Elbingensis Pomeranieque dominus et heres etc. significamus 
tenore preseucium, quibus expedit, universis presentibus et futuris, barum noticiam habi- 
turis, quomodo consideratys generose Elizabeth de Podossyc, generosi olim Georgii Stru- 



185 

niylo de Dmoss}!! castellani Leopoliensis relicte, pie devocionis ardorem et affectum ad 
cultiim divimun atigendiim sibi de certa scieiicia deliberacioneque nostra balnciim Arme- 
uorum in suburbio ciyłtatis Leopoliensis, foris muros civitatis retro ecclesiain beatissime 
Virginis Mario situni, cum domibiis, ortis et areis ad balneum illud ex antiąuo pertiiieii- 
tibus, simul cum balneo ipso teneri et haberi solitis emendi ati[ue illud cum eisdem do- 
mibus et ortis pro beneficio seu beneficiis ecclesiasticis in ecclesia metropolitana Leopo- 
lieusi eiusdeni beatissime Virginis Marie auctoritate ordinaria erigendis, dandi, donandi et 
incorporaudi conccssimus et adniisimus concedimusąue et admittimus, presentibus decer- 
nentes, balneum, domos, ortos et areas predictas iaxta vim donacionis privilegii balnei 
predicti per presbiterum vel presbiteros, quibus ipsa Elizabeth per se aut per executores 
testamenti sui legittimos balneum, domos, ortos et areas predictas douandura duxent, te- 
nendum, habendum, possidendum et utitruenduni pacitice in ewaui. Admitteutes balneum, 
domos, ortos et areas predictas iuri, libertati, iurisdictioni et immunitati ecclesiasticis annecti, 
adiungi et inviscerari, sic quod pro repeticione censuum et proventuum , ex eo ipso bal- 
neo, domibus, ortis et areis proveniencium, ad forum iudicii spiritualis ordinarii recursus 
liabeatur in futurum eviterne, salvis tamen ceusibus uostris consuetis, ex eodem balneo, 
domibus, ortis et areis nobis seu alias pro castro nostro Leopoliensi annuatim solvi 
solitis 'j. In cuius rei testimouium sigillum nostrura est presentibus subappensuni. Actura 
Cracouie feria sexta post festum Sacratissimi Corporis Christi anno domini millesimo 
ąuadringentesimo nonagesimo quaito , Ilegni vero nostri anno secuudo , presentibus ibidem 
illustrissimo principe reverendissimisque in Christo patribus dominis Frederico diviua mi- 
seracione tituli Sancte Lucie in Septem Soliis Presbitero Cardinali, Archiepiscopo Guez- 
nensi, Episcopo Cracouiensi, et Andrea Rosa Archiepiscopo Leopoliensi, ac magnificis, ve- 
nerabilibus et generosis lohanne Amor de Tharnow Castellano, Spithkone de laroslaw Cra- 
couiensi, Dobeslao de Curozwanky Lublinensi Pallatinis; Nicolao de Curozwanky Sira- 
diensi, Ambrosio Pampowskj- Rosperiensi et lohanne de Przythyk Zarnouiensi Castellauis; 
Creslao Gneznensis et Cracouiensis Decauo Ecclesiarum, Cancellario , Petro Thesaurario 
et Capitaueo Geuerali Cracouiensi de Curozwanky, Petro Kraytha de Wyssnycze 
Marsalco, Gregorio de Ludbrancz Preposito Scarbimiriensi, Yicecancellario Regni nostri 
aliisque quam pluribus consiliariis et curiensibus nostris ad premissa testibus , sincere, 
devote et tidelibus dilectis. Datum per manus eiusdera yenerabilis Creslai de Curozwanky 
Regni nostri Caucellarii, sincere nobis dilecti. 



Creslaus Canccllarius subscripsit. 



Relatio prefati yenerabilis Creslai de 
Curozwanky Regni Polonie Cancellarii. 

24 



186 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa nr. 281, na sznurku skręconym z je- 
dwabiu czerwonego i białego zawieszona, na czerwonym wosku wyciśnięta, większa pieczęć króla 
Jana Olbrachta. 

*) Porównaj nr. XCI podobne pozwolenie udzielone tej samej Eźlbiecie przez króla Kazi- 
mierza Jagiellończyka 9. Października 1488 r. 



CV. 

w Nowem Mieście 25. Września 1494 r. 

Jan Olbracht ze względu na pożar, który niedawno nawiedził Lwów, 

uwalnia tych mieszczan lwowskich, którzy od pożaru ucierpieli, na lat i5, 

innych zaś na lat 10 od opłaty wszelkich podatków. 

loHANNES Albertus Del gratia Rex Polonie, supprenius dux Lithwanie, Russie 
Prussieąue dominus et heres etc. significamus tenora presencium, ąuibus expedit, universis, 
quia attentis damnis et impensis famosorura civium et incolarum civitatis nostre Leopo- 
liensis, que novissime ex ignis infausto incendio in rebus et structurarum ac turrium 
propuguaculorumąue et parcaoeorum edificiis sunt perpessi '), ąuorum damnis, ut tenemur, 
compaciendo, ipsis civibus uostris et incolis Leopoliensibus damna passis quindecim annos, 
aliis vero damna non passis, qui tocius ciyitatis prefate Leopoliensis interim ouera portant 
et intercedunt, ut eo diligencius reformacioni dicte civitatis nostre Leopoliensis et 
parcaneoruni intendant, decem annos libertatis, continue et immediate se sequentes, ab 
exaccione civili, noviter instituta, et ab aliis exaccionibus , contribucionibus et solucionibus 
omnibus, durante prefata eorum libertate, pro nostra aut Reipublice uecessitate qualibet 
laudandis et instituendis , dedimus et concessimus , damusque et concedimus, tenore pre- 
sencium raediante. Quamquidem libertatem ad decursum annorum prefatorum ipsis tenere 
Yolumus. Vobis eciam omnibus et singulis palatinis , castellanis , capitaneis , tenutariis, 
exactoribus et quibuslibet officialibus nostris committimus et mandamus, omnino liabere 
Yolentes, quatinus eos iuxta uostram presentem libertatem, per nos eis concessam, conservetis 
et conseryari ac teneri faciatis debeatisque gracie nostre sub obtentu. In cuius rei testi- 
monium sigillum nostrum presentibus est subappensum. Datum in Nowe Myastho feria quinta 



187 

proxinia post festum sancti Mathei apostoli et ewaugeliste anno domini millesirao 
ąuadringentesimo uonagcsimo ąuarto, Regni vero nostri anno tercio. 

G Yicecancellarius subscripsit. 

llelatio venerabi!is Gregorii de Lud- 
brancz Regni Polonie Yicecancellarii. 

Oryginał pergaminowy w archiwum miasta Lwowa nr. 282, na pasku pergaminowym za- 
wieszona, na czerwonym wosku wyciśnięta, mniejsza pieczęć króla Jana Olbraclita. 

*) Pożar ten miał miejsce według Zubrzyckiego (Kron. m. Lwowa 126 str.) dnia 5. Sier- 
pnia 1494 roku. 



CVI. 

w Dunajowie 8. Maja 1495 r. 

Andrzej Róża arcybiskup lwowski potwierdza erekcyę służby bożej przy 

ołtarzu Narodzenia N. P. M. i św. Stanisława męczennika, wzniesionym 

w katedrze lwowskiej przez Annę z Buczacza dziedziczkę Litwinowa, 

żonę Dersława z Hownowa, kasztelana belzkiego. 

(I)N NOMNE SANCTE ET INDIYIDUE TBINITATIS , PATRI8 ET FILII ET SPIRITUS SANCTI 

AMEN. Nos Andreas Rosa Dei gratia sancte eclesic metropolitane Leopoliensis arcliiepi- 
scopus ad perpetuam rei memoriam significamus tenore preseuciuni , ąuibus e.\pedit, uni- 
versis, tam prcsentibus, quam futuris, preseuciuni nuticiam liabituris, ąuomodo magnifica 
domina Anna de Buczacz, heres unica et legittima de Lithvino\v, coniux magnifici domini 
Derslai de Hownow castellani Belsensis, coram nobis personaliter constituta, revolvens in 
auimo doctrinam beati Pauli apostoli salutarem, quod omnes stabimus antę tribunal lesu 
Christi pro meritis, prout gessimus in corpore, sive bouura fuerit , sive malura , recepturi, 
cupieus igitur eum diem bonis et misericordie operibus prevenire, ac spe firma eternorum 
preniiorum plantare in terris, quod prestante domino cum fructu multiplici colligeret in 
celis desideransąue ex animo felici commercio terrena in celestia et transitoria in eterna 
permutare, animo bene deliberato, salubri amicorum freta consilio , de libera yoluntate et 
espresso consensu prefati domini Derslai castellani, raariti sui, coram nobis prestitis su- 
orum progenitorum desiderio et ordinacioni satisfaciens : altare sive capellaniam in eclesia 

24* 



188 

iiostra metropolitana Leopoliensi, et iii capella prima, in corpore eiusdem eclesie partis 
sinistro, in houorem Dei ouinipotcntis et beatissime Nativitatis Virginis Marie ac sub titiilo 
et patrcciuio beati Stauislai niartiris et pontificis gloriosi eclificata, fundata, erecta et de- 
dicata de et in bonis siiis hereditariis paternis infrascriptis pro sustentatione rectoris 
altaris eiusdem, pro tempore existentis, perpetuo in locum certę pecunie, ridelicet qua- 
dringentarum triginta marcarum pro fundatione et erectione beneficii eclesiastici in eadem 
capella per olim niagnificura Michaelem de Buczacz palatinum Podolie deposite et tan- 
dem per ulim dominum lohannem de eadem Buczacz, lilium prefati olim Micliaelis , et 
patrem domine Annę predicte, tanąuam fratrem seniorem et tutorem aliorum suorum 
fratrum iuniorum yidelicet lacobi moderni palatini Podolie, ac Annę et Zuzannę filiarum 
olim domini Petri, expresso cousensu ditavit et dotavit, domino Deo ea iu sacrificium 
laudis otferendo pro cuiusdam altaris dote et fundo ac rectoris, ut prefertur. pro tempore 
existentis, sustentationem. Ipsa domina Anna yiginti marcas communis pecunie in regno 
et terris Russie comuniter currentis, ąuadraginta octo grossos marcara in ąuamlibet com- 
putando, iu et super piscinis maioribus, in opidis et villis suis hereditariis Litlninow, 
Rudniky '), Brzozowicza ■) et Ostrów ^) existeutibus, et earum demissionibus, seu ąuibus- 
cunąue laxacionibus vel depiscacionibus etiam post earum rupturas alias Zlowkow annis 
singulis et continuis per eam ac heredes et dominos opidorum et rillarum huiusmodi 
sohendas, ita tamen, quod eedem piscine debebunt ordinarie et successive annis singulis, 
et nunąuam simul plures demitti seu expiscari, ut annis continuis eedem yiginti marce 
eidera altari obvenirent et solyerentur, dedit, donavit et perpetuo cum omui iure et toto 
dominio de consensu sacre Regie Maiestatis, per suas patentes litteras habito et concesso, 
assignayit et demonstravit per ipsum altare sive capellaniam et eius rectorem pro tempore 
existentera habendas, tenendas, exigendas ac perpetuis teraporibus possidendas, seąue 
et suos successores et dictorura bonorum, in ąuibus eedem piscine consistent, possessores 
seu teuutarios eidem altari et eius rectori pro tempore prefatas yiginti marcas reddendas, 
dandas et teniporibus perpetuis, annis singulis pro festo sancti Martini eppiscopi (sic) et con- 
fessoris sub penis, sentenciis et censuris omnibus ecclesiasticis integralifer persolvendas, 
inscripsit et obligayit, astrinxitque etiam in casu, quo absit contingeret aliquam piscinam 
ruptam, demissam vel expiscatam negligeutia possessoris oppidi yel yille alicuius predicta- 
rum piscinarum desertari yel non restaurari tempestive, quominus demissio piscine secun- 
dum eundem ordinem prescriptum demissionis piscinarum sequi posset, eo tunc nichilo- 
minus possessor yille et piscine totiens, quotiens demissio piscine iu suo vero ordine fieri 
non posset, ad earum yiginti marcarum solucionem realem tenebitur et erit astrictus modo 
et ordine suprascriptis, ac ut dicta sua dotacio et donacio obtineret robui' perpetue firmi- 
tatis, eadem domina Anna suo et successorum suorum nominibus petiyit instanter proven- 



189 

tus prefatos in bonis predictis, ut premissura est, auctoritate nostra ordiuaria dieto altan 
sen capellanie incorporari, approbari, iiwiscerari , et perpetuo foro, iudicio , iurisdicioni et 
coercioni ecclesiastice ascribi et appropriari. Nos vero Audreas Arcliiepiscopiis predictus 
piis et siuceris domine Annę prefate iustistpie peticionibus ac dotacioni altaris luiiusdein 
competenti, eosdeni proventus in bonis predictis, eo modo et ordine, ut premissuin est, 
dieto altari, seu capelauie, donatos et largitos, in Dei noniine confirmaraus, ad ipsuui- 
que altare et eius rectorcra pro tempore existentem perpetuis temporibus spectare et per- 
tinere debore, ascribinuis, appropriamus et incorporamus per presentes, decernentes exi- 
nicntesąue ipsos proventus et bona ab omni potestate et iurisdicioue seculari, sed ea te- 
ueri et debere solummodo et diimtaxat uti, potiri et gaudere privilegio . iurisdicione et 
coliercione eclesiastica et spiritiiali; ciiiusquidera dotacionis intuitu ius patronatiis et pre- 
sentandi idoneani personani ecclesiasticam loci ordinario pro tempore vacacionis, per ces- 
sum vel detessum occurentem instituendi seu investiendi ad idem altare seu capellaniam 
prefatis domine Annę ac magnifico ot generosis dominis lacobo de Buczacz heredi de 
Podliaj'Cze Palatino Podolie, Zuzannę et Aune filiabus olim domini Petri , iieredibus in 
Czessybj'esy, tanąuam dicti altaris fundatoribus ex comunibus bonis ipsoruni et paternis 
eoiumąue successoribus legittimis reservandum daxiinus, ac presentibns reservamus. Qui 
quidem rector altaris seu capellanie. sicut prefertur, presentatus et institutus pro mini- 
sterio dicti altaris sen capellanie et onere tenebitur et debebit temporibus perpetuis sin- 
gulis septimanis per se vel alium idoneum presbiterum legere et conplere tres missas: 
duas yidelicet pro parentum, predecessorum prefatorum dominorum fundatorum eoruraąue 
cum eos dominus ex liac vita vocare dignabitur et eorum successorura salute; tcrciam 
vero de beata Yirgine Maria diebus Sabbati , necnon singulis ąuatuor temporibus , simiii- 
ter tem))oribus perpetuis, procurare et eficere, cantari per vicarios aut alios presbyteros 
vel scolares vigilias noveni leccionum conplete cum missa defunctorum , ut prefertur, et 
hoc sub pena excomunicacionis late sentencie, et in casu, ubi sustineret censuras ecclesia- 
sticas per sex menses privaciouis ab officio et beneficio antę dieto. In quorum omniura 
et singulorum fidcm et testimonium nostrum sigillum presentibus est subappensum. 
Actum et datum in Dvnayo\v ") opido nostro die Saturni , octava mensis May, bora 
terciarum, in domu aciali nuncupata Pabian, ex opposito cimiterii sita, anno domini 
miilesimo quadringentesinio nonagesimo quinto, presentibus ibidem magnitico. venera- 
bili. generosis et nobilibus dominis Stanislao de Chodecz *j Castellano Leopoliensi, Hali- 
cziensi et Cameneczensi Capitaneo. lohanne Parmyowsky Canonico Leopoliensi, lohanne 
Polyak Capitaneo Glogoviensi, Kicolao Pukowsk}-, lohanne Rey de Schvmsko, lohanne Urma- 
niczsky, Dobeslao Karasz et discreto Alexio de P'ulky Curie nostre Scriba et Notario 
publico, et aliis qnam pluribus tide dignis testibus circa premissa. 



S. N. 



190 

Et ego lacobus lohannis de Clodawa Clericus Gnes- 
nensis dioecesis, apostolica et iraperiali auctoritatibus notari- 
us publicus coram meraorato reverendissimo in Christo 
patre et doniiuo, domino Andrea Roszą Dei gratia Archie- 
piscopo Leopoliensi facti huiusmodi scriba , quia predictis 
pronunciacioui , assignacioni , dotacioni , erreccioni , con- 
firmacioni, incorporacioni et reformacioni aliisąue omni- 
bus et siugulis premissis, dura sic fierent et agerentur, 
unacum prefatis testibus presens interfui eaque omnia et 
siiigula premissa sic fieri vidi et audivi, ideo presentes lit- 
teras sive hoc presens publicum instrumentum manu al- 
terius, me tunc occupato arduis negociis, notarii scriptum 
exinde confeci, publicavi et in hanc publicam formam re- 
degi signoąue et nomine raeis solitis et circa talia fieri con- 
swetis consignavi in fidem et testimonium omnium et singu- 
lorum reąuisitus premissorum. 

Oryginał na pergaminie dobrze zachowany w archiwum kapituły łacińskiej we Lwowie 
Loc. 19 vol. 2. Na zielonym jedwabnym sznurku wisi pieczęć arcybiskupia, przedstawiająca odcisk 
herbu Róża z krzyżem po nad herbem i znacznie zatartym napisem w otoku. 

') Litwinów, Rudniki wsie w powiecie podhajeckim. 

-) Może Beresoiiica w powiecie tarnopolskim albo Berezóielca w buczackim, K. hr. Sta- 
dnicki, który zna treść powyższego dokumentu z Pi rawskiego rękopiśmiennego Liber 
beneficioruDi, domyśla się pod tą nazwą Brzozdowic albo Brzuchowic (Wspomnienie o Bu- 
czackich Przewód, nauk. i liter. 1873, I, 158). 

^) Może Ostrów w powiecie tarnopolskim. 

*) Dunajów dzisiaj wieś w powiecie przemyślauskim. 

*) Pod tak wczesną datą nie występował dotąd Stanisław z Chodcza jako kasztelan 
lwowski. Najwcześniejsza dotąd znana data pochodziła z r. 1497. Musiał on na bardzo 

- krótko przed datą dokumentu zostać tym kasztelanem, bo jeszcze w r. 1493 występuje 
tylko jako starosta halicki. Zobacz Przegląd krytyczny rok 1874 — 75 str. 269. 



191 

CVII. 

w Laszkach 27. Września 1495 r. 

Jan, syn Stanisława z Krakowa, notaryusz publiczny spisuje testament 
Doroty, córki zmarłego Marcina Majzel mieszczanina lwowskiego, a Sta- 
nisław Trzebuchowski, kanonik i oficyał lwowski, zatwierdza ten testa- 
ment 28. Marca 1496 r. 

In nomine domini Amen. Sub anno domini millesimo ąuadriugentesimo nona- 
gesimo ąuinto, indiccione ąuartadecima '), pontificatus sanctissimi in Christo patris et do- 
mini nostri, domini Allexandri divina providencia Papę sexti anno ipsius ąuarto, die vero 
solis, yicessima septima mensis Septerabris, hora vesperorum vel quasi, in villa Laszky ^) 
dicta et in stuba nova alba lignea curie domini Nicolai Arnesth ibidem sita, in mei no- 
tarii publici infrascripti ac testium subscriptorum presencia personaliter constituta hone- 
sta et virtuosa virgo Dorothea, filia olim providi Martini Mayszel, civis Leopoliensis, licet 
langwens corpore, sana tamen mente, et compos racionis existens, omnibus melioribus 
modo, via, stilo et forma, ąuibus melius potuit et debuit, nolens de hac vita iutestata 
decedere, sed de bonis suis, mobilibus et imiaobilibus rebusąue universis, sibi a domino 
Deo collatis, debitum ordine disponere, fecit, disposuit et soUemniter ordiuavit suum ve- 
rum legittiinum et irrevocabile testamentuni suamąue ultimam voluntatem in hunc, qui 
seąuitur, modo (sic) : Primo et principaliter animam suam Deo orani potenti et beatissime 
eius Genitrici Virgini Marie et omnibus sanctis commendavit, demum attendendo, quia ipsa 
bona difficiles per labores antecessorura suorum sint acquisita, cupiensque sue ac ipsorum 
suorum antecessorum saluti salubrius consułere, ac piis operibus exitum vite sue preve- 
uire, pro ecclesia maiori metropolitana Leopoliensi omnes pecunias, que in pretorio civi- 
tatis Leopoliensis apud dominos consules in paratis pecuniis reposite sunt, ipsam concer- 
nentes, quantum ad eam pertiuere dinoscetur, et pro structura seu tectura prefate ecclesie 
dedit, as!^ignavit et testamentaliter Iegavit una cum quinquaginta marcis per olim Marti- 
num Mayszel patrem suum a domino Spithkone de laroslaw palatino Cracouiensi etc. 
perceptis et in actis civilibus inscriptis. quas sirailitor pro edificiis et structura prenomi- 
nate metropolitane ecclesie Leopoliensis dedit, deputavit et testamentaliter apropriayit. 
Item omnes raargarithas suas, maiores et minores, quot(iuot sunt, legavit et testameutaii- 
liter nominavit pro ornato seu casula ad capellam fraternitatis dominorum consulum, in 



192 

prefata ecclesia metropolitana consistentem atque sitaiii, quod pro decore eiusdem casule 
de nova coniparaubile (sic) conrerti debent et largiii plene et integi-e. Item dominis 
cauonicis uiiacum dominis vicariis dimtaxat presentibus pro comniuui mensa eorum de 
bonis suis qiiinqiie marcas doputavit et testamentaliter assiguavit, ut in missis et aliis 
oracionibus Deum omnipoteutem pro sua et predccessorum suoruin animabus exorarent. 
Item honeste domine Hedwigi Ciincziua, attenta eius paupertate, et memor bene ser- 
yiciorum sibi per eam illatorum, quinque marcas de bonis similiter suis per propinquos 
suos, qiu fuerint et bona eius obtinuerint, solvendas dedit, donavit et testamentaliter le- 
gavit. Item domino Nicolao de Kamyenyecz presbitero, lectori altaris domini Peternymenth, 
unam marcam dedit et assignavit. Item domino Matliie plebano in Prussy unam marcam 
dedit et assignarit. Eciam prenominate domine Cunczyna ultra dictas quinque marcas, 
tunicam suam rubram de panno et omnes vestes albas deputavit et legavit. Item petivit, 
ut debitum, quod olim pater suus domino lohanui Kynasth, videlicet sex florenos, tene- 
batur per successores et propinquos suos de bonis suis solverentur. Et similiter petendo 
commisit, ut domino Petro Schado septem marce pecuniarum, quas eciam pater suus pro 
laboribus suis, sibi et olim domino Cuncza factis, tenebatur, eciam per consanguineos 
solyerentur. Ceterum ad hospitale sancti Spiritus, intra muros civitatis situm, ortum 
suuni maiorem, et pro alio hospitali sancti Stanislai extra muros civitatis sito, pro sua 
et antecessorum suorum animarum salute ^) dedit, douavit, nominavit et perpetue appro- 
priavit, et tercium ortum , unum yidelicet ex minoribus , domine noverce sue habendum 
reliquit pro sua tercia parte in correspondenciam mortuorum prefatorum. Quod si ortus 
huiusmodi sit minoris valoris pro sua tercia parte, extunc domini executores de suis bonis 
propinquis debent mandare, ut eam de supra faciant contentam. Item omne argentum, 
yidelicet de coclearibus , cingulo , anulis et picariis quantum pro eius parte cedit, nichil 
excipiendo pro deauracione crucis magne argentee nowe in ecclesia metropolitana Leopo- 
liensi prefata dedit et testamentaliter legavit. Item ad ecclesiam Corporis Christi fratri- 
bus in eodem conyentu morantibus pro eorum necessariis, que viderentur oportuniora, 
quinque marcas nominavit et testamentaliter assignavit. Item fratribus ordinis sancti 
Francisci in civitate similiter pro ipsorum maiori necessitate , que yideretur pro raaiori 
eorum commodo, quiuque marcas dari comisit et lega^^t. Alia omnia sua yestimenta 
vendere fecit et pauperibus elemosyuas errogare. Cetera omnia bona, ordinatis et solutis 
omnibus premissis , suis consanguineis , qui pocius habebunt sue propinquitatis testi- 
monium una cum debitis reliquit et commisit. Ceterum, ut prefatum testamentum posset 
et valeat debite execucioni demandare, prenominnta virgo Dorothea fecit et constituit so- 
lemniterque ordinayit suos veros et indubitatos executores, tutores, factores et guberna- 
tores yidelicet famosos dominos Martinum Waszerbroth et Michaelem Gasnar consules 



193 

Leopolienses absentes tanąuani presentes, anibos in solidum, dans et concedens ipsis plenum 
inaudatiiiu et omnimodam potestatem in premisso testamento per eam ordinato, facto et 
disposito exequendi, perficieudi et ad debitum eifectum perducendi, tueiidi et defen- 
dendi, rtbsqiie onnii suoruni consauguineorum contradicione, prout saliiti anime sue nove- 
riut saliibriiis et utilius courenire. Super quibus omnibus et singulis preniissis prefata 
virgo Dorothea testatrix peciit sibi fieri a me notario publico infrascripto et confici presens 
publicum instrumentum et plura, si opus fuerit, instrumenta. Acta sunt hec anno , indi- 
cione, poutificatus , die, mensę, hora et loco, quibus supra , presentibus ibidem lionorabi- 
libus et faniosis dominis Nicolao Presbitero prefato, Nicolao Arnastli Consule, lolianne 
Kynasth Advocato , lohanne Burza et Petro Schado Scabinis ac Petro Notario publico, 
Scriba domini officialis Leopoliensis, testibus circa premissa. 

Et Ego Johannes Stauislai de Cracouia, clericus coniu- 
gatus *) eiusdem diocesis, apostolica et imperiali auctorita- 
tibus publicus et nunc ciyitatis Leopoliensis notarius, quia 
predictis testamenti ordinacioni, disposicioni , legacioni, exe- 
cutorum constitucioni et eorum potestatis dacioni aliisąue 

S omnibus et singulis, dum sic. ut premittitur, agerentur et 

r\l fierent, unacum prenominatis testibus presens interfui, eaque 

oninia sic fieri vidi et audivi. ideo hoc presens publicum 
iustrumeutum, nianu alterius iideliter scriptum, et huic me 
manu propria subscribens, exiude confeci et in hanc publicam 
formam redegi signoque et nomine meis solitis et consuetis 
consignayi in fidem et testimonium omnium et singulorum 
premissorum, rogatus et reąuisitus. 

Akt notaryacki bez pieczgci na pergaminie w archiwum miasta Lwowa nr. 283. Na odwro- 
tnej stronic znajduje się taki napis. 

Anno domini millesimo quadringentesimo uonagesimo sexto, die Lunę, vicesima 
octava mensis Marcii oblata per faniosuni dominum Michaelem Gasnar, executorem pre- 
sentis testamenti, petens illud ratificari et contirmari. Et venerabilis dominus Stanislaus 
de Trzebochow, Canonicus et Officialis Ecclesie Leopoliensis generalis, reviso huiusmodi 
testamento et eo perlecto, nolens cuipiam per celerem eiusdem testamenti consumacionem 
preiudicare, iuris ordine servato . ad dictorum executorum testamenti instanciam, decrevit 
certam cittacionem per edictum publicum contra omnes , sua communiter vel divisim inter- 
esse habentes, ad videndum et audiendum hoc ipsum testaraentum admitti et confirmari 

25 



194 

seu ad dicendum causas racionabiles , propter quas id fieri non debeat; termino itaąue 
advenieute predicto executore huiusmodi testamenti introscripte testatris (sic), cittacione 
eadem debitc executa, unacum presenti instrumento testamenti realiter et facto corani 
ipso domino Stanislao Canonico et Officiali Leopoliensi in audiencia publica consistoriali 
iudicialiter reproductis, in contumaciam omuium et singulorum cittatorura, sua communi- 
ter vel divisim ad huiusmodi testamentum interesse putancium, et dictorum cittatorum non 
comparencium, contumaciam accusando et in eorum contumaciam huiusmodi testamentum 
per ipsum dominum Officialem admitti, confirmari et eidem auctoritatem ordinariam pariter 
et decretum apponi petendo. Et prefatus yenerabiiis dominus Stanislaus , Cauonicus et 
Officialis Leopoliensis, peticioue huiusmodi iusta attenta, huiusmodi testamentum cum 
omnibus clausulis , punctis et condiciouibus, in eo descriptis, in contumaciam dictorum 
citatorum satis diu expectando et non comparencium nec aliąuid contradicencium, et alias 
nuUo ex adverso impediente aut repugnante, duxit admittendum et confirmaudum, ac in 
Dei nomine admisit, ratificavit et confirmavit, decernendo, illud habere robur perpetue 
fiiTuitatis. Cui quidem testamento auctoritatem ordinariam interposuit pariter et decretum, 
presentibus ibidem honorabilibus dominis Nicolao, Martino, Romano, Stanislao et lacobo 
Ecclesie Leopoliensis Yicariis, et me Petro Consistoriali Notario. 

') Na rok 1495 przypadała indykcya trzynasta. 

^) Laszki wieś w powiecie lwowskim. 

') Tutaj, zdaje się, opuszczono wyrazy orłiim suuni minorem albo podobne. 

*) Wattenhach w dziele swojem Bas Schriftwesen des Mittelalters (str. 246) tak pisze 
o tych clerici coniugati: Niclit nur alle Sfudenten und Gelelirten liiessen clerici, sondern 
auch alle luelche irgend mit dem Schreiberwesen su thun und desshalb Theil an den Pri- 
vilegien des Clerus hatten. So Jiandelt ein Statut von JBayeux c. a. 1250 von clericis 
coniugatis, tvelche jjsrgamenum, libros vel huiusmodi minister ia ad eclesiam pertinentia 
vendiderint. 



DOKUMENTA MOŁDAWSKIE I MULTANSKIE 

z ARCHIWUM MIASTA LWOWA 
OPRACOWAŁ 

EMIL KAŁUŻNIACKI. 

Zadość czyniąc życzeniu prof. Liskego i powodowany cbcciij; upowszechnienia mniej do- 
stępnych niateryałów naukowych, obowiązałein się opracować dla VII tomu Aktów grodzkich i 
ziemskich dokuraenta, pochodzące od hospodarów ziem mołdawskiej i multańskiej, a znajdujące si§ 
obecnie w arcliiwum miasta Lwowa, dla którego niegdyś były wystawione. 

Na dokumenta te zwracano wprawdzie już kilkakrotnie uwagę świata naukowego. Uczynił 
to przedewszystkiem Dyonizy Zubrzycki w Kronice miasta Lwowa i, uznając ich ważność, podał 
nawet obszerne z nich wyciągi '). Za przykładem Zubrzyckiego poszedł następnie B. P. Hażdeu 
(po rum. Hasdeu) -), który jako znakomity znawca rzeczy, mających znaczenie dla liistoryi rumuń- 
skiej, przybył osobiście dla dokumentów tych do Lwowa i, przepisawszy je, wydrukował je 
w zbiorze, noszącym tytuł: Archiva istorica a RonianieT etc, CoUectiune critica de documente assu- 
pra trecutuluT, Bucuresci, 18G5. Ale edycya Hażdeua chociaż obejmuje prawie wszystkie ważniejsze 
dokumenta ^), o których obecnie mówimy, i odpowiada całkowicie wymogom krytyki i ścisłości pa- 



') Kronika m. Lwowa (Lwów 1844) str. 7.5—76, 97, 101, 109, 113, 11.5. 

^) O dokumentach tych wspomina także historyograf morawski, x. Beda Dudik, w Archiwach królestwa 
(ialicyi i Włodzimierza (Die Archive im Konigr. Galizien u. Lodom., aus dem XXXIX B. des Archiyes f. osterr. 
Ge8chichtsquellen besoaders abgedruckt. Wien 1867), na str. 132—133, i docent uniwersytetu odeskiego, A. Koczu- 
biński, w sprawozdaniu o zajgciach swoich na polu dyalektologii słowiańskiej (OTqeTX o 3aH<iTiaxi ciaB. HapiiiaMa, 
I13T. XVIII T. SanucoKi. iimh. HOBopocc. yuiiEepoiiTCTa, Odecoa, 1876), na str. 22—23. Przejrzawszy atoli wiadomości 
te, przekonałem się, że x. B. Dudik nie miał właściwie należytego wyobrażenia o rzeczach, o których pisał (nie 
umiał nawet rozróżnić ksią,żąt raultaiiskich od moldawskicli i nazywa n. p. także księcia Włada hospodarem 
mołdawskim, a księcia Mircze wprawdzie księciem multańskim „Mircza Fiirst multanski", ale pieczęć jego mołdaw- 
ską!!), a p. A. Koczubiński, nie otrzymawszy wstępu do archiwum miasta Lwowa, ograniczył się tylko na zanoto- 
waniu tego, co spotkał w wyciągach Zubrzyckiego, a względnie w pomnikach dyplomatycznego i sądowego języka 
ruskiego, wydanych przez Gołowackiego. Moje własne wskazówki o tych i wielu innych znajdujących się we Lwo- 
wie mołdawskich dokumentach ob. w Przeglądzie słowiańako-ruskich pomników języka i literatury (OOsopi tiasaHO- 
pyccKiixi iiaMHTHUKOEi, MMKa II niicŁsia, uasoa. bt, apx. ii 6nf>.i. jiłbobckuxi., E. I. Ka.iyyKHauKoro, Kiesi, 1877, na 
str. 63, 64 i 108. 

') A w szczególności według edycyi niniejszej dokumenta Nr. *I, Nr. *1I, Nr. *V, Nr. *VIII, Nr. ♦X, 
Nr. *XU, Nr. *XIV. 

25* 



196 

leograficznej, ma tę. niedogodność, że nie może być przystępną, dla tych, którzy nie znają, języka 
rumuńskiego, ani też zrozumiałą, należycie dla tych, co nie obeznani z geografią i statystyką poli- 
tyczną Rumunów. Nie jiozostawało zatem nic innego, jak, stosownie do życzenia prof. Liskego, 
wydać je raz jeszcze w zbiorze, o ile można kompletnym i zaopatrzonym w objaśnienia, dające 
możność korzystania z dokumentów tych każdemu, coby się interesował historyą „ziem mołdawskiej 
i multauskiej". 

Co się tyczy przyjętych przez nas nazw: „ziem mołdawskiej i multańskiej" to 
opiera się ona na tera, że (i to jest w każdym razie dowód najgłówniejszy) Rumuni sami odróżniają 
w ten sposób części kraju swego północne od południowych, określając pierwsze przez wyrazy : 
Moldova, lub terra moldoYĆnesca , a drugie przez: Muntenia lub terra muntenescśl. A że 
nomenklatura ta nie jest ani przypadkową ■•). ani też nową, świadczy przedewszystkiem ta 
okoliczność, że już Włoch Bonlinio , który całe prawie życie spędził na Węgrzech *), a za- 
tem, jako historyograf i przyjaciel króla Macieja Korwina, wiedzieć mógł dokładnie o 
wszystkiem, co się działo i mówiło w krajach ościennych, w dotyczącem dziele swojem, 
Rerum Ungaricarum libri XLV, Yiennae, 1744, pag. 21 odzywa się o sprawie tej w sposób taki: 
„Ad Tibiscum usque spatiatur, quod Montanae Daciae caput est, quam Ripensem pleriąue dixerunt 
et nunc Montanam Yalachiam appellant. Altera vero Yalachia, cui Moldaviae 
nomen est, inter Istrum et Tyram, ab Hierasso, Montanae Yalachiae termino, ad Euxinum usque 
Pontum extenditur". To samo potwierdzają także i dokumenta niniejsze, w których, zacząwszy 
od r. 1407, powtarza się ustawicznie frazes: A muntiańskyj •*) wosk i Braszewskyj słobodno im 
Jest'. Potwierdza to dalej i Marcin Kromer, który w dziele swojem. De origine et rebus gestis 
Polonorum, Basileae, 1568, pag. 213 ''), mówiąc o podziale Wołochów na dwie części, tych, co 
mieszkają na wschód i na północ, nazywa Mołdawianami, a tych, co mieszkają na południe od gór 
siedmiogrodzkich, nazywa Multanami i dodaje: „Muntani *) a nostris, a caeteris vero Transalpi- 
nenses yocentur". Tak samo, też i w dziele, Polonia, sive de situ regni Poloniae, w Mizlera Hi- 
storiarum Poloniae collectio magna, Varsoviae, 17G1, pag. 118, skonstatowawszy, że jest dwu ho- 
spodarów, z których jednego mianują po łacinie Transalpinensis, a drugiego Moldavicus, poświadcza 
Marcin Kromer jak najwyraźniej, iż ten ostatni nazywany jest przez Polaków hospodarem woło- 
skim, a pierwszy multańskim: „quorum hic a nostratibus peculiater Yalachiae palatinus 
dicitur, ille vero Multanicus". Do tej samej konkluzyi przychodzi zresztą także i historyk 



') Nazwa Mołdawii pochodzi, jak słusznie zauważył już i Samuel Twardowski w dziele, Król Władysław IV, 
Leszno, 1650, pag. 53, „od rzeki Mołdawy niewielkiej" przebiegającej kraj ten od północnego zachodu, i wpada- 
jącej do Seretu, poboczuej Dunaju; nazwa Multan, czyli dokładniej Muntan, po rum. Muntenia, od rum. słowa 
munti, łać. montes, góry. Multany znaczą zatem tyle, co połowa kraju wołoskiego (czyli rumuńskiego) górzysta. 

^) Urodził się w roku 1427, a umarł w r. 1502, jak poświadcza Hażdeu, w Istoria critica a Romaniloril, 
Buouresci, 1875, I. 51. 

") Widać zatem, że także i Słowianie (w tym razie Polacy i Rusini) nie mówili dawniej Mułtany, wzglę- 
dnie Multany, lecz Muntany, rum. Muntenia. 

') W tłómaczeniu polskiem Błażowskiego (w Warszawskim Zbiorze dziejop. pols.) pag. 360. 

') O przechodzeniu dźwięku n na 1 (a względnie na ł) ob. Chavee-go Lexicologie indo - europeenne, Paris, 
1849, pag. 156. 



197 

Marcin (względnie Joachim) Bielski ^) w Kronice, wydanej w Zbiorze dziejopisów pols., Warszawa, 
1767, pag. 196—197 a w ślad za nim i Włoch Gwagnin, który w Opisie Sarmacyi , wydanym 
w tymże Zbiorze Dziejopisów, w tłómaczeniu Paszkowskiego (pierwsze wydanie tłómaczenia tego 
pojawiło się w K^rakowie 1611 r., a pierwsze wyd. oryginału w IO'akowie 1578 r.) na str. 642 
mówi dosłownie tak: „Wołosza dzieli się na dwoje, i teraz ma dwóch wojewodów, Multańskiego i 
Wołoskiego, choć pierwej pod jednym była ; tę część, która się siedmiogrodzkiej ziemi dotyka, dziś 
Multańską, a owę, która nas, t. j. Polaków. Wołoską (sic!) ziemią, zowiemy-. A wreszcie i rodo- 
wity Mołdawianin, znakomity w swoim czasie Miron Kostyn poświadcza to jak najdobitniej, gdy 
przedkładając pieśni swe "*) królowi Janowi III Sobieskiemu, nazywa je wyraźnie : Opisaniem ziem 
mołdawskiej i mnltańskiej, a wskazówki swe ") o urzędach i dostojeństwach wołoskich : Porządkiem 
senatorskich i ziemskich urzędów ziem mołdawskiej i mnltańskiej. 

Lecz mimo tych licznych i aż nadto jasnych dowodów, weszło u nowszych pisarzy pol- 
skich w zwyczaj Mołdawię i Multany uważać za synonimy, a dla oznaczenia części kraju rumuń- 
skiego południowych — na jiodobieństwo używanej przez niemieckich pisarzy nomenklatury — 
substytuować wyrazy Wołoszczyzna =:niera. Walachei i wołoski := niera. walachisch. Nawet ludzie 
tej powagi naukowej, co Adam Naruszewicz '-) i x. Wyrwicz '^), nie zdołali oprzeć się zboczeniu 
temu i sprawili, że w czasach naszych, gdzie tradycye, łącz.ące Polskę z Mołdawią i Multanami, 
poszły do szczętu prawie w zapomnienie, mieszano za ich przykładem jeszcze bardziej to, co jak 
dowiedliśmy powyżej, oznaczało dwa różne i pod względem topograficznym i politycznym całkiem 
niezgodne ze sobą pojęcia. Ale na tem nie koniec; identyfikując Multany z Mołdawią i, zamiast 
wyrazu „Multany- stawiając wyrazy: Wołoszczyzna, Wałachia, albo kraj wołoski — nie spostrze- 
gli się mężowie ci i naśladowcy ich wcale, że przez substytucyę tę, a względnie, że przez naślado- 
wanie używanej przez niemieckich pisarzy nomenklatury — popadli nadto jeszcze w inną i, we- 
dług okoliczności, nie mniejszą od poprzedniej pomyłkę. Polega zaś pomyłka ta na tera, że wy- 
razy: Wołoszczyzna, Wałachia, Wołosza. wołoski oznaczały w języku Słowian nie samą tylko po- 



') Mówi on w miejscu wskazanem : „Dziś tę część Woloszy, która się siedmiogrodzkiej ziemi dotyka, 
Multańską zomą'". 

'") Wydane są, w Pismach Józeta hr. Dunina Borkowskiego, Lwów, 1856, na str. 239 — 268. * 

") Tamże, na str. 269-273. 

■ ") Historja Chodkiewicza, Warszawa, 1781, II, pag. 278: VVoloszczyzna dzieli się na dwie części, z których 
obie na południe Dunaju, na zachód siedmiogrodzkiej ziemi dotykają. Część jej północna, która się ku Dniestrowi 
i granicom Polski rozci.iga, imię nosi Multańskiej ziemi albo Mołdawii; druga część za górami, na wschód zabie- 
gaj%cemi, starożytnem nazwiskiem zowie się Walachią, albo Wołoszczyzną; lubo Polacy bliższą część granicom 
swoim Wołochami także pospolicie nazywają. 

") Geografia. Wilno, 1794, pag. 267: Ziemia wołoska graniczy z Mołdawią, Transylwanią i styka sig 
z Dunajem. 



198 

łudniową '*) lecz zawsze i wszgdzie obie '*) połowy zamieszkałego przez Wołochów kraju; że wy- 
razy te od czasów najdawniejszych '*) miały nie tyle polityczne, ile narodowo-etnograficzne zna- 
czenie; że wypowiadały jednem słowem to, co obecnie wypowiadamy przez wyrazy: Rumunija, Ru- 
muni, rumuński. A że tak było i jest w samej istocie, poświadcza przedewszystkiem lud ruski na 
Bukowinie, który (a wiadomo, że lud ruski bywa w pojęciach swoich aż nadto konserwatywny) 
sąsiadów swoich, czy to Mołdawian, czy Besarabów, czy też Multańczyków — jednem słowem 
wszystkich, co mówią po rumuńsku — nazywa jak dawniej, tak i dzisiaj Wołochami '^), wiarg 
ich wołoską wiarą, języki ich mołdawiańskim lub także wołoskim językiem. To samo po- 
świadcza także i Włoch Bonfinio, który, jak słyszeliśmy powyżej, oprócz Wołoszczyzny multańskiej 
(Yalachia Montana) zna wyraźnie drugą jeszcze Wołoszczyznę, która nazywaną bywa pospolicie 
Mołdawią: Altera vero Yalachia, quae Mołdawia dicitur etc. Za tern przemawia także Marcia 
Kromer *®); przemawiają również Marcin (względnie Joachim) Bielski i inni, powyż wspomnieni 
pisarze : dając wyraźnie do zrozumienia, że nie tylko Multany, lecz że owszem Mołdawia zwała się 
w ustach ogółu Wołoszczyzną. Za tym sposobem pojmowania przemawia zresztą i Gwagnin 
(a względnie Maciej Stryjkowski, który, jak wiadomo, właściwym był autorem Opisu Sarmacyi), gdy 
1. c. pag. 641 twierdzi, że wołoski naród (a więc ogół Mołdawian, Multańczyków i t. d.) Wołoszą 
nazwano, jakoby od przychodniów z Włoch; przemawia dalej i uczony Petrycy, gdy w Polityce 
Arystotelesa, Kraków 1G05, pag. 201, podaje między inuemi wzmiankę, że „we Lwowie, gdy Grecy 
lub Wołosza (a wiadomo, że do Lwowa przyjeżdżali po większej części sami tylko Moldawianie) 
przyjedzie, mają nad sobą pewnego tłómacza i. przystawa"; pi-zemawiają następnie: Yolumina 
legum *®j, gdy stanowią o wsiach, na prawie wołoskiem opartych; przemawia -") nakoniec i Maciej 



") Dla określenia ozgści Wołoszczyzny południowej używany był, zacząwszy od XIV stulecia (a być może 
i pierwej) w dokumentach greckich wj'raz OvYyQo-^Xa/Ja , a w dokumentach słowiańskich Oyrpo-B.iaxia, Wggro-wa- 
Jachia. Ale właśnie w tem stałem dodawaniu słówka ,,Węgro-" leży cała istota rzeczy. Przez to wyrażali książęta 
multańscy z jednej strony prawa swoje do posiadłości, które mieli na Węgrzech, a z drugiej i różnicę swoje od 
hospodarów mołdawskich, którzy byli także książętami wołoskimi. Nigdzie zaś, a przynajmniej nigdzie w wiado- 
mych mi dotychczas dokumentach, nie spotykałem miejsca, gdzieby książęta multańscy nazywali się wprost hospo- 
darami wołoskimi, a kraj swój Wołoszczyzną albo Walaohią. 

'°) A względnie i wszystkie inne zamieszkałe przez Wołochów, czyli, jak ich dziś zowią, zamieszkałe przez 
Rumunów ziemie. 

'*) Zacząwszy już od Nestora; cf. jego JlironiiOB no JaspeHriBeoKOMy enuoKy, iiaa. Apseorp. KOMMHcciii, Ot. 
Ileiepó., 1872, pag. 4, 5, etc. 

") A że Rumuni i u południowych Słowian zawsze jeszcze zowią się Wołochami, poświadcza wyraźnie 
Wuk Karadżicz, Lexicon serbico-germ.-latinum, Yindobonae, 1852, pag. 68. 

") Oprócz miejsc, wskazanych powyżej, wspomina Marcin Kromer o Wołochach jeszcze i na str. 360, mó- 
wiąc: Jest Wołosza (a więc bez różnicy krajów) narodem bojowym etc. 

") Yolumina legum II. 664, III. 50: Wałaskie wsi płacić mają po 20 groszy. 

'") Przemawia za tem między innemi i cerkiew stauropigialna we Lwowie, która, zbudowaną będąc przy 
pomocy hospodarów mołdawskich, nazywa się w ustach ludu do dziś dnia „wołoską" cerkwią. 



\ 



199 

Stryjkowski, gdy w Kronice swej (w Zbiorze dziejopisów pols. pag. 295) -') opowiada, że w XIII 
wieku przez wewnętrzne niezgody bardzo było poszło W. księstwo Litewskie --) na wołoskie gospo- 
darstwo. A zresztą i sam Naruszewicz potwierdza to pośrednio także, gdy 1. c. mówi, że Woło- 
szczyzna (a więc oczywiście obie zamieszkałe przez Wołochów połowy kraju) dzieli się na dwie 
części etc, a jeszcze bardziej, gdy dodaje, że „Polacy bliższą część granicom swoim (a więc bez 
wątpienia Mołdawię) Wołochami także zowią". 

Jestem więc stanowczo zdania, by wbrew bałamactwu, które tu i owdzie spotykać się daje 
u nowszych pisarzy polskich, zachować opartą na powadze źródeł dystynkcyę i, stosownie do tego, 
jak Rumuni sami, część kraju ich północną oznaczać utartem oddawna mianem Mołdawii. 

Przy tej sposobności pozwolę sobie nadto zwrócić uwagę czytelników na następującą, ile 
sądzić mogę, dość ważuą sprawę. 

W kodeksie dyplomatycznym Dogiela, który jak wiadomo miał do swojej dyspozycyi wszy- 
stkie prawie koronne i litewskie archiwa, spotkałem między innemi -^) wzmiankę, że w archiwie 
rzeczypospolitej polskiej w lirakowie, znajdować się miała większa liczba dokumentów, pochodzą- 
cych od hospodarów mołdawskich, a pisanych, jak sądził Dogiel, w języku wołoskim -*). Od tego 
czasu minęło wprawdzie lat 120, i w ustroju archiwów krakowskich zaszły zmiany, o których 
wiemy, że nie koniecznie były pomyślne dla zachowania tego, z czego tak obficie korzystał jeszcze 
wydawca kodeksu ^^). To, co gromadzone było przez wieki, rozpierzchło się w czasach nowszych 



■") Pierwsze wydanie Kroniki Macieja Stryjkowskiego (Hażdea, Istoria critica, pag. 91, i w wielu innych 
miejscach nazywa go fałszywie Marcinem) wyszło w Królewcu w 1582 roku ; trzecie zaś z koleji w Warszawie 
u Gliicksberga, w 1846 r. 

'") W Kronice Stryjkowskiego, według edycyi ki-ólewieckiej na str. 418. (Cf. Istoria critica 1. c.) spoty- 
kamy nadto jeszcze następujące, wielce pouczające słowa: Świadczą potym latopiscze litewskie y ruskie, iż Juria 
Koriatowicza (Porów, o tyra samym fakcie Latopisiec Litwy, wyA. Daniłowicza, Wilno, 1827, pag. 50) Wołoszy na 
hospodarstwo albo woiewodztwo Wołoskie i ?(Iołdawskie (a wifc znowu jeden dowód więcej , że Mołdawia zwała sig 
także Wołoskiem hospodarstwem) dla iego dzielności rycerskich wzięli, y w Suczawie na stolicę według swego 
zwyczaju podnieśli. Wszakże jako u nich jest wrodzona niestateczność częstego odmieniania panów, Juria Koriato- 
wicza otruli w Suczawie. [I] pochowan [jest] w Wasziulach monasterze murowanem, za Berladem, gdziem sam był 
1575, pót dnia iazdy. 

•') Codex Diplomaticus regni Poloniae etc, Vilnae, 1758, t. I, pag. 597., n. a. 

") Literae homagiales Palatinorum Moldaviae — są własne słowa Mateusza Dogiela — scriptae snnt lingua 
yalachica, cuius neminem gnarum Cracoviae, cum in tabulario reipublicae instrumentorum originalium esemplaria 
conficerem, reperire potui: inde est, quod illarum summarium tantum e.\ regesto, quod in eodem tabulario exstat, 
descriptum hic subiungitur. 

^5) Nadmienię jednakże, że świadectwo Dogiela co do języka tych dokumentów nie zdaje się być zupełnie 
prawdziwem. Bo chociaż zdarzają się niekiedy i w Mołdawii dokumenta, pisane po wotosku, to są to przeważnie do- 
kumenta prywatne, nigdy zaś dokumenta publiczne, wyszłe z kancelaryi hospodarskiej, które, jak wiadomo po- 
wszechnie, do połowy XVI wieku pisywane były stale w języku ruskim. Inna rzecz, gdy mamy do czynienia z do- 
kumentami multańskimi. W tych ostatnich zdarzają się słowa i zwroty całe, które (jak n. p. w dokum. Nr. *T. 
słowa: npiirapi.M-k=:purgarilorii^civibus; .«jKjp-k=inacarii=etiamsi ; Bj.«a:=vama=teloneum , i t. d.) żywcem wzięte są 
z rumuńskiego i stwierdzają fakt, że wpływy słowiańskie znacznie były mniejsze na południu, aniżeli na północy. 



200 

po obcych i prywatnych archiwach, lub poszło w zatratę. Lecz mimo to łatwo stać się może, że 
tak jaiv wiele innych rzeczy, odkryte zostaną z czasem na nowo i te. obecnie jakoby zaginione, 
dokumenta, i to teni pewniej, im pilniej będzie śledzić się za nimi. 

Winien jestem nadmienić także, że przy opracowaniu niniejszem szczerego i uprzejmego 
doświadczałem poparcia ze strony pana Jana Sbiery, który, jako znawca dokładny języka i litera- 
tury rumuńskiej, nie odmawiał mi pomocy swej tam, gdzie takowa była mi potrzebną. 

W Czerniowcach 1878 roku. 



* 



I. 



We Lwowie iSgo (?) r. ') 

Książe multański Mircza -), z przydomidem Stary, nadaje kupcom i mie- 
szczanom, poctiodzącym z państwa polskiego, a szczególnie z miasta 
Lwowa, tudzież kupcom i mieszczanom , pochodzącym z państwa litew- 
skiego, prawo kupczenia po wszystkich ziemiach jego i uwalnia ich 
zarazem od wszelkich myt, z wyjątkiem targowickiego ^). 



flSTi iw. AYupsa, BMHKKIH KOHKOAi\ H r[oCno]A[HlH'K'') RTiCIH 3lMi\H 8rpO-Ki\aYIHCKOH 

H san/AaNHHCKKiiU^Ti] CTpdHa(M[T4]^), AaBaT[ii] r[oJc[no]Ai»CTEO-/MH B'kp^ H a[«v]uJ* r'[o]c[no]A[»'- 
CTJBa-iMH BTiC-k/M^-hl KO^ni^fiWL-K^ H npT^rapt AłLit] wt['1vJ sdUAA poAHTfa'k H Bpara r[o]c[no]A[i^- 
CTJBa-MH, Bj\aAHC/\aBa KpaA'k, wtt^ AfwiHK\-pra]'^), h np'Krap(a\['K] WT['h] 3t.WAA Bpara 

r[o]c[no]ALl»CT]Ba-A\H, KIAHKUTlC' KHA.Sa EHTOATa, laKC ^TO Tp'kBSfTLKJ, Ji,A npiHAf'r[k] Eli 3fiHA 

r[o]c[no]A[iiCT]Ba-A\H €[11] KSm*.-CH, a^^ npiHAfrW cawboaho Ha E^kp^ h Ha a[*vH'*' H*"'- 
[n«]A[l»CT]Ba-/UH CK nCS'kMH^'A^'h.CTB.^M[h] AWBWTKOAlLlł], iMaKap['k] AJ A«'HfCf'''[ii] BfsW HHcaa 
Kf3['kJ MHCATł , TklC^ljja TKICA»ip[lł] T'h(H['K]. T-KK/UO Ha tAH"0'W['»] 'M-fccTlc, rji,f CH )fTAT[li] 

KoyniA pasBfsaTH, S TpKroBnipf'), tS A'» fH n/\aTAT[ił] BaiV\[^] h, ipo roaioba, aJ ch kSha; 

a r[ok[nOJA[l»CT]BO-A\H CHipnik], KSnHT[K]. IJIo AH HE K8nH<M[-h], a WHH A'» f* CAWBOAHH ifs- 
AHTH no BH^CCH 3CiUAH H WEAACTH r[o]c[nc]A[l»CT]Ba-A\H, HpOA-lKaTH H K^nSfiaTH HO BTiC'k)f['Kj 
TpTiPOBOlfW [h] no R'KC'k;f['k] BpOACBOY['k] nOASHaBCKkl)f['K], nCHiABUlE Wt[1i] /KfA^ksHWHYW 

BpaTTł. A'2' PHA'^*) caMwr[ci] CpaHAOBa; tipt }k[i] h no B'kC'feY[''»] n;s»TiBf]^['K] np'k3nAaHHHCKKi\-['K]")« 

[H] HHPAf A'' Hf A''[K''^J'rLI»] BA/MA, HH Ha KOfM[li] TpiłSHk, HH HA KOt<M[kl EpOA'fe' [H] fĄl B*- 

AfT['K] Ba(V\a npoAAAfHa wt['k] r[o]c[no]A[i»CT]EO-iMn[!], a T-kłisH EaiMtuj^-k] r[o]c[no]ALi»cT]Ba-<MH 
H A** coKOTHT[ił] Ha iMfHi, t\ fJK£ Eaiu;^; A"* "' cA\"fefT[K] S3ATH. £l rA« H^kcT^h] npoAAA^Ha, t83H 
AA CH H Hc norAfAJT[h]. [fi] KTO AH Bki nocpaA\OTHA['h] cwH j^picoBO^Af-k] r[«]c[no]A[i'CT]Ra-A\H, 



zoo' 



\ 





V 



ifOH 
Ił 



r 

no 



I Jr^ 'I ' ^^ '^v* ' * ^^ * 

<4 ArttftTdMK tV<-A4oy"s^pi<:<»dYAXrfl<j-v«H -• — ■ — 



( 



i > 




Oibtto f ttteęrtfit .M S4lt' • ff"*"*" 



201 

TaKORkiH HMarfk] ftpiATu KEAHKW 3AW H wprtJK wtI^k^ r[olc[nci]A[kCTlBa-/MH, KaKO M HEK-I;p- 
HHKf-KJ cif,v\8 YP"^""^^'*^ r|c'Jc[no]A[kCT]Ka-iMH. — Iw. Mupna, KWtKOAa, amiaoctia ko:k'i'(a ro- 

cnoA^jpW.'") 

Ja Jo. Mircza, wielki wojewoda i pan ziemi wggro-wołosiiiej i należących do niej zaalpiń- 
skich iłosiadłości, przyrzekam na wiarę i duszę mojg wszem kupcom i mieszczanom, pochodzącym 
z państwa rodzica i brata Mości Mojej, Władysława króla^ a szczególniej z miasta Lwowa, tudzież 
[kupcom i] mieszczanom, pochodzącym z państwa brata mego, wielkiego księcia Witolda, jako 
każdy, ktoby życzył sobie tego, może przychodzić do ziemi Mości Mojej z towarem swoim, przy- 
chodzić swobodnie w zaufaniu na wiarę i na duszę moje z jak największem mieniem, a chociażby 
nawet i z mnóstwem tysięcy niezliczonem. I tylko w jednem miejscu, w Targowicy "), gdyby tu 
zechcieli wystawić towar swój na sprzedaż, winni są płacić myto. A zapłaciwszy je, mają prawo 
kupować u nas wszystko, co sami zechcą, z tem tylko zastrzeżeniem, by i Mości Mojej wolno było 
u nich kupować, co mi się zechce. A z tem, co my nie kupimy, mogą chodzić swobodnie po 
wszi^ ziemi mojej, mogą sprzedawać i kupować po wszystkich targach i po wszystkich przepra- 
wach podunajskich, począwszy od Żelaznych Wrót jednym ciągiem precz aż do samego Braiłowa; 
a nadto jeszcze i po wszystkich drogach zaaipińskicb. I nigdzie niechaj nie płacą myta, na żadnym 
rynku, ani też na żadnej przeprawie. A gdzieby myto wypuszczone było od Mości Mojej w dzie- 
rżawę, tam niechaj dotyczący celnik przeniesie kwotę, na nich przypadającą, na mój własny ra- 
chunek, i niechaj nie waży się pobierać myta od nich. Gdzieby zaś m^to nie było wypuszczone 
w dzierżawę, tam [na kupcach ziem polskich i litewskich] oczywiście tem ci mniej poszukiwanem 
być może. A ktoby znieważył list ten Mości Mojej , takowy niechaj będzie przygotowany wielką 
i dotkliwą ponieść karę, zarówno jako i ten, ktoby nie zechciał należytej dać mu wiary '^). Jo. 
Mircza, z łaski bożej wojewoda i hospodar '*). 



') Patrz notę 12. 

■) Ivsiąże Mircza Stary (po rumuńsku: <WHps-k m(a K-KTpAH=:Mircea cel Batrin) panował 
według Engla, Geschichte d. ungr. Reiches u. seiner Nebenlander, Halle, 1804, IV. 1. 156., od 
roku 1383—1410; a według kronik, ogłoszonych przez Laurianu i Balecescu (Ob. wydany przez 
nich Magazinul istoric pentru Dacia, BucurescI, 1845—47, t. I. pag. 95—97 et t. IV. p, 233) od 
roku 1383—1412. 

') Dokument ten, drukowany dotychczas jedyny raz tylko w Archiwie Ilażdeua (Archiva 
istorica a Romanie!, CoUectiune critic.i de documente assupra trecutului romanu etc , BucurescI, 1865) 
t. I. pag 3 — 4, pisany jest na pergaminie, 39 centymetrów wysokim, a 37 centymetrów szerokim. 
Pergamin jest stosunkowo bardzo cienki, lecz mocny; forma liter ukośna, właściwa dokumentom, 
pochodzącym z końca XIV wieku ; pieczęć na czerwonym wosku wyciśnięta, zawieszona na krę- 
conym jedwabnym sznurze z herbem, wyobrażającym kruka (jedną z najlepszych prac o tym przed- 
miocie jest dotycząca rozprawa Seiverta w Ungrisches Magazin, Pressburg 1781. t. I. 3. 366., tu- 
dzież Engla op. c. IV. 1. 41.) ze skrzydłami, złożonemi na wzdłuż, i z głową zwróconą w lewo 

26 



202 

ff kierunku grzbieta, po nad którym umieszczony jest krzyż, gwiazda i ksigżyc w pierwszej kwa- 
drze. Po czterech stronach tarczy herbowej wyciśnięte są, litery cyrilickie A\. P. M. fi., oznacza- 
jące prawdopodobnie imię: A\[l]PMn. Dokoła zaś tarczy napis łaciński: f S. MIRCHE VOIVODE 
TRANSALPINI BANI SEYERINIENSIS DYCIS DE FVGARVS ET (cetera). W wyrazie Seven- 
niensis litery ni znacznie zniszczone, możnaby też czytać : seoerimensis. (Napis ten odczytał dr. 
Fr, Piekosiński). 

*) Litery, a nawet zgłoski całe, które ujęte są w klamry prostokątne, nie znajdują się 
w samym oryginale, lecz dodane zostały przez wydawcę (w tym i we wszystkich następnych doku- 
mentach) w celu, by po pierwsze: uniknąć właściwych staroruskiej pisowni, a trudnych do czy- 
tania i drukowania skróceń tekstu, a po wtóre: wypełnić luki, zdarzające się skutkiem ortogra- 
ficznej i stylistycznej nieoględności ówczesnych pisarzy. 

