(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Alchemiae quam vocant artisque metallicae doctrina certisq[ue] modus ..."

Google 



This is a digital copy of a book that was preserved for generations on Hbrary shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 

to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 

to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 

are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 

publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we liave taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 
We also ask that you: 

+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrain fivm automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 

at |http : //books . google . com/| 



A L C H E- : 

Nir AE, a V A M \ cy 

C A N T, A R T I S Q, V E M E. 
■]■ A L I- I C A1-: , D O C T R I N A. 

ccrtusq; modus, fcriptis tumnouis, 

turn vctcribuSjduobushis Vo- 

Uiminibuscompre- 

hcnfus. 

QJ/ ORVM ELENCHVM ^QS?, 



Cum gratia Sc priuriegio Csefares 
Alaiertatis. 




PER PETRVH PERNAM. 
M, D. LXXII, 




SEC RE TI O RrS 

PHYSICAE STVDIOSIS- 

O 'JMIi^I B F S, ERVDT. 
tisqi ac pijs/iIcVieiniflispaiien- 

rerngere. 
G. G li A T. M E D I C V S- 

IV o N I A M f^aa modo ex 
fapientipmi Solomonis fen' 
,^^, te>?tia,rhefinriabfiadiu nui 
tM la ej} 'vtilitas.-vemmetUm bo 
norum hominum confin(u,rerumin fi 
bonarumfde}itla,mnfremenda,fedper 
maniistradenda eB.(^um/cirem vera 
iHXia dociifimi Galeyii verba , eos qui 
frdclaros imitari siudent , mnfilere ed 
inmedm adducerequa notifma Jiinti 
ftdqu£,paiick nQta:volm,L€ciores cha^ 
ripmi, nulliiis moml dentem reformi - 
dans,optima qtt^dam ^ vetuUaahJiru 
QorisPhjficay^-'fecrcliorisartisfinfta^ 
typhis amea nen VHlgata,fmcere dr inte- 
gre-,'vt adme Beivoluntateperuenerut, 
longe tamecorreciiora, vobli ccmmunid 
facer € : quo tandem certum •vis duce?fi^ 
& Anigmatum enodationem haberetis 
)-■( ^ 



AD STVDIOSOS 

^Yf^ gtjimjitm nefcim auot et quaUs ha 
cienm, quos videre Ucuent,edtti[mt in 
hacfecretafacultate librt: quorum, etji 
quUamfrtis tnfe bomfmi,lket sbfiuri, 
aliqui tamen mate cohdrentes cemones 
funt,autfiagmentofi:mnnulUtambre- 
uesjvelmigmatibm acparabolis flenh 
njt Oedifojit optis, quo mtelUgatur:qt'.os 
nominatimferftringere nuncmeu non 
eB. Ne^ cuiqua lahoripeperci,vt qmn* 
turn fieri per mepotuit , omnia huim ar- 
tisftudiofispermaforent.Porromihiali. 
quk , animum meum ex communi phi- 
Uutia metiens, obijciet , Si quid boni & 
certi m hisfiriftis habea-.'vnde dttefiedi 
fitjpes ,non credere fi vt inpublicu dem- 
Cerie {vtfaucu reJpondeam)ntfi mun- 
do Bultm efempropier chri^um,neque 
hoc, ne^^ (pro mea tenuitate)non mtni- 
ma qu£.dd alia fecifem.Sed'vero alia et*. 
iam fiibefi- caufa , cur alijs ,qu£ fecreto 
quidamfibijffijeruant-, ego Ubenterpro- 
trudam : neq, entm 'vnidat cuoia Dem, 
qui eammihi,pro paterfia eita prouiden 
tia^rucem dedit.,'vt turn aUas^tumpra" 
fertim 



ALCHIMI*. 

feYt'm utn di?ms decern, el amfUm, »'- 

few qmfiu irafcdiliis fm ac -uexiltlK 

ah h-ificritdrum , irxuhrum, antichrf 

jiumrumj; malitU, imudm./kferka, 

Mmntu , mulurumi, dtorum (frtjer- 

ferum ahqmt feteniium) mgrautudi- 

„e: itavt -Jixfer vocal tonern mtam rei 

famtUari mediocriter confiilere, nedum 

„e,omfam&ferdiffeilemhancamm_ 

ctmmiidi ir ait are valuer m : tfuofaUH 

e,% vt ha'denxfotetia qmdem,tim ad. 

to l,nimqtuMei,''U'' autem fere fan 

ferfiienm. Idctrco ne dMtmi ijuod alios 

mortak! muarecertifolell.apudmeo- 

ttose lateret , in Incem flera,], dedrneg, 

de/jicro nuin aliquaudofumrumlu , -Jt 

lorinsa'c vere chnflianns aliqms a Deo 

fiat^qutflim till hdc diuin-c artufcrii/td 

' profuennt , qua iffifer artem ijftgra- 

fhicarr.ciriunicauhmequoqjimiifor 

tmnculr. lafidis ill,mphiloJofhorn»>-/al 

mfiuiii ami velargenli farticipem 



tern n 



facatjiliorumj.mgratiludmem corn- 
cat. Ctlerlim no eft qmdaltquis hmuj- 
cedocHntflimagreferalMc'tiamfra 



AD STVDIO SOS 

^is panaris homimbm communkata 
efe-.ckmfim vtxpesp^/vi mfie^uis 'vere 
fimftt, ^fciefitt£ huiiis alumntts, epfi- 
tnumhacin refimmaffequaturnmo ex 
hu Uhtllis riofaueifuos errores ac deuia 
cognofcentci, bonaihoras acfumptm me 
Urn collocahunt: ntftmamjuarum qua* 
fundam receftarum ('ut "jocantjjpe oc. 
ciecati , amplifujlultefiere velmt,&Jua 
perdere. Cdlij titulotenui lihrorumftu' 
d'tofhleBo titulo, librum r cedent non fi- 
ne fannis ac dicfertjs:ea emm efi hoc tern 
■pore Itbrorum omnis fere generis copiat 
'Ut etiam optimarum rerumfatietas ho^ 
mines capiat, autfaltem libros emere-^c 
^s finder e negligent. Itafit^'vt foli docit 
fhtloponi ^ Oeg aniati,jirucium immen 
film hinccapiantetproferant. Sunt au- 
tem hoc in nofiro Voiumtne tot rerum nd 
turalium et artium eogmtionesiijus mi 
peraliaferc omnia et lapides ,gemas,cry 
jlallum acuitrumfieiiant, njtnonfau 
ci multa cjus arriieant etprofmt inuen 
turifint-.de quibus ampliu-s dicere definOy 
m respr&siefit.T^^ ego nunc infubjan 
natores 



ALCHEMIC. 
ndiores "ver^ yjiii.^ta.'idpologiamtexdm-, 
cu ne /ophifl ica potitis( ad quam potijic- 
mu eorii tendunt oheciajtuen velle vi 
dear, titrn quomam Prdfatm cumsdddo 
cicf. virttfi Geberumanteannos so. edi 
tafuh Chryfigom nomine (quern ofian- 
drumfmfjenon dubilo) hu egregih re- 
fpondeatfufms autem ac vdtdipmis ar 
'gumentts lanmLacinimin Opere fuo 
faucos ante annos edito: vt aim recen- 
tkres ac vetufiiores omittam^qm hutui 
artii Budtofis facile per jUadeant. At ve 
rb quifcire nequeunt, atitnolunt,neJH- 
ant: cut Deuifauerevult>faueat:qiiem 
to to cordeprecor,vt tn vltimis hifie tern 
poribmoptatum exitum huius perdifftci 
lis rarijum^fcientU aliquthusptjs -virts 
coiuedat, vt indepauperes Ecdefidfan 
cUju£ tuuariposfint -.in Dei patns^et 
-Domimnosin I E S V CHRlSTIgb 
riam,!n Ecclefixfarici^ cathoUc£ et Apo. 
itellc^ ^dificationcm, et confufionem om 
nU Antichnfti fuorurnqm mem- 
hrorum. Bene va- 
lete. 

)-■( ^ 



T?{^ P R nj^'f V OLFlMI. 
ne continentur. 

J. Chryforrhoai:fiiicdearteChim!a diAlogta. 
II. Lignum fiU,dUlogUiBracefchidemiteriit 

lupidis. 
Ur. Tdulddnni Anhnaiuerfio mhracefchim. 
ini-Danogorgon Dialogm. 
V. Specultm fdcbmi^Kogerij Buahonis, 
VI CorredorimiKicchitrdiAngli. 
VltB.ofariusmmor. ' 
VlU.Alkrtmmagnuide AtcS'mid. 

In Secundo Volumine continentur. 
I. De Magnildpidis copofuione mcerto dutore. 
n. ArijkteksdePerfeiiomagijkrio. 
Hf. LiUrperfid:iomsmdgiJhr^ArndldiViUdn, 
nil. afferdrm l^ondcS.deTbefauropBUofopS. 

V. Vraclica Magiliriodomm. 

VI. Traiiatuide^MdrcBdfita. 

VII. EpijhUvetuidemetaUorimmateru. 
vni. Io.dc RKpf/ciJ?rf, iJc conft^ione'veri Idpidis. 
IX. Idoit (ieQiimWeJ?fn(M. 

X'. DeviribuiiclH^ardeatii. 
XI. MichddS<tuondro}ddecoJidmida{ltid vitte, 
XII /ig«4 itHi-cd, brfZ/atatun c7 oiciwn nigrum ,, 
XIII. loan. .lugH/ftni ,lKgKre/i( Cbi-i/optew.c^c. 
PRO- 



p R O L ■;■ G O M K N A P E R 

^^^f :■" ROpriair, arris vocabulum vero 
M^V/-: noinhis ii GifficiSLiicitur -^i^'ia,, 
|^[i^^'ideftiu'ona,eoquodineta!ia& 
jgr^^iiiisaffiniajalesrcilicct, alumina 
&arramenta, qnsin ignefluunt.&inhac 
arte oonsHmmn tra£!:aniur;^Ts « ;:^'s,;^?i y.w- 
^.^'.ideft.'ufiliadicuntur . Arabesautem 
(iiiftari-^gyptiortimartem hanccallentes) 
hocnonicnaGrfficismutuatiJuomorear- 

runiiaiijbarbanus.Aiciiiiniam.Alcumifti- 
cain.vci Archimiam.Habet etiain hjc ars.vt 
reHqiiscomnes.fiiaqiiKdampcculianaver. 
ba Sc vocabuia.vulgo non falis noia: VE Alu 
tlsj,A!embicus,Botusbarbaitis,EiixJrAc. 
qux hoc priori libro, & alibi declarantur: 
panim abufiiia (jusdamAt imbibere pro ir- 
rigarc.tigere & iixare.pro efficere.nc mate- 
ria in igne corrutiipatiir,& euaporet.ac umi 
lia. Sedobdiaionisiinpi]ritatem,nonfuiit 
iftirpernendii!ieraiu!:ingeniofisfimienim 
ilio ffiuo homines reruminfignemcognitio 
nemicrutatesexPhilorophia; principijsac 
cxperientijs.eloquetitiam minus curarunt: 
id quod in Auicenna.Rafi.csrerisq; Arabi- 
l)U5&Latiniseosrequutis,videre!icei. 
Archimia(inquirPanibEusVenetus}£bai' 

)■■(. 5i 



PROLEGOMENA. 

chos & iniaGrKcisparticuHs, quafiVBiti- 

lis & vnius veri confili) princeps.Scd vulga 

ris Archimise inaior eft promisfio quim o- 

peris exccutio. de illa.inquam.fophiftica in 

loannis 22.Paps Extraoagantc.fic habctur: 

SpondeiitCjUasnonexhibcntdiuitias.pau- 

ppres AlehimiftE. Contra tales eft pars feu 

lex coiifilij X. Venetorum 1488. i/.Septem- 

br'S cum addicione,vtvoeac,incipiiqi,Tol. 

lenda funi de medio, &c. non autcm contra 

■Voarchadumia,(]i)a:(inquitPanth5us)He 

braic^ fignificat aurum duaruin rubearum, 

lioceftduaru cemetationam perfe£larum. 

VocdiuU inu/w ai Mem pertmntia idem de- 

- daral chirta s4-€r vnde fiit operii. 

Cjetertim.fermcntumapudAIchcmiftas 

duplieiter dici videtur: vnomodo ipfe lapis 

exfuiselemetis compoficus & coinplccus, 

in comparatione ad metalla : alio modo & 

pvoptiljillud qaodeft perficiens lapidem 

& ipfum complensi & iicrtt i'e liabet fermen 

luti; pafts ad aiiam paftam , fie fcrmentum 

prim** modo ad metalia-Neque fcrmentam 

iieri potcfteximperfeflis.nec vera tranfmu 

tatio. Neque generant res nifi fibi fimdia . 

Lapis philofophorum gcneracur a natura, 

ir.miftraiite ar£i;,Sc diuina potentia volente 

masjifeftare, Componiturautem lapis fme 

Elyxir ex fulpliiire,arfenico, Stargent.o vi- 

00 Pbi- 



PROLEGOMENA. 

CoPliilofopli'tis.extraclrisomnibLisabvni 
fola petra feu lerra metallica. Quk vero ilia 
(itnum ferrifeXiprffifcrtim vinjis, auifer- 
ruin, aut terra qusedam alba, feu argentum 
viuuiTi,& Sol & Luns, vel aliudex lequenii 
bus probe ieiftis inieiiiges. Amaldus inquit 
lotuiTi opus confiftcre in quatuor verbisrea 
funt Sulphur.dict'Jin Mars & Marcliafiia: 
Arft;nicum,dicluminagnefia: Saipr^para- 
tum.diaam Argeiilum viuum;& lurnus 
albus.diclusTutia , Ignorans natura: prin- 
cipia, nonadbsreEthuicartiiquoniampo- 
tius eritappeilandus Sophifta, quam Alche 
miftaina qui principiaignorat.finem non in 
ueniunt.LapJdemvocacAi(iiymifta;omne 
illud quod non euaporat ab igne,& idemvo 
cant corpus & fubikntiain:5;lapis vnicus 
eii &C folus.tam ad albom.quam ad rubeum 
omnia meiaila perSciensm aurum.vtiota 
ciamatAichemia. fufius quid fie, ciiin alibi 
Vidcbis.tiirn proximiiibricap-iK. Modi ve- 
ro & ordo agendi Elixir Sclapidem, funt, 
Calcinatio,Iub!itnatio,dercenfio,folutio, 
deftj))atio,ccngulatio,fii;atio,&ceratio.Prf 
pararcautcmjdtfijperfiuademere.&ab'en 
liafupplere.ficq; nocam in eismittere per- 
techonem. bis non indiget Sol & Luna, led 
reliqua.Qu^cunq; corpora tardefundCuur, 
cifO co3gulatur,& c conuerfo-Quories fub- 
liuiabis ali^uod corpus cum commiftione 



PROLEGOMENA. 

fublimati fpiritus.ioties lucraberis in proic 
£tiooe mill e partes. In fpirJtibus Cunt corpo 
rainpotentia,&in eorpoiibasruntrpiritus 
inpoteniia.Tanmm facit forte agfns in bre 
uitepore.quantu debileagensin longo:8c 
arsacceleraEacfeftinatopusnaturse.Ei^liis 
igitiir,niultoq;magisexrequetibus, re'^pon 
fionespatebuntadobieclaquorundam.qui 
generalibns quibufdam rarionibus nitnn. 
Eur, fecretamhanc arte conuellere , ciim vel 
nihil ipfl tetare fint aufi.vei vulgare aliquid, 
Sierroneumaggresil.fpefruftratifunt. Va- 
num , inquit Ariftotel. eft omittere fenlutn 
propter rationes, cum expcrientia,teileG a 
leno, rermn fit magiftra: qus tainen iuis et- 
iam rationibus.tanquam alteropedi: niti- 
tur. Porro hsc rcientiaceriioreft(cum rei- 
pfanitatur) Scpaucioribusnotaquam in- 
dKornm Cabala: neqifuavetuftatefuis que 
poftDeumautboribuscarcrrquauisatiquo 
rum principum tyrannide & auaritia, artifi- 
cumq* ignorantia & impoftura.peiTum mui 
loties ieriE.vel adeo male audierit,vt iam o- 
nis generis homines pudeat in CbyiniElaru 
aibocenferi. Et noui ego aiiquos alias do- 
ftos, qui domi ac priuatim pro viribus hnic 
arti incumbunt.public^ autein voce aut fcri 
pto, neTciUcec ftulti mundo vidcantur.eam 
icommatibus.acfannisacapercis con-.me- 
lijs,quantu in eis eft.irrident ac vitupctant. 
Sed 



PROLEGOMENA. 

SO'J abundct qiiift]; in fendi fuo : modo et- 
iam me huius prariica^ Icicntix ftudiofis ia. 
boratonbus prodeOe pro vin'bushaud SB- 
gr^ feranc; vtq; vicS cotis fiingar, acmu red- 
dere qu« ferrum vale: exford ipfa fccandi, 
Sed iam in huius etiam co mm en dm ion em 
legar&reqnon!:iaqui\'i;iLt. 

