(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Akta grodzkie i ziemskie z czasów Rzeczypospolitej Polskiej z Archiwum tak zwanego Bernardyskiego we Lwowie w skutek fundacyi Alexandra hr. Stadnickiego, wydane staraniem Galicyjskiego Wydziaau Krajowego"

HANDBOUND 
AT THE 



UNIYERSITY OF 
TORONTO PRESS 



AKTA 

GRODZKIE 1 ZIEMSKIE 

Z ARCHIWUM T. Z. BERNARDYŃSKIEGO WE LWOWIE 

w DALSZYM CIĄGU WYDAWNICTWA FUNDACYl AL. HR. STADNICKIEGO 



OGŁASZANE PRZEZ 



TOWARZYSTWO NAUKOWE WE LWOWIE 



TOM XXIII 

LAUDA SEJMIKOWE 

WISZEŃSKIE, LWOWSKIE, PRZEMYSKIE I SANOCKIE 



1731—1772 

WYDAŁ 
ANTONI PROCHASKA 




WE LWOWIE 

NAKŁADEM TOWARZYSTWA NAUKOWEGO 

Z ZASIŁKIEM MINISTERSTWA WYZN. REL. I OŚW. PUBL. 

z PIERWSZEJ ZWIĄZKOWEJ DBUKABNI WE LWOWIE 

1928. 



fil 

-ł. : . 



.!^''':^JS''^ 



852706 



spis rzeczy. 



Przedm owa. 



Lauda sejmikowe 1731 — 1772. 



XV 



str. 



10 



11 



12 



13 



14 



15 



16 



1731, 9 stycznia, Lwów. 

Uchwała sądu boni ordinis lwowskiego ....... 

1732, 24 marca, Lwów. 

Uchwała sądu boni ordinis lwowskiego ....... 

1733, 16 stycznia, Sanok. 

Kilku szlachty sanockiej zakłada manifest przeciwko uchwałom zwołanego na 16stycz 
nia sejmiku wiszeńskiego ......... 

1733, marzec początek. Warszawa. 

Józef Mniszek marszałek w. kor. do sejmiku wiszeńskiego 

1733, 16 marca, Wisznia. 

Instrukcya sejmiku wiszeńskiego posłom na sejm konwokacyjny 

1733, 18 marca, Wisznia. 

Instrukcya sejmiku dana posłom do marszałka w. koronnego 

1733, 20 marca, Wisznia. 

Konfederacya województwa ruskiego ....... 

1733, 26 marca, Wisznia. 

Laudum ziem skonfederowanych województwa ruskiego .... 

1733, 26 marca, Wisznia. 

Marszałek konfederacyi województwa ruskiego do Prymasa 

1733, koniec marca, s. 1. 

Odpowiedź prymasa na list marszałka województwa ruskiego 

1733, 14 kwietnia, Przemyśl. 

Ordynacya sądów kapturowych ziemi przemyskiej .... 

1733, 15 kwietnia, Sanok. 

Laudum ziemian sanockich . . . . . - . 

1733, 18 kwietnia, Przemyśl. 

Uchwała sądu kapturowego ziemi przemyskiej ..... 

1733, 18 kwietnia, Przemyśl. 

Uchwała sądu kapturowego ziemi przemyskiej ..... 

1733, 22 czerwca. Warszawa. 

Prymas do marszałka konfederacyi województwa ruskiego 

1733, 3 lipca, Przemyśl. 

Uchwała sądu kapturowego przemyskiego w sprawie sądownictwa 



17 



17 



26 



30 



31 



33 



36 



37 



40 



41 



43 



IV 



spis rzeczy 



17 1733, 16 lipca, Wisznia. 
Laudum sejmiku wiszeńskiego .... 

18 1733, 9 sierpnia, Żydaczów. 
Protest przeciwko uchwałom sejmiku wiszeńskiego 

19 1733, 10 grudnia, Wisznia. 
Konfederacya województwa ruskiego przy Stanisławie elekcie 

20 1733, 10 grudnia, Wisznia. 
Laudum sejmiku konfederackiego wiszeńskiego 

21 1733, 10 grudnia, Wisznia. 
Manifest przeciwko powtórnej konfederacyi 

22 1733, 12 grudnia, Dołhomościska. 
Uniwersał marszałka konfederacyi województwa ruskiego 

23 1733. 29 grudnia, Wisznia. 
Laudum sejmiku wiszeńskiego .... 

24 1733, 30 grudnia, Wisznia. 
Insfrukcya sejmiku dana posłom do marszałka w. koronnego 

25 1734, 30 kwietnia, Przemyśl. 
Laudum ziemian przemyskich .... 

26 1734, 7 czerwca, Sanok. 
Laudum ziemian sanockich ...... 

27 1734, 7 czerwca, Sanok. 
Instrukcya dla komisarza do zlustrowania chorągwi delegowanego 

28 1734, 6 lipca, Pod Szczutkowem. 
Punkt z laudum konfederackiego województwa ruskiego 

29 1734, 20 sierpnia. Pod Ryszkową Wolą, 
Manifest przeciwko duktorowi konfederackiemu Sołtykowi 

30 1734, 21 sierpnia, Pod Kobylnicą. 
Laudum obozowe generału województwa ruskiego 

31 1734, 23 sierpnia, Pod Kobylnicą. 
Laudum obozowe generału województwa ruskiego 

32 1734, 23 sierpnia. Pod Kobylnicą. 
Manifest przeciwko manifestacyi szlachty z 20 sierpnia . 

33 1734, 3 września, Pod Kobylnicą. 
Laudum obozowe generału województwa ruskiego 

34 1734, 11 września, Przemyśl. 

Remanifestacya ze strony Dzieduszyckich, Ulińskiego i Ustrzyckich 

35 1734, 18 września, Pod Makuniowem. 

Laudum obozowe województwa ruskiego ...... 

36 1734, 18 września. Pod Makuniowem. 

Manifest generału województwa ruskiego ...... 

37 1734, 19 września, Rudki. 

Protest ziemian województwa ruskiego przeciwko kasztelanowi przemyskiemu 

38 1734, 7 października, Przemyśl. 

Manifest szlachty przemyskiej ....... 

39 1734, 9 października, Przemyśl. 

Uchwały sądu kapturowego przemyskiego . . . . . 

40 1734, 11 października, Przemyśl. 

Manifest Bazylego Ustrzyckiego ....... 



43 

46 

47 

55 

60 

63 

63 

67 

68 

70 

73 

74 

75 

77 

80 

87 

93 

98 

105 

110 

112 

113 

115 

117 



Spis rzeczy V 

41 1734, 5 listopada, Sanok. 

Uchwały sądu kapturowego sanockiego . . . . .120 

42 1734, 10 listopada, Przemyśl. 

Instrukcya posłom ziemi przemyskiej do marszałka w. koronnego . .121 

43 1734, 19 [listopada], Lwów. 

Instrukcya posłom ziemi lwowskiej do marszałka w. koronnego 122 

44 1734, 4 grudnia, Sanok. 

U:hwały sądu kapturowego sanockiego . • .122 

45 1735, 3 marca, Sanok. 

Uchwały ziemian sanockich . . . .124 

46 1735, 14 marca, Wisznia. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego ........ 125 

47 1735, 14 marca, Wisznia. 

Instrukcya sejmiku dana posłom do króla ....... 130 

48 1735, 22 marca, Sanok. 

Uchwały ziemian sanockich ......... 132 

49 1735, początek czerwca, S. L. 

Życzenia województwa ruskiego i innych w sprawie uspokojenia Rzptej 134 

50 1735, koniec lipca, S. L. 

Marszałek w. koronny do sejmiku w Wiszni . .135 

51 1735, ? S. L. 

Marszałek w. koronny do dygnitarzy na sejmiku w Wiszni .... 135 

52 1735, 9 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego ........ 136 

53 1735, 9 września, Wisznia. 

Instrukcya sejmiku posłom na sejm ....... 137 

54 1735, 12 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego deputackiego ...... 148 

55 1735, 13 września, Wisznia. 

Uchwała ziemian sanockich powzięta na sejmiku wiszeńskim .... 149 

56 1736, 27 lutego, Sanok. 

Uchwały ziemian sanockich . . . . . .150 

57 1736, 20 kwietnia, Załoźce. 

Uniwersał hetmana w. koronnego . .151 

58 1736. 20 kwietnia, Załoźce. 

Odpowiedź hetmana w. koronnego dana ziemianom lwowskim .151 

59 1736, 11 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego . • .153 

60 1736, 25 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku relacyjnego wiszeńskiego . • .156 

61 1737, 4 lutego, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich na sądach skarbowych powzięte 158 

62 1737, 8 lipca, Przemyśl. 

Uchwała ziemian przemyskich ........ 163 

63 1737, 19 sierpnia, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich ........ 164 

64 1737, 10 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego . . .167 



VI 



Spis rzeczy 



65 1738, 27 stycznia, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich ........ 173 

66 1738, 3 marca, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemysi<ich . . . . . . 173 

67 1738, 5 sierpnia, Lwów. 

Laudum w sprawie elekcyi podkomorzego lwowskiego . . . . .175 

68 1738, 6 sierpnia, Lwów. 

Manifestacya przeciw udziałowi w elekcyach sejmikowych z powodu zasądzenia 

w procesie .176 

69 1739, 9 marca, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich ........ 176 

70 1739, 27 kwietnia, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich ........ 180 

71 1739, 20 lipca, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich ........ 183 

72 1739, 2 listopada, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich ........ 184 

73 1740, 26 stycznia, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich ........ 185 

74 1740, 4 kwietnia, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich ........ 188 

75 1740, 22 sierpnia, Wisznia. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego . . . . . . . 189 

76 1740, 22 sierpnia, Wisznia. 

Instrukcya sejmiku posłom na sejm ....... 191 

77 1740, 13 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego . . . . . . 199 

78 1740, 26 września, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich * . . ■ . . . . . 204 

79 1741, 18 stycznia, Sanok. 

Uchwały ziemian sanockich ......... 206 

80 1741, 18 stycznia, Sanok. 

Manifest ziemian sanockich przeciwko artykułowi laudum wiszeńskiego z 13 wrze- 
śnia 1740 r 208 

81 1741, 30 stycznia, Przemyśl. 

Uchwała ziemian przemyskich ........ 208 

82 1741, 17 lipca, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich ........ 209 

83 1741, 23 października, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich . . . . . . - 210 

84 1742, 29 stycznia, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich . . . .211 

85 1742, 16 lipca, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich ........ 212 

86 1742, 10 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku deputackiego wiszeńskiego ..... 212 

87 1742, 5 listopada, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich ... 213 



Spis rzeczy 



VII 



88 1743, 9 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku deputaciciego wiszeńskiego 

89 1744, 28 stycznia, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich 

90 1744, 14 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku deputackiego wiszeńskiego 

91 1744, 15 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku gospodarskiego wiszeńskiego 

92 1744, 16 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku poselskiego wiszeńskiego 

93 1744, 16 września, Wisznia. 
Instrukcya sejmiku posłom na sejm 

94 1744, J6 września, Wisznia, 
instrukcya sejmiku posłom do prymasa 

95 1744, 16 września, Wisznia. 

Instrukcya sejmiku posłom do biskupa krakowskiego 

96 1745, 25 stycznia, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich 

97 1744, 18 marca, Sanok. 
Uchwały ziemian sanockich . 

98 1745, 29 marca. Przemy ŚL 
Uchwały ziemian przemyskich 

99 1745, 19 lipca, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich 

100 1746, 24 stycznia, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich 

101 1746, 25 czerwca, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich 

102 1746, 18 lipca, Przemyśl, 
Uchwały ziemian przemyskich 

103 1746, 29 sierpnia, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich 

104 1746, 12 września, Wisznia. 
Laudum sejmiku wiszeńskiego 

105 1747, 27 stycznia, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich 

106 1747, 17 lipca, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich 

107 1747, 25 września, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich 

108 1748, 26 stycznia, Przemyśl. 
Ziemianie przemyscy limitują zjazd 

109 1748, 11 marca, Przemyśl. 
Ziemianie przemyscy limitują zjazd 

110 1748, 6 maja, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich 

111 1748, 19 sierpnia, Wisznia. 
Laudum sejmiku wiszeńskiego 



217 
217 
221 
222 
223 
226 
239 
241 
242 
243 
244 
246 
247 
248 
249 
250 
250 
251 
261 
261 
262 
262 
263 
265 



VIII 



Spis rzeczy 



112 1748, 19 sierpnia, Wisznia. 
Instrukcya sejmiku posłom na sejm 

113 1748, 10 września, Wisznia. 
Laudum sejmiku wiszeńskiego 

114 1748, 23 września, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich 

115 1749, 28 stycznia, Sanok. 
Uchwały ziemian sanockich . 

116 1749, 28 lipca, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich 

117 1749, 16 września, Wisznia. 
Laudum sejmiku wiszeńskiego 

118 1750, 26 stycznia, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich 

119 1750, 23 czerwca, Wisznia. 
Laudum sejmiku wiszeńskiego 

120 1750, 23 czerwca, Wisznia. 
Instrukcya sejmiku posłom na sejm 

121 1751, 13 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku deputackiego wiszeńskiego 

122 1751, 14 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku gospodarskiego wiszeńskiego 

123 1752, 26 stycznia, Przemyśl. 

Reces zerwanego zjazdu ziemian przemyskich 

124 1750, 13 marca, Lwów. 
Uchwały ziemian lwowskich 

125 1752, 26 czerwca, Przemyśl. 

Rachunki z szelężnego i czopowego ziemi przemyskiej 

126 1753, 2 kwietnia, Lwów. 
Uchwały ziemian lwowskich 

127 1753, 11 września, Wisznia. 
Laudum sejmiku wiszeńskiego 

128 1754, 28 stycznia, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich 

129 1754, 25 marca, Lwów. 
Uchwały ziemian lwowskich 

130 1754, 21 sierpnia, Lwów. 
Manifestacya z powodu zerwania sejmiku 

131 1754, 9 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku deputackiego wiszeńskiego 

132 1754, 10—11 września, Wisznia. 

Manifestacya przeciwko punktowi laudum wiszeńskiego 

133 1754, 4 listopada, Lwów. 

Manifestacya przeciwko punktowi laudum wiszeńskiego 

134 1755, 27 stycznia, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich 

135 1755, 10 marca, Lwów'. 
Uchwały ziemian lwowskich 



266 

275 

277 

278 

280 

281 

283 

284 

285 

288 

289 

292 

292 

295 

300 

302 

307 

310 

315 

316 

317 

322 

323 

325 



Spis rzeczy 



IX 



136 1756, 26 stycznia, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich ...... 

137 1756, 29 marca Lwów. 
Uchwały ziemian lwowskich ...... 

138 1756, 4 maja, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich ....•• 

139 1756, 23 sierpnia, Wisznia. 
Laudum sejmiku wiszeńskiego 

140 1756, 23 sierpnia, Wisznia. 
Instrukcya posłom na sejm ....... 

141 1757, 31 stycznia, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich ...... 

142 1757, 21 marca Lwów. 
Uchwały ziemian lwowskich ...... 

143 1758, 30 stycznia, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich 

144 1758, 6 marca, Lwów. 
Uchwały ziemian lwowskich ...... 

145 1758, 20 sierpnia, Wisznia. 
Laudum sejmiku wiszeńskiego ...... 

146 1758, 21 sierpnia, Wisznia. 
Instrukcya sejmiku posłom na sejm ..... 

147 1758, 12 września, Sanok. 
Punkta do laudum od ziemi sanockiej poaane anno Domini milesimo septi 
simo quinquagesimo octavo die 12Septembris spisane 

148 1759, 29 stycznia, Przemyśl. 
Limita zjazdu ziemian przemyskich ..... 

149 1759, 5 lutego, Sanok. 
Uchwały ziemian sanockich ....... 

150 1759, 26 marca, Lwów. 
Uchwały ziemian lwowskich ...... 

151 1759, 2 kwietnia, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich ..... 

152 1760, 28 stycznia, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich ...... 

153 1760, 4 lutego, Sanok. 
Uchwała ziemian sanockich ....•• 

154 1760, 17 marca, Lwów. 
Uchwały ziemian lwowskich ...... 

155 1760, 22 marca, Lwów. 

Manifest szlachty żydaczowskiej przeciwko senatorom i szlachcie lwowskiej 
wodu pogwałcenia sejmiku i wolnego głosu .... 

156 1760, 25 sierpnia, Wisznia. 
Laudum sejmiku wiszeńskiego ...... 

157 1760, 25 sierpnia, Wisznia. 
Instrukcya sejmiku posłom na sejm 

158 1761, 26 stycznia, Przemyśl. 
Uchwały ziemian przemyskich ...... 



ngente- 



z po- 



330 
334 
338 
338 
340 
347 
353 
358 
362 
.367 
368 

375 
375 
376 
378 
382 
386 
390 
392 

395 
397 
398 
404 



Akta grodzkie i ziamskiL' XXIII. 



X 



Spis rzeczy 



159 1761, 9 lutego, Sanok. 

Uchwały ziemian sanockich ...... 

160 1761, 2 marca, Lwów. 

Uchwały ziemian lwowskich ..... 

161 1761, 16 marca, Wisznia. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego ..... 

162 1761, 16 marca, Wisznia. 

Instrukcya sejmiku posłom na sejm .... 

163 1861, 14 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku deputackiego wiszeńskiego 

164 1761, 15 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku gospodarskiego wiszeńskiego 

165 1762, 1 lutego, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich ..... 

166 1762, 22 marca, Lwów. 

Uchwały ziemian lwowskich ..... 

167 1762, 23 sierpnia, Wisznia. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego ..... 

168 1762, 23 sierpnia, Wisznia. 

. Instrukcya sejmiku posłom na sejm .... 

169 1762, 13 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku deputackiego wiszeńskiego 

170 1763, 31 stycznia, Przemyśl. 

Limita kongresu ziemian przemyskich .... 

171 1763, 14 marca, Lwów. 

Uchwały ziemian lwowskich ..... 

172 1763, 28 marca, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich ..... 

173 1764, 6 lutego, Wisznia. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego ..... 

174 1764, 6 lutego Wisznia. 

Instrukcya sejmiku posłom na sejm .... 

175 1764, 6 lutego, Wisznia. 

Konfederacya województwa ruskiego .... 

176 1764 20 marca, Przemyśl. 

Ordynacya sądów kapturowych ziemi przemyskiej 

177 1764, 20 marca, Sanok. 

Uchwały ziemian sanockich ...... 

178 1764, 3 lipca, PrzemyśL 

Uchwały ziemian przemyskich ..... 

179 1774, 16 lipca, Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich ..... 

180 1764, 23 lipca, Wisznia. 

Laudum sejmiku relacyjnego wiszeńskiego, z aprobatą konfederacyi 
jako też i generalnej ....... 

181 1764, 29 października, Wisznia. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego ..... 





410 




411 




413 




414 




417 




418 




420 




426 




428 




429 




434 




434 




435 




439 




444 




448 




453 




458 




461 




464 




465 


wojewódzkie 


474 




476 



Spis rzeczy Xl 

182 176-4, 29 października, Wisznia. 

Instrukcya sejmiku posłom na sejm ....... 477 

183 1764, 5 listopada, Przemyśl. 

Laudum sejmiku deputackiego przemyskiego ...... 481 

184 1764, 5 listopada, Sanok. 

Laudum sejmiku deputackiego sanockiego ..... 482 

185 1764. 6 listopada. Lwów. 

Laudum sejmiku gospodarskiego lwowskiego ...... 483 

186 1764, 6 listopada, Sanok. 

Laudum sejmiku gospodarskiego sanockiego ...... 487 

187 1765, 25 stycznia, Sanok. 

Laudum sejmiku gospodarskiego sanockiego ...... 487 

188 1765, 3 lutego Przemyśl. 

Uchwały ziemian przemyskich ... .... 489 

189 1765, 22 kwietnia, Wisznia. 

Laudum sejmiku relacyjnego wiszeńskiego ...... 490 

190 1765, 22 maja, Sanok. 

Laudum elekcyjne podkomorzego sanockiego ...... 491 

191 1765, 23 maja, Sanok. 

Laudum elekcyjne sędziego, podsędka i pisarza ziem sanockich . 492 

192 1765, 23 maja, Lwów. 

Laudum elekcyjne podkomorzego lwowskiego ...... 494 

193 1765, 24 maja, Przemyśl. 

Laudum elekcyjne sędziego ziemi przemyskiej ...... 495 

194 1765, 24 maja, Lwów. 

Laudum elekcyjne sędziego ziemi lwowskiej ...... 496 

195 1765, 25 maja, Lwów. 

Laudum elekcyjne pisarza ziemskiego lwowskiego ..... 497 

196 1765, 6 sierpnia, Przemyśl. 

Laudum elekcyjne podsędka ziemskiego przemyskiego .... 498 

197 1765, 9 września, Przemyśl. 

Laudum sejmiku deputackiego przemyskiego ...... 499 

198 1765, 9 września, Lwów. 

Laudum sejmiku deputackiego ziemi lwowskiej i żydaczowskiej . . 500 

199 1765, 10 września, Przemyśl. 

Laudum sejmiku gospodarskiego przemyskiego ...... 501 

200 1765, 10 września, Lwów. 

Laudum sejmiku gospodarskiego ziemi lwowskiej i powiatu żydaczowskiego 505 

201 1766, 30 czerwca, Sanok. 

Laudum elekcyjne podkomorzego sanockiego ...... 512 

202 1766. 25 sierpnia, Wisznia. 

Laudum sejmiku poselskiego wiszeńskiego . . . . . .513 

203 1766, 25 sierpnia, Wisznia. 

Instrukcya sejmiku posłom na sejm ....... 514 

204 1766, 15 września, Wisznia. 

Laudum sejmiku deputackiego przemyskiego . . . . .518 

205 1766, 15 września, Sanok. 

Laudum sejmiku deputackiego sanockiego ...... 520 



XII 



Spis rzeczy 



206 1766, 15 września, Lwów. 
Laudum sejmiku deputackiego lwowskiego 

207 1766, 16 września, Lwów. 
Laudum sejmiku gospodarskiego lwowskiego 

208 1766, 16 września, Przemyśl. 
Laudum sejmiku gospodarskiego przemyskiego 

209 1766, 16 września, Sanok. 
Laudum sejmiku gospodarskiego sanockiego 

210 1767, 16 marca, Przemyśl. 
Laudum elekcyjne podsędka przemyskiego 

211 1767, 27 maja, Wisznia. 
Konfederacya województwa ruskiego 

212 1767, 27 maja, Wisznia. 
Uniwersał marszałka konfederacyi województwa ruskiego 

213 1767, 28 maja, Wisznia. 

Akces szlachty drobnej do konfederacyi generatu województwa ruskiego 

214 1767, 4 czerwca, Wisznia. 

Laudum sejmiku konfederackiego . . 

215 1767, 24 sierpnia, Wisznia. 

Laudum sejmiku poselskiego wiszeńskiego ...... 

216 1767, 24 sierpnia, Wisznia. 

Instrukcya sejmiku posłom na sejm ....... 

217 1767, 24 sierpnia, Wisznia. 

Ziemianie sanoccy wybierają posłów na sejm i dają im instrukcyę . 

218 1767, 26 sierpnia, Wisznia. 

Instrukcya sejmiku posłom do króla ....... 

219 1797, 26 sierpnia, Wisznia. 

Manifestacya przeciwko uchwałom sejmiku wiszeńskiego .... 

220 1767, 26 sierpnia, Wisznia. 

Instrukcya niektórych ziemian na sejmiku wiszeńskim posłowi do marszałka konfe- 
deracyi radomskiej Radziwiłła wybranemu dana ..... 

221 1767, 31 sierpnia, Sanok. 

Kilku ziemian zgłasza akces do konfederacyi radomskiej .... 

222 1767, 1 września, Warszawa. 

Pozew przed sąd konfederacki ........ 

223 1767, 1 września, Sanok. 

Protest ziemian sanockich z powodu obranych w Wiszni na sejmiku przedsejmo- 
wym posłów ........... 

224 1767, 2 września, Uherce. 

Kasztelan sanocki odstępuje od protestacyi przeciwko sejmikowi wiszeńskiemu 
uczynionej ........... 

225 1767, 5 września, Sanok. 

Akces ziemian sanockich do konfederacyi radomskiej ..... 

226 1767, 3 września, Lwów. 

Stefan Hordyński poseł ziemi lwowskiej zakłada manifest przy wierze św. ka- 
tolickiej ............ 

227 1767, 14 września, Przemyśl. 

Laudum sejmiku deputackiego przemyskiego ...... 



521 

522 

529 

533 

534 

535 

537 

539 

540 

543 

545 

546 

547 

548 

550 
551 
551 

552 

554 
554 

555 
556 



Spis rzeczy 



XIII 



228 1767, 14 września, Sanok. 
Laudum sejmiku deputackiego sanockiego ...... 

229 1767, 14 września, Sanok. 
Laudum sejmiku gospodarskiego sanockiego ..... 

230 1767, 14 września, Sanok. 
Akces ziemian sanockich do konfederacyi radomskiej 

231 1767, 15 września, Sanok. 
Akces ziemian sanockich do konfederacyi radomskiej .... 

232 1767, 16 września, Lwów. 
Laudum sejmiku gospodarskiego lwowskiego ..... 

233 1767, 16 września, Lwów. 
Laudum sejmiku deputackiego lwowskiego ..... 

234 1767, 23 września, Lwów. 

Reces od sprzeciwu przeciwko sejmikowi poselskiemu w Wiszni z 24 sierpnia t. r. 

235 1768, 25 stycznia, Sanok. 

Uchwały ziemian sanockich co do kontrybucyi dla wojsk moskiewskich 

236 1768 25 stycznia, Sanok. 

Ziemianie sanoccy odsyłają do skarbu deputata swego na trybunał koronny 
po pensyę ........... 

237 1763, 20 kwietnia, Bar. 

Uniwersał marszałka konfederacyi barskiej do województw ruskiego, wołyńskiego, 
podolskiego i bracławskiego ......... 

238 1768, 29 kwietnia, Podhajce. 

Uniwersał i ordynans marszałka konfederacyi województwa bracławskiego do wo- 
jewództwa kijowskiego i ruskiego ....... 

239 1768, 25 czerwca, Lwów. 
Manifestacya z powodu przeciążenia dymów w ziemi przemyskiej 

240 1768, 12 lipca, Targowiska. 
Uniwersał zastępcy marszałka konfederacyi do ziemi lwowskiej i przemyskiej 

241 1768. 15 lipca, Lwów. 
Laudum sejmiku deputackiego lwowskiego ..... 

242 1768, 17 lipca, Sanok. 
Mieszczanie sanoccy składają przysięgę konfederacką .... 

243 1768, 14 września, Lwów. 
Laudum sejmiku gospodarskiego lwowskiego ..... 

244 1769, 17 kwietnia, Muszyna. 

Ziemianie sanoccy obierają marszałkiem konfederacyi Ignacego Potockiego, starostę 
kaniowskiego .......... 

245 1769, 22 maja, Przemyśl. 
Konfederacya ziemi przemyskiej ....... 

246 1769, 23 maja, Przemyśl. 
Uniwersał marszałka konfederacyi ziemi przemyskiej .... 

247 1769, 30 maja, Wisznia. 
Konfederacya ziemian województwa ruskiego ..... 

248 1769, 6 czerwca, Busk. 
Manifest marszałka konfederacyi województwa ruskiego 

249 1769, 14 września, Lwów. 
Laudum sejmiku gospodarskiego lwowskiego ..... 



557 
558 
559 
560 
561 
562 
563 
564 

565 

566 

567 
569 
569 
570 
572 
572 

582 
583 
584 
587 
589 
592 



XIV 



Spis rzeczy 



250 1769, 13 listopada, Sanok. 

Ziemianie sanoccy obierają marszałkiem konfederacyi Filipa Radzimińskiego 

251 1770, 14 września, Przemyśl. 
Laudum ziemian przemyskich 

252 1770, 14 września, Lwów. 
Laudum sejmiku gospodarskiego lwowskiego 

253 1770, 11 października, Przemyśl. 
Laudum ziemian przemyskich 

254 1770, 16 listopada, Lwów. 
Uniwersał komisarzy ziemi lwowskiej i powiatu żydaczowskiego 

255 1771, 13 września, Przemyśl. 
Laudum ziemian przemyskich 

256 1771, 14 września, Lwów. 
Laudum sejmiku gospodarskiego lwowskiego 

257 1771, 19 października, Przemyśl. 
Laudum ziemian przemyskich 

258 1771, 6 listopada, Przemyśl. 
Laudum ziemian przemyskich 

259 1772, 27 stycznia, Przemyśl. 
Laudum ziemian przemyskich 

260 1772, 11 sierpnia, Żydaczów. 
Laudum ziemian żydaczowskich 

261 1772, 31 sierpnia, Jarosław. 
Laudum ziemian przemyskich 

Corrigenda 



598 

599 

600 

603 

605 

607 

608 

615 

616 

617 

620 

623 
681 



Przedmowa. 



I. 

Lauda wiszeńskie poprzednich tomów. Lauda wiszeńskie tego 23 tomu z okresu upadku sejmików. 

Zamykamy niniejszym tomem, z porządku 23-cim, , Aktów grodzkich i ziemskich" dział 
Laudów sejmikowych wiszeńskich, t. j. generału województwa ruskiego. W tomie 20 (I) wydano 
lauda wiszeńskie od r. 1572-1648; w 21 (II) lauda od 1648-1673; 22 (III) lauda od 1673— 
1732, a w tomie niniejszym czwartym i końcowym wiszeńskie lauda od 1731 — 1772 r. 

Jeżeli rzucimy okiem na treść tych setek aktów, objaśniających życie sejmikowe 
w Wiszni, głównym sejmiku całego obszernego województwa (prócz wiszeńskiego sejmiku od- 
bywały się równocześnie prawie sejmiki w Haliczu i Chełmie), musimy już na podstawie liczby 
aktów zaznaczyć wzrost życia sejmikowego począwszy od pierwszego okresu. Większy od 
pierwszego zaznacza się wzrost sejmików w drugim okresie, niepomierne rozwielmożnienie 
spotykamy w trzecim, a duży spadek życia sejmikowego w tym ostatnim czwartym okresie. 
I tak na pierwszy okres przypada 231 aktów, wśród tego 46 laudów z 37 instrukcyami dla 
posłów, czyli 83 numery, stanowiące prawie trzecią część wszystkich aktów tomu, podczas 
gdy w okiesie drugim mamy 130 laudów, które wraz z 29 instrukcyami poselskiemi stanowią 
159 numerów czyli połowę wszystkich tego tomu, których jest 230. W okresie trzecim na 296 
numerów liczymy 122 laudów i 36 instrukcyi, razem 158 numerów; uznając, że wszystkie inne 
numery są wprost korespondencyami sejmiku lub aktami najściślej złączonymi z iaudami, przyj- 
dziemy do wniosku o nadzwyczajnym rozwoju sejmikowych laudów, gdyż tylko kilkanaście 
numerów pochodzi od komisyi wyszłych z łona sejmików, zwanych komisyami skarbowemi 
czyli boni ordinis, wszystkie inne są właściwie Iaudami sejmikowymi. Tych zaś mamy w ni- 
niejszym tomie końcowym wiszeńskich znikomą ilość, gdyż główny zrąb aktów stanowią nie 
lauda, lecz uchwały komisyi boni ordinis. Na 261 numerów tego tomu, 74 numery, są uchwałami 
komisyi boni ordinis, czyli że zwyż trzecią część bo 3-5 aktów obejmują nie lauda, lecz uchwały 
owych komisyi boni ordinis. Są to uchwały skarbowej komisyi, z łona sejmikowego wyszłej 
w sprawie poborów ziemskich : czopowego i szelężnego. Gdy na ten okres przypadają cztery 
konfederacye, na nie przypada 30 aktów, gdy nadto 1764 r. rozdzielono sejmik wiszeński na 
trzy sejmiki: lwowski, przemyski i sanocki, przeto właściwych aktów wiszeńskich mamy skąpą 
liczbę i dopiero z Iaudami ziemi lwowskiej, przemyskiej i sanockiej przedstawia się liczba 
laudów pokaźniej, — a z liczby ich ogólnej można mieć dokładniejsze wyobrażenie o zupełnem 
rozpadnięciu się i upadku sejmików wiszeńskich. Już z samej liczby uchwał ziemskich, ziemi 
wowskiej, źydaczowskiej, sanockiej i przemyskiej wypływa rozpadniecie się generału wiszeń- 



XVI Przedmowa 

skiego tak dawniej potężnego na drobne części, z treści zaś uchwał, upadek całkowity udziel- 
ności sejmikowej i zajęcia raczej stanowiska organu samorządu ziemskiego, nie zaś organu 
przewodników Rzptej i władz jej kierowników. 

Lauda w tym tomie zawarte, jak wogóie materyał iaudów, iliustrują przedewszystkiem 
ustrój sejmikowy w województwie ruskiem w okresie upadku życia sejmikowego i zarazem 
powolnej przemiany instytucyi pierwotnie tak doniosłego w państwie znaczenia, na organ sa- 
morządu ziemskiego, w małej tylko części przypominającego dawne udzielne sejmiki. Organ 
ten wykonywa ostatecznie sejmowe postanowienia, stanowiąc niejako organ wykonawczy sejmu. 

Przemiana ta jest stopniową i powolnie wchodzi w życie. Odpada najpierw stanowienie 
o wojnie i poborach, co było szlachcie zastrzeżone jeszcze Nieszawskim statutem. Na wojnę 
dawano pobory przez co zgadzano się na wojenne zamiary; wysokość atoli poborów zawisłą 
była od sejmików; od sejmu niemego począwszy pobory te były obowiązkowe, a wysokość 
ich była stałą i nieznacznemu tylko podlegała wahaniu. Sejm stanął za Stanisława Augusta 
ponad sejmikami, wyzwolił się od ich władzy i skierowywał uwagę na organa, zwane komi- 
syami boni ordinis; stawały się one pod zarządem sejmu tegoż pomocnikami w rządzie pro- 
wincyi państwowych, województw, ziemstw. Jak dawniej sejmiki tak obecnie komisye boni 
ordinis obierają urzędników swoich, zajmują się atoli już nie sprawami państwa, ale sprawami 
ziemi, stają się organami samorządu ziemskiego. 

Przegląd treści aktów owych sejmików a zwłaszcza owych komisyj; sam wgląd w indeks 
rzeczowy łatwo pouczy o spadnięciu sejmików do ciał obradujących w sprawach samorządu 
ziemskiego. Inna rzecz, że gdy ciała te obradowały nad wytępieniem zbójców domowych 
napastnicy zagraniczni dokonali rozbioru ojczyzny. . . . 



II. 

Konfederacye. Charakterystyka pierwszej konfederacyi. Powtórna konfederacya i manifesty przeciwko niej. 
Konfederacya w obozie. Śmierć marszałka. Duktor i protesty przeciwko niemu. Walka w obozie prote- 
stacyami i manifestacyami. Zarzuty wzajemne stronnictw. Niedołęstwo w poparciu króla Stanisława. Zgubny 

wpływ Sasów i Moskali. 

Upadek życia sejmikowego zaznacza się w losach konfederacyi województwa ruskiego. 
Mamy ich cztery w niniejszym tomie: z 20 marca 1733 konfederacya województwa ruskiego 
w Wiszni, zawiązana po zejściu Augusta II; z 10 grudnia 1733 r. za królem Stanisławem, z 6 
lutego 1764 konfederacya po zejściu Augusta III; dalej konfederacya wiszeńska z 27 lutego 
1764 r., wreszcie konfederacya barska, do której przyłączono się aktem zawiązanym w Wiszni 
30 maja 1769. Około tych aktów konfederacyi obraca się szereg pism objaśniających przebieg 
ich w województwie i stosunek ziemi do konfederacyi. Najdokładniej aktami objaśniony jest 
przebieg pierwszej konfederacyi, od jej początku aż do sejmu pacyfikacyjnego we wrześniu 1735. 
Zawiązana w Wiszni 20 marca 1733 nie różniła się ona od konfederacyi zawiązanej na konwo- 
kacyi warszawskiej z 23 maja t. r., owszem była jakby wzorem warszawskiej. Zastrzeżono 
w pierwszej obrać tylko Polaka in vestitu polono; ktoby zaś innego ważył się promować, ma 
być miany za wroga ojczyzny. Cudzoziemców od współzawodnictwa do korony Polskiej wy- 
kluczono, kazano wojsku koronnemu na leżach czuwać. Dyssydentów odcięto od wszelkich przy- 
wilejów. Tak jak senatorowie i cała Rzpta tak i wojsko koronne było rozdzielone w sobie, wo- 
jewództwo odsuwało się od Polski, a w uchwale wiszeńskiej mamy na to dowód; opiewała 
bowiem ona, by na pole elekcyi prowadził szlachtę marszałek konfederacyi wiszeńskiej, co jak 
trafnie wytknął prymas, wygląda na odcięcie się województwa od Rzptej. Toż prymas wyrażał 



Przedmowa XVII 

nadzieję, że marszałek konfederacyi ruskiej Siemieński, któremu życzył posunięcia się na woje- 
wodzińskie krzesło, załagodzi ten wyłom konfederacyi kresowej, albowiem dodawał, dotychczas 
zawsze wojewodowie i kasztelani prowadzili szlachtę. Stosując się do życzenia prymasa, sejmik 
wiszenski z 16 lipca uchwalił, by na elekcyę stawały ziemie lwowska, przemyska i sanocka pod 
swymi kasztelanami, cały zaś generał, by wojewoda ks. August Czartoryski wiódł na pole 
elekc>i. Była obawa, żeby pod pozorem liberum veto nie wprowadzono wojsk cudzoziemskich, 
postanowiono też karać każdego, ktoby wiódł wojska cudzoziemskie lub za niemi agitował, 
chociażby nawet był księdzem. Marszałka upoważniono, by na polu elekcyi podziękował pry- 
masowi za jego starania, teraz zaś, by listownie złożył podziękę. Sejmik ten z 16 lipca usiło- 
wano rozbić, liberum veto wprowadzić, ale wojewoda, jak protestacya z 9 sierpnia wykazuje, 
kazał protestujących jako tumultantów wojskiem rozpędzić. Szlachta zaprotestowała i przeciwko 
uchwałom wiszeńskiego sejmiku i przeciwko gwałtownym zarządzeniom wojewody, oświad- 
czając, że stoją przy swej wiszeńskiej konfederacyi, mającej trwać aż do koronacyi elekta. 

Obiór Stanisława nastąpił 10 września. Wobec atoli następujących na Warszawę sił 
moskiewskich, popierających elekcyę Augusta 111, która nastąpiła 5 października, udał się Sta- 
nisław do Gdańska, by tamże oczekiwać posiłków francuskich, mających przybyć morzem. 
Województwa poczęły zawiązywać konfederacye celem poparcia Stanisława. I tak w Opatowie 
pod Janem Tarła zawiązała się konfederacya województwa sandomierskiego; na Wołyniu za- 
wiązał ją wojewoda bełzki, Michał Potocki ; bełzką Franciszek Salezy Potocki 24 listopada 
w Bełzie; halicką 15 grudnia w Haliczu Mikołaj Kurdwanowski, powołując się już na poprze- 
dnio zawiązane. Konfederacyi województwa ruskiego nie znamy. Wiemy tylko z laudum wi- 
szeńskiego, uchwalonego 29 grudnia za uniwersałem Jana Siemieńskiego marszałka konfede- 
racyi ruskiej, że województwo amplexa confoederatione pod laską podczaszego przemyskiego 
Jana Mniszka, subsecuta, wysyła posłów do Stanisława do Gdańska, także do marszałka ko- 
ronnego (Wandalina Mniszka), uchwala podatek na wojsko— lecz energicznej akcyi nie rozwija. 
Owszem 10 grudnia na sejmiku w Wiszni pod laską marszałka Mniszka odbytego, zamiast 
oczekiwanej wyprawy pospolitem ruszeniem, uchwalono wyprawę pachołków z każdej ziemi 
z osobna. Że zgody na sejmiku tym nie było, wskazuje na to manifest niezadowolonej szlachty 
spisany na tymże dniu na sejmiku. Manifestanci skarżą się, że kasztelan przemyski Sołtyk, nie 
znosząc się z kasztelanem lwowskim Ustrzyckim, ani z podkomorzym lwowskim Siemieńskim, 
lubo województwo przy konfederacyi swej z 20 marca stoi i uchwały sejmiku spełnia, zawiązują 
powtórną konfederacye. Manifestanci przyrzekają tedy obronę króla Stanisława i upraszają mar- 
szałka konfederacyi, oczywiście Siemieńskiego, aby ziemian na 25 grudnia do Wiszni uniwer- 
sałami zwołał, gdzie złożywszy przysięgę obrony króla, przyrzekną stanąć na miejscach prawem 
opisanych z gotowością obrony majestatu. Marszałek zwołał szlachtę , ta uczyniła zadość 
uchwałom, złożyła przysięgę przy królu Stanisławie a przeciwko tym, którzy elekcyi wolnej są 
przeciwni, uchwaliła sto tysięcy na wojsko, na co podymne i pogłówne żydowskie przezna- 
czono, a to wszystko, jak już wspomniano, amplexa confoederatione pod laską Mniszka. In- 
nemi słowy, ziemianie obalają 25 grudnia protest przeciwko konfederacyi pod laską Mniszka 
10 grudnia wniesiony. Dalej, szlachta przemyska trzyma się zarządzeń sejmiku z 10 grudnia, 
sanocka wykonywa postanowienia z 20 marca, zjeżdża się za uniwersałem podczaszego Mniszka 
i uchwala podymne na wyprawę pachołków na dniu 7 czerwca 1734 r. 

Jak szła ta obrona Stanisława w województwie ruskiem, wykazują dalsze lauda obozowe 
pod marszałkiem tej powtórnej konfederacyi Janem Mniszkiem postanowione. W obozie pod 
Szczutkowem, widocznie wobec małej liczby zebranych, dodają sobie otuchy ziemianie pono- 
wieniem owej powtórnej konfederacyi i uchwalają subsidia na pachołków. Nazajutrz są już pod 
Lubaczowem i marszałek zgryziony, wzywa ziemian, by pod utratą czci sławiła się do obozu. 
Wszystko idzie niesporo. Marszałek, niewiadomo czy ze zgryzoty, czy też na skutek choroby. 

Akta groAr.kie i ziemskie SSUI. ][| 



XVIU Przedmowa 

w Mościskach umiera. Obrano duktorem pospolitego ruszenia Sołtyka. Ten nie przystępuje do 
obioru nowego marszałka na miejsce zmarłego, owszem daje szlachcie urlopy od pospolitego 
ruszenia, rozpuszczają ją, umniejszając i tak już w siłach słaby obóz. Ustrzyccy, Ulińscy, Dzie- 
duszyccy protestują przeciwko tej bierności Sołtyka, którego partyzanci twierdzą, że przeciwnicy 
protestują jedynie z racyi, że sami dążą do objęcia laski marszałkowskiej. 

Z Laszek posunięto się pod Ryszkową Wolę, gdzie 20 sierpnia wytyczono obóz. Tutaj 
Stanisław Ustrzycki naszedł na namiot podkomorzego lwowskiego Siemieńskiego. Na Sołtyka 
naciskano, by zwołał zjazd celem obrania marszałka całego województwa ; ten zjazdu żądanego 
nie złożył, i jak protestowała szlachta, dawał ziemianom urlopy, nie zabraniał głosu wolnego, 
innych sądem partykularnym okrywał; chorążym, jak lwowskiemu odebrano nawet chorągiew. 
Posypały się ciekawe manifesty jak Józefa Franciszka Dzieduszyckiego, Jana Dzieduszyckiego, 
Bazylego Ustrzyckiego, Ulińskiego i t. p. 

Dnia 21 sierpnia wytknięto obóz pod Kobylnicą. Przygotowany pod Laszkami i Ry- 
szkową obiór duktorem województwa Sołtyka został tu dokonany i dodano, że pod niczyją 
komendę iść niema, z wyjątkiem marszałka generalnej konfederacyi. Sprawa króla Stanisława, 
zmuszonego opuścić zdobywany przez Moskali Gdańsk i schronić się do Królewca, skąd ma- 
nifestami wzywał do poparcia swej sprawy i wskazywał na pomoc francuską, stała bardzo 
źle; województwo czuło u siebie przewagę Moskali i cierpiało, jak w halickiem krzywdy 
i zniewagi od wojsk rosyjskich, lecz niczego stanowczego nie poczynało. Z pod Kobylnicy 
ruszyła się szlachta do Ryszkowej Woli, gdzie manifestantów jak Dzieduszyckich, Ulińskiego, 
Ustrzyckiego obrzucono remanifestami, zarzucając im niesubordynacyę, rozrywanie jedności 
szlacheckiej i t. p. Pod Kobylnicą dnia 3 września wzywano już regimentarza, by zwijał cho- 
rągwie po skończonej już kampanii, bo te tylko wyniszczenie dóbr spowodowują. Daleko 
większą aniżeli od swoich była ruina od wojsk moskiewskich, więc obiecywano zniszczonym 
ziemianom] odszkodowanie, oczywiście w przyszłości. Uchwalono cały regiment obrócić na 
landmilicyę i postanowiono podymne. 

Pod Makuniowem 18 września limitowano pospolite ruszenie, chcą jednak zbrojno 
stanąć za uniwersałem duktora, ale remuneracyi żadnych za funkcye ani uwolnień od podatków 
nie zarządzają, z wyjątkiem chyba srogo przez ogień dotkniętym, dobra jednak biskupa prze- 
myskiego każą egzekwować za nieuiszczony podatek. Oczywiście przeciwnicy manifestują się, 
że ich veto nie prywatne cele, ale dobro Rzptej miało na celu, gniewają się, że partya duktora 
jeszcze pod Mościskami głosowała za piechotą autoramentu cudzoziemskiego, by tylko dogo- 
dzić swoim nie ojczyzny interesom. Toż, gdy pod Kobylnicą postanowiono sztabsoficerów 
i oficerów, manifestują przeciwnicy o wdarcie się temsamem w prawa majestatu. 

Nazajutrz 19 września posunięto się do Rudek, gdzie się zjechać miano dla uspokojenia 
wojskowych, ale duktor Sołtyk nie przyjechał. Przeciwnicy zgłosili zaraz o to manifest prze- 
ciwko duktorowi i o zatrzymanie sztabs i oberoficerów, która to milicya nie była za ś. p. 
Mniszka postanowioną, bo w tej sprawie miano się zatrzymać aż do zjazdu całego wo- 
jewództwa. 

Z manifestu szlachty przemyskiej, wniesionego 7 października do aktów grodu przemy- 
skiego, przekonujemy się jednakowoż, że tak Sołtyk duktor, jako też ziemianie przemyscy 
stali wiernie przy Stanisławie, a przeciwnikami byli pseudoelekcyi Augusta III i wrogo trakto- 
wali tych, którzy krew ziomków przelewali, kościoły bezcześcili, braci po ziemiach zwalniali od 
służby wojennej, trybunały pod bronią odprawować zamierzali i t. p. Były to srogie zarzuty wy- 
magające odpowiedzi. 

Już 11 października odpowiada na nie manifestem Bazyli Ustrzycki, że on, komendant 
milicyi nowej autoramentu cudzoziemskiego nie jest powodem rewolucyi pod Ryszkową Wolą, 
lecz dali powód ci, co liberum veto dowcipami zbywają, a nas pod Ryszkową Wolą zostawiwszy. 



Przedmowa XIX 

sami się pod Kobylnicę ruszyli, pieniądze zaś nie na milicyę sobie oddaną, ale na prywatę 
użyli. Wysłano też posłów do regimentarza, potwierdzono podatek pod Makuniowem posta- 
nowiony. Ale nie wyparto siłą opressyi Rzptej, owszem kazano prosić regimentarza, by ziemia 
nie była uciskaną przez wojska. Z dalszych laudów wypływa, że przerażeni gwałtami moskiew- 
skich wojsk ziemianie, nawet sanoccy, wysyłają do komenderującego w województwie siłami 
rosyjskiemi księcia Hessen-Homburga z prośbą o łaskę dla ziemian. Przed siłą Moskali uginają 
się ziemianie. Walka o zasady była tylko osłoną ich stanowego egoizmu. 

Uchwały przeto konfederackie, owe manifesty, remanifesta malują wiernie przykre po- 
łożenie województw, ale zarazem i niedołęstwo w poparciu Stanisława. Oba stronnictwa, na 
które się dzieli województwo, popierają elekta Stanisława, stoją przy nim, manifestami i lan- 
dami zajawiają swą wierność elektowi, lecz czyny ziemian nie odpowiadają słowom zawartym 
w protestach i manifestach. Te ostatnie świadczą wymownie, że ziemianie zamiast wystąpić 
przeciwko nieprzyjacielowi, stali w swych obozach, nieznacznie się cofając lub ustępując przed 
następującym na nich nieprzyjacielem, kompromitowały się walką domową, w czasie, kiedy 
należało wystąpić w pole i bronić elekta, kościoły i ojczyznę. Uchwały takie jak pod Szczut- 
kowem, Mościskami, Kobylnicą z 23 sierpnia 1734 ujemnie charakteryzują ziemiaństwo i nie- 
szczęsną konfederacyę w województwie kresowem. Rzpta jest oszukiwaną, wołają konfederaci, 
przez osoby w wojsku służące, którzy przez tę służbę unikają pospolitego ruszenia — przeto 
uchwalamy tem laudum, aby osoby do wojska należące a lat kilkanaście żołd biorący, ofice- 
rowie z szarżami, tempore pacis przez lat kilkanaście praemiati, teraz, gdy konieczność wy- 
maga a Mars polonus ad defensionem ojczyzny urget, na miejsca swe do chorągwi jechali... 
Uchwalono rygor surowy po tysiąc grzyw ien za każdego niedostarczonego pachołka na po- 
skromienie zbójców węgierskich.... Cóż wobec takiej uchwały znaczą manifesty, remanifesty, 
źe ci lub owi nie szukają dobra ojczyzny, ale „bonum privatum... że szukają tylko korzyści 
dla siebie i swych rodzin, a tu wojska saskie i moskiewskie profanują kościoły, rabują domy 
i dwory braci, gwałcą je kałmuckie, moskiewskie i saskie ręce. .. a tu po śmierci naszego mar- 
szałka walka o laskę marszałkowską.... obawa o upadek publicznej obrony... Ambitny 
człowiek (Uliński) zamiast bić się za ojczyznę, sprowadza sobie kompanię na przeszkodę i ze- 
psowanie obrad naszych i na otrzymanie marszałkostwa. . . . i chce dogodzić umysłowi swemu 
nie dobru publicznemu.... Ciężkimi egzekucyami przebiera sumy, aby w mętnej wodzie łowić 
ryby, szlachtę mniej zamożną żywi i przekupuje... Procesami niezliczonymi nakryty, nie szuka 
pokoju tylko krzywdy wszystkich, nachodzi namioty zacnych ludzi, szuka zwady, napada ludzi, 
poi swoich, zbroi się, spiski czyni... paszkwile na ludzi układa... jednych poi, traktuje, 
innych straszy a tu idzie o całość ojczyzny.... a tu jeszcze się pospolite ruszenie nie biło 
ani bić się zamyśla. ..." 

Lauda stwierdzają też zgubny wpływ saski i moskiewski na sprawy ziemskie, na insty- 
tucye ziemian. Sas korzysta z rozwielmożnienia się sąsiadów w Polsce, którą trzyma przez 
Moskwę w szachu, aby rozciągnąć w pierwszej swój wpływ. Ujemne strony takiej polityki, 
dają się dostrzec w wewnętrznych stosunkach. Wprowadzenie saskiej administracyi w zarząd 
wielkich królewszczyzn kresowych, spowodowało nie ulepszenie gospodarki w tychże, ale jak 
widzimy z laudów bunty chłopów, emigracye tychże, do tego stopnia dochodzące, że kilka kroć 
sto tysięcy ludzi opuściło n. p. bogatą do tej pory Samborszczyznę. Migracye zubożałego ludu 
do Węgier i do Wołoszczyzny spowodowały też nieład, zaburzenia, rabusiostwo w obszernych 
ziemiach [podgórskich i pociągnęły za sobą też i zubożenie szlachty. Ta od wieków miała 
tutaj obszerne dzierżawy, wsie i lasy, klucze całe w swych rękach. Teraz Sasi zabierają na 
skarb 6 wioski i wójtostwa, dzierżone przez szlachtę za osobnymi przywilejami, paletują pri- 
vata authoritate, wybierają hiberny wbrew konstytucyom. Zagrożona w ekonomiach szlachta 
materyalnie podupada, podżupnik skarbowy Sas, jak i jego sascy koledzy ubożą lud, niszczą 



XX Przedmowa 

Podgórze. Szlachta formułuje swe żale w piśmie, które drukiem rozpowszechnia na sejmie: 
Tuitio iegum regni Poloniae. Za przykładem Sasów idą i Moskale i to nie tylko w królewszczy- 
znach ale w całych ziemiach kresowych, o gwałtach ich na ziemiach spełnianych, o bezcze- 
szczeniu i profanowaniu kościołów mamy tutaj poważne świadectwa laudowe, o najazdach 
Tyśmienicy, Horodenki, Czernelicy, Śniatyna (p. 226), o zabiciu cześnika podolskiego Pa- 
pary 1739 r. i t. p. 

III. 

Uchwały ziemiańskie. Trzy księgi ziemiańskie. Charakterystyka uchwał. Prospekt przyszłego 

wydawnictwa Laudów, 

Walną część tego tomu zajmują uchwały ziemiańskie, mianowicie ziemian przemyskich 
i lwowskich. Jest ich, jak mówiliśmy, 74 t. j. 3-5 całego zrębu aktów, a więc o 16 więcej 
aniżeli samych laudów sejmikowych. Zaczerpnięto te uchwały z ksiąg ziemiańskich, w które 
wpisywano wyroki i zarządzenia sądów boni ordinis, czyli sądów komisarskich w sprawach 
poborów czopowego i szelężnego, tudzież uchwały na tychże sądach zapadłe w sprawach 
poczty, dróg, miar i t. p. 

Ksiąg tych ziemiańskich mamy wszystkiego trzy: dwie przemyskie i jedna lwowska — 
stosunkowo do ksiąg innego rodzaju, w archiwach ziemskich jakoteż i grodzkich się znajdu- 
jących bardzo mało, tak dalece, że są one rzadkością w tychże archiwach. Należy przypatrzeć 
się im bliżej. Pozornie mają wygląd aktów ziemskich, toż przechowały je rządy rozbiorowe, 
jak n. p. austryacki, dołączając je do aktów ziemskich, gdyż w archiwum ziemskiem były prze- 
chowane. Komisye wyszłe z łona sejmiku ziemskiego, z powodu braku czasu do załatwiania 
licznych spraw skarbowych podatkowych, załatwiały je na swych odrębnych posiedzeniach. 
Osobna ta komisya, z łona sejmiku wybrana, załatwiała te sprawy najprzód pod nazwą sądów 
skarbowych, później jako sądów boni ordinis zwanych, a wyrokujących stale w sprawach 
skarbowych ziemi zarówno jak w sprawach porządku ziemi, jak wyżej wspomniano, ziemskiej 
miary, wagi, drogi, mostu i t, d. Po luźnych wyrokach w sprawach poboru czopowego i sze- 
lężnego, znajdujemy zapiski uchwał ziemskiego porządku dotyczące, a nawet uchwały, jakie za- 
zwyczaj zapadały na sejmiku, jak n. p. ordynacye poczty. 

Najstarszą księgą ziemiańską, której akta publikowano już w 22 tomie Aktów grodzkich 
i ziemskich jest: Protocollon Decretorum fiscalium terrae Premisliensis. Zawiera ona akta po- 
cząwszy od 15 września 1696 do 23 stycznia 1731 r. włącznie, liczy 488 pagin i stanowi dzisiaj 
385 tom aktów ziemskich przemyskich. Zaczerpnięto z tego tomu, w którym da się rozróżnić 
rąk kilkanaście o piśmie czytelnem następujące numery: Nr. 269, 270, 272, 274, 276, 280, 281 
283, 286, 293. Na p. 271 rękopisu czytamy: iudicium satisfaciendo sancito in conventu generali 
varsaviensi confirmationis Tractatus, tum insistendo laudo conventus Yisnensis proxime prae- 
teriti, iudicia fiscalia ad prasens sese celebrantia finienda censet, prout et imponit eisdem 
finem. Defektów nie ma, z treści księgi jednak wypływa, że w latach 1698, 1701, 1706, 1709, 
1712 i 1713 nie odbywały się posiedzenia sądów skarbowych w przemyskiej ziemi. Na p. 273 
są już protokoły boni ordinis, począwszy od 16 października 1722, limitacye tych posiedzeń, 
reasumpcye iudiciorum commissorialium boni ordinis vigore iimitationum, deklaracye dla miast, 
dekrety w sprawach poborowych województwa, ordynacye poczty, deklaracye co do miar, 
płace za funkcye ziemskie, i tak aż do 23 stycznia 1731 r. wszystko: in reassumptione iudi- 
ciorum commissorialium vigore laudi yisnensis, praesentibus castellano, iudice terr. dapifero it. d. 
aż do ostatniej zapiski p. 487 z takiem zakończeniem: iudicium terrae premisliensis cum digni- 



Przedmowa XXI 

tario et incolis atque commissariis terrae, expeditis calculationibus cum civitatensibus et oppidis, 
insistendo laudo visnensi, iudicia sua praesentibus ad ulteriorem dispositionem eorundem comi- 
tiorum finivit ac determinavit actus praesentis vigore. 

Podobnie jak ziemia przemyska, posiadała i ziemia lwowska swoje księgi dispositionum 
Dochowała się jedna taka księga z lat 1752—1763 z dzisiejszą sygnaturą Ter. Leop. 276, i za- 
wiera po jednej uchwale ziemiańskiej z tych lat w następującym porządku: rok 1752 z 13 marca 
we Lwowie pod nr. 124 niniejszego tomu Aktów grodzkich i ziemskich. Rok 1753 z 2 kwietnia 
we Lwowie pod nr. 126. R. 1754 z 25 marca pod nr. 129. R. 1755 z 10 marca pod nr. 135. 
R. 1756 z 29 marca pod nr. 137. R. 1757 z 21 marca pod nr. 142. Rr. 1758 z 6 marca pod 
nr. 144. R. 1759 z 26 marca pod nr. 150. R. 1760 z 17 marca pod nr. 154. R. 1760 z 27 
marca pod nr. 169. R. 1762 z 22 marca pod nr. 166. R. 1763 z 14 marca pod nr. 171 tomu 
niniejszego. 

Oto trzy rękopisy przechowane w archiwum ziemskiem Iwowskiem, stanowiące zrąb 
aktów ziemiańskich tak przemyskich jakoteż i lwowskich, z których poznajemy czynności samo- 
rządu ziemian w czasie upadku sejmików. 

Upadek ten widoczny przy najpobieżniejszym przeglądzie aktów, których w niniejszym 
łomie liczymy 261 numerów. Z tej liczby laudów sejmikowych i instrukcyi posłom na sejm 
danych liczymy 51, konfederacyi i aktów z niemi związanych 7, przeto 58 aktów, objętych 
laudami, których, jak to na początku ustępu zaznaczono, jest o 16 numerów mniej, aniżeli 
uchwał ziemiańskich, których cyfra wynosi 74. 

Z tomem niniejszym kończą się akta sejmikowe wiszeńskie. Do wyczerpania zabytków 
sejmikowych województwa ruskiego brakuje laudów sejmików halickich i chełmskich. 1 jedne 
i drugie, w odpisach zaczerpniętych z ksiąg oryginalnych grodzkich znajdują się u wydawcy 
niniejszego tomu; pierwsze już skolacyonowane i przygotowane do druku, będzie ich około 
tysiąca numerów i obejmą dalsze dwa tomy Aktów grodzkich i ziemskich; ilość drugich do- 
chodzi mniej więcej do tej samej cyfry, tak że znowuż chełmskie akta sejmikowe zajmą dalsze 
dwa tomy niniejszego wydawnictwa. Niestety odpisy, uskutecznione przed laty w Archiwum 
głównem warszawskiem pod kierunkiem niezapomnianego historyka sejmików A. Pawińskiego, 
wcale nie są kolacyonowane, tak, że praca w tym kierunku będzie musiała być jeszcze podjęta 
osobno. Natomiast są przygotowane do wydawnictwa niniejszego lauda województwa bełzkiego, 
którego akta znajdują się w Iwowskiem archiwum ziemskiem. Stanie ich na spore dwa tomy, 
liczą bowiem przeszło 2000 numerów. Materyał w drobnej części znany naukowemu światu, 
zav/iera wprost bezcenne źródła do poznania historyi województwa bełzkiego, podobnie jak 
tomy 24—27 przyczynią się niezawodnie do uzupełnienia historyi województwa kresowego 
w czasie od r. 1572—1772. 

Wydawca. 



LAUDA SEJMIKOWE 



WISZEŃSKIE, LWOWSKIE, PRZEMYSKIE 1 SANOCKIE 



. 1731 — 1772 



Lwów, 9 stycznia 1731. 

Uchwala sądu boni ordinis lwowskiego. 

1. Actum in praetorio civitatis Leopoliensis in iudiciis boni ordinis terrae Leopoliensis et 
districtus Zydaczoviensis, vigore laudi conventus particularis Yisnensis die decima tertia Septeni- 
bris in anno miiiesimo septingentesimo vigesimo nono confecti, feria secunda post festum san- 
ctorum Trium Regum proxima anno Domini miiiesimo septingentesimo trigesimo. 

2. Sąd boni ordinis ziemie lwowskiej i powiatu żydaczewskiego chcąc, ażeby podatki 
szelężny i czopowy przez rzpltą in necessitates ziemi ordynowane nie upadały, ale w dobrym 
porządku zostając do skarbu ziemiańskiego wnoszone były a stąd bez uciemiężenia mieszczan 
i przedmieszczan miasta Lwowa skarb ziemi augeatur, per disordinem vero non diminuatur, 
nemine contradicente i owszem tak iudicio boni ordinis jakoteż wszystkich ziemian na te sądy 
boni ordinis zgromadzonych consensu unanimi accedente , deklaracyą takową czyni. Ażeby 
wszyscy po jurysdykcyach, browarach, karczmach, dworach pańskich, szlacheckich i duchownych 
na przedmieściu miasta tutecznego Lwowa mieszkający, gorzałkę kurzący, miody, piwa warzący 
i niemi szynkujący, jakoteż do miasta Lwowa przywożący, nemine excepto, od kotła gorzałcza- 
nego na zapłacenie kontrybucyi szeiężnego po zł. trzydzieście, na czopowe po zł. ośmnaście od 
waru miodu, piwa, wódek kupnych, według dawnego zwyczaju wmieście praktykowanego, za 
kwitami IMć pp. administratorów lub egzaktorów albo ich subkolektorów płacili i do skarbu 
ziemiańskiego sub triplici pensione wnosili, na jurysdykcyach zaś kurzący gorzałki , też gorzałki 
nie wwożąc ich ani baryłami czy publicznie czy tajemnie do miasta Lwowa wnosząc, po przed- 
mieściach tylko szynkowali, od kupionych zaś gorzałek wyżej wyrażone kontrybucye od wy- 
mierzonych przy widzu superintendenta sta kwart gorzałki też kontrybucye nieodwłocznie płacili. 
Przyjeżdżający zaś z piwami do Lwowa i przedający na szynk od takich piw szynkownych do 
miasta przywiezionych, żadnemi protekcyami nie zasłaniając się ani od płacenia kontrybucyi 
ochraniając się, w bramach, nim będą wpuszczone do miasta piwa te, podatki szeiężnego 
i czopowego od beczki piwa, na czopowe po złotemu jednemu, na szelężne po złotemu i groszy 
ośmnaście za kwitami superintendentom wypłacać powinni, a to sub confiscatione takowych 
niezaptaciwszy kontrybucyi wprowadzonych do miasta Lwowa trunków a per renitentes płacenia 
tych podatków triplici pensione. Po otrzymanej zaś kondemnacie super renitentibus w grodzie 
lwowskim, starościńskim na sądach taktowych forti et fineali executione teraźniejszej deklaracyi 
zadosyć czynić mają. Te zaś deklaracye ad sonitum tubae IMci p. instygatorowi przez woźnego 
publikować i po bramach miasta Lwowa ekstrakty tej deklaracyi poprzybijać zlecamy. 

3. Kwit WIMci p. Humnickiemu staroście horodelskiemu z komisarstwa. Sąd boni ordinis 
ziemie lwowskiej i powiatu źydaczowskiego. Ponieważ WImć p. Humnicki starosta horodelski 

AJcU ^0<lzVi« i zitiiuakie XXIII. 1 



2 1730 1 

z funkcyi swojej komisarskiej condigne gęsta z dyspozycyi skarbu ziemiańskiego także wydanych 
asygnacyi ad mentem laudorum et dispositionum terrae publiczne w sądzie dał rationem, i te 
dyspozycye ziemiańskie rękami Wnego podkomorzego ziemi i innycii ziemian podpisane do rąk 
WIMci p. Kruszelnickiego teraźniejszego komisarza ziemie oddał, więc sąd teraźniejszy nomine 
całej ziemi za podjęte circa bonum publicum et commune terrae starania i prace WIMci p. sta- 
roście łiorodelskiemu podziękowawszy, accedente tegoż sądu boni ordinis i wszystkich na te 
sądy zgromadzonych ziemian assensu nemine contradicente, tegoż IMci p. Humnickiego starostę 
horodelskiego de data z funkcyi swojej komisarskiej ratione kwituje, residuitałem zaś za funkcyą 
komisarską ze skarbu ziemiańskiego należącej sumy a przez WIMci p. starostę horodelskiego 
niedobranej kwoty sąd ze skarbu skompenzować deklaruje. 

4. Deklaracya ratione reparacyi dróg, burków w mieście Lwowie. Sąd boni ordinis 
ziemie lwowskiej i powiatu żydaczowskiego laudo publico conventus Yisnensis die decima tertia 
Septembris anno Domini 1729 sancito do postanowienia porządku w ziemi i powiecie reasumo- 
wanym, zobaczywszy w mieście Lwowie summum disordinem, że Ich Mcie mieszczanie mając 
od rzptej na reparacye dróg, burków (ażeby do tego miasta Lwowa był non sine molestia adeun- 
tium et redeuntium accessus) ordynowane wsie, od likworów pewne grosze, targowe, burkowe 
i inne dochody, luboli których jest egzakcya, jednak reparacya dróg i burków zaniedbana 
i prawom się nie dzieje zadosyć a przez takowe zaniedbanie publiczne drogi, mosty, burki tak 
zniszczone, że ludzie przejeżdżający po przedmieściach tonąć i topić się muszą w samym zaś 
mieście burków nuUa reperatio apparet, więc sąd boni ordinis subveniendo całości tego miasta 
Lwowa, aby przez ciężki przejazd emporium nie upadało a kupcy na inne drogi nie udali się, 
przez coby rzptej przez upadnienie tego pogranicznego miasta Lwowa non postremum damnum 
uchowaj Boże było, i to też in consideratione habito, że toż miasto Lwów pogłównego rzptej 
po wszystkich województwach, ziemiach i powiatach, miastach i miasteczkach, wsiach prakty- 
kującego się, do skarbu rzptej na zapłacenie zasług wojsku koronnemu non infert, decernit 
i surowo przykazuje, aby IchMć pp. rajcy i mieszczanie pomienionych prowentów tykający się, 
zaraz a primo vere w roku teraźniejszym 1730 drogi, mosty, burki, tak w mieście, jako i po 
przedmieściach halickiem, krakowskiem, ulicach przez które publiczne drogi idą naprawiali, re- 
staurowali , w mieście samem ulice chendożyć kazali i aditum do miasta Lwowa facilem czynili 
a to pod uczynieniem z dochodów i wiosek do miasta należących według prawa i konstytucyi 
koronnych przed JWIMć p. starostą lwowskim lub podstarościm i sędzią jego grodzkim 
lwowskim kalkulacyi i oddaniem takowych wszystkich prowentów ziemi na restauracyę dróg 
i burków, mostów ac poena mille marcarum, które sąd boni ordinis ex nunc super renitentibus 
interponit i na te reparacye dróg ordynuje a in casu contraventionis IMć p. instygator grodzki 
lwowski i dyspozycyi ziemiańskiej teraźniejszej conlrarios do sądów JW. p. starosty lwowskiego 
lub iudiciis currentibus terminorum tactorum officii eius castrensis capitanealis Leopoliensis ter- 
mino tacto ad statim comparendum przypozwać i sine intermissione causam prosequi obligatur. 
Wielmożni zaś IchMć pp. ziemianie et cives nostri, jakoteż miasta Lwowa cives, dwory, 
dworki, domy po przedmieściach miasta tego Lwowa przy publicznych drogach mający lub też 
w nich mieszkający, ażeby dróg publicznych i rzeki przedmieściem halickiem płynącej gnojami 
zawalać nie kazali i nie pozwalali, cursum wody przez to nie tamowali, ale koźdy quovis 
titulo w takich dworach, domach mieszkający, nie referując się do swego pryncypała, rzekę po 
zarzucaniu gnojami przed swoim gruntem i domostwem wyczyszczał, gnoje na drogę publiczną 
wyrzucone na inne miejca do wywożenia gnojów przez miasto naznaczone kazał przywozić 
i drogi przestronne jak z dawna były poczynił, sąd tenże przykazuje a to pod stu grzywien 
przez każdego tej dyspozycyi ziemiańskiej sprzeciwiającego się i publicznej drogi i rzeki póki 
grunt jego i domostwo zachodzi nie czyszczącego albo gnojami zawalającego irremissibiHter na 
restauracyę dróg wyliczeniem i zapłaceniem. O którą kontrawencyą i grzywny IMćp instygator 



1 1730 3 

grodzki lwowski, citatione in vim termini tacti ad statim comparendum pro iudiciis currentibus 
terminorum tactorum officii castrensis capitanealis Leopoliensis przypozwawszy, sprawy sine 
intermissione proseąui ma. 

5. Sąd boni ordinis laudo sejmiku wyszyńskiego ordynowany, ażeby na tych sądach 
wszystkich JWIchMci ziemian desideria a osobliwie z zaległymi dJugami i oschłemi asy- 
gnacyami , które in iudicio reponebant, do prześwietnej ziemi lwowskiej mianemi zacho- 
dzące, swoje uspokojenie i obmyślenie satysfakcyi wziąć mogły, ponieważ na teraźniejszych 
sądach tychże samych JWlchMciów ziemian zgromadzonych zobopolna nemine contradicente 
i owszem WIchMćów pretendentów consensu accedente ażeby uproszony na to WIchMć p. 
Kruszelnicki podczaszy przemyski na trybunał radomski z prześwietnej tejże ziemi lwowskiej 
obrany komisarz, któremu plenaria potestas eadem accedente, consensu nemine contradicente 
Yoluntate collata, aby dawność długów przez prześwietną ziemię lwowską civibus suis win- 
nych i oschnienie asygnacyi przez przeszłych WIchMciów komisarzów ziemi wydanych zwa- 
żywszy, z podatku czopowego anni 1730 a prima Aprilis anni eiusdem zaczynającego się, 
jako też z retentów po miasteczkach szelężnego i czopowego podatków annorum 1728 et 1729 
uczyniwszy, inter pretendentes dispartiment satysfakcyą obmyślił i requirentibus asignacye przy- 
dawał, taka zaszła wola i zgoda, więc sąd tenże boni ordinis stosując się do tej, de mutuo 
concivium postanowionej dyspozycyi, temuż WIMci p. komisarzowi ex iudicio suo potestatem 
daje i na osobę IMci tę funkcyę składa. 

6. Sąd boni ordinis ziemie lwowskiej i powiatu źydaczewskiego. Doznając prze- 
świetna ziemia lwowska JWIMci p. Potockiego marszałka nadwornego koronnego concivis nostri 
circa bonum commune terrae i w partykularnych ziemian rekwizycyach osobliwsze curam 
i w utrzymaniu interesów solicitudinem, które uznając taż prześwietna ziemia lwowska merita 
ojca a ad similia JWIMci p. starosty lwowskiego syna ażeby dignissimi parentis vestigia se- 
quatur zachęcając domy cztery, zaszczycające się protekcyą starościńską tu we Lwowie na 
przedmieściu krakowskiem według kontraktu zamkowego do roku jednego, zaczynającego się 
a prima Maii anno 1730 a kończącego się o tymże czasie in anno 1731, od płacenia kontrybucyi 
ziemiańskich szelężnego i czopowego, jednak, żeby pod te domy inne domy i domki nie pod- 
szywali się, i aby też cztery domy na szynk gdzie indziej nie dawali trunku , ale w swoich 
domach szynkowali sub confiscatione praecustodiendo, accedente omnium concivium na te sądy 
congregatorum ac stubae iudicii consensu zachowuje i uwalnia. 

7. Sąd boni ordinis ziemie lwowskiej i powiatu żydaczowskiego laudo publico Yisnensi 
ordynowany, ponieważ desideria na teraźniejszych sądach przez Wnych IchMć pp. Szczęsnego 
Baybuzy cześnika bracławskiego, Marcina Szobeszczyańskiego cześnika latyczowskiego, Swie- 
chowskiego podczaszego podolskiego, Władysława Gurowskiego, Michała i Stanisława Tatomira, 
Monasterskiego wicesgerenta grodzkiego żydaczowskiego, Pohoreckiego Ich Mćów instygatorów 
iudicii castrensis Leopoliensis suum effectum wziąć nie mogą, przeto te pomienionych IMców 
desideria sąd teraźniejszy boni ordinis do przyszłego sejmiku gospodarskiego odsyła. 

8. ludicium boni ordinis terrae Leopoliensis et districtus Żydaczoviensis ex rationibus 
iudicium suum promoventibus nemine contradicente, quinimo omnium terrigenarum ad eadem 
iudicia congregatorum totiusque stubae iudicialis consensu accedente, praesentia iudicia ad diem 
vigesimam septimam mensis Martii anni praesentis 1730 cum plena eorundem iudiciorum boni 
ordinis praesentium authoritate et activitate eidemque praeside lllustri et mfco, succamerario 
Leopoliensi limitat. 

Terr. Leop. 158 p. 8, 13, 21 i 27. 



4 1732 2 

2. 

I.wów, 24. marca 1732. 

Uchwała sądu boni ordinis lwowskiego. 

1. Actum in praetorio civitatis Leopoliensis in iudiciis boni ordinis terrae Leopoiiensis 
et districtus Żydaczoviensis in legitima cadentia ex limitatione facta incidentibus feria secunda 
post dominicam Laetare ąuadragesimalem proxima anno Domini millesimo septingenłesimo 
trigesimo secundo. Praesentibus iii. et mfcis. Joannę Siemiński succamerario terrae Leopol. et 
districtus Żydaczoviensis, Adamo Humnicki capitaneo Horodiiensi, Christophoro Kruszelnicki 
pocillatore Żydaczoviensi, Antonio Drogomir camerario graniciali terrae Leopoliensis et districtus 
Żydaczoviensis, Alberto Żurowski dapifero Żydaczoviensi, Josepho Mogiinicki notario castrensi 
Leopol., Donstano Korytko ensifero terrae Leopoliensis, Martino Manastyrski venatore Culmensi, 
Rocho Klembowski subdelegato castrensi Leopol. Antonio Mściwujewski regente terrestri Leo- 
poliensi, Zacharia Winnicki aliisque nobilibus et fide dignis hominibus nec non ministeriali 
generali provido (Andrea) Jamrocki actus praesentis apparitore. 

2. Deklaracya sądów boni ordinis ziemi lwowskiej i powiatu żydaczowskiego in ordine 
do nastąpienia dyspozycyej. Sąd boni ordinis ziemi lwowskiej i powiatu żydaczowskiego, po- 
nieważ ob dolenda fata Wnego niegdyś IMci p. Jozefa Łosia skarbnika halickiego, podstaro- 
ściego, sędziego grodzkiego lwowskiego urząd grodzki lwowski non in pleno numero znajduje 
się, a in praesentia namienionego urzędu na fundemencie postanowienia ziemi naszej lwowskiej 
i powiatu żydaczowskiego w Wiszni nastąpionego, według którego i teraźniejsze agitują się 
sądy, dekreta i zupełne decyzye expediować się zwykły, przeto prospiciendo omnimodae iudi- 
catorum securitati , nie tykając się spraw contra retentores miasteczek instytuowanych rea- 
sumpcyą podatków blisko następujących czopowego i szelężnego podczas zjazdu naszego 
obmyśleć deklarujemy, tudzież kontynuując fortyfikacyą miasta Lwowa względem zaczętego 
obmurowania superintendentów podatek szelężnego wybierających i ekspensujących na mury 
kalkulacyą wysłuchać przyrzeka, cum renitentibus do przyszłej sądów kadencyej sprawy suspen- 
duje i IMć pp. instygatorom wybierać pozwala. 

3. Deklaracya miasta Lwowa na zapłacenie tysiąca zł. który wraz z podatkiem burko- 
wego ma na reparacyą dróg cedere. Sąd boni ordinis ziemi lwowskiej i powiatu żydaczowskiego 
zapatrzywszy się na deklaracya sądów fiskalnych ziemi lwowskiej in anno milesimo septingen- 
tesimo decimo tertio sabbato post festum Yisitationis b. virginis Mariae postanowioną, tudzież 
asygnacyą przez niegdy WIMć p. Łosia chorążego sanockiego komisarza na ten czas ziemi 
lwowskiej, widząc potrzebę reparacyi dróg sumę naznaczoną dawniejszą deklarując zł. tysiąc 
polskich na poprawienie dróg z podatku czopowego w roku teraźniejszym 1732 zaczynającego 
naznacza, czyniąc tę prekustodycyą, ażeby administrator z szlachetnego magistratu lwowskiego 
do odebrania tysiąca zł. naznaczony tudzież podatki burkowego i targowego wybierający tak 
z czopowego naznaczonych dziesięć zł. jako i z wyżej rzeczonych podatków zebrane pieniądze 
nie na co inszego tylko na reparacyą dróg generalnie wszystkich obracał, nie oglądając się 
super ductum aquae , która z kontrybucyej prywatnych może być konserwowana. A jeżeliby 
renitencya w naprawieniu dróg przez magistrat lwowski pokazała się, tedy każdemu w wszel- 
kim sądzie i urzędzie, z nienaprawienia drogi krzywdę mającemu , libera agendi praecustoditur 
via. Żeby zaś prędsza mogła nastąpić dróg reparacyą, tedy reasumując dawniejsze sądu swego 
deklaracye , aby każdy przed dworem dworkiem i quovis vocabulo nazwanym mieszkaniem na 
przedmieściach lwowskich znajdującym {się] drogi publicznej nie ścieśniał, ani gnojami zawalał. 



2 1732 5 

Dla większej zaś aukcyi podatku burkowego i targowego postanawia , aby każdy gospodarz na 
przedmieściach mieszkający ex praeciis podatek namieniony burkowego, oprócz jurysdykcyej 
prawem uwolnionych irremissibiliter płacił, renitentes zaś każdy do sądu zapozwany paena 
dupiicis pensionis puniatur, 

4. Plenipotencya IMci p. Wrzeszczowi na trybunał radomski. My dygnitarze, urzędnicy 
ziemi lwowskiej i powiatu źydaczewskiego zjechawszy się na termin kondescenzyej z dekretu 
trybunału radomskiego, dla niedoszłego sejmiku gospodarskiego komisarza z ziemi naszej lwow- 
skiej na trybunał radomski nie obraliśmy, który plenariam facultatera miałby postanowienia dla 
utrzymania interesów naszej ziemi w trybunale radomskim agitujących się plenipotenta , przeto 
subveniendo interesom ziemi naszej IMć p. Michała Wrzeszcza towarzysza chorągwi usarskiej 
księcia IMci Czartoryskiego za plenipotenta ziemi naszej lwowskiej i powiatu źydaczewskiego 
obraliśmy na rok jeden, obligując IMć p. plenipotenta ziemi naszej, ażeby w trybunale radom- 
skim spraw ziemi naszej atentował, któremu in vim deservitae mercedis zł. cztery sta polsk. 
z podatku czopowego w roku teraźniejszym 1732 zaczynającego się naznaczamy. A dla większej 
wagi tej plenipotencyej JWlMć p. Siemińskiego podkomorzego lwowskiego, ażeby podpisem 
ręki swojej stwierdził uprosiliśmy. 

5. Deklaracya sądów boni ordinis ziemi lwowskiej i powiatu źydaczewskiego względem 
piwa przywoźnego. Sąd boni ordinis ziemi lwowskiej i powiatu źydaczewskiego; ponieważ 
przez inwektę piwa Winnickiego, krzywieckiego, laszkowskiego, zeziwickiego wielki deces w po- 
datkach czopowego, szelęźnego znajduje się, lubo dawniejszą sądów deklaracya postanowiono 
było, ażeby przywożący do miasta piwa od beczek [płacili] ' jednak, że przez protekcye i nie 
oddawanie na podatki czopowego i szelęźnego postanowionej od beczek kwoty nie importowali, 
przeto succurendo podatkom namienionym postanawia, ażeby kupujący piwa Winnickie, krzy- 
wieckie, laszkowskie, zeźwickie na szelężne od beczki płacili groszy dwadzieścia, na czopowe 
groszy dziesięć, od beczki zaś piwa prostego na szelężne groszy dziesięć, na czopowe groszy 
pięć, czego superintendenci czopowego i szelęźnego przestrzegać powinni będą i według te- 
raźniejszej deklaracyi od kupujących piwo exigere mają. Jeżeliby zaś kto z kupujących miał być 
w płaceniu renitens, zapozwany do sądu duplici pensione ukarany być ma i konfiskacya nieza- 
płaconego piwa nastąpić powinna. 

6. Kwit WImci p. Krzysztofowi Kruszelnickiemu podczaszemu żydaczewskiemu z funkcyej 
komisarskiej. Sąd etc. Ponieważ WIMć p. Krzysztof Kruszelnicki podczaszy żydaczewski z funkcyej 
swojej komisarskiej in stuba iudiciaria coram delegatis e gremio iudicii sui iudicibus rationem 
bene gestorum uczynił et secundum sancita ziemi naszej lwowskiej i powiatu źydaczewskiego 
IchMćów mających do ziemi naszej pretensyą, obmyślając satysfakcye wydanemi asygnacyami 
kontentował, interesa ziemi na trybunale koronnym radomskim pro honore et gloria ac cum 
emolumento ziemi activitate sui utrzymał, przeto condigne gestis podziękowawszy namienionemu 
WlMć p. Kruszelnickiemu podczaszemu żydaczowskiemu de mutuo omnium assensu namienio- 
nego pana kwituje upraszając, ażeby akta komisarskie do sejmiku gospodarskiego u siebie 
konserwować raczył. A że za pracę swoją od ziemi naszej nie jest sufficienter ukontentowany, 
przeto do sejmiku gospodarskiego in desiderio odsyła, dla większego zaś waloru uczynionej 
kalkulacyej w akta komisarskie inkludowanej podpisami rąk JWlMć p. podkomorzego lwow- 
skiego i znajdujących się praesenti in iudicio stwierdzić postanawia. 

7. Deklaracya względem reasumpcyi podatku szelęźnego. Sąd etc. Stosując się do prawa 
pospolitego osobliwie do konstytucyi roku 1717 postanowionej, podatek czopowego w mieście 
Lwowie die secunda Aprilis anno praesenti 1732 zaczynający się reasumuje. Ponieważ zaś pre- 
pedycye w podatku czopowego znajdują się, skąd niemały następuje deces, przeto subveniendo 

' brakuje. 



6 1732-1733 2-3 

interweniencyom e gremio nostri obrawszy WIMć p. Baybuzę cześnika bracławskiego za admi- 
nistratora podatku namienionego postanawia, ażeby IMć p. administrator po reasumpcyi po- 
datku wyżej rzeczonego chciał exigere nie pretendując nic za funkcyą tylko długiem swoim 
odebrawszy z podatku kontentował się ad ulteriorem ziemi dispositionem. 

8. Deklaracya dla JWlMć p. starosty lwowskiego. Sąd etc. Ponieważ z domów na 
krakowskiem przedmieściu będących, do jurysdykcyej starościńskiej należących, wielka w po- 
datkach czopowego i szelężnego działa się prepedycya i gdyby mieli ad pristinum statum te 
powrócić się domy niechybny w namienionych podatkach stałby się deces, dlaczego całości 
przerzeczonych podatków przestrzegając postanawia, ażeby superintendent szelążnego dwa tysiące 
zł. p. a IMĆ. p. administrator podatku czopowego tysiąc zł. p. JWIMci p. staroście lub jego 
plenipotentowi do tego ordynowanemu oddali, w domach zaś mieszkający ludzie ażeby żadnego 
nie czynili podatkom ziemiańskim detrymentu serio precustodit. 

9. Deklaracya miasteczkom Jaryczewowi i Janowowi. Sąd etc. Mając wzgląd na pogo- 
rzenie miasteczek Janowa i Jaryczewa w ziemi naszej lwowskiej leżących i chcąc w jak najlep- 
szym namienione miasteczka widzieć porządku, ażeby in subseąuens przez upadnienie onych 
większego skarb ziemiański nie miał detrymentu, w podatkach szelężnego czyniąc allewiacyą 
od zł. pięćdziesiąt pol. tak miasteczko Janów jako i Jaryczow uwalnia, postanawiając w dal- 
szych czasach, ażeby według taryfy ziemiańskiej działa się in toto satysfakcya. 

Terr. Leop. 158 p. 41, 43-46, 50-53. 



3. 

Sanok, 16 stycznia 1733. ■ 

Kilku szlachty sanockiej zakłada manifest przeciwko uchwałom 
zwołanego na 16. stycznia sejmiku wiszeńskiego. 

1. Actum in castro Sanocensi feria sexta antę festum SS. Fabiani et Sebastiani Martyrum 
Anno Domini 1733. Personaliter vementes magnifici Josephus a Buków Bukowski vexillifer et 
comissarius terrae praesentis Sanocensis, Teodorus de Zielonki Zielonka capitaneus Dołhanensis, 
Petrus de Kulczyce Wisłocki vexillifer Bidgostiensis, Alexander Zaleski pocillator Zytomiriensis, 
Sigismundus de Urbanice Urbański pincerna Yiscensis, Stephanus Kossobudzki pincerna Stężni- 
censis, quam primum de literis universaHbus s. r. majestatis pro comitiolis Yisnensibus ante- 
comitialibus iterato editis notitiam acceperint, illico et de repente suo et illustrium magnificorum 
ac generosorum procerum terrae praesentis Sanocensis, omni quam meliori modo totalitałem 
au+horitatis ejusdem terrae prospiciendo, hanc ad acta officii praesentis deferunt manifestationem 
et diligentiam in eo. 

2. Etenim moderni manifestantes animadversa terrae Sanocensis ex ratione detentarum 
literarum universalium a sacra regia maiestate iterato editarum ex actis castrensibus Leopolien- 
sibus in extractu tantum non vero, ut de legę intererat, in originali, ąuinimo praepostere die 
decima sexta mensis praesentis Jannuarii, scilicet ipso die literis universalibus sacrae regiae 
majestatis assignato, ad acta offici praesentis porrectarum summa laesione et discrimine autho- 
ritatis, ne itaąue in comitiolibus Yisnensibus sine scitu incolarum terrae Sanocensis subreptitia 
subseąuatur dispositio, contra magnificos tam marschalcum quam nuntios in comitiolis Yisnen- 
sibus etsi praejudiciose electos, tum de nuUitate et invaliditate cuiusvis dispositionis ex ra- 
tione in laesionem authoritatis incolarum terrae Sanocensis detentarum literarum universalium 



4-5 1733 - 7 

de legę subsistere non valentis iterum atque iterum manifestatur et hanc suam pro bono pu- 
blico et authoritate terrae Sanocensis incolarum deferunt diiigentiam. Józef Bachowski Ch. 
Z. G., T. Zielonka S. D. , Piotr Wislocki, Alexander Zaleski, Zygmunt Urbański, Stefan 
Kossobudzki. 

Fasc. Cop. C. Sanoc 49 Nr. 82. 

^. 

Warszawa, początek marca 1733. 

Józef Mniszek marszałek w. k. do sejmiku wiszeńskiego. 

1. Już hunc feralem nuntium publikowała wszędzie tristis famae tuba, którego ja także 
ex gradu ministerii mei na teraźniejszy anteconvocationis zgromadzonym kongres lacrimis planc- 
tuque perorans ogłosić niezaniedbywam, że dzień pierwszy miesiąca Lutego w roku teraźniej- 
szym najjaśniejszemu Augustowi Wtóremu p. n. maiores in luce moras wśród sejmu extraordy- 
naryjnego lugubri przerwał w Warszawie fato. Umarł w ten czas tanquam unus de principibus, 
kiedy in media pace dla nieporównanej dobroci cnót królewskich i godnej wyższego majestatu 
wspaniałości swojej najbardziej od wszystkich coepit amari. Obróciły się tedy amores nostri 
in amarones et organum nostrum in vocem flentium, gdy nam z tak wielkiego łaskawego 
i wspaniałego króla tyle w krótkim zostało czasie, quod non bene compleat urnam. Wzbudza 
to żałosne spectaculum gemitus et suspiria, ale przy tem osieroconej Rzptej moesta facies 
wzbudza intus timores, aby w tej niepomyślnej okoliczności non rumpat populi tristis fortuna 
quietem. Przecież cokolwiek według prawa ad clavum gubernii in hoc rerum statu zasiadającym 
incumbit, nic się na tem vacantis regiae miejscu nie omieszkiwa i nadzieja w Bogu, że in 
plenitudine pacis circa unionem serc prześwietnych województw ziem i powiatów i samych 
WWMć panów, o co supplices do nieba tendimus palmas, koronie naszej w nowym elekcie 
orietur ut lucifer wkrótce publiczna szczęśliwość et ambulabunt gentes in lumine jego. 

2. Radbym ja był personalną asystencyą moją służył na teraźniejszym kongresie WMć 
m. pp. ad communicanda z nimi consilia w niniejszej konjunkturze, ale że mnie onus ministerii 
mei przytrzymuje vi legum w Warszawie , więc syna mego łowczego koronnego' in gremium 
WM w. m. pp. jako in nativum nidum jego posyłam. Prezentuję w nim nudam tabulam 
upraszając , abyście go łaskawie przyjąć i braterskich do usług prześwietnego województwa 
i całej Rzplej rozkazów insignire charaktere raczyli. Ja póki żyję każdego individuo particulari 
cultu jestem. 

Rp. B. Ossol. 3577 f. 60 z nadpisem : list od IMci p. Marszałka w. kor. na sejmik do Wiszni. 

5. 

Wisznia, 16 marca 1733. 

Instrukcya sejmu posłom na sejm konwokacyjny. 

1. Instrukcya JWIMow pp. Janowi Cetnerowi kuchmistrzowi, Michałowi Rzewuskiemu 
krajczemu koronnym, Adamowi Humnickiemu staroście horodelskiemu, Bogusławowi Ustrzyc- 
kiemu kasztelanicowi lwowskiemu , Jerzemu Wandalinowi Mniszkowi łowczemu koronemu sta- 

' jerzy Mniszek. 



8 ' 1733 5 

roście i Józefowi Buitowslciemu chorążemu sanocitiemu, posłom na następujący sejm convoca- 
tionis w Warszawie post fata najjaśniejszego divae memoriae i<róla IMci Augusta Wtórego od 
skonfederowanego województwa ruskiego w Wiśni na generale tegoż województwa die 18 Martii 
anno Domini 1733 podana et nexu iuramenti obowiązanym. 

2. Całej Rzpltej jako i województwu naszemu constitit dobrze o wypróbowanem oj- 
cowskiem pieczołowaniu JOiMci księcia IMci Teodora Potockiego arcybiskupa gnieźnieńskiego, 
prymasa Korony polskiej i w. ks. litewskiego i pierwszego księcia circa tantas curas et soiici- 
tudines non parcendo własnemu zdrowiu na konserwacyą praw swobód i wolności ojczyzny 
tak za życia ś. p. króla JMci nie dopuszczając przeciwnych prawom, inkonweniencyi, jako et 
post ineluctabilia fata sub praesenti revolutione interregni ad unionem animorum affectus con- 
civium przyprowadzając, zaczem IMć pp. posłowie nasi od skonfederowanego przy wierze św. 
katolickiej rzymskiej i utrzymaniu praw i swobód ojczyzny et vinculo juramenti obowiązanego 
województwa naszego destynowani, przy uniżonem podziękowaniu księciu IMci za pomienioną 
pracę i fatygi obligacyą i rekognicyą z przyzwoitem interregiae primitialis dignitatis oświadczą 
respektem, a oraz doniosą tak księciu IMci jako i całej rzptej na sejmie convocationis zgroma- 
dzonej, że skofederowane województwo nasze przy wierze świętej katolickiej, przy utrzymaniu 
praw, swobód i wolności na utrzymanie wolnego głosu et liberum veto szlacheckiego, na 
utrzymanie wolnej elekcyi wolnemi głosy szlacheckiemi przyszłego króla et nexu juramenti obo- 
wiązane nie życzy sobie mieć inszego króla tylko Polaka w wolności urodzonego i któryby się 
obligował in pactis conventis po polsku chodzić, wolnemi głosy obranego z tą prekustodycyą, 
aby się konwokacya w elekcyą nie obróciła et exclusa wszystkich cudzoziemców etiam indi- 
genaty w ojczyźnie naszej mających konkurencyą,' na których i nominacyą ani na żadne propo- 
zycye nie mają przyzwolić IMci pp. posłowie nasi. 

3. A jako in hoc catholicissimo regno przy wierze Św. katolickiej rzymskiej iustus 
każdego powinien praestrłngere zelus, tak i my żądając plenam a suprema numine benedictionem, 
wiedząc dobrze, że dyssydenci a fide orthodoxa sub interregno et quibusvis rzptej revoluttionibus 
swoje zwykli pro conservatione sekt swoich lucrari w rzptej permissiones , tedy sub vinculo 
confederationis et iuramenti obligujemy IMćów pp. posłów naszych, aby na żadne in favorem 
tychże dyssydentów niepozwalali privilegia, obstając firmiter przy traktatowej konstytucyi tarno- 
grodzkiej anni 1717 o tychże dyssydentach zaszłej. 

4. Publicae tranąuillitatis duicedo jako wszystkim jest desiderabilis tak providenda 
securitas interna et externa, co commendatur IMć pp. posłom naszym, aby consulant cum re- 
publica, ut bene sit patriae amititia et bona harmonia z postronnemi sąsieckiemi potencyami, 
aby była utrzymana , wojska koronne i w. ks. litewskiego aby nie były skupione sine speciali 
resolutione JO księcia prymasa i całej rzptej. Przytem IMcie pp. posłowie nasi nomine publico 
województwa naszego instabunt do rzptej, rekomendując wielkie i godne merita WJMci p. Mi- 
chała Rzewuskiego krajczego koronnego regimentarza partyi ruskiej, aby condigna et adaeąuata 
meritorum i expens tego około pomienionej komendy podjętych nastąpiła rekognicyą i satys- 
fakcya od rzptej. 

5. Expergencya czasu dała nam próbę zatamowania publicznych obrad z okazyi kon- 
stytucyi anni 1717 o hetmanach, że mają być na sejmach podawani, zaczem obstaculum hoc 
ammovendo starać się będą IMcie pp. posłowie nasi, aby ten punkt veteri normae et formae 
był przywrócony i żeby podawanie hetmanów utriusąue gentis od króla IMć bez incydencyi 
sejmu dependowało, jako i inne ministeria okrom szczególnie pieczęci , które na sejmie secun- 
dum legem powinne być rozdawane. Rekomendując przy tym imieniu województwa naszego do 
pieczęci mniejszej koronnej JWIMci p. Małachowskiego starostę opoczyńskiego, aby practicato 
annno 1576 solito exemplo mógł być na teraźniejszym sejmie convocationis obrany ad ap- 
probationem futuri regnantis. Insuper cokolwiek ex orbita legum wypadło vel non servatum, 



5 1733 9 

ut corrigatur et circumscribatur na teraźniejszym sejmie convocationis cum Republica znosić się 
będą IMcie pp. posłowie nasi. 

6. A żeby przyszłą elekcyą meliori securitate et ąuiete mogliśmy odprawować, promo- 
vebunt IMci pp. posłowie nasi, aby extranei ablegati z dworami swymi ad propria byli expe- 
diowani i z Warszawy relegowani, aby molimina nie czynili, ludzi quovis praetextu nie wpro- 
wadzali, kup nie zbierali et quovis modo od wszelkich abstineant praktyk. 

7. Jeżeliby się zdało rzptej uczynić aukcyę wojska, tedy IMcie pp. posłowie nasi żadną 
miarą pozwolić nie mają na taryfę anni 1622 et 1661 et omni meliori modo mają przestrzegać 
integritatem województwa naszego, abyśmy nie byli praeaggravati , ile jeszcze z dawnych ruin 
non educti et revolutionibus uchowaj Boże proximi. 

8. Kontrowersyą o łanową piechotę ad regulamen cudzoziemskiego autoramentu per 
constitutionem anni 1726 redukowaną, tudzież o sumę na legacyą rzymską ze skarbu rzptej wy- 
liczoną, ad decisionem totius reipublicae rezerwuje województwo nasze, i w tym punkcie IMcie 
pp. posłowie nasi cum sensu całej rzptej konformować się mają. 

9. Ażeby rzpita praemium zasłużonemu wojsku do dalszych zachęcając usług non 
adimat, miesiące żołnierskie dawnemi prawami i konstytucyami koronneml obwarowane aby non 
patiantur ecclipsim, promovebunt IMcie pp. posłowie nasi, żeby wakanse, partykularze, dzierżawy 
wójtostwa tak w ekonomicznych dobrach jako ubivis reperibilia nie panom et non plebeis per- 
sonis, ale ludziom stanu rycerskiego bene meritis bez zatrudnienia w kancelaryach wydawane 
były i komuby przedtem co niesłusznie wzięto, aby był do swej własności przywrócony i dawni 
possesorowie circa iura et privilegia bez wszelkich onych interpretacyi aby byli konserwowani, 
non obstantibus in privilegiis subalternis na dobra iuri communicativo subiecta vel non vacantia 
impetratis, aby każdy do dóbr iure primitivo sobie służących una cum calculo de proventibus 
był restitutus. 

10. Stare zasługi wojska aby w niepamięci rzpitej nie były pogrzebione przypomnią 
IMom pp. posłowie nasi rekomendując przytem IMć p. Romera, chorążego znaku pancernego 
WIMci Kurdwanowskiego podkomorzego halickiego. 

11. O senatorach, którzy przeciwko prawu anni 1591 in diplomatibus wyrażonych re- 
gimenty mają ad decissionem całej rzptej wniesioną illacyą odsyłamy. 

12. Wiele należy na ubezpieczeniu rzpitej quavis similitudine niebespieczeństwa, przeto 
słuszna jest rzecz, aby w regimentach dyssydenci ani cudzoziemcy oberofficerowie i officerowie 
et in utroąue authoramento nie mieścili się, tedy starać się będą IMcie pp. posłowie nasi, aby 
ex decisione rzpitej takowe w służbie wojennej znajdujące się osoby reponant patenta swoje 
amoveantur, na miejsce których patriotae capaces et bene mer.ti aby substituantur, rekomendując 
przytem WIMci p. Mikołaja Wieniawskiego starostę mogilnickiego kapitana, aby mógł się po- 
mieścić cum ascensu szarzy swojej. 

13. A jako każdy naród językiem własnym musztry w regimentach exercituje tak i u nas 
w Polszczę i w ks. litewskiem lepszaby rzecz była, aby po regimentach usus był reformowany 
mustry w języku polskim, a tak większa byłaby akkomodacya i applikacya patryotów do służby 
illius authoramenti nie inwitując cudzoziemców, co proponent IMcie pp. posłowie nasi ad Rem- 
publicam nostram. 

14. I w tem się wielka krzywda dzieje IMciom pp. rotmistrzom wojska koronnego, że 
JWIMcie pp. hetmani lub regimentarze nasadzają im et impositive podają pod ich chorągwie 
poruczników, przez co nie konfidencya i owszem kollizye bywają, przeto ut hoc praeiudicium 
praecludatur legę, także aby towarzyszowi bez słusznej i należytej racyi nie godziło się dziękować 
z pod chorągwie IMcie pp. posłowie nasi praecustodient. 

15. Nie mniejsza i o to krzywda drugim concivibus patriae exspectantibus mercedem 
laborum suorum, kiedy drudzy IMcie cuiuscumque status prezentujący się favore regis bez miary 

2 

Akta grodzkie i siemakie XXU1. 



10 1733 5 

beneficiantur wakanzami po kilkanaście starostw lub partykularzów mają, drudzy i przedają, 
inne sub iure communicativo personarum z wielkimi intratami zostają, więc aby rzplta zapo- 
biegła temu et in plures mentes beneficya rozdzieliła starać się będą IMci pp. posłowie nasi, 
aby było prawem obwarowano, żeby nikt nad dwoje starostw t. j. grodowe, prywatne, lub na 
dwoje prywatnych ani partykularzów przy tern więcej mieć, trzymać i zażywać nie mógł, ale 
iustitia distributiva, w której jedni siła abundantur aby in plures diffundantur, a tak będziemy 
wszyscy capaciores obseąuiorum Reipublicae et co aeąuabimur, salvis modernis possessoribus, 
komunikacya zaś prawa aby nie mogła extendi tylko na jednem starostwie lub na jednym 
partykularzu i starostwie z wójtostwem ubivis żeby w żadnych ręku nie była, ta incompa- 
tibilitas aby była prawem opisana, i te wójtostwa aby zaraz na sejmie convocationis były 
rozdawane. 

16. Skartabelli jako dawnemi prawami są opisani, tak nie mają być capaces muniorum 
ani officiorum ani brania starostw lub partykularzów, ale one aby disponat, takowy któryby 
in contrarium legis wziął et amplius non praetendat usque post tertiam generationem do- 
mówią się o to IMci pp. posłowie nasi, alienigenae zaś ani dóbr ziemskich nie są capa- 
ces trzymać. 

17. Dobra ziemskie którekolwiek post constitutionem anni 1636 a od stanu rycerskiego 
do duchownego etiam biskupstw i kapituł quovis titulo et praetextu zapisów, czyli to donacyami 
etiam tacto pectore uczynionemi czyli to obligacyami czyli widerkafami odpadły, aby mogły 
rehaberi per succesores serio promovebunt IMć pp. posłowie nasi, o co forum w ziemstwie 
lub w trybunale koronnym inter causas militares lub z innego należytego regestru etiam i w są- 
dach kapturowych aby było zachowane, in futurum zaś et in posterum aby takowych alienacyi 
zabroniono prawem, alias ex summis paratis et mobilibus niech będzie wolno każdemu pia 
opera czynić, dóbr zaś ani kamienic ani kawałka gruntu żadnymi zapisami i długami żeby nie 
wolno było nikomu do stanu duchownego inonerować, sub nullitate onych et libera rehabitione, 
bo przez to jawne widzimy umniejszenie fortun stanu rycerskiego i dezolacyą miast. Nawet 
te dobra i kamienice, które są obciążone sumami lub wyderkafami duchownymi aby lub exemp- 
tibilia były, lub sumy abo wyderkafy extennuabiles były ad certum tempus, et in posterum zaś 
żadnych wieczystych obligów i widerkafów na dobrach aby nie było, to także aby dziesięcina 
ex agris noviter excultis non currat praecavendum. Insuper wyderkafy aby redukowała rzpta 
przynajmniej po półczwarta złotego od sta. 

18. Zwykli spirituales osoby świeckie in causis civilibus do sędziów duchownych po- 
ciągać, processować, o lada pretensye exkomnnikować, zaczem aby tego iuxta veteres leges 
i teraz zabroniono, i żeby tego miecza kościoła Bożego contra fideles patriae filios nie zażywali 
cum tanta praecipitantia, która częstokroć ludzi przywodzi do rospaczy, nie dobywano, ale 
jako na trybunałach post Collegium spirituale tak tam forum reservetur. Szczególnie personales 
causae w konsystorzach iudicentur, sub poena de evocatione sancita Imcie pp. posłowie nasi 
efficient u rzptej, etiam choćby kto forum sobie spirituale zapisał, aby nie był do tego pocią- 
gany ani ich sukcesorowie. 

19. Dobra duchowne rithus graeco uniti do metropolii, episccopii i archimandryi należące 
jako in sua indemnitate dawnemi prawami są opisane, tak i teraz pp. posłowie nasi starać się 
będą, aby omnis securitas et integritas onych opisana była. A że stante turbulento Reipublicae 
statu, jedne per potentiam drugie vigore privilegiorum ad małe narrata emanatorum też dobra 
pozajeżdżane niektórzy IMcie usurpativi possessores trzymają, tedy aby cum reddendo calculo, 
ac poenis constitutionibus circunmscriptis na trybunale koronnym ex quovis ordinario regestro 
vindicandis przywrócili. 

20. Reasumując dawniejsze konstytucye pro integritate wójtostw w ekonomiach będą- 
cych, deferent IMcie pp. posłowie nasi imieniem całego województwa naszego, wyraziwszy 



5 1733 11 

dolorem nostrum, że lubo rzpła od konfederacyi tarnogrodzkiej uniwersalnym zaszczyciła się po- 
kojem, ale jednakowo tak wielu braci naszych mających dzierżawy i wójtostwa w ekonomii 
Samborskiej nigdy ją nie mieli, i owszem, że hibernami saskiemi bezprawnie et impositive wło- 
żonemi także od IMców księży misyonarzów Samborskich dziesięciną czyli mesznem praetextuose 
sine consensu regis i też approbacyi przez konstytucyą uti interest z dóbr presse rithus graeci 
wójtostw pomienionej ekonomii Samborskiej, ubi nullum officium et obsequium kościoła pomie- 
nionego farnego Samborskiego exercetur, uformowanym i o te prywatne podatki exekucyami 
ciężkiemi i paletami dotąd aggrawowani byli. Aby tedy abusum pomienionych extorsyi przez 
generalną ustawę rzptej znieść et in posterum wszelkim sposobem zabronić, aby zwierzchność 
Samborska zamkowa protunc et in post będąca żadnych rospisów ani paletów na wyciśnienie 
hiberny lub innych podatków z wójtostw wydawać nie ważyła się, ani też żadne dyspozycye od 
skarbu nadwornego J. król. Mci nie powinny wychodzić sub nuUitate onych. 1 jeżeliby się 
ważył kto wydawać albo exekwować rigori legis publicae to jest poenae infamiae ipso facto 
ma podpadać, z wolną etiam viritim opozycyą stanu szlacheckiego contra oppressores wójtostw 
pomienionych. Na które czyli to ad cedendum czyli post fata conservationis antiquo morę przy- 
wileje i konsenza od 1. kr. Mci aby w kancellaryach koronnych nie mieli impedymentu, ale 
szlachcie bene meritis indilate rozdawane były, et in pactis conventis futuro regnanti aby spe- 
ciaiiter ten punkt był dołożony, nic więcej tylko pogłówne sejmem pacificationis uchwalone 
i hibernę rzptej po zł. dziesięć z łanu inkludując w to groszowe i kwitowe na zapłatę wojsku 
koronnemu in suo robore zostawiwszy. O przeszłe wybrane tynfy i pieniądze emunctive wy- 
ciśnione upomnią się IMcie pp. posłowie nasi, indagując z czyjej to instrukcyi ta tak wielka de- 
paktacya była, aby był in onere responsionis iniuriatis, a wolności i należytości wójtostw 
pomienionych według starych praw i przywilejów aby zachowane były. Do żadnych komisyi 
królewskich aby już pp. wójtowie z ekonomii Samborskiej nie należeli ani pociągani byli ani 
za dworem ale forum im w trybunale koronnym ad respondendum zostawiwszy. 

21. Dawnemi prawami et ultimariis pactis conventis warowano jest, aby w ekonomiach 
administratorowie, wiceadministratorowie byli terrigenae szlachta et bene possessionati, przeciwko 
któremu prawu działo się za panowania przeszłego króla Imci Augusta Wtórego, kiedy nietylko 
komisarze, administratorowie i wiceadministratorowie i ich substytuci bywali exotici, dissidentes, 
impossesionati et impares a dopieroż i Żydzi się intermiscuerunt, przez co w niwecz zrujnowana 
ekonomia Samborska przez wymyślne nad inwentarz depaktacye, extorsyami nieznośnemi aggra- 
wacye i wiele wsi spustoszało, zaczem concertabunt o to IMcie pp. posłowie nasi z rzptą, aby 
in posterum takowe osoby do funkcyi pomienionych nie podawano, tylko terrigenas et bene 
possessionatos, którzyby iniuriatis quovis judicio et officio regni et praecipue terrae et districtus 
proprii odpowiadać byli capaces et adstricti. 

22. Novissima et gravissima iniuria i dezolacya stała się w ekonomii Samborskiej 
z okazyi kontraktowania IMci p. Sztenheyzorowi i jego superintendenta p. Turnera niewypo- 
wiedzianych ucisków i exstorsyi, tak dalece, że na dwa tysiące poddaństwa z ekonomii Sam- 
borskiej precz poszło, a to, co zostało to albo bez ciągła albo bez sposobu życia zmizerowano; 
dla czego instabunt IMcie pp. posłowie nasi do rzptej, aby komissya antę futuram electionem 
do ekonomii Samborskiej naznaczona była do wylikwidowania krzywd, i aggrawacyi, które od 
possessyi IMci p. Sztenheyzera uczynione są, i aby one IMci p. Sztenheyzer według słuszności 
i sprawiedliwości bonifikował. 

23. Ponieważ województwo nasze ruskie największą krzywdę cierpi w akceleracyi 
spraw na trybunale koronnym lubelskim, że zawsze sub cadentia sejmów ordynaryjnych regestr 
palatinatus Russiae przypada, gdzie partim beneficio suspensionum osoby na funkcyach zosta- 
jące partim impedimentis variis, i dla zagęszczowych opisów w regestrach po kilka albo kilka- 
naście lat sprawiedliwości doczekać się nie można, tedy saluberrimum remedium przed się 



12 1733 5 

biorąc upraszać będą IMci pp. posłowie nasi do rzptej, aby tak na krzywdę województwa 
naszego jako i na zubożałe miasto Lwów teraz od wszelkich kongressów wakujące respektując 
pozwoliła nam kadencyi sądzenia się trybunału koronnego we Lwowie, gdzie województwa 
ruskie i im pobliżne, jako to podolskie, wołyńskie, kijowskie, bracławskie, bełzkie i czerniechow- 
skie by się sądziły ąuotannis, a tak i w Lublinie ubyłoby wiele spraw i u nas by była prędsza 
akceleracya sprawiedliwości; do tego aby sprawy województwa ruskiego mogły się mieścić 
w regestrach pomienionych województw. Jako zaś korrektura trybunału zawsze jest wolna rzptej, 
tak in causis expulsionum, potrzebna jest rzecz, aby clarius punkt konstytucyi anni 1726 był 
objaśniony z tym dokładem, że gdyby komu per officiosam traditionem legitime et licite factam 
(cuius cognitio praecommittatur) bona convicta in possesionem alicuius podane były, choćby 
i godziny w possessyi nie był, a byłby gwałtownym sposobem od kogo ruszony i wygnany, 
tedy rtindukcya cum poenis descriptis de expulsionibus sancitis ma mu być we wszelkim sądzie 
i urzędzie przysądzona, alias słabszy z mocniejszym nigdyby sprawy nie wygrał ; item z regestru 
prostego wszelkiego post binas convictiones tribunalitias vel trinas castrense aby non currat 
arrestum et post rem iudicatam. 

24. Stosując się do praw i konstytucyi koronnych o officyalistach ziemskich i grodzkich, 
żeby byli terrigenae nati et bene meriti possessionati przed funkcyą swoją przynajmniej rokiem 
in illis terris ubi funguntur, possessiones swoje nie zmyślone i nie arendowne mając et fide 
digni, alias ktoby secus contra praescriptum legis etiam in antecessum takowym sposobem 
ascenderet na jaką funkcyą, powinien być złożony sub carentia activitatis et nullitate decretorum 
et omnium actuum takowych officyalistów et in futurum ani obierani od starostów grodzkich 
ani podawane być powinne takowe subjecta, sub poena duorum millium marcarum polonicalium 
tak na starostwach jako i na takowych oficyalistach per quemvis ordinaria via iuris vindicanda; 
ten punkt specialiter aby był na sejmie convocationis promomowany IMciom pp. posłom na- 
szym zalecamy. 

25. Myta extorsive od szlacheckich podwod sub quovis colore et praetextu etiam sub 
interpretatione verborum legis ultimariae anni 1726 że od osób handlem się bawiących ma na- 
leżeć, aby nigdzie brane nie były, byle protekcyi nikomu nie dawali, starać się będą IMcie pp. 
posłowie na sejmie przyszłym o te enukleacye prawa, ale tylko presse osoby kupieckie ale nie 
szlacheckie mają być pociągnione. 

26. Moneta aby była in suo robore et yalore według konstytucyi anni 1717 czerwony 
złoty po złotych ośmnaście a taler bity po złotych ośm i tak ze skarbu jako i do skarbu iść 
powinna, a talerów żeby nie ważono nigdzie, a ktoby inaczej zmienił, a osobliwie Żydzi et cuius- 
cumque status et conditionis byłby człowiek a dowiedziono mu to in quovis foro, aby poena 
100 marcarum polonicalium ratione cuiusvis deHcti contra monetam actori decernenda był ka- 
rany, tudzież aby mennica rzptej była otwarta dla bicia monety lub i szelągów, o co teraz przy- 
trudniej w Polsce; insuper i dawne prawa o niewywoźenie pieniędzy z Polski za granicę przy- 
pomnią IMcie pp. posłowie rzptej. 

27. Żydzi ani dyssydenci aby dóbr żadnych tak ziemskich jako i królewskich etiam 
ekonomicznych quovis praetextu aby nie trzymali, ani na skarbie ani na cłach nie siedzieli, ani 
winem nie handlowali, dopomnią się Imcie pp. posłowie u rzptej executionem legum publicarum 
hac in parte subsecutarum cum interpositione poenae tysiąca grzywien super secus facientes 
irroganda ad cuiusvis instantiam extendenda. 

28. Expektatywy wszelkie królewszczyzn, per praeterita pacta conventa zniesione i za- 
kazane żeby więcej praktykowane nie były, cavebunt IMcie pp. posłowie. 

29. Posłów ziemskich authoritas et activitas na sejmach aby interpretowana od nikogo 
nie była, ale jako cardo libertatis est liberum veto, tak unius contradictio et sensus ma valorem, 
ani od nikogo nie ma vim pati, i ktoby contra liberam vocem miał consurgere, ma privari 



5 1733 13 

charactere suo et pro hoste patriae declarari, staną przy tern IMcie pp. posłowie nasi unanimi 
zelo et corde. 

30. Ciż liMcie pp. posłowie nasi na żadną konstytucyą, i<tóraby saperet exwinkulacyą 
tej l<onfederacyi, nie mają pozwolić, aż pói<i cała rzpta exwini{ulowana nie będzie. 

31. Na komorach depaktacyi nad opisanie prawa IMcie pp. pisarze skarbowi aby nie 
czynili i na przykomorkach po dwa razy extorquere nie powinni, jako się dzieje na komorze 
krzepieckiej choć expediować ruską będą, wymyślne kwitowe altero tanto wybierają, aby to było 
vetitum upomnią się IMcie pp. posłowie. 

32. Na komorach i składach winnych aby wymyślne trakty i nowe szlaki nie wymy- 
ślali, ale jako konstytucye w sobie sonant staremi dawnemi ślakami wina i inne commertia 
prowadzone były; partykalarnie komora baligrodzka, tak wiele konstytucyami warowana, przez 
obrócenie inszych szlaków samychże IMćów pp. pisarzów funditus zatracona , similiter na ko- 
morze dukielskiej toż się samo waruje jakoteż i w miasteczku Nowotancu antiąuis usibus 
komora per constitutionem warowana była. Gdzie zaś są expedycye komor aby IMcie pp. pi- 
sarze skarbowi annualem pensionem w szlacheckich dziedzicznych dobrach płacili, nihilominus 
aby na wielkich komorach tylko expedycya była, a nie podczas jarmarków i targów expedyo- 
wali, przez co niemały detryment miasteczkom szlacheckim czynią , exponent to desiderium 
IMcie pp. posłowie. 

33. Chcąc coercere wyłamowania się chłopów z poddaństwa panów swoich przez 
włóczenie się od wsi do wsi coraz inszego szukając pana, jako to w województwach ruskich, 
kijowskich, wołyńskich, podolskich i bracławskich practicatur, zabiegając tym wywodom, z czego 
częste wzniecają się bunty, mają curare IMcie pp. posłowie nasi, aby przez konstytucyą to wa- 
rowano, żeby te wspoinnione województwa, nil quidquam praejudicando haeredi legittimo tako- 
wych poddanych sobie ab invicem wydawały, tak przedtem jako in futurum zbiegłych i uciekają- 
cych dowiódszy świadkami, iż na gruncie upominającego się rok zasiedzieli, a ktoby takowego 
wydać nie chciał, tedy cum poenis arbitrariis et carentia usus extradycya aby mu była 
przysądzona. 

34. Praecavebunt i to IMcie pp. posłowie nasi , aby na elekcyą przyszłą każdy z pro- 
porcyonalną stawił się asystencyą bez ludzi wojskowych, tylko z tymi, co do usługi należą i to 
in pauco numero, aby do szopy przyjeżdżał. 

35. Renowacya pactorum cum vicinis i konferencyi z postronnymi ad futurum regnan- 
tem et totam rempublicam aby była rezerwowana. 

36. Zaciągnione chorągwie i prywatne werbunki aby zakazane były juxta veteres con- 
stitutiones cum interpositione poenarum legum, ktoby na takowe prywatne odważył się zaciągi, 
ma pro hoste patriae declarari et sine spe beneficii amnestyi. 

37. Exorbitancye wszelkie i swywolne kupy aby karane były. 

38. Czas elekcyi jako najprędzej aby był złożony dla nieogłodzenia kraju tamtejszego, 
i łatwiejszego sustentamentu starać się będą IMci pp. posłowie, konformując się do zdania rzptej, 
quo modo et quo vigore to się ma stać. 

39. Z dworem berlińskim caute circumspecte et cunctanter aby rzpta postępowała 
attentare mają IMcie pp. posłowie. 

40. Handle aby swoje bespieczeństwo miały, i żeby nikt nie krzywdził publicznych 
dochodów praecavendum. 

41. Securitas poczt koronnych aby była obwarowana, ale żeby poczmajstrowie dyssy- 
denci byli alienowani, katolicy zaś instytuowani et iurati. 

42. Rzeki które violenter descendunt z gór, jako to Dniestr, Stryj , Łomnica i inne 
w Podgórzu, że te inter collaterales wiele szkody czynią w granicach przez oderwanie gruntów 
częstokroć i wsiów zniszczenie, przeto instabunt IMcie pp. posłowie województwa naszego, aby 



14 1733 5 

takowe rzeki pro graniciebus summi nie mogły i owszem , aby cokolwiek odsypanego było 
inąuisitione probatum, czyli to inter bona regalia czyli haereditaria , za sprowadzeniem officii 
competentis strona stronie to odsypanie tak in antecessum jako et in futurum praevio decreto 
restitui powinna. 

43. Zapatrzywszy się na sprawiedliwe najjaśniejszego królewicza IMci Jakóba pretensye 
do skarbu rzptej nieśmiertelnej pamięci najjaśniejszego króla IMci Augusta 11 miane, obligujemy 
IMciów pp. posłów naszych, aby o też pretensye upomnieli się i tak wielkiego ojca a króla 
naszego Jana 111 wielkie beneficia ku rzptej praestita dulci recommendatione w osobie godnego 
sukcessora aby proseąuatur u rzptej rekomendujemy '. 

44. W wielkiej mając konsyderacyi wielkie merita erga rempublicam JWlMci p. Hu- 
mieckiego wojewody podolskiego, który ponieważ ex nexu iuramenti sui podczas traktatów 
anni 1717, stante vita najjaśniejszego króla IMci Augusta II iustam laborum suorum nie mógł 
wziąć mercedem, tedy teraz evanescente cum fatis regis iuramento, aby miał należytą u rzptej 
rekognicyą IMci pp. posłowie nasi promować będą i rekomendować ■'• 

45. Nie w mniejszej mając animadversyi wielkie zasługi z azardem życia i fortuny dla 
oswobodzenia i utrzymania wolności wielkiego hetmana Jabłonowskiego, który dla całości rzptej 
łożył utrzymania fortec swoim kosztem i substancyą a dotychczas w recessie zawsze zostaje, 
więc instabunt IMci pp. posłowie, aby jako najprędszą IMcie pp. suKcesorowie odebrali 
satysfakcyą. 

46. Że zaś juxta sancita legum ś. p. najjaśniejszego króla IMci Augusta II w żadnych 
państwach tych nie są dobra dziedziczne a długi rzetelne niektórym obywatelom tej ojczyzny 
skarb jego został winien, więc in vim gratitudinis tak dobremu panu aby te długi , które się 
rzetelne być pokażą soli remanentowej w żupach bocheńskich i wielickich JWIMć p. podskarbi 
koronnny juxta legem sub interregno po królu Michale anno 1674 latam popłacił; drugie do 
pałaców i prowentów jego aby regulowane były cavebunt lege; singulariter najjaśniejszemu 
królewiczowi Jakubowi aby była satysfakcyą obmyślona. 

47. Kunegunda JWlMci pp. Lubomirskich domu dziedziczna in alienis manibus dotąd 
zostająca, aby tymże dziedzicom una cum carentia usus fructus et compensatione desolationis 
była przywrócona IMcie pp. posłowie promovebunt. 

48. Wielkie zasługi JWlMci p. Józefa Wandalina Mniszka marszałka w. koronnego 
indefesso studio z azardem fortuny i zdrowia pro bono publico nieustanną fatygą in ministerio 
tanta annorum serie ojczyźnie cum gloria gentis świadczone, aby powinna rekognicyą konsy- 
derowane były gratamąue memoriam miały, voto universali województwa naszego skonfedero- 
wanego recommendantur IMciom pp. posłom do reprezentowania statibus reipublicae. 

49. Ponieważ do tego czasu pro bono publico rzptej do Porty Ottomańskiej życiem 
i fortuną azardowana i odprawiona funkcya WlMci Krzysztofa Popiela starosty tuczapskiego 
przyzwoitej nie odebrała wdzięczności, i owszem jest w recessie konstytucyi anni 1726, więc 
teraz IMci pp. posłowie nasi na następującym sejmie convocationis prawie in cineribus nie- 
pamięci zagrzebione merita vitae et fortunae insignita resuscitabunt et in memoriam reducent 
rzptej, ut suam sortiantur gratitudinem. Takaż rekognicyą zasług WlMci p. Bukowskiego chorą- 
żego sanockiego, cuius vulnera pro tuitione libertatis adepta loąuuntur, aby była u rzptej in- 
synuowana. 

50. Upewniono gratitudinem meritorum niegdy urodzonego Jana Wieniawskiego per 
constitutionem anni 1683 instabunt IMcie pp. posłowie, aby succesoribus t. j. urodzonym Marci- 

1 Por. list Jakóba Ludwika Sobieskiego na generał ruski pisany z Głogowa 17 marca 1733 w Rps. 
Ossol. 2101 f. 65. 

''■ Obacz list Stefana z Rycht Humieckiego wojewody podolskiego na generał ruski z 20 marca 
1733 r. Rp. Ossol. 2101 f. 75 v.-76. 



5 1733 15 

nowi chorążemu i sędziemu grodzkiemu przemysiciemu, Stanisławowi Cześnikowi wyszogrodz- 
kiemu', Mikołajowi staroście mogilnickiemu , Irzemu podstolemu lwowskiemu staroście tarno- 
grodzkiemu, Franciszkowi kantorowi chełmskiemu kanonikowi lwowskiemu, Antoniemu skarbni- 
kowi trębowelskiemu z Wieniawy Wieniawskim braci rodzonym iisdem vestigiis dziada swego 
w ojczyźnie zasługującego się dobrze, rzpta aby obmyśliła satysfakcyą. 

51. Ponieważ za znaczne zasługi u rzptej ś. p. IMci p. Turkuła pułkownika nadane 
od niegdy ś. p. Jana HI króla z Tyrnawy dwie włości przyłączone znowu od ś. p. Augusta II 
do starostwa stryjskiego a w zamian tamże klucz liszniański ^ nadany do dalszego lepszego 
opatrzenia z okazyi avulsi od ekonomii Samborskiej, więc instabunt IMci pp. posłowie, aby 
sukcessorowie emeritissimi viri w ojczyźnie naszej, tak zasług ojca swego jako i swoich w wojsku 
naszem koronnem mogli gaudere, lub summę proporcyonalną na tymże kluczu przyznano, lub 
w rekompenzie na innym jakim wakansie sub auspiciis przyszłego regnanta, niemniej aby IMci 
p. Ludwikowi Urbańskiemu, intuitu spalenia Paszowej i Doliny przez Sasów, tak ta wielka 
ruina mogła być od rzptej rekompenzowana. 

52. Dobra Rudniki, Opory, Dołhe i Robczyce ponieważ są rozgraniczone za komissyami 
królewskiemi od klucza medenickiego ekonomii Samborskiej, aby perpetuum imponatur silentium 
litigantibns bonis oeconomicis. 

53. Desiderium WlMców pp. Szeptyckich braci naszych ratione sortium w Szeptycach 
regali iuri ad praesens obnoxiorum, jako to jest avulsum ex nido IMciów pp. tak aby mogło 
restitui pro conservatione nominis starożytnemu i dobrze u rzptej zasłużonemu domowi IMców 
traktować będą IMci pp. posłowie nasi cum statibus reipublica. 

54. Starostwo kiślackie t. j. Kislak, Haysyn, Myślince' i Karbowka urodzonemu Wa- 
cławowi Duninowi Wąsowiczowi za zasługi jakoteż i ojca jego urodzonego Zbigniewa Wąso- 
wicza cześnika sędomirskiego konferowane, a w recesie konstytucyi sejmu grodzińskiego anno 
1726 zostające aby w lenność prawa obrócone było instabunt IMcie pp. posłowie. 

55. A ponieważ IMć pp. Antoni Drogomir komornik graniczny lwowski uroczysko 
Samołoskowce jedyną tylko pustynię kosztem swoim erygował i poddanymi dziedzicznymi 
z Uherec transportowanymi tęż królewszczyznę osadził, zaczem IMcie pp. posłowie nasi mają 
się starać i wyjednać komissyą ad taxam faciendam pomienionej reparacyi, aby proporcyonalną 
suma na tych dobrach IMci przyznana była. 

56. A że miastu Lwowu sumy dwa tysiące czerwonych zł. testamentem ś. p. JWIMci 
p. Matczyńskiego wojewody ruskiego na emundacyą fos zalazłych tegoż miasta legowanych, 
mediante cura województwa naszego windykowanych, residuitas 14 tysięcy czyli więcej dotych- 
czas nie są wyliczone, insuper przez naruszenie i mienianie dla regimentu czerwonych zł. 
wielką też miasto ponosi krzywdę, zaczem tako sumę pomienioną, zostającą w skarbie, jako 
i o tę krzywdę contra obloquentiam dekretu trybunału radomskiego praktykowane mają się 
upomnieć IMci pp. posłowie nasi, także o resztę miastu Przemyślowi należącą. Przytem aby 
też miasto Lwów circa jura libertatis et jurisdictionem omni meliori modo pro occurentia ma- 
teriae konserwowane było, jako też Żydzi lwowscy tak miejscy jak i przedmiejscy w handlach 
miastu i prawach jego szkodliwi aby się nie rozszerzali aż do zakończenia spraw w sądach 
J. kr. Mci zostających manutenere będą. 

57. Desiderium miasta Przemyśla znacznie zrujnowanego przez wyderkaffy i inne prae- 
judicia doniosą IMcie pp. posłowie rzptej in punctis: primo, aby pereuntibus bonis, jako 
oczywiście widzimy tak wiele kamienic upadłych pereant lub minuentur onera wyderkaffów; 

' L. żydaczowskiemu. 
^ S. Lisianowski. 
' Dziś Mieklirice. 



16 1733 5 

secundo według konstytucyi koronnych tenentibus bona civitatensia et onera ferre incumbit, aby 
tedy tak IMcie pp. szlachta, jako i za ich protekcyami Żydzi w kamienicach i dworkach siedzący, 
przykładali się do podatków; tertio, aby mieli liberam propinationem wszelkich trunków bez 
precedencyi' Żydów; ąuarto, aby incolae miasta tego nie byli aggrawowani violentiis, non 
opprimantur od sług personarum status equestris et vagabundis, dlaczego potrzebno jest 
w temże mieście praesidium jakowe pro tuitione securitatis; quinto aby przez wystawienie we 
wsi Nehrybce, do starostwa przemyskiego należącej nowe karczmy i branie^ tamże cum de- 
pactatione myta noviter private postanowionego w prowentach i dochodach swoich toż miasto 
uciskane nie było, aby toż myto abrogetur, in omnibus punctis suprascriptis za tern miastem 
instabunt IMci pp. posłowie nasi ad status Reipublicae. 

58. Dług IMców pp. sukcessorów niegdy ś. p. Tomkiewicza zaległy u rzptej na po- 
trzebę tejże rzptej zaciągniony i dekretami komisyi sandomierskiej, radomskiej, do całej rzptej 
odesłany a do tych czas nie wypłacony, zlecamy IMciom pp. posłom naszym, aby evincendo 
publicam fidem instent o zapłacenie tegoż z komor rzptej. 

59. Succurendo WIMci księdza Brześciańskiego proboszcza katedralnego lwowskiego 
i nominata do suffraganii lwowskiej przez udanie opacznie ad Sacram Sedem Apostolicam nie- 
winnej wexie, upraszamy IMci pp. posłów, ut conferant z WIMcią księdzem nuncyuszem i nie- 
tylko imieniem całego królestwa tego WlMci księdza proboszcza i nominata suffraganii lwow- 
skiej promocyi ad sedem sacram JWl księdza nuncyusza aby rekomendowali, ale probitati 
exemplarium morum et vitae od województwa naszego świadectwo dali, obligując, aby też 
świadectwo deferat sacrae sedi apostolicae, i aby żadne opaczne i złośliwe o tymże IMci księdzu 
proboszczu relacyi żadnego nie znalazły kredytu. 

60. O wolne przytknięcie mostu do brzegu na rzece Szczerku od wsi WM IMci pp. 
Wieniawskich dziedzicznej Miłoszowice do wsi I kr. Mci Chruśnej na tejże rzece brzegu alias 
błotach wolnej przeprawy bonorum terrestrium haeredibus i postanowienie i oraz myt przy 
interesie dziedziców dóbr ziemskich obwarowanie instabunt pp. posłowie, aby in volumen legum 
ingrossowane było. 

61. Pogłówne żydowskie ponieważ niema certam tariffam, przez co difformes co rok 
brania wychodzą dispositiones, zaczem urgebunt IMcie pp. posłowie, aby rzetelna i pewna pro 
semper taryfa in lucern publicam wydana była. 

62. Wieś Turka ab antecessoribus domu IMciów Jaworskich , Tureckich i Unickich 
procedens ma wielkie praeiudicium, że na części WIMci p. Antoniego Kalinowskiego cześnika 
halickiego kupionej, zbudowane miasteczko i jarmarki co miesiąc per privilegium ad małe nar- 
rata impetratum postanowione cum iniuria fundorum vicinorum nobilium, więc upraszamy IMciów 
pp. posłów, aby jako to subrepticie obtentum et in meditullio haereditatis nobilium aggrava- 
torie radicatum zniesione było. 

63. In casu przystąpienia całej rzptej do konfederacyi generalnej starać się będą Imcie 
pp, posłowie, aby IMć p. marszałek konfederacki województwa naszego una cum consiliariis 
tamże był in plena activitate '. 

64. A jako dawnemi prawami beneficium suspensionum osobom rycerskiego stanu 
na funkcyach publicznych zostającym est praecautum, tak i teraz aby wszystkim w generale 
naszym funkcye publiczne mającym id currat i żeby ordynansami żadnymi pociągani nie byli 
cautionem in legę IMcie pp. posłowie praecustodiant. Ceterum activitati IMci pp. posłów naszych 
et prudentiae recommedujemy. Jan z Siemienie Siemieński podkomorzy ziemi lwowskiej i po- 
wiatu żydaczewskiego, marszałek konfederacyi województwa generała ruskiego. 

Castr. Leop. Rei. 529 p. 559-572; Castr. Prem. Rei. 542 p. 14—31; Fasc. Cop. Cast. Sanoc. 49 Nr. 275. 

' S. prepedycyl. 
^ L. granice. 
' S. authoritate, 



6-7 1733 17 

6 
Wisznia, 18 marca 1733. 

Instrukcya sejmiku dana posłom do marszałka w. koronnego. 

1. Instrukcya JWIMci pp. Janowi Cetnerowi kuchmistrzowi, Michałowi Rzewuskiemu 
krajczemu koronnym, Adamowi Humnickiemu staroście horodelskiemu, Bogusławowi Ustrzyc- 
kiemu kasztelanicowi lwowskiemu, Jerzemu Wandaiinowi Mniszkowi łowczemu koronnemu sta- 
roście i Józefowi Bukowskiemu chorążemu sanockiemu posłom na następujący sejm convoca- 
tionis od skonfederowanego województwa ruskiego w Wiszni na generale tegoż województwa 
obranym die 18 Martii 1733 in particulari do JWIMci p. Józefa z Wielkich Kończyc Mniszcha 
marszałka w koronnego podana. 

2. Wyrażą IMci pp. posłowie nasi nomine publico województwa naszego ruskiego 
skonfederowanego gratam acceptionem listu IMci p. marszałka koronnego et dulces onego 
zawsze u nas legendos characteres przyznają. 

3. Podziękują IMci pp. posłowie nasi imieniem województwa naszego temuż JWIMci 
p. marszałkowi koronnemu za podjęte prace fatygi in ministerio suo circa bonum publicum cum 
gloria gentis świadczone, którego rekognoskując nietylko w sercach naszych amplectimur ale 
w instrukcyach do całej rzptej reminiscencyi dołożyliśmy. 

4. Explanabunt i to IMci pp. posłowie nasi cum quanto amore et respectu przyjęło 
województwo nasze wielkiego ojca godnego sukcessora JWIMci p. łowczego koronnego in 
gremium sui et ad vota charactere poselstwa i konsyliarstwa insignivit i na zawsze gratam me- 
ritorum wielkiego domu IMciów mieć będzie memoriam. 

5. Doniosą JWIMci p. marszałkowi koronnemu cum ąuanto zelo et unanimi assensu 
przystąpiło województwo nasze do teraźniejszej konfederacyi, sprzysiągszy się na utrzymanie 
wiary świętej katolickiej, na utrzymanie praw swobód i wolności ojczyzny, aby cokolwiek ex 
orbita legum wypadło antiąuae restituatur formae, na utrzymanie wolnego głosu et liberum veto 
szlacheckiego, na ostatek na utrzymanie wolnej elekcyi wolnymi głosy szlacheckimi króla Polaka, 
któryby się obligował in pactis conventis po polsku chodzić exkludując wszystkich cudzoziem- 
ców od pretensyi korony polskiej etiam indigenaty u nas mających. 

6. Obligować będą IMci pp. posłowie nasi ore publico województwa naszego JWIMć 
p. marszałka, aby jaki jest os de ossibus nostris, tak opus nostrum et desideria województwa 
naszego firmiter utrzymywać i zaszczycać pro integritate zaś całej ojczyzny et manutenenda 
publica tranąuillitate paterne obstawać raczył. Caetera activitati et prudentiae JWIMci pp. po- 
słów naszych recommendamus. Jan z Siemieniec Siemieński podkomorzy ziemi lwowskiej 
i powiatu żydaczewskiego marszałek skonfederowanego województwa ruskiego generału. 

Rps. B. Ossoi. 3577 f. 70v.-80. 



Wisznia, 20 marca 1733. 

Konfederacya województwa ruskiego. 

1. My Rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo generału województwa ruskiego za 
uniwersałami JO księcia IMci Teodora Potockiego arcybiskupa gnieźnieńskiego prymasa korony 
polskiej i w. księstwa litewskiego ksiąźęcia pierwszego de actu et data eorum w Warszawie 

3 

Akta grodzkie i łiouiskiu XXIU. ^ 



18 1733 7 

die siódmego miesiąca lutego roku teraźniejszego tysiącznego siedemsetnego trzydziestego trze- 
ciego sub praesenti ineiuctabili casu fatorum najjaśniejszego divae memoriae króla IMci Augusta 
Wtórego pana n. m. cum nuntiatione interregni wydanymi i do grodów województwa naszego 
per oblałam podanymi et solito morę publikowanymi zgromadzeni, zjechawszy się in locum 
consultałionum solitum do Wiszni, naprzód lamentabilibus nieodżałowanej wiekami pamięci 
śmierci tego najjaśniejszego pana naszego vocibus żałobną na sercach naszych wyraziwszy 
kontestacyą, orbati rege ad regem regum et dominuni dominantium piis pokorne supliki niesiemy 
suspiriis, aby ojczyznę naszą ad praesens orphanam in tutela sua mieć i owej in forti brachio 
potentiae dźwigać i utrzymywać et a quovis lapsu erigere raczył. Przytem invocato nomine 
Domini, ut nostris adsit consiliis i żeby hoc diro interregni tempore aliquod nos non praeveniat 
malum, przy wierze Św. katolickiej et circa tuitionem praw wolności i swobód ac integritatem 
ojczyzny ferventi unanimiter zelando, corde solita et usitata in tali passu idąc via et praxi za 
powszechnym i generalnym wszystkich concivium nemine excepto zdaniem, zgodziliśmy się na 
konfederacyą do której semotis quibusvis passionibus et praetensionibus privatis, bonum zaś 
publicum przed oczyma mając, a serca nasze in unionem animorum łącząc et pro viro unius 
labii mieć pragnąc wszystkich nas braci przystępujemy in hunc qui sequitur modum. 

2. Jako ullum opus nie może być perfectum sine suo directore, tak obrady nasze te- 
raźniejsze zaczynamy od obrania marszałka. Ad quos fasces tenendos uprosiliśmy et e medio 
nostri obrali z affektów ordinis equestris IMciów szlachty braci naszych JWIMć p. Jana z Sie- 
mieniec Siemieńskiego podkomorzego ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego obowiązując 
się i obowiązując każdy z nas fide, honore et conscientia przy tymże IMci p. marszałku naszym 
obstawać zdrowiem i życiem na utrzymanie wiary naszej Św. katolickiej , na utrzymanie praw 
wolności i swobód ojczyzny, na utrzymanie wolnego głosu et liberum veto szlacheckiego, na 
utrzymanie wolnej elekcyi wolnemi głosy szlacheckiemi przyszłego króla, którego inszego mieć 
nie chcemy tylko polaka z narodu naszego polskiego w wolności urodzonego et in vestitu 
polono, żeby się obligował in pactis conventis chodzić po polsku, a ktoby się ważył inszego 
przeciwko teraźniejszemu postanowieniu naszemu inszych prześwietnych województw bona 
exemplo idem sententium moliri nominować promowować i utrzymować, takiego pro hoste 
patriae deklarujemy, i przeciwko niemu jako nieprzyjacielowi ojczyzny powstaniemy wszyscy. 
Zdrowiem i życiem przyrzekamy sobie i sprzysięgamy się jeden drugiego jako i wszyscy 
JWIMci p. marszałka naszego nie odstąpić poty, póki cała rzpta exwinkulowana nie będzie. 

3. A żeby konkurencya extraneorum facilius uspokoiła się i obrad publicznych frustra 
non impediat, zaczem deklarujemy niniejszą konfederacyą naszą co i juramentami stwierdzamy, 
że wszystkich cudzoziemców etiam indigenaty u nas mających od tej konkurencyi pretensyi 
i nadziei korony polskiej exkludujemy i oddalamy, nawet ani na nominacyą ani na żadne propo- 
zycye żadnego cudzoziemca nigdy nie pozwalamy. 

4. Jako zaś żądamy internam et externam rzptej tranqillitatem tam cum vicinis potentiis 
omnem harmoniam et amicitiam zachowujemy i aby jej nikt naruszyć nie ważył się praesenti 
confederatione warujemy i utrzymać obligujemy. 

5. Zabiegając zaś wszelkim niepomyślnym konsekwencyom z okazyi ruszenia z konsy- 
stencyi wojska koronnego nulla praemente necessitate, upraszamy IMciów pp, posłów naszych, 
ut exponant desiderium województwa naszego skonfederowanego i JO księcia IMci prymasa 
upraszać będą, ut omneni provideat securitatem ojczyźnie i aby wojsko koronne na leżach 
swoich zostawało et sine speciali resolutione księcia IMci prymasa i rzptej całej na przyszłym 
da Bóg sejmie convocationis z konsystencyi swojej ruszone nie było i adhibendo diligentem 
curam contra quaevis molimina pacem et securitatem publicam infringentia. 

6. A jako list JO księcia IMci Lubomirskiego wojewody krakowskiego do województwa 
naszego pisany z denuncyacyą podobnego zdania i rezolucyi prześwietnego województwa kra- 



7 1733 19 

kowskiego, tudzież prześwietnych księstw Zatorskiego i oświęcimskiego grato animo et respectu 
przyjmujemy, tak obligujemy JWlMć p. marszałka naszego, aby odpisał nomine publico generału 
województwa naszego z podziękowaniem książęciu IMci i całemu prześwietnemu województwu 
krakowskiemu tudzież prześwietnym księstwom Zatorskiemu i oświęcimskiemu, że pari commu- 
nicativo z nami zelo et sensu pro tuitione libertatis certują et in futurum animując i obligując 
aby tę ojczyznę naszą tot fatalitalibus et pericuiis iunctis consiliis et viribus ratować i salwować 
nie przestawali, przyrzekając wszelką dalszą teraźniejszych cyrkumstancyi in manutentione wiary 
świętej katolickiej, praw swobód i wolności naszej kointeligencyą; toż desiderium nasze pro 
bono publico i inszym prześwietnym województwom ziemiom i powiatom incolis et fratribus 
nostris donieść, aby unum velle et unum sentire chcieli. 

7. Anterioribus malis pertesi za rzecz potrzebną widzimy i JWIMci p. marszałkowi na- 
szemu zalecamy dyssydencyą a fide orthodoxa, iż lubo sub interregno et quibusvis rzptej 
revolutionibus swoje zwykli pro conservatione sekty swojej lucrari u rzptej permissiones, tedy 
sub vinculo confoederationis et iuramenti obligujemy się wszyscy, iż na żadne in favorem tychże 
dyssydentów privilegia pozwalać nie będziemy i owszem circa conservationem et manutentionem 
ostatniej konfederacyi traktatowej tarnogrodzkiej anni millesimi septingentesimi decimi septimi 
o tychże dyssydentach zaszłej stawać i one inviolabiliter utrzymywać będziemy, tak na konwo- 
kacyi przez Imci pp. posłów naszych, jako i na elekcyi przez JWIMci p. marszałka naszego 
i konsyliarzów naszych i wszyscy generalnie idem sentiendo. 

8. In assistentiam zaś JWIMci p. marszałkowi konfederacyi naszej ad praebenda consilia 
quaevis pro bono publico uprosiliśmy et e medio nostri obrali IMciów pp. Jana z Czertwic 
Cetnera kuchmistrza koronnego, Franciszka z Kosarzewa' Borzęckiego podstolego w. księstwa 
litewskiego starostę źydaczewskiego tudzież WWIMci pp. Franciszka Dziedoszyckiego lwow- 
skiego i Jerzego Łączyńskiego źydaczewskiego chorążych, Krzysztofa Kruszelnickiego podcza- 
szego źydaczewskiego, Jerzego z Wieniawy Wieniawskiego podstolego lwowskiego starostę 
tarnogrodzkiego, Dimitra Jabłonowskiego starostę świckiego, Wojciecha Siemińskiego starostę 
dębowieckiego. Antoniego Drogomira komornika granicznego lwowskiego, Krzysztofa Popiela 
starostę tuczapskiego, Marcina Monasterskiego łowczego chełmińskiego, Józefa Błażowskiego 
podwojewodzego lwowskiego, Michała Urbańskiego podczaszego żytomirskiego, Irzego z Szep- 
tyc Szeptyckiego starostę obuchowskiego, Teodora Paparę podczaszego nowogrodzkiego; 
z ziemi zaś przemyskiej WIMciów pp. Józefa Nakwaskiego podkomorzego wyszegrodzkiego, 
Marcina Aleksandra z Wieniawy Wieniawskiego chorążego ziemi i sędziego grodzkiego prze- 
myskiego Romualda Wolskiego przemyskiego, Józefa Drohojewskiego czerniechowskiego kaszte- 
laniców, Bazylego Ustrzyckiego stolnika, Piotra Boreyka podstolego żydaczowskich, Stanisława 
Ustrzyckiego cześnika buskiego, Jana Charczewskiego starostę cieszkowskiego, Samuela na Ja- 
worze Jaworskiego miecznika kijowskiego , Stanisława Świrskiego chorążyca dobrzyńskiego, 
Jana Błażowskiego cześnika trębowelskiego ; z ziemi sanockiej JWIMciów pp. Jerzego Wanda- 
lina z Wielkich Kończyc Mniszcha łowczego koronnego, Antoniego z Hoczwi na Baligrodzie 
Bala podkomorzego sanockiego i WWIMciów pp. Józefa Bukowskiego chorążego, Kazimierza 
Bukowskiego sędziego ziemskiego, Józefa Stadnickiego podczaszego, Romana Humnickiego 
cześnika, Jerzego Bukowskiego łowczego i podwojewodzego, Grodzickiego skarbnika sanockich, 
Godzkiego starostę brzezińskiego, Teodora Zielonkę miecznika żytomirskiego, Jerzego Pełkę 
stolnika latyczewskiego, Bogusława Błońskiego cześnika podolskiego, Ignacego Urbańskiego 
cześnika zakroczymskiego, Bogdańskiego podczaszego łęczyckiego, którzy to JWImcie pp. konsy- 
liarze powinni adesse radą i pomocą JWIMci p. marszałkowi naszemu wszędzie. 

* Koczarzewa P. 



20 1733 7 

9. A że miasto Lwów metropolis województwa naszego do konfederacyi naszej accessit 
inoribus antiqioribus et fidelitatem JWIMci p. marszałkowi naszemu i całemu województwu 
przez ablegatów swoich t. j. szlachetnycłi IMciów pp. Mikołaja Ziętkiewicza filozofii i iuris 
utriusque doktora radcę i Wojciecha Kupińskiego ławnika i sekretarza miasta Lwowa perso- 
naliter stawających iuramento corporaii praestito assekurowali, tedy przyjmując od pomienio- 
nego miasta Lwowa hanc fidelitatem et submissionem, deklarujemy temuż miastu omnem secu- 
ritatem iurium et privilegiorum immunitalem wszędzie bronić, zaszczycać i zastępować viceversa 
obliguje się miasto Lwów dependować od woli i dyspozycyi tak JWIMci p. marszałka naszego 
skonfederowanego, nie submitując się nikomu więcej ani tradując fortecy lwowskiej, póki rzpta 
cała ewinkulowana nie będzie. 

10. A że na przyszłą elekcyę króla dopiero convocationis sejm modum ma praescribere 
przez uniwersalną zgodę, więc jeżeliby co praeclusum na konwokacyi stanęło, ażeby viritim 
nobilitas morę militari pospolitem ruszeniem stawała, więc aby na to była gotowość teraźniejszą 
konfederacyą ab invicem wszyscy obowiązujemy się, ażeby każdy gaudens praerogativa nobi- 
litari był gotów do wyjścia w pole na pospolite ruszenie, także szlachta minorum possessio- 
num bracia nasi etiam pieszo stawać z porządnym rynsztunkiem byli gotowi do obrania króla 
pod Warszawą, in quem finem dla pewniejszej gotowości pod dyrekcyą JWIMci p. marszałka 
konfederacyi naszej za rotmistrzów obraliśmy i uprosili z ziemi lwowskiej JWIMć p. Macieja 
Ustrzyckiego kasztelana lwowskiego pułkownika do chorągwi ziemiańskiej i WlMć p. Fran- 
ciszka Dzieduszyckiego chorążego lwowskiego, JWIMć p. Jana Siemińskiego podkomorzego 
lwowskiego marszałka konfederacyi województwa naszego; z powiatu źydaczewskfego JWIMć 
p. Franciszka Borzęckiego podstoiego w. ks. litewskiego starostę żydaczewskiego, Jerzego Łą- 
czyńskiego chorążego żydaczewskiego ; z ziemi przemyskiej JWIMć p. Mikołaja Sołtyka kasz- 
telana przemyskiego pułkownika do chorągwi ziemiańskiej i WImciów pp. Marcina Aleksandra 
Wiśniewskiego chorążego ziemi przemyskiej i sędziego 'grodzkiego, Jana Mniszka podczaszego 
przemyskiego, Franciszka Morskiego cześnika przemyskiego, Bazylego Ustrzyckiego stolnika ży- 
daczewskiego i Stanisława Ustrzyckiego cześnika buskiego ; z ziemi sanockiej JWIMć p. Józefa 
Grabińskiego kasztelana sanockiego pułkownika do chorągwi ziemiańskiej, WIMć p. Bukow- 
skiego chorążego sanockiego, Antoniego Bala podkomorzego sanockiego. Bernarda Gozdzkiego 
starostę brzezińskiego. Do pierwszych zaś Imciów braci rotmistrzów do przyszłego sejmiku 
relationis wolną elekcyą zachowujemy sobie w każdej ziemi , czas zaś popisów in locis solitis 
na przyszłym sejmiku relationis determinować będziemy. 