*) Hażdeu, Archiva istorica 1. c, tłómaczy miejsce to dosłownie tak: Eii Jonne Mircea, 
marę voevodu i^i domnu a tóta terra ungro-romana ąi alla partiloru de peste munti — 
i wyprowadza oczywiście i^rzymiotnik 3<\n/\aHHNCKkiiu['k] od słowa n/\aHHHa=pols. połonina, w licz- 
bie mn. połoninyzrgóry. Biorąc rzeczy ściśle, powinnibyśmy właściwie i my tłómaczyć miejsce to 
dosłownie tak: Ja M. wojewoda i pan wszej ziemi węgro-wołoskiej i należących do niej z apo- 
loni ńsk i eh posiadłości etc. Zważywszy jednakże, że wzmiankowane tutaj połoniny nie są 
w gruncie rzeczy (Ob. między innemi dotyczące uwagi Wenelina, w jego Bjiaxo-6o.irapcKiH, hjh 
^aKO-ojiaBflHCKis rpasiaTŁi, St. Petersburg, 1840, str. 20—21, tudzież uwagi Daniczyca w jego Pje^iHnK-u 
H3 KHbH2ceBHnx cTapHHE cpiicKnx , BnorpaA 1863 — 64, t. I. 309 i t. p.) nic innego, jak tylko tak 
zwane transsylwańskie Alpy, daliśmy pierwszeństwo temu utarszemu i zrozumialszemu nieco wyra- 
żeniu i nazwaliśmy należące do hospodarów multańskich 3an<\aHHHCK'i'/A cTpaHhi nie zapołonińskiemi, 
lecz zaalpińskiemi posiadłościami = regiones transalpinae. Nadmieniamy atoli, że słowo zaalpiński, 
transalpinus miało w dyplomatyce rumuńskiej nadto jeszcze inne, całkiem odmienne od powyższe- 
go i szersze nieco znaczenie. W dokumentach łacińskich, nawet w tych, które wystawione były 
(Ob. n. p. dokumenty, wydane w Kodeksie dyplom. Dogiela I. 597 sqq., a chociażby tylko dokument, 
umieszczony w edycyi niniej. pod Nr. *III) przez samychże książąt multańskich , przez słowo trans- 
alpinus rozumiano nie same tylko posiadłości multańskie na Węgrzech (Fogarasz , Omlasz i inne) 
lecz owszem posiadłości multańskie jako takie, czyli posiadłości książąt mult. w ogóle. To znaczy in- 
nemi słowy, że wystawiając dokumenty w języku łacińskim, książęta multańscy stosowali się po 
prostu do sposobu widzenia węgierskich i polskich pisarzy, i razem z nimi nazywali ziemie swoje 
krajem, leżącym nie po tej, lecz po tamtej stronie siedmiogrodzkich Karpat, a siebie samych nie 
duces cisalpini, lecz duces transalpini:= wojewodowie zaalpińscy. A że Pianina, połonina oznaczała 
istotnie całe siedmiogrodzkie pasmo Karpat, mniej więcej aż po źródłowiska Bystrzycy (pobocznej 
Seretu) i Cisy, wnosić możemy między innemi także i ztąd, że książęta mołdawscy — porównać 
prosimy n. p. dokument księcia mołdaw. Romana z roku 1392 (w Archiwie Hażdeua I. 18) — 
nazywali siebie również wojewodami, panującymi nad całą mołdawską ziemią, od Planiny aż do 
morza: BOCBOAa OBAaĄa.ft 3(<U/i(io <uo/\ĄaB'KCKOio, oti^ IlAaHHHki ąo MopA. 

") W oryginale znajduje się nie dająca właściwie żadnego znaczenia forma Atw. Gdy 
atoli dokument ten wystawiony był dla kupców miasta Lwowa, to nie wahaliśmy się formę Aiw 



203 

wziąć za oczywiste skrócenie lub opuszczenie pisarza i uzupełnić ją w taki sposób, że zamiast 
słów: WT i\(w postawiliśmy w tekście odczytanym słowa: wrf-k] Aav[HEc>Ypra]. Daliśmy zaś 
pierwszeństwo konjekturze wt[t>] AfWHKOV'prd na tej szczególnie podstawie, że pisownia AfCHKoy-pr-K^ 
Leonburg lub Lemburg była, jak świadczą o tem dokumenty księcia Piotra z roku 1387 (Ob. Dogiela, 
Codex diplom. Pol. I. 597., albo też Rykaczewskiego , Inventarium omnium et sing. privilegiorum, 
litterarum etc, quaecumque in arce Cracoviensi continentur, Lutetiae Parisiorum, 1862, pag. 
131—32), a szczególnie dokument księcia Mirczy z roku 14U'J (patrz Nr. *III niniejszego wyda- 
nia) — u ówczesnych wołoskich pisarzy znacznie częściej używaną, aniżeli formy: AconoAk, Aeoh- 
TcncAK, AcoBiH, AioRiH i inne. 

') Imię własne: Tp'KroKH4i£=rumuń. Tp'KroKHi|i(=:Tergovisce— Tirguvestei, pochodzi oczy- 
wiście od słowa Tp'Kr'K::=targ; nazwaliśmy je zatem po polsku: Targowica. 

*) Ligaturę: a^Pha* (^ formule: noM.«kKiiic wtW «;t(\'k3NkiH\-['Kl Kpar-k Aopn4,o 
Ci\A\wr[o! RpaH<\c>Kj) dzieli Hażdeu 1. c. na ^opH i jy,^, nie tłómaczy jej jednak, i tłómaizyć nie 
może z powodu, że słowo jy,c(iH, jako takie, ani w języku słowiańskim, ani też w rumuńskim 
nie ma żadnego, dającego zastosować się tutaj znaczenia. My, z naszej strony, próbowaliśmy zatem 
odmiennego nieco sposobu dzielenia i, rozłożywszy ligaturę ^cpHA*" "f"^- A« ■ pH^c, jesteśmy zda- 
nia, że słowa te odpowiadają całkowicie rumuńskiemu: de -a rTudul=:jednym porządkiem:z:jednyni 
ciągiem. A przyjąwszy to za pewnik, sądzimy, iż miejsce to powinnoby w języku rumuńskim mieć 
mniej więcej następującą postać: si dupo aceta ei sa fie slobodi (rozumie się: kupcy lwowscy etc.) 
de a imbla iu tót:'t terra «:i provincia domniei melle, vindendu .?i comperandii, prin tóte oracele, 
prin tóte schellele de pe Dunare, incependii de la Portile-de-ferru de -a rindul pina chiar la 
Braila. 

') I"orma np-bsnAJHHHCKiH odpowiada również, tylko nieco dokładniej jeszcze jak forma 
sanAaHHHCKiH łacińskiemu transalpinus (w pierwszem tego słowa znaczeniu), i powinna tłómaczyć 
się także przez zapołoniński=:zaalpiński ; no BckjfL-k] n;5;TfKf)f['K] np^ksnAaHHHCKKiwii] znaczy zatem 
nie: po wszystkich drogach, prowadzących przez połoniny, czyli przez Alpy transsylwauskie do po- 
siadłości multańskich na Węgrzech, lecz : po wszystkich drogach, znajdujących się w posiadłościach 
multańskich za Alpami, czyli wprost: po wszystkich drogach zaalpińskich. 

'") I^odpis ten wykonany jest dużemi wiązanemi literami i umieszczony po obu stronach 
przerwy, wykrojonej dla zawieszenia pieczęci. 

") Targowica, niegdyś stolica książąt wołosldch, leży nad rzeką Jałomicą, poboczną Du- 
naju, i jest obecnie miasteczkiem, należącem do powiatu (districtul) dambowickiego. 

'-) W dokumencie tym nie ma ani daty, ani też miejscowość nie wskazana, gdzie doku- 
ment został wystawiony, ilimo to wszakże chybilibyśmy bardzo, gdybyśmy wątpić chcieli o auten- 
tyczności jego. Bo właśnie wytknięte jeno co braki bywają w dyplomatyce rumuńskiej zjawiskiem 
(Porów, pierwszy lepszy zbiór dokumentów, pisanych w Rumunii), powtarzającem się tak często, że 
nie mogą być użyte jako dowód przeciw autentyczności dokumentu niniejszego, a zwłaszcza gdy 
zważymy, że prawa i wolności handlowe, i)rzyznane na jego podstawie kupcom i mieszczanom 
lwowskim etc, potwierdzają się całkowicie w dokumencie łacińskim , wystawionym (z zachowaniem 
wszelkich prawnych i dyplomat. formalności) przez tegoż księcia Mircze w roku 1409 i wydrukowanym 

« 26* 



204 

w edycyi niniejszej pod Nr. *III. Ale na tern nie koniec jeszcze; konstatując autentyczność do- 
kumentu tego, idziemy o jeden krok dalej i (w sprzeczności z dotyczącemi uwagami Zubrzyckiego, 
Kron. miasta Lwowa str. 77, a osobliwie z dotycz, uwagami Hażdeua, w jego Istoria critica I. 1. 
§. 3, n. 1) są,dzimy, że wystawiony ' został nie w 1409 roku i nie w Argiszowie, lecz we Lwowie 
w 1390 roku. A to śmiałe na pozór przypuszczenie opieramy najbardziej na tej okoliczności, że 
stosunki polityczne między Polską a ziemiami multańskiemi i wołoskiemi w latach 1390 — 1391 
znacznie były ściślejsze, aniżeli kiedykolwiek przedtem albo potem w epoce panowania księcia 
Mirczy. Ówczesna bowiem przewaga państwowa Luksemburczyków była faktem tak niekorzystnym 
dla widoków politycznych Władysława Jagiełły, iż przymierze z książętami Mołdawii i Multan (Wo- 
łoszczyzny), zagrożonymi ze strony tychże Luksemburczyków, a równocześnie także ze strony wzbi- 
jających się do zatrważającej przewagi Osmanów, było dla niego choć nie niezbędnie konieczną, 
lecz w każdym razie pożądaną i naturalną prawie podporą. I otóż między dokumentami, odnoszą- 
cymi się do tej właśnie sprawy, a mianowicie do bliższego określenia stosunków politycznych między 
Polską a Multanami, znajdujemy w kodeksie dyplom. Dogiela 1. 598 jeden, który wystawiony jest 
przez księcia Mircze w roku 1390, i o ile wnosić można z całego ciągu rzeczy (Ob. Engla Gesch. 
d. ungr. Reiches etc. IV. 1. 157) w czasie osobistej obecności jego w Lublinie. Cóż by więc dzi- 
wnego było, gdyby książę ten w przejeździe swoim przez Lwów, na prośby gościnnych mieszkańców 
miasta, wystawić kazał dla nich przez któregokolwiek z towarzyszących mu wołoskich pisarzy 
między innemi także i ten oto słowiano-rumuński dokument? A nawet, gdyby przypuszczenie co 
do miejscowości nie całkiem było przekonywającem (bo kupcy lwowscy mogli odszukać księcia Mircze 
w Lublinie, a nawet w każdem innem mieście), to data sama zdaje się żadnej nie ulegać wątpli- 
wości. W każdym razie dokument w mowie będący należy odnieść jeszcze do pierwszej połowy 
panowania księcia Mirczy, czyli do końca XIV stulecia. Na to wskazuje, jak rzekliśmy powyżej 
w nocie 3., już sama forma liter, a nadto jeszcze i ta okoliczność, że określenia co do towarów, 
mogących w krajach multańskich być sprzedawanymi lub kupowanymi, tudzież określenia co do 
myta, mającego przez kupców lwowskich etc. uiszczać się w Targowicy, nie są tak dokładne, jak 
w wzmiankowanym powyżej dokumencie tego samego księcia z roku 1409. A zdaje się przecież, 
że niedokładności te nie mogłyby mieć miejsca, gdyby dokument niniejszy prostym był tylko du- 
plikatem dokumentu z roku 1409. 

") Rozbiór zdań, wypowiedzianych o znaczeniu formuły Iw., obacz przedewsz3'stkiem 
u Kantemira, w jego Xpc>hhkS/\ PomaHO - /MOaao - B/\d\-HAcp t. II. 281. sqq., tudzież u Wenelina, 
w jego Baaxo - 6ojirapcKifl TpaMaTti, pag. 27 — 30 i w wielu innych, mniej lub więcej przystępnych 
dziełach. 



I 



205 



II. 



W Suczawie 1407 r. 

Książe mołdawski Alelcsander 'j, z przydomlciem Dobry, nadaje kupcom 
lwowskim, tudzież kupcom ruskiej i podolskiej ziemi prawo kupczenia 
po wszystkich ziemiach jego za oplata myt zniżonych '•); pozwala im 
także przewozić przez kraje jego srebro i kuny węgierskie, jednakże z za- 
strzeżeniem, by podawane były zawsze do wiadomości władz celnych 
i by hospodarowi wolno było zakupić z artykułów tych tyle, ile mu się 
podobać będzie ; nakoniec pozwala im mieć własny dom w Suczawie 
z zastrzeżeniem, by w domu tym nie utrzymywali ani szynku, ani jatek, 
ani też chleba własnego nie sprzedawali, 



MmAOCTKIO KOŻKKfłO, ,MKI flAfKOHApTł , ROeKOAa [h] PCCnCĄapk 3E/U/1H iHC/ł,V>KCKCiH, 
HHHH/MTi 3HaiV\(HHT0 H|C'kl CHiUK HJUJHA\'k AHCTOAłTk Oyck/Mk , KTO HaHK 0\|'3pHT'K , HAH łil'© 
OyC/\K]UIHT'k, CŻKE (-:C/V\kl ĄOKOHaaH C'k paAI^<AMH H C'k /UkcTkS/ftHkl HaKOKCKCTO lUkcta H Ck 
OłfCk.Wk nOCnUAkCTKO/Wk H\"k^) H C>YMHHHj\H <-:CA\kl OYCTaB[H]ni;kTKC O /MklTaY'k Ołf HaUlEH SEiWAH 
H AOKOHaaH e.CMU Ck HHA\H, lUTOBkl YOAHAH Oy HamCH 3E.V\AH HCk CB«HA\H l'0prOBa.ftil\H. fl 

iWkiTa eca\ki n,v\'k raKk nocraKMAH h oii-afrHHan, iiiroEki ,\,>iii'>'^>< '>y Hauitń 3EiV\/\H iUmtc raKTi: 
NaHiitpKoe roAOKHOK A\kiTC cijsaKkCKOF., Ha HCKAa,vk , WT['k| cSKHa OTTł rpHKHS TpH rpoiini. 

fl KOAH HAłSTh KSiIHTH TaTapkCKkIH TOKap^k Oy OcMaK-k: IlAH llłOAK'k, HAH HEpEl^h, HAH KAMKkl, 

HAH TCKEHKkI, HAH TE A\kAH'k^). HAH PpEI^KklH KBACk OTTk TpHKHS Oy OoHaK-fc HO TpH rpOlIJH. 

fl KOAH HiWSTk KSIIHTH nMTapkCKklH TORap'k Oy HHklYT* TOprO^Tk HaiUHJfk, TaAłTk HiUSTk A-ITH, 

r,v'fe firo K8nAT'k, otti rpHKHS aka rpoujH, a Ha roAor.Hoe aawto oy OcHaR-k otty rpHBHS Tpn 

rpOIUH; Ta CAvkET'k firO npOAaTH, K0A\S AICRHTk. fl kto HAET-k A'^ IlAKOKa, Ha rOAOKHOe A\klTO 
Oy GoMAKij CTk CKOTa OAIIHk rpOUl'k. OT'k AfC'*''''' CRHHIH OAHH'k PpOUJ-k, OTTs. AECATk OREI^k 
CiAMM'!' rP'fUI'k, a C'T'k KOBklAki HO lIJECTk rpOIUH, A OTTi KaJKACTO KOHA HO UIECTH PpOUlH, OTTi 
CTO Bł.AHI^k OAHHk PpOHIk . OT^k CTO AHCHUk A^^ATk PpOUIH , OT^k CTO OKMHHkl CiJpAHHklH^) 
HETkipn rpOUHl, OTT* CTO KOŻKH laPHAMIHYT* A^a PpOUIH, OT'k CTO KOHIH CKOT'l'HY'k HATHaAECATf 
rpOUIH; TO A\kITO COMaKkCKOK. fl KTO HAET'k A*" TaTapT\CKOH CTOpOH'k , OTk Rl. KaHTapH OłT 
GosaR-k OAHH-k pbKEAk CfpEKpA, Oy lllckl TpHAECATE PpOlUk, A Oy C'kAklHrOpOA1t llOA'k pSKEAh 
CIpEKpa. fl KTO HE HAET k Ha RiiAklHrOpOAk, TOAKO HiMETTk A-JTH HA TArAHAKAMW , KOAKO Oy 

K'kAOAfkropoA'k, onpOME nEpER030R'k ; a ha CTopoaiS OTTk KaH;A<''''J' R^sa no AR''naAfCATE rpoiuk. 



20G 

H KTO HjHtT'K nOI-H.łTH CKOTTi ,ł,0 T.»Tap'k, Ha rOrtOEHOe /WWTO Oy GoHaB^k OTTi CKOTa MCTKipH 

rpoujH, a oy Iflcw ĄKa rpouiH, a Ha TAi-AHAKAMtó j\,ra rpouiH. fi OT'k cto okei^k oy GoHaK'k 
lUfCTŁAfCATf rpoinH, a oy Wcki TpHAfCAT[e] rpoiUH, a na Tapahakamw rpnĄfCATt rpomn ; to 
iUkiTO T-k.it-K, uiTO haSt'k A* Tarap-K. fl nocraKW c^Kna, H/uawT-K h^Ti iipoA^łTH na HCKaaAT* 
S OoMaR-k, a oy |nHKi)fił] HauiHy-K Tcpro)fh m mmmotti, Koaio npc»A'>TH h^t*. fi ch r-k/WH 

rpCUlH KOaHO HA\K )fC«AHTH H TOprijKaTH COKH no <jyCH\"K TOpra^K HaiUH\"h, UlTOKOAH H3HaH- 

ASt-k. fi A'5 OyrcipTi h a<> KfcapaB'K ckokoaho HiWK kkikoshth cSKHa. fi kto noKtsfT-K cSkho 
AO KfcapaK'K, A'*'''" H/UfTTv Ha roAOKHoe iMwto oy GoMae-k otti rpHKnS no Tpn rpoiuH , a na 
KpaH oy KaKOKi; ottk rpHKHS a^^J rpoum. fl ujto npHKt3{T'k hsti Bccapack: hah ncpei^h , hah 
BaBoaHS, HAH kSak ujto, OTTi Ki". KaNTapH o\' BaKOB-k noa-k piiRcak cjpfBpa, a Ha roaoBHoe 

(HKITO 0\' GosaB-k OT-K Bi". KaHTapH OAHHTi pSECAk CtpfKpa. fl KTO HA\eT'k nOKOTH CSKHO A* 

Khctphi|,h [h] A'? OyropTi, oy GosaB-k ott*. rpHBnS no TpH rpouiH, a oy Kahh OT-k rpnenS 
noAi^BTopa rpouia , a oy MoAAaBHi^H otti rpHBnS noATyKTopa rpoiua. fi kcah ca bopotat-k 
H3T» OyropTi, OTTł Kaa;Aoro TEpyS oy MoAA>i(iHi^H no A^a rpomn, a oy Rahh OT'k Ka>KAoro 
T£p)f8 no AK«' rpouiH. fi kto HAAiTk noBfBTH cSkho a* KpaiuoRa , Na roAOBHoe A\kiTO oy Go- 
MaB-k OT-k rpHBHS Tpn rpouin, a oy BaKOB'k ott^ rpHBHS noAT^KTopa rpouia , a oy ToTpSujH 
OTTk rpHBHS noATiBTOpa rpouia. fi koah ca nmSTk BopoTHTH OTTv KAHiAoro Tfp^S Ha ToTpSuiH 
no AKA rpoujH, a oy BaKOB^k otti KaJKAoro Tfp)f8 no A^a rpouiH. fi kohh hsti Hauioń sc/Uah, 

UITO no Tpn rpHRHkl, CAOKOAHH HiWK CBTk, H OyrOpTłCTIH KOHH CAOBOAHH HiWK. fl Oy KOTOpOAłTy 
TOprS HA\8Tk H\'K KSHHTH, TaMTi HiWSTk A''""'" *''"'' KaJKAOPO KOHA HO METkipH rpOUJH , A HA 
CKAAATi oy G0MaE'fc OTTi Ka^SA'"''? KOHA no UJfCTk rpOUJH, a Ha GnpATk OTTi KajKAOrO KOHA 

no AKa rpouiH, a oy HfpHOKki^n no A^a rpoujH. fi kto HA\ETk noKtcTH kohh hah KOBkiAki a* 

KaA\AHI^H, UJTO BkIAO A'*'''" 6'"S Oy GupATk, TO HA\fTk A^ITH BTi AopOrHHH , A UJTO KKIAO 
AaTH 6M8 oy HcpHOEkl^H, TO H/HfTk A'''rH oy X0THHH ; TaKO;KE eCTk MklTO H OTTk KOEklAkl, 
HKO H OT'k KOHH. fl KTO HAAfTTi KShHTH CKOTTł , HAH BApaNkl Oy BaKOB'k, AHKO Oy PoA\aHOB'k 

oy ToprS, AHKO oy Banu, ahbo na N'k<uu,H, ahko oy HHkij^i^ Toprox"k uaujHYTł, m uaAOKł hh- 

PAf MklTO A''"!""? HH>Kk TAAłTi, rA'k Kł>nHA'k, H K03A\tTk nfHATk OTTł /UkITHHKa. fl Oy KOTO- 
pOMHi TOprS H/MtTTi KSHHTH , Ta<H'k HiHfTTł A^^^H OTTi CKOTa OAHHTi fpOUJTi , OTTi Aff'*'''l» 
OEfUk OAHH-k rpOUJTł, OTTi A^C^Tk CBHHIH OAHHTi rpOUJTi, OTTł CTO KOJKH KOAOBklYT* A^CATk 
rpOUJH, OTTi CTO KOJKH tarHAHTHY'k OAHHTi ppOUJTi, OTTi CTO K05KH [OKMIHYTi] CSpaHHklYTi A^^ 
rpOUJH ; Ta HA^Tk na rOAOEHO/Wk MklT-k COMaK-kCKOatTi. fl oy GhPATCKOAATi OTTi KPAiUHH]^!! 

p^jHfH : OTTi manoK^k, otti HoraBHU,H , ott* KopAki, OTTi iWtHA — OTTł rpHBHki no Tpn rpoujH. 

fl UJTO KOAH HAtT'k H3'k 3(MAH HfpECk GoMAEki Ha GnpATTi, KOAKO A-IKATH Ha GoHaE-k , HO- 
AOBHHa OTTi TOrO AłkITa H/WSTk A'>'''H Ha GupATTk OTTi OyCfFO, H OTTi KO^KH, H OTTi BOAHkl, 
[h] OTTi OBMHHki; TO (HkITO CHpATCKOC. fl Oy HfpHOKU,H OTTi H'kiUEi;KOrO KOSA /MklTO ItTkipt 

rpouiH, a OTTi op/wkuTkCKoro Kosa mwto ujfCTk rpouiH, ott^ CKOTa oahhti rpouiTi, otti A'- 

CATk CBHHIH OAHH-k PpOUITł , OTk A^^ATk OBd^k OAHHTi PpOUITi , H OTTi KOHH H OTTi KOEklAkl 

no AKA rpouiH. fi na ncpcEoski, h OT-k H'kMEi^KHY'K bosisi ii^'kAkij('k, H oTHł opMEHCKkiyni , no 



207 

HfTkIpf rpOUIH; TO (MKITO M(pHC>KkCKC>6. H 0\f HfpHOKII,ll KC3kl HE CTpACTH , AM K^Hd^K 4,JCTK 
CKOMi K-fcpS, aiKf HC HiWaeTTk 3anOR'kAaHKIH TCKdpTy HJ CKOH KCST* : KShHI^H , Cfp(KpC> , BOCK'k II 
KOMH A<'Kpi'H 3f,\\'hCTIH. fl HiWJeTkCA IICiCTaKHTH H^fcHS CSKH-fc C>y OoHaK"k , tdKC KO AkROK'k. 
n AkBOKH>ftH( , UJTO H.V\i>Tk IIOHTH ,V^ CpailAOKO 110 pklEkl, Ha KpaHHCe. .WklTO, HAH Ol* CaKC>B'k, 

HaH c>Y REpaaĄ'k , Taiv\k iiiw^ik ,\.mh 0T'k pphbhS no iioa-kKTOpa rpoiua ; a Kosa h puBki hc 
3aHA\aTH. fl Ta/V\'k B03<u('rk iiEHaTk, Ta np'iHAn"k caoKO,\,HO a*" OoiaB^k, Ta H,x\n"k AaTH Ha 
roaoRHOiWk /MkiT^k oy GonaBł 0T'k rpHKHki no Tpn rpoiuH ; a B03a ii pkiBki hi 3aHiMaTn. fl hj 

OHpATk HA\STk A'>l"ll OT'k IpHBHS 110 nOa'kKTOpa PpOUia ; a pkIBkI H K03a Hf saH.waTH. fi Ha 
MipHOBI^H <MklTO O fk K03a. fl AkKOBMAHl , UJTO H/M^Tk HpHHICTH Ca,V\H H3'k Ol^TOpTi CipiBpO 

:Kk;K(Hoe, o-i"k Toro cipiBpa urro Kki\'o<v\'k lUki kShmah cor*!;, koako Ri$A(i">^ na.wk HaAOKHo; 

a HH08 CipCKpO, UJTO OCTaHITk, TO HiWk CAOBOAHO. fl A\SHT/AHkCKkIH ROCKli H BpaUJEBliCKklH 
CaOEOAHO HA\'k CCTk. fl iHkITO H-WSTk A^^H OT'k KaAMHI Oy BaKOB*!; OAHHTł rpOUJ'k , a Ha HC- 

KaaAk oy GoMaK'k OTk KaAMHi oAHH-k rpouj'k , a oy OnpATk otti Iw\,\\(he oahht* rpoun^. fl 

Oyi'OpkCT'l'H KOyHHUH CAOKOAHH HiWk . a -WklTO HiV\8Tk A''"''" *V '^''H" HOA^kRTOpa IpOUJa OTTi 

rpHBHi!, a Ha HCKaaAk oy GonaR-k OT'k rpHKuS rpn i-pojun , a oy GnpATk iioaTiRTopa rpoma 

OTk 1'PHRHS. fl OT'k TIH KShHHH, KOAkKO RSAi>Tk HaAVk HAAOBHH, a A\kl HMEA\'k COKH kShHTH ; 

a hhTh nA\'k caokoahh. fi ^'.^^t hcmm HiWk A'*-"' koaio , mroEki coK'k AM''t:'i^'U< oy GoMaB'fc 

OAHHlk A*'"'!'? •* *V TOA\-h A"*'"^ KOpHkAAii Hf AfpIK-^^TH, HH HHRA BapHTH, HH AMAS, HH .UfCHIIł 
KA'kTKkJ Afp^ł^-f^TH, HH ^^A-fclJa npOA'>KarH. llaK'k AH TOT-k, KTO HA\fTk IKHTH Oy TOA\k AC''«i>, 
KkJ \-OT'kA-k H-kuiTO OTk T-fc\-k Afp'KATH, TOrAkl A\8CHT'k Ck A\'kcTOA\'k TipiJ-feTH. fl TO eC,V\kl 

oyMHHHAH KSnii,fArk rocnoA<'PA HauJiro, KopoAA noACKoro . hsti oyciH pScKOu 3(<UAH H Ck no- 

AOACKOH. fl TO A\kl HM;f 6CA\kl RklUIf HHCaAH. CAlOKSfAAk H,l\Tv B-ksHO OySAfpiKdTH KI30 ACTH H 
BI3k J^klTpOCTH HA R-kKkl B-kMHklA. A\kl H HAUIH HaA\'kcTKkJ, HHKOAH TO HfnOpSUIfHO, npH HaiUfH 

MTH H npH HamoH R-kpii, noAAi>r'k KpfCTkAHkCKoro npaKa. fl na to cR-kAKORi: nan-k /Kłop»;k, 
napocTA icoMaRkCKkin]; iiaHk A\iiYaiiAO, [cTapocTa] A'J'P*'''^HfKkiH; nan-k Iiaaat*, [cTapocTa] et- 
pETCKkJH ; naH'k Oaua, ak^^Phuk^i. cosaBkCKkiH ; naH'k RIi^ko h nauni HAiaui-k , MaiuuHKik. fi eipc 

npH TOAYTk BkJAH nOCAkl Ck AkBOBA, UJTO Ck HaA\H CfCE A'^'^^ A*'KOHaAH : A\klHKO KSAHKOBk- 
CKhlH, H 3HA\Hp'kCTaHk XaHkICk, H XaHkICk CEp3kCTk, H PSCk llHKKIOCk, H HHCapk AkBOBCKkIH 
XaHkICk. fl na nOTRipn^fniK l"kA\-k OYckA\'k BEA'kAH eCA\kl HaUJEA\S K'kpHOA\S AOrOftfTS nnCATH 
H npHR"kcHTH niMATk HaUia RfAHKAA K^k CIA\S AHCTS HAUJf/US. Oł,' GoMaR^J, Oy A^ŁtO UJfCTOTkl- 
CAMHOe A^KATk COTTi H UJICTkNAAlCATOe A^iTO, OKTABpa 8. 



Z łaski bożej, my Aleksander, wojewoda i hospodai- ziemi mołdawskiej , czynimy jawnie 
tym listem naszym wszystkim, ktokolwiek nań popatrzy lub go usłyszy, iż dokonaliśmy z radcami 
i obywatelami miasta Lwowa i z całem ich pospólstwem (t. j. społeczeństwem) i uczynili umowę 
o mytach, mających płacić się w naszej ziemi, i ułożyliśmy się z nimi. by chodzili w państwie 
naszem swobodnie i z tern co kupią, i z tem co sprzedać zamierzają. A myta, co mają płacić 



208 

■w ziemi naszej, ustanowiliśmy i ulżyli dla nich tak: Kasamiirzód płacą główne myto na składzie 
w Suczawie «) od sukna, od każdej grzywny onegoż, groszy [mołdawskich czy polskich?] po trzy. 
A za towar tatarski ^) jako to :. jedwab, pieprz , kamchy «), tebenki »), tyniian "), kwas grecki , gdy 
zakupią go w Suczawie, płacą tamże, [na głównem mycie] w Suczawie, od każdej grzywny onegoż 
także groszy po trzy. A gdy zakupią towar tatarski w innych miastach, to wtedy płacą tam 
gdzie go kupią, po dwa grosze od grzywny, a w Suczawie nawet i w tym razie groszy po trzy od 
grzywny i wolno im sprzedać go, komukolwiek zechcą. A kto idzie do Lwowa, ten płaci na głó- 
wnem mycie w Suczawie od bydlęcia jeden grosz , od dziesięciorga świń jeden grosz , od dziesię- 
ciorga owiec jeden gro.<z, od klaczy sześć groszy, od każdego konia także sześć groszy, od każdej 
setki bielic jeden grosz, od setki lisich skór dziesięć groszy, od setki owczych skór siwych cztery 
grosze, od setki jagnięcych skór dwa grosze, od setki skór bydlęcych piętnaście groszy. A kto 
idzie do tatarskiej [t. j. tureckiej] ziemi, ten płaci od 12. kantarów [t. j. centnarów] ") wagi 
w Suczawie jeden rubel srebra, w Jassach trzydzieści groszy, a w Białym-grodzie "') pół rubla 
srebra. laoby zaś nie szedł na Białygród, ten ma dać w Tyginie ") to samo co i w Bialymgro- 
dzie, oprócz przewozów '*), a nadto jeszcze i na stróża po dwanaście groszy od woza. A kto po- 
pędzi bydło do Tatarów '*), płaci na głównem mycie w Suczawie cztery grosze od setki, w Jas- 
sach '*) dwa grosze od sztuki i w Tyginie dwa grosze od sztuki; a od stu owiec w Suczawie 
60 groszy, w Jassach trzydzieści groszy i w Tyginie trzydzieści groszy. I to jest myto dla tych, 
co idą do Tatarów. A postawy sukna [przywiezione, rozumie się, przez kupców lwowskich etc] 
mają być sprzedane na składzie w Suczawie "), albowiem [kupcy lwowscy etc] nie posiadają i tak 
prawa sju-zedawania sukien takich w innych [mołdawskich] miastach. Ale z pieniędzmi tymi [t. j. 
z pieniędzmi, uzyskanymi ze sprzedaży sukien] wolno im chodzić i targować po wszystkich rynkach 
naszych i nabywać, cokolwiek tylko znajdą. A gdyby chcieli wieźć sukna swe do Węgier i do 
Basarabów [t. j. gdyby je chcieli przewozić tylko przez kraje mołdawskie], to mają prawo uczynić 
to bez przeszkody. Ale kto powiezie sukno swe do Basarabów '*), winien jest zapłacić na głównem 
mycie w Suczawie od każdej grzywny onegoż trzy grosze, a na granicy w Bąkowie od każdej 
gi-zywny dwa grosze. A za towar, przywieziony z Basarabów "), osobliwie zaś za pieprz, bawełnę 
i tym podobne rzeczy, płaci się w Bąkowie od każdych dwunastu kantarów wagi pół rubla srebra, 
a zaś na głównem mycie w Suczawie od każdych 12. kantarów wagi jeden rubel srebra. A kto 
powiezie sukno swe do Bystrzycy [i] do Węgier, płaci w Suczawie od każdej grzywny onegoż trzy 
grosze, w Bani -") półtora i w Mołdawicy ^') półtora grosza od grzywny. A powróciwszy z Węgier, 
płacą od każdego terchu -"), co wiozą ze sobą, w Mołdawicy po dwa grosze i w Bani po dwa 
grosze od terchu. Ktoby zaś powiózł sukno swe do Braszowa -^), płaci na głównem mycie w Su- 
czawie od każdej grzywny onegoż groszy po trzy, w Bąkowie -*) po półtora i w Totruszy "*) po 
półtora. A z powrotem z Braszowa płacą [kupcy lwowscy, podolscy etc] na Totruszy groszy po 
dwa od terchu i w Bąkowie groszy po dwa od terchu. A co się tyczy koni [chowu krajowego], to 
wywożone być mogą z ziemi naszej bez przeszkody tylko te, wartość których nie przewyższa 
trzech grzywien srebra. Tak samo też i konie węgierskie mogą być wywożone [czyli, być może, 
przewożone tylko?] bez żadnej z naszej strony przeszkody [i bez żadnych dalszych z naszej strony 
zastrzeżeń??]. A co się tyczy opłat, to od koni [krajowych i węgierskich ?] płacą kupcy lwowscy etc. 
w miejscu, gdzie je kupią, od każdej sztuki z osobna cztery grosze, na składzie w Suczawie od 



209 

każdej sztuki z osobna sześć groszy, w Serecie -") dwa grosze i w Czerniowcach dwa grosze. Ktoby 
zaś poprowadził [zakupione u nas] konie lub też klacze do Kamieńca [podolskiego], obowiązany 
jest to samo, co wypadało zapłacić mu w Serecie, uiścić w Dorohuniu -'), a zaś to, co wypadało 
zapłacić w Czerniowcach, uiścić w Chocimie. A rozumie się samo przez się, że myto od klaczy 
jest takie same, jako i od koni. A kto zakupi bydło, lub barany bądź to w Bąkowie, bądź to 
w mieście Romanowie "*), bądź to w Bani, bądź to w Niemczy -'), bądź to w innych podwładnych 
nam miastach, nie potrzebuje nigdzie składać myta za nie, tylko tam , gdzie je kupił ^°). W tym 
ostatnim wypadku dobrze jest atoli wziąć pieczęć u dotyczącego celnika. A w mieście, gdzie 
kupno przyprowadzili do skutku, płacą [kupcy lwowscy etc] od każdej sztuki bydła jeden grosz, 
od dziesięciorga owiec jeden grosz, od dziesięciorga świń także jeden grosz, od setki skór woło- 
wych dziesięć groszy, od setki skór jagnięcych jeden grosz, od setki skór [owczych] siwego koloru 
dwa grosze. A potem idą na główne myto suczawskie. A na mycie serćckim płacą od kramnych 
rzeczy, osobliwie zaś od czapek, nogawic, kordów i mieczów, od każdej gi-zywny po trzy grosze. 
A cokolwiek z ziemi naszej przechodzi na Suczawę do Seretu, to połowę tego, co płacą w Sucza- 
wie, obowiązani są płacić także i w Serecie, od wszystkiego, i od skór, i od wełny, i od owczyny; 
i to jest myto sereckie. A w Czerniowcach wynosi myto od niemieckiego wozu cztery grosze, od 
ormiańskiego sześć groszy, od sztuki bydła jeden grosz, od dziesięciorga świń jeden grosz, od dzie- 
sięciorga owiec jeden grosz, od konia, a tak samo też i od klaczy po dwa grosze od sztuki. A na 
przewozach [t. j. na przeprawach przez Prut] płaci się od niemieckich wozów całych, i od ormiań- 
skich, bez różnicy po cztery grosze od każdego; i to jest myto czerniowieckie. A w Czerniowcach 
wozów nie przetrząsać, lecz wystarczy, gdy kupiec da porękę, iż nie posiada na wozie swoim to- 
waru, mającego być zapowiedzianym [t. j. podanym do wiadomości celnika] jako to: kuny, srebro, 
wosk i konie dobre chowu krajowego. A ceny sukna mają być w Suczawie te same, co i we Lwo- 
wie. A Lwowianie, co idą po ryby do Braiłowa ^'), obowiązani są [rozumie się — z powrotem] 
na granicznych mytach, bądź to w Bąkowie, bądź też w Berładzie ^-), płacić groszy po cztery od 
grzywny; a wozu i ryb nie wolno im zatrzymywać. A tam wziąwszy pieczęć u celnika, niechaj idą 
swobodnie [nie płacąc żadnych dalszych myt] aż do Suczawy. A na głównem mycie w Suczawie 
płacą od grzywny po trzy grosze; a wozu i ryb im nie zatrzymywać. Tak samo też i w Serecie 
obowiązani są zapłacić po półtora grosza od grzywny: a wozu i ryb nie zatrzymywać. A w Czer- 
niowcach płacą od wozu z rybą takie same myto, jak od każdego innego wozu. A względem sre- 
bra topionego, które Lwowianie przyniosą z Węgier ze sobą, wymawiamy sobie tylko to, by nam 
wolno było zakupić u nich ilość onego taką, jaka nam będzie potrzebną; reszta zaś, co zostanie, 
może być wywiezioną. A muntański '^) wosk i braszowski jest także towarem, wolnym do wywozu, 
pod warunkiem wszakże, by na mycie w Bąkowie [kupcy lwowscy etc] płacili od kamienia jeden 
grosz, na składzie w Suczawie od kamienia jeden grosz i w Serecie od kamienia jeden grosz. Tak 
samo też i kuny węgierskie są towarem, któiy wywozić mogą pod warunkiem, że zapłacą za nie 
w Bani po półtora grosza od grzywny, na składzie w Suczawie po trzy grosze od grzywny, i w Se- 
recie po półtora gi'Osza od grzywny. Ale zastrzegamy sobie, by nam także i z tych kun węgier- 
skich wolno było zakupić u nich ilość taką, jaka nam potrzebną będzie; reszta zaś, jak rzekliśmy, 
pozostawia się im jako towar, wolny do wywozu. A oprócz tego daliśmy im jeszcze prawo, by 
utrzymywali własny dom [czyli zajazd] w Suczawie, ale znowu pod warunkiem, że w domu tym nie 

27 



210 

będą ani wyszynku zakładać, ani też piwa, ani miodu warzyć, ani jatek z mięsem umieszczać, 
ani chleba sprzedawać, Gdyby zaś ten, kto zawiadywać będzie domem onym, życzył sobie utrzy- 
mywać którąkolwiek z wymienionych rzeczy, to obowiązkiem jego jest układać się o to z miastem, 
A to wszystko uczyniliśmy dla kupców hospodara naszego i króla polskiego, z całej ruskiej ziemi 
i podolskiej. I wszystko o czem pisaliśmy powyżej, ślubujemy dochować im wiecznie, bez pod- 
stępu i chytrości dochować im na wieki wieczne, my i potomkowie nasi, i nie naruszyć tego nigdy 
przy naszej czci i wierze przez wzgląd na święty chrześcijański obyczaj. A świadkami tego byli : 
pan Jerzy, starosta [suczawski] **); pan Michał, [starosta] dorohuuski; pan Wład., [starosta] se- 
recki; pan Oana, dwornik ''*) suczawski; pan Jiicko [Jacenty] i pan Eliasz, czaszuik ^®). A nadto 
byli przy tern jeszcze i posły ze Lwowa, co dzieła tego dokonali z nami, a mianowicie: Myczko 
Kulikowski; Zimirstan Chanys; Yerzest' [?] Ghanys; Rus Nikkjus i pisarz lwowski Cha- 
nys. A na potwierdzenie tego wszystkiego kazaliśmy naszemu wiernemu logotecie ^'j wystawić 
ten oto list nasz i pieczęć naszą wielką przywiesić do niego **). W Suczawie, w lato sześćty- 
sięczne dziewięćsetne szesnaste, w październiku 8 dnia. 



') Książe Aleksander, z przydomkiem Dobry, rozpoczął swe panowanie według kroniki 
Grzegorza Urekii (po rum. Urechia) w roku 1399 i panował (Ob. Latopisy ziemi mołdawskiej = 
Letopisitile terrel MoldoveI, ed. M. Cogalnicenu. Ja)?T, 1852. t. I. pag. 103 et 107) 32 lata i 8 
miesięcy, a zatem od 1399 — 1432 roku; według Engla, Gesch. d. ungr. Reiches u. s. Nebenl. IV. 
2. 115., od roku 1401 — 1432. 

^) Dokument ten pojawiał się wprawdzie już kilka razy w druku: pierwszy raz, ale w stre- 
szczeniu tylko, w lironice miasta Lwowa Zubrzyckiego str. 74 — 76; drugi raz w Aktach odno- 
szących się do historyi zach. Rossy i (Aktbi oth. ki iioTopiii aan. Poocih, Ct. IleTepO. 1846). t. L 
str. 30 sqq.; trzeci raz w Pomnikach dyplom, i sądowego języka ruskiego (IlaMflTHnKn AniiJioMaTH^e- 
CKoro H cyAeÓHO - AiJioBoro asBiKa pyocKoro Bt ApeB. TajniłKO-BOJOAnM. KHaacecTBi h Bt CMeacHŁix'Ł 
pycc. oójiacTHKi. ct. XIV — XV ctoji.) wyd. przez Gołowackiego w Sborniku naukowym halicko- 
rus. Matycy za rok 1866, zesz. I, Nr. XXVIII; czwarty raz, ale tylko w przekładzie rumuńskim, 
w Archiwie historycznem Hażdeua (Aixhiva istorica a Romanie! etc.) 1. 1., str. 130 sqq.; a nakoniec 
piąty raz — rozumie się z myłkami — w kalendarzu bukowińskim, wyd. przez ruską Besidę 
w Czerniowcach w 1877 roku, str. 90 — 95. Zważywszy atoli, że dokument księcia Aleksandra jest 
osnową wszystkich dalszych, wydanych tu mołdawskich dokumentów, drukujemy go raz jeszcze 
i jesteśmy zdania, że znawcy wcale nie wezmą nam tego za złe. Nadmienimy jednakże, iż niezna- 
lazłszy oryginalnego przywileju w archiwum Iwowskiem i nie wiedząc, gdzieby takowy znajdować 
się mógł obecnie, poszliśmy (z wyjątkiem interpunkcyi i kilku konjektur) za redakcyą Goło- 
wackiego, w przekonaniu, że redakcyą ta, lubo nie całkiem dokładna, zawsze jeszcze lepszą jest 
i znacznie wierniej zachowuje charakterystyczne znamiona oryginału, aniżeli redakcyą archeograf. 
petersburskiej komisyi. Gołowacki chybił tylko o tyle, że pozwolił sobie porozwiązywać skrócenia 
i uzupełnić ortograficzne niedokładności oryginału, nie uwidoczniwszy tego w sposób mniej lub 
więcej odpowiedni. 



211 

') Hck o^ck/MTi nocno.tkCTBo.wk HjfK — słowa te w przekładzie rumuń. Hażdeua (Arcliiva 
istorica 1. c) zdają się być prześlepione. 

^) Tf/UKAH-k — w Aktacłi odnoszących się do liist. zacli. Rossyi 1. c, wydrukowano mylnie 

TeMŁHHT). 

*) Ot-k cto OKHHHhi cBpjHHKiH — tłómaczy Hażdeu w Archiva istorica I. 130. przez: 
delia 100 piei crud de óia=od 100 owczycti skór surowycli czyli uiewyprawionycli. Ale nam się 
zdaje, że tłómaczenie to nie całkiem jest poprawne, gdyż słowo cs^paHHUH nie może pocliodzić od 
starosłow. c-kipii, C'K!p'KiH=ruskiemu ctipBifizzpolskiemu surowy, lecz raczej od rumuńskiego surrz 
polskiemu siwy, szarawy; ot-k cto obmhhki cSpaHHUH — znaczy zatem: od stu owczycli skór 
siwego, lub szarawego koloru. 

") Suczawa, także Soczawa, od rum. Soceva, niegdyś pierwsza stolica Mołdawii, dzisiaj 
miasto powiatowe na Bukowinie, położone nad rzeką, Suczawą, poboczną Seretu. 

*) To znaczy tyle co towar turecki, czyli dokładniej: towar, pochodzący z krajów, należą- 
cych do ówczesnego tureckiego państwa. 

®) liamchy, w liczbie pojed. kamcharrtureckiemu i perskiemu kamcha, nowogrec. wtjjiouy^ac 
itd. (Ob. Miklosicza, die Fremdwórter in d. slav. Sprachen, Wien 1867, pag. 23), oznacza różnego 
rodzaju tkaninę jedwabną, używaną szczególnie do ornatów cerkiewnych, a często także i do świeckich 
ubiorów, jak świadczy o tem Gołembiowski w dziele: Ubiory w Polsce, Warszawa 1830, str. 184 sqq. 

®) Tebenki, niekiedy tebinki, jest także słowo obcego pochodzenia (u Miklosicza 1. c. niema go 
jednakże) i oznacza według Lindego, Słownik języka polskiego, wyd. 2., Lwów 1859., t. ¥.606. ko- 
sztowniejsze sztuki skórzane, używane szczególnie do ozdoby siodła, nie zaś materje jedwabne, jak 
przypuszcza Hażdeu w Archiva istorica I. 130. 

'") Tymian^grec. *jjj.!a|j.a (Ob. Miklosicza, Lexic. palaeoslov. pag. 1170; Daniczyca, Rjećnik, 
III. 291 i wielu innych) oznacza w ogóle wschodnie kadzidła. 

") Kantar = rum. cantare, łac. centenarium (Ob. Miklosicza, Fremdwórter, pag. 24; 
Daniczyca, Rjećnik I. 438; Yuka Karadżica , Lexicon 2G2, i innych) oznacza do dziś dnia jeszcze 
albo całą wagę, na której ważyć można do 100 funtów i więcej, albo jeden centnar; w wypadku 
obecnym słowo kantar znaczy tyle, co centnar. 

'-) Białygród, po rumuń. Cetatea Alba, {lo turecku Ak-kerman — jest miasto, położone 
nad zatoką Dniestrową, na prawym jej brzegu, i należy obecnie do Rossyi, czyli dokładniej — do 
Besarabii rossyjskiej. 

'■^) Tygina, także Tyginikacz (TAPAHAKAH-h, Ttrm-kKfM-h), obecnie Bender, leży nad dol- 
nym biegiem Dniestru, na prawym brzegu onegoż, naprzeciw Tyraspola. 

'■•) To znaczy, oprócz kosztów przeprawy przez Dniestr, które, jak łatwo dorozumieć się 
można, w Białymgrodzie nierównie większe były, aniżeli w Tyginie. 

'^) T. j. do Turków, a raczej : do krajów, podlegających tureckiemu panowaniu. 

'*) Jassy, po rumuń. Ja?i, niegdyś także (pierwszy raz za księcia Aleksandra Łopusznia- 
nina, 1552 — 15G8) stolica mołdawskich książąt, są i dzisiaj, po zjednoczeniu Mołdawii z Multanami 
w roku 1859, jednem z największych i najpiękniejszych miast rumuńskich. 

27* 



212 

■'') Zestawiwszy miejsca, odnoszące się do przewozu i sprzedaży sukna, przychodzimy do 
przekonania, że postawy sukna, sprowadzane przez kupców lwowskich etc, były jednym z najważ- 
niejszych i najwigcej poszukiwanych artykułów handlowych w Mołdawii. 

'®) Przez słowo „Basaraby" oznacza wystawiciel dokumentu nie dzisiejszą, rossyjską Besa- 
rabią, lecz w ogóle kraje, podległe rządom familii Basarabów, a więc i dzisiejszą rossyjską 
Besarabią (ale tylko części jej południowe), i Multany i należące do niej zaalpińskie 
księstwa. 

•3) Bliższe szczegóły o znaczeniu słowa „Basaraby" w dokumentach mołdawskich i multań- 
skich ob. przedewszystkiem w Historyi krytycznej Hażdeua (Istoria criticii a Romanilorii , Bucuresci 
1875) t. I. pag. 61—83; tudzież w Romilnische Studien Róslera, Leipzig, 1871, pag. 296 sqq.; 
a częścią także w Bjiaxo-6oarapcKiH rpaMarti Wenelina, pag. 1 — 4; w BocnoMnHaHifl o EecapaÓin 
Weltmana (w czasopis. CoBpcMeHHHKT.) Petersb. 1837, VII. 3.234; w Gesch. des ung. Reiches u. s. 
Nebenl. Engla, IV. 1. 161 itd. 

^'') Bania, po rum. (według Hażdeua Archiva istoric. II. 173) Bala, jest miasteczko 
w dawnym powiecie suczawskim, obecnie felticzeńskim (Falticeni), nad środkowym biegiem rzeki 
Mołdawy. 

^') Moldawica, po rum. Moldavita, miasteczko i monastyr w południowo-zachodniej części 
Bukowiny. 

'^^) Terch=:magyar. terh, terheleni (ob. Miklosicza, Fremdwórter, pag. 61), oznacza wiązkę, 
lub węzeł z jakimkolwiek bądź przedmiotem i używa się do dziś dnia u Rusinów, mających stosunki 
handlowe z Węgrami: ot. TepxaMH HTarriść z węzłami; kohh n^yTi. ci. TepxaMn=:koni idą z cię- 
żarami itd. 

^^) Braszów, po niem. Kronstadt, w południowo-wschodniej części Siedmiogrodu, główne 
miasto komitatu braszowskiego. 

^*) Baków, po rura. Bacaa, główne miasto w powiecie tego samego imienia nad 
dolnym biegiem Bystrzycy, pobocznej Seretu. 

^*) Totrusz, po rum. Trotuęu, miastecako w południowej części powiatu tego samego 
imienia. 

2®) Seret, miasto powiatowe na Bukowinie, nad rzeką tego samego imienia; niegdyś sie- 
dziba pyrkałaba, czyli starosty mołdawskiego. 

") Dorohuń, po rum. Dorohoiu, główne miasto w powiecie tego samego imienia, uad rzeką 
Jijią, poboczną Prutu; niegdyś także siedziba starosty mołdawskiego. I 

^^) Roman, także Romanów, po rum. Romanii, główne miasto w powiecie tego samego ^ 
imienia, nad rzeką Mołdawą (Moldova), poboczną Seretu; niegdyś siedziba biskupów romańskich. 

^^) Niemiec, także Niemcza, po rum. Nemtu, miasteczko i klasztor w północnej części po- ^ 
wiatu niemczowskiego, czyli (według kroniki putneńskiej) niemieckiego. 



i 



213 

'") Ale rozumie się samo przez się, że myta, olcreślone powyżej, nie są przez to zniesione. 
Bo gdyby tak było, to powstałaby sprzeczność, która w dokumentach tego rodzaju żadną miara 
miejsca mieć nie powinna. A że wystawca dokumentu sprzeczności tej nie chciał, udowodnił 
najlepiej, wtrącając słowa: A potem niechaj idą na główne myto suczawskie. Nadto przez wy- 
szczególnienie tychże przedmiotów w rubryce myt, mających płacić się w Czerniowcach . wystawca 
dokumentu oznaczył, że nie znosił także i myta czerniowieckiego. 

*') Braiła, po rum. Braila nad dolnym Dunajem, w powiecie tego samego imienia, nieda- 
leko Galaczu. 

^-) Berład, po rum. Berladu, główne miasto w powiecie tego samego imienia, nad dolnym 
biegiem rzeki Berładu, pobocznej Seretu. 

^*) Muntański znaczy tyle co multański, pochodzi bowiem od rum. Muntenia zz pols. 
Multany. 

^*) Starosta , po rum. parkalab . znaczył na Mołdawii mniej więcej to samo, co starosta- 
kasztelan w Polsce, jak świadczy o tem Porządek senatorskich i ziemskich urzędów ziem mołdaw- 
skiej i multańskiej, który wraz z pieśniami Mirona Kostyna (według rękopisu z r. 1684) wydany 
został po raz pierwszy w Pismach Józefa hr. Dunina Borkowskiego, Lwów, 1856, str. 269—273, 
a po raz drugi, lecz tylko w przekładzie rumuń., w Archiva istorica Hażdeua, t. I. 159—172. 

^*) Dwornik suczawski. czyli dwornik górnej ziemi, po rum. vorniculu terrei de susa, był 
według Porządku senat, i ziem. urzędów, 1. c. pag. 270. (według Archiva istorica Hażdeua 1. 169 — 
172) generalnym sędzią powiatów, co leżą na północ od Jass ku Chocimowi, Czerniowcom i Soroce, 
i miał przedewszystkiem prawo karać o grabieże, zabójstwa, rozboje potajemne i tym podobne 
kryminalne wykroczenia. Także i dozór nad strażą graniczną do jego należał powinności. A nie- 
gdyś, do ustanowienia urzędu hetmana (porów, rubrykę o hetmanie i pyrkałabie snczawskim, 1. .c. 
pag. 270) przez hospodara Jeremiasza Mohiłę, byli dwornicy dowódzcami wojska, i jeden z nich 
dowodził prawem, a drugi lewem skrzydłem. 

**^) Czasznik. po rum. paharnicu, znaczył tyle co podczaszy w Polsce i obowiązany był we- 
dług tegoż porządku urzędów 1. c. pag. 271. in festinitatibus u stołu hospodarskiego w kaftanie 
złotogłowym, kitajką czerwoną przepasanym asystować, przy stole pierwszy kieliszek nalewać i do- 
pilnować, by podwładni mu kuparowie, alias cześnicy ściśle wypełniali powinność swoje. Do jego 
urzędu należało także kotnarskie starostwo, bo tamże, jak dodaje Miron Kostyn od siebie, i wino 
najlepsze się rodzi. 

") Logoteta. z przydomkiem wielki, znaczył u Mołdawian to samo, co najwyższy kanclerz 
i pierwszy dostojnik państwa; bez tego przydomku, a więc i w wypadku obecnym, znaczy logoteta 
tyle, co cancellarius secundus, czyli podkanclerzy. 

^*) Pieczęć wyobraża według Gołowackiego 1. c. herb Mołdawii (t. j. wolą głowę z gwiazd% 
między rogami i t. d.) otoczony następującym napisem : IljHdTk Iw. Om^shaC>[<^] ■, K«e- 

boa[Ki][h] r[o]cn[*]A[apA] se/Mah iUoaąjbckoh. 



214 



* 



III. 



W Argiszowie 1409 r. 

Książe multański Mircza Stary poręcza ') kupcom lwowskim, tudzież 
kupcom, pochodzącym z państwa polskiego i litewskiego, te same prawa, 
co przedtem (t. j. te same, co w dokumencie jego poprzednim), z tą 
tylko różnicą, że z towarów, mogących w krajach jego być sprzedawa- 
nymi lub kupowanymi, wyłącza się srebro, a nadto myto targowickie 
określa się dokładniej na 3o% wartości ich ogólnej. 



Nos Mirclie, voivoda Transalpinus ^), du.x de Fugarus et de Omlas *), iudicibus, 
iuratis ac uuiversis mercatoribus civitatis Leonburgensis , presentibus et futuris, salutem 
et omnis boni contiuiumi incrementum. Quoiiiam propter uberiorem statum regnorum 
et provinciarum ac mercatoruni decrevimiis federa aniicicie augmentare ac roborari (sic) 
perpetuis temporibus valituris, ąuatinus yestri niercatores ac domini regis Polonie ducis- 
que Yytoldi, serenissimorum principum fratrum nostrorum, nostram terram cum suis mer- 
cimoniis freąuentari {skj ac morę solito risitare *) possiut et valeant, salvis ipsorum 
rebus et personis, conditione autem ista, ut, dura vestri mercatores Lemphurgenses aut 
alii supradicti mercatores principum pretactorum, fratrum nosti'orum, cum suis pannis ac 
aliis mercimomoniis (siej ad oppidum nostrum Trigowisc pervenerint seu applicuerint, ex 
tunc nobis aut nostro homini suorum (sic) rerum, panuorum aut aliorum mercimoniorum 
tricesimum persolvere debeant et teneantur semel et post hoc per uuiversam nostram 
teiTam suos pannos seu alia ipsorum mercimonia vendere possint et valeant, theolonio 
nuUo exigente, emere autem vel comparare omnes res iu terra nostra omnibus ipsis 
mercatoribus, escepto argento, liberam concedimus facultatem; yolumus autem omnino, ut, 
quicumque vobis et yestratibus tenerentur aut in debitis essent obligati de nostris, statim 
et indilate vobis omnibus et yestris dumtaxat omnis iuris faciemus (sic) complementum; 
insuper dum ad propria remeari (sic) voluorint, ex tunc nuUo tributo exigente salvis 
vestris rebus et personis ac sine omni impedimento vos abire permittimus et promittimus 
bona fide mediante. In cuius rei testimonium presentes fieri duximus nostroąue sigillo 



215 

maiori commisiimis appendeiiduni. Actuni et factum iu Argies ^) auao domini millesimo 
ąuadringeutesimo nono. 

•) Dokument pisany na pergaminie i zaopatrzony w pieczęć taką samą jak dokument Mirczy 
(Ob. Nr. *I n. 3) z roku 1390, tylko znacznie lepiej zachowaną. 

^) O znaczeniu tytułu dux transalpinus w dyplomatach multańskich mówiliśmy już w dokum. 
pod Nr. *I n. 4; tu nadmienimy tylko, że przyswajając sobie całkiem nieodpowiedni dla nich ła- 
ciński tytuł (bliższe szczegóły ob. w Istoria Critica Hażdeua pag. 49 — .51) książęta multańscy mieli, 
być może, i tę jeszcze przyczynę, iż uniknąć chcieli rekryminacyi, możliwych osobliwie ze strony 
węgierskiej w razie, gdyby w dokumentach, pisanych po łacinie, nazywać się chcieli tak samo, jak 
w dokumentach słowiańskicTT i greckich, wojewodami węgro-wołoskimi. 

') Oprócz księztw Omlaszu i Fogaraszu, o położeniu których obacz przedewszystkiem do- 
tyczące uwagi Hażdeua w cytowanej powyżej Istoria critica a Romaniei pag. 10 — 28, należał do 
książąt multańskich na Węgrzech nadto jeszcze (ob. Wenelina op. cit. str. 24) i tak zwany banat 
sewei7ński. Tytuł książąt multańskich miał zatem w dokumentach, wystawionych w języku łaciń- 
skim, a zwłaszcza w dokumencie księcia Mirczy z roku 1390 mniej więcej następujący kształt 
Mircius, voievoda Transalpinus, Fogaras et Omlas dux, Severini Comes, terrarum Dobrodocii despo- 
tus. Ale na tem nie koniec jeszcze. W dokumentach, wystawionych w języku słowiańskim, posu- 
wały sie pretensye książąt multańskich znacznie dalej, i tytuł ich przybierał niekiedy, a szcze- 
gólniej w epoce księcia Mirczy, {jak świadczy o tem między innemi dokument jego z roku 1406, 
u Wenelina op. cit. str. 22) następujące rozmiary: fla-K Iw. A\HpHa. Kf,\HKKiH BOtBOAa h ca<uo- 

ĄP'k/KaKHklH rOCnOĄHHk BkCEH iirpO-BAaYlHCKOH H SanaaHHHCKH.UK , a|IE :K{ H TarapCKHilMi 

CTpaHaiWik, H HiMaaiuS h OarapauiS )(^cpi;(r'k, h OIsbcphhckomS BaHcreS PocnoAHNii,, h wsa 
noaa no bticsimS no ĄbHaBioy, A«>^f h a© bcamkofo aiop^k . h Ap-KCTpS rpaA^ caiuo- 
AP'K'>K(ii'K. To znaczy: książęta multańscy nazywali się niekiedy w dokumentach słowiańskich nie tylko 
wielkimi wojewodami i samowładnymi panami wszej węgro-wołoskiej ziemi i należących do niej za- 
alpińskich i tatarskich [=tureckich] posiadłości, tudzież Omlaszu i Fogaraszu książętami i banatu 
seweryńskiego hrabiami, lecz także i ziem podunajskich, po obudwu stronach rzeki, aż do wielkiego 
morza, a nadto jeszcze i miasta Sylistryi samowładcami... 

*) Ac morę soliło risiłare. wyrazy te wskazują, że stosunki handlowe między Multanami 
a Lwowem w roku 1409 nie były już nowością wcale, i że istnieć musiały zatem już i pierwej do- 
tyczące układy handlowe, które wszelako nie dochowały się do dziś dnia. 

*) Argies, po pol. Argiszów, obecnie główne miasto argiszowskiego powiatu, leży nad rzek% 
tego samego imienia, w części Multan zachodnio-północnej. 



116 



* 



IV. 



w Suczawie 1484 r. 

Książe mołdawski Szczepan ') poręcza kupcom lwowskim, tudzież kupcom 
ruskiej i podolskiej ziemi te same prawa i wolności handlowe, co ojciec 

jego Aleksander. 