Scimuslapides^tre quimetalla finnatin 
g,unttir)dura. Sienimti]tiaa;ribuliienti fit 
iniecla.es riibore in citriniiatem vertit : au- 
ripigmcntura verd in aibedinem, licet ali- 
quantulu corrumpat : quain corruptionein 
medicari vitando TapienEis cft.Parum etiam 
ftanni mulra aris frufta in albedine inuratji 
cetnimiumdcficcet.Capilii v;rd humaniar 
gentum citrinat: cortex mali granati ferrum 
congelatinchalybeini&h^cexpcrietuibus 
apparent. Si ergo ifta fine ("iibtiliiate &coin 
iniftione idoperantur.noeitdubiiimquin 
fit propinqua potentia.qnx ea &iftis melio 
ratis & alijs comniiftis perliciat.Adli^c.nori 
raro experjcntia ipiarem efTe posfibiletn Sc 
certain oflendit, licet q«i facianr.ijdem pro 
polTeremoccu!tec.Aiq> vtexantiquisnon- 
nihi! adducam,auflor eft Siiidas.item Oro- 
fias iib.7.cap.i6.&p£ulus Diaconus in vita 
Dioclenani C?efans,poft^ Achilicm Aes;y- 
ptioriiin ducem S-menfes m A]exandria£- 
gyplioblefTumprofligairet, euomnesChy. 
micsartislibrosdiiigentiftudioreqtjiiitos 



PROLEGOMINA. 

cotiflagrafTe, nereparatisopibus.Roman:* 
repugnarcE.Icarane;^f/.".t,ciua:met^l[acru- 
daaut aiuftainmelioratransfonnat, adco ' 
non eft ars noaa an: incerta.vt ignamm vul 
gusputat. dsciiias origins &vtil)tate vide 
etiam PriEfationem Euonymi Piiijjatri in 
fuumXhefaurum : Sc fequentia qiioq; fatis 
teftabiintureiuscertitudinem. 
Vc Chemia,velAtcl)imu,(ic fcribit Kohertut Cori 

ftanfWjM mfuo NomeitcUtore tiifignkm 

Scripcorum Varifits cdito. 

» S' f J. 

De liac arte.ficut&de Cabakdixlmijs,' 
qui ali<[uid memoriE prodiderir.nullus ati- 
tiquusaathoi" inuenitui',{iueidinuidenti* 
faeluinfir,fiueis;noratione. Nondeltrntta- 
men qui itlud famofum apudpoetas lafo- 
iiis;^t>OT;^Jf5!>fi A/iy.ideftvellusaureum, li- 
brumfuiireinterpreienturin veliercvelma 
crocolo cofcriptura , qui ipfam arcem, id eft 
auriargenciqi conficiendi rationcm conti- 
nerecFabulas incerpretes vcroq; trahunf.Sc 
Jicet vnicuiq^ pro animi arbitratu affingere. 
Qiiantum ad me attinet, veram fit nee nc, 
fusqidei^habeo. Cerium ell hiftoria lame, 
& reriim geftaru annalibus, Diocletianuin 
principem huiufceartisconquifitos libroS' 
omnescurio-s^exusfifre,.a'a-ittna'7^i.&E^TttA/. 
^u^/oif J •a^t li jin -lAotf-n/j cKciroif cii,Tas toiou- 
wf ®09-/ti'i5j7E;^wf. Hoc artificium luxatcf 
verba,' 



PROLEGOMENA. 

verbo.Aichyiniam vocant.vel Archymiam, 
quafi liicas tf^z-^f "J /)\'V=''' ■ ^''i ^"'^^"^/''."*""'' 

liquid fcripferant hi funt: 
Jirnoitiusde V'illano^l^- 
ALlic^;nnaat^AlTemphilo^oj''^l:r^ . 
Blemicias ■-ka ;>^vfff!;;</i«, liber GiKCuSi 
nianurcripctiSLnr(;giaGaIHa.-biblioiheca. 

Geberus Arabs, cuius expofiiorloaiines 
Braccrc!iu5\'rceaiius. 

loann. Augartinus Pantherus (ve\ Pan- 
th?«s)fcripfii Arfetheorlam iranrmucatio- 
ntim metal lie arum cum^'oa^cbil.^^lnla. 

ifaac monachus fcrioOt <w''/jf'v,u=.T=/5,'>i'. 
-TTtei <S'h ■^■-iixiy ■TVi! ■^^td.fifT ui:f/ii^f, in regil 
Galiia£bibiioiheca,manufcripius,CirKce. , 

Morieni cuiufdam Alchymirticus iiber 
circumfertur.nonitnpreiTus. 

PhillppusVlftadiusediditCcelum philor 
fopboru:qui tame Edremmedicamfpci-^at. 
RaymundusLullius fcripfit (prster-c^- 
leramulta) de Sccreiisnaturaj.fmequinti 
clTentia.Hunc ego inquirendo comperio.a- 
pad Anglos, re quide vera pra:rtitiiTs, quod 
fuis libnspolhcctur: Scin arceLondini.Juf- 
fu regis probatisfimumaurucoiifecifle.mi- 
hiqi genus numioftensueft.quodadhucap 
peilanr Nobiie Raimundi aiiri videl.puri 8e 
obrizi.fummKqiic indicatarie. Iprein li- 
bro.quod Tcftamentuvoeas.faretur fe banc 



PROLEGOMENA, 
artein ex Arnaldo de Vilianoua cokho fuo 
didiciffc. Quemloan.And.intit.deCrinii, 
ne falfi atteftamr.laminas aureas excadlfTe, 
qu^exauroexArnigiaqu^iico.aurifodinis 
que extraftojbonitate no cedcrencScripfs^ 
runt etiaiTi a!ij mulu de hac arte.quormii Ij. 
bri no Jum impresll fLint:incer qiios eft Ro- 
fmus philofophus , & Rogerius Bacho, cu- 
ius legi AlchiiniE fpsculum. 

Zofimus author Gr^cas afieruatur in bj 
bliotheca Regia:fenpri: de fticraarte.de Co 
pofitione aquarum pf^-jinwoilcw, de inftru- 
menris&caminis . Suiit Scaiiihuinsartis 
pra^ceptores, vf C!irs{i;anus,Heliodonis^ 
Theop!iraftas,ArcheiEus,Pelagius,0{la- 
ncs,01imp!odorus,Democritus,Diofcu- 
rus, Synefius, & Srepbaniis , cuius eft liber 
deMagnaSctacrafcieniiii OmneshiGr^ci 
fub nominibus antiquis, milii tanien recen- 
tes videntur. Eft etiam liber Chymifticus, 
cotnicisTreuifini.HaL'iennsRobertus.Cs- 
teros qui nofTe cupit.legat in line Geberi v! 
timo dIoan.Petreo editi.vel Berns impref- 
fi eius fumptu : item Euonymuin Pbilia' 
trum, loan.Langij epiftolam 5;. & vltimuin 
folium cap. ili.lib.i.de Abditisrcrum caufis 
loan.Fernelij.mcdiciScphiloropbidodifsi- 
mi & prffiftantifsimi: atq; alios recentio- 
res.vtlanum LaciniuinnuUi 
fpernendum. 




CHRYSORRHOAS, ,„„v, 

S I V E D E ARTE G H I M 1- r ^ J 

CABIALOGVS. ' } 

v^nirrpetuamillamaccoitfe ^ ^ 

isW nunemhominiiinmife-'" ^ ^**^ 
I nam deplorare non fa- 
Jp us polTuLn, cum videain 
f^ omnia ea, in quibus bo- 
v^ •^<l i'^''i'" etiam vix vmbrj 
^^^^^^__^^\erf ntur.tamelTedifH- 
ciiiaacintnc ta vtnancilci illanedummil- 
lefimus qiiiffjue pofsiC: na(Sarandem,Eam 
celeripcdecos fugiant. At ea rurfum, qua 
cumatrocitace.pericuiis.oinnideniquema 
lorum aceruo coniunftafunt, ita nobis con 
ftanteriiiiinineant, vtconfpiralTeinhuma- 
nampernicicm iudicari poffint. Memen- 
to enim peiTum imiis, miferia, paupena- 
le, infirmitate, dolorjbus obruimur : vt aa. 
tern felicesfimus.vtdicemur.vt fanemur, 
multis annisopnseft : vtnon indigeamus, 
vix vllo feciilo nobis contingit. Etenim 
quantum res measartinet, in eaplan^ con- 
ditioneverfor. NamciimavitffiHieKquafi 
exordio.nihilprius (quod faterirametipa- 
limerabefcQ )inopta:ishabucrim,<juam 



J DIALOGVS 

vtadinoc3um direfeerem: atq: ipfius auri fi- 
tisme totum corripueric.ablolutam tair.en 
id confequendi methodum nondu fum con 
fequutus.Dcfperans licet von mcfuturum 
compotem,extremarati:enqu3;cj;experiri 
lubet. ipfamq; artem. quam Aichemifticam 
valgus dicit,iaiiiaUquai.diuiiiteri;iiiffara,fa 
uemeIvfercurio,rurlumsge;rediar. Scd vi- 
deo obambulamem iliit'i"!ieophraftum ab 
Hohcnheim.hominE.fi cjuem Germaniavti 
quam lulit, huius artis abiolutum ariifice, 
que fi earn in fenteniia perdacere pofium, 
Vt inihi in hoc natatu admiiieto fit , futurus 
fum proculdubio homirum felicilsimus. I- 
pfumprimo magnificispromifsis,pofteti5 
minis aggrediar.Saluc aiiiicoru pr^clpue.o 
Theopralle. Theop. Saluusfis &tu,61e-- 
piduiri caput. Sedquidfoius hic oberrasf 
quidnegotij eft, quodira anxi^ tecu obmur 
muras:r Afpiciebamtciandudum nonfine 
magno rifu,iaftanK bracbra & capm.mican 
tern digitis.calcitratein pedibus. Bacchico 
te coMeptum furore exiftimabam. Chryf. 
No Bacchico.o bone.fed Pluii cnthufiafma 
tefum percituS. Theophr. QuidPlutum 
itiurmurasc'nosPlutum ilium inequietuin 
prorfus dEmonem.adPlutoniscancelloS 
reiegaium cupimus, & vit^ porius tranqtiil 
Ix dabimus operatn. Chryf. Te quidem 
authorefperarem,mceampoffetranqui!!i' 



laiem 



DE alchemia; 



J 



iatem confcqui. Tua in mann mea falus eS: 



qui 



fi mlhi adiumenro e0e vclis,effe6lui 



Tie id l"cio,vt breui fimus ambo hominu pri 
marij. Theop. Ego quidein,6 Chryfo};hi 
!e,(juanTuminmeeft,omnimeo confilioSc 
aaxilio (moiioidcummanifcftomeoperi- 
cuIoconiunflumnonfic.adclTa tibinunre- 
fragabor.Ven'im quid rei fi[,breuiterexpo- 
ne. Cliryf. No dubitoquinadaures tuas 
peruencrit.quantu egononopum tanriiin 
&pecuniaru,rcd (quod eft pceciofius.tem 
poris iafturs;, circa earn rcii^ntJEp erfuafio- 
nem, quaCliymicameruditioresnommar, 
fecerim: pudctq; fateri.quod negare no po£ 
fum.qasin ego anequifsimo illo hominum 
genere.qui fe AJchemiftas&Pliilofopho- 
ruiii difcipulos fcilicei.iaclitant, fim mifcr^ 
dc!ufus:quodq; eft grauifsiinum, quantum 
ego nicKvaietudini.ob fcctidas fuligines, 
hjlitusq;tererrimos,quosincauernisTro- 
glod itarum more deli tefces, pert uli,not ue- 
riin.quoru omnium iafluratam in gens eft, 
vt enailla qus inde commod.i, re omni ab- 
foluta , coiligi potuilTent , nuliius moinentt 
Eftimandafint. Theop. Ha,ha,hK;difpe- 
ream.nifi cgo(quanuisreru omnium eilem 
infcius) idtpfum fubolui. Quuin cnim men 
ieprEterito hortcnfem illatn tuam domuti 
culam prsterirem.tam fo;dum quendam fii 
mum,atq;aErumexfubterraiieaillafornice 



4 DIALOGVS 

erumpentcm animaduerti, vt Auernaleis i- 
bifauces e0e crediderim.in cjurhusCanU 
diafuislemuribusdapesdecoxifiet.Veriim, 
nc finiftram de tua pradentia opinionem 
conciperem, obftaba.it in primistuaamho 
ritaSjdeinde quod frnnmo loco natus es:po 
fteamamrior Ktas coniun6ta curemmex- 
periemia , poftreino tot manifeftifsima c- 
xemp]a,quibusalienofaltcir.periculocau- 
tiorem teredditum nunquam dubitaflem, 
PcrfuadercitaqucmJhincnpoteram.tc il. 
lis rebus qua; manifefto cure detrimento 
funt coniun6ta,niu!to minus fceieftifsimis 
fycopbantis, ac ipfius vers artis calumnia- 
toribus,aniinupotuiireaducrterc. Chr^'f. 
Ego vero camus in hac rcfui , quantum de- 
tui. Veriimneegoinietatum relinquerem 
id.quodtotautorumcoininunicalculoin- 
(iubitatum redditur^ prKfertim quum o- 
mniaqu^adhocnegotium pertinent,^ tain 
mtiltis amiquis &recentioribusmagni no 
minis Philofopbis diJigentifsime finiper- 
fcripta:' poftremo quumihinccingenium, 
nccopcs, nee ocium.aliiuerei bene geren* 
die occafiones deeffent. Scd quid dc exem- 
phsfquumturoius (quern finembuius ar- 
tis afTeciitum , obq; id omncs felicem prsdi 
catit)multonimmihiinftarfatisf3ciasC'Qui 
firebusmeisdefolatisopemferre.&meam 
daffemin mediis vndis cuprocellis luftan- 
tent 



D E A L C H E M I A. 9 

teininportumdedacerevelis,faciamvtfl;* 
tim i nielli gas, I] nan turn tibi ornamenti cx 
inea amicitia , aucharitate, potcntia, iinmi- 
neat. Theoph. AgnofcocrocociiliUchri- 
mas. Chryf. Qurddiccbas:' Theop, Di 
KimetiiamagnolccrebeneLiolcr.tiamiaita- 
mcnexiliotuofermoncintelligo.me (que 
tibi ad confulendum elegifti)!iac in re mini 
me fatis factum in. Te namq. polTe fieri voti 
compote, vt vitE, atq; adco animi tranqiiii- 
litatem exeo quod mente tua verfas,nanci- 
fc; pofsis.tam eft honeftati, imo ipfi ration! 
cofentaneum , quam fi Vcftales IihyphalH- 
cacelebrer.Atq^.vthxcipfaluceclariusin- 
lelligas, efficiam ■. fi de artis ChymiciE, yi ac 
natura(quantu ad meam quidem cognitio- 
nemperuenit) ii^M^dsLvn altiusrepetereU- 
ceac. Chryf. Id veroianduduexpeto. re- 
fer. Theop. In primisexiftiines Qportet, 
ariem Chymicam effe fcientiaruin omnium 
vt ingeniofifsitna, fie humano generi maxi- 
inevtilem,![n6necciTariam,'itavt(queinad 
modumpofteaincelligcs)non fitindigna, 
vc totam aliqais circa eamseratem infumat. 
Ea tamen latius quam credcbas.patet.VnU 
uci-fam iraqi, tura ca quse circa metalla.tuin 
' ea quK circa meiallicaverramr,duplici con 
ftitutam differentia exifiimabimus : Altera 
Fhyficisortaprincipiis.Sicxipfius fympa- 
thi£3£antipathiKrationibuscmanas,fam- 



6 DIALOGVS 

ma cu laude&admirationc eftconiunifla,' ' 
Altera talii quidcm efTe viueciir. Videri ira- 
tjue qujim elTs iHAiiuit, Ergo Sophiftica eft: 
Cuius eucntus qnum fallaxfit,^ neminefa- 
pientum vnnaam, ab illis vero,(]U! cum vul 
go ferniantjfer^ omnibus, recepca eft. Prior 
iila. exnat'irsrecretis(vtJixi)admiri(Jos, 
pultherrimos, falutares eiiam, ne dicain dt- 
uii^obclfictus foletproicrreexiHaiquedi 
ah ifigetiiofis homlnibus erucafunt atqi in- 
centa.fedita vulgata.vtartcsainpliusdici 
Hon i?iereantur, QuEdam huius fcientifi vt 
res nondum.-^uideinuentK: qusimaioriiti 
ntrnisroeORcv^duntur. E: fie arcana meri- 
10 nominanda runt.Tertio.Quaidam inueci 
taquidem fam., fud ea paucifsimis atq; ferd 
neraini (nJfi cat rummiis natur^ moderator 
iddemonftrauit)totfeculisconftiterut. Ex 
quibus omnibus vnum illud pr^cipuum, to 
tius artis Chymic^ fcopus.ac verus finis.mi 
ro cen^ artificio , altoq; filentio fcmper ab- 
fcondituin: vt inter arcana ilia, adbuccon- 
numcrari debeat. Ciuo faflum eft.vt pleriqs 
hoEninuiTi,id oon elTe in rerum natura,con- 
ftanter magis qu^m vcr^ atfirmwe audeat. 
Ad huncfcopum periingendum , quum tot. 
ingenia fruftra UboraTirit,toto(quod aiiit) 
oberrantescccIo.vttamealiquidegifTevu!- 
gdvideantur, humanaifapientiK inheren- 
ces, ad alteram illam.quamSophifticam di- 