11. Których to IMciów pułkowników i rotmistrzów JWIMć p. marszałek konfederacyi 
naszej aż do rezolucyi rzptej naszej przez sejm convocationis et universalem JO księcia IMci 
prymasa ruszyć i kupić niema, i owszem w ruszeniu województwa ad mentem rzptej i pomie- 
nionym JO księcia Imci uniwersałem referować się praesenti sancito obliguje. IMcie pp. pułko- 
wnicy zaś i rotmistrze po expediowanych popisach chorągwiami iść nie mają ale je podniesą 
pod Warszawą, a Imci pp. concives województwa naszego sparsim ściągać się mają pod War- 
szawę in locum solitum województwa. 

12. Którą to konfederacyę i niniejsze postanowienie nasze we wszystkich punktach, 
obowiązkach, klauzulach i kondycyach approbujemy, zmacniamy i ratyfikujemy nietylko podpi- 
pisami rąk naszych, ale że to fideliter i punktualnie cośmy sobie przyrzekli dotrzymamy przy- 
sięgami naszemi stwierdzić deklarujemy. 

13. Który to jurament najpierw WImć p. marszałek teraźniejszy generału województwa 
ruskiego super munus functionis suae mareschalcalis, flexis ad imaginem passionis Domini nostri 
Jesu Christi genibus, observata iuramentorum solennitate w obecności nas wszystkich przytom- 
nych wykonał w tę rotę: Ja Jan przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu w Trójcy Świętej 
Jedynemu, iź zabiegając wszystkim konsekwencyom szkodliwym ex malignitate fakcyi z kogo- 



7 1733 21 

kolwiek pochodzącym wszedłem w konfederacyą teraźniejszą , iż około wiary świętej katolickiej 
konserwacyi praw, wolności, swobód naszych, wolnego głosu et liberum veto szlacheckiego, 
zdrowiem i życiem obstawać będę, i w takowej obronie każdego z obywatelów województwa 
naszego i braci moich nie odstąpię i da Pan Bóg na elekcyi nie przystąpię do obrania inszego 
króla, tylko Polaka in vestitu polono z narodu polskiego w wolności urodzonego, i aby się 
obligował in pactis conventis po polsku chodzić, exkludując wszystkich cudzoziemców etiam 
indigenaty u nas w Polszczę mających, na których ani na nominacyą ani na żadne propozycye 
nigdy nie pozwolę ani na zepsowanie tak chwalebnego postanowienia z nikim kointeligencyi 
ani praktyki mieć nie będę, podarunków i pieniędzy brać od nikogo nie będę ani obietnic 
honorów i wakansów akceptować nie będę na zepsowanie elekcyi króla Polaka, IMciów braci 
moich skonfederowanych nie odstąpię in omni casu, aż póki cała rzpta ewinkulowana nie 
będzie, tak mi p. Boże dopomóż i męka Chrystusa Pana niewinna. 

14. A potem my wszyscy przysięgę cielesną z podobną obserwancyą juramentum flexis 
ad imaginem passionis Domini nostri Jesu Christi in manus JWlMci p. marszałka konfederacyi 
naszej genibus wykonaliśmy w tę rotę: Ja N. N. przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu 
w Trójcy Świętej jedynemu , iż zabiegając wszelkim konsekwencyom szkodliwym ex malignitate 
fakcyi z kogokolwiek pochodzących przedtem w konfederacyą teraźniejszą, iż około wiary 
świętej katolickiej konserwacyi praw, wolności i swobód naszych, wolnego głosu et liberum 
veto szlacheckiego zdrowiem i życiem obstawać będę i w takowej obronie tak marszałka wo- 
jewództwa naszego jako i każdego z obywatelów tego województwa braci moich nie odstąpię 
i da Bóg na elekcyi nie przystąpię do obrania inszego króla pana tylko Polaka z narodu pol- 
skiego i aby in pactis conventis po polsku obligował się chodzić, w wolności urodzonego, 
exkludując wszystkich cudzoziemców etiam indigenaty u nas w Polsce mających, na których 
i na nominacyę ani na żadne propozycye nie pozwolę ani na zepsowanie tak chwalebnego po- 
stanowienia z nikim kointeligencyi ani praktyki mieć nie będę, podarunków i pieniędzy brać 
nie będę na zepsowanie elekcyi króla Polaka JWIMci p. marszałka nie odstąpię in omni casu, aż 
póki cała rzpta ewinkulowana nie będzie, tak mi Panie Boże dopomóż i niewinna męka Chry- 
stusa Pana. Datum w Wiszni di vigesima ' Martii anno Domini millesimo septingentesimo tri- 
gesimo tertio. Jan z Siemienie Siemieński podkomorzy lwowski marszałek konfederacyi woje- 
wództwa ruskiego, August Alexander książę Czartoryski wojewoda i generał ziem ruskich, Maciej 
Józef Ustrzycki kasztelan ziemi lwowskiej, Mikołaj Sołtyk kasztelan przemyski, Józef Grabiński 
kasztelan sanocki, Jan Cetner kuchmistrz koronny, Michał Rzewuski krajczy koronny, Irzy Mni- 
szek łowczy koronny, Antoni Bal podkomorzy sanocki, Józef Nakwaski podkomorzy wyszo- 
grodzki, Marek Drogomir podkomorzy wendyński, Franciszek Dzieduszycki chorąży lwowski, 
Marcin Alexander Wieniawski chorąży ziemi i sędzia grodzki przemyski. Józef Bukowski cho- 
rąży sanocki, Irzy Antoni Łączyński chorąży żydaczewski, Konstanty Wyhowski chorąży bydgo- 
ski, Franciszek Borzęcki, podstoli litewski starosta żydaczewski, Antoni Borzęcki sędzia ziemski 
przemyski. Bernard Gozdzki starosta brzeziński, Adam Humnicki starosta horodelski, Kazimierz 
Bukowski sędzia ziemski sanocki, Jan z Charczan Charczewski starosta cieszkowski, Wojciech 
Siemiński starosta dębowiecki, Mikołaj Wieniawski starosta mogilnicki, Dymitr Jabłonowski 
starosta świecki. Piotr Borejko podstoli żydaczewski, Romuald Wolski kasztelanie przemyski, 
Tomasz Orzechowski skarbnik lwowski, Donstan Korytko miecznik lwowski, Adam Niesiołowski 
chorąży owrucki, Marcin Monasterski łowczy chełmiński, Stanisław z Grodkowa Łoś podczaszy 
liwski, Antoni Drogomir komornik graniczny lwowski, Józef Mogilnicki sędzia lwowski, Józef 
Rosnowski łowczy podolski, Marcin Sobieszczański cześnik latyczewski, Józef Izbiński cześnik 
sochaczewski, Franciszek Zielonka stolnik dobrzyński, Teodor Papara podczaszy nowogrodzki, 

1 S. 26 Martii. 



22 1733 7 

Marcin z Grodkowa Łoś podstoli podolski, regent grodzki lwowski, Jan z Choczwi Bal, Ale- 
ksander Żurowski, Stanisław z Unihowa Ustrzycki, Aleksander Gorzkowski łowczy żydaczewski, 
Józef Doliniański, Michał Stawski stolnik bracławski, Adam Grzybowski cześnik ciechanowski, 
Krzysztof Drohojewski, Dominik Lisowski łowczy żydaczewski, Samuel Jaworski, Franciszek 
Zawadzki, Jan Charczewski, Fioryan Rozwadowski stolnik halicki, Konstanty Humnicki, Bazyli 
Ustrzycki, Bogusław Ustrzycki kasztelanie lwowski, Bazyli Ustrzycki stolnik żydaczewski, Krzysz- 
tof Popiel starosta tuczapski, Józef Stadnicki podczaszy sanocki, Irzy Bukowski łowczy sanocki, 
Piotr Górski cześnik latyczewski, Jan Tarnawiecki, Bugusław Błoński cześnik podolski, Kazi- 
mierz Jagniątkowski, Bogusław Bilski starosta rabsztyński, Jan Dunin Łabędzki sędzia grodzki 
żydaczewski, Alexander Jaworski pisarz grodzki sanocki, Mikołaj Stawski, Felicyan Bielski, Józef 
Błażewski, Mikołaj Chłopecki subdelegat przemyski, Józef Kupalski, Szymon Urbański, Irzy Ko- 
rabiowski, Józef Korytko, Józef Mikłaszewski, Stanisłw Pakoszewski, Tobiasz Żurowski, Józef 
Wisłocki, Walenty Iżycki, Andrzej Michałowski, Rafał Turzański, Jakób Gasparski, Stanisław 
Duchowski, Andrzej Otocki, Jan Manasterski, A. Wieki, Szczepan Dwernicki, Jan Czarnota Bo- 
jarski, Franciszek Łochowski, Józef Łaszowski, Franciszek Tarnawiecki, Michał Wrzeszcz, Mi- 
chał Szelatycki, Józef Połomski, Jan Niedobylski, Antoni Piotrowski. Jan Rybczewski, Marcin 
Krasiński, Felicyan Gurowski, Szczęsny Baybuza, Mikołaj Lisowski, Stanisław Hołubowicz, Fran- 
ciszek Przewłocki, Alexander Biliński, Stanisław Krokowski, Jakub Łochowski, Jan Rybicki, Jan 
Rostocki, Antoni Fredro, Stanisław Czerniowski, Ludwik Ogiński, M. Biejkowski, Andrzej Remer 
chorąży, Hieronim Zaleski, Józef Grotkowski, Alexander Hyrek, Franciszek Jurkowski, Alexander 
Koniecki, Stanisław Tatomir, Irzy Popiel, Jan Krasiński, Konstanty Wyszpolski, Franciszek Ja- 
strzębski, Józef Łopuski, Józef Kownacki, Ignacy Baranowski, Stanisław Ostrowski, Jan Sza- 
miecki, Franciszek Brodowski, Michał Radomski, Jan Łudziński, Stanisław Łaski, Jan Trębecki, 
Stanisław Borkowski, Stanisław Durasz, Wojciech Bekiesz, Stanisław Tatomir, Irzy Popiel, J. 
Gowarczewski, Jan Wolski, Irzy Draguszewski, Alexander Monasterski, Stefan Ośmienicki, Józef 
Pętkowski, Jan Szeptycki, Antoni Wyszpolski, Paweł Dobrzański , Jan Dobrzański , Dominik 
Rzeczycki, Antoni Stebnicki, Andrzej Milewski, Jan Komorski, Paweł Czarny, Alexander Czarny, 
Józef Rostkowski pisarz grodzki żydaczewski, Baltazar Jeż, Antoni Bogdański, Jan Wasilowski, 
Stanisław Bukowski, Józef Domaradzki, Franciszek Czerkawski, Stanisław Mieciński, Damian 
Baraniecki stolnik dobrzyński, Marcin Czernielowski, Zygmunt Lasota, AIexader Leszczyński, 
Michał Uchacki, S. S. , Stefan Fredro, Jan Orzechowski, Michał Wisłocki, Józef Rytarowski, 
Adam Pohorecki, Piotr Wisłocki, Adam Czermiński, Tomasz Wyszpolski, Ignacy Moszczyński, 
Józef Cieszanowski, Jacek Dobrzański, Mikołaj Dobrzański, Jan Radomski, Antoni Gajewski, 
Michał Kobyłecki, Stefan Dobrzański, Tomasz Dobrzański, Komarnicki, Jan Podhorodecki, Mi- 
chał Dobrzański, Marcin Czernielowski, Franciszek Szamotulski, Franciszek Krzesz, Stanisław 
Łucki, Antoni Baszowski, Antoni Popiel, Józef Szymański, Michał Błażewski, Stanisław Popiel, 
Dominik Zbijewski, Irzy Żurakowski, Jan Komarnicki, Jerzy Żurakowski, Ignacy Zaleski, Jan 
Rzechowski, Andrzej Romanowski, Jan Popiel, Józef Zabłocki, Bazyli Kulczycki, Cypryan Za- 
polski, Jerzy Manasterski, Franciszek Czerkaski, Antoni Mrozek, Walenty Lisowski, Wojciech 
Rosnowski, Rafał Skarbek, Jan Pełka, Karol Radziejowski, Jan Komorowski, Zygmunt Urbański, 
Michał Białobrzeski, Antoni Gumowski, Antoni Gizowski, Kazimierz Zalewski, Michał Kobyliński, 
J. Gościmiński, Michał Borowski, Jan Orzechowski, Jakób Lubek Tomicki, Maxymilian Cie- 
szanowski, F, Falendzki, F. Wyszkowski, Piotr Wisłocki, Antoni Gidziński, Józef Malicki, 
Zygmunt Wojakowski, Jakób Rylski, Karol Jaworski, Karol Mężyński, Jan Montryn, Piotr Ta- 
tomir, Andrzej Zaleski, Tomasz Błędowski, F. Zawadzki, Mikołaj Tustanowski, Michał Gurski, 
M. Orzechowski, Kazimierz Wieczorkowski, A. Szeptycki, M. Dmiński, Michał Kononski, Józef 
Cetys, Marcin Rzyczyński, Józef Hoszowski, Antoni Sawicki, Dymitr Bandrowski, Jan Matczyń- 
ski, Kazimierz Śliwiński, Teodor Katyński, Józef Krasowski, Stanisław Pawłowski, Jan Ba- 



7 1733 23 

czyński, Paweł Smolnicki, Stefan Łupiński, Józef Horliński, Benedykt Łoś, Antoni Korycki, 
Irzy Stupnicki, Józef Wilamowski, Paweł Smolnicki, Antoni Zagórski, Jakób Dzwonowski, Jan 
Zamorski, Jan Hordyński, Stanisław Mudziński, Jerzy Gawroński, Jan Duręgowski, Micłiał Cho- 
tecki, Micłiał Górecki, Piotr Gasparski Jerzy Pohorecki, Micłiał Bucłiowiecki, Józef Dobrski, 
Jan Lipecki, Antoni Gliński, Jan Borkowski, Antoni Zucłiowski, Jan Gurski, Bazyli Tarnopolski, 
Jan Liskowacki, Jerzy Dwernicki, Jerzy Hundorff Hański, Franciszek Kuczewski, Jurkowski, An- 
drzej Winnicki, Franciszek Strzemecki, Aleksander Dwernicki, Biliński, Jan Przedzemirski, Bo- 
rysławski, Jan Osiecki, Jan Przystanowski, Kazimierz Krosnodębski, Teodor Winnicki, Andrzej 
Dziwulski, Józef Dziwulski, Teodor Nanowski, Antoni Bukowski, Mikołaj Mosczyński, Andrzej 
Wąsowski, Jan Łucki, Bazyli Sozański, Paweł Serednicki, Teodor Jaworski, Ludwik Kruszel- 
nłcki, Polanowski, Przeczkowski, Tomasz Humnicki, Michał Terlecki, Wacław Wąsowicz, Bazyl 
Jurkowski, Teodor Jaworski, Grzegorz Kruszelnicki, Stanisław Terlecki, Jan Nanowski, Michał 
Turzański, Michał Komorowski, Jan Wilczyński, Stefan Czajkowski, Kazimierz Kwiatkow- 
ski, Jan Hołyński, Adam Gruszecki, Stefan Hołyński, Makurycz, Piotr Hołyński, Paweł Hołyński, 
Piotr Terlecki, Michał Bukowski, Stefan Hołyński, Stefan Wilczyński, Jan Terlecki, Antoni Sa- 
durski, Maciej Wróblewski, Aleksander Łyszkowski, Jan Baczyński, Maciej Kobyłecki, Maciej 
Bierzyński, Józef Czerwiński, Jan Grodzicki, Paweł Przeczkowski, Maciej Jabłoński, Tomasz 
Błoński, Teodor Górzański, Felicyan Bieliński, Andrzej Lewicki, Franciszek Rościszewski, Józef 
Goworczewski, Antoni Rossowski, Józef Winnicki, Grzegorz Siemiasz, Dominik Gębicki, Michał 
Gębicki, Andrzej Dogolewski, Józef Zakrzewski, Mikołaj Koszycki, Roman Baczyński, Antoni 
Gośniewski, Michał Radwański, Andrzej Jaworski, Jan Jaworski, Michał Kędzierski, Antoni Pod- 
czaski, Stanisław Małachowski, Jan Krzyżanowski, Franciszek Skolimowski, Jan Popiel, Mikołaj 
Tatomir, Stefan Krzeczkowski, Michał Kleczkowski, Franciszek Zarębski, Semion Hordyński, 
Bazyli Hordyński, Józef Przestrzelski, Wojciech Lewandowski, Piotr Terlecki, Jacek Dobrzański, 
Antoni Drohojewski, Józef Menzyński, Gwido Siedleski, Ludwik Dziwulski, Józef Głuszkowski, 
Antoni Błażowski, Andrzej Skulimowski, Józef Jordan, Stanisław Jaworski, Jerzy Jaworski, 
Antoni Halecki, Mikołaj Brzeski, Michał Kopysteński, Antoni Stewkiewicz, Wojciech Nowo- 
miejski, M. Białoskórski, Wojciech Dobrzański, Seweryn Parsnicki, Gabryel Żurowski, Jakób 
Podowski, Michał Chyliński, Jerzy Pełka, Antoni Krasowski, Jan Kobylański, Stefan Biliński, 
Jerzy Katyński, Jan Michał Gośniewski, Andrzej Sosnowski, Bazyli Nanowski, Józef Kretkowski, 
Podhorecki, Jan Cieszkowski, Franciszek Kobielski, Kilian Wisłocki, Stanisław Wisłocki, Jan 
Lubek, Andrzej Siemaszko, Michał Niesiołowski, Szymon Zaleski, Jan Dwernicki, Bazyli Krzecz- 
kowski, Andrzej Kopystyński, Jan Turzański, Jacenty Turzański, Jan Bukowski, Michał Bukow- 
ski, Jan Glinka, Aleksander Sękowski, Mikołaj Mieczkowski, Paweł Kotyński, Mikołaj Odrzy- 
wolski. Piotr Kobylański, Michał Gumowski, Jan Kotyński, Jędrzej Giżycki, Mikołaj Kraczkow- 
ski, Jan Kulczycki, Marcin Strzemeski, Wojciech Kruszelnicki, Franciszek Kibiński, Marcin Kru- 
szelnicki, Piotr Zarebecki, Alexander Nanowski, Józef Szumanczewski, Szczęsny Glinka, Jan 
Skarbek, Stefan Jezierski, Władysław Skarbek, Jan Klisz, Franciszek Rościszewski, . Józef Du- 
licki, S. Trzebiński, Józef Chyliński, Józef Kielczewski, Józef Sadocki, Konstanty Gowarczewski, 
Antoni Sadowski, Antoni Wasilewski, Józef Ratowski, Stanisław Małachowski, Andrzej Milewski, 
Józef Pacowski, Paweł Bąkowski, Marcin Malanowski, Paweł Jaworski, Jan Gładysz, Teodor 
Nehrebecki, Stanisław Kamiński, Józef Młodnicki, Teodor Monasterski, Marcin Małanowski, 
Konstanty Lebiecki, Stefan Gasparski, Jakób Łohowski, Jan Katyński, Stanisław Dobrzański, 
Konstanty Libicki, Grzegorz Pajączkowski, Władysław Rościszewski, Szymon Piotrowski, Szy- 
mon Kąkolowski, Kazimierz Strzyżowsk', Stanisław Wisłocki, Józef Bieczyński, Piotr Orzechow- 
ski, Mateusz Rosazewski, Kazimierz Łaski, Ludwik Jankowski, Maciej Makowiecki, Franciszek 
Moraczewski, Mikołaj Romanowski, Roman Dobrowolski, Józef Niesiołowski, Jan Ostrowski, 
Piotr Łożycki, Michał Wybrański, Jerzy Horodyski, Wojciech Barcikowski, Jan Kulczycki, Dy- 



24 1733 7 

mitr Serednicki, Antoni Chłopecki, Jan Jaworski, Jędrzejowski, Karol Mogłowski, Teodor Ho- 
szowski, Franciszek Kokot, Alexander Maieszewski, Franciszek Grabowski, Michał Dworczyński, 
Paweł Mniszek, Józef Krasoliński, Józef Zerebecki, Remigian Zaleski, Jan Łącki, Hryszkiewicz, 
Antoni Malicki, Alexander Terlecki, Aleksander Kobylański, Aleksander Witoszyński, Mikołaj So- 
zański, Kasper Hański, Franciszek Żuczek Jurkowski, Andrzej Winnicki, Franciszek Trzemeski, 
Aleksander Dwernicki, Stefan Biliński, Bazyli Borysławski, Jan Przedżymirski, Jan Przystanow- 
ski, Jan Ossiecki, Teodor Winnicki. Kazimierz Krasnodębski, Andrzej Dziewulski, Józef Drze- 
wulski, Teodor Nanowski, Antoni Bubowski, Mikołaj Morszczyński, Antoni Morszczyński, Jan 
Łuszczyński, Józef Wirzchowski, Hrehory Katyński, Bazyli Sozański, Paweł Serednicki, Teodor 
Jaworski, JLudwik Ciechnicki, Jan Przedkowski, Tomasz Humnicki, Michał Terlecki , Wacław 
Wąsowicz, Bazyli Jurkowski, Irzy Szeptycki, Grzegorz Kruszelnicki, Alexander Miciński, Felicyan 
Świechowski, Michał Chyliński, M. Żurowski, Jan Serednicki, Andrzej Kruszelnicki, Alexander 
Dziewulski, Stanisław Terlecki, Jan Podhorodecki, Jan Nanowski, Tadeusz Nowosielski, Michał 
Górzański, Maciej Rybiński, Michał Komorowski, Antoni Pągowski, Jan Wielczyński , Antoni 
Czerski, Stefan Czaykowski , Marcin Szczęsnowicz, Kazimierz Kwiatkowski, Piotr Terlecki, 
Michał Bukowski, Jan Holiński, Paweł Hołyński, Stefan Wilczański, Jan Terlecki, Antoni Sen- 
derski, Maciej Wróblewski, Alexander Liskowacki, Józef Makowski, Jan Baczyński, Maciej Ko- 
byłecki, Józef Czerwiński, Antoni Sawicki, Teodor Hordyński, Michał Zaleski, Karol Krasowicki, 
Samuel Sozański, Mikołaj Piłatowski, Bazyli Matkowski, Michał Szubiński, Irzy Kropiwnicki, 
Paweł Kulczycki, Jędrzej Biliński, Bazyli Kulczycki, Michał Hołyński, Andrzej Pacławski, Jan 
Pohorecki, Jacek Czajkowski, Piotr Uruski, Bazyli Czołhański, Michał Kulczycki, Michał Koma- 
rzewski, Jakób Smulski, Piotr Zurbicki, Jan Zurbicki, Józef Kapuściński, Szymon Rzepecki, Ka- 
zimierz Kwiatkowski, Jan Sozański, Wojciech Studziński, Aleksander Czajkowski, Antoni Strze- 
lecki, Irzy Czaykowski, Stefan Czermiński, Antoni Gumowski, Jakób Jędrzejowski, Jan Winnicki, 
Piotr Topolnicki, Bazyli Czaykowski, Piotr Czaykowski, Jan Czaykowski, Józef Bagiński, 
Aleksander Czołowski, Tomasz Bagiński, Piotr Czołowski, Jan Sokołowski, Irzy Stebnicki, Jan 
Sucha, Jan Kulczycki, Kazimierz Osiecki, Stefan Czaykowski, Stefan Terlecki, Alexander Win- 
nicki, Jan Stefanowicz, Jan Czajkowski, Stanisław Obertyński, Stefan Czaykowski, Stefan Ter- 
lecki, Stanisław Jezierski, Jędrzej Czaykowski, Felicyan Studziński, Paweł Skrzyniecki, Leon 
Bojarski, Tomasz Borecki, Józef Kretkowski, Paweł Kulczycki, Stefan Kulczycki, Paweł Czay- 
kowski, Stanisław Kulczycki, Michał Winnicki, Antoni Borecki, Michał Siemiasz, Bazyli Win- 
nicki, Franciszek Łożawski, Antoni Sokołowski, Adam Czaykowski, Bazyli Kropiwnicki, Jan 
Krupecki, Józef Strubicz, Antoni |Zakowski, Michał Czaykowski, Michał Korycki, Konstanty 
Winnicki, Hrehory Czaykowski, Józef Myślicki, Antoni Janczyński, Antoni Wyszyński, Andrzej 
Bereżnicki, Józef Malicki, Stanisław Budziński, Marcin Puchalski, Bazyli Srokowski, Mikołaj 
Wojtkowski, Jan Kulczycki, Irzy Kulczycki, Jacek Baraniecki, Stefan Kulczycki, Bazyli Kulczycki, 
Maciej Dzwonowski, Jan Wołkowicki, Samuel Kopejko, Piotr Górecki, Alexander Kwaśnicki, 
Irzy Orłowski, Józef Wojtanowski, Marek Błażowski, Antoni Strzelecki, Stefan Ostrowski, Fran- 
ciszek Rubiszewski, Stefan Boratyński, Łukasz Ordyński, Tomasz Iwanicki, A. Jordan, Wacław 
Zieliński, Michał Ruszczewski, Jędrzej Sozański, Michał Krechowiecki, Stanisław Jaworski, Jan 
Grodzicki, Michał Kobielski, Jan Kobylański, Antoni Dubrawski, Dominik Dromiński, Alexander 
Chodziński, Józef Rudawski, Kazimierz Krasnodębski, Stanisław Zaleski, jakób Swaryczewski, 
Stanisław Kuczkowski, Maciej Bahrynowski, Wacław Sadowski, Michał Kobyłecki, Kazimierz 
Smuchowski, Jan Baczyński, Eliasz Baczyński, Michał Tustanowski, Krzysztof Samborski, Grze- 
gorz Wołkowski, Jakób Sieczkowiecki, Michał Komorowski, Kazimierz Jaworski, Hrehory Ja- 
worski, Stefan Manasterski, Jakób Wasilkowski, Krzysztof Kowalski, Piotr Kulczycki, Józef Sa- 
durski, Kazimierz Uniatycki, Franciszek Terlecki, Józef Karnicki, Mikołaj Dobrowolski, Święto- 
sław Przeczkowski, Józef Jagacki, Ludwik Borzęcki, Antoni Chotecki, Wojciech Tąsy, Jan 



7 1733 25 

Czaykowsky, Kazimierz Kopestyński, Stanisław Sozański, Jędrzej Czaykowski, Antoni Dubraw- 
ski, Michał Hryniewicz, Jakób Jasiński, Józef Jagiełowicz, Mikołaj Bratkowski, Józef Korycki, 
Antoni Krynicki, Jakób Górecki, Antoni Tomaszewski, Kazimierz Dubrawski, Mikołaj Szczep- 
kowski, Antoni Dubrawski, Andrzej Domaradzki, Kazimierz Karczewski, Mikołaj Zajączkowski, 
Jan Prawdziński, Alexander Drohomirecki, Irzy Dobrzański, Michał Sadurski, Antoni Zawisza, 
Antoni Stebnicki, Hryhory Jaworski, Jakób Tustanowski, Dominik Czeladziński, Krzysztof Łu- 
szczyński, Dominik Czermiński, Józef Borowski, Józef Wisłocki, Stefan Strzelecki, Jan Strzelecki, 
Józef Sulkowski, Szymon Komorowski, Franciszek Zapłatyński, Szymon Zaleski, Dymitr Czay- 
kowski, Józef, Krasnodębski, Józef Trzebiecki, Jan Manasterski, Michał Popiel, Józef Kusztyn, 
Michał Popiel, Jan Baczyński, Dominik Kurowski, Jan Kobylański, Stefan Matkowski, Jan Be- 
reźnicki, Dominik Czerwiński, Szymon Nowosielski, Szymon Komorowski, irzy Winiawski pod- 
stoli ziemi lwowskiej, Józef Leszczyński, Ignacy Ptaszyński, Józef Ślizowski, Konstanty Szep- 
tycki, Stanisław Humnicki, Nikodem Połomski, Ignacy Gołyński, Jan Żurakowski, Alexander 
Szeptycki, Daniel Sulatycki, G. Topolnicki, Jan Smarzewski, Floryan Marchocki, Jędrzej Biliński, 
Remian Sikorski, Maciej Miklaszewski, Jan Olszewski, Kazimierz Gumowski, Franciszek Łopa- 
ciński, Antoni Stępowski, Alexander Bogucki, F. Sobieszczański, A. Zaleski, Jan Łoziński, 
Dominik Łoziński, Konstanty Kulczycki, Piotr Bandrowski, Jan Jasienicki, Konstanty Bereźnicki, 
Jędrzej Żerebecki, Eliasz Bereźnicki, Teodor Łukaszewicz, Franciszek Gutowski, Wincenty Bą- 
kowski, Franciszek Smarzewski, Irzy Cieszanowski, Michał Halor, Józef Kraiński, Antoni Błoński, 
Franciszek Mieczkowski, Jan Dobrzański, Filip Zaleski, Piotr Bandrowski, Jakób Jarocki, J. 
Lewicki, Franciszek Kulczycki, Jan Hordyński, Antoni Łoziński, Jan Łoziński, Tomasz Horodyski, 
Hrehory Krzeczkowski, Demeter Horodyski, Irzy Kropiwnicki, Wawrzyniec Sokołowski, Stefan 
Kamiński, Marcin Żurawski, Jakób Napiórkowski, Józef Kaznowski, Jan Jazwiecki, Michał Żoł- 
domirski, Leon Tomaszewski, Paweł Świderski, Paweł Kulczycki, Mikołaj Walicki, Franciszek 
Mysłowski, Felicyan Bychyński, Michał Piotrowski, Stanisław Chyliński, Franciszek Cieszanow- 
ski, Jan Kubalski, Michał Hryniewicz, Piotr Hordyński, Stefan Winnicki, Andrzej Kruszelnicki, 
Jan Bandrowski, Teodor Żerebecki, Michał Żerebecki, Jan Irzy Kownacki, Stanisław Rykowski, 
Floryan Bandrowski, Stanisław Krępski, Wojciech Żurakowski, Balicki, Teodor Winnicki, Bazyli 
Manasterski, Bazyli Turzański, Antoni Zawadzki, Jerzy Faściszewski, Antoni Zawadzki, Józef 
Rojewski, Sebastyan Szypuliński, Antoni Piorecki, Marcin Korytko, Jan Czajkowski, Krzysztof 
Żurawski, Szymon Konkolowski, Szymon Moniakowski, Szymon Lassota, Józef Krzywicki, Ba- 
zyli Brosniowski, Jędrzej Mysłowski, Jan Terlecki, Marcin Biliński, Władysław Mieciński, Sta- 
nisław Łuszczewski, Mikołaj Hundorf, Józef Rudzki, J. Matkowski, Jan Korczyński, Szymon 
Międziński, Józef Jasiński, Teodor Czajkowski, Jan Dybowski, Michał Matkowski, Józef Bere- 
zowski, Antoni Podgórski, Ignacy Leszczyński mohilowski (sic), Maciej Chłopecki, Stanisław 
Kłębowski, Stanisław Baczyński, Michał Baczyński, Bazyli Baczyński, Maciej Matkowski, K. 
Trzecieski, Teodor Gorzowski, Piotr Żerebecki, Jan Skolimowski, Ignacy Lewicki, Stanisław 
Bąkowski, Michał Baczyński Maciej Wróblewski, Jan Kobylański, A. Zielonka, Jan Tustanowski, 
Piotr Turhul, Jan Tustanowski, Andrzej Krasuski, Franciszek Wiszniewski, A. Józef Kulczyński, 
Jan Biegoński, Jan Wołczański, Michał Krzyżanowski, Stefan Jaworski, Nicoiaus Ziętkiewicz 
philosophie et iuris utriusąue doctor, consul ablegatus civitatis sacrae regiae Maiestatis Leo- 
poliensis m. p. Albertus Kupiński scabinus et secretarius S. R. Maiestatis Leopoliensis ablega- 
tus m. p. Jan z Siemienie Siemiński podkomorzy ziemi lwowskiej i powiatu żydaczowskiego 
marszałek konfederacyi województwa generału ruskiego. 

Castr. Leop. Rei. 529 p. 522—544; Castr. Prem. Rei. 542 p. 39—50; Fasc. Cop. Castr. San. 49 
Nr. 276; Castr. Żydar. Rei. 103 p. 133-146; Fasc. Cop. Castr. Żydacz. 65 p. 2323-2340; Rękop. Ossol. 
290 p. 376. 



Aku grodzkie i zieoiskiu XXIII. 



26 1733 8 

8. 
Wisznia, 26 marca 1733. 

Laudum ziemi skonfederowanych województwa ruskiego. 

1. My rady, dygnitarze i urzędnicy województwa ruskiego generału wyszyńskiego zje- 
chawszy się na miejsce prawem opisane do Wiszni za uniwersałem JO księcia IMci Teodora 
Potockiego arcybiskupa gnieźnieńskiego prymasa korony polskiej i w. księstwa litewskiego 
księcia pierwszego die septima Februarii anni 1733 wydanym na sejm convocationis , uprosi- 
liśmy z ziemi lwowskiej JWlMci pp. Jana z Czertwic Cetnera kuchmistrza koronnego, Michała 
na Rozdole Rzewuskiego krajczego koronnego, z ziemi przemyskiej : JWIMci pp. Adama Hum- 
nickiego starostę horodelskiego, Bogusława Ustrzyckiego kasztelana lwowskiego, z ziemi sa- 
nockiej: JWIMci pp. Jerzego Mniszcha łowczego koronnego, Józefa Bukowskiego chorążego 
sanockiego na funkcyą poselską, którym na wyżej rzeczony sejm die 25 Aprilis agitować się 
mający instrukcyą osobnym instrumentem JWIMci p. marszałka konfederacyi województwa na- 
szego wydać uprosiliśmy, przy której obligujemy IMciów pp. posłów, aby sub vinculo iura- 
menti circa confoederationem praestiti instrukcyą sobie daną utrzymywali, punktów jej nie 
ustępowali i na zniesienie konfederacyi naszej iuxta mentem instrukcyi sobie danej nie 
pozwalali. 

2. A ponieważ po obwieszczeniu przez uniwersał JOlMci księcia prymasa o nieodżało- 
wanej śmierci Najjaśniejszego króla IMci Augusta Wtórego akta wszystkie w generale naszym 
mieć nie mogliśmy ani możemy, tedy reserationem w ziemiach lwowskiej, przemyskiej, sanoc- 
kiej i powiecie żydaczewskim, insistendo prawom i zwyczajom dawniejszym actorum castren- 
sium pozwalamy postanawiając, aby feria secunda post dominicam Ramis palmarum ąuadrage- 
simalem in anno praesenti 1733 proxime incidenti proxima acta grodzkie do przyjęcia wszyst- 
kich transakcyi sub interregno otworzone były, przy którem otworzeniu mają IMci pp. regenci 
grodzcy per sonum tubae obwieścić IMciów braci naszych, ażeby w punktualnej płacy wojska 
nie byli renitentes, ale w czasie prawem opisanym każdy z nich z dóbr swoich wypłacał, 
secus czyniący poena duplicis pensionis karany będzie, o co forum w sądach kapturowych 
naznaczamy. 

3. Żeby zaś sub interregno interna pax konserwowana była iuxta praescriptum legum 
IMciów pp. sędziów z ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego IMciów pp. Macieja z Uni- 
howa Ustrzyckiego kasztelana, Jana z Siemienie na Dołhomościskach Siemińskiego podkomo- 
rzego lwowskich, Jana z Czertwic Cetnera kuchmistrza, Michała na Rozdole Rzewuskiego kraj- 
czego koronnych, Franciszka Borzęckiego podstolego litewskiego, Adama Humnickiego horodel- 
skiego, Dymitra Jabłonowskiego świeckiego starostów, WWlMć pp. Marka Drogomira podko- 
morzego wendeńskiego, Franciszka Dzieduszyckiego lwowskiego, Jerzego Łączyńskiego żyda- 
czewskiego chorążych, Bogusława Bilskiego starostę rabsztyńskiego, Floryana Rozwadowskiego 
stolnika halickiego, Franciszka Zawadzkiego łowczego kijowskiego, Krzysztofa Kruszelnickiego 
podczaszego żydaczewskiego, Józefa Alojzego Ozgę stolnika, Andrzeja Sokolnickiego cześnika, 
Donstana Korytka miecznika. Antoniego Zielonkę łowczego, Tomasza Orzechowskiego skarbnika 
lwowskich, Krzysztofa Popiela tuczapskiego, Wojciecha Siemińskiego dębowieckiego, Mikołaja 
Wieniawskiego mogilnickiego starostów, Karola Radziewskiego pułkownika wojsk J kr. Mci, 
Józefa Błażowskiego podwojewodzego, Stanisława Łosia, Antoniego Drogomira komorników 
granicznych , Józefa Mogilnickiego pisarza grodzkiego lwowskich , Stanisława Wieniawskiego 
podwojewodzego przemyskiego, Adama Grzybowskiego cześnika ciechanowskiego, Marcina Ma- 
nasterskiego łowczego chełmińskiego, Aleksandra Hynka wicesgerenta grodzkiego lwowskiego, 



8 1733 27 

Jana Dunina Łabęckiego sędziego, Józefa Rosti(owsi<iego pisarza grodzkiego żydaczewskich, 
Teodora Paparę podczaszego nowogrodzkiego, Tomasza Hoynowskiego skarbnika żydaczow- 
skiego, Konstantego Wyliowskiego ctiorążego bydgoskiego, Kazimierza Żurakowskiego sędziego, 
Szczęsnego Baybuzę cześnika bracławskiego, Zapolskiego podczaszego gostyńskiego, Jerzego 
Szeptyckiego starostę obuctiowskiego, Aleksandra Gorzkowskiego łowczego żydaczowskiego, 
Marcina Sobieszczańskiego cześnika latyczewskiego, Michała Wrzeszcza Pęlkowskiego podcza- 
szego płockiego, Stefana Sulatyckiego, podstolego Winnickiego, Franciszka Łochowskiego stolnika 
rzeczyckiego, Stanisława Krokowskiego stolnika żytomierskiego, Demiana Baranieckiego stolnika 
dobrzyńskiego, Michała Sulatyckiego, Józefa Doliniańskiego skarbnika lwowskiego, Wojciecha 
Niełowickiego, Rafała Turzańskiego wicesgerenta grodzkiego żydaczowskiego, Jana Błońskiego 
subdelegata lwowskiego, Jana Dzieduszyckiego podczaszego halickiego, Józefa Izbińskiego cześ- 
nika Smolińskiego, Franciszka Cetysa, Władysława Turzańskiego stolnika owruckiego, Konstan- 
tego Wyszpolskiego, Benedykta Zaleskiego, Falęckiego podstolego żytomierskiego, Lubowiec- 
kiego podczaszego kijowskiego, Nikodema Poławskiego, Franciszka Szymanczewskiego podcza- 
szego latyczewskiego, Stanisława Tatomira, Kazimierza Zaleskiego, Cieszkowskiego łowczego 
czerniechowskiego. Z ziemi przemyskiej JWImci p. Mikołaja Sołtyka kasztelana przemyskiego, 
WIMciów pp. Józefa Nakwaskiego podkomorzego wyszogrodzkiego, Marcina Wieniawskiego 
chorążego, Antoniego Borzęckiego sędziego, Jana Humnickiego podsędka, Jana Mniszka pod- 
czaszego, Józefa Morskiego cześnika, Bazylego Ustrzyckiego stolnika przemyskich, Józefa Wie- 
niawskiego tarnogrodzkiego, Wacława Wąsowicza kiślackiego starostów, Bogusława Ustrzyc- 
kiego kaszteianica lwowskiego, Jana Bala sędzica sanockiego, Stanisława Micińskiego pułkownika 
Jkr. Mci, Adama Karwowskiego pisarza grodzkiego przemyskiego, Romualda Wolskiego prze- 
myskiego, Józefa Drohojowskiego czerniechowskiego, Rafała Skarbka halickiego kasztelaniców, 
Samuela Jaworskiego miecznika kijowskiego, Jana Ulińskiego stolnika podolskiego, Antoniego 
Żurowskiego łowczego bracławskiego, Bazylego Ustrzyckiego stolnika. Piotra Boreykę podsto- 
lego żydaczewskich, Jana Charczewskiego starostę cieszkowskiego, Józefa Chojnackiego komor- 
nika przemyskiego, Tomasza Humnickiego stolnika bliskiego, Stanisława Świrskiego chorążyca 
dobrzyńskiego, Marcina Kraińskiego łowczego sieradzkiego, Romana Humnickiego cześnika sa- 
nockiego, Felicyana Bilskiego stolnika bracławskiego. Antoniego Konopackiego podstolego no- 
wogrodzkiego, Jana Błaźowskiego, Stanisława Wieniawskiego cześnika żydaczewskiego, Józefa 
Rosnowskiego łowczego lwowskiego, Krzysztofa Drohojowskiego chorążyca przemyskiego, Jacka 
Żurowskiego, Tobiasza Żurowskiego, Wojciecha Rosnowskiego cześnika latyczewskiego, Jana 
Kraińskiego cześnika bracławskiego, Stefana Ustrzyckiego stolnika Winnickiego, Tomasza Bła- 
źowskiego podczaszego bracławskiego, Stanisława Ustrzyckiego cześnika buskiego. Domaradz- 
kiego starostę osmolińskiego, Józefa Kraińskiego stolnika inflanckiego, Michała Stawskiego stol- 
nika bracławskiego, Karola Charczewskiego chorążyca żydaczewskiego, Stanisława miecznika 
żydaczewskiego. Piotra cześnika gostyńskiego Wisłockich, Wasilowskiego podczaszego nowo- 
grodzkiego, Adama Szeptyckiego cześnika trębowelskiego, Mikołaja Chłopeckiego subdelegata 
grodzkiego przemyskiego, Bazylego Turkuła starostę czerniechowskiego, Franciszka Sobieszczań- 
skiego skarbnika nowogrodzkiego, Stanisława Duchnowskiego subdelegata grodzkiego przemys- 
kiego, Józefa Wisłockiego skarbnika bełzkiego, Baltazara Jeża stolnika czerniechowskiego. An- 
toniego Wąsowicza starostę hajsyńskiego, Karola Chojnackiego chorążego dobrzyńskiego, Pawła 
Niedżwiedzkiego, Gwida Siedliskiego, Franciszka Jastrzębskiego, Jakóba Gasparskiego, Domi- 
nika Lisowskiego łowczego żydaczewskiego, Felicyana Świechowskiego, Józefa Hoszowskiego 
Antoniego Frydza chorążego łomżyńskiego. Z ziemi sanockiej : JWlMci pp. Grabińskiego kaszte- 
lana sanockiego, Jerzego Wandalina Mniszka łowczego koronnego, WWIMciów pp. Antoniego 
Bala podkomorzego, Józefa chorążego, Kazimierza sędziego, Jerzego łowczego Bukowskich, 
Józefa Stadnickiego podczaszego, Alexandra Jaworskiego miecznika, Jana Grodzickiego skar- 



28 1733 8 

bnika, Antoniego Mrożka Wojskiego sanockicii, Jerzego Cieszanowskiego cześnika czernichow- 
skiego, Piotra Gurskiego cześnika latyczewskiego, Karola Krasowskiego miecznika żydaczew- 
skiego, Jana Tarnowieckiego stolnika Winnickiego, Jana Pełkę podczaszego chełmskiego, Jerzego 
Pełkę stolnika liwskiego, Ludwika skarbnika wieluńskiego, Michała podczaszego żydaczewskiego 
Urbańskich, Stanisława Humnickiego cześnika ciechanowskiego, Antoniego Bogdańskiego pod- 
czaszego żydaczewskiego, Michała Bala stolnika czerniechowskiego, Franciszka Giełbutow- 
skiego podczaszego nowogrodzkiego, Teodora Zielonkę miecznika żytomierskiego, Bogusława 
Błońskiego cześnika podolskiego, Franciszka Urbańskiego podstoiego wieluńskiego, Franciszka 
Konopackiego podczaszego bracławskiego, Jana Morykoniego, Zygmunta Urbańskiego, Macieja 
Bukowskiego, Józefa Leszczyńskiego podczaszego trembowelskiego, Antoniego Choynackiego 
skarbnika dobrzyńskiego, Józefa Cieszanowskiego skarbnika trockiego, Jana Orzechowskiego 
kasztelanica przemyskiego, Szymona Urbańskiego łowczego podolskiego, Józefa Wickiego miecz- 
nika trębowelskiego, Józefa Rojowskiego cześnika dobrzyńskiego, Andrzeja Remera, Antoniego 
Konopackiego, Michała Niesiołowskiego podczaszego liwskiego, Franciszka Wyszkowskiego, 
Franciszka Kobielskiego cześnika latyczewskiego. Antoniego Gumowskiego, Jakóba i Krzysztofa 
Rylskich, Mikołaja Odrzywolskiego miecznika sochaczewskiego, Stefana Łowieckiego, Jakóba 
Jaworskiego podczaszego trębowelskiego, Pawła Przeczkowskiego, Antoniego Fredra, Konstan- 
tego Humnickiego kapitana J kr. Mci, Józefa i Antoniego Malickich , Piotra Orzechowskiego 
kasztelanica przemyskiego. Antoniego Łazowskiego, Franciszka Czerkawskiego obraliśmy, upra- 
szając IMciów pp. sędziów, ażeby expleta iuramenti rota dla deputatów trybunalskich legę 
antiąua circumscripta sprawy wszystkie violentiarum, recentium criminum, które sub interregno 
nastąpiły, tudzież executionum i expulsionum ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego we 
Lwowie, w przemyskiej w Przemyślu, w sanockiej w Sanoku, zacząwszy feria tertia post Do- 
minicam Conductus Paschę in anno praesenti incidenti, praevia circa inchoationem iudiciorum 
conscribenda ordinatione kontynuować raczyli. 

4. A że każdemu z nas na przyszłą da Pan Bóg elekcyą in campo electorali pod War- 
szawą stawić się będzie potrzeba, przeto wcześnie ruszenie się na elekcyą ostrzegając prae- 
senti laudo postanawiamy, aby każdy z nas po wydanych od JO księcia IMci uniwersałach, 
za obwieszczeniem JW Imci p. marszałka generału naszego konfederacyi był gotów do ruszenia 
i popisania na miejscu wyznaczonem , na którym to terminie posessyą znaczną mający każdy 
z nas sam z pocztem, mniejszą zaś posessyą sami in personis ad mentem uniwersału księcia 
IMci stawiliśmy się. A że siła dóbr pańskich i duchownych i starostw w generale naszym 
znajduje się, z których ażeby wyprawni ludzie proporcyonalnie według dawnych zwyczajów 
na miejsce przez JWIMci p. marszałka do popisu naznaczone stawieni byli, praesenti laudo 
praecustodimus. 

5. Wielkie stąd dzieje się praeiudicium , że IMcie bracia nasi bez żadnego pretekstu 
kupców przechodzących z towarami mytem aggrawować zwykli, na takich miejscach, gdzie ani 
most ani przeprawa znajduje się żadna, dla czego takowym zabiegając inkonweniencyom pry- 
watnie wymyślone i bez wszelkiej przyczyny wyciągnione myta praesenti laudo kassujemy i an- 
nihilujemy, ktoby zaś przeciwko postanowieniu teraźniejszemu chciał skasowane extorquere 
myta, takowy od sądów kapturowych od IMciów pp. instygatorów kapturowych z ziemi lwow- 
skiej Jana Rybczewskiego subdelegata żydaczewskiego lub Konstantego Klembowskiego, w ziemi 
przemyskiej Marcina Korytka albo Stefana Dwernickiego conventus poena legę descripta irremis- 
sibiliter karany zostanie. 

6. A że siła prostej kondycyi ludzi, na hultajskie puściwszy się życie, samem tylko 
włóczeniern się bawiąc licentiose postępować sobie zwykli, skąd kradzieże, rozboje i niena- 
leżyte excessa przez swywolnych ludzi dzieją się , przeto zabiegając takowym inkonwenien- 
cyom postanawiamy takowych ludzi według prawa pospolitego schwytać, schwytanych do 



8 1733 29 

Lwowa oddawać z kradzieży i rozbojów notowanych irremisibiliter sądzić et poenis facto 
dignis karać. 

7. IMciów pp. sędziów kapturowych upraszamy, kiedy niepohamowana złość zbójców 
i rabies od państwa węgierskiego obywatelom pogranicza dotychczas propinat pericuia, zlecamy 
IMci p. Wisłockiemu miecznikowi żydaczowskiem przy IMciach posłach województwa naszego, 
aby u' posła wielkiego cesarza IMci upomniał się według mandatów cesarza IMci wydanych 
sprawiedliwości i za szkody uczynione pretendentom satysfakcyej, in futurum securitatem et 
tranąuilitatem publicam, iuxta foedera et pacta 1635 postanowionych chcąc coercere. 

8. Wyłamując się z poddaństwa chłopstwo panów swoich przez włóczenie się od wsi 
do wsi co raz inszego szukając pana, jako to w województwach ruskiem, wołyńskiem, kijow- 
skiem, podolskiem, bracławskiem praktykach zabiegając tym swywolom, z czego częste wznie- 
cają się bunty, niniejszą kostytucyą warujemy, ażeby te pomienione województwa, nil quidquam 
praejudicando haeredi legitimo ich, takowych sobie ab invicem wydawali. 

9. Co się tknie pretensyi prywatnych braci naszych distinctim do ziemi mianych, te pro 
resolutione et adinvenienda satisfactione do sądów kapturowych odsyłamy. 

10. Także desideria WWIMciów pp. Marcina Wieniawskiego chorążego przemyskiego 
i Bazylego Ustrzyckiego stolnika żydaczowskiego za poselską funkcyę pro satisfactione na sądy 
kapturowe w ziemi przemyskiej odsyłamy, tudzież dług IMci p. Demiana Baranieckiego stolnika 
dobrzyńskiego, że po tak wielu dekretach i deklaracyach z skarbu ziemie lwowskiej nie jest 
zapłacony, tedy na następujących sądach kapturowych IMcie p. sędziowie wyżej rzeczonemu 
z podatku czopowego skuteczną bez zwłoki aby obmyślili satysfakcyą deklarujemy. 

11. Similiter desiderium IMci p. Jana Rybczewskiego do sądów kapturowych ziemi 
lwowskiej odsyłamy. 

12. Co się tknie podatków czopowego i szelężnego z ziemi lwowskiej, te praesenti 
reasumujemy laudo, i stosując się do dawniejszego postanowienia ziemi lwowskiej podatek 
szelężnego pod dyspozycyą WIMci p. Franciszka Zawadzkiego łowczego kijowskiego oddajemy, 
upraszając IMci p. łowczego, ażeby na obmurowanie miasta Lwowa pomienionego podatku 
obrócił importancyą, adhibendo curam sine omni recompensa. Podatek zaś czopowego z ziemi 
lwowskiej w administracyą WIMci p. Andrzeja Sokolnickiego cześnika lwowskiego oddajemy. 

13. A że na sądach boni ordinis ziemi lwowskiej z podatku kalkulacye nie są zakoń- 
czone, przeto expediowanie ich do sądów kapturowych odsyłamy. 

14. Podatek czopowego anni 1732 w roku teraźniejszym 1733 kończący się, w admini- 
stracyi WIMci p. Baybuzy cześnika bracławskiego zostający, do dyspozycyi JWIMci p. mar- 
szałka ut dispartiatur inter bene meritos concives ziemi naszej lwowskiej zostawujemy. 

15. A ponieważ dla zerwanego na IMciach pp. rotmistrzach prezydyalnych sejmiku go- 
spodarskiego WIMci p. Jerzego Łączyńskiego, chorążego źydaczewskiego, liberę de consensu 
omnium za komisarza obranego autorizować nie przyszło, przeto teraźniejszem postanowieniem 
naszem upraszamy WIMci p. Jerzego Łączyńskiego chorążego źydaczewskiego za komisarza 
ziemi lwowskiej na lat dwie, komportując czas od przeszłego sejmiku gospodarskiego, dając 
mu moc wszelką czynienia dyspozycyi, wydawania assygnacyi, zasiadania w trybunale radom- 
skim po nastąpionej szczęśliwie koronacyi nowego pana i króla, IMciów zaś pp. komisarzów 
ziemi przemyskiej i sanockiej tudzież rotmistrzów prezydyalnych na sądach kapturowych liberam 
electionem pozwalamy. 

16. A ponieważ WIMć p. Krzysztof Kruszelnicki podczaszy żydaczewski ziemi lwow- 
skiej komisarz de gęsta functione sui na sądach boni ordinis we Lwowie agitujących się dosta- 
teczną uczynił kalkulacyą i WIMć p. Mniszek podczazsy przemyski komisarz ziemi przemyskiej 

1 za 



30 1733 8-9 

podobnie de gęsta comissione sui na sejmiku gospodarsi<im przeszłym skutecznie wyrachował 
się, przeto tak WIMci p. Krzysztofa Kruszelnickiego podczaszego żydaczowskiego ziemi lwow- 
skiej jako i WlMci p. Mniszka podczaszego przemyskiego komisarzów (podziękowawszy oby- 
dwom IMciom pro bene gęsta functione) praesenti iaudo kwitujemy. 

17. A że WIMć p. Bukowski chorąży sanocki zfunkcyi swojej komisarskiej in hucusąue 
nie uczynił kalkulacyi, przeto pro expedienda eadem do sądów kapturowych ziemi sanockiej 
pomienionego IMci odsyłamy. 

18. Ponieważ zaś prywatne dyspozycye generału naszego ob strictum tempus intersti- 
tium na teraźniejszym sejmiku uspokoić się nie mogą, przeto ich do sądów kapturowych 
odsyłamy. 

19. Co się tknie funkcyi teraźniejszej tak J WIMci p. marszałka konfederacyi naszej jako 
IMciów pp. konsyliarzów, ta niema praejudicare IMciom do dalszej funkcyi, osobliwie do po- 
selstwa na przyszłą koronacyą i owszem za prace i fatygi swoje mają być pierwsi do nastę- 
pujących funkcyi. 

20. Desiderium IMciów pp. Stanisława Świrskiego chorążego dobrzyńskiego o konfla- 
gracyą znaczną novissime zaszłą, także i IMci p. Stanisława Tatomira o zrujnowanie od Sasów 
niemniej IMciów dziedziców Wołczek o znaczne gradobicie do sądów kapturywych pro resolu- 
tione odsyłamy. 

21. Na które to sądy pozwy pod pieczęciami ziemskiemi wydawane być powinny, i ich 
relacye w grodzie zeznawane być mają. 

22. Na rewizyą ksiąg ziemskich lwowskich IMcie pp. kapturowi e gremio sui delegabunt 
IMci p. Antoniego Wyszpolskiego przysięgi na regencyą wysłuchają. 

23. Które to postanowienie dla większego waloru JWIMci p. marszałka aby podpisem 
ręki swojej zatwierdził upraszamy. Datum w Wiszni die 26 Martii 1733 anno. Jan z Siemienie 
Siemienski P. Z. L. marszałek konfederacyi województwa ruskiego generału. 

Castr. Leop. Rei. 529 p. 544-554; Castr. Prem. Rei. 542 p. 31— 38; Fasc. Cop. Castr. San. 49 Nr. 277; 
Castr. Żydacz. Rei, 103 p. 127 — 133; Fasc. Cop. Castr. Żydacz. 65 p. 2345—2354. 



9. 

Wisznia, 26 marca 1733. 

Marszałek konfederacyi województwa ruskiego do prymasa. 

1. Inconsolabilis jako cała ojczyzna nasza tak i generał województwa naszego ruskiego 
lamentabilibus fata dolenda tak dobrego pana concinnit vocibus. Utraciliśmy wielkiego monarchę 
cuius authoritate byliśmy immunes securi et ąuieti. Teraz kiedy rzplta inter fluctuantes fortunae 
vices sub interregno proxima periculis zostaje unicum superest solatium prymacyalna godność 
Wksiążęcej Mci, którą z powinnem recognoscit województwo nasze respektem. Nos non latent 
curae et solicitudines Wks. Mci około dobra pospolitego cum impendio własnego zdrowia tak 
za życia śp. króla IMci in tantis et tot revolutionibus, difficultatibus et periculis obficie i żar- 
liwie przy wolności narodu naszego praestitae et impensae, a dopieroć w osierociałym teraźniej- 
szym rzptej stanie wszystkich in unionem animorum et omnium animos in dilectionem sui 
ciągnącą magnanimitas. Mamy za co dziękować Panu Bogu et nomini eius altissimo cantare 
canticum novum, kiedy inter nova pericula reipublicae wielkiego et veteris virtutis probatae 
pietatis pro tutamine całej rzptej zostawił nam książęcia prymasa. 



9-10 1733 31 

2. Idzie województwo nasze ruskie in venerationem Wi<s Mci z należytą prymacyainej 
godnciści rekognicyą, z powinnem i uniżonem za wszystkie starania circa bonum publicum 
świadczone podziękowaniem et cum voto gratitudinis , że paterne patriam protegere raczysz, 
o czem JWlMci posłowie nasi na sejm convocationis obrani osobliwszą instrukcyą do W. ksią- 
żęcej Mci od województwa naszego pro authoritate prymacyainej godności obligowani perso- 
nalną uczynić rekognicyą i rewerencyą in tempore suo, a ja interim e medio fratrum ad publica 
województwa obseąuia expositus praesentibus homagium submissyi mojej in sinum W. ks. Mci 
składam, a jako przezorną et recto tramite idącą W. ks. Mci ochoczem sercem amplectimur 
cyrkumspekcyą i manudukcyą, tak conformiter cum legę et sensu W. ks. Mci stawając woje- 
wództwo nasze inivit foedus amicitiae coniunxit et concuravit corda fraterna zelanda przy wierze 
świętej katolickiej, przy utrzymywaniu praw, swobód i wolności ojczyzny, przy wolnym głosie 
et liberum veto szlacheckim, przy wolnej elekcyi wolnymi głosy króla, którym anterioribus malis 
pertaesi inszego niechcemy tylko Polaka. 

3. Obrało województwo nasze posłów na przyszłą da Bóg konwokacyą i w instrukcyach 
swoich opus suum pro communi bono i desideria swoje wyraziło zdanie swoje do W. ks. Mci 
i całej rzptej, ut bene sit patriae konformując. 

4. Nil restat tylko humilia ku niebu, skąd wszelkie idą wyroki, dirigere suspiria, aby tę 
ojczyznę naszą in forti brachio potentiae suae protegere consiliis reipublicae adesse et bene- 
dicere a zdrowie przytem W. ks. Mci pro communi solatio potrzebne adaugere raczył altissimus, 
składam ja in sinum W. ks. Mci desideria województwa naszego, upraszając, abyś nie tylko 
całej rzptej vicissitudines; ale i partykularnie województwa naszego łaskawie zaszczycać, pro- 
mować i utrzymywać nie przestawał, sensum zaś suum degentibus nostris przez łaskawą częstą 
a poufałą do mnie na pocztę lwowską korespodencyą revelare et subseąuens, jeżeli całej rzptej 
videbitur generalna konfederacya mnie z IMci p. konsyliarzami województwa naszego czyli mamy 
adesse et activae reipublicae prodesse, czyli jako WksMci będzie wola, do której con- 
formiter applicabimur rezolwować raczył, immortalis gloria toto manebit in orbe i ja wiel- 
kiego imienia WksMci na sercu mojem nosić będę, zostając cum profunda veneratione. Die 
26 Martii 1733. 

Rps. B. Ossol. 3577 f. 69 v.— 70 z nadpisem list od IMci p. Siemińskiego podtcomorzego lwowskiego 
do księcia IMci prymasa. 



10. 

S. I., koniec marca 1733. 

Odpowiedź prymasa na list marszałka województwa ruskiego. 

1. Publiczną w zmarłym panu stratę i szkodę ktokolwiek opłakuje, iustitiam praestat, 
bo prawdziwie to nam zgasło światło, które nietylko między nami w każdych konjunkturach 
pięknie tristes conciliabat umbras, ale ut videmur a cunctis zawsze tenebat lucidos habebatque 
insignes, przez ten do siebie iure najwyższych planet przywiązany dar, że quosque non in- 
spexisset omne latere. 

2. Ma tedy i prześwietne województwo ruskie pars optima regni słuszną przyczynę ad 
lugubres voces cantusąue funestos. które gdy w gorzkości i szczerej żałobie celebrat, że kochało 
króla filiali vinculo z satysfakcyą dla drugiego, quem velit ipse Deus, po nim probet. Że zaś 
w tem nieszczęściu, w którem stupet omnis vivens nie zapomniało się i poszło viriiiter zaraz 
do rad i sposobów właśnie przyzwoitych tej in corpore rzptej ranie, która ręka zadała Boska, 



32 1733 10 

w tem na siebie perennem summit gloriam. Tal< bowiem należało naprzód sociari in unum, po- 
tem meditari jakby mogła się salwować, piastować i konserwować orbata patria patre. 

3. Pięknie jej prześwietne województwo WW w. m. pp. poradziło scripsitque sanę re- 
cepta, jako mnie uczy zgodne i przykładne laudum jego, dobrych oraz wybrało medyków ad 
regularem et saiutiferam onych propinationem w tych posłacli, o którycii mi już velotior retulit 
fama na idący sejm convocationis. Te pożądane in publicum dzieło udziela siła chwał swoich 
WWm m. p. zawsze principii teraz directori operatorum. Jakoż należą mu słusznie, bo gdy 
potrafiłeś diversos iungere sensus i te prześwietne województwo consulum et heroum nidum 
pod swój allicere et adducere rząd, jest to rzecz wielka inter tantos valere, cóż dopiero dis- 
tingui tantisąue praesse ! Przez co velut per speculum osobliwa WIMci p. representatur godność 
illudque w wielu rzadkie a cunctis diligere cunctisąue piacere talentum. 

4. Tak tedy postanowiony i wybrany, że skonfederowanych pod siebie imieniem dajesz 
mi honor WMm m. pan, odrysowawszy velut in imagine w liście swoim gratas mentes eorum, 
za jakiekolwiek moje około tego osierociałego rzptej stanu prace, ja mu oddaję należyte po- 
dziękowanie, upewniając WMć m. p. że nic nie mam przed sobą, tylko to, ut bene sit patriae, 
jemu zaś samemu nieśmiertelną obligacyę, że nieodmieniasz tego ku mnie i domowi memu 
afektu, którym ś. p. jeszcze brat mój IMć p. marszałek nadworny koronny i gloriabatur a ja 
dotąd glorior et gloriari pragnę. 

5. Desideria prześwietnego wojewódtwa WMci m. m. p. rozumiem być takie, któreby 
zaraz pro legę statui powinny, bo te niezwykło nigdy paterę ea, que reprimi possent. Ja zaś 
niech nikt nie wątpi, abym nie miał concurrere ad celeberrimum velle jego, w czem nieochybnie 
będą mi świadkami IMcie pp. posłowie m. pp. Ale radbym ażebyś i sam WMć p. patrzył na 
to a oraz był praesto do dania przestrogi i informacyi, jakbym miał najlepiej gratum me facere 
tribui tuae. 

6. Na przyszłym sejmie bytność WM p. cum consiliariis i z nimi branie się ad activi- 
tatem uczyniłoby niechybnie trudność i zamieszanie w izbie poselskiej, która mając siła ex 
vinculo confoederationis posłów a prawie potissima parte, tyleż musiałaby mieścić w sobie mar- 
szałków i konsyliarzów, na co ażeby mogła zajść zgoda niepodobna tego się spodziewać i by- 
łaby to novitas podczas sejmów convocationis nunąuam practicata i owszem prawom wyraźnym 
contraria, która samych tylko mieć chce posłów i przez nich orbatae consulere reipublicae 
a konsyliarzów przy marszałkach konfederackich ad domesticas województwa skonfederowanego 
dispositiones. Ale gdyby to na mojej woli było non obstitissem propositioni WIMci pana, któ- 
rego consummata prudentia i w rzeczach wielkich i trudnych prompta et probata dexteritas 
powinna wszędzie mieścić się. Obiecywać zaś tego mu nie mogę i owszem raczej życzę, abyś 
sam tylko przyjechał non multiplicando entia sine necessitate. Będziesz tu WMć m. p. velut 
activus konsyderowany i dystyngwowany pretio imienia i talentów swoich ad activitatem uro- 
dzonych, odemnie zaś intensius kochany i respektowany. Chciej tylko przyjechać, pewien będąc 
iż drogi i z fatygi swojej kontent będziesz i wszelkie tu commoda zastaniesz. Czekam go tedy 
expansis manibus zostając etc. 

Rpt. B. Ossol. 3577 f. 69 v.— 72 z nadpisem : Respons od książęcia IMci prymasa na list od IMci 
podkomorzego lwowskiego. 



' Stefan Potocki f '730 r. 



11 1733 33 

11. 

Przemyśl, 14 kwietnia 1733. 

Ordynacya sądów kapturowych ziemi przemyskiej ^ 

1. Actum Premisiiae iudiciis capturalibus terrae Premisliensis et districtus Prevorscensis 
vigore confederationis et laudi palatinatus Russiae in conventu Yisnensi proxime expeditae or- 
dinatis feria tertia post domintcam Conductus Pachae proxima anno Domini millesimo septin- 
gentesimo trigesimo tertio. 

2. Sąd niniejszy na fundamencie prawa pospolitego przez konfederacyą i laudum sejmiku 
wiszeńskiego postanowiony, zaczynając cursum sądów swoich in hoc orphano po śmierci naj- 
jaśniejszego ś. p. króla IMci Augusta Wtórego reipublicae statu, zważając, że te sądy, które 
authoritati trybunałów aeąuiparantur, bez należytego porządku i ordynacyi obyć się nie mogą 
usitatam oraz przeszłych sądów sub interregno odprawionych incitando praxim, takową posta- 
nawiamy ordynacya. 

3. Naprzód jako prawem pospolitem obwarowano jest, żeby żaden cuiuscunąue status 
et conditionis krzywd swoich prywatnie sibimet ipsi ius dicendo per potentiam et oppresionem 
nie dochodził, ale licita iuris via cum reverentia prawa pospolitego swych pretensyi i krzywd 
swoich windykował, tak na fundamencie praw koronnych de securitate interna postanowionych, 
pokój pospolity i wszelkie bezpieczeństwo wszystkim obywatelom cuiuscunąue status et condi- 
tionis tak intra moenia civitatis eiusdem, jako i po wszystkiej ziemi przemyskiej i powiecie prze- 
worskim serio waruje i zapowiada. 

4. Zaczynając zaś dyspozycyą sądów swoich to pryncypalnie sąd ostrzega i nakazuje, 
aby żaden promovens et vindicans krzywdy swoje w sądzie spraw tych, których prawa i kon- 
stytucye koronne sądowi temu decydować nie pozwoliły, nie promowował ani w nich nikogo 
do sądu tego nie ewokował sub poenis de evocatione sancitis. Dlatego tylko sprawy tacti, vio- 
lentiarum criminalium, excessuum et homicidiorum ac personalis iniuriae także exemptionum, 
expulsionum, profugorum subditorum, które w trybunale, grodzie lub ziemstwie zaczęte nie są 
non involvendo uilam cognitionem iurium, i inne, które prawami i konstytucyami sądowi temu 
do rozsądzenia są pozwolone i których dawne kaptury sejmami approbowane non excludebant 
promowowane być mają. 

5. A żeby zaś cursus spraw pomienionych tak aktorowi, pozwanym jako i promowują- 
cym był wiadomy, tedy regestrów sądowych causarum vocandarum takowa staje dyspozycyą. 
Sprawom kryminalnym jako to homicidiorum, raptus, incendii et merę incarceratorum in vinculis 
actualiter degentium, dzień każdy antę alias omnes causas naznacza się cum hac praecautione, 
żeby żaden alias generis minoris importantiae sprawy ingeniose wprowadzać do regestru tego 
i promowować nie ważył się sub poenis evocationis. Także regestr arianismi, sacrilegii, iudaismi, 
apostasiae, notoriae laesionis divinae simileni cursum ąualibet die et hora mieć powinien, non 
involvendo uUo modo do niego innych spraw sub poenis constitutione anni 1670 de procura- 
łione sancitis, sprawom zaś in genere wszystkim potocznym regestr ordynaryjny postanawia, 
w którym omnis generis sprawy mieścić się mogą do sądzenia, którego dni poniedziałek 
i wtorek naznacza się i regestr exemptionum liquidarum spraw tych, w których exemptio stante 
interregno przypada, tudzież profugorum subditorum, o których proces w żadnym sądzie za- 
częty nie jest w środę i czwartek ad iudicandum signanter assumet. Którego regestru i spraw 
w nim jeżeli nie stanie, ordynaryjny potocznych spraw przyzwolony i sądzony będzie. Że zaś 
te sprawy jako uprzywilejowane potrzebują certiorem administrationem iustitiae, tedy każdego 
dnia sądzone być mogą. 

' Zagajenie tychże sądów kapturowych, spis deputatów i rota przysięgi w Terr. Prem. 367 p. 1—3. 

Akta grodikie i ziemskie XXIII. 5 



Ś4 1733 11 

6. Sprawom skarbowym fisci terrae Premisliensis et districtus Prevorscensis, jeżeli się 
które trafią także żołnierzom, w tej ziemi płacę biorącym, iuxta constitutionem anni miliesimi 
septingentesimi praetensionibus ex mutuis, actoribus regestr także osobny i dni do sądzenia 
onycłi piątek i sobota naznacza się , in defectu zaś tycti spraw regestr ordynaryjny spraw po- 
tocznych ad iudicandum assumetur. 

7. Sprawy violatae securitatis publicae et iudiciariae yiolentiarum, intra et extra moenia 
ciyitatis patratarum, ex termino tacto verbali łioris pomeridianis każdego dnia z regestru oso- 
bliwego przywołane i sądzone będą, do którego regestru i sprawy illustris et magnificorum 
iudicum familiae que eorum mieścić się i naleść mają, tudzież cause fisci thesauri terrae 
eiusdem. 

8. Praefixio termini w pozwach duabus septimanis antę incidentiam sprawy kładziona 
być ma sub titulo : Nos proceres et iudices etc. pozwy zaś pod pieczęcią ziemską wy- 
chodzić powinny. 

9. Osobom sądowym i sługom ich particulariter omnis securitas morę et legę 
trybunałom concessa także redeuntibus et adeuntibus praecustoditur. W regestra wyżej 
wyrażone IMcie pp. regenty, instygatorowie ad primam reąuisitionem kożdego, od któ- 
rego kto zechce, wpisywać powinien i wpisy sub numero wszystkie konnotować obligantur ad 
mentem legis. 

10. Ich Mcie pp. instygatorowie bezpieczeństwu wszelkiemu i powadze sądu niniej- 
szego cum adminiculo etiam warty kiedy będzie potrzeba consensu stubae ordynowanej prze- 
strzegać powinni, do którego sądu każdy trzeźwy in omni modestia bez wszelkiej assy- 
stencyi i bez broni prawem zakazanej przychodzić ma sub animadversione iudicii et poenis 
legę descriptis. 

11. A że najwięcej tumultów i wiolencyi trafia się ex plebeis et civitatensibus perso- 
nis, którzy contra praescriptum legis szabel i broni prawem zakazanej używają, tedy IchMcie 
pp. instygatorowie takowe osoby, z szablą lub z bronią jaką chodzące, cum adminiculo warty 
sekwestrować i broń odbierać obligantur. 

12. Patroni causarum w sądzie tym, aby się na sprawy przypadające do sądzenia go- 
towali i nic nienależytego do spraw cum laesione et irritatione personarum nie wnosili, ani 
sądu cum extractione czasu nie bawili autohtoritate iudiciali monentur. Acta sądu tego iuxta 
usum antiquorum przy ziemstwie zostawać mają. 

13. Dekreta zaś ponieważ pisarza ziemskiego nie masz, Wny IMć p. pisarz grodzki prze- 
myski iuxta legem et usum consvetum pisać obligatur; in absentia zaś jego IMć p. komornik 
lub kto ex iudicibus pisać będzie. 

14. Suscepta tak zapisów, protestacyi, relacyi jako i innych transakcyi wolna każdemu 
w ziemskiej kancelaryi in actis capturalibus secundum antiąuam praxim continuo cursu aż 
do szczęśliwej koronacyi przyszłego regnanta i determinacyi sądów teraźniejszych cur- 
rere powinna. 

15. Dekretów kondemnat i wszelkich kapturowych transakcyi extracty ad mentem legis 
novellae nie szeroko pisane pod pieczęcią ziemską wychodzić mają, a IMć p. regent od ziemstwa 
podany kapturowy ma być przysięgły et omnem attendentiam sądu tego actorum powinien 
mieć, od suscepty pieczęci iuxta praxim grodu i ziemstwa brać ma. Temuż IMci p. regentowi 
IMcie pp. instygatorowie do aresztów assistere powinni i proweniencyą od nich dzielić się 
równo wszyscy mają, adiudicatorum zaś omnium sądu tego tabella a iudicio ręką JW mar- 
szałka porrigetur. 

16. ludicata i kondemnaty sądu tego officium castrense per se seu vicesgerentes aut 
subdelegatos iuratos dekreta zaś ex seriis controversiis lata iudicium terrestre vel camerarii 
sive officium per se aut yicesgerentes vel subdelegatos iuratos exekwować mają. 



II 1733 35 

17. Depaktacya przez kupniów i przekupniów jako jest każdemu cuiuscunque status 
nociva, tak zabiegając wszelkim inkonweniencyom w miarach kupieckich, sąd in praesentia 
WIMci p. podwojewodzego też miary wszystkie jako to garce, łokcie, wagi iusta adaeąuando 
mensuram postanawia, oraz pólmiarek do przedawania zbóż i garcy gdańskich trzydziestą 
i dwóch stanowi, i to wszystko pieczęcią IMci p. podwojewodzego i cechą obsignare zaleca 
i zaraz do magistratu tutejszego i do kahału in attendentia pp. instygatorów rozesłać przykazuje, 
a do innych zaś miast i miasteczek sam WIMć p. podwojewodzy ex munere functionis suae 
półmiarki albo półmacki ad proportionem trzydziestu i dwóch garcy postanowione, tudzież 
łokcie, wagi i garce rozesłać i ad executionem to przyprowadzić obligatur. Którą miarę posta- 
nowioną we wszystkich miastach i jurysdykcyach konserwując, oną wszyscy przedawać i ku- 
pować będą powinni, aby u nikogo w żadnem mieście inszej miary i wagi nie było, ale żeby 
miarę przez sąd teraźniejszy postanowioną, na miejscu targowem, kędy kłoda będzie, przedawali 
i kupowali sub poenis ąuingentarum marcarum in contravenientes per iudicium praesens lub 
sąd podwojewodziński ad cuiusvis instantiam iriuriati irrogandis. In ąuantumby zaś kto przeda- 
wający miarą tą postanowioną mierząc niechciał, swoje podwożąc miary, tedy tak zboża jako 
i miary miastom libera seąuestratio pozwala się, mierząc zaś się powinno żyto, pszenica i groch 
w strych a jare zboża inne wierzchem. 

18. Moneta czerwone złote, talery, tynfy, szostaki, aby iuxta constitutionem anni mile- 
simi septingentesimi decimi septimi od koźdego przedawającego i kupującego valore et cursu 
circumscripto brane były, ani ważenia talerów byle tylko srebra dobrego były, nikt nie zażywał 
sub rigore in eadem constitutione expressa. 

20. A żeby ludzie różni, nieznajomi, próżnujący, vagabundi sine foco et lare, podejrzani 
tak' w mieście Przemyślu jako i wszelkich jurysdykcyach et extra moenia civitatis będący, jako 
i w innych miastach nie zostawali i nie bawili się, magistraty miast wszystkich sąd napomina, 
aby każdy gospodarz tak z magistratu jako i juryzdykcyi do pp. instygatorów sądowych tako- 
wych ludzi odnosił i objawiał, drogi tak w mieście jako i po przedmieściach procuret. 
Miasto aby wszędzie ponaprawiane i mosty we złych przeprawach pobudowane były. 

21. Ponieważ zaś in hac orbitate rzptej niemniejsze bezpieczeństwo na wojsku koron- 
nem zawisło, które pod ten czas osobliwie na wszelkie imprezy w należytym kompucie zawsze 
gotowe być powinno, przeto przychylając się do konstjtucyi anni millesimi septingentesimi de- 
cimi septimi o lustracyi wojska przez komisarzów województw i ziemi w repartycyach i kon- 
systencyach swoich postanowionej, ponieważ sub interregno trybunał skarbowy koronny vacare 
musi, sąd postanawia, aby ta lustracya iuxta praescriptum con.stitutionis superius expressae, 
póki komisarz nie stanie per binoS e gremio sui delegatos, t. j. WWIchMci pp. Józefa z Morska 
na Pruchniku Morskiego cześnika i Bazylego z Unihowa Ustrzyckiego skarbnika ziemi prze- 
myskiej przed czasem komisyi skarbowej naznaczonym expedyowana et in futura cadentia sądów 
produkowana była, IMcie zaś deputaci wojskowi z repartycyi do ziemi przemyskiej należący 
i płacę w tejże ziemi biorący z regestrami do likwidacyi na tenże czas przyszłej kadencyi com- 
parebunt. 

22. A lubo wszelkie bezpieczeństwo wszystkim ludziom prawem pospolitem i ordynacyą 
naszą jest ostrzeżone, że jednak Żydzi zwykli miewać obciążenie nietylko od tych, którym winni 
długi, ale i innych osób, tedy zabiegając wszelkim wiolencyom osobliwie teraźniejszego czasu 
praktykowanym, ostrzega sąd, aby nikt nie ważył się Żydów łapać, więzić, sekwestrować et 
quocumque modo onych naprawować, ale ktoby miał do Żyda jaki dług lub pretensyą, o to do 
sądu niniejszego lub też podwojewodzińskiego pozwać ma winowajcę swego, i tam dekret otrzy- 
mawszy executionem onego cum adminiculo iudicii urgere powinien. Mikołaj Sołtyk kasztelan 
przemyski marszałek sądów kapturowych ziemie przemyskiej m. p. 

Ind. Rei. Ter. Prem 230 p. 13-19. 



36 1733 12 

12. 

Sanok, 15 kwietnia 1733. 

Laudum ziemian sanockich. 

1. My dygnitarze i urzędnicy, tudzież i sędziowie kapturowi ziemi sanockiej na funda- 
mencie laudum partykularnego województwa ruskiego w Wiszni dnia dwudziestego szóstego 
miesiąca marca roku teraźniejszego tysiącznego siedmsetnego trzydziestego trzeciego postano- 
wionego, ręką własną JWIMci p. Jana Siemińskiego podkomorzego ziemi lwowskiej, marszałka 
konfederacyi województwa generału ruskiego podpisanego do grodu sanockiego per oblatam 
feria secunda post dominicam ramis palmarum quadragesimalem anno eodem podanego, zje- 
chawszy się tu do Sanoka disponente ' eodem laudo do elekcyi WIMci p. komisarza na trybunał 
radomski przystąpiliśmy, i e gremio kongressu naszego sub securitate sądów kapturowych 
WIMci p. Antoniego z Hoczwi Bala podkomorzego sanockiego za komisarza na tenże trybunał 
radomski liberę de consensu omnium uprosiliśmy i obrali na lat dwie, komputując czas od 
przeszłego sejmiku gospodarskiego, dając IMci moc wszelką czynienia dyspozycyi modo infra- 
scripto wydawania assygnacyi, zasiadania w trybunale radomskim po następującej, daj Boże 
szczęśliwie, koronacyi nowego pana i króla. 

2. A że urget necessitas dla kcnserwacyi całości życia i fortun naszych, żeby większe 
przyczynienie pachołków do żołnierzy prezydyalnych ziemie naszej było, przeto dwudziestu 
pachołków aby ich było pięćdziesiąt postanawiamy i na zapłatę onym kurrencyą , szelążnego 
z miast i miasteczek do ziemie naszej sanockiej należących, non tangendo jednak nil quidquam 
wsie, ani je inwolwując pariter i miasteczka te, w których targi i jarmarki upadły, jako to 
w Nowolańcu oprócz wsiów Błażowej, Jesienicy, Korczyny, Haczowa, Tyrawy Wołoskiej ad 
proportionem jak płacą podatek czopowego per medium uchwalamy. 

3. Pomienione zaś wsie wyżej wyrażone, w których targi i jarmarki exercentur, co cum 
praeiudicio miast ziemie naszej per longum tractum dzieje się, zważając iusticiam, aby też wsie 
pomienione szelążne według kwitów IMci p. rotmistrza prezydyalnego, jako in antecessum sze- 
lążne płacili, sine intermissione oddawali. Z miasteczka zaś Woli Królewskiej, do starostwa kro- 
ścińskiego należącej novae coloniae, aby na ten rok zł. sto do rąk tegoż IMci p, rotmistrza 
oddało, naznaczamy, obligując IMci p. rotmistrza aby z tego wybranego podatku dwudziestu 
pachołków przyczynionych ponad dawny komput nasz uchwalony antę omnia zapłacił. 

4. Któremu IMci p. rotmistrzowi za pracę i fatygi jego do dawnej pensyi dwieście zł. 
z tegoż podatku czyli z retentów naznaczamy i obligujemy, aby antę alios omnes IMci p. Gie- 
bułtowskiemu podczaszycowi nowogrodzkiemu zapłaciwszy wprzód rekrutowanym pachołkom 
z exakcyi szelążnego, przez sześć miesięcy a prima Maii incipiendo, deservitam mercedem 
provenientem za assygnacyą WIMci p. komisarza, cokolwiek zostanie od solucyi na pachołków 
iuxta collocatam in anno 1730 potioritatem dług zapłacił, similiter i WIMci p. Humnickiemu 
miecznikowi przemyskiemu ex restanti wspomnionej kurrencyi szelążnego i retenta, które jeszcze 
nie dobrane w kalkulacyi swojej wyrażone wybrał, których medietatem pro bene gęsta functione 
temuż IMci p. rotmistrzowi dajemy, residuum zaś obserwata potioritate summarum drugim 
IMciom wypłacać będzie. A ktokolwiek by zaś był renitens w oddaniu teraźniejszego podatku, 
tedy takowy poene triplicis pensionis subesse powinien. 

5. A ponieważ WIMć p. Józef Bukowski chorąży sanocki i poseł na sejm warszawski 
convocationis plene et sufficienter przed nami ex quo na przeszłych sejmikach gospodarskich, 

* S. dispensante. 



12 1733 37 

które nie doszły, nie przyszło do tego, ex sua bene gęsta komisarstwa functione kwitu nie 
otrzymał, przeto stosując się do wyżej wyrażonego laudum, ex mente cuius tu odesłano do 
ziemi naszej, po uczynionej plus quam sufficienter kalkulacyi w sercach naszych nigdy nie 
wygasłą wdzięczność memoriam et gloriam zapisując, pomienionego JWlMci p. chorążego 
i posła żadnej pretensyi nie rezerwując, de gęsta provincia commissoriali zupełnie tern posta- 
nowieniem naszem kwitujemy. 

6. Cokolwiek zaś ad complementum satysfakcyi swojej niedobrał obmyśleć i rekom- 
pensować temuż JWIMci p. chorążemu deklarujemy i eo nomine IMci p. rotmistrzowi residuum 
do wypłacenia rekomendujemy. 

7. A że pariter IMć p. Cieszanowski rotmistrz prezydyalny i egzaktor szelążnego i czo- 
powego według osobliwej swojej kalkulacyi plenarie uczynionej ręką JWiMci p. Grabińskiego 
kasztelana sanockiego podpisanej przed nami z egzakcyi swojej pro annis in eadem calcula- 
tione expressis wyrachował się, więc tem postanowieniem naszem tegoż IMci p. rotmistrza ex 
gęsta eius functione ad annum praesentem tak z czopowego jako i szelążnego de piano et in- 
tegro kwitujemy. 

8. Z podatku zaś zatrzymanego z miasteczek Babicy i Bachowa JWIMci p. kasztelana 
sanockiego dziedzicznych, do exakcyi IMciów pp. Humnickiego i IMci p. Cieszanowskiego rot- 
mistrza należącego, jako też ad praesens uchwalonego od zapłacenia tego podatku dobra po- 
mienione uwalniamy i supersedujemy. 

9 Co się tyczy exakcyi IMci p. Krasowskiego miecznika żydaczowskiego, ponieważ in 
supplementum uczynionej z funkcyi swojej kalkulacyi ad mentem dispositionis terrestris anni 
1730 residuum czterysta zł. na assygnacyą JWIMci p. Bukowskiego chorążego sanockiego IMci 
p. Jaworskiemu miecznikowi i pisarzowi grodzkiemu sanockiemu wypłacił, similiter de bene gęsta 
functione kwitujemy. Innych zaś IMciów pp. exaktorów ad praesens disparentes, żeby IMć p. 
Drogon Instygator securitatis sądów kapturowych na te sądy adcitował pro praestanda func- 
tionis eorum satisfactione. 

10. Od solucyi kurrencyi szelążnego z dóbr JWIMci p. marszałka w. koronnego nale- 
żącego, in suspenso przez wyżej wyrażoną dyspozycyą ziemiańską za rok tysiączny siedmsetny 
dwudziesty dziewiąty i za rok tysiączny siedmsetny trzydziesty zostawionego , też dobra 
libertujemy. 

11. WIMci p. Bukowskiego łowczego i podwojewodzego ziemi sanockiej tem postano- 
wieniem upraszamy, obstringendo IMci, aby względem miar równych przerzeczoną dyspozycyą 
naszą in anno 1730 uczynioną we wszystkich punktach indilate do skutku przyprowadził 
i miary pod swoimi cychami tak na trunki jako i na zboża postanowił. Działo się w Sanoku 
sub securitate sądów kapturowych die decima ąuinta Aprilis anno 1733. Józef z Grabiowy na 
Czudcu Grabieński kasztelan ziemie sanockiej prezes sądów kapturowych. 

Fasc. Cop. Castr. San. 49 Nr. 278. 



13. 

Przemyśl, 18 kwietnia 1733. 

Uchwała sądu kapturowego ziemi przemyskiej. 

1. Actum Premisliae in iudiciis capturalibus terrae Premisliensis et districtus Prevor- 
scensis vigore confederationis in conventu Yisnensi proxime expeditae ordinatis sabbato post 
Dominicam Conductus Paschae proximo anno Domini 1733. 



38 1733 13 

2. Sąd niniejszy kapturowy ziemie przemyskiej i powiatu przeworskiego na fundamencie 
prawa pospolitego vigore uniwersału JO księcia IMci prymasa przez laudum sejmiku generału 
wyszyńskiego postanowiony, ponieważ na tymże generale dla publicznych obrad, t. j. obierania 
na przyszłą konwokacyą JWW IMci pp. posłów, pisania instrukcyi tymże JW IMciom pp. po- 
słom i innych całość wolność i bezpieczeństwo rzpłej w sobie zawierających materyi, do pry- 
watnych i domowych dyspozycyi ziem i powiatów nie przyszło, ale te wszystkie desideria 
i obrady gospodarskie unanimi statu et consensu całego generału wyszyńskiego do sądów 
kapturowych ziem i powiatów są odesłane, tedy sąd pomieniony po ufundowanej i zaczętej 
jurysdykcyi swojej, widząc urgentes necessitates in hoc lugubri reipublicae statu nie tylko bez- 
pieczeństwa pogranicznego od Węgier, skąd najprędsze przez zbójców exoriri mogą motus 
i aggrawacye, ale też i uchwalenia podatku szelężnego tak na uspokojenie dawnych in potioritate 
zostających różnych Ich IMci concivium tej ziemi długów, jakoteż i ukontentowanie teraźniej- 
szych in actualibus functionibus na fundamencie wyżej namienionego laudum całego generału 
wiszeńskiego do dyspozycyi tejże ziemi przystępuje. 

3. A naprzód ponieważ na przeszłym sejmiku gospodarskim rotmistrza prezydyalnego 
obrać nie przyszło, lauda zaś dawne o rotmistrzach postanowione tylko do dwóch lat tę funkcyą 
każdemu z IchMć p. rotmistrzów etiam in futurum strzymać tylko pozwolili i po skończonej 
funkcyi WIMci p. Marcina Kraińskiego łowczego sieradzkiego rotmistrzostwa służba a prima 
Mai imminens zaczyna się, IchMcie pp. obywatele pograniczni od Węgier mieszkający spoliis 
et praedae swy wolnych ludzi zagranicznych expositi, ile w tym czasie osobliwego potrzebują 
zdrowia i fortun swoich bezpieczeństwa, tedy subveniendo necessitati. et desideriis IchMciów 
rotmistrzostwo prezydyalne WIMci p. Samuelowi na Jaworze i Turce Jaworskiemu miecznikowi 
kijowskiemu wicesgerentowi grodzkiemu przemyskiemu na lat dwie a nie dalej konferuje, obli- 
gując tegoż IMci, aby pro munere funkcyi swojej od granicy węgierskiej omnem tranąuillitatem 
publicam z jak największą pilnował obserwą, która funkcya dwuletnia jako się zaczyna a prima 
Maii w roku teraźniejszym 1733, tak na tenże czas sam, dzień i termin, post elapsum biennium 
kończyć się powinna. Jeżeliby zaś casu aliquo sejmik wiszyński przed expiracyą czasu wyżej 
wyrażonego rozerwany był, i rotmistrza na nim innego po dwóch latach nie obrano, tedy WIMć 
p. miecznik kijowski teraźniejszą dyspozycyą obligatur też rotmistrzostwo po wyjściu dwóch 
lat praecipue prima Maii anno 1735 in manus et dispositionem JWIMci p. kasztelana przemys- 
kiego i WWlMciów pp. urzędników ziemie tejże naszej ad mentem laudorum złożyć, przed 
którym terminem expiracyi funkcyi, jeżeliby WlMć p. rotmistrz w pensyi należącej od ziemi 
nie był satisfactus, indilatam mieć powinien z pierwszej kurrencyi czopowego półrocznej raty 
przez wydanie antę expirationem eiusdem functionis suae, od IMci p. administratora na ten czas 
tymże podatkiem czopowego dysponującego, wcześnie do najpewniejszych miast assygnacyi sa- 
tisfactionem, pod nieustępieniem komendy do czasu satysfakcyi. 

4. Ponieważ zaś przez przeszłych IchMciów pp. rotmistrzów oddana ziemi dyspozycyą 
ludzi prezydyalnych nie za funkcyą rotmistrzostwa ale tylko za komendę usurpabatur i nad od- 
pisanie laudorum sejmiku wiszeńskiego ultra tempus assignatum dwóch lat dłużej rotmistrzo- 
stwo i komendę trzymali, co cum iniuria innych IchMciów, o ten urząd starających się, practi- 
cabatur, tedy ab hinc in futurum ktokolwiekby sobie czyli przez laudum czyli przez dyspozycyą 
ziemi miał konferowane, zaczem wytrzymawszy dwie lecie punktualnie in termino in manus 
drugiego IMci p. rotmistrza lub komendanta tę funkcyą złożyć powinien. 

5. A że praxi antiqua osobliwie laudo confoederationis anni 1696 ekonomia Samborska 
jako także pogranicza węgierskiego tykająca się, obligowana była do wystawienia ludzi wo- 
jennych sto pro praesidio ziemi przemyskiej jako i swych dóbr, więc i teraz uprasza sąd kap- 
turowy WIMci p. podskarbiego wielkiego koronnego, aby za wydanymi ordynansami jako naj- 
prędzej od siebie do ekonomii Samborskiej przy dyspozycyi WIMci p. administratora we dwóch 



13 1-733 39 

niedzielach ludzi pomienionych sto taż eiconomia Samborska z należytym moderunkiem, swoim 
kosztem tak na moderunek tych ludzi jako i wiktualia onychże wystawiła, i pod komendę IMci 
p. rotmistrza wyżej wyrażonego przez sąd teraźniejszy obranego oddała. 

6. Ody zaś za przeszłe rotmistrzostwo WIMci p. łowczy sieradzki nie jest in toto sa- 
tisfactus, zaczem na tychże sądach naszych teraźniejszych kapturowych instantanea temuż 
IMci naznacza się satysfakcya, przez wydanie assygnacyi z pierwszej kurrencyi płacy czopo- 
wego podatku. 

7. Z tych tedy ludzi prezydyalnych zawsze, t. j. sub agitatione sądów kapturowych dwa- 
dzieścia, po sądach zaś dziesięć pachołków w Przemyślu actualiter durante interregno być 
i zostawać pod komendą IMci p. instygatora securitatis publicae sądów naszych kapturowych 
mają i powinni z swymi lenungami a prima Mai ad ultimam Octobris, a prima vero Novembris 
ad ultimam Aprilis, jeżeli będą in obseąuio ulteriori sąd kapturowy lenungami tychże pachołków 
prowidować deklaruje. 

8. A że laudo sejmiku przeszłego generału województwa naszego w Wiszni expedyo- 
wanego dyspozycya i uspokojenie interesów, które w generale naszym in stricto temporis 
interstitio w Wiszni subseąui sopiri et concludi nie mogli, w ziemi naszej particulariter za- 
chodzące insuper niektórych IchMciów tak in potioritate wyrażonych, jako i post constitutam 
potioritatem, assignatae laudis pro bene meritis satisfactionis declarationisbusque iudicialibus 
agnitae, niektórzy IchMcie concives nostri pro assignanda et constituenda satisfactione za funkcye 
różne do sądów teraźniejszych odesłane, do którego laudum exekucyi i pomienionych IchMciów 
o satysfakcya swoją in virtute praerecensitae potioritatis ac laudorum sejmiku wielu et ąuidem 
ostatniego przerzeczonego do skarbu ziemi naszej już cum assignatis quantitatibus et desideriis 
suis konkurujących, do uspokojenia i akkwietowania propter tenuitatem ziemiańskiego skarbu 
sposobu bez uchwały podatku nie mamy, przeto insistendo tak praerecensito laudo ultimario 
sejmiku generału województwa naszego jako et positivae legi konstytucyi sejmu pacificationis 
traktatowego anni 1717, przez którą uchwała podatku szelężnego i czopowego wszystkim in 
generali województwom pozwolona nad kurrencyą podatku czopowego continuo cursu et usu 
praktykującego się, podatek szelężnego pojedynkowego w ziemi naszej po miastach i mias- 
teczkach uchwalamy, który uchwalony, aby się od daty niniejszej deklaracyi za niedziel cztery, 
t. j. a die decima octava Aprilis praktykować po miastach i miasteczkach zaczynał chcemy et 
praesenti sancito terminom cursus przerzeczonego podatku supraspecificatum sąd niniejszy 
naznacza, a oraz do administracyi i exakcyi tegoż podatku za administratora WIMci p. Jana 
z Humnisk Humnickiego podsędka ziemi naszej przemyskiej postanowił. Aby zaś tenże IMć p. 
administrator tak do wyżej wyrażonych konstytucyi, która żeby na miasta i miasteczka summae 
arbitrariae non imponantur cautum, jako i kontraktów z miastami i miasteczkami przez WIMci 
p. Jana z Bużenina Mniszka podczaszego i komisarza przeszłego ziemie naszej ex menteąue 
onejże, praevio sancito sądów boni ordinis, dyspozycyi swojej eiusdem naturae szelężnego 
podatek ex anno 1731 in annum 1732 mającego postanowionych praktykować i kontrak- 
tować będzie. 

9. Któreby zaś miasto lub miasteczko kontraktować nie chciało, tedy wolne rewizorów 
którzyby propinationi attendant i dla jako najrzetelniejszej importancyi wszelkie likwory, słody, 
miody i ich inwekty et ewekty connotaret przez WIMci p. administratora postanowienie ostrzega, 
postanowionych zaś przerzeczonych przez IMci p. administratora rewizorów miasta miasteczka 
nietylko in eo constituo eorum officio impedire nie powinni, ale i owszem wolną rewizyą po- 
zwolić i sprzeciwiających się ani onej dopuszczających iustitiam administrare powinni. 

10. O którego podatku importancyą jako największą, aby się WIMć p. administrator 
omni meliori modo we wszystkich miastach mając partykularny wzgląd na miasta i miasteczka, 
którym konflagraty już powychodziły et ob respectum conflagrationum przeszłego szelężnego 



40 1733 13-14 

podatku importancyą mniejszą uczynili tudzież na te, w których sub favore novae pretensae 
locationis znaczne targi propinacye cum detrimento antiąuitus założonych miast exercentur do 
jako największej je pociągając importancyi starał et ad mentem assygnacyi do siebie wydanych 
importował, a potem post determinatum cursum podatku iuxta mentem sejmiku całego gefferału 
kalkulacyą uczynił fide iurata et iliibata tegoż WIMci p. administratora obliguje, cum retento- 
ribus zaś tegoż podatku et refragariis cuiscunąue status et conditionis forum sądów naszych 
kapturowych, po nastąpionej zaś szczęśliwej koronacyi ziemstwa lub grodu przemyskiego albo 
tych jakie będą ad decidendas causas thesauri terrae per laudum całego generału determinowane 
ad respondendum naznacza. 

11. Obranie IMci p. komisarza na sejmik całego generału wiszyńskiego relationis lub 
gospodarskiego odsyła. Mikołaj Sołtyk kasztelan przemyski marszałek sądów kaptorowych ziemie 
przemyskiej m. p. 

Ind. Rei. Terr. Prem. 230 p. 1—7. 

Przemyśl, 18 sierpnia 1733. 

Uchwała sądu kapturowego ziemi przemyskiej. 

1. Actum Premisliae in iudiciis terrae Premisliensis et districtus Prevorscensis vigore 
confoederationis in conventu Yisnensi proxime expedita ordinatis sabatto post Dominicam con- 
ductus Paschae proximo anno Domini 1733. 

2. Deklaracya IMci p. rotmistrzowi prezydyalnemu sub actu hodierno obranemu do ge- 
neralnej dyspozycyi ad acta iudicii podanej przyłożona. Ponieważ WIMć p. Jaworski miecznik 
kijowski, ad praesens przez sąd kapturowy ludzi prezydyalnych obrany rotmistrz ', komendę 
tychże ludzi prima Mai od WIMci p. Kraińskiego łowczego sieradzkiego przeszłego rotmistrza 
odebrać ma, tedy komput ludzi tychże in toto tenże IMć p. rotmistrz teraźniejszy konserwować 
zawsze obligatur i onych po lat dwie expirowanych futuro succedaneo suo oddać tenebitur 
i po dziesięciu pachołków na prezydyum w Przemyślu continuo pod komendę instigatora secu- 
ritatis stawić powinien. 

3. A że WIMć p. Kraiński łowczy sieradzki documentaliter pokazał, iż przy odebraniu 
komendy ludzi prezydyalnych WIMci p. Tobiaszowi Żurowskiemu cześnikowi nowogrodzkiemu 
przyszłemu rotmistrzowi za połowę barwy zł. 418 realiter zapłacił, tedy tęż kwotę zł. 418 te- 
raźniejszy IMć p. rotmistrz przeszłemu rotmitstrzowi IMci p. Kraińskiemu oddać obligatur salva 
eiusdem summae restitutione a futuro succedaneo tegoż prezydyalnego rotmistrzostwa pod nie- 
oddaniem komendy. 

4. A luboby providendo securitati publicae in assistentiam authoritatis iudiciorum prae- 
sentium capturalium po dwadzieścia ludzi, osobliwie podczas agitujących się sądów WIMć p» 
rotmistrz ludzi prezydyalnych stawiać miał i pod komendę IMci p. instygatora securitatis od 
JWIMci p. kasztelana marszałka naszego ordynowanego, ale że od granic temuż IMci p. rot- 
mistrzowi należy wszelkiego bezpieczeństwa przestrzegać a in pauco numero przytrudniej by 
było, tedy już tylko tenże IMć p. rotmistrz po dziesięć ludzi continuo ut supra na prezydyum 
w Przemyślu lokować ma. Którym ludziom prezydyalnym dziesiąci po expiracyi służby ich 

* Rotmistrz wspomniany, imieniem Samuel, otrzymał 5 maja 1733 od Józefa Rzewuskiego podcza- 
szego sand. i komisarza od podskarbiego wyznaczonego mandat na sto pachołków z ekonomii Samborskiej, 
t. j. z siedmiu jej krain a to celem pilnowania granic węgierskich. Ter. Prem. 238 p. 29—30. Jego ordynacya 
co do porządków pilnowania, dana porucznikowi Mikołajowi Komarnickiemu. Ibidem p. 31—34. 



14-15 1733 41 

ultima Octobris sąd lenungi obmyśleć deklaruje usque ad primam Mai in anno Deo dante futuro 
incidentem, jeżeli tego potrzeba exiget. 

5. A że publica securitas tak miasta tutejszego Przemyśla jako i authoritas sądów te- 
raźniejszych maiorem assistentiam potrzebuje, tedy uprosiliśmy WIMci p. Bazylego z Unihowa 
Ustrzyckiego skarbnika przemyskiego, aby dziesięciu ludzi moderownych, jedynastego under- 
officiera i dwunastego dobosza pro praesidio et assistentia na przyszłe sądy, t. j. pro feria tertia 
post festum sanctissimae et individuae Trinitatis in anno praesenti incidenti wystawił, którzy 
assystować powinni będą każdym agitującym się sądom aż do exwinkulacyi teraźniejszej kon- 
federacyi. 

6. Na których ludzi sąd teraźniejszy pomienionemu WIMci p. Ustrzyckiemu skarbnikowi 
przemyskiemu z uchwalonego ad praesens szelężnego in vim rekompenzy za usługi tychże 
ludzi 2000 zł. p. deklaruje i do zapłacenia naznacza, hac jednak conditione, aby onych na przy- 
szłych sądach naszych in pleno numero superius expresso prezentował. Tandem iudicia sua ad 
feriam secundam post dominicam Misericordiae in anno praesenti incidentem eidem ministeriali 
iudiciorum suorum apparitori reclamare mandavit. 

Prot. decr. ter. Prem. 388 p. 3-4. 



15. 

[Warszawa, 22 czerwca 1733.] 

Prymas do marszałka konfederacyi województwa ruskiego ^ 

1. w teraźniejszym osieroconej ojczyzny żałobnym i bez Pana tronie drżącym ad quaevis 
fortuita stanie, kiedy nam trzeba być w zgodzie i jedności dla pokazania obcym potencyom, 
quid valeat humeri na czas avulso capite, tedy nieszczęściem naszym scindimur in partes, ścią- 
gając na siebie sami owe tragicznych skutków diverbium : audent in fatum venire suum qui 
fata timent. Konfederacya prześwietnego województwa ruskiego pod zacnem imieniem WIMci 
pana popularibus et amicissimis godności jego studiis wziąwszy więź i formę, źe jej tantus 
w ojczyźnie vir virtute suum praebuit auspicium, zaraz mi dobrą czyniła nadzieję, iź niema nic 
w sobie inszego, vel inłus vel in fronte, tylko quietem publicam praw i swobód ojczystych, 
conservationem, i w tym świątobliwym węźle strictiorem animorum unionem na spoiny ratunek 
ojczyzny, bo optimi civis we wszystkich intencyach i sprawach jego zwykły bywać optimi 
fines, tak jako dobrego drzewa i szczepu dobre owoce. 

2. Interea z podziwieniem i żalem moim personalnym, bo usque ad contumeliam pry- 
macyalnej powagi singula ad iustitiam cuncta ad harmoniam et malifiam publicam prowadzącej 
ani żadnym privatarum partialitatum dobru powszechnemu contrariarum cenzurom i suspicyom 
podległej widziałem na teraźniejszym sejmie szczęśliwie z łaski Boskiej dokończonym animosi- 
tates praematuras i w zawziętości swojej impersuasibiles na tym punkcie, aby pomieniona wo- 
jewództwa ruskiego konfederacya niby superior placitis et sancitis wszystkich stanów, in prae- 
senti orbitate znajdujących się, nienaruszenie zostawała z prowadzeniem województwa ad cam- 
pum electoralem przez marszałka konfederackiego, skąd duo inconvenientia enormia wynikały. 

* List ten towarzyszył niewątpliwie uniwersałowi prymasa na sejmiki relacyjne stosowanemu, a po- 
nieważ uniwersał ma datę 22 czerwca 1733 r. (Ms. B. Ossol. 3577 f. 125) przeto i pismo powyższe po- 
chodzi z tejże daty. Sejmiki relacyjne na konwokacyi naznaczono na 14 lipca. 

Akta gioilzkie i zieiiiskin XIII. „ 



42 1733 15 

3. Pierwsze, iż prawo laederetur, które prócz dawnego z kreacyi województw i etymo- 
logii ich pochodzącego zwyczaju etiam wyraźnemi jest opisana konstytucyami, aby wojewo- 
dowie wiedli województwa, gdy tego kiedy potrzeba jest sub signis et aquilis e contra chcieć 
czego mordicus przeciwko prawu, unum idemąue est napierać się zgwałcenia aeąuitatis całej 
Rzptej takowe stanowienia czyniącej. Teraz zaś póki nam Pan Bóg nieda nowego króla est 
tempus acceptabiie poprawić co złego być mogło i prowadzić devia in recta, obliąua in piana, 
nie przymnażając grzechów do grzechów, abusus ad abusus, ile gdy każdemu honor miły 
i równe z najdroższym ponitur życia szacunkiem, dopieroż gdy go uzbraja i autoryzuje firmatus 
legibus usus, obojga tego bronić i niedopuścić leczyć nietylko dla siebie ale też pro succedaneis 
passio movet, ratio suadet, fas iubet. 

4. Drugie inconveniens, że jako wszystkie partykularne województw ziem i powiatów 
konfederacye na wzór źródeł, do morza wpadających, zatapiają się w generalnej, tak gdyby 
miała partykularna województwa ruskiego konfederacya a parte sama subsistere, non influendo 
in aequor powszechnej jedności i zgody, zdałoby się to, że in Republica insza a parte 
formatur Respublica i gotuje się ignotum quo fine jawna dismembratio, ubi partium non est 
cum suo toto coadunatio. 

5. Powstawały i w drugich województwach i ziemiach takież konfederacye pod mar- 
szałkami swymi, którym ductoratus na sejmikach antekomicyalnych był obwarowany, ale gdy 
tu na sejm convocationis obrani IMcie pp, posłowie stanęli, conformiter do praw i zwyczajów 
mutata in melius sententia, ani pertinaciter pretendować in rem marszałków swoich chcieli, co 
jest muneris województw, ani partykularnemi swemi lubo sub iuramentis konfederacyarai iść 
w kontrapunkt generalnej, ponieważ jej to jest mocy, wagi i władzy, z bezpieczeństwem for- 
tioris in commune nexus, aby przeciwnych jakich sentymentów inter membra, licet bene suasa, 
nie było, uno capitali actu wszystkie z sobą coniungere comprehendere i w szczęśliwej jedno- 
myślności ad unum corpus Reipublice reducere. 

6. Materia zaś ductoratus województwa ruskiego sulphuris instar padszy na wiek ludzi 
gorętszego temperamentu i jeszcze nie przyjmującego flegmy circumspectioribus consiliis po- 
trzebnej, tak się była zapaliła, że po kilkuniedzielnej sejmu teraźniejszego ciężkiej naszej pracy, 
gdy do konfederacyi generalnej przezemnie ad exemplum drugim, a potem przez wszystkich 
poprzysiężonej podpisywać się trzeba było, wówczas immodicus fervor IMciów, w niespodzia- 
nym i nowym tanquam ad Aventinum zgruchnieniu, zaniósł się był na zamieszanie nastrojonej 
już pięknie harmonii i na odepchnięcie od brzegu swego obrad publicznych ultimam tylko 
operis coronam czekających. Nie umiem wyrazić, jak mię to chaos prawdziwie wiszące super 
abyssum, bo bez żadnego fundamentu in re sturbowało i zmartwiło, uważając, że to nad czem 
nieraz sudavimus et alsimus prowadząc rzeczy do pokoju, zgody i do pożądanej konkluzyi 
sejmu, już in portu suo ledwo nie wpadło in Scyllam et Charibdem zewnętrznych koUizyi na 
zamieszanie ojczyzny i na ucieszenie cudzoziemskich potencyi, w rozerwaniu nas naszym ad 
libidinem zmysłów swoich zażywać pragnących. 

7. Sam WIMć p. który ojczyznę jej prawa i wolności kochając przyszedłeś do tego kre- 
dytu i do tej repułacyi in populo, że przed drugimi ad primos raperis passus, i którego non 
sic privata movent quam publica, gdybyś tu był przytomnym, pomógłbyś mi był compati simul 
et mederi w takim razie, gdzie tempestatem ortam rozpędziłaby była i ucieszyła aequanimitas 
WIMci pana tą zaraz skutecznością, która dependet a generoso jego in gratiam prawa pro- 
gressu. Rozumiem, że w tychże sentymentach zastanę WIMci pana i tam, gdzie teraz jesteś, 
i dokąd ordynuję ten list mój pełen należytego uwenerowania godności WImci pana, bo jako 
tażsama nie pozwoli mu, lubo już principi nobilitatis, bawić się dłużej in equestri ordine, ale go 
w prędce wyciągnie do senatu, ut sumas meritis ąuesitam togam, tak gdybyś zaraz meo voto 
był wojewodą, nie chciałbyś sam prerogatywie tej należącego prawa widzieć vel diminutionem, 



15-17 1733 43 

która nigdy być nie może, vel molestam disputationem. A zatem quod tibi non vis alteri ne 
feceris, radzi principium iustitiae, stringit legum imperium. Novitas zaś pretensyi talcich z krzywdą 
cudzego honoru, którym pewnie WlMć Pan nec amore proprio godności swojej adhaesisti, nec 
ut non recedas od nich foedus pepigisti, liczyćby się mogła inter exorbitantias. Dość to nad- 
mienić nie tak przy prymacyalnej perswazyi mojej, jako bardziej przy usilnej propter bonum 
pubiicum prośbie, abyś honor ten, który masz in ore famę, uczynił jeszcze szacowniejszy in 
corde Reipublicae skłaniając się w niej quae pacis et iusticiae etc. 

Rp. B. Ossol. 3577 f. 128-130. 



16. 

Przemyśl, 3 lipca 1733. 

Uchwała sądu kapturowego przemyskiego w sprawie sądownictwa. 

1. Actum in iudiciis capturalibus terrae Premisiiensis et districtus Prevorscensis vigore 
confoederationis in conventu Yisnensi ordinatis ex limitatione feria sexta in crastino Yisitationis 
Beatissimae Yirginis Mariae anno 1733. 

2. Declaratio iudicialis. Ponieważ sitientibus iustitiam w sądzie naszym po dekretach 
nastąpionych i procesie in contumatiam otrzymanym znaczna dzieje się obstante renitentia stron 
in acceiaratione spraw in re iudicata retardacya, i też sprawy ex remissionibus et terminis con- 
servatis do sądu naszego przychodzące ob faraginem spraw innych ex crudis citationibus acce- 
lerari nie mogą, przeto przychylając się do konstytucyi grodzieńskiej anni 1726 postanowionej, 
morę et usu trybunałom koronnym concesso, regestr sub titulo ex terminis conservatis et re- 
missionibus wyżej wyrażonym sprawom postanawia i do ordynacyi circa inchoationem sądów 
swoich spisanej przyłącza i dzień do sądzenia onegoż środowy i czwartkowy wraz i z rege- 
strem expulsionum naznacza, cum ea cautione, aby nikt spraw do tego regestru należących 
ex crudis citationibus promowować nie ważył się sub poenis et rigore in constitutione supra- 
scripta expresso. 

Prot. decr. terr. Prem. 388 p. 49. 

17. 

Wisznia, 16 lipca 1733. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo województwa ruskiego generału wy- 
szyńskiego ziem lwowskiej, przemyskiej i sanockiej i powiatów żydaczewskiego tudzież prze- 
worskiego, zjechawszy się na czas przez konfederacyą generalną stanów rzptej na sejmie con- 
vocationis post dolenda fata Najjaśniejszego króla IMci Augusta Wtórego naznaczony do Wiszni 
pro die decima quarta Julii takowe czynimy postanowienie. 

2. Jak na sejmiku przed generalną konfederacyą stanów rzptej za uniwersałem JO księcia 
IMci Teodora Potockiego arcybiskupa gnieźnieńskiego prymasa i pierwszego księcia Korony 
polskiej i W. księstwa litewskiego w Wiszni agitującym się, zapatrzywszy się na przeszłe cyr- 
kumstancye, zważając amaritudines et pressuras różne, które za panowania najjaśniejszego 



44 1733 17 

króla cierpieliśmy ex rationibus, że Pan był extraneus in suis ditionibus udzielny, praw Rzptej 
in principiis panowania swego niewiadomy, zdało się województwu naszemu, ażeby na waku- 
jący teraźniejszy tron polski extraneus princeps nie był promowowany. Et eo fine weszliśmy 
w takową konfederacyę, przez którą wszystkich extraneos do Korony polskiej currentes eiura- 
vimus, tylko urodzonego Polaka unanimi voto sine divisione in partes obierać poprzysitjgliśmy 
et in tuitionem wolnej elekcyi vitam et sanguinem effundere obowiązaiiśmy się ac eo intuitu 
unanimi voto utriusąue ordinis województwa naszego obraliśmy marszałkiem tejże konfederacyi 
WJIMci p. Jana z -Siemienie na Dołhomościskach Siemińskiego podkomorzego lwowskiego, 
postanowiliśmy oraz JWlMćów pp. pułkowników i rotmistrzów, także pro omni eventu, gdyby 
tego exegisset necessitas, et consiliarios do boku JWIMci p. marszałka naznaczyliśmy, (do któ- 
rych et praesenti laudo z ziemi przemyskiej WIMci p. Antoniego Borzęckiego sędziego ziem- 
skiego przemyskiego uti emeritum w generale naszym civem adiungimus), a to wszystko na 
utrzymanie wolnej elekcyi amovendo od konkurrencyi wszystkich extraneos do korony etiam 
indigenatus mających, chcąc ad eundem zelum et sensum i drugie inducere województwa. 

3. Tak gdy na przeszłej immediate konwokacyi stanęła generalna ordinum konfederacya 
sub simili vinculo iuramenti eodem fine jako i województwa naszego, ażeby omnes extraneos 
etiam indigenas do konkurrencyi o Koronę polską nie przypuszczając, Polaka nativum unanimi 
Dec dante voto obraliśmy, więc stosując się do generalnej teraźniejszej warszawskiej i woje- 
wództwa naszego konfederacyi i do niej się regulując, na przyszłą da Bóg króla elekcyą 
pro die vigesima ąuinta Augusti anni praesentis determinowaną, pospolitem ruszeniem sta- 
wać będziemy. 

4. Porządek zaś stawania na elekcyą pospolitem ruszeniem ten ma być, t. j. każdej 
ziemi duktorem in particulari będąc kasztelan jako z ziemie lwowskiej JWlMć p. Maciej * 
Ustrzycki kasztelan lwowski, ziemi przemyskiej JWMć p. Mikołaj Sołtyk kasztelan przemyski, 
ziemi sanockiej JWlMć p. Grabiński kasztelan sanocki, in generali zaś całego generału woje- 
wództwa naszego, t. j. ziemi lwowskiej, przemyskiej, sanockiej i powiatu źydaczewskiego tudzież 
przeworskiego jako też ziemi halickiej i chełmskiej, także powiatu trębowelskiego, kołomyj - 
skiego i krasnostawskiego według praw i zwyczajów dawnych ductorem JO IMć książę August 
Czartoryski wojewoda i generał ruski być tenetur. 

5. A że stanąwszy in campo electorali powinno województwo nasze ad formanda 
consilia swoje miewać koła, więc to communicato consilio z JWIMci pp. senatorami, z JWIMć 
p. marszałkiem i konsyliarzami konfederacyi naszej determinabunt. — 

6. Jako zaś aż do szczęśliwie doszłej koronacyi województwo nasze exwinkulować się 
secundum obloąuentiam konfederacyi swojej nie powinno, tak wszystkie pod ten czas expe- 
dyujące się sejmiki, jako i koło in campo electorali odprawować się mające pod laską tegoż 
IMci p. marszałka województwa naszego odprawować się powinny. 

7. A że konfederacya generalna obligowała województwo i ziemie, by na sejmiku rela- 
tionis tak senatorowie, którzy nie byli na konwokacyi, jako i eąuestris ordo wypełnili przysięgę 
tę, którą na konfederacyi generalnej tak ordo senatorius jako i eąuestris, t.j. IMcie pp. posłowie 
wykonali, województwo zaś nasze wszedszy na sejmiku antekonwokacyonalnym w konfederacya, 
przez którą wszystkich externów od konkurrencyi do korony polskiej eiuravit, więc reiterare tę 
przysięgę teraz nie zdawało się, ale to odkładamy ad campum electoralem, na ten czas, jeżeliby 
nie assystowała cała Rzplta, tedy my ten jurament explere powinniśmy, 

8. A ponieważ na sejmie convocationis sub vinculo confederationis zgodnie odprawio- 
nym dostatecznie opisało się, co i województwo nasze akceptuje, a nas jednak ex post żałosne 
dochodzą wieści i wiadomości, więc jeżeliby znajdować się miały między nami tak zapamiętałe 

1 S. Marcin, 



17 1733 45 

i zawzięte na zgubę ojczyzny subjekta, kłóre w kointelligencyą z postronnemi potencyami przez 
posłów ich wchodziły by machinacyi| in perniciem Rzpfej konowaliby, i przysiągszy dobrowolnie 
na konfederacyą, do której nie tylko nie przymuszono ale nawet wzdrygających się do tej przysięgi 
dopuszczać nie chciano, jako patuit z ojczystych przykładów, szukaliby teraz media wprowa- 
dzenia wojsk cudzoziemskich in viscera regni sub colore protekcyi liberi veto et quod horribilius, 
że się cudzoziemscy ministrowie, ut fertur, z niektórymi ex senatorio ordine et eąuestri nada- 
nym sobie hoc in puncto skrypcie szczyciliby się podpisami, więc in virtute opisu, przy którym 
przysięgą stwierdzonym fide nostra iurata obligowani jesteśmy, takowego każdego etiam cum 
successoribus suis pro hoste, infami, bannito et invindicabili capite cum asseclis eius mając, 
i dobra jego aby konfiskowane były. 

9. Za słuszną rzecz uznając za przybyciem naszem ad campum electoralem upominać 
się tego będziemy, aby na kogobykolwiek słuszna huius criminis padła suppositio et deductio, 
ad instantiam instigatoris do sądu capturu generalnego był pozwany et poenis superius ex- 
pressis irremissibilifer karany, co i na duchowieństwo ma extendi cum reąuisitione od Rzpitej 
Ojca Świętego, aby in sacris suspendatur et beneficiis privetur, które futurus regnans, jako post 
perduelles wakujące bene meritis oddawać będzie. 

9. A ponieważ według prawa generalnej konfederacyi chorągwie nie powinny być pod- 
niesione, aż in campo electorali pod Warszawą, więc praesenti laudo postanawiamy, ażeby 
WIMcie pp. chorążowie ziemscy pod chorągwiami pułkowymi jako i WlMć p. Łączyński cho- 
rąży żydaczewski pod JWIMcią p. Borzęckim podstolim litewskim starostą żydaczewskim po- 
wiatową podnieśli, inni zaś IMcie pp. rotmistrze według opisanej konfederacyi na przeszłym 
sejmiku antekonwokacyonalnym stawić się mają. 

11. Zapatrzywszy się na osobliwsze około ojczyzny całej JO księcia IMci prymasa 
prace i fatygi upraszamy JWIMci p. marszałka konfederacyi naszej, aby sam stanąwszy z nami 
in campo electorali, nim publico ore podziękuje księciu IMci prymasowi, listownie unanimi assensu 
nostri z całą Rzptą uczynił expressyą. 

12. Chcąc we wszystkiem generalnej konfederacyi podczas sejmu convocationis ustano- 
wionej zadość uczynić, ponieważ generałowi naszemu viritim in campo electorali stawić się 
należy o swoim koszcie na miejsce pod Warszawę, więc honoribus jeden drugiego obligując, 
postanawiamy na dni dwa przed terminem osobiście stawić się cum omni apparatu secundum 
possibilitatem, dając na wolę IMciów pp. braci pomniejszej kondycyi, jako samym podobać się 
będzie, czyli wyprawę z którą oświadczyli się dziesiątego wystawić, czyli viritim do obierania 
przyszłego króla adesse zechcą sub carentia activitatis. A ponieważ idąc ad campum electoralem 
bez porządku i dyspozycyi miejsc, na którem województwo nasze lokowane będzie obejść się 
nie może, przeto dla rozmiarkowania i postanowienia namiotów, zgodnymi głosami naszymi 
uprosiliśmy WIMć p. Błażowskiego cześnika trębowelskiego za oboźnego województwa i gene- 
ratu naszego, obligując wyżej rzeczonego IMci p. Błażowskiego, ażeby przed terminem prawem 
do zjechania się na elekcyą naznaczonym o miejsca województwu naszemu u WIMci p. mar- 
szałka w. koronnego naznaczenie upraszał, o co instabit listownie JWIMć p. marszałek konfe- 
deracyi naszej do JWIMci p. marszałka w. koronnego. 

13. Desideria IMciów pp. ziemian, praecipue zasłużonych, pro subseąuenda satisfactione 
do sądów kapturowych odsyłamy. 

14. Elekcya sędziego wojskowego in campo electorali si necessitas exigeret subseąui 
ma, jakoż i materye wszystkie ad praesens nie rezolwowane ażeby do rezolucyi ad campum 
electoralem suspendowane były et eo fine nastąpiła limita in ordine ad resolvendum in campo 
electorali JWIMci p. marszałka konfederacyi naszej uprosiliśmy, i to laudum aby podpisem 
ręki swojej stwierdził i do akt grodzkich distinctim generału naszego per oblatum podać kazał. 



46 1733 18 

Datutn w Wiszni di decima sexta* Julii millesimo septingenłesimo trigesimo tertio anno. Jan 
z Siemienie Siemieńsl<i podlcomorzy ziemi lwowskiej i powiatu źydaczewskiego marszałek kon- 
federacyi województwa generalu ruskiego. 

'Cas(r. Prem. Rei. 542 p. 1220-1227. Far. C. C. Żyd. 65 p. 2877-80, Castr. Rei. Ż)d. 103 p. 
344-347. Castr. Leop. Rei. 530 p. 1345-1353, Fasc Cop. C. Sanoc. 49. Nr. 739. Fasc. C. Castr. Leop. 
37 p. 3017-3021. 



18. 

Żydaczów, 9 sierpnia 1733. 

Protest przeciwko uchwałom sejmiku wiszeńskiego. 

1. Actum in castro Żydaczoviensi sabbato in vigi!ia sancti Laurentii anno Domini 1733. 
Ad officium et acta praesentia capitanealia Zydaczoviensia personaliter venientes magnificus 
Ttiomas de Choynow Choynowski Thesaurarius Źydaczoviensis, generosi ac nobiles Stephanus 
Janicki, Michael Kłodnicki, Martinus Kłodnicki, Nicolaus Kłodnicki fratres inter se germani, 
Antonius Czerkaski suis et aliorum paiatinatus Russiae terrarumąue et districtuum eidem anne- 
xarum procerum, de libertate patriae liberaąue voce vetandi in comitiis particularibus Yisnen- 
sibus nunc a contrariis iilicitisąue infrascribendorum anfractuum motibus opressae, bene sen- 
tientium iibertatiąue ac integritati eiusdem succurentium nominibus, deferunt protestationem ac 
solennem toti polono orbi expositionem idąue ideo. 

2. Quia cum anteacta paiatinatus generaiis terrae Russiae in conventu particulari Yisnensi 
comitia, in virtute confoederationis per illustrissimos iliustres magnificos ac generosos senatorii 
et eąuestris omniumąue ordinum et statuum paiatinatus eiusdem incolas, post iugubria fata 
divae olim memoriae serenissimi Augusti secundi regis Poloniarum initae, et inter iliustrem ma- 
gnificum Siemieński succamerarium terrae Leopoliensis unanimi voce electum mareschalcum 
totamąue ordinum suprascriptorum et status nobilitaris universitatem, iuramentis corporaiibus 
ex alterutro sibi et ab invicem prestitis factae et firmatae antę generałem regni convocationem 
feiiciter exoptatum consecuta essent eventum, nunc vero ubi agitur de obligatis Deo omnipo- 
tenti conscientiis ac semel obstrictae iUibato foedere mentis nullatenus tenenda ab eodem iura- 
mento evinculatione, servanda vero etiam per discrimina vitae soli Deo et patriae fide res 
vertitur, dum magnificus et generosi manifestantes ąuosdam potentiores in comitiis regni gene- 
ralibus Varsaviensibus in facie totius Reipublicae remonstrandos et praesertim iilustrissimum 
ducem in Czartorysk Czartoryski pailatinum Russiae legibus regni vetitam, consuito ad dirimenda 
et discrepanda conventus particularis memorati Yisnensis immediate preteriti relationis similiter 
post convocationem regtii generałem comitiola militariam variique status et conditionis hominum 
nullam praesenti in palatinatu possesionem iiabentium multitudinem conduxisse animadverterent 
conducti vero et ad eripiendam a medio procerum mensam, ex quo praemeditato motivo stu- 
dendo directioris mareschalcaiis privationi In convulsionem promissae confaederationis, quae 
invocato Dei omnipotentis nomine ex unanimi omnium assensu acceptetionisque robore vallata 
est, attentare ausi essent, porro magnificus manifestans cum aliis optimatibus recte de bono 
patriae sentientibus, pro evitando eiusmodi ausu et extinguendis inconvenientiis liberam vetandi 
vocem apponeret, praeterea tota paiatinatus universitas, prospiciendo suae publicae tranquilli- 
tati, per manus sui manifestantis instrumentum punctaque consultationum ad interponendum 

' Lw. decima ąuarta. 



18-19 1733 \*l 

laudo publico nomine omnium incolarum porrigeret, iidem suprascripli conducti et conciti, 
facta non iam verborutn, verum manum contra se manifestantem in oppresionem liberae vocis 
extensione, ulteriorem sui voti intimationem et punctorum porrectionem prepedierant armisque 
confligere et ulteriorem consuitationem omnium praescindere conati snnt. 

3. Post pacificata parumper praemissa magnifici protestantes motivo unicae libertatis 
ptiblicae vim sub armis patientis et spiraculo patritiarum legum nunc a filiis ruentium, cum tam 
periculosam sui in circuitu exercituum et amorum inscio ąuodam motivo et pretextu conducto- 
rum tam publico ore quam in proiecto ad laudum conscripto consuitationem exp!anassent, ex- 
indeque ad futuram Deo dante electionem totaliter ob praemissa impracticata limitationem affe- 
ctassent, iidem omnes vi non voce irruerunt, tumuitum secundario causarunt et cum discrimine 
vitae magnificorum protestantium media tentarunt, copia hominum, structis machinis iniectoque 
super nobilitatem mętu in motu turbido quaedam privata molliri, vincuium confoederationis cum 
libera electione mareschaici et coniurata eidem ad exvinculationem usque rei publicae fide dis- 
solvi conabantur, prout laudum dictae confoederationis contrarium in vociferatione ad id instructi 
tumultus privatim praetextuque consultationis punctorumque cuiusdam ac si recte coordinationis 
suae studendo periectum, nuili vero de contentis sui notum, quinimo sine unanimi omnium eon- 
sensu ad officium per obiatam porrexerunt. 

4. De nuUitate itaque sub armis inpracticabiliter et violentia praesuperante adstrictive 
formati laudi tum de servanda integraliter in omnibus punctis conditionibus et iigamentis con- 
foederatione, uti tam in principiis optimae ad placitumque statuum quam e toto temporis tractu 
in plena activitate conditae et vim libertatis patriae ac legum a condito regno Poloniae complec- 
tenti per omnes manutenta et authorisała. Hac itaque magaificus et generosi manifestantes ducti 
ratione fideique sacrosanto foedere obstrictas conscientias ad campum electoraiem arbitriumque 
totius reipublicae ferendo, contra omnes praemissorum authores principales et motores itera- 
tissimis vicibus manifestantur, obligando se praemissam palatinatus sui confoederationem usque 
ad felicem futuri serenissimi regnantis Poloniarum coronationem et cum eo regnanturae liber- 
tatis vocisque nobilitatis servandam activitatem manutenłuros velle. Salva eiusdem manifesta- 
tionis melioratione auctioneque pieno in robore reservata et praecustodita facultate. 

Castr. Żydacz. Rei. 103 p. 356—357. 

19. 

Wisznia, 10 grudnia 1733. 

Konfederacya województwa ruskiego przy Stanisławie elekcie. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i cale rycerstwo województwa generalu ruslciego, zje- 
chawszy się na miejsce obradom województwa naszego zwyczajne tu do Wiszni na dzień 
dziesiąty miesiąca grudnia in virtute vici od najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego 
w Gdańsku dnia jedenastego miesiąca października roku teraźniejszego datowanych ręką własną 
J. król. Mci podpisanych i pieczęcią pokojową stwierdzonych, do aktów grodzkich przemyskich 
i innych generału województwa naszego ruskiego anno eodem praesenti per obiatam podanych, 
któremi JW senatorom każdego województwa obwieszczenie i zgromadzenie urzędników, szlachty 
i obywatelów, a in casu absentiae onych albo renitentiae etiam pierwszemu urzędnikowi jest 
pozwolone, in absentia tedy JO księcia wojewody ruskiego przy boku Najjaśniejszego króla 
IMci Stanisława pierwszego w Gdańsku zostającego, a zaś JWIMci p. kasztelana lwowskiego 
w słabym zdrowiu w podeszłym wieku swoim ekskuzującego się', za uniwersałem JWIMci p. 

' Maciej Józef Ustrzycki kaszt. lwów. f 1737. 



48 1733 19 

Mikołaja Sołtyka kasztelana przemyskiego w Jarosławiu dnia drugiego miesiąca teraźniejszego 
datowanym ręką własną tegoż JWIMci p. kasztelana przemyskiego podpisanym i do aktów 
grodzkich generału województwa naszego per oblatum podanym, naprzód oświadczamy przed 
Bogiem i całym światem manitestujemy się, iż jako po zejściu ś. p. najjaśniejszego króla IMci 
Augusta Wtórego in orbitate na ten czas Rzptej circa integritatem praw, swobód i wolności 
exclusionem do korony cudzoziemca województwo nasze skonfederowawszy się i vinculo iura- 
menti obwiązawszy się, illibate hoc sacrum foedus circa electionem Najjaśniajszego króla IMci 
Stanisława Pierwszego dotrzymało, tak i teraz widząc, że nie tylko ta tak świątobliwa według 
obowiązków partykularnych województw i generalnej stanów Rzptej konfederacyi juramentem 
stwierdzonej zgodnie vix non primo exemplo a condita w tej ojczyźnie libertate nastąpiona 
elekcya, od niektórych zapamiętałych i bezbożnych synów tej ojczyzny, bardziej privatum in- 
teresse jak utrzymanie nieoszacowanej wolności przedsię biorących invalidari conatur, ale też 
manifestis exemplis przez wprowadzenie hostilis potentiae wojsk rossyjskich, niepraktykowaną 
na Pradze non in loco solito, contra iuramentum et sancita sejmu cnnvocationis pod flintami tejże 
potencyi excludowanego cudzoziemca pseudoelekcyą i przez inne contra iura fidem et publicam 
niegodziwe akcye cardo libertatis tej wolnej elekcyi annihilari praesumitur od wprowadzonych wojsk 
cudzoziemskich, z rozlaniem krwie tejże ojczyzny concivium ab exotica tyrannide fortuny i domy 
abominabili desolatione devastentur, a owo zgoła na zniszczenie i zgubę ulubionej wolności aperta 
in dies struuntur moUimina, których jako ta niegodziwa akcya perpetue crimen posteritatis erit, tak 
i teraz in herba suffocando malum occurendoąue iacturae praw i wolności naszej biorąc exempla 
i rezolucyą przodków naszych ad normam dawnych konfederacyi a sprzysięgając się naprzód circa 
integritatem wiary świętej katolickiej, immunitatem świątnic pańskich tudzież przy prawach 
i wolnej elekcyi, ut in libera gente królów nic nie podlegając żadnej od postronnych dependencyi 
i impozycyi albo ekskluzyi circa independentiam et supremam maiestatem dominae iurium suo- 
rum Reipublicae, nieznając nad sobą niczyjej prócz samego Boga zwierzchności, przy dostojeń- 
stwie Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego zgodnymi głosami obranego, udajemy 
się ad media licitae naturalis defensionis, tak przeciwko exotikom potencyom, jako też wszyst- 
kich praw ojczystych konwulsorom, wewnętrznego zamieszania Rzpltej domowym nieprzyjaciołom, 
cuiuscumąue sint status et praerogativae, przez generalną teraźniejszą konfederacyą warszawską 
umnium ordinum regni na fundamencie dawniejszych konfederacyi o nieprzyjeżdźaniu z cudzo- 
ziemcami na elekcyą principaliter konfederacyi annorum millesimi quingentesimi octogesimi sep- 
timi post fata Stephani et millesimi sexcentesimi quadragesimi octavi post fata Yladislai, sere- 
nissimorum Regum Poloniae zaszłych postanowioną, tudzież i manifest in principiis sejmu 
najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego electionis przez tychże partyzantów 
o wprowadzeniu wojsk moskiewskich in viscera regni, którzy in se ipsos ius tulerunt pro ho- 
stibus patriae. 

2. Stosując się tak ad sancita wyżej wyrażonych konfederacyi, jako też i sejmu tera- 
źniejszego electionis tudzież do manifestu JO księcia IMci prymasa Korony Polskiej i w. księ- 
stwa litewskiego in virtute wici Najjaśniejszego electa IMci Stanisława Pierwszego, ponieważ 
wyżej wsporaniona pierwsza konfederacyą województwa naszego pod dyrekcyą JWIMci p. Jana 
z Siemienie Siemieńskiego podkomorzego ziemi lwowskiej circa exclusionem cudzoziemca od 
Korony Polskiej na elekcyą najjaśniejszego króla Stanisława Pierwszego po zgodnie i szczęśli- 
wie expedyowanej elekcyi wraz z generalną stanów Rzptej konfederacyą exwinkulowana została, 
tedy województwo ruskie przy powinnej rekognicyi prac fatyg i starania circa bonum pu- 
blicum, integritatem sancitorum tejże konfederacyej, przez tegoż JWIMci p. podkomorzego 
lwowskiego świadczonych, gratam w sercach swych zapisawszy memoriam et recordationem 
winne oddawszy podziękowanie, gdy po szczęśliwie obranym panu najjaśniejszym Stanisławie 
Pierwszym to novum pseudo elekcyi cudzoziemca prodigit monstrum et in eversionem praw 



19 • 1733 49 

kardynalnych subpositionem całej wolności wyżej wspomniane nastąpiły zakamieniałym niektó- 
rym małe sentientium de patria sercem attentata, tedy jako ad novos casus nova summenda 
sunt consilia, zapatrując się oraz in ideam nowych ad hunc casum konfederacyi, więc powtórnie 
de nowo konfederujemy się i sprzysięgamy do tej naszej konfederacyej za marszałka JWlMci 
p. Jana z Bużenina na Mieżyńcu Mniszka, podczaszego ziemie przemyskiej, emeritissimum et 
probatae virtutis województwa naszego civem , którego na wszelkich łunkcyach intaminatae 
fidei et dexteritatis actus auro cedroąue notandi, jednostajną wszystkich nas zgodą obieramy, 
który circa indubitatam fidem suam z obowiązku funkcyi swojej sacro iuramenti vinculo do- 
trzymać nam obligatur: Ja Jan przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu w Trójcy Świętej je- 
dynemu, iż obowiązany będąc funkcyą marszałkowską konfederacyi prześwietnego województwa 
ruskiego i wiary świętej katolickiej całości ojczyzny praw i wolności Rzptej wolnej elekcyi 
bronić i własnemi piersiami zastępywać będę, przy dostojeństwie Najjaśniejszego króla IMci 
Stanisława Pierwszego wolnymi i zgodnymi głosami obranego stawać do ostatnich sił będę, 
przeciwko nieprzyjaciołom Rzptej i opressorom wolności powstanę i w teraźniejszej konfede- 
racyi prześwietnego województwa ruskiego dotąd trwać będę i jej odstępować nie mam, póki 
cała Rzpta ab intra et ab extra uspokojona nie będzie zupełnie. Prześwietnemu województwu 
ruskiemu omnem fidelitatem przyrzekam i poprzysięgam i nic czynić sine consensu tegoż wo- 
jewództwa ruskiego lub IMciów pp. konsyliarzów tegoż województwa niepowinien będę, tak 
mi Panie Boże dopomóż. Pod dyrekcyą tedy JWlMci p. marszałka w tej naszej konfederacyi 
pro focis et aris całość ojczyzny przy dostojeństwie Najjaśniejszego elekta IMci Stanisława 
Pierwszego życia, krew i fortuny nasze sakryfikując statecznie i wiernie obstawać sponsione 
iurata obowiązujemy się i in rotham infrascriptam : sprzysięgamy się w tej konfederacyi nie 
czyniąc żadnej scysyi jako też i osoby JWlMci p. marszałka poty odstępować nie powinniśmy, 
póki cała Rzpta ad intra et ab extra uspokojona nie będzie. Ktoby zaś ex concivibus woje- 
wództwa tego, na teraźniejszym kongresie praesens nie będąc, iuramentum na rotę niżej opi- 
saną spoinie z nami nie wykonał, tedy jako tejże ojczyzny synów do wspólnego jej ratunku 
invitando obligujemy, aby ten iurament in spatio niedziel czterech przed IMcią p. marszałkiem 
konfederacyi naszej lub coram actis authenticis województwa tego wykonał i do tej przystąpił 
konfederacyi, a jeżeliby in eodem assignato tempore cum nexu iuramenti do nas nie przyłączył 
się, przez co nie innej podlegałby opinii, oprócz, że qui non est nobiscum est contra nos et 
Rempublicam, przeto takiego pro hoste patriae rozumieć i mieć będziemy. 

3. Żeby zaś województwo nasze w tym tak świątobliwym i potrzebnym związku efficatia 
in promptu mieć mogło consilia, tedy za konsyliarzów do teraźniejszej konfederacyi uprosiliśmy 
JW IMci pp. Macieja Józefa z Unichowa Ustrzyckiego kasztelana lwowskiego, Mikołaja Sołtyka 
kasztelana przemyskiego, Józefa Grabińskiego kasztelana sanockiego, Jerzego Mniszka łowczego 
koronnego, Jana Mniszka starostę jaworowskiego. Antoniego Bala podkomorzego sanockiego. 
Antoniego Borzęckiego sędziego ziemi przemyskiej, Jana Humnickiego podsędka ziemskiego 
przemyskiego, Kazimierza Bukowskiego sędziego sanockiego, Józefa Morskiego cześnika prze- 
myskiego, Bazylego Ustrzyckiego skarbnika przemyskiego, Jana Ulińskiego stolnika podolskiego, 
Bogusława Bielskiego starostę rabsztyńskiego, Wacława Wąsowicza starostę kiślackiego. Piotra 
Borejka podstolego żydaczewskiego, Józefa Stadnickiego podczaszego sanockiego, Jerzego Bu- 
kowskiego łowczego sanockiego, Stanisława Ustrzyckiego cześnika buskiego, Józefa Błażow- 
skiego podwojewodzego lwowskiego, Józefa Chojnackiego komornika ziemskiego przemyskiego, 
Samuela Jaworskiego miecznika kijowskiego wicesgerenta grodzkiego przemyskiego, Konstan- 
tego Humnickiego miecznika przemyskiego, Romana Humnickiego cześnika sanockiego. Anto- 
niego Żurowskiego łowczego bracławskiego, Marcina Kraińskiego łowczego sieradzkiego, Krzy- 
sztofa Drohojowskiego chorążego liwskiego, Józefa Drohojowskiego cześnika mielnickiego, An- 

Akta groilzkie i ziemskie X\lll. 7 



50 1733 • 19 

toniego Drohojowskiego chorążyca przemyskiego, Rafała Skarbka kasztelanica halickiego. Jana 
Orzechowskiego kasztelanica przemyskiego, Stanisława Nowosieieckiego łowczego halic- 
kiego, Stanisława Wisłockiego miecznika źydaczewskiego, Piotra Wisłockiego cześnika gostyń- 
skiego, Józefa Domaradzkiego starostę osmolińskiego, Zygmunta Jarontowskiego kasztelanica 
sanockiego, Pawła Niedźwieckiego podczaszego różańskiego, Gwida Siedleckiego subdelegata 
grodzkiego przemyskiego, Franciszka Sobieszczańskiego skarbnika nowogrodzkiego, Stanisława 
Humnickiego cześnika sochaczewskiego, Jerzego Cieszanowskiego cześnika czerniechowskiego, 
Michała Niesiołowskiego podczaszego liwskiego, Pawła Przeczkowskiego cześnika wiskiego, 
Józefa Leszczyńskiego podczaszego trębowelskiego, Franciszka Giebułtowskiego podczaszego 
nowogrodzkiego. Antoniego Łaszowskiego podstolego pomorskiego, którzy circa indubitatam 
fidem suam vinculo iuramenti in rotham eandem inferius descriptam przysiąc obligantur. 

4, Ratując zaś per conatum malevolorum ad interitum nachyloną ojczyznę i wolność 
naszą, póki nam samym za wydaniem wici trzecich od Najjaśniejszego elekta Stanisława Pierw- 
szego, którego przy ojcowskiem pieczołowaniu solus amor cordi patriae inest wszystkim do 
ratunku labentis patriae stanąć et in media hostium ruere arma nie przyjdzie, ad interim in 
succursum ojczyzny wyprawy z dóbr dziedzicznych królewskich i duchownych według opisa- 
nego porządku in seorsivo sancitu tegoż kongressu naszego stanowimy i uchwalamy i IMciów 
pp. rotmistrzów tamże wyrażonych do tych wypraw obieramy in ibidem, które wyprawy przez 
nas postanowione pod władzą i komendą JWIMci p. marszałka konfederacyi naszej oddajemy, 
którzy niemi dysponować, lustrować i popisować według trybu wojennego będzie. IMcie zaś 
pp. rotmistrze, gdy ad corpus wojska koronnego za dyspozycyą JWIMci p. marszałka przyjdą, 
ordynansowi i dyspozycyi JWIMci p. wojewody kijowskiego regimentarza generalnego wojsk 
koronnych, jak pod jego władzą zostawać będą, posłuszni być mają. Całego zaś generału wo- 
jewództwa ruskiego na pospolite ruszenie popis in fundamento wici Najjaśniejszego króla IMci 
Stanisława Pierwszego do nas wydanych, za wyjściem trzecich wici i za wydanym uniwersałem 
według wyżej wspomnianych wici na miejscu zwyczajnym sobie ostrzegamy. 

5. Ponieważ zaś po szczęśliwie nastąpionej elekcyi przy rozjeżdżaniu się województwa 
naszego ex campo electorali nie przyszło nam ad normam niższych województw delegatów 
e medio nostri ad latus Najjaśniejszego króla IMci Stanisława na ten czas ordynować, więc 
teraźniejszą konfederacyą uprosiliśmy i obraliśmy WIMciów pp. z ziemie lwowskiej Jana Dzie- 
duszyckiego podczaszego halickiego, Krzysztofa Popiela starostę tuczapskiego, Bazylego Ustrzyc- 
kiego stolnika źydaczewskiego, Józefa Błażowskiego podwojewodzego lwowskiego; z ziemie 
przemyskiej Jana Ulińskiego stolnika podolskiego, Józefa Mokrskiego cześnika przemyskiego, 
Jana hr. Krasickiego kasztelanica chełmskiego, Jana Charczowskiego starostę cieszkowskiego; 
z ziemie sanockiej Michała Urbańskiego podczaszego żydaczowskiego. Piotra Borejka podsto- 
lego źydaczewskiego, Jana Grodzickiego skarbnika sanockiego, Konstantego Humnickiego miecz- 
nika przemyskiego, którym WIMciom pp. delegatom i posłom województwa naszego daliśmy 
moc i władzę z Jkr. Mścią elektem Stanisławem Pierwszym, przytomnym senatem i innymi od 
innych województw delegowanymi posłami w teraźniejszych interwencyach consulere et pros- 
picere patriae subitosque casus, które moram pati nie mogą, nie wdając się jednak in ma- 
terias status, któreby nocivam Rzpltej conseąuentiam aliquod detrimentum przynosić mogły 
resolvere. 

7. A jako widzimy, że tota salus patriae malevolorum animis infecta, na których ojczy- 
zna nasza pleno ore utyskować może, sunt mihi vulnera cives, nie gdzie indziej tylko in sinu 
et protectione maiestatis znaleść może medellam i zawziętych postronnych potencyi conatus 
o zgubę wolności naszej dostatecznie przy wielowładnej najaśniejszego majestatu protekcyi 
może mieć repressalia, przeto przy najgłębszej dostojeństwa maiestatu Jkr. Mci adoracyi, ciż 
IMcie pp. delegaci etiam characterem posłów na sobie reprezentujący według danej sobie in- 



19 1733 51 

istrukcyi ręką JWIMci p. marszałka konfederacyi naszej podpisanej z wyrażeniem rekognicyi 
usti domini Jkr. Mści p. n. m. suplikować będą , aby tę nasze recta intentione postanowioną 
konfederacyą, której motivum nie inne mamy, źe przy dostojeństwie majestatu Jkr. Mci meliius 
est inter strenua opera semper perire quam in servitułe precarlo vivere authoritate maiestatis 
et protectione ojcowskiem swojem staraniem stwierdzić i ugruntować raczył. 

7. Niegodzi się zapomnieć annalibus świata całego dignisssima merita, prace, fatygi 
z łiazardem nadwątlonego circa curas publicas zdrowia JO księcia IMci prymasa Korony Pol- 
skiej i w. księstwa litewskiego, który nietylko w młodszych latach swoich ale i teraz in pro- 
vectiori aetate molem w gubernii całego królestwa i wielkiego księstwa litewskiego in tam pe- 
riculosa orphanitate Rzptej alter Atlas Polonus sustinens pokazał hunc gloriosum actum całemu 
światu et invictum robur suae Crucis esse probavit, kiedy acefala republica od wszystkich 
insultów i niebezpieczeństw tak postronnych jako i wewnętrznych do samej elekcyi najjaśniej- 
szego elekta teraźniejszego in sinu et protectione jego tutę quievit, więc obligujemy JWIMciów 
pp. delegatów i posłów województwa naszego, ażeby przy instrukcyi sobie danej winną od- 
dawszy od województwa naszego adoracyą, upewnili JO księcia prymasa, że w nas i potom- 
kach naszych aeviterna recte factorum jego manebit obligacya. 

8. A że podczas teraźniejszych konjunktur całej ojczyzny sors laeto durior omni, bo 
wszystkie media salvandae libertatis armis relicta manent, więc konfederacyą nasza całe swoje 
siły zakładając in robore et virtute wojska koronnego a partykularnie wodza ich wielkiego 
JWIMci p. wojewody kijowskiego regimenlarza generalnego wojsk koronnych, którego ut for- 
tem in Martę virum animoque paratum sic iustum in pace leget posteritas, jako u nas merito- 
rum suorum adaeąuatam znajduje recognitionem , tak uprosiwszy e medio generału naszego 
WlMciów pp. Rafała Skarbka kasztelanica halickiego, Jacka hrabię Krasickiego kasztelanica 
chełmskiego, Jana Orzechowskiego kasztelanica przemyskiego, Stanisława Ustrzyckiego cześnika 
buskiego za posłów, których obligujemy, aby przy powinnem podziękowaniu, że pro cura et 
solicitudine około dobra pospolitego tollerando pondus et aestus diei dla ojczyzny i nas braci 
w teraźniejszem publicznem zamieszaniu inclinatam in mille pericula patria przygodnej i chwa- 
lebnej nad wojskiem władzy swojej własnemi nie przestaje fulcire silami, tedy in plena zostając 
dzieł heroicznych recognitione JWIMci p. regimentarza generalnego wojsk koronnych, woje- 
wództwo nasze zleciło WlMciom pp. posłom do Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierw- 
szego ordynowanym, aby do majestatu Jkr. Mci quam efficacissime supplikowali, aby te tak 
nieskomparowane JWIMci p. regimentarza generalnego wojsk koronnych i Rzpitej merita, totum 
gloriosa per orbem, konferowaniem wielkiej buławy koronnej, po szczęśliwej da Bóg koronacyi 
praemiare raczył, do partykularnej nas animując wdzięczności i recognicyi. 

9. Gloriosa merita JWIMci p. Józefa Wandalina z Wielkich Kończyc Mniszcha marszałka 
w. koronnego, który jako vigilantissimus zawsze pro libertate minister dał w teraźniejszych 
konjunkturach jawne dowody żeli et amoris ku ojczyźnie, kiedy do samej szczęśliwej elekcyi 
Najjaśnierszego króla Imci Stanisława Pierwszego verus minister pacis, pacem et tranqullitatem 
publicam wielką fatygą swoją cum dispendio zdrowia i fortuny ytrzymał, immo tam tak do- 
skonale i gruntownie, że nam w najszczęśliwszym zawsze na Rzpltę interregni czasie nulla 
nocuere fata, nie przestając i teraz omnes impendere curas na obronę ojczyzny i utrzymanie 
dostojeństwa maiestatis praw i wolności, za co całym województwa kogressem gratam nulloquo 
debilem aevo w sercach naszych zapisujemy memoriam. 

10. Jaśnie całemu światu w tej ojczyźnie przez publiczną funkcyą tanquam in speculo 
pokazane wszelką przezornością i roztropnością sławne JWIMci p. Jana z Czekarzewic Tarła 
wojewody lubelskiego merita, których argumentum i teraz dość znacznie remonstratur, kiedy 
podczas teraśniejszych na Rzpitą od nieprzyjacielskich potencyi wywartych insultów, gdzie 
nieprzyjaciele ojczyzny acrem militiam parent, sam piersiami swymi in magnanimo corde in- 



52 1733 19 

gruentia na wolność miłą zastępuje, samego siebie publicae prospiciendo traiiquillitati usta- 
wicznemu exponit niebespieczeństwu, więc województwo nasze przez IMców pp. posłów do 
Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego ordynowanycłi instabit, aby Najjaśniejszy król 
IMci Stanisław in praemium tak sławnycii i wielkich dzieł JWIMci p. wojewody lubelskiego 
polną buławą koronną kontentować raczył. 