M[H]rt[c']cTII« K[o]}KV|K>, MW GTfi^aHTi, BOCKOAa [h] rOCnOAapTi BEMAH MOAĄaBCKOH, 
MHHH/WK SHaiMfHHTO Hc[l\] 011^X11 /AHCTOiWh") HaUlH.Un^ Ol^cfciWK , KTC HAHh O^SpHTTi , HAH firO 
SCAklUlHTli MTOłj-MH , OJKf npHUJaH np'kA['K] HaiMH M-fccTHHH HAKOBCTIH H npHHECi\H rpa/MOTOy 

c[KA]TonoMHKuiarci WTi^a A\06ro, flAf^aHApa bocboąki, w A\kiTa)f['k]. Hho H MKI nOTBCpAHAH 

tCMU HiWh H AaAH 6C<V\W HM['k] Ctcfk] AHCTf-k] HaiiJ'h , UlTOBkl jfO^HAM Oy HaUJOH 3(MAH HCk 
CBOHiUH TC>prOBA-kA\H. fl MUTA {CMkI H/UTi TAKIł nOCTABMAH H (jyAfrHHAH , tUTOBKl ĄABaAH Olf 
HAUJEH 3EMAH TAKT* : HAHnEpBOE rOAOBNCf MklTO COMABCKCt, HA HCKAAA'k , WT[Tł] CO^KHA WT['lkJ 
rpHBHS rpH rpCUJH. fl KOAH HiMO^-TTi KOynHTH lAnApCKIilH TOBapiy Oy GoHAK-łi: HAH mOAKli, 

HAH nCpEl^Hk, HAH KaA\YW , HAH Tf BEHKKI , HAH TtAtlAHTk , HAH PpCI^Kkl KBACK WTls. PpHBHOy » 

GoSAB^k no TpH rpOUlH. ?I KOAH HAłOyTTi KOynHTH TATApCKKI TC«Bap'k 01,' HHkl)(^['k] HaUlH)^['K] 

Tp'kroY[i'], TaA\['kl H/MoyTTi AATH, PAf ero kShat^I, wt['k] rpHBHoy a,e.a rpoujH, a Ha poaob- 

HOt MWTO 8 GOHAB-b WTTi PpHBHS TpH PpOUIH : Ta CAl^teTK ePO HpOA^TH , K0M8 AWKHT-k. ([ 
KTO HAfTLŁ] A'5 <1kOBA, HA POAOBHOf iMkITO S CoHAB'k WT[-k] CKOTA OAHH['k| rp011j[k] , WT['kJ 
AtCAT[b] CBHHYh OAHH[Tk] rpOllj[h,], WTfTi] AfCAT[k] WBEl^n^ OAHHTł. rpOluj^li], a WtW KOEklAkl 

no ujfCTk rpouJH , a WTTi KaJKAoro koha no mtcTk rpoiUH WTfTi] cto B'kAHi^k oahnIti] 

rpOUj[k], WT['k] CTO AHCHl^k AfCAT[k] PpOlllH, WT['k] CTO WBMHHkl COffpAHHktH MOTkipt PpOUIH, 
IVt['k] CTO KO?KH ArHAMm^W A^^ł rpOUJH, WT['kJ CTO KOJKH CKOTiaifk HATHaAfCATf PpOUlH ; 
TO /MklTO COHABCKOt. fl KTO HAfT[kJ A'> (•) TaTapCKOH CTOpOH'k, WT['k] Bp KaHTapkI Ołf GosaB-fc 
CAHHTi pSKAk CfptEpA, 0\[ MckI TpHA4AT[k] rpOUJH, A Ołf K-fcAklFOpOAW nOATk pO^BAk CCpCKpA, 
fl KTO HE HAETTi Ha K'kAkiropOAW, TOAKO MMET[k] A-^TH HA TEPEH-kKEMIO , KOAKO S B-kAOM^ 

ropoA't? onpoME nEpEBOSOBTk; a ha cTopoJKa WT['k] KAJKAOro BOsa no AK'»HaAECAT[E] rpouJH. fl 

KTO HMETfk] nOPHaTH CKOTTi A"* TaTapTi, Ha rOAOBHOE MklTO 8 GoSAR-fc WTfTi] CKOTA MOTkjpE 

rpouiH, a oy Frlcki aka rpomn, a ha TEHEH-kKEMio aka rpouiH. fl wT['k] cto wbi^h oy GoMaB'k 

UlECT'kAECAT[kj PpOUlH, A 0^ MckI TpHAHAT[k] rpOUJH, A HA T£MEH'kKEMIO TpHAUAT[kJ rpOUlH; 
TO iMkITO T-kiWk, UITO HAOyTTk A* TaTapTł. fl nOiCTaBkl COyKHa, HiUaiOTTi HY['kJ npOA<lTH HA 

HCKAaA['k] oy GonaB-t ; a oy hauih\['k\ Tp'krox^['k] he H/wawT-k boaw rpoa^th H)f[Ti]. fl c['kl 



217 

rk/MH rpOUliWH KCAHO HAVk )fCiAHTH H TOprOKaTH CCkIj no 8C't)f[-k| TOpr«>)f[-K] HaUlH)^['k], UITO- 
KOAH HaHaiłĄOyTTi. fl A'' 0\TOp-K H fi,0 RaCAp.lCk CAOKCĄHO H/Wk KklllK0'3HTH COyKHa. fi KTO 

iioKfSfTTł ^c GacapAKii, A'*'''" H(MiT(kl Ha poacKHOc MkiTO 8 GoManHi wrl-k] rpHKHO^ no rpn 
rponni, a Ha ispan cy EaKOK-fc wrf-k] rpHKHoy no ,\,ra rpouiH. H [|io npnK(30VT'k H.sfkl Kaca- 

paK'k : HAH nEpEi;'k, H/tH KaKOAHO\". Hi\H Kt>A['«]lU''''^ — WTf.T^J KI KaHTapH 0\- KaKOK'k HOATi 

poyKAk cfpfKpa , a Ha ro/\OKHOf .wkiro S OcMairk wrfk] Ki KaHTapn cauhi^ poysak ctptKpa, fl 

KTO H.U(T[kl nOKfSTH CO^KHO A'> KnCTpHUH [h] A"^ OłjTOp-k^). Oy GoMaKk W)T|k] IpHKHS HO 

Tpn rpoiUH, a oy EaHH WT['k] rpHBnS noAKTopa rponia, n cy A\oaAaKHii,H WT[k| rpuKnS rioa- 
KTOpa rpoma. {\ K0/»h ca KopoTATfk] H3[k] Oyrop-h. WT|'kJ kaika'"'''"' t*P\'S ov' /V\oaAai'.Hi;H 
no AKa rponiH, a or KaNH wtIu] i;.",h:a'M"o tep\-ov' no A^a rponin. Fi kto H,M(Tk noKtsTn cov"k- 
HO A''' GpauifKa, na roaoKHot AłkiTo S OoMairk ivT['k| rpHKHor Tpn rpouni, a or KaKOKk u'T['k] 
rpHKHii noABTopa rpouia. a oi; ToTpoynik WT['k] rpininS noARTOpa rpouia. fi ko,\h ca HiWo^Tk 
KopoTHTH, U'T['k] Ka^^A*'''* T«P\''5'V "' I '^''"poyi"'' "^"' A^A Tpoinn, a S BiaKOKk WT['kl Ka^iAoro 
Ttp^oy no A^a rpouin. fi kohh nsL^kj HauitM 3EiUah, uito no rpn ipnKHki, caokoamh HMk 

CO\-Tk, H OyTOpCI-IH KOHH CAOKOAHH HA\k. fi Oł,' KOTOpOA\'k TOprOłf HAtO^Tk H^f-kl KOynHTH, 

■iaA\'k HA\o\,"i"k .\.\T)\ WT"k Ka>KAOi'o KOHA HO MOTKipE ppouiH, a Ha hckaaaLt^J oy Gomak!; ivr|k] 
KaiKAOro KOHA no uiccTk rpouiH , a oy G(p'hT'k WT['k] KaJKAoro koha no AR** rpoiUH. a oy 

MfpHOKUfYTi! no AK'' rpOUlH. fi kto HAUTk nOKE3TH KOHH HAH KOKkIAH A'^ Ka.MCHUH. UJTO KkIAO 

fA\S MT" «'V GtptTH, TO HAłfTk A«nH oy ĄoporoyHH, a uito kkiao im^ A'^t» <'y ^fpH'i'KHfY['''J» 

TO nA\(T'k A'»'''M Oł," X0THHn : TJKOIKk fic[Tk] A\klTO WT[-kJ KOGklAkl laKOHWrlkJ KOHH. fl KTO 
nA\ETk KOyiUlTH CKOT'k. HAH EApAHkł Oy KaKOKk, HAH Oy PoAAAHOKk TpkPS, AHKO S CaHH AHKO 
HA HHiAM^H, AHKO S nHkl\'['kj Tp'KrO\-['kJ HaiHn\'[-K], H6 HaAOK-ł; HHrAf /HkITO A^TH, HHJKk Ta/MTi, 
l-Af KOynHA['k], H K03(MfT[k] HEMATk WT['k] ilłktlHHKa. fi Oy KOTOpOA\'k TOppS HAAfTk KOyHHTH, 
TaA\'k HA\fT[k] A^^TH WT['h] CKOTA OAHHL-k] rpOUl[k | , WT['k] A' CAT[k] WKEI^k EAHHk PpOtllk, 
WT|'k] Aff'*'''>! CKHHIH OAHH/k] PpOUlk. WT,T»1 CTO KOIKH ROAOKkiyl^k^ A^f-^Tfkl rpOIHH, lVT['k 1 
CTO KOJKH ArHASIH\'|'kl OAHhITi] rpOlllh, WT[-k] CTO KOIKIH | OKHiHX"kJ COypAHHklY['kj A^A PpOUIH? 
Ta HA^yTT* Ha rOAOKH'kA\|'kJ A\klT-k COHAKCKOAłf-kl. fl Oy GfpETCKOAł-k Tp-kPS WT[-k] KpAAł- 

nki^l/kl p-kneyl-k]: WT['k] uianoK-k, WT['k] HoraKHi^n, wt[tv] KopAki, WT[-k] AifSH — wr[-kl 

rpHKHi> TpH rpOUlH. fl UITOKOAH HAfTk H3['k] 3(A\AH HfpfcLTil GoHAKkI HA GfpAT['kJ, KOAKO A'»- 
KAAH HA G0HaK'k, HOAOKHHA WtITi] TOPO AłktTA HAłSTk A^T" "«> GfpAT['k]-U'T['k ] OyCfPO, 
H lUTl-kj KOJKH, H WT['k] KOAHkl, H W)T|k| OKMHHki; TO iMkłTO CtptTCKOf. fi Oy McpHOKIUI 
WtLTi] H'kA\fHKOrO KOSA AłkITO HOTkipC TpOUIH , A UIT[k] WpAAfHCKOPO K03A UlECTk PpOUIH, 
WT['h] CKOTA OAHH['k] rpOUI!., WT[-k] AtCAT|k] CKHHIH OAHhW rpOUJ'k, WT['kJ AfC-^TlkJ WKd^k 
OAHH'k rpOlUTy, a WtI-k] KOHCH H WTf^k] KOKkIAkl 110 AK«> rpOHIH. fl HA llfp£K03kl. H Wt[1,] 
H-kArtUKklYfTi I K03'k H"kAklY| h ]. H WT|'k| OpA\eHCKkl\'l "k |, HO MtTkIpf rpOUJH ; TO A\klTO M(p- 
HOlUKOf. fi oy MfpHOKUH K03kl Hf CTp-fccTII. AAf KOyn(H'k A'>''"" CKOIO K'kpS. AIKf H( HA\aiT' 3a- 

noK'kAaHHki TOKap'k na cKotA\k nosk : KoynnuH, ctpfKpo. RocKk n kohh A''''>^P>^>< 3fAx'cTi'H. 

fl HAUUt' ca nOCTARHTH l^^fcHS COyKHik, laKO BO AROR'k. fl AhROKMAHC, uito HMSTk nOHTH A"> 

28a 



218 

RpilHACKik Ha pkIKkI, Hi\ Kp.łHHCC ,WklTO — H.\H Ol* RaKORi;, HAH Oy RcpAaA'^ — TaiWK HiM8T[4»] 

AaTH wr^Til rpHKHS no iioaKTopa rpouia; a Ko.sa h pkibki he 3aHA\aTH. H -laiWk KCSiMfTii m- 
laTK, Ta npiH^fTk CAOKOAHC ,V'> OoMaR-k. r.\ H.MfTJk] A^TH Ha roaoKH-k/Wh A\kiT'k oy GoMaK-k 
wtLti] rpHKHki no TpH rpoiuH ; a K03a h puRKi Hf 3aHA\aTH. fi Ha OtptT-k ha\ch,'t[k] xath 

WT['k] rpHBHKI no llOAKTOpa rpOlUa, a pKIKW H rosa HE 3aHA\aTH. n Oy MePHOKHH A\K1T0 lVT[Tk| 

ROsa. fl Ahrormahe, iirro nA\oyT|k] npHHccTH caaah hs' Oyrop-h ccpcspo »:e»;ehoe, wt['kJ roro 

CipCRpa UITO KWX'OA\'K A\KI KOVIIHAM COkI?. KOAKO KS,VET HAiWK HaĄORHO '. a HHO CEpEKpO. lUTO 
OCTaHET[h], TO HiWL'''] CAOKO,V,HO. fl A\OyHT/aHCKklH ROCKK H KpaiUERCKIH CAOKOAHO HiWK Ec(TkJ. 

fl AłKiro ha\St[i»] aJTh uit['k| rpHRHu, WT[-hJ KAMEHE. Ol' KaKOR-fc wahh['k] rpoiij[i» J, a Na 

HCKAaAW oy OoMaR-k WtW KaAlEHE 0,VHh[1i,] rpOlij[k|. a na GEptT-fc WtLt*] Ra.UCHE OAHH[lk] 

rpouik. n oyropcTiH kovhhuh caoko,i,hh HAłii; a mkito H/MoyT[k] A'*th «'V' Kann noARTopa 
rpoiua wtLti] rpHRHki, a Ha HCKAaA'k oy GonaR-t; wt[tv! rpHRHS TpH rpouiH, a 8 Gepat[k| 

nOARTOpa rpOIlld WtLTi] rpHRHkl. ?I U-tITi TWH KOyHHl^H. KOAKO KSAOyT[kl HaAlLk] HaAORHH, 
a MW HAIEA^LTi] CCR-k KSHHTH ; a HHUH HiWK CAOEOAHH. H EI|J£ eCAlH HAł-k AAAH KOAK>, ujtobki 

cokI; AfpiKAAH oy GoiaR-k oahhLti] ao/Wk; a oy toimLti] a«'WS KOp'HA\ii he AfpJKaTH. hh nHKa 

RapHTH. hh AIEALTs]- HH A\.ftCHkiH KAATKH A^P^KATH. HH \-A'kBa npOAATH. riiKiltl [aH J TOT[Tk], 
UITO HA\ET|k] JKHTH Oy TOtLTi] A*''**'''? jfOT-fcATi Rkl H-fcuiTO WtLt*] T-fcjC^LTi] A^P^KATH, TOPAH 
iMOyCHT[kJ cIti] .wkcrOA\[k] TEpn-kTH. n TO 6C/Wkl OyMHHHAH KOynil.EA\'k rOCnOAApA HaUlErO, KO- 
POAA nOACKOrO, H3 OyCEH pOCKOH 3EAłAH H HC|;k] HOACaCKOH. H TO A\kl. HJKE 6CA\kl RklUJE HH- 
CAAH, CAlOKSEAl-k HiWh R-fcHHO SSAfpJKaTH KE30 ACTH H RE3' )fHTpOCTH Ha R'kKkl R-fesNklA, Alki 
H HaUHl HaA\'kcTKkl. HHKOAH TO HEROpSliJEHO, HpH HAUIEH MTH H npH HaUlOH R'kp'k. HOAASrii 

KpECTiancKoro npaRa. H na to cR'kAKORE: naHTi Bmama; nami KwpcTa; naHk KoyTMHH['k], 
AROpHHKn^; naHTi HcaKs; nanił KorAaHk, cTOAHHK'k; naH'k flAKT*. MaiuHHKk. fl na noTREp- 
»:A("|< T-feiWk oyck/Wk KEAijAH fCAiH HaiiiEA\S R'kpH0A\8 tianS H'kroK', aoro^ETS, nncaTH h npH- 

R'fccHTH HaUlS HEMATk k[Tv] CEAłS AHCTS HAUlEiUi^''). nHCaA['k] HRAHMa, AI^^^Tj, Oy GosaK^k, rLIiJ 

A-kTO si(a\r, iwapTia (wL-fcjcLAJna, rti hV. A[i>]Hb- 



Z łaski bożej, my Szczepan, wojewoda i hospodar ziemi mołdawskiej , czynimy jawnie tym 
listem *) naszym wszystkim, ktokolwiek nań popatrzy, lub go usłyszy podczas czj-tania, iż stangli 
przed nami mieszczanie lwowscy i przynieśli pismo Św. pamięci ojca mojego, Aleksandra wojewody, 
o mytach. I oto my potwierdziliśmy to wszystko i daliśmy im ten oto list nasz, by przychodzili 
do ziemi naszej i z tem, co sprzedać, i z tem co kupić zamierzają. A myta, co mają płacić 
w ziemi naszej, ustanowiliśmy dla nich i ulżyli tak: Nasamprzód płacić mają główne myto na skła- 
dzie w Suczawie od sukna, od każdej grzywny onegoż, groszy po trzy 

Dalej słowo w słowo jak w dokumencie księcia Aleksandra Dobrego, oddrukowanym powyżej 
nr. *II. aż do formuły końcowej, która w dokumencie niniejszym brzmi jak następuje: 



219 

A świadkami tego byli: Pan Wyłcza, pan Kyr'sta, pan Kutczyn, dwornik, pan Izaak, 
pan Bohdan, stolnik *), pan Alb, cześnik. A na potwierdzenie tego wszystkiego kazaliśmy naszemu 
wiernemu logotecie, panu Niegojowi wystawić ten oto list nasz i pieczgć naszą przywiesić do 
niego. Pisał zaś diak Iwancza w Suczawie, w lecie G942, w miesiącu marcu 18 dnia. 



') Książe Szczepan, Aleksandra Dobrego syn, rozpoczął swe panowanie w roku 1432 i 
sprawował je według Latopisów ziemi mołdawskiej (AiTonicini<łf UTkpii" MoA^OKii', nSKAiKdTt a« 
A\. Kor'KAHiM(aHS) t. I, pag. 108 — 111, pierwsze dwa lata aż do lutego 1434 roku łącznie ze 
swym bratem Eliaszem; usunął go wszakże potem i dalsze trzy lata, aż do marca 1437 roku, pa- 
nował samowładnie; następnie znowu razem z Eliaszem, aż do marca 1444 roku; a na koniec je- 
szcze raz samowładnie (według Engla IV. 2. 126) aż do końca 1447 roku. 

'-) I)okument ten jest właściwie dosłownem powtórzeniem nadania księcia Aleksandra 
z roku 1407. Drukujemy go tylko dlatego jeszcze raz w całości, bo spostrzegliśmy w nim po 
pierwsze, ważne gramatyczne i językowe osobliwości, które mianowicie dla filologa żadną miarą nie 
mogą być obojętne, a po wtóre, ponieważ wiemy, że zaginięcie oryginału przywileju nadanego przez 
księcia Aleksandra dać by mogło powód do różnych paleograficznych wątpliwości, które li tylko 
przy pomocy tej dosłownej kopii rozstrzygnięte być mogą mniej lub więcej przekonywająco. 

*) Ąo RHCTpHt^H [h] a* Oifrop'K, słowa te pojmują niektórzy jako określające się nawza- 
jem synonimy i tłóniaczą je (Ob. n. p. Hażdeua Archiva istorica I. 13) tak: A kto powiezie do 
Bystrzycy na Węgrzech, płaci w Suczawie etc. Ale zważywszy rzecz dobrze, zdaje się, że inter- 
pretacya ta nie zupełnie jest poprawną. Trudno bowiem przypuścić, by wystawca dokumentu, 
który jeno co powiedział, że wywóz sukna do Węgier i do Basarabów żadnym nie ulega ograni- 
czeniom: n AC OiiTopii H AO Kacap>\G'k C/łOKC>AHC H/V\-k kkiboshth covKHa — parę wierszy po- 
tem miał napisać, że przez Węgry ma rozumieć się tylko miasto Bystrzyca na Węgrzech, czyli 
raczej na Siedmiogrodzie. Nie pozostaje zatem nic innego, jak między słowa: a«' KHCTpHitH i a* 
OyropTi, wtrącić spójnik h, i miejsce to rozumieć tak: A kto powiezie sukno swe do Bystrzycy 
i w ogóle do Węgier, płaci w Suczawie etc. A że miejsce to pojmowano już i wówczas tak a nie 
inaczej, o tem świadczą najlepiej przywileje książąt Piotra (pod Nr. *VII) i Szczepana Wielkiego 
(pod Nr. *VIII), w których czytamy dosłownie: Jl kto H,«fT[k] iiOKtBTH coyKHC A'? Khctphi;h 
H A* Ov'rop'kira kto powiezie sukno do Bystrzycy i do Węgier. Tak samo też i powtarzający 
się we wszystkich dokumentach tej familii zwrot: fi koah ca KcpoTHTk Hcf-k] Ot/ropii^a gdy 
się wróci z Węgier, przemawia za tem, że nadawcy mieli na myśli nie samą tylko Bystrzycę, lecz 
w ogóle i Węgry. A chociaż wątpimy bardzo, by kupcy lwowscy, którzy znacznie dogodniejsze 
i krótsze mieli drogi (Ob. przedewszystkiem Szaraniewicza: Starodawne drogi rusko - węgierskie 
przez Karpaty, CrapiiHuń nyrn pycKO-yropcKil Mepe3'b Kapiiarti, Lwów, 18(59), z pozwolenia jechania 
do Węgier na Mołdawię i Bystrzycę nader częsty robili użytek, to jednak niemożliwem to nie 
było. Bo gdy już raz wybrali się do Mołdawii, a ztamtąd do Bystrzycy, to czyż nie wszystko 
jedno im było, z Bystrzycy dojechać do północnych Węgier, a ztamtąd na Beskid wracać do 
Lwowa? Albo wybrawszy się ze Lwowa drogą najkrótszą do Węgier i dojechawsz}', dajmy na to 



220 

aż do Bystrzycy, czyż nie mogli w razie, gdyby zabranych ua sprzedaż towarów nie spieniężyli 
jeszcze, z Bystrzycy dojechać aż do Mołdawii i dopiero ztijd, na Suczawg i Czerniowce, wracać do 
Lwowa. 

*) Dokument ten pisany na pergaminie TC/s centymetrów szerokim, a 53 centymetrów wy- 
sokim: pismo drobne wprawdzie, lecz zawsze jeszcze większe, aniżeli w dokumentach następnych 
i kończastsze, a co do koloru atramentu brunatno-żóltawe ; pieczęć na czerwonym wosku duża pań- 
stwowa, otoczona następującym napisem: nCiHflTL IG). 0T6t^!^Nn, B06FiQA1i H POGnO- 
AflP^B 36MA1i MOAAnilGKOH. 

^) Stolnik, po rum. stolnica, miał według Mirona liostyna w Porządku senat, i ziem. urzę- 
dów i. c. pag. 271 — „in solemnitatibus u stołu hospodarskiego asystować, i to w kaftanie flore- 
sowym ad instar lamowego, kitajką czerwoną przepasany". Do jego urzędu należeli: ogrodnicy, 
rybacy i wszystkie jeziora w odnogach prutowych i dniestrowych ; podunajskie zaś jeziora, co naj- 
pożyteczniejsze, Turcy odebrali." 



* 



V. 



w Argiszowie i Targowicy 1439 r. 

Książe multański Wład '), czyli Władysław, nadaje kupcom z Krakowa 
i ze Lwowa, tudzież kupcom wszystkicli innycła lackicli, ruskicłi i mołdaw- 
skicłi miast prawo kupczenia '^) po wszystkicti ziemiacli jego, a nawet i 
w pogranicznych! ziemiach tureckicli , za opłatą myt zwyczajnych, z wy- 
jątkiem rybnickiego, które dla kupców krakowskich , lwowskich etc. wy- 
nosić ma odtąd 2 zł. węgierskie od woza. 



Bt* X[pH]c[T]a K[Cir]a KrtWrOK-łłpHH H K[o]rC'H[f]cTHKkl H )f[pH]c[T]W/\IOKHKW H k[c>]- 

rW/uW nOiV\a3aHHki h ca/UOĄphH;acHki Iw. BAaĄ[ii] KOHEW^a. A\[H]a[ci]cTV/^ B[o]jKVf;5i h k[o]- 
•MfMh. Ka[a]rKi/M[h] npc>H.?BoaEH'i'EaMi WK/\aAS/"iiiłi8-A\H 11 r[c']c[nci]A[kCT]K8A»i|j8-(UH k-kcjh bj/Mah 

SrpO-BAajflHCKOH'), ĄA}K( H ĄO BEAHKarO MOCtA, WK(\aASAi[l|j8-<MH] naHEH^E H Ha SrphCKOH 3E/UAH, 

[idKo] Gi)(Maauj8 11 OarapaiiiS ^ffpnfrk*), BA[a]ronpoH3RoaH r[o]c[no]A[kCT]BCi-MH CBOH/Uk Ea[a]- 

rklM[k] npOHSBOa-kHIEiUk, M[H]cTHM[k] H CK-kTaHiM[k] Cpt-kJ^HtiWk, H ĄACtH^Ch. Ckl B'k«H[kjCTHkl 
H BA[a]rOWBpa3Hkl H np-kĄnCMHTaHHkl, HH^f HaA['k] K-kCf /UH M[k]cTH H AapoBk HaCTC»;i^lłJH )fpH- 

coBSak r[o]c[noJALkCT]Ba-rMH. HaMf tki Smhhh^W bhuje paAi' npoiufHTa npiarfAH r[o]c[no]A[k- 
cTJBa-MH, emt c&T[k] mccthhh wt-k KpaKOBd, no hmehk> A/VapTHH['k] X/HHa[k] h GTaHHcaaBk 




7 '^ - c? " (^ "" -'^ I ^- - , -^ ? -i' - / ■'' ■ , ' ''^ ^ '-f? 

AiM r^^-I^5^:^• S^^^rt« a Kult • pAnlUiueMi4 T<(ll4mfAii rdiMU- 6^'-'^^ MK.rctMT« iJ^^— ^ H(IiAll0^'l- no ilMt f^**' 
/WApnr"^ "YmM ■ K(.cn<\«i<CA^ei- (^HflHia a-S^S^TH v\(-<.rnM aiAiao H*"^ m^lto ^,^nKtY<^-^' "^ '"^*' AK T-flA« 



>i'ZiAA"'t Aa a2«;uoH^^<AAH. fl2<i-Kl> •»/ta/ (A.- HaĄ iH^ iiiinei^A 'Ym^i^n ^^ 

G T/Lm^TK- l<rriii.ii-HT(,<m'^h A«HrnK CrAu!ln'l'w -rZ^i^H liua H^A AKzrl irciUro Js/lHCii 'lAgut Ą^ H(ji- roi . a{ 
,t.«i, TABKA a/(l^^A»ir1^V^K■/tKO^(0 «<.A<>A-<!NO-^Ąajl0A^aĄ.iy,KAA^. H^^a !.4i oa-\ iU O A HIJŁH^ „ rt J,<A, ^M 

Acsa (icAoi^f^io. MntH^tn^^ t^^-^t•ro t<(:^>''i-t*- ^ ^K-^C'> l^ n A^crT^ ^^Ą|I K gr<luijr'-g L<-;(A> -TAa i<A- ^^ 



^-^ -, I-- f"*^ ' ^^' - lA^ _^ - - )/ . (7 r^ 

fKtr^K r^A BAj^-UillO H /(• MAM n a rdW lv/ A-IA ■ f^^"-! H *Ai H A H H W M M « '^'^^ A< t H M A< K A • A^ A Ul^ TTO "Ti 



+TlC-Tnfc- HnOMOJJH . H^tna 



łnOMOJJH. H^tnailA^MlTUi C_ Ai "Y/l « C" JS^^' H Ti kv ro rA ff/i.. A A n O TA rrv HTTA • H s m a /li 

.f-o <^e^n nod^luH rn\ ■ htioCa/aah mi. Hcst-rroCA^in^ v;a< AH . ina tnJnoiJ'\'"q 
I o |( i ii-l Mm Ł H nOca^AAH TiŁ . uLroUi ro H(^J( VAr'iVrni.. ^e nCiZó J^.fl A a-^-^^i^h a<4. a 



rr\A a, 



A< AH . ino tnJ HOiJ'\'"q 

. Si 















/""ilv 






221 

AHHHki, kSa^"!" -wkthh[h] Kk AkKiJKf. [H] TaKO 3aiiHcaYL'ik] cw >i[hJcTHki ,\hct['k] r[o]c[noA]k- 
cTJKa-iWH ck KiipoA^ H ck WBdłiaHicwk, H ^aio K'kAaHVf B'kCE<v^k Kynnf.H['k] H R^yccKCMi! sa[o]- 

uHjJkS, TKO ku \-OTfa['k! A'? 36A\-\H r oVjIC>]i,[kCT^Ka-.\\H A'>HTH Wt[Tw^ K-kCfH .rkl^Kcil 3(.V\AH, 
WT k^ HpaKOBa, WT "k] AkKCKa II Wl\'k' HHHyI^Ti' iWkcTk, H WT[-k^ p8CKr;»» 3Ei\\aH, H lUT['k] 
iWOAAOKKCKCH 3(<\\AH — KkCIKkI Ma[ojR['k]K'k H RltCCKkl KiJnfl^lt. yTO 83pHT k] Ckl AllCrl-kJ r[0'- 

c[no]A[i»CT]Ka-,i\H, hah ScamunT-k er[o] HkTSHH, h t'ko kh yoTfAL-k] aohth ck Ktiniiv,M|kJ, k8ah 

Ck KCHiM-k AHKO TpkrOiM[k^ BTiCtKkl H,\[c«]K['k'Kk ,\A HAeT[k^ (KliCEKkl Sa[o]B['k'Kk) KTi 3C.U<\;^ 

r[oJc[nojA[kCT|Ka-A\H A\HpHO H CACKCAHO. A^ upOAaRaTfk], ijjo HA\aT[k], H AJ KS^l^KaT,k], i|)o 

AWKHT.k^. II IlAKkl A\HpHC> II CACKOAHO A'' llOHAfTk- HfHtrO Hf E0£ Ct. fi AAHTC A** HAATHrlk] HA 
FlIKHklK^ KkCfKII H,\ C B['k]Kk WT'k KAHHCTO K03.! A^A iJiACpHHH KkrpkUKkl'). A I1C> HHH\-'k A\'k- 
CTOyfTi] A'» nAATIIT[hJ npaBCE <l\HTC>, KAKO HA\0 AlOAlf A'>KA;^Tk ; A nOTW.wfk] CACKOAHU A-» X^' 
AHTh. XtO AH eh YOTtafTi] WT['k] Kac['k] H A'^' TSpCKOH 3EA\AH lIOHrH, BUJf A\0}KfTk AMIpHO 
H CACKCAHC YOAHTH. A'^^^^" llpAROE A\HTC. (jTf 3AIIHCAYk RAAtk i;Snil,(A\'k HA Rk>IHH R'kKkl He- 
llCTkKHORfHC A'' IKHROTa rLC'lc[llclA[l»n]KA-AMI. Flo CA\p[kVH 'Ait r[oIc[no]AL»»CTlRA-A\H H A® 
:KIIRCTA C[kl HORk r,c'c[llO^A['»CTjK'*"'W"ł AYllpHA II łlAAAl'*] H PaaSaJ^a] , HAH HHH, KWPO H3Ef- 

ptTk r[ocnc>A]k E[or]k khth r[o]c[nc«jA[H]Hk KAauiCkcjKOH 3ea\ah, no rp'kYWA\k HamHA\-k hah 

H WTTk HHC>IIA'kA\(HHHK'k, A'' '^4^^ HOHTiTfTk'') H MCHORHTk H STRpTiAHTk Ckl \'pHCC>BSAk, H TWPO 

r[ocnoA]i' K[or]k a** noMkreTk h STBp-kAHTk Rk r[o]c[no]A[kCT]R'k ero; Aiłit ah nopSuiHTk 
H nocpjA\HTk H H( nocASuiar[k] cm AHCT['k]. TO TAKORaro r[ocnoA]k K[or]k aJ nopSiiiHTk h iio- 
cpAAłHTk, B'k r[o]c[no]A[kCT]R-k ero, h A'> SEierk 3Af T-kao, a R-k E;^A^^l><•v^'>l R'bu'i; aUtIi"^? 
h ąa 6c[Tk] npoKAfT['k] WT['k] X[pHCT]a B[or]a cn[a]ca Hamero h WT['k] itii. c[RA]Tki\-[-k] 

Wr[e]u['k], H-Ail R'k llHKfH E[o]rOHOCHkl\"k, H A'> HA\aTk SlKTIE Ck IllOA'?^ H Ck ilftit^ H Ck 

ii'H(.UH HESkCTHREA\H, 6:Kt pcKOUiA; HA X[pHCT]a E[or]a [h] cn[a]ca HaiiiEi'0. [HkTo] KpkKk ero 

Ha HH\'[-k] H HA MEAW\-['k] H^l 'k ]. e}Kl ec[Tk] H KiSiAf T'K RT* B-fcKkl aA\HHk. H HA •rWA\f U | R-kC-feA\k 

Kp-k\-S nHcaHHkiA\|kl R-bpa h ALcyl^a r[ocno]A[kCT]Ka-A\H, h R-kpA h A[«'V]m'« clkiJnoR-k ITo|- 
c[no|A[kCT]Ra-A\M, H R-kpA »<SnAHA TSACipA. H B-bpA HcSnana Ta-rSaA. RSAHKwro AK'?PHHKa, 
II B'bpa H;8naHa HaHSaa, h R-kpa JuSnana BoiiKa, h E-kpa HiSnana A\aH'h ^'APHi|ia h BpaT|a] ero 
OTOHKa, H B-kpa H;SnaHa HlpiSaa h B-kpa jESnana PaA^AA KopHtRa. ii K+.pa »:SnaHa O-rAHMSaa 
\'oHoa, M B-kpa GrEi^aHa AWro^ETa. h R'kpa ĄHA\HTpa cnarap-k. h R-kpa lilEpKaHa KHcriEpa, 
II R-kpa GEA\EHa cTOAHHKa. H iL-fcpa AYmkae nA\-apHHKa. h R-łipa KaAE koa\hca. 3a no KEAHKoe :ke 

STRp-k^A«HIE KEAEAH ECA\n HailJIA\8 RkpHOA\S HHCApiO AIh^AHAS Ck! AHCT[-k] npHlipAKH[TH] H HAUlS 

beahkS HEiaTk iipHBfCHTH. fl AAHA R-k sIprHuiw, HHcaHa JKf B^k TpkroBHi|in A\-kc[A]na ctnTEBpia 
li A[f]Hk, B[-k] A-kT[o] sUa\h. — Iw. BaaaL-k], RweBOA^, A\HAOCTiA E[o]^eA r[o]c[no]A['»]pi»- 



28b 



222 

AV Chrystusie bogu prawowierny, bogobojny i miłościwy pomazaniec boży i samowładca, Jo. 
Wład wojewoda. Z łaski bożej i przez dobrotliwe samego boga zrządzenie będijc władcą i panem 
całej węgro-wołosliiej ziemi "), precz aż do wielkiego morza, bgdąc nadto władcą i należących do 
niej węgierskich posiadłości, a osobliwie Omłaszu i Fogaraszu księciem, uznałem za odpowiedne 
okazać [kupcom lwowskim etc] me dobrotliwe chęci i moje czyste i światłe serce, i darowałem im 
ten oto czcigodny i prawomocny chrysowuł ®), który mi jest droższy nad wszelkie zaszczyty i dary. 
A uczyniłem to najbardziej gwoli prośby, przedłożonej mi przez moich przyjaciół, mieszczan kra- 
kowskich, Marcina Chmila i Stanisława Dziwnego imieniem, będących natenczas mieszczanami we 
Lwowie. I wystawiłem im czcigodny list ten Mości Mojej wraz z poręką i obietnicą moją, i znać 
daję wszystkim kupcom i każdemu człowiekowi , ktokolwiek pójść by zechciał do nas z całej la- 
ckiej ziemi, a mianowicie z Krakowa i ze Lwowa, tudzież z innych miast, i z ruskiej i z mołdaw- 
skiej ziemi, iż każdy człowiek i każdy kupiec, ktokolwiek ujrzy list ten Mości Mojej lub go u- 
słyszy podczas czytania, i ktokolwiek pójść by zechciał do nas z bądź jakim towarem lub kramem, 
iż każdy człowiek przychodzić może do państwa Mości Mojej spokojnie, może sprzedawać, cokol- 
wiek ma ze sobą, i kupować, cokolwiek sam zechce, i wracać spokojnie i swobodnie, niczego się 
nie obawiając. A na myto płaci każdy człov/iek v\- Rybniku [obecnie Rymniku. po rum. Rimnicu, 
mieście powiatu walczowskiego (Yalcea). nad rzeką Ołtą,] po dwa floreny węgierskie ") od woza, 
a w innych miejscach myto prawe według tego, jak płacą tam drudzy ludzie, i niechaj potem 
handluje sobie swobodnie. A w razie, azali by ktokolwiek z was pójść zechciał do tureckiej 
ziemi, uczynić może to z tym samym jak u nas spokojem i z taką samą jak u nas swobodą, za- 
płaciwszy tylko prawnie ustanowione (graniczne) myto. A wszystko to zapisałem wam, kupcom 
[lwowskim etc], na wieczne czasy i nietykalnie aż do końca życia Mości Mojej. A po śmierci 
mojej, i jak długo stanie żywota synów moich, Mirczy Włada i Raduła, ma zapis ten zachować 
się także z tą samą jak dotąd rzetelnością i tą samą jak za mnie uczciwością. A nawet w razie, 
gdyby panu bogu podobało się wybrać innego władcę dla wołoskiej ziemi — przypuściwszy nawet, 
że dla grzechów naszych władcą wołoskiej ziemi będzie cudzoziemiec jaki — to nawet i wtedy 
ma chrysowuł ten, takie jest życzenie nasze swoją dotychczasową zachować wartość. Bo kto z na- 
stępców moich uczci, ponowi i potwiei-dzi chrysowuł niniejszy, tego niechaj także bóg wywyższy 
i utwierdzi w panowaniu jego; a kto naruszy go i splami, lub nieusłucha chrysowuła niniejszego, 
tego niechaj bóg poniży i zawstydzi w panowaniu jego, i niechaj zabije ciało jego tutaj, a w przy- 
szłym wieku zabije i duszę jego, i niechaj będzie przeklęty od Chrystusa i zbawiciela naszego i od 
318 świętych i bogobojnych ojców św. nicejskiego soboru , i niechaj ma uczestnictwo z Judaszem 
i z Aryuszem i z innymi niegodziwcami onymi , którzy rzekli do Chrystusa boga i zbawiciela na- 
szego, by krew jego spadła na nich i na dzieci ich, co też jest i będzie na wieki amen. A na to 
wszystko, co wypisano powyżej, wiara i dusza Mości Mojej ; tudzież wiara i dusza synów Mości 
Mojej; wiara żupana '"j Tudora; wiara żupana Tatuła, wielkiego dwornika "); wiara żupana Na- 
nuła; wiara żupana Wojka; wiara żupana Mani Udryszcza i brata jego Stojka; wiara żupana Jar- 
czuła; wiara żupana Raduła, syna Borczy; wiara żupana Stanczuła Chonoa; wiara Szczepana, logo- 
teta ■-); wiara Dymitra, spatara "); wiara Szerbana, wistyaryusza ''*); wiara Semena, stolnika '*); 
wiara Mikły, pacharnika '*) i wiara Bady, komisa '*). A dla tem większego utwierdzenia tego 
wszystkiego kazaliśmy naszemu wiernemu pisarzowi '*) Michałowi wystawić list ten i pieczęć naszą 



223 

wielką, przywiesić do niego '*). Dany zaś w Argiszowie, a pisany w Targowicy, w iniesićicu wrześniu 
8. dnia, w lecie 6948. Jo. WJad. wojewoda [i] z łaski bożej hospodar. 

') Książe Wład panował według kronik w Magazinii istoricu peiitru Dacia t. I. 90—103, 
i t. IV. 234. (O wartości tycli kronik ob. dotyczijce uwagi Roeslera w jego Roniiin. Studien, 
str. 2(i4— '269 sqq.) od roku 1427—1445; według Engla, op. c. IV. 1. 167 dopiero od roku 1431 — 
144.5, a według Sincaia, Cronica Roniinilor. Ja?I 1852, także od roku 1431 — 1445. 

'-) Dokument ten drukowany jest dotycliczas jedyny raz tylko w Archi va i.storica Hażdeua, 
t. I. 84—85, ale z następującemi niyłkauii: zamiast MaAT-k^ bt^c^izk-kca] mh h[k]cth m ĄapoKk 
(str. 220 wiersz 28) wydrukowano u Hażdeua ha^ B-kcc^K mhcthh AJp'JBii; zamiast: ,mkthh[hJ (str. 
221 w. 1). Eparfd] (w. 27.) wydruk. ,hicthh, Kpar, itd.; zam. MAlojK^-k^Kk (w. 5 i ~). M,\[o]R['fc]K8 (w. 2.) 
wydruk. MfAOK"kKk, MfAOK-łiKS; zam. t'ko kh \-c«Ti,\['k] (w 3.), wydruk. ,\tkc eh )fOTtA; zam. h/MO 
(w. ll.)zzibi, wydruk, h .ho i postawiono (sic); zam. j^to /\h GH[=:KkiJ \-OT((\I'kl (v\. 12.), wydruk. 
jfTO AHKO Y^Tffł; zam. 3a no RtAHKoe X( (w. 30.), wydruk, aa ncBEaiiKoc :Kf ; zam. BE/\HKi$ (w.32.), 
wydruk. B-k.\HK8; zam. ,M'kc[A]na (w. 32.), wydruk, .wkcnua; zam. ccnTEBpia (w. 32.), wydruk. 
GfHTtRpa itd. 

') H i'Ccnc>,\i»CTBS;iii|jS-.«H BkctH 3(<uaH 8rpij-B«\a\-YHCKCiH — tytuł ten używany był li 
tylko w dokumentach słowiańskich i greckich. Dowodem tego najlepszym sij listy patryarchów 
carogrodzkich (ogłoszone w Acta patriarchatus Constantinop., ed. Miklosich et Miiller, Vindob. 1860, 
t. I. 383, 386 etc), w których, gdy sięgniemy do najstarszych, już nawet ksii^żę Aleksander, ojciec 
Władysława Basaraby, nazywa sie stale: *0 £Jv£vś;TaT:; .u.Ś7a; ?,zi^złx: /.r. y'j&iT.r,: r,izr,c OJ-,'-,'p:- 
pXax(a;~Najśzlachetniejszy i wielki wojewoda i samowladca całej Wcgro-V>'ałachii. Podobnie na- 
zywał się i metropolita multański, ale także tylko w dokumentach słowiańskich i greckich (Ob. 
Acta patriarchatus Coust.intinop. I. 535. et a. 1.; De officiis ecclesiae et aulae constantinopolitanae 
Gretsera, pag. 129 sqq.; Magazinu istor. III. 263; Istoria critica I. 45) nie inaczej, jak iJ.r,Tps7rcAi'TY;(; 
(jipsuc Ou-p,'po-fiAay_(a; =: metropolita ziemi (dosłownie — części) węgro-wołoskiej. 

^) [HkoJ Q/\\aaiijS h <l>orapauJi) \'fpufrk — pisownia \-(pnfrk =: lierzeg (Ob. Daniczyca, 
Rjećnik III. 412) wskazuje, że słowo to mieli południowi Słowianie nie wprost od Niemców^, lecz 
pośrednio od Madziarów. 

*) ABa ^acpHHH B-krpikUKki — forma B-krpi^uKki, Acc. pi., odpowiada bez wątpienia 
lu"awidłowemu oi,TpkCKki i powstała w taki sposób , że zgłoskę oy zamieniono zwykłem u Serbów 
i u Rusinów zwyczajem (ob. dotyczące uwagi Szafarzyka. Serb. Lesekórner, pag. 18., lub Daniczyca, 
w jego Hvalov rukopis, Starine III. 39. i t. p.) na bt*, a suffix. kCKTk na m\k-^. 

^) A<» -iił" noM-kT£Tk — miejsce to aż do słów: 6H?i ec[Tkl h K;s»AfT'k rTi B-fcKki a.uHHk, 

opuszczone jest w wydaniu Hażdeua (.\rchiva istorica 1. c.) z powodu, że jest formułą, nader zwy- 
kłą (formuła ordinaria) w dyplomatyce rumuńskiej. I w samej istocie, tak formuła ta, zwana pospo- 
licie zaklinaniem (saKAHHaHHie — fijit h 3aK.\HHaHHE nccraRA-k PocncAi^^TKO-AłH), jako też for- 
muły, wstępna i końcowa, były stałem prawie zabarwieniem dyplomów, pochodzących z czasów 
księcia Mirczy i Włada. Nawet w czasach późniejszych, n. p. w dokumentach, wystawionych przez 
Włada Władowicza (w Archiva istorica Hażdeua t. I. str. 5). tudzież w dokumentach, pochodzących 



224 

z XVI. i XVII. stulecia, z epoki panowania książąt Włada Radułowicza, Raduła Michniewicza, Ale- 
ksandra Eliaszewicza , Macieja i Szerbana (u Wenelina op. c. na str. 15.'J, 278, 294, 301, 32S), 
spotykamy foiimily te jako stały obyczaj pisarski w Multanach. Natomiast w dokumentach, pisanych 
w Mołdawii, pojawiały się formuły te li tylko jako wyjątek. Dotychczas wiadomy mi u. p. tylko 
jeden dokument z roku 1584 (u Wenelina str. 2 IG — 218), w którym hospodar mołdawski Piotr, 
potwierdzając monastyrowi choniowskiemu posiadanie jeziora Orzechowa, odzywa się w następujący 
sposób: fi nc h.»iiih,wx ;KHK<>T'k. kto uSAtT-k rccriCA^^pi* w[tTv1 ,ł,-kTH\-K HauiH\"k. h.\h wt[i»] 
Hauifro nAfA\fHn. h,\h ndKTx kSaj, kcpo bop-k liSKtCKrw rocnc>A«tpf<»'K khth HauicH s^mah moa- 
AaucTiH. Tor'k kh Mt nopi*uiH(\Tv c EAlT-kń A\CHacTHph. a,\f aKH CH AJiAii. H Kp-kuHAk c[KAVaa 

MOHaCTIiph. nj KTO d; llOKSCHfK pa.3KpaTH H COKpiJUlH TH HaUJf Aaamf H CTpOtHIt, TaKOKIH Aa 

ecTK iipoKA-kTTi M TpHKAliT-k WT -k; r[ocnoA]a K[o]ra. cTKOpuifro H(Ko H scMA-k, H WTTi n[pf]- 
•i[H]cTaa Ero /M[ajT[j]p6, wttn a* HBar[rlfrtHCTa h w[T'k] ki. Bfp\-OKHK\"k anocTOAk, fln-pa 
H riaKAa H npoMTHY'k, H WT-k THi.. iv|TH,ki. H>Kt KTi Mhkch, h a^ HAłafTk SsacTie CK IJSA"'* 

H Ck TpHKA-kTOA\'k flpIfArk H CT» HHklAMI HEK'kpHHA\H HCHAOBC, HJKf Blk-SOPHUJa Ha X[pHCT]a: 

[KpitKhj iro Ha HH\"k H Ha A^fcTHYTi. H\"K etc. 

") o znaczeniu tytułu: wojewoda węgro- wołoski — wypowiedziano dotychczas dwa zdania. 
Gdy jedni, jak np. Pray, Gebhardi i Engel, a osobliwie Roesler w Roman. Studien, str. 309, sta- 
rają się dowieść, że książęta niultańscy nazywali się dlatego wojewodami węgro- wołoskimi, by uwi- 
docznić niejako swoje dawniejszą zawisłość od korony węgierskiej, to drudzy pisarze, jak n. p. Fo- 
tino, Wcnelin, Lauriauu i inni, a osobliwie Hażdeu w Istoria critica, I. 43 — 49 obstają tem gorli- 
wiej przy zdaniu, że książęta multańscy przez tytuł ten oznaczyć chcieli raczej prawa swe i pretensye, 
które mieli do posiadłości niektórych na Węgrzech. A chociaż my, z naszej strony, nie jesteśmy 
wcale zwolennikami ultra-narodowych, że tak powiem, wybryków historyografii rumuńskiej, to 
w tym razie musimy mimo to całkiem kategorycznie stanąć po stronie pisarzy narodowych i łącznie 
z Hażdeuem przychylić się do zdania, że książęta multańscy nazywali się istotnie dlatego tylko 
wojewodami węgro-wołoskimi, by oznaczyć przez to prawa swe i widoki prawne, które mieli do 
księztw Omlaszu i Fogaraszu, tudzież do bauatu seweryńskiego i do innych posiadłości, znajdu- 
jących się w obrębie królestwa węgierskiego. Za tem przemawia przede wszystkiem ta okoliczność 
że do tytułu : wojewodowie węgro- wołoscy — dodawane były w dokumentach multańskich stale for- 
muły, jako to: wielki wojewoda i pan wszej ziemi w-ęgro-wołoskiej i należących do niej za- 
alpińskich (czyli węgierskich) posiadłości — albo: wielki wojewoda i samowładny 
pan wszej węgro-woloskiej ziemi i należących do niej zaalpińsklch i tureckich po- 
siadłości, tudzież Omlaszu i Fogaraszu książę i Banatu seweryńskiego 
hrabia — albo: będąc władcą i panem całej węgro- wołoskiej ziemi i należących do niej 
węgierskich posiadłości idosłownie: będąc nadto władcą węgierskiej ziemi), 
tudzież Omlaszu i Fogaraszu księciem i t. d. A zresztą i skrzętne unikanie tytułu tego 
w dokumentach łacińskich wskazuje, że nie był on tem,; za co go mają Pray, Gebhardi, Engel, 
Roesler i inni, lecz że w tytule tym mieściły się w samej istocie pretensye, które niekiedy szły 
dalej, aniżeli to milem i dogodnem być mogło właściwym władcom królestwa węgierskiego. 

®) Chrysowuł, ypncoko^ati, pochodzi według Miklosicza Lex. palaeoslov. 1097 od bizantyń. 
Xpucróp5uXAov i Oznacza, dosłownie biorąc, dokument ze złotą pieczęcią; w dyplomatyce zaś rumuń. 



225 •• 

jakikolwiek bąjdź dokument, wystawiony w imieniu hospodara i zaopatrzony w większą, pieczęć 
państwowi],. 

') Floren zzłać. floremis, od włoskiego fiorino, oznaczał pierwotnie według Miklosicza, 
Freradworter, jiag. 16. (porów, także Lindego słownik jęz. pols. I. 659) monetę złotii, ze znakiem 
lilii, wartości 4 lirów, albo 3 soldi; we Węgrzech także monetę złotą, wartości (Ob. Wenelina op. 
c. pag. 126. S(iq.) jednego sorokowca tylko. 

'") Przez słowo „żupan" rozumiano pierwotnie, u Słowian południowych, wielmożów wyż- 
szego rzędu, a niekiedy, za dodaniem słówka „wielki", nawet i samych panujących książąt serb- 
skich, jak świadczy o tern Daniczyc w swoim słowniku (Rjećnik-u) starych rzeczy serbskich I. 346, 
mówiąc : H cajin ce ĄpataBnii rocuoAapii ns iipsa 3Baxy acynanii , ajH BejiiKn ; TaKO Bejtn jKynan 
(ijeme Cre-i-aH HeMaHta (M. 1. 4.) h chu siy CTe*aH, AOKJie ce He saKpaabii. Tak samo było po- 
czątkowo także u Wołochów i Węgrów. I tu mieli według Wenelina op. c. pag. S2 — 83 żupano- 
wie w pierwszych czasach swego istnienia znaczenie wyższych dostojników państwa , zawiadujących 
niekiedy całemi częściami kraju. Niebawem wszakże rozpowszechnił się tytuł ten u Wołochów do 
tego stopnia, że stracił prawie zupełnie swoje pierwotne prerogatywy i znaczył tyle co zwyczajne 
„pan". Ma on już i w dokumencie niniejszym znaczenie zwyczajnego „pan". 

") Znaczenie polityczne wielkiego dwornika (po rum. vorniculu cellii marę) określa Rela- 
cya historyczna (Relacya ta została pierwszy raz wydaną w Engla Gesch. d. ungr. Reiches etc. 

IV. 1. 1U9— 1 15.) o stanie państwowym Multan w latach 1679— IGSS, Relatio historica de statu Yalachiae 
1679 — 1688 (w Magazinu istor. V. 43) w sposób następujący: Yoraik supremus, i. e. iudex Curiae, 
habet sub se raultos alios vornikos, quos ipse facit, si princeps concedere vult. Ex ofticio habet 
honum proventum. 

'") Logoteta, rozumie się, wielki, (logotheta magnus) znaczył to samo co kanclerz państwa 
i był według tejże Relacyi hist. (Magaz. istor. Y. 43) najwyższym naczelnikiem całej kaucelaryi 
dworskiej państwowej. 

'•■*) Spatar, spatarius magnus (spatarulti c. marę), po pols. miecznik, według tejże Relacyi 

V. 44. „campi du.\, sive supremus generalis. Tota eąuestris militia est curae ipsius. In carapo est 
post principem primus, excepto bano et vorniko. Sunt sub ipso omnes calerasci sive eąuites, qui 
ipsi dona coacta dant singulis annis" etc. 

'■*) Wistyaryusz, także westyaryusz, vestiarius (yestiariulii c. marę) według Relacyi Y. 53. znaczył 
tyle co polski podskarbi: „post logothetam magnum immediate caraerae praefectus. Illius muneris est: 
omnem pecuniam adductam numerare et obsignare, et cui danda est, dare, et ąuietantiam sive 
riceutam accipere et principi modo, antea senatui, rationem reddere, pannos, oloserica, pannos au- 
ratos, tabinos, carmesinos etc. providere; etiam pelliceos ex zibelinis et ex aliis pretiosis pellibus 
tam pro principo, quam pro donativis etc. Spectat quoque ad ipsum ordinaria tributa mutare ex 
uno pago ad alium". 

'^) Stolnik (stoluiculu c. marę), według Relacyi Y. 46. „culinae praefectus. Habet sub se 

sciuforum magnum. qui est nobilis, quasi ćocorum praefectuni, et multos alios stolnikos". 

29a 



22G 

'") Pacharnik, czyli raczej puharaik, t. j. podczaszy (paharniculu c. marę), według Rela- 
cyi V. 44—45 „pincerna, qui in magnis solemnitatibus vinum offert principi. Erat officium magni 
honoris et utilitatis, sed nunc nullius. Sub illo sunt peliarnici, qiii et illi eąuestres, sicuti et ca- 
lerasci, sive eąuites ad bellum vadunt. Fuerant olim divites et dona multa peharniko dabant; 
nunc est super roscios". 

") Komis (comisulu c. marę), po polsku koniuszy, według Relacyi V. 45. „stabuli paefe- 
ctus. Ad ipsum pertinet faenum tam stabulis principis, quam pro eąuis liospitum praeparare. 
Habet proventum bonum". 

'^) Pisarz (logotetulii allu doil^) według Relacyi V. 53. „Cancellarius secundus, qui litteras 
et diplomata et omues expeditiones offert principi subscribendas et sigillo muniendas. Legit [quo- 
que], quae sunt necessaria, in publico senatu et habet tertiam partem utilitatis cancellariae. Etiam 
hegumenos sive abbates monasteriorum ad principem ducit, et ille liabet curam monachorum — est 
quasi procurator ipsorum". 

'^) Pieczęć ta, także, jak wszystkie u wydanych tu dokumentów zawieszone, na czerwonym 
wosku wyciśnięta, różni sig tylko o tyle od opisanej pod Nr. *I. n. 3., że krzyż, umieszczony nad 
grzbietem kruka, ma formę trójramienną, a nadto że gwiazda i półksiężyc znajdują się nie po 
lewej, lecz po prawej stronie szyi. Litery cyrylickie, umieszczone po czterech stronach tarczy 
herbowej, dają imię: BAflA=KAflĄ['h]. W napisie zaś łacińskim, otaczającym brzeg pieczęci, 
miejscami poszczerbionym, znajdują się następujące słowa: WLAD ■ FILIUS • MERCE- TRANSAL- 

PINIS ; WAIYODAi ET: DOMINUS (reszty napisu około '^ części brak, bo otłuczona) 

napis ten odczytał dr. Fr. Piekosiński. 



* 



VI. 



w Suczawie 1456 r. 

Książe mołdawski Piotr '), z przydomkiem Aron, glejtuje kupcom lwow- 
skim, tudzież kupcom innych miast króla polskiego, pozwalając im, iż 
mogą handlować w ziemiach jego swobodnie i bez żadnej ze strony 
władz i osób prywatnych przeszkody, i obiecuje zarazem, iż gotów jest 
przywileje, które mają od poprzedników jego, potwierdzić im całkowicie 
według tego samego, co tamte obyczaju. 

M.[H]rt[o]cTiio k[o]jk'ui«, [mu] rirrp-h, BOfKOĄa [h] rocncAapTi semah /UO/iĄaBCKOH, hh- 

HH/M[Ti] 3Na/HtHHT0 Hc[-k] ckiWK AHCTW/U[l»] HailJHiU[lv] KJJKAO/MS AOKpW/WS, KO/łH>K[k] TOPO KOM» 
KSA""!! nOTp-feuH.HHa, WJKf CAI«BS(M-K H CAIOBHAH tC(MH H Aaf/H-h H AaaH KMH CfCk /łHCT['H] Hau][h] Ha- 



227 

llJHiH['k] nplATt/\fA\'K. 8CH,M-k KSni^EA\-K Hc[-k] AHBC'K.ł, H WT['k] CV'C(H 3(,\\,\H rOCRO^ap-fc HaiUCPO KpO- 
rt-fe Kro /WIIAOCTh, H C>\,-CI1A\[k I A'2'KpH,M-K AW,Vf'"»" U rA«HT5>(.HTv H,V\k CH.Wh HaiUH.l\[kJ ,XHCTC>,V\[k], 
npaKHi\\[k] H YpHC riAHCKkI.Wk r,\fHTW-M[k], MKO IKf Ha SCH.MK CB-kTk crC>HT[kl Ha TW, aKkI HiWlk 

AOKpo, BCAHO H cacKOAHo np'i'H\-aTH ;^o HaiUiH 3(<\t.\H ck i>cH.uH cBOH.WH TpkrcKa-fc.MH [h] npo- 
AaKaTH H Ki>noKaTH. fl iMwto iipaKOc sanaarHBUiH. a WT['k] Hac['k] h WT['k] HaiuHY[k] Kotap-k, 
HaH WT[-k] HaujH\-[-k] a\kiTHHKOB['k] iKa^Ha KpHKAa HH ujkoaS .«Kki HE H.uaaH. H naK[-k] Bkl 

H(Mk ACKpC. BCAHO H CAOKOAHC H 3aC't nOHyaTH Ck i)CHA\H CBC>H,»H Tp'krCBak.HH Kf3[-kl HHKO- 
TOpOrC 3aKaBS H K(3[-k] HHKaKOK> UIKOAS. II lianL-k]- KOAH A'^' Hac[-k] llpiHAST[k], a ,\\kl H.WK 
K8A^'V\-k HaUlH AHCTkl H,V\['h] A^TH HO Tkl\-[-k] AHCTkl. IflC H,MaM'T[k] WT['kJ NaUJHX'['k] UpaTIM, 

wr[-K] Gt4>'«"'> BOfBOA[ki] H iVT ritTpa bojboaM, [h] no TCwS a;[t] WKHsaio. Tcf R-kCf bw- 
ujf HHcaHHUU caroKtJfiUk h-wk na nauiS aSuiS h na HauiS B-fcpS c[k| HaiiiH-M[k] A\HTpcnO/\HTOiV\[k] 
H c[-k] HauiH.UH iiaHki 3Afp:K.VTH H noii^AHMTii nc>AASr['k] ctro Haiiurc ahctS. npH HaiUEn hth 

H llpH YpHCTIAHCKOH slipA, Kt3['k] AkCTH M Kf3 B-kckKOH \-HTpCCTH. H Ha TO Kik B^kpa r[o]- 

c[no]A[kCT]Ka-,«H, kuuie nHcaHHaro fltrpa RotBOA[ki], h K-kpa R-kc4;Y['k] Kotap-k HaiiJH\-[-k], b(- 

AHKkJ)f['k] H A\aAkl\-['kl. fi HA EOAUKE nOTEfpIKAf Hlf TOA\S RTiCfAtS, BklUK nHCaHHC>A\i>, BEA^lAH 
6CAAH H HaillS IKMaTk HpHB-kcHTH K['kl CtAłS AHCTS HaillEA\S. IlHc[aH-k] 8 CwMaR-fc B[-k| A-fcTO 

sii,^,!, A\L'k]c[A]iła r(H[BapAj eT. 



z łaski bożej, my Piotr, wojewoda i hospodar ziemi mołdawskiej, czynimy wiadomo tym 
listem naszym -) każdemu dobremu człowiekowi, komu tego kiedykolwiek będzie potrzeba, iż ślubu- 
jemy i ślubowaliśmy, jakoteż iż dajemy i daliśmy ten oto przywilej naszym przyjaciołom, wszyst- 
kim kupcom miasta Lwowa, tudzież kupcom wszystkich innych miast hospodara naszego i króla 
Jego Mości i wszystkim dobrym ludziom w ogóle. I glejtujemy im tym listem naszym, tym pra- 
wym i chrześcijańskim glejtem, ażeby im stosownie do tego, jak się to w całym świecie dzieje, 
wolno było przyjeżdżać swobodnie i cało do ziemi naszej ze wszystkimi towarami, wolno sprzeda- 
wać i kupować, i ażeby, gdy złożą myto prawne, ani od nas samych, ani od bojarów naszych, ani 
też celników naszych żadnej nie doświadczali krzywdy, ani też szkody. A gdy zawitają, do nas 
ponownie, to jesteśmy gotowi wystawić im świeże listy według przywilejów, które mają od na- 
szych braci, Szczepana ') i Piotra wojewody ■*), i według tego samego co tamte obyczaju. A wszy- 
stko to, co napisano powyżej, ślubujemy im na naszą duszę i wiarę łącznie z naszym metropolitą 
i naszymi pany, ślubujemy zachować i dopełnić według naszego niniejszego listu, przy naszej czci 
i chrześciańskiej wierze i zdała od jakichkolwiek intryg i knowań. Na to jet poręka Mości Mojej, 
rzeczonego powyżej Piotra wojewody, i poręka wszystkich naszych bojarów, tak wielkich jakoteż 
i małych. A dla tern większego utwierdzenia tego wszystkiego, co napisano, rozkazaliśmy je- 
szcze i pieczęć naszą ^) przywiesić do tego listu naszego. Pisany w Suczawie w lecie 6064, mie- 
siąca stycznia dnia 15. 



228 

') Książe Piotr, podobno Aleksandra Dobrego syn naturalny, panował według Latopisów 
ziemi moldaw. t. I. 116 — 117. od 16 października 1454 r. do kwietnia 1457 roku; według Engla, 
Gesch. d. ungr. Reiches u. s. Nebenl. IV. 2. 130, od r. 1456—1458. 

") Dokument ten pisany jest na pergaminie 21V„ centymetr, wysokim, a 34 centymetr, 
szerokim; pismo nader drobne i gęste, kolor atramentu niebieski. 

3) Wzmiankowany tu przywilej wojewody Szczepana wydrukowany jest w edycyi niniej- 
szej pod Nr. *IV. 

*) Wojewoda Piotr, o którym tu mowa, nie może być żaden inny, jak tylko ten, co we- 
dług Latopisów ziemi mołdaw. t. I. 111—112 panował w roku 6957 i znany jest kronikarzom jako 
taki, co stracił miasto Kilig(?) do Węgrów; jego przywileju niema obecnie w archiwie lwowskim. 

*) Pieczgć ta jest (jak zwykle w listach glejtowych) znacznie mniejszą, od pieczęci, opi- 
sanych w dokumencie pod N. *II i *IV.; wszystkie inne znamiona pozostają jednakże te same; 
w napisie, otaczającym tarczę lierbową, znajdują się następujące W7razy : ll6MflTIi n6TPfl BO- 
6B0AU. 



* 



VII. 



w Suczawie 1456 r. 

Piotr książę mołdawski nadaje ') kupcom lwowskim, tudzież kupcom 
ruskiej i podolskiej ziemi te same prawa i wolności handlowe, co po- 
przednicy jego, określa je wszakże nieco dokładniej (mianowicie co się 
tyczy tak zwanycłi towarów kramnycłi) i postanawia, że myto, które 
istniało dotychczas w Tyginie, ma odtąd uiszczać się w Lapusznem. 