D E A L C H E M I A. 7 

xf v£ confu^eret, confultum cfle duxerwnt: 
.toi (Ic aurco liaiiio (vtpofteadicam) pifca 
lifunt. Cliryf. Expontliic exaclius: ne. 
fcio enim qua: inuela huius ar:is, qu^r.on- 
diiminuentadicas. Tlieop. Chymicain- 
nenta(vtprj:ciFuaperreqiiar}fantpartmi 
circa mecall.1 ip^a. partim cjrca metallica. 
Circa iTietallicaha;c fci* polTunt conftimi. 
Qpa:da;n ex mctallis permifcerc Cmnl vt a- 
liquid aliud tdeappareant, exempla cuiui 
fatis funt vulgata. Quxdam ctiam immuta- 
re,foiidiorareddere,coloreminplerifq;ma 
rarc.pondcri adiiccre, aut((]aodfacilius) 
detraherciT.oIiioraqusdam.aliadunoracf 
ficere: omnia tamenh£Cabrq,vllofal!endi 
ftudio. Alia circametailicaverranmr.cuin 
metallisni)ii]ominusconncflcnda:vtriint 
deaurationes, deargcntationes (lubet cniin 
iiuncv-erbisvliinfolcntioribus)ipra:fepa- 
rationcs: in quem vfum aquc ilia; potentlfsi 
mai parate font. Ex quibus indagita: funt 
mctallicorum vires adinirande.Illincdeprc 
lienfx merallicorum cum metailis amicitia: 
atq, odium. quod fympalhiareai dicimus: 
vt antimonij, hydrargyrij.fulphuris.caphu. 
ra;,cbryfoco!le,p!umbi cinerij,plumbl can 
didioris.&fi qua Tunc alia.cum auro.argcn. 
to.orichalco. Ilis fucccdit pulucns pyri. 
ci inuentum, admiranda fua vi,tonitrus imi 
lans.acfaigclra.toafquennncprogrelTum, 



« DIALOGVS 

vt abfq; ftrcpitu eundem fere imjietum reti 
neat.Hucperiinet fciencia,cjLia vitrfiinlon 
gifsimas lincas dcduciiur.Itetn conficiendi 
ipecuia : in primis vero ejus ex eleitro ex- 
quifitifsimafiunt.'quamiiisaliaqujecombu 
rentia nominantar, ex optica dirciplina,ab 
Archimedeprimuininucta.prodierint.Era 
ftearmn itidem.qu? gemmis fupponuntur, 
compofitio. OmittOjVteaquE ad varia re- 
media pertinent,coinmemorem:cjuumnu[ 
lumfer^ medic amentum ab his immune fit, 
NonneexhaiationesvniuerfEe.quasdirtilia 
tionesnominanc (quarii extremum Quin- 
ta elTeuEiaa recetioribus difta)arti Cliymi- 
cffi funt obnoxis :* Nonne colorum prEci- 
puxcompofitionest'Nonncoobiiifsimiilli 
ac faluberrimi ruffitus,& odores admodura 
preciofi i Nede redudionibus omnium fe- 
r^ flmpliciuin in lenuifsimos fpiritus di- 
cam. Nequefilentioprsteriredecet fufio- 
nesmetallicas.quibusvixquidquameftin- 
geniofius.accuratius. Poftremo & iliud in- 
uentum merito referendum.quo mappK & 
mantilia.item&menfs fiunt.quE nona- 
qua,red ignibus eluuntur, ncc tamen vilian 
tur. Que omnia prKclarifsims ChymicK 
artis beneficio, ad noftram cognitionem, 
iam dudumperuenerunc. Chryf. Intclii-, 
goqusdicisadamufsimomnia. Qps aa- 
lem ca futir, quE nondum inuer.ta dicisC" 



DE ALCHEMIA. 9 

Thco. Quafi verodeijs verbafacereHccat, 
quiein reruin natura nondain fant.Inucniri 
tamen inuUo plura pofTe non dubito: veluti 
vitroruin ablque igne moUities, eleclri com 
pofitio, lapidum durifsimorum fabrefactio, 
aqiiaruLii ten uifsim arum, quibus mirand* 
peragi polTenc,excoClio:S£ qua; huius gene- 
ris adhuc latent. Cliry. Superelt vt iam ea, 
quE inuenta quidem artis ChemicE dixifti, 
fed paucifsimis conftare.nunc nobis recen- 
fcas. Theo. Eafunt: Vitruminadaminti- 
nam duriciem perducere : Morbis defpera- 
lis ex metaliicis pr^ftantifsima, fubitaqu* 
remediaexhibere:im6quodomncmexcc- 
(iit admirationem , hominis naturam ab im- 
minentibns morbis immuneinconfemare: 
&c fie quafi dicas fenectam exciudere. Adds 
Scilludcotra omnia venena.venenaloriiin. 
que vim,antidotum exquifitilTsimiiin certif- 
fiinumque.qualenupera Mifeno quodain 
ruftico .feufofibre metallJco.caru potiufi 
quamcon{iiio,exre(i'taudio)negleciifsi- 
roaconfectumiquodfuiipfms experiencil 
muhotiesipfe author comprobauit.Poftre- 
mo quod eorum omnium qujehaftenuse- 
nuraeraui vim atque ctficaciam long^ exce- 
dit:ideft,certaacccmpendiofa meibodus, 
qua rubtilifsimi atque tenuiUimi (piritus pa 
rantur.quibus abfoluta metaila.S.; muitipli- 
ciproporEioneaucliora,&rubtiHora,(niilIa 



is D I A L O Ct V S 

prorrustentata fallaci metamorphofi. Cue 
fubftantiie imtnutatione) redigt pofTunt. 
Ghry. EugeTheophrafte.hociaindudam, 
vtproferre.s,expet5labsm:di!nifsisitaqacc^ 
leris, quidixiftis, omnibus hoc foiumdili- 
gentins examinabimus. Hams ego ob expe 
riincnii indagadi fiduciamtoteKpenramm 
pertuli,tot iibros , a varijs orbis parribus ad 
me perlatos.perlegi : Eos interprctados tot 
eruditis commifi. Veriim (qtiod eft rnirerri- 
mum) fraftracus fpe emni in mediis procel- 
iis.vt prius dlcebam.b^reo.In quibus etiain 
inihi.tanquam ad Sircnios fcopulos, confe- 
ncfcenduin,admodum timeo. Te itaquc fo- 
!um ex miiltis,qiiorum confilio vfus mm.ha 
beo reliquuin , qui mihi Sclllam mechodum 
indicare, &quKCUnque ad hocnegocium 
pertinent.explicarcpotes. Theo. Vtexil- 
lis tuis Itbris.cuiufcunqne tandem gentls di 
CJntur, pofsis, id quod vltimo drac loco di- - 
aumeft,comprebendere,non minus opero 
fumeft.quimexTantalihortis fradus dc- 
cerpere.VtautemiUituiconrultores.quiue 
fuam tibi in hac reoperam pollicentur, id 
prffiftare pofsint, tarn eft facile, qu^m ebur 
atramento candidum veddere : quum ij ferd 
vniuerfi impoftores fmt,aUt ftuki . qui fibij- 
pfistumalijspirfuadereaudentjfeeainteU 
iigere qu« nefciunt.Inlibris autem quafi o- 
snnibusmeracontinenturEnigiiuta.mersa 
airbages 



D E A L C H E M 1 A. ri 

«^l^age5& ceni;br£,nu]iietiamOedii5odi 
cxiricabiiia. Chry. Qi.iarcigitur(fiha:cir* 
£unc):atitutideoperis.illircriptoreSf^S<"«'- 
tjiyii circaHoc neeocium adhibaerunt:f cur 
tarn audacter abfoiutam hoininibus fcien- 

Hoc qai JeiTi. vti refers, bclum ab omnibus 
feriJ.vtnonnc^arim.ita milii tjuatuorpo- 
lifsimuinratioriibus.tjLioidcommitterent, 
videnturelTeindufli. Primo vtexcrccrent 
ioocnia iiominum ocioforum. Sccundo.vt 
anfamprxbercntingeniofis, pleraqueccie- 
berriinafiirml&vtiliisima.quEitidemana- 
runt.indagandi. Tcrtio, vtcuriofoshomu 
tie^, itcin auaros , quiqi adco aurum fiiiunt, 
miferi (vi par erat) vexarcnt. eorumqueo- 
pera&i?borjbus(non fine illorumma^nil 
deleclationeatqueriru)abuteremur. Non- 
ne boc toties factum ab eis intcliigis , quum 
eidemrei, pluranominapafsiiii indiderint, 
qiiamipfolouiolimcognominafueruntab 
jdoloriim culioribusimporitac'PoftremoVC 
teftacumpof"terjsrelinquerent,fenatiira;fe- 
crataipTasque actiones pliyficas intellexif- 
fe. Cbry. Curergono tacercpotius,qudm 
vcrborusimiscommeinarijs, ca.qtis nemo 
vnquam intelligit.maluerunt ptrknhert-f- 
quibus diligetiiis infpeciis in earn ducor feti 
tentiam:meras efTe nugas, rerumq* vinbras, 
ab ipfis impoftoribus au: daemons potius 



U DIALOGVS 

quodatn Plutonico , ad eueriendmn plcrof- 
qucconficlas- THeo. Nehocvniuerfalitcr 
aflirmesoporcctQi'Chryroph.Veriimucere 
i!lis,meaa«idein pace , licuiifet quail omni- 
bus. Qiidd autem prater iigmenta in aliquo 
rum libris nihil efTe dicis , facis tu more iilo- 
rum , quiderenon intelleda, nccvifavn* 
quain,mdicant, ac quemadinoduin cceci de 
coloribus. Fateorlibromm magnum effea- 
ceraum , quantam admeam qaidem cogni- 
tionEinperuenit.omnes circa hocncgociii 
impcditos , qupru magna pars indigiii fanc, 
vt ab homine ingeniofo infpiciantur : & ta- 
lucnHermctis,AuicennK,Auerrois,&fimi. 
Iiiimnominecircumferunmr:quumillino- 
thi lint, Scab EnropEis hominibus ijfdeniqi 
barbaris,compilati:veiuti, vrpaucosrefera, 
SRichardo Anglico, Gilgilide, Chriftoph. 
Pariilenfi, Morieno, Rofino, Stephano, qui 
fe oranes philofopho5(fi dijs placet) nomi- 
nareaudent, Hucpertinentlibelli, qulMa- 
riEfororisMoyfititulummentiuntur.Rur- 
fum alioram extant commentaria.fi cum in- 
diciolegantur,ferendaquidem,necleftuin 
»iigiia:exquibasramenvtteexpedias,The. 
fei filoopuseft. Quoramexanriquioribus 
primum locum Gebri fcripta obtineant Sc 
Simplicij.Recetitiores funtlo.de Rupefcif- 
fa.Rogcrius Baccho fcr^,& Aloifms Marlia 
nus.NdlustamenfaniorisfiiilTe mentis de- 
preben. 



DE ALCHEMIA. i; 

rreTieniiitur,qiiam loan.Aaguflinus Augu* 
rell. Chry. Deusbone.cur egonotantiim 
anceannos pliiresinteliexic" Verumture- 
busdefperatisferremedium. Theo. Qua- 
fi vero me pofsis vti confultore , qui ab oin- 
riiiimil!oruin,quosvnquamliacde re verba 
fecifle inielle^-ifti.^;-. Ii-jy^Tf^ fqc6d aiunt) 
opinioneciirsidejm, non<iiiidcmquar.[i:ini 
adcapertintt.iiiixlmiussrtisbeneficio in- 
uentaS: vulgaraTunt, Ilia cnim vera effc me- 
ibodica expcrientiacomprobauir. Quodfi 
circaillavclis i-errriri,potensnonmagrodi 
fpendio occapiitione!ioocfl:a,nonfineva- 
riaiuciiiiditateKratcmtranfigere. Exeinpii 
loco fint metyliica; fulloncs , quibus r.on a- 
nimalcula (olum& folidiora.fcd&herbic, 
(lores, ill; o in inutirsimaquKquepolTuntac 
cnratifsime exprimi. Item diftilladontfs.vt 
nominant,quarumbcr.eficiotionbcrbE,& 
fuccustantum,fed&lacntTia;arbonim,im6 
Japides & ipfi filices,in olea.in aquas, in fpi- 
riEUS deduci poiruiit. In his & fimiiibus. ( (i 
expetis)tibigratificarirongrauabof. Cnr. 
Quid ni mihi'de fuHonibus, & diftillationi- 
busnnrras ■:' Ego longe mihimaioradcte 
fum pollicitui, Jntelligis quid velim.Etvt 
vuo vcrbodicain:Id inprimisfcirccupio: 
Anpermutarimctalla.Scquibusmedijspof 
(int,anignobilrorainnobiliora,inq)aiirmn 
pur!fsimuin.Qvi6dfiicifieripoircdixcris:ftt 



J4 DIALOGVS 

pereftvt.quiillifpii-itus ant principSa Hnf 
quibiishuiufmodi tranfubftantiatio (vcilU 
vocam)fiat,exponas.Name{rehectJbiper- 
ipcftanon potes ire inficias. Theo. AKfur- 
dum cil: te ea dine difcere velle.qu^ ego tmti 
quam fcire mefiim confefTusiquarura rem 
ego ipfe cxper'cntiam nunquam feci.Te ve- 
rb inanem infumpfiffe haflenus operamSS 
infumpturumdemccpSjimperiiiq piiyfica- 
rum rermn quam falls irianitifias, u prodit. 
HasccnimrecepcarLiriEiphyticisaxiomara: 
Exuihilo.nihiiponegentran. Generatio- 
nis autem cuiufque princ:}iia(vt fine verbo 
rum ambiguitate dlcam)cum eo quoi^ g^^^* 
rare nituntur , non djfiideant oporcci , fed 
quod piuriir.«m(pt infra dica) cumeopar- 
ticipent.kanecexouoficmeiailura.necex 
metaOo crocodilus , cum vice verfa altsru- 
tram fieri pofsit.E; camen longe abfnrdiora 
peragereconatus^s.Vtqueadtuainntcrro- 
gataapertiusrefpondeam:PenTiutari metal 
la , prsfertim il!aquEpondcre &tcnunarc 
difsident.non pofiunt.Aurum autem graui' 
tatc&foHditatefuiaca:terisdifsidet:Ergo, 
de alijs quE in prsediftis vix difsident, non 
dicam;nequeidadtuaintcrrogatapertiner. 
Chry. Attamen nee ipfi Arabes antiquiores 
non negant,quod tu pro falfo folcs aficrere. 
Theo, Imd lu iilorumdifla non es aflecu. 
tos.Curnonilluddi£lam,quodoraculiillis 
loco 



D& alchemm; »5 

iocoelTefoIet.diliaentmsevammaftifduni 
aiunc: OENEKATVM DEBERE 
AD SVA rRINClPlAreduci.lnunC 
& :uas ambages profer & fomnia, Veluti 
iranlTub(tantiaionem,autgenerationsmre 
rum artificiaiem , fme ex r.ihilo per anem: 
qus abfurda funt a narurK legibus in qui- 
busiympathia nulla, Hiicpern-i<;nteaquB 
toties reperita , ac veluci in triutjs recant^^ta 
funt, VI rcferre denuo pceniteac, dum dicut; 
Rerum omnium cilcmateriam quadampri- 
iTiam.quam Hylen nominancSc ex ea gene- 
raiionem perpecuam.liiaautem materia pri 
ma , (id generacionem comparata, potentia 
eftrinfeipravcro actus: Siccontrario: Qua- 
rum rcTpeclu potentia non ell , eas uucjuiun 
fufcipiet (v't mfuperioriexemplopatet.) 
Complexa vero a forma cui turciubiaceC, 
actum confeqiiiiur.£t,quodetiain hue per- 
tinct, Ipfam materiam primam non temera- 
rid quicunque peragerc.fcd ccrtam in fe re 
tinere quantitateiTi,quam indefitiitam dixfc- 
re.Atquc hsc quidem quum fml manifeltif' 
(ima.tu tamenVRacuintuisfycopliantisin- 
fanire maiuifti. Et qua; naturalis ratio mate- 
rJE prima; conucnireltatait:tuincendijsi^* 
que viiionibus lubijcis : quum negare non 
pofsis.te omnemgenerationis perfuafioni 
exignibuspetere : quum ignis nee elemen- 
tumiicftatuendum.necgenerarcpofsitjfetl 



t6 D I A L O G V S 

cxterlus omnia reuocare:quuin materia geJ 
neransintusomniareuocet. Chry^AfTenti- 
ri tibi poflym , quum idpcrnegas quod etia . 
ipfis Arabibus eftreceptifsimumjquodnon 
mctalla folum , fed ipfa inetailica ignibus 
tammultifariamrubijciant. Theo. Eadem 
femper chorda oberras.Iam non de metaili- 
cisoperationibusampliusloqaonfetldere- 
duftione generatovum ad fua principia.Ara 
bes equiilem.vt itiecumnondilTentiant.a 
Zoroaftredidicerunt, ignis naturam effevt 
omnia confumat.confurnptisci Lie omnibus, 
vt vn^ pereat.Cceleftis quidem caloris pro- 
priumeftgencrare.nonignei. Chry. Atij- 
dem Arabes dicunt, Generationem oinniii 
nietallorumconftarehisprincipijs,Iiydrar- 
gyriofeiiicetScfulphure.Ergoexhydrargy- 
rio & fulphure aurumconfici poteil. Theo. 
Si cinnabarim dixines.fortafsis affentirer: 
Verum an non vides aliud efTe conficere, a- 
iiudgenerare^Exemplofietres dilucidior, 
. idque crafTa , vt aiuni , Minerua proponam. 
Sigranatriticideeemq«istibiobtu!erit,& 
dtcatpancmpoffe esijsinfinitaproportio- 
neconfici,quumidipramtuintel!igas,faci. 
Ucredis:&;gencrationcm,qu5adliocrequi 
ritur.ipfamquemoram , quum non ager fed 
lempus, (vtinprouerbioeft)rpicasprofe- 
rat.iubintelligis. Quod fihominem, ant eX 
.«iiiotifsiinisIndijs,amIslandiaoriundum, 
cdocere 