11. Mając wzgląd nie tylko na solenne publiczne od całej Rzptej assekurowane wdzię- 
czności ku Najjaśniejszemu ś. p. królowi IMci Janowi Trzeciemu, które są różnymi traktatami 
i konfederacyami obwarowane in personam Najjaśniejszego królewicza IMci Jakóba, etiam kon- 
słytucyą traktatową anni milesimi septingentesimi decimi septimi potwierdzone, i konstytucyą 
sejmu ostatniego konwokacyjnego uznane i ponowione, tak respektem securitatis samej osoby 
i substancyi Najjaśniejszego królewicza IMci Jakuba, jako też intuitu pretensyi jego do Najja- 
śniejszego ś.p. króla Augusta Wtórego mianych, więc specialiter zalecamy WIMciom pp. posłom 
i rezydentom ad latus Najjaśniejszego króla Imci Stanisława od nas uproszonym suplikować do 
J. kr. Mci, aby w promocyą i protekcyą swoją skuteczną ten interes ad plenariam et integram 
satisfactionem przyjąć raczył. 

12. A że JWIMci p. Mniszech marszałek w. koronny tak in vim wypraw z dóbr swoich 
w ziemiach lwowskiej, przemyskiej i sanockiej leżących, dziedziczych i królewskich, jako ex 
amore patriae in subsidium Rzptej dragonii konnej z należytym moderunkiem czterdzieście dać 
i do tych wypraw przyłączyć pro tempore preaefixo pod dyspozycyą JWIAIci p. marszałka 
konfederacyi naszej deklaruje, tedy dobra pomienionego JWIMci p. marszałka w. koronnego 
w całem województwie naszem zostające, (których dość doskonała immo praesuperans staje 
się w wyprawie satysfakcya), od wypraw pocholczych wyżej wyrażonych wolne być mają. 

13. A że malignitas machinantium na wolność nasze bardziej armis exoticis quam clipeo 
legum confisa ad extrema in profundum zabrnąwszy i w bezsumienne i bezprawne udaje się 
media, uniwersały i skrypta potencyą moskiewską autoryzowane in vu!gum sparsit i rozrzuciła, 
przeto takowe illicitos ausus, uti luce publica indignos, teraźniejszą naszą konfederacyą kassu- 
jemy i annihilujemy i one ex actis publicis, jeżeliby się gdzie znajdować miały lub per poten- 
tiam ad acta wtrącone, pro eliminandis deklarujemy. A jeżeliby się pokazało, że kto od potency 
exotycznych na swoje dobra libertacye otrzymał, przez które ochroniwszy swoich dóbr inne 
nasze i braci naszych dobra do ruiny przez tę potencyę exotyczną przyprowadzić miał, tedy 
szkody od potencyi wojsk nieprzyjacielskich poniesione iniuriatis et opressis z dóbr takowych 
libertowanych kompensowane być mają. 

14. Jeżeli kiedy tedy teraźniejszego czasu, dum Mars saevit in armis, potrzebna jest 
prompta communicatio consiliorum, ażeby ąuantocicius obviare malis, więc jeżeliby exigeret 
aliąua necessitas obrad całego generału województwa naszego, dajemy potestatem JWIMci p. 
marszałkowi konfederacyi naszej, aby takowe kongressa, zniosszy się z IMciami pp. konsylia- 
rzami tejże konfederacyi z naznaczeniem czasu przez uniwersały swoje determinował. Gdy zaś 
w teraźniejszych cyrkumstancyach nietylko osoba JWIMci p. marszałka konfederacyi naszej, ale 
też i fortuna jego mille exposita ab hostibus patriae periculis, więc wszyscy jakośmy się sprzy- 
sięgli nigdy podczas tej konfederacyi, nieodstępować et cuncłis viribus et animis wspólnie ra- 
tować, tak nietylko circa tuitionem osoby tegoż JWIMci p. marszałka naszego tela omnia solo 
pectore ferre gotowi jesteśmy, ale też jeżeliby invita sorte od nieprzyjaciela ojczyzny jakowe 
na fortunie swojej znaczne poniósł detrimentum, przy wszelkiej wdzięczności rekompensować 
deklarujemy. 

15. A jako ta nasza konfederacyą insolubile vinculum iuramenti swój fundament mieć 
powinna, tak do wykonania tego juramentu wszyscy i każdy z osobna przystąpiwszy tenże 
jurament observata solennitate iuramentorum, flexis ad imaginem crucifixi Christi Domini genibus 
wykonaliśmy in hanc iuramenti rotham : Ja N. przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu w Trójcy 



19 1733 53 

Świętej jedynemu jako wiary świętej katolickiej, całości ojczyzny, praw i wolności Rzptej przy 
wolnej elekcyi własnemi piersiami zastępywać i bronić będę , Najjaśniejszego króla Stanisława 
Pierwszego zgodnie i wolno obranego nie odstąpić i przy dostojeństwie jego do ostatnich sił 
stawać będę, przeciwko nieprzyjaciołom Rzptej i opressorom wolności powstanę i teraźniejszej 
konfederacyi i osoby JWIMci p. marszałka naszego dotąd nie odstąpię i w niej trwać będę, 
póki cała Rzpta ab intra et ab extra uspokojona nie będzie, szczerze i wiernie nic nie czyniąc 
na ujmę wolności, praw ojczystych i dostojeństwa Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierw- 
szego w teraźniejszej konfederacyi radzić będę, prakt>'k żadnych i korespondencyi dobru po- 
spolitemu szkodliwych i przeciwnych czynić nie mam i owszem, cobym widział i słyszał dobru 
pospolitemu szkodliwego lub zdradę jaką JWIMci p. marszałkowi konfederacyi naszej donieść 
powinien będę, tak mi Panie Boże dopomóż i męka Twoja niewinna. Któren jurament wszyscy 
observata iuramentorum sollennitate wykonawszy rękami się własnemi podpisujemy. Mikołaj Soł- 
tyk kasztelan przemyski, Józef Grabiński kasztelan sanocki, Sebastyan na Charczewie Char- 
zewski kasztelan słoński, Jerzy Mniszek łowczy koronny, Jan z Humnisk Humnicki, Jan Dzie- 
duszycki podczaszy halicki, Jan Mniszek starosta jaworowski, Antoni Bal podkomorzy ziemie 
sanockiej, Kazimierz Bukowski sędzia sanocki, Jan Uliński stolnik podolski. Tobiasz Żurowski, 
Józef Morski cześnik przemyski, Jan hrabia Krasicki, Józef Chojnacki komornik ziemi przemy- 
skiej. Piotr Borejko podstoli żydaczowski, Jerzy Bukowski łowczy sanocki, Marcin Kraiński 
łowczy sieradzki, Józef Stadnicki podczaszy sanocki, Gwido Marcelli Siedliski subdelegat grodu 
przemyskiego, Franciszek Sobieszczański skarbnik nowogrodzki. Konstanty Humnicki miecznik 
przemyski, Krzysztof Popiel starosta tuczapski, Stefan Mikulicz, Mikołaj Chłopicki, Wacław 
Wąsowicz starosta kiślacki, Krzysztof Drohojowski chorąży liwski, Jacek hrabia Krasicki, Michał 
Gawin Niesiołowski podczaszy liwski, Roman Humnicki cześnik sanocki, Antoni Drohojowski, 
Franciszek Chmielewski miecznik ziemie przemyskiej, Józef Drohojowski, Michał Urbański pod- 
czaszy żydaczewski, Stanisław Wisłocki miecznik żydaczowski, Jan Ilorodyski, Józef na Bła- 
źowie Błażowski cześnik ziemie przemyskiej. Piotr Wisłocki cześnik gostyński, Michał Wisłocki, 
Bogusław Bielski starosta rabsztyński. Rafał Skarbek, Jan z Hoczwie Bal, Zygmunt Jaruntowski 
kasztelanie sanocki, Franciszek Giebułtowski, Jan Orzechowski kasztelanie przemyski, Stanisław 
Nowosielski łowczy halicki, Józef Jerzy Giżycki, Józef Leszczyński, Stanisław Ustrzycki cześnik 
buski, Franciszek Wisłocki, Jan Bobrowski, Jan M. Cieszkowski łowczy czernichowski, Józef 
Ślizowski , Stanisław z Hoczwie Bal, Józef Domaradzki starosta osmoliński, Franciszek Czer- 
kawski, Antoni Mrozek Kszelczycki wojski sanocki, Kilian Wisłocki cześnik gostyński, Jan Ko- 
morowski S. N., Stanisław Dunin Borkowski cześnik chełmiński, Jan Manasterski stolnik mo- 
zyrski, Jan Komarnicki podczaszy trębowelski, Andrzej Z. W. Remer, Jan Charczewski starosta 
cieszkowski, Mikołaj Lisowski, Józef Winnicki podczaszy podolski, Franciszek Zielunka, Teodor 
Zielunka miecznik żytomirski, Józef Kazimierz z Pohorec Korytko cześnik żydaczewski, Teodor 
Winnicki, Zygmunt Wojakowski stolnik zatorski, Andrzej Nowosielski, Andrzej Otocki miecznik 
schowski, Kazimierz Janiszowski, Eustachy Orzechowski, Adam Pietruski, Floryan Ulenicki, 
Józef Humnicki, Andrzej Nowosielski, Andrzej Żurowski, Jan Uruski, Michał Humnicki, Józef 
Gawin Niesiołowski, Jan Pohorecki, Paweł Czarny, Jędrzej Baczyński, Alexander Malczewskie 
Jędrzej Biliński, Tomasz Wisłocki, Antoni Dybowski, Antoni Karol Piaskowski, Józef Grotowski, 
Bazyli Worona Sozański, Jan Hordyński, Antonowicz, Jan Sozański Worona, Michał Ankwicz, 
Stefan Winnicki, Jan Pacławski, Stanisław Pakoszewski, Mikołaj Winnicki, Piotr Baczyński, 
Piotr Bandrowski, Jan Hordyński, Jan Bereźnicki, Stanisław Baczyński, Piotr Bandrowski, Jan 
Nowakowski, Antoni Lasodka Janowski, Adam Chłopecki, Andrzej Kowalski, Jan Karnicki, 
Jerzy Kulczycki Wargal, Jan Wołczański, Antoni Kryński C. L., Andrzej Słupski, Jan Unicki, 
Teodor Kulczycki, Stefan Ortyński, Józef Gorzycki, Bazyli Franciszek Bogdan Królicki, Andrzej 
Manastyrski, Stanisław Jaworski Zubowicz, Bazyli Turzański, Jan Wasylewski [podczaszy czer- 



54 1733 19 

nichowski, Jan Borkowski, Jacek Baraniecki, Michał Rborusz\ Teodor Czarny, Tomasz Wysz- 
polski, Antoni Wasilewski, Bazyli Ustrzycki stolnik źydaczewski, Franciszek Kokot, Alexander 
Czarny, Stefan Kulczycki Wargal, Jan Baczyński, Alexander Biliński, Jan Horodyski, Jan na Tu- 
stanowicach Tustanowski, Michał Kobyłecki, Konstanty Bereźnicki, Szczepan Dwernicki, Piotr 
Potocki, Michał Płazyewicz, Piotr Kulczycki Wargal, Teodor Popiel, Alexander Bandrowski, 
Aleksander Liskowacki, Piotr Jaworski Horoszkowicz, Floryan Niedźwiedzki, Piotr Kulczycki 
Daszyniec, Andrzej Tyrawski, Teodor Kulczycki Stokajło, Mikołaj Dobrzański, Jan Brzozowski, 
Jan Łodziński, Wojciech Sawicki, Antoni Wierzchowski, Michał Bryliński, Antoni Łaszczewski, 
Bazyli Terlecki, Jan Oszczęgłowski, Antoni Witkowski, Wojciech Dobrzyniecki, Krzysztof Żela- 
zowski, Józef Jasiński, Jan Kulczycki Daszyniec, Bazyli Horodyski, Bratko Teodor Kulczycki 
Daszyniec, Jan Turski, Piotr Stebnicki, Bazyli Jaworski Bobrunicz, Felicyan Bętkowski, Eliasz 
Bereźnicki, Jan Komarnicki Hołod, Józef Zaleski, Jan Nowosielski, Jan Wyszotrawka, Łukasz 
Biliński Kackinowicz, Alexander Krzywkowski, Piotr Biliński Wandycz, Józef Horodyski, Stanisław 
Horodyski, Dymitr Biliński Jaroszewicz, Gabryel Topolnicki cum praestito iuramento, Alexander 
Terlecki, Franciszek Topolnicki cum praestito, Jan Nowakowski cum praestito iuramento, Jan 
Dobrzański imieniem swojem i braci swoich, Mikołaj Dobrzański cum p., Mikołaj Turski, 
Łukasz Lubek stolnik parnawski, Jan Bereźnicki, Samuel Kulczycki Krzyż, Matiasz Kucharski, 
Jan Nanowski, Stanisław Terlecki Szymkiewicz, Jerzy Tustanowski, Hrehory Terlecki, Alexander 
Winnicki Radziewicz, Mikołaj Tustanowski, Jan Tustanowski, Antoni Baszczewski, Kazimierz 
Janiszewski, Stanisław Kulczycki Gut, Jan Tatomir, Samuel Terlecki, Józef Zabłocki, Stanisław 
Humnicki, Józef Janowski, Antoni Halecki, Szymon Płoński, Jan Łaszczewski, Alexander Ko- 
piński, Jakób S. Albinowski, Stanisław Gruszecki, Jan Kowaliński, Dymitr S. Bandrowski, 
Adam Giełko, Ludwik Szeptycki, Piotr Terlecki Zaniewicz, Antoni Promiński, Bazyli Winnicki 
Józef Antoni z Szelibor Piątkowski, Józef Grabania, Andrzej z Komarnik Łopuszański, Bazyli 
Wilczyński, Teodor Turzański, Paweł z Przeczek i Mierzejowa Przeczkowski cześnik wiski, 
Jan Matkowski, Bazyli Biliński Tarasowicz, Jan Grabowski Jan Lityński Piskorowicz, Józef Be- 
reza, Jan Kulczycki Zychało, Albertus de Iżyce Iżycki cum protestatione contra subścriptionem 
sui de nullitateque eiusdem uti adactive in Dołhomościska apud magnificum Siemieński Succa- 
merarium Leopoliensem subsecutae ad reąuisitionem magnificorum Dzieduszycki Leopoliensis 
et Wieniawski Premisliensis vexilliferorum, Jacko Kulczycki Sztokayło, Jan Kulczycki Hust, Jan 
Jaworski, Jerzy Manasterski, Paweł Kulczycki Kostyk, Jędrzej Czaykowski Daszkiewicz, Bazyli 
Matkowski, Jerzy Kulczycki, Wojciech Sobiekurski, Bazyli Kulczycki Daszyniec, Jędrzej Giżycki, 
Jerzy Bandrowski, Ignacy Gołyński, Samuel Pohorecki, Paweł Hoszowski podstoli żydaczowski, 
Jan Baczyński Pukszyn, Antoni Zieliński, Jan Baczyński Leskowicz, Bazyli Wolański, Bazyli 
Kulczycki Mielkowicz, Jędrzej Czaykowski Lechnowicz, Alexander Chrząszcz, Jan Baczyński, 
Kotłowicz, Stanisław Falęcki, Alexander Czołowski, Teodor Horodyński, Stanisław Miciński, 
Jan Hordyński Jachnowicz, Teodor Baczyński Kotłowicz, Józef Przestrzelski, Samuel Borysław- 
ski z Włóczna, Stanisław F. Duchnowski subdelegat grodzki przemyski praevia contra alteram 
protestatione subścriptionem in blanco positam, Andrzej Winnicki Radziewicz, Jerzy Unicki, 
Jerzy Cieszanowski, Bazyli Ustrzycki skarbnik przemyski, Bartłomiej Krasnodębski vicesgerent 
grodzki nurski, Andrzej Pomocki, Michał Kędzierski, Jan Grodzicki skarbnik sanocki, Stanisław 
Żegota, Michał Korzeniowski, Paweł Tomaszewski, Kazimierz Kulczycki, Kazimierz Piotrowski, 
Józef Balicki, Alexander Kwaśnicki, Józef Cyrklewicz, Stanisław Grużewski, Alexander Paku- 
szewski podstoli wieluński, Maciej Giżycki, Kazimierz Janowski, Jan Piotr Janowski, Jan Ter- 
lecki Zaniewicz, Jerzy Kopystyński, Bazyli Kulczycki Hawicz, Jan Berezowski, Gaspar Sawicki, 
Stefan Unicki, Bazyli Krzeczkowski praevia manifestatione de nullitate subscriptionis suae apud 

1 S. Rboniski. 



19-20 1733 55 

magnificum Siemiński succamerarium Leopoliensem facta, Franciszek Kucharski, Michał Wasil- 
kowski, Stanisław Nowosielski, Bazyli Tarnopolski, Dymitr Bandrowski, Jan Wilczański, Stefan 
Pohorecki, Józef Zarzycki, Michał Żołdomirski, Antoni Żurowski łowczy bracławski, Jakób Kar- 
licki, Walenty Dybowski, Józef Cetys, Walenty Lisowski, Alexander Szczawiński, Kazimierz 
Skrzyński, Jakób Jarocki, Jan Brzozowski, Michał Sobieszczański, Władysław Konarski, Józef 
Dydyński, Franciszek Gurski, Paweł Krynicki, Piotr Winnicki Czeczel, Teodor Turzański, Jan 
Nanowski, Antoni Kossowski, S. Bronisław Pisarski, Irzy Czajkowski, Tomasz Romanowski, 
Michał Popiel Łastuwczak, Paweł Popiel, Franciszek Zielonka cześnik Drohicki, Piotr Terlecki 
ignarus literarum, Jan Terlecki nieumiejący pisać, Dymitr Serednicki nieumiejący pisać, Samuel 
Jaworski, Franciszek Jastrzębski C. L., Jerzy Wyszotrawka, Jan Jaworski, Paweł Jaworski, 
Martycz, Teodor Nehrebecki, Michał Komarnicki Klimowczak, Jan Matkowski, Alexander Mat- 
kowski nieumiejący pisać krzyż kładzie, Eljasz Jaworski Fejowicz, Teodor Popiel, Michał Ba- 
czyński, Jerzy Jaworski Dubik, Marcin Jan Drohomirecki, Jan Jaworski Jusypowicz krzyż święty 
kładzie, Józef z Lipego Lipski regent koronny jako w województwie bełzkiem na podobnąf 
circa fidem sanctam Romanam catholicam, ieges, libertates patrias et tuitionem maiestatis Naj- 
jaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego pana mego miłościwego konfederacyą przysią- 
głem, tak do tejże konfederacyi prześwietnego województwa ruskiego generału jako concivis 
przystępując i one iureiurando trzymać deklaruje i obliguje się. 

17. Po którym przez każdego z wyżej wyrażonych JWMci pp. senatorów, szlachty, oby- 
watelów województwa ruskiego wykonanym juramencie i podpisach naszych zleciliśmy JWIMci 
p. marszałkowi naszemu tę konfederacyą naszą podpisać, i do grodów wszystkich generału 
województwa naszego dla jako najprędszej wszystkim wiadomości podać, praemonendo oraz 
niniejszą konfederacyą naszą IMciów pp. regentów i susceptantów wszystkich grodów naszego 
województwa, aby żadnych transakcyi któreby authoritati maiestatis elekcyi Najjaśniejszego króla 
IMci Stanisława Pierwszego explicite lub implicite derogare miały, tudzież przeciwko tej naszej 
konfederacyi circa libertatem et maiestatem zaszłej od nikogo przyjmować nie ważyli się. Datum 
die mensę et anno ut supra. Jan z Bużynina na Mieżyńcu Mniszek podczaszy ziemi przemyskie 
marszałek konfederacyi generału województwa ruskiego. 

Castr. Prera. Rei. 542 p. 2349—2370; Castr. Leop. Rei. 530 p. 2337-2357; Fasc. Cop. Castr. San. 
49 Nr. 1042. 



20. 

Wisznia, 10 grudnia 1733. 

Laudum sejmiku konfederackiego wiszeńskiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo województwa generału ruskiego zje- 
chawszy się na miejsce obradom województwa naszego zwyczajne tu do Wiszni na dzień dzie- 
siąty miesiąca grudnia w roku teraźniejszym tysiącznym siedmsetnym trzydziestym trzecim przy- 
padającym in virtute wici Najjaśniejszego króla Stanisława Pierwszego na pospolite ruszenie 
wydanych, i do akt grodzkich przemyskich per oblatam podanych za uniwersałem IMci p. 
Mikołaja Sołtyka kasztelana przemyskiego, naprzód przystąpiwszy do uniwersalnej całego woje- 
wództwa konfederacyi i przy wierze Św. katolickiej, przy całości praw i swobód ojczystych 
dostojeństwie Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego skonfederowawszy się et vinculo 
iuramenti obowiązawszy się et quod proficuum mogło być dla ratunku ojczyzny in hac ingruenti 
necessitate Rzptej w tejże konfederacyi wyraziwszy in subsidium ojczyzny wyprawy z dóbr 



56 1733 20 

królewskich duchownych i dziedzicznych postanowiliśmy, które aby, jako najprędzej do skutku 
przyprowadzone być mogły, do takowej generał województwa naszego przystępuje dyspozycyi. 

2. Naprzód ziemia lwowska z powiatem źydaczowskim pachołków trzysta sześdziesiąt, 
ziemia przemyska z powiatem przeworskim pachołków trzysta tudzież z osobna dragonii konnej 
z dóbr ekonomiej Samborskiej i królewszczyzn niektórych dyspartymentem in subseąuens spe- 
cifikowanych sześćdziesiąt; ziemia sanocka pachołków sto dwadzieścia de unanimi consensu 
wystawić i erygować deklaruje. A ponieważ do erygowania i wystawienia pomienionej milicyi 
każda ziemia sobie distinctos arripit modos et media, tedy pomienionych wypraw każdej ziemi 
osobny opisuje się porządek. Naprzód ziemia lwowska, ponieważ na teraźniejszym kongresie 
generału naszego nie mając taryf z grodu swego sobie przywiezionych, de modo contribucndi 
na wyprawy wyżej wyrażone hic et nunc consulere nie może , tak tedy obmyślenie aerarii na 
pomienioną milicyą, jako też i na naznaczenie i obranie JWIMciów rotmistrzów do tych wy- 
praw, tudzież dyspozycyą wszelką około tychże wypraw do sądów kapturowych po Trzech 
Królach przypadających bierze, obligując JWIMci p. kasztelana lwowskiego jako senatora i mar- 
szałka sądów kapturowych ziemi swojej, aby z WWlMciami pp. sędziami tychże sądów, jako 
najskuteczniejszy do erekcyi tej milicyi obmyśliwszy sposób w czasie jako najprędszym mogła 
być ta wyprawa erygowana, którą wystawioną taż ziemia pod dyspozycyą JWIMci p. marszałka 
konfederacyi naszej oddać deklaruje. 

3. Ziemia zaś przemyska do pomienionych wypraw pachołczych obrała i uprosiła za 
rotmistrzów WWlMciów p. Tobiasza Żurowskiego cześnika nowogrodzkiego, Marcina Kraiń- 
skiego łowczego sieradzkiego i Jędrzeja Otockiego miecznika wschowskiego, a zaś do komen- 
derowania dragonii konnej WIMci p. Bazylego z Unihowa Ustrzyckiego skarbnika przemyskiego 
obrała i uprosiła. Którzy IMci pp. rotmistrze ziemi przemyskiej, oraz i WIMć p. skarbnik prze- 
myski nad dragonia konną komendę mający, lubo probatae fidei et dexteritatis są patriae cives, 
jednak propter maius robur et authoritatem tej naszej milicyi przez konfederacyą postanowionej 
ad nexum iuramenti obligantur in hanc rotham : Jako powierzonych sobie ludzi pod znakiem 
moim w zupełnym kompucie zawsze trzymać i onym strawne, pieniądze, nic czasu i dnia nie 
uchybiając, aby ludzie i konie punktualną mieli sufficyencyą płacić będę , w odbieraniu pa- 
chołków i pieniędzy na nich z dymu według dyspartymentu na moją chorągiew należących 
nikomu folgować niepowinienem, dyspozycyi JWIMci p. marszałka i ordynansów JWIMci p. 
regimentarza wojsk koronnych we wszystkiem słuchać i one obserwować będę i według ich 
pod rygorem artykułów wojskowych sprawić się mam, tak mi Panie Boże dopomóż i męka 
Syna jego niewinna. Który jurament przy odbieraniu dyspozycyi od JWIMci p. marszałka 
każdy z IMciów przed tymże JWIMcią wykonać będzie powinien. 

4. Pomienionym zaś IMciom pp, rotmistrzom in vim pensyi za rotmistrzostwo naznacza 
się ad interim po dwa tysiące zł. p. każdemu i z osobna na kotły i chorągiew zł. pięćset, 
chorążemu każdej chorągwi po zł. tysiąc, IMciom kompanii i których po dwóch przy każdej cho- 
rągwi być powinno po zł. sześćset naznaczamy. In vim których pensyi asygnacye od JWIMci 
p. marszałka konfederacyi naszej do podatku szelężnego przez sądy kapturowe przemyskie po- 
stanowionego nieodwłocznie wydane być mają. 

5. A że regulamen milicyi i należyta dyspozycyą consistit na pilność i attendencyi 
IMciów pp. oficerów, tedy praesenti dispositione województwa naszego obligujemy i wszystkich 
IMciów pp. rotmistrzów, jako i WIMci p. skarbnika przemyskiego komendę nad dragonia konną 
mającego, aby continuo przy chorągwiach swoich w wojsku byli i nigdzie się od nich nie 
absentowali, ludzie pod chorągwiami swemi przez dyspozycye JWIMci p. marszałka sobie od- 
danych w zupełnym kompucie trzymali, ani agrawacyi żadnych tak na miejscu jako i w cią- 
gnieniu do obozu żołnierzom swoim czynić nikomu nie dopuszczali, ale jako punktualną płacą 
na ludzi i konie brać będą, tak z grosza żyć powinni. In casu przez IMciów pp. rotmistrzów 



20 1733 57 

niedotrzymania wyżej wyrażonych punktów, osobliwie absentowania się od chorągwi, dajemy 
moc i zupełną władzę JWlMci p. marszałi<owi na takowego absentującego się na miejsce in- 
nego IMci p. rotmistrza instytuować, tudzież wziętej pensyi upomnieć się, którą jako non prome- 
ritam mercedem zwrócić takowy absentujący się powinien. 

6. Co się tyczy pachołków trzechset wyżej wyrażonych ziemi przemyskiej do wypra- 
wienia postanowionych, takowa około wyprawy i konserwacyi onych czyni się dyspozycya 
i pomiarkowanie. Wziąwszy podatek podymnego według taryfy, na którą WIMć p. Humnicki 
podsędek ziemi przemyskiej podczas konfederacyi in anno 1715 podobnyż podatek podymnego 
wybierał, naznacza się na każdego pachołka wyprawę i z strawnemi pieniądzmi na człowieka 
i konia należącymi dymów pięć i ćwierć, z których obligantur wszyscy in genere pp. obywa- 
tele tejże ziemi dziedzice lub possessorowie dóbr jak na kogo według dyspartymentu przypadnie 
wyżej wyrażona kwota dymów. A gdzie zaś mniejsza od tej kwoty jest, znosząc się z innemi 
wsiami i sąsiadami z wyżej wyrażonych dymów pięć i ćwierci pachołka jednego w barwie 
sukiennej, t. j. żupan niebieski, katanka granatowa z białemi obszlegami, czapka czerwona 
z czarnym barankiem, z flintą, pistoletami, ładownicą i z flintpasem porządnie sporządzonego 
na koniu dobrym, valoris ad minimum zł, sto, wyprawili i pod komendę tegoż IMci p. rotmi- 
strza, który będzie miał dobra wyprawującego się w dyspartymencie swojem in spatio niedziel 
pięciu sub poena de expeditione bellica sancitis et militari przez tegoż Imci p. rotmistrza 
z ludźmi executione oddali, który pachołek nietylko ładownicę pełną prochu z kulami mieć po- 
winien, ale oprócz ładownicy każdy kul po kopie w osobnym worku i prochu ad proportio- 
nem tych kul, plus minus po dwa funty, tak dla exercytacyi ludzi i koni jako też i dla potrzeby 
dalszej mieć z osobna ma. Strawnych zaś pieniędzy na konia i pachołka na tydzień po zł. 4 
ad manus tegoż IMci p. rotmistrza na niedziel dwadzieścia, t. j. zł. ośmdziesiąt z wyżej wyra- 
żonych dymów na jednego pachołka przypadających wypłacili, in futurum zaś, jeżeli ta wy- 
prawa dłużej, dla obrony Rzptej byłaby potrzebna i na usłudze wojennej dalej zostawać miała, 
strawne pieniądze in subseąuens każdy na swego pachołka za obwieszczeniem IMci p. rot- 
mistrza absque omni dilatione komportować powinien, na konie zaś strawne tylko ad decimam 
ąuintam Maii currere powinno. In ąuantum by zaś przed czasem dwudziestu niedziel wyjścia 
ci wyprawni pachołcy za nastąpieniem uspokojenia Rzptej nazad się ad propria wrócili, tedy 
resztę nie expensowanych pieniędzy strawnych IMcie p. rotmistrze possessoribus bonorum, 
z których mieli pachołków pod komendą swoją wyprawionych, wrócić i tychże samych pa- 
chołków ze wszystkiem moderunkiem i końmi tymże samym posesorom, od których byli wy- 
prawieni, oddać tenebuntur. 

7. A że taż ziemia przemyska oprócz wyprawy pachołków trzechset wyżej wyrażonych 
z osobna z dóbr ekonomij Samborskiej ' królewskich niektórych, które się na dyspartyment do- 
staną wystawić obligowała się dragonii konnej 60, tedy na exekucyą tej milicyi lenungi żołnie- 
rzom i na gaże tak WIMci p. skarbnikowi przemyskiemu należącą jako i chorążemu tudzież 
kapralom dwom i doboszowi naznacza się dymów numero pięćset. Z których dymów obligantur 
possessores bonorum w dyspartymencie osobliwym exprimendorum, aby żołnierze z należytym 
moderunkiem żołnierskim na koniach dobrych valoris ad minimum sto dwadzieścia zł. w barwie 
jednakowej, t. j. katanki niebieskie, liberye granatowe z obszlagami białymi ze wszystkim mo- 
derunkiem żołnierskim w jako najprędszym czasie, t. j. z dymów siedmiu jednego żołnierza 
wystawić, pod rygorem de expeditione bellica postanowionych ac forti militari executione pod 
komendę WlMci skarbnika przemyskiego in spacio niedziel pięciu oddać będą powinni, zaś 
IMć p. skarbnik przemyski omni conatu et studio starać się ma et praesenti sancito obligatur, 
aby tych ludzi w zupełnym kompucie na czas i miejsce popisowi niżej naznaczone indi- 
late stawił. 

Q 

Akta grodzkie i ziemskie XXUI. ^ 



58 1733 20 

8. Któreby zaś dobra per absolutam impossibilitatem dla trudnego dostania moderunku 
i innych necessariorum same wystawić onego nie mogły, albo WIMć p. skarbnik przemyski 
to onus wystawienia, za które dobra na siebie wziął, tedy z dymu jednego po zł. siedmdziesiąt 
jeden i groszy 13 na wyprawę takowego żołnierza possessores bonorum WIMci p. skarbnikowi 
przemyskiemu dać będą powinni, a WlMć p. skarbnik coassumpto hoc onere na siebie do wysta- 
wienia obligowany będzie. Reszta zaś dymów, od wyprawy żołnierza zostająca, na gażę oficyerską 
i underoficyerską także i na dobosza cedere mają. Z których naznacza się p. skarbnikowi zł. 
trzy tysiące, IMci p. chorążemu zł. tysiąc, kapralom dwom, którzy oprócz gemein sześćdziesiąt 
osobnie być mają tysiąc pięćset. Więc tę gażę possessores dóbr wyżej wyrażonych, jako też i na 
dobosza zł. pięćset którzy wyprawy nie będą dawać zapłacić indilate tenentur. 

9. A jako IMcie p. rotmistrze super fidelitatem funkcyi swoich rotha superius expressa 
iuramentum wykonać adstricti są, tedy similiter JWIMć p. skarbnik przemyski komendę nad 
dragonia konną mający jurament ex persona sui rotha eadem superius specificata wy- 
konać obligatur. 

10. Jeżeliby zaś w dalszym czasie była necessitas płacenia wyżej wyrażonych pensyi 
oficerskich i towarzyskich zasług, więc wcześnie providendo aerarium tej naszej ziemi podatek 
osobliwy na Żydów ad normam ziemi sanockiej inferius circumscriptam na wypłacenie tych 
pensyi officerskich i inne w tym czasie ziemiańskie potrzeby uchwala i ustanawia. Do którego 
podatku si necessitas exierit exactora JWIMć p. marszałek una cum consiliariis naznaczyć 
obligatur, który tak super realem revisionem et circumscriptionem regestrem osób żydowskich 
jako też exactionem tegoż samego podatku przysiądz będzie przed tymże JWIMcią p. marszał- 
kiem powinien. 

11. Że zaś w taryfie wyżej wyrażonej ziemi przemyskiej niektóre wsie opuszczone, 
drugie novae locationis nie najdują się, także habita ratione niektórych wsi konflagrat, quan- 
titas dymów na różne wsie nie jest wyrażona i dopisana, tedy na te wsie opuszczone jako 
et novae locationis dopisawszy i do taryfy tudzież i na te, które się przed tymi konflagratami 
zasłaniały teras in publica calamitate ojczyzny, która neminem excipit pozwalamy JWlMci p. 
marszałkowi konfederacyi naszej, ducta proportione non praeaggravando nec minuendo, dymy 
włożyć i do dyspartymentu IMciów p. rotmistrzów na wyprawę pachołków aplikować. 

12. Ziemia sanocka similiter obmyślając sposób do wystawienia i dalszej konserwacyi 
pomienionej wyprawy sta dwudziestu pachołków podymne także na taryfę, według której IMć 
p. Jerzy Bukowski łowczy sanocki wybierał postanawia i do weryfikacyi tejże taryfy uprosiwszy 
WWIMciów pp. IMci p. Stadnickiego podczaszego, Jerzego Bukowskiego łowczego, Zygmunta 
Jaruntowskiego kasztelanica sanockich, i Jerzego Cieszanowskiego czernichowskiego, Piotra 
Wisłockiego gostyńskiego cześników naznacza, którzy pro die 21 Decembris anni praesentis do 
Sanoka absentia unius vel duorum non obstante, dummodo tres adsint zjechawszy się, taryfę 
pomienioną z grodu wyjąwszy weryfikować będą. Jeżeliby się jaka wieś opuszczona pokazała, 
lub novae locationis miasteczko albo wieś w tej taryfie nie najdowało się, dajemy potestatem 
WWIMciom pp. deputowanym, aby proporcyonalnie sine iniuria w taryfę wpisali i proportionem 
dymów nowo wynalezionych wsiów i miasteczek postanowili, według której taryfy non dimi- 
nuendo cuipiam dymów z wielu pachołków wyprawić należy disposite składając wieś ze wsią 
pobliskich sąsiadów albo jednego państwa nierozdzielając pomiarkowanie uczynili. 

13. Do których to pachołków dóbr naszych dziedzicznych królewskich i duchownych wy- 
prawnych uprosiliśmy za rotmistrza IMci p. Andrzeja Remera, któremu tak pensyi rocznej jako 
na sporządzenie kotłów i chorągwi zł. polskich trzy tysiące, IMci p. Bukowskiemu poruczni- 
kowi obranemu dwa tysiące zł. p., IMci p. chorążemu którego sobie obierze IMć p. rotmistrz 
pensyi rocznej tysiąc zł. naznaczamy. Tegoż IMci p. rotmistrza obligujemy, aby odebrawszy 
taryfę od IMciów delegowanych zaraz z oficerami swymi pachołków do Sanoka ściągał, aby 



20 1733 59 

na czas wyżej wyrażony przed terminem popisu na dwie niedziele, t. j. pro die 15 Jaanuarii 
w roku przyszłym 1734 wszyscy stanęli. IMć p. rotmistrz i z oficyerami jal<o i pachołcy swoim 
kosztem bez żadnej agrawacyi miast i wsiów proprio aere et sumptu żyć powinni. A jeżeliby 
w tymże czasie ktokolwiek z IMciów ziemian, także z dóbr królewskich i duchownych ziarnie 
sanockiej pachołków nie stawił, tedy do dóbr renitentium na exekucyą ze wszystkimi pachoł- 
kami IMĆ p. rotmistrz iść powinien i nie ustąpi, póki należących z dymów według dysposycyi 
ziemiańskiej nie wyprawią pachołków, a gdyby takowy znalazł się przeciwny, żeby nie wypra- 
wiwszy pachołków ważył się exekucyą rugować i wioiencyą uczynić, takowego powinien IMć 
p. rotmistrz do sądów kapturowych lub grodzkich pro poenis arbitrariis pozwać. Tenże IMć 
p, rotmistrz zebrawszy pachołków popisać się z nimi przed JWIMcią p. marszałkiem teraźniej- 
szej naszej konfederacyi in termino popisowi assignato powinien, a popisawszy się zaraz pod 
komendę JWlMci p. wojewody kijowskiego regimentarza generalnego wojsk koronnych od 
JWIMci p. marszałka konfederacyi naszej ordynowany być ma i z miejsca popisu marsz swój 
do obozu prostować powinien. Pachołcy barwę mieć powinni jednakową, t. j. katanki grana- 
towe z obszlagami białymi, żupany niebieskie sukienne, czapki z wierzchami czerwonymi z ba- 
rankami czarnymi, konia dobrego valoris ad minimum zł. p. sio, pistoletów parę, flintę, szablę, 
dzidę, ładownicę i flintpas dobry. 

14. A że na zapłatę gaży IMciom pp. rotmistrzowi, porucznikowi i chorążemu uchwa- 
lony podatek podymnego wystarczyć nie może, tedy podatek na Żydów takowy uchwalamy, 
aby każdy Żyd gospodarz w miastach i wsiach, domach, browarach i karczmach znajdujący się 
dał od siebie tynfa, od żony pół tynfa, od dziecka utriusque sexus dwie lecie mającego każdego 
po Szostaku bitym, od komornika pół tynfa, od żony komornikowej pół tynfa, od wdowy ko- 
mornicy lub od wdowca komornika similiter po pół tynfa, od dzieci komorniczych po szóstaku 
bitym oprócz tych dzieci, które dwóch lat nie mają. Do której to funkcyi i wybrania podatku 
pomienionego żydowskiego na rok jeden uprosiliśmy WIMci p. Teodora Zielonkę starostę doł- 
źańskiego, który zaraz jak prędko laudum ad acta będzie podane pomieniony podatek wybierać 
powinien i rewizyą rzetelną po wszystkich miastach, miasteczkach i wsiach i domostwach, 
browarach i karczmach znajdujących się Żydów, Żydówek i dzieci, nikogo nie opuszczając i nie 
ochraniając, uczynić ma sub iuramento inslantanee praestando in hanc rotham: Ja Teodor przy- 
sięgam Panu Bogu Wszechmogącemu w Trójcy Świętej jedynemu, iż podatek od prześwietnej 
ziemi sanockiej in subsidium wyprawy dla oficyerów na Żydów uchwalony, mnie powierzony 
wiernie i sprawiedliwie, nikogo nie ochraniając ani opuszczając wybierać i regestra percepty 
tegoż podatku prawdziwie pisać będę, kalkulacyą uczynię, tak mi Panie Boże dopomóż i męka 
Syna jego niewinna. Który juratnent IMć p. starosta dołżański wykonał. Ten zaś podatek jako 
najprędzej in spacio niedziel czterech IMć p. starosta dołżański wybrać, a z wybranego na 
przyszłym da Bóg sejmiku kalkulacyą uczynić powinien będzie. Któremu za pracę i pilną exe- 
kucyą, wierną ziemi usługę deklarujemy zł. p. dwa tysiące, a in ąuantumby swoich pieniędzy 
co nad perceptę wybranego podatku tenże IMć p. exactor spendował, tedy mu to ziemia nasza 
sanocka rekompensować deklaruje. 

15. Z którego postanowionego podatku zaraz Imciom pp. rotmistrzom dwa tysiące zł. p., 
chorążemu zaś i porucznikowi roczną płacę Imć p. exactor wypłacić obliguje się, resztę zaś 
pomienionych pensyi przy sobie zatrzyma. A jeżeliby co z podatku żydowskiego nad wypłacone 
pensye IMciom pp. officyerom zostawało, na żadną assygnacyę bez konsensu całej ziemi sanoc- 
kiej wypłacać nie powinien, lenungi zaś na pachołków należące do rąk Imci p. rotmistrza na 
pół roku na każy tydzień po zł. dwa a na konie na pięć miesięcy także po zł. dwa na tydzień 
oddawać obligujemy się, aby Imć p. rotmistrz pachołkom w każdą niedzielę punktualnie dnia 
nie uchybiając według tego postanowienia dawał, żeby ci pachołcy konie mieli w dozorze obli- 
gujemy Imci p. rotmistrza na odebrane lenungi na pachołków IMć p. rotmistrz kwity dawać 



60 1733 20-21 

powinien. In quantumby pachołcy przed pół rokiem do domu powrócili, tedy IMć p. rotmistrz 
resztę lenungów pozostałych Itażdemu ziemianinowi lub jego pachołkowi oddać powinien będzie 
i pachołków tychże ze wszystkiem moderunkiem przywrócić. 

16. Obligujemy wszystkich IMciów pp. rotmistrzów, aby przy chorągwi continuo byli 
praesentes i pachołków wyprawnych na usługę swoją prywatną nie zażywali i nie odrywali 
sub rigore in dispositione ziemi przemyskiej expresso. Ażeby zaś ta pacholcza wyprawa jako 
w najlepszym porządku i dyspozycyi być mogła, więc IMcie pp. rotmistrze całego generału 
województwa ruskiego jakoteż i WIMć p. skarbnik przemyski nad dragonia komendę mający, 
zebrawszy wszystkich pachołków i dragonia w zupełnym kompucie z chorągwiami swemi pod 
Medykę dla popisu tychże milicyi przez JWIMci p. marszałka konfederacyi naszej pro die tri- 
gesima Jannuarii w roku przyszłym tysiącznym siedmsetnym trzydziestym czwartym indilate 
stanąć będą powinni i popisawszy się przed tymże JWIMcią marszałkiem konfederacyi naszej 
za dyspozycyą Jego ad corpus wojska koronnego pod władzę JWIMci p. regimentarza gene- 
ralnego tychże wojsk iść mają. 

17. Ponieważ zaś podczas teraźniejszej konfederacyi województwa naszego exigit ne- 
cessitas, aby JWIMć p. marszałek konfederacyi naszej nietylko cum vicinis paiatinatibus, ale też 
cum consiliariis suis ad intervenientes materias jako też i z IMciami pp. rotmistrzami w wojsku 
zostającymi znosił się, więc ad praemissa obseąuia po czterech pachołków z pod wszystkich 
chorągwi województwa ruskiego komenderowanych przy JWIMci p. marszałku continuo zo- 
stawać powinni, którym IMcie pp. rotmistrze strawne na konie i osoby ich tak z podatku dy- 
mowego na nich należące dawać będą powinni. 

18. Dobra Brzeżany przez gwałtowny wicher zrujnowane upraszały o allewiacyą w po- 
datkach szelężnym i czopowym, która że teraz in necessitatibus województwa nastąpić nie 
mogła, oraz cum desiderio IMci p. Leszczyńskiego podczaszego trębowelskiego, jako też i IMci 
p. Mikołaja Dobrzańskiego respektu konfiagrat do przyszłego sejmiku odkładamy. 

19. Wielmożny IMć p. Bielski starosta rabsztyński, jako na przyszłych sejmikach tak 
i na teraźniejszym zanosił desiderium respektem przeładowania czopowego i szelężnego, o co 
dekret remissionis na sądach kapturowych na sejmik otrzymał, zaczem stosując się do konsty- 
tucyi anni miliesimi septingentesimi decimi septimi de impositione postanowionej naznaczamy 
ad revisionem WIMć p. Mikołaja Michałowskiego, stolnika brzeskiego - kujawskiego i IMć p. 
Alexandra Hinka, wicesgerenta grodzkiego lwowskiego lub IMć p. Wyszpolskiego regenta ziem- 
skiego lwowskiego. 

20. Którą dyspozycyą województwa naszego JWIMci p. marszałkowi konfederacyi na- 
szej podpisywać zleciliśmy. Datum die mensę anno ut supra. Jan z Bużenina na Mierzyńcu 
podczaszy ziemi przemyskiej marszałek konfederacyi generału województwa ruskiego. 

Castr. Prem. Rei. 542 p. 2370-2382; Castr. Leop. Rei. 530 p. 2357-2377; Fasc. Cop. Castr. San. 
49 Nr. 1043. 



21. 

Wisznia, 10 grudnia 1733. 

Manifest przeciwko powtórnej konfederacyi. 

1. My Rady, dygnitarze, urzędnicy i rycerstwo województwa ruskiego zjechawszy się 
do Wiszni na miejsce obradom zwykłe , mając czułość przy dostojeństwie Najjaśniejszego 
króla IMci Stanisława Pierwszego p. n. m. przez nas wraz z drugiemi województwami i całą 



21 1733 61 

Rzptą liberę obranego, ponieważ na zgubę wolności i praw ojczystych wojska moskiewskie 
znajdują się in visceribus patriae et liberam ordinibus senatorio et aeąuestri electionem prawem 
przez Najjaśniejszych królów Kazimierza, Ludwika, Władysława Pierwszego, Władysława Wtó- 
rego, Jan Wojciecha, Alexandra, Zygmunta Pierwszego, Zygmunta Wtórego, Augusta, Hendryka, 
Stefana, Zygmunta Trzeciego, Władysława, Jana Kazimierza, Michała, Jana Trzeciego i Augusta 
Wtórego szczęśliwie nam panujących przełamać usiłują hostilesąue initiendo manus prawa, so- 
jusze i traktaty in nihilum redigere zawzięły się, kiedy uniwersał Najjaśniejszego króla IMci 
Stanisława Pierwszego na pospolite ruszenie, pospolitym zwyczajem wici nazwany, jedna za 
dwoje animos nostri ad tuendam libertatem et maiestatem do pospolitego ruszenia przypro- 
wadza i mieć gotowość za wyjściem trzech wici obliguje, nie inszym sposobem, tylko dla 
uczynienia porządku wyprawienia secundum possibilitatem nostri posiłku wojsku i rozmówie- 
nia się o czasie popisów in unum do Wiszni, ob permoventes w teraźniejszych konjekturach ra- 
tiones convenimus. 

2. Gdzie zastawszy wydany na sejmik prawem zakazany et ultra obloquentiam wici 
Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego p. n. m. nastąpiony uniwersał od JWIMci 
p. Mikoła Sołtyka kasztelana przemyskiego in iura maiestatica et in convuIsionem konfederacyi 
naszej wydającego, wprzód nie zniósłszy się z JWlMcią p. Maciejem na Unihowie Ustrzyckim 
kasztelanem lwowskim, w województwie naszem, po JO książęciu IMci wojewodzie ruskim 
pierwszym senatorem, ani z JWIMcią p. Janem z Siemienie na Dołhomościskach Siemińskim pod- 
komorzym lwowskim i powiatu żydaczewskiego marszałkiem generalnym konfederacyi wo- 
jewództwa naszego, in tuto et toto wici Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego p. 
n. m. obserwując, konfederacyą naszą, nemine contradicente, immo omnibus acceptantibus posta- 
nowioną, tudzież sancitum na sejmiku wyszyńskim relationis po sejmiku konwokacyi ułożone 
manutenemus, dotrzymując vinculum iuramenti in manus JWIMci p. marszałka konfederacyi 
naszej przez nas subsecuti de nullitate et invaliditate actus konfederacyi nowo czyniącej się, 
przez zagajenie sejmiku po nastąpionych protestacyach od Wnych urzędników i obywatelów 
stanu rycerskiego województwa naszego generału wyszyńskiego, tak na miejsca obradom zwykłe 
w kościele jako i na cmentarzu, gdzie IMciów adversantium znajdował się konkurs, że in 
depressionem liberi veto ważyli się powtórną czynić konfederacyą, tudzież contra praescriptum 
uniwersału od Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego p. n. m. że postąpili sobie 
solenną zanosimy manifestacyą, prz)rzekając tuitionem maiestatis króla IMci Stanisława Pier- 
wszego wszelkiemi siłami naszemi omnibusąue modis et mediis krwią etiam naszą własną 
utrzymywać. 

3. I jako obowiązani jesteśmy wyżej mianowanymi wiciami do czynienia gotowości do 
pospolitego ruszenia, też abyśmy quanto celerius przykładem innych województw oppressae 
mogli subvenire libertati, in ordine do wykonania circa tuitionem libertatis et maiestatis Najja- 
śniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego wolnymi głosami przez nas obranego juramentów 
ad eandem tuitionem tak przez nas jako i braci naszych w domu zostających, upraszamy zatem 
JWIMci p. Jana Siemieńskiego podkomorzego ziemi lwowskiej marszałka generalnego konfede- 
racyi generała' naszego, ażeby in virtute sancitorum nostrorum anteriorum, któremi pro oppor- 
tunitate temporum aż do sejmu koronacyi dyspozycyą województwa naszego na sobie konkre- 
dytowaną in ordine do wykonania circa tuitionem maiestatis Najjaśniejszego króla IMci Stani- 
sława Pierwszego p. n. m. przez nas i inszych concives iuramenta ferenda ad eadem tuitionem 
consilia et auxilia uchwalenia wypraw per literas suas universales nas i innych concives wo- 
jewództwa naszego tu do Wiszni na dzień dwudziesty dziewiąty miesiąca grudnia congre- 
gare raczył. 

4. Na który termin wszyscy nemine excepto fide et honore zjechać obowiązujemy się. 
Gdzie antę omnia wykonawszy iuramenta in tuitionem maiestatis Najjaśniejszego króla IMci 



62 1733 21 

Stanisława Pierwszego p. n. m. na popisy w czasie na zjeździe naszym postanowionym, za 
uniwersałami JW. i<aszteianów województwa naszego na miejscach prawem opisanych z goto- 
wością wsze!i<ą stanąć i co potrzebnego będzie propter tuitionem maiestatis króla IMci Stani- 
sława Pierwszego p. n. m. postanowić przyrzekamy et bona fide postanawiamy et huius roboris 
tę naszą manifestacyą mieć chcemy, jakoby in actis publicis zeznana była. Na co dla lepszej 
wiary, wagi i pewności rękami naszemi podpisujemy. Datum w Wiszni die decima Decembris 
1733 anno. Józef Franciszek Dzieduszycki chorąży lwowski, Marcin Aleksander Wieniawski 
chorąży ziemski sędzia grodzki przemyski, Bogusław Bielski starosta rabsztyński, Krzysztof 
Kruszelnicki, Marek Drogomir, Jan Dunin Łabęcki miecznik powiatu podstarości i sędzia grodzki 
żydaczewski, Andrzej Sokolnicki cz. w., Tomasz Orzechowski skarbnik lwowski, Jerzy Wie- 
niawski podstoli ziemi lwowskiej Józef Mogilnicki, Antoni Drogomir, Jerzy Szeptycki, Dominik 
Lisowski, F. Szeptycki, Mikołaj Lisowski, Józef Kazimierz z Pohorec Korytko, Konstanty Wysz- 
polski, Franciszek Mazaraki, Samuel Gurowski, Franciszek Bedło Zwoliński, Stanisław Łoś, 
Stanisław Franciszek Duchnowski, Jan Rybczewski, Stanisław Duchnowski, Teodor Papara 
podczaszy nowogrodzki, S. Bronisław Pisarski, Józef Stanisław Kupalski, Jan Białoskurski, 
Paweł Iwoński Marczycz, Walenty Dybowski, Łukasz Dybowski, Stanisław J. Linkiewicz, 
Jan Stanisław Kostka Kłembowski, Jan Papara, Antoni Wieniawski Bodula, Andrzej Szep- 
tycki, Jakób Kazimierz Wieczorkowski, Jerzy Żurakowski, M. K. Żurakowski, Jan Fałęcki, 
Józef Pocętkowski, Wojciech Stawski, Franciszek Cetys podstoli latyczowski, Jan Jagodziński, 
Aleksander Bogucki, Jan Manasterski S. M., Franciszek Danefelt, Kazimierz Tulczycki, Michał 
Baczyński, Stanisław Kłembowski, Konstanty Bereźnicki, Adam Pohorecki, Sebastyan Wiszniew- 
ski, Jan Pohorecki, Romuald z G. Wolski, Tomasz Doliniański, Dymitr Czajkowski, Rafał 
Turzański, Aleksander Czajkowski, Teodor Hoszowski, Wojciech lżyć Iżycki, Hrehory Czaj- 
kowski, Floryan Marchocki, Hryhory Czajkowski , Stanisław Włodek , Czajkowski, Antoni 
Donajewski, Stanisław Rychalski, Jan Matkowski, Antoni Wyszpolski, Michał Komarnicki, Remian 
Tyszecki, Siemon Sozański', Jan Czaykowski, Stefan Popiel, Piotr Topolnicki, Teodor Czay- 
kowski, Jędrzej Czaykowski, Bazyli Wolański, Maciej Kruszelnicki, Piotr Uruski, Paweł Czay- 
kowski, Jan Winnicki, Piotr Czajkowski, Andrzej Topolnicki, Jan Matkowski, Piotr Oruski, 
Stefan Łoziński, Jan Czaykowski Tymkowicz, Jacenty Łoziński, Michał Dobrowolski, Jacenty 
Łoziński, Dziza, Jędrzej Zyboroski, Stefan Łoziński, Stanisław Rykowski, Michał Żerebecki, 
Antoni Kurnatowski, Bazyli Matkowski, Jan Zygmunt Faściszowski, Teodor Nehrebecki, Jan 
Wolański, Antoni Więcsławski, Stefan Monasterski, Mikołaj Przedźymirski, Aleksander Mat- 
kowski, Jan Matkowski, Mikołaj Kni..., Hrehory Terlecki, Jan Turzański Kachanowicz, Teodor 
Gurzański, Bazyli Terlecki, Teodor Czajkowski, Antoni Młyński, Irzy Wyszotrawka, Szymon 
Prec..., Ignacy Dunicki, Teodor Popiel, Piotr Terlecki, Eliasz Jaworski, Irzy Jaworski Dubik, 
Jan Unicki Jaroszewicz, Jędrzej Popiel, Bazyli Romanowicz Czajkowski, Wojciech Krokowski, 
MichałWinnicki, Mikołaj Zbykowski, Jan Krzywokulski, Andrzej z Komarnik Łopuszański, Sta- 
nisław Jasienicki, Samuel Daszkiewicz Czajkowski, Michał Baczyński Kotłowicz, Bazyli Krzecz- 
kowski, Michał Konuński. 

Fasc. Cop. Castr. Leop. 37 p. 3603-3609; Castr. Leop. Rei 530 p. 2262-2267. 



1 Odtąd ze znakiem f jako pisać nieumiejący. 



22-23 1733 63 

22 

Dołhomościska, 12 grudnia 1733. 

Uniwersał marszałka konfederacyi województwa ruskiego. 

1. Jan z Siemienie na Dołhomościskach Siemieński podkomorzy ziemi lwowskiej i po- 
wiatu żydaczewskiego marszałek generalny konfederacyi województwa ruskiego wszem w obec 
i każdemu z osobna osobliwie JO JWlMci pp. dygnitarzom, urzędnikom ziemskim grodzkim i oby- 
watelom stanu rycerskiego województwa ruskiego generału wyszyńskiego do wiadomości po- 
daję, iż zapatrzywszy się na konjunktury teraźniejszego czasu, który per oinnia wyciąga po nas, 
abyśmy nieprzyjaciela czyhającego* na wiarę, wolność, dostojeństwo majestatu Najjaśniejszego 
króla IMci Stanisława Pierwszego e visceribus patriae ewakuować mogli i tem prędzej ad po- 
rłum felicitatis przez nastąpienienie koronacyej unicam libertatis pupillam zachowali, ile kiedy 
wiciami od Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego w Gdańsku de data 17 Octobris 
roku teraźniejszego 1733 wydanemi, podpisem ręki, pieczęcią pokojową stwierdzonemi, do akt 
grodzkich generalu naszego per oblatam podanemi, po miastach i parafiach publikowanymi do 
gotowości na pospolite ruszenie obwieszczeni jesteśmy, ażeby jako najprędzej inszych woje- 
wództw przykładem, nim przyjdzie za wydaniem wici trzecich in tuitionem maiestatu króla Stani- 
sława Pierwszego tudzież swobód i wolności naszych osobiście azardując, zdrowie i fortuny 
nasze piersiami własnymi zastawiając się augere vires braci naszych w wojsku zostających 
przy dostojeństwie majestatu i wolności krew lejących mogliśmy, na zjechanie się i umówienie 
salwowania ojczyzny i dostojeństwa Najjaśniejszego króla IMci dzień 29 miesiąca grudnia w roku 
teraźniejszym 1733 przypadający naznaczam, upraszając lMc'ów concives, ażeby na dzień i ter- 
min naznaczony zjechawszy się, dostojeństwa majestatu króla IMci Stanisława Pierwszego utwier- 
dzenie przysięgami naszemi uczyniwszy, o wyprawach i czasie popisu rozmówili się i co 
ad salvandam patriam tuitionemque maiestatis potrzebno będzie postanowili IMciów pp. posłów 
po Bogu Najjaśniejszego króla IMci ordynowali. 

2. Co dla lepszej wagi i pewności ręką moją własną przy zwykłej pieczęci podpisuję. 
Datum w Dołhomościskach die 12 mensis Decembris 1733 Jan Siemieński podkomorzy z ziemi 
lwowskiej marszałek konfederacyi generału województwa ruskiego. 

Castr. Leop. Rei. 530 p. 2260—2262. 



Wisznia, 29 grudnia 1733. 

Laudum sejtniku wiszeńskiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy ziemscy, grodzcy i całe rycerstwo województwa ru- 
skiego generału wyszyńskiego wzbudzeni wiciami od Najjaśniejszego króla IMci Stanisława 
Pierwszego p. n. m. wydanemi do akt grodzkich lwowskich per oblatam podanemi, tudzież 
listem od tegoż Najjaśniejszego pana naszego ze Gdańska die prima mensis praesentis De- 
cembris anno Domini millesimo septingintesimo trigesimo tertio do generału wiszyńskiego wo- 
jewództwa naszego ordynowanymi, zjechawszy się na dzień dzisiejszy do Wiszni na miejsce 

* czuwającego L. 



64 1733 23 

obradom zwykłe za uniwersałem ' JWIMci p. Jana z Siemieniec Siemieńskiego, podkomorzego 
lwowskiego marszałka generalnego konfederacyi województwa naszego dnia 12 grudnia tysiącz- 
nego siedmsetnego trzydziestego trieciego roku na affektacyą nas wszystkich wydanym, za uni- 
wersalną wszystkich zgodą to uczyniliśmy postanowienie amplexa in toto confoederałione pod 
laską WlMci p. Mniszka podczaszego przemyskiego subsecuta. 

2. Ponieważ zawsze a osobliwie in praesenti necessitate Rzptej intra viscera sui nie- 
przyjacielskie inkursye cierpiącej unio animorum jest najpotrzebniejsza, a województwa niemal 
wszystkie wiarę świętą katolicką , wolności, swobody ojczyste i dostojeństwo Najjaśniejszego 
króla IMci Stanisława Pierwszego utrzymując za wyjściem wici trzecich, teraz suffragia wypra- 
wiwszy wojsku, na obronę wiary, wolności i dostojeństwa majestatu Najjaśniejszego króla IMci 
wsieść na konie i własnemi zastawiać piersiami deklarowały się i przysięgami cielesnemi tui- 
tionem wiary świętej, wolności swobody i majestatu obowiązaly się, przeto i my tymże trybem 
i torem co insze województwa postępując sobie, przysięgę cielesną wykonaliśmy w tę rotę: 
Ja N. N. przysięgam Panu Bogu Wszechmogącemu w Trójcy Świętej jedynemu, iż przy wolności 
i swobodach ojczystych i dostojeństwie majestatu Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierw- 
szego p. n. m. obstawać będę, wszelkiem staraniem i usilnością wiarę świętą katolicką, wol- 
ność i dostojeństwo tegoż króla IMci utrzymywać zechcę, przeciwko tym, którzy przeciwko elek- 
cyi wolnej króla IMci Stanisława Pierwszego następują z całą Rzptą powstanę, tak mi Panie 
Boże dopomóż i męka Syna jego niewinna. 

3. Po której wykonanej przez nas niżej na podpisach wyrażonych przysiędze, ponieważ 
nie przyszło innym concivibus województwa naszego ad praesens personaliter adesse a upe- 
wnieni jesteśmy de unanimi IMciów wiary, praw i wolności i dostojeństwa majestatu króla 
IMci Stanisława Pierwszego manutentione, więc ażeby podobnąż przysięgę cielesną IMcie za- 
siadający antę omnia circa reasumptionem sądów kapturowych przy zasiadaniu, inni zaś IMcie 
lub na tychże sądach kapturowych lub coram actis własnego grodu intra spatium niedziel 
czterech oprócz tych, którzy in eum finem adimplerunt juramenta wykonali czas zostawujemy. 

4. Co się tknie sumy dwóch tysięcy czerwonych zł. od najjaśniejszego króla IMci Sta- 
nisława Pierwszego na ziemię lwowską dysponowanej, ponieważ żadnej mieć nie możemy in- 
formacyi przez kogoby odebrane były, więc upraszamy JWIMci p. marszałka konfederacyi 
naszej, ażeby na przyszłym kongresie czyli sejmiku u tego, na kogoby słuszna włożona była 
inwektywa, wraz z nami upomnieć się raczył. Żeby jednak postanowienie nasze nietylko w ge- 
nerale naszem wiadome było ale etiam Najjaśniejszemu królowi IMci Stanisławowi Pierwszemu 
p. n. m. innotescere mogło, WIMciów Franciszka Dzieduszyckiego chorążego lwowskiego, Fran- 
ciszka Szeptyckiego chorążego latyczewskiego i Cypriana Zapolskiego podczaszego parnawskiego 
ad latus regium uprosiliśmy, instrukcyą osobnym instrumentem napisaną wydać dla IMciów pp. 
delegatów i posłów JWIMci p. marszałka uprosiliśmy. 

5. A że in praesenti necessitate całej Rzptej konserwacya wojska jest potrzebna, a z nie- 
których województw w repartycyach constitutione anni millesimi septingentesimi decimi septimi 
postanowionych przez inkursyą wojsk nieprzyjacielskich wojsko koronne w wybieraniu zasług 
kwarty i hiberny ad praesens osycha, przeto ziemia lwowska z powiatem żydaczowskim rzecz 
potrzebniejszą konserwacyi zasłużonego żołnierza aniżeli erygowania nowej milicyi osądziwszy, 
zamiast wyprawy przez inne województwa i ziemie uchwalonej in subsidium z ziemie lwowskiej 
i powiatu żydaczowskiego sumę sto tysięcy zł. p. hac sola vice wojsku koronnemu odtąd za 
niedziel sześć za assygnacyami JWIMci p. wojewody kijowskiego generalnego wojsk koronnych 
regimentarza wypłacić deklaruje i na zapłacenie tej sumy podatek podymnego według taryfy 
anni millesimi septingentesimi decimi po zł. ośmdziesiąt z dymu uchwala i stanowi i do wy- 

» Ob. Nr. 20. 



23 1733 65 

bierania tegoż podatku w ziemi lwowsi<iej WIMci pp. Donstana Korytka miecznika lwowskiego 
i Aleksandra Gorzkowskiego łowczego żydaczewskiego, w powiecie żydaczowskim, WIMci pp 
Jana Dunina Łabęckiego miecznika powiatu i podstarościego i sędziego grodzkiego tudzież To- 
masza Chojnowskiego skarbnika żydaczewskiego naznacza. Któren podatek po zł. ośmdziesiąt 
z dymu IMcie pp. dziedzice lub quovis titulo dóbr ziemskich, duchownych i królewskich possesso- 
rowie nemine excepto we dwóch niedzielach, rachując a die ąuinta Januarii anni proxime ven- 
turi millesimi septingentesimi trigesimi quarti, t. j. IMcie pp. obywatele powiatu żydaczewskiego 
do Żydaczowa komportować i do rąk IMciów pp. administratorów lub ich subkolektorów spe- 
cialiter zapisanych wypłacać sub duplici pensione et executione militari ad instantiam którego- 
kolwiek IMci p. administratora od JWIMci p. regimentarza generalnego wojsk koronnych im- 
petranda powinni będą. Przez który czas dwuniedzielny IMcie pp. administratorowie lwowscy 
we Lwowie, żydaczowscy w Żydaczowie rezydować podatek wyżej wyrażony, żadnego a com- 
portantibus nie pretendując salarium, oprócz grosza jednego od złotego, odbierać mają. 

6. A że podatek podymnego przez nas uchwalony sumie sto tysięcy zł. p. non suffi- 
ciet, przeto ad complementum summae supra expressae podatek pogłównego od Żydów 
uchwalamy, postanawiając aby każdy Żyd w mieście, miasteczku lub we wsi mieszkający żo- 
naty po tynfowi, od żony groszy dziewiętnaście, od synów, córek, excepto dzieci, które lat 
dziesięciu nie doszły po groszy piętnaście, tudzież od parobków i dziewek w domach żydow- 
skich służących od każdej osoby po groszy piętnaście zapłacili. Do którego wybierania podatku 
w ziemi lwowskiej WIMci p. Tomasza Orzechowskiego skarbnika lwowskiego, w powiecie ży- 
daczewskim IMci p. Teodora Hoszowskiego, subdelegata grodzkiego żydaczewskiego, i do pomocy 
jemu IMci p. Kazimierza Żurakowskiego łowczego żytorairskiego naznaczamy. Którzy IMcie pp. 
administratorowie podatku pogłównego tak w ziemi lwowskiej jako i powiecie żydaczewskim 
czyniąc Żydów i ich służących jako najskuteczniejszą inwestygacyą, w kwitach swoich de no- 
mine et cognomine osoby wyrażając w czasie wyżej wyrażonym wybierać, itidem nie wyma- 
gając żadnego salarium ani kontentacyi oprócz po groszu od złotego mają. Żydzi zaś ad primam 
reąuisitionem IMci p. administratora wypłacić tenebuntur sub vigore supra scripto. 

7. A IMcie pp. administratorowie podymnego z podatków przez siebie wybranych, t. j. 
z podymnego ziemi lwowskiej sześćdziesiąt tysięcy, z takowegoż podatku podymnego powiatu 
żydaczowskiego siedmnaście tysięcy sześćset zł. p. sumę wraz złączoną siedmdziesiąt i siedm 
tysięcy sześćset zł. p. Reliąuum zaś ad complementum summy sto tysięcy ad praesens uchwa- 
lonej Imcie pp. administratorowie podatku pogłównego, t. j. snmę dwadzieścia i dwa tysiące 
czterysta zł. p. za asygnacyą JWIMci p. Józefa na Stanisławowie, Brodach, księstwie zbaraskiem 
i Niemirowie Potockiego wojewody generała ziem kijowskich, regimentarza wojsk koronnych 
generalnego wypłacić, gdzieby zaś podymnego nie wybrali delatę wydać mają. Reliąuum coby 
z wybranych podatków pogłównego supperrestaret ad aerarium publicum komportować, kalku- 
lacyą uczynić et iuramentum super exactam administrationem et calculationem, osobliwie IMcie 
pp. administratorowie podatku pogłównego de quantitate importancyi niewiadomego explere 
powinni będą. 

8. Ponieważ zaś in hac necessitate publica inny ten contribuendi niemógł być wyna- 
leziony sposób, a niektórzy IMcie concives na taryfę anni millesimi septingentesimi decimi que- 
rulantur, że niektóre dobra zrujnowane, niektóre ad florem przyszły, niektóre novae erectionis, 
drugie in antecessum w taryfie opuszczone, przeto potrzebną być rewizyą uznaliśmy i succu- 
rendo sprawiedliwości na rewizyą dóbr wszelkich w ziemi lwowskiej WIMciów pp. Tomasza 
Orzechowskiego skarbnika lwowskiego. Antoniego Drogomira komornika granicznego i pisarza 
kapturowego lwowskiego, Teodora Paparę podczaszego podolskiego, Konstantego Wyszpol- 
skiego cześnika nwruckiego, Jerzego Szeptyckiego starostę obuchowskiego; w powiecie żyda- 
czewskim WIMców pp. Rafała Turzańskiego wicesgerenta grodzkiego żydaczewskiego i Stani- 

Akta (p-oJzkie i ziesmi^kiu XXlil. 9 



66 1733 23 

sława Dunina Łabęckiego, łowczego drolilckiego, za rewizorów naznaczamy. Obligując pomie- 
mionionych IMciów pp. rewizorów fide honore et constientia, ażeby amici et inimici discrimine 
sublato in ordine do sformowania taryfy wszelkich podatków, tudzież szelężnego i czopowego 
rewizyą po miastach i miasteczkach i wsiach ziemskich, duchownych i królewskich jako naj- 
doskonalszą uczynili, quantitatem domów szynkowych, arend, poddanych, zagrodników i ko- 
morników, ąualitates et emolumenta dóbr skonnotowali, skonnotowaną et quam accuratissima 
exactitudine zakończoną rewizyą in occlusis rotulis do sądów kapturowych lub pierwszego 
kongresu albo sejmiku generału naszego lub tych, którzyby ex mente kongresu albo sejmiku 
lub sądów kapturowych do sformowania taryfy delegowani byli odesłali i tam iuramenta super 
exactam et veram revisionem wykonali. 

9. Co się zaś tknie miasteczka Komarna, ponieważ obywatele tamtejsi komarzyńscy 
dekretem sądów kapturowych ziemi lwowskiej i powiatu żydaczowskiego remissionis na 
sejmik zaszczycają się o rewizyą dla upadku w szynkach miasteczka namienionego dopominając 
się, przeto przychylając się do wyżej mianowanego dekretu WlMci p. Franciszka Dzieduszyc- 
kiego, chorążego lwowskiego do miasteczka Komarna naznaczamy. Którą uczyniwszy w mia- 
steczku wyżej rzeczonem rewizyą na sądach kapturowych w roku da Bóg przyszłym tysiącznym 
siedmsetnym trzydziestym czwartym po Trzech Królach przypadających pracy swojej uczyni 
relacyą i tam finaliter concludent WlMcie pp. sędziowie desiderium wyżej namienionego 
miasteczka. 

10. Na rewizyą konflagracyi miasteczka Żydaczowa IMć p. Rafała Turzańskiego wices- 
gerenta grodzkiego źydaczewskiego, a do Bobrki WIMć p. Wolskiego cześnika owruckiego 
naznaczamy i z rewizyi propter finałem decisionem na sądy kapturowe do Lwowa odsyłamy. 

11. Żeby zaś postanowienie nasze w naznaczonej dla wojska stu tysięcy zł. p. kwocie 
JWIMci p. regimentarzowi generalnemu wojsk koronnych było wiadome, WIMciów pp. Marcina 
Alexandra Wieniawskiego chorążego ziemi podstarościego i sędziego grodzkiego przemyskiego 
i Krzysztofa Kruszelnickiego podczaszego źydaczewskiego uprosiliśmy za posłów, instrukcyą 
osobnym wydawszy instrumentem, tychże samych do JWIMci p. marszałka w. koronnego uti 
emeritissimum w całej ojczyźnie naszej virum z osobna uprosiliśmy. 

12. Dobra tak JWIMci p. regimentarza generalnego jako i JWIMci p. marszałka koron- 
nego ażeby IMcie pp. elektorowie podymnego pro persoluto przyjęli mieć chcemy. 

13. A że JWIMć p. Siemiński podkomorzy lwowski marszałek generalnej konfederacyi 
województwa ruskiego exwinkulując się z przysięgi uczynionej, którą sacrosancte utrzymując 
nietylko województwu naszem dowód pracy i fatygi prezentował, ale i w całej Rzptej in campo 
electorali actus sui auro cedroque notandos oświadczył, przeto uniżenie podziękowanie niosąc 
JWIMci p. marszałkowi konfederacyi dozgonną w sercach naszych pro bene gestis cum dis- 
pendio fortuny i zdrowia zapisawszy obligacyą, pro subseąuenda recognitione do sądów kap- 
turowych jako i inne desideria concivium odsyłamy. 

14. Także WJMć p. Antoniego Drogomira komornika lwowskiego i pisarza kapturo- 
wego ziemi lwowskiej i powiatu źydaczewskiego, któremu sześć tysięcy zł. p. za prace i fatygi 
jego w generale naszym assiduo świadczone naznaczamy et pro subseąuenda satisfactione do 
sądów kapturowych odsyłamy. 

15. Te zaś postanowienie rękami naszemi podpisane dla większego waloru, aby JWMć p. 
marszałek podpisem ręki swojej stwierdził upraszamy. Datum w Wiszni dnia dwudziestego 
dziewiątego miesiąca grudnia tysiącznego siedmsetnego trzydziestego trzeciego roku. Franciszek 
Dzieduszycki chorąży lwowski, Marcin Aleksander Wieniawski chorąży przemyski, Krzysztof 
Kruszelnicki podczaszy żydaczewski, Tomasz Orzechowski skarbnik lwowski, Wojciech Siemiński 
starosta dębowiecki, Antoni Drogomir komornik graniczny i pisarz kapturowy ziemie lwowskiej 
i powiatu źydaczewskiego, Dunsłan Korytko miecznik lwowski, Jan Dunin Łabęcki miecznik 



23-24 1733 67 

powiatu podstarości i sędzia grodzki żydaczowski, Aleksander Gorzkowski łowczy żydaczew- 
ski, Sokolnicki cześnik lwowski, Łochowski stolnik rzeczycki, Teodor Papara podczaszy po- 
dolski, Józef Doliański skarbnik lwowski. Konstanty Wyszpolski cześnik owrucki, Wolski, Jerzy 
Szeptycki starosta obuchowski, Franciszek Szeptycki chorąży latyczewski, Stefan Wyszpolski 
regent kapturowy ziemi lwowskiej, Tomasz Chojnowski skarbnik żydaczewski, Cypryan Za- 
pólski podczaszy parnawski, Rafał Turzański wicesgerent grodzki żydaczewski, Kazimierz Spen- 
dowski skarbnik owrucki, Adam Pohorecki, Zachariasz Winnicki, Karol Niezabitowski, Kazimierz 
Jagniątkowski podczaszy Wiłkomirski, Stanisław Gurowski, Józef Baczyński, Samuel Łużański, 
Michał Winnicki, Kazimierz Źurakowski łowczy żytomirski, Stanisław Dunin Łabęcki łowczy 
drohicki, Mikołaj Zbikowski, Jan Popiel, Teodor Pohorecki, Paweł Czaykowski, Teodor Ho- 
szowski subdelegat grodzki żydaczewski, Jan Popiel, Bazyli Matkowski, Jakób Trunko Czaj- 
kowski, Jan Winnicki, Maciej Krechowiecki, Józef Spaczyński, Piotr Berynda Czajkowski, Bazyli 
Wysoczański, Alexander Winnicki, Stanisław Winnicki, Stefan Czajkowski, Hrehory Czajkow- 
ski, Hrehory Czajkowski, Ł. Jakób * Berynda Czajkowski, Jędrzej Popiel, Jędrzej Trunko Czay- 
kowski, Tymkowicz Czajkowski, Jerzy Czajkowski, Konstanty Winnicki, Stefan Manasterski, Jędrzej 
Paszkiewicz Czajkowski, Jędzej Żarliński, Jan Derewiński, Teodor Łoziński, Jan Łoziński, Ma- 
teusz Łoziński, Jan Giedziełowski, Jan Łoziński, Jędrzej Popiel, Stanisław Popiel, Kazimierz 
Popiel, P.2tr Łoziński, Teodor Łoziński, Stanisław Sadurski, Siemion Horodyski, Ignacy Horo- 
dyski, Michał Lityński, Wojciech Lityński, Bazyli Łucki, Aleksander Czułowski, Michał Horo- 
dyński, Jan Przedżymirski, Stanisław Chłopecki, Stefan Popiel, Teodor Słoninka Czajkowski, 
Michał Popiel, Jędrzej Hermanowicz Czajkowski, Teodor Tymkowicz Czajkowski, Michał Ko- 
nuński, Mikołaj Karamański, Teodor Srokowski, Jan Pohorecki, Stefan Krechowiecki, Mrysz- 
kowicz, Stefan Drohomirecki, Michał Strutyński, Alexander Staniszewski, Jan Siemieński pod- 
komorzy ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego marszałek koła rycerskiego województwa 
generału ruskiego. 

Castr. Leop. Rei. 331 p. 45-56. Faic. Cop. Castr. Leop. 37 p. 3723-3734. Fasc. Cop. Castr. 
Źydacz. 66 p. 13-20. 



2^. 

Wisznia, 30 grudnia 1733. 

Instrukcya sejmiku dana postom do marszałka w. koronnego. 

1. Instrukcya WIMci pp. Marcinowi z Wieniawy Wielkiej Wieniawskiemu chorążemu 
ziemi postarościemu i sędziemu grodzkiemu przemyskiemu i Krzysztofowi Kruszelnickiemu 
podczaszemu żydaczewskiemu, posłom z kongresu województwa ruskiego generału wiszyń- 
skiego dnia dzisiejszego determinowanego do JWIMci p. Wandalina Mniszcha marszałka wiel- 
kiego koronnego jaworowskiego, gołąbskiego etc. starosty obranym i uproszonym dana w Wiszni 
dnia 30 Decembra roku Pańskiego tysiącznego siedmsetnego trzydziestego trzeciego. 

2. Jako nietylko województwo nasze tanto sidere JWIMci p. marszałka koronnego wiel- 
kiego w województwie naszem ab innumerabilibus saeculis imienia z antenatów w temże wo- 
jewództwie ugnieżdzonego zaszczycone, ale i cała Rzpta in hoc turbulentissimo statu ex pro- 
visis contra omnes adversos casus primi ministerii JWIMci p. marszałka koronnego mediis et 
consiliis signita uniwersalną przyznaje rekognicyą, tak za te wszystkie z niemałym zdrowia 

' L. Jacko. 



68 1733 24-25 

i fortuny erga bonum patriae wielkiego ministra azardy in publicum niesfatygowane starania 
WIMcie pp. posłowie nasi uniżone od nas, cum eo qui debetur IMci m. m. p. respectu deferent 
podzięi<owanie, o dalszą oraz tyciiźe prac i fatyg immortalem gioriam perennandam posteri- 
tati za sobą pociągających salwowania ojczyzny kontynuacyą upraszać będą. 

3. Ciż IMcie pp. posłowie wiadome sobie ad tuitionem magestatis Najjaśniejszego króla 
IMci Stanisława Pierwszego p. n. m. praw i wolności ojczystych applicata wyrażą teraźniej- 
szego kongresu sancita z oświadczeniem, że co jeszcze ad saWandam ojczyzny integritatem ex 
supremo wielkiego ministra sensu et arbitrio potrzebnego videbitur, wszystko województwo nasze 
adimplere zechce. 

4. Doniosą i to IMcie pp. posłowie nasi, żeśmy IMciów pp. posłów i delegatów ad 
latus Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego obrali i uprosili, którym IMciom inter 
puncta instrukcyi naszej zaleciliśmy, ażeby przed najjaśniejszym majestatem oświadczyli te, 
którymi vivimus et regimur dirigamusque ad tuendam magestatem ac libertatem salubria media 
JWIMci p. mrrszałka w. koronnego sollicitudine administrata, oraz ażeby w sercu pańskiem 
znalazły memoriam et iustam recognitionem suplikowali. Jan Siemieński podkomorzy ziemi 
lwowskiej i powiatu żydaczewskiego, marszałek koła rycerskiego województwa generału 
ruskiego. 

Rp. B. Ossol. 3577 f. 300. 



25. 

Przemyśl, 30 kwietnia 1734. 

Laudum ziemian przemyskich. 

1. Mając motywa JWIMci pp. konsyliarzów prześwietnej ziemi przemyskiej i zważywszy 
necessitatem reasumowania podatku żydowskiego in robore laudi na generale w Wiszni na 
kongresie województwa ruskiego sub tempus initae confoederationis die 10 Decembris roku prze- 
szłego 1733 uchwalonego, które praecommisit, aby zwyż wyrażony podatek żydowski inito con- 
silio z JWIMćmi pp. konsyliarzami zmiarkowawszy z okkurencyi i zachodzących potrzeb tejże 
prześwietnej ziemi postanowił i ad executionem przyprowadził, więc że tego summa exigit 
necessitas dla dalszej konserwacyi pacholczych wypraw, które non modico sumptu przeświet- 
nej ziemi przemyskiej in tuitionem maiestatis et libertatis są erygowane, którym tylko półroczna 
na lenungi z dymów naznaczona kwota i ad manus IMciom pp. rotmistrzom tychże wypraw od- 
dana, a że już wkrótce czas tego lenungowania determinabitur, proyjdendo tedy wszystkie aby 
to salutare et proficuum opus non ruat, tak na konserwacyą tej milicyi jako i na insze expensa 
stante hac confoederatione potrzebne, zjechawszy się do Przemyśla pro die 29 Aprilis roku 1734 
ex praemissis rationibus ten podatek żydowski inito et communicato consilio z WIMci p. kon- 
syliarzami reassumujemy i postanawiamy a to takowym sposobem, aby wszyscy Żydzi po 
miastach, miasteczkach i wsiach jurysdykcyach tak królewskich, szlacheckich jako duchownych 
mieszkający i znajdujący się, nullo penitus excepto, nie zasłaniając się źadnemi protekcyami ani 
się tutando benefitio conflagrationis płacili, t. j. od każdego Żyda gospodarza tak w miastach 
jak i po wsiach będących po tynfowi jednemu, od żony gospodarza po pół tynfa, od dzieci 
ich utriusąue sexus, począwszy ab aetate trzech lat excedentium po Szostaku bitemu, od ko- 
morników mieszkających tak samych jako i żon po pół tynfa, od dzieci tychże po Szostaku 
bitemu jednemu, takowaź kwota i od wdów i od dzieci ichże wybierana być powinna. 



25 1734 69 

2. A źe tak legę spirituali jako i saeculari caututn, aby in obsequio Żydów Chrześcianie 
nie zostawali, w których mają suas commoditates et nulla onera publica sufferunt, przeto na- 
znacza się, aby od winiarzów, parobków i kucharek, u których się tylko na służbę Żydów znaj- 
dować będą, aby od winiarza po tynfowi , od parobka po tynfowi a od kucharki po pół 
tynfa płacili. 

3. Do którego to wybierania podatku, aby quanto velocius mógł być wybrany IMci pp. 
exaktorów trzech uprosiliśmy i obrali, t. j. do zasariskiej partyi WWlMć p. Wacława Wąso- 
wicza starostę kiślackiego, do partyi między Sanem a Dniestrem WlMć p. Zygmunta Wuja- 
kowskiego stolnika Zatorskiego, od partyi zaś Podniestrzskiej WIMci p. Gwidona Siedliskiego 
subdelegata grodzkiego przemyskiego, obligując i upraszając IMciów, aby ten podatek quam 
exactissime i jak najprędzej wybierali i ony in spatio sześciu niedziel ad manus et ad ąuieta- 
tionem JWlMci p. Jana Mniszka podczaszego przemyskiego marszałka konfederacyi woje- 
wództwa ruskiego oddawali. 

4. A że chcąc mieć jak największą z tego podatku ziemia przemyska importancyą, 
wiedząc, że dla uniknienia i deminucyi solucyi Żydzi jako gens perfida unikać i taić będą, więc 
praecedentibus indagatione et revisione po miastach i miasteczkach rabin z starszym Żydem, 
którego sobie IMć p. exactor obierze regestr Żydów gospodarzów, Żydów komorników, Ży- 
dówek, dzieci żydowskich, winiarzów, parobków i kucharek spisać będą powinni i rzetelność 
jako nikogo nie ochronili, nie opuścili ani zataili, ale sprawiedliwie ten regestr spisali w szkole 
na rodale przysięgną in praesentia lub samego IMci p. exaktora lub coram destinato ex brachio 
jego ; takowoż sami arendarze po wsiach, tak za siebie jako za karczmarzów i komorników 
i dzieci swoich i ich chrześcian na usłudze ich zostających spisawszy regestr i dołożywszy, 
źe jako na oszukanie ziemi i na deminucyą podczas kurrencyi tego podatku winiarzów, parob- 
ków, kucharek nie odprawował, nie taił i nie alienował, similiter super rodale w szkole 
w mieście pobliższym przysięgną. Któryby zaś Żydzi z miasta, miasteczka i po wsiach byli 
renitentes a instantanee IMci pp. exaktorom tego podatku nie wypłacili , tedy post elapsum 
spatium sex septimanarum rigori triplicis pensionis podpadać i huncce rigorem sub militari 
executione una cum non exoIuta contributione płacić będą powinni. 

5. A lubo WWIMcie pp. egxaktorowie magis amore boni publici aniżeli aliąuo privato 
emolumento są uproszeni i w teraźniejszym czasie pracy, fatygi circa bonum publicum podjęte 
condigne praemiari niemogą, jednak zważywszy, że ten podatek bez expens wybrać się nie 
może, więc naznacza się każdemu z IMciów po zł. 500; także kwitowego od każdego aren- 
darza ze wsi po szóstaku bitemu i od każdego złotego po groszu. Gdzie zaś po miastach, 
miasteczkach większych numerus et ąuantitas Żydów znajdować się będzie, tedy kwitowego 
po dziesięciu zł. a nie więcej od stu i po groszu od każdego złotego dawać będą powinni. 

6. Obligantur hoc sancito et dispositione moderna WWlAAcie pp. exactorowie, aby po- 
datek pomieniony żydowski secundum regulam sibi praescriptara nikomu nie folgując ani dla 
przyjaźni ani dla respektu ani dla donatywy nie opuszczając nikomu [według] przysiąg fidelis- 
sime et exactissime wybierali, wybrany ad manus JWIMci p. marszałka komportowali, kalku- 
lacyą zupełną przed tymże JWlMcią p. marszałkiem uczynili et realitatem exactionis suae medio 
corporali iuramento in eam iuramenti rotham wypełnili: Ja N. przysięgam Panu Bogu Wszech- 
mogącemu w Trójcy Św. jedynemu, iż wybierając podatek żydowski, na sejmiku w Wiszni 
uchwalony, a teraz przez JWIMci p. marszałka i JWIMćów pp. konsyliarzów reassumowany 
i postanowiony, według tych podanych regestrów nikomu nie folgując ani omijając seu opusz- 
czając ani donatywy nie biorąc, tak od osób żydowskich jako i katolików u nich służących, nie 
uwodząc się żadnymi podarkami, sprawiedliwie wybrałem, juramenta wyżej wyrażone tak po 
miastach, miasteczkach jako i wsiach, nikomu onych nie opuszczając fideliter attentowałem 
i jako większej sumy nad te, którem wybrał natenczas oddając do rąk JWMci p. marszałka 
oddać i wypłacić non teneor Deo et sancta passione in praemissis adiuvante. 



70 1734 25-26 

7. In casu zaś renitentiae i nie oddania tej sumy przez WIMci p. exactorów po wyściu 
czasu sześcioniedzielnego ab actu praesentis sanciti, tedy JWIMć p. marszałek praevia mani- 
festatione ziemi coram actis capturalibus seu castrensibus Praemisliensibus uczyniwszy poenam 
bannitionis perpetuam una cum pubiicatione circa eandem manifestationem otrzymać będzie 
powinien, a po otrzymanej takowej banicyi do dóbr tychże IMciów exactorów renitentium 
JWIMĆ p. Marszałek executionem militarem zeszłe i poty exekucyi nie sprowadzi, póki de 
pleno satysfakcya in exoivenda eadem summa nie nastąpi. 

8. A że tak J WIMci p. marszałkowi konfederacyi skonfederowanego generału woje- 
wództwa ruskiego jako i JWIMciom pp. kynsyliarzom dobrze constat, że circa initam confoe- 
derationem w Wiszni, WIMć p. Jan Charczowski starosta cieszkowski, IMć p. Zygmunt Wuja- 
kowski stolnik zatorski, IMć p. Jan Wasilewski podczaszy czerniechowski za konsyliarzów byli 
obrani i uproszeni i jurament tamże w Wiszni wykonali a errore scribentium w przepisowaniu 
konfederacyi laudi są opuszczeni, tedy in praesenti sancito onychż IMciów in laudo opuszczo- 
nych teraz annotujemy i onych IMciów pro consiliariis mieć chcemy. 

9. Nietylko zgodności imienia, ale ex propriis meritis et constanti zelo erga bonum 
publicum dobrze wiadome całe województwo ruskie i ziemia przemyska WIMci p. Józefa Dro- 
hojowskiego kasztelana czerniechowskiego soliicitudinem, ob iegalitates suas indispensabiles nie 
byl przy postanowieniu konfederacyi, jako non degener ojczyzny syn chce unum velle et sentire 
z całem województwem ruskiem et iurato foedere być złączony, przeto uczyniwszy jurament 
secundum rotham in confoederatione expressam, ad numerum et characterem WIMciów pp. kon- 
syliarzów admittimus et laudo annotamus. 

10. Które to sancitum tak respektem reassumowania podatku jako intuitu IMciów pp. 
konsyliarzów i obrania IMciów pp. egzaktorów postanowiwszy, ręką własną podpisawszy, ut 
innotescat wszystkim JW pp. obywatelom ziemi przemyskiej ad acta grodu przemyskiego per 
oblatam podać zleciliśmy. Datum w Przemyślu die 30 Aprilis anno 1734. 

Castr. Prem. Rei. 543 p. 547-553. 



26. 

Sanok, 7 czerwca 1734. 

Laudum ziemian sanockich. 

1. My dygnitarze i urzędnicy, sędziowie kapturowi i wszyscy ziemianie tejże ziemi sa- 
nockiej zjechawszy się na sądy kapturowe feria tertia post dominicam Rogationum anno 1734 
do Sanoka, stosując się ad sancita laudi prześwietnego całego generału województwa ruskiego 
w Wiszni dnia dwudziestego miesiąca marca roku 1733 postanowionego, przez które laudum 
wszelkie generaliter desideria i porządek ziemiański do pomienionych sądów kapturowych ode- 
słano, tudzież za dojściem do grodu sanockiego i publikowaniem uniwersału JWIMci p. Jana 
z Bużenina na Miźeńcu Mniszka, podczaszego ziemi przemyskiej, marszałka konfederacyi ziem 
województwa ruskiego, die sexta Maii anno Domini 1734 z Przemyśla datowanego a per obla- 
tam do grodu sanockiego feria secunda post dominicam Misericordiae anno eodem podanego, 
takową zgodnie postanawiamy dyspozycyą, 

2. A naprzód providendo dalszej na drugie następujące pół roku wyprawnych w ziemi 
sanockiej pachołków konserwacyi na lenungi i suchedni dwoje podobnym sposobem ad pro- 
portionem pierwszej półrocznej płacy na taryfę anni 1715 z dymów trzech i półtory ćwierci 
zł. sześćdziesiąt sześć na jednego pachołka przypadające wypłacić deklarujemy nemine excepto 



26 1733 71 

i żadnemi nie ochraniając się konfiagratami. Ci zaś IMcie dziedzice i possessorowie, którzy za 
pierwsze pół roku pachołków z dóbr swoich nie wyprawili, albo pieniędzy dla nich do rąk 
WIMci p. Remera rotmistrza wyprawnego według dyspartymentu nie dah ex nunc, tak za przeszłe 
pół roku contingens od każdego z dymów należące, jako i następujące drugie pół roku, sub 
executione militari oddać tenentur. 

3. Na podany zaś per oblałam do grodu feria tertia post dominicam Jubilate anno 1734 
przez WIMci p. rotmistrza zbiegłych pachołków regestr takową dajemy rezolucyą, ażeby tych 
pachołków, którzy do wsiów i domów panów swoich powrócili i mogą być stawieni nieod- 
włocznie oddali nazad WIMcie pp. dziedzice i possessorowie do komendy WIMci p. rotmistrza 
z takowym moderunkiem, z jakim nazad od chorągwi powrócili, którzyby zaś dezerterowie nie 
powrócili do dóbr i do pryncypałów swoich , za takowych IMcie dziedzice i possessorowie 
lub ich komisarze albo administratorowie, praevia wprzód seria w dobrach przez nich samych 
indagatione, na sądach przyszłych kapturowych w Sanoku jurament (jako po oddaniu IMci p. 
rotmistrzowi i otrzymanym kwicie nie powrócili nazad ani się znajdują w dobrach i nie są 
informowani ani byli do ucieczki i nie wiedzą gdzie się pomienieni deserlerowie znajdować 
mogą ani żadnego sposobu do stawiania ich nie mają), wypełnić będą powinni. Już tedy za 
takich odprzysiężonych jako też zmarłych lub w okazyi poginionych, IMcie dziedzice i possesso- 
rowie inszych stawić non tenentur, similiter i na drugie pólroku, jeżeliby który pachołek uciekł, 
ta dyspozycya trwać ma i rygor tenże extendowany być powinien. 

4. A że w pierwszym pół roku z dóbr Olszanicy i Serednicy, posesyi zastawnej JW 
pp. starostów sandomirskich podległej, przebrana półtrzecia dymu pokazuje się superata, z racyi 
tejże JWIMć p. marszałek w. koronny dziedzic tychże dóbr wyprawił grenadyerów, więc ta 
superata w następującej półrocznej płacy potrącona być powinna i pachołka już z tych dóbr 
wyprawić nie należy. Żebyśmy zaś lepiej informowani byli wiele pachołków do komputu z całej 
ziemi sanockiej pod komendą IMci p. rotmistrza i z jakiej przyczyny nie dostaje, uprosiliśmy za 
delegowanego komisarza WIMć p. Zygmunta Jaruntowskiego kasztelanica sanockiego, ażeby 
indilate na miejsce znajdujące się tej wyprawy naszej dojechał, jej inwestygacyą według oso- 
bliwej danej sobie od nas instrukcyi należytą uczynił, o którym czasie wielu pachołków niedo- 
stawało i niedostaje pod chorągwią, lenungi po zbiegłych i niedostających gdzie się obrócili 
skonnotował, któremu WIMci p. komisarzowi za pracę na drogę zł. pięćset deklarujemy. 

5. A żeby ziemia nasza sanocka nie miała zawodu w wyprawie swojej i dalsza nsługi 
Rzptej konserwacya tej milicyi była, ponieważ uchwalony dla IMciów oficyerów pomienionej 
wyprawy podatek żydowski w zapłaceniu pensyi laudo naznaczonej nie wystarcza, jako z kal- 
kulacyi WIMci p. Teodora Zielonki starosty dołżańskiego exaktora od podatku tego naznaczo- 
nego pokazało się nie wynoszącej percepty więcej, tylko sumy dwa tysiące dwieście sześćdzie- 
siąt i trzy zł. p. groszy ośmnaście, więc insze medium i pewniejsze do zapłacenia pomienionym 
IMciom officyerom wziąwszy, uchwalony podatek szelążnego pro hac sola vice w roku tera- 
źniejszym tysiącznym siedmsetnym trzydziestym czwartym na miasta, ad proportionem czopo- 
wego, szelężne bez żadnego honorarium rękawicznego i bez kwitowego, okrom arendarzów 
w miastach którzy już osobliwie szelęźnego płacić nie powinpi jako po wsiach płacą, tylko 
wraz do mieszczan na szelężne ad proportionem czopowego przykładać się mają, na wsie zaś 
wszystkie nikogo nie excypując po zł. pięciu od sta wypłacać będzie należało, według kwitów 
WIMci p. sędziego sanockiego. A gdzie nie znajdą się te kwity, to według ostatnich WIMci p. 
Maxymiliana Cieszanowskiego rotmistrza prezydyalnego za exaktora do tego podatku szelęźnego 
obraliśmy i uprosili WIMci p. Józefa Wieckiego miecznika trębowelskiego, ażeby go quam ci- 
tissime et exactissime z dóbr wszystkich, nemine excepto, na żadne konflagraty po miastach, 
wsiach i libertacye nie uważając, nieodwłocznie po zakończonych zaraz teraźniejszych kapturo- 
wych sądach kazawszy publikować uniwersał swój tej exakcyi ad notitiam miasteczkom i wsiom 



72 1734 26 

sam przez niedziel dwie w Sanoku wybierać zacznie pomieniony podatek. A ktoby po wyjściu 
dwóch niedziel ab actu publikowanego uniwersału pomienionego szelężnego nie wypłacił, do 
tych na delatę poszedszy exekwować będzie. 

6. A gdyby WIMcie pp. ziemianie byli renitentes, obligujemy IMci p. rotmistrza prezy- 
dyalnego, aby dodał pachołków do exakcyi WIMci p. exaktorowi szelężnego, który żadnych 
nie zostawując do kalkulacyi retentów, starać się będzie, aby zupełnie powierzony sobie 
wybrał podatek, praevia comprobatione realis exactionis circa faciendum calculum, temuż IMci 
za exakcyą i fatygę aby już żadnego nie pretendował i nie wybierał kwitowego ani rękawicz- 
nego naznaczamy zł. tysiąc i po groszu od zł. pozwalamy. 

7. Z którego podatku do wypłaconego już tysiąca zł. przez WIMć p. Zielonkę starostę 
dołżańskiego exaktora WlMci p. Romerowi rotmistrzowi wyprawnemu zł. dwa tysiące, tak że 
do odebranych już od tegoż WIMci p. exaktora zł. sześciuset WIMci p. Bukowskiemu porucz- 
nikowi zł. tysiąc czterysta, IMci p. chorążemu tejże wyprawy zł. tysiąc, IMci p. Jarantow- 
skiemu kasztelanicowi sanockiemu delegowanemu komisarzowi na drogę według uchwały naszej 
teraźniejszej zł. pięćset p., WIMć p. exaktor szelężnego wypłaci za kwitami tychże IMciów. 

8. Residuum zaś tego podatku, ile się go zostanie od wypłaconych sum wyżej wyra- 
żonycli przy sobie do dalszej dyspozycyi ziemi, nie wydawając nikomu więcej za żadnemi 
assygnacyami, przytrzyma. 

9. Czopowe zaś zwyczajne jako in antecessum Wny IMci p. Cieszanowski rotmistrz 
prezydyalny ziemi sanockiej wybierał, tak i teraz wybierać ma. Z którego czopowego okrom 
zasług sobie należących zapłatę na siedmnastu pachołków aukcyalnych zaciężnych po zł. sześć- 
dziesiąt na każdego pachołka z barwą należących za rok teraźniejszy 1734 odda. 

10. A lubo tak pomieniony WIMć p. Cieszanowski p. rotmistrz prezydyalny ziemi sa- 
nockiej z exakcyi swojej produkował regestra jako i WIMć p. starosta dołżański swojej simi- 
liter exakcyi rachunek podał, że jednak dla szczupłości czasu do zupełnej likwidacyi tych 
obudwóch IMciów nie przyszło, a osobliwie dla niedobranych podatków i pokazanych reten- 
tów, więc do przyszłych sądów kapturowych lub innej dyspozycyi ziemi zakończenie kalkulacyi 
odkładamy, a interea obligujemy tychże IMciów exaktora, ażeby retenta tak dawniejsze jako 
i ostatnie nikomu nie folgując etiam per executionem militarem dobrali. 

11. A ponieważ WIMci p. Cieszanowski rotmistrz w teraźniejszym roku czopowego 
ordynaryjnego po miastach i miasteczkach etiam novae coloniae exactorem obrany, więc reszty, 
która zostawać będzie okrom pensyi sobie należącej i zapłaty aukcyalnej pachołkom przypa- 
dającej, obstringitur na żadną nie wydawać assygnacyą, ale do dalszej dyspozycyi ziemi konser- 
wować residuitatem przy sobie powinien. 

12. A że WIMĆ p. marszałek w. k. jaworowski, gołębski etc. starosta iunctim z JW 
IMcią p. łowczym koronnym sanockim etc. starostą synem swoim z dóbr w prześwietnem wo- 
jewództwie ruskiem leżących dziedzicznych, królewskich i zastawnych, ex zelo boni publici 
satisfaciendo puncto konfederacyi tegoż prześwietnego województwa die 10 Decsmbris 1733 
anni nastąpionej, grenadyerów 40 z officyerem i należytym moderunkiem et cum sufficienti 
suplemento lenungów ad corpus wojska Rzptej pod komendą JWIMci p. wojewody kijowskiego 
regimentarza generalnego wojsk koronnych stawił i oddał, aby in operę belli zostawali, póki 
insza dyspozycya nie nastąpi , jako testimonium tegoż JWIMci p. regimentarza generalnego 
przed nami produkowane świadczy, więc pomienione dobra dziedziczne, zastawne, starostwa, 
królewszczyzny JWIMci p. marszałka koronnego i JWIMci p. łowczego korennego w naszej 
ziemi zostające, lubo w ordynacyą sub die 4 Jannuarii anno praesenti 1734 w Sanoku expe- 
dyowaną ex improvisa informatione per magnificos delegatos dołożone i na wyprawę rozmiar- 
kowane niniejszem postanowieniem a nexu wyprawienia pachołków, ponieważ już in corpore 
wojska z nich grenadyerowie znajdują się, uwalniamy. 



26-27 1734 73 

13. A ponieważ dobra JWIMci państwa Ossolińskich starostów sandomierskich w ta- 
ryfie anni 1715, na które wyprawa pachołków ziemi sanockiej teraźniejsza stawała, pokazuje 
się być obciążone dymami, a my nie mając hanc potestatem diminuendi dymów z pomienionej 
taryfy i żadnej z innemi dobrami czynić koekwacyi, ad resolutionem sejmiku generału woje- 
wództwa ruskiego to wniesione desiderium odkładamy. Datum w Sanoku die 7 Junii sub ce- 
lebratione iudiciorum capturaiium anno Domini 1734. Józef z Tęczyna Ossoliński S. M. starosta 
tej dyspozycyi direktor. Kazimierz Bukowski sędzia sanocki. Józef Stadnicki podczaszy sa- 
nocki. Alexander Jaworski miecznik ziemi i pisarz grodzki sanocki. 

Fasc. Cop. Castr. San. 50 Nr. 498. Rp. B. Ossol. 4278 f. 85-60. 



)■„ I . 
Sanok, 7 czerwca 1734. 

Instrukcya dla komisarza do zlustrowania chorągwi delegowanego. 

1. Instrukcya WIMci p. Zygmuntowi Jarontowskiemu kasztelanicowi sanockiemu upro- 
szonemu i delegowanemu komisarzowi do rewizyi i zlustrowania wyprawnej chorągwi z ziemi 
sanockiej od nas zgromadzonych na sądy kapturowe sanockie urzędników i ziemian dana. 

2. Ponieważ tak JWIMć p. marszałek konfederacyi generału województwa ruskiego 
jako IMci p. rotmistrz ziemi naszej wyprawny czynią do ziemi naszej rekwizycyą dezertorów 
od chorągwie uszłych pachołków do komputu pod komendą tegoż WIMci p. Remera rotmistrza 
wyprawnego wielu niedostających, na co IMcie p. ziemianie wszyscy znacznie utyskują, więc 
stosując się do dyspozycyi naszej ziemiańskiej uprosiliśmy e gremio nostri WIMci p. Jarontow- 
skiego, kasztelanica sanockiego, za delegowanego komisarza dla lepszej informacyi naszej, ażeby 
na miejsce znajdujące się pomienionej wyprawy dojechał i praevia reąuisitione komendy zlu- 
strował wszystkich pachołków, wiele ich się ad praesens przy chorągwi znajduje i wiele za 
ordynansami gdzieindziej może być komenderowanych, jako też i o tych serio et realiter inve- 
stigabit, których według dyspartymentu i z jakich dóbr nie dostaje, konnotując sobie specifice 
każdego pachołka i desertora imię, przezwisko i dobra, z których był wyprawny, oraz w którym 
miesiącu i którego dnia który desertor uszedł i z jakiej przyczyny i z jakiem munderunkiem 
qva privatim qva publice accuratissime o to inquiret. Similiter jeżeli punktualnie dochodziły 
co tydzień pachołków lenungi po zł. dwa i na konie z osobna po zł. dwa, tudzież i suchedni 
bez umniejszania albo przestępowania dni, także wiele pachołków za te pieniądze nadstawił 
IMć p. rotmistrz, które IMcie pp. ziemianie i possessorowie zamiast pachołków do rąk IMci 
p. rotmistrza oddali, distinctim w regestrze swoim tych specyfikując IMć p. komisarz produ- 
kować nam będzie, tudzież i renitentes, którzy ani pachołków nie wyprawili ani pieniędzy do 
rąk IMci p. rotmistrza nie oddali, mają być konnotowani. 

3. A że IMć p. rotmistrz ziemi naszej allegat, że pozaciągał niektórych kompanią pod 
tęż wyprawną chorągiew, więc i tych osobliwie zlustruje IMć p. komisarz, jeżeli każdy ma 
poczet czyli pachołka z należytym moderunkiem i barwą do powinności wszelkiej wojskowej 
i usługi Rzptej zdolnego, i ciż sami kompania jeżeli należyty munderunek do potrzeby mają. 
[Nie] większa zaś należy się płaca takowemu z porządnym pocztem towarzyszowi, tylko jaka 
jest na dwóch pachołków w dyspozycyi ziemiańskiej postanowiona. 

4. A jeżeli który towarzysz znajdzie się bez pocztu nic więcej nad wyprawnego pachołka 
partycypować nie powinien. 

AkU fTodtkitł i ziemskie IllU. f n 



74 1734 27-28 

5. O lenungi także po pachołkach desertujących pozostałe inwestygacyą słuszną uczyni 
IMci p. komisarz, wiele i przy kim się zostały, którego amore boni publici obligujemy, ażeby 
podług tej instrukcyi sobie danej w każdym punkcie przezorną miał circumspekcyą i sufficienter 
wszystko konnotował, a za powrotem z tej funkcyi i lustracyi swojej na przyszłych sądach 
kapturowych przy uczynieniu rejacyi jurament wypełnił tenebitur, jako nie respektując ani fol- 
gując nikomu affektem, przyjaźnią, prośbą nie uwodząc się sprawiedliwą uczynił inwestygacyą 
in praemissis. Datum w Sanoku die 7 Junii 1734 anno. Józef z Tęczyna Ossoliński S. S. tej 
dyspozycyi direktor. Kazimierz Bukowski sędzia sanocki. Józef Stadnicki podczaszy sanocki. 
Aleksander Jaworski miecznik ziemi i pisarz grodzki sanocki, 

Fasc. Cop. C. Sanok 50 Nr. 499. 



28. 

Pod Szczutkowem', 6 lipca 1734. 

Punkt z laudum konfederackiego województwa ruskiego. 

1. Excerpt z konfederacyi generału województwa ruskiego w polu na kole pod Szczut- 
kowem uformowanym dnia 6 miesiąca lipca r. 1734 postanowionej quo ad subsidium pachołków 
prezydyalnych należącej wydany de tenore tali. 

2. Jeżeli kiedy więc podczas teraźniejszego pospolitego ruszenia , gdy każdy szlachcic 
z obligacyi swojej w polu stanąć musi, securitas domów, fortun i życia IMciów obywatelów 
ziemie przemyskiej przy granicy węgierskiej mieszkających potrzebuje jako największych sił 
et subsidia pachołków dla obrony inkursyi zuchwałych zbójców. Więc ponieważ przeszłych 
konfederacyi, a osobliwie po śmierci nn. króla IMci Jana Trzeciego, województwa ruslciego 
zaszła konfederacya in anno 1696 ususque obtinuit, ażeby in tuitionem od pogranicza węgier- 
skiego ekonomia Samborska certam ąuantitatem ludzi wystawić obligowana była, tedy i niniejszą 
konfederacya naszą obligatur taż ekonomia Samborska i WIMć p. administrator teraźniejszy, 
aby in spatio niedziel dwóch pomienionych pachołków sto z należytym moderunkiem pachoł- 
kowi przyzwoitym, nie tylko dla obrony dóbr pogranicznych szlacheckich ale i samej ekonomii 
Samborskiej, pogranicza węgierskiego tykającej się erygować i wystawić, wystawionych pod 
komendę WIMci p. Samuela Jaworskiego, miecznika kijowskiego, rotmistrza prezydyalnego ludzi 
ziemie przemyskiej, sine omni dilatione sub executione militari oddać tenebitur. 

3. Gdyby zaś dla jakiej gwałtownej potrzeby i wielkiej inkursyi zbójców WIMci p. 
rotmistrz z pachołkami potrzebował sukkursu, tedy każda wieś, któraby była rekwirowana, pod 
tysiącem grzywien na gwałt uderzywszy tegoż WIMci p. rotmistrza z ludźmi posiłkowała. Że 
zaś pomieniona kwota sto ludzi z ekonomiej Samborskiej należących sine regime et disciplina 
militari być nie może, więc IMci p. administrator i cała ekonomia Samborska na porucznika 
tych ludzi potrzebnego certum ąuantum pieniężnej kwoty contribuere i wraz z ludźmi ad manus 
et dispositionem WIMci p. rotmistrza oddać sub rigore superius apposito obligatur, a zaś 
WIMci p. rotmistrz do tych ludzi porucznika zgodnego eligere i tą kwotą kontentować i przy 
ludziach tych trzymać ma i sam kiedy exiget necessitas ludziom tym do imprezy assystować 
powinien. — Słowo w słowo jako jest w oryginale wydano: Jan Mniszek podczaszy ziemi 
przemyskiej marszałek konfederacyi województwa skonfederowanego ruskiego. 

Castr. Prem. Rei. 543 p. 1288-1289. 

1 Obóz był pod Szczutkowem ; nazajutrz już pod Lubaczowem wydał Mniszek uniwersał wzywa- 
jący szlachtę w tlomu pozostałą, by stawiła się w ciągu tygodnia w obozie a to pod utratą czci. Castr. 



29 1734 75 

Pod Ryszkową Wolą, 20 sierpnia 17S4. 

Manifest przeciwko duktorowi konfederackiemu Sołtykowi. 

1. My niżej na podpisie wyrażeni ziemianie ziemi lwowskiej, ziemi i powiatu żydaczew- 
skiego, przemyskiej, sanockiej ziem województwa ruskiego generahi wyszyńskiego manifestu- 
jemy się cum solenni protestatione idque in eo: ponieważ ad saWandam Rempublicam wziąwszy 
naturalny sposób w generale wyszyńskim województwa naszego ruskiego, przy wierze wolności 
Najjaśniejszym Stanisławie Pierwszym królu naszym in manus IMci p. Jana Mniszka, podcza- 
szego przemyskiego, marszałka naszego przysiągszy postanowiliśmy konfederacyą naszą, a po- 
nieważ widząc w ostatniej toni Rzptą naszą, za niwersałem tegoż IMci p. marszałka wyszliśmy 
w pole na obronę ojczyzny naszej, kiedy zaś w tym czasie tegoż IMci p. podczaszego prze- 
myskiego dolenda intervenerunt fata, WMć p. kasztelan przemyski, jako ad praesens znajdujący 
się u nas primus in ordine senator w obozie naszym, odebrał województwa komendę, że tedy 
konfederacyą jako ciało bez duszy bez marszałka obejść się nie może, abyśmy sine activitate 
nie zostawali, tegoż IMci p. kasztelana przemyskiego upraszaliśmy o złożenie koła rycerskiego 
dla obrania jako najprędszego przyszłego nam marszałka. 

2. A że sic stantibus rebus potrzeba kazała dla uczynienia relacyej IMci pp. posłów 
naszych i przyjęcia WWlMciów pp. posłów prześwietnego województwa krakowskiego, dla in- 
formacyi województwa naszego pozwoliliśmy ad hos duos actus non plus ultra procedendi, 
ale ante omnia przystąpić (sine quo non) do elekcyi marszałka konfederacyi naszej. 

3. I lubo po razy kilka widząc imperfectum statum konfederacyi naszej, źe naturam niby 
trzymając konfederacyej coassumpserunt formam pospolitego ruszenia, pozwoliwszy ex primatibus 
w osobach kilku województwa naszego całego ductoratum JWlMci p. kasztelanowi przemyskiemu, 
przeciwko czemu publico ore manifestowaliśmy się, że ani koła iuxta formam konfederacyi 
naszej, gdzie pluralitas concludere zwykła, ani też iuxta normam pospolitego ruszenia, gdzie 
unius cotradictio valere powinna obydwa sposoby nam nie uszły, solaque retrusi pertinatia, do 
do tego widząc summum praeiudicium ex ductoratu IMci 'p. kasztelana przemyskiego podczas 
konfederacyi naszej equestri ordini uczynione, tudzież przez niektórych WWlMciów pp. urzęd- 
ników województwa naszego convulsio legum et eversio status popełnione, bo kiedy convocare 
należałoby jako najwięcej braci szlachty in defensionem uciśnionej od nieprzyjaciół Rzptej na- 
szej, aby w jako największej znajdowaliśmy się frekwencyej, że bracia nasi szlachta przykrzyli 
się o elekcyą marszałka, zapobiegając słuszności exotico vocabulo jakoweś IMć p. kasztelan 
IMci braci szlachcie propter retrusionem onych dawał ferlopy, drugich IMciów primates kon- 

Leop. 532 p. 1922. Pierwsze uniwersały tegoż marszałka konfederacyi noszą datę w Mościskach 8 czerwca, 
na mocy których wzywał do obrony wolnej elekcyi, zagrożonej Inwazyą wojsk rosyjskich i saskich do obozu 
pod Nisko na 30 czerwca w mundurze województwa, t. j. granatowym. Castr. Żydacz. 66 p. 653. Konfede- 
raci nie skoro spieszyli pod chorągwie. Generalna konfederacyą województwa była poparta w ziemi żydaczow- 
skiej 17 maja 1734 r. zawiązaną przez szlachtę partykularną z powodu zagrożonego bezpieczeństwa. W obla- 
cie znajduje się w Cast. Żydacz. Fasc. 66 Nr. 599. Strutyńscy (Glitycze, Berlicze, Pawłowie, Protasowicze, 
Boskowicze, Daszkowicze, Kowalewicze, widząc krzywdy i wiolencye tak wielkie poczynione nam, na po- 
tomne czasy, czynią między sobą miłość i zjednoczenie podług całości imienia i fortunki naszej (bo nas po 
jednemu ruina spotyka), czynimy generalny spis (sic) nie gotowi będziem odstąpić jeden drugiego w jakim 
kolwiek czasie dolegliwości, a jeżeliby który miał z nas kontrować temu, tedy powinniśmy skazać między 
sobą i osądzić onego (pod grabieżem na nieposłusznego), który i do prawa udawszy się karany będzie 
grzywnami: sto grodowi a drugie tyleż między braci.... 

* 



76 1734 29 

fuzyą znaczną nieraz affecerunt, innym głosu wolnego extremis verbis nie pozwolono, innych 
sądem partykularnym sine ulla ratione okryli, innych to groźbą to prośbą, to datkiem, to spe 
futuri lucri repudiarunt, szczególnie dla zbycia się szlachty, aby in pauco znajdujący się numero 
contra fas et aeąuum co chcieli to dla siebie wyrobili, Ad extremum antesignando województwa 
naszego WlMci p. chorążemu lwowskiemu, admota copia pachołków naszych własnych wy- 
prawnych, chorągiew jego proprio sumptu erygowane violentissime odebrali, nec non po razy 
kilka tymże samym wszystkim pachołkom in oppressionem liberi veto ad publicos actus na 
szlachtę po trzy kule przez IMci p. Marcina Manasterskiego komendanta przybranego ad hos 
illicitos ausus nabijać kazali. Co widząc pp. ziemianie bene sentientes lubo ad consortium 
nostri przystąpić pretendowali, jednak ob minas et machinationes rozsiekania przez IMciów per- 
tinaciter obstających accedere nie śmieli. Więc tak contra praesentem orphanum statum oppres- 
soresque liberi veto nonnullos jakoteź omnes quosvis actus, uti stante passivitate, iterum atque 
iterum cum solenni protestatione manifestujemy się, servatis servandis et praecustoditis prae- 
custodiendis, dając plenariam facultatem omnimodamąue potestatem któremukolwiek z między 
nas emissario do podania tej protestacyej ad acta qvaevis authentica regni, co pro rato et grato 
przyjąć wszyscy obowiązujemy się. Na co się dla lepszej wagi własnemi naszemi podpisu- 
jemy rękami. 

4. Działo się w obozie pod Ryszkową Wolą dnia 20 sierpnia roku Pańskiego tysiącz- 
nego siedmsetnego trzydziestego czwartego. Józef Franciszek na Wielkich Dziedoszycach Dzie- 
doszycki chorąży lwowski, Bazyli Ustrzycki skarbnik ziemi przemyskiej, Jan Dziedoszycki pod- 
czaszy halicki, Jan Uliriski stolnik podolski, Stanisław Ustrzycki cześnik buski, Ludwik Wincenty 
Prandota Trzciński C. R., Alexander Skarbek, Urban Uliński starosta starzawski, Franciszek 
z Rudy Popław Popławski, Dymitr Tustanowski, Jan Borysławski jako nie umiejący pisać znak 
krzyża Św. kładzie, Karol I. F. Sandter, Michał Radomski, Antoni Szadokierski podczaszy ziemi 
lwowskiej, Andrzej Wacław Kulczycki nie umiejący pisać kładzie znak krzyża świętego, Jerzy 
Gutt jako nie umiejący pisać kładę znak krzyża świętego, Jan Jaworski Mortycz nie umie- 
jący pisać krzyż święty kładę, Wacław Józef Łuczycki, Antoni Bobowski, Jan Horodyski jako 
nie umiejący pisać znak krzyża Św. kładę, Józef Bojarski Czarnota, Michał Jan Michałowski, 
Kazimierz Kodrębski, Antoni Kubarycz na Hoszowie Hoszowski, Stefan Antoni Pokutyński, 
Dimitr Czarnota Bojarski, Jacek Popiel Kisczak, Paweł Popiel Owsianik, Eliasz A. Brzozowski, 
Mikołaj Hoszowski, Józef Jasieński, Jan Urbański, Kazimierz Piotrowski, Tomasz Szydłowski 
jako nie umiejący pisać kładę znak krzyża świętego, Jan Popiel Kiszczak, Michał Topoliński, 
Michał Komarnicki Klimowczyk znak krzyża świętego kładę. Piotr Wysoczański Szwabowicz 
krzyż święty położył, Jan Matkowski także, Stefan Wysoczański także. Piotr Łazowski także, 
Jan Popiel Petrykacz krzyż święty położył, Jan Popiel Hrycyłowicz znak krzyża świętego 
położył, Antoni Siemasz także, Paweł Zadulski także, Jan Kosowski znak krzyża świę- 
tego położył. 

Castr. Prem. Rei. 543 p. 1420-1425. Fas. Cop. Castr. Pr. 150 p. 2025-2028. Fasc. Cop. Castr. 
Leop. 37 p. 4968-71. Kękp. B. Ossol. 3578 p. 72-74. 



30 1734 77 

30. 

Pod Kobylnicą, 21 sierpnia 1734. 

Laudum obozowe generału województwa ruskiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo generału województwa ruskiego przy 
wierze Św. katoliciciej utrzymaniu praw, swobód i wolności naszycli szlacheckich!, także circa 
liberum veto, wolnej elekcyi królów polskich panów naszych, jako i przy dostojeństwie maje- 
statu IMci Stanisława Pierwszego p. n. m. legitime obranego skonfederowani, a za uniwersa- 
łami ś. p. J WIMci p. Jana z Bużenina na Miżyńcu Mniszka, podczaszego ziemi przemyskiej 
marszałka konfederacyi naszej, in prementi casu et necessitate Reipublicae na pospolite ruszenie 
wydanemi in campum martialem educti i do teraźniejszego obozu pod Kobylnicą zgromadzeni. 
Gdy inter pubiica mała niespodziana ręka Boska serca nasze conte.xit żałobą, wziąwszy nam 
ad immortalem vitam e medio nostri caput et regimen koła naszego rycerskiego virtutibus et 
meritis probatum, animis et cordibus nostris addictum ś.p. JWlMci p. Jana z Bużenina Mniszka, 
podczaszego ziemi przemyskiej marszałka konfederacyi naszej, a zatem jako z głęboką pokorą 
coram Deo viventium et mortuorum wyznajemy, że iuste affligimur za grzechy nasze, tak skru- 
szone serca nasze rzucamy antę scabellum pedum eius. Malumus incidere in manus Domini, 
quam in manus inimicorum nostrorum. A jako misericordia Domini superexaltat iudicium, tak 
i my nie tracimy nadziei w miłosierdziu Boskiem, że się obróci łaskawem okiem na strapioną 
ojczyznę naszą, dissipabit consilia impiorum et conteret fortitudinem inimicorum nostrorum. O co 
gorącem in confessione et in psalmis iubilantes ei wołamy: Domine vim patimur, responde pro 
nobis. Że zaś invida fata praevenerunt gratitudinem nostram, którą mieliśmy tak godnemu mar- 
szałkowi naszemu, pro incomparabili zelo ad tuitionem dobra pospolitego, pro cura et solicitu- 
dine erga patriam, a nadto za azard zdrowia, fortuny i życia, że exinanivit semet ipsum pu- 
blicae utilitati, tak wielkim zasługom magni cunsulis rekompensować gdy nie jesteśmy capaces, 
anima eius sit in benedictionibus, nieśmiertelna zaś gloria imienia jego i wdzięczność posteritati 
manebit w sercach naszych. 

2. Żeby zaś in loco pascuae collocati nie byliśmy jako grex sine pastore, invocato no- 
mine Domini altissimi de regimine nostro pomyśleć musimy. Wielkie merita WlMci p. Mikołaja 
Sołtyka kasztelana przemyskiego n. w. m. p. mając prae oculis, którego fides pubiica iurata et 
inconvincibilis in rebus agendis dexteritas verus amor erga patriam et consummata jest nam 
wiadoma prudentia, ale żeśmy stanęli w polu na pospolitem ruszeniu oraz zapatrując się na 
insze prześwietne województwa, gromadzące się do generalnej konfederacyi, ut gloriosum in- 
choatum non interrumpamus opus, trudno nam się sine conclusione rozjeżdżać z pola. Zaczem 
utrzymując in toto, approbując, konfirmując i ratyfikując usąue ad exvinculationem całej Rzptej 
pomienioną konfederacyą i onę in omnibus punctis, clausulis amplectendo, sub eodem yinculo 
ductoratum nostri ad ulteriorem dispositionem województwa, którą sobie sacrosancte praeca- 
vemus, w ręce i komendę JWlMci p. kasztelana przemyskiego n. w. m. p. jakośmy zaraz post 
fata ś. p. IMci p. marszałka w obozie pod Laszkami także i pod Ryszkową Wolą stojący na 
to się zgodzili, tak i teraz taż samo ratyfikując w teraźniejszem kole, de consensu wszystkich 
braci tu przytomnych i zgromadzonych oddajemy, non preiudicando jednak stanowi rycerskiemu 
et muniis jego, ani to in abusum ma verti i owszem in ulterioribus revolutionibus et consiliis 
wziąwszy mensuras rerum wolno nam będzie zawsze stanowi rycerskiemu uti forma et prae- 
rogativa nostra. 

3. Dla tego obligujemy WIMci p. kasztelana przemyskiego n. w. m. p. , aby in prae- 
senti revolutione et circumstatiis quibusvis województwa naszego nie raczył inwolwować, ale 



78 1734 30 

cokolwiek accedet novuni, ma convocare WWIMć pp. konsyliarzów i cnym komunikować et 
inito z nimi consilio, jeżeli potrzeba ukaże, to i koło złożyć ad assensum wszystkich braci. 

4. Jeżeli zaś necessitas non exposcet, tedy z WWIMć pp. konsyliarzami wszystkimi, 
którzy będą w obozie praesentes i żeby adsint każdej ziemi rezolwować będzie, pro principali 
mając zawsze fundamento et fine securitatem i całość województwa naszego. 

5. Item praecavemus to sobie hoc sancito nostro, aby JWIMci p. kasztelan przemyski 
n. w. m. p. ani sam pod niczyją nie szedł nigdzie ani nas i województwa naszego nie pro- 
wadził komendę, chyba pod obranego przez nas i województwa inne marszałka generalnej 
konfederacyi. 

6. Wyprawy zaś naszego wyjewództwa jakie są i być mogą, ex sancitis nostris należeć 
będą do dyspozycyi WImci p. kasztelana przemyskiego duktora naszego, których pro publice 
commodo ojczyzny naszej prudenti sua dispositione JWIMć p. kasztelan zużyje do dalszej wolnej 
dyspozycyi województwa. 

7. Wielmożni IMcie pp. konsyliarze i rezydenci ad iatus JWIMci p. kasztelana ciż sami 
ratificantur, którzy byli stante vita ś. p. JWIMci p. marszałka i którzy są wyrażeni w konfede- 
racyi ad acta castrensia Praemisliensia feria quarta antę f. nativitatis Christi Domini proxima 
anno eiusdem millesimo septingentesimo trigesimo tertio per oblatam podanej wyrażeni ' et su- 
perstites jako też subalterne podczas pospolitego ruszenia w kołach tak za życia jako i po 
śmierci JWIMci p. marszałka et ad praesens przydani, t. j. JWIMci p. Jan z Siemienie Siemieński 
podkomorzy ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego, JWIMci p. Franciszek Borzęcki pod- 
stoli w. księstwa litewskiego starosta żydaczewski, WIMć p. Franciszek Dziedoszycki chorąży 
lwowski, WIMci p. Józef Bukowski chorąży sanocki, WIMć p. Jerzy Łączyński chorąży żyda- 
czewski, WIMĆ p. Adam Humnicki starosta horodelski, WIMć p. Kazimierz Borejko łowczy 
lwowski, WIMĆ p. Antoni Drogomir komornik graniczny lwowski, WIMć p. Jan Dunin Łabęcki 
miecznik podstarości i sędzia grodzki żydaczewski, WIMć p. Broniewski cześnik brzesko ku- 
jawski, WIMĆ p. Marcin Sobieszczański cześnik latyczewski, WIMć p. Alexander Gorzkowski 
łowczy żydaczewski, WIMć p. Marcin Manasterski łowczy chełmiński, WIMć p. Józef Doliniański 
skarbnik liwski, WIMć p. Rafał Turzański vicesgerent grodzki żydaczewski, WIMć p. Stanisław 
Czołhański miecznik bielski, WIMć p. Stefan Jabłonowski cześnik nurski, WIMć p. Karol Ra- 
dziejowski pułkownik Jkr. Mci i Rzptej, WIMć p. Jerzy Szeptycki starosta obuchowski, WIMć 
p. Alexander Chynek vicesgerent grodzki lwowski, WIMć p. Józef Drohojewski kasztelan czer- 
nichowski, WIMć p. Stanisław Bukowski sędzia sanocki, WIMć p. Michał Nieborowski cześnik 
gostyński, WIMć p. Jan Wasilewski podczaszy czerniechowski, WIMć p. Józef Kraiński stolnik 
ciechanowski, WIMć p. Józef Witski miecznik trębowelski, WIMć p. Józef Cieszanowski skarb- 
nik trocki, WIMĆ p. Franciszek Humnicki wojski przemyski WIMć p. Jan Kraiński cześnik dro- 
hicki, WIMĆ p. Aleksander Manasterski podczaszy Winnicki, WIMć p. Adam Cieszanowski cze- 
śnik gostyński, WIMć p. Jan Komorowski stolnik wiski, WIMć p. Bogusław Błoński cześnik 
podolski, WIMĆ p. Antoni Wąsowicz starosta haysyński, IMć p. Józef Kupalski. Którzy to IMć 
pp. konsyliarze mają consiliis et iudiciis całego województwa naszego adesse kiedy potrzeba 
w obozie przez trębacza, a jeśliby trafiło się z domu, tedy per emissarios mają avlsari et con- 
Yocari antę consilia quaevis. 

8. A ponieważ prześwietna ziemia sanocka in locum IMć p. Romera, in debilitatibus 
będącego, inszego rotmistrza do wypraw swoich, t. j. IMci p. Macieja Bukowskiego obrała, 
więc tenże IMć p. rotmistrz niniejszym kołem, jeżeli po dwóch niedzielach IMci p. Remer non 
accedet approbatur, praevio nihilominus per ipsum praestando iuramento super munus suum na 
rotę w konfederacyi pomienionej opisaną. 

1 Ob. wyżej Nr. 17 art. 2, 4. 



30 1734 79 

9. Similiter obligantur szeregowi i wszystkie wyprawy województwa naszego ruskiego, 
aby każdy pod swoją chorągwią lub komendą fidelitatem poprzysiągł. Ponieważ zaś, decyzya 
akcyi ad instantiam WIMci p. Piotra Boreyka, podstolego żydaczewskiego, przeciwko IMci p. 
Krzysztofowi Kruszeinickiemu podczaszemu żydaczewskiemu, ex resolutione koła pod Mości- 
skami na ten czas będącego intentowanej, ob fata IMci p. marszałka naszego ad praesens 
subseąui nie może, więc po przeczytanym liście tegoż WIMci p. Kruszelnickiego do koła na- 
szego ordynowanym potrzebną być adcytacyą tegoż WIMci p. Kruszelnickiego in duabus septi- 
manis ad parendum uznajemy, któremu nihilominus securitatem personae, vitae et salutis in ordine 
ad iustificandum assekurujemy et salvum conductum a vi et potentia cuiusvis, tak przez respons 
JWIMci p. duktora , jako et praesenti sancito nostro praecavemus ad decisionem causae 
w kole naszem. 

10. Które to sancitum nostrum, jako my JWIMci p. kasztelanowi, tak JWIMć p. kaszte- 
lan nam et vicissim my sobie wszyscy in omnibus punctis dotrzymać sub fide, honore et con- 
scientia ac sub ne.xu anterioris iuramenti spondemus. In casu zaś niedotrzymania vel in minimo 
puncto salvam redintegrationem et ad ius suum restitutionem stanowi rycerskiemu praecavemus 
i na to się propter maiorem fidem et robur rękami wlasnemi podpisujemy. Datum w obozie 
pod Kobylnicą die 21 Augusti 1634 anno. Mikołaj Soltyk kasztelan przemyski duktor wojewódz- 
twa ruskiego skonfederowanego. Jan Siemieński podkomorzy ziemi lwowskiej i powiatu żyda- 
czewskiego konsyliarz pułkownik ziemie lwowskiej. Antoni Borzęcki sędzia ziemski przemyski. 
Jerzy A. Łączyński chorąży żydaczewski, Józef Drohojowski chorąży na teraźniejsze pospolite 
ruszenie ziemi przemyskiej konsyliarz, Kazimierz Bukowski sędzia sanocki i pułkownik ziemi 
sanockiej, Józef Stadnicki podczaszy ziemi sanockiej, Krzysztof Kruszelnicki podczaszy żyda- 
czowski, Piotr Boreyko podstoli żydaczowski pułkownik wojsk Jkról. Mci i konsyliarz prze- 
świetnej ziemi przemyskiej, Kazimierz Boreyko łowczy lwowski, Michał Stawski stolnik bra- 
cławski, Irzy Bukowski łowczy sanocki, Alexander Jaworski miecznik i pisarz grodzki sanocki, 
Antoni Drogomir pisarz i komornik lwowski konsyliarz i rezydent ad latus IMci p. duktora. 
Alexander Gorzkowski łowczy żydaczewski konsyliarz, Wacław Dunin Wąsowicz starosta 
kiślacki konsyliarz, Marcin Kraiński łowczy sieradzki pułkownik, Marcin Manasterski łowczy 
chełmiński, konsyliarz i rezydent ad latus JWIMci p. duktora, Krzysztof Drohojowski chorąży 
liwski. Piotr Wisłocki cześnik gostyński, Rafał Turzański vicesgerent grodzki żydaczewski i kon- 
syliarz, Jan Drohojowski cześnik mielnicki konsyliarz, Jan Wasilewski podczaszy czerniechowski 
konsyliarz, Karol Radziejowski pułkownik Jkr. Mci i konsyliarz, Stanisław Humnicki cześnik 
sochaczewski, Stanisław Bukowski sędzia ziemski sanocki, Józef na Domaradzynie Domaradzki 
starosta osmolmski konsyliarz i sędzia prześwietnych sądów kapturowych przemyskich, Michał 
Nieborowski C. Z. G. konsyliarz , Jerzy Cieszanowski cześnik czernichowski , Józef Stanisław 
Kupalski konsyliarz, Franciszek Sobieszczański skarbnik nowogrodzki, Józef z W. Witski, Maciej 
Kruszelnicki P. Z., Józef Wroński stolnik ciechanowski konsyliarz, Eustachy Orzechowski, Jan 
Kraiński cześnik drohicki, Franciszek Pajączkowski podczaszy Wiłkomirski, Franciszek Droho- 
jowski, Jan Drohojowski, Jan Komorowski, S. kijowski, Maciej Bukowski, Paweł Przeczkowski 
C. W, S. S. konsyliarz, Józef Cieszanowski, Michał Humnicki, Kazimierz Maciej Spendowski 
skarbnik owrucki, Józef Cetys P. L., Dominik Jacynicz stolnikowicz Słonimski, Stanisław Pa- 
jączkowski podczaszy Wiłkomirski, Leon Tomaszewski, Józef Jabłecki, Marcin z Grotkowa Łoś 
P. W. P., Jakób z Grotkowa Łoś, Piotr Nowicki, Tomasz Wisłocki, Szymon Urbański L. P., 
Józef Gawin Niesiołowski, Bogusław Błoński L. P., Stefan Mochnacki, Stanisław Dunin Ła- 
bęcki, Michał Ortyński, Leon Tomaszewski, Jan Krasowski, Ignacy Leszczyński, Antoni Ła- 
szewski, Jacenty Pacławski, Mikołaj Winnicki, Adam Radziejowski, Antoni Radziejowski, Józef 
Kazimierz z Pohorec Korytko C. Z., Marek Szymanowski, Jan Stupnicki, Mikołaj Lisowski S. 
K. G,, Jakób Gasparski, Józef Gumowski, Stefan Wyszpolski, Paweł Hubal Dobrzański, Frań- 



80 1734 30-31 

Ciszek Chmielecki, Stefan Niesiewicz Dobrzański, Alexander Pakoszewski, Jan Teodor Woł- 
czański, F. Jastrzębski, Jacek Demezewicz, Jan M. Cieszkowski, Jan Horodyski Bratko, J. Po- 
horecki, Michał Manasterski, Jan Ortyński, Jędrzej Rostowski, I. Mortowski P. Z. P., Fran- 
ciszek Radwański, Marcin Tustanowski, Michiał Józef Ogończyk Gręłkowski, Jan Zakrzewski, 
Stanisław Łysakowski, Kajetan Jaryszewski, Józef Bieńczewski, J. Berezecki, Micłiał Krzecz- 
kowski, Karol Płaskowski porucznik, Józef Antoni z Szeligów Piątkowski porucznik, Jan Ba- 
rański, Józef Lubek, Antoni Ortyński, Piotr Mikulski, Józef Matuliński, Konstanty Krempski, 
Michał Ogończyk Grątkowski, Samuel Kulczycki, Alexander Mochnacki, Stefan Ortyński Mikulicz, 
Andrzej Alojzy Sozański, Bazyli Sozański, Jan z Hoczwie Bal, Adam Cieszanowski, Zygmunt 
Jaruntowski, Franciszek Urbański P. W., Stefan Unicki, Adam Siekierzyński, Józef Jabłecki, 
Józef Gawin Niesiołowski, Piotr Nowicki, Alexander Manasterski P. W,, Wojciech Rossnowski, 
Konstanty Mochnacki, Piotr Krynicki, Grzegorz Kanofojski, Jan Nepomucen Łagodziński, Domi- 
nik Lisowski Ł. Z. sędzia kapturowy z. P. deputowany approbuje wszystkie actus wojewódz- 
twa generału ruskiego, Stanisław Franciszek Duchnowski subdelegat grodzki przemyski przy- 
bywszy do prześwietnego województwa generału ruskiego na wszytkie dyspozycye uczynione 
pozwalam. Jerzy Popiel. 

Fasc. Cop. Castr. Prem. 105 p. 2319-2326; Fasc. Cop. Castr. Zydacz. 66 p. 895-902; Castr. Prem. 
Fragm. 280 p. 1577—1584. 



31. 

Pod Kobylnicą, 23 sierpnia 1734. 

Laudum obozowe generału województwa ruskiego. 

1, My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo generału województwa ruskiego 
skonfederowanego i na pospolitem ruszeniu za uniwersałami niegdy ś. p. JWlMci p. Mniszka 
podczaszego przemyskiego marszałka konfederacyi naszej in prementi casu et necessitate Rei- 
publicae wydanymi, a po śmierci jego pod wielką i godną komendą JWIMci p. Mikołaja Soł- 
tyka kasztelana przemyskiego duktora naszego zostający, najpierw reasumując koło nasze 
tu pod Kobylnicą die vigesima prima Augusti anno praesenti millesimo septingentesimo trige- 
simo quarto nastąpione i wszystkie punkta i sancita jego tudzież i wszystkie inne dyspozycye 
przeszłe tak stante vita ś. p. JWIMci p. marszałka jako i po śmierci jego uczynione amplec- 
tendo, także actus quosvis jako i pomienioną konfederacyą naszą we wszystkiem in suo robore 
approbując, utrzymując, konfirmując i ratyfikując praemissa omnia sancita i dyspozycyą woje- 
wództwa naszego manutenere, ad effectum deducere et ad executionem przyprowadzić chcemy. 
A kiedy dostaje się nam wiedzieć o uczynionej przez WIMci pp. Jana Ulińskiego stolnika po- 
dolskiego, Franciszka chorążego lwowskiego, Jana podczaszego halickiego Dzieduszyckich, 
braci rodzonych, także WW. Jm. p. p. Bazylego Ustrzyckiego skarbnika przemyskiego rotmi- 
strza dragonii wyprawnej ziemi przemyskiej i Stanisława cześnika buskiego Ustrzyckich cum 
associatis sibi partium suarum sectatoribus , t. j. towarzystwem, sługami et inferioris obseąuii 
ludźmi do podpisów praetextu et colore pluralitatis przypuszczonymi , formato aliąuo conven- 
ticulo privato na obozowisku naszem pod Ryszkową Wolą, non ex aliąuo publico negotio et 
necessitate, ale ex privata praetensione sua emulatione et concurrentia ad fasces marszałko- 
stwa, inusitata praxi wymusić na nas exoptata i dla tego samego non acceptata, przeciwko wo- 
jewództwu naszemu całemu acsi manifestacyi do akt grodzkich przemyskich feria sexta antę 
festum S. Bartholomei Apostoli anno praesenti millesimo septingentesimo trigesimo ąuarto, non 



31 1734 81 

sine vi kancelaryi tamecznej per oblatam podanej', jai<o to jest actus privatus non officiosus 
sed violentus i na zepsowanie dobra pospolitego in ordine premeditatae tal<owymi kolorami 
i sposobami disruptionis et irritationis sub confoederatione nostra i pod expedycyą pospolitego 
ruszenia dissensyi naturalnej contra ingruentes copias hostiles Saxonicas et Moschoviticas po- 
stanowionej affectate et malitiose wynalezionej, tak przeciwko niemu publico ore w kole naszem 
rycerskiem przed Bogiem i światem remanifestowaliśmy się et contra meram vexam impostu- 
ram et calumniam województwa naszego praesentibus quam solennisime protestamur, obligując 
JW kasztelana przemyskiego duktora naszego, aby tenże manifest nasz seorsivo instrumento 
napisany i przez nas w kole publicznem podpisany ad acta authentica regni per delegandos ad 
id e medio nostri braci naszych podać raczył. 

2. A ponieważ IMć p. Bazyli Ustrzycki skarbnik przemyski rotmistrz dragonii wyprawnej 
z ziemi przemyskiej ingratus beneficiorum województwa naszego et immemor juramentu 
swego super idem munus rotmistrzostwa swojego wykonanego, zamiast pilnowania professyi 
swojej i do obozu generalnego wojska koronnego do ludzi swoich, tam gdzie miał ordynans 
stawienia się, dla unikania kwerymonii w kole pod Mościskami przeciwko IMci o depaktacyą 
dóbr repartycyi swojej podległych o przebranie nad należytość laudo postanowioną znacznych 
sum superujących i o wielkie krzywdy ubogich ludzi uciemiężenie, strasznemi egzekucyami swo- 
jemi przez wielu braci naszych zaniesionej, od województwa naszego odstąpił, per malevolen- 
tiam zabrawszy pieniądze, przeto iustitiae et equitati adherendo niemniej całości expedycyi non 
in vanum neque in privatum IMci commodum ale propter defensionem Reipublicae erygowanej 
utrzymując, postanawiamy praesenti sancito nostro, aby z kancellaryi sądu naszego wojsko- 
wego indilate pozew IMci panu wydać sive ad instantiam cuiusvis incolae sive instigatoris i tę 
sprawę ziemi przemyskiej et ad exequenda sancita nostra delegati sive ad instantiam cuiusvis 
i tę sprawę do jak najprędszego rozsądzenia WIMci p. sędziemu naszemu wojskowemu reko- 
mendujemy. Na który termin WIMci p. skarbnik przemyski rotmistrz wyprawy naszej stawić się 
powinien pod surowością artykułów wojskowych. 

3. A że pomieniony WIMci p. Bazyli Ustrzycki skarbnik przemyski wybrawszy znaczną 
ex sancitis nostris sumę, już iterato dla lenungów i konserwacyi ludzi w komendzie swojej bę- 
dących pretenduje ex publico aerario pieniędzy i nietylko kalkulacyi perceptorum et expansa- 
rum nie uczynił, ale też jeżeli ludzi w należytym kompucie moderunku i sustentacyi trzyma nie 
wiemy, przeto obligujemy JWiMci p. kasztelana przemyskiego duktora naszego, aby napisał list 
do JWIMć p. wojewody kijowskiego, regimentarza generalnego wojsk koronnych, aby kazał 
rewizyę uczynić tej dragonii naszej, in quali numero, apparatu et sustentamento ci ludzie na 
tamtem miejscu zostawali i do tych czas zostają i IMcie p. oficyerowie jak się sprawują, i żeby 
zweryfikowawszy wszystko etiam o dezertorach i o racyi i czasie dezertowania ich inwestygacyą 
uczyniwszy ręką podpisaną przysłać nam rozkazać raczył 

4. Interea dla inwestygacyi perceptarum w ziemi przemyskiej pecuniarum na odebranie 
suplik od gromady, dla westygacyi przeborów i innych krzywd ludzkich i wiolencyi potrzebną 
być rewizyą uznajemy. Do której rewizyej expedyowania WIMci p. Antoniego Dragomira ko- 
mornika granicznego i pisarza kapturowego lwowskiego, Marcina Manastyrskiego łowczego 
chełmińskiego i Jana Bala sędziego sanockiego e medio koła naszego rycerskiego upraszamy, 
ordynujemy i delegujemy. Którzy to IMcie unius duorumve absentia non obstante, dummodo 
unus quicunque illorum adsit, wydawszy primario et ad acta castrensia capitanealia Premisliensia 
podawszy i publikować zleciwszy uniwersały, denuntiando wszystkim dobrom ziemskim, du- 
chownym, królewskim tudzież ekonomicznym Samborskim , gdziekolwiek WIMć p. skarbnik 
przemyski wybierał swoją repartycyą, aby pro certa assignata i w Samborze przed tymiż 

1 Ob. Nr. 27. 

Aktft ^odzkie i ziemskia IXIII. !■ 



82 1734 31 

IMciami pp. rewizorami stawali, kwity produicowali et sub iuramento, cokolwiek temuż IMci p. 
skarbnikowi przemyskiemu realiter wydali i co krzywdy od niego i ludzi jego mają przez su- 
plikę aby podali, na miejsce pomienione zjadą do Sambora, kwity WIMci p. skarbnika zwe- 
ryfikowawszy odbiorą a swoje natomiast rewersa dadzą. Supliki ludzi, percepty wszelkie i super 
realitatem iuramenti excipient a to wszystko uczyniwszy, zweryfikowawszy relacyą nam uczynią 
lub też do informacyi sądziego naszego wojskowego podadzą. 

5. Przytem obligujemy JWIMci p. kasztelana przemyskiego, aby napisał list do 
WIAłci p. Samuela Jaworskiego miecznika kijowskiego, na tenże termin condescendat i do- 
pomógł informacyą swoją osobliwie eiucidując repartycyą IMć p. skarbnika, której do grodu 
nie podał. 

6. Praw cłicąc utrzymać fidelitatem et regularitatem służby wypraw naszych deklarujemy 
tern kołem naszem, aby wszyscy szeregowi i wszystkie poczty i wyprawy województwa naszego 
które są i być mogą, każdy pod swoją chorągwią i komendą przysięgać mają , jako wiernie 
w tej naszej służbie wojennej persewerować będą i że uciekać i dezerterować nie będą i że 
na przeciwną stronę pseudo elekcyi Fryderyka IMci i sektatorów jego nigdy nie pójdą, w czem 
WWIMcie pp. oficyerowie pod chorągwiami pilność będą mieli praecavemus. 

7. Reasumując dyspozycyą Koła naszego województwa pod Szczutkowem uczynioną 
ratione sądów securitatis podczas pospolitego ruszenia in ąuolibet territorio potrzebnych, aby 
kryminały excessa i exorbitancye góry nie brały, tak też sądy in antecessum postanowione ro- 
bore praesentium umacniamy. Do których to sądów w ziemi lwowskiej i powiecie źydaczew- 
skim są naznaczeni WIMcie pp. Jan Dunin Łabęcki miecznik powiatu podstarości i sędzia 
grodzki żydaczewski z WIMcią p. Mogielnickim skarbnikiem drohickim pisarzem grodzkim 
lwowskim i kiedy się trafi kryminał lub excess jaki w mieście Lwowie lub ziemi lwowskiej, 
tedy powinien awizować IMć p. pisarz lwowski IMci p. sędziego żydaczewskiego, ut conde- 
scendat do Lwowa na sądy. Similiter jeżeli się trafi w powiecie żydaczowskim, viceversa 
p. sędzia uczyni, w ziemi zaś przemyskiej WIMć p. Antoni Borzemski sędzia ziemski, Jan Hu- 
mnicki podsędek i Józef Chojnacki komornik ziemscy przemyscy a z ziemi sanockiej WWIMcie 
pp. Jerzy Cieszanowski cześnik czerniechowski i Alexander Jaworski miecznik pisarz grodzki 
sanocki non deregando quidquam officiis castrensibus sunt deputati, 

8. Którzy to WWIMcie p. sędziowie non involvendo quidquam causas iuris etfundietiam 
violentias ex fundo vel pretextu expulsionis promanantes, ale szczególnie kryminały, excessa 
i wiolencye simpliciter et temerario ausu poczynione, zgoła quatuor articulos castrenses legę 
discriptos iudicabunt i sprawiedliwość świętą nieodwłocznie administrabunt et cuipiam iniuriato 
requisitioni w kancellaryi spraw takowych adhaerebunt. Gdyby zaś ultra praescriptum prawa et 
istius sanciti nostri inwolwował kto directe vel indirecte causas iuris aut ex fundo pro- 
manantes et qualitercunque fundum tangentes , tedy takowe dekreta i kondenscensye mają 
byś nullitatis. 

9. Jako zaś circa legem o pospolitem ruszeniu et de expeditione bellica circumscriptam 
postanowiliśmy w kole województwa naszego pod Szczutkowem, aby rygor prawa super ab- 
sentes i za siebie sowitych pocztów non expedientes na teraźniejsze pospolite ruszenie exten- 
datur i żeby impune to IMć pp. na prawo koronne i uniwersały marszałkowskie jako i decyzye 
województwa koła naszego niekonsiderującym i nasze ośmniedzielne prace, siedzącym w do- 
mach, mającym w niczem nie poszło, tenże rygor pod Szczutkowem ustanawiamy et ad prae- 
sens reassumowany zmacniamy, stanowimy i extendujemy, t. j. na każdego, kto na teraźniej- 
szem pospolitem ruszeniu ani sam osobą swoją nie stawił się, ani pocztu sowitego nie wy- 
prawił, ani przez kogo osobę swoją nie zastąpił, jako też i na tych IMciów, którzy lubo mo- 
dicum pokazali się i zaraz subtractive odjechali i poczty swoje lub cudze pobrali, takowy każdy 



31 1734 83 

ma carere activa voce usque ad decisionem Rzptej a do tego poene tysiąca grzywien irremissi- 
biliter solvendae subesse powinien. 

10. A żeby to sancitum nostrum facilius et citius ad executionem przyszło ad institu- 
endas et contra tales personas proniovendas do sądu naszego wojskowego actiones, z ziemi 
lwowskiej i powiatu źydaczewskiego WIMci p. Rafała Turzańskiego wicesgerenta grodzkiego, 
z ziemi przemyskiej IMci p. Józefa Kopalskiego, z ziemi zaś sanockiej WlMci p. Józefa Wits- 
kiego miecznika trębowelskiego delegujemy i naznaczamy, rekomendując IMciom pp. aby bez 
wszelkiej ochrony i dyskrecyi takowe osoby renitentes indilate do sądu naszego wojskowego 
ad instantiam sui pozywali et summario processu prosekwowali i konfiskowali, a ktoby się 
w takowej akcyi dał processować, po otrzymanym tedy procesie wojskowym officia castrensia 
quaevis et eorum vicesgerentes aut subdelegati iurati adhibitis copiis militaribus na exe- 
kucyą i tradycyą ad bona quaevis iurevictorum post sufficientem perductum processum 
pójść powinni. 