M[h]a[ci]cti'io k[oJ»;Vk>, mu ncTph, KOfBOA'1 L"] rocnoAapt 3(/U/\h MO/tĄaecKOH, 3Hd- 

iUCHHTO MHNHiMfii] Hc['h] TIiIm[k] TO HailJHil\[h] AHCTOiMk B-kCkiUb , KTO Hd TOt['k] AHCTk 

oyspuTLk], a AHKO ero mto\,'''h oV'^'*'*^"^"'''['']' *'-'•' ^l"*! ''"'"''' ^OMoy uo^AfTi''] noTpfKHSHd, wjki 

npHUJAH nEpEAll^] >^'>Ch HaUJH npH<ATe.\(KE, EO\,'prapE aHBORCKIIł H npHHCCAH KEAHKOE npHBHaHC, 

14JO HiMaK>T[i»] WT['ił] Hamcro wtua, COatKcaHApa kojboam, h npocHau Hac[ił], aKKi)fOiV\['K] hmk 

MhSTA nOAf\-MHaH, WKO x[h] HiHk CTOHTK Oy TO/MK CTapOMK npHHHaiH. HhO <MW, A*'P'>A"BlllEC/ft 
Hc['k] HaUJHiUH lUHU H paAOlO, H AILUHAH (CiUO H)(['k] HA TOMh npaBi; H nOTBCPAHAH fCiUO HiUk 

Toro npasa, kakC-k] AłaioT[ił] ^oahth (no HaiuEH 3(a\ah) »\['h] Ko\,'nmi caokoaho no haujeh 



2Z2I 



lEHlUe, 
llT['k] 

i: no- 
, ipo 

VT[-k] 
lOAKk, 
.1 WHH 

iap[-k] 
\ aKKi 

X, TO 

AT[k] 
ICT[k] 

mi[k], 

K CT* 
AMilTO 

ro C/A 

POUIH, 

\fT[k] 
ld<\['K] 

HAoro 
vGo. 

o.u[k] 

:at[(] 

'O Mkl 
CkJ<\0. 

.] npo- 

9AaTH 
I, UITO 
fl KTO 
PHKHkl 
k] Rj- 
10rt[Tk] 
0\'T[k] 
^TOpk, 
A\0A- 

29b 



r-r 



■ ■. 



jrj^ 



A-nTi"h» jTf'^ Mil-rrf 



















229 

3EMi\H, >l KOTOPIiI.V\[k] lVBKIMa(A\k H/WaWTlk] iMhlTJ (lAdTHTH WT^ CKOIPO TOBapj. rioMCHUlf, 

TAf ec[TKl roAOKHOf AMiiTO, Hj cK,\j,vl; oy OoM.\i5k, [n.MaioTk naaTHTH] wt[-k] coyKHa wtW 

rpHKNKI TpM rpCUlH. fl WTK KpaiVXHKl\-['K | p'kM(H. UlTO COł|'Tk pOSiUaHTU p'k4H, riCHEHIllH : RO- 

acTHO, Kap\'aTki. noMaTot cov'kho. hc;kh, HcraiiHUH, kocu. ho/Acki h hhki AP>^KHki pkMn, iijo 
CA 30KCiVT[kl i;pa.i\Hki pkHH — WT[kJ Torc wt[k1 ov-cfrc> aBki naaiHAH oy Ctpn-k muto wt['k] 
rpHKHki -rpH rpciUH. n KOAH H,MOv,"i'[kl Kov'iiHTH TaTapcKii?' TOKapL'k] oy GoMaK'k : HaV lUOaKh, 

HAI n(p(ll,k. Iiai Ka,\\\-H, H,\i' TeKfHKH. H.\l TfA\HAHi"kl. H.XV rpfUKIH KKac[Til, H<\V HHrCHpEliJ, a WHH 

aKKi naarnan wi['k| rpHKNu TpH rpouiH. i\ kcah Ha\Oł|'T[k] KoyiiHTH rarapcKiM TCiBap[k] 
o\' HHki\"k Toprc>Y['K] HaiiiHylT*]. a whii Ta,v;|'kl H.Moyrlk] ,vaKaTH, r,\,f KC>i-nAT[k]. WT['k] 
rpHKHki xiiA rpciuii, a Ha roacKHCwtkI (V\kii"k cy OosaK-k WTfTil rpHKHki rpii rpouiH; t<x achi 

CWHaITiJ flpO,l,aTH, KOiWCy aiOKHT[k]. fi UITO ec[Tk] AHTOKCKOE IIOACTHO H H£A\c(A\()HKC'f, TO 
(c[Tkl KpaiUHkl pHiHH, aKkI IIAaTHAH Oy 06pn"k WrLkl rpHKHki TpH rpOUlH. fi KTO HAfT[k] A© 
AhROIU, Ha 1'OAOBHOAAk A\kITk 0\- GcHAR-k WT['K] CKOTHHkl W,VHH['kl rpOUj[k], WT['k] AfCAT[k] 
CBHHIH WAHhLTi] PpOllIk. WT['kl A(CAT[kl lVKCI^k WAHhLTiI rpOUl[kl. a WT-K KOBklAkl HO lU(CT[k] 

rpoiUH, a wtLtiI KanjAoro koha no uhcth rpoiiiH. a WT[-k| cto K'kAHHk wahhIt*] rpoiii[k], 

WT1» cto AHCHI^k AffAT[k] IpOUIH, W(T[Tv] CTO WKMHHlkl] COl'paHkl HnnpH IpOUIII. WTTv CTO 
K0:KH BrH/AMHY['K] AKJ rpOUlH, WTl'k] CTO KOHCH CKOTH^LTi] flATHaAfCAT[f] PpOtUH ; TO A\klTO 
COMaKCKOC. fl KTO HAfT[k] A* TATapCKOH CTOpOHkl. WTW AKJHaAf CAT[h] KaHTapH, UlTO CA 

KajKHTik], oł,- GoMaK'k wahhW poyKAk ctpfKpa. ov ITIckoaMkI Toproy tpma^catLs] rpouiH, 
a o\ /\anoi-iHHOA\|k] a. rpoiuH. a ov; RhAOAMopOA^k noAi'k] poyKAA ctpjKpa. H kto Hf HAfT[k] 
Ha KHAropoA'k, a WH|-k] aKki A'''^!*! ov; Aaiio\-uiHOAxlk| KHAoropoACKoe A\kiTO, koako H,MaA[-K] 
AJTH oy KHAOA\ropoA'k. fl oy THrHH-fcKAHoy aKW he A^KaaM hhmopo. fl na CTopoHJH wtLti] KaH;A'?ro 
K03a 110 BI rpoujH. fl KTO HA\£T[k] HOPHaTH cKOTT* A^ TaTapk, Ha roAOBHOAMk] A\kiTk oy Go- 
HaB'ł; WTf-kl KaJKAOH ckothhw no MnnpH rpoiiin, oy Rlco\-[k] aka rpoiii[H] [h^ oy AafioyiUHOA\[k] 

K. rpOlu[H]. ^fl| Wt[-k] cto WKfUk oy GoMAK-k lllfCTkAECAT[(l rpOUIH, oy McO\i;k| TpHA(CAT[f] 
rpOUIH [h] oy AailOVUJHOA\[k] TpHAfCAT|t| 1-pOIUH. fl UlTO KklAO AXklTO Oy TflfHAKHMOy, TO A\kl 
CKaBHAH, aBKI TaA\['k] HH PpOUia A\klTa HC BkIAO, AAt Oy AailOyUIHOA\[kl AKkl TOTO A\klTO KklAO. 

[H] TO KTk A\kiTO TkiA\['k], 1(10 HAoyT[k] A* TaTapk. fl iiocTaBki coyKua HA\aioT[k] H\'[-k] npo- 
AATH Ha cKAaA'k oy GonaB-k; a oy hhwyCti] Topro](^['k] HauiH)f['K] h( HAUioT[k] boaw npoAATH 

HY['kl. fl HC['k| TklA\H IIHHA3A\H KOAHO HA\k TOprOIUTH 110 OyCHA\[k | HaUIHA\k To[p |rOAX[kJ. UlTO 

HA\k AK>KO KoyAeT[k]- fl A'2' Oyrop[kj h A'^' KacapaKLk| koaho nA\k Kkii'.03HiH ccyKua. fl kto 
iiOK(3tTk coyKHo Ao GacapasL-k], a^th HA\fT[k] Ha roAOKHOAXk A\kiT-k oy GosaBk WTC-k] rpHBHki 
TpH rpouj[H], a Ha Kpan oy BaKOK-k ,\Ki\ rpoui[H] WT[Tkl rpHBHki. fl uito npHKE3iTk Hc['kJ Ka- 
capaK[Ti.]: haV niptuk, mai" KAKOAHoy. haV KoyA[i»] mo — oy KaKOB-k wif-k] bi. KaHTap['k] noA['k] 

pSKAA CfpCBpa. H Ha rOAOKHOA\|kl A\klT-k Oy GoMAK-k WT|;kl KI. KaHTApH. UlTO CA HA\OyT[k] 

Ba«;H-^H, WA"H[-k] poyKAk ctpeKpa. fl kto uA\nik| iioKf3TH coyKHO A"? KkicipuuH H Ao Oyropk, 
oy GoMAR-k ivT['k] rpHKHki TpH rpouilu], oy KaHH WT[-kl rpHBHki noATopa rpouia, a oy A\oa- 

AJKHHH WtCTi] rpHKHki HOATOpA PpOUlA. fl KOAH CA ROpOTHTk Hc[-k] OyrOp['k], Oy AloAAJKHUH 

29b 



230 

WT['k] Ka^CAoro Ti(i\A no a^*' rpoiii[Hl, j oy RaHH wt^/k] kj^iaoi-c rtfi^A no ,\ra rpoiii[H|. 
fi KTO n,Mn"[kl noKtsTH coyKHO A© KpauioK.i, Ha ro/\OKHO/H[h] iMkitHc oy GoMask wt['k] rpHKHkl 
no TpH rpouilHJ, oy KaKOKk WT['k] rpiiuHKi noATOpa rpouia, oy ToTpoł,'iii[n | wrf-k] rpHRHU 
noATopa rpoiu|a|. fi koah ca niwoy'[Th] KopOTHTU, wt['k| KaiKAoro Ttpjfoy oy ToTpSuiH no Ai^^i 
rpo»i[n] [h] oy KaKOB-k wtK] Tfp)f8 no ąra rponj[H]. ?1 kohh, uito coyT[k| no rpn rpnuHM, 
caoBOAHO HiMk; ho oyropcKiH kohh- caoboamo umk, jfOT-k sa p. 3aaTki\-['K]. i\ oy KOTopo,w|k] 
Toproy Ha\8T| k] n\-[Tv] Kcynniii, wTfn^ | KaH^A'?'''^' koha no HempH rpoiii[n], a oy OoMaK-k wii^h] 
KajKAoro koh/A no uifCT[k] rpouj[H], a oy (ifpuT-t wtI/k] koha A^a rpoui[H], a oy H«pHOKHi\-['kl 
wi^Tk] koha no AK'' rpiMuL"]* f' kto noEfAfrLk] kohh, a ahko KOKkiaki a*' KaiwmuA, ujto Kwao 

(MOy A''"'"" 0V OfpfT-k, TO HiHtT[k] A'»''"" '>\ AoporOHH, a UITO EhIAO A'*'''" f'WS «'V HtpHOKHH, 

TO HiW«fT[k] A'>'rH oy Xothhh ; TaKO [jKk] e.cTk /Hwto ivt[ti.] kokwaM, HKO H WT[Tv] kokeh. 
fl KTO H/V\n[k] KoynHTH ckotC-k], »,\i BapaHki h/\V oy CaKOB'k, hai' oy Po<vvaHOKOiM[k] Toproy, 
AHKo oy CaHH. a ahko oy Ntałi^ij, a ahko oy HHki\-['k] Topro)f['k], KoyAik] rAf cy naujEH 3(M/\h, 
H( HaACK'k HHPAe /WkiTa j)^dTH, aHiut [TaiV\k], tac i:oynnT[k]; h K03/Wfr[k] nfMaT[k] WT['k] (MWT- 

HHKa. fl oy KOTOpOMk TOprOy H(H£T[k] KOyrniTH, Td,Vv['K] H(U5T[k] fi^AKATH WtL-k] CKOTa WAHW['''J 

rpoiij[k], a wt['k] a^C'*''!''] WKfUk WAHH['k] rpoiij[k], wt['k] AfC'*T[k] cbhhih iVAHH['k] rpouj[k], 
WT[-k] CTO KOJKH cKOTiH\-k AfC'J^'r[k] rpouj[H]. UT['k] CTO KOHiH larH-ksHYW WAHHt-k] rpoiu[k], 
wtM CTO KOJKH [oKMiH\"k] coypaHHKi)f [k] AK'» rpom[n]; Ta HAoyTk na roaoKHOt A\kiTO. ha Goma- 

KS. ii TOTO MklTO TaTapCUOe, IflO KkIAO OyCTAHOKAEHO Oy liHAOMrOpOA''", a Alki TOTO ,MklTO AhKOK- 
MaHOiM['kl WTHOyCTHAH, AKkl HE A^tBAAH HH nHHABA, JfOT^k WT[-k] THCAH[k] KOn['k]. JfOTA KOyAftiJ 

Ta<v\['k] TATapcKiń nap(BnM[k], jfOTA he BoyAk. n oy Gepetcko/hW Top-kroy wt[-k] Kpa.UHkiYW aBki 

CA nAATHAO lWT['k] PpHBHkl HO TpH rpOUIH, fSKO H KklUlE HHUJEiWCTi]. ?! UJTOKOAH HAET[k] HC['kl 
HAUIEH 3E/WAH MEpEC[-k] GoMAKOy Ha GEp£T[-k], TO KOAKO A\klTa A'>BaAH Oy GoHaS-ll, TOPO HOAO- 
BHHa H/MAIOTk A'»l'>'łTH Oy GspETk — WT['k] OyCEPO, H WT[-k] KOżk[hj, HUT[-k] KOAHkl, H WtM 
WBHHH[kl]; TO ec[Tk] A\klTO CEpEUKOE. fi Oy HEpHOKHH WT^ i^i>p,MAHCKOrO BOSA ,WklTO HETHpH 

rpoui[H], a iVT[-k] wpAiEHCKoro B03a ujECTk rpoiii[H], iVT['kJ cKOTHHki WAHH[-kJ rpoiij[k], WT[k] 
AECAT[k] CBHHIH WAHH[k! rpom[k], a wtW koheh a ahbo wtW KOKkiA['k] no AKA rpoiUH. 

n Ha nEpEB03H Wt['k] K03a, mai' Wt['u] HEMEI^KH^W, HAl lVT[-kl Wp,MEHCKH)f[k], HO SETHpH 
rpOUJH; aAE KOAH H,MST[k] B03HTH nOpOA^O.Uk. fi KOAH EOyA£T[k] AEAiTi], a AHEO H,U8T[k] )fO, 
AHTM oy BPOaI/ł], TOPAkl [ha' nEpEBOSH HH PpOUJA A<» HE A'UST[k] ; [h] to 6c[Tk] ,HklTO MEp- 
HOBCKOE. fi oy HEpHOBH,EY[-k] K03kl Hf TpACTH, aAE KOyHEI^k AKkl A'''ł[''»] f^OE npABO. AJKE HE H<MaETk 
3anOB'kAaHkl TOBapk Ha CKOE/Wk K03H : KOyHH!|,H, CjpEBpO, KOCKk, a AHBC KOHH A^BpI^ 3EA\CKiH. 
fi HMAET[k] CA IIOCTAKHTH l^HHA COyKHOy Oy GoMaB'k, HKO KO AKOB^k. fi AuBOBiaHE , IjJO 

H(V\oyT[k] Y'»A'"'''" A<^ KpaHAORa, a ahko A'> Kiaih no pkiBS, ha KpaHHE<M[kJ mwth oy Bakobh, 
a AHBo oy Bepaaah H/UAETfk] A'»KATn ,MkiTO wt[-kJ rpHBHki no noATOpA rpouia; a WT['k] R03a 

pUBOy HE SaHiMATH. fi TaA\[-k] K03/UET[k] nEMaT[k], Ta npi'HAET[k] CAOKOAHO A* GoSABkl, TA 
AACTk rOAOBHOE MklTO Oy GOMAB-k WT[-kl rpHBHkl HO TpH PpOUIH ; a WT['k] B03a pkIBki HE BpaTH. 

fl HA Gepeth n,M8T[k] A'>KaTH WTf-kJ rpHBHki no noATopa rpouia; a pkiBki WT[-k] B03a he BpaTH. 



231 
n ov- MfpHOKUH ,\\Kirc wt[t!.] K03a, taKC ecT[k] o\-cTaKAfHC>; a pwKKi he kpjth. U koah Ah- 

RCI'.MJH( llpHKOOyTk CO\'KHa, a ,\HKO KO^^L''] KaKIH TCKapk, a Oy NH\-['k' HHKTO rRaATOA\[k] HH 
WAHH|'kJ <\CKC'T[k] B(3['k] nUNASIH tl Kt3['k] Hjfj^Ti] KOAH AEkl HE A\CrAk C\'3ATH — HH WklTHHKli, 
aHH KOApHH|'k]. aHH A\kl CaA\H. H KOAH KOV',Vn'[kl HaA\k HAAOKH HAl' COyKHO. HAI HHAA TCpIOKAA, 
HAI A\HOrO HaV A\aAC>, a A\kl. a AHKC Hamil A\kl'l'HHUH AKkl TOprOKaAH H. SanAaTOy ,i,HAaiUIIH, 
(h) Ha^OKHOf 0\|'3AAH. ii AHROKHANf, IJIC HA\Ci\;T>] CaA\H lipiHCCHTH CEptKpO ;Ke[h;e]hC( WT['k] 
OyrOpl^Tł], WT['kl TCTO CEpfKpa, KOłj%ł,IT[fc] AH HaA\['k] Ha.yOKH, a A\kl aKkl\-0,M['k] KC>V'nHAH PO- 
TCKklAłH I1HHA3A\H; A UITO WCTaH(T[k |, TO H.Wk CAOKO^HO KklKf3TH Hc[Tv] 3EA\AH. fl A\OV'HT'kH- 
CKIH KCCKk H 01,'rOpCKIH HA\k CA^KC^HO Hc[k] 3Eil\AM KklKE3'l'H. H A\klTO Oy CaKOBk, A AHKC 

ov' KpkAAAiJ, a AHKO ov; Rahh WAiiH['k rpciulkl. a oy OcsaKk WTf-kj KaA\EH/i^ wahh['k] rpc«iu[k], 

J Oy OEpETH WTL"k] KaA\EH/A W.VHHL'h] rpC'lu[k]. H 0V'''">PCKVH K0\,'HHUH CACK^A"'-'' ••'"•» R^IR«^3HTH, 
d MklTO HA\0\'T[kl nAATHTH Ha KpaHHEA\k A\KITH C>\' BaHH, a AHEC 0V' RaKCR'k WT['k] rpHBHkl 

ncATopa rpoiiia, a coMaKCKOE AXkiTC' u'r[k] rpHBHki no rpH rpoiUH, a oy OepETH wrL-kj rpHBHki 
noATopa rpouia. fi ivtItv| Tki\-[i»] Koy'HHn[k|. KoyAfTLk] ah HaA\k ha^oi^h, a A\ki KoynH.MCiil 

3a rOTORkl ; a WCraHCKTN CAOKOAHO HA\K KkIKtSTH. fi EUIHE KCA\H ,\.\Mi AHKOKMaHOA\ k . AGkl 
AEpIKAAH COKH W,\,HH['k] A''"''"'* TC>prOKCt;HA\[kJ WBklMAEANk Oy GoMAKk. flAE Oy TOA\k A'^'"^ AKkl 
KOpMA\kl HE AH''ł^'>'^H. AHH laTKH. AHH CpCBApa. fi naK['k] AH Kkl \'C>THA['k] A^P^'>1'>< TOTkI p'kMH 
TOT['k], l|JO HA\tTk IKHTH Oy TOA\[k] A**'"**? J Wh['kJ AKkl ■rArHOyA[li] Hc['k] A^HCTOA\k W OyCH\-[-h] 
pkMElC['k]. fi TO (CA\0 OySHHHAH KCyni^Afk AHKORHAHOA\k POCHOAapa HaUlEPO. KOpOA/A HOACKOPO, 
pOyCKOH OyCfH 3EA\AH H nOAC'ACKOH. fi •PO' A\kl. IHTO ECA\0 KklUlE HHCaAH. fAMiK8EA\k HA\k R-fcMHO 
3Afp"'łiJ'rH H IIOIIOAHHTH KESllt] ,VECTH H K£3[k] YHTpOCm HA R-fcKM RknHklA — A\kl 11 HAUIH 
HAANiiCTHHKH — HHKOAH HEMOpOyiUEHO. llpH HAUIEH MTH H HpH HaiUEH R-fcpk, nOAaOyp[k] XC>[(]- 

CTiancKOPO npaKa. fi Ha po cR-kAKOR(, HaHRkiuiaA paAa kopoaercka/a: nan^iij Mhkoaah lIpEA- 

KOp[TvJ [h] IlAHik] GoyA'2''M"PCKIH, UITO BklA['k] TklA^H MACkl Oy HAcf-k^ Oy nOCOACTR-k WT[Tk] 
HAIUEPO liaHa. WT -k] KOpOAA. H HAUIH IKIHOIU H pAAa A\OAAaKCKa,A : naH['k] 4,0yA\a RpafKHM[k]; 

naulkl OTaHHoyA[k|; iiaH(k lIsTpk. KaunAupk: iiAH|'kJ BaHMaH['k]; nanlkl Baha IlkiHTHSk; 
naH[-k] KocTE ,\aHORHH[k]; naHi'k] Ko3A\a IIIaHAPOUHMk ; nan-ki I|]HKOpk. AR''pHHK-k; naH[Tk| 
riEPpk, npiiKaAaBk; naH['k] Ąanioyak. iipiwKaAABk: naH['kJ AYhkoi-ao. iiocPEAHHKfTi] — h oaKk 

fiaHORE H pAAHH AHROKCKIH, UITO TklA\H HaCkl Oy Hac['K] EklAH H c['h] HaA\H TOTS p-fcMk EAHAAH. 
HA HA\'k: IlAH k KHAHK/k *, liaHlT\| <ł>pHAPHY['k] ; MaH['kj NHKEA[k{ flBpHK['kj ; HAUflil M)Hk 

naulkl I|,opHA\[-kl RapKk; HaH['i.l IIpoKon|kj; naH'k Hov'HH'k; naH["k: /WapTHHJ^-k] Royp-li; 
naH|'k] Kaciiapk: iiau k A\hcko. nucapk. fi na boaiuee noTRkip»;ACNHK toa\S oycEA\i;, ruuje hh- 

CAHHOA\S, B'ł;A'k<\H ECAMI HAIllEAt^ R'kpHOA\S IIAHOy llETpi>. AOPO^ETOy, nHCATH H nEMaT[kl HdUlOy 
npilR^iCHTH K['k] TOA\S HAUIEA\S AHCTOy. llHc[aA'K] TaAOpk llpOAAHORHHk Oy GoHAB^k rITiI A^feTfo] 

su§A, Ał[-fc]c[AluA ioh[Va] KjĄ. A«hU]' 



232 

Z łaski bożej, my Piotr, wojewoda i hospodar ziemi mołdawskiej, czynimy jawnie tym li- 
stem naszym ^) wszystkim, ktokolwiek na ten list popatrzy lub go usłyszy podczas czytania, 
i gdzie tego komukolwiek potrzeba będzie, iż stanęli przed nami nasi przyjaciele, mieszczanie 
lwowscy, i przynieśli wielki przywilej, który mają od ojca naszego, Aleksandra wojewody, i prosili 
nas, abyśmy im ulżyli myta według tego, jak takowe ustanowione zostały dla nich w tym właśnie 
starym przywileju. I oto my, poradziwszy się z naszymi pany i z naszą radą, pozostawiliśmy ich 
przy tem prawie i postanowili, by kupcy ich handlowali [dosłownie : chodzili] w ziemi naszej z taką 
samą, jak dotąd swobodą, a myta, co płacić mają od towaru swego, by składali i nadal następu- 
jącym obyczajem: Przedewszystkiem, gdy zaczniemy od miejsca, gdzie jest myto główne, obowią- 
zani są kupcy lwowscy na składzie w Suczawie płacić od sukna, od każdej grzywny onegoż, groszy 
po trzy. A od kramnych rzeczy, do których zaliczają się rozmaite towary, jako to: płótno, aksa- 
mity, sukno napoczęte, noże, nogawice, kosy, pasy i tym podobne drobiazgi, które zowią się rze- 
czami kramnemi, od tego, od wszystkiego płacić mają na mycie w Serecie także groszy po trzy 
od grzywny. A gdy zakupią towar tatarski [t. j. turecki] w Suczawie, a mianowicie: jedwab, pieprz, 
kamchy, tebenki, kadzidło, kwas grecki, lub imbir, to wtedy aby płacili tamże [t. j. na głównem 
mycie w Suczawie] również groszy po trzy od grzywny. A gdy zakupią towar tatarski w innych 
miastach naszych, to wtedy płacą tam, gdzie go kupią, groszy po dwa od grzywny, a zaś na 
głównem mycie w Suczawie zawsze jeszcze groszy po trzy od grzywny, i wolno im sprzedać go, 
komu zechcą. A co się tyczy litewskiego płótna i niemieckiego, to ono zalicza się do kramnych 
rzeczy, i kupcy lwowscy płacą od niego w Serecie groszy po trzy od gi-zywny. A kto idzie do 
Lwowa, płaci na głównem mycie w Suczawie od sztuki bydlęcia jeden grosz, od dziesięciorga świń 
jeden grosz, od dziesięciorga owiec jeden grosz, od klaczy sześć groszy, od każdego konia także 
sześć groszy, od setki bielic jeden grosz , od setki lisich skór dziesięć groszy, od setki owczyn 
siwego koloru cztery grosze, od setki skór jagnięcych dwa grosze, od setki skór bydlęcych piętna-, 
ście groszy; i to jest myto suczawskie. A kto idzie do tatarskiej [tureckiej] ziemi, płaci od dwu- 
nastu kantarów wagi w Suczawie jeden rubel srebra, w Jassach trzydzieści groszy, w Łapusznem ') 
także trzydzieści groszy, a w Białymgrodzie pół rubla srebra. Ktoby zaś nie szedł na Białygród, 
winien jest myto białogrodzkie [t. j. to samo, co uiścić miał w Białymgrodzie] zapłacić w Łapusz- 
nem. A w Tyginie nie płaci się odtąd żadnego myta. A na stróżów daje się od każdego woza 
po dwanaście groszy. A ktoby chciał popędzić bydło do Tatarów [Turków], płaci na głównem 
mycie w Suczawie od każdej sztuki bydła cztery grosze, w Jassach dwa grosze i w Łapusznem 
dwa grosze ; a od sta owiec w Suczawie sześćdziesiąt groszy, w Jassach trzydzieści groszy i w Ła- 
pusznem trzydzieści groszy. A co się tyczy myta, które było przedtem w Tyginie ''), rozporzą- 
dziliśmy, ażeby tam nie płacić odtąd ani grosza, lecz by myto owo było odtąd w Łapusznem. I to 
jest w szczególności myto, postanowione dla tych, co idą do Tatarów. A postawy sukna winni są 
kupcy lwowscy pozbywać na składzie w Suczawie, albowiem w innych podległych nam miastach nie 
mają i tak prawa wystawiać go na sprzedaż. Ale z pieniędzmi, uzyskanymi z tej sprzedaży, wolno 
im handlować po wszystkich naszych miastach mołdawskich i kupować, cokolwiek się im podobać 
będzie. A do Węgier i do Basarabów wolno im wywozić sukna bez wszelkiej z naszej strony 
przeszkody. Kto atoli powiezie sukno swe do Basarabów, winien jest zapłacić na głównem mycie 
w Suczawie trzy grosze, a na granicy w Bąkowie dwa grosze od grzywny. A za to. co przywiezie 



233 

z Basarabów, osobliwie zaś za pieprz, za bawełnę i tym podobne rzeczy płaci w Bałtowie od 
12 łiantarów wagi pół rubla srebra, a na główneni mycie w Suczawie od 12 Itantarów wagi 
jeden rubel srebra. Ktoby zaś powieźć chciał suljno swe do Bystrzycy i w ogóle do Wę- 
gier, płaci w Suczawie jak zwylile po trzy grosze od grzywny, w Bani po półtora i w Moł- 
dawicy po półtora grosza od grzywny. A powracając z Węgier, płaci w Mołdawicy po dwa grosze 
od terchu i w Bani po dwa grosze od terchu. Ktoby zaś powiózł sulcno swe do Braszowa , płaci 
na głównem mycie w Suczawie po trzy grosze od gizywny, w Balcowie po półtora i w Totruszy po 
półtora grosza od grzywny. A z powrotem z Braszowa płacą [Icupcy lwowscy] w Totruszy po dwa 
grosze i w Bąkowie po dwa grosze od terchu. A co się tyczy koni [chowu krajowego], to kupcy 
lwowscy etc. wywozić je mogą bez przeszkody, lecz tylko te, co po trzy grzywny '■")■, a konie wę- 
gierskie nawet i te, co po sto złotych od sztuki. A w miejscu, gdzie je zakupią, płacą od każ- 
dego konia po trzy grosze, w Suczawie po sześć groszy, w Serecie po dwa grosze i w Czerniowcach 
po dwa grosze od sztuki. Ivtoby zaś poprowadził konie swoje, albo też klacze |nie do Lwowa, 
lecz] do Kamieńca podolskiego, obowiązany jest to samo, co należało zapłacić w Serecie, uiścić 
w Dorohuniu, a zaś to, co należało zapłacić w Czerniowcach, uiścić w Chocimie. I rozumie się 
samo przez się, iż myto od klaczy jest takie same, jak od koni. A kto zakupi bydło , lub też ba- 
rany bądź to w Bąkowie, bądź w Romanowie, bądź w Bani. bądź w Niemczy, bądź w innych pod- 
władnych nam miastach, ten nie potrzebuje nigdzie jiłacić myta, tylko tani, gdzie je kupił. W tym 
ostatnim wypadku dobrze jest atoli, gdy weźmie pieczęć u dotyczącego celnika. A w miejscu, 
gdzie je kupi, obowiązany jest zapłacić od sztuki bydła jeden grosz, od dziesięciorga owiec jeden 
grosz, od dziesięciorga świń jeden grosz, od setki skór bydlęcych dziesięć groszy, od setki skór 
jagnięcych jeden grosz, od setki skór owczych siwego koloru dwa grosze, i idzie na główne myto 
suczawskie. A to myto tatarskie, które ustanowione było w Białymgrodzie , podarowaliśmy Lwo- 
wianom całkowicie i rozporządzili, by nie płacili tam ani szeląga, a chociażby nawet od kóp ty- 
siąca i bez względu na to, czyli tam będzie pod on czas cesarzewicz tatarski, czyli go nie będzie. 
A w Serecie od towarów kramnych aby płaciło się i nadal, jak wzmiankowaliśmy powyżej, po trzy 
grosze od grzywny. A cokolwiek z ziemi naszej przechodzi przez Suczawę na Seret, to połowę 
tego, co dawali w Suczawie, obowiązani są płacić kupcy lwowscy i w Serecie — od wszystkiego, 
i od skór, i od wełny, i od owczyn; to jest myto sereckie. A w Czerniowcach ") wynosi myto od 
fiirniańskiego [czyli niemieckiego] wozu cztery grosze, od ormiańskiego sześć groszy, od każdej 
sztuki bydła jeden grosz, od dziesięciorga świń jeden grosz, a od koni, a równie też od klaczy po 
dwa grosze od sztuki. A na przewozach płaci się od niemieckich wozów zarówno, jako też or- 
miańskich po cztery grosze; lecz tylko wtedy, jeżeli przewóz odbywa się za pomocą promu. Gdy 
atoli stanie lód na rzece, lub przejechać można w bród, to wtedy nie daje się na przewozy ani 
grosza; i to jest myto czerniowieckie. A w Czerniowcach wozów nie przetrząsać, lecz wystarczy, 
gdy kupiec da porękę, iż nie posiada na swym wozie towaru, mającego być zapowiadanym, a mia- 
nowicie: kuny, srebro, wosk i konie dobre chowu krajowego. A cena sukna ma ustanawiać się 
w Suczawie taka sama, jak we Lwowie. A Lwowianie, co zechcą pójść po rybę do Braiłowa, lub 
do Kilii ^, płacą na granicznem mycie w Bąkowie, a względnie w Berładzie po półtora grosza od 
grzywny ; a ryby za myto od wozu nie zatrzymywać «) A tam wziąwszy pieczęć u celnika, idą 
swobodnie [nie płacąc żadnych dalszych myt] aż do Suczawy. A na głównem mycie w Sucza- 

30 a 



234 

wie ®) dają i)0 trzy grosze od grzywny; a ryby za myto otl wozu nie zabierać. A w Serecie dają, 
od grzywny po półtora grosza; a ryby za myto od wozu nie zabierać. A w Czerniowcach płacą 
i od wozu z rybą takie same myto, jak od każdego innego wozu ; a ryby nie zabierać. A gdy Lwo- 
wianie przywiozą sukno ze sobą, lub jaki bądź towar, to aby nikt nie śmiał przemocą, bez pie- 
niędzy i bez icłi woli, wziąść ani jednego łokcia u nich, ani celnik, ani bojarzyn, ani nawet my 
sami. A gdy nam będzie potrzeba albo sukna, albo jakiego innego towaru, w większej lub też 
w mniejszej ilości, to wtedy obowiązani jesteśmy, a względnie celnicy nasi wytargować je u nich 
i, dawszy zapłatę, wziąść to, co potrzeba. Równie też i srebro topione, które Lwowianie sami 
przywiozą z Węgier ze sobą, gdy nam go będzie potrzeba, mamy prawo zakupić u nich za pie- 
niądze gotowe; a co zostanie, wolno im wywieźć z kraju. A muntański wosk i węgierski wolno im 
także wywieźć z kraju, z tem wszelako zastrzeżeniem, że na granicznem mycie w Bąkowie, 
a względnie w Berładzie albo też w Bani zapłacą po jednym groszu od kamienia, w Suczawie 
także po jednym groszu od kamienia i w Serecie po jednym groszu. A kuny węgierskie wywo- 
żone być mogą z kraju pod warunkiem, że na granicznem mycie w Bani , a względnie w Bąkowie 
zapłacą kupcy lwowscy etc. po półtora grosza od grzywny, w Suczawie po trzy grosze od grzywny 
i w Serecie po półtora grosza od grzywny. Ale i te kuny, gdy nam będą potrzebne, mamy prawo 
kupić u nich za gotowe pieniądze, tak że wywozić im wolno właściwie tylko to, co zostanie. 
A oprócz tego pozwoliliśmy Lwowianom, by obyczajem kupieckim utrzymywali sobie własny dom 
w Suczawie, z tem atoli zastrzeżeniem, by w domu tym nie zakładali ani wyszynku, ani jatek, ani 
też browaru. Gdyby jednakowoż ten, co będzie zawiadywał domem owym zechciał mimo to utrzy- 
mywać wymienione tu rzeczy, to niechaj układa się o nie z miastem. A uczyniliśmy to przede- 
wszystkiem dla kupców lwowskich, jako dla poddanych hospodara naszego i króla polskiego, tudzież 
dla kupców całej ruskiej ziemi i podolskiej. A wszystko to, cośmy wyszczególnili powyżej, ślubu- 
jemy dochować im wiecznie i dopełnić bez podstępu i chytrości wszelkiej na wieki wieczne — my 
i nasi potomkowie — i nienaruszyć tego nigdy, przy naszej czci i wierze, podług św. chrześciań- 
skiego prawa. A świadkami tego byli: najwyższa rada królewska, panowie Mikołaj Predbor i Sę- 
domirski, co byli tymi czasy u nas w poselstwie od naszego pana i króla; tudzież nasi panowie, 
rada mołdawska, a mianowicie: pan Duma Brajewicz, pan Stanczuł, pan Piotr kanclerz "), pan 
Bajczan, pan Wana Pynticz, pan lioste [Konstanty] Danowicz, pan Koźma Szandrowicz, pan Szczybor 
dwornik, pan Piotr pyrkałab "), pan Danczuł pyrkałab, pan Mikołaj postelnik "), i nareszcie 
panowie i radcy lwowscy, co tymi czasy przebywali u nas i sprawę tę umawiali z nami, na imię: 
pan Bilik, pan Fridrich, pan Nikel Abrik, pan Juń, pan Corim Bark, pan Prokop, pan K^unce, 
pan Martin Bure, pan Kaspar, pan Misko pisarz. A na tem większe potwierdzenie tego wszystkiego, 
co tu napisano, nakazaliśmy naszemu wiernemu logotecie ") Piotrowi wystawić list ten i pieczęć 
naszą '*) przywiesić do niego. Pisał zaś Teodor Prodanowicz, w Suczawie w lecie 6964, w mie- 
siącu czerwcu, dnia 29. 



') Dokument ten pisany jest na pergaminie 62 centymetrów szerokim, a 4072 centymetrów 
wysokim; pisany skoropisem; kolor atramentu ciemno-niebieski; pieczęć wielka, państwowa, z na- 
pisem następującej treści: n6TP'h BQ6BQA^ POGnOAflPŁ 36A\AH MOAAflBGKOH. 



235 

-) Dokument ten nie był dotychczas nigdzie drukowany, gdyż Hażdeu z powodów, nie znanych 
nam bliżej, dał w Arcliiwie swojeni pierwszeństwo młodszemu o cztery lata dokumentowi księcia 
Szczepana Wielkiego z 14G0 roku. 

') Łapuszno, wedłag Mirona Kostyna 1. c. Łopuszna, po rum. Lapusna, niegdy.ś główne 
miasto powiatu łopuszniaiiskiego, znajduje się obecnie w Besarabii rossyjskiej nad rzeką tego sa- 
mego imienia, poboczną Prutu. 

*) W księdze Bolszoj Czerteż (Knnra, rjarojieMan EdbuioS ^lepTeaci), ułożonej z polecenia 
rządu rossyjskiego w roku 1599, a wydanej w Moskwie 1849 r., opisuje się położenie miasta Ty- 
giny w następujący sposób: A ott. ycra Eora pihn 90 sepcT-L naja bt> '"iepHoe iwope piKa Hicrpi, 
a Ha HtcTpi6 rpa;;!. HapoKa ot-ł ycra 130 BepcTi, , a iinate HapoKii 20 eepcT-B Opura, a unace Opnrn 20 
BepcTT. rpaAł Ternin,a — A od ujścia rzeki Boha wiorst 90 wpada rzeka Dniestr do Czarnego mo- 
rza, a nad rzeką Dniestrem leży miasto Naroka (recte Soroka) wiorst 130 od ujścia a poniżej Na- 
roki wiorst 20 miasto Oryga, a poniżej Orygi dalszych wiorst 20 miasto Tygina. Gdy atoli na 
mapie Mołdawii, ułożonej przez lieichersdorłera i wydanej pierwszy raz we Wiedniu 1541 roku, 
a następnie w Skarbnicy pomników historycznych (Tesauru de monumente istorice pentru Romania, 
BucurescI, 18G2 — 04) uczonego Papiu t. III, p. 134, tak miasto Tygina, jakoteż i wszystkie inne 
wspomniane tu miasta w takim samym wymieniają się porządku i z takiemi samemi właściwo- 
ściami w pisowni, co w Czerteżu wymienionym wyżej (z wyjątkiem prawidłowego Sroca:=Soroka), to 
nie pozostaje nic innego, jak przypuścić: albo, że autorowi Czerteżu praca Reichersdorfera, jako starsza 
wiekiem, jeżli nie w oryginale łacińskim, to przynajmniej w tlómaczeniu słowiańskiem, dobrze zna- 
ną być musiała, albo, że autor ten korzystał z jednych i tych samych, co Reichersdorfer, obecnie 
zaginionych już, lub nie odszukanych jeszcze źródeł. W każdym razie zdaje się być rzeczą pe- 
wną, że nauki geograficzne były i we wschodnich częściach Europy (Porów. Lelewela Geographie 
de raoyen age, Bruxelles, 1852) zawsze z wielkiem pielęgnowane zamiłowaniem, a częstokroć, jak 
wskazuje miejsce przytoczone, ze zdumiewającą nawet dokładnością. 

*) To znaczy: co nie droższe nad trzy grzywny, czyli od jednej do trzech grzy- 
wien włącznie. 

*) Czerniowce, od małoruskiego 4fpH0Ki;rt nazywają się w kronice putneńskiej (Ob. notę 12) 
znacznie poprawniej po polsku: Czarnowcami, a powiat czerniowiecki — czarnowieckim. 

') Kilia, po rum. Chilia, miasto nad dolnym Dunajem, niedaleko ujść jego. 

®) Miejsce to jest nader ważne o tyle, że tłómaczy nam niejako dotyczące miejsca w doku- 
mentach Aleksandra i Szczepana starszego. 

*) Przy określeniu poszczególnych miast rumuńskich, wzmiankowanych tak w dokumencie 
tym, jakoteż w dokum. poprzednich, trzymaliśmy się przeważnie mapy Filipeska i Parteniego, wyd. 
pod następującym tytułem: Charta principateloru unitę alu RomanieT cu circumvecinele terrl: Ba- 
natul, Transihania, Bucovina fji Bassarabia, red. de Georgie Filipescu-Dubau !ji Antonu Par- 
teni-Antoninu etc. Ktoby zaś interesował się dokładniej stosunkami Mołdawii i Multan (w najszer- 
szem tego słowa znaczeniu), temu polecamy w szczególności Frundeska, Dictionai-u topograficu iji 
statisticu allu Romaniel, BucurescI, 1872; Marienburga, Zur Berichtigung einiger alturkundlichen 



236 

Óitliclikeitsbeuemmgen , w Archiwie d. Yereins fiir Siebenburg. Landeskunde N. F. t. IX., Kron- 
stadt, 1871; Zaszczuka, 'c3THorpa*iH BeccapaCcKofi o6jacTn, w Zapiskach odeskiego towarzystwa hi- 
storyi i starożytności (SanncKH o^eccKaro oómecToa ncTopin n Apesnocrefi) t. V., Odessa, 1863; 
Acknera, Die Coloiiien der Romer in Dacien, Wien, 1857; Freuenfelda, Siebenbiirgeas geograph. 
Lexicon, Wien, 1839; Wolfa, Beschreibung des Fiirstenthuras Moldau, Hermanstadt, 1805; Windischa, 
Geographie des Fiirstenth. Siebenbiirgen, Pressburg, 1700; |lajcevicha, Osservazioni storichi, natural. 
e polit. intorno la Yalachia et Moldavia, Napoli, 1788, po niem. w przekładzie Hofstettera, Wien, 
1789; Kanteniira, Beschreibung der Moldau, Leipzig 1771. i t. d. Ze starszych ojiisów i relacyi 
ważną jest przedewszystkiem praca Reichesdorfcra, która pod tytułem: Chronographia Moldaviae 
pojawiła się pierwszy raz apud Singrenium, Yiennae, 1541, a następnie pod tytułem: Transsyl- 
yaniae ac Moldaviae descriptio w Kolonii, 1595 roku i nareszcie jeszcze raz, jak rzekliśmy w n. 4, 
w Skarbnicy A. J. Papiu, w Bukareszcie, 1864 r.; ważną jest następnie relacya archidyakona Pawła 
Aleppa z roku 1650—60, wydana pierwszy raz przez Belfoura w The travels of Macarius, patriarch 
of Antioch, London, 1836; tudzież Mirona Kostyna, Opisanie ziemi mołdawskiej i uiultańskiej 
z roku 1864, wyd. w Pismach hr. Józ. Dun. Borkowskiego, Lwów, 1856. 1. s. c; także Kroniki put- 
neńskiej dodatek geograficzno-statystyczny z roku 1566, wyd. w Archiva istorica Hażdeua t. IIL 
pag. 14. i nakoniec niektóre ustępy, znajdujące się w Gwiliberta de Lannoy podróżach po wscho- 
dzie — Yoyages et ambassades de messire Guillebert de Lannoy en 1399 — 1450, Mons, 1840 — 
i zakonmnikowane przez Hażdeua w tymże Archiwie, t. L część 1. str. 129 sqą. 

"•) Kanclerz, także logoteta wielki, był według Mirona Kostyna najwyższym urzędnikiem 
państwa, zajmującym pierwsze po księciu miejsce w senacie. „Tego officium — mówi Miron 
Kostyn we wzmiankowanym powyżej Porządku senat, i ziem. urzędów 1. c. pag. 269 — jest te, 
że pieczęć wielka przy nim być ma, privilegia podpisuje i decreta także z dywanów hospodar- 
skich etc. Do niego się zsyłają sądy o dobra szlacheckie dziedziczne, do niego należy także kopcy 
rozgraniczenia dzielić ad aeąuałitatem, gdzie, jeżeli nie sam swoją osobą będzie, tedy zsyła logo- 
teta wtórego, albo kogo innego, swego wiernego. Wszystka szlachta ziemska, nomine kurtany, pod 
jego directią są. Insygnie urzędu swego nosi: laskę zieloną w kostkach malowanych złocisto- 
żółtych." 

*') Pyrkałab, po rum. parkalab, znaczył (jak wspomnieliśmy o tern w dokum. * II. n. 34) 
tyle, co starosta - kasztelan w Polsce ; a co się tyczy nazwy, to wzięta jest według Miklosicza, Fremd- 
worter, 47. od raagy. porkolab, które ze swej strony powstało ze średnioniem. burcgrave (obecnie 
burggraf), po czesku purkrabe, po polsku burgrabia itd. 

^^) Postelnik, po rum. postelnicu, znaczył według Porządku senat, i ziem. urzędów 1. c. 
pag. 270 to samo, co marszałek i miał nazwę swoje jakoby od tego, że wolno mu było wnijść, 
choćby hospodar jeszcze nie był ubrany, i choćby nie był zawołany. „Marszałek — czytamy 
w Porządku tymże dalej — idzie pi'zed hospodarem ze srebną laską, zupełnie okowaną. Sądzi 
dwór wszystek hospodarski: aprodów, kursarów (według kroniki putneńskiej — usarów, czyli ko- 
morników) i Turków, a dla tego powinien postelnik i język turecki umieć. Pyrkalabstwo jaskie 
do jego laski należy". 



237 

'•^) Co się tyczy iirzgdów dworskich i państwowych w Mołdawii, to najdawniejsze szczegóły 
o przedmiocie tym znajdują się w tak zwanej kronice putneńskiej, ułożonej w latach 14GU — 1552 
w klasztorze Putnie w języku rumuńskim, a następnie przełożonej na język polski i z przyczynkami 
o zdarzeniach między 1552 a 156C wydanej (po raz pierwszy pojawiła się kronika ta, 
ale z bardzo znacznemi rayłkami, według manuskryptu Adama Naruszewicza, w Starożytnej hiblio-- 
tece pisarzy polskich, Warszawa 1843—44; 2 wyd. 1854 — 55) w Archiva istoricii Hażdcua t. III. 
pag. 1 — 34; znajdują się także, tylko znacznie obszerniejsze, w roczniku Grzegorza Urekii, wydanym 
w Latopisach ziemi mołdawskiej (AtToniciniAf n'kpii MoAĄCKii) t. I. pag. 104 — 105, i nareszcie 
w wzmiankowanym kilkakrotnie Porziidku senat, i ziem. urzędów Mirona Kostyna 1. c. pag. 269 — 
273. Niektóre ciekawe szczegóły o tymże przedmiocie i w ogóle o sprawach domowych Mołdawii 
i Multan w latach 1659 — 1660, podane są także w sprawozdaniu arabskiem archidyakona Pawła 
Alepa do ówczesnego patryarchy aiityochijskiego, ogłoszonem pierwszy raz, jak rzekliśmy powyżej 
w nocie "), w tłóraaczeniu angielskiera Belfoura w dziele: The Travels of Macarius etc, a drugi 
raz w tłómaczeniu rumuńskiem Hażdeun, w Archiva istorica t. I. część 2. str. 59 — 111 (75 — 76); 
tudzież, najobszerniej, w Kantemira, Beschreibung der Moldau pag. 186 — 208; wFotina, 'laTopia 
iT,; 7:x'/.x'. lr/J.x;, wydanej ponownie przez Jerzego Siona pod tytułem: Istoria generała a Daciei sau 
a Transihaniei, terrei Muntenesci si a MoldovieT de Dionisiu Fotino, BucurescI, 1859 t. III. 
252—311; także w Wenelina Baaxo-6ojrapcKifl rpaiiaTLi , pag. 191 — 201 i w wielu innych, mniej lub 
więcej znanych dziełach. 

'*) Ob. notę 1. 



VIII. 



w Suczawie 1460 r. 

Książe mołdawski Sz.czepan '), z przydomkiem Wielki, poręcza kupcom 
lwowskim, tudzież kupcom innych miast ziemi ruskiej i podolskiej te 
same prawa i wolności handlowe, co poprzednik jego Piotr, z tą je- 
dnakże różnicą, że myto w Tyginie, które zniesione zostało przez Piotra, 

przywraca ponownie ^). 



AV[h]a[«s]ctVw K[o]}KltlO, -MW 0Tf4>'«HK, KOIKOAJ H r[oJcn[«]Afa]p-K 3€-tt<\H /HOAAdKCKOH, 
•IHHHrMLTi] 3Ha,UIHHT0 Mc['k] TKI,V\[k] TC HJIUH/Mfk] AHCTC,«[kl K-kC-k,V\[Tv] , KTC Hd TOrllk] 

ahct[ti,] oi(-3pHT[k] etc. [słowo w słowo jak w dokumencie Nr. *VII.], wjKt npHuiAH luptAfii] 

Hdcf-k] HAllJH npiATIAIBf, KOVP''JP' AHKOKCKHh'), H fipHHICAH npHRHAlf BIAHKOf , ąiO H.Mdtórfk] 

30b 



238 

WT['kJ OyHKJ HaUlErO, lICKOHHHKa GTfijiaHa KOfKC>,VH , H IVt['k] 0\'CH)fL'li] HamHy['kJ npE^KC'B'k, 
H npCCHaU Hac[Ti], aKM\-OiM['K] H/HTi (UkITa IIOa(\'HH<\H, raKO:KE H,M['k] CTOHT[k] Ołf TC'/M[k]^) CTA- 
pOiUJk] npHRHAYH. IIhO A\kl, ĄOpaĄHKUlHC/ft HC['k] HaU]HA\H liaHkl H paAOlO, H AHIUNAH (CiUkl H^[tk] 
HA TO/M[k] llpaRii II IIOIKfp,\HAH £C/MO HiM['k] TOP* lipaBa, KaKM <MaK>T[k] jfO^UTH HO HaUJEH 
3E/V\/\H Mjcf-k] KOynUH CłCKOAHO II A^^KpCBOaHO, H KCiTCpklA\[k] WCktHaE.Wk H,V\a(OT|k] .WklTa IlAa- 
THTH WT['k] CUOErO TOKapa"^). IIOHEHUJH, r^f KCTlk] rOACKHOf AAklTO, łia CK/UA"!; W GwMaR'fc, 
[HiHaWTk naaTIITIl] WtCt*] CO^-KHa, 'WT[-k] rpHBHOr, TpH rpCIIIH. i\ WT['k] Kpa.MHklYCTi] p-ksfH, 
l|10 COyT[k] pCSiWaHTH p'kMH, nCMEHlUK : (lOACTHC aUTOKCKCf II KpOCfHCKCe II iUOVAP*fł " WT['k] 

KapjfarS, ii wtM noMaTorc coyKNa, ii WT['k] HorasHi^H, ii WT['k] Y''P^''' " WT['k] hc:kh, 

H WT['k] KCCH, H WT['k] Cfpflll, HHHOKHH pAM[n]. A\HCH, KCHBHII^H, HOACH, HCKCMHNH, lUIRKkl, 

u]a<^paH['k], uiaiiKH, nacyżKNaa :KfaH3a, KcpAH, a\emh h WT[-k] hhluhii p-ksu AP'>"'KHki\-[-k], i|JO»;[k] 
KC Kpa/Uov caoY)fai«T[k], a WT['k] Toro. WT['kl orciro, ipoEki naaTnaH cy GfpfTii ,v\kiTO wtC^k] 

rpHKHOy Tpit rpOUJH. fl KOAH HA\Oł,'T[k] KOyHHTH TaTapCKkIH TCRapT* , HAH 3a/W0pCKIH Oy Gw- 
HaU-k: HAH lllOAKOy, h[ah] ntpei^k, h[ah] Ka.MJfn, h[ah] TtKfHKH, h[ah] TeA\HAH['kl, HAH rpfl^kKkl 
Kijsac['k], HAH HHBHp['k], (hAH HCpCI^k), A IVHH ACki nAATHAH WT['k] rpHBHC>Y TpH rpOtllH <MklTO. 

!l KCAH H,uoY'r[i'] KoyiiHTH TarapcKkiH TOBap[-h] oy HHki)fk 'rp'hrc)f['k] HarnH^L-k], a whh 

HMC>yT[k] TAiWk ^''KaTH, r4,f KOynAT[k], WT['k] TpHBHkl TpH rpOUJH ; Ta aKkI TOBapTi CAłHALli] 
npOAATH KC«A\OY AICKHT[k]. fi KTC HAfT[k] ^0 AkBOKA, HA rC>AOBHO(MTv A\klT'k Oy GwHaB^fc 
WtM CKOTklHkl A rpOUj[k], WT['k] AfCAT[k] CBHHH A rpClll[k] etC. fl KTO H^fTlk A© TATapCKOH 

cTopoHki, wtCti] AKaHaAecAT[f] KaHTapH, 1(10 c-k Ra5KHT[k], ny GwMaE-k wąhhM po^kah ct- 
pEEpa, oy McKOA\[k] Tp'krov A rpoujH, a oy AanoymHOAALT^] a rpoiuH, a oy KH,\OA\'kropOA'k 
poaCt*] poyKAA cfpfKpa. n KTO Hf H^ETTi AO KtAoropoAT*? »> WHf'k] AKkI A'''*W ^'Y 'IjncyuiMoy 

MKITO KklAOrOpOACKOf CtC. fi Oy TirHHIE (aa RAAT-feTEk]), KAkK] Xt HCRepKA nAATHAH MklTO, 
Tkl/M[k]jKC OKklHafM[k] H Tfnfp[-k] HAłAWT-k HAATHTH CtC. fi A<> OyPOp-k H A^i KaCapaKTi H A® 
KeAHIO H a* ToypKOB['k]'^') ROAHO HiWk RkJBECTH COyKHA CtC. fi KTO HANETTi nOBfSTH COyKHO A* 
BkICTpHUH H A'2' OyrOpk, oy GwMAR-k Wl^-k] rpHBHkl TPH rpOUJH , oy BaHH WT[k] rpHBHkl 

noaiTopa rpouj[a], a oy A\oAAaBHii,H Tkia;[k] noAtjiTopa rpoiua WT['k] rpHRHki etc. fi na nEpcROBki 

WT['k] ROSa, HAH WT['k] HEMEl^KkllCk, HAH WpiHf HCKWyW HO MtTkipH PpOtUH ; AAt KOAH HMOyT[k] 
BOSkITkI nOpOMO/M[k]. fi KOAH KSA«T[k] MA'h, HAl' HA\OyT[k] ^''AH'''" ^Y KPOaW, TOFAH ntpf- 
R03a HH rpoiua A^ "f AJA^YT'' ^tC. fi EUJME 6CA\H A^'*" AKROKMaHOA\['k^, ABkl AfP^'''*" COEkl 
WAHH['k] A«''M[''»] TOprOKCKHiM[k] WBklHa6-Mk Oy GoHaR-fc *, aAE oy TOA\[k] A<''"S JBkl KOpSAłS HE 
AEPJKAAH, AHH niTKH, aHH BpORapa. fi naK['k] AH Bkl \-OTHA['k] AfP^KJTU TOTkI pHiSH TOtCTi], 
IJIO HA\ET[k] JKHTH Oy TOiVl[k] A«''*^*Y' *' WH['k] ABkl T'krNOyA['k] Hc['k] A\HCTO<Mk W OyCHYW 
P'kHE)f['k]. fi TO ECAAkl OyMHHHAH KOy^^£A^[k] AHKORMAHOiM['K] POCHOA^PA HAUJErO, KOpOAA IIOACKOPO, 
pOyCKOH OyCEH 3E/UAH H nOA«'łCKOH. fi TO ,Ukl, UlTO ECMO Ba,w['k] HHCaAH, CAłOB^EA\'K H<M['k] 
R'kMHO SASpiKATH H HOnOAHHTH Kf3['k] A^JCTH H KE3['k] )fHTpOCTH HA R'kKkl — Ałkl H HAUJkl 
HAjWkcHklKkl, HHKOAH HEnOpoyUIEHO, HpH HAUJEH HTH H npV HaUJEH R'kp'k, nOAAOyr['k] ^Pt"-' 

CTiAHCKoro npaRA. fi Ha to CB'kAKORE : HaUj[k] A\HTpOnOAHT['k] H pAAA KOpOAEBCKA^: naH['k] 



•239 

Xa<\(i|,KkiH H n.JH[hl B.iroucKKiH , 1(10 oy TO.H[h] Haccy kwaki c>y Hac^-kl oy nocoacTK-fc wtL-k] 
Hauicro naHa, u't['kj Kpoa^k, h Haiuii iiaNOKc h pa;i,a .i\oa^aiiCKa/A : naH['kJ Ący^wa Cpa6BHM[k]; 
naH[-iv] GTaHMwa['h]; iiaH[-K] GaaHKCv-a[-k] ; nanC-K] PcahM, AKC'pHHK['h]; naH['k] Xotko llincop-K; 
naH['K] KocTf ĄaHOBHM[k]; naH-k ToiWk Khhac; naH[-k] rt\HK['k] Kpaa^] ; naH[Tv] nnp[i»] Flo- 
HHM[k]; naH[-K] flaK[-k] ; naH['k' Aas/ft; iiaHL-k] llcana IIcuei^kuh ; iiaH[K] CrtuKO Ą'ka\kKCYiu[k]; 
naHL-k] Ho3A\Hii,a; naH[-K] Kov'\-T[-k]; naH[-k] <I>fTHWH[-h "); iiaHL-K] OaKkimfk]. cnarap-K; naH['k] 
lOra, KncTHapHHK[-K] ; iiaHLk] KpacHHUi[h], iiC'CT(aHHK['k' ; naH[-k] Ta^op[-k', MaiiiHHK[-kJ; naH>] 
^Kłi/ftp-k CTcaHHK['k]; naH['K] liu'H['k], Kij,MHc[k], Ił naKT* iiaHOKf Kp'krap( h pa^uH ahrckckmh, 
iłio Tkia\H MacKi ov mjclt*] kkiah h c[-k] Ha.wH tctS p-ksk K^NaaM, Na H.wk: naH[-kJ KaHAtmT-k, 
naH['k' A\H\-aA[-k\ iiaH[-k' n(Tp[k| it naH[-k llH.waHTk, .\\iic[KkiH^ niicapk. fi Ha koaujee nc- 
TB(pżKEHił6 To.wS K'kc(a\ł>, Kkiuif iiHcaHHo.wS, B(a'kaii (c.Mki HauiE<uS K-kpHCiWS naHoy ĄcKpd\- 
acKH. aoroAfToy, iihcath h n(Ha'r[kJ Haiiior iipiiB-kciiTH K['k cfaxo\- aucroy Haiuf.i\oi,'. Oy Goy- 
laK-k, nHca[/\-k] l|lE<{^i»a[k] bCti] (\'kT[«] s^h, iM[-kJc[A]iła k>a[\a] r. U^Hk]. 



Z łaslji bożej, my Szczepan, wojewoda i hospodar ziemi mołdawskiej , czynimy jawnie tym 
listem ®) naszym wszystkim, ktokolwiek na ten list popatrzy etc, iż stanęli przed nami przyjaciele 
nasi, mieszczanie lwowscy, i przynieśli wielki przywilej , który maj;], od wuja naszego, ś. p Szcze- 
pana wojewody i od wszystkich przodków naszych, i prosili nas, abyśmy im ulżyli myta według 
tego, jak takowe ustanowione zostały dla nich w tym właśnie starym przywileju. I oto my, pora- 
dziwszy sig z naszymi pany i z naszą radą, pozostawiliśmy ich przy tem prawie i postanowili, by 
kupcy ich handlowali w ziemi naszej z taką samą jak dotychczas swobodą i wolnością, a myta, 
które płacić mają od towaru swego, by składali i nadal następującym obyczajem : Przedewszystkiem, 
gdy zaczniemy od miejsca, gdzie jest myto główne, obowiązani są kupcy lwowscy płacić na składzie 
w Suczawie od sukna, od każdej grzywny ouegoż, groszy po trzy. A od kramnych rzeczy, do 
których zaliczają sig rozmaite towary, jako to: litewskie płótno, krośnieńskie i niemieckie [dosło- 
wnie: mądre, czyli delikatnej, barchat 'j, sukno napoczęte, nogawice, chars '"), pokoczyny "j, 
cewki '-), szafran, czapki, płużne żelaza, kordy, miecze i tym podobne drobiazgi, co zaliczają się 
do kramu — od tego, od wszystkiego aby płacili na mycie w Serecie groszy po trzy od grzywny, 
A gdy zakupią towar tatarski lub zamorski w Suczawie, a mianowicie: jedwab, pieprz, kamchy, 
tebenki, kadzidła, kwas grecki, lub imbir, to wtedy aby płacili tamże [t. j. na głównem mycie 
w Suczawie] również groszy po trzy od grzywny. A gdy zakupią towar tatar.ski w innych miastach 
naszych, to wtedy płacą tam, gdzie go kupią, groszy po dwa od grzywny, a na głównem mycie 
w Suczawie, zawsze jeszcze groszy po trzy od grzywny, i mogą sprzedać towar, komu zechcą. 
A kto idzie do Lwowa, płaci na głównem mycie w Suczawie od sztuki bydlęcia jeden grosz, od 
dziesięciorga świń jeden grosz etc. A kto idzie do tatarskiej ziemi, płaci od dwunastu kantarów 
wagi w Suczawie jeden rubel srebra, w Jassach 30 groszy, w Łapusznem także 30 groszy, a 
w Białymgrodzie pół rubla srebra etc. Ktoby zaś nie szedł do Białogrodu, ten ażeby dał w Ła- 
pusznem myto białogrodzkie. A w Tyginie, jak płacili pierwej myto, tymże obyczajem winni są 
płacić je i teraz etc. A do Węgier, do Basarabów, do Kilii i do Turków wolno ira wywozić sukna 



2 in 

■bez przeszkody etc. A kto powiezie sukno do Bystrzycy i w ogóle do Węgier, płaci w Suczawie 
po trzy grosze od grzywny, i w Baui po półtora i w Mołdawicy po półtora grosza od grzywny etc. 
A na przewozach płaci się od wozów, czy to niemieckich, czy to ormiańskich, po cztery grosze od 
każdego; yle tylko wtedy, jeżeli je przewożą za pomocą, promu '^). Gdy atoli stanie lód na rzece, 
lub przejechać można w bród, to wtedy nie daje się na przewozach ani grosza etc. A oprócz tego 
pozwoliliśmy Lwowianom, by obyczajem kupieckim utrzymywali sobie własny dom w Suczawie z tem 
atoli zastrzeżeniem, by w domu tym nie zakładali ani wyszynku, ani jatek, ani też browaru. Gdyby 
wszakże ten, co będzie zawiadywać domem onym, zechciał mimo to utrzymywać wymienione powyż 
rzeczy, to niechaj układa się o nie z miastem. A uczyniliśmy to przedewszystkiem dla kupców 
lwowskich, jako dla poddanych hospodara naszego i króla polskiego , tudzież dla kupców z całej 
ruskiej ziemi i podolskiej. A wszystko to, co wyszczególniliśmy powyżej, ślubujemy dochować im 
wiecznie i dopełnić bez wszelkiego podstępu i chytrości na wieki wieczne, my i następcy nasi, i nie 
naruszyć tego nigdy, przy naszej czci i wierze, według św. chrześciańskiego obyczaju. A świadkami 
tego byli: nasz metropolita i rada królewska, panowie Chałecki i Bagowski , co w tym czasie byli 
u nas w poselstwie od naszego pana i króla, i nasi panowie i rada mołdawska, a mianowicie: pan 
Duma Brajewicz, pan Stanczuł, pan Włajkuł, pan Gojan dworqik, pan Czetko Szczybor, pan Koste 
Danowicz, pan Tomasz Kinde, pan Mik Kral, pan Piotr Ponicz, pan Alb, pan Łazia, pan Izajasz 
Niemiecki, pan Domokusz, pan Koźmica, pan Buchta, pan Fetion, pan Sakisz spatar-'*), pan Juga 
wistyarnik '^), pan Kraśnisz postelnik, pan Tador czasznik, pan Zbijara stolnik, pan Jan ko- 
mis '*), i następnie panowie mieszczanie i radcy lwowscy, co tymi czasy przebywali u nas i sprawę 
tę umawiali z nami, na imię: pan Ivllment, pan Michał, pan Piotr i pan Nimant, pisarz miejski. 
A na tem większe potwierdzenie tego wszystkiego, co wypisano powyżej, rozkazaliśmy naszemu 
wiernemu panu logotecie '''^) Dobrułowi wystawić list ten i pieczęć naszą przywiesić do niego. Pisał 
zaś Szczefuł w Suczawie, w lecie 6968 miesiąca lipca 3 dnia. 