DE A LCHEMIA. 17 

edocere hsc vplis. <iai neque fementay neq: 
inc^ein vnquam vidic: tuque noils cum iiio 
■ aperr^ agercltti inera snigmsta pr^lcribas, 
veluti terrain jiriiiio calcinanJ^m , terenda, 
granafolasnda, [.icfodienda,fi.ibi!iTiant!a,pa 
itcacoaguhridi (agnoicisopinor taas vo- 
ces) ScexcocjLJcii J.i: lilt; nifallor.inielligit, 
terrain aratto rLiic;.ndara , rertcEidas ilerum 
glcbaSiferaenri iacie Ja certo ordiiia & qua 
titate,exi.'i-fl:^ndamecri!iTii;us naicuiHur 
maturicate.demefToiam mult;'p!icifruinen- 
to,non (ineopcracranriTimandair. panem. 
Et iila taraen anigmata qu^ tuis libris con- 
tincntor.magisfunrinexplicabiiia. Cliry. 
Verirsimaqu^demnarras.verumadid.vnde 
digrelTus es.rcdi. Diccbas g^ncrata ad fua i- 
nitia reduci d=bere, idque nattira; eiTe con- 
fentaneiim. ' tqui hociirihi viditiircircim- 
pofsibile. Theo. Im6iiiihl(qiianiuisexpe. 
rientiainnoii fEcerrm)aiJmodum fatiie : ra- 
meini-V, iV^S^iVE®-. ENempIiiocolic.Quiab 
fyntbite vitium artiiicioHiiscoHcerc volur, 
hoc fci pofTtint compcndio. Siintenuifsi- 
mum rpuitumipfam herbam pt;rdacat:cu( 
taniav'isincili; potefr.vt vnicummylhuin 
tocoquaJrantrtli irifufum, idtotum iciluina 
turara rapiat, faporetn 3c odorcm abfyiitliij 
expriinens 1 Cur non finiile quiddam, circa 
metal [a quoqueeuenirepoisit.non video. 
Cbry, Eiufmodi funt qusrefers vt fieri noa 
b 



il DIALOGVS 

pofsit, qu;n totlus negocij experimenta fe^ 
ceris , aut <juotics luUc, expcriri [lolsis: 
quamuisconftanteriddirsimules.NiiiiJigi. 
tur aliuil iain expefto , quam vi calamo arre 
pto.rem totam mhi per;cr:bai. Theo. Sed 
quorfumert hocaipeex'gtrcr'Sicnimhxc' 
cxaftdfcirem.iam nofti hi yl'te riorum eam 
efTe legem iiiuiolabilem: Si-Lrcta<jua;ditua 
lur no debcie die manifclla.DtitidcIl quid 
ia!e tcniaiTem am cxperiri voiujlTcm , idquc 
fatererapertiiis, SequtrcTur.vt autnegociu 
nonrucce!Terit:tLim me ndriiduiii omnibus 
priebeo; & fimilis tuis illis erri>nibns exifti- 
mandus: Si verdi'ucrefsiiredi!<eru,& hoc 
pleriqiieintclligercnt. lam irreiligis id non 
eflepoffeabrque manifellomeopericulo. 
Cumvl ingenue dicEm , hoc taietJtnego- 
cium.caius aciiones, nulli ierepriuaio bo- 
mini vnquain finedetnment(>,ip(is autcin 
regibus fepeexitiofuere. Ergonecfapien- 
ti qi3idemoptandum,nifiadcoab(oluto, vt 
etiam omnium opum afflucnciam rpernerc 
porsit,&:nuIlms rei irdigere. lam^uc (rn fal 
loOintelllgisquitiat.quodhuiiisfcicntt^ar 
chana ad pauciTsimos tot fecuiis deuene- 
rint. Chry. Egoveroexiftimo.nuUisoinni 
nofcHptis&librishfc arcana vn quam com 
milTa.fedqaemadmodum de Hebreorum 
Cabaladicimr, tradicione rolim, poftcritaij 
(opftitifie. Tbeo, EiC haicfinivcnfimilJa, 
atu- 



DE ALCHRMIA. 13 

attamen eft verifsimuiTi, Kane feicntiatn o- 
JimfuilTe etiam abrqiieomnifuco&obfcu- 
ruate,i"edapertirsimeI:briscominil1ain ;& 
ab /\fiatii:is aJ Cirscos Europieos deuolu- 
tam. Cbry. Qpafivcro potuilTcraClrttcis 
hominibus i-anifsimis tanta cali^inc fopita, 
IatuiiTe,q-.i-im vixapudCiniiTKjrios In den • 
fifsimistcnebrisoccaltsmelleiituir, Tlieo: 
Rett^tii'.}iiLdemdfCimmcrijs:fstiiIiflicilB 
cltcurtoulre quo.-ioinnespevunt.Quodve- 
rumeireinihi^fauris deprchendis.qui lan- 
toncriciilo tiTodiunlur. ln;in inabfolutE 
formxfa:min:i,qUE tothabsntinfidiantcs. 
Vcruin le^lAi ne de Argonaurarum apud 
Poeias in CoI;hum ejipeditione:" Chry, 
Imo illorum adparaium & profcctioneni 
«x Apolionio Riiodio didici. Tbeo. A- 
niinaJaeriiftine.in iila lotain latere dc artis 
Chymic?einuentis hirtoriam^ Chryf. MI 
nime. 7"heu. idipfum fubola.0e Aloifiuin 
Mariianiim ai bicror , qui ilios de hac arte 
commentarios , Vclins- aoreuni nominal: 
Magnum enim qaiddam fuiffe crcdenduirt 
eft,obquoJtantiimitincrisSdmoleftiarmTt. 
Icntaco primum pelago Grecis proceres, 
ducc krone, ip.rumerent.Anciemicsqaevel 
leris aurci uibi! pocius fuilTe credendum eft, 
quam pclles &. iibros quod pergamenutn 
portea dixerunt, aurcis confcripcos Uteris 
Quibusvniuerfahuius ards arcana contino- 
hi 



20 D I A L O G V S 

baiitur. Sufpenfum vero in AetK Coltho* 
rum regis pt;netrai;bus,& in ipfo leinplo, 
nonfincperpetuahominumcurtoiiia. Quo 
ineftabilitliefauro,;! Medea fijia.amorisin- 
fania pcrcita.horpitibus often io.non infi- 
nitastamumhabLiiirediuitias.ied&aliami 
" randa peregiiTccredenduin eft. PfKfertim 
cum cxigaonegocio, quod nuiiis alijsuiC- 
dieaininibus fieri poteft.Aefon em focemiu 
decrepitum firmiori vjiemd.ni & qusfiiu- 
uentKreditucni.Nequcvcroliacianquam 
fabu'orapenirusridcas:cumfent£tusniliil 
aliud fit quam natoralis caloris iii.ininutio. 
Imminuiturautem.cum irotuprohibeiur: 
ergo quod vires itiius. tonl'eruare potcftjm- 
minutionem poteft eohibere. Expcnde an 
non ipfe Apollonius metallornnt pafsim in 
fuopoeraate mentionein fsciat. Chryfop. 
Dij boni nsemteipfum argutd mihi pro- 
dis:' ExhistuisdidiscertiortnClusfum.te 
in ipl^s abfolutffi fcientiK penetralibus ver- 
fari. Nonne Sc tuidem mitltoties pr^ftiti- 
ftif lamveroidpernegas^'Nonnetucleplo- 
ratifsimismorbis tuliftifupetiasc'cum mc' 
dicorum rt-holas nunquam fis ingreflus: fed 
folis iUis tuis jet'nereis quahtatlbus & abftra 
£tis,medicandi faculrate omnes Europse 
medicos auteucrras , ithi^ue palmam iam- 
dudum tibi porrigunt. Tergiuerfariergo 
itlud diuiius fine graui mca oftenia cen po- 
tcris 



DE ALCHEMIA. li 

teris. Thcoph. Etiamfiliscpro veris a. 
gnofcerem,nofti tamen it fapientibus efle di 
ftum: Qpodacculmm efTe vis,neinini di- 
xeris. Fateor me quidem ex metallomm, 
turn meuliicorum energia atque efficacia, 
multaipfius Pbyiicesauxilio deprehcndif- 
fe.quoram praxis ad vcilitatem publicam 
jpfamqiie inedendi artem plurimmn con. 
fert. Me vero tentaffe quidquam priuati 
meiemQlumen:iergo,neinint vfquam po- 
tefteffe perfpeftS, cum intelligaid regibus 
ipfoque laroni fuifTe exitio : qui a. propria 
conivige , fort^ quia incautius hoc myfte- 
rium traflaOTet, vna cum liberis fundims 
euerfosjliberi autem cam aula rcgia exa- 
fti. Expende iam.obfecro, an tale quid- 
piam homini faplenri optandum fit : quaa- 
tumque.tuhoQiemihi, vt Tap ere incipias, 
pro meis monitis fis obligarus, prxfertim 
cum luce cIarmsperrpc6i:uLn tibi fic.quam 
iTiirer^ in ipfius CSiytnicEe fophifLnatis.ils 
verrams.&pifcesaureshamoceperis.Cmn 
qae infinuis (quantum ego guidem fcio) 
idem acciderit, vt deiecli turn valecudincm, 
turn bonis omnibus : id pollremo funt mo- 
lici.vc malint videri quam elTe huius artis 
psriti , potiusquc eR'e credant aurum c- 
mentiri.quimaurflmpofsidere.cummife- 
ris omnibus, id habcntes folacij, vt pcena- 
rum focios habcant quorcunque pofiunt. 



22 D I A L O G V ,S 

eosque circiimueTiiant,in manifeftifsima tfl 
fcrimiaa perducentes. Chryr. Tanra vfuS . 
es arguLnentorumvehememia.vtanitriLiiii 
meumabijs, quibusaddiiSaserat.omnino 
diuerterinr.Itaquc nee verbiim quidem am 
pliusdehacrsfaciam.fivnica dere faltcm 
fpcro p er ts admonicas. Rogo I'taq; vt aper- 
t^ jndicarc mitii vclis.guo iudicro , ego non 
librQS cantiim fophifbicos atqae nochos fed 
&iprosrycophantas,an:isqicalumiiiatorcs, 
pr:!aifroniedignofce«pofsim. Theo. Id 
ego in tai gratiam breaifsimi's exponam. Ac 
<ju3nmm adiibrosfpcftat, nihil peftiletius, 
IE hoc negocio irrepfiire fcias.quiin aiiquot 
iJJoru[nnug52,quifecxpofiturosanciquorix 
itnptapoiiiceatur.&iDrerpretcs I'e iaaanr. 
<iaonorninc(iromcl)Lnllusftrcnu^fcex- 
ercmc Qiji VI pterafq: fcientias , its.Sc banc 
arccmftEdi confpurcamc:cumq; omnes an- 
tes doccrc nititur.ipfe veco ce vnam noui t: 
«od5nicnueperaeEMt,vtpriusdocerevelir, 
qaamdifcere:itab.absetiamSopbifticesa= 
MapoQat-sacrcfignanas effevoluic. Huias- 
fanna fibdms ille eft.cuias imdum,0 mnis - 
fepicatia a Deo.&c.in quo nugator iUe ( vt - 
fais verbis dicam) oninia PbOofophorum 
pKgjCau =nodare;offei,d=cd3 & crrores o- 
a=ndcre,d= teaebris in kcem fe reduaum 
poaiMmnundemvbibarbaricaioquacica- 
ttnmitomeftpr^finjs.iiiintricaEiores La. 
byrin- 



D. E A L C H E M I A. • ij 

byriniliosletloremdi mi trt,quamuis ilium 
fiiumlibrij Semiramdiredanominar. Res 
profe£i6 rifii digna , perfaadere fibi eoruia 
icicntiain,qu^raincjiiamdidicit,e>:iftimans 
vniuerroTi mortaliuin genus tim efic ftupi- 
dutn.quJun ipTe eft,donec propria ignoran- ■ 
tiam cum fumma ignominia eriiditiorrbus 
manifefbat.Hic proiixius refutarc vifum mt 
JiifuiCjVt ilium homuncuium.quifePhiioro 
phum noininat,& rapicntiam fibi a Deo tri- 
butamJnfipietitisargusrem.Deantii^uoni 
fcriptis tatum periciili non efl. Secondo.ex 
fcrmonibus protinus impoftorem cogno- 
fces:Cuni ftatim 3 prime congrelTu, Herme 
tishpidem.lapidem (inquam) pbiloropbl- 
cnm.S^pidem fanftmn.ionat. Hoc enim pri- 
mum inranisargumcntiime[l:;Sideindeali 
qaot annorum expenfas perferendas dicat: 
fidefpecubiisfubierranets.furnellis,rectis, 
jncuniis,apertis,occQliis,o,bIiquis,penden. 
tibns verba fccerit, fi de vftionibus igneque 
perpetuo autfaltem diatqfno.fi decarboni- 
busvaliium.montium.fidevitris arborcis, 
fideexercitiomaioris & minoris operis.fi 
de Mercurio philorophico, deregeantimo- 
nij , de kto fapientiK , de daodecim aquis 
adidpcriinentibus.Sedquisomncmftulti- 
tiam breuibus comprebendet :■ Eum ica- 
que qui huiufmodi fonat , dicatque effe 
ad hoc inftiiumm neceiraria , auc infa- 
b 4 



24 D I A L O. G V S 

nuiniLidica,aucimpoftf)rem . aut \trtun.' 
.que. Quddfi tentare aiiquid cum eo per. 
rcxeris.intelliges breui quod cum Grscis 
exciamaretibi iiceai a^Ofaxif a dH^au^-af nrijiu 
■Ky. Ilium hominem, in tuam hortulanatn 
protinuscryptam detrude, & ad hydrargy- 
rij decoiiionem & arfenid compelle : vc ita 
ceierem fibi inrerittiin, in esercitio hutna- 
no vfui necefiario, ftipcndij loco, confci- 
fcat. Qyodfiinaliquem cai omnia huius 
2rtisarcanapotrentefTeperrpea:a(qQaieni 
nxj!iibieirecredidentn)iEjcideres,mihinun 
qaamSetverifimiie.ilium tci'craarcis my- 
fteria cdodiiiram : cum fads manifcftum fit, 
- quidpocencjores fatraps inilIos,iquibus 
reconditasfcientias addifcunc. tandem mo- 
!iantar,acquam ipfi mercedcm pro immcn- 
fls laboribus referant , nifi maiintinagaifici 
cUemiferij&inaureis compedibusperom- 
nemEtactmdegere. Id noa negarim pofTc 
peritorum CDnuerrationibus quantii ad otn 
nesprKciarasfcrenriasfpcaracmentistenc- 
farasdifcutere. QuodScipre Socrates, nul- 
h Tcilicet, fe VTjijuam fciendam admim- 
ttraSe fatetur : fed quemadmodum medi. 
cus non quidem vifam prseftaci venim dc- 
terfa caliginc, aciem in obieaura dirigii^ i- 
i:a&: circa fcieatias contingTt. Masim^ vc- 
ro ia abfoiuta ChymicE noftrs cognitio- 
nelocomid habere, fapicatibus eft pe'rpe- 



DE ALCHIMIA. IJ 

flum : quibus eciuidem (fi modo velint) 
ditefcere , vt eft facilliinum , ita infipien- 
tibus (qui nihii prius in optatis habenc) 
, maxime arduum. SapiemiE aucem prse- 
inia ipfas diuitias efTe, quE cum mira va- 
rietateEerumnanitnconiunctfe.&ipfiiisfof 
tunrelLidibrioexpofit^runr.nemo vnquam. 
fans mentis fatebkur. Igiturnecoptandx. 
Quumque btec ica fe habeant, intern peran- 
tia camen hominum,& fapientis inopia, 
cmnaffefliuuiii pertinacia coniunflia, ipfiq' 
(vc Sophocles dicebat) cupidatum faren- 
tesequi.itamaltosaguntprsecipitcs.vtmi. 
feram banc atque precariam vita m.eius que 
commoda.plurisqnamomneisversfeiici- 
tatisrationesfaciant. Quibus euenire ne- 
ceffiim eftivcpriufquam fapcre incipian^ 
excremum infortunium, ScipfaATfl^iliomU 
ferando cafn fadoque interittt 
deiiciat atque pef' 
fundct. 



b 5 



is LIGNVM VITM 
t)lALOGVS, CVl TT' 

TVLVS EST LIGNVM VITAE, lf« 

gTKo ctum G^bcri Vhihfophi expofnio fucdiiii<* 

xontinetaT,lt4iK compoftsmab experto er ^o^<^ 

ffiKlomneBr-itcefcoBrixiano , nunc primmve-' 

ro ab eim autagrapho in Latinun 

vnfttt A G. Gnutrolo 

Phyfiio. 