11 .Który jednak rygor nie ma się ściągać na tych braci naszych, którzy hostili Mos- 
choviticae calamitati subiacent ad praesens w ziemi lwowskiej, bo ci dla zrujnowania nie są 
capaces. Ten zaś rygor nietylko extendi ma na dziedziców, ale i na possessorów tak zasta- 
wnych jako i arendownych wszelkich dóbr ziemskich, duchownych jako i królewskich, aby tak 
wszyscy senłiant publicam calamitatem i do wzajemnej z nami nieodwłócznej brali się obrony 
ojczyzny et edicta sancitaąue nostra lekce sobie nie ważyli. Dobra zaś w possessyi osób du- 
chownych czy to saecularium czy to regularium, spiritualium także i wdów i z dóbr pańskich 
zostające, ponieważ z osób zaszczytu wojennego subministrare nie mogą, więc z każdej wsi 
powinien być pachołek wyprawny na dobrym koniu z należytym moderunkiem i żeby miał 
regularną płacę tak w suchydniach jako i w lenungach i żeby był pewny, bo alias i każda 
wieś in responsione swego dezerterującego pachołka będzie ; większa zaś wieś mniejszej bo- 
nifikować proporcyi powinna, co do dyspozycyi ziemi reiinąuitur, które jako meiius scientes 
delaty z wypraw podać mają a super renitentes vel in minnimo puncto sancitis nostris distinc- 
tim iuxta ąuodiibet seorsivum delictum interponimus poenam tysiąca grzywien irremissibi- 
liter solvendam. 

12. Grzywny ex praemissis pochodzące mają cedere na sustentament i aukcyą sił na- 
szych i na inne potrzeby wojenne do rąk JlMci p. kasztelana przemyskiego duktora naszego 
et ad liberam eius dispositionem powinny być oddane lub za jego dyspozycyą assigna- 
toriis wypłacone. 

13. Osoby zaś prawem uwolnione, w wojsku służące i actualiter tam się znajdujące, 
tudzież dobra tych, co in arena Martis gloriose occubuerunt pro patria , escipiuntur a ri- 
gore quovis. 

14. A ponieważ commune malum nie nas samych tylko stan rycerski afficere powinno, 
mamy tak wiele ludzi jednych niepewną szlachtę, drugich do tego klejnotu aspirantes i innych 
civitatenses et plebejów a cuiuscunque generis ac conditionis ludzi znaczne swoje to na do- 
brach, na zastawach, to na arendach, to na prowizyach, to w gotowiznach sumy mających, 
a te tak znaczne profita niskąd inąd tylko z dóbr i pożytków ojczyzny naszej zbierających, aby 
Rzplta i województwo nasze i z takowych osób suum sentiat iuvamen, ponieważ pospolitemu 
ruszeniu i teraźniejszej expedycyi wojennej assistere jedni nie chcą, drudzy nie mogą, więc 
idąc optimo exemplo prześwietnego województwa krakowskiego na takowe wszystkie osoby 
cuiuscunque generis et conditionis postanawiamy, aby dalej subsidium charitativum na tę naszą 
expedycyą wojenną, t. j. decimam partem fortuny swojej, alias kto ma tysiąc zł. powinien dać 
zł. sto, kto ma dziesięć tysięcy to powinien dać tysiąc zł. et per consequens, kto ma więcej 
to więcej, kto mniej to mniej, attenta proportione decimae partis, ad aerarium publicum wo- 
jewództwa naszego, t. j. do rąk JWIMci p. kasztelana przemyskiego duktora naszego pro pu- 



84 1734 31 

blicis necessitatibus nieodwłocznie importować powinien; do której to inwestygacyi ludzi ta- 
kowych i od nich subsidii charitativi importacyi prosekwowania i exekwowania WIMci p. Piotra 
Boreyka podstolego źydaczewskiego pułkownika Jkr. Mci i Rzptej naznaczamy i delegujemy, 
który to subsidium charitativum inwestygować i praevia tu w kole naszem na każdego z ta- 
kowych osób decisione exekwować będzie miał potestatem. Pieniądze jednak do rąk JWIMci 
p. kasztelana przemyskiego duktora naszego komportować i oddawać tenebitur. 

15. Pod chorągwiami wyprawnemi z ziemi przemyskiej i sanockiej uskarżają się IMcie 
p. rotmistrzowie, że komputów należytych dlatego mieć nie mogą, iż kiedy pachołcy deserta 
rekwirują oddania cnych czasem i aktualnie po dobrach zastanych i znalezionych, że z tych 
dóbr nie chcą ich wydać i owszem w niektórych miejscach na ludzi chorągwianych rekwiru- 
jących extradycyi porwano się i wypędzono gwałtownie, zaczem takowym inkonweniencyom 
zabiegając naznaczamy, aby IMcie pp. rotmistrzowie indilate podawali pozwy takowym osobom 
dziedzicom lub possessorom albo administratorom i superintendentom dóbr, z których wyprawa 
należy do sądu naszego wojskowego et super renitentes poenam tysiąca grzywien irremissibi- 
liter ad cassam JWIMci p. ductora naszego persolvendam interponimus, za każdym razem gdyby 
nie wydali które dobra wyprawy, a in casu dania się skonwinkować tedy executiones fortes 
militares procedere mają. Żeby ta każda wieś lub miasteczko było in responsione zawsze pa- 
chołka swego wyprawnego declaramus, przywodząc do skutku deklaracyi ziemi przemyskiej, 
sanockiej dla WWlMciów pp. rotmistrzów wypraw naszych, tak na sądach kapturowych jako 
i w kole pod Szczutkowem poczynione, habita ratione pracy i expens znacznych tychże IMciów 
p. rotmistrzów na drugie półrocze kontynuować mianych, meiioracyą zasług IMciom postępu- 
jemy, t. j. do tamtych dwóch tysięcy, które każdy z IMciów in antecessum wziął po dwa ty- 
siące zł. przyłączamy. 

16. Że zaś ci IMcie pp. rotmistrzowie gravant sobie, że nie mają do kommendero- 
wania pomocników, zaczem do każdej chorągwi po dwóch kompanii przyczyniamy i na nich 
pensyą po trzysta każdemu indilate do zapłacenia naznaczamy w samej tylko ziemi przemyskiej. 
Także ponieważ dwóch IMciów poruczników z pod tychże wyprawnych chorągwi occubuerunt, 
in locum aliis substituendis pensyą roczną po zł. pięćset deklarujemy, obligując przytem IMć 
p. rotmistrzów, jako za swoją pracę premiatos, aby się od chorągwiów dwóch nie absentowali 
i ludzie w należytym kompucie trzymali, deserterów windykowali, exercytacye wojenne tak pieszo 
jako i na koniach czynili, około konserwacyi koni i moderuków baczność mieli i we wszyst- 
kiem pilne starania, żeby non in vanum te nasze wyprawy były ale pro publico commodo i ne- 
cessitate ojczyzny. 

17. Reasumując sancitum koła naszego pod Szczutkowem die septima Junii anno praesenti 
subsecutum \ ponieważ WWIMci pp. Morski cześnik przemyski i Bogusław Bielski starosta 
rabsztyński są delegowani e medio koła pomienionego do wysłuchania kalkulacyi WWlMciów 
pp. rotmistrzów respektem lenungów a die prima Februarii anni praesentis poczynających się, 
na siła ludzi od którego czasu płacili po cztery złote na zimowe miesiące, per conseąuens 
przez jaki czas po dwa złote na letne miesiące, tudzież od którego czasu i jak wiele od dezer- 
terów się zostało, co tedy za quantitas przy IMciach w kasie się została etiam sub iuramento 
powinni WWIMci pp. delegati inwestygować byli obowiązani, zaczem w przeszłym kole relacyą 
uczynić functionis suae i to wszystko województwu naszemu remonstrować tenebuntur, aby 
pomienione remanentowe sumy non in privatum, ale in publicum cedant commodum. Widząc 
zaś wiele popsowanych moderunków u tychże wyprawnych ludzi, tudzież necessitatem prochów 
i innych amunicyi, lubo by to ich panowie każdemu subministrare powinni, ale że non est 
de tempore, obligujemy zatem JWIMci p. kasztelana, aby ex aerario publico te wszystkie ne- 
cessitates prowidował. 

1 Znamy tylko punkt z tego laudum i to z dnia 6 lipca ob. Nr. 26, więc powinno tu stać: Julii. 



31 1734 85 

18. Na pachołków zaś uciekających albo innych buntujących się zakładamy rygor irre- 
missibiliter pod gardłem, któryby się takowy znalazł, tedy przez decyzyą sądu naszego wojsko- 
wego jako i wszelkie exorbitancye o nie pilnowanie swojej professyej, iuxta obloquentiam woj- 
skowych artykułów sądzony być powinien. A jako w kole jeszcze pod Mościskami jest obrany 
sędzią naszym wojskowym WlMć p. Kazimierz Bukowski sędzia ziemi sanockiej, tak et prae- 
sentibus approbatur, upraszając IMci p. n. m. p., aby in rigore trzymał i sądził wszytkie exor- 
bitancye wszelkich osób, któreby in qualicumque circumstantia contra regulas praesentis status 
pospolitego ruszenia i przeciwko artykułom wojskowym wykroczyli albo modestyi nie zacho- 
wali, wszystko to prudenti suo iudicio w należytej utrzyma sworze. 

19. Kiedy zaś indispensabilis legalitas za ordynansem JWp. Józefa Potockiego woje- 
wody kijowskiego regimentarza generalnego wojsk koronnych avocavit nam WlMci p. Marcina 
Wieniawskiego chorążego przemyskiego ad obseąuium wojska, jako porucznika chorągwi pancer- 
nej JWlp. starosty buskiego, więc in locum eius sub currentia teraźniejszego pospolitego ru- 
szenia do podniesienia chorągwi z ziemi przemyskiej jako w kole jeszcze pod Szczutkowem 
jest obrany WIMć p. Józef Drohojowski kasztelanie czerniechowski, tak et praesentibus con- 
firmatur et circa eandem functionem suam conservatur. 

20. A ponieważ ekonomia Samborska Jkr. Mci liczne w sobie mająca dobra pospolitemu 
ruszeniu adesse nie może. dawny zaś usus obtinuit, żeby zawsze pospolitego ruszenia et sub 
interregnis certum numerum ludzi uzbrojonych pro praesidio od granicy węgierskiej i dla uskro- 
mienia wszelkich kup i ludzi swy wolnych undecunque wynikających i dla ubezpieczenia domów, 
fortun et familiarum, braci naszych tamże w Podgórzu ziemi przemyskiej zostających dawała, 
więc i teraz ex declaratione koła pod Szczutkowem, i ten pod Mościskami naznaczoną, aby 
taż ekonomia Samborska sto ludzi z należytym moderunkiem, uprowidowawszy im prochu, 
kuli i co potrzeba także i lenungi obmyśliwszy, oddała pod komendę IMci p. Jaworskiego miecz- 
nika kijowskiego vicesgerenta grodzkiego i sędziego kapturowego przemyskiego, zaczem toż 
samo reasumując sancitum et ad praesens aby ad effectum deducatur statuimus, eo nihilominus 
praecustodito, aby do expedycyi tych ludzi JW. possessorów, wójtostw ekonomicznych Sam- 
borskich nie inwolwowano i nie pociągano, ale szczególnie z gromad zwierzchności Sambor- 
skiego zamku takowych ludzi erigere powinna. 

21. Żeby zaś Rzpta non fraudetur przez takowe osoby, które są sub praetextu, że 
służą w wojsku i przez to od expedycyi pospolitego ruszenia unikają, nihilominus w domach 
siedzą i ani tu ani tam obsequium publicum praestant, więc zabiegając takowym inkonwenien- 
cyom, sancimus praesenti laudo, jako już in antecessum pod Szczutkowem sancitum est, aby 
IMcie do służby wojska koronnego należący a przez lat kilkanaście żołd od Rzptej biorący 
JWlMcie pp. oficyerowie z szarżami et aliis Reipublicae officiis tempore pacis przez lat kilka- 
naście praemiati, teraz, kiedy necessitas exposcit et Mars Polonus ad defensionem ojczyzny 
urget, animum et vigorem suum enitatur, na miejsca swoje do chorągwi aby jechali, 
obligantur. 

22. Któryby zaś takowy znalazł się, żeby nie był ani w wojsku ani na pospolitem 
ruszeniu, tedy activae cadentiae activae vocis et confiscationis intrat swoich usque ad decisio- 
nem całej Rzptej będzie obnoxius, który zaś etiam i synów miał w służbie wojennej, tedy tern 
się zasłaniać od pospolitego ruszenia nie może, a choćby etiam senio confectus był, tedy wy- 
prawy proporcyonalne według intrat swoich sowite stawić do obozu naszego powinien, 
excepto WIMci p. Franciszka Zawadzkiego łowczego kijowskiego, in obsequio ziemi 
swojej będącego. 

23. Nawet i miasta większe ad eandem expeditionem, jednak proportionatam, obli- 
gantur, excepto miasta Lwowa, które ob defectum praesidii teraz ludźmi i cechami swojemi 



86 1734 31 

warty eiusdem fortalicii odbywają, które to miasto z przedmieściami i wiosicami do niego nale- 
żącemi jako pod Szczutkowem od tej expedycyi jest uwolnione et ad praesens liberatur. 

24. Mając wzgląd na postrzelonych na pokaleczonych et praecipue IMć p. Piątkow- 
skiego, gloriose w okazyi pod Krakowem stawającego, dulce vulnus pro patria odnoszącego 
także in recompensam konia IMci p. Mostowskiemu i IMć p. Strubczewskiemu zabitego, także 
iMci p. Korytkowi około wyprawnych pocztów komendy pracującemu, także IMci pp. koniu- 
szym i cyrulikom tudzteż IMć p. Kulczyckiemu strażnikowi i IMci p. Matkowskiemu w obozie 
wojskowym z ludźmi na komenderówce będącemu, na kapelanów tudzież i innym osobom 
publicis obsequiis potrzebnym et ad latus JWIMci p. kasztelana pracującym condignam każdemu 
meritorum fnercedem moderamini et dispositioni JW p. duktora naszego oddajemy. 

25. Ta zaś satysfakcya in praemissis sancitis nostris, jako się wyżej opisało, z szelęż- 
nego z ziemi przemyskiej w rękach IMci p. Humnickiego podsędka przemyskiego będącego, za 
assygnacyą JWIMci p. kasztelana przemyskiego subseąui powinna decernimus. Respons na list 
JWMci p. wojewody wołyńskiego imieniem tegoż województwa do nas adresowany, aby dał 
JWMć p. kasztelan przemyski, duktor nasz, upraszamy. 

26. Manifestował się też w kole naszem braterskiem WIMć p. z Siemieniec Siemieriski 
podkomorzy ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego, providendo indemnitati suae, a to w ten 
sposób, iż podczas teraźniejszego nieszczęśliwego revolutionum czasu, tak deposita* niektóre 
i znaczne suppelectilia domu swego, jako najbardziej munimenta et dispositiones fortunae, prae- 
cipue oryginały kontraktów, dyplomatów, listów, assekuracyi i innych dokumentów super summas 
notabiles na kilka kroć sto tysięcy super bonis variis et praecipue Najjaśniejszego królewicza 
IMci Jakóba Sobieskiego sobie służące reponował był w koUegium WW 00. Jezuitów w Lwo- 
wie, które to kollegium, ponieważ z dopuszczenia Bożego we Lwowie przez ogień przycho- 
dniowy wraz z znaczną częścią miasta Lwowa funditus zgorzało, i już ma wiadomość tenże 
WIMĆ p. podkomorzy, że też i jego deposita wszystkie absolute tymże ogniem consumpta, 
zaczem aby praeiudicium jakowego ex amissis documentis nie miał, non sine sensu doloris 
oświadczył się przed województwem naszem na tak znaczną szkodę swoją, w której pro leva- 
mine nietylko super hanc infelicitatem indolemus, ale też liberam praecustoditionem inde- 
mnitatis suae coram actis publicis regni temuż WIMci p. podkomorzemu relinquimus et 
praecavemus. 

27. Item ponieważ publica fama innotescit województwu naszemu, jakoby w pseudo- 
elekcyi Fryderyka IMci tak wielu u nas braci naszych recte sencientium imion ac si jakobyśmy 
się podpisać mieli na instrumencie diplomatis czyli na paktach - konwentach wydrukowano, 
jako tedy tegośmy nie czynili ani się podpisywali ani przy tym akcie electionis et coronationis 
byliśmy, ani tego akceptujemy ani się do tego znamy, ale jako Najjaśniejszego króla IMci Sta- 
nisława Pierwszego p. n. m. legitime obrała cała Rzpta, tak i my za pana znamy, contrarios 
vero actus quosvis pseudo-elekcyi przeszłej pro nuUis et irriis mamy i przeciwko nim publico 
ore prolestamur, salva każdemu ex concivibus distinctim faciendae coram actis publicis regni 
manifestationis reservata facultate. 

28. Stosując się do dyspozycyi przeszłej naszej stante vita JWIMci p. Mniszka mar- 
szałka konfederackiego naszego postanowionej i przez uniwersał wydanej do kiuczów brzo- 
zowskiego i jaśliskiego biskupstwa przemyskiego, tak też do kniaziów starostwa krosieńskiego, 
aby tak pomienione klucze biskupstwa przemyskiego, jako też przerzeczeni kniazie po piętnaście 
ludzi z moderunkiem należytym, z lenungiem według przeszłego uniwersału pod komendę Jp. 
Cieszanowskiego rotmistrza prezydyalnego prześwietnej ziemi sanockiej stawili, więc in toto 
aprobując i ratyfikując wyżej pomienioną dyspozycyą postanawiamy, aby in spatio dwóch nie- 

1 w or. disposita. 



31-32 1734 87 

dziel od aktu teraźniejszej dyspozyci po piętnastu ludzi dla poskromnienia zbójców, od granicy 
węgierskiej grasujących, modo praemisso pod komendę tegoż IMci p. rotmistrza irremissibiliter sub 
solutione za każdego człeka tysiąca grzywien na sądach sanockich recentium criminum ad instan- 
tiam IMci p. rotmistrza prezydyainego decernendis oddali. A ktoby satysfakcyi dekretowi re- 
centium criminum nie uczynił, albo też hac in causa dał się kondemnować, tedy IMci p. rot- 
mistrzowi datur facultas, adhibitis copiis militaribus, ad exequenda praemissa. Co jednak dobra 
pomienione niemają sobie censere za wyprawy pospolitego ruszenia ani tego excludować. Sub- 
veniendo zaś securitati domów szlacheckich incolarum powiatu żydaczowskiego, gdzie żadnego 
praesidium od zbójców i innych ludzi swawolnych niemasz, jako w kole jeszcze pod Mości- 
skami sancitum est, tak et praesenti laudo deklarujemy, aby wyprawa tamtego powiatu z dóbr 
duchownych i świeckich już nie teraźniejszemu pospolitemu ruszeniu assistant, ale pro praesidio 
w tymże powiecie et propter securitatem sądów tamtejszych zostać mają pod dyspozycyą WIMci 
p. sędziego żydaczewskiego. Działo się w obozie pod Kobylnicą die vigesima tertia Augusti 
anno Domini millesimo septingentesimo trigesimo ąuarto. 

Castr. Leop. Rei. 532 p. 2500-2523 Fasc. Cop. Castr. Leop. 37 p. 5137-5147 (oryg.); Fasc. Cop. 
Castr. Sanoc. 50 Nr. 742 Castr. Prem. 280 p. 1549—1555 bez początku ; Ibidem p. 1501-8 bez początku 
I końca. 



32. 

Pod Kobylnicą, 23 sierpnia 1734. 

Manifest przeciwko manifestacyi szlachty z 20 sierpnia. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo generału województwa ziem ruskich, 
t. j. ziem lwowskiej z powiatem żydaczewskim, przemyskiej i sanockiej przy wierze świętej 
katolickiej, utrzymaniu praw, swobód i wolności naszej szlacheckich, także przy wolnej elekcyi 
królów polskich panów naszych, jako i przy dostojeństwie majestatu króla IMci Stanisława 
Pierwszego p. n. m. legitime obranego skonfederowani a za uniwersałami ś. p. JWMci p. Jana 
z Bużenina na Miżyńcu Mniszka podczaszego ziemi przemyskiej marszałka tejże konfederacyi 
naszej in prementi casu et necessitate Reipublicae na pospolite ruszenie wydanemi in campum 
martialem wyprowadzeni, lubo intervenientibus fatis tegoż ś. p. JWMć p. marszałka zostaliśmy 
in orphanitate, przecież non demisimus animum, ale unanimi corde et zelo utrzymując in toto 
pomienioną konfederacyą nie rozjeżdżając się z pola, oraz z inszemi prześwietnemi wojewódz- 
twami chcąc być in unione animorum et armorum ad tuitionem et defensionen dobra pospolitego 
statecznym umysłem inceptum continuamus opus. 

2. A kiedy stanąwszy obozem naszym pod Kobylnicą oddaliśmy ductoratum nostri 
w ręce i w komendę JWlMci p. Mikołaja Sołtyka kasztelana przemyskiego w kole braterskiem, 
nie widząc tymczasem potrzeby obierania nowego marszałka ex multis circumstantiis, praeve- 
niendo quaevis mała in ulterioribus consultationibus et dispositionibus województwa naszego, 
gdy nam się dostaje wiedzieć i widzieć oderwanych od nas praetextu quasi liberi veto a w samej 
rzeczy prywatnej pretensyi et ambitus particularis niektórych braci naszych, bardziej privatum 
commodum et emolumentum sui niżeli bonum publicum uważających, recessum od nas, a co 
większa privato conventiculo po ruszeniu się województwa naszego z pod Ryszkowej Woli na 
to miejsce obozu województwa naszego in pauco conquisito et associato sibi numero na obo- 
zowisku privata authoritate spisanym i przez osoby, do których to mniej należy, jako się niżej 
wyrazi affectate et conquisitive podpisanym et ad acta castrensia Premisliensia feria sexta antę 



88 1734 32 

f. sancti Bartholomei Apostoli anno praesenti millesimo septingentesimo trigesimo quarto per 
oblałam podanym manifeście ', przeto nie dlatego, żebyśmy się mieli my całe województwo 
generał rusi<i justyfikować privatarum personarum obiectis, ale żebyśmy Bogu i światu prezen- 
towali veram fidem et sinceritatem nostram, że nie idziemy za partykularnymi osób interesami, 
ale publiczne dobro utrzymujemy, czując oraz sensum doloris z niekochających nas i do spólnej 
naszej rady nie kollimujących braci naszych, żeby nie była ąuaestio IM m. pp. irresolubilis 
remanifestujemy się w publicznym kole naszem przed Bogiem, który jest scrutator cordium 
i przed stanami Rzptej Polskiej, która videbit et resolvet optimas intentiones nostras, także 
i przed innymi wszystkiem prześwietnymi województwami, ziemiami i powiatami tak Korony 
Polskiej jako i w. księstwa litewskiego i innych prowincyi przyłączonych. 

3. Najpierwej, że persistimus in universali intentione dobra pospolitego, nic nie szu- 
kamy particulare et privatum, tylko utrzymanie wiary świętej katolickiej rzymskiej, utrzymanie 
praw swobód i wolności naszych szlacheckich, meritis et sanguine antecessorów naszych nam 
dotrzymanych i zostawionych, cardinale ius regni Poloniae wolną elekcyą liberis suffragiis 
królów polskich panów naszych dostojeństwo Najjaśniejszego króla Stanisława Pierwszego p.n.m 

4. Przytem indolemus publico fato et super iniuriam temporum ąuaerulamur et inge- 
miscimus, że subiecta moderni saeculi, lubo równi bracia z nami et concives nostri, których 
kochamy, respektujemy i wszelkie zdania ich obserwujemy i przyjmujemy, tamdem non publicae 
utilitati ale suis privatiis desideriis chcąc dogodzić, a cokolwiek ex sentimento prześwietnego 
koła braci naszych dla IMciów displicens i z nieukontentowaniem accedit, to sobie sub colore 
activitatis et liberi veto, przybrawszy przyjaciół swoich i ludzie, albo krwią i kolligacyą albo 
konfidencyą i obligacyą jakową przywiązanych , sinistre interpraetando contrario sensu na złe 
tłumaczą i nie patrzą końca coby było z dobrem ojczyzny, ale dla siebie i swoich familii i kol- 
ligacyi chcą być proficua et utilia. Tak i teraz czuje infelicitatem suam województwo nasze 
ruskie w teraźniejszym calamitatibus napełnionym a dla nas nieszczęśliwym czasie, gdzie pseudo- 
elekcya elektora IMci saskiego introduxit nam in viscera regni wojska saskie i moskiewskie, 
gdzie kościoły święte, domy Boskie i świątnice pańskie zgwałcone i zrabowane et despotice 
sprofanowane przez moskiewskie, kozackie i kałmuckie ręce, gdzie majętności, domy i dwory 
szlacheckie cum sua familia languent, gdzie wielkie krwie braci naszych rozlanie i krzywda 
publiczna, hańba i despekt narodu naszego singularem po synach tej ojczyzny exigit zelum, 
tam niebaczni fratres et concives nostri magis ambitum, lubo honestum przecież via legitima pe- 
tendum, quam publicam securitatem sobie anteponunt. 

5. Najpierw tedy przystępujemy do wyrażenia przed całą ojczyzną naszą osoby ich 
charakteru lub obligacyi i obowiązku, którzy quo motivo, quali et cuius sensu ważyli się niti 
contra sancita et dispositones województwa naszego, z tych circumstancyi recognoscet świat 
Polski i wszystkie prześwietne prowincye do niego należące iustam causam partium ore parti- 
santium, primario że województwo nasze ruskie, post fata JWIMci p. marszałka konfederacyi naszej 
stojąc obozem pod Laszkami jako i pod Ryszkową Wolą nie widziało potrzeby ad interim obrania, 
nowego marszałka; zapobiegając scyssyom, emulacyom i dyssensyom WIMciów konkurentów, 
którzy etiam cum discrimine pacis et publicae tranquillitatis gotowi byli etiam per violenta 
media ad fasces marszałkowstwa promowować się, a przeto było periculum scyssyi albo ja- 
kowej dysmembracyi w województwie naszem, per consequens disrupcyi publicae defensionis, 
przeto non praeiudicando muniis et praerogative stanu rycerskiego województwo nasze, które 
sobie sacrosancte praecavit zawsze, nie puszczając się in abyssum periculorum wolało pod 
komendą et dignissimo regimine magni consulis JWIMci p. kasztelana przemyskiego zostawać 
ad ulteriorem semper licitam dispositionem województwa naszego, i zaraz po śmierci ś. p. 

' Por. wyż. Nr. 27. 



32 1734 8d 

JWIMci p. marszałka konfederacyi naszej to było zdanie województwa naszego, przy którem 
omnibus consentientibus, gdy IMciów contrariantium pro tunc prezencyi nie było, więc jako 
byli absentes tak absentium praepostera ratio sancita województwa naszego invertere nie 
może WlMć p. Uliński stolnik podolski n. w. m. p., absit invidia verbo, nasz concivis et ma- 
gnarum ditionum, ale więcej sejmików prześwietnej ziemie halickiej niżeli generału naszego pil- 
nujący omissis exemplis antecessorów naszych, którzy lata swoje pierwej consumpserant 
usłudze prześwietnego województwa, niżli do funkcyi jakiej cisnęli się już to in antecessum 
po trzykroć razy w lat kilka jeden po drugim przyjechawszy na sejmik wyszyński zamiast 
aeąuanimitatis był okazyą tumultów et praepedivit pubiicas consultationes, co inąuisitionibus 
deducetur. I teraz będąc rotmistrzem chorągwi pancernej i należący do generalnej komendy 
JWIMci p. Józefa Potockiego wojewody kijowskiego regimentarza generalnego wojsk koronnych, 
nie mając baczności super iniurias ojczyzny, od której szarżą i rekompenzą tot annis pacis be- 
neficiatus i której bezpieczeństwo i całość nietylko ex innata animositate ale ex debita appre- 
miatione piersiami swojemi zaszczycać i zastępować powinien, nietylko sam do komputu wojska 
nie szedł przeciwko tak wielu surowym ordynansom regimentarskim, ale insuper kilkunastu 
IMciów kompanii znaku swego, nie do generalnego wojskowego, gdzieby się bić za ojczyznę 
płaczącą IMciom należało, ale do naszego wojewódzkiego obozu szczególnie dla assystencyi 
i powagi swojej na przeszkodę zaś i zepsowanie obrad naszych sprowadził i jeszcze nie otrzy- 
mawszy marszałkostwa, o które bonis modis et mediis w sercach braterskich nie impositive 
staraćby się należało, a już vaticinando i prawie promulgando dubios eventus, nie bez uszczerbku 
powagi generalnej komendy województwa naszego szachownicę i tak wiele licznych znaczków 
przy nawrotach wystawić ważył się. 

6. Praeterea tenże WlMci p. Uliński stolnik podolski zapomniawszy charakteru swego 
który miał od województwa naszego delegacyi ad latus regium z innymi IMciami, quam tandem 
dla niekomportowania się IMciów z nami praesentibus revocamus et reclamamus, przez co 
bardziej dyspozycyi i instrukcyi województwa in passivitate słuchać non turbare pacem nostram 
powinienby, złączywszy się cum proximo sibi sanguine iunctis z WlMciami pp. Franciszkiem 
chorążym lwowskim i niedawno od województwa naszego do prześwietnego województwa kra- 
kowskiego posłem, także ad latus regium delegatem, ale przytem i podatku czopowego ziemie 
lwowskiej exaktorem jako też z WIMć p. Janem Dzieduszyckim podczaszym halickim similiter 
ad latus regium delegowanym od nas rezydentem, którzy IMcie per communem usum bardziej 
dyspozycyi województwa naszego słuchać niżeli go poprawić powinniby, specie quasi tuitionis 
liberi veto, które u nas sacrosancte observatur i słuchamy, pacifice zdania wszystkich braci 
naszych, utroąue ale przez to samo neutro constanter innixi modo niechcąc rozumieć sub con- 
foederationibus conclusionem per pluralitatem votorum tak jak sensus pretensya i potrzeba 
IMciów exigit prawa koronne i zwyczaje sobie tłómaczą, żeby umysłowi swemu nie dobru po- 
spolitemu dogodzili. 

7. Do których to WlMciów braci naszych z nami niezgodliwych accessit i WIMć p. 
Bazyli Ustrzycki skarbnik przemyski rotmistrz dragonii wyprawnej naszej ziemie przemyskiej, 
który wziąwszy ex dispositione tejże ziemie sumę znaczną przeszłą sto tysięcy zł. p. a okrom 
tego wielkie a concivibus przeciwko pomienionem IMci nad opisami laudi et dispositionis ter- 
restris privata authoritate et gravibus executionibus militaribus o przebrane i z krzywdą posse- 
ssorów i z uciemiężeniem ubogich ludzi wyciśnione sumy zaszły kwerymonie, których unikając 
responsionem tenże WIMć p. Ustrzycki, aby mógł in turbido piscari, do strony scyssyi i nie- 
zgody szukającej przywiązał się, rozumując że przez to rygoru praw uniknie, ludzi w kompucie 
należytym nie trzyma, sam do generalnego obozu wojska koronnego, tam, gdzie jest ordyno- 
wany, nie idzie, a postaremu w sprawach o krzywdy ludzkie w różnych sądach przypadają- 
cych illicite przeciwko prawu zabiera się na exempta, dylacyą , a przecie i razu w obozie ge- 

Aktk grodzkie i ziemskie SUll, 12 



§Ó 1734 32 

neralnym nie był i jego nie pilnuje tylico IMci braci naszych minoris fortunae trzyma, żywi i poi 
i appreciuje. Dla tego, żeby non sentimento recto, który imieniowi, honorowi i charakterowi 
klejnotu szlacheckiego incumbit, ale solis turbis et pravarricationibus, aby dobro pospolite pso- 
wali, servilem zaś i stanowi szlacheckiemu turpem et despoticam propter exequenda mandata 
IMciów m. pp. oboedientiam czynili. 

8. Item ciż IMcie województwu naszemu contrariantes WIMci p. Stanisława Ustrzyc- 
kiego cześnika buskiego virum suo nomine clarum, ex personalibus zaś delictis niezliczonemi 
protestacyami obdukcyami et allis ąuaerimoniis in actis publicis contentis tudzież wielkimi pro- 
cessami oberratum, który nie szuka pacem tylko iniuriam cunctis tegoż exemplo malorum na 
oppressyą braci naszych et ad turbandam tranąuillitatem et consultationes irritandas wojewódz- 
twa naszego sprowadzili Który IMć zwykł honorem civium laedere salutem et sanguinem inno- 
cuum propinare tak i teraz pod Ryszkową Wolą primo namiot JWIMci p. podkomorzego lwow- 
skiego naszedł, crudis verbis i terminami niezwyczajnymi affecit i właśnie wraz z IMcią p. 
chorążym lwowskim et cum aliis sibi associatis contentionem szukał, potem drugiego dnia 
simili modo namiot JWIMci p. kasztelana przemyskiego, non attenta authoritate et securitate 
komendy generalnej wraz z IMcią p. skarbnikiem przemyskim invasit et ad extremum zelum 
mało przytomnych IMciów braci nie przymusił. 

9. Potem ciż IMcie od województwa naszego oderwawszy się, których lubo persva- 
sionibus ad recte sentiendum nobiscum inwitowaliśmy, ale experti obstinatam in suo proposito 
Yoluntatem eorum, unikając quaevis mała, które oriunda były zapewne ex violenta IMciów pp. 
meditatione, kiedy z towarzystwem i z pocztami, służącymi ludźmi i innych osób przybranych 
i popojonych zebrawszy kupę prawie spisek oczywisty czynili IMcie, całą noc się armowali, 
strzelby nabijali, konie pod kulbakami trzymali i czego się miało spodziewać dobrego woje- 
wództwo nasze tylko penuriam, scandalum publicum et solamen hostium, a zatem wolało woje- 
wództwo nasze, ruszyć z pod Ryszkowej Woli, ut meliorem pacis adiret auram, gdzie IMcie na 
obozowisku naszem nie wiemy ąualem czyli województwa jakiego drugiego czyli prywatnych 
osób swoich pozostawszy reprezentowali faciem, famosum libellum solas calumnias complec- 
tentem sub nomine ac si manifestu pomienionego napisali IMcie et ad remonstrationem quasi 
frequentiae popularitatis do podpisów towarzystwo swoje, sług, chłopców et inferioris obsequii 
ludzi, jako to i Karola guwernora WIMci p. Urbana Ulińskiego, syna WlMci p. stolnika, jeszcze 
studiującego alienigenam i do komputu szlachty polskiej nie należącego invitarunt, innych con- 
duxerunt, innych sobie qualicunque modo obligowanych, do poparcia swojej gwałtownej intencyi 
aggregarunt a potem z tymże projektem turmatim do grodu przemyskiego accesserunt, IMci p. 
susceptanta assistentia sua circumdederunt et nolentem contra obloquentiam legis calumniosas 
przeciwko województwu przyjmować transactiones, przymusili. Niech tedy Bóg i świat widzi 
recte facta et optimam intentionem województwa naszego, viceversa niech penetruje circum- 
stantias contrariantium dla swego partykularnego interesu personarum. 

10. A my w generale województwa naszego ruskiego zostający, jedynie publicam sa- 
lutem za metę mając, cum delinquentibus deviare niechcemy. Tak tedy wyraziwszy, kto jak i co 
przeciwko województwu naszemu uczynił, teraz ad refutationem racyi w manifeście partis con- 
trariantis objective wyrażonych condescendimus. 

11. Primo objectum jest, że konfederacya bez marszałka jak ciało bez duszy, respon- 
detur IMciom pp. : konfederacya u nas essencialiter tenetur przez nas i pospolite ruszenie con- 
tinuatur, nie jak ciało bez duszy, bo my sami jesteśmy żywi województwo i konfederacya 
i pospolite ruszenie, duszę zaś naszą alias komendę temu daliśmy, kto godzien i kogo animi 
nostri sobie ulubiły, non praeiudicando stanowi rycerskiemu pro exigentia temporis revolutionis, 
ale nam IMcie imperare nie mogą w kilku osobach i to oczywiście interesowanych, non im- 
ponent legem. 



32 1734 91 

12. Per consequens et omnis activitas, secundo ductorałus indubitatus JWIMci p. kasz- 
telana, bośmy go jeszcze pod Laszkami a potem i pod Ryszkową Wolą sua sponte absentibus 
adversariis postanowili i sami IMcie potem słuchali komendy, Imcie pp. posłowie nasi relacye 
czynili, drudzy IMcie od prześwietnego województwa krakowskiego mieli audencyą i wszystkie 
munia komendy solita forma były i są i solidowany tenże ductoratus ultimasio w kole naszem, 
tego nam IMcie non tollent ani poprawią, ani takowymi sposobami gwałtownymi ad fasces mar- 
szałkostwa nie przyjdą. 

13. Tertio, non est legitima consequentia, kiedy pospolite ruszenie ergo liberum veto, 
bo tak każdy niechcący się bić za ojczyznę mówiłby niepozwalam i tam ductoratus indubitatus 
senatorów i komenda, której tylko słuchać należy a nie kontrowertować o niej, bo są o tern 
prawa opisane de expeditione bellica, kto chce niech czyta. Jeżeli zaś konfederacya, która jest 
sine questione, toć piuralitas concludit, niech tedy IMcie porachują nas i siebie j co IMcie re- 
prezentują a co my, całe województwo. 

14. Quarto, prosimy w czem jest convulsio legum przez nas i jak się ma rozumieć 
eversio status konfederacya i pospolite ruszenie. Sami IMcie nie mają za convulsio legum, 
ponieważ ją naśladują et iuramentis firmarunt. Eversio status nie jest, bo primus ordo regius 
toć i głowa jest z nami, przy którego dostojeństwie sprzysiągszy się wzięliśmy się ad arma. 
Ordo senatorius et intermedius jest in suo robore, bo pospolitem ruszeniem de legę rządzić 
powinien senator. Do tego nie jest to wojna inter libertatem et majestatem, gdzieby senatorius 
intermediaret ordo, per conseąuens nie mógłby komendy pretendować nad nami. Ale że ta e.x- 
pedycya jest et circa maiestatem et circa libertatem, toć nie wiemy zacoby miał być exclusi- 
bilis JWIMć p. kasztelan od komendy. Ordo eąuestris my sami jesteśmy in nostra praerogativa 
ani ewerzyi żadnej status przez to niema, żeśmy sponte i na czas pod komendę poszli JWIMci 
p. kasztelana, bo nam jest libera dispositio nostri, mamy wolną elekcyą kogo chcieć akceptować. 
A za cóż mamy repudiare od siebie JWIMci p. kasztelana, którego ex sancito koła naszego pod 
Szczutkowem przez IMciów pp. posłów naszych z wojska inwitowaliśmy do siebie a do 
lego i przeszłej konfederacyi tarnogrodzkiej practicabatur po inszych województwach , że 
bywali IMcie pp. senatorowie duktorami bez marszałków, choć to było inter libertatem 
et maiestatem. 

15. Quinto, konwokacya IMciów braci szlachty na pospolite ruszenie nastąpiła przez 
uniwersały ś. p. JWIMci p. marszałka, który in vita sua dawał dimissoriales Imciom braci ex 
sancito województwa naszego, żeby dziewięciu dziesiątego stawili ad obseąuia Reipublicae, 
ob rationem tenuioris fortunae. Nie jest to tedy nowa rzecz wymyślona przez JWIMci p. kasz- 
telana nomenklatura, którą jak kto chciał napisawszy u siebie przyniósł gotową do podpisu, 
może supprimere essentialitatem, która non privata neąue quaesita voiuntate, ale consensu całego 
województwa była. Do tego przez niedziel ośm stojący w polu IMcie pp. bracia wyexpenso- 
wawszy się, prosili na czas o pozwolenie dla uprowiantowania się i ci nie kontrowertowali 
o komendzie, bo jej zawsze słuchali i słuchać in futurum obowiązali się. 

16. Sexto, konfuzya żeby miała być komu z IMciów braci naszych uczyniona circa li- 
beram vocem, tego nikt nie dowiedzie, chyba kto magis fecundo calice quam ratione repletus 
sam jej sobie szukał, albo znalazł u kogo. Ale to do województwa nie należy. 

17. Septimo, wolny głos szlachecki jest u nas rzecz delikatna, jednak nikt nie powinien 
być takim miłośnikiem swojego zdania, żeby sentymentom całego województwa et pondera- 
tioni nie powinien subesse , boby to samo była dyktatura, mandat i edykt, któregoby tylko 
słuchać należało nie interpretować, ale u nas jest to sancitum, na co się forma regulari zgo- 
dzimy nie co jeden contra omnes proponować będzie, ile sub confoederatione. 

18. Octavo, sądy wojskowe są, bo w każdym obozie być powinny propter terrorem 
exorbitantium. Jeżeli tedy kto ex suo delicto jest dekretowany, niech się osądzi sam de sua 



92 1734 32 

culpa, iurisdictiones zaś confundere et vexare nikomu nie należy, bo te samemu Panu Bogu non 
censuris particularium podlegać powinne. 

19. Nono, groźbą i prośbą, datek et spes futuri lucri, tym się tylko venalia subiecta 
bawią non genorosi animi szlachty polskiej, i jeżeli kto w tem się poczuwał, niech się kon- 
tentuje effectibus talium mediorum. Ale to cale jako jest irreale, tak non ąuadrat do woje- 
wództwa naszego obiectum, bo sami my jesteśmy województwo, nie szukamy pluralitatem, 
bo ta jest i być powinna z nami, chyba kto dla wyrobienia interesu swego jest potrzebny 
takowych zażywa sposobów. 

20. Decimo, chorągiew ziemi lwowskiej, podczas pospolitego ruszenia powinna być 
wystawiona przez w. chorążego, jest to munus jego, ale to nie dla siebie, bo sam z nią wo- 
jować nie będzie bez nas braci , i teraz jeżeli erygował WIMci chorąży lwowski chorągiew 
swoim sumptem, bo powinien, ale interim ma dobre vadimonium w rękach, całe czopowe 
ziemi lwowskiej. Jeżeli tedy przyłączył zdanie swoje dla przyjaźni i pokrewności do IMci p. 
Ulinskiego , ale tak crude postępować z województwem nie powinien, żeby miał dla siebie 
wziąwszy chorągiew sam jeden istis modis solvere pospolite ruszenie, boby to była prawdziwa 
convulsio legum et eversio status. 

21. Undecimo, pachołcy wyprawni ex sancitis wojewódzwa non in oppresionem Hberi 
veto, bo ci z nami w kole nie zasiadają, ale że może et iure belli powinni mieć swego ko- 
mendanta i ich to jest ius ad rem pilnować matki chorągwi, przeto WIMci p. Marcin Mana- 
sterski łowczy chełmiński non ad quosvis illicitos ausus, bo tego człowieka charakter merita 
i akkomodacya w województwie naszem non meretur tantum malevolorum epitetum, ale zwy- 
czajnym trybem wojskowym do ruszenia się co należy do exercytacyi, do pilności et ad licitam 
naturalem defensionem cuiąue munus suum exercendo, nic przeciwko dyspozycyi województwa 
naszego nie wykroczył i niewinną vexatur imposturą. 

22. Duodecimo, nikt ex recte sentientibus nie poszedł in partes tych IMciów, którzy 
ipsi soli chcą sapere i nam całemu województwu praedominari, chyba ten tylko, który był do 
IMciów aliąua singulari obligatione przywiązany i co IMcie sami czynili, jednych prosili, trakto- 
wali, poili, drugich i straszyli, drugim i rozkazywali to imputant na województwo et contra 
actus nostros publicos malitose nituntur. Jako tedy sentit województwo nasze, hoc sibi illatum 
Yulnus, tak medellam szuka in recognitione concivium tej wspólnej ojczyzny, aby obviare malis 
et semotis privatis particularium dla interesu swego passionibus, quid publicum et salutare, 
t. j. obronę dobra pospolitego iunctis animis et armis wszyscyśmy mieli przed oczyma. Dla- 
czego i my województwa ruskiego concives remanifestowawszy się przeciwko nas odstępują- 
cym braci naszym et actus eorum quosvis hac in parte praecipitanter factos pro nuUis et irritis 
mając praesentibusąue annihilując i owszem si possunt converti ad unionem inwitując Panu 
Bogu wiary, królowi IMci Stanisławowi Pierwszemu Panu n. m. wierności i Rzptej spólnego 
zjednoczenia i rozumienia dotrzymać obiecujemy i na to się rękami własnemi podpisujemy. 

Datum w obozie pod Kobylnicą die yigesima tertia mensis Augusti anno Domini milesimo 
septingentesimo trigesimo quarto. Mikołaj Sołtyk kasztelan przemyski, duktor prześwietnego 
województwa generału ruskiego skonfederowanego, Jan Siemieński podkomorzy lwowskiej 
ziemi i powiatu żydaczewskiego, Antoni Borzęcki sędzia ziemski przemyski i konsyliarz, Jerzy 
A. Łączyński chorąży żydaczewski, Józef Drohojowski chorąży na teraźniejsze pospolite ru- 
szenie ziemie przemyskiej, Kazimierz Bukowski sędzia sanocki, pułkownik ziemie sanockiej, 
Józef Stadnicki podczaszy sanocki, Jerzy Bukowski łowczy sanocki, Alexander Jaworski miecz- 
nik i pisarz grodzki sanocki. Piotr Borejko podstoli żydaczewski pułkownik wojsk i konsyliarz 
prześwietnej ziemi przemyskiej, Antoni Drogomir komornik graniczny i pisarz ziemie lwowskiej 
i powiatu żydaczewskiego. Piotr Wisłocki cześnik gostyński i konsyliarz, Alexander Gorzkow- 
ski łowczy żydaczewski konsyliarz, Marcin Manasterski łowczy chełmiński konsyliarz, ad latus 



32-33 1734 93 

JWIMci p. duktora residens, Jan Wasilewski podczaszy czernichowski konsyliarz, Marcin 
z Grodkowa Łoś podstoii województwa podolskiego, regent grodzki lwowski, Jan z Hoczwi 
Bal, Stanisław Humnicki cześnik sochaczewski, Franciszek Sobieszczański skarbnik nowo- 
grodzki, Wojciech Krosnowski C. L, Józef z Witowa Wieki, M. P., Rafał Turzański vicesge- 
rent grodzki żydaczewski, Krzysztof Drohojowski C. H. L., Karol Radziejowski pułkownik Jkr. 
Mści C. R. P. konsyliarz, Franciszek Urbański, Szymon Urbański, Bogusław Błoński C. P., 
Michał Nieborowski C. G., Stanisław Bugowski, Józef Drohojowski cześnik mielnicki, Franci- 
szek Drohojowski, Antoni Drohojowski, Jan Drohojowski, Zygmunt Jarętowski, Alexander Ma- 
nasterski P. V., Ignacy Leszczyński, Józef Cetys P. L., Józef Stanisław Kupalski, Jan Komo- 
rowki S. K., Adam Cieszanowski, Leon Tomaszewski, Michał Humnicki, Maciej Kruszelnicki P. 
Ł., Jakób z Grodkowa Łoś P. B., Józef Gawin Niesiołowski, Jan Kraiński cześnik drohicki, 
Józef z Gumowa Gumowski, Adam Siekierzyński M. L., Paweł Hubal Dobrzański, Stefan Nie- 
siewicz Dobrzański, Jan Nepumucen Jagodziński, Dymitr Horodyski, Teodor Popiel, Kajetan 
Janiszewski, Józef Kazimierz z Pohorec Korytko cześnik żydaczewski, Antoni Czerniecki, Marcin 
Tustanowski, Jan Piotr Tatomir, Tomasz Wisłocki M. Z., Stanisław Dunin Łabęcki L. D., 
Józef Kłodziński, Stefan Hołyński nie umiejący pisać znak krzyża świętego kładzie, Jan Za- 
krzewski, Jan Jędrzejowski nie umiejący pisać znak krzyża świętego kładzie, Piotr Tarnawiecki, 
W. Błoński, Teodor Wólczański, Teodor Popiel Oieszkowicz nie umiejący pisać znak krzyża 
świętego kładzie, Alexander Kopiński, Bazyli Sozański Worona, Andrzej Alojzy Sozański, Hre- 
hory Matkowski nieumiejący pisać znak krzyża świętego kładzie, Jan Horodyski Bratko, Kon- 
stanty Krępski, Józef Krasuski, Stanisław Pągowski, Jan Boguszewski, Stefan Mochnacki, Michał 
Ortyński, Bazyli Turzański, Antoni Ortyński, Samuel Mochnacki, Grzegorz Kanafoysky, Mikołaj 
Lisowski, Józef Lubek, Piotr Mikulski, Jakób Gasparski. 

Fasc. Cop. Castr. San. 50 N. 677; Fasc. Cop. Castr. Leop. 37 p. 5013-5029; Castr. Leop. Rei. 532 
p. 2260-2286; Rękp. B. Ossol. 3578 p. 75—82. 



33. 

Pod Kobylnicą, 3 września 1734. 

Laudum obozowe generału województwa ruskiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo generału województwa ruskiego 
skonfederowanego na pospolitem ruszeniu w obozie pod Kobylnicą będące, reassumując przeszłe 
koła lauda et sancita nasze i one in toto utrzymując i ratyfikując, gdzie idzie o całość ojczyzny 
i województwa naszego, in ulterioribus consuitationibus nostris takowy dalsze stanowimy sobie 
proceder i porządek. 

2. Najpierw JWIMci p. kasztelana przemyskiego duktora naszego, aby nomine poblico 
całego województwa naszego napisał list do JWIMci p. Józefa Potockiego wojewody kijow- 
skiego regimentarza generalnego wojsk koronnych, żeby po skończonej kampanii zwinął te 
wszystkie nowo zaciążne chorągwie, które sine consensu Rzptej privata authoritate są podnie- 
sione, bo te, jako oczywiście widzimy, non ad defensionem ojczyzny, ale in oppresionem dóbr 
naszych i ludzi ubogich depauperationem militant upraszamy. 

3. A ponieważ sprawy contra absentes renitentes et non expedientes na teraźniejsze 
pospolite ruszenie w sądzie naszym wojskowym ob faraginem wszystkie tak prędko expedio- 
wać się nie mogą , więc dajemy potestatem praesenti sancito nostro WWIMciom pp. sędziom 
po ziemiach causas exorbitantiarum sub currentia tegoż pospolitego ruszenia sądzącym, aby 



94 1734 33 

i takowe sprawy secundum praescriptum sancitorum nostrorum ad instantiam cuiusvis vel 
etiam instigatoris rigorose et indilate sądzili, niemniej i Ip. administratora w prześwietnej ziemi 
przemyskiej podatku szelężnego WlMci p. Humnickiego podsędka ziemi przemyskiej lub jego 
delacyi retentorów będą mogli sądzić, kalkulacyi słuchać i do jak najprędszej assignatoris strin- 
gere satysfakcyi. 

4. A jeżeli przyjdzie do reassumpcyi sądów kapturowych, tedy w tychże sądach i te 
sprawy contra absentes et renitentes na teraźniejszem pospolitem ruszeniu , tudzież contra 
administratores, exactores et retentores podatków ex speciali regestro et antę alias omnes codzień 
do sądzenia mieścić się mają. 

5. Widząc zaś wielkie potrzeby i ustawiczne expensa dla konserwacyi wypraw ziemie 
przemyskiej a niechcąc per contributionem aggravariam incolas tejże ziemie gravare, zaczem 
podatek czopowego tejże ziemi przemyskiej a die prima August! anni praesentis millesimi sep- 
tingentesimi trigesimi ąuarti już zaczętego, ad dispositionem JWIMci p. Mikołaja Sołtyka kaszte- 
lana przemyskiego duktora naszego pro publicis necessitatibus et expensis dajemy, z czego in 
futurum kalkulacyą uczynić ma. Za przeszłą zaś tenutę swoją, ponieważ zupełną kalkulacyą 
uczynił, więc ex eadem functione praesenti laudo ąuietatur. A że annis elapsis toż czopowe po 
ośmnaście tysięce zł. p. chodziło na rok, więc za takową sumę i teraz puszczamy na ten rok 
JWIMci p. kasztelanowi przemyskiemu duktorowi naszemu, chyba jeżeliby sub praesenti revo- 
lutione calamitosi temporis jaki deces pokazał się , tedy na tym WI.Mci p. kasztelan szkodo- 
wać nie powinien. 

6. Szelężne, także w ziemi przemyskiej pro anno praesenti zaczęte, ad dispositionem 
tegoż JWIMci p. duktora naszego na lenungi wypraw ziemi przemyskiej i na konserwacyą onych 
et pro aliis necessitatibus publicis destynujemy. 

7. Któremu to JWIMci p. duktorowi naszemu dajemy potestatem praesenti laudo et 
sancito nostro etiam per contractum komu chcieć puścić per plus offerentiam, salva itidem 
calculatione facienda. W ziemi zaś lwowskiej szelężne a die secunda Aprilis anno futuro mille- 
simo septingentesimo trigesimo ąuinto zacząć się mające, praesentibus ad reassumendum decla- 
ratur, ale już ad dispositionem terrae eiusdem pro publicis necessitatibus w teraźniejszych kon- 
junkturach i do dyspozycyi JWIMci p. komisarza tejże ziemi należeć będzie. A ponieważ 
JWIMci p. kasztelan przemyski duktor nasz a marszałek sądów kapturowych ziemi przemyskiej, 
propter publicam functionem województwa naszego całego, in reassumptione sądów kapturo- 
wych przemyskich osobą swoją adesse et praesidere nie może, więc na miejscu swoim laskę 
przy WIMci p. Antonim Borzęckim sędzim ziemskim przemyskim zostawuje. 

8. Experientia temporum et calamitatum nas docuit, jako to jest certum, że infelix re- 
gnum quod viribus alienis vult se tueri, tak i my palpabiliter to widzimy, że ojczyzna nasza 
w cudzych ale niepewnych, w swoich zaś siłach bardzo osłabiała i lubo w słodkiem kilkona- 
stoletniego pokoju zasmakowała była w bezpieczeństwie, ale teraz in amaritudine animae sowite 
gryść musi dysgusta imminentibus cogitur subesse periculis, zaczem maturiori województwo 
nasze wziąwszy to in libram consilio, nie dla siebie ani dla żadnego prywatnego województwa 
naszego interessu, ale szczególnie ad tuitionem boni universi wzmacniając siły Rzptej in tam 
praementi casu et necessitate Reipublicae subveniendo, resolwowało się województwo nasze 
ruskie, erigere regiment landmilitiae pieszy tysiąc dwieście ludzi gimeynu z underofiicyeram' 
w sobie mający z należytą sztab i oberofficyerów komendą, moderunkami et omnibus reąuisitis, 
trybem autoramentu cudzoziemskiego, według powinnych rygorów dyscypliny i zwyczajów, 
musztrą zaś polskiego języka, którego to regimentu tak officyerów jako i gemeynu i wszyst- 
kich expens ac modus conservandi praemissorum omnium niżej lub też seorsivis opisze 
się instrumentis. 



33 1734 95 

9. Z tem zaś clariguje się województwo nasze przed cafą Rzptą cum solenni praecu- 
stoditione manifestując się, że kiedy województwo nasze ruskie nad sity swoje, ile już znacznie 
tak nieprzyjacieiskiemi jako i koronnemi wojskami zrujnowane, ostatnią enerwując siłę na ta- 
kową pociąga się milicyą, zaczem praecavet sobie, aby żadnemi impozycyami, paletami, staty- 
wami i prowiantami et quocunque titulo wymyślnemi wojska koronnego pretensyami albo 
Przechodami aggrawowane nie było. O czem JWlMci p. kasztelan przemyski duktor nasz diii- 
gentem zawsze adhibebit curam i na każdą cuiuslibet iniuriati rekwizycyą obligatur imieniem 
całego województwa naszego soliicitare JWIMci p. wojewody kijowskiego regimentarza wojsk 
koronnych lub jego succedaneos vel substitutos commendantes, aby takowym praecludere viam 
exorbitantom i ukrzywdzonym aby była satysfakcya, in futurum zaś ullis quaestionibus innych 
prześwietnych prowincyi, województw, ziem i powiatów o koekwacyą płacy albo o aukcyi 
wojska koronnego, abyśmy nie byli impetiti, bośmy co mogli uczynili, to sobie praecavemus. 

10. Którego to regimentu ordynacya regulamen i dyspozycya jest opisana jako i re- 
partycya seorsivo instrumento województwa naszego et in manibus JWIMci p. duktora naszego 
relicto, a ta ordynacya regimentu regulamen płacy i wszelkie dyspozycye województwa tamże 
opisane, praesenti laudo et sancito nostro w kilku kołach deliberando et maturando na tym 
teraz ultimariis zakończona i publicznie w kole czytana i promulgowana i bez wszelkiej kon- 
tradykcyi najmniejszej per incolas palatinatus Russiae przyjęta, tam in toto quam in singulis 
punctis, conditionibus, articulis, nexibus et ligamentis goneraliter universis one approbujemy, 
wzmacniamy i ratyfikujemy tym kołem naszem i do skutku contenta eius przywieść chcemy, 
co in manibus et ad dispositionem JWIMci p. duktora naszego, aby secundum exigentiam 
opportunitatis temporis revolutionis ad effectum prudenti sua dispositione przywiódł zo- 
stawujemy. 

11. Dla utrzymania zaś regularnej płacy i wszelkich expens prowidowania na ten re- 
giment uchwaliliśmy praesenti laudo et sancito nostro et praesentibus uchwalamy podymne 
generaliter na całe województwo, które już dyspartymentowało między sobą tak quantitatem 
ludzi, jak i wiele i skąd która ziemia pro tempore stawić ma, jakoteż i pieniędzy siła ma im- 
portować według taryf, które po sessyach ziemskich ex sancito koła pozwolonych dosyć la- 
boriose są konfrontowane i już repartycyą na każdą chorągiew są opisane przy tymże skrypcie. 
Quae opera omnia confirmamus i do każdej chorągwi excerpt repartycyi officyerom będzie 
wydany. Z której to repyrtycyi jako i uniwersałów JWIMci p. kasztelana przemyskiego duktora 
naszego immediate przed czasem na to naznaczonym wydać mianymi possessores bonorum 
de certo quanto informować się będą, ażeby ludzie regimentowi w lenungach swoich dla straty 
na czerwonych zł. szkody nie mieli, decernimus praesenti laudo nostro, żeby te lenungowe 
pieniądze srebrną monetą albo szelągami, albo jeżeli się trafi czerwonymi złotymi po półośm- 
nasta złotego rachując per possessores bonorum płacone być mają. 

12. Gaże zaś oficerskie i na inne expensa regimentowe czerwony zł. zupełnie po zł. 
ośmnaście ma currere, gdzie zaś z repartycyi pokaże się, że kilka wsi albo dóbr na jednego 
człeka składać się mają, tedy in tali casu statuimus taksę gołego człowieka zł. p. sto, którą 
sumę proporcionate insze wsie tej wsi, która stawi człowieka spłacić powiny. Kto zaś da 
człeka, powinien assekurować za niego, że nie uciecze, alias in casu dezerterowania powinien 
odpowiedzieć za niego. A gdyby się trafiło, że umrze albo w okazyi zginie człowiek wyprawny, 
tedy dobra wyprawujące innego zaraz stawić powinny, obserwując między sobą alternatę pro- 
porcyonalną, jednak et salva compensatione taksy, albo li też jeżeliby się oficyer podjął i miał 
sposobność rekrutowania takowych ludzi, tedy mogą dobra do wyprawy należące złożyć tę 
taksę zł. sto i dać do rąk officyera, a natenczas officier zawsze za desertora respondebit, co 
jednak in arbitrio będzie officyera albo się tego podjąć albo nie podjąć. 

13. Leże temu regimentowi pro libitu województwa naznaczy się, przecież tempore 
pacis metropoliae ziem by stąd mieli swoje praesidia, t. j. chorągwie ziemi lwowskiej i po- 



Ó6 1734 33 

wiatu źydaczewskiego we Lwowie, ziemi przemysiciej w Przemyślu, ziemi sanockiej w Sanoku, 
albo jako na ten czas województwo dysponować zechce pro beneplacito resolvet. Ten zaś re- 
giment ad dispositionem et resolutionem całej Rzptej pro defensione ojczyzny i województwa 
naszego konserwować będziemy. Exekucyą zaś sancitorum nostrorum i do skutku przewiedzenia 
tego regimentu uniwersały WlMci duktora naszego immediate praecedere mają, które wszyst- 
kich de tempore et de effectu informabunt et omnibus po grodach innotescant. 

14. Chcąc zaś województwo nasze mieć circumscriptam bene militiam, żeby i komputy 
były należyte i żeby ludziom regimentowym krzywda nie działa się i owszem jako płaca re- 
gularnie datur tak dyscyplina militaris et obsequium debitum województwa observaretur, upra- 
szamy IMciów pp. komisarzów naszych po ziemiach pro tempore będących, aby co ćwierć 
roku, a wolno i co miesiąc, lustrowali i rewidowali, chorągwie pomienione, rolę rękami oficye- 
rów podpisaną odbierali i weryfikowali, a potem relacyą województwu co rok na sejmiku 
gospodarskim nazajutrz po elekcyonalnych deputackich będącym a in casu disruptionis na 
sessyach morę deductionis nobilitatis coram dignitariis et officialibus uczynić mają i na ten 
czas cuiąue iniuriato wolno będzie użalić się, jeżeliby miał jaką krzywdę od regimentu pomie- 
nionego. I zaraz ciż sami WW dignitarii et officiales będą mieli potestatem rozsądzenia i sa- 
tysfakcyi ukrzywdzonemu naznaczenia. 

15. Jako zaś ten regiment erigetur, tedy wyprawy konne ex anterioribus laudis et san- 
cito et confoederatione w ziemi przemyskiej i sanockiej będące po skończonym roku, na który 
już płacę wzięli, mają być zwinione, albo też wolno będzie ziemiom pomienionym tychże samych 
ludzi, ile już exercytowanych na piechoty reformować. 

16. Mając zaś wzgląd na te dobra, które w ziemi lwowskiej per hostilitatem Moscho- 
viticam są zrujnowane, nie widząc possibilitatem wykonania tej expedycyi, zaczem kiedy ad 
impossibilia nemo obligari może, toć i dobra pomienione, które actualiter są zdezelowane ab 
hac expeditione pro interim ex declaratione sancitorum tak pod Szczutkowem jako i pod Mo- 
ściskami et ad praesens libera pronunciantur, po uwolnieniu zaś od nieprzyjaciela tenebuntur 
adimplere repartycyą swoje. 

17. A ponieważ w kole naszem zaszły kwery monie o preaggrawacyę dymami dóbr 
Perehińska do episkopii lwowskiej ritus graeci należących, także starostwa dolińskiego i innych, 
na innych zaś dobrach znaczna allewiacya w ziemi lwowskiej i powiecie żydaczewskim poka- 
zuje się, dlaczego ex sancito tejże ziemi lwowskiej i powiatu źydaczewskiego naznaczona jest 
rewizya a ta dotychczas do skutku nie przyszła, zaczem reasumując to sancitum ziemi lwow- 
skiej i powiatu źydaczewskiego deklarujemy potrzebną być rewizyą w ziemi lwowskiej i po- 
wiecie żydaczewskim, obligując IMciów pp. rewizorów do tego naznaczonych, ad quorum nu- 
merum IMci pp. Alexandra Gorzkowskiego łowczego źydaczewskiego, Marcina łowczego cheł- 
mińskiego i Alexandra podczaszego Winnickiego Manasterskich braci praesentibus adiungimus, 
aby tę rewizyę jako najprędzej et quam exactissime expedient, aby pomienione dobra, które 
się pokazują praeaggravata ex alleviatis mogli mieć rekompensę. 

18. Jako zaś oddaliśmy ductoratum nostrum in manus i w komendą JWIMci p. Miko- 
łaja Sołtyka kasztelana przemyskiego tak i wszystkie dyspozycye interesa i negocya wojewódz- 
twa naszego in manus jego oddajemy. A jako do dyspozycyi niegdy ś. p. marszałka konfederacyi 
naszej należeli, tak plenarie i do JWIMci p. duktora naszego należeć będą , upraszając ut 
proYideat dirigat et prudentia sua circumspectione disponat wszelkie interesa województwa 
naszego. Także dajemy praesentibus potestatem temuż JWIMci p. duktorowi naszemu do ode- 
brania reszty papierów do interesów województwa a partim ziemi przemyskiej należących, 
jako to księgi komissarskie, regestr potioritatis i inne dyspozycye, które zostawali w ręku ś. p. 
IMci podczaszego przemyskiego od WIMci p. Mniszkowej podczaszyny przemyskiej, tudzież 
i reszty pieniędzy skarbowych tak z importancyi pogłównego żydowskiego pochodzącej jako 



33 1734 97 

i czterech tysięcy zł. p. od IMci p. Humnickiego podsądka ziemi przemyskiej, administratora 
podatku szeiężnego ziemi przemyskiej przez niegdy Jp. marszałka wziętych. Po odebraniu zaś 
de premissis receptis kwitować ma datam sibi praesentibus potestatem tenże JWlMci p. kasz- 
telan przemyski duktor nasz. Cokolwiek zaś ex calcuiatione zostawać przy Ip. Humnickim pod- 
sędku przemyskim będzie, to za dyspozycyą lub assygnacyami JWlMci p. kasztelana przemy- 
skiego wypłacić tenebitur. 

19. A ponieważ JWlMć p. Krzysztof Kruszelnicki podczaszy źydaczewski stawił się 
w kole naszem ad iustificandum ex obiectis przez WIp. Borejkę podstolego źydaczewskiego, 
i tejże justifikacyi w kołach naszych urget aktora, zaś WlMci p. postolego źydaczewskiego nie 
masz, ex quo pojechał exequi funkcyą anteriori laudo na siebie wziętą, tedy obligujemy JWlMci 
p. ^duktora naszego, aby napisał list i zaraz z nim wyprawił convocando do koła naszego tegoż 
WIMci p. podstolego tudzież i ludzi jemu przydanych revocando. Deklaruje przytem wojewódz- 
two nasze ruskie in rem WIMci p. podczaszego źydaczewskiego, że poty z pola i z tego 
obozu nie rozjedzie się, póki sprawa między IMciami zachodząca jakowego nie weźmie 
determinium. 

20. A ponieważ WIMć Franciszek Borzęcki podstoli w. ks. litewskiego starosta źyda- 
czewski uszczuplone ma nazbyt proventa per avulsa ad starostwa źydaczewskiego, bo tylko 
miasteczko bez żadnej wsi zostaje, a przecież grodowe starostwa ex dispositione legum regni 
non minui sed in proventibus augeri ile ex suis avulsis powinny, mając oraz wzgląd na wielkie 
tegoż JWlMci p. podstolego litewskiego expensa przy utrzymaniu chorągwi i braci powiatu 
źydaczewskiego podczas teraźniejszego pospolitego ruszenia dobra Otoniowicze, Horodyszcze, 
Oleszów i Łapszyn w powiecie żydaczewskim leżące et originaliter od tegoż starostwa źyda- 
czewskiego avulsa, a teraz post fata ś. p. JWlMci p Anny Cetnerowy wojewodziny Smolińskiej 
lub też JWlMci p. Jana Cetnera kuchmistrza koronnego wakujące, województwo nasze a to 
do Rzptej i króla IMci, żeby ad suum corpus starostwa źydaczewskiego mogli restitui insta- 
bit deklaruje. 

21. Jako zaś w kole jeszcze pod Szczutkowem obrany jest WlMć p. Józef Chojnacki 
komornik ziemi przemyskiej za administratora czopowego ziemi przemyskiej pro anno millesimo 
septingentesimo trigesimo quinto, tak et praesentibus to samo ratyfikujemy. 

22. Mając prae oculis województwo nasze ruskie wielkie merita prace i fatygi i znaczne 
expensa około dobra pospolitego JWlMci p. Mikołaja Sołtyka kasztelana przemyskiego, Jana 
Siemieńskiego podkomorzego lwowskiego, Franciszka Borzęckiego podstolego w. księstwa li- 
tewskiego starosty źydaczewskiego, Jerzego Łączyńskiego chorążego źydaczewskiego, Józefa 
Drohojowskiego kasztelanica czerniechowskiego na terażniejszem pospolitem ruszeniu chorągiew 
ziemi przemyskiej piastującego, Kazimierza Bukowskiego ziemskiego sanockiego i naszego woj- 
skowego sędziego, Jerzego Bukowskiego łowczego sanockiego, Marcina Manastyrskiego łow- 
czego chełmińskiego continuo circa negotia województwa pracującego, Jana Błaźowskiego 
cześnika trębowelskiego oboźnego naszego wojskowego, Jana starosty hadziackiego i Rafała 
wicesgerenta grodzkiego źydaczewskiego Turzańskich, Antoniego Drogomira komornika granicz- 
nego i pisarza kapturowego lwowskiego, Alexandra Gorzkowskiego łowczego źydaczewskiego, 
Karola Radziejowskiego pułkownika Jkr. Mci przez Moskwę zrujnowanych, tudzież Józefa Wit- 
skiego miecznika trębowelskiego, Bogusława Błońskiego cześnika podolskiego, Jana stolnika 
mozyrskiego i Alexandra podczaszego Winnickiego Manasterskich braci, ponieważ in aerario 
publico dla teraźniejszych expens exigua importancya, więc condignam meritorum IMciów pp. 
mercedem et recompensam spondemus et appromittimus. 

23. Które to laudum et sancitum nostrum przez trzy dni agitujące się po kilku sessyach 

Akta grodzkie i ziemskie XXIII. 13 



98 1734 33-34 

ziemiańskich i kołach generalnych tandem dnia dzisiejszego w kole braterskiem nemine con- 
tradicente zakończone i determinowane. Działo się w obozie pod Kobylnicą die tertia Septem- 
bris millesimo septingentesimo trigesimo ąuarto anno. 

Castr. Leop. Rei. 532 p. 2523— 253S; Fasc. Cop. Castr. Sanoc. 50 Nr. 743; Fasc. Cop. C. Leop. 
37 p. 5161-5172. Castr. Żydacz. Rei. 100 p. 869—878; Fasc Cop. Castr. Żydacz. 66 p. 909-920. Fragment 
bez początku i końca Castr. Pretn. 280 p. 1501 — 1508' 



3^. 

Przemyśl, 11 września 1734. 

Remanifestacya ze strony Dzieduszyckich , Ulińskiego i Ustrzyckich. 

1. Jak prędko nam innotuit zaniesiony ad acta iudicii capturalis terrae Premisliensis re- 
manifest ręką JWIMci p. Mikołaja Sołtyka kasztelana przemyskiego i innych IMciów in pauco 
numero, propter particulare commodum et emolumentum sui szczególnie utrzymujących się, co 
suo tempore probabitur contra liberum veto podpisany, adhaerendo anteriori manifestationi 
nostrae subveniendoque indemnitati osób i honorów naszych, a co największa zabiegając nieo- 
szacowanej wolności jawnej krzywdzie, z oświadczeniem się przed Bogiem, światem i całą Rzptą 
naszą, że przy dostojeństwie Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego p. n. m. wol- 
nymi głosami obranego ufundowaną pod laską ś. p. IMci p. Jana Mniszka podczaszego prze- 
myskiego in omnibus punctis et clausulis sub vinculo iuramenti konfederacyą manutenendo, 
tam crudo calamo widząc się opisanymi, ad asilum iustitiae actaąue regni z remanifestem na- 
szym prezentujemy się. A lubo nemo sine crimine vivit, jednak amici non facimus vobis iniu- 
riam, szczególniej każdy z nas niewinnie wytknięci palcem non sine lacrimis distinctim na nie- 
słuszne objekta replikujemy. 

2. Ponieważ mnie invidia primum Najjaśniejszej całej Rzptej naszej i prześwietnego 
województwa ruskiego wystawiła in spectaculum przez remanifest w kilkadziesiąt osobach, niby 
imieniem całego skonfederowanego województwa ruskiego w obozie pod Kobylnicą die 23 Au- 
gusti anno 1734 ad acta capturalia ziemi przemyskiej (które ad praesens silere powinni, ex 
ratione za wydanym uniwersałem przez ś. p. IMci p. marszałka naszego wyjścia nas w pole) 
feria ąuinta post festum Sancti Bartholomei Apostoli proxinia anno 1734 podany S co lusui 
verborum non rei veritate przypisawszy takowe: Ja Jan Uliński przed całym polskim światem 
daję z siebie satysfakcyą, absit iactantia verbis, że pro domo mea będąc teraz Tullius dla siebie 
braci i sukcessorów domu mego per solam wzięty cribram, innocuum reintegrando honorem 
maiorum ceras prezentować mi przychodzi. Bo od kilku set lat w prześwietnem województwie 
indomestikowawszy się a od trzydziestu lat na sejmikach generału wyszyńskiego toties bywając, 
lubo wprawdzie dla bliskości miejsca na halickie bardziej uczęszczając sejmiki, vertere vitio per 
meram censuram w tym manifeście nie znalazło, bo wolno każdemu gdzie chcieć ex sua pos- 
sessione na sejmikach bywać , ile gdy ziemia halicka do generału inkorporowana ruskiego, 
z której będąc na trybunały piotrowski, lubelski, radomski deputatem i komisarzem, jako też 
i posłem na sejmy walne, że w tych czasiech i leciech z generału wiszyńskiego, propter practi- 
catas aemulationes, ani deputatów ani komisarzów ani posłów nie było, całego in generali wo- 
jewództwa ruskiego i obywatelów jego służyłem interesom, sine omni ąuaestu et lucro, co 
rzadko albo nigdy znajduje się, bo tu pro merito usług generał wyszyński etiam IMci pp. 

. ' Por. Nr. 29. 



34 1734 99 

pruskim deputatom znacznie kompensował. Ja zaś non plus ultra tylko w tern gloriam obseąui 
i prawdziwej od prześwietnego województwa szukałem rekognicyi. A tak si accusasse sufficit, 
quis innocens erit? 

3. Fateor, źe trafiło się na sejmiku w Wiszni co ś. p. IMci p. Krzysztofa Bystrzyjow- 
skiego, possesionata województwa tego, za nic niesłusznie, wprawdzie za tamowanie głosu 
w kościele bić poczęto, na co ja kazualnie nadszedszy żeby i w tem nieupadało przypadku 
liberum veto broniącego mnie niewinnie, tamże attakowano, jednak to już aquietatum ; powtórnie, 
tego się zaprzeć nie mogę, że jadący z sejmiku halickiego in charactere posła na sejm electio- 
nis do domu w przemyskie, wstąpiłem umyślnie do Wiszni jako terrigena na agitujący się sejmik 
anteelekcyonalny teraźniejszy, gdzie non deviavi, że publico ore spytałem się, qua forma wy- 
szyńska stanęła konfederacya, bo jako z jednego województwa będąc posłem chciałem unum 
sentire et velle i komportować się wraz z IMciami kolegami, ile wiedząc de non postremo 
errore. Bo w oblatowanej konfederacyi w grodzie lwowskim był punkt, że ta konfederacya do 
sejmu coronationis trwać powinna, co było contra liberam electionem a peccatum contra sta- 
tum. Jakoż gdyby teraz duraret, eo actu annihilaretur teraźniejsza libera electio Najjaśniejszego 
króla IMci Stanisława Pierwszego p. n. m. W grodzie zaś przemyskim wyrażono, że do ex- 
winkulacyi generalnej konfederacyi ; jednak przez uczynioną odemnie propozycyą nic się złego 
nie stało, a że po trzeci raz zarzucony mi jest jakowyś tumult, do żadnego z tych się nie 
znając, chyba z szczególnej zazdrości, że cooperatione mea z IMciami innymi przyjaciółmi interesu 
Najjaśniejszego p. n. m. perfecte zrobiliśmy teraźniejszą województwa ruskiego konfederacya, 
w której teraz przez unikanie obrania marszałka cardo rei upada. Jeżeli też że rotmistrzem 
jestem, to swoją własną Rzptej służę fortuną i pewniebym znajdował się praesens przy swojej 
chorągwi, gdyby mię nieszczęśliwe kalectwo przez złamanie nogi z drogi do obozu nie zawróciło, 
co wszystko zda mi się ledwo nie każdemu jawno. Że zaś IMci bracia kompanii kilku posse- 
sionatów województwa ruskiego miałem z sobą w obozie konfederackim, to bardziej qua 
szlachta nie qua żołnierze przyjechali, których dlategom tylko utrzymywał, nim się więcej IMciów 
zjedzie, spodziewając się, że i sam do obozu pomogę im kompanii. Ale widząc impossibilita- 
tem, bo jeszcze konia dosieść nie mogę, posłałem IMciów już dawno do dywizyi JWIMci p. 
wojewody lubelskiego i partyi tej, w której się chorągiew moja znajduje. Nigdym wcale też nie 
był gravis, aby per violenta funkcyi pretendował media, owszem znając imbecillitatem meam et 
tenuitatem fortunae z tem zawsze publicznie klarygowałem, że nie jestem w pretensyi marszał- 
kostwa. Szczególnie życzyłem, aby przez jako najprędsze obranie marszałka do teraźniej- 
szej konfederacyi sit bene patriae. A tak żebym pokazał, że jestem extra spem et am- 
bitum oświadczyłem się, że etiam gotowem nie być na elekcyi, więc w tem merissima vexa. 
Dwadzieścia lat i trzy zostając officyerem w wojsku zawsze miałem swój osobny znaczniejszy 
proporzec, ile gdy bez chorągwie jestem, szczególnie aby ludzie moi ściągali się miarkując po 
zatkniętym znaczku do naznaczonego stanowiska, znaczki też że mieli IMcie kompania swoje, 
to dla honoru województwa, wszak wszyscy IMcie ziemianie mieli każdy z sobą, tylko że mnie 
to tylko zła fortuna ma na celu. 

4. Delegacyi i poselstwo do Najjaśniejszego Pana naszego jako in perfecto statu • za 
życia ś. p. IMci p. marszałka odebrałem, tak in tractu do Gdańska będąc, że dla nieszczę- 
śhwego musiałem się zwrócić przypadku, tem funkcyi mojej non ammisi, ale czekać gotowem 
od nowo obranego marszałka instrukcyi. IMcie zaś bracia moi przyznać muszą sine fastu, że 
quisque in suo sensu cało (sic) nie tak krwi jako prawdzie z przyjaźnią, a widząc eversionem 
status et oppresionem liberi veto, veritas nos iunxit et amor. Ad extremum chociaż prepostere, 
gdy mi wytknięto, że Karolowi guwernerowi syna mego alienienae na manifeście podpisać się 

^ stało w rp. 



100 1734 34 

kazałem, ten zarzut tak prawdziwy jako wszystkie nam objekta, bo syna mego młodszego Au- 
gustina guwernerem jest Stefan Tuvenelle, a Urban starszy syn mój guwernera nie potrzebuje, 
ale się podpisał Imci p. Karol Szantder, ziemianin tutejszy a towarzysz jako powiadają cho- 
rągwi pancernej JWIMci p. kasztelana płockiego. Więc impetus a vera longe pietate recessit. 
Jan Uliński m. p. 

5. Ja Józef Franciszek na Wielkich Dzieduszycach Dzieduszycki, chorąży lwowski, wy- 
dziwić się non sine doloris sensu nie mogę, kiedy dalej jako od siedmiuset lat naddziadów 
moich w ojczyźnie naszej a partykularnie województwu ruskiemu szczerze i życzliwie prezen- 
tując obsequia to na deputackich to na komisarskich, to na poselskich funkcyach, do których 
i ja z braterskich afektów będąc promowowany, przecież iuvantibus superis sine nota expedio- 
wanych, za co na takowe nie zasłużywszy cenzurę w manifeście zarobiłem krybrę. Bo jeżeli 
stante interregno od prześwietnego generału województwa ruskiego przed sejmem convocałionis 
pod laską WIMci p. Siemińskiego, podkomorzego lwowskiego marszałka konfederacyi naszej, 
a pod tegoż przed sejmem electionis in campo electorali i z innymi kolegami naszymi byłem 
konsyliarzem i posłem do JO księcia IMci prymasa, jeżeli po exwinkulacyi WIMci p. podko- 
morzego lwowskiego, po wydanych wiciach jednych za dwoje od Najjaśniejszego króla IMci 
Stanisława Pierwszego p. n. m. pod renowowaną tegoż prześwietnego województwa naszego 
ruskiego konfederacyą i pod laską ś. p. IMci p. Jana Mniszka, wielkiego qua pace qua bello 
człowieka, a za uniwersałem jego wyszliśmy in campum Martium opponendo się hostibus 
patriae. Tamże zostałem konsyliarzem z obozu na ten czas pod Mościskami posłem do prze- 
świetnego województwa krakowskiego, associatus WIMci p. Bogusławowi Bilskiemu staroście 
rabsztyńskiemu. 

6. Po expediowanej funkcyi do obozu województwa naszego powracając , zastawszy 
niewyżałowanego marszałka na katafalku , żeby tak z relacyi nas kolegów tudzież audiencyi 
WIMciów pp. posłów prześwietnego województwa krakowskiego województwo nasze informo- 
wane było, upraszałem WIMci p. kasztelana przemyskiego, jako komendę na ten czas prze- 
świetnego województwa mającego, o koło ad hos binos actus, zawsze tę czyniąc prekusto- 
dycyą, że po expedycyi w. posłów prześwietnego województwa krakowskiego do żadnych nie 
przystępować koncertacyi, ale presse do elekcyi marszałka. Bo jako uniwersałem JWIMci p. 
kasztelana przemyskiego przy prezencyi tego obrany był IMci p. Mniszek, tak gdy stante et 
durante confoederatione pod laską jego sub vinculo iuramenti, przy św. wierze katolickiej przy 
dostojeństwie Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego p. n. m. przy prawach, swo- 
bodach i wolności po śmierci godnego marszałka sub eodem zostając vinculo konfederacyi, non 
obstante delegatione ad latus regium, non obstante administratione podatku czopowego prze- 
świetnej ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego, in plenissima w kołach naszych braterskich 
activitate za życia ś. p. marszałka i po śmierci jego, non privato sui emolumento nec pretio 
sanguinis, luboby i to nie było devium, bo quisque suo se sanguine tuetur, ale studendo bono 
publico, zawszem to sustynował, że konfederacyą nasza bez marszałka być nie może remon- 
strując, że cała Rzpta w województwach swoich z obranymi ex equestri ordine ad opera belli 
parafa, i zawsze cum debita obserwantia JWIMci p. kasztelana przemyskiego upraszał o to, aby 
nam eo nomine złożył koło i te było delegowane a potem reklamowane. 

7. A kiedy absoluta potestate obstante kilkadziesiąt szlachty contradictione pretextem 
pospolitego ruszenia bez trzecich wici królewskich, które choćby per iura maiestatica wydane 
były, toćby pospolite ruszenie nad niedziel ośm w polu byćby nie powinno, ruszył JWIMć p. 
kasztelan przemyski z pod Ryszkowej Woli pod Kobylnicą województwo, otóż tedy non idea 
alicuius conventiculi, uchowaj Panie Boże, jako nam opponitur, ale na fundamencie liberum 
veto, widząc tak wielką krzywdę equestris ordinis z pod Ryszkowej Woli cum quaerimonia ad 
acta Premisliensia pojechaliśmy. A że stante kilkadziesiąt nas szlachty manifestatione et contra- 



I 



34 1734 101 

dictione ductoratui JWlMci p, kasztelana przemyskiego ex praemissis rationibus rezolwował się 
JWlMć p. kasztelan przemyski nie tylko kołować, ale powierzoną nam od całego przeświet- 
nego generalu funkcyą ad latus Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego p. n. m. re- 
klamować sine nobis de nobis retrusive, to dyspozycyą, to różne munia cum summo praeiu- 
diclo liberi veto rozdając, toć jak in antecessum trudno nie było sarknąć, jako i teraz nie boleć, 
sercem wpatrzywszy się na tak ciężką od nam równych braci circumskrypcyą. Przecież to i my 
nie moderni saeculi subiecta. Niechże tedy Bóg supremus judex et dominus dominantium, nie- 
chaj cała sądzi Rzpta et discernat causas nostras, a ja jakom się przedtem manifestował contra 
omnia bez marszałka sancita in passivitate stanowione, tak i teraz się manifestuję, zaś contra 
famosum libellum remanifestuję się. 

8. Żebyśmy zaś mieli mieli szlachtę bracią karmić i poić prowadząc ad aliqua absurda 
traktowi stanowi szlacheckiemu poczciwemu niegodziwemu, non item wszakże humanitate nemo 
peccat. Żebym miał namiot p. JWIMci podkomorzego lwowskiego nachodzić do tego się nie 
znam, owszem in facie prześwietnego województwa dałem próbę usługi mojej IMci pn. m. p., 
a za cóż pro bono operę lapides, pociągnięcie piórem. Pomoc serca braci naszej szlachty, choć 
mniejszej kondycyi, przecież dawnym trybem szlachcic na zagrodzie, równa się wojewodzie; 
czyli jest godziwy, niech się z nas każdy u siebie osądzi : Arnice nosce te ipsum ! Józef Fran- 
ciszek Dzieduszycki chorąży lwowski. 

9. Ja Jan Dzieduszycki podczaszy halicki, mając włożoną na siebie funkcyą ad latus regium 
Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego p. n. m. od prześwietnego generalu ruskiego 
sub confoederatione marszałkostwa WIMci p. Mniszka podczaszego przemyskiego na ten czas 
zostającego, będąc primus in ordine położony, satisfaciendo sancito prześwietnego generału 
ruskiego, wraz z drugimi kolegami swoimi in adorationem Najjaśniejszego majestatu króla IMci 
z dywizyą JWIMci p. wojewody lubelskiego pod Gdańsk ruszywszy się, tam kilkanaście niedziel 
commorabar, a że był difficilis additus dla nieprzyjacielskiego w koło oblężenia, chorobą złożony 
powracać do domu i kilko niedzielną w domu z łóżkiem zabawą odpoczywać musiałem. Ledwie 
co przyszedłszy do siebie, jako to manifeste WWpp. patuit, bo i cera moja reprezentowała 
niezmyślonej słabości znaki, kiedy in venerationem prześwietnego województwa jeszcze pod 
Mościskami przybyłem, gdzie zastałem conciusum WW pp. stante vita WIMci p. marszałka, 
że ponieważ accessit WlMć p. podkomorzy lwowski ad confoederationem nostri, już in toto 
amplectendo konfedcracyą sub regime WIMci p. Mniszka podczaszego przemyskiego, od kontra- 
dykcyi swojej supersedował, visum to prześwietnemu województwu dobrą armonią i prawdziwą 
między sobą konfidencyą. Ułożywszy tak instrukcyą daną nam z pod laski WIMci podczaszego 
przemyskiego, jakoteż z pod laski WIMci p. podkomorzego lwowskiego, ad archivum ś. p. 
IMci p. marszałka oddali, skąd deklaracya zaszła, abyśmy wraz za podpisem WIMci p. Mniszka 
odebrali instrument, że w tym punkcie dla zatrudnionych interesów WIMć p. marszałek nie dał 
nam instrukcyi, i tak insperate śmierć jego afflixit nas wszystkich. 

10. Wybrawszy się powtórnie do dywizyi JWIMci p. wojewody lubelskiego zgroma- 
dzonych braci kompanii tydniem przed sobą, przed śmiercią WIMci p. marszałka, wyprawiłem 
a sam supponując, że in amicicia non ficta prędzej doczekamy się elekcyi marszałka, w kilku 
osobach wyboczyłem do odebranego nam do delegacyi instrumentu; ale kiedy tak wiele razy 
upraszając mającego komendę ad interim JWIMci p. kasztelana przemyskiego tak wiele IMci 
braci, ażeby usitata praxi suo in ordine szła konfederacya i na miejscu ś. p. WIMci p. mar- 
szałka innego uprosili i prośby naszej nie aprehendując JWIMć p. kasztelan zdało nam się, że 
pretendowany duktorat jest in eversionem stutus eąuestris ordinis, i niektórzy IMcie aby in 
pauciori będąc numero pretendowanej sobie szarzy z nowo erygowanej milicyi byli ukon- 
tentowani duktoratum pretendowali , jako się pokaże i żeby sine nobis de nobis sub passi- 
vitate konkludowali. 



102 1734 34 

11. A jeżeli tedy z tych racyi jako wolny szlachcic z kontradykcyą wyszedłem z drugimi 
bracią i dlatego WW pp. nas oddalacie od funkcyi, subsit to iudicio całej Rzptej, bo rozumiem 
że nie jest tam demeritum, gdzie wolności jest opressya '. Gdyby JWIMci p. kasztelan prze- 
myski do tej samej materyi pozwolił nam koła, czyli duktor czyli marszałek miał być conclu- 
deremus per vota i wtenczas daremus victas manus, ale kiedy żadna nie akceptowana ex- 
postulacya, musieliśmy się manifestować i teraz remanifestujemy się. Jan Dzieduszycki pocil- 
lator Haliciensis. 

12. Ja Bazyli z Unihowa Ustrzycki skarbnik ziemi przemyskiej wyprawy nowej auto- 
ramentu cudzoziemskiego milicyi z tejże ziemi komendant, osobiście przed aktami stanąwszy, 
naprzód przed Panem Bogiem jako skrutatorem cordium i sumień ludzkich tudzież przed całą 
Rzptą prześwietną polską i tymiż aktami manifestuję się i remanifestuję o to : lubo manifest 
pewny de libertate et liberum veto przez nas uczyniony nastąpił, przeciwko któremu WW dy- 
gnitarze, urzędnicy i IMcie bracia concives prześwietnego generału województwa ruskiego cum 
scommatibus i bez respektu filiorum patriae uczynili manifest, na któren zupełnie cały i wszyst- 
kie jego punkta, że ob legalitates nie przychodzi mi dać przyzwoitych racyi, bo te ad commu- 
nem sensum wraz ze mną czyniącymi congruunt, ja jednak waży wszy przez ten remanifest ja- 
koby zupełnego prześwietnego województwa ruskiego czyniony, cum derogatione concivium 
fortuną i honorem parium tudzież przez pewny instrument malevolorum consilio przez JWIMci 
p. kasztelana przemyskiego wydany i do akt grodzkich przemyskich podany, że directe in laesio- 
nem a meis antecessoribus nabytego honoru znaczną fortuną i krwi utratą nastąpiły, więc temże 
pisaniem oświadczam się, naprzód przy wierze świętej katolickiej, prawach ojczystych, przy 
dostojeństwie Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego, tudzież przy utrzymaniu wol- 
ności według mego zdania i pozwolonego veto o swobodach i prawach polskich ferowanego 
sacrosancte obstawać, żadnej lezyi ojczystym prawom krwią antecessorów naszych zapisanym 
inferre niechcę i intencyi nie miałem i tego się wyrzekam. 

13. Żebym zaś pro fide, religione et patria ac eius libertate i utrzymania praw ojczy- 
stych obstawać nie miał, to mię od tego w moim narodzie wolnym ex mente iurium cardina- 
lium ore movere nikt nie może. Ale nie wdawając się in longam remanifestu punktów iustifi- 
cationem premitto primo : źe ex mente prześwietnego generału województwa ruskiego w Wiszni 
był obrany communi nemine excepto concivium voto do wyprawnej milicyi cudzoziemskiego 
autoramentu za komendanta i cokolwiek omnium sensu na tymże generale postanowiono, tom 
sacrosancte zachował i jeżeli partykularny kto czyiżkolwiek krzywdy promovere argument prze- 
ciwko mojej osoby mam z prowidencyi Pana Boga mojego pignus responsionis, ale żem cale 
nie winien tylko turbatis animis przez niesłuszną imposturę, przez ten remanifest po honor 
życiu równy intencyą swoją coram altari minus iuste uczynili. Lecz prawdziwy Bóg et immo- 
lator in sacra ara dla nas każdego, ten malevolos animos i intencyą nocendi compescet. Tymże 
remanifestem zapraszają IMcie panowie ad unionem i za równych sensuum pro communi bono 
zdania, a przecie molimina ufigurowali i zamiast prawdziwej pro bono publice ochoty, taki 
instrument exportowali, któren przeciwko prawu wyniesiony i ad acta Premisliensia nie inszą 
intencyą tylko ledendi et offendendi podać kazali ; tym instrumentem lesa immunitas szlachecka, 
convulsa lex; bo któż widział i gdzie takie prawo, ażeby razem byli osoby ludzki interes 
windykujące i sądzące delegowane na expedyowanie komissyi czyli indagacyi e gremio tych 
IMci, którzy wraz lapidem offensionis forti trzymali manu. Ale pytam się, kto tych sądów będzie 
instygatorem i krzywd promotorem mnie zarzuconych przez instrument ; jeżeli delegati comis- 
sarii, to nie wiem, jeżeli komissye o partykularność pretensyi mają być naznaczone, to^ tego 
w prawie nie masz koronnem, a jeżeli ex proprio velle, to któż takowym aktom respondere 

1 aprensya w rp. ^ w ręk. bo 



34 1734 103 

powinien sine legę pootrzymowanym. Nadto niemasz tego in libero nostri regni dominio ale 
i po wszystkich absolutnych państwach, aby wychodził edykt od sędziów, które są wyrażone 
w tym instrumencie, jako by iniuriantes przed sąd ich delegacki stawili się, krzywdy ad- 
active spisywali. 

14. Do tego jeżeli ta komissya czyli uniwersał na komissyą dobrze exportowany, to 
godziłoby się i pro parte mei naznaczyć komissarzów i dać im kazać o tem wiadomość solita 
iuris via. Wszakże o komissyach niech kto chce czyta prawo, że przez strony obydwie com- 
missarii nominandi et impetrandi, a to sine me de me ten instrument nastąpił, któren w egze- 
kucyą dany IMć p. delegatom czyli komissarzom, między którymi IMć p. Manasterski decretis 
et processibus oberratus. Mam i w tem krzywdę , że tenże instrument via cursoria kazano, 
jakoby już convictum albo małe de bono publico sentientem , czego mi nikt nie dokaże cum 
prostitutione honoru mego obwoływać, i tę prywatną sessyą IMciom delegatom intimować, któ- 
ryby jako przeciwko prawu de privatis litteris wyrażonemu podpadać nie powinien, tak się 
tym instrumentem publicznym o to manifestuję, deklarując się jako prawdziwy ojczyzny syn 
w należytym sądzie, o co z kim będzie rzecz, według prawa de licita defensione ferowanego 
odpowiedzieć. Który manifest i remanifest ręką własną podpisuję, salwą tej manifestacyi 
i remanifestacyi przydania albo umniejszenia sobie zachowując. Bazyli Ustrzycki. skarb- 
nik przemyski. 

15. Ja Stanisław z Unihowa Ustrzycki cześnik buski, doczytawszy się w remanifeście 
summas laesiones osoby mojej przyznać sine fastu mogę, że invidia virtuti comes, bo nie dość 
na tem, że po razy kilka ad publicos wokowany actus marszałkiem na generale wyszyńskim 
będąc, ale też i na elekcyi Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego p. n. m. w licznym 
kompucie z azardem znacznym fortunki mojej dla honoru prześwietnego województwa ruskiego 
całą swoim kosztem wyprawę IMciów braci szlachty trzymałem chorągiew i gdy o jakową 
przychodzi upomnieć się pro bene gestis satysfakcyą, to tylko JWIMci p. kasztelan przemyski 
tysiąc czerwonych zł. i to nie zupełnie wrócił naszej ziemie przemyskiej, a drugie tysiąca i do- 
tychczas niechce; upominając bracia pod znakiem moim na ten czas będący, zaraz veritas odium 
parit. Dla tego si małe locutus sum perhibe testimonium de mało, si małe cur me przez mani- 
fest cedis. Więc mnie tot obsequiis clarum nie godziło się crudo denigrare calamo, bo flere et 
protestari cuilibet licet, ale ferre suppłicium antę iudicium nie należy, bo cum iłlis qui amant 
pacem eram pacificus, chyba z tymi ąuibus contendere lucrum zawsze defensive non offensive 
miałem się i dlatego wylanie do ostatniej kropli krwi mojej przy wierze, wolności i Najjaśniej- 
szym Stanisławie królu naszym pro salute publica zawsze propino. Że zaś szczególna impo- 
stura, abym z WlMcią p. chorążym lwowskim miał naść namiot WIMci p. podkomorzego lwow- 
skiego, to nie jest probabile, bo ex iure humanitatis, przyjechawszy (jako przedtem nieraz 
będąc obligowany od WIMci p. podkomorzego lwowskiego) dopiero pod Ryszkową Wolą 
na ten czas poszedłem z wizytą sam ale si scelus est plus te nobis debere, fateris quod scelus 
hoc non ipse facis. 

16. Przez odebranie chorągwie violentissime WIMci p. chorążemu lwowskiemu drugiego 
dnia z wokowanym stryjem moim WIMcią p. skarbnikiem ziemi przemyskiej do oddania także 
wizyty poszedłem, a będąc od służącego JWIMci p. kasztelana przemyskiego laesus, przyszło jako 
na człeka jego przed nim samym żalić się, co nie tylko sam JWIMci p. kasztelan przemyski 
egre tulit, gdzie zastawszy IMci niektórych expectantes jakowej otrzymania funkcyi, mimo 
wszystkich IMć p. Komorowski przeszły kapitan nadworny ś. p. IMci p. starosty sandomir- 
skiego exarsit niesłusznie, któren w województwie naszem tyle gruntów nie ma, ut possit 
serpens tuto habitare loco nec rectus cucumis, a ciśnie się do szarzy milicyi województwa na- 
szego, o co cum saka iteratis remanifestuję się. Stanisław z Unihowa Ustrzycki cześnik buski. 



104 1734 34 

17. In generali zaś per puncta odpowiadamy z osobna na każdy. Ad primum, że kon- 
federac)a tenetur a pospolite ruszenie continuatur, do których za duktora obrany JWIMć p. 
kasztelan przemyski; respondetur, że konfederacya non plene tenetur, bo sine activitate, kiedy 
bez marszałka. Ale non solvere sed adimplere legem należy, bo sprzysięgliśmy się przy wierze, 
wolności, królu i marszałku stawać, więc ad praesens post fata ś. p. marszałka unum adhuc 
porro necessarium w obraniu marszałka pospolitemu ruszeniu ; ab actu wyjścia w pole ad 
mentem legis już ośm niedziel wyszło, więc tylko duktorat pozostał nad wyprawami pachołków 
ziem przemyskiej i sanockiej, ale dispositiones robić in passivitate nie należało, ile maioris 
partis szlachty obstante oppositione, nietylko ci którzy w przeszłym manifeście wyrażeni, ale 
i ci wszyscy nie pozwalali na duktorat, których na kilka set dla zbycia się rospuszczono. 

18. Ad secundum, że ductoratus indubitatus jeszcze pod Laszkami pozwolony i że 
czynili posłowie nasi relacyą i województwa krakowskiego posłów audyencya expedyowana 
a non per haec sed per alia media marszałkostwa pretendować należy, respondetur, że wolno 
sub antidata co chcieć in rem sui napisać, te zaś relacye nie byliby obie IMci pp. posłów, 
tylko my sami ad hos duos actus pozwoliliśmy, eo praecustodito, non plus ultra procedendi, 
ale zaraz do obierania marszałka przystąpić. Więc jeżeli w jednym propozycya nasza 
akceptowana, w drugim punkcie satysfakcya nastąpić powinna była, jako zaś non repentino 
eventui sed meritis każdy z nas swoim dufa, tak z tych sposobów do tego żaden z nas 
nie zażywał. 

19. Ad tertium : non legiftima consequentia, ut valeat liberum veto w pospolitem ru- 
szeniu, boby słowem nie pozwalam zbył, gdzie bić się potrzeba; pluralitas conclusit, bo więcej 
jest położonych w remanifeście, respondetur, że jeszcze się pospolite ruszenie nie biło, ile 
w kilkudziesiąt znajdujące się osobach nie zamyśla, bo gdyby praesentes szczerze chcieli, toby 
szlachtę z obozu JWIMć p. kasztelan przemyski nie rozpuszczał, ale dla tego naszych przyja- 
ciół kilkaset szlachty wprzód z obozu wyprawiono , żeby choć kilku osób przewyższyć nas 
w swoim remanifeście, a i teraz lubo ze trzydzieście osób insuper w remanifeście znajduje się, 
jednak ob rationes permoventes seclusis nonnullis in minori ąuantitate proporcya 'znajdować 
się powinnna. Do tego z kilku set szlachty non constituit całe województwo, kilkadziesiąt 
teraz znajdujący się w obozie, ile in passivitate będących z których non sine pretensione wielu 
takich pozostałych chcąc in turbido piscari, co suo tempore pokaże się. 

20. Ad ąuartum : w czem convulsio legum, w czem ewersye status, do tego nie jest 
wojna inter libertatem et maiestatem, żeby senatorius ordo intermediaret, respondetur, convulsio 
legum kiedy od kilkuset szlachty expostulacyi nie słuchało kilkadziesiąt, choć unius oppositio 
valet tantum ąuanium mille i teraz errore errorem trudendo, chociaż acta nemini neganda, 
JWIMci p. kasztelan przemyski przyjmować actus nostros zakazał. Eversio status ex praeiu- 
dicio praesenti przez duktorat eąuestri ordini, w teraźniejszym zaś czasie, żeby był regius ordo 
in tuto, senatorius radzić, equestris bić się powinien, mając marszałka z między siebie obranego, 
ale jak raz wyjdzie że cardo rei upadnie, spodziewać się in subseąuens, żeby in officina legum 
precedencyi' senatorius n'e uzurpował ordo. 

21. Ad ąuintum, że ś. p. nieboszczyk marszałek convocavit nobilitatem a potem, za 
życia jego dimissoriales szlachta brali a JWIMci p. kasztelana przemyskiego komendy podpi- 
sowali się na duktorat jego, którzy odjeżdżali; respondetur: ś. p. IMć p. marszałek dimisit 
populum, aby z dziesięciu jeden się pozostał i dosyć ich, bo na kilkaset jeszcze było w wojsku. 
Teraz zaś szczególna kapcya, żeby wprowadzić szlachtę in acceptationem ductoratus, kto się 
podpisał zaraz, jeszcze appreciatum uwolniono. 

' P. prezydencyl. 



34-35 1734 105 

22. Ad sextum : konfuzya żadna szlachcie nie była, respondetur : a za cóż się z płaczem 
żalili szlachta, że jednych z namiotów wytrącano, drugim oczy zalewano, trzecim kijem kiwano, 
o innych kontumeliach wolemy zamilczeć bo wstyd i wspomnieć. 

23. Ad septimum: wolny głos jest rzecz delikatna, ale nikt nie powinien być miłośni- 
kiem swego zdania, boby to była dyktatura mandat i edykt, respondetur: In quo te excusas in 
eo te ipso accusas, bo ta explikacya tollitur liberum veto. 

24. Ad octavum: sądy w każdym obozie propter terrorem exorbitantium być powinny; 
respondetur ; ale nie dla odstraszenia szlachty od własnego zdania, bo kiedy kto z starszych 
mówił ad libitum a szlachcicowi się nie zdało jako nie literat, jednem słowem niema zgody, na 
to odezwał się, to takiego sądzić usiłowano. 

25. Ad nonum : prośba, groźba, datek et spes futuri lucri, tym się venalia subiecta bawią, 
respondetur : suo tempore deducetur. 

26. Ad decimum : chorągiew ziemi lwowskiej in commodum całego województwa być 
powinna, ile gdy WIMć p. chorąży lwowski ma dobre vadimonium administracyą czopowego 
respondetur: A na cóż prawo, że etiam mantellum propria vi repetere non licet, kiedy chorą- 
giew pod wartę wzięta; z administracyi pokaże się przy kaikulacyi, że jeszcze wydał więcej 
WlMci p. chorąży niż należało. 

27. Ad undecimum: pachołcy w kole nie zasiadają a IMć p. Manasterski charakteru 
dobrego, respondetur; pachołcy lubo w kole nie byli, ale tyłu szlachcie pilnowali, czego 
szlachta occulati testes byli, że po trzy kule na nich nabijano: ex Milone też trudno forniare 
Antipatrem. 

28. Ad duodecimum: nikt ex bene sentientibus nie poszedł in partes respondetur: i my 
in simplicitate cordis prawa się trzymamy in toto non praevaricando, bo ad quid conduntur 
leges si non servantur. Ad extremum ad tanta obiecta w remanifeście sat civilissime repliko- 
wawszy, przed najwyższym Bogiem, całym światem i Najjaśniejszą Rzptą naszą szczerą niewin- 
ność prezentując przeciwko uczynionemu remanifestowi cum protestatione contra omnes actus 
et dispositiones in passivitate przez JWIMcie p. kasztelana przemyskiego z innymi Imciami 
przyłączonymi iterum atque iterum remanifestujemy się, servatis servandis (tam in generali dla 
nas wszystkich, jako in particulari dla każdego) et praecustodiendo praecustodiendis. Józef 
Franciszek Dzieduszycki chorąży lwowski, Jan Dzieduszycki podczaszy halicki, Bazyli Ustrzycki 
skarbnik przemyski, Jan Uliński, Stanisław z Unihowa Ustrzycki cześnik buski. 

Fasc. Cop. Castr. Prem. 105 p. 2161—2170; Castr. Prem. Rei. 543 p. 1573-1589. 



35. 

Pod Makuniowem, 18 września 1734. 

Laudum obozowe generału województwa ruskiego. 

1. My Rady, dygnitarze, urzędnicy i rycerstwo generału województwa ruskiego skon- 
federowanego i na pospolitem ruszeniu za uniwersałami niegdy ś. p. JWIMci p. Jana z Buże- 
nina na Niżeńcu Mniszka podczaszego przemyskiego i marszałka konfederacyi naszej in prae- 
menti casu et necessitate Reipublicae wydanymi po śmierci tegoż Imci p. marszałka pod godną 
komendą i duktoratem JWIMci p. Mikołaja Sołtyka kasztelana przemyskiego będącego iu ulte- 
rioribus consultationibus et dispositionibus województwa naszego, takowy dalszy czynimy i sta- 
nowimy porządek. 

14 

Akta gri)'lzkie i 2ieoiBki6 XXIII. ^ 



106 1734 35 

2. Najpierw wszelkie koła iauda, sancita i dyspozycye województwa naszego przeszłe, 
tak za życia ś. p. JWImci p. marszałka naszego jako i po śmierci jego sub ductoratu JWIMci 
p. kasztelana przemyskiego nastąpione, in toto approbujemy, konfirmujemy i ratyfikujemy execu- 
tionemque praemissorum omnium mieć chcemy. 

3. A WIMć p. Franciszek Dzieduszycki chorąży lwowski niesłuszny areszt na szelężne 
ziemi lwowskiej pro publica necessitate antemuralis Christianitatis, t. j. na mury około miasta 
Lwowa ex dispositione ziemi lwowskiej i powiatu żydaczowskiego ordynowane położył 
i w grodzie lwowskim zapisał, więc tenże areszt jako privato ausu contra dispositiones terrestres 
położony publico laudo et sancito nostro moderno relaksujemy i kasujemy et in futurum similia 
prohibemus, i że takowe impertinentes ausus aprehensionem mieć nie mają, ale currentia nale- 
żyta pomienionego podatku, jako jest dysponowany, iść powinna praesentibus declaramus. 

4. Że zaś tenże WlMć p. chorąży lwowski podjąwszy się delegacyi ad latus regium 
i rezydencyi onej nie expediował, która propter malevolentiam IMp. anteriori laudo et sancito 
nostro jest reklamowana, zaczem i suma sześć tysięcy zł. p. , która ex dispositione ziemi 
lwowskiej pro hoc officio IMci naznaczona reclamatur praesenti laudo, jako beneficium pro- 
missum erat pro officio, tak in defectu officii toUitur et beneficium. Inni zaś IMcie naznaczeni 
z ziem, jako i WIMć p. Cypryan Zapolski podczaszy parnawski i Franciszek Szeptycki chorąży 
latyczewski, circa suam functionem et dispositiones terrae Leopoliensis conservantur. 

5. A kiedy województwu naszemu innotescit o podanym przez WWIMci p. Józefa 
Franciszka chorążego lwowskiego i Jana podczaszego halickiego Dzieduszyckich braci, tudzież 
Jana Ulińskiego stolnika podolskiego i Bazylego skarbnika przemyskiego jako i Stanisława 
cześnika buskiego Ustrzyckich braci, do akt grodzkich przemyskich sabbato antę festum Ex- 
altationis S. Crucis anno praesenti millesimo septingentesimo trigesimo quarto przeciwko wo- 
jewództwu naszemu remanifeścieS ale bardziej cum crebra fide honorum concivium libello fa- 
moso et pastinatico, więc publico ore, gdy rationes debiles et magis excogitatae quam reales 
IMciów m. m. p. ut nihil novi importantes, responsionem et iustificationem od województwa 
privatis personis et non aeque nobiscum sentientibus dandam non merentur, więc de sola ca- 
lumnia, mera vexatione et impostura, quod verbis tot aculeis insarcinata circumscriptione pa- 
stinatica remanitestujemy się, adhaerendoque eo in passu legibus et constitutionibus regni de 
famosis libellis et calumniatoribus sancitis salvam vindicationem praemissae lesionis ei circum- 
scriptionis ubi de iure venerit, praecavemus, salva quoque personis laesis distincta coram 
actis authenticis regni faciendae remanifestationis facultate honorisque sui laesi vindicationem 
deklarujemy. 

6. Przy tern hoc sancito nostro, aby pieniądze subsidii charitativi a personis plebeis ex 
dispositione anterioris laudi uchwalone, a przez WIMci p. Piotra Borejkę podstolego żydaczew- 
skiego windykowane, non in privatos alicuius ale in publicos województwa naszego cedant 
usus et ad manus JWMci p. kasztelana przemyskkiego duktora naszego importentur et con- 
serventur et in toto iuxta praescriptum anterioris laudi w tej kategoryi obserwować się ma dy- 
spozycya województwa naszego. Evitando zaś quasvis inconvenientias oriundas czynimy prae- 
kustodycyą, hoc sancito nostro, aby sub hoc praetextu plebearum personarum szlacheckie osoby 
non involvantur albo dedukcye albo dekreta in dubium non vocentur, także exekucyami za tym 
podatkiem wyprawionemi bona concivium ani noclegami ani przechodami ani popasami vel 
quocunque alio titulo non graventur, ale ci ludzie ordynowani wszędzie de proprio żyć mają 
warujemy, excepto sławetnych Żebenki i Garaniego mieszczan lwowskich, którzy ab hoc sub- 
sidio charitativo et praetensione quavis praesenti sancito liberantur. Także w mieście Lwowie 
pogorzałe kamienice i domy recenter z dopuszczenia boskiego od podatków czopowego i sze- 

' Zob. Nr. 32 



35 1734 107 

lężnego uwalniamy, a tę materyą do sądów kapturowych lwowskich i dyspozycyi ziemi lwow- 
skiej odsyłamy, aby nie miastu całemu universaliter, ale osobom konflagratę cierpiącym alle- 
wiacya była ex moderamine prześwietnej ziemi lwowskiej. 

7. A że rewizya repartycyi ' WlMci p. Bazylego Ustrzyckiego skarbnika przemyskiego 
ex sancito anterioris laudi propter plurimas legalitates WWIMci pp. rewizorów delegowanych 
w Samborze dotąd nie jest expediowana et ex prorogatione pendet non determinata, więc przy- 
wodząc do skutku uchwałę przeszłego koła województwa naszego tęż rewizyą jako najprędzej 
expediować zlecamy, in locum zaś WIMci p. Drogomira komornika granicznego i pisarza kap- 
turowego lwowskiego, legalitate funkcyi publicznej do konsyliarstwa i rezydencyi ad latus JWIMci 
p. kasztelana przemyskiego duktora aszego zatrudnionego, WIMci p. Samuela Jaworskiego 
miecznika kijowskiego substituimus et ad numerum IMciów pp. rewizorów in anteriori laudo 
wyrażonych associamus et ad exequenda praemissa modo in antecessum circumscripto ordi- 
namus. Żeby zaś authoritas el securitas osobom tychże WWlMciów p. rewizorów wojewódz- 
twa naszego była provisa, nietylko wszelkie bezpieczeństwo publiczne, ale też ad salvum con- 
ductum a vi et potentia cuiusvis eiusdem praecavemus et praecustodimus hoc laudo et sancito 
nostro. Insuper ludzi prezydyalnych ziemi przemyskiej pod komendą WIMci p. miecznika ki- 
jowskiego będących ad assistendum IMciom pro exigentia et necessitate ordinować destinamus 
et permittimus. 

8. A ponieważ dobra biskupstwa przemyskiego i kanonicy tamtejsi per renitentiam 
wypraw należytych nie stawili, więc obligujemy JWIMci p. kasztelana premyskiego duktora 
naszego, aby fortes executiones militares indilate posłał do dóbr pomienionych ad vindican- 
dum tak ludzi jako succubitas poenas laudo anteriori circumscriptas. 

9. Resolwując województwo nasze ruskie kategorię i sprawę in anterioribus laudis wy- 
rażoną między WWlMcią p. Piotrem Borejkim podstolim żydaczewskim z jednej a WIMp. Krzy- 
sztofem Kruszelnickim podczaszym żydaczewskim z drugiej strony, w kole naszem rycerskiem 
agitujące się, najpierwej w województwie naszem e medio sui ze wszystkich prześwietnych 
ziem delegatos concives nostros ad exaudiendas partium controversias ordynowało, quo per- 
acto et documentis perspectis maturaque deliberatione pensatis, ponieważ WlMć p. Kruszel- 
nicki podczaszy żydaczewski in obiectis non redargnitur esse reus, przeto pomienionego pod- 
czaszego żydaczewskiego ab obiectis et praetensione quavis et cuiusvis tem kołem liberum 
pronuntiavimus ; w zachodzących zaś między stronami pominnionymi kollizyach, ponieważ me- 
diante amicabili interpositione condescenderunt sobie i wzajemną reconciliatlonem dali sobie 
tudzież i w województwie satysfakcyą , przeto aprobując i ratyfikując optimam partium con- 
cordiam intentionem nihil bonae famae et intaminato partis utriusque honori intervenientias 
quasvis praetensas nocere non debere deklarujemy et actus quosvis laesivos et actus publicos 
regni eliminandos censemus, aby ab hinc strona przeciwko stronie eorundem obiectorum atten- 
tare nie ważyła się, sub poenis contra convulsores legum interpositis serio inhibemus perpe- 
tuumque imponimus silentium. 

10. Ziemia sanocka chcąc sobie uczynić in particulari dyspozycyą, najsamprzód posta- 
nawia in ordine do wyprawy tej milicyi pieszej, laudo anteriori postanowionej taryfę anni mi- 
lesimi septingentesimi decimi quinti, ex consensu całego generału województwa ruskiego po- 
stanowioną. A ponieważ ex permissione divina JW Romer rotmistrz ziemi sanockiej decumbit 
i służby dla słabości zdrowia swego kontynuować nie może, więc jako i Ip. Maciej Bukowski 
łowczy podolski porucznik przeszły tejże chorągwi ziemi sanockiej wyprawnej in locum IMci 
p. Romera w kole generalnem jest postanowiony rotmistrzem, tak powinien wziąć sobie pensyą 
laudo Yisnensi dla Imci p. Romera naznaczoną, i na drugie pół roku należącą i tem się kon- 

' rewizyi w repartycyi. L. 



108 1734 35 

tentować, jurament zaś super fidelitatem powróciwszy się z podjazdu przed JWIMci p. itaszte- 
lanem przemysicim dulctorem naszym wyiconać ma. Że zaś przez tegoż IMci p. Romera ziemia 
sanocka znaczny tak z przeszłego pół roku jako i na powtórne drugie pół roku w lenungach 
i suciiedniach zawód ponosi, o co już i terminy temuż IMci p. Romerowi wojskowe pozacho- 
cliodziły, sprawa ta hic et nunc zakoticzyć się nie może a pacliołcy sufficyenyi zupełnej nie 
będą mieli, więc upraszamy JWIMci p. kasztelana przemyskiego , duktora województwa na- 
szego ruskiego aby pachołkom z ziemi sanockiej ienungi tak dla ludzi jako i dla koni dawał, 
które obliguje się pieniądze ziemia wrócić. A żeby zaś jak najprędsza nastąpić mogła z IMć p. 
Romerem disjudykacya tej sprawy o kalkulacyą cum toto negotio do sądów kapturowych ziemi 
sanockiej odsyłamy. 

11. A że necessitas urget tejże prześwietnej ziemi sanockiej na różne expensa ziemiań- 
skie, których niema modum uspokojenia, jako także mając wzgląd na doświadczone merita, 
prace i expensa znaczne WlMci p. Kazimierza Bukowskiego sędziego ziemie i pułkownika 
tejże ziemi sanockiej na pospolitem ruszeniu erygowane in vim rekompenzy tak znacznych ex- 
pens ustanowiamy podatek żydowski już laudo particulari Visnensi roku teraźniejszego prakty- 
kowany na rok da Bóg przyszły tysiączny siedmsetny trzydziesty piąty i ten podatek, jak w lau- 
dum wyszyńskiem wyrażony jest, in duplo currere ma, bez aggrawacyi jednak kwitowego i przez 
Żydów wypłacony być powinien ad manum et dispositionem WIMci p. sędziego ziemie sanoc- 
kiej. Kurrencya zaś tego podatku zaczynać się ma a die prima Jannuari anni seąuentis mille- 
simi septingentesimi trigesimi ąuinti a durare ma niedziel cztery; quo temporis interstitio Żydzi 
wypłacić sub duplici pensione et militari executione tenebuntur. Tenże IMć p. exactor kwity 
pierwszej exakcyi zrewiduje i każdy skonnotuje dla wiadomości ąuantitatis tegoż podatku. 

12. Elucydując punkt powiatu żydaczewskiego w kole naszem pod Kobylnicą yigesima 
tertia Augusti anno praesenti ratione wypraw pro praesidio tegoż powiatu ordynowanych opi- 
sany, deklarujemy praesenti laudo et sancito nostro, że tylko te wyprawy niżej wyrażone pro 
praesidio powiatu żydaczewskiego et pro securitate et assistentia sądów pod komendę i dyspo- 
zycyą Dunina Łabęckiego miecznika powiatu podstarościego i sędziego grodzkiego żydaczew- 
skiego zostawać mają , t. j. z Sokołowa, z Siechowa, Cucyłowiec, cum attinentiis dóbr JWIMp. 
Dzieduszyckiej koniuszynej w. koronnej pachołków dwóch, z Żurawna pachołków pięć, z Bo- 
lechowa pięć, z Doliny pachołków pięć, z Perechińska pachołków dwóch, z Żydaczewa pa- 
chołków cztery, z Rudy pachołek jeden, z Bukaczowiec pachołków dwóch, z Dzieduszyc pa- 
chołek jeden, facit pachołków trzydzieście. Inne zaś wszelkie wyprawy powiatu żydaczewskiego 
należące, należeć będą do dyspozycyi JWIMci p. kasztelana przemyskiego duktora naszego. 

13. Na ostatek gdy widzi województwo nasze ruskie maiorem necessitatem pro nunc 
zmocnienia sił wojska koronnego niżeli kontynuowania pospolitego ruszenia, ile że jeszcze inne 
prześwietne województwa non congregantur, przeto zdało nam się pro interim zaiimitować te 
pospolite ruszenie nasze ad opportunum tempus per literas universales JW duktora naszego 
designandum i lubo my sami na czas rozjedziemy się do domów naszych, jednak spondemus 
to sobie yicissim wszyscy sub nexu confoederationis et iuramenti być w gotowości i sami się 
uprowiantować i uarmować tak, żebyśmy za pierwszym universałem JW duktora znowu na 
miejsce naznaczone stanąć mogli. Interim upraszamy JWIMci p. kasztelana duktora naszego, 
aby z Wpp. komisarzami i rezydentami do boku swego infra naznaczonymi ruszył się do obozu 
generalnego wojska koronnego i z wyprawami wszystkiemi województwa naszego ruskiego 
tymi, które ex bonis spiritualibus vidualibus i dóbr pańskich i starostw et ex absentibus et 
renitentibus są i mogą być, tudzież i z dawnemi wyprawami z ziemi przemyskiej i z sanockiej, 
excepto nas, którzyśmy tu byli i jesteśmy praesentes et publica obsequia odbywaliśmy i odby- 
wamy, tudzież i pocztów naszych jakośmy się dosyć napracowali tak wolni być mamy, którzy 
zaś expedycyi tego pospolitego ruszenia, ani sami przez się ani przez wyprawy ani przez kogo 



35 1734 109 

innego do tego czasu zalimitowania nie znali i właśnie byli renitentes i levipendentes rigoris 
prawa i sancitorum nostrorum circumscriptorum, ipso facto rigori w przeszłych kołach inter- 
posito, ad cuiusvis instantiam vel etiam instigatoris vindicando są obnoxii, a in futurum jedna- 
kowo wyprawy za siebie dać mają ; także gdziekolwiek wyprawy dezertowali albo są zatrzy- 
mane albo non proportionate dane, wszystkie suum contingens per satisfactionem adimplere 
tenebuntur, o czem wszystkiem JW duktor nasz per literas universales po grodach i parafiach 
aby wszystkim innotescere raczył. 

14. Ponieważ zaś IMci p. Wieki miecznik trębowelski z podatku szelężnego w ziemi 
sanockiej anni praesentis kalkulacyą coram delegatis tejże ziemi uczynił i eo nomine kwit me- 
diante consensu wszystkich IMci braci od WlMci p. Kazimierza Bukowskiego sędziego i puł- 
kownika ziemi sanockiej otrzymał, przeto kwit ten approbujemy laudoąue praesenti tak od 
impetycyi wszelkiej jako i a functione uwalniamy i kwitujemy. 

15. A kiedy pospolite ruszenie województwa naszego ruskiego praesentibus limitatur, 
więc reassumpcya sądów kapturowych po ziemiach obseąuenda declaratur praesenti laudo, t. j. 
we Lwowie pod laską i dyrekcyą WMp. Siemińskiego podkomorzego ziemi lwowskiej i powiatu 
żydaczewskiego pro feria secunda post festum S. Michaelis Archangeli anno praesenti millesimo 
septingentesimo trigesimo ąuarto, w ziemi zaś przemyskiej pod laską WIMci p. Antoniego Bo- 
rzęckiego sędziego przemyskiego pro feria tertia post idem festum a w ziemi sanockiej pod 
laską i dyspozycyą WIMci p. Kazimierza Bukowskiego sędziego ziemi sanockiej pro eadem feria 
tertia post idem festum anni prasentis, albo też pro libitu każdej ziemi captato oportuno tem- 
pore per literas przy lasce prezydującego designando reassumi mają , aby sitientes iustitiam 
mogli mieć administrationem celeriorem sprawiedliwości świętej. Na tychże sądach kapturowych 
ułożenie taryf i repartycyi na regiment pieszy nowo erygowany, ponieważ ad praesens totaliter 
nie mogły subsequi adaequate sine praeiudicio cuiusvis nemine augendo neque ninuendo sub- 
sequi ma ; po ziemiach także, która ziemia komisarza niema, electio libera na tychże sądach 
praecommittitur. Też sądy kapturowe wszelkie sprawy etiam et per lauda województwa na- 
szego ad praesens tamże pro disiudicatione odesłane indiiate sądzić się mają. 

16. Lubo zaś po zaiimitowaniu pospolitego ruszenia województwo nasze do domów 
rozjeżdża się, aby jednak sine adminiculo consiliorum nie było, więc ad latus JWIMci p. kasz- 
telana duktora naszego JW pp. rezydentów i konsyliarzów delegujemy, t. j. z ziemi lwowskiej 
WWIMci pp. Krzysztofa Kruszelnickiego podczaszego żydaczewskiego i Karola Radziejowskiego 
pułkownika wojsk Jkr. Mci, Antoniego Drogomira komornika granicznego i pisarza kapturowego 
lwowskiego, Marcina Manasterskiego łowczego chełmińskiego i Alexandra Gorzkowskiego łow- 
czego żydaczewskiego, z ziemi zaś przemyskiej WWJIMciów pp. Wacława Wąsowicza starostę 
kiślackiego, Stefana Domaradzkiego starostę smoleńskiego, Jana Komorowskiego stolnika ki- 
jowskiego, Jana Wasilkowskiego podczaszego czernichowskiego, Jana stolnika mościckiego 
i Alexandra Manasterskiego podczaszego Winnickiego Manasterskich braci, Felicyana Świechow- 
skiego podczaszego podolskiego, Bronisława Pisarskiego podczaszego mielnickiego ; a z ziemi 
sanockiej WWIMciów pp. Mniszka łowczego koronnego starostę sanockiego, Józefa chorążego 
i łowczego sanockich Bukowskich, Józefa łowczego podolskiego i Wojciecha cześnika łęczyc- 
kiego Rosnowskich braci i Michała Nieborowskiego cześnika gostyńskiego na niedziel cztery ab 
actu limitationis praesentis kompotowanych naznaczamy, po wyszłych zaś czterech niedzielach 
per consequens i dalej póki potrzeba tego będzie. Inni IMcie pp. konsyliarze in laudis wyra- 
żeni, którzy będą requisiti od JWIMci p. duktora naszego adesse i jedni drugich luzować mają, 
consiliis et publicis obsequiis i kiedy tego będzie potrzeba etiam in ordine po generalnej kon- 
federacyi JWIMci p. duktorowi assystować obligantur. Jako zaś pomienieni IMcie p. konsy- 
liarze oraz rezydenci publica functione są characterisati, tam nietylko exempt ale i beneficium 
suspensionis legis consensu we wszelkich sprawach iuris et facti w każdym sądzie sive 



MO 1734 35-36 

actoratu sive reatu eorum przypadających, alias pro arbitrio utendi hoc beneficio currere po- 
winno zawsze sub nullitate decretorum et processuum secus per quemvis attentatorum po- 
stanawiamy. 

17. Jeżeliby zaś nie przyszło do decyzyi tak prędiclej sprawy z WlMcią p. Ustrzyckim 
skarbnikiem przemyskim w sądzie naszym wojskowym, tedy taż sprawa, czyli to w sądach 
podczas pospolitego ruszenia po ziemiach agitujących, czyli kapturowych, ad instantiam cu- 
iusvis iniuriati vel etiam instigatoris et delegati do jak najprędszego rozsądzenia mieścić 
się powinna. 

18. Kiedy zaś te nasze pospolite ruszenie już jest plenarie zalimitowane, więc obligu- 
jemy i upraszamy JWIMci p. kasztelana przemyskiego duktora naszego, aby negotia wojewódz- 
twa naszego prudenti sua vigilantia et circumspectione dysponował, a jeżeliby była tego po- 
trzeba do generalnej konfederacyi i do obrania generalnego marszałka, tedy jako mamy ochotę 
publicis Rzptej adesse negotiis, tak i na tamtem miejscu i akcie wespół z JWIMcią p. kaszte- 
lanem duktorem naszem mamy desiderium być przytomnymi, byle nas tenże JWMć p. duktor 
wcześnie o tem uwiadomił i we wszystkiem całości ojczyzny i województwa naszego prze- 
strzegał, o co upraszamy. Działo się w obozie pod Makuniowem dnia ośmnastego września 
roku pańskiego tysiącznego siedmsetnego trzydziestego czwartego. 

Castr. Leop. Rei. 532 p. 2539-2559; Fasc. Cop. Castr. San. 50. Nr. 744; Fasc. Cop. C. Leop. 37 p. 
5149-5160; Castr. Zydacz. 103 -. 1217—18 tylko początek; Fasc. Cop. C. Zydacz. 66 p. 921-932. 



36. 

Pod Makuniowem, 18 września 1734. 

Manifest generału województwa ruskiego. 

1. My niżej na podpisie wyrażeni ziemianie lwowskiej ziemi i powiatu żydaczewskiego, 
przemyskiej i sanockiej ziem województwa ruskiego generału wyszyńskiego przy wierze świętej 
katolickiej, utrzymaniu prawa i wolności naszych szlacheckich jako i przy dostojeństwie maje- 
statu króla IMci Stanisława Pierwszego p. n. m. zgodnie obranego immobiliter stojąc skonfe- 
derowani a za uniwersałami niegdy ś. p. JWlMć p. Jana z Bużenina na Niżyńcu Mniszka pod- 
czaszego przemyskiego marszałka tejże konfederacyi naszej in urgenti nas necessitate na po- 
spolite ruszenie wydanymi, w pole ad tuendam fidem, llbertatem et maiestatem wyprowadzeni, 
lubośmy intervenientibus fatis ś. p. JWIMci p. marszałka bez dyrektora orphani zostali, nie- 
chcąc jednak incinerare dobrych chęci naszych, pomienioną in toto utrzymując konfederacyą, 
ductoratum in manus JWIMci p, Mikołaja Sołtyka kasztelana przemyskiego, jako per omnia 
stadia virtutum idącego, któremu in elogium świat cały stoi w obozie pod Kobylnicą, liberę et 
sponte oddaliśmy. 

2. A że palpabiliter dostaje się nam wiedzieć pesundationem liberi veto a stąd praw 
i swobód naszych meritis et sanguine antecessorów nabytych eversionem, nie commodo nostri 
privato ale publico bono całej ojczyzny i stanu szlacheckiego wolnego studendo, prywatne emo- 
lumenta interessantów prospiciendo, takowym in libero regno zabiegając inkonweniencyom 
manifestujemy się najprzód przed Bogiem scrutatore serc naszych, omnia vidente, że nie za 
prywatnymi interesami osób naszych idziemy, ale publiczne dobro Rzptej i województwa na- 
szego utrzymujemy i że chcemy augere nie diminuere vires, wszystkie stany Rzptej i w. księstwa 
litewskiego resolvent intentiones nostri. 



36 1734 111 

3. A teraz kiedy przychodzi wyrazić doiores nam od JW braci naszych zadanych : naj- 
przód stanąwszy obozem pod Mościskami sub decora et gloriosa directione JW Mniszka mar- 
szałka naszego konfederackiego, doiendo fato z tego świata zeszłego, przed wszystkiem usiłując 
augmentari siły ad comprimendum hostem w ojczyźnie naszej grassującego, stosując się w tym 
punkcie do prawa pospolitego niedawno na sejmie convocationis postanowionego, wyprzysię- 
żenia się cudzoziemca króla polskiego, proponowaliśmy rekrut milicyi piechotnej autoramentu 
polskiego, ile zważając commune bonum generalu naszego województwa ruskiego respektem 
mniejszych expens na milicyą polską a na siły jednakowe erogować się mających. A zaś inni 
JW bracia nasi chcąc dogodzić desideriis suis, nie suffragari upadającej ojczyźnie, idąc per cal- 
culationem legis, piechotę autoramentu cudzoziemskiego próbowali, i tak z nami multo maiori 
numero nad IMciów będącymi luctantes, publiczną wraz z IMciami z nami ad unum non colli- 
mantibus do zniesienia się z innemi górnemi województwami respektem restauracyi i propono- 
wanej milicyi do generalnej konfederacyi od laski otrzymawszy deklaracyą ab invicem propozycye 
nasze odesłane zostały. 

5. A gdy nunquam przez nas deflenda fata JW marszałka konfederackiego podczas sto- 
jącego obozu pod Ryszkową Wolą nastąpiły, chcąc być in plena activitate ductoratum in sinum 
JW p. kasztelana przemyskiego, na rzecz szczególnie za laski JW marszałka konfederackiego 
postanowioną, non plus ultra w innych materyach procedendi oddawaliśmy, a tak policencyo- 
wanej szlachcie bracią naszymi osobliwymi instrumentami przez JW duktora na cztery niedziele 
do domów swoich odejścia wydanymi i podpisanymi. 

5. Intra hoc spatium niewyjścia czterech niedziel stanąwszy obozem pod Kobylnicą in 
nimis pauco numero sami IMcie intrusores elusive postąpiwszy sobie z nami bracią non sinistre 
sentientibus, nie uważając na oppozycyą manifestu kilkuset szlachty braci naszych rękami 
własnemi podpisanego, na milicyą cudzoziemskiego autoramentu niepozwalających przez W. 
Domaradzkiego starostę osmolińskiego ad archivum JW duktora naszego cum contradictione od- 
danego, eo non atttento, ciż JW bracia nasi sami siebie per involutionem in ius maiestaticum 
sztab i oberofficyerami osoby mające inne raunia et officia na prawo de incompatibilitate po- 
stanowione jako i gemein sine nobis de nobis nic przez uciemiężenia nas samych w podnie- 
sieniu i redukowaniu na większą kwotę dymów postanowić prywatnie umyślili. 

6. Dlaczego my przy determinacyi koła naszego i limicie następującej pospolitego ru- 
szenia będąc in plena activitate, jakośmy się toto tractu kołowania naszego de nullitate et inva- 
liditate postanowienia milicyi autoramentu cudzoziemskiego manifestowali, tak i teraz toż samo 
reasumując i przychylając się do manifestu przed tem uczynionego przy limicie kołowania na- 
szego pod Makuniowem, contra quosvis actus privatim subsecutos iterum atque iterum mani- 
festujemy się, servatis servandis, dając plenariam facultatem omnimodamque potestatem które- 
mukolwiek z między nas do podania tejże manifestacyi ad acta quaevis authentica regni, co 
pro rato et grato przyjąć wszyscy obowiązujemy się. Działo się pod Makuniowem dnia ośm- 
nastego Septembris millesimo septingentesimo trigesimo quarto anno. Salva eiusdem manifesta- 
tionis melioratione, auctione aut diminutione, si id opus fuerit pleno in robore reservata et 
praecustodita. Bogusław Bielski starosta rabsztyński, Antoni Żurowski Z. B., Stanisłw Wisłocki 
M. Z., Stanisław Nowosielecki Ł. H., Dominik Lisowski Ł. Z., Józef Stanisław Kupalski, Józef 
Hryniewicki, Piotr Potocki, Jan Korycki, Franciszek Bedło Zwoliński, Jan Białoskórski, Stefan 
Wyszpolski, Józef Żurowski, Jan Żurowski, Tomasz Wisłocki, Jan Wisłocki, Andrzej Nowo- 
sielski, Mikołaj Winnicki, Bazyli Winnicki, Teodor Wierzchaniowski, Stefan Monasterski, J. 
Małkowski, Jan Wolański, Piotr Borzęcki, Szymon Kopystyński, Dymitr Bandrowski, Jan Ja- 
worski, Teodor Biliński, Stanisław Biliński, Teodor Baczyński, Jan Popiel, Jan Buczewski, 
Franciszek Chmielecki, F. Jastrzębski C. L., Andrzej Żurowski. 

Castr. Leop. Rei. 532 p. 2395-2401 ; Fasc. Cop. Castr. San. 50 Nr. 745; Fasc. Cop. Castr. Leop. 37 p. 
5065—5068. 



112 1734 37 

37. 

Rudki, 19 września 1734. 

Protest ziemian województwa ruskiego przeciwko kasztelanowi 

przemyskiemu. 

1. Per tot fatorum seriem województwa naszego ruskiego (circa tuitionem fidei, liber- 
tatis et maiesłatis Najjaśniejszego Icróla IMci Stanisława Pierwszego p. n. m.) skonfederowanego 
od śmierci Św. p. Jana Mniszka, podczaszego przemyskiego, marszałka tejże konfederacyi na- 
szej przez duktorat JWlMci p. Mikołaja Sołtyka kasztelana przemyskiego utrzymujący się, 
widząc imperfectum (po śmierci pierwszego nieobrania inszego marszałka ex eąuestri ordine) 
statum, przeciwko któremu manifesta i remanifesta nasze pozachodziły, że tandem JWIMć p. 
Maciej z Unihowa Ustrzycki kasztelan lwowski, który zawsze sanis consiiiis tak całej Rzptej 
jako i województwu ruskiemu prodesse zwykł non parcendo słabemu zdrowiu swemu zjechał 
tu umyślnie pod obóz clicąc perswadować IMciom, ażeby utrzymując konfederacyą w którą 
województwo ruskie przy wierze świętej katolickiej, prawach, wolności i Najjaśniejszym królu 
IMci Stanisławie Pierwszym weszło, post decessum godnej pamięci IMci p. Mniszka podcza- 
szego przemyskiego marszałka tejże konfederacyi inszego marszałka, czyli to unanimi consensu 
jeżeliby mógł subseąui, czyli też per pluralitatem votorum ex eąuestri ordine, jako stanowi ry- 
cerskiemu ten honor przyzwoity obierali. 

2. My też intuitu tejże perswazyej JWlMci p. kasztelana lwowskiego spodziewając się 
że będzie akceptowana zbliżyliśmy, ile kiedy JWIMć p. kasztelan przemyski deklarował się 
JWlMci p. kasztelanowi lwowskiemu listami swojmi zjechać się et conferre o uspokojeniu całego 
województwa ruskiego i tu miejsce w Rudkach determinował. Jednak i in elusionem tylko tak 
JWlMci p. kasztelana lwowskiego jako i nas wszystkich, nie uczyniwszy żadnej konferencyi, 
koło pod Makoniowem dnia wczorajszego, t. j. 18 września złożył, duktorat swój tak cum 
praeiudicio pierwszych przed sobą w województwie tymże senatorów jako i eąuestris ordinis 
utrzymując IMciów unum z sobą sentientes, nie uważając na manifesta nasze pożegnał, uchwały 
in passivitate przemyskiej ziemi postanowili et quod maximum erygowanie regimentu pieszego 
i utrzymanie przez siebie obranych sine nobis sztabsoficerów i oficerów znowu chcieli w tera- 
źniejszym ostatnim kole potwierdzić. 

3. Przeciwko czemu tak wiele IMćów na ten czas praesentes manifestowali się, bo ta 
milicya jako nie była za życia ś. p. IMci p. marszałka skonkludowana, tylko szczególnie in pro- 
posito i wiele miała kontradykcyi, tak nie powinna być stanowiona cum praeiudicio wojewódz- 
twa naszego bez inszych województw, z któremi dopiero wraz trzeba decertare de proportione 
nowej milicyej i dla tego za życia IMci p. marszałka w kole publicznem stanęło, ażeby z tą 
milicyą zatrzymać się do zjechania się z innnemi województwy, co i prześwietne województwo 
krakowskie przez posłów swoich toż nam intimowało, ażeby z tą wyprawą do zjazdu wszyst- 
kich województw zaczekać. A zaczem inhaerendo manifestationi w grodzie przemyskim feria 6 
antę festum S. Bartholomei Apostoli proxima anno Domini 1734 tudzież manifestationi w tymże 
grodzie Sabbato antę festum Exaltationis Sanctae Crucis itidem proxima anno Domini 1734 po- 
czynionym tak contra ductoratum uti praeiudiciosum omnesąue actus et quaelibet sancita in 
antecessum jako i ad praesens prokurowane ile stante passivitate postanowione, tum etiam ra- 
tione elusionis dignissimi viri consilii i nas samych iterum atque iterum manfestujemy się, dając 
plenariam facultatem omnimodumąue potestatem do podania z nas każdemu ad acta quaevis 
authentica regni co pro rato et grato akceptować submitujemy się. 



37-38 1734 113 

4. Na którym manifeście własnemi podpisujemy się rękami. Działo się w Rudkacli dłe 
19 września roku 1734. Sebastyan na Charczewie Charczewski kasztelan słoński, Józef Fran- 
ciszek Dzieduszycki, Jan Piotr Dzieduszycki podczaszy ziemi halickiej, Konstanty Szeptycki 
miecznik przemyski, Bazyli Ustrzycki skarbnik przemyski, Jan Uliński stolnik podolski, Stanisław 
Ustrzycki cześnik buski, Jerzy Łowicki, Andrzej z Skrzynca Dzierzek, Andrzej Żurowski, Józef 
Żurowski, Wojciech na Skrzyńcu Dzierzek, Jan Żurowski, Jan Czajkowski nie umiejący pisać 
kładę znak krzyża świętego, Antoni Jasiński, Łukasz Hordiński jako nie umiejący pisać kładę 
znak krzyża Św., Stanisław z Skrzynca Dzierzek, Mikołaj Tustanowski, Bazyli Kulczycki Hanicz, 
Stefan Wysoczański, Dymitr Bandrowski, Bazyli Kulczycki Sztokajło nie umiejący pisać krzyżyk 
kładę, Alexander Czerniecki, Teodor Byliński, Jerzy Stebnicki, Stanisław Biliński, Stanisław Gut 
Kulczycki, Bazyli Hordyński, Michał Radomski, Jan Jaworski Tyszkiewicz, Andrzej Łomnicki, 
Kazimierz Kodrębski, Jędrzej Czajkowski Lechnowicz ze wsi Hordyni, Ludwik Wincenty Pran- 
dota Trzciński, Paweł Wysoczański, Jan Łomnicki, Alexander Chotecki, Stanisław Swierski, 
Stefan Wysoczański Fagorasz, Andrzej Lipecki, Jerzy Stebnicki, Franciszek Chotecki, Jerzy Czaj- 
kowski jako nie umiejący pisać znak krzyża świętego kładę. 

Castr. Prem. Rei. 543 p. 1761-1766; Fas. Cop. Castr. Pr. 105 p. 2415-2418. 

38. 

Przemyśl, 7 października 1734. 

Manifest szlachty przemyskiej. 

1. My prześwietnego generału województwa ruskiego in sacra libertate nati et educati 
concives sercem, duszą i wszelkiemi ciała potencyami i zmysłami prawdziwi wolnego narodu 
i naukochańszej matki naszej Rzptej synowie. Naprzód Najwyższemu Stwórcy naszemu nieu- 
stanne czynimy dzięki, że nas nietylko w wierze św. katolickiej ale i w miłej każdemu wolności 
constituit, matce zaś naszej najukochańszej teraz od niektórych wyrodków detestabili maestu 
obciążonej, i krwawe prawie łzy super infelices casus toczącej in alleviationem tak ciężkiego żalu 
i utrapienia tejże ukochanej matki i oraz in tuitionem jej przy rekognicyi zupełnej i utrzymaniu 
wiary świętej katolickiej praw i wolności polskich, tudzież przy dostojeństwie Najjaśniejszego 
Stanisława Pierwszego króla Polskiego p. n. m. wolnego narodu patriotae wolnymi gło- 
sami obranego, życie i fortuny sakryfikujemy, z tem się przed Bogiem i całym światem 
oświadczamy. 

2. A źe maledicti filii a bardziej viperae wnętrzności matki szarpiący, nie dosyć że pe- 
riuris votis prawem Boskiem i koronnem damnatis et impio conatu po nastąpionej Najjaśniej- 
szego Stanisława Pierwszego króla Polskiego p. n. m. in loco solito prawem koronnem cir- 
cumscripto wolnej elekcyi, assumptis contra libertatem inimicorum viribus et armis, pod temiż 
execrabili methodo książęcia IMci elektora saskiego in pauco numero non praecessis solennita- 
tibus pro principe Poloniae wybrali i obrać musieli, po której pseudo i gwałtownej elekcyi 
duritia cordis et caligine mentis ciż wyrodkowie praeoccupati, takowymże sposobem ale prawem 
zakazanem książęcia IMci elektora saskiego przez osobę do koronowania, stante dignitate pri- 
matiali JO książęcia IMci Teodora Potockiego arcybiskupa gnieźnieńskiego prymasa Korony 
Polskiej i w. księstwa Litewskiego, nienależącą w Krakowie koronować usiłowali, a po koro- 
nacyi z nieprzyjacielskimi orężami na własną matkę powstali, krew kochających matkę synów 
po różnych miejscach przelewali, świątnice Boskie ciż nieprzyjaciele od wyrodków wprowa- 
dzeni rabować, nawet i samemu Panu Bogu non parcendo, teraz zajadła malignitas nieprzyja- 

AkU grodtkie i zit;m^ki« XtIII. ic 



114 1734 38 

cielska Sanctissimum ex pixidibus sacrilega manu na ziemię wyrzucać, osoby ducliowne tyrań- 
sitiemi sposobami mordować i męczyć, zacnym szlachciankom tak mężatkom jak i pannom 
wiolencye i gwałty czynić ważyli się i dotąd nie przestają, dobra tak Bogu poświętne jako 
i ziemskie braci swoich pustoszą, niszczą i w niwecz obracają. Nadto ciź wyrodkowie na 
oppressyą ojczyzny coraz to więcej nieprzyjaciół wprowadzając fortece, miasta i miasteczka 
z wszelkiemi amunicyami nieprzyjaciołom dopomogli odebrać i z tymi się nieprzyjaciółmi wy- 
cisnąwszy wszelkie sumy super deplorandam ac lugubrem w czasiech teraźniejszych infelicitatem 
cieszą i chełpią. 

3. Niedosyć natem, ale założywszy sobie pod pseudo - elektem i koronatem ksiąźęciem 
saskim i elektorem magnalia senatorów i urzędników tych i innych, którzy przez wyprzysię- 
żenie się na tron polski alienigenam wprowadzać niechcących, a przy dostojeństwie Najjaśniej- 
szego Stanisława Pierwszego króla Polskiego szczęśliwie i prawdziwie indigitante samego Pana 
Boga providentia obranego statecznie i trwale zostających, minis carcerum, konfiskowaniem fortun 
a nawet i odjęciem życia surowo grożąc, do rekognicyi koniecznej tegoż swego pseudo-elekta 
i koronata przymuszają. I że peccator dum peccat in profundum cadit, czyli sami licentiose 
czyli też od jakiegoś pseudo - teologa od przysięgi po województwach podczas konfederacy. 
i na sejmie konwokacyalnym na utrzymanie Polaka na tron Polski o exkluzyą cudzoziemca, 
jawnie bo in facie najprzód samego Pana Boga wszystko widzącego, a potem prześwietnej 
Rzptej wypełnionej dywolwowawszy się i absolwowawszy naszych braci, Boga sumienie i wol- 
ność kochających, hostilitate et immanitate invocata inimici, za informacyą wyrodków dobro- 
wolnie periurorum do podobnegoż krzywoprzysięstwa wymuszają. JO książęcia IMci Teodora 
Potockiego arcybiskupa gnieźnieńskiego prymasa polskiego legatum natum do utrzymania wiary, 
wolności, swobód i praw polskich tudzież dostojeństwa Najjaśniejszego Stanisława Pierwszego 
króla Polskiego p. n. m. principale zelo, pietate et consilio caput a Korony Polskiej nieosza- 
cowany klejnot violenta manu oderwawszy sub rigido seąuestro trzymają. Najjaśniejszego króla 
IMci francuskiego posła de charactere poselstwa całemu światu wiadomego contra iura gentium 
czyniąc i one gwałcąc w takowyźe sekwester niesłusznie i niesprawiedliwie teraz inimicorum 
manus triumphant wzięła i innych wiele nawet dyskrecyą przyzwoitą stanowi sexus muliebris 
skalwakowawszy i temu nie przepuszczają, bo JW senatorki i urzędniczki polskie podobnym 
sekwestrem et stricta custodia aggrawują. 

4. Nadto sejmiki, sejmy i trybunały odprawować niegodziwym sposobem bo sub armis 
zamyślają i inne wielkie bezprawne actus czynią, które tamąuam nefandi actus et ausus tak 
żadnego vigoru i valoru mieć nie powinny. Przeto stosując się ad praeclara prześwietnego 
województwa krakowskiego sancita et acta, które nietylko wiekopomnej ale i nieśmiertelnej 
godne chwały, oraz konformując się do manifestu w Piotrkowie dnia ósmego miesiąca Sep- 
tembra roku teraźniejszego przez JW Palęckiego marszałka województwa poznańskiego i ka- 
liskiego, Jana Kolumnę Waleskiego chorążego piotrkowskiego sieradzkiego, Jana Malińskiego 
chorążego gostyńskiego łęczyckiego, Józefa Załuskiego starostę rawskiego, Jana Jerzego Kczew- 
skiego podkomorzego malborskiego tychże województw skonfederowanych marszałków, in Re- 
publica dexteritate virtute et consilio concives emeritos ad exemplum innym prześwietnym wo- 
jewództwom uczynionego, z którem to prześwietnem województwem krakowskiem unanimi 
voto unumque velle et noUe mieć chcemy i pragniemy i tym się naszym instrumentem publicz- 
nym oświadczamy. 

5. Nihilominus wszelkie actus pro bono publico i przy dostojeństwie Najjaśniejszego 
Stanisława Pierwszego króla Polskiego p. n. m. utrzymania wiary, praw ojczystych i wolności 
nastąpione amplectimur i manutenere fide et conscientia ac honore deklarujemy. Przeciwne zaś 
actus z strony pseudo - electa i koronata książęcia saskiego jako gwałtownie z naruszeniem 
wolności i praw ojczystych od wyrodków poczynione execramur, wyrzekamy się i za nieważne 



38-39 1734 115 

mieć chcemy i mamy, przeciwko którym oraz contra noviter attentata przez nieprzyjaciół na- 
szych tym publicznym instrumentem przed Bogiem i światem z nieutulonym żalem skarżymy się 
i protestujemy. Działo się w Przemyślu na reassumpcyi sądów kapturowych ziemi przemyskiej 
feria quinta post festum Sancti Francisci Confessoris proxima anno Domini miliesimo septin- 
gentesimo trigesimo quarto. Mikołaj Sołtyk kasztelan ziemi przemyskiej duktor generalu woje- 
wództwa ruskiego skonfederowanego marszałek sądów kapturowych ziemi przemyskiej. 

Castr. Prem. Rei. 543 p. 1727-1731. 



39. 

Przemyśl, 9 października 1734. 

Uchwały sądu kapturowego przemyskiego. 

1. Aclum Premisliae in iudiciis capturaiibus terrae Premisliensis et districtus Prevor- 
scensis post felicem eiectionem serenissimi Stanislai Primi regis Poloniae sabbato post festum 
S. Francisci Confessoris proxima anno Domini 1734. 