') Książe mołdawski Szczepan, z przydomkiem Wielki (Stefan cel Marę), panował według 
Latopisów ziemi mołdawskiej, t. I. 117—145 (porów, także Archiva istoric. Hażdeua t. III. 6 — 9) 
od 12 kwietnia 1457 do 2 lipca 1504 roku, a według Engla IV. 2.132, od roku 1458 do 1504. 

^) Rzecz zastanowienia godna, że książę Szczepan, przywi-acając myto w Tyginie, nie zniósł 
w ślad za tem, jakby należało spodziewać się tego, myta, ustanowionego w Łopusznie. 

^) Boifprapc ahbokckih — słowo Boyprapii, także Bp-krapii, pochodzi oczywiście od niem. 
Biirger (Burg) i znaczy tyle, co mieszczanin; na Multanach, a następnie w Mołdawii (Ob. Mirona 
Kostyna 1. c. pag. 274), używano go wszakże i w znaczeniu łacińskiego scabinus (ławnik), pisano 
je atoli i wymawiano w tym ostatnim wypadku nie KO^prapTi, lecz npiirap^K iz pyrgar. 

*) Hażdeu, w Archiva istor. II. 172, wydrukował mylnie oy rtM i dopuścił się w spnrzą- 
dzonem przez siebie wydaniu (Archiva istoric. U. 171 — 176) nadto następujących jeszcze myłek; 
w wierszu 4. wydrukował a hct, aAHBO (to ostatnie powtarza się stale) zamiast ahct^k], a ahko ; 
w 5. rAf >Kf zam. rji,t «[ii]; w 20. KapKari^ zam. Kap)faT8; w 22. i^hhobhh płt (Mhchh korshi^h 



241 

zam. i^HHCKHH pam[h^, iWHCH, kohkhhh; w. 23. i^HS-kcH zani. uheku; w 2J. i|io;k ko Kpa.Ho;^ zam. 
i4J0}K[k] KO KpaA\OY; w. 36. tot Kap-k (sic) zam. TOT['k] roKap-k; w. 90. a cy Koropt-u zam. 
a oy KOTopo<v\[-kJ ; w. 94. a kto kohh hau KOSkiAH zam. a kto H.un-k noRECTii kohh HaH ko- 
EkiaH; w. 1S2. AHniue zam. aHiut; w. 125. aat koah HiHoyT[k] K0.3ki Tki nopo.\\OA\ zam. aat ko- 
AH H<M8T[k] KO.SkiTki |=ko.shth1 nopo,woiV\[k] ; w. 133. i^HHa KoynHH zam. nHHa coi,'khh ; w. 147. 
iRA HH /WH cai«H zam. aHH ,v\m caiMu; w. 148. hha .uhopo hah A\aao zam. hah .mnopo hah iMaao; 
w. 154. c((t;pap zam. ceptupa; w. 174. poycKOH 0Ij-c(h 3(A\aH h iioackoh zam. poycKoń oyctH .^e.uah 
H noAoacKOH ; w. 189. BHCTiaapHHK-k zam. BHCTHrapHHKf-k] i t. d. Brak wszelkiej interpunkcyi 
i opuszczenie tak zwanych tyteł nad literami, ozuaczającerai liczby, są także nie dodatnią, lecz 
ujemną, stroną wjdawnictwa. Wiersze 155—158 powinny być przestawione następującym porząd- 
kiem: 155, 157, 156, 158. 

*) Zdanie to i zdanie następujące są tak niezgrabnie stylizowane, że przetłómaczyć je do- 
słownie było rzeczą niemożliwą prawie. 

®) H Ao KcaHK) H Ao Toł|'pKOK['k| — micjscc to oznacza, że Kilia była naówczas pod pa- 
nowaniem tureckiem. 

^) IlaHTk <I>fTHWH['k] — imię to rozkłada Hażdeu na OjtCtiI HwH['k] i tłómaczy przez 
d. Jonii Fetu. 

*) Dokument pisany jest na pergaminie 70 centymetr, szerokim, a 48 centymetrów wysokim; 
pismo nieco większe od poprzedniego, lecz także skoropis: pieczęć wielka, pań.stwowa, lecz zni- 
szczona do tego stopnia, że obecnie pozostał po niej tylko kawałek zewnętrznego wosku. 

*) Barchat, także barchan i barakan, jest słowo obcego pochodzenia i znaczy według Mi- 
klosicza, Fremdwórter, 5. tyle co aksamit. 

'") Chars oznacza według Hażdeua Archiva istoric. II. 172. 1) (porów, także Gołembiow- 
skiego. Ubiory w Polsce, str. 219.) lekką materyą wełnianą, lecz nieco szorstką; Ua stoffa de lana, 
u?óra, dar cam aspra. 

") Pokoczyny tłómaczy Hażdeu przez brane ferecate, dosłownie: pasy okowane żelazną 
blachą — i ma, zdaje się, słuszność. 

'-) Słowo cywka, poprawniej cśwka, ma według Lindego, Słownik jęz)'ka pols. I. 231 
(Hażdeu 1. c. nie tłómaczy go wcale), trojakie znaczenie: oznacza albo rurkę, do przeprowadzenia 
płynów przydatną; albo cewkę tkacza, t. j. rurkę w czółenku tkaczyra, die Weberspuhle; albo na- 
koniec rurkę do zwijania nici, jedwabiu i t. d. 

'*) Miejsce to pojmuje Hażdeu 1. c. nie całkiem poprawnie; tłómacząc je bowiem tak: ?i 
la trecetória de ori - ?i - ce carrii, fie nemtescu fie armenescu, cat 4 gro?T ; inse de voru trece acelle 
carre cu barce, seu pe ghla^a, s^u prin vadu, atuncT nu voru da nici unu banu — wyraża przez 
to, że kupcy niemieccy i ormiańscy nie obowiązani byli nawet i wtedy płacić za przewóz, gdy 
tenże odbywał się za pomocą promu, co jest rzeczą nieprawdziwą i sprzeciwiającą się naturalnemu 
porządkowi faktów. 

Sla 



242 

'*) Spatar Wielki, po rum. spatanilii c. niare, znaczył także i w Mołdawii tak samo jak 
na Multanach tyle co miecznik i miał nazwę swoją, ztijd, że do powinności jego należało nieść in- 
sygnia książęce za hospodarem, a przedewszystkiem buzdygan i miecz, po łać. spata, po nowo- 
grecku: aTca^fta. 

'=^j Wistyaryusz, także wisternik wielki, znaczył tyle co podskarbi i miał według Mirona 
Kostyna 1. c. pag. 271. urząd bardzo uciążliwy i przykry. Obowiązany był n. p. wszystkie regestra 
prowadzić: „regestra wszystkiej ziemi omnium ordinum u niego być mają; on tributa, czyli haracz 
na Turków zbiera i na wszelkie insze ekspeusa, i w tem najmizerniejszy w teraźniejszym wieku 
censetur, że ustawicznie curae illius sollicitant animuni". 

'*) Komis wielki, t. j. koniuszy, należał już do urzędników extra senatum i w radzie nie 
zasiadł „nisi lirgente necessitate". Miał według Mirona Ivostyna „dwóch podkoniuszych pod sobą, 
którzy prawie curam stabuli gerunt". Do niego należała także „dispositia wszyslkicli sianożęci i 
obroków sufficienter dla koni hospodarskich prowidować". 

") Mówiąc o wyższych urzędnikach mołdawskich, pozwalamy sobie dla charakterystyki 
ówczesnych obyczajów w Mołdawii przytoczyć nadto następujące, nader jaskrawe wprawdzie, lecz 
w każdym razie autentyczne i prawdziwe słowa: „liażdy z tych urzędników — czytamy w polskim 
przekładzie kroniki putneńskiej (w ArchivLi istorica t. III. pag. 15) — ma młodszych pod swą 
mocą niemały poczet. A kiedy co który wystąpi (t. j. gdy kto w czemś wykroczy), nie karzą 
słowy, jeno kijem o różne rzeczy. A o zdrady, o które tam nie trudno, sam hospodar karze za- 
raz gardłem". 



* 



IX. 



w Suczawie 1463 r. 

Książe mołdawski Szczepan poręcza kupcom lwowskim etc. te same 
prawa i wolności handlowe, co poprzednicy jego, i obiecuje docłiować 
im takowe wiernie, a nawet i dopełnić przy sposobności według przy- 
wileju, wystawionego w roku 1460. 



A\[h]a[0]cTHIO K[o]jKTfl«, <V\K1 GTfiJjaH['h], KOfK<>A'» [h] rOCnOA^pk at/WAH MOrtAaKCKCH, 
CB^kAO/UO MHHHM['k] CHMh HdlUHM[Ł] AHCTW-Wk Ka}KAC"V\S A^KpCWS, KTO HA Nf/M[li] B1i3pHT[k], 
A rtHBO frO HTSHH 8CAIłJllJHT[k] , K0rtH5K[k] TOPO KO/WS KSAfTI* nOTpfKHSHJ, HJKf Crtl«B86(«[Ti] H 
CAMKHAH 6CMH, H AJ^mW H J)^AMl 6CiV\H C(C[k] H<lll][k] i\HCT['k] PAfHTOKHklH, npaSklH , )fpH- | 



243 

CTHaHCKkIH, l|IO »;[k] H.t 8ce,MLk] CK-łlT-k CTiJllT[k], IUHS KSpp-K.UHCTpS H SCH.W[h' njHC>.u['k] 
H HfCHHKC,V\['K] [h] paA4A,M['K] H 8cH.m[V K8niłl<M['k] 3['k] A\-kcTa AHKOKCKCrC, K(.\HKHAt['kj 

H iuaAHiu[-k], npHaT(.\(iu[-k] HauiH<\\['k] i\\HakiA\[-k|, Ha to, iai;c aj fcfTk] H,M[-k' kcaho h cm- 

K6,VH0 H 8CH/«['k] Ki»ni^(A\['k] nplHTII Kpk Ha-ufTk] A*' HaUJtH SE.UAH CK SCHAMI CKC>HA\H TOpPCK- 
A-kAlH H TOUap0.w[k], [hJ K^IIOKaTH H npO,ł,JBaTH Kf3['k! HHKOTOpCH SARaKKI H lUKCAkl. H A\klTO 

Aa nAaTAT[k! wtlk] cKotro roKapa h roproKAH ric>AA8rL'k' rcro ahctS iiphejhahopc, ipc h; >] 
ec.MH ha\[-k] A-J-ł" " BariHcaAH. II koah K['k] HaA\['kJ iipiHAfrt, a Bki a>> Hacfkj iipiHfCHTc 

T©T[-k] AHCT[y npHKHAHklH, IjlC »;[k] HAIAKTE WtCTi' HaUIH\-[-k] np(AKOR['k] , a AHKO TOT['k], 
IłlO eCA\H KAANf-k] Wt|'k| Hac[k A'>'»" H IłailHCAAH. a Ałkl TOrf-k] AHCT['k] lVCA\CTpHKIU(, A A\kl 

KaA\[-kJ \-OMfA\[kJ 3Afp;KaTH iioAA8r[kJ Tcrc Hauinc ahctS npHKHAHcro, ąjc f;cAMi KaA\k A'»'*" 

H SailMCaAH. Tcfi KKCS KKIIIK IIHCaHHOK CAI<?KSfiA\,-k KaA\['k] SAfpJKaTH H IICIICAHHTH II^AASrCTi] 
CtrO HAUKrO AHCTS, lipH HaUKH HTH H Kkp-fc \-p[irCTHaHCKC'H, K(3 AkCTH Ił Ef3 KH^ckKOH JfHTpO- 
CTH. fl HA TC ICTk K^kpa r[c]c[llc]Al ŁCT]Ka-A\H H R-fcpa KOAp[-kJ HaUlH\-[k], Kf AHKII)f ['k] H MA- 
Akl\-|'kl. fl HA KCAUlSlO KpijMOCTk TCA\S (tO.HS) B-kC(A\8, BHUlf (IHCAHHCA^^, BEA-kAH tCAtkl RHCATH 
H HAUlS MJHaTk 3airkcHTH HK['kJ CtA\S ahctS HaUI(A\ii. llHc[aH'kJ 8 /)\cKOA\k Tp-kiS K[-k] A-kT« 

si^oa, .v\['kJc[<A i;a r(H(^tiapAJ, kc' [A^Hk]. 



Z łaski bożej, my Szczepan, wojewoda i hospodar ziemi mołdawskiej , czyuimy świadome 
tym listem ') naszym każdemu dobreuui, kto nań pojiatrzy lub go usłyszy podczas czytania, i ko- 
mu tego kiedykolwiek będzie potrzeba, iż ślubujemy i ślubowaliśmy, a równie też iż dajemy i da- 
liśmy ten nasz list glejtowy, prawy, thrześciański (jak to wszgdzie w całym świecie bywaj panu 
burmistrzowi i wszem panom cześnikom i radnym i wszystkim kupcom miasta Lwowa, tak wielkim 
jakoteż i małym, przyjaciołom naszym miłym, na to. by im i wszystkim kupcom w ogóle wolno 
było przychodzić ku nam do ziemi naszej z wszelkimi targami i towarami , i bijdż to kupować, 
bądź też sprzedawać bez żadnej z naszej strony trudności i szkody. A myto by płacili od swojego 
towaru i od tego, co kupić mogą, według przywileju, któryśmy im dali i podpisali -). A gdy przyj- 
dziecie do nas ponownie i przyniesiecie ze sobą i ten list przywilej, który macie od przodków na- 
szych, albo też i ten, któryśmy wam aali i zapisali od nas samych, to my jesteśmy gotowi roz- 
patrzyć go należycie i dotrzymać wam wszystkiego według przywileju, któryśmy wam dali i zapi- 
sali.! wszystko to, cośmy wyszególnili powyżej , ślubujemy dochować wam i dopełnić podług tego 
listu naszego przy naszej czci i wierze chrześcjańskiej i zdała od wszelkiego podstępu i chytrości. 
A na to jest wiara Mości Mojej i wiara bojarów naszych, tak wielkich jako też i małych. A dla 
teni większej mocy tego wszystkiego, co wypisano powyżej, rozkazaliśmy wystawić list ten i pieczęć 
naszą przywiesić do niego. Pisany w Jassach, w roku 6971, miesiąca stycznia, dnia 25. 



244 

') Dokument ten pisany jest na pergaminie grubym, 21V„ centymetrów wysokim, a 37 cen- 
tymet. szerokim; forma liter skoropis; pieczęć mniejsza, państwowa, z następującym napisem do- 
koła: IKjMflTh GTOOHHH BOBGOAW. Na odwrotnej stronie pergaminu tą samą ręką, co do- 
kument, napisano : r/XfHT['K] AHKOKMaHCiiM['K]. 

-) Dnia 3. lipca 1460 roku ; dokument ten wydrukowany jest pod Nr. *VIII. 



* 



X. 



w Charłowie między i5o4 a iSiy r. 

Książe mołdawski Bohdan ') uwiadamia burmistrza i wszystkich radnych 
lwowskich, iż pieniądze, które winien był skarbowi mołdawskiemu nie- 
jaki Antoni, a względnie poręczyciel jego Kosnar, ściągnięte zostały prze- 
mocą od niejakiego Bartosza, syna pana Marcina ze Lwowa, i prosi, by 
magistrat lwów. zechciał postarać się o to, by rzeczony Bartosz żadnej 
z powodu tego nie poniósł szkody. 



KwrAdHTi BOeROA'>» k[oJ}KIW iU[H]A[o]cTVW rCoJcRLOlAU^pTi 3(iUAH MOAAaRCKOH, HH- 
UU/WlIi] naH» KSpriiMHCTpS H ScH/wC-k] pa^UtiWL'''] CTapUlHMLli] AVWKCKHA\['k], npiATCrtfiWf-K] HA- 
IUHmCIi] <MHrtH,H['K], Aaf,V\[1v] IiaUJCH A\[H]a[o]cTH 3HaTH, a}K[k] HUIMt, KCAH KHi\[Ti] naH['k] 

HcaK['k] MHTHHKO/v\[k] c8MaKCKHM[ii], A wh['k] cfc hmhaLtiJ RopSKS KocNapa") wtCti] <\lWB[a] 3A 
Hhtohia TH}K[k] otCti] AiWBa 3a ri3. 3AaT[iJY'''] SrpTiCKH\'[ii], HAH n© H3. acnpa 3a a Srpii- 
c[kih], taK['k] jfOAATC^k] Ha iMHTO. Hho naH['K] HcaK['K] npHCHaaa['K] ąo Kac['ii] HaujHMH aHCTA\H, 
a Baiiia A\[Hlrt[<j]cT[k] hh JKaAHS cnpaKHAaHKOCT[k] ecTs (mS m Hahaaah. fl 3aTHM[-k] whCti] 
YOAH'ł[''»] wtL-k] Hac['k] S nocwACTKC A'' Kpaa-k h npHHfc[Ti.] A'? Kac['k] ahctlTv] wtCti] KpaA'k, 

a Rkl HH TOPAM 6CTC (MH 3anAaTb HE SAHAaAH. Hho M» eCM« BEAHAH H npHBOAHAH naHA HcAKa 

Aoroj^cra, aEH HaM['k] KpaaCii] toth nHH-b3H WT['k] kopo k84{t[-k] imomh. Hho WH['k] thmh 
pa3H HaiiiEA['k] BapTikiua, c[ki]Ha nana A\apTHHa WT['k] A'i'iVBa, ta Ha(«['k] KpaACik] wt['k] 

HtrO TOTH BklUlE nHCaHHIH nEH'k3H, flS. 3AaT[lij] SrpiiCKH, AAE SCf HO H3. ACRpa, raK['k] )fOAAT['k] 

Ha AłHTO. HpoTO Bauia A\[hTa[o]cth panTt ^ah-^-ith cnpaBtAAHBOCT[ii] lUEiuMaHHHS BauiduS 
EapT-Kuiii, c[ki]H8 nana AIYapTHHa, asn ck eM8 SĄHAaaa sanaaTa wtJ^-k] topo Kocnap-k'), aKH 

HE BHA['k] IUKOAChL-k]. Ko H &aUJa A\[H]A[o]CTk SHAETE, a}K[k] KHaM Ha/V\['k] AWAJKEHLly] TOTTi 

KocHapCii]. H naH['K] HcaKCii] npHCHAaaCnk] a® Baiua M[h]a[o]cth r KpaT[Ki] h haiuhmh h cbo- 



245 

HiMH rtHCTiWH '), H JKaAHSW CnpjUtA-łMKOCTCk] H( HMartCli], dHH 34nAaTkl. — nHc[dH'k] 8 Xp'K/\WR[ii] 
r(H[K4pV»] 61. 



Bohdan, wojewoda i z łaski bożej hospodar ziemi mołdawskiej, piszemy do pana burmistrza 
i do wszystkich radców i starszych miasta Lwowa, przyjaciół naszych miłych, i znać dajemy, Mo- 
ściom Waszym, iż jeszcze wtedy, kiedy pan Izaak był celnym suczawskim, dał mu był niejaki 
Kosnar, mieszczanin ze Lwowa, porckę za niejakiego Antoniego, również mieszczanina ze Lwowa, 
i obowiązał sig zapłacić za niego w razie danym sumę 87 złotych węgierskich, z tern nadto za- 
strzeżeniem, że stosownie do stopy, jakiej trzymają się na mytach , ma na każdy złoty węgierski li- 
czyć się po 57 asprów *) mołdawskich. I otóż w zaufaniu do tego, prosił Was pan Izaak o wydo- 
bycie pieniędzy onych nasamprzód za pomocą naszych [hospodarskich] listów; ale Waszmościowie 
nie wyrządziliście mu żadnej w tym względzie sprawiedliwości. A zatem chodził od nas w po- 
selstwie do króla, i przyniósł Wam list od niego z tcm samem, co od uas poleceniem; ale Wy nie 
raczyliście nawet i wtedy uczynić zadość preteusyi jego i dać mu zapłatę. Nic dziwnego tedy, że 
rozkazaliśmi nareszcie i upoważniliśmy pana Izaaka, który tymczasem został logotetą, by nam ścią- 
gnął pieniądze owe od kogo będzie można. I otóż schwycił tym razem niejakiego Bartosza, syna 
pana Marcina ze Lwowa, i ściągnął nam od niego te wyżej wzmiankowane 87 złotych węgierskich, 
ale także stosownie do stopy, jakiej trzymają się na mytach, po 57 asprów mołdawskich za każdy. 
Raczcie przeto Waszmościowie uczynić sprawiedliwość mieszczanowi Waszemu Bartoszowi, synowi 
pana Marcina ze Lwowa, i postarajcie się o to, by mu się stała zapłata od tego Kosnara, i by 
żadnej z jego przyczyny nie poniósł szkody. Bo przecież i Waszmościowie sami wiecie dobrze 
o tera, iż byl naszym dłużnikiem ten Kosnar, bo i pan Izaak zgłaszał się do Was po trzykroć 
z naszymi listami i swoimi, lecz mimo to żadnej nie otrzymał sprawiedliwości od Was, ani też za- 
płaty. A pisany list ten w Charłowie, w miesiącu styczniu 15. dnia. 



•) Książe Bohdan, z przydomkiem Ślepy, (po rum. Bogdan cel Orbii) panował według La- 
topisów ziemi mołdawskiej t. I. pag. 146— G3, a tak samo i według Engla IV. 2. 157, 399, od 
lipca 1504 do kwietnia 1517 r. 

"-) fl wh['kJ c-k H,MHrt['K] nopSKS KocHapa wrW A'iWR[a] — w wydaniu Haźdeua w Ar- 
chiva istorica t. I. pag. 7. wydrukowano nie całkiem poprawnie tak: a wh ck hmha ncpSK... (illi- 
sibile) WT AYwk. 

*) Abh c-k e.iWS tlAHrtaaa sanrtara wrf-k] Toro Kocnap-k — imię własne KocHapWirKosnar 
przetłómaczono w tymże Archiwie także nie całkiem poprawnie za pomocą rumuń. cotcariur: pol- 
skiemu szachraj, bałamut i t. d. 

*) TpH KpaT[Ki], H HauiHMH H cKOH<v\H AHCTiWH — słowa tc zostały opuszczone w wy- 
daniu Hażdeua 1. s. c, ale tylko w tekście słowiańskim; w tłómaczeniu zaś rumuńskiem wyrażone 
są bardzo dokładnie w sposób następujący : si cum iu trel renduri venisse panulu Isacii la gra- 
Jiele YÓstrc cu scrissori alle selle proprie .?i altele din parte-ne. 

31b 



24G 

"*) Przez aspiy (od grec. a'jzpov) rozumiano powszechnie drobną srebrną nionetczinumus 
albiis; bliższe szczegóły ob. w dotyczącpj rozprawie Wenelina, w jego Bjiaxo-6ojirapcKifl rpaMarbi, 
pag. 'JG— 107, tudzież w Miklosicza Frenidworter, pag. 3. 

'^) Dokument ten pisany jest na papierze w formie półarkuszowej i zaopatrzony w pieczęć 
państwową mniejszą, wyciśniętą; w napisie, otaczającym brzeg pieczęci, dają odczytać się następu- 
jące słowa: imMflTh iG"). K[OTAnnn, liObKOAhl H r[OGIIOA.H]Nh. 

') Charłów także Chorłów i Hyrłów po rum. Harleu, jest główiiem miastem powiatu tego 
samego imienia, nad górnym biegiem rzeczki Bahliu, pobocznej Jiji. 



* 



XI. 



w Suczawie i522 r. 

Książe mołdawski Szczepan, z przydomkiem Młody '), poręcza kupcom 

lwowskim etc. wszystkie przysługujące im dotycłiczas prawa i wolności 

handlowe i wystawia im na to list glejtowy tej samej treści, co list glej- 

towy księcia Szczepana Wielkiego z dnia 25 stycznia 1463 roku ') 



MLh]/x[o]cTII« K[o]jK'lfl«, iMKI GTf^aH['K], BOEKOĄa [h] rOCnOAapii 3fMi\H iMOAAaBCKOH, 
CK-bAOMO HHHHM['k] CH/V\[k] HailJHjU[k] AHCTOmW KaH{Ą0iV\8 ACepOA^S KTO HJ Hl/Hh KTiSpHTW, 
A /IHKO trO HTSmH SC/\KlllJHTk , KOAH >k[|i] TOPO KCMS KSA^tW nOTpCKUaHa , WJKt cawbS- 
Mk H CaWKHAH eCiWi H A'»6'MI» " A**'^" fC/MH Cfc[k] i\HCT['k] Haill[k] rACHTOBHklH , npa- 
BklH, JfpHCTiaHCKkIH, ipO JK[k] Ha SCfA\[k] CB-fcT-fe CTOHTk , HANS ESpPTiAtHCTpS H 8CH/H['k] RA" 
HOmW H HfCHHKC>A\['k] [h] pAAUAiWlTi] H 8CHA\['k] K8nU(iM['k] sW (WfccTA AHBOBCKOrC , BfAH- 
KH/M['kJ H MAAklAłLTi], npiATf A(/Vl['k] HaUIHAł[Ti] /VtHAkliU['h], Ha TO, HKO A^ 6CTk H/V\['k] BOAHO 
H CAOKOAHO H SCHA^flł] KSm^f/Mflłl npiHTH K' HaM['kl A** HAUJtH 3(iUAH CTv SCHMH CBOHjUH TOp'rO- 
BA'kA\H H TOBapOM[k], [h] KSpOBaTH H PpOA^KaTH Bf3['h] HHKOTOpOH SaBaBkI H lUKOAKI* A MklTO 
Ąd HAAT-kTk WT['k] CBOfrO TOBApa H TOpPOBAH nOAASrfTł] TOPO AHCTS RpHBHAkHOrO, IjJO JKf 
6CMH H(V\[-k] A'*'*" H SanHCaAH^). H KOAH K['kl HAMk llplHACTf, A Bkl A*? HaclTi] npHH(C(TE 
H TOT['k] AHCTTk npHBHAkHklH, IjJO «{ HiHAeTf WT[Tł] HailJH)C['k] npAAKWB['kl, A AHBO TOT['k], 
IłlO 6CAłH BaAl[-k] Wt['K] HAcLTk] Ji,^,\H H 3anHCaAH , A A\kl TOTtli] AHCT['k] iVCMOTpHB'uj( , A Mkl 

KaM['k] Y«"<f'W'ł' BAtpJKaTH noAA8r['k] Toro naujcro ahct8 npHBHAkHoro, 410 ecwH BA/w['kj ąaah 

H SAHHCAAH. Toe BTiCf, RklUlE nhCAHHOC, CAK>B8fiH['k] BA/Mk 3Afp'>KJTH H nOnOA'HHTH nOAA8r['k] 
«rO HAUJirO AHCTS, npH HAUJCH HKTH H B-kp-k YPIICTIAHCKOH , KI3' ATiCTH H ko' P.TiCkKOH 



247 

JfHTpOCTH. fl Ha TO fiCTh R-fcpJ r[o]cLnojA[kCT]Ba-,\\H H K^kpa KCiap[-K] HaUlH^f-K], KfAHKWJfC-kj 

H (ttaaKiYW- n Ha ccauiSio Kp-kriwcTK ro.wS ciiCf.uS, kkiuie nHcaHHC.uS, lifa-kaH ec/WH nHcaTH 
H HamS nfiaTK saK-kcniH hk[k] ci,\xS ahctS HauK.uS. — nHc[aH-K] oy GSiaB-k, b[-k] a-Łt© 

3AA, [iWkcAl^a] HO(-[,M]K[p'taI. 



z iaski bożej, my Szczepau, wojewoda i hospodai- ziemi mołdawskiej, czynimy jawnie tym 
listem uaszym •'') 

Dalej słowo w słowo jak we wzmiankowanym powyżej liście glejtowym księcia Szcze- 
pana Wielkiego •*), aż do formuły końcowej wyłącznie, która brzmi: 

A dla tem większej mocy tego wszystkiego, co wypisano powyżej, rozkazaliśmy wystawić 
list ten i pieczęć naszą przywiesić do niego. A pisany w Suczawie, w roku 7031, w miesiącu 
listopadzie. 



') Książe Szczepan, z przydomkiem Młody (po rum. Stefan cel Tinar), panował według 
Latopisów ziemi mołdaw. t. I. pag. 153 — 56 od kwietnia 1517 do stycznia 1527 roku. 

*) IloArtSrk Toro ahctS npHRHANorc, i|io :Kf ec,v\H HjMpKJ js,a,\» h satiHcaaH — słowa 
te (jeżeli nie są bezmyślneni powtórzeniem pierwowzoru pod Nr. *IX.) wskazują, że oprócz bę- 
dącego w mowie listu glejtowego, posiadali kupcy lwowscy od księcia Szczepana Młodego nadto 
jeszcze inny, o wiele dokładniejszy list - przywilej , w którym prawa ich i wolności handlowe, 
opisane były z taką samą, co i w poprzednich przywilejach, dokładnością. 

^) Dokument pisany jest na pergaminie 30 '/j centymetrów wysokim, a 37 centymetrów sze- 
rokim; forma liter skoropis; pieczęć państwowa mniejsza z napisem w obwódce następującym: 

n64flTh iQ. GT6<i>flHn G06E0AU U FioorioAHjun. 

*) Wydrukowanym w edycyi niniejszej pod nr. *IX. 



248 



* 



XIL 



w Jassach 1579 r. 

Książe mołdawski Piotr, z przydomkiem Chromy, uwiadamia mieszczan 
lwowskich etc, że na prośby kupców mołdawskich, by przeszkodzić 
dalszym ze strony kołomyjskich i lwowskich celników nadużyciom, usta- 
nowiony został główny jarmark, a zarazem i główny skład dla towarów 
mołdawskich we wsi Szypińcach ; upewnia ich atoli, że prawa i wolności 
handlowe, przyznane kupcom lwowskim na mocy dawnych przywilejów, 
pozostają nietknięte, z wyjątkiem jednych tylko żydów, którzy, gdy 
w handlu z wołami znaczną i niebezpieczną kupcom krajowym wyrzą- 
dzali konkurencyę, wydaleni zostali z krajów mołdawskich. 



My Piotr, z bożey łaski hospodar, ziemi niołdawsky pan i dziedzicz, oznaimuiemy *) 
nasze miłość sąsieczką kupczom lwowskim, thak tesz i drugim s postronnych miescz ziemi 
Corony polsky, komu thego potrzeba wiedziecz, thak i kramarzom, ysz żałuią się kupczy 
ziemi naszey mołdawsky, tak tesz i ubodzi liudzie żałującz [i] z wielkim żaliem powieda- 
jącz, gdy chodzą na jarmarki do ziemi Jego K[rólewskiej] M[ości] , chczą,cz miecz poży- 
tek z W[asz] M[ościami] pospołu. Y W[asz] M[ościowie] raczylisczie ym zachowacz do- 
brze, i mytho brano s nich według starodawne[g]o obyczaia aże do niektóre[g]o niedawno 
przeminione[g]o czasu. A teraz odnowili insze raytha, czo niepodobieństwo na ludzie 
ziemi naszey, y biorą s nich bez prawa. A wszagże, gdy nasz [:r=nas] bóg raczył po- 
sthawycz na tho państwo ziemi naszey, y iakochmy zastali, thak trzimamy, a nicz nie od- 
nawiamy, ani podwyszamy. A W. M. miewacze łaskę w ziemi nasey i podwyszenia ża- 
dne[g]o nie uznaliśczie, y póki nasz bóg będzie chował w łascze swey ŚAviętey, tedy my 
nie chczemy żadney rzeczi znowu postanawiacz. A my wydzącz thak wielki żal (podda- 
nich^ i ucziszk poddanich naszych, kthóry się im dziewa w ziemi Jego K. M., uszłyszaw- 
szy my tho, ulitowalichmy się ich i niechczehchmy (tego) więczey tego czekacz płaczu ich 
na ziemi Jego K. M., aliechmy szcziągnęli wszitkie kupcze nasze ziemi naszey i pytha- 
lichmy ich, iaki był początek ziemi naszey, i panów tagże ziemskich. Thedy nam dali 
sprawę thak, że był pierwey jarmark w Bothuszaniech '), pothym zasię przybhżyli się 
kupczy ku graniczy i postanowili jarmark byli w ieduey wsy, co się zowie Liencziesthy *) 



249 

y w SzypińczacL ^). A ia dla płaczu ich chczialem był uczyuicz jarinarli w Clioczini[k]u, 
jalło był uczynił Aleljsaiidro ''j, albo Iwon '), woda [=:woje\voda] przeszły. A my theraz 
pamiętawszy na przjjaźń Jego K. M. i niec]iczą,cz czinicz szkody panom Waszym w my- 
cziech, my theraz postanowiamy, by był jarmark w Szypińczach , i tham będzie szkład 
kupczom naszym. Thodj" Wam oznajmuiemy, iakom przed thym oznaimialy i powiadamy, 
że przedthym aże do tego czasu mithniczi kołomyszczi abo inszy, gdy przechodzaiali 
kupczy naszy tędy, byrali od jediie[g]o wozu, choczia by był nacieszy, trzy groszy, a te- 
raz piencz (to teraz odnowili panowie) — y okrom the[g]o z osobna teraz biorą od po- 
stawu czałego lunskie[g]o dziesiencz groszy. Y okrom tego przychodzą, mythniczi Iwow- 
sczy i chczą bracz s nich od postawu iedne[g]o po taleru y od każde[g]o człowieka, by 
naprostsze[g]o, thylo żeby yeno był z ziemi naszey, po sterzy złothe polskie. I dliatego- 
chmy się ulithowali poddanich naszych i od tego czasu postanawiamy jarmark w Szipiń- 
czach. A przedthym gdy tham był jarmark, thedy dawali kupczi waszi po banu *) od 
wołu. A teraz yam zakazał, aby nie brali nicz od waszych liudzi mytha od żadney 
rzeczy, ktho tham jedno przyedzie na jarinark, pod ślubem (y radzczie wiedziecz o them, 
że na środoposczie pierwszy będzie i pothym na drugie thamże) i podpisanim naszym. 
Tho tesz W. M. oznaimuiemy, żechmy wygnali żydy z ziemi naszey (a radzczie wiedziścz 
dliacze[g]o?) nie dla przicziny żadnry, iedno dlia lamenthu kupczów naszych, że gdy ydą, 
kupczy naszy z wołmy na graniczę, tedy żydowie u wasz kupiwaią przedthym sukna y 
ieżdżą sam do nasz, myaiącz [ = mijając] kupcze nasze, a woły sobie kupuią. Thedy kup- 
czy naszy zostaią przy woliech uieprzedanich. Alie gdybichray widzieli, że im nie do- 
stawa kupowacz wołów od naszych kupczów tham na granicy, my bychmy ym dopuśczili 
w ziemi [naszey | kupowacz. Alie oni chczą w ziemi naszey kupowacz sobie [t. j. naby- 
wać taniej], a kupczom naszym zostawała nieprzedane. A dlia liepszey [pew]nosczy i wiary 
pieczęcz nasze mołdawską przyczisnączichmy kazali. Stało się w Jasiech dnia ósmego 
ianuari[i] roku boże[g]o 1579 



') Książe mołdawski Piotr, z przydomkiem Chromy fcel Schiopu), panował według latopi- 
sów ziemi mołdawskiej t. I. str. 197 — 205, po raz pierwszy od czerwca 1574 do lutego 1580 r., 
a po raz drugi od października 1583 do kwietnia 1591 roku. 

*) Wydanie nasze różni się od kopii Hażdeua w Archiva istorica I. 172 — 174 o tyle tylko, 
że przeprowadziliśmy prawidłową interpunkcyc i ułatwiliśmy nadto czytelność tekstu przez dodanie 
odpowiednich znaków diakrytycznych. 

') Botuszany, po rum. Boto?ani, także Botoąeul, główne miasto w powiecie tego samego 
imienia, na wschód od Bukowiny. 

32a 



250 

'') Linczeszty, obecnie Łenkowcc, po rum. LentesciT, Lencoutii, wieś ua Bukowinie, w po- 
wiecie czerniowieckim, nad rzeką Prutem między Sadagórą a Rewną, mniej więcej '/-i mili drogi 
z Czerniowiec. 

*) Szypińce, po rum. Sipinetu, wieś na Bukowinie, w powiecie kocmańskim, nad poboczną 
Prutu Sowicą., w północnozachodnim kierunku od Łużan, dwie mile z Czerniowiec. 

*) Książe Aleksander, o którym tu mowa, nie może być żaden inny, jak tylko tak zwany 
Łopusznianiu (po rura. Alessandru-voda Lapuąuenula), który według Latopisów ziemi mołdawskiej 
t. I. str. 17G— 189, i według Engla t. IV. 2. 193 sqq, panował na dwa zawody: pierwszy raz od 
września 1551 do listopada 1560 r., a drugi raz od grudnia (?) 15G3 do marca 1568 roku. 

^) Iwon wojewoda, przezwany Okrutnym (po rum. Ionascu-voda cel Cuniplitu), a niekiedy 
— dla niezachowania postów prawosławnych — Ormianinem, panował według Latopisów ziemi moł- 
dawskiej t. I. str. 190 — 196, od połowy 1570 do czerwca 1574 roku. 

^) Ban, po rum. banu, miał w rozmaitych czasach rozmaite pod względem wartości pie- 
niężnej znaczenie; zdaje się wszakże, iż w wypadku obecnym przez słowo ban rozumiano jeden 
grosz mołdawski. 



*XIII. 

w Jassach i66i r. 

Książe mołdawski Szczepan Wasyli ') uwiadamia kupców z rzeczypospo- 
litej polskiej, jakoteż postronnycli nacyi, iż w dzień św. Eliasza ^) ruskiego 
i66i roku następuje jarmark w Jazłowcu, i wzywa icli, by stawili się 
tam licznie, obiecując, że i on będzie na miejsce to dyrygował cudzo- 
ziemskich! i swoichi kupców. 



Stefan Wasyli, z łaski bożey woiewoda y łiospodar ziem mołdawskich, wszem 
wobec y każdemu z ossobna ^), komu o tym wiedzieć należy, a mianowicie państw Jego 
Kr[ólewskiej] M[o]ści i postronnych iiatyi kupcom, także tesz obywatelom koronnym i 
różnej condiciey ludziom, handle swoie prowadzącym, wiadomo czynię, isz czas iarmarku 
na ś[wię]t[e]go Ilego ruskiego w Jazłowcu ^) następnie. Przeto abyście W[asz] M[ościo- 
■wie] panowie, upewnieni odemnie pokojem, na naznaczony czas zwyczayuie zgromadzili 
się żądam, obiecując to, isz y ia kupców, tak cudzoziemców, iako y państwa moiego 



251 



będę na tamto miejsce dirigował, obmyśliwszy im wszelakie bezpieczeństwo, gdysz u nas 
z łaski bożey pokóy. Na cu dla lepszey wiary ręką swą podpisuję się przy zwyczayney 
pieczęci '). W Jassiech d[uiaj 29. juuii IGOl. Hw. liJ4.«HLKj łiacHAHH Kw[fKo'Aa *>. 



') Książe Szczepan Wasyii panował według Latopisów ziemi mołdawskiej, t. I., pag. 348— 
355, mni«j więcej od lokii 1G5'J— ItJGl wiecznie. 

*) Dzień ś. Eliasza niskiego przypada według kalendarza nowego stylu na 1. sierpnia. 

*) Dokument ten pisany jest na papierze, w formie półarkusza, złożonego na poprzek. 

•*) Jazłowiec, wieś na Bukowinie, w powiecie radowieckim, uad rzeką Solką, poboczną 
Suczawy. 

*) W pieczęci tej, nazwanej zwyczajną, uderza przedewszystkiem ta okoliczność, że do wy- 
ciśniętego na niej herbu Mołdawii oprócz emblematów, opisanych powyżej, dołączone są nadto dwa 
miecze (jeden po prawej, a drugi po lewej stronie tarczy herbowej) i korona, czyli raczej mitra 
hospodarska. Dokoła zaś tarczy umieszczone są następujące słowa: HfO. liJ60flN[1i' HflGHAH6, 
BOeiiOAn H rOOnOAflPfhJ 3[6]A\A6 MOAAfl[KGlKO[HJ. 3. p. a. H=Jo. Szczefan Wasyii, 
wojewoda i hospodar ziemi mołdawskiej. 7168. 

^) Jo. Szczefan Wasyii wojewoda. 



XIV. 



w Jassach i665 r. 

Książe mołdawski Istraty Dabiża ') udaje się do rajców Iwowskicli 
z prośbą, by takowi zezwolić raczyli, aby kamienica Trzcińskiego we Lwo- 
wie, będąca w zastawie u niejakiego Gabryela Ciecienka, sługi bojarzyna 
mołdawskiego Statego , mogła być albo sprzedaną, albo komu innemu 
(ktoby ciążącą na niej kwotę zapłacić zecliciał) oddaną w zastaw, a nadto, 
by także i koszta procesu, wynoszące 3oo złotych polskicłi, wrócone 

mu były. 

* 

Miłościwi panowie rayce miasta Lwowa, moi miłościwi panowie i przyjaciele! Staty 
suldziar •), boiarzyn móy, przełożył mi to, isz pewny dług za miody ma u sławetnego 



252 

Trzcińskiego, złotnika mieszczanina lwowskiego, co z saraey membrany jego patet,, na 
sied[e]mset złotych polskich. Isz tedy ten złotnik, tego długu tergiversuiąc, udał się do 
prawnych terminów, a z decisiśy sprawiedliwego sądu ■W[asz] M[oś]ciów M[oich] M[iło- 
ściwych] p[anó]w Gawryłowi Ciecienkowi, słudze tego bojarzyna mego, kamienicę Trzciń- 
slciego w zastawę (ponieważ gotowizną in instanti niemógł zapłacić) podaliście; śmiem 
wnosić instantią moię do W. Mciów. MM. Pw., aby onę mógł sprzedać, albo zastawić, 
ktoby należącą summę onemu oddał. Niemniey y oto upraszam, aby koszt, na prawo 
łożony, to jest złotych trzysta, ex vi iustitiae wrócony mu był, gdysz przeciw iawney 
prawdzie i membranie, ręką swą podpisaney, śmiał tego sługę boiarzyna mego do tak 
znacznego kosztu przyprowadzać. Ta tedy instantia moia, ieżeli miesce u W. Mciów MM. 
Pw. otrzyma, reciproca w podaiących się podobnych occasiach to nagradzać zechcę facul- 
tate mea. Zatym się przyiazni "WMciów MM. Pw. zalecam. W Jassiech, die 28 mar- 
tij 1665. WMciów MM. Pw. żjczliwy przyiaciel usłużyć gotów Istraty Dabiża, woie- 
woda y hospodar ziem mołdawskich, iw. HcrpaTHt AacH^K-fc KotKOAa ^). 



') Książe mołdawski Istraty Dabiża panował według Latopisów ziemi mołdaw. t. U. 
pag. 3—5, 212—215 et t. III, pag. 7—9, od grudnia 1661 do września 1665 roku. 

•^j Suldziar wielki, według Kantemira (Beschreib. d. Moldau, pag. 193) „Gross-Suldschiar, 
oder Aufseher iiber die Fleischer. Dieser hatte das Amt, das Vieh, welches fiir des Fursten Tisch 
muss geschlachtet werden, herbey zu schaffen, uiid das Fleisch denjenigen, welchen vom Hofe 
taglich ein gewisses ausgemacht ist, auszutheilen, unter welcher Zahl unter anderen Hofbedienten 
auch das Fussvolk der Segbanier (u Mirona Kostyna sejmenówie) gerechnet wird". 

') Podpis ten wykonany jakoby własną, ręką wojewody mieści słowa: Jo. Istraty Dabiża, 
■wojewoda. 



— *«®'^^^^#^^^t^«»=>- 



I N D E X. 



32 b 



I N D E X 



personarum, pagonim, urbium, oppidorum, castrorum, villarum, 
silvarum, fluminum, rivorum etc. in tabulis hisce occurrentium. 



A. 



Pag. 



Pag 



Abraham v. cle Chotowa. 
Abrik Nikel v. Leopolis consul. 

B. de Accoltis 165 

Adam v. Cracovia camerarius ducissae. 
de Adamowawola heredes Derslaus, 

Wchacz et Pelca 1426 ... 71 
Afanasius v. Athanasius. 

Agnes relicta Nicolai Nyr 1425 . 67.68.69 
Agriensis episcopus Eniericus i383, 

i384 25. 29 

Alb 1460 .• . . .240 

V. Moldavia czesuik. 

Albertus (Adalbertus) vide Gnezno 
archiep., — Polonia primas, — 
Sandomiria judex; v. Gorsky, 

— Malsky, — de Pothulicze, 

— Swathek, — de Zichlin. 
Alexa V. de Wyethwycze. 

Alexander VI. papa 1495 . . . .191 



V. Moldavia dux ; v. Coriati, 

— de Drohoyow, — de Orze- 
chowce. 

Alexius V. de Fulky. 
Ambrosius v. de Pampow. 
Amor Johannes v. de Tarnów. 
Andreae filii Johannes , Ladislaus, Mi- 
chael V. de Kis Pallugya. 

Andreas v. Cracovia subjudex, — 
Gnezno archiep., — Poznania — 
episc, — Polonia primas, — 
Russia capitaneus; v. de BibeK, 

— de Coslow, — de Coscielecz, 
de Cutno , — de Czirnieyow, — 
Czurilo, — Dobrzański, — Dze- 
cziąthcowicz, — Gladiator, — Jo- 
hannis, — Kobyliński, — Odro- 
wansch, — de Olesznycza, — de 
Opporow, — de Ostrawia, — 
de Ostrów, — Petri, — Philippi, 



256 

— Podolski, — de Radziejowice, Bajczan 1456 234 

— Rosa, — Scamirus, — de Bakowa 208. 209. 217. 233 

Schamotuli, — deSwyesz, — de theloneum . . 209. 218. 232. 234 

Tanczyn, — de Wisznicze, — Baliczki Petius v. Polonia curieusis 

de Yroczynyn, — de Zaxyn. regis et magister cociuiuae curiae 

Andreascho v. Zydaczow burgrabius. piiiicipis. 

Andreyko v. de Swariczow. Balon Deislaus v. de Wyanczkowice. 

Anna soror Procopii Corawa de Małe- de Balycz Danko, Myka et Syenko 

chow 1484 147 1464 106 

V. de Buczacz, — de Czessy- Bania 208. 209. 217. 218. 233. 234. 240 

byessy, — de Góra. Banszowa 18S 

Antiąua Sandecz v. Sandecz Antiąua. de Banunyn Johannes et Stanislaus 

Antonius v. Leopolis civis — v. Onyky, 1464 105 

— Radołowski. Bar Mathias v Leopolis presbiter. 

Argiszow (Argies) 215. 223 Barbara v. de Wiewiórka. 

Armeni 135 Bark Corim v. Leopolis consul. 

seniores 135 Barnabas v. de Negrono. 

mercatores 142 de Bartniki Thomas v. Płock castel- 

Armenicae inscripiones 135 lanus. 

Armenicum jus 135 Bartholomei Bass Stanislaus v. de 

Armenicus currus . . 209. 217. 233. 240 Unyeow. 

Armenus Rostakis v. Leopolis civis. Bartholomeus v. Hanel, — de Iwano- 

Arnast (Arnesth) Nicolaus v. Leopolis wicze, — de Sglobicze. 

consul. Barthonius v. Zydaczow vicecapitaneus. 

Athanasius v. Premislia wladica. BarthossiifiliusJohannesv.de Sglobicze. 

Barthossius v. de Góry, — Martini. 
Basarabia . . 208. 217. 232. 233. 239 

•"* de Baschow Johannes 1494 . . .183 

Babyanka pratura 124 Jo. Baselinus 165 

Babyna 50 BasiHensis sinodus 81 

Babyuch Nicolaus v. de Sglobicze. Bass Stanislaus Bartholomei vide de 

de Bachcice Petrus v. Siradia Unyeow. 

.judex. Beatha filia Nicolai Pywko de Obu- 
Bada v. Multany komis. chowo, uxor Johannis de Baschow 

Bagowski 1460 240 1494 183 



;oy 



Bebek Emericus v. Russia capitaneus, — 

Dalmatia banus. 

B. de Accoltis 

de Bedlno Nicolaus Sworski v. Sando- 

miria siibjudex. 
Bełz. 

castrum 

( Dobeslaus de Byscliow 1485 



Pag. 



165 



1G3 



Palatinus 



155. 157 



Nicolaus de Pilcza 1 5 1 2 . 79 

Castel- I ^^enceslaiis de Nyeborow 1488 163 
lanus Derslaus de Hownow 1495 . 187 
Benco v. de Kuchar. 
Benedictus v. Premislia praepositus. 
Benesch v. de Cracovia. 

Bereska villa 61 

Berład 209. 218. 233. 234 

Bernhardu.s (Bernardinus) v. Halicz et 

Leopolis archiepiscopiis ; v. de 

Prochnyk, — de Stobro. 

P. de Bey . . . Deomitis 165 

Białogrod . . 208. 216. 232. 233. 239 

theloneuni . . . 232. 233. 239 
de Bibel (Bibelsky) Andreas 1418 . . 61 

Chotko i385 33 



Bidgostia. 



16 



Capita- 
neus 



coinentus generalis i52o. . . 
Andreas de Coscielecz, the- 
saurarius regni, capit. scepus., 
oswiac, junivlad. et proeura- 
tor generalis ac supparius 

cracov. 1 5 1 2 

Biecz oppidum 80 

Castel- I Doniarath 1423 .... 66 
Nicolaus de Ostrów 1493 179. 181 



80 



Castel- 
lanus 



ianus 



Pag. 

Nicolaus Jordan de Zakliczyn 

i5io . . , 30 

Andreas de Tanczyn 1 5 1 2 . 80 
de Biecz Burkardi Johannes v. Leopo- 
lis cauouicus. 
Bilik V. Leopolis consul. 
de Bircza Iwaszko et I^ucas fratres 

germani 1418 61 

Biskupicze 78 

Blahowisczenie 94 

Blassi Nicolaus v. Leopolis presbyter. 
Blaszkowicz Nicolaus v. Premislia 

episcopus. 
Blazek v. de Sroky. 
Błociszewski v. Leopolis wojewoda. 

Blonna prata 129 

Blonskymlyn 129 

Blosew fluvius sive lutum 41 

Blysne villa 46 

de Bnyn Mathias v. Poznania palatinus, 

— Premislia capitaneus. 
de Bobowa Johannes 1475 . . . .136 
de Bobrek Stanislaus Lygaza 1475 . 137 

Bochna zuppa 11 

Bochuri (Bochuria) -i 22 

Bodzanta v. Cracovia procurator gener. 
Bogdanowicz Petrus (Pechno) 1423 — 

1425 66 70 

de Bogoria Martinus v. Sandomiria 

judex et subdapifer. 
Bogschiko V. de Chrabkowicz. 
de Bogumilowicze Jasko 1409 ... 58 

Paulus V. Cracovia judex. 

de Bogyowicze Przeczslaus et Nicolaus 

fratres 1424 66 

33 a 



258 



Bohdan v. Moldavia (lux et stolnik. 
Bohdanowicz Wąsko 1422 .... 
Bohun Johannes v. de Dunossy. 
Bolechow Walachorum, villa . . . 
Boleslaus v. Cracovia dux. 
de Bolestraszyce Fedko 1425 . . . 
Bolestraszycki Kostko v. Opolia, ducis 

secretarius. 

Bolszow villa 

Bonifacius IX papa iSgy, 1398 38. 39 

Bonyowicze 

Borczae filius Raduł 1489 .... 

Boretinsky Wolczco 1423 

de Borschow Michno et Paschko 1464 

Borzissowicze 

de Borzissowicze (Borysowicze) Nicolaus 

Roza V. Polonia magister curiae 

reginae, — Zawichost castel- 

lanus. 

Zavissius Roza v. Chełm suc 

camer., — Polonia curiensis 

regis. 

Botha V. de Morochowa. 

Botuszany 

de Boyowicz Preczlaus 1418 . . . 
de Boyschcze Mathias 1402 .... 

Bozera Nicolaus i375 

Boznensis episcopus i383, i384 . 25. 
Brajewicz Duma 1456, 1460 . 234. 
Brailowa .... 201. 20!). 218. 
de Brancze (Branyeczski) Petrus 1462 

V. etiam Leopolis judex. 

Branicze villa 

Braszowa 208. 217. 

cera 209. 



Pag. 

64 

127 

70 



168 
. 41 

50 
222 

66 
105 

49 



Pag. 

Brest V. Brzeszcz. 
Brezen v. Brzozów. 

de Briavyecz Jacobus 1448 .... 48 
Broszina Marcissius v. Trincza, scultetus. 
Brown v. Brun. 

de Brudzow Johannes Jordanus (Jarand) 
V. Calissia castellanus. 

Brun (Brown) miles iSyS, 1374 . 16. 17 
V. etiam Russia judex provin- 
cialis. 

Brzeszcz. 

Nicolaus de Coscielecz 1470 
Johannes de Opporow 1493 



248 

61 

46 

21 

29 

240 

233 

104 

17 
233 
218 



Palatinus 



Nicolaus de Coscielecz i5io 
Nicolaus de Cretlikow 1 5 1 2 . 



Castellanus. { Andreas de Opporow 1 5 1 2 . 
Succame- | Florianus Szichlinsky 1493 

Brzesk. 

Castellanus. { Woyslaus (?) 1286 . . 

de Brzezie Nicolaus et Sbigneus v. Po- 
lonia marschalcus curiae regis, 
— Sandomiria pincerna. 

Brzeznia. 



126 

179 

181 

30 

79 

79 
179 

11 



179 



Castellanus.', Audreas de Zaxyn 1493. 

Brzeznycza tiuvius 8 

de Brzozdowcze Johannes Chodorowski 

V. Leopolis subdapifer. 
Brzozów 28 

{Andreas Kobyliński canonicus 
^ kruszwicensis 1477 ... 80 

Brzozowicza villa 188 

Bubek V. Bebek. 



259 



Plebanus. 



Buchta 1460 240 

Bucowyecz villa 136 

Buczacz 

ecclesia major 138 

l)raxatoriuai 139 

Stanislaus Rykała iufra 1481 

et 1485 139 

de Buczacz Petrus 1462, antę 1495 

100. 188. 189 
Michael infra 1481 et 1485 . 139 
Johannes filius Michaelis antę 

1495 188 

Anna heres de Litwinow, conjux 
Derslai de Hownow castell. belzen- 
sis 1495 .... 187. 188. 189 
David V. Camieniecz et Colo- 
mia capitan. , — Podolia palat. 
Jacobus V. Podolia palatinus. 
Micliael v. Halicz capitaneiis, — 
Podolia palatinus. 

Buda 34. 36 

Budco V. de Nathcowicze, — do Za- 
borze. 

Bure Martinus v. Leopolis consul. 

Burkardi Johannes v. de Biecz. 

Burza Johannes v. Leopolis scabinus. 

Buskowicze 50 

de Byalaczow Nicolaus Strasch v. Cra- 
covia judex. 

Bydlowski Jacobus v. Halicz viceca- 
pitaneus. 

de Byechow Johannes (junior) v. Gra- 
co via subjudex. 

Johannes v. Sandomiria sub- 
.judex. 



Pag. 

Byereczky Jacobus 1470 125 

Byrethsky Iwan 1 467 115 

de Byschow Dobeslaus v. Bełz palat. 

Bystrzycza oppidum . 208. 217. 233. 240 

C*). 

Cachna Mathias v. de Czeschatin. 
Caden Cleniens v. Leopolis consul. 
Cadro v. Cedro. 

Calienikow 50 

de Calinowa Johannes v. Poznania ca- 

stellanus. 

Johannes Zaremba v. Lancicia 

palatinus. 
Calissia. 

Stanislaus de Górka (Go- 
Praeposiius. ^ reczki) secretarius regis 1 5 1 o, 

i3i2 30. 80 



Palatinus. 



Castel- 
lanus 



Capita- 
neus. 



Johannes Swidva 1498 179. 181 
Nicolaus Gardzina de Lud- 
brancz 1 5 1 o 30 

Bartholomeus do Iwanowicze 
1470 126 

Andreas de Schaniotuli 149? 

179. 181 

.Johannes Jordanus (JarandJ 

de Brudzow i5io, i5i2 30. 79 

Sbigneus de Tanczyu succa- 
merarius cracov. 1498 . .179 



+) Nazw w tekście łacińskim od tei litery sig zaczy- 
nających B tutaj nie pomieszczonych, należy szukać pod 
liter% K. 



260 



Judex 



[ Johannes Supiensky castella- 
I HUS przeniaczensis 1498 . 

Calissani 

Calvus Mons conventus . . . . . 



Pag. 

179 
49 
47 



Episcopus\ 



Capita- 
neus 



Abbas I Mathias 1404 47 

Calyenyk Martinus v. de Podhaycze. 
Camieniecz . . 159. 209. 217. 233 

j Nicolaus 1474 132 

Mathias nominatus chelraensis 
1488 163. 167 

Posjuiatus j peti-us 1493 . . . 179. 181 

lasłellanus i Albertus de Potulicze i5i2 80 

David de Buczacz palatinus 
podoi, capitan. coloniiensis 
infra 1481 et 1485 . . .139 
Stanislaus de Chodecz castell. 
leopoL, capitaneus halic. . .189 
Stanislaus de Chodecz mar- 
schalcus regni i5io . . . 30 

de Camieniecz presbyter Nicolaus, lector 

altaris Peternymenth 1495 192. 193 
Nicolaus V. Cracovia palatinus 
et capitaneus. 

Campyensky Nicolaus 1443 . . . . 85 

Canczuga 129 

Capella Johannes v. Premislia canonicus. 

Caplicz Iwanco 1424 66 

Carnkowski Johannes v. Cracovia cano- 
nicus, — Polonia secretarius regis. 
Nicolaus V. Leopolis subdapiter. 

Caspar carnifex 1486 159 

V. Leopolis consul. 
S. Cassinus 165 



Catholici 

religio . . . . 

ritus .... 

ecclesia, principes 
Cedro 1346 . . . . 



38. 117. 



Cergowa 

Chalasca Dobeslaus v. de Martinowicz. 

Chałecki 1460 

Chanadiensis episcopus Johannes i383, 
i384 25. 

Chanys v. Leopolis scriba; v. Yerzest, 
— Zimirstan. 

de Charbinowice Petrus v. Russia ca- 
pitaneus. 

Charłow ; . . . 

Chełm 

Mathias 1493 . . . 179. 
Nicolaus i5i2 

Mathias episcopus camieniec. 
1488 

I Stanislaus de Tanczyn 1473 
I Zavissius Roza de Borzisso- 
I wice curiensis regis 1488 . 

J Gniewossius de Mosczyska 

i 1448 

Subjudex { Masco de Werescznia 1448 
de Chischow Dobeslaus 1467 . . . 
de Chlewyska Dobeslaus v. Sandomiria 

judex. 

de Chłopy Massko 1430 

de Chlopycze Prandotha 1470 . . . 
Chlumecense Brud, vadum .... 
Chmil Martinus v. Leopolis civis, — v. 

de Cracovia. 



Pag 
3 

118 
117 

118 

8 

28 

240 

29 



Episcopus 



Nominatus 



Succa- 
merarius 



Judex 



245 
88 

181 
79 



163 
137 

167 

88 

88 

116 



77 

124 

45 



261 

Pas- Pag. 

Chocim 209. 217. 233 liter, incisor et subpincerna curiae 

Choczinik 249 regis. 

de Choczybowicze Marcissius v. Polonia Chrochowcze v. Grochówce, 

magister coąuinae et curiensis Chrziszczon v Crłstinus. 

regis. de Chusienice Coiiradus 1425 ... 70 

de Chodecz(Chothecz) germaui antę 1484 143 Chviedusko v. Fedor. 

Otha V. Podolia palatinus. Ciecienek Gabryel i665 252 

Stanislaus V. Camieniecz, Halicz, Clecothow villa 146 

Leopolis capitaneus, — Leo- Clemens v. Leopolis presbyter, — Vi- 

polis castellanus, — Polonia . slicia castellanus ; v. Caden, — 

marschalcus regiii, — Russia pa- * Flodkowsky, — Franczuch, — 

latinus. de Thucza, — de Woczecho- 

Chodor V. Czułczyc. wicz. 

Ghodori filius Lucz 1430 7() Cleophas v. de Mlodowycze. 

Chodorowski Demetriiis 1423 ... 66 Clischo v. Ruthenus. 