IKTERLOCVTORES, 
'Difcipulus artif, (^ Raimundiis. 
^m\ AL\'E Magifter Raiinun(3e.' 
^jPaim. BenevenEns.dfcmihi 
■j quinatn cs , 3s quorlbm venisC" 

j Difc. TuK fapientise fama,o- 

r • . . P^'^^^,i^^^pT!£feTutte omn'mm. 
IcientianimcopnuioneprcdimelTe^quao* 
<Joqmdcni7croinn3msfitomnibashomi- 
mhusapperims.&potifsimurafenibus.vt 
dmtiusvmantridcoJicetannorumgrauis, 
cxLongobardiadifcersi.&hucMaioricam 
m mfulam veni ad tc, folummodd v: ex te 
remBdmtn addifcam. quocriam annos afi- 
quorcitramorbQmmccoDrra mortem tuo 
^pois.m, Raim. An tiefcisDeu vimno- 
ttrEKrminuinpofuifre.qtieprEterirehaucl 
liceat. Difc. Nonpetoauxifimnvltraier 
minum ilium i creators nobis JT^pofitam. 
led coan-imultai mfirmiutcs 3c debiiira- 
tioncin 



lOAN. BRACESCHI. »7 

tionem radicalis humif^i Sc innati caloFisr 
nam & aoiicjui Patres , qui plus annis quin- 
gentis vitam protrahebanc, aliqn3m pofsi- 
<iebantmedi<:inam,quadiuf!nealiquain£p 
initatc ipforum vitam fuftentabani. Raim. 
rrimiFatresitaviuebant, quiaficeratDei 
optimi voluntas, vt ex longaillahominuin 
vita cito humanamgenusmultiplicaretur. 
Difc. Cur ergo non omnes tandiu viue- 
bant:' Raim. Plusviuebantquiprimispa 
rcntibusproximiores erant, ed quod primi 
dDeo immediat^crcati faerintoptim; rem 
peramrK,iimu[qae longioris virx: qnf teni 
peraturre bonitas proximJoribus magis c6- 
jnunicataeft, quamremotis. Difc. Igitut 
primiomnes illidiutiiisviuere debuiuent, 
quum nihilominus Scriprura facra pauco- 
rummeniionemfaciat: &a!iqui, licet non 



illis pnmis.annosqumgei 



s esccH^- 



re. Raim. PrimianninonCamloiigieranc 
&diiodeciinmeni!am,vtnuncfunf. Difc. 
Nonafrerofui0eduodeciininenfium,fedta 
menlongos. NamquumMofesinducemi 
Domino Deo afcitus eft, vtHcbraum po, 
pclumexjEgypco cdticeret,mnc primutn 
atinosqnadragi[itanume,rabai:atqiieideo 
fi anni illi non Equ^ ac noftrilongi erant, ' 
paruniceri^aber3nt;5£propiereadoiiores 
noftri rimantur eomm longE vita caufam. 
Raim. Tcrrz fruclus meliores eranr, &a- 



»8' LIGNVM VIT^ 

ptioreshumanaevitEfaftcntationiantedt- 
iLmimn,qu£poft. Difc. Omnes ergo dia 
vkifTe debuemnt : quod tamen veruin non 
eft. _Raim. Noo omnes ^qa^orti com-. 
plexione erant prKditi: nee omnes.iam na- 
turainAdaincorrupEa,tcmperat^vmebat: 
ideopauciannomm centum Ktatemfupe^ 
rabant. Dife. Porsibileneeft,totmterh3 
mines nonplQres viginti , aut viginti quin- 
queextiti(Ie,quiroborecompJexionispol- 
lerentc' baud equidcm credo. & prEtcrea 
multi Deo amici tcmperati? viucbant , qui 
tamen centum annos minimi vi'demnr. 
Raun. Primitignumvitshabebant, quod 
COS i morte mebatur. Difc. Quim pri- 
muin a terreftri Paradifo Cxpulfi fuerunt,. 
eoligno priuatifunt. Raim. Ada plenus 
fcientis fuit creatas, Scnataraliumreram. 
omnmincognitionetntiabuit:&cognouit 
res.quaehumanamvitamprotraherepote- 
rant,& eas aiiqnos fuccefTores docuit.&illi 
alios aiiquos. Et ideo primi non oinncs dia 
vixeriim,qu6dnon omnibus fecretumlioc 
rcQelatum faerie. Difc. Tu ergo, in quo 
rcientis omnes fumiofofs.docemehanc 
medicinara, quam Adamus aliqiiot defccn- 
dentesdocuit, qua noningentos annos vi- 
tam degebant; Raim. Conferuantia mc- 
dicamina&adraodu-durabiliaeiredebenr, 
&acorruptioiiercmota:naniquumhiima' 



lOAN. ERACESCHI. 23 

nam corpus a corrtiptione fcmare debeat, 
eain primis durabiii j fint oporcet;recus ma 
pis corrampereDt,q!j3in fcmarent. !deo vo 
lectes in iuuenibus humidum radicaJe aff 
ca!idmninnaEumfeniare,&inrenibusamif 
iliin.ref.l:£urare.£; eos veiuti adiuuentiicem 
rcdacere,quo ad vires, opus eftincorrupti- 
biiiorem fubftantiam fub iunari globo repe 
ribilemdigere.ipfam^ueinmedicinam & 
ciburafuauifsimuti] prapararejitavtptros 
aflbinpra.quafiftatimpertoiurahLimanLiin 
corpus penciret,illudquc (juafi fncorri^pci^ 
bilercddat. Difc. Saliiareuerentia,mihi 
Videmrirapofsibile qnod nuper di.\ifl:i,&: 
rarionemaddKro. Raim. Die, quia Jiben-' 
teraudiam. Difc. Res omnes corporc:e 
iDcD inhumanum vfumcrcatas, aut funt 
etementa.velexeiemcntis & concrariis ge 
nita,ideoq; corruptibilia: vbi ergo erirme- 
dicina hEeciamincomiptbiiis^ Vidcmua 
etianiomnegenitum,aruo/imiligenerari, 
&iruocoiitrariocorn3mpi,v'tinquitPhiio 
fophusfeptimoMctapbyficorurn. Quodcr 
godepcrditueftexhumanacarnecorrupti 
^ Mli.reecneraridcbec&acquiriperaliacor- 
ruptibilerem, vt videmus in cibis corrupti- 
biiibus,qui ^rircute caloris qacuralis cor. 
nunpuntur, &rranfmutanturinftomacfao, 
in hepate, Semembris : & nutririac potcn- 
tisyi huraanam ia camera comicrtuntur. 



■Jo LIGNVM VITjE ' 
■ Si ergo medicina incorruptibilis eft.hafia 
poterit fie in carnem humanam verti : ficut 
ccelorum materia tranfmutari no potefl: in 
materiameiemcntaiem. Raim. Doft^Io- 
quutases:atputafneinrebu5 eiementacis 
aiiud q6 ineffij , quam corrupiibiliaelemen 
la:' Difc. Exquanatnergorefimuicuele- 
mcntiseleraeDtacafuntcoinpofirac' Raim; 
ExfubulifabttanEia.ieiiradicaiihiimidJta- 
re.ac jnErinreca,difiTiraq;perpr.n:eselemen 
taIes,c)UE flropicxeltjSradtnodmnincorrii 
ptibilis: que diu in I'uo vigoreconferaat res 
ipia5:Sifspiensnaiaraifi:udordiiiamc,quia 
diutiusinindiuidafs confertiari fatagii.Sc 
perpemdinfpcciebus.Ecquamuisingene 
ratione vorjoca aoimaHum omne animal 
fibi fimiic generetin fpecie: nibiloiiiinvis in 
generaEione ceffabili, quE per corruptio- 
tiem gerierantis fit , genilum difFerta gene- 
rante m fpecie yel gcnere: vtvidemusio ci- 
bis.cxqnifcui iltnd generator quod ex hu. 
mana came deficit ri caioris !ntrinfeci,Sc 
excrinfcci. Nequepropierea dico banc me- 
dicinam prorfus incomsptibilem elTe vt ccd 
lumtfedqaiagcnita eftexmateriafapera- 
lias , Ten aiiarum rcfpeftn incorruptibili , Si 
fcfta eft fimplexes feparatione omnium 
corraptibiliumclememormniquEfi debi- 
ts conferuarctur,dararetannoram decern 
l&iliaime cormptione-.SEper os fump ta cor 
put 



iOAN. BRACES CHI. j( 

j)US humancm diu feruaret incorruptuftl. 
■■ Hacrationeperitimedici Temper noshor- 
tanrur.vtdbis minus corruptibilibus vta^ 
iBur. Difc. Mihivi"de£urh?copiniofinii- 
liailliquorundamPEiiiorcphorum.quidi- 
cebani Saiamaiidram i'olo igfie viutre.Sc 
alecemfolaaqua.talpsm terra, & cbamK- 
leontemfoloasre.-tjaE opinio filfatfV.tjm'a 
nulla reselemencata vluic exfimplid e]e- 
menro, fed ex his viuit.exqaibus eria com- 
poniciir.i'tinquitPhilorophus. Homo er- 
gon on poneci'iuere ex folaiiiahumidi tare 
radical!, fimplici , & adeo incorruptihiii. 
Rain). Non dico hominemexeafoia mc- 
dicinapoffevjuere, fsd eavrens cum alio, 
romciborammoderarionepoiTetad vete-' 
rum Patrum statejn accederc.qui in pa- 
raJifo terreflri non fsliim vir; Ligno vd ef- 
fentjedetiamali'isfruciibus. Difc. Vtc- 
tanctir prim. Vnrss hac medicina:* Raim. 
Hac vti debebanc ad producendam vitam. 
■ Difc. Poterantnevtiremelioriquafetuc- 



remramorce:* Raim. Naturalic 



•ioquei 



do nulla eracin toromudobacmelioriuc- 
dicina: nam iuxta Philofophi fcntcmiam 
lo.Meraphyf.Inomni generevnum qaod- 
dam cft.quodprjmuinco generegradom 
Eenet.Ec quia medicina hjc geniia eft ex in. 
corrupcibilioriScefScaciorijuateriarvtin- 
lelliges) qns fub calo &:, ideo primum le- 



tt , LIGNVM VIT^ 
netgradummordmemedicinarum confer 
uatiuaruin. Diic. Ergo aJiuii eilenequit 
quam Lignum vits. Kaim. lamtibidixi, 
fecundomMoils fcripturam eos fuiiTepri. 
uatcs ligno illo. Dilc. Fomfsis Mofes, 
qaifuain iuueniuce inftruftus fui t in omni 
jEg\-pEiorain fctentia, & nouit hancdiui- 
iianilcientUin(vtVinceatiLisaitinfuoNa 
taralilib.7.)!oq»i"t'^sei1cLima[iquaobfca 
ritaie.vt&csteriPhilolophi. Raim. No- 
lo plus vel minus cjuam deeeat credere. 
Difc. Fona'siseltherbaiilaquaMedeala- 
ionem ad iuacntutem redasit, & qua com 
jEfculapius fuf;itabet fere morcuoa. Raim. 
Eaeftqaidemmedicioa, fed ne dicas her- ■ 
bam. Diic. DicuntPoetEherbamfuifle: 
Raim. Antiqui fob fabolis poeticis hatic 
fcientiamoccultarunt.&paraboiiceloquu 
tifunc. Difc. Quaiis elEhEEcfimiiitudof 
Raim. Quumhecmcdicinaparatur.femel 
fitviridisvc herbs : ideo rem I'egeiabiletn . 
nominartinc Sc herbam. Hac de caufa i\le- 
tnendus Hermeiis djfcipuius, de bac matc- 
liaioqucns.dicebar.O qaimfitniliseftve- 

fjtabiiibusobvindcmcolore. Dift. Cut 
crbaclIenonpo0et,quumherb{etocVirEU 
■xibusicaieant.&vir.bui:' Raim, Mcdici- 
nahacfaaud fieri pofier ex rebus vegetabi- 
libusaui animaiibus, neque esre a!i^.|ua ab 
cismananK. Difc. Q,ase^c<iCio:' Raim. 
Cdra 



• lOAN. BRACESCHT. ii 

Cam ea fuper oinnem elcmcntatain rem 
incorruptibilis effe dcbeat, neceffe eft Vt 
Crahatur a materia fuper omnessLcori'uptia 
nealiena. Difc. Tu lamen in libra Secre . 
lorum natura dixifti, vteamftvinorubeo 
cxtraha inns. Idem affirmatloannes deRu- 
pefcilTa. AlijdicunEachelidoniaherba: a!ij 
i fanguine httmano. Raim, Ne decipia. 
ris.neqi fimplici JitertePhilofophorum in 
hacfcientia crcdas:quia vbi apertius loquu 
ti [ant, ibi obfcurrus, id cft.ienigmatic^jaue 
perfimilitudines. Difc. Quaitmilitudina 
hocinJocovfirunt;:' Raim. Seniorphilo- 
Tophus dicit:Hs;c res conuertit ex colore 
in co]orem,de faporein raporem,& exnata 
ra in natiiram : ideo muitipHcata funt cius 
noraina.Mireriusphiiorophnsdt'cic.Curfa 
ftus eft rtibeus,anteqiiam foret albtis :'Re- 
fpondet.bisficniger, biscitrinus, &his^^- 
be^s.Quo^iaigitu^bisfil:r^beusrrvinmn 
rubeiim , Sifanguis huinanus , nempe poCt 
putrefaflioneraj&inipradiftiliatione.ideo 
antiquiperfimilitudinemioqaentes, nomi 
narunt vinu rubeii , fanguinem humanum, 
&fiiiii!ia. Difc. Crederemanimaliapius 
virium medicinalium habere, cum etiam 
fintquacUncjueaiiareinanimatanobiliora. 
Raim. Animalium excellenfianoverfatur 
siut exiftit circa proportionem & colnmi. 
fiionemelementorum,fcdmanimacoo{I« 



j4 LIGNVM VlT.e 
ftit. EtquiaAipradiCia medJcinafitexfuEr-' 
ftantia corporeaSimateriali/ideo melior* 
funt QUEdam mmeralia - quom compofitio- 
durifsima eft & foriioranimalibiis: quorfi 
compofitio, quo ad corpus, debilis eft &ta- 
cilis cortupwonis.paiicasq; virtiuis. Vide- 
musanimaliaoccufiaraorcaresaltas 8c III' 
bliineS , priaaiatfle uiiitms & infimis : idea 
mineralia qu^dam.citiE niilam habec ope- 
rationetrintelleduale.-n iif fenlitiua.maio'' 
rem habent vim corjnirca cafterls animali- 
bas. Difc. Simeditin^haii^conficino po 
tcftexvegetabilibus,nei^iic cxanimahbus, 
pofTetne clici ex mediis mm erabbsivt font- 
rales. alumina, atraraeca.marchafir^, an lirao 
ncum.fulfurai&argentuviuu communia^ 
Raira. Necjictiaexhls. Difc. Sunttamo 
admodu durabilia. Raim. Non funt fupef 
omniaefficaciora&incortupiibilia. Difc. 
Qpishjeccorrupit:' Raim. Ignismagnus. 
Difc. Ignis omnia corrumpit & difsipat. 
Raim, Nocorriipitliumiduradicaleeienic 
toram, neq;eorucaliduminnatumft radi- 
cals. Difc. QiMiTiobrem^ Raim. Ob il- 
lortHnhomogeneitaiem, &durifsimam,ac 
fomfsimacoiBpofiiione &co]iigacione,Sc 
obvaporo-atn miftionem & longifsima Sc 
tcmperaiifsiraaindccoClioncfn in mincra. 
Difc. Concluilcreergo wis, banc mcdici- 
ssm&eridebereeshujnida Sccalido radj' 
calibus. 