2. Kalkulacya WIMci p. Jana z Humnisk Humnickiego podsędka ziemskiego przemys- 
kiego z administracyi podatku szeiężnego ex currentia anni prateriti 1733 die 12 Mai zaczętego 
a in anno praesenti 1734 die eadem 12 Mai zakończonego na sądach kapturowych uczyniona. 

3. Ponieważ WlMć p. Humnicki podsędek ziemski przemyski po zakończonej admini- 
stracyi szeiężnego z kurrencyi roku przeszłego 1733 od dnia 12 maja zaczynającego się a dnia 
tegoż 12 maja w roku teraźniejszym kończącego się czyniąc dosyć dekiaracyi sądowej przy 
elekcyi tegoż W. administratora zaszłej, a bardziej siebie samego ductus honore et conscientia 
intaminata ab omni onere pomienionej administracyi szeiężnego ewinkując, jako od tegoż sądu 
kapturowego vigore laudi Yisnensis do administracyi tegoż podatku liberis vocibus był obrany, 
tak przed tymże sądem de gęsta administratione pretendował kalkulacyi. Przeto sąd pomieniony 
kapturowy przemyski przychylając się do rekwizycyi W. podsędka a czyniąc dosyć sądowej 
dekiaracyi przy obieraniu tegoż W. podsędka na administracyą podatku tegoż szeiężnego w roku 
przeszłym 1733 zaszłej do kalkulacyi z pomienionym W. podsędkiem jako administratorem po- 
datku szeiężnego przystąpił, po której uczynionej doskonale kalkulacyi partim przez kontrakty 
arendowne, partim przez dekreta na sądach kapturowych zaszłe z nłiastami, kiedy liąuide et 
indubitate z miast i miasteczek sumy trzydzieście i jeden tysięcy wraz skomputowanej przez 
W. podsędka wybranej pokazało się, tedy sąd kapturowy wzwyż wyrażoną sumę 31.000 zł. p. 
przez Wp. podsędka aktualnie wybraną pro liquida et reali uznawszy aktualnie akceptuje, oraz 
i tejże pomienionej sumy 31.000 zł. p. kalkulacya expens erogowanych na potrzeby ziemiańskie 
potrzebną być nieodwłocznie uznaje. Której wyraźnej woli i dyspozycyi sądów kapturowych 
WlMć p. podsędek zadosyć czyniąc, takową uczynił kalkulacyę. A naprzód za ordynacyą godnej 
wspomnienia pamięci JWlMci p. Jana Mniszka podczaszego przemyskiego marszałka konfede- 
racyi generału województwa ruskiego, WWlMciom pp. rotmistrzom wyprawnym ziemi prze- 
myskiej 12.600 zł. p., temuż JWIMci p. marszałkowi 4,000 zł. p., WIMci p. Bazylemu Ustrzyc- 
kiemu stolnikowi żydaczewskiemu za funkcyą poselską na sejm 3000 zł. p., JWIMci p. Miko- 
łajowi Soltykowi kasztelanowi przemyskiemu duktorowi generału województwa ruskiego na 
konserwacyą milicyi wyprawnej 4.500 zł. p., IMci p. Pawłowi Przeczkoskiemu cześnikowi wi- 
skiemu vigore potioritatis zatrzymane niegdy Wpp. Janowi Konarskiemu cześnikowi kijowskiemu 
i Mikołajowi Konarskiemu braci rodzonym 2000 zł. p., IMci p. Gorzyckiemu także ex potiori- 



116 1734 39 

łatę zatrzymane 600 zł. p. Na ludzi prezydyalnych w Przemyślu continua per totum tractum 
pospolitego ruszenia na usłudze miasta subveniendo omni modae securitati zostających i na pp. 
instygatorom securitatis tymże żołnierzom prezydyalnym przydanych zł. 260 za assygnacyami 
swoimi tenże WIMć p. podsędek przez miasta i miasteczka rzetelnie pomienionym IMciom wy- 
płacone wraz złączone sumę dwadzieścia tysięcy i sześćdziesiąt zł. pokazał i documen- 
taliter próbował, więc sąd pomieniony kapturowy takową exacte uczynioną kalkulacyą uwa- 
żywszy, za tak wielkie prace fatygi i koszta podjęte a osobliwie pro tam exacte peracta admi- 
nistratione lubo non condigne praemiando, temuż Wp. podsędkowi 2.000 zł. p. do odebrania 
in personam sui z tegoż szelężnego naznacza, resztującą zaś sumę 2.040 zł. p. ex summa ori- 
ginali całego szelężnego trzydziestu tysięcy i jednego zł. p. pochodzącą tenże Wp. podsędek 
do rąk i za kwitem JWIMci p. kasztelana przemyskiego jako duktora na konserwacyą tejże 
milicyi wyprawne i ąuanto velocius wypłacić będzie powinien. Którą to tak percepty jako 
i expens pro reali et indubitata sąd kapturowy takim, ut supra expressum est, sposobem uczy- 
nioną uznawszy kalkulacyę, i one jako rzetelną approbowawszy, liberum Wp. podsędka jako 
i sukcessorów jego po tak zupełnie i exacte zakończonej administracyi swojej od wszelkiej im- 
petycyi czyni i deklaruje. 

4. Deklaracya miastu Przemyślowi. Jako zwyczaj praktykowany obtinuit, że po miastach 
wielkich osobliwie grodowych dla prędszej sprawiedliwości wykonania, osobliwie in crimina- 
libus, ministros publicos panowie mieszczanie zwykli konserwować, na co prawa i obowiązki 
partykularne na siebie mają, miasto zaś Przemyśl jako sądowi delatum jest, że ministra publicz- 
nego, t. j. kata przez ten wszystek czas zamieszania domowego, gdzie się najwięcej występnych 
znajduje ludzi, nie ma i nie konserwuje, przez co in administratione iustitiae wielka się dzieje 
retardacya, o co skargi różne do sądu niniejszego kapturowego pozachodzili, tedy sąd kaptu- 
rowy chcąc to mieć miasto jako stołeczne w najdoskonalszym porządku, nakazuje, aby pp. 
mieszczanie przemyscy o ministra jako najprędzej postarali się i onego konserwowali a to sub 
poenis trecentarum marcarum polonicalium ad cuiusvis instantiam ac in quovis iudicio et sub- 
selio regni in casu contraventionis na tychże mieszczan irrogandis. Ludziom zaś prezydyalnym 
po zł. dziesięć a pp. instygatorom po zł. sześciu na tydzień jeden z podatku czopowego kur- 
rencyi tegorocznej a prima Augusti zaczętej, aby toż miasto Przemyśl irremissibiliter wypłacało 
co tydzień. Któren expens WIMci p. administrator przy kalkulacyi pro persoluto przyjąć 
będzie powinien. 

5. Deklaracya o lafy. Ponieważ tak wiele IMciów pp. sędziów kapturowych ąuaeru- 
lantur o lafy, że choć one od WWlMci pp. delegowanych sędziów na osoby swoje poodbie- 
rali, ale skutku żadnego w odebraniu adiudicatorum z owychże niemasz, skąd evidenter apparet, 
że nie miała być sufficiens kalkulacyą z IMcią p. Nowosielskim instygatorem uczyniona, zaczem 
sąd kapturowy dla uspokojenia tej materyi deklaruje na przyszłej incydencyi sądów dwóch 
WWIMci p. sędziów do zupełnej uczynienia kalkulacyi z pomienionym instygatorem uprosić 
i delegować. 

6. ludicium capturale terrae Premisliensis et districtus Prevorscensis post expedi- 
tam conventionem generałem, iudicia sua ex mente laudi in martiali campo peracti in duabus 
septimanis inchoavit, causasąue in regestris pendentes in tam stricto temporis spacio quas 
portuit disiudicavit, reliąuas vero necdum disiudicatas in futura deo dante iudiciorum incidencia 
disiudicaturum se pollicetur. lam vero condemnationes, tam ex simplicibus quam et arestatis 
regestris super renitentibus et iuri rebellibus obtentas, ministeriali regni generali, provido Mi- 
chaeli Omieciak, iudiciorum suorum apparitori publicare et proclamare, ut iuris et moris est, 
demandavit. Qui ministerialis satisfaciendo muneri officii sui easdem condemnationes in praetorio 
demum in foro publico proclamavit publicavit et ad notitiam omnium hominum deduxit tali- 
erąue iudicio suo relationem detulit. Nihilominus haec eadem sua iudicia ad feriam tertiam 



39-40 1734 117 

in crastino festi 00. Sanctorum proxime in anno praesenti incidentem prorogat limitat et differt 
executionesque decretorum in praesentibus iudiciis ad exequendum declaratas ad eandem fu- 
turam incidentiam conservat et reicit. Ad extremum personarum cuiuscunque status et condi- 
tionis tam intra et extra moenia civitatis Premisliensis et ubivis locorum commorantium ac in 
iis transeuntium pacem et securitatem pubiicam legibus regni circumscriptam et praecipue in 
turbulento Reipubiicae statu cautam cavet et praecustodit, actus limitationis vigore. 

Prot. decr. ter. Prem. 388 p. 231—234. 



40. 

Przemyśl, U października 1734. 

Manifest Bazylego Ustrzyckiego. 

1. Do urzędu starościńskiego grodzitiego przemyskiego i aktów tegoż urzędu osobiście 
przyszedłszy WIMć Bazyli z Unihiowa Ustrzycki skarbnik ziemi przemyskiej nowo wyprawnej 
milicyi autoramentu cudzoziemskiego z prześwietnej ziemi przemyskiej komendant, fortuny 
i honoru, życiu się równającego całości przestrzegając i warując, stosując się do salwy w re- 
manifeście przed aktami niniejszymi sabbato antę festum Exaltationis Sanctae Crucis roku tera- 
źniejszego przezemnie uczynionym zachowanej i obwarowanej, tenże remanifest we wszystkich 
punktach approbując, ponieważ po zaszłych pro et contra publicznych manifestach dotąd jeszcze 
zawziętość ludzka nad honorem i fortuną dobrze nabytymi saevire nie przestaje, i owszem 
ustawicznemi i nigdy nie praktykowanymi denigrat et deturpat aktami , przeto początek tego 
mego aktu i manifestu przed początkiem wszystkich rzeczy najsprawiedliwszym sędzią Bogiem 
czyniąc manifestuję się i dolegliwości moje in aram iustitiae eius sanctae składam. Manifestuję 
się przed tym Panem, który najskrytsze myśli penetruje i wie, że post dolenda fata Najjaśniej- 
szego Augusta Wtórego króla polskiego cokolwiek prześwietna Rzpta polska dla utrzymania 
wiary świętej katolickiej, praw ojczystych, swobód i wolności krwią antecessorów naszych 
wypracowanych czyniła i czynić nie przestaje, te wszystkie sancita i uchwały jako saluberrimi 
sensus upadającą matkę Rzptę polską wspierający i salwujący sacrosancte jako syn prawdziwy 
tej matki a nie odrodek trzymam i zachowuję, oświadczam się i manifestuję przed tymże Bogiem 
i przed Prześwietną Rrzptą Polską i całym światem, że nie dla jakiego prywatnego emolu- 
mentu nigdym się nie wiązał ani złączał z tą i takową partyą, któraby partykularnego tylko 
szukała zysku a o utrzymaniu wiary, wolności i praw zapomniała. 

2. Może geniusz ludzki na ten punkt wyrzucić mi nastąpione rewolucye pod Ryszkową 
Wolą, ale kto tej rewolucyej początkiem, jeżeli nie ci IMcie, którzy mnie i braci moim jakoby 
małe acta zadane, a czemu za życia i dyrekcyej niegdy JWlMci p. Mniszka marszałka konfe- 
derackiego takich niepraktykowało się inkonweniencyi, bo ten wódz, za co godzien nieśmier- 
telnej chwały, nie kochał się w partykularności, które choć czasem faworytowie prezentowali 
odrzucał i kondemnował takie, a tylko zawsze pro bono publico prześwietnego województwa 
z zaszczytem i przykładem innych województw czynił. Rewolucyi pod Ryszkową Wolą kto 
okazyą, tylko ci IMcie, którzy liberum veto pupillam libertatis kształtnymi dowcipami tłómaczyć 
nsiłowali, na co patrząc cum concivibus prześwietnego województwa ruskiego z żalem mu- 
siałem IMciom iustam dać na to explicationem. A że IMcie pp. po tej rewolucyi pro bono pu- 
blice adaeąuata media pacis et unionis mnie z bracią moją tamże pod Ryszkową Wolą w obozie 
zostawiwszy, a sami się pod Kobylnicę ruszyli i tam non vocatis nobis iuxta eorum velle in 
passivitate koła i inne transakcye formowali, zadają mi IMcie, żem wziął przeszło 100.000 



118 1734 40 

i tern pieniądze non in usus milicyi pod komendę mnie oddanej, ale in privatum miał conver- 
terę commodum. 

3. Pomylą się IMcie in utroque supposito, bo nic więcej nie wziąłem, tylko to co 
dyspozycya prześwietnej ziemie wyraziła, chociaż do tej milicyi non proporcionaliter uczyniona, 
to jednak takowej nie wyrachują założonej kwoty. Nie mają tego IMcie prae oculis, że tak 
w szczupłym czasie nie czekając wybrania pieniędzy swojąm fortunę na moderunek i apparencyą 
milicyej cudzoziemskiej, której daleko większa trudność i koszt większy comparendi jak pol- 
skiego żołnierza, jeżdżąc sam, ludzi posyłając dla sporządzenia po różnych miastach azardował, 
ażeby zadosyć się stały dyspozycyi prześwietnej ziemi przemyskiej necessaria do tejże milicyi 
cudzoziemskiej przepłacać musiałem, ile w tak potrzebnym czasie a nagłym największa u IMciów 
w oczach zdaje się do mnie uformowana pretensya, a innych i własnych swoich defektów nie 
widzą. Pokażę to czasu swojego, że cokolwiek wziąłem, to oprócz tego na zaszczyt prześwie- 
tnego województwa całego z swojej własnej fortuny znaczną sumę erogować musiałem. I tego 
IMcie nie wiedzą, że lubo milicyi komendy mojej lenungi przyzwoite i gaże officyerskie zatrzy- 
mane i dla tych dyfferencyi IMć WW pp. mniej potrzebnych uczyniło trudność do wybrania 
a przecie dla konserwacyej własną fortunę obciążywszy lenungami i co należy do potrzeby 
i reparacyi milicyi prowidować muszę. A kto będzie przyczyną kiedy w dalszym trakcie tych 
nieszczęśliwości, gdy mojej własnej substancyi już też dalej azardować naprzykrzy się, a ci 
IMcie WW pp., do których to należeć miało, nervum et annonam dla tej milicyej prowidować 
recusabunt, że taż milicya upaść będzie musiała. W tym tedy punkcie wcześnie oświadczam 
się IMciom WW pp. ażeby na potem jakowej na osobę moją nie składali przyczyny. 

4. Wyrażają i to zadają mi IMcie pp , że chorągwi nie pilnuję, że w tejże chorągwi 
zupełnego nie trzymam komputu, na co tak IMciom replikuję. Wiadome IMci pp. dobrze, że 
tam gdzie mię ordynans zaszedł i sam siebie i chorągiew moją w zupełnej liczbie naprzód 
przed niegdy JWIMcią marszałkiem naszym konfederackim a potem i przed Imcią regiminenta- 
rzem wojsk koronnych prezentowałem i zostawałem, czyniąc wszelkim ordynansom i powinno- 
ściom żołnierskim zadość, przy zupełnym chorągwi kompucie. A zatem nie mogą mnie JWIMcie 
pp. convincere, żem nie był w obozie i nie pilnowałem chorągwi. A że po półrocznej expe- 
dyowanej w obozie attendencyi JW niegdy IMć p. marszałek konfederacyi naszej jako konsy- 
liarza invocando, tudzież dla odebrania w dalszym czasie co do milicyej należało i dyspozycyi 
i utrzymania obligował mnie w pospolitem zostawać ruszeniu, to pytam się, kiedym obligowaną 
wypełnił usługę jeżelim przeto miał deviare. 

5. Incusant jeszcze IMcie pp., że teraz pod chorągwią zupełnej ludzi niemasz liczby. 
A któż temu winien, wszakżeż ja po uczynionej dyspozycyej pod Szczutkowem, że dezertyerów 
IMcie possessores oddawać sub poena mille marcarum dyspozycya niegdy JWIMci p. marszałka 
konfederackiego obligowani byli, starałem się o dezerterów odebranie, w ekonomiej Sambor- 
skiej rekwirowałem WIMci p. komisarzów, także rekomendowałem IMciom p. possessorom, aby 
pod ludzi, którzy to na rozmaitych podjazdach, to przez skaleczenie innymi supplementowali, co 
łatwo subsequetur, bo IMć p. Wyszyński, ekonomiej Samborskiej komisarz, kazawszy niektó- 
rych połapać dezerterów, oświadczał się listownie, że ich miał odesłać, ale IMcie pp. komisarze, 
jako eodem gloriantur titulo, czyli z własnej swej woli czyli z dyspozycyi JWIMci p. kasztelana 
przemyskiego wydania dezertyerów, lenungów, koni i na reparacyą broni, moderunku expenzy 
potrzebnej jako się pokaże jawnie i dowodnie impedyment uczynili. A zatem com ja winien, za 
co takowe na mnie wkładać impostury. 

6. Zadali mi IMcie pp. przez swój manifest, żem concivibus poczynił krzywdy, o któ- 
rych do sądów kapturowych jakoby zapozwany miałem się zabierać na exempta , i w tym 
punkcie niechaj mi wybaczą JWIMci pp. ci, co mi to obiecerunt i pisali, że się in suo suppo- 
sito prawdziwie omylili ; bo jeżeli mi p. Drohojowski podstoli chełmiński wydał pozew o po- 



40 1734 119 

czynienie szkody przez ludzi mojej komendy, tom z IMcią panem chciał się sądzić adaeąuatis 
iuris gradibus, a że IMć p. po wydanym pozwie sprawy nie prosekwował, com ja winien ? 
Ale i to rzecz non postremae considerationis, że IMcie pp. obrali się protektorami interesu 
IMci p. Drohojowskiego podstoiego chełmińskiego, chociaż sam mógłby bez wszelkiej protekcyi 
o swoje czynić pretensyą. Jeżeli się w sprawie jakiej plenipotent mój na exempt zabierał, to 
słusznie, bo prawo pozwoliło hoc beneficium. A żem w obozie był i munia wojskowe odpra- 
wował, czego i sam IMć p. kasztelan przemyski był spektatorem, to i to prawda. 

7. Na ostatek jeszcze mi IMcie pp. zadali, żem exekucyami ludzi oprymował, pieniądze 
od nich nad słuszność wybierać kazał, i tego mi JWIMcie pp. nie wypróbują, chyba indagacyą 
w Samborze przeciwko prawo pospolitemu odprawioną próbować zechcą. Ale niech świat cały 
zważy i uważy, jeżeli to słuszna, aby takie osoby do indagacyi godziło się ordynować, które 
będąc autorami zadanych przez manifest lezyi i kalumnii na poparcie zarzutu i opisu sami się 
na ten urząd wprosili, niech mówię świat zważy, jeżeli osoba processami przyciśniona, może 
sądzić niewinnego et perficere actus albo iudicare ; kto słyszał albo czytał na to prawo, żeby 
osoba czyli osoby na rozeznanie pretensyi, krzywdy jakowej delegowane, ludzi lub minis et 
poenis do spisowania pretensyi i poprzysiężenia owych przymuszała albo przymuszali, recu- 
santes krzywd pisania i poprzysięgania onych poenis personalibus bijąc, więżąc i sekwestrując 
et crumenalibus, bo talerów kilka od każdej wsi extorquendo karali. Kto widział albo słyszał 
żeby sędzia albo delegat, albo sam suplikę napisawszy albo człeka swego do napisania infor- 
mowawszy, na takowe supliki nie bez ciężkiej krzywdy sumienia poprzysięgać przymuszał. 
Wszystko to działo się na tej komisyi, na co tamtejszego kraju concives z niemałem podzi- 
wieniem i zgorszeniem a wielkiem honoru mego ubliżeniem patrzyli się i dziwowali. I czyż 
możesz takową indagacyą bezprawną konwinkować mię w zadaniu strona ? To zaś com (expli- 
kując niewinność moją, bo jeżeli exekucya dla renitencyi possessorów ordynowana była, to 
tylko wiktu pozwoliłem i groszy sześć a nic więcej) wyraził, każdego czasu tym IMciom pp. 
delegatom czyli osobom indagacyi słuchającym dowieść będę gotów, jako przeciwko instru- 
mentowi i o nieważność jego na tę indagacyę wydanemu przedtem mój solenny do aktów tu- 
tejszych zaniosłem manifest, tak i teraźniejszym o nieważność instrumentu, tudzież z niego od- 
prawionej oraz i innych aktów, któreby się na lezyą honoru i fortuny mojej uszczerbek w któ- 
rychkolwiek aktach znajdowały manifestuję się. 

8. Zadali mi IMcie pp., żem szlachtę ad perturbandam tranquillitatem karmił i poił. 
Znać kompositor tego punktu na sejmikach, na kompaniach w naszej ojczyźnie nie bywał, że 
naszych polskich nie wie zwyczajów, lubo powinienby wiedzieć, bo teraz i sam naszej polskiej 
ceremonii bywając u różnych IMci braci w obozie stojących, w namiotach, na obiadach i ko- 
lacyach, nietylko tedy moja inwencya, aby gdy brat szlachcic przyjdzie, że mu się z ludzkością 
prezentuje, nie dlatego jednak, abym mu recte senliendi sensum de communi bono publico 
zapprecyował i jakowej od niego prywatnej pomocy wyciągał dla mnie, lecz to wszystko da- 
wnych zwyczajów trybem, często dla koligacyi, często dla sąsiedzkiej przyjaźni usus obtinuit, 
które i insi IMcie bracia concives, tego zwyczaju zachowania capaces, zachowują. A zatem 
niech sobie p. kompositor wyperswaduje, że szlachcic każdy niemoże za oświadczoną ludzkość 
rectum sensum communis boni zaprzedawać a odbierać particularitates. 

9. Nad to zadają mi to IMcie pp., że ob metum odpowiedzi za wzięte pieniądze i ja- 
koby za poczynione krzywdy chwyciłem się partyi inszej ; jeżeli z Imciami bracią circa liber- 
tatem et liberum veto obstawał i obstaję, to za to nie mogą mnie IMcie pp. arguere. Bardziej 
to podobno niektórych IMciów pp. tangit, żem się przy słuszności prawie opponował, bonum 
publicum promowował, także i o moje concernens naprzykrzał i tak będąc nieukontentowani lezye 
i objekcye pozadawali, żeby mnie mogli od siebie segregare i moim pretensyom słusznym re- 
kuperowania iustum zatamować cursum. Niechno IMcie pp. de suis villicationibus prześwieł- 



120 1734 40-41 

nemu województwu wyjustyfikują się i dadzą calculum, a osobliwie ci IMcie pp., co różne 
funkcye na sobie miewali i tych funkcyi z niemałą krzywdą ludzi ubogich zażywali, i owszem 
abutebantur a nawet in oppresionem maiorem i Żydom oddawali a przeciwko tak ścisłej kai- 
kulacyi nie czynili, ani komissyi na IMciów pp. nie wydawano, i choć supliki trafiły się praw- 
dziwe i kwerymonie godziwe, to ich nie uważano. Czemu IMcie pp. więcej niż bez pół roku 
za życia niegdy JWIMci p. marszałka konfederacyi naszej o tych krzywdach i pretensyach w tak 
wielu kołach nie czynili wzmianki ani kwerymonii, chociaż IMcie pp. possessorowie dóbr jako 
i komisarze ekonomiej Samborskiej sami będąc po kilka razy w województwie, żadnej skargi 
ani suppliki nie podawali na mnie, ani się przed aktami nigdy nie uskarżali, aż dopiero teraz 
nie z żadnej prawdziwej relacyi, ale tylko szczególnie in retrusionem swoich pretensyi, które in 
loco competenti swego czasu deducere i aprobować gotów będę. Dopiero teraz niesłuszne 
objekcye i pretensye IMcie pp. sobie poformowali a zatem jako od IMć pp. niesłusznie przez 
wyżej wyrażone zarzuty na honorze i fortunie ponoszę krzywdę, tak o nieważność objekcyi 
a zaś o windykowanie moich realnych krzywd i pretensyi nietylko przed aktami tutejszymi ale 
i przed samym Panem Bogiem i całym światem po trzykroć manifestuję się. 

Castr. Prem. Rei. 543 p. 1740-1750; Fasc. Cop. Castr. Prem. 105 p. 2401-2408. 



Sanok, 5 listopada 1734. 

Uchwały sądu kapturowego sanockiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i sędziowie kapturowi tudzież ziemianie ziemi naszej 
sanockiej zjechawszy się na sądy kapturowe, stosując się do laudów tak na sejmiki w Wiszni 
jako i w polu na pospolitem ruszeniu całego generału województwa naszego postanowionych, 
takową czynimy in freąuentia wielu IMciów zgodną dyspozycyą. 

2. Najpierw ponieważ cała Rzpta dotąd od nieprzyjaciela oppressa, sine consiliis pu- 
blicis zostawać nie może, obligujemy JWIMciów pp. konsyliarzów ziemi naszej, aby ex turno 
w laudach wyrażeni przez niedziel cztery ad latus JW duktora województwa naszego pro tui- 
tione et securitate ziemi rezydencye odbywali. 

3. A że wojska koronne już na swoje leże rozłożone w województwie i w ziemię naszą 
wkraczają, anticipando wydanie paletów in casum necessitatis de consensu IMciów wszystkich 
ziemianów taryfę postanowiliśmy i posłów do JWIMci p. regimentarza generalnego wojsk ko- 
ronnych WIMciów pp. Stadnickiego podczaszego, drugiego Grodzickiego skarbnika ziemi sa- 
nockiej uprosiliśmy, aby jak najprędzej według danej sobie instrukcyi tę legacyą expedyo- 
wali obligujemy. 

4. Że zaś przez lauduni w polu w pospolitem ruszeniu pod Makuniowem postanowionem 
jest odesłana kalkulacya słuchania WIMci p. Remera rotmistrza ziemi naszej sanockiej chorągwi 
wyprawnej, który akcelerując tąż samą kalkulacya regestra, percepty i expensa tak za przeszłe 
pół roku, jako i powtórne podał i expedyowania jak najprędszego pretendował, lecz że bez 
WIMci p. Bukowskiego łowczego podolskiego przeszłego porucznika teraźniejszego rotmistrza 
i innych IMciów do percepty interesujących się skutecznie zakończona być nie może, do przy- 
szłych sądów lub dyspozycyi jakiejkolwiek ziemiańskiej odkłada się, a interim aby IMcie pp. 
renitentes pod rygorami w dawniejszych laudach i dyspozycyach wyrażonemi zatrzymane lenungi 
suchedni oddawali. 



41-42 1734 121 

5. Także reasumując dyspozycyą ziemiańską w polu pod Makuniowem postanowioną 
laudo approbowaną podatek żydowski iaudo Yisnensi in antecessum już w ziemi i wojewódz- 
twie praktykowany WIMci p. Bukowskiemu sędziemu ziemi sanockiej ex consensu całej ziemi 
deklarowany i postanowiony et praesenti dispositione tenże podatek, jak jest wyrażony w laudum 
wyszeńskiem, jednak non in duplo konfirmujemy, et iuxta praescriptum laudi, t. j. a die prima 
Jannuarii w roku przyszłym, rewidowawszy kwity exakcyi pierwszej podatku tego i skonnoto- 
wawszy nie referując się do nich quam exactissimae dla remonstracyi ziemi fideiiter wybierać 
w niedzielach czterech' pozwalamy. Działo się w Sanoku in stuba iudicii die ąuinta Novembris 
1734 anno. Józef Bukowski chorąży sanocki, marszałek sądów kapturowych. 

Fasc. Cop. Castr. Sanoc. 50 Nr. 807. 



^2. 

Przemyśl, 10 listopada 1734. 

Instrukcya posłom ziemi przemyskiej do marszałka w. kor. 

1. Instrukcya WIMć pp. Wacławowi z Smogorzewa Wąsowiczowi staroście kiślackiemu 
i Stanisławowi z Kulczyc Wisłockiemu miecznikowi żydaczowskiemu posłom od ziemi przemy- 
skiej i powiatu przeworskiego w Przemyślu podczas sądów kapturowych natenczas agitujących 
się dnia 10 miesiąca listopada roku 1734 do JWlMci p. Józefa z Wielkich Kończyc Mniszcha, 
marszałka wielkiego koronnego jaworowskiego, gołąbskiego efc. starosty obranym i delego- 
wanym dana. 

2. WlMcie pp. posłowie jako pierwszemu ministrowi Rzptej około całości dobra pospo- 
litego glorioso exemplo circa libertatem et maiestatem Najjaśniejszgo Stanisława Pierwszego 
króla polskiego p. n. m. stawiającemu powinne uczynią podziękowanie, a oraz o niewygasłą 
miłość i pieczołowanie ku tej Rzptej w tym czasie in pressuris zostającej tegoż JWlMci p. 
marszałka w k. upraszać będą. 

3. A ponieważ JWIMć p. marszałek w. k. znaczne w tej ziemi przemyskiej własne 
swoje et suorum sangvine iunctorum ma ditiones, a do tego dotąd in praementibus negotiis 
prześwietne województwo ruskie clarissima wspierał ope, więc WIMcie pp. posłowie będą 
upraszać imieniem ziemi pzemyskiej i powiatu przeworskiego, ażeby tenże JWlMć p. marszałek 
w. k. primus minister et magnus pater autoritate sua paterna interponat et instet do JWlMci 
p. regimentarza wojsk koronnych generalnego, ażeby ziemia przemyska z powiatem przeworskim 
in suis desideriis exoptatum mogła otrzymać effectum et alleviationem. Caetera WWIMciom pp. 
posłom activitati recommendatur. Antoni z Kosarzowa Borzęcki sędzia i marszałek sądów 
kapturowych. 

Rp. B. Ossol. 3578 f. 533. 



' Po : czterech stoi : wybrać. 

Akta ^-odzkiu i ziemskie XXIII. 10 



122 1734 43-44 

Lwów, U) llistopada] 1734. 

Instrukcya posłom ziemi lwowskiej do marszałka w. kor. 

1. Instrukcya WIMciom pp. Krzysztofowi Kruszelnickiemu podczaszemu żydaczew- 
skiemu i Antoniemu Drogomirowi komornikowi granicznemu i pisarzowi ziemi lwowskiej i po- 
wiatu żydaczewskiego do JWIMci p. [Józefa] Wandalina Mniszcha marszałka wielkiego koron- 
nego od ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego na sądach kapturowych we Lwowie die 
19. . . 1734 anno spisana. 

2. Zawsze pamiętną i skuteczną około utrzymania ojczyzny i dostojeństwa majestatu 
Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego p. n. m. WIMcie pp. posłowie nasi wy- 
rażą tuicyą. 

3. A że w województwie naszem na obronę ojczyzny pod władzą i dyspozycyą JWIMci 
p. Józefa z Potoka na Stanisławowie, Brodach, księstwie Zbaraskiem i Niemirowie Potockiego 
wojewody kijowskiego i regimentarza generalnego wojsk koronnych zostające wiarę, wolność 
i dostojeństwo majestatu Najjaśniejszego króla IMci Stanisława Pierwszego p. n. m. utrzymujące 
ma być na zimę oblokowane wojsko, jakoż ipsomet in meditullio generału naszego znajduje się 
aby aggrawacyi braci naszym i nam dobra swoje mającym przez czynione dyspartymentowanie 
niestało się jakowej krzywdy, upraszać będą tanąuam patrem patriae JWIMci p, marszałka w. 
kor. o sprawiedliwą remonstracyą JWIMci p. wojewodzie kijowskiemu regimentarzowi general- 
nemu wojsk koronnych, przyrzekając in effectu życzliwą odsłużenia recognicyą. Keliqua acti- 
vitati WlMci pp. posłów oddajemy i rekomendujemy. Tę zaś instrukcya dla większego waloru 
aby JWIMci p. marszałek sądów naszych podpisem ręki swojej stwierdził uprosiliśmy. Krzysztof 
Kruszelnicki podczaszy żydaczewski marszałek sądów kapturowych ziemi lwowskiej i powiatu 
żydaczewskiego m. p. 

Rps. B. Ossol. 3578 f. 531. 

Sanok, 4 grudnia 17:^4. 

Ucliwały sądu kapturowego sanockiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy województwa ruskiego a ziemi sanockiej, tudzież 
sędziowie kapturowi i obywatele tejże ziemi zjechawszy się na sądy do Sanoka, stosując się 
ad sancita laudorum tak na sejmiku wiszyńskim jako in campo Martiali postanowionych takową 
między sobą czynimy dyspozycyą ziemiańską sub hoc infelici statu Rzptej. 

2. Ponieważ że iuvante Deo mamy już obranego JWIMci p. marszałka generalnego 
konfederacyi Rzptej, do którego potrzebni ad latus consiliarii i lubo in campo Martiali byli 
IMcie per laudum dołożeni i uproszeni, jednak podjąwszy się in pauco numero suffragia swoje 
dali, drudzy nie attentowali, przez co ziemia nasza circa electionem JWIMci p. marszałka ge- 
neralnego mogłaby była mieć zawód, więc subveniendo futuris occurentiis obligujemy się 
wszyscy ziemianie i konsyliarze attentować ordinem w laudach i w teraźniejszej dyspozycyi 
wyrażonego obserwować, aby primario urzędnicy a potem i obywatele ziemiańscy non trans- 
cendendo po dwóch konsyliarzów ad latus JWIMci p. marszałka bawiąc przez niedziel cztery 



44 1734 123 

rezydencyą swoją odbywali. Teraz uprosiliśmy i delegowali e gremio sui IMciów pp. konsylia- 
rzów, t. j. WlMci p. Jerzego Bukowskiego łowczego sanockiego i WIMci Pawła Przeczkowskiego 
cześnika wiskiego. A po exdedyowanej rezydencyi czteroniedzieinej tychże IMciów drudzy 
WIMcie konsyiiarze ex ordine rezydencye odbywać będą , którzy się ex laudis tam Yisnensibus 
quam in campo Martiali wyrażają: Józef Grabiński kasztelan sanocki, Jerzy Mniszek łowczy 
koronny, Jan Mniszek starosta jaworowski , Józef Bukowski chorąży i marszałek teraźniejszy 
sądów kapturowych ziemi sanockiej, Kazimierz Bukowski sędzia sanocki, Józef Stadnicki pod- 
czaszy sanocki, Alexander Jaworski miecznik i pisarz grodzki sanocki, Jan Grodzicki skarbnik 
Konstanty Humnicki miecznik przemyski, Teodor Zielonka starosta dołżański, Aleksander Zielonka 
cześnik ciechanowski, Józef Witski miecznik trębowelski, Bogusław Błoński cześnik podolski. 
Franciszek Giebułtowski podczaszy nowogrodzki, Antoni Malicki stolnik ciechanowski, Michał 
Niesiołowski podczaszy liwski, Antoni Łaszowski podstoli pomorski i inni IMcie in lau- 
dis expressi. 

3. Którzy to IMcie delegowani konsyiiarze fermę pro tuitione et integritate ziemi obsta- 
wać mają i in quantum by milicya jakowa była lub podatek Rzptej postanowiony, aby nie więcej 
prześwietna ziemia sanocka tylko czwarty grosz do prześwietnej ziemi przemyskiej proportio- 
naliter komportowała et circa dispositionem et sancitum in campo Martiali de expeditione mi- 
litari województwa naszego postanowionej utrzymywać się będą. 

4. Także uchowaj Boże, nieobeszłoby się bez konzystencyi wojska w prześwietnej ziemi, 
dozierać mają, aby palety secundum tariffae die 24 Octobris anno praesenti postanowionej, 
za dyspozycyą urzędnika ziemi starszego lub który na ten czas ex ordine officii sui znajdować 
się będzie, wydawane były. 

5. Także ciż IMcie delegowani konsyiiarze u JWlMci kasztelana przemyskiego duktora 
generału województwa ruskiego o pieniądze od ziemi naszej sanockiej w polu pod Makuniowem 
na lenungi dla pachołków wyprawnych według kwitu od niego danego wzięte, upomną się, aby 
militia miała swoją sufficencyą i konserwowana była do czasu należytego. 

6. Że zaś kalkulacya z IMci p. Remerem rotmistrzem przeszłym ziemi tejże sanockiej 
na teraźniejszych sądach ex ratione retentów przez niektórych IMców ziemianów niewypłaco- 
nych i innych cyrkumstantyi w pierwszej dyspozycyi wyrażonych skutku wziąć nie mogła, 
obligujemy tegoż IMci p. rotmistrza, aby wybierał retenta według dekretu ferowanego, a interim 
jako dekretem obowiązany, żeby dał czterysta zł. na lenungi , za kwitem JWIMci p. marszałka 
sądów kapturowych wyliczył, a sobie z tychże retentów kompensował. 

7. Że zaś w taryfie wyżej wyrażonej teraźniejszej z zapomnienia pokazało się opuszczo- 
nych wsi trzy, t. j. Bukowiec Górny, Uzele i Postołowa Wola, więc też wsi do taryfy przez 
tychże IMciów delegowanych są dołożone i przyłączone. Ponieważ WIMć p. rotmistrz prezy- 
dyalny ziemi naszej nietylko w lecie ale i teraz w zimie continuo pro tuitione et securitate 
ziemi konserwuje pachołków ex consensu ziemi, dla których pachołków satysfakcyi teraz wy- 
naleźć nie możemy, więc na przyszłych sądach omnimodam satisfactionem obmyśleć deklaru- 
jemy. Działo się w Sanoku die 4 Decembris anno millesimo septingentesimo trigesimo ąuarto. 
Józef Bukowski cześnik ziemi sanockiej, marszałek na ten czas sądów kapturowych. I. Bukowski 
łowczy sanocki. 

Fasc. Cop. Castr. San. 50 Nr. 905. 



124 1735 45 

Sanok, 3 marca 1735. 

Uchwała ziemian sanockich. 

1. My dygnitarze i urzędnicy prześwietnej ziemi sanockiej będąc przerażeni ogłoszonem 
od IMci p. podpułkownika Nazarewicza przysłanego do wybierania prowiantowych pieniędzy 
dalszem za marzec i kwiecień płaceniem, zjechaliśmy się na dzień dzisiejszy do Sanoka i upro- 
siliśmy WIMci p. Grodzickiego skarbnika ziemi sanockiej, ażeby dalszą kontinuować funkcyą 
swoją komisarską do zupełnego zakończenia raczył et indilate dojechał z instrukcyą do prze- 
świetnej ziemi do JO księcia IMci de Hessen Homburg do Lwowa suplikując o klemencyą, 
ażeby ta ziemia zniszczona i zrujnowana furażami i prowiantami dotąd na wojsko koronne od- 
dawanemi przynajmniej od płacenia wojsku rosyjskiemu dalszych miesiąców uwolniona była, 
ile kiedy do ostatniego ciągnąc się grosza musiała razem za dwa miesiące pro Jannuario et 
Februario wypłacić prowiantowe pieniądze*. 

2. Na expensa zaś dalsze, które subsequi mogą pomienionemu WIMci skarbnikowi sa- 
nockiemu oddajemy czopowe ziemi naszej z miast continuo annuali cursu należące, ażeby albo 
po wytrzymaniu IMci p. Cieszanowskiego rotmistrza prezydyalnego ziemi sanockiej, u którego 
ziemia nasza in antecessum zaciągnęła na pierwszą do Lwowa expedycyą summy tysiąca 
ośmiuset zł. i z czopowego mu odebrać pozwoliła, albo * po oddaniu mu tej kwoty prędzej toż 
czopowe na swoją odebrał dyspozycyą. 

3. Z którego co wybierze, bonifikować sobie expensa swoje IMć p. skarbnik sanock 
będzie, saIvo calculo tak z uchwalonych anteriori dispositione nostra, jako i z wybranych z czo- 
powego pieniędzy. 

4. Ponieważ teraz dla niezakończonego jeszcze zupełnego komisarstwa pomienionego 
WIMci p. skarbnika sanockiego do kalkulacyi nie mogąc ziemia nasza przystąpić do dalszego 
to odkłada czasu, obligując enixe IMci n. m. p., ażeby ile mieć może sposobów starał się pro- 
bata activitate sua jako najlepszą całej prześwietnej ziemi pokazać przysługę w uproszeniu JO 
księcia IMci Hessenburga od dalszych płacenia miesiąców. Którą to dyspozycyą nasze na dzi- 
siejszym kongresie umówioną, rękami własnemi dla lepszej wiary podpisujemy. Datum w Sa- 
noku dnia 3 marca roku 1735. Józef Stadnicki podczaszy sanocki, Jerzy Bukowski łowczy sa- 
nocki, Michał z Hoczwi Bal, Wawrzyniec Xawery Marecki, W. M. Zambrzycki, Piotr I. Górski, 
Stanisław Humnicki, Alexander Zaleski, Jan Orzechowski, Franciszek Jurkowski, Jakób Ja- 
worski, Adam z Hoczwi Bal, Stefan Łowiecki, Piotr Wisłocki, Eustachy Orzechowski, Fran- 
ciszek Czerkaski, Franciszek Wisłocki, Józef Rojewski. 

Fasc. Cop. Castr. Sanoc. 51 Nr. 107. 



> Ob. Instrukcyą do tegoż księcia posłowi daną w dodatku do „Czasu" 1857 r. T. 8 str. 382. Tamże 
instrukcyą do jen. Keitlia z 22. stycznia 1735 r. na str. 380, 
^ w o. abo. 



46 1735 125 

Wisznia, 14 marca 1733 

Laudum sejmiku wiszeńskiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo województwa rusI<iego generału wy- 
szyńskiego vigore uniwersału Najjaśniejszego króla IMci Augusta Trzeciego p. n. m. szczę- 
śliwie nam panującego de actu et data eius w Warszawie die septima Februarii roku tysiącz- 
nego siedmsetnego trzydziestego piątego wydanego i do akt grodzkicii województwa naszego 
per oblatam podanego, in termino uniwersałem pomienionym praefixo na sejmik do Wiszni 
zjechawszy się in loco consultationum soiito, pro securitate maiestatis et libertatis, po obraniu, 
nemine contradicente IMci p. marszałka koła naszego, tę uczyniliśmy uchwałę. 

2. A naprzód gdy oczywiście widzimy, że Bóg per quem reges regnant mocą wielo- 
władnej swojej zwierzchności na tronie polskim Najjaśniejszego króla IMci Augusta Trzeciego 
szczęśliwie nam panującego osadza, więc i my jako na pierwszym po szczęśliwej koronacyi 
sejmiku tegoż Najjaśniejszego Imci tot sponsionibus per diplomata praw dawnych, swobód 
i wolności naszych polskich utrzymanie assekurującego za pana uznajemy, cum recognitione dla 
oświadczenia powinnej Jkr. Mci wierności et salvis libertatibus posłuszeństwa. Za posłów 
WIMci p. Bogusława Ustrzyckiego kasztelanica ' lwowskiego, WIMci p. Antoniego Zielonkę 
łowczego lwowskiego, WIMć p. Jerzego Szeptyckiego starostę obuchowskiego, WIMci p. Józefa 
Wisłockiego miecznika źydaczewskiego, WIMci p. Jerzego Korabiewskiego cześnika lwowskiego 
do Jkr. Mci, przy danej osobliwej od nas instrukcyi obieramy i upraszamy. 

3. Widząc insuper i praesenti turbulento Rzptej statu attenta molimina et attendandorum 
pericula dostojeństwa i panowania Jkr. Mci przeciwne, pro certiori et firmiori tak maiestatis 
i dostojestwa Jkr. Mci p. n. m. jako wolności praw i swobód securitate, recedendo od pier- 
wszej konfederacyi w Wiszni cum praeiudicio iuris mąiestatici et iurium patriae nastąpionej 
konfederujemy się, z tą accedente universali et ex libero assensu wszystkich nas deklaracyą, 
że poty w tej konfederacyi circa tuitionem maiestatis et libertatis omni studio et zelo zostawać 
będziemy, póki Rzpta przez sejm pacificationis exwinkulowana nie będzie. 

4. Aby oraz tak majestat Jkr. Mci jako i konfederacya województwa naszego in omnes 
casus jako najskuteczniejszą non destituatur obradą, za delegatów ad latus regium JWIMciów pp. 
Franciszka Borzęckiego podstolego w. księstwa litewskiego, starostę źydaczewskiego, Jana Du- 
nina Łabęckiego miecznika powiatu i sędziego grodzkiego źydaczewskiego, Józefa Błażowskiego 
łowczego przemyskiego podwojewodzego lwowskiego, Samuela Jaworskiego miecznika kijow- 
skiego, Michała Urbańskiego podczaszego źydaczewskiego, Karola Charczewskiego chorąźyca 
czerniechowskiego uprosiliśmy i obligowali, aby absentia nonnuUorum non obstante in omni te- 
raźniejszej rewolucyi casu circa manutentionem maiestatis et libertatis, nie wdając się in uUas 
materias status, które do sejmu należą, praebeant consilia, którym także ta funkcya do konku- 
rencyi na poselstwo na przyszły sejm pacificationis obstare nie ma. 

5. Cavemus oraz hoc sancito nostro, aby WIMć p. marszałek województwa naszego 
konfederowanego in ullas dispositiones województwa nie wdawał się, ale tak IMci pana jako 
IMciów pp. delegatów ad latus regium upraszamy, aby jeśli w tej rewolucyi intercederet casus 
od całego województwa potrzebujący rezolucyi, uniwersały na sejmiki od Jkr. Mci p. n. m. ile 
tego potrzeba ukaże wyjednali. 

' w. k. Bolesława U. kasztelana. 



126 1735 46 

6. Doznawszy zaś in desideriis aeąuanimitatem JO książęcia IMci Ludwika Hesseńskiego 
i dziedzicznego książęcia IMci Hessen-Homburka nad korpusem wojsk Najjaśniejszej Imperato- 
rowej IMci w Polszczę komenderującego generała-iejtnanta, orderu świętego apostoła Jędrzeja 
kawalera, provide komendę pro integrltate fortun naszycii nad wojskami auxiliarnemi trzymają- 
cego, ażeby omni meliori modo et benevolentia concives województwa naszego prosequi raczył, 
IMcie pp. posłowie upraszać będą. Do którego poselstwa e medio nostri WWIMć pp. Jana 
Charczewskiego starostę cieszkowskiego, Romualda Wolskiego kasztelanica przemyskiego, Don- 
stana Korytka mieczn'ka lwowskiego obieramy i upraszamy. Którzy IMcie secundum datam 
sobie od nas instructionem wszystkie desideria i interesa rekomendowane promować mają. 

7. Mając zaś continuis exemplis doznaną ex antecessoribus jako i z osób JO książęcia 
IMci Wiśniowieckiego kasztelana krakowskiego pierwszego in ordine senatora tudzież JWIMci 
p. Mniszka marszałka w. koronnego, JWIMci p. Józefa Potockiego wojewody kijowskiego ge- 
neralnego wojsk koronnych regimentarza dobra pospolitego manutencyą do podziękowania, oraz 
żeby non desistant i owszem in ulteriori bono publico in praesentibus circumstanciis magnitu- 
dine powagi i godności swojej, antę accesionem suam quam optime integritatem iurium utrzy- 
mali, uproszenia WWlMci pp. Jana Orzechowskiego kasztelanica przemyskiego. Antoniego Ko- 
nopackiego podstolego nowogrodzkiego za posłów obieramy i upraszamy i onym instrukcyą 
seorsive ręką WIMci p. marszałka koła naszego podpisaną dajemy. 

8. Że zaś IMcie pp. Karol Radziejowski chorąży kowalewski, Antoni Drogomir komor- 
nik ziemski lwowski, Paweł Benoe chorąży kołomyjski starosta jabłonowski sędzia grodzki ha- 
licki, Rafał Turzański wicesgerent żydaczewski, Tomasz Chojnowski skarbnik żydaczewski 
Stanisław Dunin regent grodzki żydaczewski, Teodor Papara cześnik podolski z ziemi lwow- 
skiej i powiatu żydaczewskiego, także WWIMcie pp. Michał Urbański podczaszy żydaczewski, 
Edmund Choynacki komornik ziemski przemyski, Samuel Jaworski miecznik kijowski z ziemi 
przemyskiej, także WIMcie pp. Kazimierz Bukowski sędzia ziemski sanocki, Antoni Mroczek 
Strzelczycki wojski sanocki z ziemi sanockiej, ad moderationem prowiantów na wojska rosyj- 
skie w województwie naszem stojące komisarze naznaczeni, także IMcie pp. Mikołaj Chłopecki 
subdelegat grodzki przemyski, Jan Jaworski, Jan Łukawski substytuci znaczną circa woje- 
wództwa naszego mieli i jeszcze mieć będą pracę, więc circa gratitudinem z podzię- 
kowaniem rekognicyą et condignam meritorum mercedem IM m. n. pp. na przyszłym sponde- 
mus sejmiku. 

9. Ponieważ zaś pro interim ciż IMcie pp. komisarze nasi nie obejdą się bez expensy, 
więc ziemia lwowska z powiatem żydaczewskim swoim IMciom cognitionem et satisfacciones 
assignationem proportionatarum expensarum pro interim necessariarum WIMci p. Jerzemu Łą- 
czyńskiemu chorążemu żydaczewskiemu komisarzowi ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego, 
aby obmyślił insinuat et praecommitit. 

10. Ziemia zaś przemyska ponieważ IMcie pp. komisarze pro expensis in fidem aerarii 
publicii półtorasta czerwonych zł. zaciągnęli i na swoich się dobrach zapisali , więc ewinkując 
fidem publicam tę sumę przyjmuje et satisfactionem onej z szelężnego w rękach i dyspozycyi 
WIMci p. Wąsowicza starosty kiślackiego będącego obmyśla i naznacza. Który to WIMć p. 
starosta kiślacki ponieważ już się wdał et intravit in dispositionem tegoż szelężnego, więc aby 
nikomu mimo dyspozycyą tejże ziemi sumy nie wydawał et de gęsta functione sua na przy- 
szłym sejmiku calculationem uczynił serio praecavemus. Ziemia także sanocka tot et tantis ca- 
lamitatibus pressa, luboby na expensa partykularne ziemi swojej in his modernis circumstantiis 
intervenientibus ad instar prześwietnych ziem lwowskiej i przemyskiej szelężne solita praxi et 
cursu idące życzyła sobie uchwalić, jednak obstante caristia i znacznych nieurodzajów i innych 
nieznośnych ciężarów w reces tenże podatek do przyszłego sejmiku odkłada, currentiam zaś 



46 1735 127 

solitam czopowego i podatku na Żydów, ulterioribus laudis uchwalonych, już praktykowanych 
approbuje pro hac sola vice. 

11. Aby zaś ten podatek czopowego ąuotannis postanowionego szedł solita praxi, nie- 
był nikomu wydany okrom jednego IMci p. rotmistrza prezydyalnego praecustodimus usque ad 
resolutionem następującego sejmiku generalu naszego. 

12. Podatek zaś wspomniany żydowski ażeby do rąk WlMci p. Bukowskiego sędziego 
ziemskiego sanockiego lub jego subdelegata irremissibiliter z samych tylko miast i miasteczek 
wypłacony był, sub poena triplicis pensionis et militaria executionis postanawiamy, non obstan- 
tibus quibusvis conflagratis et diffugiis. 

13. Że zaś IMć p. sędzia sanocki de proprio na różne expensa in commodum naszej 
ziemi sanockiej we Lwowie wydał blisko czterdziestu czerwonych zł., te tedy jako reaiiter wy- 
dane i przed nami remostrowane były in facie generału naszego, z kurrencyi przyszłego czopo- 
wego lub też innego podatku jak najprędszego u nas postanowionego wypłacić deklarujemy 
się, jako też za komisarstwo do wojska rossyjskiego przy podjętych pracach i fatygach grati- 
tudinem lub na przyszłym sejmiku lub na kongresie naszym obmyśleć deklarujemy się. 

14. Kurrencyą podatku czopowego i szelężnego ziemi lwowskiej in anno praesenti na- 
stępującą reassumimus et praecommittimus WlMci p. chorążemu źydaczewskemu, aby instituat 
superintendenta we Lwowie mieszczanina ad connotandum importacyi jednak żadnych assygnacyi 
ani departymentów tak miasto Lwów jako i miasteczka akceptować i wypłacać nie mają ale re- 
tineant przy sobie pieniądze ad ulteriorem dispositionem terrae. 

15. Czopowe i szelężne ziemi przemyskiej także i w tym roku w czasie następującym 
reassumuntur, hoc praecustodito, żeby pieniądze miasta przy sobie konserwowały do decyzyi 
sejmiku nie akceptując żadnych assygnacyi '. 

16. Rekompensa IMci p. Jaworskiemu miecznikowi kijowskiemu rotmistrzowi prezydyal- 
nemu z ziemi przemyskiej do czopowego, tak jak zawsze usus bywa pro indilata satifactione 
z pobliższych miasteczek sub militari executione remittitur. 

17. Ponieważ zaś niektóre wsie są znacznie w teraźniejszej taryfie na wojska rossyjskie 
podane preaggrawowane a innych w taryfie aliąuo casu nie masz specyfikowanych, więc ad 
moderationem praemissorum bonorum naznaczamy WlMci pp. Józefa Morskiego cześnika prze- 
myskiego, Jana Charczewskiego starostę cieszkowskiego, Piotra Wisłockiego cześnika gostyń- 
skiego, Pawła Niedźwiedzkiego podczaszego różańskiego, Jana Manasterskiego stolnika mozyr- 
skiego, Jakuba Gasparskiego podczaszego owruckiego, Mikołaja Chłopeckiego, Gwidona Sie- 
dliskiego subdelegatów grodzkich przemyskich, Damiana Baranieckiego stolnika dobrzyńskiego 
za delegatów. Którzy IMcie absentia nonnuUorum non obstante, do Sambora zjechawszy się na 
dzień dwudziesty drugi miesiąca marca, dobra nie będące w taryfie wykonnotują i zrewidują 
i proportionaliter na nie włożą a natychmiast bonis aggravatis zdejmą. 

18. Committimus także WlMci p. Mikołajowi z Wieniawy Wieniawskiemu staroście mo- 
gilnickiemu marszałkowi naszemu, aby odpisał nomine publico województwa naszego respons 

' Dyspozycya czopowego i szelężnego ziemi przemyskiej miała nastąpić na sejmiku gospodarskim 
jak ziemi lwowskiej tak i sanockiej. Sejmik atoli nie doszedł i dyspozycyę odłożono do kongresów ziemiań- 
skich. Na kongresie dygnitarzy i urzędników ziemi przemyskiej 27 września uproszono do czopowego Józefa 
Cłiojnackiego komornika i komisarza przemyskiej ziemi, do szelężnego Miciiala Urbańskiego podczaszego 
żydaczewskiego i komisarza przem. Ci mieli przez uniwersały swe miasta i miasteczka przem. z. obwieścić 
i porządek uczynić sine detrimento skarbu ziemiańskiego. Administratorowie jako i obywatele miast i mia- 
steczek mieli obowiązek znieść regestra dawnej kurencyi i teraźniejszycti podatków na przyszły sejmik re- 
lacyjny do Wiszni albo gdzie dyspozycya ziemiańska za obwieszczeniem nastąpi, o czem wszyslkiem ob- 
wieścił uniwersałem dat. w Przemyślu 27 września 1735 r. sędzia grodzki przemyski Marcin Alexander 
Wieniawski, chorąży ziemi przemyskiej, za zgodą kongresu przemyskiego. Castr. Prem. 544 p. 803. 



128 1735 46 

na list JWIMci p. Potockiego starosty lwowskiego cum contestatione cultus et affectus, oraz 
aby officiales castrenses Leopolienses ex concivibus nostris sine mora constituat. 

19. Desiderium zaś tegoż WIMci p. starosty, jako też i WIMć pp. Wisłockich, Kru- 
szelnickiego podczaszego żydaczewskiego, Zawadzkiego łowczego kijowskiego, Papary cześnika 
podolskiego, Ludwika Zawadzkiego chiorążego owruckiego, Jerzego Undorfa obersztleytnanta 
Jkr. Mci, Marcina de Grodków Łosia podstolego podolskiego regenta grodzkiego lwowskiego, 
Tomasza Choynowskiego skarbnika żydaczewskiego, Marcina łowczego chełmińskiego, Jana 
i AIexandra Manasterskich do sejmiku gospodarskiego odkłada się. 

20. Także upraszamy W. marszałka naszego, aby nomine publico napisał list do IMci 
p. pułkownika Bibikow za IMcią p. cześnikem przemyskim, aby na jego dobra był łaskaw; 
tudzież drugi list do IMci p. pułkownika Sztolzmana w Samborze stojącego z podziękowaniem 
za dyskrecyą i dobrze trzymaną komendę , oraz aby i dalej był łaskaw na concives nostros 
w wybieraniu prowiantów, nie puszczaniu furażów i nie pretendowaniu żadnych pieniężnych 
kontrybucyi. 

21. Cavet sobie ziemia sanocka, aby IMć p. Grodzicki skarbnik i komisarz ziemie 
tejże ab hinc et in subseąuens żadnych podatków ani dymowego nie wybierał ani pretendo- 
wał, i owszem aby z wybranych kalkulacyą suo tempore uczynił. 

22. Które to sancita nostra in omnibus punctis et articulis de unanimi wszystkich 
assensu uchwalone vicissim sobie wszyscy dotrzymać, także pro securitate WIMci p. marszałka 
naszego omni in ioco obstawać fide bona honore et conscientis nostris obligujemy się i przy- 
rzekamy i na to się rękami własnemi podpisujemy. Działo się w Wiśni die decima ąuarta 
menis Martii anno millesimo saptingentesimo trigesimo ąuinto. Mikołaj z Wieniawy Wieniawski 
starosta mogilnicki, marszałek konfederacyi koła rycerskiego województwa ruskiego generału 
wyszyńskiego, Maciej Józef z Unichowa Ustrzycki kasztelan ziemi lwowskiej, Józef Grabieński 
kasztelan ziemi sanockiej, Sebastyan na Charczewie Charczewski kasztalan słoński, Franciszek 
Borzęcki podstoli w. księstwa litewskiego starosta żydaczewsk', Jan Siemieński podkomorzy 
ziemi lwowskiej, Józef z Tęczyna Ossoliński starosta sandomierski, Marcin Alexander 
Wieniawski chorąży ziemski sędzia grodzki przemyski, Antoni Borzęcki sędzia ziemski prze- 
myski, Jan C. Łączyński chorąży żydaczewski, Kazimierz Bukowski sędzia ziemski sanockie 
J. Humnicki podsędek ziemski przemyski, Józef Morski cześnik przemyski, Teodor Zielonka sta- 
rosta dołżański, Donstan Korytko miecznik ziemi lwowskiej, Marcin Łoś podstoli województwa 
podolskiego regent grodzki lwowski, Michał Urbański podczaszy żydaczewski, Tomasz Orze- 
chowski skarbnik ziemi lwowskiej, Andrzej Sobotnicki cześnik lwowski, Antoni Drogomir K. G. 
Z. L., Bogusław Ustrzycki kasztelanie lwowski, Antoni Zielonka łowczy lwowski. Konstanty 
Szeptycki, Dominik Orłowski, Romuald z Górniewic Wolski kasztelan przemyski, Józef Kopal- 
ski, Jerzy Dunin Borkowski podstoli żydaczewski, Antoni Kraiński, Gwido Siedliski, Józef 
Humniecki, Jan Wasilkowski, Antoni Rossowski, Antoni Linkiewicz, Baltazar Jeż, Antoni Popiel, 
Tobiasz Żurawski, Dominik Zbijewski, Stanisław Szeptycki, Jan Charczewski starosta ciesz- 
kowski, Jerzy Szeptycki starosta obuchowski, Michał Fink, F. Szeptycki, Pełka starosta liwski, 
Jan Orzewski, Kazimierz Stanisław Ustrzycki, Tobiasz Dwernicki, J. Wojakowski, A. Osocki, 
M. Bratkowski, Mikołaj Lisowski i brata swego imieniem, Antoni z Półkowa Konopacki podstoli 
nowogrodzki, M. Michałowski, Antoni z Pleszowa Fredro Ch. Lw., Jakub Gasparski, Stanisław 
Dunin Borkowski cześnik chełmiński, Stanisław Szymanowski. Samuel Jaworski M. K., Kasper 
Hański, Mikołaj Chłopecki subdelegat grodzki przemyski, Jerzy na Nowosielcach Nowosielecki, 
Marcin Manasterski łowczy chełmiński, Ludwik Nowosielecki, Stanisław Nowosielecki, Jan 
Manasterski, Paweł Przeczkowski, J. B. Nowosielecki, Andrzej Manasterski, Bazyli Worona 
Sozański, Krzysztof Drohojewski chorąży liwski, Bazyli Manasterski, Józef Drohojewski kaszte- 
lanie czernichowski, Maciej Kruszelnicki, A. Kłeczyński, M. Zarczyński, O. S. Rafał Turzańsk 



46 1735 129 

VG. źydaczewski i komisarz z. 1. p., Edmund Choynacki komornik ziemski przemyski, Remian 
Zaleski, Michał Kłodnicki, Jędrzej Skuiimowski, Jędrzej Kopystyński, Jan Komarnicki podczaszy 
trębowelski swojem i IMci p. Eliasza Komarnickiego cześnika liwskiego imieniem, Alexander 
Wierchowski, Dominik Lisowski, Jędrzej Dziwulski, Józef Skibicki, Jan Katyński, Jan Bor- 
kowski, Franciszek Czerkawski, Kazimierz Terlecki, Jerzy Kateński Józef Śleszyński, Gabryel 
Topolnicki, Jerzy Dobrzański Niesiewicz, Andrzej Bfaźowski swojem i braci imieniem, Walenty 
Lisowski, Jędrzej Pohorecki, Andrzej Byliński, Franciszek Topolnicki, Michał Gasnowski, Piotr 
Balicki, Józef Rytarowski, Jerzy na Radaczu Korabiowski, Franciszek Zalewski, M. Drohicki 
Andrzej Rostocki, Józef Przestrzelski, Paweł Józef Niedźwiedzki , Józef Kozłowski, Ba- 
zyli Baczyński, Bazyli Berynda Hyryń, Samuel Czajkowski Romanowicz, Michał Romanowicz, 
Jan Srokowski, Samuel Srokowski, Teodor Srokowski, Piotr Horodyski Popiel, Andrzej Kło- 
dnicki, Michał Komarnicki Klimarczuk, Jan Matkowski Mikłaszewic, Samuel Pohorecki, Damian 
Baraniecki S. D., Jerzy Bandrowski, Kazimierz Spędowski S. L. Z., Franciszek Cetys P. L., 
Józef Cetys, Michał Popiel, Michał Brzostowski, Paweł Jaworski Martysz, Michał Winnicki, 
Sebastyan Fredro, Jakób Dzianot, Józef Rylski, Stefan Fredro, Zygmunt Jarątowski kasztelanie 
sanocki, Józef Niesiołowski, Alexander Zielonka, Michał Bukowski, Franciszek Jurkowski, Do- 
minik Pieściorowski, Jan Biegański, Józtf Chyliński, Alexander Manasterski, Józef Wisłocki M. 
Z., Piotr Wisłocki cześnik gostyński, Antoni Gumowski, Michał Morski chorąży żydaczowski, 
Stanisław Cieśliński, A. Hrynkiewicz, F. Humnicki, Jerzy Cieszanowski, S. Zawadzki, Antoni 
Dzierzek suo et fratrum nomine, Józef na Dolanach Doliński S. P., Jędrzej Dunin Łabęcki, 
Józef Pełczyński, P. N., Stanisław Dunin Łabęcki, Karol Charczewski chorąży Z., Antoni Żu- 
rowski, Józef Żurowski C. B., Józef Hoszowski, Antoni Wąsowicz, Marcin Drohomirecki, Józef 
Roklewski, Jędrzej Słupski, Jędrzej Żurowski, Józef Gozimirski, Antoni Łopacki, Piotr Winnicki 
Klizewicz, Józef Bialoskórski, Alexander Hynek wicesgerent grodzki lwowski, Jan Łukawski, 
Józef Rynczewski, P. Potocki, E. Potępski, Jan Tatomir, Jan Krzeczkowski, Ignacy Barto- 
szewski, Mikołaj Nieskorowski, Teodor Kopystyński podstarości IMci p. Łopackiego, Andrzej 
Kulczycki Wołczek Sztokajło, Bazyli Berynda, Mikołaj Czaykowski, Józef Kownacki, Ludwik 
Dziewulski, Ludwik Szeptycki, Jan Pohorecki, Jerzy Horodyski, Bazyli Trunko Czaykowski, 
Stefan Czajkowski, Hrehory Hal Winnicki, Samuel Winnicki, Jan Popiel, Hrehory Słoninka Czaj- 
kowski, Samuel Sozański, Antoni Dobyliński, Jerzy Cieszanowski cześnik zakroczymski, Józef 
Cieszanowski, Franciszek Giebułtowski, Józef Slizewski, Adam Cieszanowski, Antoni Pągowski, 
Maciej Rybiński, Wojciech Fedorowicz, Jan Kulczycki Tulak, Andrzej Małkowski Mikłaszewicz, 
Bazyli Kulczycki Tulak, Michał Gawieź Niesiołowski podczaszy wendyński, Andrzej Sozań- 
ski, Jędrzej Krzywkowski, M. Gołyński, Stanisław Kulczycki, Konstanty Wiszowaty, Stanisław 
Kostka Kłembowski, Józef Balicki, Jan Byliński Taraszowic, Stefan Jaworski i imieniem sio- 
strzeńców Wyzczańskich i Bilińskich, Alexander Gorzkowski, łowczy źydaczewski, Marcin Sobie- 
szczański C. z. latyczewski, F. Sobieszczański skarbnik nowogrodzki, Stanisław na Duchnach 
Duchnowski subdelegat g. P. Karol Radziejowski, Jakub Jaworski M. S., Antoni Jaworski, Kon- 
stanty Wyszpolski, Stefan Wyszpolski, Karol Charczewski chorąży latyczewski, Tomasz Wysz- 
polski, Zygmunt Wojakowski, Antoni Wyszpolski, R. Z. L., Franciszek Wisłocki, Michał Chło- 
pecki, Andrzej Wisłocki, Andrzej Chyczawski podczaszy wieluński, Kazimierz Zaleski, Antoni 
Werenka, A. Humniecki, Hieronim Zaleski, Franciszek Jastrzębski cześnik łukowski, Bronisław 
Pisarski, Michał Nieźowski W. B., Felicyan Bielski, Ignacy Pieściorowski, Staniław Uszczep, 
Jacek Winnicki, Jan Rybczewski S. Z., Jan Bonkowski, Fr. Torzański, Teodor Bonkowski, Jan 
Winnicki, Józef hr. Krasicki kasztelanie chełmski, Jerzy Niemierzyc, Szczepan Dwernicki, 
Ludwik Urbański, Teodor Winnicki, Karol Krasowski, Jacek Putiatycki, Antoni Dębnowski, 
Jan Sielecki, Antoni Gizowski, Jan Wólczański, Antoni Bogdański, Mikołaj Tustanowski, Filip 
Zaleski, Bazyli Borysławski, Kazimierz Życzkowski, Bazyli Turzański Jan Kraiński, Józef Droho- 

AkU giMiIzkic i ziemskie XXIII. 17 



130 1735 - 46-47 

jewski, Andrzej Winnicki, Jan Bartyński, Jan Hudyński, Bazyli Wólczański, Bazyli Czajkowski, 
Stanisław Wiszniewski, Jędrzej Słupski, Stanisław IJszczapowski, Zacharyasz Hul Winnicki, 
Hrehory Winnicki Hul, Jacek Winnicki, Jan Czaykowski Tymkowicz, Samuel Hordyński, Jędrzej 
Biliński Mielkowicz, Stefan Czaykowski Huńko, Jan Łoziński, Michał Jaśniski, Jędrzej Zerebecki, 
Samuel Stokowski, A. Donajewski, Stefan Łoziński Jarmołowicz, Teodor Łoziński Jarmołowicz, 
Jan Łoziński Jarmołowicz, Mikołaj Przedżymirski, Dymitr Horodyski, Teodor Baliński, Bazyli 
Horodyski, Bazyli Winnicki, Samuel Daszkiewicz, Stefan Lignecki de Strempkow, Bazyli Krzacz- 
kowski imieniem braci szlachty ze wsi Unika, Antoni Wiatrzewski Bodula, Stefan Tański imie- 
niem braci moich pozostałych ze wsi Milucznego, Mikołaj Komarnicki Cieleniowicz, Jan Kul- 
czycki Śmietanka imieniem braci, Antoni Więcławski, Alexander Czołowski, Bazyli Turzański, 
Piotr Czołowski, Piotr Horodyski, Mikołaj Tatomir sam i imieniem braci, Stefan Winnicki Ra- 
dziewicz, Aleksander Hordyński, Teodor Biliński Tarasowicz, Teodor Bereźnicki, Józef Srze- 
dziński, Jan Sozański Worono, Antoni Jorontkowski, Maciej Miodoszewski C. Z. M., Bazyli 
Jaworski Bobrunicz Jasiniey, Jan de Magna Banki Bańkowski, Teoder de Magna Banki Bań- 
kowski, Piotr Winnicki, Paweł Tymkowicz, Stefan Czaykowski Romanowicz, Jan Bandrowski, 
Piotr Bandrowski, Stefan Hordyński Fedkowicz, Alexander Srokowski, Tomasz Srokowski, 
Jerzy Stupnicki Waszkiewicz, Józef Drohomirecki Sulima, Jan Kulczycki, S. Wiszotrawka, Jan 
Wiszotrawka, Stefan Jazerski z Czaykowicz, Jędrzej Popiel, Michał Radziszewski, Bazyli Horo- 
dyski Abrahamowicz, Michał Jeziernicki, Alexander Winnicki, Tomasz Wiszniewski, Piotr 
Uruski, Stefan Daszkiewicz Czajkowski, Jan Kunko Czaykowski, Bazyli Hordyński, Samuel 
Hordyński, Andrzej Szalko Czajkowski, Stefan Daszkiewicz Czaykowski, Stefan Kunko Czay- 
kowski, Ignacy Krępski, Alexander Dwernicki, Marcin Dydyński, Jan Podhorecki, Jan Turzań- 
ski, Jan Tuszewski, Jędrzej Winnicki, Michał Kobylnicki, Franciszek Brzostowski, Jan Wilczek 
rayca i ablegat miasta Lwowa. Wojciech Kupiński ławnik i sekretarz miasta Lwowa. 

Castr. Leop. Rei. 533 p. 243-257; Fasc. Cop. Castr. Prem. 106 p. 469-476 tudzież Ibidem p. 
459—466; Fasc. Cop. Castr. Sanoc. 52 Nr. 121; Castr. Żydacz. 1C4 p. 1528—1542; Fasc. Cop. Castr. 
Żydacz. 67 p. 1445-1451 ; Ręk. B. Oss. 492 p. 1-5. 



47, 

Wisznia, 14 marca 1735. 

Instrukcya sejmiku dana posłom do króla. 

1. Instrukcya JWIMci p. Bugusławowi Ustrzyckiemu kasztelanicowi lwowskiemu. Anto- 
niemu Zielonce łowczemu lwowskiemu, Jerzemu Szeptyckiemu staroście obuchowskiemu, Je- 
rzemu Duninowi Borkowskiemu podstolemu żydaczowskiemu, Jerzemu Korabiowskiemu cześni- 
kowi liwskiemu posłom do Najjaśniejszego króla IMci polskiego Augusta Trzeciego i wielkiego 
ksiąźęcia litewskiego, ruskiego, pruskiego, mazowieckiego, żmujdzkiego, kijowskiego, wołyń- 
skiego, podolskiego, inflanckiego, smoleńskiego, siewierskiego i czerniechowskiego, a dziedzicz- 
nego ksiąźęcia i elektora saskiego szczęśliwie nam panującego od województwa ruskiego na 
sejmiku w Wiszni die 14 Martii anno 1735. 

2. Ten najwyższego pana nad pany, króla nad królami inter alia wszechmocności jego 
Boskiej attributa, żadnem staraniem ludzkiem nieprzełamanej in supremo regimine mocy dowód, 
że cunctas vicarias suas na ziemi potestates z przedwiecznej swojej in praemissis decyzyi 
zwykł utrzymywać i ordynować. Więc gdy eadem virtus altissimi insuperabili et independent! 



47 1735 131 

imperio suo na tronie polskim Najjaśniejszego króla IMci Augusta III szczęśliwie nam osadza 
i województwo nasze też ad satisfactionem votorum popularium amplectendo boską ordynacyą 
i dyspozycyą uprasza IMci pp. posłów, aby od województwa naszego nietylko recognitionem 
supremi, salvis iuribus et libertatibus nostris, domini uczynili et submissam venerationem u tronu 
Jkr. Mci złożyli, ale i donieśli, że toż województwo pro firmiori tej naszej nieprzełamanej 
rezolucyi i wiernego posłuszeństwa certitudine et securitate, przy dostojeństwie Jkr. Mci p. n. 
m. Augusta III prawach, swobodach i wolnościach naszych skonfederowalo się i w tejże kon- 
federacyi aż do sejmu pacificationis, omnium accedente assensu, obligowało się i obliguje. 

3. Ponieważ wielką wielkich najjaśniejszych Jkr. Mci p. n. m. do Najjaśniejszego świętej 
i wielkiej pamięci króla Augusta Wtórego, którego ineluctabiles fatorum województwo nasze 
sentit dotąd dolores, antecessorów in posteris niewygasłą sławę nadane, łaskawie dotrzymane 
i obserwowane prawa, swobody i wolności rozszerzyły i wiekami niezapomnianą pamięć ugrun- 
towały, więc jako wodjewództwo nasze takowegoż łaskawego i sprawiedliwego in manuten- 
tione pomienionych praw, swobód i wolności naszych jest pewne Jkr. Mci p. n. m. panowania, 
tak o obwarowanie nas i sukcessorów naszych securitatis et manutentionis tychże wspo- 
mnionych wolności naszych omni meliori modo providendae, majestatowi Jkr. Mci p. n. m. IMcie 
posłowie nasi suplikować będą. 

4. Jako zaś województwo nasze jest pewne, że przez lokacyą wojsk saskich i rosyj- 
skich cum insupportabili angustia in visceribus ojczyzny tak wielka krajów królestwa swego 
ruina ojcowskie Jkr. Mci p. n. m. przeraża serce, tak super gemitu pauperum łaskawej i do 
brotliwej lem pewniejsze będąc kompassyi w ewakuowaniu jako najprędszem wojsk tychże 
saskich et intercedente authoritale maiestatis rossyjskich, pańskiej Jkr, Mci p. n.m. przez tychże 
IMci pp posłów swoich imploratur łaski, w którym evacuationis jako i teraźniejszym czasie 
aby wszędzie i na każdem miejscu tak concivibus nostris jako cuiuscunąue conditionis ludziom 
wszelka od wojsk rossyjskich et quam maxime kozackich z łaski Jkr. Mci p. n. m. provideatur 
securitas IMcie pp. posłowie upraszać będą. 

5. A lubo województwo nasze wojskom rossyjskim u siebie lokowanym z wielką cięż- 
kością ordynaryjnej sufficyencyi dotąd vix sufficiebat i na ten czas, kiedy omnium concivium 
dobra nemine excepto do tej contribuebant sufficyencyi, tem bardziej, gdy teraz niektórzy IMcie 
ab hoc onere na dobra swoje w województwie naszem znajdujące się pootrzymywali libertacye, 
dlaczego eo graviori tem większej ruiny premimur mętu et iusta angimur sensibilitate, że in 
aeąualitate ac aeąualiter ferendis prosperis et adversis z wielką swoją krzywdą tychże IMciów 
libertowanych dóbr onera województwo supplere et intercedere musi, dlaczego suplikować 
będą, IMcie pp. posłowie nasi Jkr. Mci. p. n. m , aby takowe z tak jawną uniwersalną krzywdą 
libertacye abrogowane et ab hinc nigdy praktykowane nie były. Omnem iusuper in disciplina 
militari wojsk rossyjskich od JO księcia IMci de Hessen Homburg continentiam doniosą Jkr, 
Mci łasce i dyskrecyi województwa naszego, nim jako najprędsza (o którą swoje do majestatu 
pańskiego ingeminat supliki) nastąpi ewakuacya, IMcie pp. posłowie nasi Jkr. Mci p. n. m. 
upraszać będą. 

6. Jako zaś in conservatione primatialis authoritatis praw Rzptej pewność i ugrunto- 
wanie consistit, tak w utrzymaniu tejże prymacyalnej godności prawami i konstytucyami Rzptej 
uprzywilejowanej prospiciendo et sentiendo, eidem authoritati primatiali przez zatrzymanie dotąd 
w sekwestrze od wojsk rosyjskich JO księcia IMci Teodora Potockiego prymasa Korony pol- 
skiej i księstwa litewskiego praeiudicia upraszać będą IMcie pp. posłowie nasi Jkr. Mci p. n. 
aby medianie authoritate et clementia ac interpositione Jkr. Mci p. n. m. książę IMć prymas 
z tegoż sekwestru został jako najprędzej uwolniony, ile gdy jest pewne województwo nasze, 
że książę IMć prymas po uwolnieniu swojem, o które województwo nasze suppliciter instat, 
tem skuteczniejsze wszelkie do uspokojenia Rzptej et ad coadunandos sensus jn recognitione 



132 1735 47-48 

et adoratione majestatu Jkr. Mci p. n. m. weźmie przed się sposoby, Do tegoż respektu i łaski 
pańskiej JWIMć państwo marszałkowa nadworną koronną, kasztelanową lubelską, starostę 
lwowskiego i wojewodzica bełzkiego w temże zatrzymaniu od wojsk rossyjskich zostających, 
aby intercedente maiestate do Najjaśniejszej Imperatorowej IMci z pomienionego zatrzymania 
elibrowani byli IMcie pp. posłowie nasi zalecą. 

7. A źe practicafis exemplis wielkie przeszłe ob dissonos civium sensus Rzptej rewo- 
lucye przez sejm pacificationis moderari zwykły i inaczej Rzpta w uspokojeniu swojem ab 
intra et ab extra ubezpieczona być nie mogła, tylko obwarowaniem securitatis maiestatis et li- 
bertatis ac tranąuillitatis publicae, więc IMcie pp. posłowie o determinacyą sejmu pacificationis 
jak najprędszą, servatis ordinariis et de legę necessariis gradibus sejmów, majestatowi Jkr. Mci 
p. n. m. suplikować będą. 

8. Ponieważ oraz w teraźniejszej Rzptej rewolucyi niektórzy IMcie sub pallio et praetextu 
publicznej niby usługi, w rzeczy zaś samej solo deformis lucri fine uformowawszy sobie partye, 
od kraju do kraju chodząc dobra generaliter wszystkie z ostatnią onych zmianą wymyślnymi 
agrawowali sposobami et insuper scandaloso w wolnym narodzie exemplo palety sine omni 
legitima iurisdictione do dóbr ziemskich i dworów szlacheckich wydawali, inni praetextum 
quemcunque niby uchwały publicznej uformowawszy wymyślne exekwowali kontrybucye et ad 
usus privatos obracali, co wszystko w nadzieję wyrobienia sobie amnestyi działo się, więc 
IMcie pp. posłowie nasi, aby nietylko tym IMciom amnestya pozwolona nie była, ale i owszem 
wyżej wyrażonych krzywd in omni subsellio z jak najprędszą satysfakcyą ad vindicationem iusta 
Jkr. Mci p. n. m. implorabunt auxilia, a oraz o zwinienie wszystkich niekomputowych partyi 
i chorągwi lub jakichkolwiek ludzi nadwornych, cudzoziemskich, przez uniwersały Jkr. Mci p. n. 
m. suplikować będą. 

9. A lubo wielkie starania i pracowite około dobra pospolitego i uniwersalnego Rzptej 
uspokojenia pro exemplari zawsze zelo JO księcia IMci krakowskiego JWIMci p. marszałka w. 
koronnego fatygi, przykładna oraz ojczyzny swojej et boni publici JWIMci p. wjewody i ge- 
nerała ziem kijowskich generalnego wojsk koronnych regimentarza miłość et aeąuanimitas, 
o którą per accesionem suam z wojskiem, w komendzie swojej zostającem, ad recognitionem 
majestatu Jkr. Mci p. n. m. pokazał w rekomendowaniu siebie łasce Jkr. Mci p. n. m. et di- 
stributivae iustitiae sami za sobą disertissimi będą oratores, jednak gdy i województwo ruskie 
niechce iustae wielkich IMciów n. w. m. pp. i wojska koronnego w komendzie JWIMci p. wo- 
jewody kijowskiego zostającego zasług deesse recognitioni, particularibus et distinctis przez 
IMciów pp. posłów swoich Jkr. Mci p. n. m. zaleca respectibus i do wakującej buławy wielkiej 
koronnej za JWIMcią p. wojewodą kijowskim i generalnym regimentarzem wojsk koronnych 
demissae u majestatu Jkr. Mci p. n. m. interpositionis addit momentum. 

Rept. B. Ossol. 3578 f. 189 v -192. 



48. 

Sanok, 22 marca 1735. 

Uchwały ziemian sanockich. 

1. My dygnitarze i urzędnicy prześwietnej ziemi sanockiej zjechawszy się na dzisiejszą 
konsultacyą za wydanemi innotescencyami do Sanoka, będąc informowani z relacyi nam in pu- 
blice uczynionej WIMci p. Grodzkiego skarbnika sanockiego komisarza ziemi naszej i z res- 
ponsu od JO księcia IMci Hessemburga do IMci p. pułkownika Nazarowicza odpisanego, iż po 



48 1735 133 

dopłaceniu za dwa miesiące pro Jannuario et Februario prowiantowych zupełnych pieniędzy 
z dwoma dymami w taryfie niedochodzącymi, respektując pomieniony JO książę Hessemburg 
na godne za tą ziemią instancye i dosltonałą mając z listu IMci p. pułkownika Nazarowicza 
o tej zniszczonej i ubogiej ziemi reiacyę, jemuż commisit, ażeby za dalsze miesiące pro Martio 
et Aprili nie wybierał, więc supremo numini za osobliwą nad nami prowidencyą prostrati przed 
majestatem jego et pro angelica custodia podziękowawszy, taką unanimi voto dyspozycyą nasze 
obviando dalszym expensom ziemiańskim formujemy. 

2. Niemogąc gotowych nigdzie na interes ziemi zaciągnąć pieniędzy i innego wynaieść 
medium, dla jako najprędszego uspokojenia IMci p. pułkownika Nazarowicza w oddaniu mu za 
dwa miesiące ze dwóch dymów należącej kwoty dwóch tysięcy zł., jako i jemuż za racye, 
porcye i furaż na ludzi trzydziestu i koni czterdzieście wynoszącą sumę, cum honorario beczki 
wina za list instancyalny temuż IMci p. pułkownikowi Nazarowiczowi konferowanej zł. trzy 
tysiące, a wszystkiej ziemi skomputowanej sumy pięć tysięcy zł. postanawiamy z dymu każdego 
na tęż taryfę sześćdziesiąt dymów bez dwóch mającą, na którą się za prowiant wojsku rossyj- 
skiemu płaciło na pomienione wyżej nieochybne expensa po zł. ośmdziesiąt sześć. 

3. Które to pieniądze obligujemy WIMci p. skarbnika i komisarza ziemie sanockiej, ażeby 
sam z całej ziemi wybierał i kwity swoje bez pretensyi kwitowego na tę exolucyą dawał, 
a wybrane z rąk swoich oddał IMci p. pułkownikowi Nazarowiczowi i dokument od niego 
odebrał, tak na zapłacenie mu dwóch dymów jako i jego pretensyi, dla pokazania po tem przy 
kalkulacyi in publico całej prześwietnej ziemi tych dokumentów. Na te zaś expensa zapłaciwszy 
my tu zaraz in instanti praesentes WlMci p. skarbnikowi sanockiemu, obligujemy wszystkich 
IMciów ziemian, ażeby na przyszły piątek, t. j. vigesima ąuinta mensis praesentis Martii do rąk 
tęż solucyą odsyłali do Brzozowa, do rąk pomienionego WIMci p. skarbnika sanockiego, a to 
dla jako najprędszego ziemie naszej i z ludźmi ustąpienia p. pułkownika Nazarowicza, oraz 
przestrzegamy, że nie wprzód odjedzie póki zupełnej nie odbierze satysfakcyi. 

4. Mając władzę od JO księcia Hessemburga exekwowania i rewidowania kwitów prac- 
ticato w lwowskiej i przemyskiej ziemi exemplo super renitentes, tak In exolutione sumy teraz 
na dopłacenie dwóch dymów, jako na racye, porcye, furaż i inne expensa ułożonej, dla lepszej 
zaś wszystkich IMciów ziemian informacyi wyraża się wiele na te expensy przychodzi płacić : 
z dymu całego zł. ośmdziesiąt i sześć, z półdymu zł. czterdzieście i trzy, z ćwierci dymu zł. 
dwadzieścia jeden i groszy piętnaście, z pół ćwierci dymu zł. dziesięć groszy dwadzieścia 
dwa i pół, z szesnastki zł. pięć groszy jedenaście i pół, z trzydziestki zł. dwa groszy dwadzie- 
ścia i jeden. 

5. A ponieważ tu już actualiter w Sanoku stanął z asygnacyą od JWlMci p. wojewody 
kijowskiego regimentarza generalnego wojsk koronnych IMć p. Golenow chorąży regimentu 
pieszego buławy wielkiej w Kamieńcu in praesidio będącego po pogłówne marcowe, więc nie 
idąc infitias przeciwko postanowionej regularnej od całej Najjaśniejszej Rzptej pomienionemu 
wojsku koronnemu płacy, konstytucyą sejmu confoederationis warszawskiego anni millesimi sep- 
tingentesimi decimi septimi opisanej, lubo przy tak wielkiem zniszczeniu i ciężarach naszych, 
jednak exolucyą tak na pomieniony regiment pieszy buławy wielkiej jako i na inne chorągwie 
w repartycyi ziemi naszej będące deklarujemy i obligujemy wszystkich IMciów ziemian, ażeby 
pomienione pogłówne nie czekając egzekucyi wojskowej według przeszłych kwitów komu na- 
leży oddawali najdalej antę diem vigesimam Aprilis, gdyż do tego czasu uproszony od nas IMć 
p. chorąży Golenów aby egzekucyi nie posyłał. 

6. Którą to teraźniejszą dyspozycyą naszą dla większego waloru rękami własnemi pod- 
pisaną do grodu sanockiego podajemy i dla prędszego wszystkich IMciów ziemian uwiadomie- 
nia IMci p. susceptanta do nieodwłocznego rozsyłania po parafiach copiarum per innotescen- 
ciales obligujemy. Działo się w Sanoku dnia dwudziestego drugiego miesiąca marca roku Pań- 



134 1735 48-49' 

skiego tysiącznego siedmsetnego trzydziestego piątego. Józef Stadnicici podczaszy sanocki, Jerzy 
Bukowski łowczy podwójewodzy sanocki , Jan Grodzicki skarbnik i komisarz ziemi sanockiej, 
Ludwik Urbański S. Z. W., Michał Gajecki, Antoni Łaszowski, Franciszek Giebułtowski, Piotr 
Wisłocki, Adam z Hoczwi Bal, Eustaciiy Orzechowski, Stefan Łowiecki, Jan Orzechowski, 
Józef Rylski, Antoni Zawadzki, Jakób Dzianot, Andrzej Wisłocki, Franciszek Czerkaski, Sta- 
nisław * Franciszek Sobieszczański skarbnik nowogrodzki. 

Fasc. Cop. Castr. 50 Nr. 151. 



S. 1., początek czerwca 1735. 

Życzenia województwa ruskiego i innycli w sprawie uspolcojenia Rzptej.'^ 

1. Desideria województwa ruskiego i innych ad publicam tranąuillitatem. Konfederacja 
warszawska że nondum in pleno numero województw ziem i powiatów ex utraąue gente per- 
sistit, zaczem tanąuam primum caput coronatum Jkr. Mć lej konfederacyi do poparcia onej et 
in toto reintegracyi wydać ma uniwersały per provincias convocando przez posłów pod San- 
domirz iam practicato exemplo i tam antiąuam praxim reassumować inter maiestatem et liber- 
tatem konfidencyą antiquorum et praesentium sancitorum confirmationem uczynić. 

2. Do księcia IMci prymasa prima capita senatorów i ministrów ordynować sprowa- 
dzonego do Łowicza, którzy pondere rationum, confidentia etamore boni publici wyperswadują 
meliorem sensum iu recognitionem maiestatls. 

3. Potem de evacuatione externorum consulere si videbitur, propter imminentia pericula. 
ne recrudescant mała, certam ąuantitatem wojska pozwolić sub disciplina militari et regulamine 
prowiantów do prędkiego pacificationis sejmu. 

4. Sejmiki pod tymiż marszałkami confoederationum być mają a gdzie nie masz inhae- 
rendo confoederationi per maiestatem libertatem et tranąuillitatem obierać mają et cum plena 
activitate posłów ordynować ad generałem congressum. 

5. Sądy konfederackie obwieścić in exorbitantes et renitentes, gromady swywolne znosić, 
reliąuos pro hostibus patriae et invindicabilibus et recentia iudicare crlmina. 

6. Electionis, pactorum conventorum, confoederationis i inne wszystkie akta sub sere- 
nissimo Augusto III ażeby ex typo in universum wydane były, ponieważ przeciwne interpretacye 
przed bracią naszą inaczej te transakcye udają, że są in oppressionen libertatis i na poniżenie 
stanu szlacheckiego, to potrzeba żeby wszystkim innotescat dla ugruntowania konfidencyi ad 
maiestatem. 

Kkp. Bibl. Ossol. 3579 p. 8v.-9. 



^ nieczytelne, może : Cieszkowski. 

^ Ponieważ król w odpowiedzi na życzenia województw odpowiedział propozycyami Stanów Rzptej 
skonfederowanej na radę pro die 6 Junii anni praesentis (1735) ad deliberandum podanemi (Rp. Ossol. 
3579 p. 9 V.) przeto desyderata, królowi przedłożone, musiały być ułożone w ostatnich dniach maja lub 
pierwszych czerwca. 



50-51 1735 135 

50. 
S. 1., koniec lipca 1735. 

Marszałek w. kor. do sejmiku w Wiszni. 

1. Nie trzeba in gloriosa zelo patriae et amore libertatis pectora WWIMci pp. zachęcać 
ad operandam salutem skołatanej procellis fatorum ojczyzny, bo ta w potrzebach swoich naj- 
pierwsze subsidia, salutaria in rebus arduis consiiia i slcuteczne zawsze casu in omni auxilia 
od prześwietnego WWIMci pp. województwa lucrari zwykła, crego ja jako terrigena WlMciom 
pp. inseparabili vinculo sorte in omni z nimi złączony będąc ocuiatus testis, kiedy teraz dla 
publicznych tu circa obseąuia maiestatis interesów suam comparere nie mogę na teraźniejszym 
generale, stawam per hanc vicariam z uniżoną universis et singulis weneracyą cum voto pros- 
perrimi consiliorum WM m. m. pp. successus, życząc oraz, ażeby doświadczone ich pro pu- 
blico bono rady i starania z zawikłanych przeciwnej fortuny labiryntów zmartwioną tyla prze- 
ciwnościami ojczyznę jako najprędzej filo unionis wyprowadziły. 

2. W czem kiedy Jkr. Mć p. n. m. paternas suas interponit soUicitudines, jedne po 
drugich publica indulgendo consiiia i nad tern jedynie desudando, aby Rzpta dawnej preroga- 
tywie wolność swoim ozdobom i prawa pristino robori mogła przywrócić, należy i nam corde 
animisque unitis pomagać do tego i wszystkie łożyć starania a Pan Bóg congregatis in nomine 
suo pobłogosławi nieomylnie i pożądane post haec flagella da uspokojenie in solatium upra- 
gnionych pokoju. 

3. Ewakuacya wojsk auxyliarnych nie może subsequi pierwej, póki nas sąsiedzkie pre- 
tensye widzieć nie będą w jedności et in charitate perfecta operantes salutem publicam i póki 
nie uznają, że jeszcze concurrimus ad pacificandos motus internos, panu zaś z serc naszych 
fida propugnacula throni e.xtruemus przeciwko wszelkim przeciwnym insultom. Co jako nie- 
wątpię, że WIMcie pp. wypełnicie amore patriae, tak nie szerzę się w tem dłużej expressyą 
mnłę z familią moją łasce i afektowi braterskiemu in sino zostając z powinna uniżonością. 

Rkp. Ossol. 3579 f. 15 z nadpisem : List JWIMci p. marszałka w. kor. na sejmik wojewódz- 
twa ruskiego. 

51. 

S. I., koniec lipca? 1735. 

Marszałek w. kor. do dygnitarzy na sejmiku w Wiszni. 

1. Miałem insatiabile votum sam personaliter adesse consiliis WIMci m. m. pp. na te- 
raźniejszym kongresie i WIMci m. pana cernuo soiari amplexu, ale kiedy mię różne tu interesa 
na usłudze Jkr. Mci p. n. m. zatrzymały, suppleo voto quod neąueo facto, zasyłając per prae- 
sentes uniżoną moją WMci panu weneracyą i jego się statecznemu przypominając afektowi. 

2. Uprzykrzone dwuletniego czasu przeciągiem publicznych nieszczęśliwości incommoda, 
kiedy się teraz przez nas samych kooperacyą circa paternam Jkr. Mci sollicitudinem votivo 

* Co do bliższej daty tego pisma dodać należy, że król reskryptem z dnia 28 czerwca 1735 r. 
w Warszawie datowanym, zapraszał marszałka aby sam zjechał na sejmiki przedsejmowe i pro munere se- 
natorio proceres województwa swego do tego prowadził, ażeby materyał w instrukcyi od nas podanej 
expressas promowowali. Rkp. Ossol. 3579 f. 143. 



136 1735 51-52 

eventu terminari mogą, powinniśmy dum tempus adest publicam operari salutem i świątobliwe 
intencye Jkr. Mci p. n. m. sl<uteczną sei<undować i wspierać aplikacyą, ile Iciedy jawnie wi- 
dzimy, że nulla salus belio i że próżne nadzieje, które dotąd jeszcze protrahunt fata nostra cale 
nas nie łudzą, owszem in praecipitium trahunt calamitatum. 

3. Ja persuasus jestem, że WiMć pan innato libertatis zelo et probato amore erga 
patriam, do jak najprędszego publicznego uspokojenia contribuere zecticesz i uważając przezorną 
refieksyą, ąuantis luimus haec proelia damnis, do tego kredytem swoim corda animosque braci 
inciinabis, aby vias tranąuiiiitatis arripere chcieli i tam zjednoczoną konfidencyą spieszyli, 
dokąd nas spes indubitatae prowadzą pacis, przez co ewakuacya wojsk auxyliarnycii accelera- 
bitur, zatamuje się diluvium lacrymarum jęczącego sub pondere teraźniejszych nieszczęśliwości 
ludu i pokój pożądany nastąpi nieomylnie cum satisfactione universorum, kiedy nas widzieć 
będą sąsiedzkie potencye in unione et charitate szczerze radzących o sobie i przy dostojeństwie 
majestatu pańskiego concordi animo stawających. Co pro necessitate powszechnego salwowania 
się pro reparatione nadwątlonych praw i swobód ojczystych et pro realitate mojej ku ojczyźnie 
obligacyi wyraziwszy jestem [etc.]. 

Rkp. B. Ossol. 3579 f. 15v— 16 z nadpisem : kopia listu tegoż JWIMci p. marszałka w kor. do 
niektórych IMciów urzędników pisanego. 



52. 

Wisznia, 9 września 1735. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo województwa ruskiego generału 
wyszyńskiego zjechawszy się za uniwersałami powtórnemi n. króla IMci Augusta III pana szczę- 
śliwie nam panującego na sejmik przedsejmowy pacificationis wydanymi pro die nona mensis 
Septembris in anno praesenti 1735 po grodach oblatowanymi i publikowanymi in locum con- 
sultationum solitum, obraliśmy ex unanimi consensu et votis suis za marszałka koła naszego 
rycerskiego WIMci p. Mikołaja z Wieniawy Wieniawskiego podczaszego ziemi przemyskiej, 
mogilnickiego etc. starostę, po którym obraniu uprosiliśmy za posłów na następujący sejm 
wolny w roku wyżej specyfikowanym, JW WWIMci pp. z ziemi lwowskiej Michała na Rozdole 
Rzewuskiego krajczego koronnego, wyszyńskiego, kamioneckiego, czerniejowskiego etc. starostę 
pułkownika ussarskiego Jkr. Mci, Franciszka Borzęckiego podstolego w. księstwa litewskiego 
żydaczewskiego etc. starostę ; z ziemi przemyskiej : Mikołaja z Wieniawy Wieniawskiego pod- 
czaszego ziemie przemyskiej, mogielnickiego etc. starostę majora wojsk Jkr. Mści, Krzysztofa 
Kruszelnickiego podczaszego żydaczewskiego; z ziemi sanockiej: Józefa Lipskiego regenta 
koronnego porucznika znaku usarskiego JO ks. IMci Czartoryjskiego wojewody ruskiego, Jana 
z Charczowa Charczowskiego starostę cieszkowskiego porucznika znaku pancernego, JO ks. 
IMci Lubomirskiego bogustawskiego, drohowyskiego etc. starostę. 

2. Po których obranych przystąpiliśmy do spisania instrukcyi solita praxi, stosując con- 
formiter od n. króla IMci p. n. m. nam danej przez JWIMci p. posła instrukcyi, na prze- 
szłym zerwanym sejmiku tak publiczne jako i prywatne civium desideria podawszy publice do 
laski obligowaliśmy, aby tę pomienioną instrukcyą daną JWIMciów pp. posłów WIMć p. mar- 
szałek koła naszego ad acta grodów województwa per oblatam podał. 

3. Którą JWIMciów pp. posłów od nas uproszonych i obranych obligujemy amore 
boni publici i województwa naszego, aby tak interesa publiczne ojczyzny i województwa na- 



52-53 1735 137 

szego jako i prywatne desideria braci naszych, w instrukcyą włożone, na przyszłym da Bóg 
sejmie firmiter instrukcyę sobie daną in omnibus punctis manutenerent, in reliąuo zaś cum 
Republica tota sentient sine preiudicio województwa naszego. 

4. A że WIMć p. Stanisław Ustrzycki, cześnik buski, concivis noster z jakowejś przy- 
czyny jest wzięty w areszt od JO księcia IMci Hessenhumburga i dotychczas w detencyi zo- 
staje, więc jakośmy na przeszło zerwanym przed zerwaniem sejmiku WWIMciów pp. Karola 
Radziejowskiego chorążego kowalskiego, Spędowskiego skarbnika bracławskiego za posłów 
uprosili do tegoż JO księcia IMci Hessen Homburga generała anszew wojsk rossyjskich tak 
w Koronie jako i w. księstwie litewskiem zostających, tak tychże samych WIMci pp. posłów 
upraszamy, aby gdzie się ad praesens teraz znajduje tenże JO książę, tam jechah', i imieniem 
województwa naszego instent za pomienionym IMcią panem Ustrzyckim, aby libertati był re- 
stitutus, i jeżeli co wykroczył in foro competenti odpowiedzieć tenetur i za dowiedzeniem 
jakowego excessu jurisdikcya przyzwoita extendit rigorem suum na IMci p. cześniku buskim 
a dla prędszej eliberacyi pomienionego IMci p. Ustrzyckiego, si et in ąuantum ciż WIMcie pp. 
posłowie obaczą necessitatem , mają zażyć tam maiestatis jako JO Mciów pp. ministrów 
status interpozycyi do pomienionego JO księcia Hessen Homburga. Działo się w Wiszni nona 
Septembris roku 1735. Mikołaj z Wieniawy Wieniawski P. Z. P. marszałek koła rycerskiego 
województwa ruskiego generału wyszyńskiego. 

Casir. Prem. Rei. 544 p. 547-550; Fasc. Cop. Castr. Prem. 106 p. 1297—1298; Fasc. Cop. Castr. 
Leop. 38 p. 527-528; Fasc. Cop. CasIr. Żydacz. 67 p. 1799-1801. 



53. 

Wisznia, 9 września 1735. 

Instrukcyą sejmiku posłom na sejm. 

1. Instrukcyą JWlMciom pp. Michałowi z Rzewusk na Rozdole i Kłodnicy' Rzewuskiemu 
krajczemu koronnemu wyszyńskiemu, kamioneckiemu, olchowieckiemu etc. staroście, pułkowni- 
kowi usarskiemu wojsk Jkr. Mci i Rzptej, Franciszkowi z Kosarzewa Borzęckiemu podstolemu 
w. księstwa litewskiego, żydaczewskiemu etc. staroście, Mikołajowi z Wieniawy Wieniawskiemu 
przemyskiemu, mogielnickiemu staroście marszałkowi koła rycerskiego województwa naszego 
majorowi regimentu konnego królowej IMci, Krzysztofowi na Kruszelnicy Kruszelnickiemu ży- 
daczewskiemu podczaszemu , Józefowi z Lipego Lipskiemu regentowi koronnemu , Janowi 
z Charczewa Charczewskiemu staroście cieszkowskiemu, posłom na sejm walny warszawski 
pacificationis na dzień dwudziesty siódmy września w roku teraźniejszym 1735 w Warszawie 
przez uniwersały Najjaśniejszego króla Augusta Trzeciego p. n. m. in tempore prawem circum- 
scripto do prześwietnych województw wydane determinowanym, nemine contradicente na sej- 
miku (po zerwanym pierwszym za uniwersałami powtórnymi Jkr. Mci p. n. m. de actu et data 
onych w Warszawie dnia dwudziestego siódmego miesiąca września (sic) roku teraźniejszego 
wyżej wyrażonego wydanemi i przy pieczęci koronnej Jkr. Mci p. n. m. podpisanymi do akt 
grodzkich województwa naszego podanymi, na teraźniejszym powtórnym sejmiku in termino 
przerzeczonemi uniwersałami praefixo et loco consultatationum solito w Wiszni odprawionym 
szczęśliwie doszłym, omnium praesentium civium voto et consensu accedente obranym od wo- 

1 L Kłodnie. 

Akta giodzkia i zitimskia XXJ1I. .o 



138 1735 53 

jewództwa naszego generału wyszyńskiego daną i ręką IMci p. marszałka koła naszego ry- 
cerskiego podpisaną w Wiszni die nona Septembris anno 1735. 

2. Primo jako z przykładną dla wszystkich monarchów Jkr. Mci p. n. m. sprawiedliwo- 
ścią et per vinculum super pacta conventa wypełnionej przysięgi, nietylko przez uniwersały 
swoje do prześwietnych ziem i powiatów Rzptej obojga narodów in publicum wydane, ale 
i przez instrukcye na sejmiki przedsejmowe przez IMciów pp. posłów swoich do województw 
rozesłane dobrowolnie przyznaje, źe bez żadnego do królestwa i wolnego Rzptej narodu prae- 
textu post ineluctabilia fata ś. p. Najjaśniejszego króla JMci Augusta U liberis civium votis et 
suffragiis a potem za poznaniem wspaniałych i panu przyzwoitych przymiotów, omnibus quanto 
svavioribus mediis ad recognitionem szczęśliwego panowania pociągnionych tron polski osiada 
et propter coadunanda et in favorem szczęśliwego panowania swego civium vota dla uspoko- 
jenia oraz wszelkich dyfferencyi i zapobieżenia dalszej z ruiną Rzptej rewolucyi, podobnym 
w podobnych konjunkturach i skutecznym sposobem usitataąue i przez najjaśniejszych ante- 
cessorów swoich practicata via sejm walny warszawski pacificationis złożyć raczył, tak IMcie 
pp. posłowie nasi, pro hac około dobra pospolitego i uspokojenia państw swoich solicitudine 
paterna łaskawego i dobrotliwego ' praw, swobód i wolności naszych dotrzymania deklaracye 
u majestatu pańskiego złożywszy podziękowania i uczyniwszy, wielkiej wolnego narodu krzywdy, 
że gens libera sumus i żadnym jakimkolwiek exakcyom, prowiantom, kntrybucyom et quovis 
titulo gwałtownym emunkcyom ani exotycznym muszkietom być nie powinniśmy podlegli re- 
monstracyą, po obranym IMci marszałku o ewakuacyą wojsk rossyjskich i saskich antę omnia 
dopomnią się, i aby to, co do saskich wojsk za jako najprędszymi z łaski Jkr. Mci p. n. m. 
od najwyższej komendy ordynansami, co do rossyjskich interveniente maiestatis authoritate et 
interpositione subsequatur, do Jkr. Mci p. n. m. wraz IMciami pp. posłami inszych przeświet- 
nych województw instabunt. 

3. Ponieważ dla pewnego wewnętrznego pokoju wiele na tern należy, żeby tam maie- 
stati quam libertati plena provideatur securitas, więc IMcie pp. posłowie w tejże materyi ad 
quaerenda eiusdem providende securitatis maiestati et libertati et obviando wszelkim machina- 
cyom i machinatorom infractionem tranquillitatis publicae tentującym cum constituendo ac cir- 
cumscribendo rigore et foro media z całą Rzptą znosić się będą, tak jednak, aby maiestati Jkr. Mci 
i wolności naszych bezpieczeństwo tuitione własnemi Rzptej siłami a nie egzotycznemi asseku- 
rowane było. Dla czego że i aukcya wojska potrzebna, więc tę IMcie pp. posłowie nasi pro- 
movebunt cum hac seria praecustoditione, aby nie regimenty ani oficerowie, lecz w regimentach 
sama milicya gemeyn augmentowana była, przytem aby sztabowe szarże nie cudzoziemskiego 
ale polskiego narodu osoby, bracia nasi, których, ad obeunda haec munia et officia dość wielu 
idoneos znajduje się forsztelowani byli, a oraz dyscyplina militaris tyla konstytucyami obwaro- 
wana reassumatur i żołnierz punktualną płacę odbierający de proprio sine omni dworów szla- 
checkich i ludzi ubogich querella na leżach swoich stojąc, czyli też w marsie victum et amictum 
sobie providował serio promovebunt, fundum na nich z quarty i hiberny, która de iustitia au- 
geri powinna, a oraz z podatku pogłównego żydowskiego, aby każdy Żyd po czerwonemu 
złotemu od osoby swojej a od żony drugi czerwony złoty dawał cum onere na kahały od 
uboższych imponendo, żadnej od skarbu koronnego na exakcyą podatku pomienionego nie po- 
zwalając jurysdykcyi proponowali i utrzymowali. 

4. Jeżeli konserwacya państw i królestw najbardziej consistit in cultura statecznej i nie- 
naruszonej przyjaźni z sąsiedzkiemi potencyami i obserwacyi zachodzących z niemi traktatów, 
zaczem któż nie przyzna, źe ratio status et conservationis Rzptej naszej z okoliczności tera- 
źniejszych konjektur w chrześciaństwie praecipue w tern consistit, ażebą dobrą przyjaźń i har- 

* L. dobrowolnego. 



53 1735 139 

monia servare z najjaśniejszą monarchinią rossyjską , z której antecessorami nie tylko Rzpta 
traktatemi i sojuszami jest zmocniona, ale też i z własnych tejże najjaśniejszej monarchini wy- 
dawanych manifestów jest ubezpieczona o jej przyjaznych ku sobie intencyach, że żadnych 
w państwach i granicach Rzptej nie pretenduje awulsyi lub dyminucyi, owszem całość praw 
i przywilejów, swobód, wolności, szerokości granic, którą Korona Polska i w. księstwo litew- 
skie cum annexis proviiiciis usque ad praesens momentum possidet, contra quoscunque usurpa- 
tores et aggressores ne quidquam Respublica detrimenti capiat bronić i utrzymać deklaruje, 
zaczem obligujemy IMciów pp. posłów naszych , aby na blisko następującym sejmie omnes 
ineant modos et rationes, któreby dawną przyjaźń i zachodzące tak z najjaśniejszą wojsk ros- 
syjskicli monarchinią jako i ze wszystkiemi postronnemi sąsiedzkieml potencyami zachowali 
w zobopólnem zmocnieniu, przez któreby Rzpta zupełnego pokoju na zawsze pewna była. Nim 
zaś wojsk rosyjskich ewakuacya nastąpi, IMcie pp. posłowie mocną uczynią prekustodycyą, aby 
te wojska rosyjskie z jako najlepszą harmonią z wojskami polskiemi komportując się żadnej 
sąsiedzkim potencyom do wojny nie dawali offensy. 

5. Jako zaś w tej Rzptej porządek sejmowania i wszelkich jurysdykcyi jest sufficienter 
opisany, tak ex dispensabili necessitate succurendo wolnej elekcyi lapsui opisania porządku 
sejmu electionis quanto efficatiori conatu IMcie pp. posłowie dopomną się, aby przerzeczony 
porządek sejm electionis. salvo circumspectiori Rzptej arbitrio, był obwarowany i opisany i omni- 
bus providendae każdemu circa vocem vetandi securitatis plenaeque libertati in punctis et cau- 
tionibus przez IMciów pp. posłów iuncto consilio ze wszystkimi i prześwietnym senatem jako 
najprzeróżniej concertandis et constituendis, warowawszy to, aby in scissa Republica et 
obstante etiam unius, nietylko w okopach, ale etiam pod chorągwią contradictione, zgodę 
wszystkich uniwersalną przez JO księcia prymasa, aut in absentia eiusdem inszego nominata 
non praecedat ' i taż elekcya in campo electorali solito między Wolą a Warszawą expediatur. 
Jako zaś ta wolna elekcya wszystkie oraz prawa i swobody nasze Rzptej od najjaśniejszych 
Jkr. Mci antecessorów nadane, nietylko poprzysiężonemi pactis conventis. ale et seorsivis diplo- 
matibus et literis universalibus Jkr. Mci p. n. m. są assekurowane, tak etiam IMcie pp. po- 
słowie nasi, aby in praesenti exvinculato Rzptej statu plenaque libertate taż wolna elekcya sine 
quovis któregokolwiek monarchy praetextu do niej konstytucyą sejmu teraźniejszego obwarowana 
była i aby też wszystkie dyplomata, uniwersały, Rzpta przez Jkr. Mci p. n. m. de manutenendis 
et observandis libertatibus nulloque habendo successorum suorum do tego wolnego narodu 
succedendi praetextu assekurujące in volumen tejże konstytucyi inserantur i wraz z konstytucyami 
pierwej do grodu warszawskiego per oblałam a potem ad typum podane były. 

6. Że zaś w tej Rzptej nimis clementia et amor fratrum w pozwalaniu excessivis 
amnestyi bardziej skandalizuje i do nieznośnych od żądających jakiejkolwiek w Rzptej rewolucyi 
fortun szlacheckich i poddanych ubogich angaryzacyi spustoszenia aniżeli salwowania ojczyzny 
i w zamieszaniu uspokojenia jej daje okazyą, dlaczego IMcie pp. posłowie nasi na żadne amne- 
stye najgruntowniejszem obwarowaniem, aby ci wszyscy czyli to proprio et vi61ento ausu, 
czyli też sub favore et praetextu quorumcunque affectatorum w województwach , ziemiach i po- 
wiatach, stante Rzptej turbulento statu a ile non obstantibus concivium województw contradic- 
tionibus praetextu uformowawszy, lauda na oppressyą substancyi szlacheckich ściągnąwszy ad 
efficationem violentorum sancitorum executionem gwałtowne kupy różne od niewinnych party- 
kularnych cuiuscunque conditionis ludzi extorserunt sumy, nie ochraniając się publica revolu- 
tione et calamitate wracali, szkody tak przez przechody jako przez exekucye hostili modo atten- 
towane nagradzali, czego wszystkiego aby w ziemstwach, czyli to w grodach proprii territorii 
ad instantiam iniuriati praecisa appellatione obwarowana była windykacya. 

' L. nam przydał. 



140 1735 53 

7. Korony, klejnoty et quaevis Rzptej insignia ex depositorio zamku krakowskiego mimo 
prawa Rzptej extra omnem jej consensum et scitum zabrane, aby przez JWIMci p. podskar- 
biego w. koronnego et alios horum Rzptej decorum interceptores na teraźniejszym sejmie eo 
instanti komportowane i Rzptej restytuowane były, sub rigore przez Rzptą decernendo upomną 
się IMcie pp. posłowie et in casu renitentiae forum ad instituendum o pomienione restytucye 
trybunału radomskiego przez konstytucye naznaczone było ciż IMcie pp. posłowie starać 
się będą. 

8. A lubo dawnemi i świeższemi konstytucyami cautum est, aby senatus consilia in ma- 
terias status plenam Rempublicam concernentes nie wdawały się, jednak gdy continuo exemplo 
doznawamy, że resultata senatus consiliorum takie materye , które nietylko statum Rzptej et 
omnes jej ordines concernunt wchodzą, ale i w rewolucyą wprowadzają, skarbem koronnym 
i w. księstwa litewskiego dysponują, w znaczne a mniej potrzebne Rzptą wprowadzają expensa, 
przeto IMcie pp. posłowie praevia manifestatione de nullitate anteactorum w takowych ma- 
teryach senatus consultorum z Rzptą zniosszy się, o jako najskuteczniejsze starać się będą 
sposoby, przez któreby nietylko tantis Rzptej i wolności naszej praeiudiciis zapobiegała, ale 
etiam super authores et promoventes czyli na takowe resultata consentientes rigorem postano- 
wiła a oraz restitutionis sum per senatus consilia expediowanych a participantibus albo in casu 
renitentiae vindicationis earundem sposoby obmyśliła. 

9. A źe immediato turbulento Rzptej statu niektóre osoby przybrawszy seąuaces gwał- 
townych sentymentów swoich w tej wolnej Rzptej bez sądu i rozeznania równych nad równymi 
praedominationes, konfiskacye, zajazdy dóbr i honorów odbierania, i co tylko złość i zawziętość 
im dictavit, to na oppressyą osób etiam indifferentium titulo jakoby sancitorum propter pre- 
łextus adumbratae praetensionis legalizować et in materias decisioni omnium statuum Rzptej 
subiacentes, jako to wypowiadania wojny wchodząc, Rzptą w niepotrzebne wojny implikować 
usiłowali i przez takie sposoby drogą ad depactationes et extorsiones illicitas pokazały, przeto 
iMcie pp. posłowie nietylko abrogationem et cassationem wszelkich takowych aktów sprawie- 
dliwości i honorom szlacheckim szkodliwych i na potem statui Reipublicae niebespiecznych 
promovebunt, ale aby unicuiąue vigore takowych prywatnych gwałtownych uchwał ordinaria 
iuris via praecustodiatur vindicatio starać się będą. 

10. A jako ordinatione sejmowania obwarowano jest, aby każego sejmu pacta conventa 
przez Jkr. Mć poprzysłężone in facie całej Rzptej czytane były, tak o satysfakcyą tej ordynacyi 
IMcie pp. posłowie dopomną się. 

11. Jako zaś wszelkich prywatnych województw i ziem interesów dyspozycya circa 
eąuestrem ordinem zostawać powinna, tak IMcie pp. posłowie nasi cautionem hanc uczynią, 
aby IMcie senatorowie w żadne pomienionych interesów ziemiańskich nie wchodzili dyspozycye 
i do komisarskich lub administratorskich podatków województwom i ziemiom przez Rzptą po- 
zwolonych funkcyi ullo titulo nie wdawali się ani ich nie pretendowali, etiam warowaniem 
przez konstytucyą huius województwa naszego desiderii do stanów Rzptej promovebunt. 

12. Wielką ciż IMcie pp. posłowie nasi exponent Jkr. Mci i stanom Rzptej krzywdę, 
że panis bene merentium personis extraneis częstokroć distribuitur, dlaczego jako ten fundusz 
veteri Rzptej ordinatione na synów ojczyźnie swojej służących jest postanowiony remonstra- 
tione tej publicznej krzywdy facta instabunt IMcie pp. posłowie, aby ex distributiva Jkr. Mci 
gratia et iustitia wszelkie królewszczyzny większej i mniejszej importancyi intrat zasłużonym 
osobom narodu polskiego rozdawane były. Że oraz w rozdawaniu wójtostw jurydycznych 
przeciwko prawom, starostom tym, w których starostwach wójtostwa za osobliwemi chodzą 
przywilejami i osobliwym osobom chodzywaH rozdane znajdują się, przez co prawu et iustitiae 
participationi zasłużonego chleba i ubogim ludziom, w którym wójtostwie protekcyą a vi sta- 
rostw dawać powinni dzieje się krzywda, więc IMcie pp. posłowie takowe wszystkie wójtostwa 



•j3 1735 141 

do starostw przyłączone, pro vacantibus Jkr. Mci podać et instare, aby podczas przyszłego 
sejmu bene merentibus rozdane były obligantur. 

13. A jako ex distributiva gratia Najjaśniejszego divae memoriae króla IMci Augusta Ii 
wójtostwa w ekonomii Samborskiej będące wakujące bene meritis rozdawane były, tak insta- 
bunt IMcie pp. posłowie nasi do Jkr. Mci p. n. m., aby in subsequens szlacheckim osobom 
et non plebeis rozdawane były, hiberna zaś ma wojska saskie z łanów in antecessum brana 
aby in subsequens abrogowana była. 

14. Zabiegając post tantas Rzptej caiamitates i kraju devastationes przez nieobserwo- 
waną inter statum nobiiitarem et plebeium w mniej potrzebnych, cum quadam emulatione na 
stroje wielkiej i dalszej Rzptej ewerwacyi, upraszamy IMciów pp, posłów, aby reasu- 
mując legis sumptualis et conservationis tego prawa supremam publicam necessitatem re- 
monstrowali. 

15. A jako propter meliorem Reipublicae formam ministeria insze, Trybunały i ich 
marszałkowie jak się in suis officiis continere mają niedawnemi prawami i konstytucyami są 
obwarowane, tak i skarb koronny, który circa notabiles przed tern exactiones suas z podziwie- 
niem małej nader importancyi stanów Rzptej czynił remonstracyą, przeto IMcie pp. posłowie 
inito consilio hac in parte z całą Rzptą querent media, przez któreby uiterioribus Rzptej ob- 
viando damnis ministerium te circumscribatur, t. j. czyli IMć p. podskarbi w. koronny super 
realem perceptorum importantiam przysięgał, czyli też evitando inania juramenta, ażeby de 
ąuantitate importanda z Rzptą conveniat, te i inne sposoby fideliter probat et IMciów pp. 
posłów naszych activitati catej zaś Rzptej supremo arbitrio et decisioni zostawujemy. 

16. Aby zaś Jkr. Mć p. n. m. i stany Rzptej o erogowanych na wojska rossyjskie, 
kfóre in visceribus Rzptej dotąd subsistunt expensach przez przechody, marsze poczynionych, 
znacznych szkodach w wybraniu z niektórych dóbr sumach, były zupełnie informowane a po- 
tem Najjaśniejszej imperatorowej IMci remonstrowane, instabunt IMcie pp. posłowie u Jkr. 
Mci i stanów Rzptej o naznaczenie ad investiganda praemissa komisyi, którzy naznaczeni IMcie 
pp komissarze de peracto operę et acto suo na przyszłym sejmie Jkr. Mć p. n. m. i stany 
Rzptej informabunt. 

17. Jako zaś przez skuteczne do eliberacyi JO księcia IMci prymasa Korony Polskiej 
i w. księstwa litewskiego z aresztu wojsk rosyjskich interesowanie się, za którego województwa 
nasze u Jkr. Mci p. n. m. najuniżeńsze składa podziękowanie, magnanimitas walecznego serca 
i nieporównanej wspaniałości swojej pańskiej dał dowody, tako też pańską i nad panem IMcią 
podkomorzym poznańskim w podobnym areszcie i detencyi u wojska rossyjskiego dotąd zo- 
stającym, aby tak sam jako i inni bracia nasi, którzykolwiek w takowym zostają sekwestrze 
pristinae mogli być restituti libertati kompassyą i ojcowską klemencyą majestatowi Jkr. Mci p. 
n. m. IMcie pp. posłowie supplikować będą. 

18. Jako zaś przy najpierwszych Jkr. Mci p. n. m. panowania szczęśliwego początkach 
i dotąd ustawiczne łaskawości swojej czyni dowody, które jawnie probantur, że wszystkie 
pańskie attrybuta dobroć klemencyi uprzedza et ad fines przyciągnienia serc poddanych swoich 
persvavissima remedia prowadzi, tak by nietylko krajów i państw Rzptej szczęśliwie extendat 
panowanie, ale et corda civium ojcowską possideat miłością, więc IMcie pp. posłowie nasi 
z najniższą majestatowi Jkr. Mcip.n. m. submissyą i najgłębszym respektem supplikować będą, 
aby ci IMcie, którzy jeszcze in corpore Rzptej dotąd nie znajdują się i którzy jeszcze płonnej 
nadziei konsyderacyę do akcessu ad unum Rzptej ovile i do recognicyi majestatu Jkr. Mci p. 
n. m. m. retinet już practicata z inszymi IMciami meliorum svavitate in funiculis caritatis ad 
audiendam szczęśliwego panującego pana vocem pozwoliwszy z klemencyi Najjaśniejszego króla 
IMci p. n. m. iustum czasu ad arripiendam hanc salutarem IMciów resolutionem interstitium 
pociągnieni byli. In casu zaś ulterioris tychże IMciów w zamysłach po naznaczonym czasie 



142 1735 53 

perseverantiae de modis et mediis decernendi et extendendi przez Rzptą rigoris IMcie pp. po- 
słowie z całą Rzptą sencient. 

19. A że niektórzy IMcie bracia et concives nostri, mając dobra swoje in confiniis 
województwa naszego od granicy węgierskiej, użalają się w kole naszem o rozboje i tyraństwa 
wykoczowania poddanych i inne sobie od ludzi zagranicznych węgierskich poczynione krzywdy, 
szkody i wiolencye, o które już i do Najjaśniejszego cesarza chrześcijańszego zanieśli querimo- 
nias, i od tegoż Najjaśniejszego cesarza Jegomości zesłania komissyi otrzymali deklaracyą, więc 
że ta deklarowana komissya dotąd pożądanego nie przyniosła skutku, Imcie pp. posłowie nasi 
zniósłszy się z JW legatem n. cesarza IMci in ordine determinowania tej komisyi mają instare 
do Jkr. Mci p. n. m. i Rzptej, aby ta komissya ad providendam civibus nostris securitatem et 
decidendam w krzywdach satisfactionem przez konstytucye sejmowe cum determinatione nieod- 
włocznego czasu naznaczona była. 

20. Wiele na tem wolnej Rzptej należy, aby każdy in eąualitate urodzony concivis nie- 
tylko fortuny ale i honoru od by najzłośliwszej securus zostawał prosekucyi, dlaczego prae- 
missae imion wszystkich szlacheckich i honorów ich securitati prospiciendo, ponieważ znajdują 
się tacy, którzy samej tylko złości malignitate super civilem in causis obiectae imparitatis status 
zapatrzywszy się, rigorem majętniejsi evitando manifesta, przez doskonałą wiadomość iniąuae 
calumniae manentem refusionem damnorum personas impossesionatas namawiają i poduszczają, 
aby sine omni nota IMciom nietylko w województwie wiadomym znajomym i z antenatów hae- 
reditarias possessiones mającym ale i znaczniejszymi zasługami za przyznaniem i assekurowa- 
niem nagrody tychże zasług zaszczyconym, szczególnie złości, effronteryą , imparitates status 
zadawać zwykli, aby przez takowy złośliwy sposób iniuriati bez żadnej tam in personalibus 
quam in crumenalibus damnis zostali et poenis satysfakcyi, przeto instabunt IMcie pp. posło- 
wie, aby in tali casu, gdy emundujący się nie tak ab obiecto jako bardziej a calumnia tak di- 
spositiones terrestres i ugnieżdżenia swego, per continuosMure haereditario bonorum terrestrium 
possesores przynajmniej od dziada jako i agnitionem meritorum a tem bardziej premiorum 
Rzptej pokażą, in re manifesta et evidenti do sejmików na dedukcyą odsyłani byli, ale za tak 
oczywistej kalumnii dowiedzeniem superinductus calumniator poenis criminalibus, superinducens 
zaś siedzeniem wieży in fundo przez rok i niedziel sześć ac refusione damnorum karany był. 

21. A lubo sama ewangelia securitatem inbecilli statui sierot providendo przestrzega, 
viduae et pupillis non noceatis, jednak gdy znajdują się tacy, którzy częścią złości swojej 
częścią też appetitu fortunae uwiedzeni passyą nie mając sposobu i racyi wruszenia a tem 
bardziej kassowania zapisów, dla tem prędszej do fortuny przyjścia, wdowom sine omni nota 
z mężami swymi żyjącym, bez żadnej stante vita małżonków od nich protestacyi et sine omni 
quaerella intoxicationes, fatorum accelerationes malitiose et calumniose zadawać zwykli, aby 
sub iniąuo takowych zarzutów favore, zapisy od małżonków służące sufferre a do prędszej 
dóbr possessyi przyjść mogli, przeto IMcie pp. posłowie reasumując dawniejsze konstytucye 
o warunek bezpieczeństwa honoru i zapisów przez konstytucyą lali in casu pro zelo iustitiae 
starać się mają, t. j. jeżeli inąuisitione emundabitur strona, nie tylko że circa iura conservari 
powinna, ale ten obicens pro calumniatore sumi powinien et poenam talionis subire cum re- 
Yocatione. Jeżeliby ex clementia iudicii gardłem nie był karany, to przynajmniej redimendo caput 
wieżą przez rok niedziel sześć siedzieć ma. Jeżeli zaś w takich objekcyach in antecessum fa- 
Yorabilia dla obicientów w trybunałach dekreta nastąpili, więc post sufficientem expurgationem, 
dekretem sufficientis expurgationis agnitionem, aby damy in premissis ukrzywdzone incontesta- 
biliter circa iura et inscriptiones uxoreas zostawali. Dekreta zaś obicientów favorabilia aby były 
kassowane i annihilowane iniuriataeąue parti liber reditus ad primitivum ius suum ma być po- 
zwolony, pro vindicatione zaś poenarum personalium et refusione damnorum regestra vioIatae 
securitatis naznaczamy. Ktoby zaś causa honoris circumscriptionis kwit prokurował sobie, pro 
incapaci omnium honorum aby był uznany. 



53 1735 143 

22. Jako zaś po tak nieszczęśliwych i okropnych profusione sangvinis z wielką krajów 
ruiną, (która chyba za długiego czasu pokojem restaurari może), na ojczyznę rewolucyach in 
sola dulcedine pacis swoje Rzpta zakłada szczęście i konsolacye, tak IMcie pp. posłowie na 
żadne nowe alianse, koligacye z postronnymi, salva per omnia manutentione dawniejszych, któ- 
reby in pericula rewolucyi jakiej et belli offensivi albo deffensivi wprowadzili nie pozwolą. 

23. Doniesą IMcie pp. posłowie Rzptej summam prześwietnych województw ruskiego, 
kijowskiego, wołyńskiego, podolskiego, bracławskiego i czerniechowskiego wielką IMciów con- 
civium tychże prześwietnych województw enerwacyą , że in tanta loci distancia do Lublina in 
attendentiam spraw swoich zjeżdżają się, ob faraginem spraw, nie doczekawszy się swoich spraw 
infectis rebus odjeżdżać do domów swoich muszą , dlaczego instabunt u stanów Rzptej, aby 
trzecia kadencya trybunału koronnego, t. j. pierwsza w Piotrkowie, druga w Lublinie a trzecia 
we Lwowie dla województw ruskich etiam z pozwoleniem dłuższego czasu do sądzenia trybu- 
nału skarbowego, zaś trybunału radomskiego alternatim kadencye jednego roku w Radomiu 
a drugiego we Lwowie konstytucyą koronną pozwolone i obwarowane były. 

24. Nie wygasła in cordibus civium patris patriae ś. p. N. króla IMci Jana III et be- 
neficiorum Rzptej praestitorum pamięć a perennis Panu in serenissimo sangvine et successore 
w Najjaśniejszym królewiczu IMci polskim i w. księstwa litewskiego, Jakóbie powinna z nie- 
skończonemi obligacyami gratitudo, jako sprawiedliwej od całej Rzptej i województwa naszego 
wyciąga rekognicyi, tak IMcie pp. posłowie nasi, naprzód tegoż n. królewicza IMci z całą Naj- 
jaśniejszą familią i procedencyą favoribus et respectibus N. królowi IMci p. n. m. zalecą, 
a potem u całej Rzptej o jako najprędszą i punktualniejszą z obmyśleniem fundi w su- 
mach temuż niegdy N. królowi IMci Janowi III winnych i przez Rzpltą przyznanych instabunt 
satysfakcyą. 

25. Usilne około dobra pospolitego i uspokojenia ojczyzny JO księcia IMci biskupa 
krakowskiego podkanclerzego koronnego circa indefessos labores omnem vim et belli i dalszej 
rewolucyi głęboką przezornością i wielkim etiam u postronnych kredytem strzymujące i tak pu- 
bliczną całą rewolucyą, jak nią rozjątrzone civium serca in viam uniwersalnego uspokojenia 
prowadzące conatus et studia tej od całej Rzptej i województwa naszego merentur rekognicyi, 
aby IMcie pp. posłowie nasi instent apud status Rzptej o deklaracyą pro" hac sola vice com- 
patibilitatis biskupstwa krakowskiego z pieczęcią wielką koronną, u majestatu zaś Jkr. Mci p. 
n. m. imieniem województwa naszego supplicem deponent interpositionem , aby attento tan- 
torum meritorum respectu et favore tegoż IMci księcia biskupa krakowskiego podkanclerzego 
koronnego ex distributiva Jkr. Mci iustitia et aequo gradu taż wielka pieczęć księciu IMci bisku- 
powi krakowskiemu konferowana była. 

26. Jako zaś cała Rzpta w niedawnym bardzo wieku wielkich i niezliczonych zasług 
prześwietnego domu JO książąt IMciów Korybutów Wiszniowieckich w osobie ś. p. N. króla 
IMci Michała Korybuta Wiszniowieckiego na tronie polskim liberis civium votis osadzonego 
i szczęśliwie Rzptej panującego distinctissimae recognitionis dała dowody, tak i województwo 
nasze dulci et svavissima votorum antecessorum swoich in favorem prześwietnego domu tego 
idąc recordationem, a oraz zapatrzywszy się super tentis JO książąt IMciów nominis et san- 
gvinis sukcessorów innato sobie i wielkim antenatom swoim libertatis zelo nie tylko cum di- 
spendio fortunae ale discrimine zdrowia w usługach publicznych sacrificia particulariter IMciów 
pp. posłów swoich obliguje, aby JO księcia IMci kasztelana krakowskiego distinctae et distri- 
butivae iustitiae księcia IMci kanclerza w. i regimentarza wojsk w. księstwa litewskiego do bu- 
ławy wielkiej litewskiej Jkr. Mci p. n. m. zalecili. 

27. JWIMci p. Józefa Wandalina z Wielkich Kończyc Mniszka marszałka w. koronnego 
na wielkie circa bonum publicum starania i prace zapatrując się, quanto sudore i podczas te- 
raźniejszego zamieszania starał się i stara dotąd , aby Rzpta in pace quiescere mogła, 



144 1735 53 

repraescentabunt IMcie pp. posłowie, nasi Jkr. Mci p. n, m. , aby w łaskawej majestatu Jego 
był pamięci. 

28. Nie trzeba excurrere in panegires, qua togo qua sago światu polskiemu splendentis 
virtutibus familiae magnorum meritorum dignissimi civis JWIMci p. Potockiego wojewody i ge- 
nerała ziem kijowskich, regimentarza generalnego wojsk koronnych , bo ipsa facta loquuntur, 
z jaką przezornością przy azardzie zdrowia i stracie fortuny et bellum gessit cum honore et 
pacem optavit cum decore dla publicznego całej ojczyzny uszczęśliwienia i uspokojenia, kiedy 
zważywszy non alium finem salvandae patriae tylko per haec media, które sam Pan Bóg 
disposuit, przystąpił z wojskiem koronnem utriusąue authoramenti ad recognitionem N. króla 
IMci Augusta III p. n. m. a przez to do prędszego uspokojenia, pokazawszy modum salvavit 
patriam, zaczem instabunt IMcie pp. posłowie nasi do majestatu J. Królewskiej Mci p. n. m. 
aby konferowaniem buławy wielkiej koronnej wielkie jego zasługi praemiare. 

29. Wiadomo dobrze jak całej Rzptej tak i województwu naszemu zasługi w ojczyźnie 
JWIMciów pp. wojewody sędomirskiego i chorążego koronnego generała artyieryi koronnej, 
którzy nietylko że a teneritudine intaminata fide Rzptej służyli, ale też in hoc turbido onej 
statu oczywistym życia i fortun hazardem constanti corde innumeras ponoszą calamitates, tak 
wielką fortun własnych cierpiąc ruinę o to aprime starali się zawsze, ut bene sit patriae; więc 
IMcie pp. posłowie nasi rekomendować będą do majestatu Jkr. Mci p. n. m. zasługi ich, aby 
pensata meritorum a bardziej inklinacyi swojej pańskiej ąualitate, Jkr. Mć p. n. m. buławą 
polną koronną rekompensowane były supplikować 'będą cum remonstratione tak wielkich strat 
ich które temporum causavit calamitas. 

30. Jako zaś JkMść p. n. m. z wrodzonej sobie klemencyi i serca swego wspaniałości, 
z doznanych a concivibus tej Rzptej dowodów przyzwyczajony jest wszystkich do majestatu 
swego rekurujących pańską salari munificencyą, tak ten bardziej ex virtute sprawiedliwości princi- 
pibus innata, gdy pewne jest województwo nasze, że Jkr. Mść p. n. m. nietylko wielkie wielkich 
antecessorów prześwietnego domu Lubomirskich w Rzptej i Najjaśniejszych królów polskich an- 
tecessorów swoich suprema merita, ale et ad praesens maerentium ku majestatowi swemu 
wierność distincta, zechce praemiare recognitione, tak i województwo nasze w tak wielkiej 
oczywistej przez odebranie szybu solnego, Kunegunda nazwanego, krzywdzie instat do majestatu 
Jkr. Mci, aby pomieniona krzywda oddaniem odebranego szybu i dobyciem jego sumptibus ze 
skarbu Jkr. Mci p. n. m. kompenzowana była. 

31. We wszystkich wieku teraźniejszego Rzptej rewolucyach wiadome światu JWIMci 
p. Humnickiego wojewody podolskiego circa bonum publicum nie bez znacznych azardów zdro- 
wia i substancyi studia et conatus, które ex asperis et arduis ciężkich na Rzptą rewolucyi 
tak przeszłych jako i teraźniejszych semitis in planas pożądanego i zupełnego pokoju prawom 
i wolnościom ojczystym satysfakcyą exindeque uniwersalnem szczęściem zwykły wyprowadzać 
vias, jako powinnej od nas wyciąga rekognicyi, tak województwo nasze przez IMciów pp. 
posłów swoich do majestatu Jkr. Mci p. n. m. instando wszystkie pomienione skuteczne pro 
bono publico Rzptej merita i przy dostojeństwie tak majestatu Jkr. Mci p. n. m, szczęśliwie nam 
panującego, jako świętej i nigdy nie wygasłej pamięci n. króla Augusta II przy wierności usług 
podjęte azardy distinctis Jkr. Mci zaleca respectibus. 

32. Wielkich prześwietnego domu JO książąt Imciów Radziwiłłów od dawnych wieków 
zasług województwo nasze non extendendo dictis, ale te wszystkie tak dawne jako i teraźniejsze 
skuteczne ad ususque ' publicos JO księcia JMci Radziwiłła marszałka nadwornego w. ks. litew- 
skiego vestigiis wielkich antenatów swoich primos w ojczyźnie wysługującego sobie fasces, non 
sine notabili zdrowia i fortuny dispendio appiikacyi, sprawiedliwą prosequendo rekognicyą 

^ ad usque S. 



53 1735 145 

IMciom pp. posłom swoim zaleca, aby per respectum tantorum meritorum et supremae 
fidelitatis majestatowi N. króla IMci p. n. m. do buławy polnej w. księstwa litewskiego re- 
komendowali. 

33. JWIMci p. Ustrzyckiego kasztelana lwowskiego nie może województwo nasze prae- 
termittere silentio znaczne w województwie naszem i całej Rzptej usługi, które jako in cor- 
dibus civium z nieśmiertelną vigent pamięcią, tak województwo nasze IMciów pp. posłów 
swoich, aby distributivae, ad panem benemerentium Jkr. Mci p. n. m. iustitiae rekomendo- 
wali obliguje 

34. Wiadome JWIMci p. Moszyńskiego, podskarbiego nadwornego koronnego i skarbu 
królewskiego administratora zasługi, godności i wszystkie doskonałe ąualitates rzetelności ac 
supremae aequanimitatis attrybuta tej od całej Rzptej i województwa naszego wyciągają reko- 
gnicyi, aby IMcie pp. posłowie nasi imieniem województwa całego in ąuantumby JWIMć p. 
podskarbi w. koronny ad ministerium suum w opisanym przez Rzptą czasie nie powrócił 
i przeciwko prawu extra fines regni minister status dłużej bawił się, exinde ministerium pod- 
skarbstwa w. koronnego decisione Rzptej pro vacanti deklarowane być miało, instent do Jkr. 
Mci attento zawsze wiernych usług majestatowi pańskiemu respectu , o konferowanie tegoż 
podskarbstwa wielkiego koronnego in favorem JWIMci p. poskarbiego nadwornego koronnego 
konferowane i dysponowane zostało. 

35. A lubo wierne nie bez znacznych zdrowia i fortun hazardów JWIMci pp. Dębow- 
skiego referendarza, Rzewuskiego krajczego i pułkownika ussarskiego Jkr. Mci oraz posła 
województwa naszego, Małachowskiego stolnika koronnych, Jkr. Mci p. n. m. usługi i przy 
dostojeństwie majestatu pańskiego nieposzlakowana wierność sami za sobą do respektów 
pańskich dissertissimi będą oratores, jednak i województwo nasze godność i znaczne merita 
IMciów partykularną proseąuendo rekognicyą obliguje JMciów pp. posłów swoich, aby distri- 
butivae Jkr. Mci p. n. m. gratiae et favoribus , przez któreby każdy z IMciów in gradu mi- 
nisteriorum status et belli z łaski i dobroci Jkr. Mci compos votorum suorum zostawał zalecać 
i rekomendować będą. 

36. A jako JWIMć p. Rzewuski pisarz polny koronny qua maiori et recognitionem maie- 
statis Jkr. Mci p. n. m. cunctatione et flrmiriori wierności swojej manutentione miłości oj- 
czyzny i pożądanego uspokojenia per accesionem suam skuteczne dał dowody, tak IMcie pp. 
posłowie nasi nietylko wielkiego samego JWIMci p. pisarza polnego koronnego, ale i niegdy 
JWIMci p. Rzewuskiego wojewody bełzkiego hetmana w. koronnego, magni civis in Republica, 
emeritissimi et patris patriae Jkr. Mci p. n. m. i całej Rzptej reprezentowawszy, favoribus et 
distributivae Jkr. Mci IMcie pp. posłowie nasi iustitiae zalecili, a oraz o naznaczenie satysfakcyi 
sum na fortyfikacyą kamienieckiej fortecy i sustentacyą garnizonu w tej fortecy zostającego ero- 
gowanych circa demissam u majestatu Jkr. Mci interpositionem upraszać będą. 

37. JWIMci ksiądz Atanazy na Szeptycach Szeptycki arcybiskup metropolita całej Rusi 
yirnomine et sangvine clarus tam in spiritualibus dilatando sanctam unionem quam in statisticis 
probilate candore et consilii gravitate praepollens, to sobie nietylko w tych województwach in 
particulari ale i w całej ojczyźnie promeruit, aby IMcie pp. posłowie obligowali Jkr. Mci p. n. m. 
i całej Rzptej osobę jego tot ąualitatibus adornowaną rekomendowali i o to upraszali, aby 
circa aclivitatem suam instando zasiadł w senacie cum praerogativa senatoria pro decore 
gentis suae. 

38. Wiadome całej Rzptej i województwu naszemu WIMci p. Siemińskiego podkomo- 
rzego lwowskiego interrupta annorum serie dla dobra ojczyzny i województwa naszego merita 
sprawiedliwej od nas wyciągają rekognicyi, aby IMcie pp. posłowie województwa naszego, 
których particulariter upraszamy et fraterno amore obligujemy o interpozycyą , przy jako naj- 

AkU grodzki* i /.iamakie X1U1. 19 



146 1735 53 

skuteczniejszej do tego applikacyi, aby na starostwie dębowieckiem od Jkr. Mci p. n. m. i Rzptej 
jurę emphiteutico konstytucyą sejmu summa przyznana była. 

39. Znaczne WIMci p. Marcina Wieniawskiego chorążego ziemskiego i sędziego grodz- 
kiego przemyskiego nietylko za panowania ś. p. n. króla IMci Augusta 11 na ustawicznych in 
diversis subseliiis funkcyach zasługi, ale i w teraźniejszej rewolucyi ku majestatowi Jkr. Mci p. 
n. m. wierność recognoscendo upraszamy IMciów pp. posłów, aby in praemium tak wielkich 
hazardów, prac i fatyg, przy dostojeństwie Jkr. Mci p. n. m. cum discrimine vitae et dispendio 
fortunae podjętych, wioski Porszna i Nagorzany z wójtostwem in perpetuam haereditatem po- 
mienionemu WIMci p. chorążemu i sukcessorom jego przyznane były, oraz żeby most od 
gruntu dziedzicznego do wioski nowej lokacyi, Wieniawa nazwanej, do brzegu wsi Chrosna 
do wójtostwa szczerzeckiego należącej, sine quavis tenutarii praepeditione przytknięcie obwa- 
rowane było. 

40. Dowodne wierności ku majestatowi Jkr. Mci p. n. m. nietylko przedtem ale i teraz 
przez utrzymanie z dyspozycyi JWlMci p. regimentarza generalnego in omni fidelitate panu 
komendy znaczne partye wojska kwarciannego WIMci p. Bukowskiego chorążego sanockiego 
usługi, jako pewne jest województwo nasze, że iustam znajdą in respectibus Jkr. Mci p. n. m. 
recognitionem, tak IMcie pp. posłowie nasi cum remonstratione tychże znacznych non sine 
dispendio fortunae in publicum zasług facta, distinctae et distributivae Jkr. Mci gratiae ex primis 
yaccantibus tegoż WIMci p. Bukowskiego imieniem województwa naszego zalecą, oraz cho- 
rągiew pancerną non modico sumptu WIMci p. chorążego sanockiego zaciągnioną i erygowaną 
wojska z obmyśleniem punktualnej płacy i naznaczeniem fundi tejże instabunt. 

41. Znaczne usługi nietylko w województwie naszem ale in tota Republica WIMci p. 
Łączyńskiego chorążego żydaczewskiego, które in tot arduis casibus Rzptej pokazał rekomen- 
dować będą IMcie pp. posłowie particularibus favoribus Jkr. Mci. 

42. Upewnione gratitudinem meritorum niegdy urodzonego Jana Wieniawskiego per 
constitutionem anni 1673 instabunt IMcie pp. posłowie do Jkr. Mci et status Reipublicae, aby 
succesoribus, t. j. WIMci p. Marcinowi Chorążemu i sędziemu przemyskiemu, Mikołajowi pod- 
czaszemu przemyskiemu, Jerzemu podstolemu, Franciszkowi kantorowi chełmskiemu kanoni- 
kowi katedralnemu lwowskiemu, Antoniemu stolnikowi latyczowskiemu z Wieniawy Wieniaw- 
skim braci rodzonym iisdem vestigiis dziada swego w ojczyźnie dobrze zasługujących się, aby 
Rzpta obmyśliła satysfakcyą przez uznanie sumy na dzierżawie mogielnickiej, Romanowie 
Chmielówce i innych uroczyszczach, do tej dzierżawy należących, dóbr Jkr. Mci a possessyi 
WIMci p. Mikołaja Wieniawskiego podczaszego przemyskiego zostających, a że powyższa dzier- 
żawa żadnych własnych swoich lasów nie mając magno sumptu de proprio peculio jest repa- 
rowana przez pomienionego IMci pana podczaszego przemyskiego, więc instabunt IMcie pp. 
posłowie do Jkr. Mci i stanów Rzptej o komissyą do uczynienia rewizyi i uznania kwoty pro 
hac reparatione oraz naznaczenie wolnego wrębu pomienionej dzierżawie w jako najbliższych 
lasach Jkr. Mci. 

43. A ponieważ grunta należące do fundum dworu WIMci p. Krzysztofa Kruszelnic- 
kiego podczaszego żydaczewskiego w mieście Lwowie za 00. Karmelitami trzewiczkowymi 
należące po drogę, wszerz i wzdłuż jako w przodzie tak w tyle zabrane pod wał przez niegdy 
IMci p. Baręsa, komendującego na ów czas w mieście Lwowie, które że jako są nullo com- 
modo erygowane i owszem większe niebezpieczeństwo przynoszące częścią już i porozłażone 
gnojami zarzucone, te tedy ut permittantur de consensu Reipublicae cum fundis ad fundum 
tegoż dworu WIMci p. podczaszego żydaczewskiego ut rehabeantur, po też same drogi jako 
wszerz tak i wzdłuż jako w przedzie tak i w tyle ściągające się i ten dwór cum omnibus 
pertinentiis ab omnibus oneribus et stativis quibusvis przez miasto Lwów kiedyżkolwiek pocią- 
gających, aby in perpetuum był uwolniony instabunt IMcie pp. posłowie, tudzież ponieważ tenże 



53 1735 147 

IMci p. podczaszy żydaczewski ma dowody ab auxiliaribus o swoich rzeczy zebraniu i też affi- 
dacyą o oddaniu, zaczem instabunt o restytucyą tychże rzeczy zabranych przez swywolnych 
ludzi auxiliarium IMcie pp. posłowie nasi. 

44. Wniosą instancyą ciź IMcie pp. posłowie do n. i<róla IMci pro domo emerita 
IMciów pf>. Szeptyckich, ponieważ brat IMciów niegdy IMci p, Bazyli Szeptycki starosta ły- 
szowiecki ergowawszy dwakroć sto tysięcy sumy z fortuny i substancyi ex affectu propinąuo- 
rum zgromadzonej, kupiwszy starostwo łyszowieckie i inne królewszczyzny per inclementiam 
fatorum krótki czas będący w possessyi tegoż, z tego świata decessit a z tak znacznej sub- 
stancyi i sumy expediowanej zamiast zysku albo spadku jakiego, merorem tylko successoribus 
zostawił, aby n. król IMć circa distributionem panis benemeritorii ten dom w osobie IMci p. 
Jerzego Szeptyckiego jako brata nieboszczyka starosty łyszowieckiego zewsprzeć i prowidować 
raczył; także o kommutacyą medietatis Szeptyc dóbr Jkr. Mci ekonomicznych, aby ta mogła 
nastąpić za inne dobra, które IMć p. Jerzy Szeptycki dziedziczne swoje equivalenter prezen- 
tować będzie. 

45. Zasługi ś. p. IMci p. Hondorffa generała wojsk króla IMci i Rzptej etiam per con- 
stitutionem uznane reprezentować będą IMcie pp. posłowie Jkr. Mci i stanom Rzptej, aby 
w osobie WIMci p. Jerzego Hondorffa syna obersztleytnanta wojsk Jkr. Mci i Rzptej iisdem 
ojca swego vesHgiis zasługującego się tej ojczyźnie, przez nadanie lenności lub przyznanie summy 
na wsi Jkr. Mci Wodnikach, w possessyi pomienionego IMci p. Hundorffa będącej a przez ś. p. 
ojca IMcinego kupionej, nagrodzone były starać się będą IMcie pp. posłowie. 

46. Dług dziesięć tysięcy trzysta jedenaście zł. urodzonym sukcessorom niegdy IMci p. 
Teodora Tomkiewicza należącej na potrzebę Rzptej wygodzonej, jako assygnacya oryginalna 
ś. p. JWIMci p. Jana Kazimierza Krasińskiego podskarbiego na ten czas w. koronnego do Rzptej 
in anno 1679 a do tych czas nie wypłacona testatur, dekretami komissyi sędomierskiej trybu- 
nału skarbowego radomskiego pro satisfactione jest odesłany, więc instabunt Imcie pp. 
posłowie do Jkr. Mci i Rzptej , aby pomieniona suma z całej Rzptej successoribus za- 
płacona była. 

47. Rekomendować będą IMcie pp. posłowie Jkr. Mci zasługi IMciów pp. Turkułów, 
ażeby circa gratam memoriam wiernych usług ku Rzptej ś. p. ojca Imciów praemium laboris 
odebrali, któremu nadany był klucz liszniański , więc ażeby munifica manus Domini tymże 
samym kluczem synów pomienionego IMci p. Turkuła w dalszy czas praemiare raczyła. 

48. Ponieważ w mieście Samborze ekonomii Jkr. Mci znajduje się w bazylice świętej 
ritus graeci latino uniti sub titulo Nativitatis Beatissimae Yirginis Mariae niedawno zjawionej 
miraculis claris B. V. Mariae obraz, którego tak wiele doznają cudów i codzień i co moment, 
nieprzebranych łask w tym tu kraju odbierają dobroci, więc instabunt IMcie pp. posłowie do 
majestatu Jkr. Mci, ut aliquem fundum quocunque titulo vacantem tej bazylice świętej, uti nulla 
provisione et fundacione dotatae, ex clementia sua nadać i prowidować raczył, tak pro decore 
et ulteriori promotione cultus taumaturgae Marianae imaginis jakoteż et pro sustentatione con- 
grua ministrom tej ś. bazylice quotidiane asystującym ad proportionem przynajmniej inszych 
kościołów ritus latini w ekonomii tejże zostających, które ex clementia serenissimorum annu- 
aliter munificam recipiunt gratiam regiam, bo wcale pomieniona cerkiew miejska Samborska 
żadnej niema fundacyi supplicat ecciesia cum praeposito eiusdem. 