Demetrius 1487, 1489. . 161. 168 de Clodawa Johaunis Jacobus v. Gnez- 

Johauue? v. de Brzóz do wce. no dioecesis clericus, — Notarius 

de Chodorowstaw Johannes 1462 . . 102 publicus imper. et apostoł, aucto- 

V. etiam Leopolis dapifer. ritatibus. 

Jurscha 1462, 1464 . . 102. 105 de Clodzyencze Petrus Wolczko 1464 105 

de Chodywanicze Stanislaus Maldrzik Clopar Stano Stanislaus v. Leopolis 

V. Leopolis tribunus et viceca- consul. 

pitaneus. Clusz Paulus v. de Crosno. 

Chodźko V. Łojewicz. Cobil villa 11 

de Chomanthow Gregorii Mathias v. de Cobilani Henricus 1404 .... 48 

Cracovia dioecesis clericus, — Cobilczina vilia 5 

Notarius publicus imperiali au- de Coczina Jacobus 1467 . . . .116 

ctoritate. Cola .Johannes v de Daleyow. 

Chono Stanczuł 1439 222 Colocensis archiepiscopus Ludoricus 

Chotko V. Bibelsky. i383, 1384 25.29 

de Chotowa Abraham 1467, 1475 116.138 Colomia 

de Chrabkowicz Bogschiko 1375 .. 21 ( David de Buczacz, palatinus 

de Chranstow heres Johannes 1444 . 87 £s^" 1 podolieusis, capitaneus camie- 

Christiani 3 I "iecz. infra 1481 et 1485 138.139 

Chroberski Stanislaus v. Polonia vexil- theloneatores ...... 249 

33 b 



262 



Capita- 
neus 



Capita- 
neus 



Judex 



Dux 



Pag. 

Comarno oppitlum 143 

Conradus v. de Russia sculteUis. 

V. de Chusienice, — Ruthenus. 
Constantia v. Glogovia ducissa. 

Conusza villa 10 

Conin 

Oczieski Nicolaus magister 
agazonum curiae regis, capi- 
taneiis costensis et pyzdiensis 

i5i2 8(3 

de Conyna Manczina v. Leopolis bur- 

grabius. 
Corawa Procopius v. de Malechow. 
Corbaviensis sedes episcopalis . . 25. 29 
de Corithnicza Floriaiius v. Yislicia ca- 

stellanus. 
Coriati Alexander dux i368 .... 12 
Corim Bark v. Leopolis consul. 

Cormanicze villa 65. 66 

de Coscielecz Andreas v. Cracovia pro- 

curator generalis et zupparius, — 

Polonia tliesaurarius regui, — 

Bidgostia, Junivladislavia, O- 

swiacim, Scepusia capitaueus. 

Johannes v. Junivladislavia pa- 

latinus. 

Nicolaus V. Brzeszcz palatiuus. 

Stanislaus v. Junivladislavia pa- 
latiuus et capitaneus. 
de Coslow (Coslowski) Andreas v. Ra- 
wa palatinus. 

Nicolaus V. Cracovia canonicus, Decanus 

— Polonia comniissarius a sinodo 

Basiliensi constitutus. 
Cosnar Martiaus v. Leopolis consul. 



Pag. 



de Coszeglowy Cristinus v. Sandecz 

castellanus et judex. 
Costen (Kościan). 

Oczieski Nicolaus magister aga- 
zonum curiae regis, capita- 
neus pjzdrensis et coninensis 

i5i2 80 

{ Nicolaus de Sczavin 1493 . 179 

Coszyra iSyS 19 

Cracovia . 11. 31. 51. 65. 70. 79. 93. 
163. 168. 170. 171. 185. 222 

dioecesis 3. 4 

consuetudo terrestris . . . . 85 

judicium terrestre 85 

monetha 89 

Boleslaus (Pudicus) ... 10 
Petrus Romanae eccl. protouo- 
tarius 1897, 1898 . 38. 39. 42 

Sbigneus 1431 31 

Johannes 1470 126 

Fredericus priuceps, tituli S. 
Luciae in Septera Soliis pres- 
biter cardinalis, archiepisco- 
pus gnezuensis 1494 . . .185 
Johannes i5io, i5i2 . 30. 79 



Episcopus 



Electus 
Confirmałus 



princeps 1489, 
. . 168. 179. 181 



Fridericus 
1493 . 

Johannes de Tarnów 1398 . 
Johannes cancellarius regni 

1427, 1428 74 

Creslaus de Curozwanki cano- 
nicus cracov., praepositus S. 
Michaelis in castro crac, can- 
cellarius regni 1493 179.180.181 



41 



to 



263 



Decanus { idem decanus gnezn. 1494 



Prae- 
positus 



Praepositus 
S. Floriani 



Archidia- 
conus 



Canonicus 



Johannes Latlialski secretarius 

regis i5io 

Johannes Lathalski praeposi- 
tus gnezn. et lancie, secre- 
tarius regis 1 5 1 2 . . . . 

Nicolaus vicecancellarius regni 

1409 

Wladislaus decretornm doctor, 
praepositus lancie, vicecancel- 
larius regni 1431 . . . . 
Franciscus de Orzek decanus 



Pag. 

185 
30 

80 

58 

31 



leopol. 1450 



yo. 91 



Gregorius de Ludbrancz prae- 
positus scarbiuiiriensis, vice- 
cancellarius regni 1489. 1493, 
1494 169. 179. 181. 185. 

Petrus Thomiczki secretarius 
regis 1 5 1 2 



Nicolaus de Lappanow 1398 
Nicolaus decretoruni doctor 

1398 

Petrus Strclicz 1398 . . . 
Nicolaus Coslowski magister 
theol. a sinodo Basiliensi ad 
execucionem indulgeuciarum 
commissarius in toto R. Polo- 
niae constitutus 1437 . . 

Adalbertus de Żychlin yicecan- 
cellarius regni, canonicus wla- 
disl., gnezn. et poznań., custos 
sandomir. 1467, 1470 . 31. 
Yinceucius de Przeramb de- 



187 

80 
41 

40 
40 



81 



126 



Canonicus 



Praepositus J 
S. Mariae I 



Praeposiłus 

S. Michaelis 

in castro 

crac. 



Cantor 



Dioecesis , 
clericus 
conjugatus 



Dioecesis 
clericus ' 



canus curzeloviensis, secre- 
tarius et curiensis regis 1488 167 
Creslaus de Curozwanki can- 
cellarius regni, cantor cracov. 

1489 169 

idom decanus cracov., praepo- 
situs S. Michaelis in castro 
crac. 1493 . . 179. 180. 181 
Johannes Carnkowski secre- 
tarius regis i5 12 . . . 80 
Sigismundus Thargowiczki de- 
cretornm doctor, secretarius 

regis 1 5 1 2 80 

Kelczo cancellarius aulae re- 
ginae 1387 37 

Creslaus de Curozwanki deca- 
et canonicus crac, cancell. 
regni 1493 .... 179. 181 

Creslaus de Curozwanki ca- 
nonicus cracoY., cancell. regni 

1489 169 

Laurencius olim Didconis de 
Sandomiria publicus imperiali 
auctoritato notarius 1398 . 42 
Johannes Stanislai de Cra- 
covia notarius publ. aposto- 
lica et imperiali auct. et nunc 
notarius leopol. 1495 . . .193 
Mathias Gregorii de Choman- 
thow notarius publ. imperiali 
auctoritate 1418 . . . . 63 
Jacobus Sulislai de Sando- 
miria notarius publ. apost. et 
imper. auct. 1485 . . . .153 



264 



Castel- 
lanus 



Palatinus 



Succame- 
rarius 



Capita- 
neus 



Procurator 
generalis 



Pag. 

Spytko 1346 9 

Spyczmirus i352 . . . . 10 

Johannes de Tanczyn 1402 . 45 

Johannes de Tarnów 1407 . 51 

Nicolaus de Michałow 1431 . 31 
Jacobns de Danibno capitaneus 

cracov. 1485 155 

Johannes Amor de Tarnów 

1493, 1494 . 179. 181. 185 
Spitko de Jarosław 1 5 1 o, 
i5i2 30. 79 

Johannes de Tarnów 1402, 

1431 31. 45 

Johannes de Pilcza 1470 . 126 
Spitko de Jarosław 1493, 

1494, 1495 179. 181. 185. 191 
Nicolaus de Camieniecz 1 5 1 o, 
i5i2 30. 79 

Msczugius i368 . . . . 12 
Sbigneus de Tanczyn capit. 

calissiensis 1493 . . . .179 

Sudywon (Sędziwoj) 1377 . 22 
Jacobus de Dambno cancell. 
regni 1469, 1470 . . 123. 126 
Jacobus de Dambno castell. 

cracov. 1485 155 

Petrus de Curozwanki thesau- 
rarius regni 1493, 1494 179 

181. 185 
Nicolaus de Camieniecz palat. 
cracoY. i5i2 79 

Hernianus 1346 .... 9 
Bodzanta i366 80 



Pag. 



Procurator 
generalis 



Judex 



Subdapifer 



Andreas de Coscielecz tbesau- 
rarius regni, zupparius cracov., 
capit. scepus , oswiacim., juni- 
vlad. et bidgost. i5i2 . . 

Laurencius (?) 1286 . . . 

Jascho 1405 

Paulus de Bogumilowice 1431 
Johannes Bohun de Dunossy 

1475 

Barthossius de Góry 1443 . 
Nicolaus Strasch de Byala- 
czow 1494 . . . . • 

Dobeslaus 1 346 .... 
Predborius i368 , . . . 
Subpincerna{ Andreas de Wisznicze 1493 

Andreas 1 368 

Petrus de Czykow 1443 . • 
Johannes de Pielgrzymowice 

1475 . . • 

Johannes de Majori Modłnica 

antę 1494 

Johannes junior de Byechow 

1494 

Vexillifer { Johannes de Tarnów 1493 

Agazo { Johannes (?) 1286 . . . 

Camerarius ) ^^jam (?) 1286 . . . . 
ducissae J ^ ' 

Andreas de Coscielecz thesau- 
rarius regni, procurator gene- 
ralis, capit. scepus., oswiacim., 
juniwlad. et bidgost. i5i2 

Civis { Marcus theloneator regis 1428 
de Cracovia Martinus Chmil civis 

leopol. 1439 

Stanislaus Dziwny civis leopol. 1439 



Subjudex 



80 
11 
49 
31 

136 

85 

183 

9 

12 

179 
12 

85 

136 

183 

183 

179 
11 

11 



Zupparius ' 



80 
75 

222 
222 



265 



Benesch 1474 . . 134. 135. 136 
Jarosch Mornstein juvenis 1474 134 
Stanislai Johannes v. Cracovia 
dioec. cler. conjugatus, — Leo- 
polis notarius. v. etiam Notarius 
publ. apost. et imper. auct. 

Cracowka Nicolaus v. de Lucowicze. 

Creslaus v. de Curozwanki. 

de Crethkow Nicolaus v. Brzeszcz et 
Juni\iadislavia palatinus. 

Cristinus v. Sandomiria palatinus et 
castellanus. v. de Coszeglowy, — 
de Ostrów. 

Cristophorus v. de Schidlowiecz, — 
Szembek. 

Croiicowa 78 

Crosno civitas 59 

liueuni 239 

de Crosno Paulus Clusz 1472 . . .128 
Falko i366 47 

Crowyczszky Johannes v. Leopolis 
decanus et exactor cisae, — Po- 
lonia notarius regis. 

Crzeslaus v. de Curozwanki. 

de Cuczani \Ylodek 1464 . . . .105 

Cuhayow villa 146 

Cujavia v. Wladislavia. 

de Culicow (Culikowsky) Johannes 1423, 

1464 66. 105 

V. Leopolis subdapifer. 
Myczko V. Leopolis civis. 

Cunath Johannes 1485 149 

Cuncza 1495 192 

Cunczina Hedvigis 1495 192 

Cuntzendorph villa 24 



de Curow Nicolaus v. Gnezno archie- 
piscopus. 

de Curozwanki Crzeslaus (Creslaus) v. 
Cracoyia decanus, canunicus, 
cantor, praepositus S. Michaelis 
in castro crac, — Gnezno de- 
canus, — Lublin castellanus, — 
Pilzno tenutarius, — Polonia 
cancellarius regni. 
Dobeslaus v. Lublin palatinus. 
Nicolaus V. Siradia castellanus. 
Petrus V. Cracovia capitaneus, 

— Polonia thesaurarius regni. 
Curzelovia 

Yiucencius dc Przeranib ca- 
Decanus uonicus cracov., secretarius et 

curiensis regis 1488 . . .167 

de Cuthno Andreas v. Gostin castellanus. 
Nicolaus V. Lancicia palatinus, 

— Polonia Major capitaneus. 
Cwnusch V. Pilzno scultetus. 
Cypryanus v. Russia, Halicz, Kiovia 

metropolitanus. 
Cyrgow V. Cergowa. 

Czahrowsky Iwaszko 1462 102. 103. 104 
de Czarnków Sandvogius v. Gnezno 
castellanus. 

de Czarthorie Paulus et Stano 1464 
Czchów 



Castellanus 



I Paulus de Sborzana 1498 
I Nicolai 



105 

85 

179 

80 



laus Missopad 1 5 1 2 . 

Czebrowsky Petrus 1472, 1485 128. 148 

150 

V. etiam de Stoky. 

34 a 



266 

Pag- P«?. 

Czeczotka Nicolans et Petrus 1416 . 60 de Danibno Jacobus v. Cracovia castel- 

Nicolaus V. de Lucowicze. laniis et capitaneus, — Polonia 

Czelen Stauislaus v. de Sglobycze. cancellarius regni. 

de Czemyerzynce Johannes 1464 . . 105 de Dambrowa Manszico v. Polonia 
dl' Czerkas Steczko, Onysko et Steczko subpincerna regis. 

Ilko 1464 105 de Dambrowicza Nicolaus Firley v. 

Czcrniowce . 209. 217. 218. 233. 234 Lublin palatiuus. 

theloneuii) . . . 209. 217. 233 Petrus Firley v. Lublin judex. 

de Czeschatin Mathias Cachna 1480 . 77 de Dampszko Jacobus notarius Davidis 

de Czeschky Pełka 1470 124 de Buczacz infra 1481 et 1485 139 

Czeschyk Nicolaus v. de Tyrawa Damyanicze villa 10 

niinori. Danczuł v. Moldavia pyrkałab. 

de Czessybyessylieredes Zuzanna et Anna Danko v. de Balycz. 

filiae olim Petri (de Buczacz) Danovicz Koste 1456, 1460 . . 234. 240 

1495 188. 189 Danylo v. Zaderewyeczki. 

Czetko Stiborius 1460 240 Danylowycz Johannis tilii Nicolaus, 

de Czirnieyow Andreas 1487 . . . 162 Petrus, Denietrius, Johannes 1462 

de Czolchancze (Czolchanski) Fyedko 102. 103 

1462, 1464 102. 106 Demetrius v. de Ruda. 

Czółek Stanislaus v. Polonia vicecancełl. David v. de Buczacz. 

regni. de Davidow (Davidowsky) Stanislaus 

Czułcyc Chodor 1370 14 1423 66 

Czurilo Andreas v. de Stoyanicze. v. etiam Leopolis presbyter. 

de Czykow Petrus v. Cracovia subjudex. Stańko et Johannes 1464 . . 105 

Czysowe Lawy veł Lugv pałus ... 8 Johannes 1485 .... 148. 150 

Staszko V. Sambor capitaneus. 

D. Dębanka Johannes filius Andreae v. de 
Dabiża Istraty v. Mołdavia dux. Zorawnik. 

Daleyow 78 Dedoscłiyce v. Dyedoscliyce. 

de Daleyow Johannes Cola v. Halicz Delawa villa 73 

succamerarius. Demetrius Sanctorum Quatuor Coroua- 
Dałmacia et Croatia. toj.y,„ ^i^^ij pj-gsbiter cardinalis 

Banus ! ^™^™"^ ^^^^'' ^^^^ ' ' ^^ antę 1398 39 

I Stephanus i384 .... 29 v. Multany spatarius, — v. Cho- 

Dalyowa v. Delawa. dorowski, — Danylowycz, — 



i 



34. 35. 



13. 



de Dyedoschycze, — de Goray, 

— de Huniatycz, — Joliannis, 

— Lahodowsky, — de Ulicz. 
Demctrowich v. Dmytrowice. 

Deomitis P. de Bey 

Derewlany v. Drewiyani. 

Derslaus v. Balon, — de Hownow, 

— de Huhnow, — Wchacz. 
Dersnakowicz Iwauco 1423 .... 

Dessk antę i385 34. 35 

Didconis Laurencius v. de Sandomiria. 
Dimetrius v. Demetrius. 

Dmitr (Dmytr) v. Demetrius. 

Dmytrowice 

de Dmytrowice Johannes 1470 
Dmytrowski Yenceslaus iSyo 

Dnestr tiuvius 

Dobco V. de Oleschnicza. 

Dobeslaus 1473 . . 

V. Cracovia subdapifer, — Rus- 
sia succamerarius. v. de Byschow, 

— Chalasca. — de Chischow, 
de Chlewyska, — de Curo- 
zwanki, — Karasz, — Kmita. 

— dc Lowczow, — de Olesko, 

— de Sprowa, — de Wiszny- 
cze, — de Zyrawicza, — Zy- 
rawskł. 

Dobre campus 

de Dobre Dobrzański Audreas 1621 
Dobrogostius v. de Ostroróg. 
Dobromilsky Herbert i385 .... 
Dobrul V. Moldaria logoteta. 
Dobrzański Audreas v. de Dobre, 
de Dobyan Nicolaus 1444 .... 



267 

^•g- Fae. 

Dolobyn tribunus 1410 58 

Domarath v. Biecz castellanus; v. de 
Jaszowa. 

Domarethz 28 

165 Domaslaus v. Polonia ordinis praedi- 
catorum frater. 
Dominicus v. Yenceslai. 

Domokusz 1460 240 

66 Dorohun 209. 217. 233 

36 Capitaneus ( Michael 1407 210 

Doroszów V. Drohoschow. 
Dorothea filia olini Martini Mayszel ci- 

vis leopol. 1495 . . 191. 192. 193 
36 V. Zadyrewyeczki. 

124 de Drewiyani Michael Kay 1464 . . 105 
14 Drohobycz ......... 74 

41 districtus 41 

Drohoschow villa 18 

132 de Drohoschow Oljechno Marko et 

Lj'enko 1464 105 

de Drohoyow Alexander 1470 . . .125 
Drozow V. Drohoschow. 

Drugna 12 

Drzewiczki Mathias v. Polonia cancel- 
larius regni, — Premislia epi- 
scopus. 
de Dublany Mikitha 1462 . . .104 

de Dulyebi Iwaschko T464 . . . .106 
45 Duma V. Brajewicz. 

45 Dunayecz fluvius 116. 173 

Dunayow oppidum 189 

33 Dunczlar Nicolaus v. Leopolis consul. 

Dunkowicze vilia .... 122. 124. 126 
de Dunosy Johannes Boliun v. Cracovia 
87 judex 



268 



Pag. 

Duthow 49 

de Dworzyska Venceslaus 1472 127. 128 

Dyalowa v. Delawa. 

de Dyedoschycze Dmitr 1464 . . .106 
Jaczko )464, 1487 . . 106. 162 
Michael filius Jaczkoiiis 1487 . 162 

Dymitr v. Deraetrius. 

de Dzamb Iiiath 1448 88 

Dzecziąthcowicz Andreas 1424 ... 66 

Dziewienczyce 50 

Dziwny StanisLaus v. Leopolis civis, — 
V. de Cracovia. 

Dzunyegyowo area .... 65. 66. 67 



E. 

Egidius V. Felstein. 

de Elgyschow Syeuko Halka 1464 . 

Eliasz V. Moldavia czesnik. 

Elizabeth v. de Podossyc. 

Emericus v. Bebek; v. Agriensis epi- 

scopus. 
Erasmus v. Płock episcopus. 
Ericus V. Premislia episcopus. 



105 



Errenberg villa 

Eufemius v. Lawrow namiestnik. 
Eustachius v. de Sprowa. 

P. 

Falko V. de Crosno. 

Falkowsky Petrus v. Sandomiria sub- 

judex. 
Fedko V. Fyedko. 
Fedor (Fieduska) v. Lubartowicz. 



59 



Pag. 

Fedorco v. Moschenczicz. 

Felix V. de Panyewo, — de Tarnów. 

do Felstein plebanus Egidius 1418 . . 62 

Fetion 1460 240 

Fieduska v. Fedor. 

Ja. F^iella 165 

Filipowski Matheus v. Premislia sub- 

delegatus castrensis. 
Firley Nicolaus v. Lublin palatinus, — 
V. de Dambrowicza. 
Petrus V. de Dambrowicza. 
Flodkowsky Clemens 1410 . . . . 59 
Florianus v. de Corithnicza, — de Gay, 

— Szichlinsky. 
Fogaras (Fugarus). 

Mircza ( Mirche ) woiwoda 
Transalpiuus (Multany), dux 
Dux de Omlas 1409 . . . .214 
Jo. Wład dux de Multany et 
de Omlas 1489 . . 222. 223 

Franciscus v. de Orzek. 

Franconici mansi . . . . 5. 6. 19. 24 

Franczuch Clemens et Johannes v. de 
Noszaczowicze. 

Fredericus v. Cracovia episcopus et 
electus confir., — Gnezno archie- 
piscopus, — Polonia princeps. 

Fredro (Fridro) 1424 66 

V. de Pleszowice. 

Fridrich v. Leopolis consul. 

de Fristat Nicolaus 1467 116 

Fugarus v. Fogaras. 

de Fulky Alexius scriba curiae archiepis. 
leopol. Andreae Rosa, notarius 
publ. 1495 189 



269 



Pag. 

Fyedko v. de Bolestraszyce , — de 
Czolhancze. — de Mlynyscze, 
— Raszkowycz. 

G. 

de Gaban olim heredes Wornarius et 

Petrus 1426 71 

Gabryel v. Ciecienek. 

Galthomco Micliael iSyS 16 

Gąmbka Johannes i334 7 

Gamrath Stanislaus v. Połaniec castel- 

lanus, — Sandecz capitaneus. 
de Garbów Nicolaus 1404 .... 48 
Gardzina Nicolaus v. de Ludbrancz. 
Gasnar Michael v. Leopolis consul. 
Gavel Nicolaus v. de Yatcowicze. 
de Gay Floriauus v. Lancicia judex. 
Gebel Georgius v. Leopolis notarius. 
Georgius v. Leopolis vicarius, pro- 

consul, — Premislia consul, — 

Russia dux. 

V. Gebel , — de Stanków, — 

Strumilo, — de Zakrzow, — 

de Zimnawoda. 

Gerlati Johannes i385 33 

dc Gethczicze Johannes 1405 ... 49 
Gladiator Andreas v. Pilzno consul. 
Gladisch Jacobus v. Polonia procu- 

rator rcginae. 
Gleczer Johannes v. Pilzno altarista. 

Globnycza parvum et niajus, rivuli . 59 
Glogovia 

I Constaucia neptis Kazimiri 
Ducissa . j.^gjg Poloniae antę i334 . 5 



Archi- 
episcopus 



Pag. 

Capitaneus { Johannes Polyak 1495 . .189 

de Glogovia Johannes v. Opolia can- 

cellarius vel protonotarius ducis. 
Gnezno 

ecclesia metropolitana . . . . 45 

sedes priniatica et metropolitana 152. 

153 

Nicolaus de Curow 1402 . 45 

Adalbertus primas 1431 . . 31 

Johannes primas 1470 . .126 

Sbigneus primas 1485 152. 153 

Fredericus tituli S. Luciae in 

Septem Soliis presbiter cardi- 

nalis, episcopus crac, princeps 

1494 185 

Andreas primas i5io . . 30 

Johannes primas 1 5 1 2 . . 79 

Electus { sine nomine 1232 .... 1 

{Johannes de Lassko cancel- 
larius regni i5io . . . . 30 

Creslaus de Curozwanki cancell. 
regni 1484 141. 142. 143. 144 

145 
idem decanus cracov. 1494 185 

Johannes Lathalski praepos. 
Praepositus. ■( crac, lancic, secretarius regis 

i5i2 80 

Adalbertus de Żychlin vice- 
canccl. regni, canonicus crac, 
wlad., pozn., custos sandom. 
j 1467, 1470 .... 31. 126 

Jacobus Johanuis de Clodawa 

notarius i)ubl. apost. et imper. 

auct. 1495 190 

34 b 



Decanus 



Canon 



icus| 



Dioecesis 
clericus 



270 



Casłel- 
lanus 



Ostroróg 



Dobrogostius de 

1470 

San(lvogrus de Czarnków 1493 



p«g. 

126 

179 
181 

50 

184 

66 



Gniewnowicze 

Gniewossius v de Mosczyska. 
de Gnonyk Nicolaus 1494 .... 
Gojan V. Moldavia dwoniik. 
Golambek Paschco 1424 

Johannes et Petrus v. de Zimna- 

woda. 

sine nomine v. de Zamiechow. 
Gołaszewski Autonius v. Odrzykon 

curatus. 

Golcowski Mathias plebauus 1477 . 
de Golegori Nicolaus v. Halicz castel 
Gołuchowsky Nicolaus v. de Swyączicza 

de Góra lieres Anna 1475 . . . 

Stanislaus 1491 

de Goray Demetrius idjó . . 
de Górka Johannes Kmita 1494 

de Górka Lucas v. Polonia Major ca- 
pitaueus, — Poznania palatinus 
et castellanus, — Sandacz ca- 
stellanus. 

Stanislaus (Goreczkij v. Calissia 
praepositus, — Polonia secre- 
tarius regis. 

de Gorlycza Johannes 1475 .... 

Gorlyczina 131. 

Gorsky Albertus v. Land castellanus. 
de Góry Barthossius v. Cracovia judex. 
Gostin 

Castellanus { Audreas de Cuthno 1493 . 179 



80 



137 

174 

21 

184 



137 
182 



Capita- 
neus 



Pag. 

Cristophorns de Schidlowiecz 
yicecancell, castell. sandom., 
capit. sirad. et sochaczoY. 
i5i2 79 

de Grabownicza Petrassius 1402 . . 46 
Graeciae Russiae religionis wladica . 51 
Graecorum ritus 115 

seu Ruthenorum ritus . . . .117 
Gregorii Mathias v. de Chomanthow. 
Gregorius IX papa i232, 1234 . . 1. 2 
Gregorius v. Leopolis archiepiscopus, 

— Suczawa capitaneus; v. de 

Ludbrancz, — de Myslowicze. 

Grochówce 50 

Grodek 143 

limites 41 

de Grodek Stanislaus 1416 . . . . 60 

Laureucius v. Leopolis cauonicus. 
in Grodzysko scultetus Thomas Oszyecz- 

kowsky 147^ 132 

Grodzyszcze villa 88 

de Grodzyszcze Sulek 1448 .... 88 
Groth V. de Nowemiasto, — de Prze- 

lank. 
Guntherus (Guntierz) v. de Syenyawa. 

H. 

Halicz castrum 94 

dioecesis . . .38. 39. 40. 41. 42 

ecclesia 41 

districtus 94 

[ Bernhardus antę 1398 . . 39 
Archi- ) Jacobus 1397, 1398 38. 39. 40. 41 
episcopus I Cypryanus metropolitauus kio- 

yiensis ac totius Russiae 1407 50. 51 



I 



Succame- 
rarius 



Capita- 
neus 



Judex 
Castrensis 

Tribuniis 



Casfeiianus. { Nicolaus de Golegori 1462 . 
( Johannes Cola de Daleyow 
I 1462 

Michael de Buczacz 1423 . 
Stanislaus de Chodecz 1458 
Stanislaus de Chodecz castell. 
lcopoI,cap. camieniecz. 1495 

Wojewoda! Nicolaus Tarnkowski 1458 . 

I Petrus de Siemioukowce 1458 

Jacobus de Rudaucze 1484. 
1485 .... 147. 148. 

Vicecapi- f Jacobus Bydlowski i634 . 
taneus [ •' ^ 

Halka Syeuko v. de Elgyschow. 
Halschca soror Nicolai fratris ord. prae- 

dicatorum conventus leopol. 1418 
Hanel Bartholomeus v. Leopolis cousul. 

Hanus knieto 1443 

Hedvigis mater Nicolai fratris praediea- 

tornni ord. conventus leopol. 1418 

V. Cuncziua. 
Henricus v. Premislia coiisul. 

V. do Cobilani, — de Przibi- 

slavicz. 
Hensthok, Hochstadt, Wysokie Miasto 

oppidum 

scultetia 

'Henzelin Johannes Hungarus i366 . . 
Herbort Dobromilsky i385 . . . . 

Myklasz 1462 

de Herburtow Johannes 1438 . . 

JHermanow yilla 99. 

ide Hermanów Olnchna consors Alberti 

Swathek de Uyasd, jud. castr. 

leopol. 1462 99. 



271 

Pag. Pa„- 

100 de Hermanowicze Stephanus 1418 . 62 

Hermanus v. Cracovia procurator gen. 
104 Hernasth v Leopolis civis. 
gjj Hincza v. de Rogów. 

94 Hinko 1370 14 

Hleb Nicolaus v. de Siennow. 
189 Hnatkowicze v. Natkowicze. 
9^ Hochstadt v. Hensthok. 

94 Hodlc Pole 22 

Holhocze 139 

j ■^,1 Holko V. Zaleski. 

Horodyszcze v. Grodzyszcze. 
4o 

de Horzewicze Iwanko 1430 ... 77 

Hoszow V. Koschawa. 

de Hownow Derslaus v. Bełz castel. 

62 

Hrudkiewicz Iwan 1370 14 

g^ Hruszowice .... .... 50 

Hrycko iHridzko) v. Śmietanka, — 
G2 Wolczisczowsky. 

de Huhnow Derslaus 1488 . . . .163 

de Humniska Johannes v. Premislia 
Jccanus. 

Hungaria . 24. 27. 33. 34. 35. 83. 208 

209. 217. 21S. 232. 233. 234. 239 

»» 240 

*" via 83 

on 

floreni . . . 114. 115. 222. 245 
3^ 

equi 208. 217. 233 

^^^ marderes .... 109. 218.' 234 

94 

cera 234 

100 

Regina { Maria . . 24. 27. 33. 34. 35 

Palatinus I ^'^olaus de Gara judex Cu- 
jQ0 regni | nianorum i383, i384 . 25. 29 



272 



Pag. 

Magister f Nicolaus dictus Zambou comes 
nim^gis. | posoiiieiisis i383, i384 25. 29 

IBlasius dictus Forgach i383, 
i384 25. 29 

f Nicolaus filius Nicolai de Te- 
M.janitorum ' 

reg. | legd 1 383, i384 . . . 25. 29 

ILadislaus filius Nicolai de Wes- 
seu i383, i384 • • • 25. 29 

I filius ouondam Dyonisii Woy 
M. aga- ) 
zonum reg. I wodae l383, l384 . . 25. 29 

I Nicolaus de Zeecli comes 1 383, 

Judex ' 
curiae reg. 



j i384 25. 29 

Hungarus Johannes Henzelin i366 . 80 

Paithco V. de Temeschow. 
de Huniatycz Dmitr 1464 . . . .106 



I. J. 

Ja. fiella 165 

Jablonicza villa , . . 15 

Jacobus 1434 79 

V. Halicz archiep., — Leopolis 
yicarius, — Polonia oi'dinis prae- 
dicatorum frater, — Wladislavia 
episcopus; v. de Briavyecz, — 
de Buczacz, — Bydlowski, — 
Byereczky, — de Coczina, — 
de Dambno, — de Dampszko, 

— Gladisch, — Johannis, — 
de Konari, — de Konieczpole, 

— de Radslawicze, — de Rudan- 
cze. — de Siekluka, — Sulislai, 

— Zindrich. 
Jacussius V. Premislia civis. 



Pag. 

Jaczko 1407 210 

V. de Dyedoschycze, — de 

Rosznytow. 
Jaczkonis Nicolaus v. de Premislia. 
de Jaczymirz Johannes v. Leopolis dap. 
Jadrensis archiepiscopus Petrus 1384 . 29 
Janczinsky Iwaschco 1423 .... 66 
Januensis laicus Barnaba s de Negrono 

antę 1488 164 

Janussius v. Premislia episcopus., — 

V. Nasangnewowicz. 
.Tarand Johannes v. de Brudzow. 

Jarczul 1439 222 

JariczowskiStanislaus 1484 . . . .147 
de Jaroczyn (Jaroczki) Stanislaus v. Juni- 
wladislavia capit. , — Polonia 
marschalcus curiae regis. 
Jarosch v. Mornslein. 
Jaroslaus v. de Lassko. 

Jarosław 19. 37. 77 

castrum 19 

districtus 20. 76 

ecclesia 20 

Advocatus{ Michno 1370 14 

de Jarosław ahas de Tarnów Spitko 

1430 76. 86 

Nicolaus altarista 1444 ... 87 
Raphael v. Leopolis capitan., — 
Premislia succam., — Prze- 
worsko heres, — Russia cap. 
Spitko V. Cracovia castel. et 
palat., — Leopolis et Russia 
cap., — Premislia succam., — 
Sandomiria palatinus. 
Jarosławiec 70 



273 

Pag. 

Jaschenka Nowa 78 Johannes alias Pesthico 1416 . . . 

Jaschko (Jasko, Jasclio) iSyS . . 18. 19 dictus Primus 1418 .... 

V. Cracovia jadex; v. de Bogu- cocus Mathiae episeopi prem. 1418 

milowicze, — de Mesznicz, — v. Cracovia episcopus, decauus, 

Mezenyczky, — de Mysnice, agazo, — Gnezno arcbiepiscopus, 

— de Nagnoyow. — Leopolis archiepis., presbyter, 

Jaskmanicze 50 notarius, — Lublin )udex, — 

Jaśliska oppiduni 78. 80 Moidavia komis, — Polonia 

Jassek v. Zydaczow ministerialis. primas, cancellarius regni, — Po- 

Jassy 208. 216. 232. 239. 243. 249. 251. znania episcopus, — Premislia 

252 decanus eccl. S. Mariae et pleb., 

de Jassyona Nicolaus Szrop 1475 .. 136 — Sandomiria capit. et agazo, 

Jaszczorka Stiborius i334 .... 7 — Sokolnyky advocatus, — 

Jaszowa villa 85 Wladislavia episcopus, — Woj- 

de Jaszowa Domarath 1443 .... 85 nicz eastellanus; v. Amor, — 

Jaszyowa 1467 116 Andreae, — de Banunyn, — 

Jauriensis episcopus GuiUermus i383, Barthossii, — de Baschow, — 

i384 25. 29 cle Bobowa. — de Buczacz, — 

de Jaworzye Nicolaus 1475 . . . .138 Burcardi, - Burza, — de Bye- 

Jazlowiec 250 chow, — de Calinowa, — Ca- 

Je. de Striebatis 165 pella, — Carnkowski, — Cho- 

Jędrychow Mikszyk filius 1377 ... 22 dorowski, — deChodorowstaw, 

de Jemelin Paszko 1370 14 — de Chranstow, — Cola, — 

Jenco V. de Owczuch. de Coscielecz, — Crowyczszky, 

de Jeniatniki Prot 1458 95 — de Culikow, — Cunath, — 

de Jenkowicze Nicolaus Ptaczek 1430 77 de Czemyerzince, — de Da- 

Jesko V. Kmita, — Kustra. wydow, — de Dmytrowicze, 

Jcsmanich 34. 35. 36 — Franczuch, — Gąmbka, — 

Ilias V. Premisla et Sambor wiadica. Gerlati, — de Gethczicze, — 

Ilko Steczko v. de Czerkas. Gleczer, — de Glogovia, — 

Inath V. dc Dzamb. Golambek, — de Gorlycza, — 

Innocencius VIII papa 1485, 1488 . i50. Henzelin, — de Herburtow. — 

^152. 164 dc Humniska, — de Jaczymirz, 

o. Baselinus 165 — Jarand, — Johannis, — Jura, 

.lohannes 1462 104 de Jurków, — dc Kanthi, — 

35 a 



Pag. 

60 

61 
62 



Kmita, — de Konari, — de 
Koniecpole, — Korawa, — 
Krapszky, — Kynasth , — de 
Lanczhuth, — de Lassko, — 
Lathaiski, — de Leopołi, — 
Liganza, — Lubinius, — Lys- 
szakowsky, — de Malyeczko- 
wycze, — Miszkowsky, — ■ de 
Modlnicza Majori, — de My- 
kolayewycze, — de Mylathin, 

— de Mzurow, — Nereczko, 
de Nossaczowice , — de Nye- 
sluchow, — Nyenczynski, — 
Odrowansch, — de Olesko, — 
de Opporow, — de Ostroróg, 

— de Ostrów, — Parmyowsky, 

— de Pielgrzymowice, — de 
Pilcza, — Podolecz, — Polyak, 

— de Possadow, — Possaka, 

— Procop , — de Prussi. — 
de Przeramb, — de Przythyk, 

— Rey, — Roza, — Ruthenus, 

— de Rzessow, — de Sanok, 

— de Sczekocin, — de Sglo- 
bicze, — Sokolowsky, — So- 
rawynsky, — de Sprowa, — 
Stanislai, — de Strzezow, — 
Supiensky, — Swidva, — 
Swynka, — Swyrcz, — de 
Syenyawa, — Szamowsky, — 

— Szembek, — de Tanczyn, 

— de Tarnów, — de Thuchow, 

— Urmaniczsky, — Walach, 

— Yantropka, — Yaschek, — 
Yosznyczky, — Yoynarowa, 



274 

Pag. rag. 

— de Wyssokye, — de Za- 
krzow, — Zaremba , — Zubrz- 
sky, — de Zymnawoda. 
Johannis Andreas v. Dębanka. 

Demetrius , Johannes, Nicolaus, 
Petrus V. Danylowycz. 
Jacobus V. de Clodawa. 
Martinus v. de Sochaczow. 
Jo. Mircza v. Multany dux. 
Jordanus v. de Brudzow. 

Nicolaus V. de Zakliczyn. 
Joseph V. Olahus. 

Joythochowaroschocha 125 

Jo. Wład V. Multany dux. 

Isaac 1434 219 

V. Moldavia logotheta, — San- 
decz judex, — Suczawa thelo- 
neator; v. Niemiecki. 
Istraty v. Dabiża. 

Iterampnum 1 

Juchno V. Nagwaszdan, — Theyscha- 
rowsky. 

Judei 249 

mercatores 142 

Juniwladislavia. 

Johannes de Coscielecz 1470 126 
Mathias de Sluszow 1493 179. 
Palatinus] 181 

Nicolaus de Crethkow i5io 30 
Stanislaus de Coscielecz 1 5 1 2 79 
Casiellanus. { Stanislaus de Coscielecz i5io 30 
Stanislaus de Jaroczyn mar- 
schalcus curiae regis i5io . 30 

Andreas de Coscielecz, thesaur. 
regni, cap. scepus., oswiacim. 



I 



Capiła- 
neus 



275 



Pag. 

(et bidg., procur. gener. ac zup- 
parius cracov. 1 5 1 2 . . . 80 

Juga V. Mołdawia wistyarius. 

Jun V. Leopolis cousul. 

Jura Johannes 1346 9 

Jurscha v. de Chodorowstaw. 

Jurgy V. de Malczicze. 

Jurko V. Kropyszcwicz, — Mosznicz. 

de Jurków Johannes i366 .... 80 

Jurkowski Pauhis 1462, antę 1484 102 146 
Pstan 1462 202 

Jury V. de Ulicz. 

Jus 

polonicum ... 15. 20. 31. 73 

ruthcnicum 31. 73 

teutonicum (magdeburgense) 5. 6. 8. 
9. 11. 19. 20. 24. 73. 74 

franconicum 11 

walachicum 22 

armenicum 135 

Jnszkowcze villa 146 

Iwan antę i385 34 

V. Byrethsky, — Hrudkiewicz, 

— de Kos cha wa. — Kuzmycz, 

— de Rokitnica, — Żjurżewicz. 
Iwanco V. Caplicz, — Dersnakowicz, 

— de Horzewicze, — Wer- 
boticzsky. 

de Iwanowicze Bartholomeus v. Calissia 

castcllanus. 
Iwaszko V. de Bircza, — Czahrowsky, 

— de Dulyebi, — Janczinsky, 

— Kornelewski. 

Iwo V. Moldavia du.\ ; v. de Obychow. 
Iwonka v. Premislia wladica. 



Pag. 



K. 



de Kanthi Johannes 1416 . . . . 60 

Karasz Doboslaus 1495 189 

Katherina 1462 103 

V. Odolani, — de Żubrza. 
Kay Michael v. de Drewlyani. 

Kaymow 49 

Kelczo V. Cracovia praepositus eccl. S. 

Mariae, — Polonia cancellarius 

aiilae reginae. 
Kiiprzian v. Cypryanus. 

Kilia 233. 239 

Kinde Thomas 1460 240 

Kiowia 

I- I Cyprj-anus metropol. halle, to- 
łanus I tiusąue Russiae 1407 . 50. 51 

de Kis Pallugya Philippi filius Andreas 

i385 34. 35 

Audreae filii Johannes, Ladislaus, 
Michael i385 34 35 

Klawko 1377 22 

Kliment v. Leopolis civis. 

Kmita Jesko 1374 17 

Johannes v. Russia capit.; v. de 

Górka. 

Petrus V. Sandecz et Scepusium 

capitaneus, — Sandomiria palat. 

Dobeslaus et Stanisiaus v. de 
Wiszniczc. 

Knefl 1370 14 

Kobyliński Andreas v. Brzozów parochus, 
Kruszwica canonicus. 

Kolokin 103 



276 



Pag. 



Konary 

Castellanus { Johannes Szamowsky 1498 . 179 
de Konary Jacobus et Johannes 1494 184 
de Koniecpole Jacobus v. Siradia palat. 

Johannes v. Polonia cancell. regni. 

Predborius v. Rosprza castell. 

Korawa Johannes 1489 168 

Korczyn v. Nova Civitas. 

Kormanice 50 

Kornelewski Iwaszko 1422 . . . . 64 
Koropiecz 

ecclesia parochialis, districtus . 73 
Plebanus { Nicolaus 1427 ... 73. 74 

Capitaneus { Wlad J423 66 

Korostowicze 50 

de Koschawa Iwan 1464 106 

Kosnar v. Leopolis civis. 

Koste V. Danowicz. 

Kostko V. Bolestraszycki. 

Kostyrowsky Petrus 1410 . . . . 59 

Kotkenhaw agri 59 

Kozma v. Szandrowicz. 

Kozmica 1460 240 

Kral Mik 1460 240 

Krąpszky Johannes 1462 104 

Krasnicz v. Moldavia postelnik. 

Krewye siha 125 

Kropiecz v. Koropiec. 

Kropyszewicz Jurko clericus iSyo . 14 

Kruszwica 

{Audreas Kobyliński parochus 
brzozoYiensis 1477 ... 80 

Krylosiense mouasterium .... 94. 95 
Krzywecki Stanislaus 1458 .... 95 
Kucewicz Melenty 1870 14 



de Kuchar Benco 1874 

Kunce v. Leopolis consul. 

Kustra Jesko 1874 

Martinus v. de Wolosow. 
Kutczyn v. Moldavia dwornik. 

Kuzmycz Iwan 1870 

Kynasth Johannes v. Leopolis advocat. 
Kyr'sta 1484 



Laczko Walaclms 1402 

Ladislaus v. Wladislaus. 

Ładomir Wołoszj^n 1877 

Lahodowsky Dmitr v. de Pohorelcze. 

Lancicia 

terra 

Wladislaus de Opporow. decr. 
doct., praepos. sti Floriani in 
Crac. et vicecanc. regni 1481 
Andreas Roza archiep. theo- 
raogensis, secret. regis 1489 
Johannes Lathalski praepos. 
gnezn. et crac, secret. regis 

l5l2 

Johannes Liganza 1402 . . 
Nicolaus de Cuthno 1470 . 
idem capit. gen. Poloniae Ma- 
joris 1498 .... 179. 
Jaroslaus de Lassko 1 5 1 o . 
Johannes Zaremba de Cali- 
nowa 1 5 1 2 



Praepo- 
situs 



Palatlnus 



Castellanus, 



I Andreas de Yroczynyn 1498 



Succame-j Albertus Malsky 1427 . 
rarius | Johannes Yosznyczky 1498 



Pag. J 

17 ^ 
17 



14 
219 

46 
22 

15 

31 

168 



80 
45" 
126 

181 
30 

79 

179. 

181 

74 

179 



/ 1 



Michael Lassocki vicethesaur. 
neu^" ' ''^&"'j i"ai'schalcus curiae regis 

I 1467 31 

Judex ( Florianus de Gay 1493 . . 179 
de Lancicia terra Przybislaus filius Phali 

1373 15. IG 

Lanczuth 129 

de Lanczuth Jolianiies v. Pilzno altar. 
Land 

Castellanus ( Albertiis Gorsky 1493 179. 181 
de Landowica Stauislaus 1438 . . . 95 
Lanskorunsky Stauislaus v. de Brzezie, 
de Lappanow Pelca 1409 .... 58 

Nicolaus V. Cracovia cunouiciis. 
de Lapschow Nicolaus Slauka 1434 . 79 

Łapuszne 232. 239 

de Lassko Jaioslaus v. Lancicia palat., 

— Siradia palatiuus et tribunus. 
Johaimes v. Gnezno coadjutor, 

— Polonia cancellarius regni. 

Lassocki Michael v. Lancicia capit., — 
Polonia vicethesaur. regni et 
iDarschalcus curiae regis. 

Lassotha v. de Ruscza. 

Lasz villa 122. 124. 126 

Laszki villa 191 

de Laszki Stauislaus 1464 . *. . .105 

Lateranum 3 

Lathalski Johannes v. Graco via, Gnezno, 

Lancicia praepositus, — Polonia 

secretarius regis. 
Laurencius v. Gracovia judex, — Pre- 

mislia wiadica ; v. Didconis, — 

de Grodek, — Zaramba. 



p»g. 

Lawrow 51 

senes 64 

Namiestnik [ P^ufeniius 1422 64 

Lawy V. Gzysowe. 

Łazia 1460 240 

Lazor v. de Romniewo. 
Łazy V. Lasz. 

Lechczin villa 162 

Łenkowce v. Linczesty. 

Leo V. Russia du.\. 

Leonardus v. Leopolis presbyter. 

Leopolis 17. 2U. 30. 95. 100. 104. 106. 
107. 108. 112. 114. 128. 135. 140 
— 145. 147. 148. 150. 156 — 159. 
163. 168. 170. 208. 209. 216. 222. 

232. 233, 239 

castruui 185 

castrum minus 41 

districtus . 17. 83. 103. 127. 149. 

162. 163. 168 
dioecesis ........ 150 

terra . 106. 107. 108. 112. 113. 

168. 178. 182 

conveucio 108. 114 

deposituni (depositorium) generale 140 
—143. 157. 158 

nundinae 134 

Judei 163. 171 

dignitarii et terrigenae terrae 112 — 

114 

terrigenae conjurati . . 106. 107 

communitas . . 106 — 108. 112. 

156. 175. 176. 207 

canonici capituli 133 

35 b 



27S 



P.1?. 
praeconsul 156. 157. 159--161. 170. 

175. 176. 243. 245 
consules 9G. 106—108. 120. 157— 
161.103—165,168. 170. 171. 175. 

176. 207. 243. 245 
consules residentes et antiąui, ad- 
YOcatus, scabini, magistri nicclia- 

nicorum 112. 156 

theloueator 249 

mercatores 145. 201. 208. 214. 216. 
217. 222. 227. 233. 234. 239. 240. 

243. 248 

cives 106— 108. 140— 142. 144. 145. 

186. 207. 216. 218. 232. 239 

incolae 106—108. 160. 1S6. 201. 

209. 233. 234. 240 

fraternitas artificuni luagistrorum 

lutifigulorum 133 

liuificum 96. 120 

jus terrestre 104. 127. 146—148. 

155 

jus castrense 104. 155 

literae jurium oiiginales . 141. 142 
liber cousularis . . . . 135. 136 

acta civilia 191 

ecclesia 90. 91 

ecclesia metropolitana 90 133. 150. 

185. 191 
ecclesia Corporis Christi . . .192 
iu ecclesia luetropol. altare sive 
capella S. Stanislai . . . .188 
capella frateriiitatis consulura . 191 
claustrum fratrum ordinis S. Do- 

minici 134 

capellauia ad altare Yisitacionis 



Archi- 
episcopus 



Coadjutor 

Administra- 

łor in spiri- 

tualibus 



Officialis 



Decanus 



Archidia- 
conus 



Canonicus 



Pag 

b. Mariae 164 

platea cracoviensis et sutorura . 159 
hospitale S. Stanislai . . . .192 
hospitale S. Spiritus . . 168. 192 

praetorium 191 

balueum Armeuorum in suburbio 185 
Johannes Odrowansch antę 

1450 90. 91 

Gregorius 1462, 1474 . 100. 132 
Johannes Yaatropka infra 
1481 et 1485, 1485 139. 151. 

152 

Audreas Rosa 1494, 1495 . 185. 

187. 189. 190 

Bernardinus i5io, i5i2. 30. 79 

I Audreas Rosa archiepisc. the- 

\ omogensis 1893 . . 179 

{ Petrus custos leopol. 1450 

( Stauislaus de Trzebochow ca- 
nonicus leopol. 1496 . 193. 194 

Franciscus de Orzek praepos. 
S. Floriani inCracoyia 1450 90. 91 
Johannes Crowyczszky notar. 
regis. esactor cisae in Leopoli 

1487 

Gregorius de Myslowicze de- 

cretorum doctor 1450 . . 

Johannes Burcardi de Biecz, 
Johannes sculteti de Leopoli, 
Laurencius de Grodek, Nico- 
laus Olchowski, Petrus Van- 
couis de Premislia, Bass Sta- 
nislaus Bartholomei de Unyeow 
1450 90. 91 



181 
90 



160 



90 



Canonicusi 



Presbyter 



Yicarius 



Polonorum I 
praedicator | 

Almanorum | 
praed. ^ 

Notarius I 
consistor. \ 



Frat. ord. 
Praedicat 



, EccI.metrop I 
servitor [ 



Castel- 
lanus 



Succa- J 
merarius , 



279 

p»g. 
Johannes Parmyowsky I4g5 189 
Staiiislaus de Trzebochow offi- 
cialis leopul. 1496 . . 193. 194 
Andreas de Ostravia, Johan- 
nes de Thuchow Polonor. 
piaedic, Michael dc Scluuno- 
tuli, Nicohius Bhis^ii. Stani;?- 
laus de Dawidów pleban. 1450 91 

Cloniens arciuw bace. altar., 
Johannes vicar., Leonardus de 
do ... lector altaris Petri 
Nj'mant notar. publ., Matliias 
Bar, Wenceslaus Alnianorum 
praedicator 1485 . . . .153 

Georgius 1485 151 

Jacobus, Martinus, Nicolaus, 
Roinanus, Stanislaus 1496 . 194 
Johannes de Thuchow presbyter 
1450 91 

Wenceslaus presbyter 1485 153 

Petrus 149Ó 194 

Nicolaus filius olim carpcntarii 

civis de Preniislia 1418 . . 62 

Micolaus Mora 1485 . . .153 

Paulus de Sprowa 1469. 1470 122. 

123 
Felix de Paniewo capit. zy- 

daczoY. 1487 162 

Georgius Stromylo deDimosyn 
antę 1488 et 1494 . 166. 185 
Stanislaus de Chodecz cajjit. 
lialicz. et caraieniecz. 1495 . 189 

Georgius Strumilo de Dimo- 



Succame- I 
rarius \ 



Capita- 
neus 



Judex 



Dapifer 



Subdapifer 



Subpincerna 



Subjudex 



Vexillifer 



syn 1462, 1464 lOn. 104. 105. 

156 
Paulus de Olesko 1484 . .147 

Raphael de Jarosław 1469. 

1470 122. 123 

Spithko de Jarosław palat. 
sandom. 1484, 1485 141. 142. 158 ' 
Stanislaus de Chodecz niarsch. 
regni, capitaneus camieniecz. 
i5io, i5i2 30. 80 

Oleschco 1423 66 

Stiborius de Wisznia antę 
1462 et 1487 99. 103. 104. 162 
Petrus de Brancze 1462. 1464. 
1472 .... 99. 105. 127 
Guntherus de Sieniawa 1484, 
1485 146. 148. 149. 154. 155 

Johannes de Jaczimyrz 1464 105 
Johanne.-; de Chodorowstaw 
1472 127. 128 

Johannes Chodorowsky de 
Brzozdowce 1464 . . .105 

Johannes de Culykuw 1472 128 
Nicolaus Carnkowsky 1484, 
1485 .... 147. 155. 157 

Nicolaus Romanowski 1458. 
1462 .... 95. 100. 104 
Petrus Spyklossky 1472 . .128 

Johannes de Wysokie 1462, 
1472, 1485. antę 1487 99. 102. 
127. 148. 149. 154. 15(i. 1()2 

Johannes Swynka de l'oino- 
rzany 1462, 1464 . 100 105 



280 



p»g. 



Judex castri. 



Gladifer 



^Wojewoda 



Tribun. et 
yicecap. 

Burgrabius [ 
Camerarius | 



Enactor 
cisae 



Notarius 



Advocatus 



Praeconsul 



42 
161 

160 
134 



Consul 



Albertus Swathek de Uyasd 

1462 90. 

Petrus de Zymnawoda 1484, 
1485 .... 146. 148 
Aiidreas de Swyersz 1484, 

1485 147. 155 

Błociszewski iSyo .... 14 
Stanislaus Maldrzik de Cho- 
dywanicze 1484 — 1486 147. 148. 

150. 159 
Manczina de Conyna 1898 . 
Guntierz de Sieniawa 1487 
Johannes Crowyczszky notar. 
regis. decanus leopol. 1487 . 

Georgius Gebel 1474 . . 

Johannes 1485 151 

Johannes Stanislai de Cracovia 
cler. conjug. dioecesis crac, 
notarius publ. apostoł, et im- 
periali auctoritatibus 1495 

sine noniine 1474 . 
Johannes Kynasth 1495 192 

Georgius pellifex 1474 . 

Petrus Lynnar 1485 . . 

Abrik Nikel, Bilik, Corim 
Bark, Martinus Bure, Fridrich, 
Juu, Kaspar, Kunce, Proco- 

pius 1456 234 

Clemens Caden 1474 . . .134 
Bartholomeus Hanel, Hilarius 
Petri Tyska, Johannes Walach, 
Lucas Lyndnar, Martinus Cos- 
nar, Martinus Penkacz, Nico- 
laus Dumzlar, Nicolaus Za- 



100 



150 Consul 



193 

135 
193 

134 

151 



Scabinus 



Scriba 



P»S 

rogowsky, Stanislai Stano Clo- 

par 1485 151 

Nicolaus Arnast (Arnesth) 

1495 191. 193 

Martinus Waszerbroth 1495 192 
Michael Gasnar 1495, 1496 192. 

193 
Johannes Burza 1495 . . 193 
Petius Schado 1495 . 192. 193 

Chanys 1407 210 

Misko 1456 234 

Nimant 1460 240 

Petrus notarius publicus 1495 193 
Kulikowski M^^czko, Zimirstan 
Chanys, Yerzest Chanys, Rus 

Nikkjus 1407 210 

Martinus Chniil de Cracovia 

1439 222 

Stanislaus Dziwny de Cracovia 

1439 222 

Civis , Klimeut, Michael et Petrus 

1460 240 

Hernasth mercator 1466 114. 115 
Rostakis Armeuus 1474 134. 135 
Martinus Mayszel antę 1495 191 
Kosnar et Antonius antę i5o4 

— i5i7 145 

Trzciński aurifaber i665 . 252 
de Leopoli Martini Barthossius 14Ó0 . 245 

scult. Johannes v. Leopolis can. 
de Leszno Raphael v. Polonia mar- 

schakus curiae regis. 
Liganza (Lygaza) Johannes v. Lancicia 

palatinus. 

Stanislaus v. de Bobrek. 



281 



I 



Linczcsty (Łenkowce) villa .... 
Lindner Jjucas 1486 

V. Leopolis consul. 

Lipnicia villa 

Liptovia comitatus 

Lithuania 

lineum 232. 

Magnus Dux { Witoldus 201. 

I.ithrinow yilla 

lU' Lithvino\v heros Anna de Buczacz, 

conju.\ Derslał de Hownow castell. 

belzeusis 1495 . . . .187. 
Lochwien Siemyon princeps, frater Wla- 

dislai Jagiełło 1407 ... 50 

Łój clericus iSyo 

Łojewicz Chodźko i3jo 

Longus Nicolaus v. Pilzno consul. 
Lopaczynsky Thomas 1462 .... 

Łowcze 76. 

ecclesia 

Plebanus. { Petrus 1430 .... 76 
dc Łowcze scultetus Penthko 1480 
de Łowczow Dobcslaus 1491 . . . 

Lowczycz Masco 1480 

Łowicz 

Dobeslaus Zyrawski castell. 

premisl. 1462 

Lubaczów 

Łubartowicz Pedor princeps, frater Wla- 

dislai Jagiełło 1407 ... 50 
Łubinius Johannes v. Premislia episc. 
Lublin 

terra 

convencio 1484 . 141 — 



Capitaneus 



Pag. 

248 
159 

11 
35 

239 
214 

188 



188 

51 

14 
14 

100 
77 
76 

86 

77 

175 

76 



100 
41 

51 



Palatinus. 



Castel- 
ianus 



Capita- 
neus. 



Judex 



49 
145 



Pag. 

Dobeslaus de Curozwanky 
1493, 1494 . . 179. 181. 185 
Nicolaus Pirley do Danibro- 
wicza 1 5 10, 1.5 12 . . 30. 79 

Micłiael 1405, 1407 . 49. 51 
Creslaus de Curoswauc tonu- 
tarius piłznensis 1448 . . 89 
Dobeslaus Kmita de Wisznice 
1470 126 

) Johannes de Scekocin subdapif. 

I 6;andomir. 1441 .... 83 

Johannes 1405 49 

Petrus Firley de Dambrowicza 
1493 179 

de Łubne Andreas Oporo wski 1432 . 80 
Lucas V. Warmia episcopus; v. de Bircza, 

— de Górka, — Lindner. 
Lucz V. Chodori. 

Luczany villa 168 

Luczka V. dc Wyetliwycze. 

de Lucowicza heredes Prandocza de Lu- 

cowicze, Nicolaus Czeczotka et 

Nicolaus Cracowka 1426 . . . 71 
de Lucowicze Czeczotka et Sandniirus 

1443 85 

dc Ludbraniec (Ludbrancz) Georgius v. 
Cracovia S. Floriani et Scarbi- 
miria praep., — Polonia vice- 
cancełlarins regni. 
Nicolaus Gardziua v. Calissia et 
Poznania palatinus, — Spiczi- 
miria castellanus. 

Lug\' vel Czysowe Lawy, palus . . 8 

de Lukanowycze Petrus 1491 . . .174 

3G a 



282 



Pag. 

Lutkowski Martinus 1377 .... 22 
de Lyathoschin Nicolaus 1467 . . .110 

Lyeknar knietho 1485 148 

Lyenko v. de Drohoschow. 

Lyeszky v. Laszki. 

Lyndnar v. Lindner. 

Lynnar Petrus v. Leopolis proconsul. 

Lysszakowsky (de Lysszakow) Johannes 

1469, 1470 122. 123 

M. 

de Machon banus Stephanus filius PJii- 

lippi 1 383, 1384 . . . . 25. 29 

Mączyna v. Męcina. 

Makarensis episcopus Jacobus i383, 

i384 25. 29 

Makowniewo 50 

de Mała Nicolaus 1467 116 

de Malczicze Jurgy 1464 105 

Maldrzik Stanislaus v. Leopolis tribu- 

nus et yicecapitaneus ; v. de Cho- 

dywanicze. 

Małe Stobiencze 50 

Malechow villa . . . . 146. 154. 168 
de Malechow heres Procopius Corawa 

1484, 1485 . 146. 147. 154. 155 
Małogoszcz 

I Johannes de Olesko 1484, 
lanus ] H85, 1493 147. 148. 150. 155. 
I 157. 179 

Malsky Albertus v. Lancicia succanier. 

de Malyeczkowycze Johannes 1464 . 105 

Manczyna v. de Conyna. 

Mania Udryszcz 1439 222 



Pas. 



Manszico v. de Dambrowa. 

Marcissius v. Broszina, — de Choczybo- 
wicze, — de Morawsko, — de 
Woycziechow, — de Wroczy- 
mowice. 

Marco v. de Drohoschow. 

Marcus v. Cracovia civis, — Polonia 
theloneator regis, — Premislia 
notarius. 

Margaretha 1462 

filia olim Petternyniaut, uxor Sta- 
nislai Maldrzik de Chodywanicze 
tribuni et vicecapitanei leopol. 
1486 



10;; 



Maria v. Hungaria regina. 
Martha mater Johannis Rosa 1491 
Martini Barthossius v. de Leopoli. 
de Martinowicz Dobeslaus Chalasca 1 374 

Martinus IV papa i283 

V papa 1418 

V. Leopolis yicarius, — Pre- 
mislia consul; v. Bogoria, — 
Bure, — Calyenyk, — Chmil, — 
Cosnar, — Johannis, — Kustra, 

— Lutkowski — Mayszel, — de 
Moskorsow. — de Mylathin, 

— Penkacz, — de Skothnyky, 

— Waszerbroth , — Wroczy- 
mowsky, — de Zurowicze. 

Masco (Masso) v. de Werescznia, — 

de Chłopy, — Lowczyc. 
Matheus v. Filipowski. 

Mathias frairuehs Petri advoc. i375 19 
frater Josephi Olahi i383 . 24 
presbyter curiae Raphaelis de Ja- 



159 

175 

17 

3. 4 

62 



20 
25 



283 

Pag. Pag. 

roslaw succam. prein.. cajiit. Riis- de Strzelczicze, — Tehaba, — 

siae 1473 ....... 132 Wierzansky, — de Wyercząszky. 

V. Calvus Mons abbas monasterii, de Michałow Nicolaus v. Cracovia 

— Camieniecz et Premislia castellanus. 

episcopus. — Chełm episcopus Michno v. Jaroslavia advocatus; v. de 

et noininatus, — Polonia vicecanc. Borschow, — Wielkopolski. 

regiii. — Prussy plebanus; v. Michoczin ...:...... 49 

Bar — do Bnyn — de Bo- Miechowia 

yschcze, — Cachna, — Drze- praepositus et capitulum domus 

wieki. — Golcowski, — Gre- dom. sepulcri ord. s. Augustiui 3. 4. 

gorii, — Slupsky, — de Siu- Międzyrzecz 

szow, — de Wassna. Castel- | Dobrogostius de Ostroróg 1493 179. 

de Mathoschin Nicolaus 1475 . . .138 '^""® ' 181 

Mayschel Martinus v. Leopolis civis. ^^^^ ^- Kral. 

Mazowitha Nicolaus 1398 .... 42 -Mikitha v. dc Dublany 

Mebroth 1480 159 ^^'^ikla v. Multany pacharnik. 