Joan. bracescHi. ^y 

fealibus merallnm. Raicn. Videmus me- 
lalJaquf raiileannos defolTaiacuernnt fub 
rem in Romanis antiquitatibizs, adhuc in- 
corrtipEaelTc.&nuOiimdetrimentufer^feii 
lllTexcgirasrgo qiianrndurareteomliumi 
dum radicale pcrfricaiu,difl:ii]atu, & aqua, 
cuiiq; carruptibi'i Sc elementali parte fepa- 
rafJin,Hacaeca-j.faGcb.Iib.i.cap,i2,dicir, 
Vidciijus rem diftiiiara fieri magispura.Sc ■ 
tncliuscuftodiriaputrtfaclione. Difc. Vrt 
devis mecalla tanta habere vim Tupraom- 
hiaclcinetatac' Kaim. Acalo, Difc. ReS 
durE non rscipiunr vim casluftcm , quiaccs 
lisnoobediunt: videmus figillum no impri 
mere faam figura in duro lapide, fed in mot 
li cera. Raim. Corporuraccelcflrumradij 
in nuiiociemcntoruianta viScpoteilate V- 
niunturjqtiantumiiitcrrsrquoniamipfaeft 
propriutiiSi firmu retinaculum virramcce. 
Jei^iiim,& cenfru eius ipheraru- & propte- 
reaipfaeilproduftiuarerumirabijiujnem- 
pe vegetabilinm.animalium Scmineraliu. 
Hermes dicebat,gcnitricemetallicffeterr5, 
quiefertipfuinmctaUiliaveQrrefuor&ter- ' 
ram efle mctailorCi matre,Si:ccelumpatre: 
cxeoqjterrainmontibas concipere iylae- 
ftribus&planis,Scaqiiis,&omnibus al'iis 
inlocis. \^erumeiVcame,qui3ddumterrain 
fuapermanetduritie.nilpoteftproducere, 
^uoniamnongbeditinouentibus; fed quia 



j«. LIGNVM VITM 
cotitmuus motus cccleffis, & Seiis, alio- 
riimq; planctarum virtus.tcrrain ipfam con 
tinu^ excoquit.ideo altcrarur&fubtilia. 
tur;&fubtiiiores partes virmteSoIis cle- 
uantur infamum. ideo vires cccieilcs, que 
continu^icceIoi5uunt,&in terram pene- 
trant, inuenieotes materiam fimplice, fubti 
lirsimara,rpirimaleui,incorn3ptibiIem,luci 
dam.perfpicuanij&natur^jngenioprspa. 
ratam&apta ad recipiendum inilususcce- 
leftes.obfimilitudinSqyaminuicehabcnt, 
nobiliterinfundntiturinipfum duplice fo- 
mum mctallicu radicalem. Cuinq: materia 
ipfarpjrltiialisdiiitirsim^ fiierit in ea fpiri- 
tualitate Sictslefli obedienria; quonia fub- 
ftantia metaJlicoretn princjpiorum vnifor- 
miseftacbomogenia, qufiongifsimotcm. 
pore & in miile annis indiiratur,vc dicJt Ge 
berlib.i.cap.7. Ideo call in illaminfiiderut 
plurcsacpluresmirabiles virmres, qua in 
aoacu^aliarcquiaineaplusoperatifunt. 
EEhaccftcaufamaxim^metaHoravirtiitis 
fuperomnem aiiamrem eiemecatam. Jliud 
autem veru eft, quod cum p oft diuturnum 
tepushicinplex fomus &:fpirlma]ii vapor 
venerit ad duritiem mcrallica, quamuis cce 
Jeftcsretioeat7ices,nihilofedu3impcdims 
Stfaffocatusiterreitate&duriticaas vires 
prKfefMTcn5poieft.Scdvolentesnoscas 
vires ccclicasiiilacetnprodacere,remouo- 



' rOAN. nRACKSCHl ly 

mns ccn-citntcin & ilciifitntcin mct»lll,Sc iU 
Itii,! All (iriijiam (itni>HcicmS rcilnciimis, ((Uf 
fut'liciciitcr^ilccinihi.uiitrtinotK'iliivim.vc 
quali fubito Immuiu corpora imtiuitct.Sc 
earcdiicatfulvcranmiruicni. Difi;. Qiunl 
nunc diKiili.ixjrniacctifcil an nan mcliiu b 
ret L'xj;ojjuti,t[uw,iii ex iHctdliN (u[irinnfhin 
mctiicinflin|>nriircl.' li-\\m. (iiiamobrcm^ 
Vii'c. <iiiiiiiiu:i)rrmuii)ilcs ;nlino<h"i funr, 
ScvaUIc iiictlicinalcN,8c phiriluis [>o\knt cm 
licis \'irnicilniK <|uim iiiocallii.Klc<) i Icrincs 
& cius nllecliC ditclmiit,omncs roruin intc- 
riorum virtuteHpriinitus e(lbiii(lellii;,5cj. 
inftj;mi[nis ciclcmlius : ca»<^i vtren aicbant 
tlclccmlcrc in rea immrfllcsjnoljiliter&i- 
gnobiiitor; nol>iIitcr, qiiaiidw mutcnf ipfas 
■ Cfclcilcs vires iu(ci(iiciitcN (imc (iinilcK cor- 
jioribuB ctBlcllil'us in Uimiuc ac eluritucc:!- 
pimlti liter, ci'iin niaicriw luiitconhTiai: ticfoo 
ciilciU'if.iii <|iiil>iis vcliiti opjiriiiiiiiir vir- 
luy<.;ii:!cll:is.)i;u.ilj;itnrj,i;t;iiinjf il)llll>^l:o^-. 
til1,llllninc,]K:l■ljlit,■ui^;^u■.a(,■.cl»ll>^cr,^mlili(^- 
rcB Tinit cc.r|Hn'ii.us c<rlc(Uiias i)iiilm me- 
tallii, .]iuule iXMb iiliiixiilins l'liil*)lb]>liis HO 
miiiiuuiircIemciuiilcsik'lla::i'lvirfoin)bi- 
biiH vires coiilcfU-K rcciiiiuntquiimuicfAlla, 
Jfc mcIiorcK die -Iclicrciit ;ul ('.icieiuhnn Ii5c 
mcdicinamtiiiiiincomipiibllcm&virciu)- 
fiiin. Uaiui. b'ntcor li tutnm fiibflniitinin 
mmciJiciniaincouucrtcrcrauH niclinn-w cC 
« 5 



JS tlQNVM VITjE 
fcntaliqiiEgsmmcquammetallarqoorain 
Virtus hacrerrairatijoppriinitur.qu J radica 
litopcraetiitmaKriie, in qnalocanior vires 
CKl=fes:fcdqnia,vtfnpe,i„sdi5ii,„eq,,„e. 
'«Ila,ne(jaapidcsrcdpiontcceleft.squan. 
do Inntinmrallorum forma, velkpidiMi, 
M qoando lunt in forma vaporum , donw 
durdcanc. Et quia vapores , (^ quibus Suae 
innalla pin, n,(,„ tr.hnntin ea fpirira.li- 
"" "'■milimdine calelli , „nam vapores 
eqnibus gemins fiu„,, ii,„ „„,\h plus pi 
rioiBliabencccclsaiumq„ig.,„„., Difc. 
^Mmodopolinmns luiiuke rei teniores 
B=n-^ Rana. Qemmfinfabliantiapropin 
*?"*""" slementis ; iSiearnm i,.i nainstc- 
':', primasq, tiementalcs qadiiatc, naniin 
luntalterataiantptnniiiataialnaprima na . 
tnra:&nstn!-apaacoartificiocoa»i[laoit3a 
indnranic ilk, cu,n « tranfparmna S; ckri 
KM.qnam habsban. ioiplamm prima fc 
"■oran^aKria.Etidcircoqnamnisdor.llnt, 
&«ram virto! .liqaanlifperligata nSiilo. 
°"'°'«"M"tiamvimiliq,lc«i.ftc.ra = 

qnam mtrodncamr forma mttallica/opus 
e nnl„&lo„gir,i„, rraalmntarion= , & 
=fcmen,o„„ eontemperana, ?..pn,g,t:o- 
nsAtraiifmntationernlphuris 3:ar4-i vi 

£asimadeco£uone.Qsodl!gem.»5 ad,„»- 
dum ■ 



lOAN BRACESCHT. j9 

imn durant, non lioc eueii) t ob tnultara hu 
tnidi radical] 3 & vikoil quantitare. Cjuodar 
ft^fimulparrescoliiget, qu a illius paruin 
funt participfs , & mm facilis tDtoracionis: 
feLiideofir.quiacoagtilarsfuniifrigorcrSc 
in hoc natiarji p^ru laburauic, Quonuin auc 
frigas coag'iiado porus cUudic , Si intiis na. 
liuumcalidum concinet, ideo aeris caU)r a- 
perircaccorr ampere no pureltrted igaisci 
lorvehcmens: qui, tjuamuisaliquamccalU 
corriimpat, eorum tame boinidLiin radicals 
corrumperenon pordt.quo'd filcum ficco 
terreftri fortiTs me coiiiiniftu Scconcodu, 
vtiti aiiro.Hiiigicurduobus.nempecuhoc 
hamidoSccalidoradicalibus.ficrupradicla 
meJicimf.iperomnesincQrruptibilis Scvir 
luola, Difc. Totrationibus&efticacibus 
per:uj(ion\biJ5cogorid quodciixill:icrede- 
re:(ed /elim fcirtf.namhEC medicina fiat ex 
vnoautexplanbusmetallis. Raim.Mone 
iius Romaaiis dicit, Scitoce qaod totuboc 
no aliud ell qnam res vna fol^ qus patre & 
macrehabsc: S£parer&matereacrearuc£t 
nUEriiieruc : Sc ipfa eltfui ipfins pater & ma- 
ter- Difc. HucloquedimotJuno afTequor. 
Rai!0.!nmeiallomgeneraEione,rLilphLirefl: 
velui feme paternii.&argentuviuuvt mate 
riatcECjs Iceminei. DiTc. Ergo medicini 
hsc (I't dicere videris)lit cs fnafola re. 
Raim. OmnesPhilorophidicuc hac medi- 



40 LIGNVMVIT^ 

cinainfieritfxvnicarc,q""'<iliabeat quid;. 
quid ci opus ellad eius pcrfcaiom:, niinirii 
CKcoiporibus,roie,aqua,r[iiritibus,aniiiia- 
l>as& tinflnris. Ecqiiauis in prffiparacione' 
diuidatarinplures, nihiloininusadvnSre- 
^t poft prjcparationcparrium fcparatarfi. 
Difc. Si inedicina Iiaic fieri Ucbec ex vnico 
metalIo,ergoa!iudefrcn6|iotc(lt^iiaaur5. 
Raim. Qn^reauminr Difc. Quoniam ' 
virmo(iusc[l,perfefi:iLis,inedicinalius,pa- 
rius,incormpi:ibiIius,&incomInj(libilius 
aliis: nam cius partes fafire ftibtilirsimae,lio 
mogenire.ac puraengitur ck conuenienlj 
pi'Eparatione reductumatipuritatein, fub- 
tilitatem.& fiiiiplicitatiS multo erit incorru- 
ptibilius&ctiicaciusjScconwcrfum in mc- 
dicinafuauifsimadiiuifsim^ potcric -.1 cor- 
ruptionehiynana corpora feruarc : 8c pro- 
ptcrcamedicicovtuiicurconirainultasin- 
firmitates.Scprfcipu^cootramelancotiaSc 
cordis tremore. ErGcb.ciuoqi lib.i.cap.iy. 
oicit auruclTe medicina , quai coipus in iu- 
iientuteltecificar. Etantiqui Poeta: liac de 
caufa finxerarPha-bum feu ApollincfnifTi: 
mnentoreiij medicine Scomniu virtutum 
herbarum. Raim. ConcedoaurG in fiiina 
turacKCerisuiecaliispcrfeitiusefreifcd nos 
non prsparabiinus in inedicinam totam 
metailicain fabftantiam, fed rolum priinam 
materia radicalem , quE vna & ead em eft in 
oinni- 



lOAN, BRACESCHI. 41 

oft«iibusmetallis(vtalTeruntomnesphilo- 
fophi,&pr;EfcrtiinPhiladelphus,&Alber- 
tus in 2.tra£l,tercij libri deMjneraJibus capi 
ie(>,)3cnon eft differentia inter ea.nifiexac 

. , cidentibus fitperueiiientibus,&: in itiaiori 
vel ininori deca6tione.Et idcirco dicere no 
debemas aurum inhocoperecseterisprse- 
ftare,cjuamuisin fcperfeciiusflt,&minus 

• accidentiumhabcat;Namque(vtdicicGc- 
berlibroprimOjCapireoilauo) indepuran- 
doaliametallaperartificiumreducunturin 
pufam&nobilioremfubft^antiarabreuitem 
pore. Ec hocinde euenic, quod infe omnes 
caafas habeantcorruptionis Sc calcinatio- 
niSiquasGeberfcribiclibrotercio, capita fe 
xto,&facilereducun:uradinatariain prima 
fiiamjScfeparantur accidentia qiiKfuperue 
nerant:idquodaurononcontingit(vtaffir- 
mai GcberJibro prima, capitc K.St Albcr.z. 
Ira^i.lib.j.de Min.cap.5.& 4. lib. cap. 7,) ra- 
tio eft, quod nonfoluinhabueritfortifsima 
compo[itionS,fedqaiaprimamincralis ma- 
teria eft fal,aatviirio!i2(vt alias intelliges.) 
Et quia mecalla debici^ in fai verti non pof- 
func nifi medianteconuenienti calcinatio- 
ns (vtdicicGeber in totoTeftamento)quK 
caicinatio auro euenire non poteft: quonia 
debica metallorum calcinatio fieri debet fi- 
ne vlla alteriiisrei mifti6e,fedcuinproprio 
fulfure intemo & aduftibili ( vt dicit Geber 
c y 



'^t LIGNVM yiTJE 

^'b.i-cap.i; &,ijb.z.cap 15.Sc14.5i lib-j.ca.^,)' 
*Juoi£'alFuradu(l:jtiiIenone'i in auro:ergo 
*iebit^ calcinarl & adpninj'Ti materiamrc- 
*lucinon pace til EEhocconfirmatGeberlu 
bro tcrcio, capite i-iuarco dicuns, Aurum ha. 
beve JenramrablUnciam SilTneHilforeicjie 
«OJnburect:,m-inifellaineite>: eiusomni o- 
perationeini^ne, qi.ionumneiiuediinJiiui- 
tiir.neqijeinlUiHraatLii-EcqiiicLincjiieiiKid 
calcinaretcuin iulfare excriiireco.aiircaLn 
fale.autcuaqiu vitK.aucaqiiaforti.autMer 
cnrm.autodoreplumbi, Scfiinilibiisalijsej: 
teraisrcbu>,amjcierecti:iiipus Sccxpciitas. 
ideoGrbcrlibropriinu.capite Jecimorepti 
mo loqieiis de aiiro diCcbac,CalcinHmr&: 
folaitur tine vtllirate. Ethod-'acotiii-Agrip- 
bareertcsxperiu .[Ltr3cioell,q.aiiixtavete' 
rumLipinioiiem.iolamaurumellineialiorS 
fornu,3celirpecies>ieJiitlaadvirimaiiiper 
fdilionem ; nam neque natura neque arte 
poirit^neliMS fieri. Difci. laxtaGcbrifcn. 
tennaiiilibrocertiojcapiteleptiiiio, Artifi- 



upas 



c ■■ & lioc 



etJamaftirmantaliiPliiloruphi. Rai. In- 
telligimtde metallisimparfedis.inquibus 
facile feparariqueuncaccidencia fuperinda 
(fta radicals materiE,&ea magillerij aux-ilio 
reduci ad vltinoam perfeibonem : Et hoc 
Geber confirmat in libro Inueltiganonis. 
*aiiitedePt«parationeaceiiacerrimi. Idso 
■ Alber- 



lOAN. BRACESCHL 41 

'^fllbcrtus in qiiinto de MineralibuS capite 
primo (licit, Omninm mctalloruin effe pe- 
CQliare(fci]icei:iiTiperfeftormn) vtvidean" 
tur elTe incompleta in fpecie.ideo conuerti- 
bifi.1 fane in omnia.Sed vt idem Albertus !i* 
bro tertio capitereptimo dicit.Ars non per- 
m'aMtaurum:qiionianicumperueneritiam 
ad vltimam fu i perfection em, quamiiis pau- 
cuk accidentia feparares qua: ciusradicali 
materia {uperuencmnt.non tamen earn efft 
ceri;smc[iorem:qnadoquidem (vtdixi) ad 
vitlmam perfeilionem peruenerir illi pofsi- 
biletti.IdcoMarfiliusFicinusdicic.Omnino 
falfam eft credere.auri materiam ingrfedi hu 
manum corpus, autinfubftantiampotabilo 
conuerti:quoniaiTiopdrCeretipfumconuei: ■ 
tiprius infangutnem.&pofiea jncamein: 
quod impofsibile eftipropter eius duriciem, 
Idcovanuseft multorulabor,g;inedicinas 
cum auro faclunt, auceas inaarant vt delica 
tiorib.phceant. Quod fiveteies Medici phi 
lof'oplii,& Poet^ aurii laudarunt.no intelle- 
xeront de comuni auro. Difc.Eft ne fortafle 
aliud auY-um quim cominqne:' Rai. Quan- 
do vi ignis humiditas radicalis diftillatur.fi- 
mul cuea diil:illatur fuus naturalJs calorin 
colore auri : & illud eft auraPbilorophoru, 
Bt debis duob. vaporibus loquebatar Alb. 
inj.Met-dicens.Vaporhumiausincludens^ 
Be vapor ficcus inclufus in iUius v«:ntrQ 



44 LIG.NVM VITjE 
fimul'eleuantur: Sc hoc fie vi caloris vtrunoj 
vaporemcleiiantis.qlioniaia fempercom- 
mifcet,&:facii:vtvniusefrentiamoiieaturin 
alterius cflentia.lpre etiam Alber. in 4.Met. 
trait. ?. cap. 18. de his vaporibus.dicebat,Ex 
natui-amilli ficcmii recinethiimidum, vEfi. 
neipfo noneuaporeE:&Uiiinidiiin confert 
riccoquaQdainmbdlitarcm.vtcumeoeuo'. 
larepofsit-Ifteigiwrvaporficcus radicalis, 
(juoniam eft aureicoloris , ideo antitjai no- 
minauemncauramjScaniraam, Hermes dc 
liac aniraa loq^uens qua; per diftillationem 
portatur in ventre illius vaporis albi, dice- 
bal:Porcauiteamventus inventrefuo, hoc 
totuin occukarunt roeta;fub louis&Ga- 
nymedisfabula. Hoc idem fignificare voluc 
runtdicenteSiIouemeiTecQiiuerfuininauri 
pluuiaiH. 

■ EtquoniamVirgiliashuius fcientiEno- 
titiam habuit , vt afferunt aliqui philofophr, 
& multis in locis obfcur^ de ilia iocutus eft: 
idcircovolovcaHquaciuscannina declare 
musbuicfcientife perdnentia, 8c huic loco 
adinodum connenicntia.Dicicigitur in fex- 
to Aeneid.aurirainum intra opacam arbors 
abrcondi.Superjusdixihac in fcientia parte 
vegetabilemefTe fal,quod intcrdum viride 
eftvcherba.&quodincoeratoccultusPhi- 
lofopborumSolfcuaurtim.Et arbor illavo 
cacur obfcura fc opac ft ob fuam terreftreita- 
tern. 