49. Starać się będą IMcie pp. posłowie, aby per constitutionem sejmu teraźniejszego 
miesiące żołnierskie reasumowane były vigore praw dawnych i konstytucyi aby w tych które- 
kolwiek królewszczyzny devolvuntur do dyspozycyi Jkr. Mci żołnierzom za rekomendacyą 
JWIMciów pp. hetmanów actu w służbie zostającym non titulariter albo w kolebkach będącym 
rozdawane były. 



148 1735 53-54 

50. Instabunt IMcie pp. posłowie o konstytucyą, aby z powiatu żydaczewskiego simi- 
liter jako z inszych powiatów dwóch posłów na sejm a jeden deputat na trybunał bywał. 

51. Lubo dawnemi prawami i konstytucyami powaga sądów wojskowych jako są uitimae 
instantiae dobrze obwarowana jest, jednakże IMcie pp. posłowie te remonstrować usilnie starać 
się będą, aby wszystkie dekreta nastąpione in hoc subseilio inaczej znoszone nie były, chyba 
tylko per constitutiones i to ex consensu partis i JW hetmana być powinny, i ci którzy pro 
infamibus w wojsku są uznani, aby ubique locorum infames zostawali i na żadnych urzędach 
tak w Koronie jako i w księstwie litewskiem nie zostawali i owszem activa voce po sejmi- 
kach, ut careant, przez co disciplinae militaris observantia in maiori apprehensione u każdego 
żołnierza zostawać będzie. 

52. Wniesą ciż IMcie pp. posłowie nasi instancyą do JWIMciów hetmanów za woje- 
wództwem ruskiem dosyć zdezelowanem aby, jeżeli przyjdzie do linii rozłożenia wojska pol- 
skiego, aby ziemskie dobra od lokacyi wszelkiej wolne były iuxta antiąuas leges. Reliąua zaś 
activitas IMciów pp. posłów exprimet, których obligujemy, aby na koekwacyą taryf z prowin- 
cyami Wielkopoiskiemi ullo modo nie pozwalali Datum w Wyszni die nona mensis Septembris 
anno Domini millesimo septingentesimo trigesimo quinto. Mikołaj z Wieniawy Wieniawski 
podczaszy ziemi przemyskiej, starosta mogielnicki, marszałek koła rycerskiego województwa 
ruskiego generału wyszyńskiego. 

Fasc. Cop. Castr. Prem. 106 p. 1301-1319 Castr. Prem. Rei. 544 p. 521-543. Castr. Leop. Rei. 
533 p. 1037—1078. Fasc. Cop. C. Leop. 38 p. 585—600. 

Wisznia, 12 września 1735. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego deputackiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy koła rycerskiego generału ziem województwa ruskiego 
i powiatów, według prawa koronnego Rzptej zjechawszy się na czas przyzwoity ad locum 
praefixum consiliorum do Wiszni na dzień dzisiejszy dwunasty miesiąca września roku niniej- 
szego 1735, t. j. w dzień poniedziałkowy po święcie Narodzenia Najświętszej Panny Maryi, 
naprzód solita praxi pod dyrekcyą JWIMci pp. Jana Siemińskiego podkomorzego lwowskiego 
zgodzilśmy się, nemine contradicente, na marszałka WIMci p. Michała Urbańskiego podcza- 
szego żydaczewskiego, pod którego laską i z WIMciami pp. assesorami po dwóch z ziemi 
i powiatów generału naszego uproszonymi i wysadzonymi obrahśmy e medio nostri deputatów 
i sędziów na trybunał koronny, t. j. z ziemi lwowskiej WIMci p. Jerzego Wieniawskiego podsto- 
lego lwowskiego, tarnogórskiego etc. starostę; z ziemi przemyskiej WIMci p. Józefa Błażow- 
skiego łowczego przemyskiego ; z ziemi sanockiej WIMci p. Stanisława Wisłockiego miecznika 
żydaczewskiego, którzy WIMcie pp. deputaci e gremio nostri electi ad normam constitutionum 
et praecipue noveIlae anni 1726 observata iuramentorum solennitate, in toto do skończenia funkcyi 
swojej prawo obserwować et exequi nil quidquam tangendo powinni będą. 

2. In quorum fidem do podpisu niniejszego laudum zwyż wyrażonego WIMci p. Michała 
Urbańskiego podczaszego żydaczewskiego marszałka koła naszego wraz z IMciami pp. assesso - 
rami uprosiliśmy. Datum w Wiszni die 12 Septembris 1735 anno. Michał Urbański marszałek 
generału województwa ruskiego, D. Korytko miecznik ziemi lwowskiej, Antoni Drogomir ko- 
mornik graniczny ziemi lwowskiej i assesor, Antoni z B. Bogdański z ziemi sanockiej assesor, 
Bazyli Ustrzycki stolnik przemyski assesor ziemi przemyskiej, Józef Morski assesor i cześnik 
ziemi przemyskiej, Stanisław Bukowski S. S. assesor ziemi sanockiej. 

Fasc. Cop. Castr. Prem. 106 p. 1347 — 1348; Fasc. Cop. Castr. San. 52 Nr. 184. 



55 1735 149 

55. 

Wisznia, 13 września 1735. 

Uchwała ziemian sanockich powzięta na sejmiku wiszeńskim. 

1. Ziemia sanocka chcąc jako najlepszy uczynić u siebie porządek, aby aequaliter in 
his pressuris tak ciężkie ponosząc prowianty wszyscy równie patiamur, uchwaliśmy taryfę po- 
stanowić redukowaną do dwudziestu pięciu dymów, biorąc mensuram et proportionem z da- 
wniejszych taryf et praecipue z tej niedawno formowanej taryfy, która continet w sobie 
dymów 58. 

2. Do której taryfy formowania uprosiliśmy WlMci p. Jana Grodzkiego skarbnika sa- 
nockiego, Jerzego Cieszanowskiego cześnika czerniechowskiego, Michała Niesiołowskiego pod- 
czaszego lwowskiego, Pawła Przeczkowskiego cześnika wiskiego. Piotra Wisłockiego cześnika 
gostyńskiego. Którzy to IMcie zapatrując się na urodzaje et fertilitatem glebae, inundationem 
aquarum, sine quovis respectu formować i koekwować będą. 

3. Czas zaś zjechania się IMciom pp. komisarzom do ułożenia taryfy pro feria tertia 
post festum S. Michaelis Archangeli in anno praesenti unius absentia non obstante, dummodo 
quatuor adsint naznaczamy. Że zaś pro mensę Augusto et Septembre wojsku rosyjskiemu pro- 
wianty płacić sine quavis intermissione nam przychodzi, więc po zł. sto siedmdziesiąt groszy 
sześć i pieniążków dwanaście z dymu, na taryfę dwadzieścia i pięć dymów w sobie mającą, 
według dyspartymentu IMciów pp. komisarzów płacić należy. 

4. Singulariter zaś na expensa dla tychże wojsk rossyjskich na tęź taryfę wyżej wyra- 
żoną dwadzieścia i pięć dymów w sobie mającą po zł. trzydzieście i dwa z dymu uchwalamy. 
Które to pieniądze oddać do rąk i dyspozycyi IMci p. Adama Cieszanowskiego nemine ex- 
cepto assignamus. Co zaś z tych pieniędzy na same e.xpensa ziemi naszej tylko i komissoryat 
rossyjski wyda IMć p. Cieszanowski, to wszystko praevio calculo przyjąć ziemia pro persoluto 
deklaruje. 1 lubo po zerwanym sejmiku, jednak urgente necessitate ziemi naszej tę dyspozycyą 
wszyscy ziemianie ratyfikujemy i approbujemy. 

5. WIMci p. sędziemu ziemskiemu i grodzkiemu sanockiemu in vim długu jego czopowe 
solita currentia et praxi naznaczamy, praevia solita pensione IMci pp. rotmistrzowi prezydyal- 
nemu, in futurum zaś szelęźne naznaczyć deklarujemy na przyszłym da Bóg sejmiku. Działo 
się w Wiszni die 13 Septembris 1635 anno. Jan z Humnisk Humnicki P. z. P., Michał Ur- 
bański, Kazimierz Bukowski sędzia sanocki, C. Bogdański, Józef Stadnicki podczaszy sanocki, 
S. Bukowski S. S., Jan Grodzicki skarbnik sanocki, I. Bogdański, Jerzy Cieszanowski, Sta- 
nisław Wisłocki , Piotr Wisłocki C. G., Stanisław Humnicki, Józef Cieszanowski, Michał G. 
Niesiołowski podczaszy liwski , Paweł Przeczkowski cześnik wiski, Michał Humnicki, Maciej 
Rybiński, Alexander Bal. 

Fasc. Cop. Castr. San. 52 Nr. 116 ze współczesnym nagłówkiem: projekt ziemi Sanockiej. 



150 1736 56 

5(1 

Sanok, 27 lutego 1736. 

Uchwały ziemian sanockich. 

1. My dygnitarze, urzędnicy i wszyscy ziemianie prześwietnej ziemie sanockiej, zje- 
ciiawszy się tu do Sanolca na sądy grodzicie i zastawszy officyera z żołnierzami z pułku WlMci 
p. Werowkina pułkownika wojsk rossyjskich, który według uniwersału JWIMci p. Bismarka 
generała wojsk rossyjskicli ziemię naszą sanocką o porcye i racye zjachał egzekwować, więc 
unikając ostatniej ruiny naszej zgodziliśmy się pomienione porcye i racye pieniądzmi 
wypłacić. 

2. Że zaś WIMć p. Mrozek komisarz ziemie naszej ob prementes legalitates tu nie 
zjechał, więc uprosiliśmy WIMci p, Micliała Niesiołowskiego podczaszego liwskiego, aby teraz 
zaraz pomienione pieniądze za porcye i racye na wojsko rossyjskie według pomiarkowania 
jemu oddanego wybierać zaczął z dymu po zł. 695 groszy 16 szelągów dwa, za dwa miesiące 
pro Februario et Martio, a wybrawszy żeby oddał pomienionemu WIMci p. Mrozkowi komi- 
sarzowi lub też WIMci p. Kazimierzowi Bukowskiemu sędziemu sanockiemu także komisarzowi 
naszemu. WW. zaś IMcie pp. komisarze tenebuntur odebrane od WIMci p. Niesiołowskiego 
pieniądze oddać JWIMci p. Werowkinowi pułkownikowi wojsk rossyjskich lub komu należeć 
będą i kwit otrzymać a JWIMci p. Niesiołowskiego także z odebranych kwitować będą. 

3. A jeżeliby IMć p. Niesiołowski czego dobrać nie mógł, tedy WIMcie pp. komisarze 
odebrawszy delatę od WIMci p. Niesiołowskiego upraszać będą JWIMci p. pułkownika wyżej 
wyrażonego, aby tę delatę akceptował i sam sobie apud renitentes wybierał. 

4. A ponieważ taryffa anni millesimi sexcentesimi sexagesimi primi in actis sanocen- 
sibus znaleść się nie może i jest w ziemi naszej ta taryfa per raanifestationes abrogowana, 
więc zapatrując się na prześwietną ziemię lwowską i przemyską, my taryfę mającą w sobie 
dymów 25 IMci p. Niesiołowskiemu wyjąć i według tej taryfy wybierać pomienione pie- 
niądze zleciliśmy. 

5. Do tego że mamy expensa różne ziemiańskie, jako to i teraz, że pomieniony oficyer 
tu w Sanoku stał przez kilka dni, tedy należy miastu rekompensować i inne dla interesu całej 
ziemi naszej koszta, oraz że i w tejże samej taryfie zupełnych 25 dymów nie znajduje się, tedy 
na pomienione expensa zgodziliśmy się z dymu całego po zł. dwadzieścia i od kwitu po Szo- 
staku bitym ze wsi, żeby IMć p. Niesiołowski wraz z pomienionemi pieniądzmi za porcye 
i racye należącemi wybierał. 

6. A ponieważ wieś jedna Piątkowa nazwana , jest w taryfie opuszczona, mająca 
w sobie szesnastkę i półtory ćwiartki szesnastki, więc i ta wieś, co należeć będzie, powinna 
oddać. Na co dla lepszej wagi rękami naszemi podpisujemy się. W Sanoku dnia 27 Februarii 
anno 1736. Kazimierz Bukowski sędzia sanocki, Jerzy Bukowski łowczy sanocki, Jan Grodzicki 
S. S., Józef Stadnicki podczaszy ziemi sanockiej, Alexander Jaworski miecznik i pisarz grodzki 
sanocki, Józef Skrzyński, Józef Strzelecki, Stanisław Chrząstowski, Piotr J. Górski Cz. Lat., 
Antoni Łaszowski, Jan Osuchowski, Samuel Alantsy, Jan Gniewosz, Antoni Pągowski, Jakób 
Jaworski, Franciszek Jurkowski, Maciej Bukowski, Jan Bukowski, Jan R..., Franciszek Wysz- 
kowski, J. Łowiecki, Franciszek Wisłocki, Józef Malicki, Michał Wisłocki, Józef Grotowski, 
Gabryel Drogon, Józef z Jurek Jurkowski, Franciszek Czerkawski, Andrzej Bukowski, Jan Do- 
brzański, Józef Rojewski, Ignacy Leszczyński. 

Fasc. Cop. Castr. San. 53 Nr. 442. 



57-58 1736 151 

O i. 
Załoźce, 2 kwietnia 1736. 

Uniwersał hetmana w. kor. 

Ponieważ pod zaszczytem Jkr. Mci p. n. m. i pod słodkim panowaniem jego bliska 
pewna i nieomylna affuiget nadzieja publicznego uspokojenia i uniwersalnego pokoju, który to 
powszechny pokój i w tych znakach fundamentalnie prezentować się powinien, ażeby wszędzie 
intra regnum wszelkie dla wszystkich provideatur et manuteneatur bezpieczeństwo, więc gdy 
odbieram wiadomość i informacyą, osobliwie przez publiczne od prześwietnej ziemi lwowskiej 
poselstwo, jakoby gromadzące się na niektórych miejscach swawolne kupy, a mianowicie 
w Lwowie in metropolitana prześwietnego województwa ruskiego urbe grasujące i exorbitujące 
hultajstwo multiplicatur, wydaję ten mój uniwersał i obliguję, ażeby po grodach, miastach 
i parafiach był publikowany ad notitiam universorum, a to dla tego, iż jeśliby kto ważył się 
albo w miastach albo na drogach i szlakach jakowe excercere wiolencye, prawem wyraźnem 
zakazane, tedy takowego albo takowych wszystkich excessantów gromić, znosić, łapać i pro 
summendis poenis ad competens forum oddawać zleciłem ordynansami mymi hetmańskimi do 
wojska utriusąue authoramenti koronnego wydanymi i pro securitate miasta Lwowa praesidium 
w niem lokowane będzie. Jako tedy ad munus et ministerium władzy mojej hetmańskiej należy 
manutenere internam securitatem, tak dla uczynienia przestrogi wszystkim, nie według Boga 
i ojczystego prawa żyć i sprawować się chcącym, ten mój uniwersał ręką moją własną przy 
zwykłej pieczęci podpisuję. Datum w Załoźcach die 20 Aprilis 1736 anno. 

Rkp. Bibl. Ossol. 3579 f. 413. 

58. 

Załoźce, 20 kwietnia 1736. 

Odpowiedź hetmana w. kor. dana ziemianom lwowskim. 

1. Respons na instrukcyą od JWIMci p. Józefa na Stanisławowie, Brodach i księstwie 
zbaraskiem i Niemirowie Potockiego wojewody i generała ziem kijowskich hetmana w koron- 
nego warszawskiego, leżajskiego, śniatyńskiego etc, starosty WWIMci p. Jerzemu Antoniemu 
Łączyńskiemu chorążemu żydaczewskiemu sędziemu grodzkiemu lwowskiemu, Krzysztofowi 
Kruszelnickiemu podczaszemu żydaczewskiemu posłom z prześwietnej ziemi lwowskiej, podczas 
agitujących się sądów ex consilio przy prezencyi IMci p. podkomorzego lwowskiego i zgroma- 
madzonych WWIMci pp. urzędnikach i obywatelach tejże ziemi lwowskiej i powiatu żydaczew- 
skiego do tegoż JWIMci p. hetmana w. koronnego dany w Załoźcach die 20 Aprilis, 

2. Jako niemiał i niema JWIMć p. wojewoda kijowski hetman wielki koronny nigdy 
intencyi tylko tractum życia swego ducere via extensorum dla całej ojcyzyzny obsequiorum 
recta, tak gdy merita sua kilkudziesiąćletnią in publicum pracą i fatygą onusta ma teraz coronata 
a raczej onerata otrzymaniem na przeszłym sejmie buławy wielkiej koronnej upewnia, że hic 
onerosus honor hetmańskiej władzy wszelkimi, jakie tylko dari et excogitari in bonum patriae 
będą mogły, sposobami disponetur in levamen et solatium universorum. Gdy zaś prześwietna 
ziemia lwowska ex fratribus et concivibus suis licząc nie mało fortes viros ducesque leones 



152 1,736 58 

tego teraz stopnia concivi et confratri suo JWlMci p. wojewodzie itijowskiemu hetmanowi w. 
kor. przez IMciów pp. posłów swoich copiosis affectuum votis winszuje, więc JWlMć p. het- 
man w. kor. pro amicis calami officiis refert animi officia , dziękując uniżenie za łaskawe tak 
godnego poselstwa nomine publico expedyowanie oraz przyrzekając, że ad omnia desideria 
prześwietnej ziemi lwowskiej omnem et efficacem impendere conatum starać się zawsze będzie. 

3. Sytuacya teraźniejszych konjunktur zda się być przy pomocy Boskiej extra situm 
augendarum strzeż Boże na ojczyznę naszą dosyć już stroskaną multisque aerumnis skołataną 
calamitatum, kiedy mamy Najjaśniejszego króla IMci Augusta Trzeciego p. n. m. pana łaska- 
wego pokoju pragnącego i przez złożenie powtórnego sejmu pacificationis universalem pacifi- 
cationem et publicam tranąuillitatem życzącego. Potencya oryentalna religionem traktatu wiecz- 
nego karłowickiego dotąd nieprzerwanie z Rzptą naszą zachowanego dotrzymująca a teraz do 
wojny, ut apparet, gotująca się, ażeby miała meditari aliąuos motus ku naszym ojczystym na 
złamanie traktatu pomienionego granicom nie spodziewam się, i z tych korespondencyi albo 
wiadomości, które mnie ab oriente dochodzą, non percipio żadnej ad rumpendum perpetuae 
pacis foedus racyi przyczyny. Ostrożność jednak należyta , jako jest w każdej konjunkturze 
anima conservationis publicae, tak provisionaliter in omnem eventum zmocniłem znaczną woj- 
ska koronnego partyą pogranicze tameczne, cum seriosissima w ordynansie moim IMci p. regi- 
mentarzowi partyi podolskiej wydanym praecustoditione et animadversione, ażeby abservando 
securitatem granic observet et competenter disciplinam militarem bez najmniejszej zaczepki tych, 
którzy nas nie zaczepiają i nie mogą minimos etiam do nas formare praetextus. 

4. Lubo ex rationibus wyżej clucidatis jest publiczna potrzeba, ażeby tak pogranicze 
znaczną partyą jako też forteca kamieniecka, antemurale christianitatis, była non levi presidio 
zmocniona, jednak WlMć p. wojewoda kijowski hetman wielki koronny satisfaciendo iustis de- 
sideriis prześwietnej ziemi lwowskiej dla miasta Lwowa jako pro urbe metropolitana securitatem 
potrzebującej deklaruje minuere etsi non minuendo, bo Kamieniec ex situ et stabitu suo wię- 
kszego i mocniejszego potrzebowałby opatrzenia, i zarazem wydaję ordynans, ażeby z gar- 
nizonu kamienieckiego proportionata i odemnie constituta qualitas stawiła się pro praesidio 
do Lwowa pod komendantem, którego ex genere virtute et merito zgodnego i godnego na tamto 
naznacza miejsce. 

5. IMcie pp. regimentarze partyi podolskiej i ukraińskiej mają w ordynansach moich 
to zlecenie, ażeby wszędzie zaszczycali tranąuillitatem internam w fych prześwietnych woje- 
wództwach, gdzie subsistunt a do których dla hajdamackich i różnych swywolnych często kup 
gromadzących się turbatur populus augeturąue clades. Takowych zaś excessantów exorbitują- 
cych jako gromić, znosić i łapać będę, tak et ad forum competens pro sumendis poenis od- 
dawać. Jeśli zatem prześwietna ziemia lwowska podobnąź ad arcenda mała będzie miała i wie- 
działa potrzebę a WIMć p. starosta lwowski lub brachium jego uczyni in his casibus rekwi- 
zycyą i expostulacyą do komendy pobliższej, znajdzie omnem promptitudinem pro sensu et 
actu iustitiae. Co zaś należy ad observandam militarem disciplinam, omnia adimpleta quae sunt 
muneris et mininisterii wielkiego i przezornego wodza, ponieważ kilkakrotne i surowe do 
całego utriusąue authoramenti wojska ordynanse od JWIMci p. wojewody kijowskiego hetmana 
w. koronnego, ażeby tak w przechodach i w marszach jako i w lokacyach i konsystencyach 
swoim żołdem bez najmniejszej dla niego krzywdy żyli i sustentowali się, a jeśliby kto inobediens 
legi et potestati ducali miał w czem excedere, takowy każdy w sądzie wojskowym exemplari 
animadvertetur rigore ad parendum et satisfaciendum. 

6. Intuitu evacuationis wojsk auxiliarnych mamy z publicznego a niezawodnego donie- 
sienia, że Najjaśniejszy król IMć p. n. m. ex paterno in fiiios et subditos suos amore, przez 
wydane królewskie swoje diploma i do rąk JO księcia IMci prymas oddane oświadczyć się 
raczył, że dziedziczne wojska saskie, in visceribus regni będące, własnym z skarbu swego 



58-59 1736 153 

żołdem teraz susłentare a zaraz po sejmie pacificationis następującym evacuare każe. O ewa- 
kuacyi zaś wojska auxiliarnego rossyjskiego deklarował regias impendere curas przez expostu- 
lacyą do Najjaśniejszej państw rossyjskicli monarchini zaniesioną, o ile gdy już cała Rzpta 
coadunatis fidelium obseąuiorum votis zna pana za pana nec optat nisi tranquiila et pacifica 
po kilkuletniem zakłóceniu. Doniósł JWIMć p. wojewoda kijowski hetman wielki koronny dwo- 
rowi desideria prześwietnej ziemi lwowskiej przez teraźniejsze łaskawe poselstwo sibi exposita 
i na sejmie, da Bóg następującym, usilnego przykładać będzie starania ad satisfactionem uni- 
versorum, nie powątpiewając, że prześwietne województwo ruskie na generale swoim następu- 
jącym przedsejmowym, obrawszy e medio sui godnycii posłów na sejm pacificationis, commitet 
eandem exponendi et expetendi necessitatem, ażeby populus ciężkimi i nieznośnymi prowiantami 
oneratus respiret iungatque svave Ievamen cum optata przy nadziei Boskiej pod zaszczytem 
majestatu pańskiego Jkr. Mci diuturna pace. 

6. In reliąuis na WWIMci pp. posłów referuje się JWIMć p. wojewoda kijowski hetman 
w. kor. oraz nie mogąc mieć sine vulnere vulnus, gdy na dezolacyą anteriori hostilitate niepo- 
wetowaną całej prawie fortuny swojej patrzy, szuka w braterskich sercach całego prześwietnego 
województwa ruskiego a osobliwie in recognitione grata prześwietnej ziemi lwowskiej efficax 
antidotum, już nie w tem, co jest irremediabile i co było publicum dla wszystkich fatum, ale 
w tem, co może być concessibile ad aliąuam iustae alleviationis particulam , wsie Milno cum 
sortibus suis, Mszaniec, Wertełki, Ditkowce do klucza załozieckiego dóbr JWImci p. wojewody 
kijowskiego hetmana w. kor. należące, czy do taryfy prześwietnego województwa wołyńskiego, 
czyli też do taryfy prześwietnej ziemi lwowskiej mają regulari, dotąd in questione będące, adi- 
gebantur przedtem do ponoszenia duplicati oneris, gdy nec ratio nec modus erat reducendi 
iniuriam ad mensuram coaeąuandae iustitiae, choć dla wszystkich w takowym terminie one- 
rosissimae, teraz przynajmniej ażeby od IMciów pp. komisarzów prześwietnej ziemi lwowskiej 
niebyły te wsie funditus zrujnowane poddawane ad aliąuam prowiantów portationem miseram 
ad avita non supporlandam instat et insistit JWIMć p. hetman w. koronny, ile gdy z kondo- 
nowanych przez komisoryat rossyjskich trzechset porcyi prześwietnemu województwu ruskiemu 
przypada z nich na prześwietną ziemię lwowską sto dwadzieścia porcyi ustąpionych, w czem 
o skuteczną instancyą samychże WWlMci pp. posłów uprasza JWIMć p. wojewoda kijowski 
hetman w. koronny, zwłaszcza gdy jest już i komisya od Rrzptej per constitutionem 1717 titulo 
securitas wielmożnemu Józefowi wojewodzie kijowskiemu, urodzonemu Michałowi pisarzowi 
polnemu koronnemu Potockim i uspokojenie kontrowersyi między powiatem krzemienieckim, 
ziemią lwowską i dobrami Wnego wojewody kijowskiego naznaczona ad dirimendam et deci- 
dendam ąuaestionem, do którego województwa te moje wsie mają należeć. 

Rkp. Bibl. Ossoll. 3579 f. 412-413. 



59. 

Wisznia, 11 września 1736. 

Laudum sejtniku wiszeńskiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo generału województwa ruskiego 
zjechawszy się do Wiszni ad locum consultationum solitum pro tempore legę publica assi- 
gnato, t. j. po niedoszłym sejmiku deputackim na trybunał koronny tegoż województwa na dniu 
wczorajszym in crastino tegoż sejmiku deputackiego, t. j. we wtorek po święcie Narodzenia 



Al!t» gro łzkio i ziemskie XZ1U- 



20 



154 1736 59 

Najświętszej Panny Maryi w roku teraźniejszym 1736, gdy za łaską Pana Boga coadunati sunt 
animi et sensus concivium pod dyrekcyą JWIMci p. Mikołaja Sołtyka kasztelana przemyskiego 
na takowe zgodziliśmy się iaudum nemine contradicente sancitum i postanowienie w ten niżej 
opisany sposób. 

2. A naprzód Bogu Wszechmogącemu, qui regit mentes hominum reges et regna gu- 
bernat z jak najgłębszą pokorą dziękujemy, że tandem post tristia rerum spectacula Rzptej 
i województwu naszemu respirium wolności pozwolić słodkim pokojem sub felicibus auspiciis 
Najjaśniejszego króla IMci Augusta Trzeciego p. n. m. koronę polską obdarzyć et in antiąua 
forma wolności in plena activitate nam sejmikować pozwolić raczył. 

3. Przytem biorąc się do porządku dobrego w województwie naszem ne nobis incon- 
sultis aiiąuid adversi eveniat i według dyspozycyi prawa koronnego antę omnia a materia de-, 
ductionis nobilitatis zaczynamy. A ponieważ urodzeni IMcie pp. Lipeccy, incoiae ziemi prze- 
myskiej, produxerunt nam dekret trybunału koronnego lubelskiego roku teraźniejszego ex seriis 
partium controversiis między sobą a IMciami pp. Romanowskimi objicyentami ferowany, którym 
odesłani są pro deductione paritatis status na sejmik teraźniejszy wyszyński generału woje- 
wództwa ruskiego, więc satisfaciendo legi positivae tudzież adherendo decreto suprascripto 
tribunalitio, gdy czas non capit in communi pomienioną dedukcyą expedyować, zaczem solita 
praxi do tejże expedyowania dedukcyi naznaczamy delegatów, t. j. in praesentia et praesidentia 
JWIMci p. Mikołaja Sołtyka kasztelana przemyskiego dyrektora koła naszego rycerskiego, 
WWlMciów pp. Marcina Alexandra z Wieniawy Wieniawskiego chorążego ziemi podstarościego 
i sędziego grodzkiego przemyskiego, Antoniego z Kosarzowa Borzęckiego sędziego, Mikołaja 
z tejże Wieniawy Wieniawskiego podczaszego, Józefa Chojnackiego komornika ziemskich, Sa- 
muela na Jaworze i Uniku Jaworskiego miecznika kijowskiego pisarza grodzkiego przemyskich, 
Józefa Rosnowskiego łowczego podolskiego, Józefa Drohojowskiego kasztelanica czerniechow- 
skiego i Marcina Manasterskiego łowczego chełmińskiego praesenti laudo upraszamy, aby IMcie 
absentia nonnuliorum non obstante na sesyi naznaczonej pomienionej dedukcyi wysłuchali, 
wykonnotowali et rursus pro decisione do prześwietnego trybunału koronnego lubelskiego ode- 
słali, jako o ten seorsivum instrumentum IMciów subscribendum et parti actoreae deducenti 
extradendum szerzej opiewać będzie; który to instrument my cały generał województwa ruskiego 
pro rato et firmo praesenti laudo przyjmujemy. 

4. Idąc zaś do dalszego porządku, gdy vigore noveilae legis sejmu pacificationis war- 
szawskiego reasumpcya trybunału skarbowego radomskiego jest uchwalona, zaczem za komi- 
sarzów na tenże trybunał radomski blisko in anno seąuenti 1737 następujący upraszamy i na- 
znaczamy WIMciów pp., t. z ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego Jerzego Łączyńskiego 
chorążego żydaczewskiego podstarościego i sędziego lwowskiego grodzkiego, jako in actuali 
exercitio tej funkcyi będącego do roku jednego et ad tempus in eadem terra practicatum ; 
z ziemi zaś przemyskiej Józefa Drohojowskiego kasztelanica czernichowskiego na lat dwie 
a z ziemi sanockiej Józefa Stadnickiego podczaszego sanockiego itidem na lat dwie, cum omni 
charactere et iurisdictione eiusdem functionis incumbenti totaliter et plenarie obeunda (salva in 
futurum, post expiratum tempus praemissum, ziemiom pomienionym pro libitu suo earundem 
functionum dispositione pleno in robore reservata). 

6. Widząc zaś województwo nasze ruskie sub hac revolutione praeterita zatrzymane 
podatki czopowego i szelężnego po wszytkich ziemiach i powiatach, i chcąc wiedzieć rationem 
et dispositionem dla wysłuchania kalkulacył tudzież reasumpcyi 'in futurum podatków pomie- 
nionych, niemniej dla obmyślenia satysfakcyi Imciom bene meritis, że his tam amplis materiis 
tak krótki czas sufficere nie może, zaczem potrzebne być sądy reddendarum rationum et calcu- 
lationum commissorialium et exactoralium, quo ad bonum ordinem tychże ziem i powiatów 
spectat, województwo nasze maturius uznaje et pro feria secuuda post f. Sanctorum Trium Re- 



59 1736 155 

gum w roku da Bóg przyszłym 1737 incidenti ziemi lwowsi<iej z powiatem żydaczewskim we 
Lwowie in assistentia officii castrensis Leopoiiensis sub directione WIMci p.Jana Siemińskiego 
podkomorzego lwowskiego ', z ziemi zaś przemyskiej w Przemyślu pro feria secunda post 
festum Purificationis Beatissimae Yirginis Mariae in anno futuro 1737 incidenti, in assistentia 
ziemstwa sub directione JWIMci p. Mikołaja Sołtyka kasztelana przemyskiego, a ziemi sanockiej 
w Sanoku in primis et proximis ciuaerellarum officii eiusdem castrensis Sanocensis ab hinc 
celebrandis terminis, sub directione WlMci p. Kazimierza Bukowskiego sędziego sanockiego in 
praesentia zaś JWW i U. IMciów pp. urzędników et omnium incolarum terrarum earundem ad 
sua territoria pro tempore praefixo zgromadzonych i na ten czas przytomnych in forma iudicii 
sine tamen expletione iuramenti, jednak cum plena każdemu przytomnemu activitate, in materiis 
vero concludendis pluraiitate votorum observanda naznacza. 

6. Którzy to JWW. i U. IMcie na ówczas, unius ex magniticis officiaiibus terrestribus 
vel castrensibus pluriunwe ex incolis terrarum absentia non obstante, zgromadzeni et in forma 
iudicii zasiadający kaikuiacyi Imciów komisarzów i egzaktorów lub ich subkolektorów i sub- 
stytutów podatków wszelkich czopowego i szelężnego tudzież i moskiewszczyzny i innych 
wszelkich anterioribus laudis naznaczonych exakcyi tykających seu alio (.)uocunque modo inte- 
resowanych, medianie comprobatione iuratoria per ipsos explenda, każda ziemia in suo ter- 
ritorio wysłuchają i onych rationem et dispositionem maturabunt, bene meritis in vim deser- 
vitae mercedis praemium assignabunt et iniuriatis satisfactionem ac in desideriis concur- 
rentium resolutłonum finaliter et decisive proportionaliter tamen uczynią i naznaczą et 
disiudicabunt. 

7. Osobliwie mając w pamięci i w oczach naszych ustawiczną dla województwa na- 
szego et pro bono publico pracę, fatygi, azardy i utratę fortuny i zdrowia JWIMci p. Mikołaja 
Sołtyka kasztelana przemyskiego, tudzież WIMci p. Jana Siemińskiego podkomorzego lwow- 
skiego, więc ex consensu praesentis generalis conventus zapisawszy w sercach naszych w po- 
tomne czasy wdzięczność i obligacyą, pro condigno praemio do tychże sądów IMciów odsy- 
łamy, aby distinctim każda ziemia IMciom za prace ich rekompensę naznaczyła, konflagraty ad 
mentem legis, które się pokażą, rzetelne proportionate przyjmą i pozwolą. Reassumpcya in 
futurum podatków pomienionych czopowego i szelężnego medianie securitate skarbu ziemiań- 
skiego sine enervatione na pensye administratorskie providenda deklarować będą, et in omnibus 
difficultatibus wszelkich konkurentów pluraiitate votorum ut praemissum est concludendum 
ułatwią, resolwować będą i uspokoją, zgoła plenarie dispositionis będą mieli potestatem. Ta 
zaś dyspozycya do roku jednego trwać ma ad ulteriorem palatinatus et terrarum eius resolu- 
tionem per cadentias pro libitu et capacitate temporis expedienda, na które tu sądy uniuscuiusque 
terrae desideria wszystkich in genere JW W. i U. IMciów pp. incolarum palatinatus istius tak 
respektem meritorum z azardem zdrowia i fortun, jako za funkcye komisarskie, poselskie i inne, 
tudzież za wszelkie obsequia ziem i powiatów quarumvis personarum i ich substytutów, zgoła 
wszystkch pretendentów i konkurrentów, pro praemio laborum et satisfactione iniuriarum, prae- 
tensionum et damnorum proportionaliter et respective unicuique adinvenienda et constituenda 
ac realiter praestanda odsyłamy. Na tychże sądach swoich ziemia przemyska rotmistrza pre- 
zydyalnego praevia satisfactione in praetensionibus liquidis teraźniejszemu IMci p. rotmistrzowi 
od kogo będzie należało obierze i postanowi. Miasta i miasteczka tejże ziemi przemyskiej, 
które nie kontraktowały o pomienione podatki, aby in hoc spatio ineant contractus sub poena 
triplicis pensionis i renitentes atque retentores exakcyi tak WIMci p. Wąsowicza starosty ki- 

1 z powodu przypadających podówczas terminów quaerellarum w grodzie lwowskim limitowano te 
sądy we Lwowie już dnia 9 stycznia na 4 marca, oczywiście zastrzegając zapłatę pro cura et laboribus 
pp. sędziom. Ob. C. Leop. 537 p. 63—65. 



156 1736 59-60 

ślackiego, WIMci p. Chojnackiego komornika ziemskiego przemyskiego, jako i WIMci p. Ur- 
bańskiego podczaszego żydaczewskiego na tychże sądach, ex speciali etiam simplici regestro 
praeciso beneficio aresti, odpowiadać mają. Ziemia zaś sanocka mając probatam virtutem IMci 
p. Maxymiliana Cieszanowskiego ad mantem anterioris iaudi tegoż samego za rotmistrza ziemi 
swojej prezydyainego aprobuje, salarium pro deservita mercede jego anterioribus iaudis 
naznaczone z czopowego podatku uchwala et pro securitate ziemi siedmiu ludzi z moderun- 
kiem należytym zaciągnąć pozwala , którym pensya dawniejszemi laudami jest naznaczona 
i opisana. 

8. Które to laudum et sancitum na generale województwa ruskiego postanowione one 
propter firmius robur ręką JWlMci p. Mikołaja Sołtyka kasztelana przemyskiego jako dyrektora 
koła naszego teraźniejszego rycerskiego podpisane, przy zwykłej pieczęci, aby po grodach wo- 
jewództwa naszego boło rozesłane i oblatowane zlecamy. 

9. Ażeby to laudum i postanowienie nasze tem prędzej miastom i miasteczkom innotes- 
cat JWIMci p. kasztelan przemyski uniwersałem swoim ma obwieścić i zalecić do jak naj- 
prędszej satysfakcyi. W tymże uniwersale swoim wyrazi i zaleci JWlMć p. kasztelan, ponieważ 
a prima Augusti w roku teraźniejszym kurrencya czopowego zaczęła się aby ze wszystkich 
miast i miasteczek ziemi przemyskiej pp. prezydenci czyli burmistrze z regestrami na sądy 
przez laudum teraźniejsze naznaczone stawali do Przemyśla i pieniądze komportowali. Datum 
w Wiszni na sejmiku gospodarskim generała województwa ruskiego die 11 mensis Septembris 
1736 anno. Mikołaj Sołtyk kasztelan przemyski. 

Fasc. Cop. Castr. Sanoc. 53 Nr. 1155; Castr. Leop. Rei. 536 p. 2575—2683; Fasc. Cop. Castr. 
Prem. 107 p. 3087—3091; Fasc. Cop. Castr. Leop. 39 p. 3041—3046; Fasc. Cop. Castr. Żydacz. 67 p. 
3163—3167. Castr. Żydacz. 104 p. 2909—2913. 



60. 

Wisznia, 25 września 1736. 

Laudum sejmiku relacyjnego wiszeńskiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo generału województwa ziem ruskich 
za uniwersałem Najjaśniejszego króla IMci Augusta Trzeciego p. n. m. z Warszawy die 30 Julii 
wydanym zjechawszy się do Wiszni na miejsce consultationum zwykłe, t. j. na sejmik rela- 
tionis po szczęśliwym sejmie doszłym extra ordynaryjnym pacificationis na dzień dwudziesty 
czwarty miesiąca Septembra, po zagajeniu w przypadającym terminie przez JWIMci p. Mikołaja 
Sołtyka kasztelana przemyskiego de consensu universali generału ruskiego województwa na- 
szego nemine contradicente uprosiliśmy za marszałka koła naszego rycerskiego WIMci p. Fran- 
ciszka na Wielkich Dzieduszycach Dzieduszyckiego chorążego ziemi lwowskiej. Po którego 
szczęśliwem obraniu i zagajeniu sejmiku naszego przystąpiliśmy ad consultationes nostras. 

2. A naprzód dziękujemy Bogu zastępów, że po konjunkturach przeszłej rewolucyi 
do zupełnej przyszliśmy kointelligencyi et concivium serca in unum sensum coadunavit. 

3. A po tej Najjaśniejszemu królowi IMci Augustowi Trzeciemu p. n. m. powinne za- 
nosimy dzięki, że paterna cura et soUicitudine przez sejm extraordynaryjny warszawski pacifi- 
cationis ufacylitować raczył zachodzące interweniencye i nie zaniedbywa dotąd pro bono pubiico 
paternam gerere curam. 

4. Więc satisfaciendo sancitis konstytucyej sejmu extraordynaryjnego warszawskiego 
pacificationis, w roku teraźniejszym tysiącznym siedmsetnym trzydziestym szóstym zakończonego, 



60 1736 157 

vigore tejże konstytucyi i uniwersału Jkr. Mci p. n. m. do dyspozycyi ziem generalu woje- 
wództwa naszego przystępujemy. 

5. A ponieważ ex mente wyżej wyrażonej konstytucyi sancitum, aby wszystkie woje- 
wództwa, ziemie i powiaty na komisyą warszawską po sejmikach relacyjnych w sześć niedziel 
lubo dotąd inpracticabili methodo naznaczoną, WIMć pp. komisarzów ad acąuirenda media do 
erygowania wojska i wynalezienia sposobu płacy temuż wojsku ordynowali, więc czyniąc za- 
dosyć huic sancito, za powszechną zgodą wszystkich concivium województwa naszego upro- 
siliśmy e medio nostri z ziemi lwowskiej i powiatu źydaczowskiego WIMci p. Jerzego An- 
toniego na Kotkorzu Łączyńskiego chorążego źydaczewskiego podstarościego i sędziego grodz- 
kiego lwowskiego, z ziemi przemyskiej WlMci p. Józefa Drohojowskiego kasztelanica czernie- 
chowskiego komisarzów na trybunał radomski na sejmiku gospodarskim z tychże ziem upro- 
szonych, z ziemi zaś sanockiej ponieważ ob absentiam pro tunc na tymże sejmiku relationis 
WIMci p. Stadnickiego podczaszego sanockiego komisarza na sejmiku niedawno przeszłym go- 
spodarskim na trybunał radomski obranego do teraźniejszej funkcyi komisarkiej naznaczyć nie 
możemy, przeto z tejże ziemi sanockiej uprosiliśmy WIMci p. Antoniego Bukowskiego sędzica 
sanockiego presse do komissyi warszawskiej. 

6. Którym WlMciom pp. komisarzom wyżej specyfikowanym i od nas uproszonym 
osobliwy dajemy instrumemt ad peragenda negotia na wyżej wyrażonej komissyi warszawskiej, 
obligując pomienionych IMciów pp. komisarzów, aby mając limitatam potestatem w osobliwym 
instrumencie od generału województwa naszego sibi commissam, inito consilio z WIMciami pp. 
komisarzami z inszych województw omni meliori modo starali się utrzymać integritatem woje- 
wództwa naszego. 

7. A lubo providendo bono publico teraźniejszej konstytucyi sancita przyjmujemy, jednak 
contra omnes novitates in re publica dotąd non practicatas, któreby aliquas consequentias no- 
civas legibus et libertatibus nostris inferre mogły, praesenti laudo manifestujemy się, upraszając 
tychże WIMciów pp. komisarzów z generału naszego ordynowanych, żeby ullum praeiudicium 
województwu naszemu i całej Rzptej inferre nie pozwolili. 

8. Tymże WIMciom pp. komisarzom osobliwą dajemy instrukcyą do JO książęcia pry- 
masa Korony Polskiej i w. księstwa litewskiego, według której aby desideria województwa 
naszego etiam integritatem całej Rzptej tenentia, circa omnem recognitionem godności JO księcia 
IMci donieśli. 

9. A że contra expressam mentem legis, t. j. anni 1717 per abusum po miastach, 
miasteczkach i wsiach, różnej kondycyi ludzie pretium monety constitutum deteriorare ważyli 
się, przez co nietylko concives et incolae województwa naszego, ale też i różnej kondycyi 
ludzie etiam przejeżdżający summum ponoszą detrimentum , więc providendo bono publico 
upraszamy WIMciów starostów województwa naszego i ich officia, aby na fundamencie prawa 
tę naszą dyspozycyą laudo praesenti opisaną per sonuni tubae proclamare kazali po miastach 
i miasteczkach każdej ziemi i powiatu generału województwa naszego, t. j. czerwony złoty 
ad mentem legis po zł. ośmnaście, taler bity po złotych ośm, tynf po złotemu i groszy ośm, 
Szostak bity po groszy dwanaście i szelągów dwa tak przy zmienianiu jako i przy kupowaniu 
towarów currere powinna. A jeżeliby kto contrarius był, przeto forum castrense proprii districtus 
ad cuiusvis instantiam rezerwuje się. W tern zaś IMcie pp. podwojewodzowie Żydom do swojej 
jurysdykcyi należącym protekcyi żadnej dawać nie powinni, sub responsione ex persona sui ad 
cuiusvis instantiam in proprio territorio. 

10. Tudzież obligujemy IMciów pp. podwojewodzych, ażeby po miastach, miasteczkach, 
każdy w swojej ziemi miary tak na zboże jako i tronki, łokcie, sprawiedliwe były i każdy IMć 
p. podwojewodzy w ziemiach i powiatach miary sprawiedliwe koaequowali, według miar pryn- 
cypalnych miast, t. j. w ziemi lwowskiej i powiecie żydaczewskim według miary miasta Lwowa, 



158 1736 60-61 

w ziemi przemyślniej według miary miasta Przemyśla, w ziemi sanockiej według miasta Sanoka. 
A jeżeliby IMcie pp. podwojewodzowie w tem byli renitentes, przeto ad cuiusvis instantiam 
coram officio proprii territorii respondere powinni będą. Jeżeliby zaś który z IMciów pp. pod- 
wojewodzych generału województwa naszego nie był przysięgły, tedy coram officio proprii 
territorii powinien explere iuramentum sub carentia iurisdictionis. 

11. A że licencya chłopska tak się rozszerzyła, że bez wszelkiej racyi własnych panów 
swoich zdradzają i uchodzą ze wsiów, miast i miasteczek, a zatem inhaerendo prawu pospo- 
litemu o zbiegłych poddanych opisanemu, osobliwie konstytucyą 1699, warujemy laudo prae- 
senti, aby zbiegli poddani z czyichkolwiek dóbr i do czyichkolwiek zaszli, intra limites ziemi 
generału województwa naszego, tak świeżo zbiegli jako i dawniejsi non obstante uila praescrip- 
tione wydawani byli, sub rigore in eadem constitutione e xpresso et responsione w tym grodzie 
do którego jurysdykcyi te dobra należą, w którychby się zbiegli poddani znajdowali. 

12, Które to sancitum nasze uprosiliśmy WIMci p. marszałka koła naszego, aby propter 
firmius robur ręką swoją własną podpisał i do grodów każdej ziemi generału naszego per 
oblatam poodsyłał. Datum w Wiszni die 25 mensis Septembris 1736 anno. Józef Franciszek 
Dzieduszycki chorąży lwowski marszałek województwa generału ziem ruskich. 

Fasc. Cop. Castr. Sanoc. 53 Nr. 1021 ; Castr. Leop. Rei. 536 p. 2811-2820; Fasc. Cop. Castr. Leop. 
39 p. 3149-3151 ; Castr. Żydacz. 104 p. 2934—2938. 



Gl. 

Przemyśl, 4 lutego 1737. 

Uchwały ziemian przemyskich na sądach skarbowych powzięte ^ 

1. Deklaracya JW WWIMciom pp. obywatelom ziemi przemyskiej na funkcyach różnych 
antę hac et ad praesens będącym tudzież i innym pretendentom vigore laudi Yisnensis proportio- 
nate każdemu z Ich Mciów pensyi i largicyi na sądach niniejszych za powszechną zgodą 
naznaczonych. 

2. Kiedy po tak nieszczęśliwej rewolucyi takowego nam Bóg najwyższy pozwolił re- 
spirium, że możemy antiqua Reipublicae forma i sejmikować et vigore laudi teraźniejsze redden- 
darum rationum ziemiańskie expedyować sądy, pro primo bierzemy reddendae gratitudinis ra- 
tione JWIMci p. Mikołajowi Sołtykowi kasztelanowi naszemu przemyskiemu, który godnością 
imienia wielkiego swojego i z najpierwszymi domami i familiami kolligacyą nie tylko w całej 
Rzptej ale i postronnych narodów distinctam meruit recognitionem , dopieroż ziemia nasza 
przemyska wyznaje wielkie merita tegoż JWIMci p. kasztelana, który w całem życiu swojem 
unice desideravit, aby i lata swoje i zdrowie, fortunę i życie publicae utilitati ojczyzny naszej 
exponował. Jakoż i majestat królewski distribuit szafując iustitia uznał to, że ten Atlas Polski 
kilkadziesiąt letnią w służbie wojennej przy tak wielu komendach zmordowany pracą godzien 
jest w senatorskiem odpocząć krześle, ale i przy tej godności indefessus vir ustawiczną na 
sejmikach generału województwa ruskiego tudzież na sądach sub interregno kapturowych i na 
wszelkich ziemiańskich kongresach i sądach życzliwej daje dowód przychylności prezencyą 
i prezydencyą swoją. Widziało województwo nasze ruskie in orphano zostając po królu i po 
marszałku naszym statu, komu fasces ductoratus generalnej całego województwa naszego ko- 

' Nagłówek czytany na p. 1 Actiim Premisliae vigore laudi Yisnensis in iudiciis reddendaruni ra- 
tionum et caiculationum conimissor. et executorialium f. secunda post. Purif. V. Mariae 1737. 



6! 1737 159 

mendy powierzyć, jakoż innata et matura providencia dobrym i życzliwym dla ojczyzny umy- 
słem i niezwyciężonym usque ad punctum pacificationis publicae constanti animo excubuit ; pra- 
cami w zdrowiu i expensami w fortunie nie mały causavit sobie detryment. Za takowe tedy 
i inne niezliczone merita et publica obsequia partykularnie ziemia nasza przemyska źyczliwem 
sercem należytej JWIMci p. kasztelanowi przemyskiemu czyni podziękowanie nieśmiertelną wdzię- 
czności na sercach z nas każdego zapisując obligacyę. 

3. A że tantis meritis zniszczone calamitate publica aerarium ziemi naszej przemyskiej 
sufficere nie może, aby condigna ukontentować za tak wielkie prace fatygi i koszta erogowane mer- 
cede, upraszamy JWIMci p. kasztelana przemyskiego n. w. m. p. , aby za niezliczone swoje 
zasługi tą małą kwotą z czopowego ziemi przemyskiej wynikającą, t. j. ośmnaście tysięcy zł. p. 
komentować się raczył, które to czopowe na pospolitem ruszeniu per laudum anni 1734 lubo 
WIMci p. Antoniemu Żurowskiemu łowczemu bracławskiemu i jego praesens kurrencya in anno 
praesenti 1737 die ultima Julii mająca się kończyć cessit, ale że tenże WlMć p. łowczy bra- 
cławski ex sua aeąuanimitate i za interpozycyą całej izby kurrencyi teraźniejszej czopowego 
benevole temuż JWMci p. kasztelanowi ustąpił, tedy my tęż kurrencyę czopowego anno prae- 
terito 1736 a die prima Augusti zaczęta a die ultima Julii anno praesenti kończącą się totaliter 
ad dispositionem tegoż JW p. kasztelana konferujemy i oddajemy. Post elapsum zaś cursum tego 
podatku na dyspozycye JWIMci p. kasztelana przemyskiego oddanego, jako już jest obrany per 
laudum wiszeńskie Wp. łowczy bracławski, tak insistendo eidem laudo tego Wp. łowczego 
aprobujemy i ten podatek kurrencyi anni praesentis a die prima Augusti zaczynający się a in 
anno futuro 1738 mający się kończyć die ultima Julii, ad dispositionem et manutentionem tegoż 
WMp. Żurowskiego plenarie oddajemy, i da Bóg a die prima Augusti na rok jeden, nie refe- 
rując się ni do kogo, apprehensionem liberam tegoż podatku czopowego pozwalamy, po skoń- 
czonej zaś funkcyi administracyi swojej tenże WIMć p. łowczy bracławski kalkulacyą zupełną 
iuxta usitatam praxim uczynić będzie powinien i za assygnacyą JWp. komisarza ziemi naszej 
iuxta praesentem dispositionem wypłacić tenebitur. 

4. A naprzód nie możemy zapomnieć i godne merita WlMci p. Jana Siemińskiego pod- 
komorzego lwowskiego, któremu przy należytem podziękowaniu za marszałkostwo podczas 
elekcyi ośm tysięcy zł. p. ex aerario ziemi naszej naznaczamy. 

5. Secundo : WIMci p. Janowi Błażowskiemu cześnikowi trębowelskiemu rekompenzując 
prace, fatygi i expenza za obozieństwo tak na pospolitem ruszeniu podczas elekcyi jako też 
i na pospolitem ruszeniu w polu oddajemy rotmistrzostwo prezydyalne ziemi naszej przemy- 
skiej, które rotmistrzowstwo w roku teraźniejszym a die prima Maii zaczynać się powinno 
a zaś w roku 1739 die ultima Aprilis kończyć się będzie, t. j. na lat dwie po sobie idących 
pomienione rotmistrzostwo puszczamy. Że zaś teraźniejszy WIMć p. rotmistrz to jest WIMć p. 
Samuel Jaworski miecznik kijowski pisarz grodzki przemyski stante functione sua nie dobrał 
pensyi swojej na rotmistrzostwo laudis antiąuis naznaczonej, jako się in calculatione na tera- 
źniejszych sądach peracta pokazała, t. j. pięć tysięcy ośmdziesiąt i pięć zł. p. et seorsive tenże 
WIMp. rotmistrz inchoationem funkcyej swojej zapłacił przeszłemu rotmistrzowi, t. j. Wp. Mar- 
cinowi Kraińskiemu łowczemu sieradzkiemu czterysta ośmnaście zł. p. tudzież recenter in mensę 
Octobri anni elapsi 1736 dał nową barwę na pachołków ziemiańskich, za którą gdy komendy 
ustępuje należy IMci rekompensata, więc uspakajając te materye sumę pomienioną pięć tysięcy 
ośmdziesiąt i pięć pro liąuida uznawszy i ze skarbu ziemiańskiego WIMci p. rotmistrzowi antę 
expirationem komendy sub nexu anterioribus ludis annexo. t. j. pod nieustąpieniem komendy 
zapłacić deklarujemy, za barwę zaś i sumę pomienioną czterechset ośmnastu zł. p., które dał 
WIMć p. rotmistrz WIMci p. Kraińskiemu antecedaneo suo, ut supra expressum est, sam WIMć 
p. przyszły rotmistrz de proprio antę inchoationem komendy swojej Wp. teraźniejszemu rot- 
mistrzowi oddać będzie powinien sub rigore suprascripto, salva repetitione tych czterechset 



160 1737 61 

uśmnastu zł. p. Po wyściu zaś funkcyi dwuletniej rotmistrzostwa WlMci p. Bfażowskiego na 
na drugie lat dwie WIMć p. Piotr Wisłocki cześnik gostyński ma succedere. 

6. Tertio: JWlMci p. Józefowi Drohojowskiemu kasztelanicowi na trybunał radomski 
ziemi naszej przemyskiej pro anno praesenti 1737 pensyi naznaczamy cztery tysiące zł. p. i lubo 
wielkie merita pomienione Wp.kasztelanica omnibus in locis osobliwie na pospolitem ruszeniu 
w województwie tutejszem, znak ziemi przemyskiej cum dispendio fortuny i zdrowia zaszczyca- 
jącego, assystując publicis in locis uznajemy i do rekompensy należytej znamy się, ale że ob 
tenuitatem skarbu pro nunc ziemiańskiego tak wielkich zasług godni praemiari nie możemy, 
więc in futurum z przyszłego da Bóg skarbu ziemiańskiego proweniencyi mając iri recenti me- 
moria prace i dispendia kompensować condigne deklarujemy. Similiter WIMci pp. Pawła Nie- 
dźwieckiego podczaszego różańskiego i Marcina Manasterskiego łowczego chełmińskiego za ich 
fatygi i prace podjęte podczas konfederacyi i na innych miejscach dla dobra pospolitego nieza- 
pomnieć obiecujemy. 

7. Quarto : WIMci p. Mikołajowi Wieniawskiemu podczaszemu przemyskiemu staroście 
mogielnickiemu za poselstwo na sejm warszawski pacificationis sześć tysięcy zł. p. 

8. Quinto: WIMci p. Kruszelnickiemu podczaszemu żydaczewskiemu za takież poselstwo 
na sejm pacificacionis similiter sześć tysięcy zł. p. 

9. Sexto : WIMci p. Szeptyckiemu staroście obuchoskiemu za poselstwo cum recogni- 
tione Najjaśniejszego króla IMci teraźniejszego zł. trzy tysiące polskich. 

10. Septimo: WIMci p, Mikołajowi Wieniawskiemu podczaszemu przemyskiemu za 
trzymanie marszałkostwa na sejmikach wiszyńskich zł. dwa tysiące p. 

11. Octavo: WIMci p. Józefowi Chojnackiemu komornikomi ziemskiemu przemyskiemu 
za rewizyą ksiąg ziemskich tak exacte per actus et annos zkorrygowanych, tudzież za trzymanie 
pióra i pisanie dekretów w sądach kapturowych trzy tysiące zł. p. 

12. Nono: WIMci p. kasztelanicowi czerniechowskiemu dawnego długu za funkcyą po- 
selską ojca IMci reszty sumy zł. tysiąc czterysta. 

13. Decimo: WIMci p. Ustrzyckiemu skarbnikowi przemyskiemu ex iure cesso IMci p. 
Malczewskiego zł. czterysta. 

14. Undecimo: WIMci p. Kraińskiemu łowczemu sieradzkiemu rotmistrzowi chorągwi 
i pułkownikowi wypraw ziemi przemyskiej za komendę zł. dwa tysiące p. 

15. Duodecimo: WIMci p. Otockiemu rotmistrzowi chorągwi wyprawnej tejże ziemi 
przemyskiej po tem do końca kampanii komendę trzymającemu dwa tysiące zł. p. 

16. Tredecimo : Sukcessorom niegdy Wp. Alexandra Żurowskiego porucznika wypra- 
wnej chorągwi pod Gołczą w okazyi zabitego trzy tysiące zł. p. 

17. Quatuordecimo : WIMci p. Bazylemu Ustrzyckiemu skarbnikowi przemyskiemu 
vigore dyspozycyi sądów kapturowych za ludzi danych in assistentiam sądom tymże, saWis 
ąuietationibus seu documentis probabilibus an * sibi levata fuerit, złotych dwa tysiące p. 

18. Quindecimo: Temuż WIMci p. Ustrzyckiemu skarbnikowi przemyskiemu rotmi- 
strzowi chorągwi dragońskiej za trzymanie dłuższe ludzi nad płacę postanowioną podczas kon- 
federacyi tantisper cztery tysiące zł. p. 

19. Sedecimo: JWImci p. Tobiaszowi Żurowskiemu cześnikowi nowogrodzkiemu rot- 
mistrzowi wyprawnemu ziemi przemyskiej kontentując prace i fatygi jego zł. tysiąc. 

20. Decimo septimo: WIMci p. Michałowi Stawskiemu stolnikowi bracławskiemu za 
zasługi ziemiańskie largicyi dwa tysiące zł. p. 

21. Decimo octavo: WIMci p. Janowi Balowi sędzicowi sanockiemu za podobneż za- 
sługi ziemiańskie zł. dwa tysiące. 

' si non 



61 J737 161 

22. Decimo nono : WIMci p. Tomaszowi Humnickiemu stolnikowi bliskiemu za usługi 
ziemiańskie largicyi zł. dwa tysiące. 

23. Yigesimo : WIMci p. Świecłioskiemu podczaszemu podolskiemu dawnej pretensyi 
ex laudo zł. dwa tysiące. 

24. Yigesimo primo IMci p. Płatkowskiemu pod Gołczą postrzelonemu zł. p. ośmset. 

25. Yigesimo secundo : IMci p. Bazylemu Matkoskiemu ciiorążemu wyprawnemu 
zł. p. sześć set. 

26. Yigesimo tertio : Klasztorowi panien Benedyktynek za Sanem w Przemyślu będących 
na ruinę przez wiatry uczynienie zł. pięćset. 

27. Yigesimo quarto : IMci p. Kazimierzowi Korytkowi komendantowi pachołków wy- 
prawnych w niewoli będącemu zł. siedm set. 

28. Yigesimo ąuinto: IMci p. Strupczewskiemu towarzyszowi wyprawnemu zł. dwieście. 

29. Yigesimo sexto: JWp. Kulczyckiemu towarzyszowi zł. dwieście. 

30. Yigesimo septimo : IMci p. Szumoskiemu towarzyszowi wyprawnemu zł. dwieście. 

31. Yigesimo octavo: Wp. Mostosklemu chorążemu chorągwi wyprawnej zł. trzysta. 

32. Yigesimo nono: WIMci p. Stanisławowi Wisłocklemu miecznikowi żydaczewskiemu 
za komisarstwo na granicy węgierskiej i Inne pretensye do ziemi przemyskiej mlane ad interim 
zł. dwa tysiące. 

33. Trigesimo: WIMci p. Marcinowi Manasterskiemu za prace jego podczas konfede- 
racyi tudzież pogorzenle ad interim propter tenultatem skarbu złotych polskich tysiąc, a IMci 
Alexandrowi Manasterskiemu za pisanie expedycyi w obozie zł. pięć set. 

34. Trigesimo primo: WIMci p. Józefowi Rosnowskiemu łowczemu lwowskiemu ex 
laudo anni 1715 zł. trzy tysiące. 

35. Trigesimo secundo : IMci p. Jerzemu Łowieckiemu stolnikowi wendyńskiemu lar- 
gicyi zł. dwieście. 

36. Trigesimo tertio : WIMci pani Zapłatyńskiej stolnikowej dobrzyńskiej vigore laudorum 
za pogorzenle dworu tantisper zł. pięćcet. 

37. Trigesimo quarto : IMci p. Michałowi Popielowl należącemu w sprawach ziemiań- 
skich zł. sto. 

38. Trigesimo quinto : IMci p. Andrzejowi Tyrawsklemu largicyi zł. pięćdziesiąt. 
39 Trigesimo sexto : IMci p. Bazylemu Kulczyckiemu Hawiczowi zł. pięćdziesiąt. 

40. Trigesimo septimo : IMci p. Jackowi Baranieckiemu zł. pięćdziesiąt, 

41. Trigesimo octavo: IMci p. Janiszewskiemu towarzyszowi wyprawnemu zł. sto. 

42. Trigesimo nono: Plenipotentowi do Radomia na komisye zł. trzysta. Quadragesimo 
IMci p. Władysławowi Turzańsklemu stolnikowi owrucklemu za usługi ziemiańskie zł, czterysta. 

43. Quadragesimo primo: IMci p. subdelegatowi na sprowadzenie egzekucyi do mia- 
steczek zł, sto. 

44. Qudragesimo secundo: IMci p. Janowi Horodyskiemu za zrabowanie w drodze od 
Kozaków zł. sto. 

45. Które to pomienione kwoty JW p. komisarz za asygnacyami swojeml podług te- 
raźniejszej dyspozycyi z przyszłej da Bóg kurencyi czopowego i szelężnego, jeżeli się pomieścić 
będą mogli, hac tamen adiecta clausula, jeżeliby deputaci i posłowie obrani na sejmiku byli, 
tedy onym antę has summas zwyczajna pensya z tegoż przyszłego podatku dojść powinna, do 
wypłacenia naznaczy. 

46. Że zaś inszych IMciów ob tenuitatem circa praesentes calamitates skarbu ziemiań- 
skiego kontentować nie przyszło, jako to WIMci p. Marcina Wieniawskiego chorążego ziemi 
przemyskiej, nie tylko za rotmistrzostwo na elekcyę pod Warszawę podczas pospolitego ru- 
szenia, ale tak wielkie prace fatygi variis in locis circa bonum publicum, że nie mogą tak con- 

Akta grodtkie i ziemskie XXIII. 2] 



162 1737 61 

digne praemiari ad praesens ob egestatem skarbu, tedy in prima memoria tanta merita Wgo 
chorążego et gratitudine zostawiwszy z pirszych proweniencyi ziemiańsltich iustam recompen- 
sam deklarujemy. 

47. Similiter WW rotmistrzów innych tudzież Wp. Mikołaja Wieniawskiego podczaszego 
przemyskiego na tymże pospolitem ruszeniu pod Warszawą komendę pod chorągwią mającego, 
jako też Wp. Opackiego za induktę actorum capturalium Wp. Jana Wólczańskiego na ten czas 
susceptanta grodzkiego przemyskiego za ekspedycyi pisanie różnych podczas pospolitego ru- 
szenia, jako też i Wp. Nowosielskiego instygatora pro continuo labore na sądach tudzież i in- 
nych IMciów, których pro tunc praemiari nie mogliśmy, ob egestatem ut supra expressum est 
skarbu, w przyszłym czasie condigne praemiari deklarujemy. 

48. Stosując się zaś ad praeallegatum laudum Yisnense w którym to laudum powszechną 
zgodą, jako jest podatek szelężny na rok jeden postanowiony, a obranie JW p. administratora 
i kurrencya podatku szelężnego tegoż ad constituendum terminum są do teraźniejszych sądów 
odesłane, tedy za jednostajnym głosem Wp. Romualda Wolskiego kasztelanica przemyskiego 
wielkie jego merita i antecessorów jego mając , za administratora tegoż podatku szelężnego 
obraliśmy i ten podatek szelężnego, którego habitu respectu calamitatum modernarum curren- 
tiam a prima Augusti anni praesentis naznaczamy ad dispositionem tegoż Wp. kasztelanica na 
rok jeden actualiter oddajemy, ten zaś podatek, któren się powinien zacząć a prima Augusti 
anni praesentis, a kończyć się die ultima Julii in anno futuro 1738 aby był quam diligentissime 
et cum emolumento ziemi exekwowany i za assygnacyami JW komisarza naszego asygnataryu- 
szom iuxta modernam dispositionem wypłacany zalecamy. 

49. Zważając zaś stantibus modernis calamitatibus wielką ruinę miasteczka Pruchnika 
od podatku szelężnego i czopowego pomienione miasteczko z kurrencyi na teraźniejszych sądach 
postanowionej wolne czynimy. 

50. Jako zaś sąd niniejszy w jako najlepszej dyspozycyi i porządku ziemię przemyską 
chciałby mieć i do tego największego starania chce przyłożyć, tak zapatrzywszy na wielki nie- 
porządek po miastach i miasteczkach ziemi naszej przemyskiej w miarach nadzwyczaj podnie- 
sionych, w garcach i innych miarach excessive z krzywdą ubogich ludzi umniejszonych, co 
wszystko chcąc mieć in quam perfectissimo statu, sąd niniejszy in subsidium pracy WIMci p. 
podwojewodzego przemyskiego dla prędszego postanowienia miar wszelakich et ad quam effi- 
catiorem modum tychże miar wykonania IMci p. subdelegata grodzkiego przemyskiego lub też 
lIMci p. Jana Wólczańskiego jako sądów podwojewodzych sędziego przysięgłego przydaje. 
Któren to Wp. podwojewodzy cum adminiculo suo miary wszelakie po miastach i miastecz- 
kach iuxta antriores usus pod pieczęciami swoimi postanowiwszy onych tak przez się, jako 
i przez substytuta swego attentować będzie. Miasta zaś i miasteczka in genere wszystkie też 
miary pieczęcią W. podwojewodzego naznaczone sub rigore praw koronnych i uchwał sejmiku 
wyszeńskiego przyjąć i one konserwować ani innych miar quoviscunque titulo nie podstawiać 
będą powinni. 

51. Tudzież moneta iuxta currentiam za postanowieniem generalnem prawa koronnego, 
t. j, czerwony złoty na mniejszy kamień ważący zł. ośmnaście, teler bity bez żadnej wagi zł. ośm 
a tynf jeden zł. jeden i groszy o.śm currere mają podług wyżej wyrażonego prawa koronnego. 
Do czego W. podwojewodzy i jego adminiculum adtendentiam seriam przyłożą, ażeby te inkon- 
weniencye po miastach i miasteczkach ustały. 

52. A co się tyczy godnych wiekopomnej rekognicyi i nieśmiertelnej pamięci wielkich 
meritów niegdy ś. p. WIMci p. Jana z Bużenina Mniszka podczaszego ziemi przemyskiej mar- 
szałka konfederacyi generału województwa ruskiego, który nietylko w całym życiu swoim 
optime gestis claruit, na publicznych funkcyach stallam Rzptej osobą swoją zdobił et innata 
prudentia vigilantique cura et sollicitudine tot obsequia dla ojczyzny a partykularnie dla ziemi 



61-62 1737 163 

przemyskiej wykonał a potem dźwigając fasces marszałkostwa generału województwa ruskiego 
iiberali manu z azardem wielkim substancyi własnej pubiicae utiiitati sakryfikował et vitam na 
ostatek immolavit, nie może zapomnieć nigdy nasza ziemia przemyska decora sua w tak godnym 
człowieku, ale dulcem recordationem et saeculis memorandam nie tylko na sercach concivium 
rysuje ale et actis publicis inseruje gratitudinem. A kiedy ad immortalis gloriae coronam e medio 
nostri wzięły go nieba, że nie możemy ad faciem jemu uczynić podziękowanie, więc dignissime 
sociae vitae et relictae in vim carissimi pignoris nostri prosapiae wiekopomną zapisujemy 
obiigacyę i nie tylko pomienionych sukcessorów de bene gestis functionibus et de aerario pu- 
publico ziemi naszej, zgoła ze wszelkiej, któraby immaginari mogła ziemiańskiej pretensyi zu- 
pełnie praesentibus kwitujemy, ale legendam futuro saeculo uprzejmej i nigdy in posteris nostris 
niezapomnianej wdzięczności vovemus recompensam. 

Liber disp. terr. Pretti. 260 p. 21—28. 



62. 

Przemyśl, 8 lipca 1737. 

Uchwała ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Premisliae feria secunda post festum Yisitationis Beatissimae Yirginis 
Mariae proxima, idque e.x reassumptione et calculatione iudiciorum reddendarum rationum et fa- 
ciendarum calculationum. Anno Domini 1737. 

2. Deklaracya IMci p. Janowi Blażowskiemu cześnikowi trembowelskiemu rotmistrzowi 
prezydyalnemu dana. Ponieważ documentaliter pokazało się, iż WlMć p. Jan Błażowski cześnik 
trembowelski rotmistrz teraźniejszy prezydyalny sumę pięć tysięcy pięćset trzy zł. p. WIMci p. 
Samuelowi Jaworskiemu miecznikowi kijowskiemu pisarzowi grodzkiemu przemyskiemu rot- 
mistrzowi przeszłemu prezydyalnemu in vim stipendii od ziemi podług uczynionej kalkulacyi 
winne i podług deklaracyi publicznej na przeszłych sądach reddendarum rationum et calcula- 
tionum do wypłacenia antę alios omnes concurrentes naznaczone de proprio, dla odebrania ko- 
mendy ludzi prezydyalnych, rzetelnie oddał i wypłacił, jako skrypt w Janowie die prima Maii 
anno praesenti 1737 datowany in rem et personam tegoż WlMci p. cześnika trębowelskiego 
exolventis kwitując z pomienionej sumy pięciu tysięcy pięciuset trzech zł. p. et salvam repe- 
titionem u ziemi tejże sumy pomienionej WIp. cześnikowi zostawiwszy od WIMci p. pisarza 
grodzkiego przemyskiego dany i ręką własną podpisany fusius in se obloquitur, tedy sąd ni- 
niejszy zważając same słuszność i sprawiedliwość, ponieważ ta suma pomieniona 5503 zł. p. 
podług sądowej deklaracyi WIMci p. Jaworskiemu pisarzowi grodzkiemu przemyskiemu od 
ziemi in tempore nie była wypłacona, ale one przy odebraniu komendy WIMć p. cześnik trem- 
bowelski ut supra e.xpressum est wypłacił naznacza, aby z podatku czopowego kurrencyi te- 
raźniejszej a die prima Augusti zaczynającej się WIMć p. administrator podatku tegoż czopo- 
wego irremisibiliter antę alios omnes concurrentes pomieniona sumę pięć tysięcy pięćset trzy 
zł. p. z pierwszego kwartału in Jannuario w roku przyszłym 1738 kończącego się, una cum 
provisione totali ab actu quietationis supra fatae do rąk i za kwitem tegoż WIMci p. Błażow- 
skiego cześnika trembowelskiego wypłacił i rzetelnie oddał. Ta zaś pomieniona suma circa cal- 
culationem za pokazaniem kwitu pro persoluto Jp. administratorowi przyjęta być powinna. 

Liber disp. terr. Prem. 260 p. 30. 



164 1737 63 

63, 

Przemyśl, 19 sierpnia 1737. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Praemisliae feria secunda post festum Assumptionis in coelum glo- 
riosissimae Virginis Mariae proxima, idque ex reassumptione et limitatione iudiciorum reddendarum 
rationum et faciendarum calculationum anno Domini 1737. 

2. Deklaracya JW WWIMciom dignitariis et incolis terrae In desideriis eorum, tudzież 
IMciom innym pretendentom, jakoteż in necessitatibus terrae na sądach teraźniejszych za pow- 
szechną zgodą IMciów zasiadających sine distinctione quavis zajszła. A naprzód JWIMci p. 
Bogusławowi z Unihowa Ustrzyckiemu kasztelanicowi lwowskiemu nie tylko ex magnis meritis 
suis ale wspomniawszy magnorum antecessorum caeras a osobliwie non pridem de hac luce 
decessi ojca JW kasztelana lwowskiego innumerabilium meritorum nietylko w naszym wojewódz- 
twie ale w całej Rzptej senatora, luboby quam adaeąuatissima należała merces, ale że ob prae- 
sentem egestatem ziemi naszej condigne praemiari nie przychodzi, więc na ten czas in recom- 
pensam pracy, fatygi i kosztów erogowanych na sejm convocationis za poselstwo per laudum 
particulare Yisnense die 26 Martii in anno 1733 subsecutum do Warszawy naznaczone temuż 
IMci m. p. kasztelanicowi lwowskiemu sześć tysięcy zł. p. deklaruje i do wypłacenia z jako 
najprędszych pieniędzy, ponieważ już ta jest deservita merces naznacza. 

3. Secundo : WlMci p. Jerzemu Duninowi Borkowskiemu podstolemu żydaczewskiemu 
za poselstwo cum recognitione maiestatis Najjaśniejszego króla IMci Augusta Trzeciego do 
Warszawy per laudum conventus particularis Yisnensis die 14 mensis Martii anno 1735 odpra- 
wione delegowanemu in vim recompensae pracy, fatygi i kosztów orogowanych, tak jako 
i WIMci Szeptyckiemu staroście obuchowskiemu, koledze do tejże pracy w pierwszych dekla- 
racyach jest naznaczono zł. p. trzy tysiące do wypłacenia deklaruje. 

4. Tertio: WIMci p. Antoniemu Fredrowi chorążemu łomżyńskiemu za kilkorakie pogo- 
rzenie i inne zasługi swoje w tej ziemi dwa tysiące zł. p. 

5. Quarto : WIMci p. Gwidonowi Siedliskiemu skarbnikowi kijowskiemu subdelegatowi 
grodzkiemu przemyskiemu, za tak wielkie przysługi od lat kilku dla ziemi świadczone a oso- 
bliwie w sprowadzeniu exekucyi do miast i miasteczek i inne godne merita jego respektując 
do jako najprędszego wypłacenia naznacza zł. tysiąc. 

6. Quinto : IMci p. Duchnoskiemu subdelegatowi grodzkiemu przemyskiemu, ponieważ 
tak są miasteczka niektóre renitentes, że już powtórnie dają się kondemnować za przeszłe 
sprowadzenie egzekucyi i z teraźniejszych sądów, do tamtych zł. sto na przeszłych sądach de- 
deklarowanych teraz zł. dwieście deklaruje i do zapłacenia z teraźniejszej kurrencyi szelężnego 
lub czopowego naznacza. 

7. Sexto: Reasumując dawne deklaracye Ipp. poczmistrzom jarosławskiemu i przemy- 
skiemu, aby jarosławskiemu każdorocznie z czopowego jarosławskiego zł. pięćset a przemy- 
skiemu similiter z czopowego przemyskiego zł. dwieście wypłacone były, którzy to Ipp. pocz- 
mistrzowie listy wszelakie ab incolis terrae tak odbierać jako i oddawać gratuito na pocztę 
powinni. Jeżeliby zaś kto pakiety na tęż pocztę miał dawać, od takowych proporcionate re- 
kompensa dawana być powinna. Że zaś Wp. Burgultowi poczmistrowi jarosławskiemu dla 
utrzymania punktualnie poczty kilka koni zdechło, tedy kompenzując tę szkodę i do dalszej 
usługi ziemi IMci zachęcając złotych trzysta z podatku szelężnego kurencyi w tym roku następu- 
jącej naznacza do wypłacenia, 



63 1737 165 

8. Septimo: Respektując ustawiczne usługi Wp. Nowosielskiego instygatora sądowego, 
któren na każdych sądach sollicite pracuje ale i do porządku ziemiańskiej kancellaryi był pomocą 
i inne przysługi świadczone jego satis patent temuż Wp. instygatorowi z podatku czopowego 
kurrencyi teraźniejszej zł. sześćset deklaruje, tudzież opatrznemu Michałowi Omiecikowi wo- 
źnemu autentycznemu, któren na każdych sądach ex suo officio bez żadnej nagrody służy 
z tegoż podatku czopowego kurrencyi tego roku zaczętej złotych ośmdziesiąt do zapła- 
cenia naznacza. 

9. Octavo : Zważając IMci p. Andrzeja Tyrawskiego zasługi i w służbie chorągwi wy- 
prawnych na pospolitem ruszeniu zostającego, tedy kompenzując IMci straty, do tych zł. pięć- 
dziesiąt, które na przeszłych sądach ma deklarowane, zł. dwieście pięćdziesiąt pomienionemu 
IMci p. Tyrawskiemu deklaruje. 

10. Nono : Co się zaś tyczy deklaracyi na przeszłych sądach WIMci p. Bazylemu 
Ustrzyckiemu skarbnikowi ziemi przemyskiej respektem dwóch tysięcy za substytucyą ludzi w cu- 
dzoziemskim stroju in assistentiam sądom kapturowym danych, salvis tamen ąuietationibus et 
probabilibus documentis zajszłej, ponieważ te pomienione dwa tysiące per declarationem na są- 
dach kapturowych z kurrencyi na ten czas szelężnego in administratione WlMci p. podsędka 
ziemskiego przemyskiego zostającego do zapłacenia są naznaczone, w kalkulacyi zaś tegoż W. 
podsędka na tychże sądach kapturowych palpabiliter patuit, że pomienione dwa tysiące zł. W. 
skarbnikowi nie są wypłacone ani też in aliis actis satysfakcya onych nullibi reperitur, więc 
annihilując pomienioną salwę, sine omni distinctione pomienioną sumę dwa tysiące zł, p. jako 
za erogowany koszt na pomienionych ludzi do jako najprędszej satysfakcyi naznacza. 

11. Decimo: Lubo po uczynionej kalkulacyi godnej wspomnienia pamięci WIMci p. 
Wacława Wąsowicza starosty kiślackiego z podatku szelężnego in administratione jego zosta- 
jącego doskonałą na sądach reddendarum rationum e.x functione peracta uczynił kalkulacyą, 
z której to kalkulacyi przy tymże WIMci p. administratorze trzy tysiące zł. zostało i per de- 
clarationem sądów teraźniejszych pomienione 3 tysiące zł. p. za asygnacyami JW komisarza 
ziemi naszej IMciom pretendentom do wypłacenia naznaczone, jednak uważając tak wielkie 
merita W. niegdy IMci p. starosty kiślackiego i różne legacye sine ulla mercede expedyjującego, 
jako laudami probatur, tudzież pozostałych sukcessorów respiciendo gemitum i wniesioną do 
sądu supplikę, pomienioną relaksuje deklaracyą i wolnych relictam et successores ś. p. IMci 
p. Wąsowicza starosty kiślackiego od zapłacenia pomienionej kwoty trzech tysięcy zł. p. 
czyni i deklaruje. 

12. Undecimo: Zapatrzywszy się super gementem populum i na wielkie supliki od miast 
i miasteczek do sądów ad praesens agitujących się podane, które prawie lacrimabunde instant, 
ażeby szelężne na przyszłym sejmiku gospodarskim uchwalone a na sądach świeżo przeszłych 
feria secunda post fest. Purificationis B. V. Mariae proxima anno praesenti cum determinatione 
czasu kurencyi a prima die Augusti postanowione, mogło protrahi do szczęśliwszego i dal- 
szego czasu, więc uważając wszystkie cirkumstancye a osobliwie praesentem caristiam tudzież 
maius emolumentum ziemi, a podatku tego ponieważ w tych miesiącach nullae propinationes 
peraguntur, tenże sam podatek szelężnego sine quovis praeiudicio WIMci administratora ad 
diem primam w roku teraźniejszym wkrótce venturam proroguje i odkłada. Od którego to ter- 
minu, t. j. a die prima Decembris anni praesentis WlMć p. administrator tenże podatek sze- 
lężnego iuxta preaescriptam in anteriori declaratione regulam exekwować będzie et quam opti- 
mum emolumentum ziemi przyprowadzi. 

13. Duodecimo: Ponieważ ex reproducta protestatione wsadzie teraźniejszym pokazało 
się, jako WIMć p. Stanisław Wisłocki miecznik żydaczowski nie tylko ziemią przemyską ale 
całe województwo ruskie crudo calamo opisał et irrealia obiecit, o co wpisawszy się na try- 
bunale radomskim tenże IMć p. miecznik przeciwko województwu super inscriptionem na IMci 



166 1737 63 

stanęła kondemnata, które to circumskrypcye magno animi cum dolore uważając, naprzód animi 
voto przeciwko IMci p. miecznikowi manifestujemy się i jego do ziemi niesłusznym pretensyom, 
oraz upraszamy i obligujemy WIMci p. Sołtyka kasztelana przemyskiego i sądów reddendarum 
rationum dyrektora, aby tę manifestacyę przeciwko IMci p. miecznikowi źydaczewskiemu przez 
plenipotenta ziemi naszej uczynioną aprobował i one, si opus fuerit, według zdania swego 
meliorował. 

14. Terciodecimo: Jako każdemu ex incoiis ziemia in desideriis suffragari zwykła, tak 
pewnie WIMć p. Antoni Żurowski łowczy bracławski in hac afflictione sua, kiedy hisce tem- 
poribus per fatalem w Drohoiewie pogorzał casum, znalazłby levamen, ale że taż ziemia ad 
praesens nie jest in statu kompensować takową ruinę i szkodę, więc to desiderium IMci p. 
łowczego do przyszłego i wkrótce następującego sejmiku gospodarskiego odsyła, lub też in 
aliquo casu na sądach praevia data potestate ukontentować deklaruje. 

15. Quartodecimo: Similiter WIMci p. Andrzeja Żurowskiego za pogorzenie w Rolowie 
kontentować przyrzeka lub na sejmiku wprędce nadchodzącym lub też na sądach. 

16. Deklaracya o miary po miastach i miasteczkach. Ponieważ po tak wielu dy- 
spozycyach i deklaracyach ziemiańskich tudzież WIMci p. podwojewodzego przemyskiego 
ex munere officii sui ad id effectuandum aplikacyi należyta według dawnych zwyczajów i praw- 
dziwa nie może się ustabilizować miara, bo mieszczanie prawdziwy garniec trzema pieczęciami 
zapieczętowany subtraxerunt a natomiast niesprawiedliwy podrzucili, więc gdy się teraz garniec 
trzema pieczęciami zapieczętowany nalazł ex archivo, któren iudicialiter sławetnemu p. Kasprowi 
burmistrzowi i pp. rajcom przemyskim na teraźniejszych sądach jest oddany, naprzód miary 
z szalbirskiego garca od miast podrzuconego cassantur, a potem zleca sąd WIMci p. podwo- 
jewodzemu aby cum adminiculo suo według teraźniejszego garca miastu oddanego na trzy- 
dzieście i dwa garcy równą miarą wymierzywszy miastu oddał i one pieczęcią swoją zapie- 
czętował, miasto zaś tę miarę konserwować i tego przestrzegać serio, aby tej miary w całem 
mieście i po iurysdykcyach wszelkich nie falsyfikowano sub poenis statuto regni descriptis 
et executione militari powinno będzie, co i po innych miastach i miasteczkach observari de- 
betur sub simili poena. 

17. Deklaracya JW p. Głowackiemu doktorowi. Jako Ip. Głowacki doktor tu w Prze- 
myślu rezydujący na rekwizycye WWIMciów ziemianów ma zawsze omnem promptitudinem, 
tak zachęcając tegoż Ip. doktora do dalszych applikacyi WW ziemian ex aerario terrae trzysta 
zł. p. onemu naznacza. 

18. Deklaracya o akta kapturowe. Kiedy akta kapturowe dotąd przy IMci p. Opackim 
regencie kapturowym i potem susceptancie grodzkim przemyskim haerent i nie są eousque 
do kancelaryi ziemskiej wydane, więc uproszeni są IMc-e pp. Jan Uruski i Jan Jaworski pa- 
lestranci przemyscy, aby te akta kapturowe według seryarza i protokołów odebrali od Wp. Opac- 
kiego i one odebrawszy w kancelaryi ziemskiej lokowali, za co pomienieni IMcie wdzięczności 
wszelkiej od ziemie obiecować sobie będą. 

Liber disp. ten-. Prem. 260 p. 32-36. 



64 1737 167 

Wisznia, 10 września 1737. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo generału województwa ruskiego 
zjechawszy się według prawa ad locum consultationum solitum do Wiśni Sądowej na sejmik 
electionis JWIMciów pp. deputatów na trybunał koronny po rozeszłym tymże sejmiku depu- 
tackim in crastino na gospodarskim, t. j. we wtorek po święcie narodzenia Najświętszej Maryi 
Panny w roku teraźniejszym tysiącznym siedmsetnym trzydziestym siódmym przypadającym ex 
unanimi concivium assensu et beneplacito takowe uchwaliliśmy i postanowili laudum et san- 
citum pod dyrekcyą JWlMci p. Jana z Siemieniec Siemieńskiego kasztelana lwowskiego, którego 
wielkie zasługi w województwie naszem i całej Rzptej per gradus zasługi a majestatu Najja- 
śniejszego króla IMci Augusta Trzeciego p. n. m. łaskawej pamięci i rekognicyi, że ustawiczne 
prace i fatygi circa bonum publicum jego, tern krzesłem kasztelanii lwowskiej kontentować 
raczył; nietylko tedy przywilej na to dygnitarstwo produkowany przyjmujemy, rekognoskujemy 
i akceptujemy, ale i wyższych honorów gradus powinszować IMci życzymy sobie. 

2. A najprzód wszelkie dyspozycye po ziemiach, na sądach calculationum vigore ante- 
rioris laudi uczynione i postanowione approbujemy i ratyfikujemy, tudzież i te wszystkie assy- 
gnacye, które od WlMci p. Jerzego Łączyńskiego chorążego podstarościego i sędziego lwow- 
skiego grodzkiego lwowskiego i komisarza na trybunał radomski tejże ziemi in antecessum 
emanarunt i są satisfactae konfirmujemy, tegoż WiMci p. Łączyńskiego przywilej Najjaśniejszego 
króla IMci p.n.m. na chorąstwo lwowskie jako i na inne urzędy ziemskie lwowskie, jako to 
WIMci p. Antoniego Zielonkę na stolnikostwo, Bogusława Bielskiego starostę rabsztyńskiego 
na podczastwo, Krzysztofa Kruszelnickiego na podstolstwo lwowskie rekognoskujemy, pomie- 
niona ziemia lwowska z powiatem żydaczewskim przy tejże funkcyi komisarskiej na trybunał 
radomski wzwyż wyrażonego WiMci p. chorążego lwowskiego do roku jednego in plena acti- 
vitate z tą obligacyą, aby IMć wszystkie dyspozycye ziemiańskie na przyszłej komisyi radom- 
skiej utrzymować raczył konserwuje. 

3. A ponieważ ziemia lwowska z powiatem żydaczewskim podatek szelężnego na mury 
lwowskie disposuit i tenże podatek miastu Lwowu ad dispositionem podała z którego potrzebna 
kalkulacya, przeto dla expedyowania tejże kalkulacyi i innych negocyacyi sądy reddendarum 
calculationum we Lwowie pro feria secunda post dominicam Laetare ąuadragesimalem w roku 
da Bóg przyszłym tysiącznym siedsetnym trzydziestym ósmym reasumuje i tenże podatek sze- 
lężnego na też mury lwowskie in ulterius ma być kontynuowany a podatek czopowego sądy 
calculationum in ulterius reassument et disponent. Similiter ziemia przemyska w Przemyślu też 
sądy in tempore ex limitatione incidenti utrzymując ratyfikuje, cum hac praecustoditione, żeby 
się taż ziemia przemyska w tych materyach co do całego generału należą nie wdawała. Na 
tychże sądach przemyskich WlMcie panowie Bazyli Ustrzycki skarbnik tudzież i inni rotmi- 
strze z funkcyi milicyi i moderunków i percept sum ziemiańskich kalkulacya omnino uczynić 
tenebuntur. 

4. Na listy JO książąt IMciów wojewody krakowskiego i starosty Bogusławskiego Lu- 
bomirskich do województwa naszego na teraźniejszy sejmik pisane upraszamy JWlMci p. Jana 
Siemińskiego kasztelana lwowskiego dyrektora sejmiku teraźniejszego, naszego aby responsa 
imieniem województwa naszego odpisać raczył. 

5. A że ziemia przemyska nietylko dla nieczęstej agitacyi sądów grodzkich tudzież teraz 
przez okluzyą actorum in administranda iustitia wielką krzywdę cierpi, więc upraszamy tegoż 



168 1737 64 

JWIMci p. kasztelana lwowskiego, aby nomine publlco województwa napisał list do JO ksią- 
żęcia IMci Hieronima Radziwiłła teraźniejszego vigore consensus regii et cessionis starosty 
przemyskiego, aby JO książę IMć wjazd swój na pomienione starostwa akcelerować i officia- 
listów grodzkich ex concivibus nostris terrigenis possessionati installare raczył. 

6. Niemniejszą cierpi krzywdę cały nasz generał dla wakujących urzędów podkomor- 
skich i ziemskich po wszystkich ziemiach, przeto necessitati publicae subveniendo upraszamy 
JWlMci p. kasztelana lwowskiego, aby imieniem całego województwa napisał list do JO księcia 
wojewody ruskiego, aby jako najprędzej distinctim do wszystkich ziem uniwersały na elekcyą 
tak podkomorskie jako i ziemstwa wydać raczył. 

7. Mając rekognicyą województwo nasze meritorum JWIMci p. Kazimierza Boreyka 
łowczego ziemi lwowskiej, deputata na trybunał koronny z województwa bracławskiego in vim 
gratitudinis sumę sześć tysięcy zł. p. IMci deklaruje, t. j. ziemia lwowska z powiatem żyda- 
czewskim zł. dwa tysiące, ziemia przemyska trzy tysiące zł. a ziemia sanocka zł. p. tysiąc 
naznacza et pro celeriori satisfactione do WIMciów pp. komisarzów każdej ziemi odsyła. 

8. Z relacyi WlMci p. komisarza ziemi lwowskiej ponieważ imminet kondescenzye we 
Lwowie z dekretu trybunału radomskiego po jurysdykcyach, zaczem iuxta obloquentiam eiusdem 
decreti za assesorów ad officia condescensoralia Wnych IMciów pp. Antoniego Zielonki stolnika, 
Bogusława Bilskiego starosty rabsztyskiego podczaszego, Krzysztofa Kruszelnickiego podsto- 
lego, Tomasza Orzechowskiego skarbnika lwowskich. Radziejowskiego chorążego kowalew- 
skiego, Marcina Łosia podstolego podolskiego regenta grodzkiego lwowskiego, Tomasza Choj- 
nowskiego skarbnika żydaczewskiego i Marcina Manastyrskiego lwowskiego chełmińskiego na- 
znaczamy, którzy to IMcie in tempore ex prorogatione incidenti, nonnullorum absentia non ob- 
stante, dummodo bini adsint, do Lwowa zjadą i tejże kondescenzyi assystować interesu zie- 
miańskiego fideliter et vigilantissime pilnować tenebuntur. 

9. Mając także zupełną informacyę województwo nasze z relacyi WWlMciów komisa- 
rzów naszych ziemiańskich et ad productionem deklaracyi trybunatu skarbowego radomskiego 
ziemiańskiego, która rewizyą po wszystkich województwach, ziemiach i powiatach, we wszyst- 
kich starostwach i królewszczyznach łanów sołtyskich naznaczyła, więc do expedyowania tejże 
rewizyej naznaczamy do ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego WIMciów pp. Dunstana 
Korytka miecznika lwowskiego, Jana Łabęckiego sędziego i miecznika grodzkiego, Alexandra 
Gorzkowskiego łowczego żydaczewskich, do ziemi zaś przemyskiej WIMciów pp. Morskiego 
cześnika przemyskiego, Wisłockiego cześnika gostyńskiego, Andrzeja Błażowskiego podstolego 
żydaczewskiego, Gwideona Siedliskiego subdelegata grodzkiego przemyskiego, Jerzego Nowo- 
sielskiego cześnika iatyczewskiego, którzy Imcie captato tempore zniózszy się, absentia non- 
nullorum non obstante, rewizyą łanów sołtyskich samych, tak z dawna jako i teraz będących, 
exceptis laneis na praesidia ziem legę assignatis ad mentem dawnych lustracyi sine aggravatione 
tyche sołtysów expedient i one podpisaną rękoma swemi przed incydencyą przyszłej komisyi 
radomskiej do rąk Wnych IMciów pp. komisarzów naszych in ordine do uczynienia relacyi na 
tejże następującej komisyi radomskiej oddadzą, a Wni IMcie pp. komisarze nasi upomnią się 
o likwidacyą i rewizyą tego regimentu łanowego. Ziemife zaś sanocka że się konstytucyami tu- 
tatur, że od tej rewizyi powinna być excypowana, więc o tern w Radomiu przez komisarza 
swego dabit rationem. 

10. A jako przez Świętych Pańskich opem divinam błagamy i szukamy, tak i teraz że- 
brząc miłosierdzia Boskiego, aby angustias moderni temporis od nas oddalić raczył na kanoni- 
zacyą Św. Franciszka Regis ziemia lwowska tysiąc zŁ p. a przemyska także tysiąc zŁ p., sa- 
nocka zaś dwieście pięćdziesiąt ad manus WW 00. Jezuitów lwowskich wypłacić deklaruje. 
WIMciom pp. Karolowi Radziejowskiemu chorążemu kowalewskiemu i Kazimierzowi Spędów - 
skiemu skarbnikowi owruckiemu za poselstwo do Warszawy intuitu eliberationis św. pamięci 



64 1737 169 

niegdy IMci p. Stanisława Uslrzyckiego cześnika buskiego do książęcia Esemciiamburga expe- 
diowane ziemia przemyska po dwa tysiące zł. p. każdemu z IMciów z osobna naznacza WIMciom 
Alexandrowi Gorzkowskiemu łowczemu żydaczewskiemu za konsyiiarstwo dwa tysiące zł. p,, 
Marcinowi Łosiowi podstoiemu podolskiemu regentowi grodzkiemu lwowskiemu za fatygę i ex- 
pensa kondescencyi załozieckiej zł. tysiąc, Marcinowi Manasterskiemu łowczemu chełmińskiemu 
za sekretaryą i ustawiczną pracę około expedycyi województwa zł. tysiąc meliorując dyspozycyą 
na sądach calculationum uczynioną ziemia lwowska naznacza. 

11. Similiter ziemia przemyska temuż za toż zł. tysiąc oprócz dawniejszej na sądach 
a ziemia sanocka temuż zł. p. pięćset praesentibus deklaruje et aerariis suis wypłać. ć nazna- 
czają; do uspokojenia pretensyi WlMciów pp. Wisłockich za komisarstwo na komisyą pogra- 
niczną z państwem węgierskiem zlecamy officio castrensi Sanocensi, aby na sądach swoich 
w Sanoku, po kalkulacyi z szelężnego anni millesimi septingentesimi decimi sexti, przez WIMci 
p. miecznika żydaczewskiego uczynić mianej, jeżeli się de piano wypłacił ziemi, per decretum 
iudicii sui kwitowali onegoż, a potem expensa erogowane skutecznie z dokumentów i reskryptów 
próbowanych wejrzeli i finaliter zakończyli i co też IMcie od województwa wzięli in vim 
tych pretensyi swoich inwestygować nie zapomnieli, co wszystko pro rato przyjąć generał 
nasz deklaruje. 

12. Na tenże termin odsyłamy sukcessorów ś. p. WlMci p. Jana Siedliskiego miecznika 
wyszegrodzkiego tudzież WIMci p. Franciszka Urbańskiego i sukcessorów Stanisława Kopy- 
styńskiego za podobne funkcye do Węgier pro recognitione tejże ziemi sanockiej ziemia prze- 
myska do czopowego ziemi swojej po WIMci p. Żurowskim łowczym bracławskim in anno 
millesimo septingentesimo trigesimo octavo zaczynającego się a w roku tysiącznym siedmsetnym 
trzydziestym dziewiątym kończącego się WIMć p. Morskiego cześnika przemyskiego za admi- 
nistratora obiera, a po WIMć p. cześniku przemyskim WIMć p. Józefa Blaźewskiego łowczego 
przemyskiego in futurum conseąuens rekomenduje. 

13. Konllagraty miasteczkom iuxta legem currere powinny w całem województwie 
z domów tylko pogorzalych circa iuramenta, czego decyzya ma być na sądach reddendarum 
calculationum. 

14. Akta ziemskie przemyskie ab anno millesimo septingentesimo vigesimo primo ad 
annum millesimum septingentesimum [vigesimum] octavum nie indukowano dotąd; potrzeba 
zrewidować defekta, poindukować, skorrygować, introligować co praecommittitur IMci p. Nowo- 
sieleckiemu instygatorowi ziemie przemyskiej, ponieważ na to wziął. 

15. A ponieważ IMcie pp. Jan Uruski i Jan Jaworski przez sądy rdddendarum rationum 
et faciendarum calculationum ziemi przemyskiej feria secunda post feslum Assumptionis in 
coelum gloriosissimae Yirginis Mariae anno labenti w Przemyślu agitujące się do odebrania od 
IMci p. Opackiego i rewizyej aktów kapturowych tejże ziemi przemyskiej są naznaczeni, których 
aktów wiele znajduje się nieindukowanych, zaczem obligujemy tychże IMciów, ażeby te akta 
według rewizyej przez tychże uczynionej od pomienionego IMci p. Opackiego odebrawszy in- 
duktę zakończyli, wykorrygowali i do kancelaryi ziemskiej oddali, za co manebit w ziemi merces 
pracy IMciów. 

16. Ziemia przemyska mając wzgląd super angustias moderni temporis szelężne w ziemi 
swojej uchwalone ad diem vigesimam Septembris anni seąuentis millesimi septingentesimi tri- 
gesimi octavi proroguje ; od czasu zaś pomienionego sine ąuestione irremissibiliter tenże po- 
datek praesenti sancito reassumujemy et in administrationem WIMci p. Romualdowi Wolskiemu 
kasztelanicowi przemyskiemu oddajemy, któremu za wielkie zasługi taż ziemia przemyska dwa 
tysiące zł. p naznacza. 

17. WW IMciom Pannom Karmelitankom lwowskim pogorzałym na reparacyą ziemia 
lwowska tysiąc zł. p. a ziemia przemyska także tysiąc zł. p. za godną instancyą WIMci p. 

Aktii ^roilzkiii i zieaiskiti Will. 2^ 



170 1737 64 

starosty rabsztyńskiego i jego wielkie merita z podatku szelężnego w ziemi przemyskiej dekla- 
ruje. WIMci p. Łączyńskiemu chorążemu lwowskiemu ziemia przemyska trzy tysiące zł. p. za 
komendę podczas pierwszej konfederacyi naznacza; WlMci p. Ustrzyckiemu kasztelanicowi 
lwowskiemu za poselstwo ziemia lwowska dwa tysiące zł. p., taż ziemia 00. Dominikanom 
jaworowskim zł. trzysta, WIMci p. Wiktorowi Siedliskiemu zł. tysiąc a ziemia przemyska temuż 
dwa tysiące zł. p. ; taż ziemia przemyska IMci p. Franciszkowi Czerkaskiemu zł. p. pięćset, 
IMci p. Janowi Borysławskiemu zł. dwieście, IMci p. Kazimierzowi Korytkowi za pracę jego 
ziemia lwowska zł. trzysta, WIMci p. Dominikowi Lisowskiemu z dawnych deklaracyi i tera- 
źniejszej sumę dwa tysiące zł. p. , IMci p. Niżyńskiemu zł. sto ziemia przemyska deklaruje, 
konwent zaś Hussakowski WW 00. Karmelitów trzewiczkowych, przez IMci księdza Szymona 
Jasińskiego superiora o wspomożenie proszący, na sądy calculationum przemyskie remittitur. 

18. A ponieważ in reliquo do uspokojenia innych IMciów pretendentów na sądy cal- 
culationum zabierają się ziemia, na co publiczny assensus IMciów nastąpił, więc pro primario 
wielkie i godne merita mając w pamięci tudzież za poselstwo do JO książęcia IMci prymasa 
z powinszowaniem , iustam nie zapominając praetensionem rekompensy WWIMciów pp. 
Bazylego Ustrzyckiego stolnika przemyskiego i Kazimierza Borejka łowczego lwowskiego, 
których IMciów pro recognitione et satisfactione na sądy calculationum do ziemi przemy- 
skiej odsyłamy. 

19. Także IMciów niżej wyrażonych na sądy calculationum do ziemi niżej distinctim 
wyrażonych pro resolutione et recognitione odsyłamy, jako to WIMci p. Dominika Lisowskiego 
do ziemi przemyskiej tamże i do ziemi lwowskiej WIMć p. Władysława Turzańskiego stolnika 
owruckiego konflagraty, WIMci p. Komorowskiego za konsyliarstwo et ad ultimum punctum 
assystencyą ductoratus województwa naszego do ziemi przemyskiej WIMć p. Gwidona Sie- 
dliskiego do lwowskiej, IMciów pp. Franciszka Wolskiego, Jana Manasterskiego stolnika mo- 
zyrskiego, Piątkowskiego i Piątkowskiego poruczników, Piotra Potockiego podczaszego socha- 
czewskiego, Świechowskiego podczaszego podolskiego, za konflagratę, Tybowskiego, Damiana 
Baranickiego stolnika dobrzyńskiego, Gabryela Topolnickiego, Łukasza Hordyńskiego, Antoniego 
Stebnickiego, Antoniego Małoczyńskiego, Jerzego Jaworskiego Martycza, Jana Wołczańskiego 
także do ziemi przemyskiej pro resolutione et satisfactione ; interes zaś IMci p. Franciszka 
Wolskiego do ziemi sanockiej miany do kalkulacyi extra cadentiam sądów per delegatos WIMciów 
pp Stadnickiego podczaszego i komisarza Bukowskiego łowczego, Jaworskiego pisarza grodz- 
kiego sanockich, praesentibus naznaczonych ad decisionem tamże subsequendam odsyłamy. 

20. Konflagraty WW Żurowskich na sądy calculationum ziemi przemyskiej, skąd na 
sejmik teraźniejszy były odsyłane, więc teraz rursus na też sądy pro resolutione tudzież i po- 
topienie na Dniestrze znaczne WIMci p. Marcina Manasterskiego łowczego chełmińskiego od- 
syłamy; IMciów p. Jana Popiela, Piotra Stępkowskiego stolnika czerniechowskiego za kon- 
flagratę, Jana stolnika mozyrskiego i Alexandra podczaszego Winnickiego Manasterskich, Teo- 
dora Hoszowskiego subdelegata grodzkiego żydaczewskiego za jego fatygi. Józefa Pętkowskiego 
podczaszego nurskiego, similiter IMciów pp. Pohoreckich, Krasuskiego z powiatu żydaczew- 
skiego na też sądy lwowskie, a IMciów pp. Michała Niesiołowskiego podczaszego liwskiego 
i Dominika Lipskiego do ziemi przemyskiej odsyłamy. 

21. A ponieważ uskarżają się IMcie pp. bracia ziemianie nasi, że Cyganie pod protek- 
cyami i inni hultaje kupami się włóczą, kradzieże i rozboje czynią, więc obligujemy WIMci p. 
Jana Błażowskiego cześnika trembowelskiego rotmistrza prezydyalnego ziemi przemyskiej, aby 
nie uważając na żadne protekcyę, gdziekolwiekby takich hultajów pravenire mógł, aby znosił, 
rozgromił i z tych krajów precz wypędził, excessivos kaptywował i do słusznej exekucyi prawa 
i kary takowych przyprowadzał. 



64 1737 171 

22. Moneta et vaIor in regno currens constitutione anni millesimi septłngentesimi de- 
cimi septimi postanowione, aby in suo vigore były i przez wszystkich w województwie naszem 
akceptowane zostawały praecavemus i ktoby inaczej brać chciał serio punibiiem mieć chcemy 
a monetę fałszywą gdziekolwiekby robioną ad cuiusvis instantiam takowy excess windykowany 
być powinien. 

23. Ziemia sanocka unanimi consensu JWlMciów concivium na miejsce tutejsze con- 
sultałionum zgromadzonych stosując się ad anteriora iauda et sancita, chcąc jako najlepszy 
w ziemi swojej uczynić porządek do kalkuiacyi WIMci p. Maxymi!iana Cieszanowskiego rot- 
mistrza prezydyalnego exactora czopowego i szelęźnego in praesentia WW pp. Konstantego 
Humnickiego miecznika ziemi przemyskiej, Zygmunta Jaruntowskiego kasztelanica sanockiego, 
Jana Gniewosza podczaszego liwskiego e gremio circa dispositionem reddendarum rationum 
w Sanoku dnia ośmnastego marca roku teraźniejszego uproszonych i delegowanych w kon- 
wencie Wielebnych 00. Franciszkanów die vigesima Julii anno praesenti expedyowanej i rę- 
kami pomienionych WIMciów delegatów podpisanej przystąpiła, z której luculenter patet, że 
pomieniony WIMć p. Cieszanowski rotmistrz i exactor ab anno millesimo septingentesimo tri- 
gesimo tertio ad annum millesimum septingentesimum trigesimum septimum exclusive impor- 
tował do kasy prześwietnej ziemi naszej sanockiej sumę trzynaście tysięcy trzysta dwadzieścia 
siedm zł. groszy dziesięć szelągów dwa polskich. Z której sumy tak in fundamento dyspozy- 
cyej naszej jako też i za assygnacyami JWlMciów pp. komisarzów wypłacił jedenaście tysięcy 
dziewięćset dziesięć zł. p. groszy dziewięć szelągów dwa. Residuum sumy zostaje się przy 
WIMci p. egzaktorze: tysiąc czterysta siedmdziesiąt dwa zł. grosz jeden. 

24. A że in commodum ziemi naszej na assekuracyą WIMciów concivium die vigesima 
secunda Jannuarii millesimo septingentesimo trigesimo quinto anno pożyczył WlMć p. rotmistrz 
tysiąc ośmset zl., w której ad hucusque nie jest uspokojony, więc ten dług restanti summa wy- 
branego czopowego i szelęźnego WIMci p. rotmistrzowi kompensujemy cum obligatione do- 
płacenia z kurrencyi czopowego zł. trzysta dwadzieścia i siedm groszy dwadzieścia dziewięć, 
ut efficiat summa tysiąc ośmset zł. pożyczona, którą to kalkulacyą jako za rzetelną i oczywistą 
uznajemy, tak praesenti laudo pomienionego WIMci p. Maxymiiiana Cieszanowskiego rotmistrza 
i exaktora ziemi naszej i sukcessorów jego ab omni impeticione reddendi calculi de gęsta func- 
tione in p' rpetuum wolnym czynimy. Zważając zaś wielką i nieustającą pilność circa tuitionem 
fortun i zdrowia naszego, wzwyż pomienionego IMci p. Cieszanowskiego rotmistrza ziemi 
naszej tegoż na tejże funkcyi rotmistrzowskiej do przyszłego sejmiku gospodarskiego konser- 
wujemy, którego że manus Domini tetigit obligujemy, i upraszamy praesenti laudo, ażeby IMcie 
pp. synowie IMć suppleant vices et adhibeant curam circa tuitionem granic od oppressyi 
i hultajstwa, któremu IMci p. rotmistrzowi zwyczajną pensyą anterioribus laudis ad dispositio- 
nem pozwoloną z kurrencyi czopowego naznaczamy. 

25. A że kalkulacyą IMci p. Romera i Macieja Bukowskiego łowczego podolskiego 
rotmistrzów ziemi naszej, z wybranego podymnego na chorągiew wyprawną non est effectuata, 
upraszamy WWlMci pp. Jakuba Jaworskiego podczaszego trębowelskiego, Jaruntowskiego 
kasztelanica sanockiego, Orzechowskiego kasztelanica przemyskiego, Przeczkowskiego cześnika 
wiskiego, Laszockiego podstolego pomorskiego, Malickiego łowczego bracławskiego, Franciszka 
Wyszkoskiego, ażeby IMcie In octo ab actu praesenti septimanis, unius vel plurium absentia 
non obstante, dummodo duo adsint do Sanoka zjechawszy się zwyż pomienionych IMciów 
pp. rotmistrzów finaliter non recedendo kalkuiacyi z wybranego podatku wysłuchali et cum re 
parata do przyszłego sejmiku gospodarskiego odesłali. 

26. IMĆ p. Lassowski podstoli pomorski ponieważ luculenter docet, że odebraną od 
IMci p. Romera rotmistrza pod Mościskami zł. sześć set oddał do rąk WIMci p. Kazimierza 
Bukowskiego sędziego grodzkiego ziemskiego sanockiego dyrektora na ten czas ziemi naszej, 



172 1737 64 

którą IMć p. Maciej Bukowski pro CGnservatione ludzi wyprawnych de manibus pomienionego 
WlMci p, sędziego levavit i z nich calculum reddere declarat, więc pomienionego IMci p. Ła- 
szowskiego podstoiego pomorskiego i sukcessorów jego a quavis impetitione respektem pomie- 
nionej sumy sześciuset zł. praesenti laudo wolnym czynimy. 

27. Coronando merita, fatygi i straty WlMci p. Charczewskiego starosty cieszkowskiego 
za funkcyą poselską na sejm warszawski pacificationis od ziemi naszej zł. cztery tysiące 
naznaczamy. 

28. Te zaś wszystkie deklarowane IMciom wyżej wyrażonym za usługi ziemiańskie 
pensye, observata anteriori pocioritate, distribui powinny. WIMci p. Stanisławowi Bukowskiemu 
sędzicowi ziemskiemu sanockiemu obersztleytnantowi wojsk Rzptej in actuali functione komis- 
sarskiej do Warszawy uproszonemu i będącemu zł. cztery tysiące deklarujemy, WlMci p. Józe- 
fowi Stadnickiemu podczaszemu ziemi sanockiej i komisarzowi rekompenzę za jego straty 
i fatygi na komissyej radomskiej za rok przyszły przy generalnej kalkulacyi de gęsta functione 
obmyśleć przyrzekamy. 

29. IMci p. Tyrawskiemu za zrabowanie przez Kozaków zł. sto, IMci p. Korytkowi 
będącemu w niewoli moskiewskiej zł. dwieście obmyśleć deklarujemy, ponieważ więcej ad 
proportionem niższych ziem wypłacić IMci nie możemy dla szczupłości aerarium ziemi naszej. 

30. Lubo WIMć p. Bukowski sędzia ziemski i WIMć p. Mrozek wojski komisarze ziemi 
prześwietnej sanockiej przy uczynieniu kalkulacyi z wybranego podatku na wojska rossyjskie 
dyspozycyą na kongresie ziemiańskim dnia ośmnastego marca roku teraźniejszego w Sanoku 
de gęsta functione liberi pronuntiati, jednakże dla lepszego fundamentu et robore zwyż pomie- 
nionych IMciów pp. komisąrzów i sukcessorów ich et praesenti laudo ab omni impeticione 
wolnych czynimy i zwyż wyrażoną dyspozycyą naszą in toto et piano approbujemy i ratyfiku- 
jemy, tudzież WIMci p. Michała Niesiołowskiego podczaszego liwskiego exaktora wyżej wyra- 
żonego podymnego podatku kwitujemy, kwit oraz w Sanoku na dyspozycyi ziemiańskiej napi- 
sany aprobujemy. 

31. IMci p. Błażowskiemu cześnikowi trębowelskiemu gratam memoriam za usługi obo- 
zowskie podczas elekcyi i podczas konfederacyej w sercach naszych zachowujemy, dług IMci 
p. Urbańskiego do ziemi naszej sanockiej miany uspokoić deklarujemy. 

32. Które to laudum et sancitum generału województwa naszego in omnibus punctis 
et conditionibus aprobujemy, konfirmujemy i ratyfikujemy ^ i one dotrzymać obligujemy się et 
pro maiori robore ręką JWIMci p. kasztelana lwowskiego podpisane ad acta grodów woje- 
wództwa naszego podać zlecamy. Działo się w Wiszni Sądowej na sejmiku gospodarskim dnia 
dziesiątego miesiąca Septembra roku Pańskiego tysiącznego siedmsetnego trzydziestego siódmego. 
Jan Siemieński kasztelan ziemi lwowskiej. 

^ Castr Leop. Rei. 538 p. 2400-2488; Fasc. Cop. C. San. 55 Nr. 434; Castr. Prem. 548 p. 11-22; 

Fasc. Cop. Castr. I.eop. 40 p. 1937 i nn. 



^ Przeciw uchwalonemu na tym sejmiku szelężnemu, którą to uchwalę sejmik wyszyński 1738 r. 
ratyfikował, protestowała szlachta Przemyska tudzież wojewoda kijowski, Józef Stanisław Potocki (F. C. C. 
Prem. 109, p. 2469). 



65-66 1738 173 

65. 

Przemyśl, 27 stycznia 1738. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Praemisliae in iudiciis reddendarum rat onum et faciendarum calcu- 
lationum idque ex limitatione pro feria secunda post f. S. Agnetis Yirginis et Martiris in anno 
praesenti 1738 incidenti, tum quoque vigore laudi particularis Yisnensis ad eandem limitatio- 
nem sesse derivatis feria secunda post festum Conversionis S. Pauli proxima anno praesenti 
1738 imminenti. 

2. Deklaracya o reparacyi ratusza. Zapatrzywszy się na tak wielką desolacyę ratusza 
przemyskiego a osobliwie zważając dachy przez wichry funditus zniesione tak dalece, że wody 
czyli to z śniegów czyli to z deszczów prosto na mury i powały leją się, tedy sąd subve- 
niendo dalszemu upadkowi tego ratusza, na którem to miejscu nietylko sądy ziemskie przez 
konstytucye exerceri zwykli, ale i inne obrady ziemiańskie per laudum Yisnense ustawione 
jako i teraz sądy reddendarum rationum et faciendarum expedyjują się, na reparacye albo raczej 
na erekcye nowych dachów tantisper naznacza zł. trzysta. Które to zł. trzysta WlMć p. Antoni 
Żurowski łowczy bracławski administrator podatku czopowego z kurrencyi tegorocznej raty 
pierwszej do rąk IMci p. Grzegorza Wólczańskiego łantwujta pzemyskiego irremissibiliter aby 
wypłacił zaleca, te zaś zł trzysta temuż IMci p. administratorowi circa calculationem przyjęte 
będą a IMć p. Wołczański odebrawszy pomienione zł. trzysta adhibebit curam do jako naj- 
prędszego skupienia necessariorum na ujęcie tego dachu, jako to płatwi , jeżeli ich potrzeba, 
krokwi, łat, gontów i goździ, ażeby jako najprędzej dach mógł stanąć, których expens regestr 
fideliter spisać będzie i on do sądu podać powinien, 

2. Deklaracya o adcytacyi IMci pp. rotmistrzów. Ponieważ p. Instygator sądowy per 
ignorantiam aliquam WIMciów pp. rotmistrzów wyprawnych na pospolite ruszenie na teraźniejsze 
sądy nie adcytował ad mentem laudi Yisnensis, przeto sąd stosując się do tegoż laudum, temuż 
IMci p. instygatorowi, ażeby WWIMciów pp. rotmistrzów officerów i innych, którzyby się 
quoviscunque titulo tykali pieniędzy ziemiańskich i one ad dispositionem suam odbierali na 
przyszłe incydencye sądów teraźniejszych przypozwal serio zaleca. 

Liber disp. tciT. Prcm. 260 p. 37-38. 

(5(). 

Przemyśl, 3 marca 1738. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Premisliae in iudiciis reddendarum rationum et faciendarum calcula- 
tionum vigore laudi particularis Yisnensis idque ex limitatione feria secunda post dominicam 
Rerainiscere quadragesimalem proxima. Anno Domini 1738. 

2. Deklaracya o lustracye łanów solyskich. Ponieważ WlMcie pp. rewizorowie do lu- 
stracyi łanów w królewskich dobrach a ziemi przemyskiej zostających na sejmiku gospodarskim 
świeżo przeszłym w Wiszni obrani i postanowieni eousque tej lustracyi zaniedbali i onej ad 
executionem nie przywodzą, więc sąd niniejszy subveniendo jakowej sukkubicyi ziemi dla za- 
niedbałej rewizyi łanów serio IMciom pp. rewizorom, jako się spontajiee do tej funkcyi wypeł- 



174 1738 66 

nienia podjęli, zaleca, ażeby tę iustracyę łanów, barzo potrzebną nie tylko dla interesu ziemi 
naszej ale bardziej i dla całej Rzptej, jako najprędszej et quam exactius przed następującą ko- 
misyą radomską expedyować raczyli i one ad manus WW komisarzów iuxta obioąuenciam 
•audi z podpisami swymi oddali tak, ażeby ziemia nasza ob hanc renitentiam IMciów pp, re- 
wizorów aliquo modo na komisyi radomskiej non succumbat. Więc zaś IMci p. Morskiego 
cześnika przemyskiego jako absentem na tych sądach ad executionem funkcyi JWIMć p. ka- 
sztelan przemyski jako dyrektor sądów naszych listownie convenire będzie raczył upraszamy. 

3. A że tam longo temporis interstitio elekcya podkomorzego i zupełnego ziemstwa 
retardatur, więc stosując się do laudum wiszyńskiego na sejmiku gospodarskim postanowionego, 
uprasza sąd niniejszy JWIMci p. Sołtyka kasztelana przemyskiego, ażeby raczył prezencyą 
swoją JO księcia IMci Czartoryjskiego wojewody i generała naszego ziem ruskich convenire, 
naprzód aby raczył interponendo authoritatem suam WWlMci pp. pretendentów pomiarkować 
a potem na ręce JWIMci p. kasztelana przemyskiego pro officiis ad praesens vacantibus uni- 
versały wydać, za co perennem memoriam JO wojewodzie in cordibus civium ziemia prze- 
myska pollicetur. 

4. Lubo per laudum Yisnense na sejmiku świeżo przeszłym gospodarskim WWlMciom 
rotmistrzom wyprawnym utriusąue authoramenti na pospolite ruszenie postanowionym kalku- 
lacya de gęsta functione sua na teraźniejszych sądach jest naznaczona, ale że JWIMć p. kasz- 
telan przemyski dyrektor sądów teraźniejszych a na on czas pospolitego ruszenia, post dolenda 
fata godnej wspomnienia pamięci JWIMci p. Jana Mniszka podczaszego przemyskiego mar- 
szałka skonfederowanego województwa ruskiego, tegoż województwa duktora fidele testimonium 
intercessit, jako pomienieni IMcie pp. rotmistrze tamże na pospolitem ruszeniu kalkulowali się 
et ad praesens kwity de gestis functionibus suis reprodukowali, więc sąd niniejszy non praeiu- 
dicando quidquam laudo particulari Yisnensi tychże WWIMciów pp. rotmistrzów pro resolu- 
tione finali do przyszłego sejmiku odsyła. Tudzież similiter WIMci p. Piotra Boreyka podsto- 
lego źydaczewskiego, na funkcyi pewnej vigore sancitorum na pospolitem ruszeniu per lauda 
constitutorum będącego, któren ulłronee pro expedienda calculatione na teraźniejsse sądy 
comparuit, sąd niniejszy similiter jako i WW rotmistrzów do tegoż sejmiku gospodar- 
skiego reicit. 

5. Zważywszy słuszną illacyę WIMci p. Samuela Jaworskiego pisarza grodzkiego prze- 
myskiego, którego że dotąd dwa tysiące zł. p. za komisarstwo do wojsk rosyjskich dekretem 
sądów niniejszych ad instantaneam solutionem z podatków pirszych naznaczone nie dojszły, 
więc sąd pomieniony chcąc ad executionem iudicatum suum przyprowadzić i WIMci p. pisa- 
rza ex iusto et aequo jako najprędzej ukontentować, serio zaleca JWIMci p. komisarzowi ziemi 
przemyskiej, ażeby na wzwyż mianowane dwa tysiące zł. p. jako pro deservita mercede irre- 
missibiliter antę alios omnes praetendat do WIMci p. Żurowskiego łowczego bracławskiego 
administratora czopowego kurrencyi tegorocznej asygnacye wydać raczył, te zaś dwa tysiące 
z raty powtórnej tegoż podatku czopowego wypłacone być powinny bez żadnej odwłoki, o co 
aby JWIMĆ p. dyrektor Hstem swoim JW p. komisarza convenire raczył uprasza. 

6. Doniesiono do sądu teraźniejszego jakoby pp. mieszczanie tutejsi przemyscy garniec 
kilkoma pieczęciami zapieczętowany dawny mieli falsyfikować i onego impositionem w aktach 
swoich niesłusznie opisować; więc jeżeliby się ta ad cuiusvis instantiam takowa ich effrenata 
licentia pokazać miała, tedy ciż mieszczanie et praecipue causatores marcis quingentis luendo 
poenam karani być mają. Tenże garniec non obstantibus quibusvis remediis in post konser- 
wowany i obserwowany być powinien podług dawniejszej deklaracyi. 

7. Dogadzając wszelakim interesom i potrzebom ziemi naszej, ponieważ JW p. Michał 
Popiel grodzki przemyski plenipotent na komissyę radomską w roku przyszłym naznaczony 
de hac luce decessit, więc in locum jego IMci p. Stanisława Nowosielskiego constituit, któ- 



66-67 1738 175 

remu omnem curam et diligentiam in rebus agendis osobliwie z pp. pogłównikami, ittórzy tu 
w ziemi przemyskiej repartycye swoje mając, nie tylko contra praescriptum legis kwitowe 
i groszowe od pogłównego do upodobania swego biorą, aby tę krzywdę ziemi na trybunale 
exekwowal serio zlecamy, za te zaś prace temuż IMci p. plenipotentowi in vim mercedis 
z podatku czopowego kurrencyi tegorocznej zł. trzysta do wypłacenia nieodwłocznego naznacza, 
co circa calculationem przyjęto będzie. 

Liber disp. terr. Preni. 2Cń) p. 39-41. 



67. 

Lwów, 5 sierpnia 1738. 

Laudum w sprawie elekcyi podkomorzego lwowskiego. 

1. My rady, dygnitarze i urzędnicy koronni ziemscy i grodzcy i całe rycerstwo woje- 
wództwa i generału ruskiego ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego na sejmik electionis 
podkomorzego ziemi lwowskiej przez JO. księcia Augusta Alexandra wojewody generała ziem 
ruskicti kałuskiego, kościerzyńskiego, latowickiego, lubocheńskiego starosty etc. n. w. m. pana 
na dzień piąty miesiąca sierpnia w roku teraźniejszym 1738 według prawa złożony, jako uni- 
wersały sejmikowe do grodów lwowskiego i żydaczewskiego tempestive podane edocent, zje- 
cliawszy się do Lwowa na miejsce konsultacyi i publicznych kongresów zeszedszy, uprosiwszy 
primo za marszałka koła naszego rycerskiego WlMci p. Krzysztofa Kruszelnickiego podstolego 
lwowskiego za wielką kooperacyą summorum meritorum generale województwa ruskiego i ziemi 
lwowskiej JWIMci p. Jana Siemińskiego kasztelana lwowskiego senatora tejże ziemi, tudzież de 
unanimi consensu z afektów braterskich JWnych Wnych IMciów congregatorum concivium czte- 
rech kandydatów tanto subsellio zgodnych, Wnych IMciów pp. IMcl p. Łączyńskiego chorążego 
ziemi podstarościego i sędziego grodzkiego lwowskiego, IMci p. Krzysztofa Krusielnickiego 
podstolego lwowskiego, IMci p. Michała Urbańskiego podczaszego żydaczewskiego, WIMci p. 
Wojciecha Siemińskiego starostę dębowieckiego per verbum placet, uważywszy w Wnych 
IMciach n. w. m. pp. summam tanti subselli capacitatem voce libera et concordi suffragio 
obraliśmy praesentandos królowi IMci p. n. m. publica WIMci p. marszałka koła naszego 
attestatione. 

2. A że trzech Imciów kondycyi swojej czwartemu WIMci panu Łączyńskiemu chorą- 
żemu ziemi podstarościemu i sędziemu grodzkiemu lwowskiemu ustąpić benevoIe raczyli, za 
którą miłość zgodę braterską, publice IMciom n. w. m. pp. dziękujemy, elekcyą zgodnie już 
obranego WIMci p. Łączyńskiego chorążego ziemi podstarościego i sędziego grodzkiego lwow- 
skiego na podkomorstwo ziemi naszej ad praesentandum królowi IMci p. n.m. dla otrzymania 
konfirmacyej przez przywilej i łaskę Jkr. Mci wydać tę naszą elekcyę i do grodu podać WIMci 
p. marszałka koła naszego uprosiliśmy. Działo się w zamku niskim na miejscu konsultacyi 
i publicznych kongresów zwyczajnem uno eodemąue actu sejmiku naszego, t. j. dnia piątego 
miesiąca sierpnia roku pańskiego tysiącznego siedmsetnego trzydziestego ósmego. Krzysztof 
Kruszelnicki podstoli ziemi lwowskiej marszałek tejże ziemi koła rycerskiego. 

Castr. Leop. ReL 542 p. 349-351. 



176 1738 68-69 

68. 
Lwów, 6 sierpnia 1738. 

Manifestacya przeciw udziałowi w eleltcyach sejmikowych z powodu 

zasądzenia w procesie. 

1. Actum in castro Leopoliensi feria quarta ipso die festi Transfigurationis Christi Domini 
anno eiusdem 1738. 

2. Inducenda erat hoc loco manifestatio mfci Georgii Łowiecki Dapiferi Yendensis, 
idque praecavendo cuivis indemnitati suae ex eo, quod licet illustris mfcus. Georgius in Kutkorz 
Łączyński Vexiilifer terrae praesentis Yicecapitaneus et ludex loci praesentis in virtute merito- 
rum suorum liberis votis die hesterna actum praesentem praecedente est loco in solito ab illu- 
strissimis iilustribus mfcis. et gsis. ac nobiiibus incolis terrae praesentis Leopoliensis, electus, 
ne tamen mfcus. Antonius de Dęby Drogomir Camerarius granitialis Leopoliensis ex instantia 
sui manifestantis processu convictus, circa electionem et iuramentorum expletionem mfcorum. 
Camerariorum eodem officio Camerariatus gaudeat facta, prout iatior copia dari debuerat, verum 
quoniam intra triduum ut iuris et moris est ad acticandum non est [porrecta], idcirco de dili- 
gentia mfci. Notarii loci praesentis in suscipiendo, renitentia vero partis manifestantis in porri- 
gendo manifestatum est. 

Castr. Leop. Re!. 542 p. 353-354. 

69, 

Przemyśl, 9 marca 1739. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Premisliae in iudiciis reddendarum rationum et faciendarum calcula- 
tionum vigore laudi particuiaris Yisnensis idque ex limitatione pro die hohierna incidenti, 
feria secunda post dominicam Laetare ąuadragesimalem proxima anno Domini 1739. 

2. Sąd reddendarum rationum et faciendarum calculationum zapatrzywszy się na tak 
wielkie donatywy WlMciom pp. ziemianom partim per lauda partim per declarationes iudi- 
ciarias sądów tutejszych konferowane a zważając, że erarium ziemi szczupłe wraz i razem 
WlMciów pretendentów w tychże donatywach instantanea satisfactione kontentować i uspo- 
koić nie może, tedy takowe iuxta usitatam w iemi tutejszej praxim wynalazszy medium pomie- 
nionych donatyw secundum merita a osobliwie deservitas mercedes na różnych funkcyach 
WW ziemianów zostających pro prima vice* wziąwszy w niżej opisany sposób taką ułożył 
potioritatem. 

3. A naprzód JWIMci p. Siemińskiemu podkomorzemu na ten czas a teraz kasztelanowi 
lwowskiemu za marszałkostwo na elekcyi zł. ośm tysięcy primo loco. Secundo loco WlMci p. 
Ustrzyckiemu kasztelanicowi lwowskiemu za poselstwo na sejm convocationis zł. sześć tysięcy. 
Tertio loco WIMci p. Ustrzyckiemu stolnikowi przemyskiemu za poselstwo do JO Xiążęcia 
IMci prymasa cztery tysiące zł. WIMci p. Choynackiemu komornikowi ziemskiemu przemyskiemu 

' ohce. 



69 1739 177 

na rewizyą ksiąg ziemskich i ułożenie per aclus onych, tudzież za trzymanie pióra na sądach 
kapturowych trzy tysiące zł. ąuarto loco, Quinto loco sukcessorom WIMci p. Humnickiego 
starosty horodelskiego za poselstwo praevia securitate sześć tysięcy zł. Sexto loco WlMci p. 
Józefowi Rosnowskiemu łowczemu lwowskiemu ex laudo i za poselstwo do Grodna cztery 
tysiące zł. Septimo loco WIMci p. Łączyńskiemu chorążemu pro tunc ad praesens podkomo- 
rzemu lwowskiemu vigore laudi trzy tysiące zł. Octavo loco sukcessorom WIMci p. Wieniaw- 
skiego podczaszego przemyskiego za poselstwo na sejm pacificationis i inne zasługi tudzież 
marszałkostwa trzymanie na sejmiku ośm tysięcy zł. Nono loco WIMci p. Usirzyckiemu skarb- 
nikowi przemyskiemu na danych in assistentiam sądom kapturowym ludzi, jako i za rotmi- 
strzostwo chorągwi dragońskiej et pro iure cesso od IMci p. Malczewskiego sześć tysięcy 
czterysta zł. Decimo loco IMci p. Duchnowskiemu subdelegatowi grodzkiemu przemyskiemu 
za sprowadzenie egzekucyi do miasteczek zł. trzysta. Undecimo loco WIMci p. Gwidonowi 
Siedliskiemu skarbnikowi kijowskiemu wicesgerentowi grodzkiemu przemyskiemu za różne me- 
rita zł. tysiąc. Duodecimo WIMciom pp. Radziszewskiemu i Spendowskiemu za poselstwo do 
księcia Hessenamburka, każdemu po dwa tysiące zł. , cztery tysiące zł. Tertio decimo loco 
WIMci p. Kraińskiemu łowczemu sieradzkiemu rotmistrzowi za komendę zł. dwa tysiące. De- 
cimo quarto [loco] Wp. Kazimierzowi Korytkowi komendantowi wyprawnych pachołków zł. 
siedmset. Decimo quinto loco IMci p. Strupczewskiemu towarzyszowi zł, dwieście. Decimo 
sexto loco WIMci p. Świechowskiemu podczaszemu podolskiemu za dawne ex laudo pretensye 
zł. dwa tysiące. Decimo septimo loco WIMci p. Drohojowskiemu kasztelanicowi czerniechow- 
skiemu ad praesens chorążemu żydaczewskiemu za dawne ojca IMcinego poselstwo reszty zł. 
tysiąc czterysta. Temuż za komisarstwo do Radomia niedobranych zł. tysiąc. Decimo octavo 
loco WIMci p. Otockiemu rotmistrzowi na pospolite ruszenie zł. dwa tysiące. Decimo nono 
loco sukcessorom niegdy IMci p. Źuroskiego porucznika pod Gołczą zabitego zł. trzy tysiące. 
Yigesimo loco WIMci p. Tobiaszowi Żurowskiemu rotmistrzowi zł. tysiąc. Yigesimo primo loco 
WWIMciom pp. Szeptyckiemu staroście obuchowskiemu i Borkoskiemu podstolemu żydaczew- 
skiemu za poselstwo cum recognitone Najjaśnieszego króla IMci każdemu po trzy tysiące zł. sześć 
tysięcy zł. Yigesimo secundo loco WIMci p. Stanisławowi Wisłockiemu miecznikowi żydaczew- 
skiemu z komisarstwo i inne dawne pretensye zł. dwa tysiąee. Yigesimo tertio loco WIMci p. 
Janowi Balowi sędzicowi sanockiemu zł. dwa tysiące. Yigesimo ąuarto loco WIMci p. Toma- 
szowi Humnickiem stolnikowi bliskiemu zł. dwa tysiące. Yigesimo quinto loco WIMci p. Płat- 
kowskiemu pod Gołczą postrzelonemu zł. ośmset. Yigesimo sexto loco, IMci p. Bazylemu 
Matkoskiemu chorążemu wyprawnemu zł. sześćset WIMci p. Manasterskiemu łowczemu cheł- 
mińskiemu za prace podczas konfederacyi zł. dwa tysiące, yigesimo septimo loco. Yigesimo 
octavo loco, WIMci p. Wiktorowi Siedliskiemu miecznikowi zł. dwa tysiące. Yigesimo nono 
loco, WIMci p. Michałowi Stawskiemu stolnikowi bracławskiemu zł. dwa tysiące. Trigesimo 
loco, Wp. Janowi Borysławskiem zł. dwieście. Trigesimo primo loco, IMci p. Tyrawskiemu 
Andrzejowi zł. trzysta. Trigesimo secundo loco, IMci p. Niżynskiemu zł. sto. Trigesimo tertio 
loco, IMci p. Czerkaskiemu zł. pięćset. Trigesimo ąuarto loco, klasztorowi WW Panien Bene- 
dyktynek za Sanem przemyskich zł. pięćset. Trigesimo ąuinto loco, IMci p. Janowi Horody- 
skiemu za zrabowanie w drodze od Kozaków zł. trzysta. Trigesimo sexto loco, IMci p. Łuka- 
szowi Hordyńskiemu zł. sześćset. Trigesimo septimo loco, WIMci p. Antoniemu Fredrowi cho- 
rążemu łomżyńskiemu za pogorzenie i inne zasługi zł. dwa tysiące. Trigesimo octavo loco, 
WIMci pani Zapłatyńskiej stolnikowej dobrzyńskiej za konflagratę zł. pięćset. Trigesimo nono 
loco WIMci p. Turzańskiemu stolnikowi zł 400. Quadragesimo loco, sukcessorom WIMci p. 
Dominika Lisowskiego z dawnych deklaracyi zł. dwa tysiące. Quadragesimo primo loco, IMci 
p. Głowackiemu doktorowi za pilność jego w usługach WW ziemianom zł. trzysta. Quadrage- 
simo secundo loco, Wp. Bazylemu Kulczyckiemu Hawiczowi zł. pięćdziesiąt. Quadragesimo 

Akt& ^odzkie 1 ziemskiti XXIU. •'*^ 



178 1739 69 

tertio loco IMci p. Jackowi Baranieckiemu zł. 50. Quadragesimo quarto loco, IMci p. Szumo- 
skiemu towarzyszowi wyprawnemu z\. dwieście. Quadragesimo ąuinto loco, IMci p. Kulczyc- 
kiemu iłidem towarzyszowi zł. dwieście. Quadragesimo sexto loco, IMci p. Mostoskiemu cho- 
rążemu wyprawnemu zł. trzysta. Quadragesimo septimo loco, IMci p. Alexandrowi Manaster- 
skiemu za pisanie expedycyi w obozie zł. pięćset. Quadragesimo octavo loco, IMci p. Jerzemu 
Łowieckiemu largicyi zł. dwieście. Quadragesimo nono loco, IMci p. Janiszewskiemu towarzy- 
szowi wyprawnemu zł. sto. Quinqvagesimo loco, WIMci p. Wolskiemu kasztelanicowi przemy- 
skiemu zł. dwa tysiące. Quinquagesimo primo loco, na kanonizacye błogosławionego Fran- 
ciszka Regisa WW 00. Jezuitom lwowskim zł. tysiąc. Quinquagesimo secundo loco, na repa- 
racye klasztoru pogorzałego WW Panien Karmelitanek bosych zł. tysiąc. Ultimo loco na repa- 
racye dachów na ratuszu przemyskim zł. trzysta, które już mają być wypłacone IMci p. Grze- 
gorzowi Wołczańskiemu salvo calculo przez tegoż praestando. 

4. Które to donatywy unicuique lub za assygnacyami WW komisarzów lub też przez 
WW Imciów administratorów za deklaracyami jednak sądownemi et saWis calculationibus ac 
quietationibus de perceptis summis reproducendis observata pocioritate ad praesens collocata 
non trascendendo numerum et gradum praesentis collocationis wypłacone być powinny. A lubo 
WIMci p. Józefa Drohojowskiego chorążego żydaczewskiego zł. tysiąc resztujący, za komisar- 
stwo na komisyą radomską posteriori loco in praesenti pocioritate jest położony, jednak że ten 
tysiąc zł. już po skończonej funkcyi komisarskiej, uti pro deservita mercede wypłacony być 
powinien, jako już i dekret radomskiego trybunału ea in causa wypadł, tedy ten tysiąc zł. na 
uspokojonej pretensyi WIMci p. Wieniawskiego podczaszego przemyskiego WIMci p. chorążemu 
źydaczewskiemu wypłacony być powinien. 

5. Deklaracya WWlMciom pp. rotmistrzom prezydyalnym. Ponieważ WIMć p. Błaże- 
jowskł cześnik trembowelski rotmistrz prezydyalny in anno 1737 na sejmiku w Wiszni obrany 
querulatur, iż za tyle deklaracyami sądowemi W W IMci pp. administratorowie czopowego po- 
datku ani pięciu tysięcy zł. p. pięciuset i trzech antecedaneo Rothmagistro praesidiaii WIMci p. 
Samuelowi Jaworskiemu miecznikowi kijowskiemu przez tegoż W. cześnika trembowelskiego de 
proprio okupując komendę zapłaconych, ani też lafy za lat dwie iuxta solitam praxim po cztery 
tysiące zł. należącej, jako ex peracta calculatione ad praesens patet, summy wraz z złączonej 
dwanaście tysięcy sto pięćdziesiąt i sześć zł. i groszy ośmnaście temuż WIMci p. rotmistrzowi 
nie wypłacili, a czas ustąpienia komendy WIMci p. Piotrowi Wisłockiemu cześnikowi gostyń- 
skiemu rotmistrzowi na sejmiku wiszyńskim per laudum obranemu die prima Maii in anno 
praesenti blisko następuje, zaś Wlmć p. cześnik trembowelski rotmistrz teraźniejszy bez zu- 
pełnej sobie satysfakcyi w wypłaceniu należącej kwoty dwunastu tysięcy sto pięćdziesiąt i sześć 
zł. i groszy ośmnastu wyżej wyrażonej iuxta anteriora lauda zapewnie pomienionej komendy 
ludzi prezydyalnych nie ustąpiłby i W. cześnikowi gostyńskiemu nie oddałby, tedy sąd niniejszy 
zabiegając dalszym ciężarom ziemi (ponieważ WIMć p. Wisłocki cześnik gostyński dobrowolnie 
tegoż rotmistrzostwa na rok tylko jeden szczególnie a die prima Maii in anno praesenti zaczy- 
nającej się WIMci p. trembowelskiemu cześnikowi ustępuje) WWIMci pp. Morskiemu cześni- 
kowi przemyskiemu czopowego. Wolskiemu kasztelanicowi przemyskiemu szelężnego, exclusa 
summa sześciu tysięcy zł. p. WWIMci p. Krzysztofowi Kruszelnickiemu podstolemu lwow- 
skiemu przez tegoż WIMci p. Wolskiego kasztelanica przemyskiego z tegoż podatku szelężnego 
tudzież WIMci p. Jaworskiemu pisarzowi grodzkiemu przemyskiemu przez WIMci p. Morskiego 
z podatku czopowego tysiąc dziewięćset zł. p. z miasta Sambora utrisque summis iam exolutis 
jako też WMci p. Józefowi Błażejowskiemu łowczemu przemyskiemu czopowego a die prima 
Augusti w roku teraźniejszym następującemu per laudum na sejmiku wiszyńskim obranemu 
podatków administratorom seria cum animadversione zaleca, ażeby pomienionemu WIMci p. 
cześnikowi trembowelskiemu rotmistrzowi suma wyżej specyfikowana dwanaście tysięcy sto 



69 1739 179 

pięćdziesiąt sześć zł. i groszy ośmnaście ad praesens liquidata utra omnem provisionem antę 
alios omnes concurrentes, nec observata pocioritate ad praesens collocata, irrimissibiliter etiam 
i przyszłorocznie lafe cztery tysiące zł. p. wynoszące wypłacili. A in quantumby jal<owa reni- 
tencya contra praesscriptum teraźniejszej deklaracyi wwypłaceniu należącej kwoty przez WW 
administratorów pokazała się, tedy ciż IMcie pp. administratorowie pomienioną kwotę za pro- 
wizyą de proprio WIMci p. cześnikowi tremboweiskiemu zapłacić będą powinni a WIMć p. 
cześnik tremboweiski rotmistrz teraźniejszy takową obiera od ziemi deklaracyą, już totaiiter do 
WW administratorów z swoją pretensyą regulować się będzie a w roku da Bóg przyszłym 1740 
żadnej sobie ani za barwę ani jakiejkolwiej pieniężnej kwoty tak do ziemi jako też doW. Wisłoc- 
kiego rotmistrza przyszłego nie roszcząc pretensyi, owszem omni penitus excepta praetensione, 
komendę pomienionych ludzi prezydyalnycłi, ut supra expres sum est, femuż WIMci p. Wisłoc- 
kiemu oddać powinien będzie. 

6. Deklaracyą WWIMci p. administratorom czopowego. Lubo WIMć p. Żurowski łowczy 
bracławski administrator czopowego podatku anni elapsi declaratione iudiciaria circa limitatio- 
nem adstrictus był, ażeby de peracta functione administracyi swojej rationem et sufficientem 
calculationem w sądach tutejszych oddał i uczynił, ale kiedy pomieniony Wp. administrator 
per aliquam renitentiam sui non comparuit, przez co ziemia in dispositionibus suis perfecte nie 
jest disponowana jako w e.xpensach tak w importancyi, więc sąd niniejszy Wp. instygatora 
sądowego stringit, aby WWIMciów pp. administratorów czopowego podatku tak przeszłorocznej 
jako i tegorocznej kurrencyi na przyszłe następujące sądy z limity przypadające przypozwał. 

7. Deklaracyą IMci p. plenipotentowi na trybunał radomski. Ponieważ IMć p. Stanisław 
Nowosielski plenipotent ziemi za rok przeszły swojej satysfakcyi, t. j. zł. trzechset n'e odebrał, 
więc sąd niniejszy tegoż IMci p. Nowosielskiego i na teraźniejszy prześwietny trybynał ra- 
domski za plenipotenta obiera i obliguje, aby wszelkie sprawy i interesa, któreby ziemię prze- 
myską tangerent popierał et defendat a osobliwie z miastami, które w wypłaceniu podatku 
szelężnego renitentes znajdują się, tudzież z pp. pogłownikami , którzy oprimunt ludzi niesłu- 
sznemi exakcyami, jako fusius protestacye poczynione in se obloąuntur. Pro satisfactione zaś 
tak przeszłorocznej lafy zł. trzysta jako i tegorocznej zł. trzysta, itidem tego IMci p. plenipo- 
tenta do WIMci p. Morskiego administratora podatku czopowego currentiae praesentis odsyła, 
obligando tegoż IMci p. administratora, aby bez żadnej zwłoki non adtenta pocioritate pomie- 
nione zł. sześćset wypłacił, które circa calculationem przyjęte będą. 

8. Deklaracyą IMciom p. rewizorom aktów kapturowych. IchIMcie pp. Jan Jaworski 
i Andrzej Nowosielski jako wzięli provinciam zrewidowania aktów kapturowych i onych zkor- 
rygowania należycie, tak la praca i pilność IMciów mercede praemiari powinna, za którą to 
podjętą pracę ziemia IMciom obydwom po zł. dwieście naznacza, a WW pp. administratorom 
aby te zJ. czterysta non obtenta pocioritate wypłacone były, jako pro deservita mercede zaleca, 
tudzież JWp. Nowosielskiemu instygatorowi zł. sześćset, salvis tamen ąuietationibus et calcula- 
tione z tymże W. instygatorem peragenda, jako i Omiecikowi woźnemu zł. ośmdziesiąt, aby 
oddane byli. Z osobna także Wp. Janowi Jaworskiemu za sukkolektorye podczas moskiew- 
szczyzny zł. trzysta już do zapłacenia naznaczone aby uspokojone byli cum plena satisfactione 
itidem non observata pocioritate. Panowie zaś pocztmajstrowie, tak jarosławski jako i prze- 
myski, z podatku czopowego ąuolibet anno aby sobie independenter odbierali należyte pensye 
deklaruje. Kiedy per fatalitatem rozerwanego sejmiku gospodarskiego w Wiśni na następujący 
prześwietny trybunał radomski bez komisarza, którenby defendat interesa ziemi orbati jesteśmy, 
więc znając tyle dowodów JWlMci p. Mikołaja Sołtyka kasztelana przemyskiego senatora ziemi 
naszej, któren jako ubique locorum na sejmach i trybunale radomskim activitate magna interesa 
całego generału a osobliwie ziemi naszej przemyskiej sat piane tuetur, tak doświadczonej łasce 
tegoż JWlMci p. kasztelana confidendo odważa się za sobą te wnosić instancye, aby w prze- 



180 1739 69-70 

świetnym trybunale radomskim jako ex ordine senatorio na tamtem zasiadający miejscu iniurias 
ziemi naszej godnością swoją promowować raczył i IMci p. Nowosielskiemu plenipotentowi 
powagą swoją in promovendis causis dopomagał. Za które niezliczone świadczone łaski ziemia 
przemyska nieśmiertelną in cordibus civium zapisuje wdzięczność, i że ad praesens tak wielkie 
merita, koszta, prace i fatygi praemiari nie może, ale in post iustam recompensam przyrzeka 
i deklaruje, tudzież WWlMciów pp. Józefa Drohojowskiego chorążego żydaczowskiego i Anto- 
niego Konopackiego podstolego nowogrodzkiego niezliczone zasługi w najpierwszej pamięci do 
ukontowania zostawuje. 

Liber dispos. ter. Prem. 260 p. 47—53. 



70, 

Przemyśl, 27 kwietnia 1739. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Premisliae in iudiciis reddendarum rationum ac faciendarum calcula- 
tionum, idque ex limitatione pro die hodierna incidenti, feria secunda post dominicam Cantate 
AD. 1739. 

2. Primo: stosując się do deklaracyi na przeszłym kongresie WIMci p. Janowi Błaże- 
jowskiemu cześnikowi trembowelskiemu rotmistrzowi prezydyalnemu danej i owszem one in 
toto stwierdzając serio zalecamy, aby dwanaście tysięcy zł. sto pięćdziesiąt i pięć i groszy 
ośmnaście polskich ąnte omnes concurrentes od WIMciów pp. administratorów tak teraźniej- 
szych czopowego i szelężnego jako też następującego WlMci p. Józefa Biażejowskiego łow- 
czego przemyskiego administratora czopowego irremissibiliter pod rygorem w przeszłej dekla- 
racyi założonym wypłacili. 

3. Secundo : a ponieważ takowa renitencya miast i miasteczek w ziemi naszej prze- 
myskiej będących w wypłacaniu podatku czopowego i szelężnego pokazuje się, że ullatenus 
ani z IchMciami pp. administratorami transegere ani też zapozwani do dyspozycyi ziemiańskiej 
stawać ani za assygnacyami pomienionych podatków prawem postanowionych wypłacać nie 
chcą, tedy Ip. plenipotent ziemiański ma zlecenie, aby też miasta jako to Pruchnik, Jarosław, 
Kańczuga, Sokole i inne, tudzież novae coloniae miasteczka do trybunału koronnego radom- 
skiego pozwał, a że per fatalitatem zerwanego sejmiku dla promowowania tych sprawek ko- 
misarza z ziemi naszej nie mamy, więc jako na przeszłym kongresie naszym JWIMci p. kaszte- 
lana naszego przemyskiego uprosiliśmy, aby jako ex ordine senatorio na prześwietny trybunał 
radomski komisarzem jest naznaczony, na tamtem miejscu interesa ziemiańskie tueri et prole- 
gere raczył, tęż sumę ad praesens prośbę nasze do łaskawego serca JWIMci p. kasztelana 
ponawiamy. I lubo wielkie merita ubivis locorum JWIMci p. kasztelana, nie tylko dla całego 
generału ale partykularnie dla ziemi naszej przemyskiej świadczone, in limitatam gratitudinem 
w sercach civium znajdują, ale że ad praesens condigne ob egestatem aerarii ziemi naszej prae- 
miari nie mogą, więc teraz temuż JWIMci p. kasztelanowi sześć tysięcy zł. p. naznaczają się, 
z których to sześciu tysięcy zł. p. z teraźniejszej kurrencyi czopowego w administracyi WIMci 
p. Morskiego cześnika przemyskiego zostającego non praeiudicando quidquam dyspozycyi 
tegoż trzy tysiące zł. a to z miasta Jarosławia zł. ośmset, z miasta Rzeszowa zł. tysiąc ośmset 
a z Tarnogroda zł. czterysta irremissibiliter sub executione militari aby wypłacone były nazna- 
czamy. Drugie zaś trzy tysiące zł. ad complementum sześciu tysięcy zł, deklarowane alio tem- 
pore wypłacone być powinni. 