Męcina villa 5 Mikszyk Jędrychow filius 1377 ... 22 

Mecovia v. Miechowia. Mikulincze 50 

Melechowicz Szczepan 1370 . . . 14 Mircza filius Władi ducis de Multauy 

Melecz 49 i439 222 

Meleczka Wola 49 v. de Fogaras. iMultany et 

Melenty v. Kucewicz. Omlas dHX. 

Merbota v. Premislia capit. Misko v. Leopolis scriba. 

de Meszmicz Jascko 1418 . , . . 61 Missopad Nicolaus v. Czchów castell. 

Mezenyczky Jaschcu 1423 . . . . 66 Miszkowsky v. Myszkowsky. 

Miasto Nowe 186 Mleczka tluvius 129. 130 

Michael v. Dorohun capit., — Leopolis fl*^ Mlodowycze Cleophas v. Sniathin 

civis, — Lublin castell., — Mul- tribumis. 

tany lugoteta minor. — Pre- de Mlynyscze Fyedko et Steczko 1464 106 

mislia archidiaconus. oftieialis. de Modlnicza .Majori Johannes v. Cra- 

advocatus; v. Andreae, — de covia subjudex. 

Buczacz, — de Dyedosicze, — Mokrastrona 129 

Gasnar, — Galthomco, — Lassocki. Moldavia 

— deMyrisczow, — dePrzyszow, terra ......... 222 

— de Schamotuli. — Smek. — civitates 232 



284 



mercatores 

asi3ri (nummi albi) 

Alexandcr 1407, antę 1456 

Stephanus 1434, antę 1456 

227. 
Petrus antę i456 . . . 
Peti'us (Aron) 1456 . 227. 
Stephanus (Magnus) 1460, 

Dux 1463 239. 

Bohdan infra i5o4 et i5i7 
Stephanus (juvenis) i522 
Alexander antę iSyg 
Iwon antę iSyg 
Petrus 1579 . . 
Stephanus Wasyli 166 
Istraty Dabiża i665 
sine nomine 1460 
( Kutczyn 1484 . 
Dwornik | Stiborius 1456 , 
Gojan 1460 . . 
Niegoj 1434 
Petrus 1456 . . 
Dobruł 1460 
Isaac infra i5o4 et i5ij 



Metropolita j 



I 



Logoteta 



Spatarius { 
Wistiarius { 

Postelnik I 



Czesnik 



Stolnik 



Sakisz 1460 
Juga 1460 . 
Nicolaus 1456 
Krasnicz 1460 



Elias 1407 . 
Alb 1434. . 
Tador 1460 . 

Bohdan 1434 
Zbijara 1460 



P.ag. 

248 
245 

207. 
232 
218. 
239 
227 
232 

243 
245 
247 
249 
249 
248 
250 
252 
240 
219 
234 
240 
219 
234 
240 
245 

240 
240 
234 
240 

210 
219 
240 

219 
240 



Pyrkałab 



Danczuł 1456 
Petrus 1456 . 



Pag. 

234 
234 



Komis 1 Joliannes 1460 
Suldziar { Staty i665 . 



Moldawica . . . 208. 216. 233. 

Monaster et Monasterium .... 

Mora Nicolaus v. Leopolis presbyter. 

de Morawsko heres Marcissius 1444 . 
V. Premislia judex. 

Mornstein Jarosch juvenis v. de Cra- 
covia. 

de Morochowa Botha 1402 .... 

Moschenczicz Fedorco 1424 .... 

Moscziska 

de Moscziska Gnieyossius v. Chełm 
judex. 

de Moskorsow Martinus filius Clemeutis 
1410 

Moszenka Petrus 1 370 

Mosznicz Jurlio 1370 

Msczugius V. Cracovia succamerarius. 

Multany 

Jo. Mii'cza (Mirche) dux de 
Fogaras et Onilas (Wojewoda 
Transalpinus) i39o(?), 1409 



240 

251 

240 

50 

86 



46 
66 
50 



59 
14 
14 



Dux 



Jo. Wład dux de Omlas et 
Fogaras 1439 . . . 222. 

Dwornik { Tatuł 1439 

Logoteta I Stephanus 1439 . . . . 
magnus I '^^ ^ ^ 

Logoteta j Michael 1439 

minor [ ^ ^ 

Spatarius! Demetrius 1439 . . . . 

Wistiarius \ Szerban 1439 

Stolnik ! Semen 1439 



201. 
214 

223 
222 
000 



222 

222 
222 
000 



285 

1'aK- P»g. 

Pacharnik! Mikła 1489 222 Natkowicze 50 

Komis ! Bada 1439 222 de Natkowicze Budko 1424 .... 66 

Muntana (Miiltana) cera . 209. 218. 234 Nawogius v. Roza. 

circa Mura flinium locus canipestris de Negowa hores Nicolaus (?) 1286 . 11 

ij^^i 83 •^^ Negrono Barnabas v. Januensis. 

Mussata filia Josephi Olalii i383 24. 25 Nereczko Joliaiines i375 21 

Myczko V. de Culikow. Nicolaus Y. papa 1450, 1456 . . 90. 234 

de Mycnicze Jasko 1425 70 v. Camieniecz et Premislia epi- 

Myka v. de Balycz. scopus, — Cracovia praepositus 

Myklasz v. Herbert. S. Floriani et canonicus, — Ko- 

dę Mykolajewicze licres Johannes 1485 173 ropiecz plebanus, — Leopolis 

de JMylathin Martimis et Johannes 1464 105 vicarius, praedicatorum ord. frater, 

de Mylczyce Nicolaus 1425 .... 70 — Moldavia postelnik, — Pilzno 

de Myrisczow Michael 1464 . . . 105 scultetus, — Polonia vicecancell. 

de Myslowicze Gregorius v. Leopolis regni, — Sandomiria subjudex; 

archidiaconus. v. Arnast, — Blassii, — Blaszko- 

Myszkowsky Johannes notarius curiae wicz, — de Boygyowicze. — 

Raph. de Jarosław succam. prem., Bozera, — de Brzezie, — de 

capit. Russiae 1473 .... 132 Camieniecz, — Campyensky, 

Petrus V. Wieluń castellanus. — Chełm, — de Coscielecz, — 

de Mzurow (Mzurowsky) Johannes 1430, Coslowski, — Crakowka, — 

1470 .... . . 77. 124 — de Crethkow, — de Curow, 

V. Premislia wojewoda — de Curozwanki, — de Cu- 

thno, — Czeczotka, — Cze- 
jq-^ schyk, — de Dohyan, — Dum- 

zlar, — Fristat, — Firley, — 
de Nagnoyow Jasco 1404 .... 48 de Garbów, — Gardzina. — 

Nagwaszdan Juchno v. de Stanków. Gavel, — Gnonyk, — de Go- 

de Nahorzecz Syenko 1464 . . . .105 legori, — Goluchowsky, — 

Nahorzany alias Piotrowa hora, villa . 168 Hleb, — Jaczkonis. — de Ja- 

Naklo roslaw, — de Jaworzye, — 

Castellanus { Mathias Slupsky 1493 . . 179 Johannis, — Jordan, — de 

Nanul 1439 222 Lappanow, — Longus, — de 

Nasangnewowicz Janussius 1423, 1424 65. Ludbraniecz, — de Lyatoschin, 

66. 67 — de Mała, — de Mathoschin, 

30 b 



286 



Pag. 

— Mazovitlia, — de Michałow, 

— Missopad. — Mora, — de 
Mylczyce, — de Negowa, — 
Niger, — Nowipistor, — Nyr, 

— Ocziesl;i, -Olchowski, — de 
Orzechów, — de Orzechowce, 

— de Ostrów, — Palukowsky, 

— Petri — de Pilcza, — Pri- 
mus, — Ptaczek , — Pukowsky, 

— Przexta, — Pywko, — Roma- 
nowski, — Rosa, — de Sborza- 
nya, — de Schidlowiecz, — de 
Sczawin, — Semp, — Sianka, — 
Slawsky, — Strasch, — Strze- 
zow, — de Svirzow. — Swor- 
ski, — Sieniewski , — Szappow- 
sky, — Szrop, — de Tarnawa, 

— Tarnkowski, — deTulkowy- 
cze, — de Yinari, — Wiprothek, 

— de Wisznicze, — Wroczinsky, 

— de Wylkowisko, — de Za- 
górzany, — de Zarnowycza, 

— de Zarnowyecz , — Zaro- 
gowsky, — de Żmigród. 

Niclassius v. Studziana scultetus 

Niegoj V. Moldavia logoteta. 

Niemcza 209. 217. 233 

Niemiecki Isaias 1460 240 

Niger Nicolaus v. Pilzno consul. 
Nikel V. Abrik. 
Nikkjus Rus v. Leopolis civis. 
Nimant v. Leopolis scriba. 

Nonensis episcopus Dometrius 1 383, 

i384 25. 29 



Pag 



71 
60 
71 



Apostolica 

et imperial! 

auctorita- 

tibus. 



135 



de Nossaczowice Johannes Frauczuch 

1416, 1426 60 

heres Pelca 1416 

olim heres Clemens 1426 . . 
Notarius puhlicus 

Jacobus Suhslai de Sando- 
niiria dericus dioecesis crac. 

1485 

Johannes Stanislai de Cracovia 
clericus conjugatus ejusdem 
dioecesis, nunc notar. leopol. 

1495 193 

Jacobus Johannis de Clodawa 
clericus dioecesis gneznensis 

1495 

Nicolaus Jaczkonis de Pre- 

Hiislia cler. conjug. 1398 

Laurencius olim Didconis de 
Saudoniiria dioecesis cracov. 
clericus conjugatus i3g8 

Mathias Gregorh de Choman- 
thow clericus dioecesis crac. 

1418 

Andreas Petri de Scliamotuli 
clericus dioecesis poznań., ar- 
cium liberaliura baccalarius 
1450 91 

Nova Civitas Korczyn 31.45.58. 115. 167 
Nova Sandecz v. Sandecz Nova. 

Nova Jaschenka 78 

Nowe Miasto 168 

de Nowe Miasto Groth v. Rawa palat. 
Nowipistor Nicolaus v. Pilzno civis. 
de Nyeborow Yenceslaus v. Bełz cast. 



Imperial! . 
auctoritate 



190 



42 



42 



63 



287 



Pag. 

de Nyemyglow Slawyecz v. Sochaczew 

(.astellaiius et capitaneus. 
Nyenczynski Johannes 1462 . . 102. 103 
de Nyesluchow (Nyesluchowskij Jolian- 

iies 1464, 1485 105. 148. 150 

Nyr Nicolaus v. Pilzno civis. 
Nytriensis episcopus Dominicus i383. 

i384 25. 29 



Oanna v. Suczawa dwornik. 

de Obuchowo Nicolaus Pywko antę 

1494 183 

Obura v. Sandomiria niinisterialis. 

de Obychow Iwo v. Russia capit, — 
Śrem castellauus. 

Oceslaus v. de Wisznice. 

Oczieski Nicolaus v. Conin, Costen, 
Pizdry capit., — Polonia ma- 
gister agazonuni curiae regis. 

de Oczyczow Pliyedor 1448 ... 88 

Oddani Katłierina v. Sandacz abbatissa 
monasterii S. Clarae. 

Odrowansch Johannes v. Leopolis 
archiepiscopus. v. etiani de 
Sprowa. 
Andreas v. de Sprowa. 

in Odrzykoń curatus Antonius Goła- 
szewski 1773 29 

Olahus Joseph filius Petri i383 . 24. 25 
Olchowski Nicolaus v. Leopolis canonic. 

Oleńka 1370 14 

de Olesko Dobeslaus et Johannes 1464 105 

Petrus 1484 . ■ 147 



Dux 



Pag. 

Johannes v. Małogoszcz castell. 
Paulus V. Leopolis succamer. 
Oleschco V. Leopolis jude.\. 
de Oleschnica Dobco 1409 .... 58 

Andreas v. Sandecz castellunus. 
Olschowsky Zawisza 1410 . . . . 58 
Olyechno v. de Drohoschow. 

Olta fluvius 222 

Olsznica alias alnetum silva . . .129 

Oluchna v. de Hermanów. 

Omlas 

Mircza dux de Multany et de 

Fogaras 1407 214 

Jo. Wład du.\ de Multany et 

de Fogaras 1439 . . 222. 223 

Onisym 1370 14 

S. Onufrii monasteriun) 51 

Onyky Antonius v. Premislia wladica. 

Onysko v. de Czerkas. 

de Opalenica Petrus v. Poznania jude.x 

Opatów 48. 80 

Opolia 

I Ladislaus doniinus Russiae et 
Dux I Wielunensis 1373, 1375, 1377 

I 15. 16. 18. 19. 22 

Canceli.cur.l Johannes de Glogovia i373 
V. proton, s o / 

ducis I —1375 ... 16. 17. 19. 21 



Marschalcus f 
ducis ( 



Szoft' 1377 22 

Secretarius j Kostko Bolostraszycki 1377 22 

Opporow 132 

de Opporow (Opporowski) Andreas v. 
Brzeszcz castell., — Premislia 
administrator. — Warmia episc; 
V. de Łubne. 



288 



Pag. 

Johannes v. Brzeszcz palatiuus. 

Wladislaiis v. Polonia vicecanc. 

regni, — Wladislawia electus. 

Opydowa fluvius 8 

Orvieto (Urbs vetus) 4 

de Orzechów (Orzechowsky) Nicolaus 

1424, 1430 66. 77 

de Orzechowce heres Nicolaus 1425 . 70 

Alcxander 1470 124 

de Orzek Frauciscus v. Cracovia prae- 

positus S. Floriaui, — Leopolis 

decanus, — Premislia canonicus. 
Osanna uxor olim Petteruyiiiant 1486 159 
de Ostalowice Ronianus 1458 . .94. 95 
de Ostravia Andreas v. Leopolis presb. 
de Ostroróg Dobrogostius v. Gnezno 

et Międzyrzecz castellanus. 

Johannes v. Poznania castell. 

Ostrew 8. 76. 188 

de Ostrów heredes Andreas et Cristinus 

1448 88 

Cristinus v. Sandomiria castell. 

Nicolaus V. Biecz castellanus. 
Oswiacim 

Andreas de Coscielecz, thesau- 
rarius regni, capit. scepus., 
junivlad. et bidgost., procurat. 
generalis ac zupparius cracov. 
i5i2 80 

Oszwyce 148 

Oszyeczkowsky Thomas v. Grodzysko 

scultetus. 
Otho (Otha) V. Russia capitaneus; v. 

de Chodecz, — de Piechów, 
de Owczuch Jenco 1374 . . . '. . 17 



Pag. 



p. 



Capita- 
neus 



Pabian domus acialis in oppido Dunajów 189 

Pabianow 48 

de Paczanow Petrus Szanczygnyewsky 

V. Sandomiria judex. 
Pałthco Hungarus v. de Temeschow. 
de Pakoschowka Pakosch 1402 . . 46 
Pallugya Philippi filius Andreas et An- 

dreae filii Johannes, Ladislaus, 

Michael v. de Kis. 
Palucowsky Nicolaus 1448 .... 88 

Palwerzee 59 

de Pampow (Pampowsky) Ambrosius 

V. Siradia palatinus, — Rosprza 

castellanus. 
de Panyewo Felix v. Leopolis castell., 

— Zydaczow capitaneus. 
Parmyowsky Johannes v. Leopolis 

canonicus. 
Paschko (Pascho) v. de Borschow, — 

Golambek, — de Jemelin, — 

de Trzesin. 
Paulus V. de Bogumilowice, — Clusz, 

— de Czartorie Jurkowski, — 
de Olesko, — de Petryków, — 
de Sborzana, — Smek, — de 
Sprowa, — de Wroczymowicze. 

Pechno v. Bogdanowicz. 
Pelca V. Sandomiria judex; v. de Ada- 
mowawola, — de Czeschky, 

— de Lappanow, — de Nos- 
saczowice. 

de Pelnyaticze Phal 1430 .... 77 
Penkacz Martinus v. Leopolis consul. 



289 



Pag. 

Penthko v. de Łowcze. 

Pesthico Johannes 1416 60 

Petrassius v. de Wsdow. 

Petri filius Olahus Joseph i385 . 24. 25 

Audreas \. de Schamotuli. 

Hihirius v. Tyska. 

Nioolaus V. de Pilzno. 

Petrus fratrueUs Mathiae advocatus 

1375 ly. 20 

filius Ósunnae 1486 . . . .159 
V. Camieniecz pustulatus, — 
Cracovła episcopus, — Leopolis 
administ. in spiritualibus, custos, 
notar. consistor., scriba, civis — 
Łowcze plebanus, — Moldavia 
dux, logoteta. pyrkaJab, — Pilzno 
civis. — Premislia episcopus, 
custos. judex, — Rither capit., — 
Romanae ecd. piutonotarius, — 
Sandecz capitaueus, - Wladi- 
fc slawia episcopus ; v. de Bachcice, 

— Baliczski. — Bogdanowicz, 
Ł — de Brancze, — Brun, — de 

■ Buczacz, — de Charbinowice, 

— de Curozwanki, — Cze- 
browsky, — Czeczotka, — de 
Czykow,— Falkowsky, — Firley, 

— de Gaban. — Golambek, — 
de Grabownicza, — Johannis. — 
Jurkowski. — Kmita, — Kosty- 
rowsky. — de Lukanowycze, 

— Lunak , — Lynnar, — Mo- 
szenka , — Myszkowsky, — de 
Olesko, — de Opalenycza, — 

■ Ponicz, — de Radochoncze, — 



p»g. 
Schado. — de Schamotuli, — 
de Sczekocini, — de Siemion- 
kowce. — Spyklossky, — Stre- 
licz, — Strysky, — Szanczy- 
gnyewsky. — Yanconis, — de 
Yeschmuntow, — Wlodcowicz. 
— Wolczko, — de Zimnawoda. 

de Petryków Paulus 1458 .... 94 

Petternymant unte 1486 .... 159 

Phal V de Pelnyaticze. 

Phali til. l'!zybislaus v. de Lancicia terra. 

Pharensis episcopus Stephanus i383 . 25 
Benerenutus 1384 29 

Philippi filius Andreas v. de Kis Pallugya. 

Phyedor v. de Oczyczow. 

de Pieczychwosty Nicolaus Wiprothek 

1464 : . 105 

de Pielgrzymowice Johannes v. Cra- 
covia subjudex. 

de Pilcza Johannes v. Cracovia, Russia 
palatinus. 

Nicolaus V. Bełz palatinus, — 
Yislicia castellauus. 

Pilzno 57. 69. 75. 87. 93. IIG. 138. 147 
praeconsul, consules . . . .180 

cives 57. 89. 93 

incolae 57. 87. 180 

acta 173. 174 

in ecclesia paroch. S. Johanni.-; 
Baptistae altare b. Mariae V. . 68 
Johannes Gleczer 1425 . . 68 
Johannes de Lanczhuth . . 69 

iCreslaus de Curozwanki cast. 
lublin. 1448 89 

Consul { Johannes de Sanok, Nicolaus 

37 a 



Altarista 



290 



I Niger, Nicolaus Longus, An 
j (Ireas Gladiator 1425 



Scultetus < 



Cwnusch 1425 . . . 
Nicolaus carnifex 1425 



Paj[. 

.67 

67 

68 



Nicolaus Nyr aute 1425 . . 67 

Civis "I Nicolaus Nowipistor 1425 . 68 

Petrus carnifex s. a. . . . 69 

de Pilzno Petri Nicolaus v. Premislia 

canonicus. 
Piotrkovia 88 

convencio generalis 1469, 1470, 

1487,1490,1493,1510 30.123.126. 

160. 161. 172. 177. 179. 181. 183 
Piotrowa hora alias Nahorzauy villa . 168 
Pizdry 

i Nicolaus Oczieski magister 
neus" I ^Sazonuni curiae regis, capit 

I costen. et conyn. i5i2 . . 80 

Plaża Zawisza 1410 59 

de Piechów Otho v. Sandomiria jude.x. 

Pleszowice 34. 35. 36. 50 

de Pleszowice Fredro 1425 .... 70 

Płock 

Episcopus { Erasmus 1 5 10, 1 5 12 . 30. 79 

Palatinus{ Stanislaus de Srensko i5io 30 

_ , „ I Thomas de Bartniki 1 5 1 o, 
Castellanus. { ' 

I i5i2 30. 79 

Plysziewicze v. Pleszowice. 

Pnikut (Pnekoltj villa . . . . 32. 33 

Pobyedniszcza rivulus 5 

Podgrodzie villa 94 

de Podhaycze Martinus Calienik 1464 105 

heres Jacobus de Buczacz palat. 

Podoliae 1495 .... 188. 189 



Palatinus 



Podmichalowe (Podmiłowce) villa . . 

Podolecz Johannes 1462 

Podolia 140 — 145. 

mercatores . . . .217. 234. 
Michael de Buczacz antę 1495 
David de Buczacz capit. ca- 
mieniecz. et colom, infra 148 1 

et 1485 

Jacobus de Buczacz heres de 
Podhajcze 1485, 1495 155. 

188. 
Otha de Chodecz 1 5 1 2 . . 

Podolski Andreas archidiac, visitat. gener. 
1693 .... . . . . 

de Podossyc Elisabeth relicta olim Ge- 
orgii Striimilo de Dimossin castell. 
leopol. 1488, 1494 166. 184. 

Pogors 

de Pohorelcze Dmitr Lahodowsky 1464 

Pohonicze 

Polanecz 

Stanislaus alias Gamrath ca- 
pitaneus sandecz. 1416 . . 
Marcissius (Martinusj de Wro- 
czymowice 1489, 1493 169. 



Pag. 

103 
100 

218 
240 
188 



138 



Castel- 
lanus 



Polonia 140. 

regnum, corona regis . 37. 76. 
112. 178. 184. 

phiscus regius 

reges et duces generaliter 1 78. 
rex 201. 214. 234. 240. 245. 
praelati, baroues et subditi . . 
ordinis praedicatorum provincialis 
et prior 



157. 

189 

79 

87 



185 
11 

105 
64 



60 

179. 
181 
143 
106. 
248 
141 
181 
250 
89 



291 



Rex 



Regina 



Princeps 



Primas 



Pat'. 

Kazirairus M. 7. 10. 13. 38. 57. 

75. 80. 178 

Liuloykus 24. 27. 33. 34. 178 

Wladislaus Jagiełło 31. 44. 45. 50. 

52. 57. 59. 64—66. 69. 72. 75. 

78. 178 
Wladislaus de Warna 82. 83, 178 
Kazimirus Jagielloiiides . 31. 87. 
89. 93—95. 106. 112. 115. 117. 
119. 122. 123. 125. 140. 141. 
143 — 145. 150. 157. 159. KiO. 
166. 168. 170—172. 176. 178 
Johannes Albertus 176. 177. 180. 

182. 184. 186 

Sigismundus I . 30. 51. 52. 70. 

79. 118 
Sigismundus II . .51. 52. 65 
Sigismundus III .... 70 

Wladislaus IV 75 

Hedvigis amita Constanciao 
olim ducissae glogoviensis, re- 

licta olim regis Wladislai . 5 

Elizabeth 28 

Hedvigis 36 

Elizabeth 31 

Wladislaus filius Wladislai Ja- 
giełło 73 

Johannes Albertus . . 163. 171 
Fredericus electus confirmatus 

cracov. 1489, 1493 168. 179. 181 
idem presbyter cai-dinalis ti- 

tuli S. Luciae. archiepiscopus 
gnezn., episc. cracov. 1491 . 185 
Adalbertus archiepisc. gnezn. 
1431 31 



Primas 



Marschalcus 
reg ni 



Cancellarius 
regni 



Vicecancel- 
larius regni 



Pag. 

Johannes archiep. gnezn, 1470 126 
Sbigneus arohiep. gnezn. 1485 152. 

153 
Andreas archiep. gnezn. i5io 30 
Johannes archiep. gnezn. 1 5 1 2 79 
Laureucius Zaramba 1427 . 74 
Stanislaus de Chodecz capit. 
leopol. et camieniec. 1 5 1 o . 30 

Johannes decanus crac. 1427, 

1428 74 75 

Johannes episc. wladisl. 1431 31 
Johannes de Koniecpole 1434 79 
Jacobus de Dambno fapit. 
cracov. 1469, 1470 . 123. 126 
Creslaus de Curozwanki dec. 
gnezn. 1484, 1485, 1487 — 
1490 . . 141 — 144. 158. 160. 
161. 167. 170—172 
idem decanus, canonic. crac. 
et praepositus S. Michaelis in 
castro cracov. 1493, 1494 179 
—183. 185 
Johannes de Lassko coadjutor 

gnezn. 1 5 1 o 30 

Mathias Drzewicki i5i2. . 79 
Nicolaus praep. S. Floriani 

1409 58 

Stanislaus Czolek 1427 . . 74 
Wladislaus de Opporow decre- 
toruni doctor, praepos. lancie, 
et S Floriani in Cracovia 

1431 31 

idem electus wladisl. 1434 . 79 
Petrus de Sczekoczini 1447, 
1448, 1454 ... 88. 89. 93 



292 



Vicecancel 
larius regni 



Thesauia- 
rius regni 



Vicethesau- 
rarius regni 

Incisor 
regni 



Marschalcus 
curiae 
regis 



Pag. 

Albertus de Zichlin post 1442, 

1466 84. 115 

idem custos sandom., canon. 
gnezii , cracoY., wladisl, et 
poznali. 1467, 1469, 1470 . 31. 

118. 126 

Oregorius de Ludbraucz 1498 177 
idem pra.epositus scarbimir. et 

S. Floriaiii 1489, 1493, 1494 169 

179. 181. 185. 187 

Matliias episc. preniisl. i5io 30 
Cliristofurus de Schidlowiecz 
castell. sandom. et capit. sirad., 
sochacz. ac gostin. 1 5 1 2 . 79 

Petrus de Curozwanki i488, 

1489 167, 169 

idem capitaneus cracov. 1498, 
1494 .... 179. 181. 185 
Andreas de Coscielecz. capit. 
scepus., oswiac, juniwlad. et 
bidgost., procurator generalis 
et zupparius cracov. i5i2 . 80 

Micliael Lassocki capitaneus 
lancie, marschalcus curiae 
regis 1467 31 

Mathias de Wassna 1467 . 31 

Sbigneus de Brzezie 1409 . 58 
Nicoiaus de Brzezie 1434 . 79 
Michael Lassocki capitaneus 
lancie, yicethesaurarius regni 

1467 31 

Rapłiael de Leszno 1493 . 179. 

181 



Marschalcus 
curiae 
regis 

Magister I 
agazonum I 
regis 



Subpincerna 
regis 



Vexillifer et I 
incisor reg. 1 

Magister 

coguinae 

regis 



Secretarius 
regis 



Notarius 
regis 



Pag. 

Stanislaus de Jaroczyn (Ja- 
roczki) capit. juniwlad. i5io, 
1 5 1 2 . . . • . . . 30. 80 
Nicoiaus Oczieski capitaneus 
costen., pizdr. et conjn. i5i2 80 

Maiiscliico de Dambrowa 1427 74 

Stanislaus Chroberski vexillifer 

et incisor regis 1 5 1 2 . 80 

Stanislaus Chroberski 1 5 1 2 80 

Marcissius dc Choczybowicze 
curiensis regis 1488 . . .167 

Vincencius de Przeramb dec. 
curzeloY., canouicus cracov. 
et curiensis regis 1488 . .167 
Andreas Roza archiepisc. theo- 
mogensis, praepositus lancie. 

1489 168 

Johannes Latlialski praepositus 

crac. i5io 30 

idem praepos. gnezn. et lancie. 
i5i2 80 

Stanislaus de Górka (Goreczki) 
praepositus calissiensis 1 5 1 o, 

i5i2 30. 80 

Johannes Carnkowski 1 5 1 2 . 80 
Petrus Thomiczki archłdiacon. 

cracoY. 1 5 1 2 80 

Sigisinundus Thargowiczki de- 
cretorum doctor, canonicus 
crac. i5i2 80 

Johannes Crowyczszky dec. 
leopol., exactor cisae in Leo- 
poli 1487 160 



293 



Curiensis 
regis 



Magister 
curiae 
reginae 

Cancellarius 
aulae regin. 

Procurator 
reginae 

Succame- 
rarius regin. 

Magister 
coguinae 
principis 

Magister 

liberorum 

regis 

Venator 
regis 

Theloneator 
regis 

Commissa- 
riusaBaslli- 
ensi sinodo 
constitutus 

Fratres ord. 
praedicat. 

Polonia 



Yiucencius de Przeramb de- 
canus curzelovieiisis. canonic. 
crac. secretarius regis 1488 
Zarissius Koza de Borzyssze- 
wicze siiccanicf. ciielni. 1488 
Petrus Baliczsld 1488 . . 
Marcissiiis de Choczybowicze 
magister cociuinae curiae regis 

1488 

Nicolaus Roza de Boryssowiczo 
castoil. zawicliostensis 14Ó7 . 
Kelczo piaepositiis S. Mariae 
iu Cracovia 1887 . . . . 

Jacobus dictus Gladisch 1 334 
Petrus capitaneus de Piither 

1430 

Petrus Balyczsky 1488 . . 

Stauislaus de Schidlowiecz 



1G7 

107 
167 

167 
SI 
37 



p«g. 



Capita- 
neus 



1407 

Hryćko Śmietanka 1422 . 

j Marcus civis cracovieii. 1428 

I Nicolaus Coslowski magister 
j theol., canouicus cracov. 1437 

I Domaslaus et Jacobus i232 

Major 

Nicolaus de Cutlino palat. 
lancie. 1493 . . . 179. 
Lucas de Górka castcllanus 

sandecz. 1 5 1 o 

Lucas de Górka castellanus 
poznań. 1 5 1 2 



163 

31 
64 

75 

81 
1 



181 



30 



l^olonus 



generaliter 



79 
37 



Polyak Johannes v. Glogovia capitaneus. 
de Pomorzany Joliannes Swynka v. 

Leopolis vexillifer. 

Sigismundus v. Trembowla cap. 
Ponachidycz Semen 1370 .... 

Ponicz Petrus 1460 

Popolnica 

villani 

Popowice 34- 

de Porampca Thomco 1416 . . . . 

Poras silva 

de Possadow Johannes 1430 

Possaka Johannes 1470 

de Pothulicze Albertus v. Camieniecz 

castellanus. 
Poznania 

I Audreas 1470 

Episcopus Uriel 1493 . . . . 17'J. 
I Johannes i5io, i5i2 30. 

I Adalbertus de Zichlin vicecan. 

I regni, canouicus guezu.. crac. 

CanonicuS| ^j wladislay., custos sandom. 

[ i4(J7> 1470 .... 31. 

I Andreas Petri de Schamotuli 

Oioecesis ' "<Jtarius publ. imper. auct., 

clericus j arcium liberalium baccalarius 

j 1450 

Lucas de Górka 1470 . . 
IMatliias de Bnyn capitaneus 
premisl. 1485 . . .155. 
Nicolaus Gardzyna de Lud- 
brancz 1 5 1 2 

Petrus de Schamotuli 1470 . 
Johannes de Ostroróg 1493 179. 

37 b 



14 
240 

64 
-36 
60 
24 
77 
125 



163 

126 

181 

79 



126 



Palatinus 



Castel- 
lanus 



91 
126 

157 

79 

126 
181 



294 

Pag. 

Johannes de Calinowa i5io 30 
Castel- Lm-as de Górka capitaneus 
'^""^ I gen. Poloniae Majoris i5i2. 79 
Judex { Petrus de Opaleuycza 1493 179 
Prandotha v. de Chlopycze, — de 

Thrczyana. 
Preczslaus v. de Bogyowicze (Boyo- 
wicz), — de Wsdow 

Predborius 1456 234 

V. Cracovia subd.; v. de Koniecpole. 
Premislia 28. 32. 50. 61. 62. 67. 69. 70. 

79. 118 

castrum 28. 35 

districtus . 32. 37. 50. 52. 61. 65 

dioecesis 38 — 42 

episcopatus 28 

wladicatus . . . 115. 117. 118 

terra 123. 131 

ecclesia . . ... . • 38. 39. 41 

ecclesia kathedralis 27 

ecclesia S. Mariae 32 

ecclesia aut sinagoga ritus Ru- 

thenici 52 

wladistwo terapii S. Jolianuis 
consecrati Graeciae religionis et 

Kussiae 50 

praelati et cauonici .... 86 
episcopi, praelati, cauonici, utrum- 
que capitulum yidelicet catholicum 
et ruthenicuni, milites, uobiles, 
clientes, advocatus, cives, coramu- 

nitas 37 

popones, diaconi, subdiaconi et 
archimandritae . . . . 117. 118 
nobiles 52 



Episcopus 



Wladica 



Electus 
Ruthenorum 

Postulatus 
ecci. 

Admini- 
strator 



OKicialis 



Pag. 

Ericus i384 . . . . 27. 28 
Mathias i3gj, iSgS, 1402, 
1418, antę 1434 . 38—41. 46. 

62. 63. 78 
sine nomine 1423 . . " . 66 
-Johannes Lubinius 1431, 

1432 31. 80 

Janussłus 1434 .... 78 

Petrus 1444 86 

Nicolaus (Blaszkowicz) 1467, 
1469, 1470, 1474 31. 122. 124. 

132 

Mathias yicecanc. regni 1 5 1 o 30 
Mathias Drzewicki cancellar. 

regni i5i2 79 

Cristophorus Johannes Szem- 

bek 1722 87 

sine nomine 1778 .... 29 

Athanasius 1407 .... 50 
Ilias wladica samb. 1422, 

1424 64 — 67 

sine nomine 1467 . . . .115 

Iwouka 1469 117 

Antonius Onyky i5og . .119 
Laurencius i535 . . . . 52 
Antonius Radołowskii wladica 
sarabor. 1549 • • • • 52. 65 

{ Wassko i385 33 

I Nicolaus Primus 1493 179. 181 

IAndreas Oporowski episcop. 
warraiensis 1477 . . . 

[ Michael archidiaconus premisl 
1444 



80 



86 



295 



Decanus 



itus. -; 



Praepositus 



Archidia- 
conus 



Johannes plebauus prcmisl. 

i385 

Johannes de Humniska 1477 

Benedictus 1444 . . . . 
Pauhis dc Wroezymowicze 

1477 

IMiihael magister, ofticialis 
promisl. 1444 



Pag. 

33 

80 

86 
80 

86 



Capita- 
neus. 



Judex 



Subjudex 



I 



Custos { Petrus 1444 87 Wojewoda 



Canonicus 



Plebanus. 



Oioecesis 

ciericus 

conjugatus 



Capita- 
neus 



Succame- 
rarius 



Capitaneus { 



Johannes CapeUa iSgS . . 42 

Johannes Ruthenus iSgS . 42 

Nicolaus Petri de Pilzno 1 398 39 

Franciscus de Orzek 1444 . 87 

Jolianues dec. eccl. S. Mariae 
in Premislia i383 . . 

NicoUius Jaczkonis de Pre 
niislia notarius publ. apostoł 
et iniperiali auct. 1398 . 
sine nomine i385 . . . 
Dobeslaus de Zyrawica (Zy- 
rawski) capitan. lovicz. 1462. 
1469, 1470 100. 122. 123. 
Nicolaus de Smygrod 1485, 
1489 . . 154. 155. 157. 169 
Stanislaus Kmita de Wisznicze 

1493 179. 181 

Andreas Czurilo de Sthoiano- 
wicze 1 5 12 80 

Spithko de Jarosław 1469, 
1470 . . . 122. 124—126 
Rapiiael de Jarosław capitan. 
Kussiae, heres in Przeworsko 

1473 128 

Merbota i375 19 



33 



42 
35 



126 



Tribunus | 

Subdele- | 

galus castr. I 

jurałus I 

Notarius { 



Cotisul 



Mathias de Bnyn palatinus 

poznań. 1485 

Petrus 1418, 1422, 1423 . 

64, 

Pyechno 1434 

Marcissius de Morawsko 1470 

Nicolaus Hleb de Siennow 

1470 

Johannes de Mzurow 1424 . 
Petrus de Radochoncze 1470 

Matheus Filipowski 1773 

Marcus anto 1418 . . . 

( Michael i385 

Advacatus^ -..j , 

Wanko 1424 

I Georgius, Henricus, Martinus, 
I et Stanlo i385 .... 
) Jacussius carpcntarius antę 

I 1418 

in Premislia Clischo Ruthenus et Con- 
i-adus Ruthenus 1418 . . . . 

de Premislia Jaczkonis Nicolaus v. Pre- 
mislia dioccesis ciericus conjugat. 
Yanconis Petrus v. Leopolis 
canonicus. 

Pribco 1334 

Primus Johannes 1418 

Nicolaus V. Premislia postul. eccl. 
de Prochnyk pleban. Bernhardus 1418 
Procop Johannes infra 1481 et 1485 
Procopius V. Leopolis consul; v. Corawa. 

Prodanowicz Theodorus 1456 . . . 

Proschowicc . . . 

Prot V. de Jeniatniki. 



Civis 



Pag. 

157 

61. 

66 

79 

125 

125 

66 
125 

29 

62 
33 
66 

33 

62 
62 



7 
61 

62 
133 

234 
184 



296 



Pag. 

Prussy 

Plebanus { Matliias 1495 192 

de Prussy Johannes v. Rawa castell. 

Prut fluYius 209. 217 

de Przelank Groth 1491 174 

Przemant 
Castel- J JoJiimiiPs Supiensky iiidex 
ianus ] calissieusis 1493 . . . .179 

de Przeramb Johannes v. Siradia 
castellanus. 

Yincencius v. Cracovia canonic, 
— Curzelovia decanus, — Po- 
lonia secretar. et curiensis regis. 

Przeworsko 129 130. 131 

cives 129 



Pag. 



R. 



in Przeworsko heres Raphael de Jaro- 
shiw succamerarius premisl., ca- 
pitaneus Russiae 1473 . . .128 

Przexta Nicolaus 1486 159 

Przybislaus v. Phali, — Ząbka. 
de Przybislavicz Henricus 1404 . . 48 
de Przyszow Michael 1443 . . . . 85 
de Przythyk Johannes v. Zarnovia 

castellanus. 
Ptaczek Nicolaus v. de Jenkowicze. 

Pukowsky Nicolaus 1495 189 

Pyechno v. Premislia judex. 

Pynticz Wana 1456 234 

Pywko Nicolaus v. de Obuchowo. 



Q 



Quinque Ecclesiarum episcopus Valen- 
tinus decretorum doctor i383, 
i384 25. 29 



Castel- 
lanus 



Radco V. Riboticzsky. 

Radio Wenstow 1375 19 

de Radochoncze Petrus v. Premislia 

tribunus. 
Radolowskii Antonius v. Premislia et 

Sambor wladica. 
Radom 

districtus 48 

Eustachius de Sprowa 1470 126 
Stauislaus de Schidlowiecz 

1493 179. 181 

Nicolaus de Schidlowiecz 1 5 1 o, 
i5i2 . . . . ... 30. 80 

de Radslawicze Jacobus 1444 ... 87 
Raduł filius Władi ducis de Multany 

1439 222 

V. Borczae lilius. 
Radymno (Radympna) . 28. 31. 86. 124 
de Radzieiowicze Andreas v. Sochaczew 

castellanus. 
Ragusiensis archiepiscopus Ugo i383, 

i384 25. 29 

Rak fluvius 41 

Raphael v Sandomiria succamerarius; 

V. de Jarosław, — de Leszno, 

— de Streptow. 

Raszkowycz Fyethko 1462 . . 102 — 104 

Rauna v. Równe. 

Rawa 

Groth de Nowemiasto 1470 126 

Andreas de Coslow 1493 179. 
Palatinus. ^ ,0, 

Prandota de Thrczyana i5io 30 



29' 



Castellanus. ] Johannes de Prussy 149^ 
Succatne- J Tiiymas Sadkowsky iaoS 

rarius | •' ^-' 

Rey Johannes v. de Schumsko. 

de Riboczyc Steplianus \?>j3 . . . 

Riboticzsky Radco 1424 

Rither 
Capita- ) l^etrus succamerar. reginae 
neus i 1430 

de Rogów Hincza v. Sandomiria ca- 
stellanus. 

de Rokitnica Iwan 1425 

Rokythnicza tlumen 

Roma 38. 81. 

curia 67. 152. 

ecclesia 38. 

Romanae ecclesiae protonotarius Petrus 
episcopus cracov. iSgS . . . 

Romani pontitices 

Romanow 209. 217. 

Romanowski Nicolaus v. Leopolis 

subpincerua. 
Romanus v. Leopolis yicarius; v. de 

Ostalowice. 

de Romniewo Lazor 1458 . . . . 

Ropczicc 

Rosprza 

Prcdborius de Koniecpole 

1434 

Ambrosius Pampowsky 1493, 
1494 .... 179. 181. 

Rostakis Armeuus v. Leopolis civis. 
de Rosznytow Jaczko 1464 .... 

Równe 

Royatyn riyulus 



l'af. 

179 
179 

16 
66 



77 



70 

76 

165 

153 

164 

39 
4 

233 



Castellanus 



95 

89 



79 

185 

106 
28 
70 



Pag. 

Roza Yeslaus iSyS 16 

Johannes pater et filius 1491 175. 

176 
Andreas v. Lancicia pniepositus, 

— Leopolis archiepiscopus et 
coadjut., — Polonia secret. regis, 

— Theomogensis archiepisc. 
Nicolaus et Zawissius v. de Bory- 
sowicze. 

de Roza Nawogius 1467 116 

Rozborzs 129 

de Ruda heres Demetrius Danylowycz 

1484 146. 147 

de Rudancze Jacobus v. Halicz tribunus. 

Rudniki villa 188 

de Rudno Stanislaus 1491 . . . .175 
Rus Nikkjus v. Leopolis civis. 
de Ruscza Lassotha 1404 
Russewicze v. Hruszowice. 
Russia . . 1. 2. 19. 24. 25. 

35. 50. 51. 73. 78. 83. 
145. 150. 157 



Dux 



Metropoll 
tanus 



Palatinus 



... 48 

27. 28. 34. 

106. 140— 

218. 222 

civitates 20 

ecclesiae Latinorum .... 1 
Graeciae religionis wladica . . 51 

uobiles 50 

mercatores 234. 240 

J Georgius antę 1422 ... 64 

I Leo antę i535 52 

) Oypryauus metropolit. halicz. 

\ et Idiow. 1407 . . . 50. 51 

Andreas Odrowansch de Sprowa 

capitaneus Russia e 1462 99. 102. 

i 156 

j Stanislaus de Chothecz 1470 126 

38 a 



Palatinus 



Succa- 
merarius 



( 



Jolianues de Pilcza 1485, 
1493 . . 155. 157. 17 9. 
Stanislaus Kmita de Wisznicze 

1 5 10 

Johannes Odrowansch de 
Sprowa 1 5 1 2 

Dobeslaus 1425 . . .69. 
Johannes Kmita heres de Wiś- 
nicze i368 10 

Ota 1370 13 

Andreas 1 377 

Emericus Bebek i385 . 32 
Johannes de Tarnów palat. 

sand. 1398 

Iwo de Obychow castell. sre- 

mensis 1418 

Spithco de Taniow 1424 
Petrus de Charbinowicze 1425 
Andreas Odrowansch de Spro- 
wa palatinus Russiae 1462 . 

102. 
Raphael de Jarosław heres in 
Przeworsko succamer. preniisl. 

1473 

Spithco de Jarosław palatinus 
sandom. 1485 . . .155. 

]udexpro- I Petrus Brown i375 . . . 
yinciahs y ' 

de Russia scultetus Conradus antę 1 383 
Rusz fluvius V. Rak. 

Rutheni conjugati 117. 

Rutlienica ecclesia 117. 

Ruthenorum sive Graecorum ritus 117. 
Rutlienus aeneraliter 



298 

Pas. Pag- 

Rutlienus Clischo et Conradus v. iu 
■^gj Premislia. 

Johannes v. Premislia cauonicus. 

^^^ Rybnik (Rymnik) 222 

Rybno lacus 125 

„^ Rykała Stanislaus v. Buczacz plebanus. 

Rządek 173. 

''** de Rzessow Johannes 1442 . . .84 



Capila- 
neus 



12 
14 
22 

35 

42 

61 
65 
69 

99. 
156 



128 

157 
21 
24 

118 

118 

118 

37 



Wladica 



Capita- 
neus 



s. 

Sadkowsky Thomas v. Rawa succam. 
Sakisz V. Mołdawia spatarius. 
Sambor 

castrum 41 

terra 50 

districtus 18. 50 

cauonici 64 

Ilias wladica premisl. 1422 . 64 
Antonius Radołowskii wladica 

premisl. 1549 ^^ 

Staszko de Dawidów 1422 . 64 
Johannes Odrowansch de Spro- 
wa subdapifer sandomir. 1466 114 
San fluYius 15. 20. 77 

Sanctorum Quatuor Coronatorum ti- 
tułi presbyter cardinalis Demetrius 
antę 1398 39 

Sandacz Antiąua 7 

Victor notarius Constanciae 
olira ducis. głogoviensis i334 7 

Sandacz Nova .... 81. 175. 176 

ecclesia parochiałis 82 

praeconsul, consules . . . .175 

Sandacz 60. 71 



Plebanus. 



299 



Abatissamo- | 

nasterii i 

S. Clarae ( 



Castel- 
lanus 



Capita- 
neus 



Judex 



l'ag. 

Katlierina dicta Odolaui i334 5 

Zawisza i366 80 

Cristinus de Coszeglowy (cast. 
cracoY. ?) judex sandecz. 1426 71 
AndreasdeOlesznica 1498 179. 181 
Lucas de Górka, capitaneus 
gen. Poloniae Majoris i5io 30 

Petrus i366 80 

Stanislaus alias Ganirath ca- 
stellanus polanecz. 1416 . . 60 
Petrus Kmita de Wisznicze 
eapit scepus. 1493, 1494 179. 

181. 185 

Isaac 1334 7 

Cristinus de Coszeglowy castell. 
sandecz. (cracov.?) 1426 . 71 
Sandmirus v. de Lucowicze. 

Sandomiria 9. 51. 163 

districtus 49 

terra 8 

colloquium generale 1405 . . 49 

Oecanus [ sine nomine i283 .... 4 

Adalbertus dc Zichlin vice- 

cancell. regni, canonicus gnezn., 

eracov., wladisl. et poznanien- 

sis 1467, 1470 . . .31. 126 

Johannes de Tarnów capitan. 
Russiae i3g8 42 

Petrus Kmita 1402 ... 45 
Cristinus 1407 51 

Johannes alias Jaszko de Tar- 
nów antę 1473 . . . .129 
Spithco de Jarosław capitaneus 



Custos 



Palatinus 



Palatinus 



Castellanus. 



Succame- 
rarius 

Capitaneus 



Judex 



Subdapifer 



leopol. 1484, 1485 .141. 142. 

158 
Spithco de Jarosław capitaneus 
llussiae 1485 . . . • .155 
Johannes de Tarnów 1 5 1 2 . 79 

Wilczko i368 12 

Cristinus de Ostrów 1402, 

1405 45. 49 

Hincza de Rogów 1470 . .126 
Cristophorus de Schidlowiec 

i5io 30 

idem vicecancell. regni, capita- 
neus sirad., sochaczow. ac gos- 

tinensis 1 5 1 2 79 

Raphael i366 88 

Spithco 1405 49 

Joliannes 1405 49 

Pelca i368 12 

Albertus 1404, 1405, 1407 47. 

49. 51 
Petrus de Yeschmuntow 1467 116 
Otho de Piechów 1476 . .137 
Dobeslaus de Chlewyska 1482 174 
Petrus Szanczygnyewsky de 
Paczanow 1483 . . . .173 
Martinus de Bogoria subda- 
pifer sandom. 1491 . 173. 174 
Martinus de Skothnyki 1493 179. 

181 

"Wylczko 1346 9 

Petrus Wlodcowicz 1423 . 66 
Johannes de Sczekoczin capit. 
lublinensis 1441 . . . 83 

Johannes Odruwansch de Spro- 
wa capitan. sambor. 1466 . 114 



300 



Pag. 



Subdapifer 



Pincerna 



Marlinus de Bogoria judex 
sandoui. 1491 . . . 173. 174 

I Stauislaus Lauskorunsky de 



j Brzezie i5io 60 

j Petrus Luuak de Wisznicze 
Subpincernaj ^^^^^^ gemianus Nicolai 1418 61 

Nicolaus 1404, 1405 . 47. 49 

Petrus Falkowsky 1410 . . 58 

Nicolaus de Yinari 14Ó7 116 

Johannes de Byechow 1475 137 
Nicolaus de Sborzanya 1482, 

1485 173. 174 

Nicolaus Sworski de Bedlno 

1491 173. 174 



Subjudex 



Agazo 

Ministerialis 



11 
173 



Johannes (?) 1286 . . 
Obura 1485 ... 

de Sandomiria Didconis Luureucius v. 
Cracovia dioecesis clericus con- 
jugatus, — Notarius publ. imper. 
et apost. auctoritatibus. 
Sulislai Jacobus v. Cracovia 
dioecesis clericus, — Notarius 
publ. apostoł, et imper. auctorit. 

Sandvogius v. de Czarnków. 

Sanok • .... 24. 47 

castrum 28. 45 

districtus . . . . 15. 45. 46. 78 

terra 82 

Styhorius judex juris provin- 
cialis terrigenarum supremus 
1402, 1410 ... 46. 47. 59 

Wojewoda! Thomco Waszota iSyS . . 16 

de Sanok Johannes v. Pilzno consul. 

Santok 



Capita- 
neus. 



Praepo- 
situs 



Pag. 

Castel- I Joli''^"i^*''s Sokolowsky de 
lanus I Wrzauca i4g3 179 

Sassinus v. de Yichud. 

Sawyscha v. Zawisza. 

Sbigneus v. Cracovia episc, — Gnezno 

archiepisc, — Polonia primas; 

V. de Brzezie, — de Tanczyn. 

de Sborzanya Nicolaus v. Sandomiria 
subjudex. 
Paulus V. Czchów castellanus. 

Scalca 1373 16 

Scamirus Andreas i375 19 

Scarbco 1434 .79 

Scarbimiria 

Gregorius de I^udbrancz prae- 
positus S. Floriani, yicecanc. 
regni 1489, 1493, 1494 . 169. 
179. 181. 185. 187 

Scardoniensis episcopus Miciiael vel 

Mych i383, i384 . . . . 25. 29 

S. Cassinus . 165 

Sceniensis episcopus Thomas i383, 

1384 25. 29 

Scepusia 

Petrus Kmita capit. sandecz. 
1493 179. 181 

Andreas de Coscielecz the- 
saurarius regni, capit. oswiac, 
juniwlad. et bidgost., procu- 
rator geueralis ac zupparius 
cracoY. 1 5 1 2 80 

Schado ministerialis 1475 136 

Petrus V. Leopolłs scabinus. 
de Schamotuli Swidwicz 1427 ... 74 



Capita- 
neus 



301 



Pag. 

Andreas v. Calissia castellauus. 
Michael v. Leopolis presbyter. 
Petri Andreas v. Notarius publ. 
impcriali auctoritate, — Pozna- 
nia dioecesis clericus. 
Petrus V. Poznania castellauus. 

Scheliga v. Siradia succamerarius. 

de Schidlowiecz Cristophorus v. Gostin, 
Siradia, Sochaczow capitau., — 
Polonia vicecancell., — Sando- 
miria tastellanus. 
Nicolaus V. Radom, castellauus. 
Stanislaus v. Polonia magister 
libcrorum regis, — Radom, Żar- 
nowiec castellanus. 

de Schumsko Johannes Rey 1495 . .189 

Schumsky Stanislaus 1473 . . . .132 

Sclavoniac banus Stephanus de Lindua 

1383, i384 25. 29 

de Sczavin Nicolaus v. Costen judex. 

de Sczekocin Johannes v. Lublin capit., 
— Sandomiria subdapifer. 
Petrus V. Polonia vicecanc. regni. 

Sczekotczicza 50 

Sdhykowycze v. Zbikowice. 

Sdzechowicze 49 

de Sedliszcze Michael Sniek 1448 . . 88 

Sędomirski 1456 234 

Semen y.Multany stoln.; v. Ponachidycz. 

Semp Nicolaus v. de Zelyechow. 

Senco V. de Sienno. 

Sennowsky v. de Sienno. 

Seret .... 209. 217. 218. 233. 234. 
theloneum .... 209. 232. 239 

Capitaneus j Wład 1407 210 



Pag. 

Sestremilus i334 5-6 

Sglobicze 110. 173 

de Sglobicze Barthossii filius Johannes 

1482 174 

heredes Johannes et Bartliolonieus 

1485 173 

heres Nicolaus Baby uch 1467 . 116 
Stanislaus Czelen 1482 . . .174 

Sichow villa 148 

de Siekluka Jacobus v. Wojnicz castell. 

de Sicmionkowce Petrus v. Halicz 
judex castri. 

Siemyon v. Lochwien. 

de Sienno (Sennowsky) Andreas 1464 105 
Senco 1423, 1425 ... 66. 70 

de Siennow Nicolaus Hleb v. Premislia 
subjudex. 

Sigismundus v. de Pomorzany. 

Siradia 



Palatinus. 



Castel- 
lanus 



Judex 



Tribunus 



Jacobus de Koniecpole 1402 45 
Ambrosius de Pampow i5io 30 
Jaroslaus de Lassko i5i2 . 79 

Nicolaus de Curozwauki 1493, 
1494 .... 179. 181. 185 
Johannes de Przeramb i5io 30 

.... 74 
Johannes Vaschek 1493 . .179 

Cristophorus de Schidlowiecz 
yicecancellarius regni, castell. 
sandom , capit. sochaczow. et 
gostin. 1 5 1 2 79 

Petrus de Bachczice 1493 . 179. 

181 

Jaroslausde Lassko 1493 179. 181 

38 b 



Succame- j Scheliga 1427 

rarius 



Capita- 
neus 



302 



Pag. 

Skibicz Wasil iSyo 14 

de Skothniki Martiiuis v. Sandomiria 

judex 

Skratta (Skrzętta) villa 5 

Sianka Nicolaus v. de Lapschow. 

Slawsky Nicolaus 1470 125 

Slawyecz v. de Nyemyglow. 

Slesia 60 

Słowikowa (Slawikowa Wolya) villa . 5 
Slupsky Mathias v. Naklo castellanus. 
de Sluszow Mathias v. Juniwladislavia 

palatinus. 
Smek Michael v. de Sedliszcze. 

Paulus V. de Szeldcze. 

Śmietanka Hryćko v. Polonia venator 
regis. 

Smolnicza 50 

de Smygrod Nicolaus v. Premislia cast. 

Sniathin 

Tribunus J Cleophas de Mlodowj^cze 1485 155 

Sochaczew 

Slawyecz de Nyemyglow capit. 
socliaczow. 1493 . . 179. 181 
Audreas de Radziejowicze 
i5io, i5i2 30. 79 



Castel- 
lanus 



Capitaneus 



Slawyecz de Nyemyglow cast. 
sochaczow. 1498 . . 179. 181 

Cristophorus de Schidlowiecz 
yicecancell. regni, castellanus 
sandom., capitaneus sirad. et 
gostin. i5i2 79 

de Sochaczow Johannis Martinus scriba 

Petri episcopi prem. 1444 . . 87 
Sokolnyky 



Pag. 

Advocatus{ Johannes 1485 . . 149. 150 

Sokolowsky Johannes v. de Yrzanca. 

Sophia V. de Żubrza. 

Sorawynsky Johannes 1487 . . . .101 

Spiczimiria 

Castellanus. j Nicolaus Gardzina de Lud- 

brancz 1498 179 

Spiczmirus v. Cracovia castellanus. 

Spitko V. Cracoyia castellanus, — San- 
domiria succamerar.; v. de Ja- 
rosław, — de Tarnów. 

de Sprowa (Sprossky, Sprowskyj 1410, 

1418, 1423 .... 59. 61. 66 
Andreas Odrowansch v. Russia 
palatinus et capitaneus. 
Johannes Odrowansch v. Sambor 
capitaneus, — Sandomiria subdap. 
Eustachius v. Radom castellau. 
Paulus V. Leopolis castellanus. 
Stanislaus v. Żarnowiec castell. 

Spalatensis archiepis. Ugolinus i383, 

i384 25. 29 

S. Spassi monasterium 50 

terra ecclesiastica 64 

Spyklossky Petrus v. Leopolis subpinc. 

Śrem 

Iwo de Obychow capitaneus 
I Russiae 1418 61 

de Srensko Stanislaus v. Płock palatiu. 

de Sroky Błażek 1464 105 

Stanczuł 1456, 1460 .... 234. 240 

Stanczuł Chono 1489 222 

Stanislai Johannes v. de Cracoyia. 

Stanislaus v. Leopolis vicarius; — de 
Banunyn, — Bass, — de Cho- 



Castellanus 



( 



303 

p»g. p«g. 

decz, — Chroberski, — de Cos- Stiborius v. Leopolis judex; — Sanok 

cielecz, — Czelen, — Czolek. capitaneus; v. Czetko, — Ja- 

— de Dawidów, — Dziwny, — szczorka, — de Wisznia. 

Gamrath, — de Góra, — de Stobiencze Małe 50 

Górka, — de Grodek, — Jari- de Stobro heres Bernardus 1426 . . 70 

czowski, — do Jaroczyn, — Stojek 1489 222 

Kmita, — Krzy wecki , — de de Stoky Petrus Czebrowsky 1464 . . 105 

Landowica, — Lanskorunsky, de Stoyanicze (Sthoianowicze ) Czurilo 

— de Laszki, — Liganza, — 1423 fiO 

Maldrzik, — dc Rudno, — Andreas Czurilo v. Premisiia 

Rykała, — de Schidlowiecz, — castellanus. 

Schumsky, — de Sprowa, — de Stradomya Zegotha 1443 ... 85 

de Srensko, — de Tanczyn, Strasch Nicolaus v. de Byalaczow. 

— de Trzebochow, — de Wirz- Strassewicze 50 

bicza, — Voydkonis. Strelicz Petrus v. Cracovia canonicus. 

Stanislaus Stano v. Clopar. de Streptow Raphael 1464, 1472 105. 128 

Stańko v. do Dawidów. le de Striehatis 165 

de Stanków Juchno Nagwaszdan 1462, Strig fluvius 41 

1487 102. 162 Strigoniensis ecclesiao gubernator, lociąue 

Georgius filius Juchni 1487 . .162 eiusdeni pei'petuus comes Deme- 

Stanlo V. Premisiia consul. trius tituli Sanctoruni Quatuor 

Stano V. de Czartorie. Corouatorura presbytcr cardiiialis, 

Stano Stanislaus v. Clopar. aulae regiae cancell. i383, 1384 25. 28 

Staszko V. de Dawidów. Strumilo Georgius v. Leopolis costell. 

Staty V. Moldavia suldziar. et succamerarius , — v. de Di- 

Steczko V. de Czerkas , — Ilko , — de moszyn. 

Mlynyscze. Stryj 

Stephanus 1416 60 distrićtus 41 

V. Moldavia dux, — Multany Strysky Petrus i385 32. 33 

logoteta magnus; v. de Her- Strzalkowce 64 

manowicze, — Mełechowicz , ^e Strzelczicze Michael 1464 . . . 106. 

— de Riboczyc, — de Yano- ^e Strzezow Johannes et Nicolaus 1475 138 

^^'^'^'■^^- Stybur v. Stiborius. 

Sthoianowicze v. Stoyanicze. iu Studzyana scultetus Niclassius 1473 132 

Sthsan (?j oppidum 84 Suchdol prata 73 



304 



p»«. 
Suczawa . 209. 216—218. 227. 232— 

234. 240. 247 

depositoriuni . 208. 209. 216—218. 

232. 239 

theloneum . . 216—218. 232. 233 

Dwornik ( Oana 1407 210 

Capitaneus { Gregorius 1407 . . . .210 

Theloneator( Izaak aiite i5o4 — i5i7 . . 245 

Sudaczouia v. Zydaczow. 

Sudywon v. Cracovia capitaueus. 

Sulek V. de Grodzyszcze. 

Sulislai Jacobus v. de Sandomiria. 

Supiensky Johannes v. Calissia judex, 

— Przemant castellanus. 
de Swariczow Andreyko 1464 . . .106 
Swathek Albertus v. de Uyasd. 
Swidva Johannes v. Calissia palatinus. 
Swidwicz Yincencius v. de Schamotuli. 
de Svirzow Nicolaus presbyter infra 

1481 et 1485 138 

Sworski Nicolaus v. de Bedlno. 

in Swyączicza heres Nicolaus Golu- 

chowsky 1473 132 

de Swyersz Audreas v. Leopolis gladifer. 
Swynka Johannes v. Leopolis vexiUifer; 

V. de Pomorzany. 
Swyrcz Johannes 1462 100 

Sybinicensis episcopus Matheus i383, 

i384 25. 29 

Sychow villa 149 

Syemyonow wir 125 

Syenko v. de Balycze, — Halka, — 

de Nahorecz. 
de Syeiiyawa (Syenyewski) Nicolaus 

1462 103. 104 



Pag. 

Johannes Sandzicz 1485 . . .148 

Guntherus v. Leopolis judex et 

camerarius. 
Syrimiensis episcopus Johannes i383, 

i384 25. 29 

Szamowsky Johannes v. Konari cast. 
Szanczygnyewsky Petrus v. de Pa- 

czanow. 
Szandrowicz Kozma 1456 .... 234 
Szappowsky Nicolaus v. de Thągoborza. 

Szczefuł 1460 240 

Szczepan v. Stephanus. 
Szczybor v. Stiborius. 

de Szeldcze Smek Paulus 1448 ... 88 
Szembek Cristophorus Johannes v. Pre- 

mislia episcopus. 
Szenno v. Sienno. 
Szerban v. Multany wistiarius. 
Szichlinsky Florianus v. Brzeszcz succara. 
Szloczow V. Zloczow. 
Szoff V. Opolia marschalcus ducis. 

Szozan 50 

Szrop Nicolaus v. de Jassyona. 

Szukyl flurius 127 

Szypince 249 

Szywycza 148 



Tador v. Moldavia czesnik. 
de Tanczyn Andreas v. Biecz, Wojnicz 
castellanus. 

Johannes v. Cracovia castellanus. 
Sbigneus v. Calissia capitaneus, 



305 



Pag. 

— Cracovia succameiarius. 
Stanislaus v. Chełm succamerar. 

Targowica (Tergoyisce, Trigowiec) 201. 214. 

223 
de Tarnawa Nicolaus 1402 .... 46 
Tarnkowski Nicolaus v. Halicz wojewoda. 

Tarnów 173 

de Tarnów alias de Jarosław Sjjitliko 

1430 76. 86 

Felix V. Wislicia castellanus. 
.Joiiaimes Amor v. Cracovia palat. 
Johannes v. Cracovia docanus, 
castellanus, palatiuus , vexillifer, 

— Russia capitaneus, — San- 
domiria palatnuis, — Wojnicz 
castellanus. 

Spithko V. Russia capitaneus. 

Tarnowce 50 

Tatari (Turcae) .... 208. 216. 239 
terra . 208. 216. 222. 232. 239 
mercantia . . 208. 216. 232. 239 

thełoneuni 233 

principes 233 

Tatut V. Multany dwornik. 