! lOAN. BRACESCHI. 45 

tero.que nondum eft feparata: Ideo vocatur 
Saturnus. Et aoru iihid nominaturram^'S, 
quia ej; hoc veeccabJlifa!cparEicipai:& to- 
mmoiiendiEaiireQmcoIorcm.Quiavero fa 
perius disi qnodin mHOifeftofeaexSrinre- 
co ad rufaedmem vergar, Sceftlenrus ac de. 
bi'is is ramusddeo Geberin feccnda dcfce- 
fioEiiscaufavocar corpus debile. Sacereft 
Froisrpins iuferonim DcEipcrProferpina 
ir.telHgitaquammercurialem.aliEer etialu- 
oo3cradictam,qu»iaferoiDeafermr,quo 
niam ipfa otDDiaienetiigata incentro lerrE 
Martis;& ca fcparaia, omnis pars foruia eft. 
In diftiUatione trahitfecamanrumiftud^VC 
raperiusdisiECiiOideodiciEurillidicaram, 
aurumilitid cin&ainefl: Kc!au(:symferis& 
obrcaris vaJiibus:pe^quasfigaifica^^l^fe^- 
^i terreE partes. N'emini ergo conccdinir ccr 
rz vifceraingredijid eft terrain a pr^dic^o 
Sale iepararc.aifi pritis per diftiHitioaem no 
feparetardJctaniaDmm,qcod(rtaitGebcr 
iib.2.cap.7.)nanquanireparanpoircEdpra 
dicta terra Si fEcibusnifi perfufafimatione. 
Ecqaoniamprsedidram aaram Piiilofopiia 
rum in diftiliaiioncnoticoDfcrtinidcfccii- 
dit(vE air Geberin fecundadcfccfnscauia) 
fedpaul3cim,gacatiii)qiie,vEaitS«)iorpbu> 
lofephus , ideo Virgiljua dicit, Vao enulfOj 
nondc^ciralteraureas.Qnandoqnidemvo 
rdhuias fcieode Qooiia e&aihn(»him pro- 



46 LIGNVM VIT^ 

funda;&:,PtiiiqmEGeber,SeruactirinDei 
poienciandeoPoetadicicoiTiEiifedioq'as- 
reodameffe : Nam fiDeas & Cceli le in hoc 
negockim deducunt, facile ppterii eudlera 
feurapere diiftnmaunii.- , quonia facile elr, 
Scd fi forrunams nones, vchancfcientiam 
eiusO; materia; ■ verainr.on C£i;eas,nnQGu5 
pofTcs przdicluin aurura carperer.eqjcuia 
duroferrojid eft a di3roferre.fi hacloquen- 
diphrafivmnEuret(i.mPhi!orophi. 

M-rcrius phiiofcpbua dirii.Coqaas quo- 
TrqjkamJditaseleu5mrinaIeiiibicuni:auo- 
cumipfaElifudoriimilisauro.Inccelophi- 
ioiopbcTGin fcripRjin eft, Exaltcrur ig!5is tf 
(JUS ad (juartum gradum per Ipaciam i>ora, 
& e^b^rsquain colore anri. Senior philoii> 
phus ait, Aurum hulus japidfs, eft suru phi- 
lofophort:rn,& efttinctura qus eftanima, 
camqusafcenditrpiritus.Dicitedam.NV 
minaEKermcsaqoamalbamiilorum.Eiirj; 
<jaoniainanimaringenseftab5c6dttaiiico- 
nimaibaaqiia. Razes in Luminelumtn'jin 
dicii,01enm quod capit rubeumcoloreta 
cil:fn!pimr.&illudetismeftEs:SiSo!icci2 
paiatur&aaro. InPhiiofophortim Tiirba 
icrjpEOiJi eft,Niiams nofter dum rubens e&t 
Tocaturaumm.DicitrarfiisSeniorphilofo 
plius,Aqmronominarunt animam , quim 
Hermes vocauitatinim,qaandod;cit. Semi 
aaicaaremiBterrafoEiata. Dif. Qaideli 



lOAN. BRACESCHr. 47 

txc term foliata.in qua lioi philofoiihorum 
auruin leminarc debeinus:" Rai. Ell mcrcu- 
riLispra!)3aratus,(uqLio vnireclehemusruu 
fulfiir: quaiirsincclljgi [loflei: in alio modo. 
Dif. Dilieremihiliiincaliummodum, Rai, 
Secundum Gcbsri rentcniiainiii 5 iib.csp. 
7.iin:or|ioribusm .■■alllicisruntdii^fulfarei 
tares: •.juarCi vnaconciuraeftinpFufundoar 
getiviuimruji.oiiiiftioiiisinitio:S:hfcvo- 
cacuranrHin.^'S.v'cnus.miinus.arrenicUjau- 
rtpit^iiieCu, viiru, vitriolu,anima,igiiis,aqua 
viridisjeoviridis.viiium.fangaisfiunianus, 
fanguisdraconis.aquapcnnanevaddiffcre- 
tianqu^mercurialis, cju^non ertpcnnancs: 
quonia ilia ertfixationisimpcdimento. All* 
corporum fulfiireitas eft fuperucniens,S; fl- 
xa:& b(;c vocatarfulfur,'Tiars,vi[ruin,vitrio 
Jiira.vinuin Si fanguis.Et quiaha'cfulfurei- 
tas (ublimatvcfoliaauri vel argenti &;mui- 
tortunaliorLiin coloruin fignificacorum per 
Argi ocnios in pauoniscaudamconiierfos. 
Sopradiftum vero riitfurdiftLiiTiaiirumjVe- 
nuis,fl:compar,i'niii debet cum hoc alioful 
furemarccappellato(v't aicGeberllb.i.cap. 
1 j.)&!ioc fieri debet inedi an ceatjua mercii- 
riaIi,qii(,'(vtdicitGcberlib.i.cap.i5.)eftinc 
dium comngcndi tinfturas'S; fignificata eft 
per fLibnlifsiiTUim Vulcanirete.cuniquofi- 
mulMarrciTi VcnoremqLicligauit. Ideo Her 
mcs dixii.Seminatc auruin in terra fuiiatSi. 



^8 LIGNVM VJTM 
Arnalcliis Jixit.Aqiiaeftmedmm iiuoiud-' 
g«ntur£initura.V'-l';ftruIfura:i]nE(vtdicit 
GefaerdiprAcapiteij.) fimc lumen &tinilu 
ra omnium corpomm. Difc. Ne inihi am- 
pHusde liocaui-odifTeras.f^iiiacertusfuiu' 
am-umpiiiloJophorum non tile aurum coin 
muiie.ncqueabaurocommitaielicitur.fei 
bene credo ab argcnto communi debereac- 
cipi. Rai. QiiianbihocjJci-fuadet':" Difci, 
Quoniam Luna in fuo profundo eflranrutn 
(vrinquitCieberi!iTeftamentQ)&tufupe, 
rias dixirti, vcaccipereimts illud philofo- 
pborom aurmn, quod in mccalloruiniacet 
profundo. Etvidemretiam argeniumefie 
perfci^tius alijs , &in igneineorniptibiiius: 
Etmulci medicieovtunturinaliqnibuaine 
dicinis. Rai.PoiTemeaomnraquEe ferHc 
aurodixi rerponderc, qiiaimiis inter eafic 
multa difl'erenria : Nam fi pra:paraturi efic- , 
inns oivmem fubftantiam mecailicam.me- 
liusforetargenmtn quim a!ia:Sed quianon 
eftquodaliudcapiamusquimradicalepar- 
tem.Scilludaliudfulfiarfupradiiaumqufiil 
omnibus fmit,ergo dicere nonpoces argen- 
tuminhocoperc meiius futitruin.quamuis 
infeperfefliusfic. Imo quia perfettius eft, 
ideo difficjiius poteft coiiuerti in pri- 
main & pi'oxunam mateviam naturEmetal- 
licx,netnpein falem aut vitriolum : qaonii 
■ infehabetpanimfalfurisadaftibilis.&diai 
culler 



WAN. BHACESCHT. 4, 

bro f. cap. p.} corpora psacs terreftreitaris 
iunt difjicilions csu rinaEbnis. Ideo idem li- 
broi:cap.,S.in Cne,Gici.v-lrger.t(jTii calcina- 
ri SifblaiSmiliicrcii !na.vi;noiaboFc&aal„ 
Unilitate.EtquuArnaMusinHb.perfeai 
WavidiTijdicit,Mcta;ii £d prima Giareriare 
dudioae e!ie racii£m,crgo non iareiiiFii de 
aDrove!_ddarg2a:o.Diic.DJsiftidur.iieme 
EaUi,caui3>n elfe quo minus radicalh fublH- 
tiapolsit fu^s vires O'lederc : ergo fiillud in 
aqui !o!uero,pot3ri: tlatim eas cccleftcs 71. 
res olHd=re,& indepril [atsm conrequar: 
q;iod fi vriliKtem non referrcm,ft»r.s fol5- 
modoincakinatioaeacfolutione.viterius 
procedainaticoasiiiatioacm. Sai. ladtti, " 
leac cam esirsneis rebas radicaiefimalcfi 
accidenriii loiaes,& proprerea non vaiebir, 
qaamnis coagdesjcum Ub;r non lie i rerre^ 
ItreiBie&ahJi sccidsudbus : Ssd dico tibi, 
qaod neq; zurum.ceq; argsntum vere folui 
POirmit,q-aU(vEd;ci:Geb.i[b.2.cap.i5.) So. 
. luminodo res qas falis aaiuraic habent.vcl 
aiuminum,l"unEfo;abilss. Difc. Cetmertam 
'eosinfales. Rai. Indcbiteconucrresinla- 
Ics.camiafscsufKiiicakiaarioms non ha. 
beanE.-Ideo erant imc viilirare. Qgdd ij Ms- 
did fePhiloibph: disenint pt prKparemus 
inmedicinJ,&c;(iid;nfiioprclandofitaa- 
ratnjintdiexeriiiitdear^etol-biiofQphcru, 
d 



50 LIGNVM VIT^ 

■ Difc. Quilecftlioc Pliilofophorumargen- 
turn:' Kaim. Siaitpriniamntcriamincralii 
metalioru ell vnum fal ( vt dixj 8c dicemus) 
ita etiain volentes riaturam imitari, conucr- 
timusinetallamnortrumini'alam album vt 
BrgentmtijSciPhilofophis nuniinalurarg. 
Sc in fuo profundu tenet occiikum vapore il 
luiiirubcum,rulp!iiireum,dieluinauruni:&- 
dehocargentoloqiiunturPliilolopiii. Idco 
nonopoTtetfLindamcntmiialiquod (inhac 
fcientia)iaccrcrupt'rauram,autro.pcrargc»i 
turn comunia; quoniamoinoesPhiloroplii 
dicunt,Iiancmedicinamikride!bere<:>iri;vi 
lifsiina. MorienusRomaniis dicit.Ej;') viW 
ura;cipicv, vt in podcre iiiaterialium pro !ioc 
operciiiliilexpendas vllo modo, Alpliidius 
I'lnlorophus dicit : Hoc fccretum non emi- 
tur,&: inaenitur in via proitftuiii , vt <]oiuii 
pauper habere pofsic. Difc Tu cejtbruifl 
jnuolnercs non foliimmihi, fed So)omoni; 
Dix'iftiiKisdetiere lianc medicinam facerc 
ex metallis mperfcifti s , Scnunc dicistieri 
earn ex re vilil^sima :Hon funt tamenviHrsl'- 
mametallaimperfeftajnequein vias proij- 
ciuntur,fedemuni;iir. Raim. Quainuisini 
pcrfeftaroeealla infeviliftima non fint: eft 
tamen eorum csIk viliisima apud ignaros, 
nam earn proijciunt in angulos femitaruin; 
& ex ea tarn pauperes quam dluitos gratis 
JiabcP?polT«Eit.GebcriQlibro.Radicumdi- 



iOA^. BRACESCHI. ^ 

tit:Cumv'idiffemus corpora imperfefia, no- 
lira experientia & ingenio prKparata,& ab 
otnniiuperS'ja corruptionemundata,nos 
cainuenimusinaiorls c!aritatis& fpiendcr- 
ris.qoim ipfa corpora naturaliter perfefla. 
DiTcipul. [npriino fandamentodixiftr, o- 
poriere.fifiatiiscmedicina.vifieret exiri:- 
corriiptibilioFi fabftantia quE foret inter 
miiiaexelemenfis. Quiergo fieripoteftfix 
imcerfeciismBtallis,quefontcotTupnbiliaf 
Raimund. Superiusdixi metalla imperfe- 
■fta q-do ad prim am form am fubftanEialcm, 
«iTe ab igne corruplibilia: fedqaoadradt- 
eklsm fubftaritiam.efle hptx alias'elemcQ- 
tacasres.iricorrupribilia.PhiladclphusPbi- 
lolopJius dicic, bumidum radicale metaila- 
riv.n in ipfor-ani calcinarion'e ob homogenei 
tacsin& forcem iiietaiJorutn ^'nionemnon 
.coQriimijnecfeparari,quemadmodura con- 

' fiimiiur Stftparatur bumidum lapideum, 
volatile &fiigiensab igne, fedmeraliorum 

;}iLimidmn lisum eft& permanens in igne. 
Alberms in tertio Miner, capitc Tecundd di- 
cit , Videmus omnia metalla etiam inma- 
gtiis ignibus retinere ipforura hamidita- 
tem.de qua radicaiihumiditateloquens Ge 

, beriafecundolibrocapiiedecimononodi- 

, tie, Quod hipraomncm bumiditatem cxpe- 
flacigniscalorc. DifcDixifti metalla impep 

. k&a quo id forma fubilanriaicin eiTe incor- 
d 2 



52 tIGNVM VITM 

rupdbi!!a:certn.m eftpartoradicalceflTcpei; 
tot:ifubilantiSmetalliciim difpcrCam : ergo 
dmnCDrrumi;iiturprima forma rubftatialis, 
fiimilcumeacorrumpcmrfi.ibfbantiara(lica 
lis. Kai,DicitAlb.iiM.Mct.traa.i.cap,9. 
. calorcmvehemeteincongregare partesho- 
mogeneaSjScfepararcbcterogoneasTnami' 
gnis foluit bmnidnni &feparat il!ud ^ tcrreo 
craffo ea h fcinuiceiii lepiiriimla : cum vcrd 
bumidLimdetineaturdtcrreoficco.iionpo- 
tefttaliterfeparari.&JJco diftiilarc incipi: 
cuin;terreo {iibtili, & ob ignem fbrtifsimum 
funtHtiirinvitrum:SctnnctciTCum craffiim 
quod fortitcr eum teneliat , i<i fqixaiiias vrU 
tur. Difc. Refponfio ba;c admodumpkcet: 
Sednoiiiieviscalcinare ac foluerecuuine- 
tallum^ Raim.Spiritns lixus,fi,ilphurcus&; 
quafi extrinf<,'cus,ditlus Mars.non (oluiwr: 
quia, vt dicic Gebarlibro prime, cap. tertio- 
oeciinu , nonhabet partes fallugiiicas,fed 
fubriliamr cixra aqua nicrcurialifignificata 
peromnes aculas acjuas, vtdicJtClcberli- 
brofccundocapitequIntodcciinOjParsMer 
curialis fimul cum-i'ulpbure (uoinirinfcco 
di6i:oVenereroluantur,quia laiisnaiuram 
habeiit;Et hocmodo carmina ilia intelli- 
guntur: 

Soluerequinc[cit,udfubtiIurcmct(tl.!umt 
Corpasnontangat,mcrcunim<iifmat: 
IRiiinlQliitrenequitjixmtuoliitiitilprobetenere, 
X)i£iorm 



lOAN. BRACF.SGTTI. yj , 

Diiioyimaltcrutrimf4a-rcf!ncfcid{. 