70 , 1739 181 

4 Tertio: Jako ziemia nasza teraźniejszej WIMci p. Marcina Wieniawskiego chorążego 
przemyskiego, w którą vicissitudo rerum wprowadziła vere indoiet et compatitur sytuacyi, tak 
mając in pectoribus suis sprawiedliwą rekognicyą wielkich zasług in tot muniis et officiis pu- 
blicis tegoż WlMci p. chorążego będącego taż ziemia sześć tysięcy zł. ofiaruje, z których to 
sześciu tysięcy zł. z kurencyi czopowego a die prima Augusti zaczynającego się w roku tera- 
źniejszym w administracyi WIMci p. Józefa Błażejewskiego łowczego przemyskiego per laudum 
postanowionego administratora zł. trzy tysiące, drugie zaś trzy tysiące ad complementum sześciu 
tysięcy naznaczone alio feliciori tempore wypłacone być powinni. 

5. Quarto: nie tylko że WlMć p. Józef Drohojowski chorąży żydaczowski funkcyę ko- 
misarską w roku przeszłym 1738 sat condigne zakończył i regestr expensarum za funkcyi 
swojej z podpisem ręki swojej na teraźniejszym kongresie naszym, czyniąc zadość pospolitemu 
prawu i zwyczajowi sufficienter podał, ale insuper po zakończonej, ut supra e.xpressum est, 
komisarskiej funkcyi swojej ex mente sejmu pacificationis warszawskiego po dwa razy, non 
mediocri sumptu nie folgując etiam zdrowiu swojemu dla ułożenia projektów na aukcyą wojska 
koronnego jeździł do Warszawy, więc jako w sercach civium tenże JWp. chorąży omnem me- 
retur gratitudinem i podziękowanie, tak tem większej rekompenzy za erogowane koszta swoje 
godzien. Ale że dla szczupłości protunc aerarii ziemi condigne kontentować nie może, tedy tan- 
tisper cztery tysiące zł naznacza, z których to czterech tysięcy zł. z kurencyi szelężnego tego- 
rocznego w administracyi WIMci p. Romualda Wolskiego kasztelanica przemyskiego zostającej, 
non praeiudicando quidquam dispozycyi tegoż WIMci p. kasztelanica z miasta Rzeszowa wy- 
płacone sub executione militarl być powinni. Drugie zaś dwa tysiące zl. commodiori tempore 
do satysfakci praecommitit. 

6. Quinto: WIMci p. Jaworskiemu pisarzowi grodzkiemu przemyskiemu za komisar- 
stwo moskiewskie do dwóch tysięcy niedodane zł. sto z kurrencyi czopowego teraźniejszej 
exakcyi WIMci p. Morskiego z miasta Przemyśla aby wypłacone byli naznacza. 

7. Sexto: mając wzgląd na dezolacye kościoła i klasztoru WW Panien zakonu S. Be- 
nedykta Świętego Zasańskich, którym na restauracye pomienionego kościoła i klasztoru zł. sto 
z kurencyi czopowego WIMci p. Morskiego cześnika przemyskiego z miasta Przemyśla do wy- 
płacenia postanawia. 

8. Septimo : Similiter WW 00. Franciszkanom przemyskim in vim elemosinae zł. sto 
z tegoż podatku czopowego kurencyi tegorocznej wypłacić zaleca. 

9. Octavo: widząc wielką wigilancyę IMci p. Lamberta susceptanta grodzkiego prze- 
myskiego in extradendis transactionibus interesów ziemiańskich, które to pilność kompenzując 
IMcine zł. sto zalecając do dalszej ochoty naznacza i aby z podatku czopowego kurrencyi te- 
gorocznej WIMci p. cześnika przemyskiego wypłacone byli zaleca. 

10. Nono: Jako już tyle deklaracyi JWp. Janowi Jaworskiemu i Andrzejowi Nowosiel- 
skiemu rewizorom aktów kapturowych pro satisfactione processit, tedy in vim deklarowanej 
kwoty tymże pp. rewizorom zł. dwieście z kurencyi czopowego tegoroczej do Wp. cześnika 
przemyskiego należącej z miasta Skolego do wypłacenia naznacza. 

11. Decimo: ponieważ JW Grzegorz Wólczański lantwójt według deklaracyi dawniej- 
szej na reparacyę ratusza miasta Przemyśla nie wziął tylko zł. dwieście z przeszłej kurencyi 
czopowego, a widząc znaczną desolacyę tegoż ratusza bo wszędzie ciecze, więc naznacza się 
do tamtych złotych dwóchset zł. sto na reparacyę tegoż ratusza, które zł. sto ażeby do rąk 
tegoż IMci p. Grzegorza Wólczańskiego z kurrencyi tegoroczniej czopowego miasto Przemyśl 
wypłaciło serio nakazuje a IMć p. Wólczański seriam diligentiam przyłoży, żeby więcej nie 
ciekło na mury i na przyszłej reassumpcyi sądów tutejszych ze złotych dwóchset zł. sufficien- 
tem uczynić będzie powinien calcuiationem. 



182 1739 70 

12. Undecimo: kiedy już powtórnie per laudum Yisnense prełensya WlMci p. Anto- 
niego Żurowskiego łowczego bracławskiego o pogorzenie dworu w Drohojowie do sądów red- 
dendarum rationum jest odesłana, tedy ziemia nasza kontentując [tegoż WlMci p.] Antoniego 
Żurowskiego łowczego bracławskiego zł. dwa tysiące naznacza. 

13. Duodecimo: WIMci p. Samuelowi Jaworskiemu miecznikowi kijowskiemn pisarzowi 
grodzkiemu przemyskiemu za takoweź pogorzenie w Turce zł. dwa tysiące. 

14. Tredecimo: WIMci p. Marcinowi Kraińskiemu łowczemu sieradzkiemu za takież po- 
gorzenie w Hermanowicacli zł. dwa tysiące. 

15. Decimo quarto : WIMci p. Józefowi Drohojowskiemu chorążemu żydaczowskiemu za 
podobneż pogorzenie zł. dwa tysiące. 

16. Decimo quinto: WIMci p. Andrzejowi Błażejowskiemu podstolemu żydaczowskiemu 
za podobneż pogorzenie zł. dwa tysiące. 

17. Decimo sex to : WIMci p. Józefowi Choynackiemu komornikowi ziemskiemu prze- 
myskiemu pro continua manutenłione pióra na sądach reddendarum rationum przez lat kilka 
zł. trzy tysiące. 

18. Decimo septimo: WIMci p. Antoniemu Konopackiemu podstolemu nowogrodzkiemu 
komornikowi granicznemu wyszogrodzkiemu za poselstwo do JO ksiąźęcia IMci Wiszniowiec- 
kiego kasztelana krakowskiego, tudzież za drugie poselstwo do JWIMci hetmana w. kor. zł. 
trzy tysiące. 

19. Decimo octovo: WIMci p. Michałowi Kobylnickiemu stolnikowi brzeskiemu za 
pretensye ojca godnej pamięci IMcinego do ziemi miane zł. tysiąc iaudem dawniejszem 
naznaczone. 

20. Decimo nono: WIMci p. Stefanowi Dwernickiemu subdelegatowi grodzkiemu prze- 
myskiemu za ustawiczne prace i fatygi w interesach ziemiańskich zł. sześćset. 

21. Decimo nono: (sic) WIMci p. Duchnowskiemu subdelegatowi grodzkiemu przemy- 
skiemu za zwodzenie egzekucyi do różnych miast, miasteczek zł. trzysta. 

22. Yigesimo: IMci p. Topolnickiemu vigore laudi zł. dwieście. 

23. Yigesimo primo: IMci p. Jakubowskiemu za ustawiczną aplikacyę zł. sto. 

24. Yigesimo secundo : IMci p. komornikowi za wigilancyą aktów ziemskich zł. sto, 
które to [pretensye] tak za pogorzeliska jako też za inne pretensye alio distincto et feliciori 
tempore wypłacone pomienionym IMciom być powinni. 

25. Deklaracya o podatek czopowego kurrencyi tegorocznej. Lubo WIMć p. Morski 
cześnik przemyski administrator kurrencyi tegorocznej podatku czopowego dla słabości zdrowia 
swego reces uczynił verbaliter od kontynuacyi dalszej podatku tegoż czopowego in praesentia 
JWImci p. kasztelana przemyskiego i innych IMciów concivium natenczas będących, in quo 
fundamento recessus WIMci p. cześnika, wydał był tenże JWlMć p. kasztelan przemyski uni- 
wersały swoje po miastach i miasteczkach, ażeby na kongres teraźniejszy wszystkie miasta 
i miasteczka partim z kontraktami, któreby pokontraktowali miasta, a któreby zaś niepokon- 
traktowali ażeby z regestrami propinatorum liąuorum quorumvis sub rigore in eodem universali 
apposito irremissibiliter stawali, jako też i WIMć p. Morski cześnik przemyski omnem dispo- 
sitionem podatku tegoż czopowego na tenże kongres fideliter wypisany odesłać deklarował się, 
więc że ani WIMć p. cześnik ullam dispositionem propter elucidacionem sądu tutejszego nie 
przysłał i owszem już po tym recessie uczynionym jako deducitur, assygnacye wydawał różnie, 
ani też miasta pomienione ani miasteczka nie stanęli tak z kontraktami jako też z regestrami, 
więc kiedy się sąd niniejszy ullo modo na teraźnieszym kongresie de quanfitate importancyej 
podatku tego ani też które miasta renitentes zostały informować nie może, tedy facilitando ten 
interes, ażeby WIMć p. cześnik przemyski tenże podatek czopowego, jako się raz podjął, do 
egzakcyej kurencyi tegoż blisko następującej kontynuował serio zaleca a na przyszłym da Bóg 



70-71 1739 183 

kongresie calculationem sufficientem tegoż podatku czopowego ad mentem laudi particularis 
Yisnensis uczynił et super realitatem eiusdem caicuiationis medio corporali iuramento poprzy- 
siągł, że pomienione czopowe na uspokojenie WIAki p. rotmistrza prezydyalnego podług tej 
dekiaracyi zajszłych z sobą przywoził. 

26. Kalkulacya podatku czopowego ex curentia anni 1737 a die prima Augusti zaczętej 
a dnia ostatniego Julii in anno proxime elapso 1738 zakończonej przez WlMci p. Antoniego 
Żurowskiego łowczego bracławskiego administratora podatku tegoż czopowego na sądach ni- 
niejszych reddendarum rationum et faciendarum calcuiationum coram mgfcis. subdelegatis uczy- 
niona, z której to kaikulacyi podatku tegoż czopowego z miast i miasteczek oraz i z rękawicz- 
nymi apparet wybranego piętnaście tysięcy siedmset pięćdziąt i pięć zł. prócz miasteczek, które 
są na retenta podane, jako fb Skole, Kańczuga, Pruchnik, Husaków, insze zaś miasteczka So- 
kołów i Rybotycze conflagrata, a inne novae coloniae, te nic nie importują, z tej tedy impor- 
tancyi pomienionej kwoty piętnastu tysięcy siedmiuset pięćdziesięciu pięciu zł. takowa dystrybuta: 
Naprzód WlMci p. Józefowi Drohojowskiemu chorążemu źydaczowskiemu za funkcye komi- 
sarskie zł. trzy tysiące. WlMci p. Kazimierzowi Boreykowi łowczemu lwowskiemu per laudum 
naznaczone zł. trzy tysiące. WlMci p. Janowi Błażejewskiemu cześnikowi trembowelskiemu rot- 
mistrzowi prezydyalnemu in vim funkcyi jego dwa tysiące dziewięćset pięćdziesiąt i ośm zł. 
groszy dwadzieścia i szelągów dwa. Panu pocztmajstrowi jarosławskiemu pensyi zł. pięćset, 
na reparacye ratusza przemyskiego do rąk IMci p. Grzegorza Wólczańskiego podług dekiaracyi 
zł. dwieście. Panu pocztmaistrowi przemyskiemu pensyi coroczniej zł. dwieście. P. Nowosiel- 
skiemu instygatorowi sądów teraźniejszych podług dekiaracyi zł. trzysta. IMci p. Strupczew- 
skiemu za sądowną deklaracyę zł. dwieście pięćdziesiąt i cztery, sukcessorom IMci p. Alexandra 
Żurowskiego za deklaracyą sądową zł. trzysta. IMci p. Tyrawskiemu za deklaracyą zł. trzy- 
dzieście i sześć. IMci p. Żurowskiemu administratorowi tegoż podatku czopowego in vim pensyi 
zwyczajnej zł. trzy tysiące. Na expensa różne dla interesu ziemi spendowane zł. dwieście siedm- 
dziesiąt i cztery i groszy ośmnaście. Której to expensowanej sumy wynosi czternaście tysięcy 
dwadzieścia i trzy zł. groszy dziesięć i szelągów dwa a przy WlMci p. administratorze zł. tysiąc 
siedmset trzydzieście i jeden groszy dziewiętnaście i szeląg jeden do dalszej dyspozycyi kon- 
gresu w prędce następującego remanet et cum omni satisfactione laudi remittitur. A ponieważ 
donatywa miastu Przemyślowi od godnej wspomnienia pamięci IMci p. Jana Matczyńskiego 
wojewody ruskiego dotąd nie jest zupełnie odebrana na restauracye tegoż miasta Przemyśla 
legowana, tedy upraszamy JWIMci p. kasztelana przemyskiego, aby się o ten remanent raczył 
serio upomnieć u skarbu koronnego, któren interes łasce i pamięci tegoż JWp. kasztelana jako 
i inne recomendantur. 

Liber dispos. terr. Prem. 260 p. 55—61. 



71. 

Przemyśl, 20 lipca 1739. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Premisliae in iudiciis reddendarum rationum et faciendarum calcuia- 
tionum yigore laudi particularis Yisnensis idque ex limitatione pro die hodierna incidenti, feria 
secunda antę festum S. Mariae Magdalenae proxima anno Domini 1739. 

2. Po zakończonej prześwietnego trybunału radomskiego komisyi zjechawszy się JW. 
WW. dygnitarze i urzędnicy jako też i obywatele ziemi przemyskiej na termin dzisiejszy z limity 



184 1739 71-72 

przesztej tu do Przemyśla naznaczonej, na którym to kongresie jest reprodukowany dekret 
w trybunale koronnym radomskim feria quarta post festum SS. et individuae Trinitatis proxima 
anno ad praesens currenti 1739 między WWlMciami pp. Romualdem Wolskim kasztelanicem, 
Józefem Morskim cześnikiem, administratorami podatku czopowego i szelężnego ziemi prze- 
myskiej z jednej, a miastami i miasteczkami tejże ziemi przemyskiej z drugiej strony zajszły, 
gdzie w pomienionym dekrecie radomskim ex parte ziemi przemyskiej jako też z strony miast 
i miasteczek kondescenzya ziemstwa przemyskiego lub komornika albo też innych officyów 
grodzkich w tymże dekrecie specyfikowanych na dzień 22 miesiąca lipca w roku teraźniejszym 
1739 do Przemyśla jako pryncypalnego miasta jest naznaczona, więc kongres teraźniejszy, sto- 
sując się do wyżej wspomnionego dekretu, WIMci p. Antoniego Borzęckiego sędziego ziemskiego 
przemyskiego do egzekwowania tegoż dekretu radomskiego ex parte ziemi przemyskiej uprosił. 
A cokolwiekby się z podatków czopowego i szelężnego kurrencyi tegorocznej, jednej ultimis 
Julii a drugiej szelężnego 20 Septembris mających się kończyć, ex residuitatibus sum niewy- 
branych z miast i miasteczek tam antiąuae quam novae coloniae jeszcze niewypłaconych poka- 
zało, tedy oneż kwoty pozostałe na spłacenie długu za rotmistrzostwo WIMci p. Janowi Bła- 
źejowskiemu cześnikowi trembowelskiemu rotmitrzowi praevia sufficienti quietatione tenże WIMć 
p. sędzia aplikować będzie. 

3. Excepta jednak summa dwóch tysięcy zł. p. z miasta Rzeszowa z podatku szelężnego 
kurrencyi tegorocznej WIMci p. Józefowi Drohojowskiemu chorążemu źydaczewskiemu za ko- 
misarstwo na przeszłym kongresie do wypłacenia z pomienionego miasta Rzeszowa naznaczonych 
tenże WIMć p. sędzia ziemski przemyski ad executionem indilatam pomienioną deklaracyę 
przyprowadzi, do promowania zaś wyżej wyrażonego dekretu radomskiego ex parte prze- 
świetnej ziemi przemyskiej IMć p. Szymon Nowosielski za plenipotenta na tym kongresie jest 
obrany i postanowiony. 

4. A ponieważ różne interweniencye interesów partykularnie ziemiańskich zachodzą, dla 
czego i dla wielu przyczyn teraźniejszy kongres za uniwersalną zgodą do dnia drugiego listo- 
pada limituje się actus praesentis limitationis vigore. 

Liber disp. terr. Prem. 260 p. 62-63. 



Przemyśl, 2 listopada 1739. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Premisliae in congressu pro iudiciis reddendarum rationum et facien- 
darum calculationum ex limitatione vigore laudi particularis Yisnensis pro die hodierna incidenti 
feria secunda in crastino festi 00. Sanctorum AD. 1739. 

2. insistendo limitationi supra expressae JW WW urzędnicy, dygnitarze i obywatele 
prześwietnej ziemi przemyskiej zjechawszy się na termin dzisiejszy z limity przypadający tu do 
Przemyśla, naprzód WIMci p. sędziemu ziemskiemu przemyskiemu za akt kondescenzyi vigore 
dekretu radomskiego z miastami i miasteczkami tu w Przemyślu expediowany podziękowawszy, 
ponieważ WIMć p. sędzia ziemski przemyski insistendo deklaracyi wyżej wyrażonej ziemiań- 
skiej z retentów przeszłych na miastach i miasteczkach concernens WIMci p. Błażowskiemu 
cześnikowi trembowelskiemu rotmistrzowi prezydyalnemu ziemi przemyskiej per hocce decretum 
condescensoriale do nieodwłócznego wypłacenia naznaczył a Wp. rotmistrz na kongresie tera- 



72-73 1739 185 

źniejszym, źe niektóre miasta renitentes poitazują się et contrarii dyspozycyi ziemiańskiej w wy- 
płaceniu quantitatum zostają, tedy na takowe miasta nieposłuszne libera executio militaris z ludzi 
prezydyalnych, non tamen sine praeaggravatione aliqua, WIMci p. rotmistrzowi pozwala się, 
a WIMć p. rotmistrz kwity sobie przez dekret do wypłacenia naznaczone omni cura et sollici- 
tudine odbierze a z odebranych na przyszłej reassumpcyi kongresu przyszłego pienam uczynić 
będzie powinien calculationem. 

3. Tudzież ponieważ na teraźniejszym kongresie żaden z WWIMci pp. administratorów 
tak czopowego jako i szelężnego pro faciendo calculo de gestis functionibus suis non compa- 
ruit, tedy zapatrzywszy się in talem renitentiam IMciów recommendatur IMci p. Szymonowi 
Nowosielskiemu instygatorowi jako plenipotentowi ziemiańskiemu, którego etiam et praesenti 
congressu pro perfecto plenipotente approbujemy, aby nomine totius terrae Premisliensis po- 
mienionych IMciów pp. administratorów na przyszłe sądy grodzkie przemyskie przypozwał. 

4. Kiedy deiatum est do teraźniejszego kongresu, iż w mieście Przemyślu różne exor- 
bitancye a personis vagabundis zagęściły się, jako to ludzi niewinnych napastują, biją i obdzie- 
rają, które etiam praesenti congressu exercebantur, tedy zabiegając takowym inkonweniencyom 
i dalszym tumultom nie dając się szerzyć, WIMć p. rotmistrz prezydyalny praesenti congressu 
obligatur, aby quam citius ludzi prezydyalnych łanowych dziesięciu tu do Przemyśla w komendę 
IMci p. Unickiego instygatora grodzkiego przemyskiego na jeden tylko tydzień przysyłał, a IMć 
p. Instygator grodzki takowych napastników i wiolatorów securitatis publicae łapać tymże 
ludziom prezydylnym i do turmy sadzać rozkaże, onychże jako deliąuentes iuxta qualitatem 
personarum do sądu lub grodzkiego lub miejskiego odda. Ludziom zaś prezydyalnym dziesięciu 
contrahens podatku czopowego kurrencyi tegorocznej każdemu po zł. dwa strawnego wy- 
płacić będzie powinien, co przy kalkulacyi WIMć p. administrator przyjąć tenebitur. 

5. A że interesa domowe ziemiańskie pienam satisfactionem desideriis suis nie ode- 
brali, tedy WIMcie pp. urzędnicy i obywatele ziemi przemyskiej, zważając varias necessitates 
ziemi teraźniejszy kongres ad feriam tertiam in crastino festi Conversionis S. Pauli Apostoli, 
t. j. ad diem 26 Januarii in anno Deo dante venturo 1740 ipso proxime incidenti prorogant 
limitant et diferunt actus praesentis limitationis vigore, 

Liber disp. terr. Prem. 260 p. 63-64. 



73. 

Przemyśl, 26 stycznia 1740. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Premisliae in congressu ill. et mgfcor. dignitariorum terrae pro iudiciis 
reddendarum rationum et faciendarum calculationum vigore laudi particularis Yisnensis, idque 
ex limitatione pro die hodierna incidenti, feria tertia in crastino festi Conversionis S. Pauli Apo- 
stoli AD. 1740 ipso. 

2. Kalkulacya z WIMcią p. Wolskim kasztelanicem przemyskim podatku szelężnego ad- 
ministratorem. Lubo Wp. Wolski kasztelanie i administrator podatku szelężnego kurencyi in 
anno 1738 zaczętej a anno praeterito 1739 in Septembri skończonej na teraźniejszym kongresie 
z niektórymi miastami jako to z Przemyślem, Łańcutem, Przeworskim, Leżayskiem, Tarnogrodem, 
Starem Miastem, Rzeszowem ex medietate, Husakowem ex medietate. Starą Solą, Mościskami, 
Stryjem Drohobyczem, Nowem Miastem, Samborem i Tyczynem należytą uczynił kalkulacyę 

Akta grodikia i ziamskis Xliii. n . 



186 1740 73 

i sumy jedenaście tysięcy pięćset ośmnaście zł. i groszy 17 in personam sui wybranej liquide 
wykazał, ale że inne miasta i miasteczka jako to Krakowiec, Bircza, Kańczuga, Felsztyn, Chy- 
rów, Jarosław, Sieniawa, Skole, Pruclmik, Krzywcze, Rybotycze, Krukienice tudzież miasteczka 
novae coloniae Turka, Grodzisko, Lubomirz, Fredropol, Stanisławów, Ustrzyki ob renitentiam 
sui eousąue nie likwidowali się, o co na niektórych miastach in termino condenscensionis per 
iudicium terrestre Premisliense vigore decreti Radomiensis peractae publicaty postawaly, na 
innych zaś miastach circa manifestationem similiter kondemnaty są otrzymane, dla których kon- 
demnat exekwowania iure agendo jest IMć p. Duchnoski subdeiegat grodzki przemyski upro- 
szony, ażeby posprowadzawszy exekucye na przyszłą reassumpcyę kongressu niżej wyrażonego 
remissy uczynił, dlaczego teraźniejsza WIMci p. administratora kaikulacya do zupełnego cum 
renitentibus civitatibus et oppidis uczynienia rachunków tantisper reicitur. Similiter WIMci p. 
Morskiego cześnikowicza przemyskiego podatku czopowego kurencyi wyrażonej za ś. p. ojca 
swego administratora do kongresu niżej wyrażonego remittitur. 

3. Kaikulacya z WIMci p. rotmistrzem prezydyalnym. Ponieważ z kalkulacyi na sądach 
faciendarum calculationum in anno proxime elapso 1739 przez WIMci p. Jana Błażowskiego 
cześnika trembowelskiego rotmistrza prezydyalnego uczynionej evidenter patet, iż temuż WIMci 
p. rotmistrzowi pensyi rotmistrzowskiej zatrzymanej suma dwanaście tysięcy sto pięćdziesiąt 
i sześć zł. gr. 18 polskich a za rok przeszły 1739 na teraźniejszy 1740 ad primam diem Maii 
cztery tysiące zł. p. iuste et legitime do zapłacenia należy, na które to kwoty zatrzymane 12156 
zł. i groszy 18 wypadł dekret komisoryalny vigore decreti Tribunalitii Radomiensis przy kalku- 
lacyach z miastami, miasteczkami w roku przeszłym 1739 zajszłych, ażeby też miasta i mia- 
steczka ex residuis summis, któreby się jeszcze przy nich znaleść mogły, temuż W. rotmistrzowi 
ad manus et quietationem onegoź wypłacone irremissibiliter były, tedy pomieniony W. rotmistrz 
z odebranych sum przez siebie od miast i miasteczek instantaneam calculationem uczynić po- 
winien. Z której to kalkulacyi ponieważ dostatecznie ukazało się, iż tenże WIMć p. rotmistrz 
z administracyi podatku czopowego WIMci p. Morskiego tudzież z administracyi podatku sze- 
lężnego WIMci p. Wolskiego jako to z miasta Sambora dziewięćset dziewięćdziesiąt i dwa zł., 
z miasteczka Niźankowic dwieście dziesięć zł., z Wiszni pięćset pięćdziesiąt zł., z Mościsk zł. 
pięćset dwa i groszy dwadzieścia, z miasta Przemyśla zł. trzysta piętnaście i groszy dwadzieścia 
i trzy, z Tarnogroda zł. czterysta, z miasta Stryja zł. pięćset pięćdziesiąt, z Starej Soli zł. pięćset 
dwadzieścia i pięć, z Felsztyna zł. dziewięćdziesiąt, z Radymna zł. pięćset, z Leżayska zł. sto 
dwadzieścia i pięć, z Łańcuta zł. dziewięćset, z Nowego Miasta zł. sto ośmdziesiąt, z Droho- 
byczy zł. tysiąc, z Dobromila zł. siedmset, z Przeworska zł. czterysta pięćdziesiąt, z Starego 
miasta zł. sto, z Jarosławia zł. tysiąc pięćset wraz złączonej sumy wynoszącej dziewięć tysięcy 
pięćset sześćdziesiąt zł. i groszy trzynaście realnie do rąk swoich odebrał i istotnie wyliczył, 
tedy pomienioną sumę 9.560 zł. i groszy 13 temuż Wp. rotmistrzowi pro persoluto przyznawszy, 
residua summa 6596 zł. gr. 5 temuż W. rotmistrzowi includendo 4000 za rok teraźniejszy vigore 
pensyi należące do zupełnego uspokojenia i należytego wypłacenia od ziemi przychodzi, na 
któren to dług 6596 zł. i groszy 5 z podatku szelężnego administracyi WIMci p. Wolskiego 
kasztelanica przemyskiego zł. trzy tysiące do miasta Jarosławia WIMci p. rotmistrzowi prze- 
kazują się do wypłacenia nieodwłocznego sub executione militari, salva tamen quietatione na- 
znaczają. Temuż kwit miastu in aerario terrae pro persoluto przyjęty będzie, resztujące zaś kwotę 
3596 zł. i groszy 5 na przyszłym da Bóg następującym kongresie po dalszych kalkulacyach 
z miastami temuż WIMci p. rotmistrzowi prezydyalnemu wypłacić irremissibiliter i zupełną sa- 
tysfakcyę ziemia obmyśleć deklaruje się. 

4. Deklaracya IMci p. Duchnowskiemu subdelegatowi grodzkiemu przemyskiemu. Zwa- 
żając tantam renitentiam miast i miasteczek, że nietylko za uniwersałami ziemiańskimi ale bar- 
dziej za dekretem trybunału radomskiego na termin kondescenzyi lubo przypozwane tak wiele 



73 1740 187 

miast do uczynienia kaikulacyi nie stanęli, dla czego na pomienionych miastach, ut supra ex- 
pressum est, w kaikulacyi WlMci p. Wolskiego kasztelanica przemyskiego administratora po- 
datku szelężnego uti super renitentibus et legi contrariis kondemnaty postawali, do których 
kondemnat exekwowania procedendo via iuris jest uproszony Wp. Stanisław Duchnowski sub- 
delegat grodzki przemyski, aby na tychże miastach i miasteczkach pozwodziwszy exekucye na 
przyszło następujący wkrótce kongres remissy dla zupełnego kalkulowania się z tymiż miastami 
poczynił, za które prace i podjęte fatygi nietylko prześwietna ziemia gratam memoriam IMci p. 
subdeiegatowi przyrzeka, ale ad praesens in vim laboris zł. dwieście z podatku czopowego 
kurrencyi tegorocznej z miasta Przemyśla do nieodwłocznego wypłacenia naznacza temuż 
IMci p. subdeiegatowi, która pomieniona kwota zł. dwieście WlMci ,p, administratorowi przy 
kaikulacyi przyjęta będzie. 

5. Deklaracya Wp. plenipotentowi do Radomia od ziemi. Jako ziemia mając interesa 
w trybunale radomskim osobliwie z miastami i miasteczkami do tejże przemyskiej ziemi nale- 
żącemi ex ratione renitentiae onych w wypłacaniu podatku czopowego i szelężnego, tak bez 
plenipotenta na pomieniony trybunał obejść się nie może, więc za powszechną zgodą całego 
kongresu przeszłego IMci p. plenipotenta IMci p. Stanisława Nowosielskiego i na ten rok upro- 
siwszy naznaczamy i onemu adtentandi et promovendi interesa ziemi wszelka i zupełna daje się 
władza, zalecając jednak maiorem curam et diligentiam interesów ziemi jako innych trybunałów 
bywała, osobliwie z pp. pogłównikami według przeszłoroczniej deklaracyi , aby diligenter 
o krzywdy z onymi poczynione iure agere raczył. A ziemia prześwietna pro labore deklaruje 
pomienionemu IMci p. plenipotentowi z podatku czopowego kurrencyi tegorocznej zł. trzysta 
i aby wypłacone były irremissibiliter naznacza się, tudzież 00. Franciszkanom przemyskim in 
vim elemosinae zł. sto z tegoż podatku czopowego jako też IMci p. Nowosielskiemu instyga- 
torowi ziemiańskiemu pro continua adtendentia interesów ziemiańskich zł. sto i na wyjęcie kon- 
demnat i papirów z miastami zł. trzydzieście z tegoż podatku czopowego kurrencyi tegorocznej 
z miasta Przemyśla jako najprędzej do wypłacenia deklaruje, te zaś pomienione kwoty 
WlMci p. administratorowi salvis jednak quietationibus circa calculationem przyjęta będzie. 

6. Deklaracya WlMci p. Michałowi Ulenieckiemu cześnikowi podolskiemu o miasteczko 
Niżankowice. Ponieważ evidenter patet, iż miasteczko Niżankowice z dekretu trybunału radom- 
skiego in termino condescensionis w Przemyślu agitującej się, mieszczanie niektórzy fidei orlho- 
doxae catholicae nomine całego miasteczka zabrawszy się ad iuramentum corporaie, iż stante 
currentia podatku szelężnego i czopowego ex anno 1738 in nonum postanowionego ullam pro- 
pinationem exercebant, której to przysięgi nie tyko że nie wykonali, ale. owszem od onej reces- 
serunt, przez co in eodem termino condescensionis na pomienionych komparentach i na całem 
miasteczku Niżankowicach rigor dekretem radomskim naznaczony extensus, t. j. publikata kon- 
demnaty stanęła, Żydów zaś dwóch w domach WlMci p. Ulenieckiego mieszkających regestra 
propinatorum liąuorum podawszy, one in synagoga Premisliensi super rodali poprzysięgli, po 
której uczynionej przysiędze za dyspozycyą ziemiańską WlMci p. rotmistrzowi prezydyalnemu 
sumy tak z podatku czopowego jako i szelężnego wynoszącej zł. 213 i groszy 9 evincendo całe 
miasteczko wypłacili pomienieni Żydkowie, więc zważając same sprawiedliwość, ponieważ wyżej 
wyrażeni mieszczanie niżankowscy ani przysięgli jako nieszynkowali stante currentia podatków 
szelężnego i czopowego, ani też do wypłacenia pomienionej kwoty zł. dwóchset trzynastu 
i groszy dziewięci quoviscunque modo niepomogli, tedy WlMci p. Ulenieckiemu cześnikowi 
podolskiemu ubi de iure venerit na pomienionem miasteczku uti renitenti et legi contrario oppido 
libera vindicatio iniuriae suae permittitur. 

7. Deklaracya p. Malinowskiemu i innym pogorzelcom w mieście Samborze mieszka- 
jącym. Lubo na terminie kondescenzyi podług dekretu radomskiego trybunału w Przemyślu 
agitującej się przy kaikulacyi z miastem Samborem pokazało się, iż p. Malinowski i inne po- 



188 1740 73-74 

gorzały trzy domy, nie tylko że sami szynk odprawiali, ale jeszcze po innych domach miody, 
piwa i gorzałki do szynkowania rozwozili, dla czego nakazano, aby do przyszłorocznej kurrencyi 
podatku tak szelężnego jako i czopowego in minori parte przyłożyły się, więc że teraz suffi- 
cienter deductum est, iż ciż pogorzelcy od sprzedawania po mieście trunków abstinuerunt, tedy 
kongres teraźniejszy zważywszy samą słuszność pomienionych pogorzelców od płacenia po- 
datku czopowego kurrencyi tegoroczniej i innych takowychże następujących do lat pięciu, ab 
actu konflagraty wyżej w dekrecie z Samborem wyrażonej, wolnych czyni et praesenti declara- 
tione uwalnia, hac tamen adiecta clausula, aby się in post wszelkich trunków na miasto po 
gospodach nie ważyli przedawać sub nullitate praesentis declarationis. 

Liber. disp. terr. Prem. 260 p. 65—68. 



74. 

Przemyśl, 4 kwietnia 1740. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Premisliae in congressu illustrium et mficorum. dignitariorum terrae 
Premisliensis incolarumąue eiusdem pro iudiciis reddendarum rationum et faciendarum calcula- 
tionum vigore laudi particularis Yisnensis, idque ex limitatione pro die hodierna in actu con- 
tenta incłdenti feria secunda post dominicam ludica quadragesimalem proxima anno praesenti 
1740 ipso. 

2. Deklaracya WW IMciom pp. rotmistrzom prezydyalnym. Czyniąc dosyć deklaracyi 
WIMci p. Błażowskiemu cześnikowi trembowelskiemu rotmistrzowi prezydyalnemu respektem 
pensyi rotmistrzowskiej reszty do wypłacenia od ziemi należącej, t. j. trzy tysiące pięćset dzie- 
więćdziesiąt i sześciu zł. p. ziemia prześwietna przemyska evincendo deklaracye] takowym spo- 
sobem wypłaca. Primo: z miasta Sambora kurrencyi szelężnego administracyi WIMci p. Wol- 
skiego resztujące zł. sto, secundo : z miasteczka Sieniawy pozostałego podatku czopowego ad- 
ministracyi W. niegdy IMci p. Morskiego cześnika przemyskiego zł. 250 z podatku szelężnego 
administracyi WIMci p. Wolskiego z tegoż miasta zt. 500. Tertio: z miasteczka Skolego 
z podatku czopowego administracyi pomienionego Wp. Morskiego pozostałych zł. 300 z po- 
datku szelężnego administracyi WIMci p. Wolskiego z tegoż miasteczka pozostałych zł. 600 hac 
tamen conditione adiecta , jeżeliby Wp. rotmistrz z pomienionego miasteczka Skolego z nazna- 
czonej pensyi zł. dziewięciuset nie odebrał, tedy to niedobranie za słusznym dokumentem 
ukazane ziemia kompensować deklaruje się irremissibiliter. Resztujące zaś kwotę, t. j. dwa ty- 
siące czterdzieści i sześć zł. ad complimentum sumae 3596 zł. WIMci p. rotmistrzowi do wy- 
płacenia należących z kurrencyi tegoroczniej podatku czopowego WIMci p. Józefa Błażowskiego 
łowczego przemyskiego zostającej do wypłacenia nieodwłocznego naznacza i rekomenduje, aby 
pomieniony WIMć p. administrator z pierwszej raty tegoż podatku czopowego Wp. rotmistrzowi 
in instanti wypłacił, ta zaś wypłacona kwota przy kalkulacyi WIMci p. administratorowi pro 
persoluto przyjęta będzie. Ponieważ tedy takowa Wp. Janowi Błażowskiemu cześnikowi trem- 
bowelskiemu rotmistrzowi funkcyi swojej już expirującej nieodwłoczna i zupełna nastąpiła 
w pensyi należącej satysfakcya, tedy WIMć p. Piotr Wisłocki cześnik gostyński następujący 
rotmistrz prezydyalny obrany na ordynans wydać do ludzi prezydyalnych, aby pro prima Maii 
anni praesentis po nad granice węgierskie stawali nieodwłocznie i tam onych secure po nad 
też granice, defendendo tak fortun szlacheckich od wszelkich rozbojów, jako też i powietrza od 



74-75 1740 189 

granic węgierskich przestrzegając teraźniejszy Wp. rotmistrz prezydyainy cum omni modestia 
lokować powinien będzie. 

3. Deklaracya o kanceiarye ziemskie Providendo omnem securitatem actorum ziemstwa 
przemyskiego vacante pro tunc .... iudicio terrestri, jako de lege vigilantia actorum terrestrium 
komornikom incumbit, tak pro tunc acta ziemskie przemyskie WIMci p. Józefowi Choynackiemu 
komornikowi ziemskiemu przemyskiemu ad dispositionem jego oddane być powinne i jako naj- 
większej pilności recomendantur. 

4. Deklaracya o księgi kapturowe. Lubo IMć p. Jendrzej Nowosielski prezentował ma- 
gnam diligentiam suam in acticandis actis capturalibus, które w księgach oprawnych sat suffi- 
cienter ukazował, której pracy i koszta erogowanego że ad praesens ob egestatem aerarii terrae 
suficienter kontentować IMci nie może, więc tantisper do wypłacenia zł. tylko pięćdziesiąt 
z podatku czopowego kurrencyi tegoroczniej z administracyi WIMci p. Błażowskiego łowczego 
przemyskiego z miasta Przemyśla, temuż IMci p. Nowosielskiemu irremissibiliter naznacza, 
która kwota circa calculationem pro porsoluto przyjętą będzie; dalszą zaś rekompensę temuż 
IMci p. Nowosielskiemu prześwietna ziemia przemyska przyrzeka i deklaruje. 

5. Ponieważ WWIMcie pp. administratorowie podatku czopowego anni 1738 et noni, 
t. j. WIMcie p. Żurowski łowczy bracławski, tudzież sukcessorowie niegdy WIMci p. Morskiego 
cześnika przemyskiego ad tot sollicitationes sufficientem calculationem administracyi swojej 
praestare renuunt, tedy serio zaleca się IMci p. instygatorowi, aby na następujący prześwietny 
trybunat radomski pomienionym IMciom pro facienda calculatione wydał pozwy a IMć p. 
Stanisław Nowosielski jako plenipotent od ziemi naznaczony, tak temu interesowi ziemiań- 
skiemu jako też z pp. deputatami pogłównego, którzy extorsivis contributionibus opprimunt 
ziemie in promovendis causis w prześwietnym trybunale radomskim invigilabit i wszystkie in- 
teresa, któreby do prześwietnej ziemi przemyskiej należeli utrzymować będzie, za co nietylko 
gratam memoriam pomieniony IMć p. Nowosielski spodziewać się będzie, ale też deklarowane 
zł. trzysta in vim rekompenzy z podatku czopowego tegoroczniej odebrać będzie powinien, jako 
też i resztujące zł. 200 za przeszłoroczną funkcyę swoją odbierze. 

6. Deklaracya prezydyalnym pachołkom. Quaerulabantur tu do prześwietnej ziemi pre- 
zydyalni pachołcy przez supliki jakoby od porucznika WIMci p. Jana Błażowskiego cześnika 
łrembowelskiego rotmistrza prezydyalnego in nonnullis praetensionibus suis mieli być iniuriati, 
więc jako tenże WIMć p. rotmistrz prezydyainy deklarował się omnem tymże ludziom prezy- 
dyalnym adhibere od porucznika swego satisfactionem, tak prześwietna ziemia WIMci p. rot- 
mistrzowi indilatam satisfactionem in praestanda facilitate pomienionym ludziom prezydyal- 
nym rekomenduje. 

Liber. disp. ter. Prem. 260 p. 69-71. 



Wisznia, 22 sierpnia 1740. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo generału województwa ruskiego na 
sejmik elekcyonalny przedsejmowy ' za uniwersałem króla IMci Augusta Trzeciego p. n. m. 
szczęśliwie nam panującego de actu et data eius Wschowie die duodecima miesiąca czerwca 

' Do tego sejmiku odnosi się mowa jednego z uczestników (Bazylego Ustrzyckiego ?) znajdująca 
si^ w rkp. b. Ossol. 1888 p. 93—94 zatytułowana : Mowa na sejmiku wyszyńskim 20 August! 1740. 



190 1740 75 

roku teraźniejszego tysiącznego siedmsetnego czterdziestego wydanego et ad acta authentica 
regni ziem i powiatów naszych distinctim immediatis actibus per obiatam podanego zgroma- 
dzeni, najpokorniejsze supremo legislatori Bogu Wszechmogącemu uczyniwszy podziękowanie 
że nas ex turbida calamitatum tempestate wyrwać i czas swobodny sejmikowaniu i obradom 
publicznym udzielić raczył, in loco consultationum solito do tychże obrad przystąpiliśmy. 
A naprzód za marszałka i dyrektora koła naszego rycerskiego WlMci p. Marcina Alexandra 
z Wieniawy Wieniawskiego chorążego ziemi przemyskiej zgodnemi głosy et uniformi cunctorum 
labio nemine contradicente obraliśmy i uprosili, pod którego laską i dyrekcyą takowe formujemy 
i postanawiamy laudum. 

2. Primo: debita cum veneratione przyjąwszy województwo nasze WWIMciów pp. po- 
słów tak króla IMci p. n. m. z instrukcyą jako też od prześwietnej ziemi halickiej z kommuni- 
kacyą sancitorum eius ad mentem legis należyte IMciom pp. o ich osobach repraesentativae 
dignitati czynimy podziękowanie, t. j. Najjaśniejszemu majestatowi króla IMci p. n. m. przez 
instrukcyą IMciom pp. posłom naszym danym najgłębszą ad scabellum pedum principis skła- 
damy adoracyą, prześwietnej zaś ziemi halickiej przez WIMci p. Marcina Manasterskiego łow- 
czego chełmińskiego posła swojego solatia et consulta sua nam kommunikującej wzajemną 
affektów braterskich et obseąuiorum wyrażamy expressyą, z tem się deklarując, że jako indiviso 
corde et animo generał nasz ruski certat z prześwietną ziemią halicką i jej powiatami, tak vota 
votis rependit et perennaturam in cordibus przyrzeka obligationem. A jako solantur nos pros- 
perrimi sejmiku prześwietnej ziemi halickiej successus i godni IMcie Jpp. posłowie nasi w. m, 
pp. fulcra Reipublicae i województwa naszego decora tudzież maturae et prudentissimae laudi 
et instructionis formulae tak i my annuendo praemissis obrady nasze conformiter promować na 
sejmie ordynaryjnym warszawskim IMciom pp. posłom naszym zleciliśmy. 

3. Po uspokojonych tedy wszelkich materyach preliminaryjnych do obrania IMciów pp. 
posłów processimus, a tak za łaską Pana Boga i za powszechną wszystkich in genere conci- 
vium zgodą i zezwoleniem za posłów z generału naszego na sejm ordynaryjny warszawski 
uprosiliśmy i obrali JWIMciów pp. Franciszka Borzęckiego podstolego w. księstwa litewskiego 
żydaczowskiego, Wojciecha Siemieńskiego, dembowieckiego starostów z ziemi lwowskiej i po- 
wiatu źydaczewskiego; Romualda Wolskiego kasztelanica przemyskiego i Karola Charczewskiego 
porucznika wojsk Jkr. Mci i Rzptej z ziemi przemyskiej : Bukowskiego łowczego i Grodzickiego 
skarbnika sanockich z ziemi sanockiej n. w. m. pp. i braci upraszając i obligując IMciów amore 
boni publici, aby według instrukcyi województwa naszego we wszystkiem et praecipue in sin- 
gulariter recommendatis negotiis sprawili się, iuvato animo et confidentia z IMciami pp. posłami 
prześwietnej ziemi halickiej i innymi do generału naszego ruskiego należącemi, negotia publica 
Reipublicae et praecipue województwa naszego promowowali i utrzymowali preaggrawacyi i po- 
datkowaniu osobliwie taryfy anni millesimi sexcentesimi sexagesimi primi żadną miarą niedo- 
puszczali et in perpetuum abrogacyą onej starali się. In reliquis punctis podług instrukcyi et 
pro exigentia negotii z innemi województwami i z całą Rzptą prudenti moderatione et vigilanti 
ad omnes circumstantias praecustoditione postępować raczyli, i na przyszłym da Bóg sejmiku 
relationis zupełną nam in personis suis relacyą i informacyą uczynili. 

4. A ponieważ in publico congressu nostro doniesiono nam, że w starostwie doliań- 
skiem^ w ziemi przemyskiej. leżącem w górskim kraju, zawsze do buntów sposobnym, viritim 
utriusąue sexus et liberorum zbuntowali się chłopi na p. starostę tenutariusza swojego IMci p. 
Zielonkę starostę dołżańskiego, ludzi jego tudzież prezydyalnych ziemi przemyskiej rozbójniczym 
sposobem attakowali, dysarmowali, pobili, rozpędzili, drugich w więzienie pobrali, samego IMci 
p. porucznika prezydyalnego mało nie zabili, a potem w lesie zasiekli się i na życie tegoż iMci 

1 Dolina. 



75-76 1740 191 

p. starosty i ludzi jego machinacye czynią, armata manu zawsze kupią się a nocnym sposobem 
wychfidzą i różne excessa po wsiach czynią, kradną, rozbijają, jakoi są notowani, przeto za- 
biegając takowym inkonweniencyom, żeby dalszy pożar buntów rozbójniczych w tamtym kraju 
nie wybuchnął i większego zamieszania abo uchowaj Boże aliquam cladem w województwie 
naszem nie czynił, obligujemy IMci p. rotmistrza naszego prezydyanego, aby etiam aliunde 
congregatis adhibitisąue copiis militaribus te bunty uśmierzył, in casu zaś resystencyi tychże 
buntowników rozgromił i połapał et pro sumendis poenis criminalibus ad officium quodvis 
oddał. Ktokolwiek zaś ex inculpatis byłby zabity lub ranny, caput et vulnera eius pro invidica- 
bilibus censeri debent praesentibus deklarujemy. 

5. Obligujemy przytem IMci p. marszałka naszego, aby na wszystkie listy do sejmiku 
naszego ordynowane nomine publico generału województwa naszego odpisał i IMci p. posłowi 
halickiemu respons dał. 

6. Które to laudum i wszelkie konsulta nasze propter firmius robur ręką WIMci p. 
marszałka naszego podpisane, aby do wiadomości wszystkich doszły one ad acta publica wo- 
jewództwa naszego podać zleciliśmy. Datum w Wiszni die et anno ut supra. Marcin Alexander 
z Wieniawy Wieniawski chorąży ziemi przemyskiej marszałek koła rycerskiego województwa 
ruskiego generału wyszyńskiego. 

Castr. Leop. Rei. 545 p. 1784—1787; Fasc. Cop. Castr. Prem, 111 p. 3057-3060; Castr. Prem. 
Rei. 553 p. 1785—1792; Fasc. Cop. C. Leop. 43 p. 1865—1868. 



76. 

Wisznia, 22 sierpnia 1740. 

Instrukcya sejmiku posłom na sejm. 

1. Instrukcya JWIMciom pp. Franciszkowi Borzęckiemu podstolemu w. księstwa litew- 
skiego żydaczowskiemu, Wojciechowi Siemińskiemu dębowieckiemu starostom, Romualdowi 
Wolskiemu kasztelanicowi przemyskiemu, Karolowi Charczewskiemu porucznikowi wojsk Jkr. 
Mci i Rzptej. Bukowskiemu łowczemu, Grodzickiemu skarbnikowi sanockim naszym wielce mi- 
łościwym pp. i braci, posłom od generału województwa ruskiego na sejm ordynaryjny war- 
szawski obranym i uproszonym w Wiszni na sejmiku za uniwersałem Jkr. Mci die vigesima 
secunda Augusti anno Domini millesimo septingentesimo quadragesimo dana. 

2. Antę omnia wyznają IMcie pp. posłowie jako województwo nasze ojcowskie Jkr. 
Mci p. sw. m. około praw swobód, wolności Rzptej ac circa tranąuilitatem internam et exter- 
nam konserwacyi ojcowskie palpat et experitur pieczołowanie. Któż albowiem nie przyzna, że 
tempestas i nawalnych wojennych szturmów burze nie inaczej uciszone zostały, tylko vi et 
virtute paternae Jkr. Mci p. n. m. dexterae. Kto nie widzi, że Jkr. Mci p. n. m. nullo inter- 
misso circa sancitorum manutentionem Najjaśniejszego ojca swego i Rzptej i najjaśniejszych 
antecessorów gradu wszystkie swoje z azardem zdrowia impendit starania, gdy i teraz sejm 
ordynaryjny prawem obwarowany łaskawie składać raczy, za które wszystkie dobroczynności 
jkr. Mci p. n. m. dowody najuniżeńsze u majestatu pańskiego złożą podziękowanie. 

3. Użalą się IMcie pp. posłowie nasi in facie Rzptej przed królem IMcią p. n. m. 
super violentam roku przeszłego wojsk rossyjskich kraju naszego aggresionem summam onego 
devastationem, oppresionem osób P. Bogu poświęconych i wielu godnych szlachty braci naszych 
et utriusque sexus ludzi świątnic boskich abominabilem profanationem jako to w Tyśmienicy, 



102 1740 76 

Ilorodence, w Czernelicy i w Śniatynie i innych inenarabilem daninificationeni ; oraz suppliko- 
wać będę do majestatu Jkr. Mci, aby hanc divinam et nostri iniuriam najjaśniejszej monarchini 
rossyjskiej remonstrare et vindicare poenas personales na osobach excessivorum a osobliwie 
komendujących urgere i o komissyi rossyjskiej kontynuacyą w kraju naszym (ponieważ do- 
tychczas w Podolskiem tylko peragitur) subsequenda, w krzywdach naszych omnimoda satis- 
factione upraszać. Traktaty zaś dawniejsze i świeższe z Rzptą przez JW. Działyńskiego z Naj- 
jaśniejszym ś. p. Petrem Alexiewiczem uczynione, vi którego Ryga, Inflanty etc. i miliony od 
nas przez kontrybucye wybrane, mają nam być oddane manutenere raczył, tudzież in- 
dilalam evacuationem Moskwy i armat i wszelkiej artyleryi moskiewskiej IMcie pp. posło- 
wie urgebunt. 

4. Aukcya wojsk tak w Koronie jako i wielkiem księstwie litewskiem jako jest pro 
decore et securitate Rzptej ad tuitionem wolności granic ojczystych i fortec pogranicznych 
reddendamąue Rempublicam sąsiedzkim potencyom apprehesibiliorem supremę potrzebna, tak 
IMcie pp. posłowie nasi imieniem województwa całego one sine ademptione podatków czopo- 
wego i szelężnego legę perpetua województwom pozwolonych na następującym sejmie urgen- 
tissime promovebunt; znosząc się in providendo fundo na też aukcyalne wojska z zdaniem 
innych prześwietnych województw i całej Rzptej pilnie interea invigilando, aby dobra ziemskie 
generaliter wszystkie jako i województwo nasze preaggrawowane nie zostały. Super modum 
contribuendi na taryfę anni millesimi sexcentesimi sexagesimi primi nietylko nie pozwolą, ale 
jako ta taryfa nigdy in executione nie była i owszem przeciwko niej pozachodziły manifesta tak 
o abrogacyą onej przez konstytucyą in perpetuum usilnie starać się będą; nie mniej i o to, aby 
w pomienionem wojsku aukcyonalnem et quidem polskiego autoramentu szeregowi pachołcy, 
cudzoziemskiego zaś gemeyn alias żołnierze i to antę omnia pod chorągwiami i regimentami 
mniejszych komputów augmentowani byli cum praecautione seria, aby agresowani oficyerowie 
absolute tollantur, tak iżby więcej pod chorągwią nie mieściło się oberofficyerów tylko 
jeden kapitan, jeden porucznik i jeden chorąży, Moystra polskim językiem practicetur. 

5. Dla IMci pp. poruczników i chorążych autoramentu polskiego o naznaczenie płacy 
ad proportionem cudzoziemskich officyerów IMcie pp. posłowie nasi instabunt, a to propter 
obviandum, aby gdy płace swoje od Rzptej obmyślone mieć będą, do chorągwianych nie inte- 
resowali się pieniędzy. Urgebunt i o to IMcie pp. posłowie, aby władza hetmańska i komenda 
nad wojskiem, tak starego jako i nowego aukcyonalnego komputu, circa exercitia militaria et 
omnimodam disciplinam in virtute dawniejszych i świeższych praw cum praecautione okazo- 
wania illustracyi komputów sive iunctim sive partitim corocznie in sua illaesa authoritate 
zostawała. 

6. Ad subsistentiam zaś tego wojska aukcyonalnego proponent IMcie pp. posłowie 
stanom Rzptej te media, które etiam na komissyi warszawskiej proponowane były. A najprzód 
redukcya sprawiedliwej kwarty ze starostw et generaliter wszystkich dóbr iuris regni, który 
sposób, aby ten prędszy skutek wziął, proponent iurament od IMciów pp. starostów tenuta- 
ryuszów super quantitatem prowentów, jaki który wybierze. A tak bez lustracyi i rewizyi, 
któraby wiele czasu wzięła, nie tylko kwarta ad proportionem poprzysiężonych intrat zaraz na 
sejmie reduci mogłaby, lecz et ąuantitate redukowanej Rzpta plene informowana została. Auge- 
retur także subsidium aukcyonalnemu wojsku, gdyby importancya ceł i myt do skarbu Rzptej 
in strictiori zostawała rigore, przez zniesienie wszystkich libertacyi na wina, wołów stada; w czem 
ut circumscribatur invigilantia JWIMci p. podskarbiego w. koronnego sub amissione officii. 
Stanów Rzptej zdanie województwa naszego deferent IMcie pp. posłowie a novis possesoribus 
ąuadrupla tudzież dwanaście tysięcy zł. p. od hiberny ab anno millesimo septingentesimo de- 
cimo septimo czynią do skarbu importancye, więc i o to upomniawszy się w przeszłych leciech 
quantitates nie może być sprawiedliwiej obrócona jako na aukcyonalne wojska. 



76 1740 193 

7. Podług komissyi warszawskiej aukcya pogłównego żydowskiego (tak jednak, aby 
pomienionego podatku dyspartymenta, przez samych Żydów bez implikowania się skarbu 
koronnego i w prywatne na arendarzów naszych cum praeaggravatione impozycye włożone ad 
acta proprii districtus per oblatam podawane były). Item honoraria za pozwolenie Żydom handlu 
winem, znaczną ąuantitatem wynoszące, przyniosłyby suplement niemały. Do punktualnej płacy 
aukcyonalnemu wojsku, którego jako nie tylko pro securitate Rzptej ale et defensione religionis 
fideique orthodo.\ae erygowanego i augmentowanego konserwacyi subvenient zelans subsidium 
JO. JWIMci księży biskupów z dóbr duchownych zezwolone, monopoliorum erekcyą wprowa- 
dzenie w taryfę, tak niektóre starostwa w województwie kijowskiem, podolskiem, bracławskiem, 
ziemi oraz halickiej leżące, z których jedne małoco importują, drugie zaś cyfrą płacą jako i wsie 
ziemskie i królewskie pro desertis w taryfach dawnych potrzebne a teraz ludźmi' poosadzane, 
a nadto de noviter erygowane i lokowane, gdy do importancyi sprawiedliwej i proporcyonalnej 
trahentur aukcyonalnemu wojsku adaugebunt żołdu. 

8. Ordynacye zamojska, dubieńska i pinczowska favores Rzptej favoribus suis compen- 
sando jest pewne województwo nasze, że prześwietne familie ex zelo ku ojczyźnie swej nie 
tylko do promocyi interesu aukcyi wojska Rzptej potrzebnego, lecz i do samej contribuent 
płacy. A tak his et aiiis intercedentibus mediis efficacissimis ad providendum fundum punktu- 
alnej płacy aukcyonalnemu wojsku mogą być ochronione ab omni praeaggravatione dobra 
ziemskie, w czem IMciów pp. posłów naszych probatam activitatem obligujemy. 

9. Że zaś in quacumque constituta przez Rzptą media płacy regularnej nowej instan- 
taneam executionem mieć nie mogą, więc zabiegając jakimkolwiek inkonweniencyom, gdyby hic 
et nunc punktualna na stary komput płaca tolli miała, uczyniwszy tę IMcie pp. posłowie nasi 
Rzptej reflexyą, conservationem tejże starej płacy do dwóch lat póki nowa ułożona płacy wojska 
methodus w skutecznej i doskonałej nie zostanie exekucyi IMcie pp. posłowie nasi promo- 
wować będą. 

10. Że zaś ustawicznemi powinnościami i furwachtami w podolskiem i ukraińskiem 
województwach komputowe nuże się wojsko, więc instabunt IMcie pp. posłowie nasi, aby 
IMcie pp. starostowie w tamtychże województwach starostwa swoje mający, wydawszy dyspo- 
zycye i ordynanse swoje do swoich gubernatorów przez Kozaków z tamecznych starostw 
wyżej wyrażone kazali odbywać powinności i Kozaków horodowych , prezydyonalnych 
trzymali. 

11. Ordo sejmowania mianowicie in puncto elekcyi marszałka sejmowego aby jej żadne 
insze materye i wynalazki nie tamowały constitutione anni millesimi sexcentesimi nonagesimi 
noni et ultimaria millesimi septingentesimi trigesimi sexti opisany, aby de necessario servetur 
instabunt IMcie pp. posłowie. 

12. Konferencye z postronnymi ministrami o krzywdach Rzptej być mogą, ale na żadne 
nowe alianse nie mają pozwolić IMcie pp. posłowie ; dawne zaś traktaty bonae amicitiae et 
yicinitatis utrzymać. 

13. Na żadne komissye Leszczyńskiej podobne, cum iniuria iuris terrestris i trybunałów 
koronnych IMcie pp. posłowie nie pozwolą. 

14. Fortyfikacyą Kamieńca i innych pogranicznych, tudzież raparacyą Zamku Wysokiego 
lwowskiego pactis conventis Najjaśniejszego króla IMci p. n. m. przyobiecaną przypomną IMcie 
pp. posłowie et munificentiae principis rekomendować będą. Ratione otwarcia menicy, koe- 
kwacyi monety, gór Olkuskich, subsidii miast, wprowadzenia comerciorum, manufaktur i innych 
obwencyi i ozdób królestwa tego z innemi województwami znosić się będą IMcie pp. posłowie 
nasi, i to cokolwiek by było in melius ojczyzny naszej akceptować będą. 

^ ludzie. 

Alita grodzkie i ziemskie XXIII. ^ 



194 1740 76 

15. Znaczne merita JWIMci p. Potockiego wojewody kijowskiego hetmana w. koron- 
nego od wielkich antecessorów swoich ab immemori avorum serie dotąd cum discrimine życia, 
dispendio forfunae etiam recenter roku przeszłego strenue et provise obviando wszelkiemu 
Rzptej w wojnę moskiewską i turecką implikowaniu kontynuowane, jako nietylko od woje- 
wództwa naszego ale caJej Rzptej sprawiedliwie rocognosci powinne, tak IMcie pp. posłowie 
nasi pomienione zasługi prześwietnego domu jako i osoby Jkr. Mci i całej Rzptej favoribus et 
respectibus rekomendować będą. 

16. Zasługi takie JWIMciów pp. Jabłonowskich i erogowane na zapłatę wojsku przez 
ś. p. JO IMci p. Jabłonowskiego kasztelana krakowskiego hetmana w. koronnego z własnej 
fortuny erogowane i już likwidowane, aby tandem ex iusta Rzptej decisione nieodwłoczną ode- 
brały satysfakcyą instabunt IMcie pp. posłowie. 

17. WWlMci pp. Bukowskiego chorążego sanockiego strażnika polnego wojsk koron- 
nych, Malińskiego starosty nowogrodzkiego, przez przeszłe immediate rewolucye in actuali et 
continuo obsequio bellico nie bez azardu zdrowia i substancyi chwalebnie komendy utrzymując 
zostających, łasce Jkr. Mci p. n. m. IMci pp. posłowie nasi zalecą eidem gratiae et benevolentiae 
principis rekomendować będą. 

18. Miasto stołeczne Lwów strasznie zdezelowane, kamienice w rynku et in circuitu 
jedne poobwalone, drugie porysowane codziennej czekające ruiny, a to dla odjęcia komissyi 
i innych publicznych przedtem praktykowanych kongresów, per conseąuens obwencyi dla nie- 
znośnych ciężarów, a osobliwie pod bytność wojska rossyjskiego pod komendą księcia IMci 
Hessemburga na kilkakroć sto tysięcy expensy miało, dla odwrócenia depositorii generalis przez 
skarb koronny sublati, dróg dawnych odwrócenie i mijanie, przez przeładowanie wyderkaffami, 
przez rozmnożenie iurysdykcyi różnych osób et abusive uzurpowane propinacye, przez odjęcie 
handlów od Żydów i innych osób a prawie sposobu życia mieszkańcom tego miasta adempcyą 
w niwecz obrócone przypomną IMcie pp. posłowie łaskawej Jkr. Jkr. Mci i Rzptej manutencyi 
i protekcyi, oraz in memoriam przywiodą saeculis memorandam tego miasta fidelitatem podczas 
obsidii tureckich i innych nieprzyjacielskich, niemniej ruinę przez expugnacyą szwedzką ponie- 
sione, a oraz instabunt, aby toż miasto antemurale regni et christianitatis reflorescere mogło 
libertowano od podatków wszelkich choć na lat dwadzieścia. Item aby im sumy dawne kilka- 
kroć sto tysięcy podczas obsydyi na okup miasta wydane konstytucyami assekurowane jako 
i na sustentacyą garnizonów trzykroć sto tysięcy zł. p. w trybunale radomskich likwidowane, 
także dwa tysiące czerwonych zł. prowizyonalnie od sumy z testamentu JW Matczyńskiego wo- 
jewody ruskiego wynikającej, przez skarb koronny in necessitatem Reipublicae pożyczonej 
a przez deklaracyą komissyi radomskiej do sejmu odesłane aby temuż miastu były zapłacone, 
z którychby sum mogła jakakolwiek subseąui restauracya. Bo lubo prześwietna ziemia lwowska 
sumptibus aerarii sui magnam partem murów na kilkakroć sto tysięcy kosztujących około miasta 
erexit, ale intus kamienice i inne machiny kto dźwigać będzie i inne kamienice i mury kto po- 
deprze? Starać się tedy będą IMcie pp. posłowie, aby tego wszystkiego była iusta recognitio 
u Rzptej aby im dawne prawa ratyfikować. 

19. Item o utrzymanie depositorii generalis przez skarb koronny non impediendi, od dróg 
dawnych na Lwów przez kupców nie mijanie ad mentem constitutionum regni. Item o uhamo- 
wanie kupców postronnych i Żydów, na których o przydanie praesidii ad executionem decre- 
torum, item o zniesienie depaktacyi różnych, item o burkowe non obstantibus protectionibus; 
item o ukrzywdzenie i zniszczenie miasta przez jurysdykcye i na nich siedzących ludzi excypu- 
jących się protekcyami a iure civitatensi ; item preaggrawacya wyderkaffów tollatur, jedne ab- 
solute aby były zniesione, osobliwie na upadłych i zdezelowanych kamienicach, drugie in exte- 
nuationem ad certum tempus naznaczone, także o ubezpieczeniu mieszczan a quibusvis personis 
Yiolenta machinantibus. 



76 1740 195 

20. Similiter desiderium miasta Przemyśla zrujnowanego, tak przez zbytnią podatitów 
agrawacyą jai(o jurysdykcye duchowne i szlacheckie przez wyderkaffy odebrane i spustoszała 
kamienice, niemniej przez żydowskie propinacye i handle, aby te abusus toliantur, o komisyą 
generalną super praemissa majestatowi Jkr. Mci suplikować będą. 

21. A ponieważ przez zgęszczenie regestrów od lat kilkunastu w trybunale koronnym 
lubelskim nietylko sitientes iustitiam spraw swoich doczekać się nie mogą, ale też fortiores tem 
śmielej iniuriatos przyciskają i oflicyalistowie ziemscy i grodzcy passim multum audent, im 
bardziej incydencyi spraw spóźnionych nie spodziwają się, przeto recommendatur IMciom pp. 
posłom, aby starali się o postanowienie trzeciej kadencyi trybunału we Lwowie dla pogranicz- 
nych ruskich województw, korrektura zaś anni millesimi septingentesimi vigesimi sexti ad me- 
liorem in nonnullis formam et executionem redukowana była, aby post trinam convictionem 
refusio damnorum per actorem comprobandorum currat, aby swego ewiktora przy tymże wpisie 
gdzie kto impetitur wolno było rozdać, aby reindukcya etiam in fundos violenter ademptos in 
futurum non intrando in cognitionem iurium cum poenis bywała naznaczona ; aby na granicy 
sami starostowie et tenutarii cum sex testibus sibi genere similibus nie przez chłopów przy- 
sięgali; aby in causis extraditionis subditorum privilegiata minora subsellia in primo termino 
amputatis omnibus dilationibus, exceptionibusque iuris praecisa appellatione, in maioribus zaś 
subsellis et praecipue w trybunale koronnym ex regestro militarium simplici, iuxta obloquen- 
tiam constitutionis anni millesimi sexcentesimi nonagesimi noni województwu podolskiemu ser- 
vientis toż samo beneficium currat et extendatur na wszystkie województwa ex regestro quovis 
simplici, nuUo excepto, praeciso beneficio aresti i w innych punktach, co należy do skrócenia 
processu instabunt. 

22. Także o alternatę komissyi radomskiej do Lwowa starać się będą. Stancye jednak, 
aby IMcie pp. deputaci i komisarze non ex officio pretendowali ale za pieniądze najmowali, 
proportionato nihilominus pretio, którzy od swoich województw i ziem mają być salariati. 

23. Immunitas dworów szlacheckich i dóbr dziedzicznych praecaveatur, aby przez wojsko 
Przechodami, trzydniówkami, podwodami, irrupcyą gwałtowną, sianożęci i gumna i wypasowanie 
pro libitu et cum luxu malitiose peracto et aliis modis illicitis aggrawowane nie były, jednak 
aby przechodzące chorągwie utriusque authoramenti w lecie paszą dla koni ze dworu pokazaną 
kontentowali się; dawne konstytucye reassumantur, et in foro quovis tam generali quam parti- 
culari a osobliwie gdzie szkoda uczyniona, aby ex regestro simplici praeciso beneficio aresti 
damnificatores iniuriatis odpowiadali domówią się. 

24. Gemitum IMciów pp. braci naszych praetermittere nie możemy, że wójtostwa 
w ekonomii Samborskiej Jkr. Mci będące, wraz z ekonomią per privilegia regum fundowane et 
per constitutiones regni atque pacta conventa pro pane bene merentium ad distributivam iusti- 
tiam Jkr. Mci p. n. m. non ad incorporandum ekonomii należące, teraz multis depactionibus 
aggravantur dwoistą hiberną, t. j. privata authoritate koronnego skarbu włożoną, tudzież tyn- 
fami licznymi titulo saskimi, po kilkadziesiąt tysięcy włożonymi usque ad exinanitionem stanu 
szlacheckiego, także impositiva WW. 00. Misionarzów Samborskich dziesięciny czyli mesznego 
ex bonis montanis presse rithus graeco uniti niesłusznie, nullo praestito officii spiritualis exercitio, 
po statucie Alexandra i konstancyi Zygmunta Augusta królów polskich ręką królom in subsequens 
in faciendis etiam fundationibus spiritualibus zawierających usurpatione executionibus militari- 
bus dworki szlacheckie praemuntur, przywileje i konsenza z kancellaryi koronnej non extraduntur, 
paletemi i rospisami prywatnymi zamku Samborskiego officyalistów enervantur, przeto IMcie 
pp. posłowie nasi suplikować będą do majestatu Jkr. Mci p. n. m. aby takowe abusus abso- 
lute toliantur, przywileje i konsenza bene meritis extradantur i też wójtostwa (ile gdy z nich 
servitium bellicum quovis tempore necessitatis Reipublicae idzie) circa iura, privilegia et usus 
antiquos conserventur, aby to konstytucyą było obwarowano i do exekucyi przywiedziono 



196 1740 76 

officere curabunt i czy to te, czy inne królewszczyzny, aby wolno było każdemu czy przedać 
czy kupić byle konsenza wydawano. 

25. Cudzoziemcy także czyli przez ożenienia czyli quocunque alio titulo proventa 
znaczne z dóbr królewszczyzn in visceribus regni zostających etiam z dziedzicznych bez indy- 
genatu biorący i za granicę wywożący a królestwo te ubożący i niszczący, ab usurpatione 
praemissorum amoveantur et terrigenis cedant, reassumpcyą o tem dawnych praw koronnych 
efficaciter promovebunt. 

26. De immunitate bonorum terrestrium et spiritualium konstytucye dawne aby były 
reassumowane i żeby per privilegia (pro regalibus censendo) nemini conferantur, konferowane 
zaś ad pristinum redeant statum IMcie pp. posłowie nasi starać się będą, tak u majestatu Jkr. 
Mci i kancelaryi koronnej, jako apud ordines regni o prokustodycyą i skuteczną rezolucyą. 

27. Czy to po doszłych czy nie doszłych sejmach senatus consilia i sejmiki relationis, 
praecipue dla elekcyi komisarzów na trybunał skarbowy potrzebne aby byw ały, suplikować będą 
do majestatu Jkr. Mci, jednakże senatus consilia in materiam status, aby się nie wdawały. Te 
tedy jakie są materye status per constitutionem explanentur, a vofa senatorskie in senatus con- 
siliis miane ad acta publica porrigantur et cuivis affectanti extradantur iuxta praxim. 

28. O niewyjeżdźaniu IMci pp. senatorów, ministrów i starostów grodzkich za granicę 
bez konsenzu Jkr. Mci i Rzptej IMcie pp. nasi posłowie urgebunt reassumptionem dawniejszych 
konstytucyi, które przez IMciów pp. senatorów, ministrów i starostów sub amissione senatoriae 
dignitatis ministerii et capitaneatus, obserwowane i zachowane być powinne. 

29. Pensya podskarbska jednemu tylko IMci p. Moszyńskiemu pozwolona aby drugim 
in seąuelam nieszła i żeby IMć p. podskarbi kalkulował się sam in persona i przysięgał albo 
per plus offerentiam żeby szedł skarb koronny. 

30. Iteni instruktarze dawne conserventur bez depaktacyi ludzi, po cłach i po miastach 
noYitates aby te zniesione były. 

31. Item od towarów szlacheckich intra regnum rodzących się ceł i myt niesłusznych aby 
nie brano iuxta legem. 

32. Item od Żydów za installacyą starszyzny brane pieniądze najmniej po trzy tysiące 
czerwonych zł., którzy to Żydzi repetunt na naszych arendarzach na kilka kroć sto tysięcy, że ' 
rachunki czynią, czy komu dają, czy między siebie dzielą, gdzie się to podziewa, spytają się 
IMcie pp. posłowie, niech to idzie na wojsko. 

33. Item na komorach aby skarbowi ludzie pisali specifice co biorą na kwitach i na re- 
gestrach, secus facientes removeantur. 

34. Krzywda Bogu supremo datori conditoriąue rerum et immunitati klasztoru Parady- 
skiego per impias vicinae potentiae manus uczyniona, jako w generale województwa naszego 
justum wzbudza horrorem et compassionem, tak obstringimus IMciów posłów naszych, aby 
tantum crimen, vindictam clamans et sumens, po expediowanych cum eiusdem potentiae ministris 
w tej mierze konferencyach, należytą in publico legum theatro odebrało satysfakcyą. 

35. Prawa władzy hetmańskiej szestnastą konstytucyami obwarowanej, aby sine inter- 
pretatione circa suam authoritatem zachowane były et decretis radomiensibus non vicientur 
obstawać będą. 

36. Konferencye z posłami wojskowymi secundum antiąuam praxim aby bywały prosić 
będą Jkr. Mci p. n. m. IMcie pp. generałowie artyleryi koronnej i w. księstwa litewskiego aby 
się co sejm kalkulowali z percept i expensów swoich, a in casu zerwania, tedy przed hetmanem 
frejkompanii ludzi trzysta być powinno a niemasz tylko szestnastu et reliąua eo in passu 
promovebunt. 

* oryg. : za. 



76 1740 197 

37. W autoramencie cudzoziemskim aby nie JW senatorowie ale szlachta bracia nas 
generałami bywali domówią się. 

38. Łany wybranieckie, jako ab experientia widzimy, źe nullum emolumentum Rzptej 
tylko posługę parady i gaże importują IMciom pp. officerom, aby więc ad pristinum redeant 
statum urgebunl. 

39. Na komisyą do ekonomii Samborskiej aby nie cudzoziemcy ale z naszego generału 
godne osoby observatores legum et conservatores subditorum, aby ich nie wyciągano do nie- 
znośnej około soli roboty i ewekcyi respektujący i na przyszłe czasy uważający bywali naznaczeni, 
exceptis tenutariis praecavebunt. 

40. Interes IMciów pp. Szeptyckich emeritorum in Republica civium pro nido suo, 
o kommutacyą części w Szeptycach do ekonomii Samborskiej przyłączonych, za inne aequiva- 
ientia bona aby była pozwolona submisse instabunt. 

41. Spirituales utriusąue rithus cum saeculibus personis nie w duchownym sądzie ale in 
foro saeculari competenti agant iuxta antiąuas leges, inhibicyi, klątew, aby z tego miecza kościoła 
Bożego super populum Domini et oves pascuae eius non praecipitent dobywaniem, w czem, 
iustum zelum populi doniosą. 

42. A jako Najjaśniejsi August Trzeci królowie polscy Najjaśniejszego króla IMci ante- 
cessorowie osobliwej swojej klemencyi de iure suo patronatus prezentowania super beneficia 
graeco unita łaskawie condescendendo sine recursu o pomienione prezenty, attenta beneficiorum 
tenuitate wolno IMciom księży biskupom eiusdem rithus personarum idonearum et ad curam 
animarum capacium pozwalali instytucyą, tak remonstrowawszy, że dla odległości miejsca i przy- 
trudniejszych z kacelaryi koronnych prezent expedycyi, pomienione beneficya przez długi czas 
sine cura animarum wakują, o tęż praktykowaną in antecessum dla JWIMci księży biskupów 
graeco-unitów teraźniejszych majestatowi Jkr. Mci p. n. m. i reskrypt in favorem tychże 
IMciów księży biskupów semel pro semper, jako i opatrzenie jałmużną i prowizyą z prowen- 
tów dóbr ekonomicznych cerkwi Samborskiej z respektu cudownego obrazu na tamtem miejscu 
Matki Najświętszej suplikować będą. 

43. A jako w promocyi chwały pana Boga summum regum regnorumąue praesidium, 
tak IMcie pp. posłowie nasi instabunt do Jkr. Mci p. n. m. i całej Rzptej, aby fundacye WW 
00. Jezuitów, Trynitarzów stanisławowskich. Karmelitów drohobyckich konstytucyą sejmu te- 
raźniejszego approbowane zostały ex eodemque zelo ac particularium sancitorum i oraz erga 
religionem IMci księży Teatynów warszawskich i lwowskich teraz fundujących się et meritorum 
ich w Rzptej recordatione, fundacye pomienione cum omnibus dla nich wszystkich attinentiis, 
annexis et annectendis o podobną instabunt approbacyą. 

44. Popowicze według prawa exceptis personis do usługi cerkiewnej praescriptis, re- 
liqui ad subditatum cogantur efficient. 

45. Dobra Święty Spaś, Straszewice cum attinentiis iuxta fundationem Lwa książęcia 
ruskiego ad mensam episcopalem Premisliensem ritus graeci uniti aplicentur, clerus zaś eiusdem 
ritus od czynszów et quavis datione liberetur. 

46. O zabicie szkaradne arte connivenfi przez ludzi komendy rossyjskiej i zrabowanie 
na kilkadziesiąt tysięcy Św. p. IMci p, Teodora Papary cześnika podolskiego upomną się 
IMcie pp. posłowie, aby tantum et scandalosum crimen nie poszło impune i circa personales 
poenas ex deliquentibus w zabranych rozbojem przy zabiciu sumach i rzeczach sukcessorowie 
tegoż IMci p. Papary odebrali satysfakcyą. 

47. O sumach neapolitańskich, o wykupnie Elbląga i klejnotów, o prowincyi kurlandz- 
kiego de feudo pruthenico i innych Rzptej własnościach cum Republica conformiter znosić się 
IMcie pp. posłowie, na żadną jednak awulsyą najmniejszego kraju ani gruntu, ani na żadną 
exwinkulacyą feudi nie pozwolą. 



198 1740 76 

48. De incompatibiliłate starostw z wójtostwami reassumpcyą dawnego prawa idque 
cum indilata executione memores erunt, jakoteź konstytucyami anni millesimi sexcentesimi decimi 
tertii, titulo : warunek osiadłości dygnitarzów. 

49. Abrogacya myt niesłusznych lubo jest dawnem i świeższem prawem opisana, aby 
do kluby omnino et indilate wprawiona była, tak dla uniwersalnego skarbu Jkr. Mci i Rzptej 
profitu jako i szlacheckich podwod kilkunastą konstytucyami obwarowanych bezpieczeństwa, 
auctio poenarum z naznaczeniem wieży tam super principalibus ratione incontinentiae Żydów, 
arendarzów, przewoźników, mytników et quocunque titulo celników, quam super eisdem personis 
cum poena mille marcarum pro qualibet vel minima podwód szlacheckich violatione interpo- 
nenda et ex regestro quovis simplici nullo excepto praeciso beneficio aresti w trybunale koron- 
nym vindicanda. Co się ma rozumieć i o przewozach zbytecznie wydzierających osobliwie na 
Dniestrze, aby nie brano więcej tylko po dwa grosze od wozu podwód szlacheckich. 

50. Wielkie abusus praetextu libertatis jako ab experientia widzimy dzieje się na sejmi- 
kach pomiędzy IMciami szlachtą bracią naszą possessye swoje realne mających, ludzie im- 
possessionati, vagabundi służący, podstarościowie et qualicunque modo et titulo od kogo de- 
pendujący et servicia subiecta reprezentujący mieszają się, dobro pospolite impediunt, gverras 
et tumultus excitant a czasem przekupieni rwą sejmiki, a tak obradom publicznym et bene 
de Republica sentientibus wielka dzieje się krzywda , zaczem aby to było prawem 
obwarowano \ 

51. Nie mogąc przesłuchać ustawicznych kwerel IMci braci naszych dobra swoje na po- 
graniczu węgierskiem mających o wielkie ruinę i szkody przez ludzi zagranicznych węgierskich 
poczynione gwałtownie irrupcye, chłopów wykoczowanie, konspiracye. przeto obligujemy 
IMciów pp. posłów naszych , ażeby o tych wiolencyach donieśli Jkr. Mci i IMci p. posłowi 
lub rezydentowi od Najjaśniejszego cesarza IMci destynowanemu referant i domówili się o re- 
assumpcyą komissyi dawnemi konstytucyami obwarowanej. 

52. Desideria IMciów pp. Tatomirów o wójtostwo w Podbużu jeszcze żyjącym osobom 
służące, aby przy nim utrzymani byli, także IMciów pp. Dobrzańskich o część w Dobrej ich 
gniazda dziedzicznego, nescitur qualiłer do królewszczyzny przywłaszczonej, tudzież o eliberacyą 
z abszytem IMci p. Hyzdoffa hospodara wołoskiego w koronie indygenat mającego wnuka, 
którego IMć p. generał Szybilski do służby necessytując w areszcie trzyma, clementiam Jkr. Mci 
pp. posłowie nasi implorabunt et interponent, aby tak tenże IMć p. Hysdoff jako i IMć p. 
Tyrawski siostrę rodzoną pomienionego IMci p. Hysdoffa a wyżej wyrażonego hospodara wo- 
łoskiego wnukę za sobą mający, przy possessyi spokojnej wsie Zarajska do klucza Kupnow- 
skiego należącej, in satisfactionem meritorum dziadowi hospodarowi wołoskiemu od Najjaśniej- 
szych antecessorów Jkr. Mci nadanych, zostawali. 

53. O podobnąź ciż IMcie pp. posłowie majestatowi Jkr. Mci dla IMci pani Turkułło- 
wej suplikować będą łaskę i konsens na klucz liszniański, aby vigore onego dobrotliwie sobie 
od Jkr. Mci p. n. m. wydanego na pomieniony klucz liszniański któremu z synów swoich 
uczyniła cessyą. 

54. Ziemstwa po województwach, ziemiach i powiatach, aby mogły być restabiliowane 
a starostowie grodzcy, aby in personis roczki sądzili i ich officya kwerelle niezaniedbywali ; 
in executione decretorum et processuum promptitudinem et iustitiae administrationem obserwo- 
wali sub poenis contra negligentes officiales sancitis IMcie pp. posłowie utrzymować będą. 

55. Miasto Tyrawa alias Mrzygłod w ziemi sanockiej przez ogień, wodę i podatki zruj- 
nowane, wystarczyć oneribus nawet subsistere nie mogąc, aby jakową allewiacyą et subsidium 
od Rzptej mieć mogło instancyą wniosą. 

' Fasc. lwów. oryg. ma tutaj ustęp dłuższy przez marszałka sejmikowego wykreślony, w ten 
sposób, że treści odczytać niepodobna. 



76-77 1740 199 

56. Starostwo rzeczyckie in sinum łaskawego i sprawiedliwego Jkr. Mci respektu od- 
dadzą IMcie pp. posłowie. 

57. Ziemia zaś sanocka to praecipue IMciom pp. posłom praecommittit i obliguje, żeby 
podatek presse czopowego i szelęźnego, który in exigua ąuantitate będący ledwie na ludzi 
prezydyalnych, necessario et mediante legę trzymanych, wystarczający in ordine do aukcyi wojska 
żadną miarą nie dopuściili ani pozwolili, ale innym sposobem proportionata taż ziemia, iuxta 
situationem suam, non recusat media. Także o restytucyą poddaństwa do Węgier zbiegłego 
i wykoczowanego i o inne krzywdy pograniczne upomną się; także o wydanie konsensów 
z kancellaryi koronnej na królewszczyzny praecabuntur. 

58. Cetera activitati et dexteritati IMciów pp. posłów naszych praecommittimus obli- 
gując et per fidem, honorem et conscientiam obtestando IMciów, aby tam iuxta praesentem 
quam anteriores instructiones antę omnia interesa do dobra uniwersalnego Rzptej i wojewódz- 
twa naszego całości referując się, deinde desideria concivium promowować i utrzymać starali 
się. W ozem gdy uznamy activam et efficacem applicationem vota gratitudinis przyrzekamy. 

59. Którą to instrukcyą rękami WWlMci marszałka koła naszego rycerskiego i assesorów 
z ziem na to uproszonych i delegowanych podpisaną do akt autentycznych województwa na- 
szego podać zlecamy. Datum w Wiszni Sądowej in loco consultationum solito, podczas sejmiku 
poselskiego generału województwa ruskiego die et anno ut supra. Marcin Alexander z Wie- 
niawy Wieniawski chorąży ziemi przemyskiej marszałek koła rycerskiego województwa ruskiego 
generału wyszyńskiego, Jerzy A. Łączyński podkomorzy ziemi lwowskiej i powiatu żydaczew- 
skiego uti assessor. B. Ustrzycki S. Z. Pm. 

Castr. Leop. Rei. 515 p. 1784-1803; Castr. Prem. Rei. 553 p. 2351—2371; Fasc. Cop. C. Leop. 43, 
p. 1841-1861; Fasc. Cop. Castr. Żydacz. 14 Nr. 385. 



Wisznia, 13 września 1740. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo generału województwa ruskiego 
zjechaliśmy się do Wiszni in locum consultationum solitum według prawa koronnego na sej- 
miki, t. j. electionis IMciów pp. deputatów na trybunał koronny w poniedziałek po Narodzeniu 
Najświętszej Panny Maryi, t. j. dwunastego miesiąca września et in crastino według zwyczaju 
na gospodarski przypadające, po rozeszłym wczorajszym sejmiku, na dniu zaś dzisiejszym t. j. 
dnia trzynastego Septembris na sejmiku gospodarskim szczęśliwie sub regimine JWIMci p. Jana 
Siemińskiego kasztelana lwowskiego ex unanimi consensu et voto nemine contradicente doszłym 
takowe uchwalamy i postanawiamy laudum. 

2. A naprzód do elekcyi WlMci pp. komisarzów na trybunał radomski przystąpiliśmy, 
t. j. z ziemi lwowskiej i powiatu żydaczowskiego WIMci p. Michała Urbańskiego podczaszego 
żydaczewskiego na rok tysiączny siedmsetny czterdziesty pierwszy usque diem secundam Aprilis 
in anno millesimo septingentesimo ąuadragesimo secundo iuxta currentiam w tejże ziemi koń- 
czący się, od tego zaś czasu na rok jeden także tysiączny siedmsetny czterdziesty i drugi et 
in anno millesimo septingentesimo ąuadragesimo tertio die similiter secunda Aprilis kończący 
się WIMci p. Drogomira komornika granicznego lwowskiego, z ziemi zaś przemyskiej W IMci 
p. Jana Charczewskiego starostę cieszkowskiego a z ziemi sanockiej WMci p. Konstantego 
Humnickiego miecznika lwowskiego na dwie lecie z tych obydwóch ziem conseąuenter po sobie 



200 1740 77 

idący usitata praxi cum plena iurisdictione tak na trybunale radomskim occupandi miejsce wo- 
jewództwa naszego ruskiego jako też wszelkich dyspozycyi ziemiańskich regimen possidendi 
w czasie opisany wyżej uprosiliśmy i obrali, jakoż praesentibus upraszamy i obieramy. 

3. Przy tem przeszłe wszystkie lauda sancita i dyspozycye generału naszego jako et in 
particulari ziem i powiatów praesenti laudo approbujemy, konfirmujemy i ratyfikujemy. 

4. A że farrago kalkulacyi in tam stricto tempore tu się na sejmiku expedyować nie 
może, tudzież inne dyspozycye ziem do porządku dobrego należące exigunt, więc sądy redden- 
darum rationum seu excipiendarum calculationum anterioribus laudis uchwalone in subseąuens 
utrzymując reassumujem et iuxta limitationes cuiusvis terrae kontynuować się mają, które jednak 
pro interim w żadne materye nowych dystrybut wdawać się nie powinna, kalkulacye zaś od 
IMciów pp. exaktorów i superintendentów podatków ordinaria praxi excipient. 

5. A ponieważ WIMć p. Antoni Żurowski łowczy bracławski pokazał na teraźniejszym 
sejmiku functionis suae podatku czopowego w ziemi przemyskiej, który trzymał kalkulacyą 
z podpisem ręki JWIMci p. Sołtyka kasztelana przemyskiego i innych IMciów pp. do słuchania 
kalkulacyi delegowanych, jako to WIMci p. Marcina Kraińskiego łowczego sieradzkiego, 
WIMci p. Jana Błażowskiego cześnika łrębowelskiego, zaczem tegoż IMci p. Żurowskiego łow- 
czego bracławskiego do tychże sądów przemyskich reddendarum rationum odsyłamy, ażeby 
zweryfikowawszy tęż samą kalkulacyą cum decretis mógł kwit otrzymać de gęsta functione sua 
na tychże sądach, similiter sukcessorów WIMci p. Morskiego cześnika przemyskiego tudzież 
pozostałą i sukcessorów św. WIMci p. Józefa Błażowskiego łowczego przemyskiego i innych 
kalkulacyą podobnej funkcyi na też sądy przemyskie remittimus. 

6. Ziemia zaś lwowska z powiatem żydaczewskim takową sobie czyni dyspozycyą. 
Primario podatki obydwa tak czopowego jako szelężnego według prawa i dyspozycyi swojej 
należące in subseąuens iuxta currentias onych reassumuje dając szelęźne w dyspozycyą WIMci 
p. komisarza, a czopowe na dwa roki pro annis millesimo septingentesimo ąuadragesimo primo 
et millesimo septingentesimo ąuadragesimo secundo w administracyę WIMciów pp. Alexandra 
Gorzkowskiego skarbnika lwowskiego i Tomasza Żuroskiego stolnika żydaczewskiego takowym 
sposobem : że pierwszy rok ma trzymać IMć p. skarbnik ale zaraz in vim funkcyi administra- 
torskiej, którą nie większą jak po dwa tysiące zł. naznacza ziemia na rok, ma na początku 
zapłacić tysiąc zł. p. WIMci p. Żuroskiemu, similiter drugi rok ma trzymać ten podatek WlMć 
p. Żuroski, ale zaraz na początku tysiąc zł. p. ma dać WIMci p. skarbnikowi. In futurum zaś 
mając wzgląd na merita IMciów pp. Pętkowskiego podczaszego nurskiego, Marcina Monasterskiego 
łowczego chełmskiego i Józefa Izbińskiego cześnika smoleńskiego onych do tejże funkcyi czopo- 
wego ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego rekomendujemy. 

7. Szelęźne zaś w mieście Lwowie na kontynuacyą murów koło tegoż miasta do Ber- 
nardynów a potem na reparacyą burków, a na potem na jeden rok na reparacyą kamienic 
w rynku obalonych dysponujemy, salva ordinatione eo in passu ziemi na sądach reddendarum 
rationum, które kamienice i jako mają reparari et quo fine vel emolumento ziemi to się ma 
stać facienda et salva calculatione et etiam adminiculo WIMci p. komisarza. 

8. A jako oczywiście widzimy, że przez obarczenie wyderkafów kościelnych kamienice 
po miastach upadają i niszczeją, że IMcie spirituales personae nie mają względu na reparacyą 
dachów, na potrzebne szkarpy podpierające mury, i na same reparacye, bez których stać ka- 
mienica nie może, suum contingens et nimis praeaggravans upominają się, w sądach duchownych 
processują , klątwami, inhibicyami innemi, depaktacyami ludzi ciemiężą et ad deserendum przy- 
muszają i tak niszczeją miasta i z Lwowem jako i z Przemyślem toż się dzieje, tak subve- 
niendo ulteriori ruinae miast pomienionych nietylko na sejmie przez JWIMciów pp. posłów 
naszych o zniesienie lub extenuacyą takowych wyderkafów starać się będziemy jako i w in- 
strukcyi ten punkt podaliśmy, ale et praesentibus obligujemy JWIMci p. kasztelana lwowskiego, 



77 1740 201 

aby nomine publico województwa naszego napisał listy tak do IMci księdza nuncyusza jako 
ad iliustrissimos loci Ordinarios o potrzebną de iustitia tych wyderkafów allewiacyą, na kamie- 
nicach zaś upadłych, ażeby mogły erigi na lat choć trzydzieście iibertacyą, tudzież hsty do tegoż 
IMci księdza nuncyusza i do IMci księdza prowincyała Franciszkańskiego, uskarżając się no- 
mine publice na konwent przemyski 00. Franciszkanów, osobliwie IMci księdza teraźniejszego 
gwardyana o tak wielką krzywdę, honoru wiolencyą i oppressyą szlachcica brata naszego IMci 
p. Andrzeja Zielonki podczaszego Winnickiego od nich poniesioną, aby iusta mogła urgeri satys- 
fakcya i takowej na dalsze czasy licencyi uskromienie. 

9. A ponieważ kondescenzya ziemi naszej lwowskiej z jurysdykcyami przy mieście 
Lwowie będącemi z dekretów trybunału radomskiego in limitatione pendet, tedy obligujemy 
WIMci p. komisarza naszego, aby nie litując fatygi i kosztu tęż kondescenzya do skutku jako 
najprędzej przyprowadził i podatki ziemiańskie z tych to jurysdykcyi w klubę realnej impor- 
tancyi wprawił a dawną renitencyą (sic) i remanenta windykował, IMciom też pp. assesorom 
naznaczone pensye wypłacił. 

10. Jako zaś opisano jest w dyspozycyi ziemiańskiej, żeby od piw prostych i innych 
przewoźnych od beczki i od wszelkich likworów płacono podatki, tak et laudo praesenti raty- 
fikujemy tęż uchwałę i onę ad executionem przywieść zlecamy, co i ziemia przemyska tenże 
punkt akceptuje et similiter decyduje. 

11. Które to ziemia przemyska podatki tak czopowego na rok jeden per plus offeren- 
tiam WIMci p. Antoniemu Borzęckiemu podkomorzemu przemyskiemu cum consensu et bene- 
placito acceptationeque jegoż za sumę dwadzieścia i cztery tysiące zł. p. bez wszelkiej defalki 
in tenutam et dispositionem puszcza, pozwalając temuż WIMci p. podkomorzemu w miastecz- 
kach znaczniejszych swoich contra-regestrantów trzymać i realnej importancyi inwestygować. 
Sumę zaś pomienioną dwadzieścia i cztery tysiące zł. p. za assygnacyami WIMci p. komisarza 
tejże ziemi przemyskiej, observata nihilominus potioritate paracta realnie wypłacać będzie po- 
winien, dlaczego sądy reddendarum rationum ziemi przemyskiej mają w to wejrzeć i wszystkie 
kalkulacye zweryfikować, cum specificatione każdego, kto już skąd i jak wiele wziął, ut nemo 
fraudetur et iuxta potioritatem aby każdy czekając był pewien swojej in tempore satysfakcyi. 
Do których to sądów interesa IMci p. Świechowskiego podczaszego podolskiego jako weterana 
i z dawną pretensyą konkurrującego singulariter rekomendując także JWIMci księdza sufragana 
przemyskiego tudzież WIMci p. Drohojowskiego chorążego żydaczowskiego ratione trzymania 
komendy chorągwi sub interrego proprio sumptu i IMci p. Manasterskiego łowczego chełmiń- 
skiego ratione subsidii za potopienie znaczne i szkodę na Dniestrze, jako i wszystkie inne de- 
sideria IMciów pro plenaria recognitione et providenda recompensa, jednak i non alterando 
potioritatem stabilitam odsyłamy, 

12. Także interes IMci p. Stanisława Duchnowskiego stolnika zwinogrodzkiego subde- 
legata grodzkiego przemyskiego, za expedyowane kondescenzye i sprowadzane do miast i mia- 
steczek ziemiańskie przez lat kilka exekucye, t. j. deservitam mercedem cum grata memoria 
ad potioritatem non spectantem na też sądy reddendarum rationum singulariter rekomendu- 
jąc odsyłamy. 

13. Papiery ziemiańskie, które po nieboszczyku Św. p. IMci p. Mniszku marszałku kon- 
federackim pozostałe do rąk JWIMci p. Sołtyka kasztelana przemyskiego dostały się, aby do 
ziemstwa przemyskiego były oddane i reponowane tegoż WIMci p. kasztelana upraszamy. 

14. Także za p. poczmajstrem jarosławskim dawnym, któremu IMć p.pocztmeister gene- 
neralny warszawski chce tę funkcyę odebrać, aby się przy niej utrzymał, negotium to temuż 
JWImci p. kasztelanowi przemyskiemu praecommittimus. 

15. Doniesiona nam jest wielka krzywda i oppressyą IchMci szlachty braci naszych 
wójtostwa w ekonomii Samborskiej Jkr. Mci za przywilejami Najjaśniejszych królów polskich 



Aku grodzkie i ziemskie XIIU. 



26 



202 1740 77 

wielą konstytucyami warowane trzymających, że i teraz świeżo wyszłe palety z zamku Sam- 
borskiego na impozycyą prywatną contra leges regni et praecipue constitutionem anni millesimi 
sexcentesimi sexagesimi noni łiiberny titulo saskiej po trzydzieście i dwa tynfy z każdego łanu 
emunctive pretendowanych, zaczem jako to jest non sine vi legum regni takowa prywatna bez 
żadnej uchwały Rzptej tego zakazanego podatku impozycyą, tak obligujemy IMciów pp. posłów 
naszych anteriori laudo na sejm ordynaryjny warszawski obranych, sub fide, honore et con- 
scientia, aby te materye promowowaii na sejmie, aby takowe abusus tollantur et in reliąuis 
według instrukcyi od nas IMciom danej, którą formiter ratyfikujemy sprawili się, upominając 
IMciów pp., że na sejmiku relationis pilno rezolucyi tego interesu co nam sprawią od IMciów 
słuchać będziemy. 

16. Zachodzą takie qverimoniae a concivlbus nostris, że po grodach wielki nieporządek 
dzieje się, akta od lat kilkunastu nie indukowane a interim depaktacye exercentur. Więc obli- 
gujemy WIMciów pp. starostów grodowych całego generału naszego i IMciów pp. officyalistów 
praesentibus, aby w to pilno wejrzeli, żeby te depaktacye tollantur a księgi jako honorów i fortun 
naszych depozytorów ad perfectum reducantur statum et conservationem. 

17. Za plenipotentów na trybunał radomski na rok jeden przyszły tysiączny siedmsetny 
czterdziesty pierwszy z ziemi lwowskiej IMci p. Łukawskiego subdelegata grodzkiego lwow- 
skiego a ziemi przemyskiej IMci p. Tomasza Dwernickiego podstolego żytomirskiego obieramy 
i onym pensyą po trzysta zł. p. a nie więcej naznaczamy et vigilantiam interesów ziemiań- 
skich zalecamy. 

18. Chcąc zaś cursum iustitiae akcellerować upraszamy JWIMci p. kasztelana lwowskiego, 
aby nomine publico całego generału naszego ruskiego napisał list do JO księcia IMci Czarto- 
ryskiego wojewody naszego ruskiego, aby uniwersały na elekcye ziemstwa po wszystkich naszych 
ziemiach także na elekcyą podkomorską sanocką wydać et publicam emeritorum civium satis- 
factionem accelerare raczył. 

19. Drugi także list nomine publico do JWIMci p. starosty lwowskiego, aby na Pod- 
zamczu i po pod Wysoki Zamek piasków nikomu (jako dotąd na wszelkie fabryki zwykli) wy- 
bierać, skąd successu temporis osunienie murów może contingere, niedopuścił. napisać JWIMci 
p. kasztelana lwowskiego obligujemy. 

20. Deklaracye zaś dawne per lauda et dispositiones z ziemi lwowskiej pro interesse 
WIMci p. Doliniańskiego skarbnika lwowskiego in praetensionibus jego nastąpione pro exe- 
cutione et providenda satisfactione do tejże ziemi naszej lwowskiej odsyłamy. 

21. Ziemia zaś sanocka takową u siebie postanowiła dyspozycyę. Ponieważ WIMć p. 
Błoński cześnik podolski, już razy kilka de praetensione funkcyi tak poselstwa jako i komi- 
sarstwa dla obligacyi concivium prześwietnej ziemi sanockiej condescendit, co i teraz laudabili 
exemplo propter bonum publicum i utrzymania potrzebnego, najbardziej w tym czasie obrania 
IMciów pp. komisarzów sejmiku renovando funkcyi komisarskiej in personam WIMci p. Kon- 
stantego Humnickiego miecznika lwowskiego ustąpił, więc ziemia sanocka concordantibus votis 
po expedyowanej funkcyi teraźniejszego komisarza, nie komu innemu tylko WIMci p. Błoń- 
skiemu cześnikowi podolskiemu etiam in casu nie dojścia sejmiku na ten czas gospodarskiego 
authoritate praesentis laudi tęż samą komisarską funkcyą na lat dwie practicato exemplo 
deklaruje. 

22. Teraźniejszemu zaś WIMci p. komisarzowi naszemu sanockiemu usitata praxi w ziemi 
naszej sanockiej za tąż funkcyą corocznie po dwa tysiące zł, p. z podatku czopowego ziemi 
naszej (który in manus i do dyspozycyi IMci p. oddajemy) naznaczamy hac conditione, ażeby 
z tegoż podatku czopowego stipendium należące IMci p. rotmistrzowi prezydyalnemu, do której 
funkcyi na dwa roki IMć p. Antoniego Bielaskiego obieramy, a po nim na drugie dwa roki 
IMci p. Czerkaskiego rekomendujemy, po zł. pięćset na jego samego osobę za usługę rot- 



77 1740 203 

mistrzowską a z osobna ex consensu ziemi naszej na porucznika zł. dwieście praesentibus 
naznaczone corocznie wypłacał, a IMć p. rotmistrz porucznika człeka capacem i pilnego swojej 
professyi i mającego possesyą ma prokurować i za niego odpowiedzieć. 

23. Okrom zaś powiatowycłi dwudziestu trzech łanowych pachołków, którzy mają sti- 
pendium swoje z łanów należące, pozwala ziemia nasza sanocka na aukcyą dwunastu pachołków 
ażeby IMć p. rotmistrz na pół roku na usługę ziemi sanockiej zaciągnął, których to pachołków 
dwunastu usługa wraz z łanowymi dwudziestu trzema zaczynać się powinna. Na zapłatę zaś 
tym dwunastu pachołkom aukcyonalnym z czopowego ziemi naszej zł. siedmset dwadzieścia 
naznaczamy, rachując na każdego pachołka po zł. sześćdziesiąt i obligujemy IMci p. komisarza 
ziemi naszej, ażeby deaerario ziemi te zł. siedmset dwadzieścia pomienionemu IMci p. rotmistrzowi 
przyszłemu wypłacił. 

24. Którego IMci p. rotmistrza obligujemy, ażeby jako łanowych ziemiańskich naszych 
tak i tych dwunastu aukcyonach pachołków in pleno numero zawsze na usługę ziemi i na 
pilnowanie granic i szlaków konserwował a na żadne prywatne ani swoje roboty, swemu pry- 
watnemu porządkowi służące, ich nie obracał, ani onych na jakowe uchowaj Boże zajazdy 
miał extra consensum całej ziemi pozwalać. I to obserwować obligujemy IMci p. rotmistrza 
prezydyainego, żeby ludzi tak łanowych jak aukcyonalnych suspectos w służbie ziemiańskiej 
nie konserwował, ale w należytym rygorze i porządku odzianych dobrze i płatnych z należytym 
moderunkiem trzymał. 

25. Kiedy zaś bez plenipotenta na prześwietny trybunał radomski nie będzie się mogła 
obejść ziemia nasza sanocka a in ąuantum będzie widział tego potrzebę WIMć p. komisarz 
gtneralną całej ziemi naszej a nie partykularną w jakiej sprawie, tedy dajemy hanc potestatem 
praesenti laudo WIMci p. komisarzowi ziemi naszej, ażeby imieniem naszem tam w Radomiu 
zapisał authentice plenipotenta do promowowania spraw całei ziemi, na którego co spendować 
będzie przyjąć in calculo WIMci p. komisarzowi powinniśmy z podatku czopowego w rękach 
IMci p. będącego. 

26. A ponieważ dłużej po skończonej swojej funkcyi WIMć p. Jerzy Cieszanowski rot- 
mistrz prezydyalny ziemi naszej sanockiej tylko ad primam Maii następującego roku tysiącznego 
siedmsetnego czterdziestego pierwszego tęż pomienioną retinebit funkcyą, więc jako residuum 
niedobranej kwoty przez ś. p. IMci p. Maxymiliana Cieszanowskiego in antecessum rotmistrza 
prezydyainego ziemi naszej sanockiej ojca kończącego teraźniejszą funkcyą na potrzebę ziemi 
naszej sanockiej za osobliwym od nas danym skryptem wygodzoną tak z osobna pracy i fatygi 
całej ziemi naszej przez tak wiele lat cum dispendio zdrowia i własnej fortuny oświadczonej 
debitam recompensam et gratitudinem do kongressu całej ziemi naszej podczas sądów grodz- 
kich odkładamy, ażeby na ten czas circa calculationem pomienionego IMci p. rotmistrza należąca 
nastąpiła satysfakcya. 

27. Desiderium iustum w całym generale naszym wniesione od WIMców pp. Ludwika 
Urbańskiego skarbnika wieluńskiego o wieś Bukowce i Wojciecha Zombrzydzkiego starosty 
mrzygłodzkiego respektem znacznej w dobrach IMciów przez lat kilka nad zwyczaj wód inun- 
dacyi i przez gradobicie zbóż wszystkich penitus zniszczenia i przez ogień nieznośny pomie- 
nionych dóbr IMciów zrujnowania, jako wizye i abjurata grodzkie fusius obloąuuntur particulari 
WWIMciów pp. komisarzów generału województwa naszego commitimus dexteritati, ażeby 
raczyli wnieść to in publico w prześwietnym trybunale radomskim i instancyonowali za pomie- 
nionymi IMciami, aby skarb koronny bonifikował lak wielkie ruiny IMciów z superaty pogłó- 
wnego i gdzieindziej przeniósł podatek subsidii charitativi, ponieważ z pomienionych zrujnowa- 
nych wszyscy prawie poddani ob summam egestatem na Podole pouchodzili. 

28. Naznaczona anterioribus laudis od ziemi naszej sanockiej summa collegio Crosnensi 
WW. 00. Jezuitom zł. dwa tysiące a in parte tylko wypłacona, więc ad potioritatem ułożonych 



204 1740 77-78 

w pomienionych laudach innych sum odkładamy, deklarując pomienionemu coUegium Krosiń- 
skiemu futuro Deo dante tempore residuum dopłacić a WlMci p. Marcina Manasterskiego łow- 
czego chełmińskiego pro satisfactione pięciuset zł. p. anteriori laudo za pracę secretarii woje- 
wództwa naszego podczas konfederacyi naznaczonych do WlMci p. komisarza naszego 
odsyłamy. 

29. Jako zaś zna intaminatam fidem cała ziemia sanocka WIMci p. Józefa Stadnickiego 
podczaszego ziemi naszej sanockiej i komisarza, w którego ręku była exakcya czopowego przez 
lat cztery z teraźniejszym inciusive tysiącznym siedmsetnym czterdziestym, lubo teraz WlMć p. 
podczaszy kaikulacyą chce uczynić, ale że czas szczupły nie wystarcza, więc podczas sądów 
grodzkich sanockich tęż kaikulacyą w przytomności na ten czas WlMciów uczynić obliguje 
się, po której to kalkulacyi pomienionego WIMci p. podczaszego kwitować ziemia cała nasza 
sanocka powinna będzie. 

30. Które to laudum in omnibus et singulis punctis et cathegoriis cały nasz generał 
województwa ruskiego approbując, konfirmując i ratyfikując ręką JWIMci p. kasztelana lwow- 
skiego jako koła naszego rycerskiego na ten czas prezydującego senatora podpisane, aby do 
wiadomości wszystkich doszło, ad acta grodów generału naszego podać rekomendujemy. Działo 
się w Wiszni na sejmiku gospodarskim die decima tertia Septembris anno millesimo septingen- 
tesimo ąuadragesimo. Jana Siemiński kasztelan lwowski. 

Castr. Leop. Rei. 545 p. 1936-1951; Fasc. Cop. Castr. Prem 111 p. 3297-3306. Punkta dotyczące 
ziemi sanockiej w Castr. Sanoc. Rei. 230 p. 85—81 pod nagłówkiem : Projekt do laudum generalnego prze- 
świetnej ziemi sanockiej. 



78. 

Przemyśl, 26 września 1740. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Premisliae in congressu Ulustrium mfcorum. dignitariorum et incola- 
rum terrae eiusdem pro łudiciis reddendarum rationum et faciendarum calculationum vigore laudi 
particularis Yisnensis idque ex limitatione pro die hodierna in actu contenta incidenti, feria se- 
cunda antę festum S. Michaelis Archangeli proxima A. D. 1740. 

2. Sąd reddendarum rationum et faciendarum calculationum terrae Premisliensis una 
cum officio castrensi capitaneali PrenTisliensi na fundamencie uchwał wiszyńskich tak dawniej- 
szych jako i tegorocznej die 13 Septembris anno praesenti per incolas palatinatus Russiae po- 
stanowionej zjechawszy się na termin dzisiejszy ex anteacta limitatione przypadający, reassumpta 
iurisdictione sua sub auspiciis JWIMci p. Sołtyka kasztelana przemyskiego, sub directione 
WIMci p. Borzęckiego podkomorzego przemyskiego, naprzód ponieważ WIMć p. Józef Choy- 
nacki komornik ziemski przemyski anteactus czynów i obrad miejsca tego pisarz, sine omni 
nota et censura przepędziwszy gloriose longam annorum seriem permissu divino in senili aetate 
in yiribus suis osłabiał, dla czego na kongres niniejszy nie ściągnął i owszem przez przyjaciół 
swoich impossibihtatem zjechania i pisania ogłosił, więc in tali casu in locum pomienionego 
WIMci p. komornika, za ustąpieniem WIMci p. Jaworskiego miecznika kijowskiego pisarza 
grodzkiego przemyskiego uprosił do pióra IMci p. Gwidona Marcellego Siedliskiego wicesge- 
renta grodzkiego przemyskiego, którego przy oświadczeniu wdzięczności od ziemi naszej 
obligował, aby zawsze na kongresy miejsca tego wcześnie zjeżdżał i actus omnes fideliter 
konnotował. 



78 1740 205 

3. Deklaracya ludziom prezydyalnym ziemi przemyskiej. Na wniesioną suplikę od ludzi 
prezydyalnych ziemi przemyskiej do kongresu sądu tego podaną o różne krzywdy i wiolencye 
od różnych osób poczynione tymże ludziom prezydyalnym takowa zachodzi sądowna dekla- 
racya, aby WIMć p. Piotr Wistocki cześnik gostyński teraźniejszy rotmistrz prezydyalny ziemi 
przemyskiej wejrzawszy w też namienione krzywdy i wiolencye ubi et cum quo de iure 
venerit windykować raczył, przez co merebitiur od całej ziemi przemyskiej recognitionem. 

4. Deklaracya WIMci p. Błażowskiemu cześnikowi trębowelskiemu. Ponieważ WIMć p. 
Jan Błażowski cześnik trembowelski antecedaneus rotmistrz prezydyalny ziemi przemyskiej 
użala się, że dotąd nie odebrał z miasta Skolego z podatku czopowego administracyi Św. p. 
WIMci p. Morskiego cześnika przemyskiego zł. trzechset a z podatku szelężnego administracyi 
WLMci p. Wolskiego kasztelanica przemyskiego zł. sześciuset, także dwóch tysięcy czter- 
dziestu sześciu zł. z kurencyi tegorocznej podatku czopowego administracyi ś. p. WIMci p. 
Józefa Blażowskiego łowczego przemyskiego dawniejszą deklaraeyą sądu tego feria secunda 
post dominicam ludica ąuadragesimalem proxima anno praesenti in rem sui napisaną do zapła- 
cenia naznaczonych, więc jeżeli miasto Skole in ulteriori renitentia w wypłaceniu wyżej wyra- 
żonych podatków sumę wraz złączaną dziewięćset zł. p. wynoszących zostawać będzie, tedy 
sąd nininiejszy obliguje WIMci p. Piotra Wistockiego cześnika gostyńskiego rotmistrza tera- 
źniejszego prezydyainego ziemi przemyskiej, aby pro adminiculo do exekwowania pomienio- 
nego miasta Skolego dla wybrania pomienionej sumy dał ludzi ziemiańskich prezydyalnych, 
byle żadnej aggrawacyi extraordynaryjnej miastu nie czynili. Sumę zaś 2040 zł. z podatku czo- 
powego kurencyi tegorocznej post fata WIMci p. Józefa Błażowskiego łowczego przemyskiego, 
administratora tegoż podatku WIMci p. Parczewskiemu staroście cieszkowskiemu i komi- 
sarzowi oddanego, temuż WIMci p. komisarzowi antę alias concurrentias do wypła- 
cenia zaleca. 

5. Deklaracya do oddania ksiąg komisarskich teraźniejszemu w. komisarzowi. Ponieważ 
pozostała i sukcessorowie ś. p. WIMci p. Jana Mniszka podczaszego i komisarza ziemi prze- 
myskiej jako też i WIMć p. Józef Drohojowski chorąży żydaczowski i komisarz immediatus 
ziemi przemyskiej ksiąg komisarskich i wszelkich dyspozycyi ziemiańskich teraźniejszemu WIMci 
komisarzowi dotąd nie oddali, a oraz ponieważ WIMć p. Józef Drohojowski chorąży żyda- 
czowski i komisarz ziemi przemyskiej immediatus z funkcyi swojej komisarskiej kalkulacyi nie 
uczynił, więc praesenti declaratione obstringuntur, aby na przyszłej incydencyi kongresu miejsca 
tego tak księgi komisarskie wyżej wspomnione i wszelkie dyspozycye ziemiańskie do funkcyi 
komisarskiej należące do odania WIMci p. Charczewskiemu staroście cieszkowskiemu i komi- 
sarzowi teraźniejszemu ziemi przemyskiej suo coram iudicio komportowane były pro eodemąue 
termino futurae incidenciae sądów WIMć p. Józef Drohojowski chorąży żydaczewski cum 
regestris perceptarum et dispositarum per se summarum adesse i kalkulacyą z pomienionej 
swojej uczynić ma. 

Liber disp. ter. Prem. 260 p. 71-73. 



206 1741 79 

79. 

Sanok, 18 stycznia 1741. 

Uchwały ziemian sanockich. 

1. My dygnitarze, urzędnicy i obywatele prześwietnej ziemi sanockiej na fundamencie 
laudi sejmiku gospodarskiego w Wiszni na generale województwa ruskiego w roku immediate 
przeszłym tysiącznym siedmsetnym czterdziestym trzynastego dnia miesiąca września uchwalo- 
nego zjechawszy się do Sanoka na czas i termin przez toż laudum naznaczone in ordine do 
wypłacenia kalkulacyi z exakcyi podatku czopowego w rękach WIMci p. Józefa Stadnickiego 
podczaszego ziemi sanockiej przez lat cztery będącego, ponieważ tenże Wp. podczaszy sanocki 
przeszły trybunału radomskiego komisarz na dzisiejszym kongresie coram nobis całej prze- 
świetnej ziemi sanockiej proceribus za funkcyej swojej komisarskiej z exakcyi podatku czopo- 
wego za lat cztery począwszy ab anno millesimo septingentesimo trigesimo septimo aż do roku 
immediate przeszłego tysiącznego siedmsetnego czterdziestego inclusive tak z percepty Jjako 
i z expensy pomienionego podatku czopowego rzetelną uczynił kalkulacyą, insuper zaległy 
kontyngens za manutencyą plenipotencyi w roku przeszłym tysiącznym siedmsetnym czterdzie- 
stym na komissyi radomskiej, actualiter będącemu IMci p. Stanisławowi Wielogorskiemu ple- 
nipotentowi ziemi naszej w trybunale radomskim teraźniejszemu regentowi grodzkiemu sanoc- 
kiemu zł. p. dwieście pięćdziesiąt residuitatis ex nunc do wypłacenia przyjmuje, więc my po- 
mienieni dygnitarze, urzędnicy, oficyalistowie i obywatele swojem i całej prześwietnej ziemi 
sanockiej imieniem pomienionego IMci p. Józefa Stadnickiego podczaszego ziemi sanockiej 
i jego sukcessorów z przerzeczonej exakcyi podatku czopowego zupełnie za lat cztery przypa- 
dającej likwidacyi praesenti in termino uczynioną in perpetuum bez żadnej zostawionej salwy 
kwitujemy oraz za funkcyą dwuletnią komissarską w trybunale koronnym radomskim godnie 
cum decore całej prześwietnej ziemi naszej odprawioną nie oschłą w sercach naszych brater- 
skich zapisujemy obligacyą. 

2. Na tymże kongresie naszym dzisiejszym przytomnemu tu JWIMci p. Konstantemu 
Humnickiemu miecznikowi ziemi lwowskiej teraźniejszemu na przyszłe dwie lecie następujące 
per libera vota et suffragia nostri obranemu komissarzowi funkcyi i godności komissarskiej 
oddawszy fasces, oto unanimi consensu obligujemy, aby z przyszłej następującej exakcyi po- 
datku czopowego tak WlMci p. Jana łowczego sieradzkiego, Jerzego skarbnika brzeskiego- 
kujawskiego Cieszanowskich, braci rodzonych, niegdy św. p. WIMci p. Maxymiliana Ciesza- 
nowskiego rotmistrza ziemiańskiego pozostałych sukcessorów iusta desideria wypożyczonej 
resztującej sumy in necessitatem prześwietnej ziemi na wypłacenie kontrybucyi moskiewskiej 
skomputowaną in unum zł. pięćset wynoszącą sumę, praevia obsequenda in rem prześwietnej 
ziemi ąuietatione wypłacił, oraz teraźniejszemu IMci p. Antoniemu Bielawskiemu na przyszłe 
dwie lecie obranemu prezydyalnemu rotmistrzowi, jego delegowanemu porucznikowi i pachoł- 
kom powiatowym zupełną ad mentem laudi uczynił satysfakcyą. A jeżeliby co swoich pie- 
niędzy de proprio JWIMć p. komisarz wypłacił, a z percepty czopowego i z retentów nie 
dobrał, więc zaraz instantanee przy oddaniu kalkulacyi po skończonj swojej funkcyi komissar- 
skiej powinni insuper erogowane in commodum ziemi według teraźniejszej dyspozycyi expensa 
od przyszłego IMci p. komisarza compensari IMci. 

3. A ponieważ przy uczynionej kalkulacyi przerzeczony WIMć p. podczaszy sanocki 
na niektórych miejscach pozostałe za lat cztery specifice podał in calculo praestito remanenta, 
więe windykacya onych czułej pilności i promocyi na przyszłej następującej komissyi radom- 
skiej IMci komisarza naszego praecommittitur, według taryfy w roku tysiącznym siedmsetnym 



79 1741 207 

trzydziestym siódmym per obiatam do grodu podanej, excepto Haczowskiego wójtostwa w po- 
sessyej WIMci p. Trzebieńskiego podczaszego ziemi bielskiej zostającego ex ratione, że nie jest 
ani miasteczko ani nova colonia tak pro praeterito jako et in futurum de libero nostri omnium 
assensu uwolnionego ; z których remanentów cokolwiek a retentoribus JWIMć p. komisarz od- 
bierze, to circa praestandam liąuidationem do sumy z exakcyi podatku czopowego przyłączy. 
A drugich retentów w nieoddaniu via iuris et processu ad ultimum gradum aby przycisnął 
obligatur. 

4. Przez fałszywe oraz i podwyższone miary tak w miastach, miasteczkach jako i po 
wsiach kędy practicantur et exercentur foralia, ponieważ się wielkie dzieją tak dworom jako 
i poddanym praeiudicia, dla tego WIMć p. Antoni Bukowski łowczy ziemi a podwojewodzy 
teraźniejszy sanocki ex munere konferowanej sobie i poprzysięgłej funkcyi podwojewodzińskiej 
omnium votis ultro obligatur, aby po tych wszystkich miastach, miasteczkach i foraliach na- 
leżytą miar uczyniwszy rewizyą wszystkie podwyższone miary in antecessum praktykowane 
znieść i popalić kazał a de novo z przyłożoną pieczęcią proportionate raz na zawsze posta- 
nowił i one sub seria animadversione et decernendis poenis delinąuentibus do obserwowania 
serio nakazał; oraz inne wszelkie kupców wagi, miary in genere et specie, aby tak wszystkich 
towarach jako i w różnych szynkach likworów oszukanie nie było, zrewidowawszy i nazna- 
czywszy punktualnie gdańskie miary i wagi one in locis consvetis publikować nakazał. 

5. Na tejże prześwietnej ziemi naszej sessyi lubo WlMć p. Bukowski łowczy grodzicki 
skarbnik starosta pilzneński ziemi naszej urzędnicy będąc na przeszłym immediate sejmie wal- 
nym warszawskim w charakterze poselskiej funkcyi z generału prześwietnego województwa 
ruskiego w Warszawie per tractum całego sześciuniedzielnego sejmu utrzymując całej prze- 
świetnej ziemi interesa, podług podanych sobie w punktach insirukcyi pro bono publico całej 
prześwietnej ziemi znacznym azardem własnej swojej substancyi, bonifikacyi i należytej za 
podjęte funkcye swoje pretendują satysfakcyi, jednakże ad praesens ziemia nasza nie ma spo- 
sobu uchwalić jakowego na tę WW pretendentom podatku satysfakcyą, co na partykularnej 
sesyi obserwując ojczyste prawa subsequi ullatenus nie może, więc te desideria przeszłych 
WW posłów pro determinanda satisfactione et debito gratitudinis sensu z teraźniejszego kon- 
gressu do przyszłego następującego sejmiku wiszyńskiego odkładamy, oraz propter firmius et 
stahile robur wyżej specyfikowane punkta sub authoritate sądów grodzkich sanockich rękami 
naszemi własnemi podpisujemy. Działo się w Sanoku dnia ośmnastego miesiąca stycznia 
tysiącznego siedmsetnego czterdziestego pierwszego roku. Józef Stadnicki podczaszy sanocki, 
Irzy Bukowski łowczy sanocki, Antoni Mrozek Krzelczycki wojski ziemski i sędzia grodzki sa- 
nocki, Konstantyn Humnicki miecznik lwowski komisarz ziemi sanockiej, Józef Malicki pisarz 
grodzki sanocki, Bogusław Błoński, Jan Orzechowski, Antoni z Folkowa Konopacki komor- 
nik graniczny przemyski, Jan z Hoczwie Bal, Józef Leszczyński, Józef z Berezicy Chrzę- 
stowski, Józef z Rojowa Rojowski wicesgerent sanocki, Antoni Bukowski, Józef z Wi- 
towa Witski. 

Castr. San. Rei. 230 p. 91-97; Fasc. Cop. Castr. San. 129 N. 1452. 



208 1741 80-81 

8o: 

Sanok, 18 stycznia 1741. 

Manifest ziemian sanockich przeciw artykułowi laudum wiszenskiego 

z 13 września 1740 r. 

1. Actum in castro Sanocensi feria quarta ipso die festi Sanctae Priscae Yirginis et 
Martyris anno Domini 1741. 

2. Yideatur hec loco manifestatio ex parte illustrium et magnificorum dignitariorum 
officialium et incoiarum inclitae terrae praesentis Sanocensis idque contra punctum laudi in 
comitiolis Visnensibus paiatinatus Russiae die decima tertia mensis Decembris ' (sic) anno 
immediate elapso 1740 celebratis, quod punctum scilicet ratione sammae ąuingentorum flore- 
norum polonicalium acsi magnifico Martino Manastyrski Yenatori Culmensi per incolas terrae 
Sanocensis declaratorum, quod punctum quando quidem tam ultra omnem scitum mfcorum. 
procerum et incoiarum terrae Sanocensis, quam ultra contentum raptularii laudi supra recensiti 
est adriotatum et appositum, proinde de invaliditate eiusdem puncti manifestatur ^ Cuius mani- 
festationis latior copia dabitur ex post. Josephus de Stadnilci Stadnicki Pocillator Sanocensis, 
Jerzy Bukowski, Ł. S. Antoni Mrozek Krzelczycki wojski ziemi sędzia grodzki sanocki, Konstanty 
Humnicki miecznik sanocki komisarz P. Z. sanockiej, Józef Malicki P. G. S., Bogusław Błoński, 
Antoni z Półkowa Konopacki komornik graniczny przemyski, Jan Oxa Orzecłiowski, Franciszek 
Giebułtowski. 1. z W. Witski, Józef Leszczyński, Jan z Hoczwie Bal, Józef z Brzezia Cłirząstowski. 

Fasc. Cop. Castr. Sanoc. 129 p. 1441. 

81. 

Przemyśl, 30 stycznia 1741. 

Uchwała ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt łiaec Premisliae in congressu illustrium mfcor. dignitariorum et incoiarum 
terrae Praemisliensis pro iudiciis reddendarum rationum et faciendarum calculationum vigore 
laudi Yisnensis idque ex limitatione pro die tiodierna legitime incidenti, feria secunda post 
festum Conversionis S. Pauli Appli. proxima Anno Domini 1741. 

2. WW 00. Franciszkanom przemyskim elemozyny pro animabus suffragiis carentibus 
zł. pięćdziesiąt naznaczamy, na które to zł. 50 IMć p. komisarz ziemi przemyskiej teraźniejszy 
ma wydać asygnacyą do miasta Przemyśla, aby z podatku czopowego kurencyi tegorocznej 
nieodwłocznie wypłacone były. JWlMci p. Marcina Manasterskiego łowczego chełmińskiego cum 
desiderio jego do kongresu naszego respektem przypadku jego na rzece Dniestrze wniesionym 
do przyszłego kongresu odsyłamy. 

Liber disp. terr. Prem. 260 p. 74-57. 



^ ma być: Septembris. 
2 Por. N. 74 a. 28. 



82 , 1741 209 

82, 

Przemyśl, 17 lipca 1741. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Praemisliae in congressu iii. mfcor. dignitariorum et incolarum terrae 
Premisliensis pro iudiciis reddendarum rationum et faciendarum calculationum vigore laudi 
Yisnensis idque ex limitatione pro die hodierna legit;ime incidenti feria secunda post festum 
S. Margarethae Virginis et Martyris anno Domini 1741. 

2. Sąd reddendarum rationum et faciendarum calculationum terrae Premisliensis una 
cum officio castrensi Premisliensi na fundamencie uchwał wiszeńskich zjechawszy się na termin 
dzisiejszy ex anteacta limitatione przypadający reassumpta iurisdictione sua, sub directione 
JWIMci p. Sołtyka kasztelana przemyskiego, zapatrzywszy się na dekret trybunału radomskiego 
między JWIMci p. Borzęckim podkomorzym ziemi przemyskiej i urodzonym W. Tomaszem 
Dwernickim przez laudum wiszynskie obranym plenipotentem aktorami z jednej, a miastami 
Przemyślem, Radymnem, Sieniawą, Tyczynem, Turka i innemi pozwanemi z drugiej strony, 
w Radomiu feria ąuarta post festum SS. et inviduae Trinitatis proxima AD. praesenti ferowany 
quo mediante nakazana jest kondescenzya na gruncie miasta Przemyśla in octo ab actu prae- 
sentii decreti septimanis proximis pro utraąue parte officiorum Leopoliensis, Zydaczoviensis, aut 
Sanocensis sive Premisliensis i aby też grody lub gród albo jeden W. oficyalista sprowadzony 
naprzód miasta tak pozwane i stawające jako i na termin kondescezyi przypozwać się mające 
do komportowania regestrów propinatorum liąuorum adstringat et super realitatem onych przy- 
sięgę nakazał, regestra likwidował, a co zlikwidowanych regestrów do skarbu ziemiańskiego 
należące pokaże się, tego wypłacenie ad manus JWIMci p. komisarza ziemi naszej naznaczył; 
o propinacyi wina przez Żydów miasta Przemyśla i inszych miast ziemi przemyskiej i całego 
województwa ruskiego inkwirował i tęż propinacyą ad mentem legis et declarationem trybunału 
radomskiego zakazał a za przeszłe propinacye podatki do zapłacenia ad manus JW komisarza 
przysądził, na przyszłe czasy i lata do konnotowania regestrów propinacyi i likworów w mia- 
stach ziemi przemyskiej po dwóch mieszczan possesyonatów dobrej sławy z magistratu dezy- 
gnował i tychże regestrantów do poprzysięgania rzetelności w konnotowaniu regestrów po 
dwa razy w roku przed aktami grodu przemyskiego obstringat i inne tegoż dekretu contenta 
egzekwował. 

3. A oraz widząc oświadczoną na kongressie niniejszym ochotę i łatwość WIMci p. 
Antoniego Morskiego miecznika przemyskiego ad reddendam rationem seu calculationem z ad- 
ministracyi podatku czopowego anni 1739 ś. p. WIMci p. Józefowi Morskiemu cześnikowi 
przemyskiemu ojcu jego powierzonego i oddanego, z tym obowiązkiem, że na terminie wyżej 
wyrażonej kondescenzyi przed grodami lub grodem albo W. offcyalistom de gęsta praeinserta 
administratione tegoż podatku za ś. p. ojca swego zupełną dabit rationem ac calculationem et 
iudicato eiusdem actus condescensorialis podda się i też iudicatum pro rato firmo et grato 
akceptować będzie, więc sąd kongresu naszego przyjąwszy wdzięcznie ochotę i łatwość pomie 
nionego WIMci p. Morskiego miecznika przemyskiego tęż kalkulacyą jego do kondescenzyi 
wyżej wyrażonej odsyła cum hac declaratione, że jeżeli na tejże kondescenzyi satisfaciendo 
niniejszemu oświadczeniu łatwości swojej coram officio condescensuro sufficientem calculationem 
observata onej solemnitate ad mentem prawa, in attendentia JWW komisarza i podkomorzego 
ziemi naszej uczyni, a oraz jeżeli próvenientiam do skarbu ziemi naszej ex calculo remonstran- 
dam ad manus ąuietationem et dispositionem JW komisarza ziemi naszej importować będzie, 

Akta ^o<lzkie i zUmskia XSUI. ^' 



210 1741 82-83 

tedy sąd kongresu naszego na przyszłej reasumpcyi koifgresu kwit tegoż JW komisarza ziemi 
naszej in omnibus punctis tak de negotio jako et processu aprobować spondet. 

4. Insze zatem czynienia sądowi swemu incumbentia post subsecutam vel non execu- 
tionem dekretu wyżej wyrażonego radomskiego rezerwując, de consensu omnium concivium in 
congressu praesenti existentium ad feriam secundam post. S. Lucae Evangelistae proximam 
anno praesenti proxime seąuentem cum iegitima eorundem iudiciorum conservatione limituje 
i odkłada aktu niniejszego limitationis mocą. 

Liber disp. ter. Prem. 260 p. 75-76. 



83. 

Przemyśl, 23 października 1731. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Premisliae in congressu illustr. mfcor. Dignitariorum et incolarum 
terrae Premisliensis pro iudiciis reddendarum rationum et faciendarum calculationum vigore 
laudi Yisnensis idque ex limitatione pro die hodierna legittime incidenti, feria secunda post festum 
S. Lucae Evangelistae proxima AD. 1741. 

2. ludicium reddendarum rationum et faciendarum calculationum terrae Premisliensis 
una cum officio castr, capitaneali Premisliensi na fundamencie uchwał wiszyńskich zjechawszy 
się na termin dzisiejszy ex anteacta limitatione przypadający, reassumpta iurisdictione sua sub 
auspiciis WIMci p. Borzęckiego podkomorzego przemyskiego, ponieważ sejmik generału woje- 
wództwa ruskiego gospodarski delendo fato nie doszedł S dla którego nie dojścia do obrania 
administratora dla exakcyi podatku czopowego nie przyszło, więc aby ten podatek kurencyi 
onego należytą miał dyspozycyą unanimi consensu całej ziemi administracyą tego podatku ku- 
rencyi tegorocznej a die prima Augusti anni praesentis zaczętej a zaś die prima Augusti anno 
futuro 1742 kończyć się mającej JWlMci p. Janowi z Charczewa Charczewskiemu staroście 
cieszkowskiemu komisarzowi ziemi naszej przemyskiej w dyspozycyą i administracyą oddajemy, 
obligując tego IMci p. komisarza, aby się starał o jako największą importancyą tego podatku, 
utrzymując kontrakty JWiMci p. podkomorzego tak, aby jeżeli nie większą sumę jak JW p. 
podkomorzy przemyski za przeszły rok deklarował, to przynajmniej takową sumę in ąuantitate 
ad erarium ziemi przemyskiej za ten rok administracyi swojej importował. Insze zaś interesa 
do kongresu swego należące, de assensu omnium concivium na kongresie niniejszym praesen- 
tium cum Iegitima iurisdictionis praesentis conservatione, ad feriam secundam post festum con- 
versionis S. Pauli Apostoli proximam anno proxime futuro 1742 incidentem limituje i odkłada, 
limitationis praesentis vigore. 

Liber disp. terr. Prem. 260 p. 76-77. 

* Na sejmik tu wzmiankowany gospodarski hetman Potocki, który ordynansem nakazał wojsku 
dla przeglądu wyruszyć pod Piotrowin i Sulejów, wysłał swych zaufanych z poleceniem animowania 
szlachty do konfederacyi w sprawie aukcyi wojska. Natychmiast król listem z Drezna 14 września 1741 skarcił 
zamiar hetmana co do konfederacyi z powołaniem się na prawo 1717 r. zabraniające takowych związków 
a dokładając, że król na dwóch sejmach starał się o aukcyę, tudzież że sprawa aukcyi należy do wszyst- 
kich trzech stanów a nie do jednego. Ob. list króla w Rp. Ossol. 2101 f. 79. Kanclerz Załuski wyraźnie 
pisał hetmanowi, że aukcya wojska przez króla popierana byłaby przyszła do skutku, gdyby był przystąpił 
konsenz samych hetmanów. Ibidem p. 80. Por. także list Marszałka w. kor. Mniszka do hetmana w tej 
sprawie. Ibidem p. 81. 



84 1742 211 

Przemyśl, 29 stycznia 1742. 

Uchwały ziemian przemyskich. . 

1. Acta sunt haec Premisliae in congressu iii. mfcor. dignitariorum et incolarum terrae 
Premisliensis pro iudiciis reddendarum rationum et faciendarum calculationum vigore laudi 
Yisnesis idque ex limitatione pro die hodierna legitime incidenti, feria secunda post festum Con- 
versionis S. Pauli Appli. proxinia AD. 1742. 

2. Sąd reddendarum rationum et faciendarum calculationum terrae Premisliensis una cum 
officio castr, capitaneali Premisliensi na fundamencie uchwał wyszyńskich zjechawszy się na 
termin dzisiejszy z dawniejszej limity przypadający, reassumpta iurisdictione sua sub praesi- 
dentia JWlMci p. Mikołaja Sołtyka kasztelana przemyskiego, ponieważ ob renitentiam miast 
i miasteczek niektórych, tak dawniejsi WWIMcie pp. podatku czopowego i szeiężnego, jako WW 
IMć pp. Wolski kasztelanie przemyski, Żurowski łowczy bracławski i sukcessorowie ś. p. WIMci 
Józefa Morskiego cześnika przemyskiego, dotąd kalkulacyi nie uczynili, jako też JWIMć p. Bo- 
rzęcki podkomorzy ziemi przemyskiej lubo na teraźniejszym kongresie oświadczył promptitudi- 
nem w uczynieniu kalkulacyi z podatku czopowego przez laudum sejmiku wiszyńskiego anni 
1740 sobie w administracyę oddanego, dla renitencyi jednak namienionej miast i miasteczek nie- 
których tej kalkulacyi swojej effectualiter perficere niemógł, przeto sąd niniejszy kongresu swo- 
jego authoritate uprasza i obliguje JWIMci p. Jana z Charczewa Charczewskiego starostę 
cieszkowskiego komisarza ziemi przemyskiej, aby te miasta i miasteczka jako też i arendarzów, 
których WIMcie pp. administrałorowie na delatach podają a nie są dotąd pozwane, na przyszły 
trybunał prześwietny radomski zapozwał, które zaś już są w terminach et in nexu iuridico, aby 
ich przez oficyalistę grodzkiego lub wicesgerenta albo subdelegata iuridice exekwował i one 
ad debitum executionis finem prosekwował, a tymczasem póki z miastami miasteczkami i aren- 
darzami respektem renitencyi prosekucya zakończona nie będzie, kalkuiacyą JWIMci p. Borzęc- 
kiego podkomorzego ziemi przemyskiej ad praesens per promptitudinem oświadczoną odkłada. 

3. Rotmistrzostwo similiter ziemi przemyskiej ad praesens in persona WIMci p. Piotra 
Wisłockiego cześnika gostyńskiego będące, w roku teraźniejszym temuż W. rotmistrzowi expi- 
rujące, in casum zerwania przyszłego sejmiku gospodarskiego do przyszłego kongresu proxime 
abhinc agitować się mającego odsyłamy. Lubo zaś JW pp. sukcessorowie WIMcie pp. Filipa 
i Jakuba Szeptyckich upominają się ad praesens o dwa tysiące przez laudum wiszyńskie anni 
1719 niegdy W. Adamowi Szeptyckiemu naznaczone, jednak ponieważ z assygnacyi w Przemyślu 
die 27 Maii A. D. 1720 datowanej przez ś. p. IMci p. Alacieja Józefa Ustrzyckiego chorążego 
i komisarza ziemi przemyskiej wydanej constat, że te pretendowane 2000 zł. do ś. p. IMci p. 
Giebułtowskiego cześnika żydaczowskiego egxaktora pro tunc czopowego były regulowane, 
jeżeli zaś od tegoż IMci p. Giebułtowskiego wypłacone albo nie ad praesens constare nie 
może, więc kongres niniejszy dla przejrzenia się w księgach komisarskich i kalkulacyi tegoż 
IMci p. Giebułtowskiego tę pretensyą do przyszłego da Bóg kongresu pro resolutione odkłada, 
insze zaś wszelakie interesa do kongresu swego należące, de assensu omnium concivium na 
kongresie niniejszym praesentium, cum legitima iurisdictionibus praesentis conservatione ad 
feriam secundam post f. S. Margarethae Yirginis et Martyris proximam anno praesenti proxime 
sequentem limituje i odkłada limitationis praesentis vigore. 

Liber disp. tcrr. Prem. 260 p. 77—78. 



212 1742 85-86 

85. 

Przemyśl, 16 lipca 1742. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Premisliae in congressu ill. mfcor. dignitariorum et incolarum terrae 
Premisliensis pro iudiciis reddendarum rationum et faciendarutn calculationum, vigore laudi 
Yisnensis idąue ex limitatione pro die hodierna legittime incidenti congregatorum feria secunda 
post f. Margarethae Yirginis et Martyris proxima AD. 1742. 

2. Sąd reddendarum rationum et faciendarum calculationum terrae Premisliensis na fun- 
damencie ucliwał wiszyńskich zjechawszy się na termin dzisiejszy z dawniejszej limity przypa- 
dający, sub directione JWlMci p. Sołtyka kasztelana przemyskiego reassumpta iurisdictione 
sua, gdy JWIMć p, Charczewski starosta cieszkowski komisarz ziemi naszej remonstrował na 
kongresie niniejszym, że ex munere commissoriatus sui otrzymał dekret na komisyi trybunału 
koronnego radomskiego z miastami i miasteczkami dyspozycyi ziemi naszej satysfakcyi nie czy- 
niącemi ferowany, z którego to dekretu kongres niniejszy o kondescenzyi z temiż miastami 
renitentibus i że jeszcze ta kondescenzya dopiero in futuro tempore przypadać ma zostawszy 
informowany, przeto nim taż namieniona kondescenzya executionem suam sortietur, tantisper 
kongres niniejszy wszelkie interesa, do kongresu swego należące, de assensu omnium concivium 
praesentium do przyszłego terminu odkładając acłum praesentem cum legitima iurisdictionis 
praesentis conservatione ad feriam secundam post f. 00. Sanctorum proxima anno praesenti 
proxime seąuentem limituje i odkłada limitationis praesentis vigore. 

Liber disp. terr. Prem. 260 p. 70. 

86. 

Wisznia, 10 września 1742. 

Laudum sejmiku deputackiego wiszeńskiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo generału województwa ruskiego 
zjechawszy się do Wiśni na miejsce obradom generału naszego przyzwoite w czasie prawem 
opisanym w poniedziałek po święcie Narodzenia Najświętszej Maryi Panny najbliższy, t. j. dnia 
dziesiątego miesiąca września roku Pańskiego tysiącznego siedmsetnego czterdziestego drugiego 
naprzód za dyrektora obrad naszych de unanimi voto et omnium assensu WIMci p. Karola 
Radziejowskiego chorążego kowalewskiego pułkownika Jkr. Mci i Rrzptej obraliśmy, pod któ- 
rego dyrekcyą jako ten czas obrad naszych in ordine do obierania IMciów pp. deputatów na 
prześwietny trybunał koronny blisko następujący prawem naznaczony, tak ad hocce opus przy- 
stąpiwszy, concordibus votis z ziemi lwowskiej WIMci p. Józefa Siemieńskiego cześnika ziemi 
przemyskiej, z ziemi przemyskiej WIMci p. Wacława Humnickiego podstolego bełzkiego, 
z ziemi zaś sanockiej WIMci p. Pawła Niedźwiedzkiego łowczego żydaczewskiego e medio 
nostri uprosiliśmy i bez wszelkiej kontradykcyi obrali i niniejsze laudum podpisem rąk WW. 
IMci p. marszałka koła obrad naszych i IMciów pp. assesorów stwierdzone do akt grodzkich 
ziem generału naszego per oblatam podać zleciliśmy. Datum ut supra w Wiszni die decima 
mensis Septembris anno Domini miUesimo septingentesimo quadragesimo secundo. Karol Ra- 



86-87 1742 213 

dziejowski chorąży kowalewski pułkownik Jkr. Mci i generału województwa ruskiego marsza- 
łek, Jerzy Łączyński podkomorzy ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego assesor, Marcin 
Alexander Wieniawski assesor, Bazyli Ustrzycki stolnik przemyski assesor, Jerzy Bukowski 
łowczy sanocki, Antoni Mrozek Krzelczycki wojski i sędzia grodzki sanocki, Jakób z Dolin 
Doliniański. 

Castr. Sanoc. Rei. 232 p. 1532—1535; Fasc. Cop. Castr. Prem. 114 Nr. 2645; Fasc. Cop. Castr. 
Żydacz. 16 Nr. 357. 



87. 

Przemyśl, 5 listopada 1742. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec in congressu illustr. mfcor. dignitariorum et incolarum terrae Premisl. 
pro iudiciis reddendarum rationum et faciendarum calculationum vigore laudi Yisnensis idque 
e.x limitatione pro die hodierna incidenti congregatorum, feria secunda post f. 00. Sanctorum 
proxima AD. 1742. 

2. My dygnitarze i urzędnicy ziemi przemyskiej na fundamencie uchwał wiszyńskich 
zjechawszy się na sądy reddendarum rationum et faciendarum calculationum na termin dzi- 
siejszy z dawniejszej limity przypadający, sub directicne JWlMci p. Sołtyka kasztelana przemy- 
skiego reassumpta iurisdictione, że dla zerwania sejmiku gospodarskiego w roku niniejszym 
nie mamy żadnej w ziemi naszej potrzebnej dyspozycyi, więc supplendo omieszkanie przez 
zerwanie sejmiku poniesione, takową w ziemi naszej in praesentia omnium concivium czynimy 
dyspozycyą. A naprzód do obrania iMci p. administratora podatku czopowego kurrencyi te- 
gorocznej a die prima Augusti anni praesentis zaczynającego się a w roku przyszłym 1743 die 
ultima Julii kończącego się przystąpiwszy, ponieważ WIMć p. Marcin Kraiński łowczy sie- 
radzki do tej funkcyi concurrendo podejmuje się z podatku pomienionego czopowego praecisa 
omni difficultate, nie pretendując żadnej defalki, nie wytrącając dwóch tysięcy sobie za rotmi- 
strzostwo ani za konflagratę należących, ex potioritate do wypłacenia jeszcze nie przypada- 
jących, summę zupełną dwadzieścia i cztery tysiące za dyspozycyą niniejszą wypłacić, więc 
kongres niniejszy nie komu inszemu lecz pomienionemu WIMci p. łowczemu sieradzkiemu dla 
oświadczonej tak znacznej importancyi tej funkcyi podatku czopowego na rok jeden według 
kurencyi wyżej wyrażonej powierza i one oddaje, obligując pomienionego WlMci p. administra- 
tora, aby jako się teraz sponte deklaruje tak bez wszelkiej defalki i trudności sine spe żadnej 
z tego podatku donatywy wyrażoną sumę 24.000 zł. p. za dyspozycyą kongresu naszego niżej 
opisaną sub onere na dobrach swoich dziedzicznych extendendo, ac in casu contraventionis 
w grodzie przemyskim lub w trybunale radomskim responsione wypłacił żadnemu miastu kon- 
flagraty ad praesens uznanej (oprócz Stryjowi zł. 750 i Drohobyczy zł. 500 ad mentem dekretu 
trybunału radomskiego) nie defalkował. 

3. Z sumy zaś wyrażonej 24.000 podatku wyżej wyrażonego wynikającej kongres ni- 
niejszy takową czyni dyspozycyą. Naprzód expensa, bez których się w tym roku ziemia nasza 
ullatenus obejść nie może defalki wyżej wyrażone Stryjowi i Drohobyczy wytrąca i wytrącić 
zleca, WlIMci p. łowczemu sierackiemu tego podatku administratorowi za tęż administratorską 
funkcyą wziąć sobie pozwala 3000 zł. p. JWIMci p. Sołtykowi kasztelanowi przemyskiemu per 
rationem że komisarza nie mamy, propter tuitionem et manutentionem w Radomiu na komisyach 



214 1742 87 

pensyą komisarską 4000 zł. p. Plenipotentowi do Radomia na przyszłą komisyą zł. p. 300. 
WlMci p. Piotrowi Wisłockiemu cześnikowi gostyńskiemu rotmistrzowi prezydyainemu ziemi 
przemyskiej za funkcyą rotmistrzowską ad satisfactionem pensyi tegorocznej ad diem primam 
Maii anni proxime futuri 1743 ciągnącej się do nieodwłocznego antę diem primam Maii zapła- 
cenia 4000 zł. p. IMci p. pocztmaistrowi jarosławskiemu za trzymanie poczty 500 zł. p. IMci 
p. pocztmaistrowi przemyskiemu za utrzymanie itidem poczty 200 zł. IMci p. Szymonowi No- 
wosielskiemu instygatorowi ziemskiemu przemyskiemu za ustawiczne dla ziemi usługi 100 zł. 
IMci p. Borysławskiemu in vim satisfactionis in summa per laudum Yisnense anni 1737 die 
decima Septembris assignata potioritate specificata tantisper zł. 100. Które to expensa tego- 
roczne nieochybnie wypłaciwszy residuitatem sumy z tego podatku wynikającej secundum po- 
tioritatem anni 1739 feria secunda post dominicam Laetare ąuadragesimalem proxima conscrip- 
tam wypłacone być mają. To jest, sukcessorom ś. p. WIMci p. Humnickiego starosty horodel- 
skiego 6000 zł. p. WIMci p. Łączyńskiemu podkomorzemu lwowskiemu 3000 zł. p. WIMci p. 
Drohojowskiemu chorążemu żydaczowskiemu ad potioritatem adrationaliter zł. 1000. Residuita- 
tem zaś in vim et ad rationem satisfactionis in summa octo millium eadem potioritate specificata 
t. 550 zł. p. ad ulteriorem satisfactionem sukcessorom WIMci p. Wieniawskiego starosty mo- 
gilnickiego. Po ekspiracyj której funkcyi ad diem ultimam Julii anni 1743 trwać mającej, aby się 
tenże IMci p. łowczy sieradzki do tego podatku ullo modo nie interesował czynimy prekusto- 
dycyą, a oraz WIMci p. Jaworskiego miecznika kijowskiego pisarza grodzkiego przemyskiego 
jako emeritum nietylko w ziemi naszej ale i w całem województwie civem tą lub inszą w przy- 
szłym roku funkcyą kontentować spondemus, a ukontentowawszy WIMci p. pisarza WIMici p. 
Józefa Krukowieckiego podczaszego owruckiego affektom naszym insinuowanego administracyą 
tego podatku nieodwłoczną praemiare deklarujemy, hac praecustodita cautione, aby każdy 
z IMciów z rocznej proweniencyi podatku tego czopowego po 24.000 importował. 

4. Deklaracya IMciom pp. rotmistrzom. Funkcyą rotmistrzowską ziemi przemyskiej ludzi 
prezydyalnych WIMci p. Piotrowi Wisłockiemu cześnikowi gostyńskiemu konferowana a die 
prima Maii anno 1740 zaczęta, post elapsum biennium przez rok ad diem primam Maii anni 
futuri 1743 kończącej się przeciągniona, gdy eadem die prima Maii anni futuri indispensabiliter 
expiruje et ulterius protrahi jako nie powinna tak i negatur, więc kongres niniejszy pomienio- 
nemu IMci p. rotmistrzowi pro bene gęsta eadem iunctlone z należytą wdzięcznością i reko- 
gnicyą podjętych prac i fatyg dziękuje. Pensya jako za ten rok należy temuż WIMci p. expiru- 
jącemu rotmistrzowi, aby jako najprędzej była wypłacona. WIMci p. Krainskiego łowczego 
sierackiego administratora podatku czopowego anni currentis iuxta mentem deklaracyi jemu 
uczynionej wyżej wyrażonej obliguje. A za przeszły rok, jeżeli jeszcze co ad complementum 
pensyi iuste należeć powinno, aby sobie odebrał od sukcessorów ś. p. WIMci p. Borzęckiego 
podkomorzego przemyskiego czyni wczesną prekustodycyą. A in subseąuens a die prima Maii 
anni seąuentis 1743 na lat dwie WIMci p. Antoniego Konopackiego podstolego nowogrodzkiego 
dawno mającego deklaracya de assensu omnium concivium tę funkcyę rotmistrzowską konsta- 
tuje, stimulando tegoż WIMci p. rotmistrza, aby wczesny wydał ordynans do ludzi prezydyal- 
nych ziemi przemyskiej convocando ich, żeby pro die prima mensis Maii anni futuri 1743 nad 
granicę węgierską na pewne miejsce stawali i tam temiż ludźmi prezydyalnemi całości fortun 
szlacheckich na pograniczu będących defendował, od powietrza oraz w państwie węgierskiem 
grasującego jako najlepszą czynił ostrożność. Po expiracyi dwóch lat ad diem ultimam Aprilis 
anni 1745, aby tenże WIMć p. Konopacki rotmistrz tej funkcyi ullomodo non protrahat wczesną 
czyni prekustodycyą a oraz in subseąuens tąż funkcyą rotmistrzowską ad praesens konkuru- 
jących WWIMciów pp. Andrzeja Błażowskiego podstolego żydaczowskiego, Jana Krainskiego 
cześnika drohickiego, Jerzego Nowosieleckiego cześnika mielnickiego kontentować deklaruje. 