Tehaba Michaol li^b 21 

de Themeschow Paithko Ungarus 1402 46 

Tarnawa tluvius 22 

Tarnowce v. Tarnowce. 

Teutonicum lineum 232 

Teutonicus currus . . 209. 217. 233. 240 
de Tłiągoborza Nicolaus Szappowsky 

1475 137 

Thargowiczki Sigisniundus v. Cracovia 
canou., — Polonia seci-etar. regis. 
Theodorus v. Pradanowicz. 



Pag. 

Theomogensis archicpiscopus Andreas 

Rosa praepositus lancie, secretar. 

regis 1489 168 

idem coadjutor leopol. 149? 179. 181 
Theyscharowsky Juchnu 1487 . . .161 
Thomas v. de Barthniki, — Kinde, — 

Lopaczynsky, — Sadkowsky. 
Thomco V. de Porampca , — Waszota. 
Thomiczki Petrus v. Cracovia archidiac, 

— Polonia secretarius regis. 
de Thrczyana Praiidotha v. Rawa 

palatinus. 
de Thuchow Johannes v. Leopolis 

presbyter et Polon orum praedicat. 

de 7 huczą Clemens 1475 137 

Thushynia duvius 8. 9 

Totrusza 208. 217. 233 

Traguniensis episcop. Grisogonus i383, 

i384 25. 29 

Transalpinus woiwoda v. Multany dux. 
Transilvanensis episc. Gublinus i383, 

i384 25. 29 

Transsilvanus woywoda Ladislaus comes 

de Zonuk i383, i384 . . 25. 29 
Trembowla 

Capitaneus [ SigibUiuudus de Pomorzany 1484 147 
Trigowiec v. Targowica, 
in Trincza scultetus Marcissius Broszina 

1473 132 

Trzciński v. Leopolis civis. 

de Trzebochow Stanislaus v. Leopolis 

officialis et canonicus. 

de Trzeschin Pascho 1405 .... 49 
Trzsczana 49 

Tudor 1439 222 

39 a 



306 



Pag. 

de Tulkowycze Nicolaus 1491 . . .174 

Tupali caiiipi 73 

Turcae v. Tatari. 

Tustan castrimi 41 

Tygina 208. 216. 232. 239 

Tymniensis episc. Paulus i383, i384 25. 29 
de Tyrawa niinori Nicolaus Czeschyk 

1402 46 

Tyska Petri Hilarius v. Leopolis consul. 



Udryszcz Mania 1439 222 

de Ulicz Jury, Dimetrius, Zauy (Zanico) 

fratres patrueles 1402 . . 44. 45 

Ulucz Yilla 15 

Ungaria v. Hungaria. 

de Unyeow Bartholomei Bass Stanislaus 

V. Leopolis cauouicus. 

Urbanus VI papa antę 1398 ... 39 

Urbs vetus (Oryieto) 4 

Uriel V. Poznania episcopus. 
Urmaniczsky Johannes 1495 . . .189 

de IJyasd Albertus Swathek v. Leopolis 
judex castri. 

V. W. 

Wacław V. Wenceslaus. 
Wacyensis (Wachyeusis) episcopus Pe- 
trus i383, i384 . . . . 25. 29 
Walach Johannes v. Leopolis consul. 

Walachia 145. 222 

Walachorum Bolechow villa . . .127 



Pag. 

Walachus Łączko 1402 46 

Vala\va 50 

Walczovia (Yalcea) districtus . . . 222 
Wana v. Pynticz. 
Wanco V. Premislia advocatus. 
Yanconis Petrus v. de Premislia. 
Yantropka Johannes v. Leopolis archiep. 
Waradiensis episcopus Johannes i383, 

i384 25. 29 

Warmia 

Audreas Uporowski adrainis. 
Episcopus^ premisliensis J477 ... 80 
Lucas i5io, i5i2 . . 30. 79 

Warsowia 70 

conveutus regni 1564 . . . . 13 
Waschek Johannes v. Siradia succam. 
Wąsko V. Premislia electus Rutenorum ; 

V. Bohdanowicz, 
de Wassna Mathias v. Polonia incis. reg. 
Wasyli Stephanus v. Moldavia dux. 
Wasyl V. Skibicz. 

Waszerbroth Martinus v. Leopolis cons. 
de Yatcowicze Nicolaus Ga vel 1416 . 60 

Wchacz Derslaus v. de Adamowawola 
heres. 

Wenceslai filius Dominicus i334 . . 5. 6 

Wenceslaus v. Leopolis presbyter et 
Almanorum praedicatnr; v. Dmy- 
trowski, — de Dworzyska, — 
de Nyeborow. 

Wenstow Radio i'i']5 19 

Werboticzsky Iwanco 1424 .... 66 
de Werescznia Masco v. Chełm subjud. 
Yerzest Chanys v. Leopolis civis. 



307 



de Veschmunthow Petrus v Sando- 

miria judex. 
Wesprimiensis episcopus Beuedictus 

i383, i384 25. 29 

Yeslaus v. Roza. 

de Yichud Sassino 1409 58 

Yictor V. Sandecz Antiqua plebanus. 
Wielkopol.ski Michno 1370 .... 14 

Wieluń 19 

Castellanus [ Petrus Myszkowsky 1493 179.181 

Judex i Yyeruss 1493 179 

Wielynycze 50 

Wierpnica (Wieprznica) riyus ... 70 
Wierzansky Micliael 1487 . . . .161 
de Wiewiórka heres Barbara consors 

Stanislai de Tanczyn succauicrar. 

chelni. 1475 137 

Wilczko V. Sandomiria castellanus et 

subdapifer. 

Wilna 51 

de \'inari Niculaus v. Sandomiria 

subjudex. 
Yincencius v. Wladislavia episcopus ; 

V. de Przeramb. — Swidwicz. 

Wiprothek Nicolaus v. de Pieczy- 

chwosty. 
de VYirzbnicza Nicolaus 1404 ... 48 
Wislicia 





Cleniens 1407 


51 






Florianus de Coritliuicza 1427 


74 


Electus 


Castel- 


Fclix de Tarnów 1470 . . 


126 




lanus 


Niculaus de Pilcza i5io. . 


30 






Nicolaus Jordan de Zakliczyn 




Canonicus 




l5l2 


79 





p««. 

Wisznia fluvius : 124. 125 

Wisznia: convencio 162 

de Wisznia Stiborius v. Leopolis jud. 
Wisznice Magnum et Parvum ... 11 
de Wisznice heres Oceslaus (?) 128Ó 10.11 
Kmita Dobeslaus 1441 ... 82 
V. etiam Lublin castellanus. 
Nicolaus frater germanus Petri 

1418 61 

Andreas v. Graco via subpincerna 

heres Johannes Kmita v. Russia 

capitaneus. 

Stanislaus Kmita v. Premislia 

castell., — Russia palatinus. 

Petrus Lunak v. Sandomiria 

subpincerna. 

Witkowice 8. 9 

Yitoldus V. Lithuania dux. 
Wład filius Władi duci.> de Multany 1439 222 
V. Fogaras. Multany, Omlas 
dux, — Seret capitaneus. 
Wladislaus V. Opolia dux; v. Andreae, 

— de Opporow. 
Wladislavia 

Johannes cancellarius regni 

1431 31 

Episcopus { Jacobus 1470 126 

Petrus 1493 . . . . 179. 181 
Yincencius i5io . . . . 30 
i Wladislaus de Opporow vice- 
i cancellarius regni 1434 . . 79 
Adalbertus de Zichliii vico- 
canccU. regni, canon. gnezn., 
crac. pozn., custos sandom. 
1467, 1470 .... 31. 126 



V. Sandomiria 



Wlajkuł 1460 . . 
Wlodcowicz Petrus 

subdapifer. 
Włodek V. de Cuczanł. 
Vnyeow v. Unyeow. 
de Woczechowicz Clemens 1404 . . 

Wojek 1439 

Wojnicz 75. 136. 

theloneum ....... 

consules, cives 

Johannes 1346 

Johannes de Tarnów 1470 . 
Andreas de Tańczy n 1493 



Castel- 
lanus 



Jacobus de Siekluka 1 5 1 2 . 

Vola Melethska 

Wolczisczowsky Hridzko 1424 . . . 
Wolczco V. Boretinsky. 

Petrus V. de Clodzyencze. 

Wolków villa 

Yolkowicze 

Wołodz villa . 

de Wolosow Martinus Kustra 1458 . 
Wolosze V. Wołodz. 

Wołoszyn Ładonur 1377 

Wornarius v. de Gaban. 
Yosznyczky Johannes v. Lancicia suc- 

camerarius. 

de Woycziecliow Marcissius 1430 76 
Woydkonis Stanisłaus v. de Wyrzbna. 
de Yoynarowa Johannes 1475 . . . 
Woyslaus v. Brzesk castellanus. 

Wratłiisłavia 

Yriel v. Urieł. 

Wroczinicze 



308 

Pag. Pag 

240 Wroczinsky Nicolaus 1441 . . . . 82 
de Wroczymowice Marcissius (Marti- 
nus) V. Polanecz castellanus. 
Paulus V. Premislia praepositus. 
Yroczymofsky Martinus 1410 . . . 58 

48 de Yroczynyn Andreas v. Lancicia 
222 castellanus. 

173 Wronowycze 5 

87 de Yrzanca Johannes Sokolowsky v. 
75 Santok castellanus. 

9 de Wsdow (Wsdowsky) Petrassius 1402 46 

126 heres Preczlaus 1410 . . . . 59 

179. de Wyanczkowice Derslaus Balon 1443 85 

181 Yyasd v. Uyasd. 

79 Wyercząsky Michael 1462 . . . .102 

49 Yyeruss v. Wieluń judex. 

66 de Wyethwycze Alexa et Luczka 1464 106 
Yyetowycze v. Wilkowice. 

Wyłcza 1434 219 

146 de Wylkowisko Nicolaus 1494 . . .184 

50 de Wyrzbna Yoydkonis Stanisłaus scul- 

15 tetus 1473 132 

95 Wysłok fluvius 59 

Wysokie Miasto (Hochstadt, Henstock) 
22 oppidum et scuitetia .... 80 

de Wysokie Joliannes v. Leopołis 
subjudex. 

Yytlikowycze v. Witkowice. 

. 77 

Y. 

137 de Yanowicze Steplianus 1443 ... 85 

93 Z- 

Ząbka Prybislaus procurator Contanciae 
82 olim ducissae glogoviensis i334 7 



309 



Pa«. 



Zabokruky villa 17 

ile Zaborze Butko 1425 70 

Zacroczon campus 125 

Zaderewyeczski Danyloiiis filia Dorothea 

soror Joliamiis Dauilowycz, cons. 

Nicolai Syenyewski 1462 . .103 
de Zagórzany Nicolaus 1494 . . .184 
Zagrabiensis episcopus Paulus i383, 

i384 25. 29 

de Zakliczyn Nicolaus Jordan v. Biecz, 

Wislicia castellanus. 

Zakrzew .48 

de Zakrzow Johannes et Georgius 1491 174 

Zaleski Holko iSyo 14 

Zambor v. Sambor. 

de Zamiechow Goli^bek 1425 . . 70 

Zamohylicze silva 124 

Zany (Zanico) v. de Ulicz. 
Zaremba Johannes v. de Calinowa. 

Laurencius v. Polonia niarschalc. 

regni. 

Żarnowiec 

Stanislaus de Schidlowiecz 
magister liberoruni regis 1467 31 
Stanislaus de Schidlowiecz 

Castellanus. 1470 ... .... 126 

Johannes de Przythyk 1493, 

1494 .... 179. 181. 185 

Stanislaus de Sprowa i5io 30 

de Zarnowycza (Zarnowyecz) Nicolaus 

1475 138 

Zarogowsky Nicolaus v. Leopolis cons. 
Zawichost 



Pag. 

Castel- f ^i'^"!^"^ Koza de Borysowicze 
lanus i magister curiae reginae 1467 31 

Zawisza (Sawyscha, Zawissius) Olchowsky 

1410 58 

Plaża 1410 59 

V. Sandacz castellanus; v. Roza. 

Zawtynsky 1410 59 

de Zaxyn Andreas v. Brzeznia casteli. 

Zayezerze 49 

Zbijara v. Moldavia stuluik. 

Zbikowice villa & 

Zdzurow villa 103 

Zebraczka villa 136 

Zegotha v. de Stradomya 

Żelazne Wrota 201 

de Zelyechow Nicolaus Semp 1464 . 105 
de Zichlin Adalbertus v. Cracovia, 
Gnezno, Poznania, Wladislawia 
canouicus. — Polonia vicecauc. 
regni, — Sandomiria custos. 
Zimirstan Chanys v. Leopolis civis. 

Zimnawoda villa 156 

de Zimnawoda (Zinmowodsky; Johan- 
nes et Petrus 1464 .... 105 
Georgius 1485 

Johannes Goląmbek 1485 . . 
Petrus (Goląmbek) v. Leopolis 
judex castri. 
Zindrich Jacobus antę 1486 .... 

Żjurzewicz Iwan 1422 64 

Zloczow villa . . .... .83 

de Żmigród Nicolaus v. Premislia casteli. 

Zophia V. de Żubrza. 

de Zorawnik Johannis dicti Dębanka 

filius Andreas 1437 . . . . 81 

39 b 



148. 150 
. . 156 



159 



310 



Pag. 

Żubrza villa 149 

de Żubrza (Zubrzsky) 1466 . . . .115 

Johannes aute 1485 . . . .149 
here& Sophia filia (jlini Johannis 
Zubrzsky, consors JoJiannis Cunatli 

1485 149. 150 

heredes Katherina et Sophia so- 
rores germauae 1485 . . . .148 
Zurawicza v. Zyrawicza. 

de Zurowicze Martiuus 1470 . . .124 
Zuzanna v. de Czessybyessy. 

Zydaczow 161. 1(52 

territorium 103. 127 



districtus 106. 107. 112 — 114. 127. 

168 

liber terrestris, judiciuni terrestre 162 

Capita- f ^'^^'^ ^^ Panyewo castellaniis 
neus. I leopoliensis 1487 . . . .162 

Burgrabius | Andreascho 1874 . . . . 17 

Vicecapiła- I Barthonius 1487 . . 161. 162 
neus I ^ ' 

Ministerialis { Jassek 1462 103 

Zyrawica 69. 70 

de Zyrawicza (Zyrawski) Dobeslaus v. 

Premislia castell., — Łowicz 

capitaneus. 
Zyrawka 148 



-c3x=*=e£t;^j^S&=*'=0- 



I 



Spis wjTazów iiiełacińskieh 

znajdujących się w dokumentach łacińskich w tomie tym oddrukowanyoh. 



Beczka alias tunna . . . .139 

Blonna, Blonye 2)rała . . . 129. 130 

Conczerz alias gladius . . . .115 

Creptuchowe alias boum pabiilaciones . 129 

czerkwie ...... 51 

dworziska alias cuńolae . . . .51 

folusch alias mortarium . . . .130 

I k\ny s popów . . . . .51 

klodi, trunci dicti . . . ■ .73 

Kopce alias granicies . . . .70 

meschne alias annonae missalitim ■ . 73 

na metropolita alias pro łułore (sc. mona- 

sterii) ..... 94 

na Narosznem Copczu alias in scoimlo an- 

gulari . . • • .124 

na pogrodkach alias in aggere molendinari . 130 
obschar ager ..... 76 

o dworziscze ..... 65 

Olsznica alias alnetum ■ . . .129 

Opiekadnictwo alias tutoria . . 94. 95 

o ponowyenie y o possypanie alias pro re- 

novadone ..... 156 



podwodi. eątiitaturae dietae 

possagu alias dotis 

przebiegli ..... 

przewód ..... 

pyathnem alias canteriis . 
Sczechmystrzy alias cum magistris mechani 
corum .... 

sep ..... . 

skothnycza. skothnica 

spastwąmy ..... 

spustu alias emissione (ac. piscinarum) 
sstan ...... 

stado alias eąuirea 

stroza ...... 

targowe alias ius forense 

wir ...... 

wzory alias medietatem agrorum (ctiriensium) 
y rownoscziąniy .... 

z dolynąmy ..... 

Zlowkow alias in depiscacionibus post pisci 
narum rupturas . 



strona. 

57 
99 
51 
11 
145 

112 

11 

8.80 

51 

139 

11 

100 

11 

129 

125 

154 

51 

51 

188 



I 



Spis pieczęci opisanych w tomie VII. 



Arcybiskupa lwowskiego Andrzeja Róży 

(Poraj) 190 

Bończa bez napisu .... 108 

Dąbrowa Jerzego Strumily z Dymoszyna 109 

Dębno Jana z Oleska . . 108. 109 

Godziemba Felixa z Paniewa . . 161 

Gryf Piotra Gołąbka z Zimnejwody . . 147 

Grzymała : 

Mikołaja podsędka sandoniirskiego . 49 

Pawła z Jurkowie . . 108. 109 

Habdank Dawida z Buczacza . . .139 

Herb nieznany z napisem ormiańskim . 109 

Hołobok : 

Piotra z Branic . . 101. 108 

Piotra Czekowskiego . . .108 

Jastrzębiec Mikołaja z Sarkowic . .109 

Korczak: 

Jana Banińskiego . . .109 

Micłiała de Borssew . . .108 

Michna Borsowskiego . 108. 109 

Korsak Stanisław Iioysa z Wyutlui . .108 

Kościesza z odmiauij, napis nieczytelny . 108 
Króla Kazimierza W. majestatyczna . .13 

Króla Władysława Jagiełły większa . . 74 

Króla Władysława Warneńczyka mniejsza . 83 
Króla K^azimierza Jagiellończyka: 

większa . 141. 142. 144. 145. 158. IGO. 

IGI. 17(1. 171. 172 

mniejsza ..... 89 



Króla Jana Olbrachta: 

większa . . . 180. 183. 186 

mniejsza . . . .177. 187 

Kuszaba czyli Paprzyca: 

bez napisu . . . .109 

Janka z Chodorowa . . 108 

Piotra de Brstcz . . .109 

Leliwa : 

Guntera z Sieniawy 147. 148. 150. 155 

Stanisława de Hur . . . 108 

Lis ICrystyna z Kozichgłów . . .71 

Lwowska radziecka . . . 99. 122 

Mołdawskich książąt: 

Aleksandra Dobrego . . . 213 
Szczepana ..... 220 
Piotra Arona : 

większa .... 234 

mniejsza .... 228 

Szczepana Wielkiego : 

większa .... 241 

mniejsza .... 244 

Bohdana Ślepego mniejsza . . 246 

Szczepana Młodego mniejsza . 247 

Szczepana Wasylego . . .251 

Maltańskich książąt: 

Mirczy Starego . . 201. 202. 215. 

Włada 226 

Odrowąż Jana z Wysokiego . . 148. 150 

40 a 



314 



Papieża : 

Grzegorza IX 

Inocentego Vin . 
Poraj zob. Arcybisk. lwowski. 
Radwan Piotra z Cikowa 
Saława bez napisu 
Sas : 

Hermana ze Swaryczowa 

Jerzego z ? 



•ó 

. 165 

. 85 
108. 109 

108. 109 
108. 109 





stroun. 


Jana z Hoszowa 


. 109 


Ilka Steczka z Czerkas 


. 109 


Jaczka Dzieduszyckiego 


. 109 


Sulima Stanisława Gamrata 


. 60 


Szeliga Jana z . . . yowli 


108. 109 


Władysława ks. Opolskiego : 




majestatyczna 


. 18 


contrasigillura 


. IS 



Y 



SPIS RZECZY. 



strona 

I. W Interampnum 12. Maja 1232 r. Grzegorz IX. papież poleca prowincyałowi za- 
konu Dominikanów : braciom tegoż zakonu Jakóbowi i Domasławowi, ażeby zba- 
dali stan duchowieństwa na Rusi celem założenia tamże biskupstwa ... 1 
II. W Latcranie 12. Maja 1234 r. Grzegorz IX. papież upoważnia Dominikanów uda- 
jących się na Ruś do słuchania spowiedzi tam przebywajijcych katolików i udzie- 
lania absolucyi nawet exkomunikowanyni ....... 2 

III. W Orvieto (apud urbem veterem) 13. Stycznia 1283 r. Marcin IV. papież za- 
twierdza wszystkie przywileje nadane zakonowi Augustynów w Miechowie . . 3 

IV. W ()rvieto (apud urbem vetereml 13. Stycznia 1283 r. Papież Marcin IV. polecu 
dziekanowi sandomirskiemu odzyskanie dóbr zakonu św. Augustyna w Miechowie, 
temu zakonowi nieprawnie odebranyc ....... 4 

V. W Starym Sączu (i. Listopjida 1334 r. Konstancya, niegdyś księżna głogowska, 
teraz zakonnica w klasztorze Klaryssek w Sączu, nadaje Dominikowi synowi Wacława 
i Sestremilowi las nad rzeczką zwaną Pobyedniszcza dla o-adzinia go na prawie 
magdeburskiem wsią Sławikowa Wola zwaną. ...... 5 

VL W Sandomierzu 2. Lutego 134(i r. Kazimi.^rz Wielki nadaje Cedronowi wieś Wit- 
kowice i pozwala urządzić ją na prawie magdeburskiem a oraz darowuje mu las 
w celu wykorczowania i osadzenia ........ 7 

VII. W Drugnie 24. Sierpnia 13fi8 r. Kazimierz Wielki potwierdza na żądanie Jana 
Kmity z Wiśnicza, starosty ruskiego, sfałszowany przywilej księcia Bolesława 
Wstydliwego z dnia Ki. Listopada 1280 r., rozszerzając nadane tym przywile- 
jem prawa nawet na dobra Jana Kmity w przyszło.ści nabyć się mające . 10 

VIII. We Lwowie 1370 r. Wacław Dmytrowski nabywa u braci Skibiczów i synowca 

ich Oleńka dworzysko z przyległościami, w okolicy miasta Lwowa .13 

IX. W Sanoku 31. Maja 1373 r. Władysław książę opolski nadaje Przemysławowi, 

synowi Phala z ziemi łęczyckiej wieś Jabłonicę, położoną w powiecie sanockim . 15 

X. We Lwowie i). Września 1374 r. Władysław ks. opolski zapisuje Bienkowi z Ku- 

char wsie Żabokruki i Branice pod warunkiem, że osiędzic z rodziną swoją na Rusi 16 



316 



XI. W Wieluniu 6. Lipca 1375 r. Władysław ks. opolski zapisuje Jaśkowi wieś 

Drosow w Samborskiem położoną . . . . . . . .18 

XII. We Lwowie 7. Grudnia 1375 r. Władysław książę opolski przenosi Jarosław na 

inne miejsce, nadaje mu prawo niemieckie, i powiększa jego przywileje . . 19 

XIU. W Bachorzu pomiędzy 2G. a 31. Grudnia 1377 r. Władysław ks. opolski zapi- 
suje Ładomirowi Wołoszynowi pustynię Hodle Pole, aby na niej osadził wieś 
na prawie wołoskiem .......... 22 

XIV. 20. Lutego 1383 r. Marya królowa węgierska nadaje Józefowi Olaćhowi synowi 

Piotra, jako i Maciejowi bratu jego i Mussacie córce jego wieś liunzendorf . 24 

XV. 3. Kwietnia 1384 r. Marya królowa węgierska uposaża biskupstwo przemyskie . 27 

XVI. W Przemyślu 8. Maja 1385 r. Emeryk Bebek starosta ruski poświadcza, że 
Piotr Stryjski zapisał wieś swą, Pnekolt, dziś Pnikut, na rzecz biskupów prze- 
myskich ............. 32 

XVII. W Budzie 6. Października 1385 r. Marya królowa węgierska nadaje Janowi 
synowi Andrzeja de Pallugya wsie Dmytrowice, Jerzmanice, Pleszowice i Po- 
powice ............. 33 

XVIII. We Lwowie 1. Listopada 1385 r. Emeryk Bebek starosta ruski, opierając się na 
rozkazie królowej węgierskiej Maryi z dnia 6. Października 1385, dosłownie przy- 
toczonym, wprowadza Jana syna Andrzeja de Kis Pallugya w posiadanie wsi Dmy- 
trowic, Jerzmanic, Pleszowic i Popowie ....... 35 

XIX. W Jarosławiu 18. Lutego 1387 r. Jadwiga królowa polska przywileje ziemi prze- 
myskiej zatwierdza i pomnaża ......... 36 

XX. W Rzymie 8. Czerwca 1397 r. Bonifacy IX. papież poleca Piotrowi biskupowi 
krakowskiemu, aby zawyrokował w sprawie spornej o granice dyecezyi po- 
między biskupem przemyskim a arcybiskupem halickim . . . . .38 

XXI. We Lwowie 24. Wrs^eśnia 1398 r. Piotr biskup krakowski odgranicza z pole- 
cenia papieskiego biskupstwo przemyskie od arcybiskupstwa halickiego . . 39 

XXII. W Nowym Mieście 28. Czerwca 1402 r. Władysław Jagiełło nadaje braciom stry- 
jecznym Juryemu, Zankowi i Dymitrowi z Ulicza pole Dobre w Sanockiem . . 44 

XXni. W Sanoku 9. Grudnia 1402 r. Ścibor starosta sanocki i najwyższy szlachecki 
sędzia prowincyonalny poświadcza, że Laczko Wołoch sprzedał wieś swą Blizno za 
100 grzywien Maciejowi przemyskiemu biskupowi ...... 46 

XXIV. W Opatowie 31. Lipca 1404 r. Albert sędzia i Mikołaj podsędek ziemscy sando- 
mirscy poświadczają, że Maciej opat świętokrzyski zamienił wieś Pabianów na 
wieś Zakrzów należącą do Mikołaja z Garbowa ...... 47 

XXV. W Sandomierzu 10. Września 1405 r. Albert sędzia i Mikołaj podsędek sando- 
mirscy poświadczają, że Paszko z Trześni i Jan z Gierczycz bracia rodzeni za- 
warli ugodę co do podziału dóbr dziedzicznych ...... 49 

XXVI. W Sandomierzu w drugiej połowie Sierpnia 1407 r. Władysław Jagiełło za- 
twierdza uposażenie władyctwa przemyskiego i niektóre jego przywileje . . 50 



317 



XXVII, w Nowem Mieście Korczynie 22. Sierpnia 1400 r. Władysław Jagiełło uwalnia 

mieszlvańców miasta Pilzna od podwód z pewnem zastrzeżeniem . . .57 

XXVIII. (W Krośnie) 12. Marca 1410 r. Piotr Falkowski, podsedek sandomirski, po- 
.świadcza rozgraniczenie dokonane na rozkaz królewski pomiędzy wsią Erenberg 
a przedmieściem krośnieńskiem ......... 58 

XXIX. W Sączu 25. Czerwca 14 IG r. Stanisław Gamrat kasztelan połaniecki i starosta 
sandecki poświadcza, że Jan Franczuch z Nosaczowic oczyścił sig z zarzutu ro- 
bionego mu przez Pełkę z Nosaczowic ........ 60 

XXX. W Przemyślu oO. Maja 1418 r. Iwo z Obychowa kasztelan szremski i starosta 
ruski poświadcza, że Piotr Lunak podczaszy sandomirski i Mikołaj, rodzeni bracia 
z Wiśnicza, odstępują Iwaszkowi i Łukaszowi braciom rodzonym z Birczy wieś 
Bereskę za 55 grzywien .......... 61 

XXXI. W Przemyślu 1. Lipca 141S r. Brat Mikołaj dominikanin konwentu lwowskiego 
w imieniu swojem, swej matki i siostry zeznaje w obecności notaryusza Macieja 
z Chomęlowa, że sprzedał swój ogród leżący w Przemyślu Janowi kucharzowi 
biskupa przemyskiego Macieja za 11 grzywien i 1 fertona, który to ogród ks. bi- 
skup darował Markowi byłemu notaryuszowi miasta Przemyśla . . . .62 

XXXII. W Pohoniczach 21. Stycznia 1422 r. Staszko z Dawidowa starosta Samborski 
rozgranicza dobra Strzalkowce od dóbr władyctwa przemyskiego . . .63 

XXXIII. W Przemyślu 13. Marca 1424 r. Spytko z Tarnowa starosta ruski ogłasza wyrok 
w sprawie Eliasza władyki przemyskiego przeciw Januszowi Nasangniewowiczowi 

o grunt we wsi Kormauicach . . . . . . . . .65 

XXXIV. W Pilźnie 12. Września 1425 r. Sołtys i rajcy miasta Pilzna poświadczają, że 
Agnieszka owdowiała Nyrowa zapisała wybierając się dnia 7. Maja 1423 r. 
w pielgrzymkę do Rzymu jatki rzeźnicze na rzecz ołtarza N. Maryi Panny w ko- 
ściele pilzneńskim św. Jana Chrzciciela ....... 67 

XXXV. Pomiędzy Przemyślem a Żurawicą 12. Lipca 1425 r. Piotr z Charbinowic sta- 
rosta ruski rozgranicza z polecenia królewskiego wieś Żyrawicę od dóbr miasta 
Przemyśla ............ 69 

XXXVI. W Sączu 18. Lipca 142G r. Krystyn z Kozichgłów kasztelan sądecki (kra- 
kowski?), jeneralny sędzia ziemi sądeckiej, poświadcza, jako Klemens Fran- 
czuch niegdyś dziedzic z Nosaczowic odstąpił bratu swemu rodzonemu Ja- 
nowi Franczuchowi część tej wsi . . . . . . . .71 

XXXVII. W Drohobyczu 8. Lipca 1427 r. Władysław Jagiełło wyposaża kościół koro- 
piecki ............. 72 

XXXVIII. W Pilźnie 12. Listopada 1428 r. Władysław Jagiełło, opierając się na przywi- 
leju, nadanym mieszkańcom Pilzna przez króla Kazimierza, uwalnia ich od opłaty 

cła na jarmarkach i targach w Wojniczu ....... 75 

XXXIX. W Jarosławiu 5. Listopada 1430 r. Sii}tko z Tarnowa czyli z Jai-osławia po- 
zwala na zamianę łanów dla kościoła we wsi Łowcach ..... 76 

XL. W Przemyślu 8. Maja 1434 r. Władysław Jagiełło zapisuje biskupom prze- 
myskim miasto Jaśliska i wsie Królikowe, Biskupice, Dalejów i Nową Jasieńkę 
w powiecie sanockim położone ......... 78 

40 b 



\ 



XLI. W Nowym Sączu 15. Lutego 1437 r. Mikołaj Kozłowski kanonik krakowski zaopa- 
trzony do tego przez sobór bazylejski w osobne pełnomocnictwo upoważnia każ- 
dego kapłana do dania z zachowaniem przepisanej formy absolucyi z wszelkiego 
rodzaju grzecliów Janowi Dgbance z Żórawnika , który złożył pewną, sumę w kasie 
kościoła w Nowym Sączu .......... 81 

XLII. W obozie nad rzeką Murą C^. I^wietnia Mil r. Władysław Warneńczyk przyj- 
muje na siebie spłatg 100 grzywien, które Dobiesław Ivmita z Wiśnicza winien 
był Mikołajowi Wroczyńskiemu i zapewnia tę sumę na wsi Wroczyńce, którą 
oddaje w posiadanie Wroczyńskiemu, aż do wypłacenia owych 100 grzywien . 82 

XLIII. W obozie pod miastem Sthsan ('?) 23. Sierpnia 14-J:2 r. W^ładysław Warneńczyk 

zapisuje Jerzemu Strumile z Dymoszyna dwieście grzywien na wsi Złoczowie . 83 

XLIV. W Czchowie 14. Stycznia 1443 r. Bartosz z Góry sędzia i Piotr z Czykowa pod- 
sędek ziemscy krakowscy poświadczają, że Michał z Przyszowa zastawił u Doma- 
rata z Jaszowy za 13 grzywien kmiecia Hanusza z Jaszowy . . . .85 

XLV. W Radymnie 12. Sierpnia 1444 r. Piotr Chrząstowski biskup przemyski po- 
twierdza przywilej Spytka Tarnowskiego z dnia 5. Listopada 1430 r. . . . 86 

XLVI. W Piotrkowie 28. Sierpnia 1447 r. Kazimierz Jagiellończyk, powołując się na 
dawny przywilej króla Kazimierzaa W., uwalnia mieszczan pilzneńskich od 
płacenia cła w Wojniczu .......... 87 

XLVn. W Chełmie C. Maja 1448 r. Gniewosz z Mościsk sędzia i Masko z Wereszni pod- 
sędek ziemscy chełmscy poświadczają, że Sulek z Grodziszcza sprzedał wieś 
Grodziszcze za 90 grzywien Janowi i Andrzejowi z Ostrowa . . . .88 

XL\TII. W Ropczycach 12. Lipca 1448 r. Kazimierz Jagiellończyk nakazuje, aby mie- 
szczanie pilzneńscy opłacali podatki zdawkową monetą krakowską a nie pół- 
groszkami ............ 89 

XLIX. We Lwowie 13. Listopada 1450 r. Kapituła metropolitalna lwowska oświadcza, 
w jaki sposób odbył się wybór Franciszka z Orzka, dziekana lwowskiego i pro- 
boszcza Św. Floryana w Krakowie, na następcę arcybiskupa lwowskiego Jana 
Odrowąża ............ 90 

L. W Kj-akowie 19. Marca 1454 r. Kazimierz Jagiellończyk dozwala mieszczanom, 
kupcom i mieszkańcom Pilzna wolny przejazd prostszą drogą z Pilzna do Wro- 
cławia i na odwrót ........... 93 

LI. We Lwowie 28. Czerwca 1458 r. Stanisław z Chodcza starosta halicki sprzedaje 
opiekadnictwo monasteru Kryłoszańskiego z wsiami Podgrodzie i Błachowiszczenie 
Romanowi z Ostałowic za 25 grzywien ....... 94 

LII. We Lwowie 10. Września 1459 r. Rajcy miasta Lwowa nadają statut cechowy 

dla cechu płócienników .......... 9G 

LIII. We Lwowie 16. Marca 1462 r. Piotr z Branic sędzia i Jan z Wysokiego pod- 
sędek ziemscy lwowscy poświadczają, że, kiedy Andrzej Odrowąż ze Sprowy wo- 
jewoda i starosta ruski zastępował sędziego ziemskiego po śmierci Ścibora 
z Wiszni, stanęła przed nim i podsędkiem Janem z Wysokiego Oluchna z Her- 
manowa żona Wojciecha Swatka z Ujazdu i zapisała mu 70 grzywien . . 99 



319 



I 



LIV. We Lwowie 5. Kwietnia 14G2 r. Andrzej Odrowąż ze Sprowy wojewoda i staro- 
sta Rusi jako zastępca zmarłego sędziego lwowskiego Ścibora z Wiszni i Jan 
z Wysokiego podscdek ziemski lwowski poświadczają, że Iwaszko Cźahrowski i 
Fietko Raszkowicz opiekunowie dzieci po ś. p. Janie Daniłowiczu przeprowadzili po- 
dział majątkowy pomiędzy temi dziećmi a Mikołajem Sieniawskim, jako mężem Do- 
roty, siostry tegoż Jana Danilewicza a córki Daniła Zaderewieckiego . . 102 
LV. We Lwowie 13. (inidnia 14(U r. Szlachta ziemi lwowskiej i powiatu żyda- 
czowskiego zawiera konlederacyą z miastem Lwowem celem obrony wspólnych 
interesów ............ 105 

LVL We Lwowie 13. Grudnia 1464 r. Miasto Lwów zawiera konfederacyą ze szlachtą 

ziemi lwowskiej i powiatu żydaczowskiego celem obrony wspólnych interesów 112 

LVn. Dnia 20. Grudnia 146G r. Jan Odrowąż ze Sprowy podstoli sandomirski i starosta 
Samborski przyrzeka pożyczone 144 złotych węgierskich Hernasta kupca lwow- 
skiego zwrócić mu do 10. Lutego 1467 r. jako i 7 złot. węg. za koncerz . .114 

LVin. W Nowem Mieście Korczynie 2. Czerwca 1467 r. Kazimierz Jagiellończyk 

obiecuje Iwanowi Ijireckienui wladyctwo przemyskie . . . . .11.5 

LIK. W Pilźnie 1. Lipca 1467 r. Piotr z Weszmuntowa sędzia i Mikołaj z Winiar pod- 
sędek ziemscy sandomirscy poświadczają, że Mikołaj zwany Babiuch z Zgłobic 
sprzedał Abrahamowi z Chotowa za .5 '/o grzywny rolę w Zgłobicach . . .116 

LX. W Przemyślu 15. Lutego 1469 r. Kazimierz Jagiellończyk uwalnia duchowieństwo 

ruskie władyctwa przemyskiego z pod juryzdykcyi świeckiej . . . .117 

LXI. We Lwowie 14. Czerwca 14Gi» r. Rajcy miasta Lwowa zatwierdzają statut dla 

czeladników cechu płócienuików we Lwowie ....... 120 

LXII. Na sejmie walnym piotrkowskim 8. Listopada 1469 r. liazimierz Jagiellończyk 
wyznacza komisarzy celem rozgraniczenia wsi Dunkowicze należącej do króla i 
wsi Las należącej do Spytka z Jarosławia, podkomorzego przemyskiego . . 122 

LXIU. Pomiędzy Duńkowicami a Lasem 17. Października 1470 r. Paweł ze Sprowy 
lwowski, Dobiesław z Żyrawicy przemyski kasztelanowie, Rafał z Jarosławia sta- 
rosta lwowski i Jan z Ły sakowa rozgraniczają jako komisarze królewscy wieś kró- 
lewską Duńkowice i wieś Las należącą do Spytka z Jarosławia . . . .123 

LXIV. Na sejmie walnym piotrkowskim 21. Listopada 1470 r. Kazimierz Jagiellończyk 

zatwierdza rozgraniczenie wsi Duńkowic i Lasu przez komisarzy dokonane . .125 

LXV. We Lwowie 20. Stycznia 1472 r. Piotr z Branic sędzia i Jan z Wysokiego pod- 
sędek ziemscy lwowscy poświadczają, że Jan Chodorowski winien Wacławowi 
z Dworzysk 20 grzywien, za co mu oddaje wieś Bolechów do czasu oddania 
długu . 127 

LXVI. W Gorliczynie 5. Kwietnia 1473 r. Rafał z Jarosławia, dziedzic przeworski, pod- 
komorzy przemyski i btarosta ruski, prawa i powinności miasta Przeworska urządza 
i określa ............ 128 

LXVU. We Lwowie 17. Marca 1474 r. Grzegorz arcybiskup lwowski, Mikołaj przemyski 

i Mikołaj kamieniecki biskupi nadają odpusty bractwu garncarskiemu we Lwowie . 132 



320 



LXYIII. 



LXIX. 



LXX. 



LXXI. 



LXXU. 



LXXin. 



LXXIV. 



LXXV. 



LXXVL 



LXX\n. 



LXXMII. 



LXXIX. 



LXXX. 



(We Lwowie) 3. Sierpnia 1474 r. Rajcy lwowscy poświadczają, że Ormianin 
Rostakis zbiegły dla długów do klasztoru lwowskich Dominikanów zobowiązał sig 
wraz z żoną swoją do zapłacenia tycli długów w oznaczonycłi terminach . .134 

(We Lwowie) 5. Grudnia 1474 r. Rajcy lwowscy udają się do króla ze skargą na 
Ormian zasłaniających swoją opieką żonę Ormianina Rostakis nie chcącą zapłacić 
długu na niej ciążącego i upraszają królt o zasadnicze rozstrzygnięcie tej sprawy 134 
W Wojniczu 13. Marca 1475 r. Jan Bohun z Dunos sędzia i Jan z Pielgrzymowic 
podsędek ziemscy krakowscy poświadczają , że Jan z Bobowy sprzedał Miko- 
łajowi Szrop z Jasiony za 150 grzywien wsie Bukowiec i Żebraczkę . . . 136 
W Pilźnie 19. Czerwca 1475 r. Otto z Pltciiuwa sędzia i Jan z Biechowa pod- 
sędek sandomirscy rozstrzygają spór o oznaczenie granic pomiędzy Barbarą z Wie- 
wiórki, żoną Stanisława Tęczyńskiego podkomorzego chełmskiego, a Anną z Góry 137 
W Hołhoczach :28. Kwietnia pomiędzy r. 1481 a 1485. Dawid z Buczacza, wo- 
jewoda podolski, starosta kamieniecki i kołomyjski. funduje altaryą przy kościele 
parafialnym w Buczaczu i uposaża takową na dobrach swych Hołhocze . .138 
Na sejmie w Lublinie 15. Lutego 1484 r. Kazimierz Jagiellończyk nakazuje urzę- 
dnikom królewskim pilnie czuwać nad tem, aby kupcy w ogóle nie omijali z 
swemi towarami składu lwowskiego pod karą zabrania im tych towarów na 
korzyść skarbu królewskiego ......... 140 

Na sejmie w Lublinie 15. Lutego 1484 r. Kazimierz Jagiellończyk nakazuje 
urzędnikom królewskim pilnie czuwać nad tem, aby kupcy mianowicie zaś Żydzi 
i Ormianie nie omijali z swerai towarami składu lwowskiego .... 141 

Na sejmie w Lublinie 17. Lutego 1484 r. Kazimierz Jagiellończyk załatwia spór 
pomiędzy miastami Lwowem i Komarnem w ten sposób, że pozwala miesi;kancoiu 
Komarna prowadzić wolny handel od strony Polski, zakazując go od strony Rusi . 143 
Na sejmie w Lublinie 17. Lutego 1484 r. Kazimierz Jagiellończyk, wynagradzając 
mieszczan lwowskich za prace i koszta podjęte przy odbudowaniu i wzmocnieniu 
miasta, uwalnia ich od wszelkiego rodzaju podatków na sześć lat bez przerwy 
po sobie następujących .......... 144 

Na sejmie w Lublinie 18. Lutego 1484 r. Kazimierz Jagiellończyk przykazuje pod- 
danym swym, aby nie aresztowali i nie zabierali wołów pędzonych przez kupców 
z ziem ruskich i wołoskich pod pozorem, jakoby woły te były skradzione . . 145 

We Lwowie 28. Maja 1484 r. Gunter z Sieniawy sędzia i Piotr Gołąbek z Zi- 
mnowody podsędek ziemscy lwowscy poświadczają, jako przed nimi Dymitr Da- 
niłowicz dziedzic Rudy i Prokop Korawa dziedzic Malechowa uskutecznili po- 
dział dóbr jio wuju swym Pawle Jurkowskim ...... 146 

We Lwowie 4. Marca 1485 r. Gunter z Sieniawy sędzia i Jan z Wysokiego pod- 
sędek ziemscy lwowscy poświadczają, jako pomiędzy Katarzyną i Zofią rodzonemi 
siostrami, dziedziczkami z Żubrzy, stanął podział dóbr ..... 148 

We Lwowie 4. Marca 1485 r. Gunter z Sieniawy sędzia i Jan z Wysokiego pod- 
sędek ziemscy lwowscy poświadczają, że Zofia córka Jana Zubrzskiego a żona 



321 



Jana Kunata, sprzedała część swoją dziedziczni^ we wsi Żubrzy i połowę wsi Si- 
chowa Janowi wójtowi z Sokolnik za 250 grzywien ...... 

LXXXI. We Lwowie 18. Sierjjnia 1485 r. Jakób syn Sulisława z Sandomierza notaryusz 
publiczny wystawia w imieniu lwowskiej rady miejskiej instrument apelacyjny 
dn kuryi rzymskiej lub arcybiskupa gnieźnieńskiego w sprawie z arcybiskupem 
lwowskim Janem ........... 

LXXXII. We Lwowie 21. Października 1485 r. Gunter z Sieniawy sędzia i .łan z Wy- 
sokiego piulsędek ziemscy lwowscy poświadczają, jako Prokop Korawa z Malechowa 
zeznał przed sądem, iż Mikołajowi ze Żmigrodu, kasztelanowi przemyskiemu, dłużny 
jest flO grzywien monety polskiej ......... 

LXXXIII. We Lwowie 23. Października 1485 r. Gunter z Sieniawy sędzia i Jan z Wy- 
sokiego podsędek ziemscy lwowscy uznają ważność rozgraniczenia jiomiędzy Zinino- 
wodą a Lwowem, dokonanego niegdyś przez komisarzy królewskich: Andrzeja 
Odrowąża ze Sprowy wojewodę i starostę ruskiego i Jerzego Strumiłę podkomo- 
rzego lwowskiego . . . . . . . . ." , 

LXXXIV. We Lwowie 25. Października 1485 r. Kazimierz Jagiellończyk wydaje rozporzą- 
dzenie celem ścisłego zachowywania prawa składu Iwow.skiego przez mieszkańców 
Rusi i wszelkich innych ......... 

LXXXV. We Lwowie 19. Czerwca 1486 r. Ilajcy miasta Lwowa poświadczają, jako 
Osanna, wdowa po Piotrze Nymant, we własnem i syna swego Piotra imieniu prze- 
kazała Stanisławowi Maldrzykowi z Chodywanic , wojskiemu i podstarościemu 
lwowskiemu, i żonie jego Małgorzacie, córce Piotra Nymant, jako spadek po ro- 
dzicach ostatniej dwie kamienice w mieście Lwowie, folwark położony na przed- 
mieściu Iwowskiem i dom w Kamieńcu ....... 

LXXXVI. Na sejmie walnym w Piotrkowie 28. Stycznia 1487 r. Kazimierz Jagiellończyk 
w nagrodę za prace i koszta podjęte przy budowie murów około miasta Lwowa 
odstępuje magistratowi lwowskiemu pobór podatku zwanego cyzą, opłacanego jirzez 
mieszczan, oa cele fortyfikacyjne. ........ 

LXXXVII. Na sejmie walnym w Piotrkowie 28. Stycznia 1487 r. Kazimierz Jagiellończyk 
zważywszy, że mieszczanie lwowscy uwolnieni od zapłacenia dwurazowego podatku 
celem odbudowania miasta, powodowani jednakże potrzebą rzeczypospolitej podatek 
ten zapłacili, pozwala im na następne dwa lata, po upływie poprzedniego uwolnie- 
nia ściągnąć podatek ten na odbudowanie miasta ...... 

LXXXVIII. W Żydaczowie 7. Maja 14b7 r. Feliks z Paniewa, kasztelan lwowski i starosta 
żydaczowski, załatwia w myśl uchwały powziętej przez radzców królewskich spór 
pomiędzy Janem Dzieduszyckim a Juchnoneni Nagwazdanem z Stankowa o (i3 grzy- 
wien, które ten ostatni miał za])isanc na w.si Lekczynie należącej do Jana Dzie- 
duszyckiego ............ 

LXXXIX. Na zamku bełzkim 7. Marca 1488 r. Królewicz Jan Olbracht załatwia spór han- 
dlowy pomiędzy mieszkańcami miasta liWowa z jednej, a Żydami lwowskimi 
z drugiej strony ........... 

XC. W Rzymie 15. Czerwcai 1488 r. Innocenty VIII. na prośbę rajców lwowskich przy- 
znaje im prawo patronatu i prezenty do ołtarza Nawiedzenia N. P. Maryi, który 

41 a 



149 



150 



154 



156 



157 



158 



159 



160 



161 



163 



322 



Barnabasz z Negrona uposażył i swe prawo patronatu i prezenty rajcom tegoż 
miasta przekazał . . . . . . . . . . .164 

• XCI. W Nowem Mieście Korczynie 9. Października 1488 r. Kazimierz Jagiellończyk po- 
zwala Elżbiecie z Podoszyc, wdowie po Jerzym Strumile kasztelanie lwowskim , za- 
łożyć i udotować ołtarz . . . . . . . • • . I(i6 

XCII. W Krakowie 15. Kwietnia 1489 r. Kazimierz Jagiellończyk zatwierdza dokonaną, 
przez rajców lwowskich zamiang wsi Łuczan, Nahorzan czyli Piotrowej Góry i Bol- 
szowa w powiecie żydaczowskim położonych a do szpitala św. Ducha należących na 
wieś Malechów należącą do Dymitra Cliodorowskiego . . . . .167 

XCIII. W Krakowie 16. Kwietnia 1489 r. Kazimierz Jagiellończyk uwalnia miasto Lwów 

na rok jeden od opłaty wszelkich podatków . . . . . . .170 

XCIV. W Krakowie 10. Kwietnia 1489 r. K^azimierz Jagiellończyk potwierdza rozporzą- 
dzenie, którem syn jego Jan Olbracht załatwił spór handlowy pomiędzy mieszkań- 
cami miasta Lwowa z jednej a Żydami lwowskimi z drugiej strony . . .171 
XCV. Na sejmie walnym w Piotrkowie 7. Grudnia 1490 r. Kazimierz Jagiellończyk 
nadaje miastu Lwowu zwolnienie z wszelkich podatków na rok jeden po upływie 
ostatniej miastu nadanej exempcyi . . . . . . • .172 

XCVL (W Pilźniej 1. Lipca 1491 r. Marcin z Bogoryi podstoli i sędzia i Mikołaj 
Sworski z Bedlna podsędek ziemscy sandomirscy poświadczają, że za urzędowania 
poprzedników ich Piotra Szanczygniewskiego z Pacanowa sędziego i Mikołaja ze 
Zborzany podsędka ziemskich sandomirskich stanęła na dniu 22. Lutego 1485 r. 
zamiana gruntów pomiędzy Janem z Mikołajowie a Janem i Bartłomiejem ze Zgłobic 173 
XCVII. W Pilźuie 1. Lipca 1491 r. Marcin z Bogoryi podstoli i sędzia i Mikołaj 
Sworski z Bedlna podsędek ziemscy sandomirscy poświadczają z aktów pilzneń- 
skich, że 24. Kwietnia 1482 r. za czasów ich poprzedników Dobiesława z Chlewisk 
i Mikołaja Zborzeńskiego Stanisław Czelen ze Zgłobicz przyznał Janowi synowi 
Bartosza ze Zgłobicz prawo używania drogi prowadzącej przez jego ogród . .174 

XCVIII. W Nowym Sączu 27. Lipca 1491 r. Burmistrz i rajcy Nowego Sącza wystawiają 
świadectwo urodzenia i zachowania się dla Jana Róży pochodzącego ze Sącza a 
przenoszącego się do Lwowa . . . . • • • ■ .175 

XCIX. Na sejmie walnym piotrkowskim 8. Lutego 1493 r. Jan Olbracht uwalnia miasto 
Lwów od wszelkich publicznych ciężarów na lat cztery, licząc od wygaśnięcia po- 
pi"zednio im przez ś. p. króla Kazimierza nadanego uwolnienia . . . .176 

C. Na sejmie walnym piotrkowskim 14. Lutego 1493 r. Jan Olbracht zatwierdza 
wszelkie prawa i przywileje wszystkich mieszkańców królestwa polskiego w ogóle 
a ziemi lwowskiej w szczególe . . . . . . . . .177 

CL Na sejmie walnym w Piotrkowie 22. Lutego 1493 r. Jan Olbracht wynagradzając 
wierność mieszczan pilzneńskich, jaką mu po śmierci ojca okazali, zatwierdza 
wszystkie przywileje kiedykolwiek miastu temu naidane . . . . .180 

CII. Na sejmie walnym piotrkowskim 26. Lutego 1493 r. Jan Olbracht poświadcza, 
że nałożony na sejmie na ziemię lwowską podatek pochodzi jedynie z dobrej woli 
a nie z obowiązku mieszkańców . . . • ■ • • • .182 



323 



strona 



cm. w Proszowicach 28. Lutego 1494 r. Mikołaj Strasz z Białaczowa sędzia i Jan 
młodszj' z Biechowa podsgdek ziemscy krakowscy potwierdzają, że za żjxia 
podsgdka Jana z Większej Modlnicy Jan z Baszowa zabezpieczył żonie swej Be- 
acie, córce Mikołaja Piwka z Obucliowa, 70 grzywien wiana i 70 grzywien posagu 
na Banszowie ............ 183 

CrV. w Krakowie 30. Maja 141)4 r. Jan Olbraciit pozwala Elżbiecie z Podoszyc, wdo- 
wie po Jerzym Struniile z Uymoszyna, kastelanie lwowskim, przeznaczyć łaźnię 
jej we Lwowie zwaną. Ormiańską na beneticyum kościoła metropolitalnego 
lwowskiego . . . . . . . . . . .134 

CV. W Nowem Mieście 25. Września 1494 r. Jan Olbracht ze względu na pożar, który 
niedawno nawiedził Lwów, uwalnia tych mieszczan lwowskich, którzy od pożaru 
ucierpieli, na lat 15, innych zaś na lat 10 od opłaty wszelkich podatków . 186 

CYL W Dunajowie 8. Maja 1495 r. Andrzej Róża arcybiskup lwowski potwierdza 
erekcyę służby bożej przy ołtarzu Narodzenia N. P. M. i św. Stanisława męczen- 
nika, wzniesionym w katedrze lwowskiej przez Annę z Buczacza dziedziczkę z Li- 
twinowa, żonę Dersława z Hownowa. kasztelana bełzkiego .... 187 

CVII. W Laszkach 27. Września 1495 r. Jan, syn Stanisława z Krakowa, notaryusz pu- 
bliczny, spisuje testament Doroty, córki zmarłego Marcina Majzeł mieszczanina 
Iwowwskiego, a Stanisław Trzebuchowski, kanonik i oticyał lwowski, zatwierdza 
ten testament 28. Marca 149(i r. . . . . . . . . . 191 

Dokumentu multańskie i mołdawskie, 

*I. We Lwowie 1390 (?) r. Książe multański Mircza, z przydomkiem Stary, 
nadaje kupcom i mieszczanom, pochodzącym z państwa polskiego, a szczególnie 
z miasta Lwowa, tudzież kupcom i mieszczanom, pochodzącym z państwa litewskiego, 
prawo kupczenia po wszystkich ziemiach jego i uwalnia ich zarazem od wszelkich 
myt, z wyjątkiem targowickiego. ........ 200 

*n. W Suczawie 1407 r. Książe mołdawski Aleksander, z przydomkiem Dobry, na- 
daje kupcom lwowskim, tudzież kupcom ruskiej i podolskiej ziemi prawo kupcze- 
nia po wszystkich ziemiach jego za opłatą myt zniżonych; pozwala im także 
przewozić przez kraje jego srebro i kuny węgierskie, jednakże z zastrzeżeniem, by 
podawane były zawsze do wiadomości władz celnych i by hospodarowi wolno było 
zakupić z artykułów tych tyle, ile mu się podobać będzie: nakoniec pozwala im 
mieć własny dom w Suczawie z zastrzeżeniem, by w domu tym nie utrzymywali 
ani szynku, ani jatek, ani też chleba własnego nie sprzedawali . . . 205 

*in. W Argiszowie 1409 r. Książe multańsld Mircza Stary poręcza kupcom lwowskim, 
tudzież kupcom , pochodzącym z państwa polskiego i litewskiego , te same prawa, 
co przedtem (t. j. te same. co w dokumencie jego poprzednim), z tą tylko różnicą 
że z towarów, mogących w krajach jego być sprzedawanymi lub kupowanymi, wyłącza 
się srebro a nadto myto targowickie określa się dokładniej na 30'',o wartości ich 
ogólnej ............. 214 



324 

* IV. W Suczawie 1434 r. Książe mołdawski Szczepan poręcza kupcom lwowskim, tu- 

dzież kupcom ruskiej i podolskiej ziemi te same prawa i wolności handlowe, co 
ojciec jego Aleksander .......... 216 

* V. W Argiszowie i Targowicy 1439 r. Książe multański Wład, czyli Władysław, 
nadaje kupcom z Krakowa i ze Lwowa, tudzież kupcom wszystkicli innych lackicłi, 
ruskich i mołdawskich miast prawo kupczenia po wszystkich ziemiach jego, a 
nawet i w jiogranicznych ziemiach tureckich, za opłatą myt zwyczajnych, z wy- 
jątkiem lyhnickiego, które dla kupców krakowskich, lwowskich etc. wynosić ma od- 
tąd 2 zł węgierskie od woza ......... 220 

* YI. W Suczawie 1456 r. Książe mołdawski P;ou-, z przydomkiem Aron, glejtuje 

kupcom lwowskim, tudzież kupcom innych miast króla polskiego, pozwalając im, iż 
mogą handlować w ziemiach jego swobodnie i bez żadnej ze strony władz i osób 
prywatnych przeszkody, i obiecuje zarazem , iż gotów jest przywileje, które mająj, 
od poprzedników jego, potwierdzić im całkowicie według tego samego, co tamte 
obyczaju ............ 226 

*VII. W Suczawie 1456 r. Piotr książę mołdawski nadaje kupcom lwowskim, tudzież 
kupcom ruskiej i podolskiej ziemi te same prawa i wolności handlowe, co po- 
przednicy jego, określa je wszakże nieco dokładniej (mianowicie co się tyczy tak 
zwanych towarów kramnych) i postanawia, że myto, które istniało dotychczas w Ty- 
ginie, ma odtąd uiszczać się w Lapusznem ....... 228 

*VII1. W Suczawie 1460 r. Książe mołdawski Szczepan, z przydomkiem Wielki, po- 
ręcza kupcom lwowskim, tudzież kupcom iimych miast ziemi ruskiej i podolskiej 
te same prawa i wolności handlowe, co poprzednik jego Piotr, z tą jednakże różnicą, 
że myto w Tyginie, które zniesione zostało przez Piotra, przywraca ponownie . 237 

*IX. W Suczawie 1463 r. Książe mołdawski Szczepan poręcza kupcom lwowskim etc. 
te same prawa i wolności handlowe, co poprzednicy jego, i obiecuje dochować im 
takowe wiernie, a nawet i dopełnić przy sposobności według przywileju, wystawio- 
nego w roku 1460 ........... 242 

*X. W Charłowie między 1504 a 1517 r. Książe mołdawski Bohdan uwiadamia 
burmistrza i wszystkich radnych lwowskich, iż pieniądze, które winien Ijył skar- 
bowi mołdawskiemu niejaki Antoni, a względnie poręczyciel jego Kosnar, ściągnięte 
zostały przemocą od niejakiego Bartosza, syna pana Marcina ze Lwowa, i prosi, 
by magistrat lwowski zechciał postarać się o to, by rzeczony Bartosz żadnej z po- 
wodu tego nie poniósł szkody ......... 244 

*XL W Suczawie 1522 r. Iisiąże mołdawski Szczepan, z przydomkiem Młody, po- 
ręcza kupcom lwowskim etc wszystkie przysługujące im dotychczas prawa i wol- 
ności handlowe i wystawia im na to list glejtowy tej samej treści, co list glejtowy 
księcia Szczepana Wielkiego z dnia 25. Stycznia 1463 roku .... 246 

*XIL W Jassach 1579 r. Książe mołdawski Piotr, z przydomkiem Chromy, uwiadamia 
mieszczan lwowskich etc, że na prośby kupców mołdawskich, by przeszkodzić dal- 
szym ze strony kołomyjskich i lwowskich celników nadużyciom, ustanowiony został 



325 



główny jarmark, a zarazem i główny skład dla towarów mołdawskich we wsi Szy- 
piiicacłi; upewnia ich atoli, że prawa i wolności handlowe, przyznane kupcom 
lwowskim na mocy dawnych przywilejów, pozostają nietknigte, z wyjątkiem jednych 
tylko żydów, którzy, gdy w handlu z wołami znaczną i niebezpieczną kupcom kra- 
jowym wyrządzali konkurencyę, wydaleni zostali z krajów mołdawskich . . 248 

*XIII. W Jassach IfiGl r. Książe mołdawski Szczepan Wasyli uwiadamia kupców 
z rzeczypospolitej polskiej, jakoteż postronnych nacyi, iż w "dzień św. Eliasza 
ruskiego 1C61 roku nastgpuje jarmark w Jazłowcu, i wzywa ich, by stawili się tam 
licznie, obiecując, że i on będzie na miejsce to dyrygował cudzoziemskich i swoich 
kupców ............. 250 

♦XIV. W Jassach 1665 r. Ivsiąże mołdawski Istraty Dabiża udaje sig do rajców lwow- 
skich z prośbą, by takowi zezwolić raczyli, aby kamienica Trzcińskiego we Lwowie, 
będąca w zastawie u niejakiego Gabryela Ciecienka, sługi bojarzyna mołdawskiego 
Statego , mogła być albo sprzedaną, albo komu innemu (ktoby ciążącą na niej kwotę 
zapłacić zechciał) oddaną w zastaw, a nadto by także i koszta procesu, wynoszące 
300 złotych polskich, wrócone mu były ....... 251 

Index ............... 253 

Spis wyrazów niełacińskich ........ . . 311 

Spis pieczęci w tym tomie opisanych . . . . . . . . .313 

Podobizny do dokumentów nr. * I. (str. 200), nr. *V. (str. 220) i próba pisma dokumentu 
nr. *Vn. (str. 228). 



41 b 



Sprostowania i uzupełnienia do tomu niniejszego. 

Str. 2. w. (i zamiast Georgius czytaj Gregorius. 

Str. 30. w. 11 zamiast Bernandino czytaj Bernardino. 

Str. 5G w. 21 zamiast nr. L. czytaj nr. LI. 

Dokument nr. LXXVIII str. 14(i, oddrukowany według oryginału z zawieszonemi pie- 
częciami, wystawili Gunter z Sieniawy sędzia i Piotr Gołąbek z Ziranejwody podsędek ziemscy 
lwowscy dnia 28. maja 1484 r. Tymczasem podsędkiem ziemskim lwowskim był wtedy, co wynika 
z licznych tutaj umieszczonych dokumentów. Jan z Wysokiego herbu Odrowąż , Piotr Gołąbek z Zi- 
mnejwody zaś był wtedy sędzią grodu lwowskiego. Ten Piotr Gołąbek występował przy układzie 
wyszczególnionym w dokumencie nr. LXXVIII widocznie w zastępstwie podsędka Jana z Wysokiego. 
Dlaczego jednak nie wyrażono tego w dokumencie, lecz nadano mu tytuł podsędka ziemskiego, 
którym nie był, nie umiem wvtłómaczyć. 



Sprostowanie do tomu VI. 
Do dok. nr. CVII, str. 163. 

Zamiast: salutem in domino, sincere devocionis affectus. Continue ad Romanam ge- 
ris eclesiam non indigne meretur czytaj : salutem in domino. Sincere deuotionis affectus, quos con- 
tinue ad Romanam geris eclesiam, non indigne merentur '). 

Do dok. nr. CXVI, str. 176. 

Wymieniona tutaj wieś Międzygórze nie leży w Galicji, jak powiedziano w objaśnieniu, 
lecz w królestwie polskiem województwie sandomirskiem , co wynika z Długosza ks. IX, str. 1161, 
gdzie pod r. 1:570 mówi o zapisie zamku Międzygórze na rzecz Jana Zakliki w testamencie Ka- 
zimierza Wielkiego ^). 



') Sprostowanie to zawdzięczam recenzji umieszczonej w Przeglądzie Polskim. 
■') Sprostowanie to zawdzięczam uprzejmości JW. Kazimierza hr. St-adnickiego. 



I 



PLEASE DO NOT REMOVE 
CARDS OR SLIPS FROM THIS POCKET 



UNIVERSITY OF TORONTO LIBRARY 



Akta grodzkie i ziemskie z 
,02 czasów Rzeczypospolitej 

j^7 Polskiej 

t.7 



DK