87 1742 215 

5. Deklaracya JWlMci p. kasztelanowi przemyskiemu. Że zaś dla zerwania sejmiku 
gospodarskiego niemamy obranego IMci p. komisarza na trybunał radomski, więc mając tak 
wiele niezliczonych dowodów życzliwych dla ziemi naszej i interesów jej JWIMci p. Sołtyka 
kasztelana przemyskiego przychylności i promocyi, uprosiwszy tegoż JWIMci p. kasztelana 
przemyskiego, że się tanłisper czteroma tysiącami zł. p. in locum pensyi komisarskiej WlMci 
p. Kraińskiemu łowczemu sierackiemu administratorowi podatku czopowego do wypłacenia 
zaleconemu ukontentował. Upraszamy oraz tegoż JWIMci p. kasztelana przemyskiego, aby jako 
zwykł interesa ziemi naszej na kaźdem miejscu protegere et tueri, tak uczyniwszy pienipotencyą 

in personam IMci p ' dla prosekwowania miast miasteczek renitentium tudzież WWIMciów 

pp. administratorów z funkcyi swojej rationem reddere nagligentium, jako to WIMci p. Anto- 
niego Żurowskiego łowczego bracławskiego, sukcessorów WIMci p. Józefa Morskiego cześnika 
przemyskiego tudzież sukcessorów ś. p. WIMci p. Borzęckiego podkomorzego ziemi [przemy- 
skiej i WIMci p. Wolskiego kasztelanica przemyskiego i na trybunale radomskim rozsądzenia 
się i tam kaikulacyi uczynienia te IMci p. plenipotenta prosekucyą promowował, a co ex cal- 
culo proveniri pokaże się, z tego JWIMci p. Wacława z Humnisk Humnickiego podstolego 
województwa bełzkiego deputata naszego ziemi przemyskiej na trybunał koronny obranego 
sześcią tysiącami soiita praxi ukontentował, reliąuum in satisfactionem concurrentibus iuxta po- 
cioritatem dysponował a przytem insze wszelkie interesa nasze i ziemi naszej manuteneat 
et protegat. 

6. Deklaracya względem ksiąg i kamienicy ziemiańskiej. A że po zmarłych urzędnikach 
ziemstwa naszego przemyskiego, a primo ad ultimum caput, akta i całe archiwum ksiąg ziem- 
skich bez należytej dla siebie attendencyi zostali, sine ulla dispositione a oraz i kamienica zie- 
miańska, w której akta privilegiatum possident locum potrzebują konserwacyej, więc tak akta 
wyrażone jako i kamienicę WIMci p. Gwidonowi Siedliskiemu skarbnikowi kijowskiemu vices- 
gerentowi grodu przemyskiego w attendencyą i konserwacyą oddajemy, obligując pomienionego 
IMci, aby archiwum ksiąg ziemskich, tuitionem fortun naszych w sobie zawierające w jako 
najlepszej miał pilności, requirentibus omnibus extrakty autentice pod pieczęcią zwykłą zie- 
miańską, która się ad praesens IMci oddaje, lub przez się z korrektą lub też substituta swego 
wiarygodnego wydawał a przytem kamienicę od wszelkiej ruiny ochraniał i onę konserwował, 
prowent jeżeliby jaki z kamienicy de industria być mógł na konserwacyą onej obracał, in quan- 
tumby zaś kamienica znacznej potrzebowała reparacyi nad wynikający prowent, tedy in tali casu 
et necessitate ma się donieść JWIMć p. kasztelana i urzędników ziemi naszej. Mając oraz de- 
lationem, że akta i księgi tak ziemskie jako i kapturowe znajdują się niektóre u IMci p. Seba- 
styana Kędzierskiego a niektóre u innych IMciów pp. palestrantów, więc obligujemy tegoż 
WIMci p. wicesgerenta, aby też akta wszystkie, ubi reperiri mogli, ad archivum ksiąg ziemskich 
poodbierał et ordine ułożył a na przyszłym da Bóg kongresie uczynił nam relacyą, żeby który 
czego za tęż konserwacyą ksiąg promeruit pro cura et labore condignam uczynili gratitudinem, 
jako IMci p. Janowi Wólczańskiemu burgrabiemu grodu przemyskiego, IMci p. Sebastyanowi 
Kędzierskiemu, Wojciechowi Lambertowi susceptantowi, Wawrzyńcowi Raczyńskiemu i innym. 

7. Deklaracya miastu Stryjowi względem konflagraty. Miasto Stryj ponieważ dla przy- 
padkowego ognia znaczną poniosło ruinę, dla czego zostawszy in impossibilitate importowania 
iuxta praxim podatku czopowego, recurrit do nas o defalkę, więc adherendo legi et iustitiae 
temuż miastu medietatem zwykłej importancyi na lat pięć a prima Augusti anni praesentis 
comportando defalkując połowę podatku tego, t. j. 750 zł. przez te pięć lat kontentować się 
deklarujemy, byle ąuotannis po zł. 750 importowało. 

' miejsce wolne. 



216 1742 87 

8. Deklaracya WIMci p. Konopackiemu podstolemu. WIMć p. Antoni Konopacki pod- 
stoli nowogrodzki lubo ma merita deklaracyami obrad naszych utwierdzone, ale ponieważ przy 
odebraniu teraźniejszej funkcyi rotmistrzowskiej zostając perinde consolatus też dawniejsze de- 
klaracye sponte et liberaiiter amittit i za wszelkie merita pensyą rotmistrowską kontentuje się, 
żadnej in post nie zostawując sobie pretensyi, więc ta iibertatis amissio et satisfactio pro secu- 
ritate skarbu ziemiańskiego a quavis impetitione adnotatur. 

9. Deklaracya IMci p. Kazimierzowi Korytkowi. Ponieważ IMć p. Kazimierz Korytko re- 
currit do ziemi naszej z żalem , iż mu assygnacya do wypłacenia z podatku czopowego w admini- 
stracyą ś. p. WlMci p. Borzęckiemu podkomorzemu przemyskiemu oddanego wydana dotąd 
nie jest wypłacona, więc kongres niniejszy kontentując pomienionego IMci p. Korytka, obliguje 
sukcessorów pomienionego ś. p. WIMci p. podkomorzego przemyskiego, aby tę assygnacya bez 
odwłoki wypłacić raczyli. 

9. Deklaracya WW 00. Franciszkanom przemyskim. Kongres niniejszy prześwietnej 
ziemi przemyskiej kontentując niektórych IMciów ziemian nieomieszkuje przy tem uczynić ile 
możności dla przysługi majestatowi Boskiemu, obligując JWlMci p. Charczewskiego starostę 
cieszkowskiego, aby konwentowi przemyskiemu Ordinis Minorum Sancti Francisci raczył wypła- 
cić pro elemosina zł. p. sto, które pro persoluto przy porachowaniu przyjąć deklaruje. 

10. Deklaracya IMci p. Andrzejowi Żurowskiemu. Konflagrata IMci p. Andrzeja Żurow- 
skiego w Rolowie przez deklaracya miejsca tego feria secunda post festum Assumptionis in 
coelum gloriosissime Yirginis Mariae proxima AD. 1737 do sejmiku wiszyńskiego ac post przez 
laudum wiszyńskie die 10 Septembris anni eiusdem do kongresu naszego odesłana, gdy me- 
retur indispensabilem et irremissibilem resolutionem, więc adhaerendo eiusmodi remissionibus po- 
mienionemu WIMci p. Andrzejowi Żurowskiemu za wspomniane pogorzelisko w Rolowie in 
solatium po tak wielkiej szkodzie ośmset zł p. naznacza kongres niniejszy i do zapłacenia suo 
loco et tempore deklaruje. 

11. Deklaracya WIMci p. Błażowskiej łowczyni przemyskiej. A że WIMć p. Błażowska 
owczyni przemyska czyni do nas rekurs o allewiacyą w sumie ex provenientia podatku czopo- 
wego w administracyą ś. p. WIMci p. Józefowi Błażowskiemu łowczemu przemyskiemu od 
ziemi naszej oddanego a dla zaszłej śmierci nie zakończonego, do zakończenia JWIMci p. Ja- 
nowi Charczewskiemu staroście cieszkowskiemu komisarzowi pro tunc ziemi naszej zaleconego 
pochodzącej, mediante decreto trybunału radomskiego na kondescenzyi tu w Przemyślu expe- 
dyowanej do zapłacenia przysądzonej, więc kongres niniejszy tę pretendowaną allewiacyą wy- 
rażonemu IMci p. Charczewskiemu staroście cieszkowskiemu komisarzowi przeszłemu ten interes 
podatkowy kończącemu i na komisyi jako i na kondescenzyi promowującemu sub moderamen 
sine tamen praeiudicio et damno magno skarbu ziemiańskiego rekomenduje, permittendo in aliąua 
parte hoc in puncto uczynić allewiacyą. 

12. Tandem kongres nasz niniejszy et reliąua na nim agenda parcendo czasowi tera- 
źniejszemu de assensu omnium concivium na kongresie niniejszym praesentium cum legitima 
iurisdictionis praesentis conservatione ad feriam secundam p. f. S. Margarethae V. et M. proxima 
in anno Deo dante futuro 1743 incidentem imituje i odkłada limitationis praesentis vigore*. 

Liber disp. terr. Prem. 260 p. 79—84. 



' Sądy te następnie jeszcze trzykroć były limitowane, a więc 15 lipca, 30 września i 6 listopada 
1743 bez odbycia sesyi i dopiero 20 stycznia 1744 odbyła się ona. 



88-89 1743 217 

88. 

Wisznia, 9 września 1743. 

Laudum sejmiku deputackiego wiszeńskiego. 

1. My rady, dygnitarze i urzędnicy i całe rycerstwo województwa ruskiego ziemi 
lwowskiej, przemyskiej, sanockiej i powiatu żydaczewskiego zjechawszy się do Wiszni in locum 
consuitationum solitum na czas prawem pospolitem dezygnowany, t. j. na pierwszy poniedzia- 
łek po święcie Najświętszej Panny Narodzenia, id est dzień dziewiąty miesiąca września', de 
unanimi omnium voto et assensu naprzód za dyrektora koła naszego WlMci p. Antoniego z Dro- 
hojów Drohojowskiego łowczego ziemi przemyskiej, deinde na prześwietny trybynał koronny 
iudices deputatos, jako to z ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego : WIMci p. Antoniego 
z Olbrachcie Bielskiego starostę rabsztyńskiego, z ziemi przemyskiej : WIMci p. Antoniego 
z Morska Morskiego miecznika ziemi przemyskiej, z sanockiej ziemi : WIMci p. Józefa Malic- 
kiego pisarza grodzkiego sanockiego uprosiwszy e medio nostri obraliśmy i niniejszego kon- 
gresu laudum WIMci p. marszałkowi koła tego' tudzież WWIMciom pp. Krzysztofowi Kruszel- 
nickiemu podstolemu ziemi oraz sędziemu grodu lwowskim, Gwidonowi Siedliskiemu skarbni- 
kowi kijowskiemu, Jerzemu Pełce stolnikowi liwskiemu assesorom e medio nostri obranym 
podpisać zleciliśmy. Die nona Septembris anno millesimo septingentesimo ąuadragesimo tertio. 
Antoni z Drohojowa Drohojewski łowczy ziemi przemyskiej marszałek koła rycerskiego prze- 
świetnego generału ruskiego, Krzysztof Kruszelnicki podstoli ziemi sędzia grodzki lwowski z ziemi 
lwowskiej proszony asesor, Gwido Marceli Siedliski SK. wicesgerent grodzki przemyski z ziemi 
tejże przemyskiej uproszony assesor, Jerzy z Grabownicy Pełka uproszony assesor. 

Castr. San. Rei. 233 p. 1684—1688; Caslr. Prem. Rei. 561 p. 1257-1259; F. Cop. Castr. Prem. 46 p. 
1957; Fasc. C. Castr. Leop. 46 p. 1957. 

89. 

Przemyśl, 28 stycznia 1744. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Praemisliae in congressu illustrium mfcorum. dignitariorum et inco- 
larum terrae Premisliensis pro iudiciis reddendarum rationum et faciendarum calculationum 
vigore laudi Yisnensis idque ex limitatione pro die hodierna legittime incidenti congregatorum 
feria tertia post f. Conversionis S. Pauli Appli. proxima AD. 1744. 

My dygnitarze, urzędnicy i obywatele ziemi przemyskiej na fundamencie uchwał wi- 
szyńskich zjechawszy się na sądy reddendarum rationum et faciendarum calculationum na termin 
dzisiejszy z dawniejszej limity przypadający, sub directione JWIMci p. Sołtyka kasztelana prze- 
myskiego reassumpta iurisdictione, że dla zerwania sejmiku gospodarskiego w roku przeszłym 

' W rękop. bibl. Ossol. 1888 p. 121 i n. czytamy mowę miana na sejmiku gospodarskim w Wiszni 
9 Septembris 1743 agitującym się. Są to skargi na starostę Kaniowskiego z powodu ucisku szlachty za 
pośrednictwem Żydów I prośba do hetmana, aby zabiegając temu prezydyum lwowskie wzmocnił i Komen- 
dantowi nakazał bezprawnych mytników łapać i sekwestrować. Sejmik ten gospodarski, który widocznie 
bezpośrednio po deputackim i tego jeszcze dnia nastąpił, został zerwany ob. N. 86 a. 2. 



AkU prodtkie i zi«m8kł» XXIII. 



28 



218 1744 89 

żadnej nie mamy w ziemi naszej potrzebnej dyspozycyi, więc suplendo omieszkanie przez zer- 
wanie sejmiku poniesione, takową w ziemi naszej in praesentia et cooperatione omnium con- 
civium czynimy dyspozycyą. 

2. A naprzód, że teraz na prześwietny trybunał radomski komisarzów nie mamy a tam 
interesa ziemi naszej tyczące się bez promocyi i protekcyi obejść się nie mogą, tedy doznawszy 
nieraz wielkiej i mocnej dla interesów tejże ziemi naszej na tamtem miejscu ex ordine senatorio 
zasiadającego JWIMci p. Sołtyka kasztelana przemyskiego protekcyi o nieodmienną i nieusta- 
jącą oraz i na przyszły trybunał upraszając za takowe i inne niezliczone merita et publica ob- 
sequia ziemia nasza przemyska źyczliwem sercem należyte JWIMci p. kasztelanowi przemy- 
skiemu czyniąc podziękowanie, nieśmiertelną na sercach z nas każdego wdzięczności zapisuje 
obligacyą, a oraz na przyszły czas nieodmiennej łaskawości insynuując się, że tantis meritis 
szczupłe ziemi naszej przemyskiej erarium dla należytego ukontentowania za wielkie prace, 
fatygi i koszta sufficere nie może, tedy upraszamy JWIMci p. kasztelana przemyskiego, aby za 
niezliczone spomniane zasługi lubo małą czterech tysięcy zł. p. kwotą kontentować się raczył, 
którą z podatku czopowego w administracyi WIMci p. Wieniawskiego chorążego ziemi przemy- 
skiej będącego wziąć sobie ma. Gdy oraz na tejże komisyi trybunału radomskiego potrzebny 
de necesse plenipotent od ziemi, więc doznawszy już aliąuoties w tej plenipotenckiej funkcyi 
dexteritatem IMci p. Tomasza Dwernickiego podstolego żytomirskiego, tegoż IMci na przyszłą 
komissyą z plenipotencyą naszą (którą JWIMć p. kasztelan przemyski nomine całej ziemi naszej 
uczynić ma) na komisyą trybunału radomskiego uprosiliśmy, obstringendo tegoż IMci p. 
plenipotenta, aby interesa ziemiańskie ąuanto meliori modo kierować i promowować raczył, 
a za te fatygi swoje zwykłą trzechset zł. pensyą kontentował się, które z tegoż podatku czo- 
powego w administracyi WIMci p. Wieniawskiego chorążego przemyskiego będącej na assygnacyą 
JWIMci p. kasztelana przemyskiego sobie odebrać ma. 

3 WIMci p. Konopackiemu podstolemu nowogrodzkiemu rotmistrzowi prezydyalnemu 
ziemi przemyskiej pensyę rotmistrzowską rocznią z podatku czopowego w administracyi przerze- 
czonego WIMci p. chorążego przemyskiego będącego ziemia przemyska naznacza. 

4. Widząc oraz tak wielkie długi ziemiańskie pro meritis WW ziemian należące, partim 
per lauda, partim per declarationes iudiciarias konferowane a oraz że i za nowe publiczne WW 
ziemian funkcye condigna praemia spectare powinny i zważając, że szczupłe ziemi naszej era- 
rium satisfactionem tantorum onerum sufficere nie może, dogadzając tedy tantae necessitati 
ziemi naszej podatek szelężny prawem pozwolony na ten teraźniejszy rok a die prima Jannuarii 
zaczęty raassumujemy i do exakcyi tego podatku szelęźnego WIMci p. Antoniego Drohojow- 
skiego łowczego przemyskiego meritis antecessorum suorum zaszczyconego et ex propriis vir- 
tutibus w sercach naszych upodobanego obrawszy za administratora uprosiliśmy, obligując po- 
mienionego IMci, aby tę funkcyę swoje przyzwoitą imieniowi swemu rzetelnością zaszczycić 
a przez to favores u ziemi naszej dla siebie lucrari starać się raczył, którego ziemia nasza 
przemyska zwykłą dla tej funkcyi pensyą kontentować spondet. 

5. Jaką zaś sumę ex provenientia tego podatku szelęźnego WIMć p. administrator wy- 
bierze, tę fideliter sub nexu iuramenti modo infrascripto za assygnacyami JWIMci p. kasztelana 
przemyskiego, które assygnacye observata infrascripta dispositione niniejszego kongresu naszego 
a ukontentowawszy concurrentes iuxta prasentem dispositionem, concurretes iuxta potioritatem 
anni 1739 i to nie razem lecz tantisper do półrocznej tego podatku kurrencyi ac tandem oba- 
czywszy, że już ci primitivi concurrentes za wydanemi assygnacyami uspokojeni zostaną, do- 
piero do drugiej półrocznej kurrencyi nowe assygnacye JWIMć p. kasztelan przemyski wydawać 
deklaruje, attenta per omnia dispositione praesentis congressus et potioritate supra expressa 
wypłacać ma, t. j. antę omnia jako zaległy dług, bo od lat kilku ex potioritate praerecensita 
anni 1739 do wypłacenia przypadły 6000 zł. p. za poselską funkcyą ś. p. WIMci p. Adama 



89 1744 219 

Humnickiego starosty horodelskiego sędziego generalnego wojskowego należące dekretem kom- 
promissarskim między sukcessorami tegoż ś. p. W. starosty horodelskiego feria secunda post 
festum Purificationis B. V. Mariae proxima anno proxime praeterito 1743 ferowanym ad acta 
castr, capitanealia Leopoliensia sabbato post festum S. Yalentini Praesbiteri et Martyris anno 
eodem per oblatam podanym, pro re et interesse WIMci p. Gwidona Marcellego Siedliskiego 
wicesgerenta grodzkiego przemyskiego ad manus et liberam jego dispositionem przysądzone 
dotąd nie wypłacony, przeto aby z tego podatku szelężnego irremissibiliter był wypłacony au- 
thoritate całego kongresu obowiązujemy. 

6. WIMci p. Jaworskiemu miecznikowi kijowskiemu pisarzowi grodzkiemu przemyskiemu, 
jako nietylko przez merita swoje wielkie dawniejsze godnemu i przeszłoroczną dyspozycyą 
ziemi naszej do wszelkich funkcyi rekomendowanemu, ale też widząc, że recenter subveniendo 
interesom ziemiańskim cum discrimine słabego zdrowia swego, przy sędziwym wieku na kon- 
descenzyą ziemiańską repetitis vicibus zjeżdżać nie lenił się i na tej kondescenzyi dignissimo 
sensu suo interesom ziemiańskim prodesse raczył, circa gratam recognitionem meritorum jego 
pro exiguitate erarii ad interim trzema tysiącami (oprócz inszych deklaracyi potioritate zosta- 
jących) kontentujemy i do wypłacenia z podatku szelężnego naznaczamy. Similiter WIMci p. 
Guidona Marcellego Siedliskiego wicesgerenta grodzkiego przemyskiego praemiando prace 
i fatygi, że trzymając pióro na kongresach naszych ziemiańskich zawsze punktualnie zjeżdża et 
sensus actusąue nostros fideliter konnotuje, tysiącem zł. p. kontentować chcąc zlecamy, aby 
prócz tego tysiąca zł., któren mu należy, iuxta potioritatem anni 1739 i ten tysiąc zł. p. ad 
praesens deklarowany z podatku tegoż szelężnego był mu wypłacony. WIMci p. Stefanowi 
Dwernickiemu wojskiemu żydaczewskiemu wicesgerentowi grodzkiemu przemyskiemu za zjeżdża- 
nie na kondescenzyą ziemiańską 500 zł. p. z tegoż podatku szelężnego przeznaczamy respektem 
dwóch tysięcy przez laudum wiszyńskie die 27 Martii anno Domini 1719 postanowione, ad acta 
castrensia capitanealia Premisliensia feria sexta post festa solennia S. Paschalis proxima anno 
eodem per oblatam podanego sukcessorom ś. p. Adama Szeptyckiego łowczego buskiego na- 
znaczonych przez assygnacyą ś. p. WIMci p. Ustrzyckiego chorążego i komisarza na on czas 
ziemi przemyskiej w Przemyślu 27 Mai 1720 anno datowaną do ś. p. WIMci p. Giebułtow- 
skiego pro satisfactione odesłanych, a potem przez deklaracyą sądową reddendarum rationum 
ziemi przemyskiej feria secunda post festum Conversionis S. Pauli Apostoli 1742 do teraźniej- 
szego kongresu odłożonych kontentując tantisper konkurencyą ad rationem zł. pięćset IMci p. 
Nowosielskiemu instygatorowi za ustawiczne dla ziemi usługi zł. p. sto, IMci p. Komorowskiego 
przy attendencyi kamienicy ziemiańskiej i archivi ksiąg ziemskich mieszkającemu ostarzałemu 
i osłabłemu respektem wyrażonej attendencyi zł. sto. 00 Franciszkanom przemyskim na elemo- 
zynę exposcendo prosperos dla ziemi naszej successus zł. dwieście naznaczamy i z podatku 
szelężnego wyżej opisanego do wypłacenia zalecamy. 

7. Desiderium zaś WIMci p. Wiktora Siedliskiego miecznika bracławskiego respektem 
pogorzeliska w Olszaniku i inszych IMciów similia do całego sejmiku wiszyńskiego a in casu 
zerwania do kongresu ziemiańskiego rezerwujemy i odkładamy. 

8. Ponieważ zaś WIMć p. Jan Charczewski starosta cieszkowski, jako się przez laudum 
wiszyńskie anni 1741 determinował, z podatku czopowego ex anno 1741 in annum 1742 po- 
chodzącego przez funkcyą administracyi tegoż podatku do skarbu ziemiańskiego sumę 24.000 
zł. p. importować, tak że ją wybrał ad prasens uznaje, i z tejże wybranej i uznanej za assy- 
gnacyami JWIMci p. kasztelana przemyskiego i ziemiańskiemi dyspozycyami erogowane tym 
sposobem uczynił kalkulacyą, że wypłacił JWIMci p. Siemińskiemu kasztelanowi lwowskiemu 
reszty zł. 500, WMci p. Ustrzyckiemu stolnikowi przemyskiemu ad potioritatem reszty zł. 2175, 
WIMci p. Choynackiemu podstolemu nowogrodzkiemu pro concernenti olim magnificum ca- 
merarium terrestrem Premisliensem ex potioritate zł. 3000, W. Rosnowskiemu łowczemu podoi- 



220 1744 89 

skiemu ex potioritate zt. 4000, WIMci p. Dwernickiemu wicesgerentowi grodzkiemu przemy- 
skiemu iuxta dispositionem terrestrem zł. 600, JWIMci p. Wisłockiemu cześnikowi gostyńskiemu 
rotmistrzowi prezydyalnemu ziemi przemyskiej na tfjż funkcyą i komendę zł. 4000, pocztmai- 
strowi jarosławskiemu i przemyskiemu zł. 700, IMci p. Dwernickiemu plenipotentowi ziemi 
przemyskiej zł. 300, na expensa w Radomiu dla interesów ziemiańskich zł. 459 i gr. 22, IMci 
p. Nowosielskiemu instygatorowi ziemskiemu za sprowadzenie egzekucyi do Sambora i Sza- 
dego zł. 20, W. Duchnoskiemu subdelegatowi przemyskiemu za sprowadzenie egzekucyi do 
Turki zł. 36, 00. Franciszkanom przemyskim elemozyny zł. sto, IMci p. Nowosielskiemu in- 
stygatorowi za assygnacyą JWIMci p. kasztelana zł. 50, IMci p. Tomaszowi Dwernickiemu za 
prosekucyą sprawy w Radomiu z pozostałą i sukcessorami Wielmożnego Błażowskiego łow- 
czego przemyskiego zł. 54, IMci p. Borysławskiemu reszty ad potioritatem zł. 100, sobie za 
funkcyą komisarską w drugim roku zł. 4000 ; sobie także za funkcyą administracyi tego podatku 
3000 zł. p. Które to sumy wypłacone ponieważ kwitami remonsłrowanymi wypróbował a za 
funkcye swoje wzięte ad praesens publicznie uznaje i że przy tymże W. administratorze 787 zł. 
i gr. 8 zostało przyznawa, więc kongres nasz porachowawszy te sumy, a widząc, że tenże 
W. administrator ad mentem swojej deklaracyi i obligacyi wyprowadził ten podatek czopowy 
na sumę 24.000, funlłcyę tegoż W. starosty cieszkowskiego administratorską pro sufficienti et 
reali uznaje a oraz pro bene gęsta eadem functione ad exemplum aliorum remonstratam et ve- 
reficatam gratam reminiscenciam in pectoribus concivium annotandam censet. Resztę zaś sumy 
wyżej wyrażoną, t. j. 787 zł. i gr. 8 przy W. administratorze została ad praesens przyznaną, 
tenże W. starosta cieszkowski administrator za assygnacyą JWIMci p. kasztelana przemyskiego 
iuxta potioritatem wypłacić będzie powinien. 

9. A. że WIMć p. Marcin Kraiński łowczy sieradzki podatku czopowego ex anno 1742 
in annum 1743 administrator, skończywszy funkcyą swoje administratorską, o wysłuchanie kal- 
kulacyi z tejże funkcyi swojej domawia się, więc kongres niniejszy do wysłuchania tej kalkulacyi 
przystąpiwszy, gdy tenże WImć p. administrator regestrami swymi remonstruje, że z tego 
czopowego podatku oprócz defalki Stryjowi, Drohobyczy i Niżankowcom za konflagratę przy- 
zwolonej sumę 1280 zł. wynoszącej i oprócz Stanisławowa, Krzywczy, Krukienic i Krasiczyna, 
które nic na ten podatek nie importowali, wybrał sumę 19.297 i z tej wybranej i przyznanej 
sumy za assygnacyami JWIMci p. kasztelana przemyskiego takowe wypłacił sumy. A naprzód 
samemu WIMci p. kasztelanomi przemyskiemu według deklaracyi przeszłorocznej ziemi prze- 
myskiej 4000 zł. WIMci p. Drohojowskiemu chorążemu żydaczewskiemu reszty za funkcyą ko- 
misarską 1000 zł. IMci p. Dwernickiemu Tomaszowi plenipotentowi ziemi przemyskiej zł. 300. 
WIMci p. Wolskiemu kasztelanicowi przemyskiemu in vim funkcyi poselskiej 3000 zł. WIMci 
p. Łączyńskiemu podkomorzemu ziemi lwowskiej ex potioritate zł. 1036. IMci p. pocztmaistrowi 
jarosławskiemu za trzymanie poczty zł. 500. IMci p. pocztmaistrowi przemyskiemu similiter 
od poczty zł. 200. IMci p. Nowosielskiemu instygatorowi za usługi zł. 100. IMci p. Borysław- 
skiemu ad potioritatem zł. 100. WIMci p. Wisłockiemu cześnikowi gostyńskiemu reszty z funkcyi 
rotmistrzowskiej pozostałej zł. 4000; na różne expensa około otrzymania dekretu w trybunale 
radomskim 105 zł. i na te wypłacone kwity remonstrował, a że sobie wziął za funkcyą admi- 
nistracyi tego podatku zł. 3000, a za dawną pretensyą do funkcyi swojej przeszłej rotmistrzow- 
skiej reszty 2000 zł. przyznaje, a że nic więcej nie wybrał, przy sobie nie zostawił i na swój 
pożytek nie obrócił do przysięgi zabiera się, więc kongres niniejszy tegoż Wp. Kraińskiego 
łowczego sieradzkiego admissibilem do tej przysięgi uznaje na tę przysięgi rotę: iż oprócz tej 
sumy, którą w regestrze przed kongresem ziemiańskim położonym wylikwidowałem, więcej nic 
nie wybrałem, honoraria wszelkie, porękawiczne od miast i miasteczek dawane do tejże sumy 
aplikowałem i z tejże sumy nic na krzywdę ziemiańską dla mego pożytku nie obróciłem i ta 
suma z podatku wynikająca żadnego dla mnie partykularnego pożytku nie przyniosła, tak mi 



89-90 1744 221 

Panie Boże dopomóż i męka Twoja niewinna. Którą to przysięgę kongres niniejszy pomienio- 
nemu WIMci p. administratorowi indulget. 

10. Żebyśmy zaś z poczty zwyczajną mieć mogli wygodę, tedy praktykowane dla 
IMciów pp. jarosławskiego i przemyskiego pocztmistrzów salaria, aby onych doszli JWIMci p. 
kasztelanowi przemyskiemu rekomendujemy i o wydanie assygnacyi upraszamy, a przy tem 
czynimy admonicyą i prekustodycyą, aby IMć p. pocztmaister jarosławski listów do ziemian 
naszych należących przy sobie nie przytrzymywał, ale one bez trudności wydawał. 

11. Peractis itaque praemissis kongres nasz niniejszy et reliąua na nim agenda, parcendo 
teraźniejszemu czasowi, de assensu omnium concivium na kongresie niniejszym praesentium 
cum iegittima iurisdictionis praesentis conservatione ad feriam secundam antę fest. S. Hedvi- 
gis electae proximam anno praesenti incidentem limitujemy i odkładamy limitationis praesen- 
tis vigore. 

Liber disp. ter. Prem. 260 p. 85-91. 



90. 

Wisznia, 14 września 1744. 

Laudum sejmiku deputackiego wiszeńskiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo generału województwa ruskiego 
ziem lwowskiej, przemyskiej, sanockiej i powiatów żydaczewskiego i przeworskiego zjechawszy 
się do Wiszni in locum consultationum solitum na czas prawem pospolitem dysponowany, 
t. j. na pierwszy poniedziałek po święcie Narodzenia Najświętszej Panny a dzień czternasty 
miesiąca września, de unanimi voto et assensu naprzód za dyrektora koła naszego WIMci p. 
Józefa na Gościminie Gościmińskiego cześnika nurskiego znaku pancernego Najjaśniejszego Fry- 
deryka IMci królewicza towarzysza, deinde na prześwietny trybunał koronny iudices deputatos 
jako to z ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego : WIMci p. Marcina z Grodkowa Łosia 
wojskiego ziemi przemyskiej, WIMci p. Antoniego z Drohojowa Drohojowskiego łowczego ziemi 
przemyskiej, z ziemi sanockiej: WIMci p. Józefa z Witowa Witskiego skarbnika ziemi sanockiej 
uprosiwszy e medio nostri obraliśmy i niniejszego kongresu laudum WIMci p. marszałkowi 
koła naszego tudzież WlMciom pp. Gwidonowi Marcellemu z Siedliszcza Siediiskiemu skarbni- 
kowi kijowskiemu wicesgeretowi grodzkiemu przemyskiemu, Krzysztofowi z Drohojowa Dro- 
hojowskiemu chorążemu ziemi liwskiej, i Pawłowi z Przeczek z Przejowa Przeczkowskiemu 
cześnikowi ziemi wiskiej assessorom e medio nostri obranym podpisać zleciliśmy. Działo się 
w Wiszni dnia czternastego miesiąca września roku Pańskiego tysiącznego siedmsetnego czter- 
dziestego czwartego. Józef Gościmiński cześnik nurski, marszałek koła generału województwa 
ruskiego, Gwido Marcelli z Siedliszcza Siedliski assessor ziemi lwowskiej, Krzysztof z Droho- 
jowa Drohojowski assesor ziemi przemyskiej, Paweł Przeczkowski cześnik ziemi wiskiej asses- 
sor z ziemi sanockiej. 

Castr. San. Rei. 234 p. 1650—1651; Fasc. Cop. Castr. Prem. 116 p. 2869. 



222 1744 91 

01. 

Wisznia, 15 września 1744. 

Laudum sejmiku gospodarskiego wiszeńskiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo generału województwa ruskiego 
zjechawszy się in locum consultationum soiitum do Wiszni in tempore legę praescripto, t. j. 
na pierwszy poniedziałek po święcie Narodzenia Najświętszej Panny, t. j. na dzień piętnasty 
miesiąca września w roku teraźniejszym tysiącznym siedmsetnym czterdziestym czwartym na 
sejmiku gospodarskim in crastino sejmiku szczęśliwie doszłego electionis JWIMciów pp. de- 
putatów na prześwietny trybunał koronny pod laską marszałkowską WIMci p. Józefa Gości- 
mińskiego cześnika nurskiego na dniu wczorajszym obranego communi omnium assensu et 
beneplacito nemine contradicente takowe zgodnymi głosy postanowiliśmy i napisali laudum. 

2. A naprzód WIMciów pp. komisarzów na trybunał skarbowy radomski obraliśmy 
praesentibusąue obieramy z ziemi lwowskiej i powiatu żydaczewskiego : JWlMci p. Wojciecha 
Siemińskiego starostę dębowieckiego, z ziemi przemyskiej : JO. księcia IMci Antoniego Lubomir- 
skiego wojewodzica czerniechowskiego a ziemi sanockiej: JWIMci p. Bogusława Błońskiego 
cześnika podolskiego. 

3. Podziękowawszy za takowąż funkcyą komissarską przeszłym IMciom, jako to WW. 
IMciow Antoniemu Drogomirowi komornikowi granicznemu liwskiemu, Janowi Charczewskiemu 
staroście cieszkowskiemu przemyskiemu i Konstantemu Humnickiemu miecznikowi lwowskiemu 
sanockiemu komisarzom pro optime gęsta functione, jako WIMci p. Alexandra Gorzkowskiego 
skarbnika lwowskiego z funkcyi administratorskiej czopowego tejże [ziemi annorum millesirai 
septingentesimi quadragesimi primi et millesimi septingentesimi ąuadragesimi secundi praesenti- 
bus kwitujemy, obligując teraźniejszych panów komisarzów obranych, aby munus functionis 
eiusdem a data praesenti przez dwie lecie inclusive według prawa obeant et negotia wojewódz- 
twa tueantur. 

4. Desideria zaś wszystkich IMciów pp. ziemian braci naszych jako też IMciów księży 
wiszyńskich respektem popsowanych ławek i kratek w kościele farnym wiszyńskim na kon- 
gressa reddendarum rationum każdej ziemi iuxta limitationes dependentis pro resolutione ac sa- 
tisfactione odsyłamy. 

5. Podatki tak czopowego jako i szelężnego iuxta currentias ubique locorum practitatas 
in ulterius in fundamento prawa koronnego reassumujemy i z kurencyi onych satysfakcyą 
IMciom pp. kredytorom i konkurrentom długi wypłacać deklarujemy. 

6. Do podatku zaś czopowego ziemia lwowska WIMci p. Józefa Izbińskiego cześnika 
smoleńskiego iuxta anterius laudum za administratora na rok jeden tysiączny siedmsetny czter- 
dziesty piąty, po WIMci p. Manasterskim łowczym chełmińskim aprobuje. Ziemia zaś przemy- 
ska electionem IMciów pp. admistratorów podatków i rotmistrza a sanocka electionejn IMci p. 
rotmistrza i interes IMci p. ^wiechowskiego łowczego podolskiego na kongressa swoje re- 
zerwuje, któremu to kongressowi reddendarum rationum morę aliarum terrarum i ziemia sa- 
nocka termin reassumptionis in una septimana post f. S. Martini Pontificis i anno praesenti 
millesimo septingentesimo quadragesimo quarto naznacza. 

7. Na którym to kongressie reassumpcyą szelężnego z miast i miasteczek ad normam 
ziemi lwowskiej i przemyskiej uczynić, item czopowe ex revisione miast i miasteczek iuxta pra- 
xim antiquam et tariffam większą sumę importującą non referendo sesse ad dispositionem ulti- 
mariam constituere a sanockie podatki wszelkie ad dispositionem samego WIMci p. komisarza 
na dwa roki obranego oddane będą. IMci p. Franciszkowi Wolskiemu zł. p. tysiąc z kurencyi 



91-92 1744 223 

teraźniejszego podatku jako dawny dług ojcowski praevia securitate ratione reliąuorum consuc- 
cessorum, gdy drugiego tysiąca ustępuje i więcej już go pretendować suis cum successoribus 
nie ma, deklaruje. Item WIMci p. podczaszego teraźniejszego sanockiego tysiąc zł. wyliczony 
WIMci p. Borejkowi łowczemu lwowskiemu oddany być powinien, tudzież za funkcyą poselską 
rekompensa nastąpi. Item WIMci p. miecznika lwowskiego z administracyi czopowego praevio 
calculo kwitować i cokolwiek expensy de proprio erogowanej będzie należało, przyszły IMć p. 
komisarz przy odbieraniu dyspozycyi indilate wrócić IMci tenebitur. Item IMci p. Stanisława 
Wielogorskiego regenta sanockiego widząc merita i applikacyą circa tuitionem negotiorum tejże 
ziemi sanockiej jako plenipotenta na komissyi radomskiej gratitudinem onemu obmyśleć na 
tychże sądach przyrzeka i na dalszy czas za plenipotenta obliguje cum sponsione pensyi i re- 
kompensy, desideria zaś wszystkich IMciów pp. pretendentów na tenże kongres ziemiański 
pro resolutione et subsequenda cognitione ac satisfactione taż sanocka ziemia odsyła et prae- 
missorum omnium executionem sobie zoslawuje. 

8. Ziemia zaś przemyska sukcessorów niegdy ś. p. IMci p. Józefa Morskiego cześnika 
przemyskiego de gesla functione administratoriali podatku czopowego tejże ziemi in anno mille- 
simo septingentesimo trigesimo octavo inchoata et anno millesimo septingentesimo trigesimo 
nono determinata, tum de omni importantia praetensioneąue et processu tem laudum approba- 
tam satisfactionem plenarie kwituje, publicam zaś abrogondo iniuriam ratione extorzyi myt et 
quocunque titulo niesłusznych exakcyi po szlakach, miasteczkach i wsiach, tudzież na przewo- 
zach zbyteczną emunkcyą tollendo według prawa pospolitego o przewozach szlacheckich na- 
pisanego forum unicuiąue iniuriato ubi de iure rezerwujemy. 

9. Które to laudum zgodnie postanowione ręką WIMci p. marszałka naszego koła ry- 
cerskiego podpisane tudzież WIMci pp. assessorów ad acta ziem naszych podać per oblatam 
zlecamy. Datum w Wiszni Sądowej na sejmiku gospodarskim. Józef Gościmiński cześnik ziemi 
nurskiej generału województwa ruskiego marszałek, Gwido Marcelli z Siedliszcza Siedliski vices- 
gerent przemyski assessor ziemi lwowskiej, Krzysztof z Drohojowa Drohojowski chorąży 
liwski assessor ziemi przemyskiej , Paweł Przeczkowski cześnik ziemi wiskiej, assessor ziemi 
sanockiej. 

Castr. San. Rei. 234 p. 1763-1767. 



Wisznia, 16 września 1744. 

Laudum sejmiku wiszeńskiego poselskiego. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy, rycerstwo generału województwa ruskiego na sejmik 
elekcyonalny poselski przedsejmowy ordynaryjny sześcioniedzielny grodzinski za powtórnym 
uniwersałem króla IMci Augusta Trzeciego p. n. m. szczęśliwie nam panującego de actu et 
data eius in eodem expressa roku teraźniejszego tysiącznego siedmsetnego czterdziestego 
czwartego wydanego et ad acta castrensia capitanealia Premisliensia et alia in hocce palatinatu 
consistentia distinctis actibus per oblatam podanego ad locum consultationum solitum do 
Wiszni Sądowej pro die 16 mensis Septembris anni eiusdem 1744 zgromadzeni, supremo legis- 
latori Wszechmogącemu najgłębszą uczyniwszy adoracyą i podziękowanie, że nas inter turbidas 
vicinarum potentiarum tempestates w pokoju dotychczas konserwować i po zerwanym pierw- 
szym sejmiku na dniu dzisiejszym felicem obrad publicznych eventum darować raczył, naj- 



224 1744 92 

niższe przytem dzięki ad tronum sacrae regiae maiestatis składamy za wydany powtórny na 
dzień dzisiejszy uniwersał, vigore którego de communi omnium assensu nemine contradicente 
te takowe postanowiliśmy i napisali laudum. 

2. A naprzód za marszałka i dyrektora koła naszego rycerskiego obraliśmy i uprosili 
WIMci p. Marcina Morskiego chorążyca dobrzyńskiego a potem po expedyowanycii materyach 
preliminaryjnych do elekcyi JWIMciów pp. posłów województwa naszego ruskiego na sejm 
ordynaryjny grodziński przystąpiliśmy. A tak za łaską p. Boga i za powszechną wszystkich in 
genere concivium zgodą i zezwoleniem za posłów generału naszego uprosiliśmy i obrali z ziemi 
lwowskiej i powiatu źydaczewskiego : JWWIMciów pp. Joachima Potockiego generalnego lwow- 
skiego i Józefa Humnickiego gajewskiego starostów. Z ziemi zaś przemyskiej : Marcina z Wie- 
niawy Wieniawskiego chorążego przemyskiego i księcia IMci Stanisława Lubomirskiego woje- 
wodzica czerniechowskiego a z ziemi sanockiej : Piotra Boreyka podstolego źydaczewskiego 
i Stanisława Gumowskiego chorążyca sanockiego starostę sokołowskiego praesentibusque obie- 
ramy i upraszamy obligując IMciów m. pp. braci amore boni publici, aby podług instrukcyi 
województwa naszego we wszystkiem sprawili się preaggrawacyi upodatkowania osobliwie 
taryfy anni millesimi sexcentesimi sexagesimi primi żadną miarą nie dopuszczali et in perpetuum 
o abrogacyą i eliminacyą onej ex quibusvis actis starali się. 

3. Gemitum także, co sejmik, nobis explanatum IMciów szlachty braci naszych wójtostwa 
w ekonomii Samborskiej Jkr. Mci za przywilejami osobliwymi trzymających praetermittere nie 
możemy o niewydawanie przywilejów z kancelaryi koronnej na też wójtostwa i owszem onych 
odbieranie i do skarbu królewskiego contra legem przyłączenie o niesłuszne hibern i inszych 
podatków privata authoritate bez uchwały sejmowej i owszem contra expressas constitutiones 
regni annorum 1669, 1673, 1676 wkładanie, paletowanie, executionibus militaribus aggrawowanie 
i inne od różnych osób etiam i od WW. 00. Misyonarzów Samborskich depaktacye, oppressye 
i aggrawacye, tudzież od IMciów pp. tenutariuszów i officyalistów zamku Samborskiego exor- 
bitancye, jako o tem projekt drukowany wszystko probabiliter dowodzący, sub titulo : tuitio 
legum regni Poloniae za wójtostwami i kniastwami w ekonomiach Jkr. Mci świadczy, który 
praesentibus aprobujemy i na dwa tysiące egzemplarzów sumptem publicznym województwa 
naszego przedrukować i do rąk JWWIMciów pp. posłów ad distribuendum et promovendum 
na sejmie oddać zalecamy. Według zaś paktu w instrukcyi o tem wyrażonego, zaraz przy czy- 
taniu pactorum conventorum serio opponować się mają za tę krzywdę braci szlachty IMcie pp. 
posłowie nasi, jako też et in aliis circumstanciis, uti legę exorbitatum est, aby et publica se- 
curitas et utilitas et iniuriati in suis damnis zupełną in desideriis mieli satysfakcyą. 

4. Ciż IMcie pp. posłowie osobliwie legacye do księcia IMci prymasa et ad eminen- 
tissimum Cardinalem według osobliwie danych im instrukcyi expedyować mają. Ad attentandum 
zaś et promovendum hocce negocium ubique locorum WWIMci p. Marcina Manasterskiego 
łowczego chełmińskiego, tudzież ad conferendum z JW Atanazym Szeptyckim metropolitą całej 
Rusi intuitu wsi i ludzi presse ruskich od wieków per illustrissimos loci ordinarios ritus latini 
w dyecezyach województwa naszego będących per decreta reformationis do parafii rzymskich 
impertinenter implicationis, inscriptionis privata autoritate do jakichsi dziesięcin czyli mesznego 
lub impozycyi pensyi impositionis, tudzież przez WW. księży Missyonarzów Samborskich 
w górach z wójtostw, kniastw i sołtystw presse ruskich w ekonomii Samborskiej będących 
uzurpowania dziesięciny wytycznej lub pieniężnej confundendo iurisdictionem ritus graeco-uniti; 
strony popowiczów ustnie rekomendowanych, aby haec negocia illicita per promocionem coram 
Sacra Sede Apostolica impediantur upraszamy praesentibusąue obieramy i posyłamy. Przy wy- 
rażeniu tedy należytej od całego generału naszego JWIMci księdzu metropolicie weneracyi jako 
os de ossibus nostris, jako emeritissimumąue in Republica nomen, ea qua par est dignitatis 
recognitione expressa, tenże IMć p. łowczy delegowany od nas nomine publico województwa 



92 1744 225 

naszego upraszać będzie JWIMci księdza metropolity, jako principale sui ritus caput, aby ex 
zelo non confundendae iurisdictionis suae nie dopuszczał takowych inkonweniencyi i impozycyi 
a ritu iatino ritui suo coram sacra Romana ecclesia unito, ale exempio olim illustrissimi episcopi 
Chelmensis cum latinis spiritualibus Chelmensibus anno Domini 1665 decretum Summi Pontificis 
Alexandri VII talia vetans obtinentis w Rzymie opponować się za owieczkami swojemi et per 
bullam similem od tej oppressyi uwolnić raczył, refusionemąue exactorum et illationem damno- 
rum ac litis expensarum vindicare nie zaniedbał. Cetera activitati et oretenus faciendae confe- 
rentiae tegoż IMci p. łowczego praecommittimus. 

5. A IMcie pp. possessorowie wójtostw i kniaziowie i sołtysi w ekonomii tejże Sam- 
borskiej będący i na kongresie swoim w Samborze captato tempore za uniwersałem JWIMci p. 
marszałka zgromadzeni, de modo salwowania tych swoich interesów consultare et media pro- 
videre tenebuntur. 

6. A że WWIMcie pp. Błendowski Stefan i Ogiński starosta mścibowski, amore boni 
publici pretensyi swoich na poselstwa teraźniejsze benevole in sinum województwa złożyli 
i ustąpili, zaczem in futurum do najpierwszej funkcyi IMciów m. n. pp. rekomendujemy i przy- 
rzekamy. Sądy grodzkie przemyskie z wielką niewygodą szlachty braci na zamku wysokim spu- 
stoszałym w Przemyślu dotychczas sądzone, na dół do miasta praesenti laudo przeniesione 
mieć chcemy, 

7. Miary tak na zboża, jako i na wszelkie likwory tudzież łokcie w województwie na- 
szem, ponieważ nierówne i niesprawiedliwe po miastach i miasteczkach znajdują się a przez 
to w targach dzieje się waryacya, w likworach zaś ultimus consumens i kupujący jest ukrzyw- 
dzony, przeto warujemy to sobie praesenti laudo, aby łokieć i garniec wszędzie lwowski praw- 
dziwy lunarski był na wszystkie likwory zachowany, także i na zboże dla przedawających czyli 
kupujących na całe województwo jedna miara, t. j. półmiarek lwowski trzydzieście i dwa garcy 
lunarskich w sobie mający sprawiedliwych obserwowany był. Dlaczego WWlMciów pp. pod- 
wojewodzych praesentibus upraszamy i obligujemy, aby pro muuere suo wszędzie generaliter 
w dobrach duchownych, królewskich i ziemskich jedne pomienioną miarę instituant lwowską, 
co przez uniwersały ma być publikowano et sub poenis arbitrariis et sub executione militarii 
do skutku przywiedziono. A gdzieby przeciwko sprawiedliwości i teraźniejszego laudum zo- 
stawił kto fałszywą miarę, tedy wolno każdemu o ten exces do któregokolwiek sądu przypo- 
zwać i za każde oszukanie szynkarze, szynkarki lub ich gospodarze i kupcy więzieniem dwu- 
niedzielnem i dwojgiem czternaście grzywien skarani być powinni, co i miejskie i wszelkie 
inne jurysdykcye obserwować powinny i do skutku przywodzić mają bez odwłoki sub poenis 
de negligentibus officialibus sancitls in foro competenti vindicandis. 

8. Myta wszelkie zagrobelne i quocunque titulo depaktacye i wdzierstwa po miastach, 
miasteczkach i wsiach, szlakach i przewozach namnożyły się w województwie naszem, które 
oprócz kupców szlacheckie podwody prawem uwolnione nawet i targowem i pomiarczem, 
osoby na to destynowane praecipue Żydzi aggrawują, zdzierają, szlachtę grabią, biją, depaktują, 
zaczem takowe tollendo abusus deklarujemy, żeby od szlacheckich pod wód ani targowego ani 
pomierczego, ani cła, ani myta, ani mostowego, ani grobelnego ani żadnym pretextem exakcyi 
nie brano, na przewozach zaś na Dniestrze i Sanie lub i innych wodach nie więcej tylko po 
dwa grosze od wozu brać pozwalamy. Nawet i kupców wszelkich depaktacyi czynić zakazu- 
jemy, a gdzieby w czyich dobrach szlacheckie podwody przeciwko prawu pospolitemu 
i tego laudum zdzierano i krzywdzono, tedy pan pryncypał tych dóbr pro incontinentia mytni- 
ków i za te exrrbitancye w dobrach swoich pozwolone tysiącem grzywien a deliąuentes 
poenis personalibus karani być powinni in foro competenti według prawa et refusione 
damnorum. 

AkU groJzkie i ziemskie XXUI. 20 



226 1744 92-93 

9. A ponieważ na gospodarskim sejmiku deslderia IMciów braci szlachty rezolwowane 
być nie mogły, ale wszystkie na kongresa ziemiańskie reddendarum rationum są odesłane, za- 
czem i desiderium IMci p. Samuela Tatomira o straszne w Podgórzu pogorzenie jako i WIMci 
p. Marcina Manasterskiego łowczego chełmińskiego na tenże kongres prześwietnych ziem tudzież 
i innych IMciów pro solutione recognitione et satisfactione odsyłamy. 

10. Które to laudum aby do wszystkich wiadomości doszło, propter firmius robur ręką 
WIMci p. marszałka koła naszego rycerskiego cum assessoribus podpisany ad acta publica 
autentica naszego województwa per oblatam podać zlecamy. Datum w Wiszni Sądowej die 16 
mensis Septembris anno Domini 1744. Marcin Stefan Morski marszałek koła rycerskiego woje- 
wództwa ruskiego na sejmiku poselskim. Marcin Manasterski łowczy chełmiński assessor ziemi 
lwowskiej i powiatu żydaczewskiego. Paweł Józef Niedźwiedzki łowczy powiatu źydaczewskiego 
ziemi przemyskiej i powiatu przemyskiego assessor. W. Stanisław Wielogorski regent grodzki 
sanocki assessor ziemi sanockiej. 

Fasc. Cop. Castr. Pretn. 116 p. 2989-2993; Castr. San. Rei. 234 p. 1715-1718, 1731-1732, 
1719-1720. 



93. 

Wisznia, 16 września 1744. 

Instrukcya sejmiku postom na sejm. 

1. Instrukcya JWIMciom pp. Joachimowi Potockiemu generalnemu lwowskiemu, Józe- 
fowi Humieckiemu gajewskiemu starostom, Marcinowi Alexandrowi z Wieniawy Wieniawskiemu 
chorążemu przemyskiemu, księciu IMci Stanisławowi Lubomirskiemu wojewodzicowi czernie- 
chowskiemu. Piotrowi Borejkowi podstolemu żydaczewskiemu i Stanisławowi Gumowskiemu 
chorążycowi sanockiemu n. w. m. pp. i braci, posłom od generału województwa ruskiego na 
sejm ordynaryjny grodzieński obranym i uproszonym w Wiszni Sądowej na sejmiku electionis 
poselskim powtórnym Jkr. Mci die decima sexta mensis Septembris anno Domini millesimo sep- 
tingentesimo ąuadragesimo quarto dana. 

2. Złożą IMcie pp. posłowie najniższe u majestatu Jkr. Mci podziękowanie, że po 
długiem bo blisko czteroletniem, z naszem wieikiem umartwieniem, oczekiwaniu saciavit Jkr. 
Mć p. n. m. przybyciem swojem ad regia publica nostra desideria, upraszać będą, ne nos de- 
serat orbatos Jkr. Mć w przyszłym jak teraz czasie, żeby częściej z nami mieszkał i iuratam 
exvinculando conscientiam pamiętając na prawo nie chciał więcej na rok jak ćwierć roku bawić 
z drogą eundo et redeundo w państwach swoich dziedzicznych. 

3 Sejmy w czasie prawem opisanym z dobroci swojej aby Jkr. Mci raczył składać 
i onych attentować, żebyśmy inter vicinos belli ausus, kiedy mało wojska ma być, bez rady nie 
byli upraszać będą. 

4. Użalą się IMcie pp. posłowie nasi in facie całej Rzptej przed królem IMcią n. m. 
super Yiolentam in anno millesimo septingentesimo trigesimo nono wojsk rossyjskich kraju na- 
szego oppressionem summam, onego desolationem, depraedationem et oppressionem, osób Panu 
Bogu poświęconych i wielu godnych szlachty braci naszych et utriusąue sexus ludzi świątnic 
boskich abominabilem profanationem et neces, jako to w Tyśmienicy, w Horodence, w Cze[r]- 
lenicy i Śniatynie i innych enarrabilem damnificationem. Oraz suplikować będą do majestatu 
Jkr. Mci, aby hanc divinam et nostri iniuriam Naijaśniejszej monarchini rossyjskiej remonstro- 
wać i windykować per personales na osobach excessivorum a osobliwie komenderujących urgere 



93 1744 227 

i o komissyi rossyjskiej kontynuacyą w kraju naszem, ponieważ tylko in parte w Podolu pe- 
ragebatur pro subseąuenda naszych tudzież miast Lwowa, Przemyśla, Sambora, Wiszni i innycii 
miasteczkach i wsiach tak przedtem jako i novissime poczynionych omnimoda satisfactione 
upraszać. Traktaty zaś dawniejsze i świeższe z Rzptą przez JW Działyńskiego z Najjaśniejszym 
Petrem Alexiewiczem uczynione, vi którego Rygę, inflanty etc. i miliony od nas przez kontry- 
bucyą wybrane mają nam być od wojsk rosyjskich oddane manutenere raczył, tudzież prze- 
chody i irrupcyę wojsk rosyjskich i jakowychsi na naszym polskim gruncie lokacyi i fortyfikacyi 
progressum zatamować et indilatam evacuationem IMcie pp. posłowie urgebunt. 

5. W żadne traktaty i nowe alianse z postronnemi potencyami aby się Rzpta ani w ża- 
dnych tytułów przyznanie nie wzdała, póki aukcya wojska nie nastąpi i w siłach skutecznych 
i porządku nie będzie się widziała sub discrimine sejmu praecavebunt i o publiczną JWlMci 
p. Ogińskiego oboźnego w. ks. litewskiego relacyą, ablegata do dworu rossyjskiego, poco tam 
jeździł i co sprawił, także do aliansu z królową węgierską IMcią[a] Republiką uczynionego ani 
do żadnych innych, któreby praeiudicium aliąuod Reipublice albo w implikacyą w jaką wojnę 
saperet, że o tem niechcemy wiedzieć ani się wdawać, wyrzekamy się tego i manifestujemy się 
przed Bogiem i wszystkiemi europejskiemi potencyami, tak też zdanie województwa IMcie pp. 
posłowie nasi et manutenere tenebuntur. 

6. Po przywitaniu Jkr. Mci przez IMci p. marszałka sejmowego domówią się IMcie pp. 
posłowie o przeczytanie pactorum conventorum iuramento regio firmatorum, zaraz circa quodvls 
punctum de exorbitantia niektórycch, jako to o rozdawanie wakansów extra tempus comitiorum 
najdalej w sześć niedziel tak honorów, jak i królewszczyzn, czyli to w ekonomii Samborskiej 
wójtostw czyli extra będącym, aby terrigenis indigenis bene meritis przywileje były wydawane. 
O dezolacyi tejże ekonomii i impozycyi hybern przeciwko prawom, prout inferiori puncto con- 
tinetur jako i w innych punktach, cokolwiek ex orbita legum poczyna wypadać, ut corrigatur 
satisfaciatur desideriis Reipublicae suplikować będą IMcie pp. posłowie nasi. 

7. Aukcya wojska utriusque authoramenti jako jest potrzebna tak od całej Rzptej de- 
siderabilis, tak i województwo nasze przez IMciów pp. posłów instat do ojcowskiej Jkr. Mci 
łaski et ad status Reipublicae effectuetur omnino et de modo cum tota Republica znosić się 
będą IMcie pp. posłowie nasi, hoc praecustodito, żeby aukcyonalne wojsko dependat od dy- 
spozycyi cuiuscuąue palatinatus et salvis revisionibus; officerowie mają być terrigenae et ca- 
paces szlachta, remotis alienienis et acatolicis, munsztrą polskim językiem, leże in suis terris, 
skąd mają mieć płacę , mając naznaczoną pro securitate et obseąuio ziem naszych, chybaby 
sub tempus belli vel alicuius dispositionis pod jedną hetmańską czyli a Republica destinati ko- 
mendą ma zostawać. De fundo zaś et sustentandi eiusdem exercitus desudabunt IMcie pp. po- 
słowie cum Republica vel maxime ex bonis regalibus et spiritualibus, nie żałując podatków 
czopowego i szelężnego sub cuiuscunąue ultimae consumentiae, tertia tylko parte eorundem 
pro oneribus województwa ad dispositionem onych zostawiwszy podług komisyi ostatniej 
alioąue modo proposito, nie podając jednak dobra i intraty szlacheckie in tributum przez nie- 
których propositum, bo to sapit esse Rempublicam tributariam et libertates praetio sangvinis 
acquisitas successu temporis favorabiles, na taryfę anni milesimi sexcentesimi sexagesimi primi 
nigdy nie pozwalając i owszem ze skarbu koronnego et quibusvis actis eliminandum declarari 
starać się będą IMcie pp. posłowie nasi. In casu fatali zerwania sejmu, gdyby inne woje- 
wództwa szły do konfederacyi, tedy pozwalamy * IMciom pp. posłom hoc medium arripere z in- 
nymi, cum hac praecustoditione, aby najmniejszej materyi status pod tą konfederacyą nie było 
innej, oprócz samej aukcyi wojska modum zaś contribuendi do braci aby wzięli, nigdy jednak 
nie akceptując taryfy ut supra anni millesimi sexcentesimi sexagesimi primi, 

* nie pozwalamy 



228 1744 93 

8. Nie mniej i o to starać się będą IMcie pp. posłowie, aby w pomienionem wojsku 
aukcyonalnem et quidem polskiego autoramentu szeregowi, pachołcy, cudzoziemskiego zaś 
gemeini alias żołnierze i to antę omnia pod chorągwiami, regimentami mniejszych komputów au- 
gmentowani byli, cum praecautione seria, aby aggrejrowani officerowie absolute toilantur, tak, 
iżby więcej pod chorągwią nie mieściło się oberoficerów tylko jeden, kapitan jeden, porucznik 
jeden, chorąży. Munstra ut supra polskim językiem practicetur. Dla IMciów pp. poruczników 
i chorążych polskiego autoramentu do naznaczenia płacy ad proportionem cudzoziemskich ofi- 
cyerów, IMcie pp. posłowie nasi instabunt, a to propter obviandum, aby gdy płace swoje od 
Rzptej obmyślone mieć będą, do chorągwianych nie interesowali się pieniędzy. Przytem lant- 
milicye, piechoty zdałoby się nam uformować per palatinatus terras, et districtus. Które to tak 
starego komputu jako aukcyonalne wojsko, circa exercitia militaria in omnimodam disciplinam 
in virtute dawniejszych i świeższych praw, cum praecautione okazywania i lustracyi komputów 
sive iunctim sive partitim corocznie konserwowane zostawać ma. 

9. Ad subsistentiam zaś tegoż wojska aukcyonalnego proponent IMcie pp. posłowie 
stanom Rzptej te media, które etiam na komissyi warszawskiej proponowane były. A naprzód 
redukcya sprawiedliwej kwarty albo większej porcyi ze starostw et generaliter wszystkich dóbr 
iuris regli, który sposób aby tem prędzej skutek wziął, proponent jurament od IMciów pp. 
starostów, tenutaryuszów super ąuantitatem proventuum, jaki który bierze. A tak bez lustracyi, 
rewizyi, któraby wiele czasu wzięła, nietylko kwarta ad proportionem poprzysiężonych intrat, 
albo qualis onych videbitur portio, zaraz na sejmie reduci mogłaby, lecz ex ąuantitate reduko- 
wanej Rzpta plene informowana została, augeretur także subsidium aukcyonalnemu wojsku, 
gdyby importancya ceł i myt do skarbu Rzptej in strictiori zostawała vigore, przez zniesienie 
wszystkich libertacyi na wina, woły, stada, w czem ut circumscribatur inwigilacya JWIMci p. 
podskarbiego w. koronnego sub ammisione officii, stanom Rzptej zdanie województwa naszego 
deferent IMcie pp. posłowie a novis possessoribus ąuadrupla tudzież dwanaście tysięce zł. p. 
od hiberny ab anno miliesimo septingentesimo decimo septimo czynią do skarbu importancyi. 
Więc i o to upomniawszy się, w przeszłych leciech ąuantitates nie może być sprawiedliwiej 
obrócona jak na aukcyonalne wojsko podług komissyi warszawskiej aukcya pogłównego żydow- 
skiego, tak jednak, aby pomienionego podatku dyspartymenta przez samych Żydów bez impli- 
kowania się skarbu koronnego i w prywatne na arendarzów naszych cum praeaggravatione im- 
pozycye włożone ad acta proprii districtus podawane były. Item honoraria za pozwolenie 
Żydom handlów wina znaczną ąuantitatem wynoszące, przyniosłyby supplement niemały do 
punktualnej płacy aukcyonalnemu wojsku, którego nietylko pro securitate Rzptej et nostri ob- 
stquio ale et defensione religionis łideiąue orthodoxae erygowanego i augmentowanego kon- 
serwacyi subvenient zelans subsidium JO. JW WWIMci księży biskupów z dóbr duchownych 
zezwolone monopoiiorum exactio wprowadzenie w taryfę, tak niektóre starostwa w wojewódz- 
twach kijowskiem, podolskiem, bracławskiem, ziemi oraz halickiej leżące, z których jedne mało 
co importują, diugie zaś cyfrą płacą, jako i wsie ziemskie i królewskie pro desertis w tary- 
fach dawnych położone a teraz z ludźmi poosadzane a nadto de noviter erygowane i lokowane, 
gdy do importancyi sprawiedliwej i proporcyonalnej trahentur aukcyonalnemu wojsku adauge- 
bunt żołdu. Ordynacya zamojska dubińska i pinczowska favores Rzptej favoribus suis compen- 
sando jest pewne województwo nasze, że prześwietne familie ex zelo ku ojczyźnie swojej nie 
tylko do promocyi interesu aukcyi wojska Rzptej potrzebnego lecz i do samej contribuent płacy, 
a tak his et ahis intercedentibus mediis efficacissime ad promovendum fundum punktualnej płacy 
aukcyonalnemu wojsku mogą być ochronione ab omni praeaggravatione dobra ziemskie, w czem 
IMciów pp. posłów naszych probatam activitatem obligujemy. 

10. Że zaś per ąuecunąue constituta przez Rzptą media płacy regularnej nowej instan- 
taneam executionem mieć nie mogą, więc zabiegając jakimkolwiek inkonweniencyom, gdyby hinc 



93 1744 229 

et nunc punktualna na stary komput płaca tolli miała, uczyniwszy tę Imcie pp. posłowie nasi 
Rzptej refleksyą, conservationem tejże starej płacy do dwóch lat, póki nowa ułożenia płacy 
wojska methodus w skutecznej i doskonałej nie zostanie exakcyi IMcie pp. posłowie nasi pro- 
mowować będą. 

11. Że zaś ustawicznie powinnościami i zurwarktami w podolskiem i ukraińskiem wo- 
jewództwach komputowe nuży się wojsko, więc instabunt IMcie pp. posłowie nasi, aby IMcie 
pp. starostowie w tamtychże województwach starostwa swoje mającym wydawszy dyspozycyą 
i ordynanse swoje, do swoich gubernatorów przez Kozaków z tamecznych starostw wyżej wy- 
rażonych kazali odbywać powinności i Kozaków horodowych prezydyalnych trzymali. 

12. Ordo sejmowania mianowicie in puncto elekcyi marszałka sejmowego, aby jej żadne 
insze materye i wynalazki nie tamowały constitutione millesimi sexcentesimi nonagesimi noni et 
ultimaria millesimi septingentesimi vigesimi sexti, aby de necessario serventur instabunt IMcie 
pp. posłowie. 

13. Fortyfikacyą Kamieńca, Okopów św. Trójcy i innych pogranicznych tudzież repa- 
racyą zamku Wysokiego lwowskiego, albo miasta Lwowa, pactis conventis Najjaśniejszego ojca 
Jkr. Mci p. n. m. przyobiecaną przypomną IMcie pp. posłowie et munificentiae principis reko- 
mendować będą. Szkolę wojenną dla exercytacyi młodzi, szpital dla osłabiałych żołnierzów, 
trzy miliony deklarowane na wsparcie publicznych potrzeb, także po sto tysięcy corocznie 
z dóbr ekonomicznych ad supplementum Rzptej na posłów i rezydentów u postronnych dwo- 
rów ad normam inszych państw rezydujących łaskawej pamięci insinuabunt. 

14. Ratione mennicy otwarcia cura principis, koekwacyi monety, gór Olkuskich dobycia, 
subsidii miast, wprowadzenie commerciorum manufaktur i inszych obwencyi i ozdób królestwa 
tego z inszemi województwami znosić się będą IMcie pp. posłowie nasi i to, cokolwiek by było 
in melius ojczyzny naszej akceptować będą. 

15. Gemitum IMciów pp. braci naszych praetermittere nie możemy, że wójtostwa 
w ekonomii Samborskiej Jkr. Mci będące wraz z ekonomią per privilegia regum fundowane et 
per constitutiones regni atque pacta conventa pro pane bene merentium ad distributivam iu- 
stitiam Jur. Mci p. n. m. non ad incorporandum ekonomii należące, teraz multis depactationibus 
aggravantur, dwoistą hiberną, t. j. privata skarbu koronnego authoritate włożoną, tudzież tynfami 
licznymi titulo saskimi, lubo sub tempus pacis et tranquillitatis po kilkadziesiąt tysięcy włożo- 
nymi, contra constitutiones annorum millesimi sexcentesimi septuagesimi tertii folio decimo 
octavo titulo: ekonomie króla IMci a stativis et hibernis iiberantur i podatki tylko te płacić te- 
nentur, które na sejmie uchwalone będą, item anni millesimi sexcentesimi septuagesimi sexti 
folio quadringentesimo ąuadragesimo ąuarto, titulo : Ekonomie, privata authoritate kamery im- 
positive dispartymentowanymi usąue ad exinanitionem stanu szlacheckiego, także impositiva 
WW. 00. Missyonarzów Samborskich dziesięciny czyli mesznego ex montanis presse ritus 
graeco uniti niesłusznie nullo praestito officii spiritualis exercito po statucie Alexandra i kon- 
stytucyi Zygmunta Augusta królów polskich rękę królom in subseąuens in faciendis etiam fun- 
dationibus spiritualibus sine consensu Reipublicae usurpatione executionibus militaribus dworki 
szlacheckie praemuntur, przywileje i konsenza z kancellaryi koronnej non extraduntur, ale jedne 
zrujnowane et propter emunctionem podatków lasami zarosłe, drugie na zamek Samborski ode- 
brane. Żydom arendowane upadają, paletami i rozpisami prywatnymi zamku Samborskiego 
i egzekucyami ciężkiemi officyalistów enervantur, przeto IMcie pp. posłowie nasi supplikować 
będą do majestatu Jkr. Mci p. n. m. aby takowe abusus absolute tollantur et ad probationem 
veritatis praemissorum projekt de praemissis, sub titulo: tuitio legum Regni Poloniae za wójto- 
stwami i kniastwami w ekonomiach Jkr. Mci militantium wydrukowany, który praesentibus 
approbujemy i więcej takich exemplarzów sumpto publico województwa naszego przedrukować 
zlecamy, inter ministros, senatum et nuntios rozdać IMciom pp. posłom zlecamy in manus 



230 1744 93 

IMciów oddajemy. Przywileje i konsenza benemeritis extradantur i też wójtostwa, ile gdy z nich 
servitium bellicum quovis tempore necessitatis Reipublicae idzie, circa iura priviiegia et usus 
antiąos conserventur, aby tą itonstytucyą było obwarowano i do egzekucyi przywiedziono efficere 
curabunt. Także i inne królewszczyzny i partykularze, aby wolno było każdemu czy przedać 
czy kupić, żeby na to consensa libera wydawano. 

16. Similiter doniesą IMcie pp. posłowie nasi Jkr. Mci i Rzptej, quanta w stołowych 
tejże ekonomii Samborskiej dzieje się dezolacya, tak dalece, że już więcej jak sześć tysięcy 
chłopów poszło w Podole i na Ukrainę, wsie puste lasami zarastają, a to dla naradzenia się 
IMciów pp. administratorów czyli dzierżawców i aukcyowania coraz większego evecti soli 
skarbowej, która przedtem w kilkunastu tysięcy zawierała się, teraz już do sześćdziąt tysięcy 
przyszła beczek, gromady od bydła poodpadały przez exekucye ciężkie ustawiczne, przez rą- 
banie i wywożenie łatrów z lasów choćby w najgorszą drogę, przez depaktacye IMci p. Bras- 
sela podżupka zbyt ciężkiego na ludzi, a tym sposobem niby aukcyi królewskiej intraty sami 
sobie pożytki wynajdują a na potem upadnie, nic intraty i puste dobra tak teraźniejszemu kró- 
lowi IMci jako i po długiem życiu jego futuro regnanti zapewne zostawią. Aby tedy wejrzał 
w to Jkr. Mć p. n. m. i nie dopuszczał takiej deselacyi dziać się stołowym dobrom, ale według 
prawa administratorów szlachtę terrigenas possesionatos i innych officyalistów konserwować, 
acatholicos ac iudaeos ac alienienas removere raczył. Kiedykolwiek zaś videbitur Ikr. Mci zesłać 
komissyą do tej ekonomii, tedy upraszać będą IMci pp. posłowie, aby nie cudzoziemców ale 
terrigenas, którzyby wejrzeli w krzywdy ubogich ludzi, ale nie tak jak przeszłe bywały ko- 
missye, co p. Brassel przekupiwszy rewizorów z nimi od wsi do wsi jeździł, jednych strachem 
ulterioris officii sui retinendi, z którą i teraz iactitat, że ma przywilej dożywotni tej funkcyi 
podźupkowskiej, dla tego mu nikt śmiele nic mówić nie może, innych jako to starszyznę czę- 
stowaniem, pojeniem i objetnicami od wyznania krzywdy retrahebat, ba i korrupcyą. Suppliki 
liczne nigdy nie przychodziły do skutku, jeno je zawsze subtrahebat, ale pierwej officiales de- 
ponantur de suis functionibus, dopiero śmiało gromady mówić będą i sprawiedliwość święta 
iniuriatis administretur, folga poddanym adinveniatur et antiąua forma possibilium dationum na 
zawsze durabilium recrescat, o czem IMcie pp. posłowie obligantur conferre z JWIMcią p. pod- 
skarbim nadwornym koronnym i z prześwietną kamerą to wszystko donieść et de modo consulere 
salwowania tych interesów obydwóch, lus zaś collationis spiritualium ritus graeci w ekonomii 
Samborskiej ut episcepo relinąuatur. 

17. Immunitas dworów szlacheckich i dóbr dziedzicznych praecavetur, aby przez wojska 
Przechodami, trzydniówkami, podwodami i irrupcyą gwałtowną sianożęcia i gumna i wypra- 
wienie pro libitu et cum scitu mahciose peracto et aliis modis illicitis aggrawowane nie były, 
jednak aby przechodzące chorągwie utriusąue authoramenti w lecie paszą dla koni pokazaną 
kontentowali się, dawne konstytucye reassumantur et in foro quovis tam generali quam parti- 
culari a osobliwie gdzie szkoda uczyniona. Jako i teraz IMcie pp. Kulczyccy, insi bracia nasi 
possessorowie Kulczyc et aliorum quaerulantur na ludzi prezydujących w Samborze a od dyspo- 
zycyi WIMci p. Werenki stolnika żytomirskiego administratora czyli tenutaryusza ekonomii 
Samborskiej dependujących, że im in bonis terrestribus sianożęcia i zboża końmi wypasają, 
szlachtę i szlachcianki biją, grabią, domy nachodzą, okupować się przymuszają, aby ex re- 
gestro simplici, praeciso beneficio aresti, damnificatores iniuriatis odpowiedali domówią się. 

18. Komissyą z królową IMcią węgierską, tak respektem granic, jako też wypadających 
od Węgier rozbojów, osobliwie w ziemi sanockiej z wielką utratą fortun i życia possessorów 
dóbr, tudzież o oddanie zbiegłych za granicę poddanych podług dawnej konstytucyi ażeby i teraz 
naznaczona i indilate odprawowana była, o co IMcie pp. posłowie nasi do łaski Jkr. Mci su- 
olikować będą, aby z IMcią p. ablegatem tejże królowej IMci węgierskiej o wyznaczenie z strony 
Jej komisarzów traktować raczył. 



93 1744 231 

19. A ponieważ przez zagęszczenie regestrów w trybunale koronnym lubelskim nie 
tylko sitientes iustitiam spraw swoicli doczekać się nie mogą, ale też fortiores tern śmielej in- 
iuriatos przyciskają i officyalistowie ziemscy i grodzcy passim multum audent im bardziej 
incydencyi spraw spóźnionych nie spodziewają się, przeto recommendatur IMciom pp. posłom, 
aby się starali o postanowienie trzeciej kadencyi trybunału we Lwowie od Nowego roku do 
kwietnej niedzieli dla pogranicznych województw. Korrektura zaś anni millesimi septingentesimi 
vigesimi sexti ad meliorem in nonnullis formam et executionem redukowana była, aby post 
trinam convictionem refusio damnorum peractorum comprobandorum currat, aby swego ewi- 
ktora przy tymże wpisie, gdzie kto impetitur wolno było wzdąć, aby reindukcya etiam in fundos 
violenter ademptos in futurum non intrando in cognitionem iurium poenis bywała naznaczona, 
aby na granicę sami starostowie et tenutarii cum sex testibus sibi genere similibus nie przez 
chłopów, komisarzów, gubernatorów przysięgali; aby in causis exfraditionis subditorum privi- 
legiata minora subsellia in primo termino, amputatis omnibus dilationibus exceptionibusque 
iuris, praecisa appellatione, in maioribus zaś subselliis praecipue w trybunale koronnym ex 
regestro miiitarium simplici iuxta obloąuentiam constitutionis anni millesimi sexcentesimi nona- 
gesimi noni województwu podolskiemu servientis toż samo beneficium currat et extendatur na 
wszystkie województwa ex regestro quovis simplici, nuUp excepto, praeciso beneficio arresti 
i w innych punktach co należy do skrócenia procesu maturabunt, na przyjmujących zaś in 
suas colonias cudzych poddanych poena mille marcarum polonicalium extendatur. Vim legis 
sapientia albo noviter reperta documenta tylko raz currant amplius non extenuando iniuriatos. 
Evocatio ex crudis cittationibus in causis facti aby nie była do trybunału omissa iurisdictione 
castrensi, sub poena mille florenorum pol. ad mentem constitutionis anni millesimi sexcentesimi 
septuagesimi. Sprawy które należą do grodów, ziemstw i trybunałów, aby sejmów i obrad pu- 
blicznych nie trudziły, ne seprema authoritas tribunalitia vacillet. In cadentiis regestrorum wo- 
jewódzkich, aby pisarze ziemscy lub ich koUegowie eorundem palatinatuum decreta pisywali 
ad normam województwa wołyńskiego, prezydenta ex capitularibus deputatis per electionem 
observataque alternata Wielkiej Polski z Małą Polską podobnym sposobem jako marszał- 
kowska funkcya aby reformowana była , albo biskupi praesideant morę tribunalis Ra- 
domiensis. 

20, Juramenta deputackie aby non turmatim peragantur, ale po jednemu z uwagą 
i reflexyą rota im dyktowana być powinna i każdy przysięgający rzetelnie i głośno i publicznie 
by przysięgał, albo też zaraz po elekcyi swojej deputaci po województwach aby przysięgali, 
rotha legibus regni descripta, a tak iurati aby zasiadali na trybunałach, a jeżeliby któremu 
oppozycya realis et iusta zachodziła, tedy iuramenta sustineantur, a komuby korrupcya albo 
periurium zadane było gdzie, żeby nie na sejmie odpowiadał in tali obiecto zostający: de medio 
et foro qualicunque na takowych formando subsellio ut consulat Respublica i na exorbitujących 
prędko sprawiedliwość aby wynalazła consultabunt IMcie pp. posłowie nasi cum ordinibus 
regni. Także o alternatę komissyi radomskiej do Lwowa starać się będą IMcie pp. posłowie, 
tak dla wygody remotius mieszkających, jako i dla podźwignienia miasta Lwowa zrujnowanego 
i od wszelkich publik i wojskowych rezydencyi oddalonego. Stancye jednak aby tak IMcie 
deputaci jako i komisarze non ex officio pretendowali jako w Lublinie, przez co są zdezelo- 
wane, ale za pieniądze najmowali proportionato nihilominus pretio, którzy od swoich woje- 
wództw, ziem mają być salariati. Też trybunały skarbowe aby regestra należyte do sądów 
swoich spraw praestolantium odsądzały, a jeżeli nie odsądzone sprawy zostały, tedy in se- 
quenti cadentia, nie referując mu inszych regestrów sprawy ab antiqioribus zaczynać będą po- 
twiniii i stron wpisujących się w regestra regentom depaktować inhibunt a regestr pure mili- 
arium przy dyrektorze wojska zostawać powinien. Który trybunał w żadne inne sprawy nad 
prawem sobie pozwolone wdawać się nie ma i deklaruje in praeiudicium praw et decretorum, 



232 



1744 



Ó3 



żeby nie stawały salva alternata laski per provincias IMcie pp. senatorowie na komissyą designati, 
aby tylko przez dwa roki in eodem subsellio zasiadali, per conseąuens suspensionem benefi- 
ciorum gaudeant et non amplius obwarują. 

21. Cudzoziemcy czyli przez ożenienie czyli quocunque alio titulo proventa znaczne 
z dóbr króiewszczyzn in visceribus regni zostających etiam z dziedzicznych bez indygenatu 
biorący i za granicę wywożący a królestwo to ubożący i niszczący ab usurpatione praemisso- 
rum amoventur et terrigenis cedant, reassumpcyą o tern dawnych praw koronnych efficaciter 
promovebunt nexumque iuramenti regii in puncto niepodawania papierów do podpisów przez 
cudzoziemców lub saskich ministrów i szukania postronnych dworów lub Najjaśniejszej pani 
instancyi, iuxta pacta convenla et leges regni, aby wakanse dobrze zasłużonym et etate vigen- 
tibus et vel maxime stanu rycerskiego, pamiętając na miesiące żołnierskie już prawie sub umbra 
w niepamięci zostające, rozdawane były indilate promovebunt IMcie pp. posłowie. 

22. Użalą się IMcie pp. posłowie nasi przed królem IMcią p. n. m. i Rzptą super an- 
garisationem nostram dóbr i poddanych naszych z racyi wizyt iliustrium loci ordinariorum 
województwa naszego we lwowskiej i przemyskiej dyecezyach zbyt świątobliwie, bo z krzywdą 
ruskich dóbr i osób, ba nawet et in ritu latino nienależyte instituta reformujących, jako to, że 
kombinacye in virtute bullae Urbani Octavi Summi pontificis tudzież konstytucye anni milesimi 
sexcentesimi trigesimi ąuinti o dziesięciny wytyczne na pieniężną, dla uniknięcia kłótni cum 
spiritualibus pozwolonym kasują, proponowanych akceptować nie chcą i nie każą, lecz ko- 
niecznie dziesięciny snopkowe także meszne nawet i z intrat pieniężnych i z karczm naszych 
księży przysądzają, czego nigdy nie bywało in praxi et usu potestative układają , wsi presse 
ruskie ab aevo i ruskimi ludźmi osiadłe, w których sui ritus uniti kapłani Sakramenta śś. ad- 
ministrują a do parafii kościołów rzymskich nigdy nie należą ani tego chcą ani potrzebują, do 
parafii i kościołów, które się im podobają wpisują, dekretami insciis nobis et non attentantibus, 
nonnullis vero iurisdictioni eorum non subiacentibus pro libitu scriptis ratyfikują, w taryfy swoje 
inkorporują, księży zaś plebanów koniecznie nas do siebie o dziesięciny, ba częstokroć et in 
causis iuris foro saeculari incumbentibus pozywać każą, samiż per se vel suos surrogatos o lada 
bagatele Christi fideles exkomunikują, dalszymi aggrawacyami prosekwują, publikują; tak dalece 
invaluerunt te klątwy w dyecezyach województwa naszego, że ledwie się może znaleść w roku 
dzień który święty, żeby kogo z ambony nie wyklęto, a takowa rzecz do desperacyi ludzi pro- 
wadzi i to podobno było niektórym królestwom pierwszą drogą do herezyi zbytnia i niedyskretna 
cleri super populum rigorositas, czego w Królestwie naszem uchowaj Boże ! Ale confunditur 
et iurisdictio ritus graeci cum sancta romana ecclesia uniti i ludzie duobus ritibus opłacać się 
nie mogą i nie powinni, nawet po miastach, wsiach województwa naszego przejeżdżają się. 
Żydów naszych, których regnum fovet et privilegia regum ac constitutiones regni z tego państwa 
nie wyganiają, ac si zelo fidei contributionibus privatis wydzierają po sto kilkadziesiąt czerwo- 
nych zł. z lada kahału biorą, szkoły, karczmy, sklepy etc. Żydom pieczętują, czapki z kotłów 
gorzałczanych kurzących podczas teraźniejszej drożyzny zbóż wielką szkodą zrywają a przez to 
i arendy nasze upadają, aby tedy praemissi abusus tollantur, wizyty i dekreta takowe ubi inte- 
rerit cassentur, aby tego miecza Kościoła Bożego super Christi fideles nie dobywano, aby kom- 
binacya de decimis vigore bullae Urbani Octavi tudzież konstytucyi anni millesimi sexcentesimi 
trigesimi ąuinti, której reassumpcyą subseąuatur in suo robore przed tem poczynione appro- 
bentur ad cuiusvis zaś instantiam in futurum affektowane permittantur et a loci ordinariis rati- 
ficentur, ruskie wsi i osoby i które do erekcyi żadnych rzymskich kościołów nie należały i teraz 
non involvantur et quam optimis mediis status spiritualis cum statu nostro saeculari aby się 
dyskretnie obchodził upraszać będą IMcie pp. posłowie nasi Jkr. Mci p. n. m. i Rzptej consul- 
tabunt de modo zabieżenia takowym inkonweniencyom. 



93 1744 233 

23. De evocatione także usurpativa konsystorzom osób świeckich w sprawach illi foro 
należących, praetextu tylko formato et adinvento, obarczając dekretami różne osoby nieznośną 
cierpią krzywdę, consultabunt IMcie pp. posłowie nasi in Republica, aby actor sequatur forum 
rei, a według prawa czy to w grodzie czy w trybunale etiam de decimis i wyderkaffy, bona te 
są regestri compositi et mixti fori w trybunałach, żeby wszelkie takowe cum spiritualibus 
sprawy w nich mieściły się, inaczej nie mieliby co sądzić, jeśliby konsystorze spraw takowych 
i tym podobnych z świeckiemi sobie uzurpowali ; to tedy per constitutionem aby było reassu- 
mowano i dekreta in contrarium ferowane aby były skasowane. Jako et specifice IMciów pp. 
Nahujowskiego chorążego i Żuroskiego cześnika braci naszych pod takowym rygorem zosta- 
jących, tudzież innych, aby uwolniono, instabunt IMcie pp. posłowie. 

24. Ratione diminucyi wyderkaffów, pensyi i prowizyi kościelnych curabunt IMcie pp. 
posłowie, aby exemplo dyecezyi krakowskiej per ąuatuor a centum cursus był i w województwie 
naszem dla duchowieństwa. 

25. Kamienice, sklepy i domy po miastach wielce są onerowane duchownymi wyder- 
kafami i prowizyami tak zakonników jako i świeckich księży, którzy o reparacyą dachów 
o utrzymanie murów lub budynków wcale nie dbają i przyłożyć się nie chcą, prowent zaś tych 
kamienic i domostw na same wyderkafy nie wystarcza, a nie mogących ludzi płacić księża 
wyklinają i przez to desertują, domy upadają i rudera tylko upadłych kamienic i domów po 
miastach, jako to we Lwowie, w Przemyślu, w Samborze, gdzie IMcie księża Missyonarze ka- 
mienice porozbierali i dobra miejskie poosiadali przez legacye i aparat legacyi testamentowych 
na mieście i przedmieściach więcej jak sto pięćdziesiąt tysięcy zł. p., które już kilka razy wy- 
płacili się rachując sobie a z dóbr miejskich żadnych podatków nie płacą, jako od mieszczan 
Samborskich i innych na teraźniejszy sejmik podana suplika świadczy. Aby tedy też i inne 
miasta reflorescant, expedit też wyderkaffy albo cale zaległe znieść, albo pro extenuabilibus de- 
klarować, a za testementowymi legacyami uzurpowane cale kasować i owszem jako contra 
constitutionem anni millesimi sexcentesimi quinquagesimi sexti ex bonis immobilibus nie nale- 
życie wyciągane tak percepti proventus ex bonis deoccupandis restituantur unicuiąue iniuriato, 
a gdzie upadła kamienica lub domostwo, aby wyderkafu cale sam kapitał upadał legę publica 
praecavendum curent. 

26. Poselstwo ad sedem apostolicam constitutione anni millesimi septingentesimi vige- 
simi sexti i desideriis z duchowieństwem aby było do skutku przywiedzione, albo pieniądze na 
to ze skarbu Rzptej dane, sto tysięcy talerów bitych jako nie wakujące una cum provisione aby 
byli wrócone in alios usus Reipublicae exposłulabunt. 

27. Wyrażona w księdze Ładowskiego de essentia konstytucya anni millesimi sexcen- 
tesimi sexagesimi noni de non alienandis bonis terrestribus ad statum spiritualem, ponieważ 
w przedrukowanych księgach Yuluminum legum ten punkt aliąuo astu nie wydrukowany, czyli 
opuszczony czy wyrzucony przez typografów, zaczem nomine publico manifestować się będą 
eoram Republica IMcie pp. posłowie nasi o takowy error czyli złość popełnioną i aby ten punkt 
do tejże konstytucyi koniecznie był przywrócony i przedrukowany urgentissime staną pro publica 
status nostri iniuria. A oraz alienata bona a statu eąuestri ad spiritualia po konstytucyi anni 
millesimi sexcentesimi trigesimi ąuinti, aby ad haeredes redeant lub licite eximantur, in posterum 
zaś nigdy aby takowe alienacye albo przeładowania sumami dóbr ziemskich nie bywały i nie 
praktykowały się sub nullitate caveatur. 

28. W żadną limitę sejmu pod tymiż posłami żeby się nie wdawali IMcie pp. posłowie 
i na to nie pozwalali sub discrimine sejmu. 

29. Od orderów kto ich zażywa i nosi ad mentem laudi palatinatus Podoliae po sto 
ludzi suo sumptu aby in obsequium publicum Reipublicae dawali, którzy jako chcą distingyi, hac 
insigni distigvantur et meritis in Rempublicam promovebunt wraz z województwem podolskiem 
IMcie pp. posłowie nasi. 

AkU {^odzkie i ziemskie XXIII. 80 



234 1744 93 

30. De immunitate honorum terresłrium et spiritualium konstytucye aby byty dawne rea- 
sumowane, żeby per privilegia pro regalibus censenda nemini conferantur, konferowane ius ad 
pristinum redeat statum IMcie pp. nasi starać się będą tak u Majestatu Jkr. Mci jako i w kan- 
ceilaryi koronej jako też apud ordines Regni o prekustodycyą i skuteczną rezolucyą. 

31. Czy to po doszlych czy niedoszłych sejmacii senatus consilia i sejmiki relationis 
praecipue dla elekcyi na trybunał skarbowy potrzebne aby bywały supplikować będą do maje- 
statu Jkr. Mci, jednakże senatus consilia, materia status aut belli offensivi, aby się nie wdawali. 
Te tedy, jakie są materie status, per constitutionem explanentur a vota senatorskie in senatus 
consiliis miane ad acta publica porrigantur et cuiusvis affectationi extradantur. 

32. O niewyjeżdaniu IMciów pp. senatorów, ministrów, starostów grodzkich za granicę 
ani do Saksonii bez konsensu Jkr. Mci p. n. m. i Rzptej IMcie pp. posłowie nasi urgebunt 
reassuniptionem dawniejszej konstytucyi, które przez IMciów pp. senatorów, ministrów i sta- 
rostów sub amissione senatoriae dignitatis, ministerii et capitaneatus obwarowane i zachowane 
być powinny, chyba per constitutionem mając pozwoloną surogacyą, o co ad praesens in de- 
siderio WIMci p. Kalinowskiego starosty Winnickiego, dla salwowania zdrowia żeby mu było 
pozwolono instabunt IMcie pp. posłowie. 

33. Pensya podskarbstwa jednemu tylko IMci p. Moszyńskiemu pozwoloną, aby drugim 
in sequellam nie szła i żeby IMć p. podskarbi kalkulował się sam in persona i przysięgał non 
per suos superintendentes, albo per plus offerentiam żeby szedł skarb koronny; item instruk- 
tarze dawne observentur bez depaktacyi ludzi po cłach i po miastach, novitates aby te znie- 
sione były; item od towarów szlacheckich intra regnum rodzących się, aby nie brano iuxta 
legem; item od Żydów za instancyą starszyzny brane pieniądze a najmniej po trzy tysiące czer- 
wonych zł., którzy to Żydzi repetunt na naszych arendarzach, na kilka kroć sto tysięcy za ra- 
chunki czynią, czy komu dają, czy biorą, czy między siebie dzielą, gdzie się to podziewa 
spytają się IMcie pp. posłowie. Niech to idzie na wojsko a taryfy importancyi pogłównego 
żydowskiego, aby po województwach fideliter przez rewizyą były spisane i ad acta proprii 
territorii podane i potem i do skarbu koronnego ingrossowane, rachując od każdej głowy pro- 
portionaliter jako to od Żyda gospodarza swój dom zajezdny mającego po taleru bitym, od 
domku nie wjezdnego po zł. cztery, od żony, dzieci i służących od głowy po złotemu, od 
kupców towarami handlujących iuxta proportionem, aby tak Rzpta wiedziała jaką może mieć 
importancyą i to non privalis usibus ale in commodum publicum convertatur. Item na komorach 
aby skarbowi ludzie pisali specifice co biorą na kwitach i w regestrach, secus facientes et aca- 
tholici ac ludei removeantur. 

34. Krzywda Bogu supremo moderatori conditoriąue regum et immunitati klasztoru Pa- 
radyskiego per impia vicinae potentiae manus uczyniona, jako w generale województwa naszego 
iustum wzbudza horrorem et compassionem, tak obstringimus IMciów pp. posłów naszych, 
aby tantum crimen vindictam clamans et sumens, po expedyowanych cum eiusdem po- 
tentiae ministris w tej mierze konferencyach, należytą in publicum legum Iheatro odebrało 
satysfakcyą. 

35. Abrogacya myt niesłusznych lubo jest dawnem i świeżem prawem opisana, aby do 
kluby omnino wprawiona była, tak dla uniwersalnego skarbu Jkr. Mci i Rzptej profitu, jako 
i szlacheckich podwod kilkunastą konstytucyami obwarowanych bezpieczeństwa aukcyą poe- 
narum, naznaczeniem wieży tak super principalibus ratione incontinentiae Żydów arendarzów, 
przewoźników, mytników et quocunque titulo celników, quam super eisdem personis cum 
poena mille marcarum polonicalium pro quolibet vel minnima podwód szlacheckich violatione 
interponenda etiam ratione foralium et pomierczego praescribenda et ex regestro quovis simplici 
nuUo excepto praeciso beneficio aresti w trybunale koronnym lub też i w grodzie lub na ko- 



93 1744 235 

missyi vindicanda. Co się ma rozumieć i o przewozach zbytecznie wydzierających osobliwie na 
Dniestrze, aby nie brano od wozu podwód szlacheckich jak po dwa grosze. 

36. Przykomorek pod Piotrawinem przez JWIMci p. wojewodę sandomirskiego posta- 
nowiony wszelkie przezprawie czyni, na którym przeciwko prawu osadzenia Żydzi drą bez Boga 
i sumienia i nas ubogich ludzi, cum adminicuio łanowej piechoty aby był zniesiony tudzież 
i inne jakie się zamnoźyły przykomorki ludzi i kupców depaktujące tollantur; sub eadem poena 
jako o myto niesłuszne windykacya cuique iniuriato caveatur. 

37. Wielkie abusus praetextu libertatis, jako ab experientia widzimy, dzieje się na sej- 
mikach pomiędzy IMcią szlachtą bracią naszą possessye swoje realne mających, że ludzie 
impossessionati vagabundi, służący, podstarościowie et qualicunque modo et titulo od kogo 
dependujący et servitia subiecta reprezentujący a czasem et inpares, ignoti mieszają się, dobro 
pospolite impediunt, głosy upadają, gverras et tumultus excitant a czasem przekupieni rwą 
sejmiki, a tak obradom publicznym et bene de Republica merentibus wielka dzieje się krzywda, 
zaczem żeby to było prawem obwarowano, ut tam corruptus quam corrumpens caveat activitate 
in perpetuum. 

38 Ziemstwa po województwach, ziemiach i powiatach, aby mogły być restabliowane, 
de modo otrzymania onych consultabunt IMcie pp. posłowie cum Republica a starostowie 
grodzcy aby in personis roczki sądzili i ich officia querelle nie zaniedbywali, in executione de- 
cretorum et processuum promptitudinem et iustitiae administrationem obserwowali, officyalistów, 
subdelegatów i regentów personas capaces terrigenas possesionatos postanawiali, remotis de 
paritate suspectis etiam ex cancellariis exclusis ani popowiczów mieszcząc, ale szlachtę znajomą 
et fideiitate conspicuos aby konserwowali sub poenis contra negligentes officiales sancitis IMcie 
pp. posłowie utrzymywać będą. 

39. O sumach neapolitańskich, o wykupnie Elbląga i starostwa drahimskiego i klejnotów, 
o prowincyi kurlandzkiej, de feudo Prutenico i innych Rzptej własnościach cum Republica con- 
formiter znosić się będą IMcie pp. posłowie, na żadną jednak awulsyą najmniejszego kraju ani 
gruntu, ani na żadną exwinkulacyą feudi nie pozwolą. 

40. De incompatibilitate starostw z wójtostwami etiam per subordinatas personas 
czasem skupowanymi i inkorporowanymi reassumpcyą dawnego prawa, idque cum indilata exe- 
cutione memores erunt, aby też wójtostwa bene meritis były rozdawane, non obstantibus pri- 
yilegiis tali modo obtentis, tudzież konstytucyą annii millesimi sexcentesimi decimi tertii titulo : 
Warunek osiadłości, pomnią. 

41. Avulsa od starostw lub też i wójtostwa gdziekolwiek etiam in oeconomicis będące 
seorsivis privilegiis gaudentia, aby nie incorporowano do starostw, ale circa immunitatem 
suorum privilegiorum konserwowane et benemeritis rozdawane były IMcie pp. posłowie 
dopilnują. 

42. Jednej osobie więcej nad dwoje starostw lub dzierżaw prowentowych, prócz sta- 
rostwa grodowego, iustitiam distributivam obserwując Jkr. Mć żeby nie rozdawał upraszać będą 
IMcie pp. posłowie; beneficiati zaś żeby starost lub dzierżaw nie przedawali a na miejsce innych 
nie brali sub nullitate privilegiorum. 

43. Konferencye z posłami wojskowymi secundum antiquam praxim aby bywały 
prosić będą. 

44. IMcie pp. generałowie artyleryi koronnej i w. księstwa litewskiego aby się w sejm 
kalkulowali z percepty i expensów swoich, a in casu zerwania, tedy przed hetmanem. Freykom- 
pania ludzi trzystu być powinna a niemasz tylko szesnastu, lepiej tę expensę skasowawszy na 
wojsko aktualne obrócić et reliqua in eo passu promovebunt. 

45. O autoramencie cudzoziemskim aby JW senatorowie et ministri ale szlachta bracia 
nasi generałowie bywali domówią się. 



236 



1744 



93 



46. Łany wybranieckie jako ab experientia widzimy, że nullum emoluuientutn Reipublicae 
tylko posługę, parady i gaże IMciom pp. officierom i najwyższej komendzie importują, więc aby 
ad pristinum redeant statum urgebunt. 

47. A jako w promocyi chwały Pana Boga summum regum regnorumąue praesidium, 
tak IMcie pp. posłowie nasi instabunt do Jkr. Mci p. n. m. i całej Rzptej, aby fundacya WW. 
00. Jezuitów i Trynitarzów Stanisławowskich! i Panien Sakramentek Iwowskicli, Karmelitów 
drohobyckich i aby im wolno certam summam proportionatam na dobrach jakich blisko Lwowa 
tymże Pannom Sakramentankom salvis oneribus Reipublicae lokować, konstytucyą sejmu tera- 
źniejszego approbowane zostały. Ex eodemąue zelo ac particularium sancitorum i oraz erga 
religionem IM księży Teatynów warszawskich i lwowskich teraz fundujących się et meritorum 
IMciów w Rzptej recordatione, fundacye pomienione cum omnibus dla nich wszystkich attinen- 
ciis, annexis o podobną instabunt approbacyą, tudzież dla Wielebnych PP. Benedyktynek prze- 
myskich przez samą rzekę już prawie demolowanych o naznaczenie inszego miejsca w samem 
mieście Przemyślu lub za miastem supplikować będą. 

48. Laudum teraźniejszego sejmiku generału województwa naszego in puncto sądzenia 
sądów grodzkich przemyskich nie na zamku ale na dole w mieście Przemyślu in quocunque 
loco propter commoditatem concivium, póki JO książę IMć starosta przemyski kamienicy nie 
obmyśli, ut approbetur legę efficient. 

49. Mają IMcie pp. posłowie nasi promowować reassumpcyą konstytucyi anni mille- 
simi septingentesims vigesimi sexti względem kontraktów, aby nie tylko grody, ziemstwa, ale 
i trybunały nie wdawały się in interpretationem czyli to zastawnych czyli arendowanych, 
ale jako są opisane in suo ich utrzymywali robore, a ktoby po tej konstytucyi takową sprawę 
przegrał, tedy eo ipso takowy dekret kasowany być powinien et refusio damnorum ac expensarum 
iniuriatis przysądzona być powinna. 

50. Adhaerendo anterioribus constitutionibus, aby IMcie pp. starostowie grodowi dla 
konserwacyi akt i fortun szlacheckich reparowaH zamki i archiwa na księgi promovebunt. 

51. Jeżeliby kto z szlachty lub z innych osób chciał deportować z dóbr lub z kamienic 
wyderkaff lub inny zapis duchowny, ażeby takowe sumy uwolnione były od ewikcyi ale ad 
manus kapituł, konsystorzów lub przełożonych zakonników za kwitami oddawane były a już 
jak się mają obrócić sami sobie provideant, a do dóbr deportantis, choćby sumę stracili, aby 
rekursa nazad nigdy mieć nie mogli per constitutionem caveri urgebunt. 

52. Suma ośmnaście tysięcy zł. p. constitutione anni millesimi sexcentesimi septuagesimi 
ąuarti na dobrach wsi Sucha i Suska Wola królewskich titulo : Rekompensa pensionarium 
Puckim niegdy JWIMci p. kasztelanowi Czechowskiemu Kochanowskiemu od Rzptej asekuro- 
wana, niegdy JWIMci p. Jaruntowskiemu kasztelanowi sanockiemu una cum bonis cedowana 
i dekretami assesorskimi stwierdzona, ażeby ad mentem praetactae constitutionis per novum 
donatorium lub ex aerario publico zapłacona sukcessorom IMci p. Jaruntowskiego była, jak 
inne królewszczyzny in simili przez przywileje ad malam cancellariae informationem wydane, aby 
pretendentom przywrócone były instabunt IMcie pp. posłowie. 

53. Desideria województwa bracławskiego i kijowskiego, które JWIMć ks. biskup łucki 
exemplario senator i pastor tamecznych krajów gloriosissime promowować ex amore patriae et 
fidei tamże będzie, osobliwie o archiwum z Kijowa polskie, którego wydanie JWIMć p. Ogiński 
oboźny litewski recenter poseł w Moskwie restitutionem ma deklarowaną, nasi IMcie pp. po- 
słowie suffragentur activitate et authoritate województwa naszego tegoż JWIMci księdza biskupa 
łuckiego in ordinibus Rzptej adstringimus. 

54. Dobra Święty Spaś, Straszewicze cum attinentiis iuxta fundationem Lwa książęcia 
ruskiego ad mensam episcopalem Premisliensem ritus graeco-uniti applicentur, clęrus zaś eiusdem 
rithus od czynszów et a quavis dationę liberętur, 



93 1744 237 

55. Interes WWIMciów pp. Szeptyckich emeritorum in Republica civium pro nido suo, 
o kommutacyą części swojej w Szeptycach w ekonomii Samborskiej przyłączonych za inne 
aequivalentia bona aby byJa pozwoiona submisse intrabunt, tudzież JWIMci księdza Hieronima 
Szeptyckiego sufragana łuckiego do łaskawej pamięci dobrotliwego serca pańskiego Jkr. Mci 
w dalszem promowowaniu nomirte województwa naszego rekomendować będą. 

56. O zabicie szkaradne arte conniventi przez ludzi komendy rossyjskiej, o zrabowanie 
na kilkadziesiąt tysięcy św. pamięci IMci p. Papary cześnika podolskiego upomnią się IMcie 
pp. posłowie, aby tantum et scandalosum crimen przez IMci p. feltmarszałka Mennicha patra- 
tum nie poszło impune et circa personales poenas ex delinquentibus zabranych rozbojem przy 
zabiciu sumach i rzeczach sukcessorowie tegoż IMci p. Papary swoją odebrali satysfakcyą 
IMcie pp. posłowie in publico jako i z IMcią p. rezydentem moskiewskim expostulabunt, 

57. Ziemia zaś sanocka to praecipue IMciom pp. posłom praecommitit i obliguje, żeby 
podatek presse czopowego i szelężnego, który in exigua ąuantitate ledwie na ludzi prezydyal- 
nych necessario expediente legę trzymanych wystarczający in ordine do aukcyi wojska żadną 
miarą nie dopuścili ani pozwolili, ale innym sposobem proportionata taż ziemia iuxta situationem 
suam non recusat media. 

58. Znaczne merita JWIMci p. Potockiego wojewody kijowskiego od wielkich anteces- 
sorów swoich ab immemora avorum serie dotąd cum discrimine życia dispendio fortuny kon- 
tynuowane, jako nie tylko od województwa naszego ale i całej Rzptej sprawiedliwie recognosci 
powinny, tak IMcie pp. posłowie nasi pomienione zasługi, jako całego prześwietnego domu 
tak i osoby jkr. Mci i całej Rzptej favoribus et respectibus rekomendować będą. Zasługi także 
IMciów pp. Jabłonowski i erogowane na zapłatę wojsku, utrzymanie i fortyfikowanie fortec 
przez Św. p. JWIMci p. Jabłonowskiego kasztelana krakowskiego hetmana w. koronnego 
z własnej fortuny i już zlikwidowane i w ustawicznych recessach zostawione sumy znaczne, 
aby tandem ex iusta Rzptej decisione nieodwłóczną odebrali satysfakcyą starać się będą IMcie 
pp. posłowie. 

59. Kunegunda domu JWIMciów p. Lubomirskich do żup królewskich przyłączona 
a w recessach konstytucyi in expiratione zostająca, aby swoją mogła mieć satysfakcyą oraz do 
aukcyonalnego wojska JWIMci księcia Lubomirskiego wojewodzica czerniechowskiego tudzież 
IMciów pp. pułkowników Błędowskiego, Zawadzkiego, Granowskiego starościca perejasław- 
skiego, Rocha Wieniawskiego porucznika ut promoveant rekomendujemy. JWIMciów Siemiń- 
skiego lwowskiego, Sołtyka przemyskiego, Grabińskiego sanockiego kasztelanów, Morskiego 
trybunału koronnego marszałka wielkie merita munificencyi pańskiej rekomendować będą. 

60. Zasługi W. Krzysztofa Popiela starosty tuczapskiego, pułkownika Jkr. Mci i Rzptej 
sago et loga dość znaczne, osobliwie koszta i expensy z azardem zdrowia do Porty Ottomań- 
skiej podjęte przez recessa konstytucyi koronnej przeszłych sejmów do rekompensowania ase- 
kurowane przypomią IMci pp. posłowie et instabunt, aby suma jaka znaczna natemże starostwie 
in meritorum tegoż WIMci p. pułkowika była przyznana i toż starostwo iure emphiteutico do 
lat trzydziestu w jego i sukcessorów possessyi mogło zostawać. 

61. Podobnym sposobem mając gratam memoriam zasług w ojczyźnie niegdy IMciów 
pp. Łukasza i Jana Łubków, przez całe życie swoje podczas wojen tureckiej i tatarskiej in ob- 
sequium publicum łożących i niewolę nieraz cierpiących oraz cum dispendio fortuny calamita- 
tibus permultis exponowanych, którzy do tych czas żadnej od Rzptej nie mieli rekompensy 
wioskę Koniuszki królewszczyznę w ziemi przemyskiej, za własne IMci p. Łukasza Łubka pie- 
niądze kupioną, successori emerito IMci p. Janowi Łubkowi w wojsku także z aplikacyą in vim 
gratitudinis iure emphiteutico taż wioska była mu przyznana instabunt IMcie pp. posłowie do 
Jkr. Mci i Rzptej. 



238 1744 93 

62. JWIMci p. Ogińskiego podstolica w. księstwa litewskiego starostę mścibowskiego 
wnuka niegdy JW Hrehorego Ogińskiego starosty żmudzkiego hetmana w. księstwa litewskiego 
favoribus Najjaśniejszego Pana rekomendować będą, oraz dwa kroć sto tysięcy zł. p. przez 
konstytucyą temuż dziadowi jego przyznane, aby od Rzptej były zapłacone promovebunt. 

63. Dawne zasługi w Rzptej WIMci p. Wieniawskiego przez konstytucyą koronną asse- 
kurowane przypomną IMcie pp. posłowie et instabunt, aby tychże zasług satysfakcyą na tymże 
sejmie była obmyślona. 

64. IMci p. Józefa Wielogórskiego towarzysza przez swój wiek dobrze zasłużonego 
fatali casu in defensione vitae broniąc się koledze swemu niegdy IMci p. Maciejowi Wierzbic- 
kiemu, przy naściu nocnem w stancyi własnej broniącego się, dekret in contumatiam sądu woj- 
skowego w Komarnie ferowany sub interregno nie tylko fortuny ale i życia niewinego człeka 
ex alienis inąuisitionibus odsądzający, aby był relaxowany cum salva vindicatione rerum et 
summarum per successores accumbentis interceptarum. Curabunt IMcie pp. posłowie desideria 
IMciów pp. Józefa Suchodolskiego i Józefa Załęskiego, Komorowskiego chorążego pancernego, 
JW starosty kaniowskiego promotioni et recommendationi circa activitatem IMciów pp. po- 
słów zalecamy. 

65. Prosić będą IMcie pp. posłowie Jkr. Mci o wydanie konsenzu ad cedendum klucza 
leśniańskiego pozostałej żonie wielkiego niegdy in armis pułkownika, godnej pamięci IMci p. 
Turkuła, żeby z pięciu synów jednemu mogła uczynić cessyą tego klucza, który ojcu w nagrodę 
zasług osobliwych ku Rzptej nadany, albo jeśli będzie klucz przyłączony do ekonomiej, in 
recompensam niech będzie aequivalens któremu synowi inna nadana królewszczyzna. Instabunt 
IMcie pp. posłowie, aby mając wzgląd na zasługi niegdy JWIMci p. Izdoffa wojewody i hospo- 
dara ziem mołdawskich, który podczas wojny z Porta Ottomańską odstąpiwszy fortuny swojej 
poszedł na odsiecz Polakom, za co przez konstytucyę naznaczono mu z skarbu dwadzieścia 
tysięcy rocznej pensyi i klucz kupniowski do ekonomii Samborskiej należący, co go nie doszło, 
upraszać będą, ażeby IMci p. Andrzejowi Tyrawskiemu, mającemu za sobą wnukę tegoż hospo- 
dara wołoskiego przynajmniej jedna spustoszała włoska w ekonomii Samborskiej, Zarajskie na- 
zwana, temuż za przywilejem Jkr. Mci dostać się mogła. 

66. Desiderium IMci p. Samuela Tatomira o wójtostwo w Podbużu, aby przy niem utrzy- 
many był zalecić zechcą. 

67. Desiderium IMci p. Kazimierza Korytka za wieś Koniuszki nazwaną antecessorom 
jego nadaną i w domu jego przez długie lata będącą a potem odpadłą, in recompensam sumy 
w oryginalnych przywilejach wyrażonej, aby mógł mieć rekompensę domówią się IMcie pp. po- 
słowie za tymże IMcią p. Korytkiem. 

68. Miasto Lwów stołeczne strasznie zdezelowane , kamienice w rynku et in circuitu 
jedne poobalane, drugie porozsypywane codziennej czekające ruiny a to [przez] odjęcie ko- 
missyi i innych publicznych przedtem praktykowanych kongresów, per conseąuens obwencyą 
nieznośnych ciężarów, osobliwie pod bytność wojska rossyjskiego pod komendą księcia Essem- 
burga na kilkakroć sto tysięcy expensy miała, dla- odwrócenia depositorii generalis przez skarb 
koronny sublati, dróg dawnych odrzucanie i mijanie, przez przeładowanie wyderkafowe, przez 
rozmnożenie jurysdykcyi różnych osób et abusive uzurpowanie propinacyę, przez odjęcie han- 
dlów od Żydów i innych osób, a prawie sposobu życia mieszkańcom tego miasta adempcyą 
w niwecz obrócone, przypomnią IMcie pp. posłowie łaskawej Jkr. Mci i Rzptej manutenencyi 
i protekcyi oraz in memoriam przywiodą saeculis memorandam tego miasta fidelitatem podczas 
obsydyi tureckich i innych nieprzyjacielskich, niemniej i ruinę przez impugnacyą szwedzką po- 
niesioną, oraz instabunt aby toż miasto antemurale regni et christianitatis reflorescere mogło 
przez libertowanie od podatków wszelkich choć na lat dwadzieścia. Item aby im sumy dawne 
kilkakroć sto tysięcy podczas obsydyi i na okup miasta wydane, konstytucyami assekurowane 



93-94 1744 239 

jako i na sustentacyą garnizonów trzykroć sto tysięcy zł. p. w trybunale lubelskim likwidowane, 
także dwa tysiące czerwonych zł. prowizyonalne od sumy z testamentu JW Matczyńskiego wo- 
jewody ruskiego wynikającej przez skarb koronny in necessitatem Respublicae pożyczone, przez 
deklaracyą komissyi radomskiej do sejmu odesłane, aby temuż miastu były zapłacone, z któ- 
rychby sum mogła jakakolwiek subseąui restauracya. Bo lubo prześwietna ziemia lwowska 
sumptibus aerarii sui magnam partem murów na kilkakroć sto tysięcy kosztujących około miasta 
erexit, ale intus kamienice i inne machiny które dźwigać będzie i inne kamienice i mury kto 
podeprze, starać się będą IMcie pp. posłowie, aby tego wszystkiego była iuxta recognitionem 
Rzptej, aby im dawne prawa ratyfikować. Item o dotrzymanie depositorii generalis przez skarb 
koronny non impediendi, od dróg dawnych na Lwów przez kupców nie mijanie ad mentem 
constitutionum regni ; item o hamowanie kupców postronnych i Żydów, na których o przydanie 
praesidii ad e.xecutionem decretorum; item o zniesienie depaktacyi rożnych, item o burkowe 
non obstantibus protectionibus ; item o ukrzywdzenie i zniszczenie miasta przez iurysdykcyę 
i na nich siedzących ludzi, excypujących się protekcyami a iure civitatensi; item preaggrawacyą 
wyderkaffów tollantur, jedne absolute aby były zniesione, osobliwie na upadłych i zdezelowanych 
kamienicach, drugie in extennuationem ad certum tempus naznaczonym. Także o ubezpieczenie 
mieszczan a quibusvis personis violente machinantibus. 

69. Similiter desiderium miast Przemyśla, Sambora, Wiszni i innych zrujnowanych tak 
przez zbytnią podatków aggrawacyą jako jurysdykcye duchowne i szlacheckie przez wyderkaffy 
odebrane i spustoszone kamienice a niemniej przez żydowskie propinacye i handle, aby te 
abusus tollantur, o komisyą generalną super praemissa cognoscenda i o jakowe subsidium ma- 
jestatowi Jkr. Mci suplikować będą. 

70. Caetera activitati et probatae prudentiae IMciów pp. posłów naszych praecommitti- 
mus, obligując IMciów sub fide honore et conscientia, aby nie tylko z wszelką pilnością i appli- 
kacyą z sessyi sejmowych, nie odrywając się ad privata quaevis sua negotia et aliena, publica 
palatinatus nostri desideria według danej sobie instrukcyi ale i całej ojczyzny integritatem serio 
manuteneant, upewniając w tem IMciów m. pp. że in casu nie skutecznej attendencyi i promocyi 
na sejmiku relationis ad iuramentum fidelitatis obligabuntur. 

71. Którą to instrukcyą ręką WlMci p. marszałka koła naszego rycerskiego tudzież 
IMciów pp. asessorów podpisaną ad acta grodów województwa naszego podać zlecamy. Datum 
w Wiszni Sądowej na sejmiku poselskim powtórnym die et anno ut supra. Marcin Stefan 
Morski chorąży dobrzyński marszałek koła rycerskiego generału województwa ruskiego na sej- 
miku poselskim. Marcin Manasterski łowczy chełmiński assessor z ziemi lwowskiej i powiatu 
żydaczewskiego , Niedźwiedzki assessor ziemi przemyskiej, Wojciech Stanisław Wielogurski 
regent grodzki sanocki assessor ziemi sanockiej. 

Castr. San. Rei. 234 p. 1667—1704; Fasc. Cop. Castr. Prem. 116 p. 2955-2977. Por. punkta 
do Instrukcyi Imciom pp. posłom na sejm grodzieński in A. 1744 die 20 Augusti w Wołczyszczowicach 
spisane Rpk. b. Ossol. 1888 p. 125—132 v. 



9^. 

Wisznia, 16 września 1744. 

Instrukcyą sejmiku posłom do prymasa. 

1. Instrukcyą JWWIMć pp. Joachimowi Potockiemu generalnemu lwowskiemu, Józefowi 
Humieckiemu gajewskiemu starostom, Alexandrowi z Wieniawy Wieniawskiemu chorążemu 
przemyskiemu, księciu IMci Stanisławowi Lubomirskiemu wojewodzicowi czerniechowskiemu, 



240 1744 94 

Piotrowi Boreykowi podstolemu żydaczewskiemu, Stanisławowi Gumowskiemu chorążycowi 
sanockiemu n. w. m. pp. i braci posłom z generału województwa ruskiego na sejm ordyna- 
ryjny grodzińskl obranym i uproszonym w Wiszni Sądowej na sejmiku electionis poselskim 
powtórnym die decima sexta mensis Septembris anno Domini miliesimo septigentesimo quadra- 
gesimo ąuarto dana, do JO księcia IMci Szembeka arcybiskupa gnieźnieńskiego prymasa Ko- 
rony Polskiej i w. księstwa litewskiego n. w. m. p. dobrodzieja. Która to instrukcya jako nihil 
privatum contra praescriptum legum w sobie importat, tak ażeby mediante constitutione do 
exekucyi była przyprowadzona, ciż IMcie pp. od nas uproszeni supremam authoritatem JO 
księcia IMci prymasa dobrodzieja jako vice-rexa naszego upraszać będą. 

2. A naprzód ponieważ takowe dochodzą wiadomości, które nas vel maxime perterrent, 
że jakoby jakoweś traktaty w ojczyźnie naszej cum extraneis potenciis inscia Republica znajdować 
się et exoriri miały, w czem IMcie pp. posłowie od nas uproszeni wczesny mają uczynić rekurs 
ad primatialem dignitatem do JO księcia prymasa, aby za przezorną i opatrzną vigilantissimi 
pastoris circumspekcyą, żadne traktaty i scyssye z postronnemi potencyami bez wiadomości 
całej Rzptej nie stawały i jeżeliby się strzeż Boże na to zanosić miało, tedy od prymacyalnej 
protekcyi wczesną odebrawszy prekustodycyą IMciom braci swoim donieść obligantur. 

3. Item że jurysdykcye duchowne tylu konstytucyami koronnemi ab evo opisane, aby 
in causis iuris et cognitionis i inne tak wiele potoczne do sądów, trybunałów koronnych, złem 
i grodów ex natura sui należące, osoby duchowne authoritate privata sui in consistoriis de- 
kretami nie obciężali, klątwami etiam in minori negotio nie agrawowali, ale takowe sprawy in 
iudicio competenti trybunałów koronnych, ziemstw i grodów podług ustaw dawnych aby są- 
dzone były, o to IMcie pp. posłowie instare obstringuntur, oraz JW biskupi i ich officia, aby 
się w takowe sprawy nie wdawali, o to sub nullitate iudicati to efficere curabunt. 

4. Ciż IMcie pp. posłowia nasi użalą się przed JO księciem JM prymasem, że JW 
biskupi dyecezyi województwa ruskiego, przeciwko wyraźnej konstytucyi anni millesimi sexcen- 
tesimi trigesimi quinti z wielką pressurą poddanych naszych koniecznie sub fulminibus eccle- 
siasticis decimas manipulares dawać każą a jeżdżąc po wizytach ruskie wsie, cerkwie swoje 
ab aevo mające, uUis erectionibus Latinorum nie podległe, per dekreta reformationis etiam insciis 
nobis ad ecclesias ritus latini przysądzają, w taryfy wpisują, księdzom sub oboedientia pozywać nas 
każą i czasem za lada bagatelę po ambonach kląć dozwalają, przez co populus desperabundus 
sam nie wie co z sobą robić. Jako tedy in hoc regno jesteśmy wszyscy sacrae orthodoxae 
fidei catholicae cultores, tak upraszamy desuper jurysdykcyi kościoła Bożego, aby dyskretniejsi 
byli JW biskupi, żeby na nas dziedziców kollatorów, fundatorów nie exacerbowali poddanych 
naszych per impositionem decimae manipularis nie wyrujnowali i do ostatniej ruiny owych nie 
przywiedli, ale pro decima manipulari pecuniam approbent et factas non irritent faciendasąue 
permittent. 

5. A że w takowych sprawach i cyrkumferencyach dystyngowane osoby i zasłużone 
w województwie naszem, jako to WIMć p. Tobiasz Żurowski cześnik nowogrodzki, Józef Na- 
hujowski chorąży i inni IMcie obywatele i ziemianie nie tylko extra forum o wyderkafy i dzie- 
sięciny vexatorie contra praescriptum statuti do sądu konsystorskiego pociągani cum summo 
praeiudicio ad stuporem populi w sądach konsystorza przemyskiego oppressi i wyklęci, więc 
ażeby te gravamina dla dekretu pro nulHs et irritis promulgowane były et in tuturum a simi- 
libus ażeby JW biskupi i ich officia abstineant o to usilnie IMcie pp. posłowie nasi starać się 
i upraszać będą. 

6. Także gdy przez dawne zapisy i legacye contra mentem statuti nie tylko kamienice, 
domy, ale i dobra pustoszeją, przeto nervus et subsidium Rzptej upada, miasta i grunty pu- 
stoszeją, kamienice i domostwa funditus desolantur, bo osoby duchowne o całość tych absolute 
nie dbają i nie reparują, byle tylko concernens od wyderkafu swego jakimkolwiek sposobem 



94-95 1744 241 

exigere mogli, więc ażeby per haeredes et possesores legittimos takowe sumy zapisowe wy- 
derkaffowe z tych dóbr, kamienice, folwarków i gruntów podniesione i w konsystorzu, praevio 
scitu quurumvis locorum illustrissimi loci ordinarii deponowane były, a dobra, kamienice, fol- 
warki i grunta in manus haeredum et possessorum legiltimorum aby oddawane były, o to IMcie 
pp. posłowie fortiter instabunt. 

7. Tudzież ponieważ tak w województwie ruskiem jako i innych na dobrach dzie- 
dzicznych wiele sum znajduje się widerkaffowych modo reempticio per septem a cento zapisa- 
nych, do których zaległych wypłacenia etiam integrales proventus dóbr wystarczyć nie mogą, 
więc in futurum już nie per septem ale per ąuatuor a cento aby wyderkafy ąuotannis wy- 
płacane były, morę et exemplo prześwietnej kapituły krakowskiej, IMcie pp. posłowie effec- 
tuari curabunt. 

8. lus patronatus tot legibus haeredibus serviens et circumscriptum, ażeby per privatam 
dispositionem przez JW biskupów naruszone i odmienione nie było, tudzież fundacyę i able- 
gacyę przez dziedziców i possessorów ex pia intentione offerentium, ażeby simili privata 
dispositione illustrissimorum loci ordinariorum odmienione i transmutowane nie były, o to IMcie 
pp. posłowie instabunt. 

9. A ponieważ i to persaepe ad praesens po dyecezyach i parafiach practicatur, że contra 
mentem statuti, parochi et praepositi, ex ignobilibus et plebeis personis creantur, inni zaś pra- 
łaci po kilkoro beneficia trzymają i nie mogąc wszystkim wydołać różnej kondycyi ludziom 
subarendują, przez co summopore probostwa i inne dobra desolantur i ablegacya funduszów 
ob defectum personarum spiritualium non adimpletur, więc takowe praeiudicia, żeby się in fu- 
turum nie działy, szlacheckim synom bene instructis jako prawo mieć chce beneficia primo loco 
conferentur, IMcie zaś prałaci aby nad dwoje beneficia in una persona nie trzymali, o co IMcie 
pp. posłowie nasi ex professo et conatu obligacyi swojej, za poważną interpozycyą JO księcia 
IMci prymasa starać się będą. 

10. Caetera activitati IMciów pp. posłów naszych et prudentiae probataeque fidei prae- 
committimus, aby cokolwiek congruum utilitati publicae widzieć będą etiam ad mentem instrukcyi 
naszej sobie na sejm danej ut promoveant, salva relatione województwu naszemu facienda. 
Którą to instrukcyą ręką WlMci p. marszałka naszego tudzież IMciów pp. assessorów podpi- 
saną in manus IMciów oddajemy. Datum w Wiszni Sądowej na sejmiku poselskim die decima 
sexta mensis Septembris millesimo septingentesimo ąuadragesimo quarto anno. Marcin Stefan 
Morski marszałek koła rycerskiego województwa ruskiego na sejmiku poselskim. Marcin Manasterski 
łowczy chełmiński assessor z ziemi lwowskiej i powiatu źydaczewskiego. Paweł Niedźwiedzki 
podstoli i pisarz grodzki żydaczewski assesor z ziemi przemyskiej. Wojciech Stanisław Wielo- 
gorski regent grodzki sanocki assessor z ziemi sanockiej. 

Castr. San. Rei. 234 p. 1704-1709; Fasc. Cop. Castr. Prem. 116 p. 2997-3002. 



95. 

Wisznia, 16 września 1744. 

Instrukcyą sejmiku posłom do biskupa krakowskiego. 

1. Instrukcyą JWWlMciom pp. Joachimowi Potockiemu generalnemu lwowskiemu, Jó- 
zefowi Humieckiemu gajewskiemu starostom, Marcinowi Alexandrowi z Wieniawy Wieniaw- 
skiemu chorążemu przemyskiemu , księciu IMci Stanisławowi Lubomirskiemu wojewodzicowi 
czerniechowskiemu, Piotrowi Borejkowi podstolemu żydaczewskiemu, Stanisławowi Gumow- 

Akta grojzkio i /.iemskie XXIII. 'it 



242 1745 95-96 

skiemu chorążycowi sanockiemu nn. w. m, pp. i braci posłom generału województwa ruskiego 
na sejm ordynaryjny grodziński obranym i uproszonym w Wiszni Sądowej na sejmiku electionis 
poselskim powtórnym, die decima sexta mensis Septembris anno Domini miliesimo septingen- 
tesimo quadragesimo quarto dana ad eminentissimum Joannem cardinalem Lipski episcopum 
Cracoviensem Severiae ducem naszego w. m. p. i dobrodzieja. Która to instrukcya jako nihil 
privatum et contra praescripta legum w sobie importat, tak ażeby mediante constitutione do 
exekucyi była przyprowadzona ciź IMcie pp. posłowie od nas uproszeni supremam authoritatem 
eminentissimi Cardinalis upraszać będą. 

W całości zgodna instrukcya z poprzednią do prymasa ob. nr. 91. 

Castr. San. Rei. 234 p. 1710-1714. 



96. 

Przemyśl, 25 stycznia 1745. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Premisliae in congressu illustrium et mficor. dignitariorum et inco- 
larum terrae Premisliensis pro iudiciis reddendarum rationum et faciendarum calculationum 
vigore laudi Yisnensis, idque ex limitatione pro die hodierna' incidenti congregatorum feria- 
secunda ipso die festi Conversionis S. Pauli Appli. AD. 1745. 

2. Sąd reddendarum rationum et faciendarum calculationum ziemi przemyskiej na funda- 
mencie tak dawniejszycli uchwał sejmiku wiszyńskiego, jako też przez laudum w roku przeszłym 
1744 postanowione utwierdzonych zjechawszy się tu do Przemyśla pro termino ex limitatione 
anteriori incidenti, reassumpta iurisdictione iudiciaria per ministeriaiem regni generałem procla- 
mata, adhaerendo laudo Yisnensi anni proxime praeteriti, podatki szelężne i czopowe prawem 
pro usu et commodo ziemi pozwolone przez laudum wiszyńskie uchwalone ad effectum przy- 
prowadzając, gdy na sejmiku przeszłym wiszyńskim nie przyszło do obrania IMciów pp. admi- 
nistratorów do czopowego i szelężnego podatków, więc też same podatki obadwa czopowy 
i szelęźny w dyspozycyą JO kięciu IMci Lubomirskiemu wojewodzicowi czerniechowskiemu 
jako komisarzowi ziemi przemyskiej na trybunał radomski obranemu oddaje. Ponieważ tenże 
IMć lubo bierze na siebie munus axakcyi tych obudwóch podatków jednak pensyi administra- 
torskiej żadnej nie pretenduje i nigdy pretendować nie ma, lecz jedną komisarską pensyą kon- 
tentować się będzie, podatki tak szelężne jak i czopowe ąuanto meliori modo wybrać starać 
się obligatur a wybrane z tych podatków proweniencyą według dawniejszych ziemi naszej dy- 
spozycyi dyrygować będzie, z miastami wszystkiemi o też obydwa podatki o nieodwłoczne kon- 
traktowanie starać się ma, a któreby miasta do kontraktowania per renitentiam nie przystąpili, 
te na przyszły da Bóg kongres i kondescenzyą ziemiańską przypozwie. 

3. Rotmistrzostwo ludzi prezydyalnych ziemi przemyskiej ponieważ przez dawniejsze 
dyspozycye ziemiańskie tak jest ugruntowane, że IMć p. rotmistrz aktualny poty komendy nie 
odda, póki w pensyi sobie należącej uspokojony nie będzie, przeto gdy tantisper erarium zie- 
miańskie uczynienia satysfakcyi W. rotmistrzowi sufficere nie może, zaczem elekcyą IMci p. rot- 
mistrza do przyszłego terminu kongresu ziemiańskiego ex limitatione przypadającego odkłada, 
a tantisper obliguje JO książęcia IMci komisarza ziemi przemyskiej, aby hoc interstitio czasu 

* Na terminie z 12 paźdź. 1744 ogłoszono limitę z powodu, że kasztelan tudzież dygnitarze 
i urzędnicy przemyscy byli nieobecni, wyjechawszy na sejm grodzieński. 



96-97 1745 243 

WIMci p. rotmistrzowi ai<luainemu plenariam obmyślił satisfactionem, na przyszłym terminie 
z limity przypadającym po uczynionej W rotmistrzowi aktualnemu satysfakcyi kongres ziemiański 
IMci p. rotmistrza in subseąuens obrać będzie raczył. A że WlMcie pp. administratorowie 
tak szelężnego jako i czopowego dla tego na teraźniejszym kongresie kalkulacyi z funkcyi swoich 
administratorskich uczynić nie mogli, że na niektórych miastach i miasteczkach remanenta in 
renitentia stają, zaczem praesenti dispositione obligantur WWlMcie pp. administratorowie, aby 
antę terminum ex limitatione incidentem starali się te retenta totaliter powybierać. A któreby 
miasta in renitentia persewerować mieli i do wypłacenia WW administratorom podatków nie 
przystąpili, te miasta WWlMcie pp. administratorowie na przyszły termin kongresu przypozwą 
do sądu swego, aby po uczynionej sobie od miast i miasteczek satysfakcyi skuteczną na przy- 
szłym kongresie uczynili kalkulacyą 

4. Mając zaś gratam reminiscenciam WIMci p. Antoniemu z Morska Morskiemn miecz- 
nikowi ziemi przemyskiej, źe na przeszłym trybunale koronnym laskę marszałkowską wojewódz- 
two i partykularnie ziemię przemyską z niemałym azardem substancyi swojej zaszczycił, cały 
czas aż do limity trybunału prace i fatygi ponosić nie litował, którego chcąc iuxta meritorum 
kontentować coronide, wdzięczną na sercach concivium zapisawszy pamięć, na przyszłym da 
da Bóg kongresie, pomiarkowawszy tantorum meritorum pondus, iustam gratitudinem obmy- 
śleć deklaruje. 

5. Z podobną oraz będąc wdzięcznością kongres niniejszy dla WIMci p. Piotra Boreyka 
podstolego żydaczewskiego, źe będąc lubo z inszego województwa deputatem na trybunał ko- 
ronny interesom concivium województwa tego efficaciter dopomagał, a oraz i WIMci p. Pawłowi 
Niedźwiedzkiemu łowczemu żydaczewskiemu przeszłemu deputatowi ziemi sanockiej za podo- 
bneż kooperacye dla interesów concivium ziemi przemyskiej, przytem też i desiderium WIMci p. 
Wiktora Siedliskiego miecznika bracławskiego jako i inszych IMciów desideria do przyszłego 
da Bóg kongresu pro cognitione et resolutione rekomenduje, kongres zaś niniejszy cum plena 
iurisdictionis praesentis conservatione ad feriam secundam post dominicam Laetare quadrage- 
simalem proximam anno praesenti proxime sequentem limituje i odkłada limitationis prae- 
sentis vigore. 

l-iber. disp. ter. Prem. 260 p. 91-93. 



97. 

Sanok, 18 marca 1745. 

Uchwała ziemian sanockich. 

1. My rady, dygnitarze, urzędnicy i całe rycerstwo generału prześwietnego wojewódz- 
twa ruskiego ziemi sanockiej zjechawszy się do Sanoka per laudum prześwietnego generału 
naszego w Wiszni i in loco consultationis przez konstytucye koronne praefixo pozwolone 
a przez wydane dwie prorogacye cum consensu nostri na terminie dnia dzisiejszego przypada- 
jący, lubo sancita et praecommissa eiusdem laudi unanimiter exequi na terminie i dniu dzisiej- 
szym umyśliliśmy, jednak ponieważ po IMci p. kasztelana sanockiego dignissimum senatorem 
et primatem ziemi naszej propriis occupatum negotiis prohibentibus przytomnego mieć nie 
możemy, którego tu powitać życzyliśmy sobie', tudzież że WIMć p. Humnicki przeszły komisarz 

' Józef Grabiński kasztelan sanocki przedłożył punkta na ten zjazd 17 marca i usprawiedliwiał się, 
że nie może być na zjeździe obecnym. C. San. 235 p. 601—606. 



244 1745 97-98 

ziemi naszej ob imbeciilem salutem ad praestandum calculum z powierzonej sobie importancyi 
podatliu ziemi naszej, w tym czasie comparere żadną miarą nie może, więc de unanimi con- 
sensu niniejszy reddendarum rationum z wyżej wyrażonych racyi na dzień czternasty miesiąca 
lipca w roku teraźniejszym przypadającym odkładamy i limitujemy i. Działo się w Sanoku sub 
securitate sądów grodzkich dnia ośmnastego miesiąca marca roku tysiącznego siedmsetnego czter- 
dziestego piątego. Józef Stadnicki chorąży sanocki, Irzy Bukowski podczaszy sanocki, Bogusław 
Błoński komisarz ziemi sanockiej, Antoni Mrozek Kulczycki sędzia grodzki sanocki, Jan Orze- 
chowski, Antoni Dunin Wąsowicz starosta sanocki, Piotr Orzechowski, Józef z Malic Malicki, 
Mikołaj Trzebiński, Stanisław Humnicki, Jerzy z Brześcia Chrząstowski, Antoni Fredro, Fran- 
ciszek Giebułtowski, Jakób Dzianot, Jakób Jaworski, Antoni Gumowski, Antoni Bobowski, 
Józef Tarnawiecki, Ignacy Bobowski, Wojciech Stanisław Wielogorski, Antoni Konopacki, Stefan 
Chomentowski, Jerzy Cieszanowski, Paweł Przeczkowski, Wojciech Grotowski, Jan Adam Le- 
wicki, Jan Gniewosz, Józef Grodzicki, Józef Jurkowski, 

Castr. San. Rei. 235 p. 606-609. 



98. 

Przemyśl, 29 marca 1745. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Acta sunt haec Premisliae in congressu illustrium et mfcorum. dignitariorum et in- 
incolarum terrae Premisliensis pro iudiciis reddendarum rationum et faciendarum calculationum 
vigore laudi Yisnensis, idque ex limitatione pro die hodierna incidenti congregtorum, feria se- 
cunda post dominicam Laetare quadragisimalem proxima Anno Domini 1745. 

2. Sąd reddendarum rationum et faciendarum calculationum ziemi przemyskiej na 
fundamencie tak dawniejszych uchwał jako też przeszłorocznego sejmiku wiszyńskiego posta- 
nowionych zjechawszy się tu do Przemyśla pro termino ex anteacta limitatione incidenti, reas- 
sumpta iurisdictione iudiciaria et per ministerialem regni generałem proclamata, sub directione 
JWIMci p. Mikołaja Sołtyka kasztelana przemyskiego, przy prezencyi JO księcia Lubomirskiego 
wojewodzica czerniechowskiego rotmistrza ziemi przemyskiej, JWW. Ustrzyckich stolnika 
i skarbnika ziemi przemyskiej, Antoniego Drohojowskiego łowczego ziemi i na trybunał koronny 
deputata a oraz inszych IMciów concivium ziemi przemyskiej, lubo ad mentem circumstan- 
tiarum in anteriori termino antę subsecutam limitationem wyrażonych do obrania rotmistrza 
prezydyalnego ziemi przemyskiej przystąpić miał, ale ponieważ constavit ex relatis JO księcia 
IMci Lubomirskiego wojewodzica czerniechowskiego komisarza ziemi przemyskiej, że dotąd 
miasta i miasteczka tak na szelężne jako i czopowe nie pokontraktowały, dla czego erarium 
ziemiańskie nie ma possibilitatem uczynienia satysfakcyi aktualnemu rotmistrzowi WIMci p. An- 
toniemu Konopackiemu podstolemu nowogrodzkiemu za funkcyą rotmistrzowską, dla czego też 
rotmistrzostwo in subseąuens disponi aliter nie może, przetoż tegoż WIMci p, Konopackiego 
podstolego nowogrodzkiego circa munus rotmistrzostwa ad expirationem roku teraźniejszego 
należącą onemu obmyśli ziemia przemyska satysfakcyą. Obliguje oraz JO książęcia IMci komi- 
sarza aby z percept szelężnego i czopowego swojej dyspozycyi podległych wyrażonemu aktual • 
nemu WIMci p. rotmistrzowi satysfakcyą wczesną uczynić raczył. 

* Kasztelan sanocki Grabiński okólnikiem 17 lipca odłożył zjazd ziemian sanockich do następnych 
roczków gr. sanockich. Castr. San. 236 p. 1771, 



I 



98 1745 245 

3. IMci p. Tomasza Dwernickiego podstoiego źytomirskiego circa gratitudinem za po- 
djęte dla interesów ziemiańskich fatygi obliguje, aby circa munus funkcyi plenipotenckiej per- 
sistat i według dawniejszych dyspozycyi ziemiańskich postępując, nietylko miasta i miasteczka 
in renitentia dyspozycyom ziemiańskim i dekretowi trybunalskiemu zostające ale też JO. JW. 
WW dziedziców i possessorów onych do prześwietnego trybunału radomskiego przypozwał 
i tam starał się utrzymać pro commodo ziemi dekreta. Konsolując zaś podjęte dla interesów 
ziemiańskich fatygi i prace jego i do dalszych onego zachęcając, do trzechset zł., które usitata 
praxi za tę funkcyą będą mu należeć, czwarte zł. p. sto na ten teraźniejszy rok przyłącza 
i przyczynia. 

4. Na wniesioną do sądu kongresu niniejszego ziemi przemyskiej od WIMci p. Tomasza 
Humnickiego stolnika bilskiego illacyą o sumę dwa tysiące zł. p. od prześwietnej ziemi prze- 
myskiej za konflagratę naznaczoną, gdy o takowąż drugą sumę dwa tysiące czterdzieście zł. p. 
ex calculatione przez niegdy WIMci p. Jana Humnickiego podsędka ziemi przemyskiej facta do 
oddania prześwietnej ziemi od sukcessora W podsędka, t. j. WIMci p. stolnika bilskiego nale- 
żącą vertitur actio i dekreta, a osobliwie powtórny w trybunale koronnym radomskim feria 
quarta intra octavas festi SS. Corporis Christi Domini anno eiusdem 1744 proxime praeterito mię- 
dzy JWIMć p, Sołtykiem kasztelanem przemyskim ab una a sukcessorami wspomnianego IMci p. 
podsędka parte ab altera pozachodziły i proces kontumacyalny o to nastąpił, więc attenta 
equalitate zachodzących ab invicem pretensyi, te wzajemne wyżej opisane mutuo et ab invicem 
compensantur. A że i na te 2040 zł. p. JWIMć p. kasztelan przemyski ma mieć dokumenta, 
że ta suma od WIMci p. podsędka należąca in proprium eius commodum dostała się od 
prześwietnej ziemi przemyskiej, pro satisfactione et solutione do JO księcia IMci komisarza 
remittitur. 

5. Także WIMci p. Piotrowi Wisłockiemu cześnikowi gostyńskiemu ad plenariam sa- 
tisfactionem za funkcyą rotmistrzowską należące zł. 500 p. jako i WIMci p. Stefanowi Dwer- 
nickiemu wojskiemu żydaczowskiemu wicesgerentowi na zjeżdżanie tu do Przemyśla na kon- 
descenzyą ziemiańską zł. 800 p. pro obtinenda solutione do tegoż JO księcia IMci komisarza 
sąd kongresu niniejszego odsyła. 

6. Ponieważ zaś concives prześwietnej ziemi przemyskiej na kongresie teraźniejszym 
utyskują na to, iż od niemałego już czasu gród przemyski wakuje, przez co sicientes iustitiam 
in negotiis suis wielką ponoszą krzywdę, zaczem kongres niniejszy ad consolandum eiusmodi 
desiderium uprasza i obliguje JWlMci p. kasztelana przemyskiego, aby nomine publico totius 
terrae concivium napisał list do JO księcia IMci Radziwiłła podczaszego w. księstwa litew- 
skiego starosty przemyskiego, upraszając aby gród przemyski in plena iurisdictione ustabi- 
liować raczył. 

7. A lubo na WIMci p. łowczym bracławskim in puncto nieuczynionej kalkulacyi de 
gęsta functione administracyi podatku czopowego jest otrzymana kondemnata, jednak kongres 
niniejszy ad desiderium tegoż WIMci p. łowczego deklaruje, aby onego ta kondemnata in quovis 
iudicio et officio regni per obiectionem a loco standi non arceatur, salvo tamen principali negotio 
et prosecutione eius intaminata manente. 

8. Że zaś ludzie prezydyalni prześwietnej ziemi przemyskiej ex aliąua obliviscentia nie 
prezentują się przed JO księciem komisarzem ziemi przemyskiej, więc kongres niniejszy reno- 
vando anteriores dispositiones terrestres obliguje WIMci p. rotmistrza, aby hoc in puncto do 
dawniejszych zwyczajów regulując się ludzi do prezentowania się na przyszły kongres konwo- 
kował i onemi na każdy kongres pro posse komenderowanymi kongresom ziemiańskim assisten- 
tiam et praesidium praebeat. 

9. JWIMĆ p. Antoni Drohojowski łowczy ziemi przemyskiej i deputat na trybunał ko- 
ronny lubo na teraźniejszym kongresie de gęsta functione administracyi i podatku szelężnego 



246 1745 98-99 

circa omnem w regestrach enucleantiam rationem reddere sese obtulerant, ale że anleatti 
WW adniinistratorowie in antecessum podatki trzymając jeszcze in simiiibus nie są ułatwieni, 
więc i ta JWIMci p. łowczego przemyskiego a deputata promptitudo do przyszłego differ- 
tur kongresu. 

10. Desiderium IMci p. Ignacego Gołyńskiego sejmikowi wiszyńskiemu jeszcze nieogło- 
szone do przyszłego da Bóg sejmiku odsyłamy. 

11. JWIMci p. Antoniemu z Morska Morskiemu miecznikowi ziemi przemyskiej mar- 
szałkowi przeszłoroczniemu trybunalskiemu ef simiiiter JWIMci p. Antoniemu Drohojowskiemu 
łowczemu ziemi i deputatowi na trybunał teraźniejszy przemyskiemu na przyszłym da Bóg 
kongresie, visa podatków importantia w pensyach zwyczajnych satysfakcya obymyślona być ma. 

12. Desiderium JWIMci księdza Pruskiego, biskupa tanejskiego sufragana przemyskiego 
proboszcza wiszyńskiego, przez laudum wiszyńskie do kongresu tutejszego pro recognitione 
odesłane a przytem WW. 00. Dominikanów przemyskich na przyszłym kongresie uznać decla- 
ratur. Insze oraz wszelkie desideria do przyszłego kongresu odkładają się. 

13. Któren to kongres niniejszy sąd reddendarum rationum cum plena et leggittima actus 
conservatione ad feriam secundam antę festum S. Mariae Magdalenae proximam anno praesenti 
seąuentem limituje i odkłada limitationis praesentis vigore. 

Liber. disp. terr. Pretn. 260 p. 93-95. 



i)9. 

Przemyśl, 19 lipca 1745. 

Uchwały ziemian przemyskich. 

1. Działo się w Przemyślu na kongresie JO. JW. WW. Ipp. dygnitarzów, urzędników 
i obywatelów ziemi przemyskiej w poniedziałek przed św. Maryą Magdaleną, t, j. dnia 19 
lipca r. P. 1745. 

2. My dygnitarze, urzędnicy i obywatele ziemi przemyskiej na fundamencie uchwał ge- 
nerału wiszyńskiego osobliwie ostatnego laudum w roku 1744 na tymże generale postanowio- 
nego, którym desideria tak partykularne jako i uniwersalne całej ziemi przemyskiej i wszelkie 
dyspozycye, dla krótkości czasu na tymże generale nie expedyowane, do kongresu naszego na 
to miejsce przez wyż rzeczone lauda są odesłane podług limity tegoż kongresu sub actu 
feria secunda post dominicam Laetare ąuadragesimalem proxime w roku teraźniejszym 1745 
nastąpionej do dnia dzisiejszego uczynionej \ zjechawszy się pod dyrekcyą JWIMci p. Mikołaja 
Sołtyka kasztelana naszego przemyskiego przy prezencyi JO. JW. WW IchMć pp. książęcia 
IMci Antoniego Lubomirskiego wojewodzica czerniechowskiego komisarza na trybunał radomski 
skarbowy ziemi naszej, Marcina Alexandra z Wieniawy Wieniawskiego chorążego tejże ziemi 
i sędziego grodzkiego przemyskiego, Bazylego z Unihowa Ustrzyckiego stolnika, Wojciecha 
Rossnowskiego podstolego, Bazylego Ustrzyckiego skarbnika, urzędników ziemi tutejszej i wielu 
innych urzędników, szlachty i obywatelów tejże ziemi, lubośmy antę omnia sub incidentia con- 
descensionis officii castrensis Premisiiensis z dekretu trybunału radomskiego do wysłuchania 
kalkulacyi WIMciów pp. administratorów podatków tak szelężnego jako i czopowego przystąpić 
chcieli, że jednak nie wszyscy WWIMcie pp. administratorowie w pierwszych latach pomienione 
podatki czopowego i szelężnego trzymający na teraźniejszym kongresie znajdują się, partykularnie 

» Ob. Nr. 98. 



99-100 1?46 247 

WlMć p. Antoni Drohojewski łowczy ziemi naszej na trybunale koronnym lubelskim deputat 
actualiter zasiadający, szelężnego in anno proxime praeterito 1744 administrator, publica func- 
tione obowiązany teraźniejszemu kongresowi adesse nie może, więc expedyowanie pomienio- 
nych kalkulacyi z WWIMćmi pp. administratorami do przyszłego kongresu odkładamy. 

3. A że WIMć p. Gwido Siediiski skarbnik kijowski wicesgerent grodzki przemyski 
pióro na przeszłych kongresacłi przez lat kilka trzymający a teraz toż samo pióro IMci p. Pa- 
włowi Niedźwickiemu łowczemu powiatu żydaczewskiego i pisarzowi grodzkimu przemyskiemu 
iuxta consvetam praxim oddający, nietylko za prace swoje in łioc stallo, ale za wiele dowodów 
applikacyi swojej przy interesach ziemi naszej przez siebie danych, attenta tenuitate erarii mul- 
taąue concurrentia dawniejszych długów condigne et adaequate praemiari nie może, więc cała 
ziemia nasza jako plenam meritorum WlMci p. skarbnika kijowskiego ma u siebie recognitionem, 
tak tych gratam na zawsze u siebie zapisując recordationem 1000 zł. p. teraźniejszym kongre- 
sem do dawniej naznaczonych adiungit i satysfakcyą tak w dawniejszych deklaracyach jako 
i w teraźniejszej obmyśleć deklaruje. 

4. Ponieważ zaś niegdy JWWlMć pp Jerzy Wieniawski podstoli lwowski, Józef Bła- 
żowski łowczy przemyski z ziemi naszej przemyskiej, Stanisław Wisłocki z ziemi sanockiej in 
anno 1735 na trybunał koronny na generale wiszyńskim obrani deputaci, in necessitatem com- 
munem utrzymania się przy funkcyi swojej, tak swój jako i całego generału honor, uti legitime 
electi, evincendo summy dwóchsct czerwonych zł. u JWIMci p. Alichała na Rozdole Rzewu- 
skiego pisarza polnego koronnego na skrypt ręczny de actu et data eiusdem die 1 . . . . 1735 
annno zaciągnęli i ta suma dotychczas JWIMci p. pisarzowi polnemu koronnemu nie jest od- 
dana, więc ziemia nasza ten dług za rzetelny uznawszy, porcyą tej sumy na siebie należącą, 
t. j. 1500 zł. in vim satisfactonis in parte tego długu naznacza i z podatków szelężnego lub 
czopowego w roku da Bóg przyszłym przypadających JWIMci p. pisarzowi polnemu koron- 
nemu lubo też komu innemu skrypt pomieniony sobie ustąpiony i sumę w nim wyrażoną ma- 
jącemu zapłacić indilate assekuruje się, o resztującą zaś sumę ad complementum 3600 zł. p. 
należącą pro satisfactione do ziemi lwowskiej i sanockiej odsyła. 

5.