Difcipulus. Ill ;ilio carmine Jicunt, 
Omnibmbocdico, liqit.tH-coii>oi-^maqiiajn,rj'c^ 
Quid per corpora, iiitclliguiir.' KaiiiuinJ. 
■ Qiiiiiiiuis iiitcrdum de htiiiiaiiis c<jr|)ori' 
biiB.tiime Phiiorophomincijr|K)rafuiii Jno 
fuljibura fupradicta : vnuni dithnn Marr. & 
fiilpluir: aliutl di.^tmn Venus 3: ar(ciiiciiin. 
Gcberlibro z-capite 17. tUcic, Omnia corpo- 
ra futitfulpliar aut Jirfenicuin : ft:lia;c(urit 
lUediciiia qua; coagular argcnCum viuum. 
Hxc igitiir corpora loiui'ac Tubtiliari dc- 
beniTjVcantea dixi.vtper minima vtiiri pof- 
OncJJcodicunt.Exduatiusaipis vnaiuca- 
pirc,i.]^ux voWis magis placet, & facitc quod 
dicoidatcillupotuivertroiJIiinimico. Dif. 
lam diu oj)raai h^c cArminaltalics intellige 
re, ideoinihi gracumerittiiiuucxjioliiionc 
inrelligcre. Raim. K.-difsduahu:; aquir.fui 
furcis.capc illain qua: auruni vocaCur.Sc c6 - 
jungu cum ea quxferrum vocatur,fignilica- 
tuin]ieriiiiinicumnoftriini:&:fia;c coniun.- 
<aiolicnic-Lii:iccai.]aaMercuriali,vtrupcnu5 
dixi. Difc. Quiiinuishrccmfniiitelligani 
nifi|>riiximviJeaiii,nihilorninusvi;r[iia'tuis 
credo,I]octamcnpa;to,ycqua;videncni-inr 
hiiiicendadicam. Raiiiiuud. Qotuiiami'c 
ipfclibcfitci-Iiifcedcrcbus loquor, idcircu 
die quod libi platet : ciritquc mihigratuni 
emne. Dilcipul, Qiu)jTmi.io potcris ex 



5f* LIGNVM VIT^ 

aquisHietallicisfaceremedicinam corpom 
ibiiinanorum,cumil!sefintfGctidifsimi^,lior- 
ribiles, corroiiuE, & tain atutK , vt Philofq- 
pIiidicantillaseirevencnumpefsimur'Nara 
MorienusRomanusdeillo odore loquens , 
inquit,Ifte efl odor qui afsimiiatur odori fa- 
puIchrGrum.inciuibusmortui fepeliunmr, 
Videmus thermarum aquas aliquam habe- 
re horribilitaiem, quia duiii perl oca fabler- 
ranea & mineraiia prErertim fulphurea & bi 
luminofatranreunc, trahunifccum piirtcm 
aiiquam miner^i»m fcodoreih inetallicuin 
vel fuifureuiergo eo magis erit liorribills ca 
fubftantiamerallicainaquam couerfa. Rai. 
Quemadmodu fruftus in Kftaiis initio func 
acerbi&aufteri.quiafufficientemcococtio- 
nem 8cmaturacionemnonIuntalTcquuti:8c 
slum Tubinde a terra nouiihumoremtrahuc, 
non pofiunt fufficientermaturari &dulce- 
fcere,idqiiodfitlongoa:ilatis calore.inquo 
damcoticoquutur.Sccorumhuniorinalura 
iur,fiuncdulcesS;odorati:itaeiienitnoftra; 
inedicin^extraftteaterrainetailorumrnam 
antefutficientemconcoilionem SidigeftiQ 
neraeaeftfceddaSc horribiiis :& dum eiiis 
vaporesin decoaionefaliunt&afcendunr, 
noQ potcH: fufficienter dnlcef^.cre: Sedliis 
vaporibus coagu!atis,£k fufficienter conco- 
€lis,acquirit mirabiiera ruaujtatein & dulce 
dinem.ldeoAraaldQsinRofariodicit.Du!- 
ciJica 



lOAN. BRACESCHI. yy 

ietficaaniariim.&totumhabebismapifteriu. 
Di^cip. Superitis dtxifti iuxta MariiJij Ficini 
fententiam.aumm non habere cnmhuma- 
nacarne conuenientiain velfyinbolmnali- 
<5iiod,necin earn pofTeconuerci: ergo metal 
iaimperFeitaiTiinoremcumbuinano corpo 
K affinitate habebut.&cK illis medicina fie- 
ri non pocerit cjn^ per os iuiiiacur, Rai. Vc- 
riimeftmctalladuisi in ir.etailorumfubftao- 
liam perlt.int.quauis cum aqua vicar Tub t ilia 
r-entur.nonhaberentaffinirat(iautcouEnie- 
liam aliquamproxiniacumhumana carne: 
fed corrupra forma primadurirE)[na,&de- 
dii£laaiJ!pforum prima materia fufficienter 
pnrificata,conc()61:a,5c<.l«Icificatam,tuncha 
bevent earn affinitatem Sc coucnietitiam c5 
humano eorpore, tjiiam babent alijcibiaut . 
inedicina:corerBatiuE,quamuis )ikc foret 
nmltoalijsefficacior. DifcHsc tamefficax 
JTiedicinapolTe:ncomnes curabilesinfirmi 
rates fanare:' Raim. DiKiiuxtapbiiofopbi 
fentcntiam [o.McEapbyr. Inomnigencrc v- 
num ell'e quod primum gradum teneattn co- 
gcnere:8cqiiiadiiicrfigradvisreperianttirin 
medi cinisrScaliquK plus vei minus operan - 
turincurationediuerrardminfirmitatum.Sc 
in Kumano corporc i corriipcionereruan- 
do, ergo neceffarium eil: mcdicinam rt-peri- 
ri,qua: fuperomnes virtuofa fit,&: pocens 
ad fanatidas onines infirmitatcs, Si ad tucn- 
d 4 



c5i.iin corpus a cori'upiione. £tlin;c cftno^' ' 
ftrameciicina,c|i,iiageiictaeft ex eflicaciori' 
&iiiiuri-uptibilJori (iibltantia quxiubca;- ■ 
]o fit, Sciimis etiain , aii|-n:tituiii namralem 
noij poffb vbiqiieScinomiii pane, (iiopri- 
uari clTetlLi, vc aic philolopimf;. Ktc[uiao- 
innisresnaturalicerperlici iJofiU(;rat, quan- 
tum fuKtiatiira: pofsibi If ell: idcoliicappa ■ , 
titusnatnralisquieftin nifdiciuis vt pcrfc- 
t>ifsim?lmc,&vrporsi[itt)mncsmorboscu 
r^re.oportct vt in al!(|uaai.iFinpleatnr:& b^c 
entnoilra medicina. Videi-misctiamrub- 
itanciam fubtilem 3c formal em in quantita' 
le jtiateriiB fubmerfam , non poUe Ciias vi- 
res exercre; fed quo magis fpiritualis cll;& ■ 
fcrmalis atque^ materia feparata & a quan- 
litate.eo magis fuas vires extentlicin mul- 
tos effect LIS. QuoniainautemuieJicinano. 
ftracompoficaedexifiiritibus fiibrilibusac 
materiE fimplicis& qiiafi fine niiiteriae!c- 
mentati.ideofmeviloiinpedimcnto cxtedi 
poteftadomnesiiitirmitatesciirabiics.Co- 
gnolamusemmoinncigcnsbabcrcvirCLi" 
tern operandi iuxtaproprnqnitatem Scfwai 
i(tadine.qi.[acLuiiprimo agcnte parriciprtt; 
Primuinvero&vniuerialcagcscorporcum 
& firaplex.eft corpus c?lefte:qaod vduti v 
nmerfaliscauraadomnesinrcriores res ex- 
tendi tur: Ec quia medicina noflraob fuain, 
iufatilitatem.puriiate&incorruptibilitato, 
fupcr 



* . I p A N. B R A C E S C H 1. J7 

fuper oiniies fubftantias corporeas maxi- 
mam liroprnciiiitatcmScfiinilitudincm Iia- 
but cum cffilellibus corjioribus, ideo rupee 
res oumes corporcas iiitcriores poterito- 
iniics curabilL'siiiHrmitatesfanare.noiiib- 
liiin]il)ylitt> medico, fed cliiimchiriirgo per 
tint; I lies. Dicunrpia-CLicamcdici.Hierain 
. picr;ini coiriiolUainfitipiilari jioUere virtu- 
ie,vtdcapicc,collo,pciiorec]iliuinoreB tra- 
■hat:i*£non ab aliis intcnoribiis membris; 
iCjUoniaiiiijenitafitvirtuceH-ullarum.qu^'fu 
pcrcapnt,coIluin,S:pe6iusinUumit:vtiunc 
allratliih.Arics.Taurus ScCieinelli. Simi- 
liter ilu aliis nicdicinis iliccru poccriinus, 
qua; luiniores traiiuut A cniribus,gcnubiis, 
Scjjtidibus: t|uo«iain(pecialeminHuxure- 
co(icruni: itvirtutemal.K-llis, Capricorno, 
jAqiiariuScPifcibus: &tpii;UMiiuianieta!k 
r{:Lipiiint<;(rc,nomt'n,numem!n.colores,vi 
rt;H,&]>riipriL'tatcsat)oiniiibu:.plant:tis,&: 
jilanccsn^iiilUunitfupertotum corpus hnma 
num. t>rtumdl:autt:m(pencsvetcrui'!ii- 
lDiopliorLiinfcncent!am)oinui!uncr,ilIrtiii- 
Ktalimilluniiticiii.virtuiti.tioniida.colorcii', 
..&:i)ri»prii;tatcs,t'(^'--i'»'-lLi»jbbctiiKtallo(i't 
dict'uul^) ergo mcdicina rio(tra, quamuis 
jibviio(oloiiiipi.Tfcao mc'tallo,nibili)ivii- 
nusiiilehabutomnt-mvirLuUMiu'tailoiiiin 
&:planctarum:Scin(;iusconipoluioni;vc- 
niunt omnia illamcEallaiidcu vim habetlu- 
d 5 



58 LtGNVM VITM 
pra'totum corpus humatiuin , vt fanct o.' 
mnes curabiles infirmitates-Et quia ilia Im- . 
iiiid^.tas radicaljs anollro mctalio ciiftillata 
perfiinilitudinemiphilofopliisnominatur 
aqua viEa3,& aqua ardcns: ideo loanncs de 
Rupefciffiloqaes de ilia dicit.aquain artlcti 
tcmbonam habere infe virrntsrr omniatn 
inetalionimifedvtdicitprKdiflusPhilo To- 
phus , Aquannftra non eft aqaa vitis, fed a- 
<[ua vies, SImiliterloquensde fill furefubti 
iifupradidonominato.aLiro/anguinc.S; vi ■ 
no.dicitjSciio vino non modo auri proprio 
tatesretineri/edinukomagisomnJunime- 
tailorum. Difc. Quamuisiain diiflsriitio 
neslspienterfintdifts.attainciividenirmi 
hi impofsibile, vnainmedicina foIampofTc 
omnesinfirmitaresfanare:at caiifam dica; 
Morbiconcrarij (vcdicunt Medici) curan- 
turcontrariis mcdicamentis : quotiiam ve- 
rocontrariEqualitates in eodem fubietito 
«ficnon poffiiiat, ideo non mihi videtur pof 
iibile VE vna medicina pofsic omnes infirmi 
taces curare. Dicunt ad h^c omnes Philofo 
phi.abvnarevnainfolmncffeiSuinprodu. 
ci : ergo vna medicina Tola non poteft plus 
quamvnummorbum curare. RaJm. Vna 
■Sc (implex res.mulios&contrarioscff'eftus 
producitiuxtanactiramScdiuerfamdirpofi 
tionemredpientium.VidemusenimSolis 
caloreincocrariasopeFatiotiesfaccreinam 
111 turn 



fOAN. BRACES-C^rt 59 

Iptam deficcat, Sc ceratn Uquefacit : nihilo- 
•minus eft eadem operacio , & in fc contra- 
rietacem non ha bee. Et quamuis medicina 
Boftra vnafitj&forfain'nam folamScpro- 
priam operationem habeat , nihilominus fi 
confiderare voiumus illam In quanmmpro 
magna fimilicudinc quam habetcum omni- 
bus caufis ctEleltibus, que multEe Tunc, ipfa 
cftrufccptiiiamulraruvirmiumccElcftiam; 
& hocmododicimus incdicinamnoftrain 
virmte iiiulciplicem efle, & pofTe caufar* 
mulros&varioseffeelusjiustareeipietitim 
(Jifpofitionem. DiCc. Sinamustande fer- 
ffioneshos:nondumiiiihidccIara(Hexquo 
imperfcclonietallo fiat Hec medicina. Rai. 
GratuiT! mihi erit fententiam taam mtdli- 
gere. Dilc. Mihi videretarvtcxplumbo 
■ £eret,autes ftanno: nam Pythagoras dicit 
hoc lormn fecretum efle in plair.bo. Her- 
ifiesquoqueair.io SamrnoelTe.natiirasquc 
cooiunciascum complemenco.Jd cft.cei"- 
ram,aquan],aerem,Sc ignem: &cum eopor 
tsaperiunturfcieailarQm. De ftannolo- 
quens Geberlib.r.cap.2o.dicir,Stannuni ef 
fe pcrfectius inter corpora imperFefla. Etl i 
Jjro 4. cap.i§. eriam dicit, Confiderauinms 
pb examcn huius magifterij , loce approsi- 
mari maxiraae perfci^ioni in ordioe inaio- 
ris operis. Raim. Piumbum Sc l^ar.num 
comniunia(iuxta Gebri fententiam libro j. 



tfo ■ LIGNVM VITM 

C3p.il.) funt immunda in radice & in princi 

pio ipfomm crearionis, quiaiiabecfubftan- 

tiam manda iblfaris & avgenti viui, Et quia 

JmpuminfiinulcijpQro facta funt vn a fub- 

ftantia&vna efTentia.ideo dicic.nonefle 

porsibilevllainduftriapei'inediciiiam pri- 

miordinis.ideftjperprsparacionealiquam 

TemoiieretalemterreitateiTi immundamSc 

impuram.nequeuntes nos remouere eflen- 

tiain.EcinquitGeber, femtiltutntemporis 

fui(refubv£nbracu!oderpcraiionis,curano 

poiTechKc corpora prEparare,cmncoinplc 

memo fplendoris Tuilucidi : fed in fe reuer- 

fiIS,ammadue^cith^^c corpora in profundo 

efTenat'jrs fuie immiinda. Hac de caufalib. 

2.c3p.7. dixit, Si fublimaueris, id eft, fi exe- 

meris argeatum viuum i plumbo.auc i ftan 

no cotnmunibiiSjpoft fublimationein vide- 

bisilladnigredineinfeftain:&lib.4.cap-jj- 

inprindpiodicit,So!uminiTioi!ibus corpo 

libus ingenio huiiis arcificij non poHumus 

remooerefcftinaniiaHiliquefaCtionis.neq, 

impuritatemin radice innata fuoram prin- 

cipiorum , Alia ratio , qaia iftaduo metalia 

mandari non pDlTiint,eft, quia(vt dicit Qe- 

ber!!b.i.c2p.i.)G!">i5fLir&arfeaicumno[tra 

naturaiiter&psr minima non (int coniun- 

ftacam tEcifaas^icuius rci fixa;,nece!Ta- 

rmin elTet rt ilia in fab'imationc afccnde- 

rsm caca iotaaibftanti£no munJafa. Quia 

igitur 



lOAN.. BRACESCHT. ^{ 

■igitnr plnmbnm&ftannii coinmunia non 
habcntiuI)!lantiamfixam,icieil:,ilLirain,ter 
ream , Sc pcrmanGntem in vchenienti isnc, 
fei-l cum iota fubftantiari;fiigiunt,ideo"rpi- 
,ritns ijui ab eis fublimaretur, rccnm ft-rreiiE 
ifiumTiidiciem. IdeoCicherinflnoiib.i.di- 
cir.quod nietallaillaqiiKinradicepnrtici- 
pant,inaiorcinIiuiciitai;is'inft'ia.ii»nein,jn«c 
niuntnrlongiorislaboris.S: minorisiJL'rfe- 
.ftionisi&hveceftpluinbum&fctiniicnm. 
niunia. Dil'c. t'oiTaife creJis meqiioijue 
iionfi.iidiiLtTt;GcliL'roC'<,]uniiiursnonintelli 
gam, quia i-irotundiisimclociu lis cltKaiju. 
Oi-L'do te nuidiim eill' hiiiiislaefiira:. Si iii- 
terdiim Icgiile Oelierum : fed rurlus crcJo 
(vcdrKirtiJneqite.ncquiiuItoSiiiiosintdli.- 
gt'i-*;;nam in fine riimniK dixit, talcmdoclri 
nanifefcripfifrecLiminodoloqiiendi.qiicm 
folns Deus intciJigere poHsit, aut is ciii 
■ Deus (ad graiiam infudcrir.antipreinec qui ' 
fcripfit.KteoiierainJocodicir,ro]umn!od«i 
artificem Sidoilrinrc iiiios polTe banc fciya 
liaiii intclligcrc.Sed quod inrerre volebasif 
Diic. Vok'bam dicere,nii!uvidcriinGe- 
bci-i fcntcniiisconrt-ariiitateminamlibroj. 
cap.K.dicicConfiderauiiiuiscornimpentia 
infti!iino,ronc!Tcconiijnttainradicf, fed 
fgpcrHenifTci.Kcuuiainpi-imamiftionenon 
mii!tuinfuntillic()niiini!;ta,ideofacilcirepa 
raripoflunt.Etcap./.di.'iiVfloueineflcmurt 



£i ■ tlGN.VM Vlf^ 

dum,fedSamrnumimmiindum,EtinIibrb 
Inueftgalionis.capitedePrKparaiioneace- 
tiaccrrimUociaensdecorponbusimpcrfe- 
£tis,dicit,Omnia qu? iuperuen^re acciden 
tiapofferemoueri, &;qu(3d integre pr^pa, 
rari pofTuriracirmndari, Raim, Cert^mi 
hivideturquodeittudueris, fcdsquiuoca- 
tionem non imelligis.Nam qoando Pytha. 
goras, Hermes, &aHjPhiIorophidicant, in 
Saturnototuinfecrettitnc6fi!ttre,& ilium 
■ elTc immundam, fed ftannum munduai, & 
aliis perfeftius , Sc quod in radicefitmun- 
dum.Sc accidentia fuperindudapofleabri- 
1g & ab aliis remoueri ; 5c quod in ordine 
maiori.id efl;,inmultiplicatione approri- 
meiperfeclionim.asimce:tuncintelligiitde 
meiailisquKoccukafuntinnoftromeralio 
puro & mtmdo in radice.lntelligunt tuc is 
eotnm-anibus. Difc, Refponfio hsc mihi 
videtcr fuga ctTe , fed tamen indicium fcrre 
non poiTum, quia notltiam non habeo horfi 
ineiallorumintrinfecomtaometallo:ideo 
fcireverevcIimquEfinthECinecallaPliiio 
fophoram incrinfeca tuo inetalJo. Raim. 
C^amuisfuperius de auro &argentoviu& 
tJbi declarauerim, volens tame ampliorem 
libidareinteiligentiam, dc aliis ctiam diflc 
ram.SedoperEprcci5eric,vttibipriusmc- 
lalionim origines declare, & modum gen-c- 
lationis iUoru.vt cognofcas quod in occaU 



lOAN. BRACESCHI. (Sj 

tohabeant auttcneat. Difc. Et hocmibi 
eritgratifsimum. Raim, Imd vtile acnc- 
ccir*rm:nam Gcberlib.i.cap.cj.dicit.Quod 
cmtocutusellTtfEdepriiicipiisquf funtdena 
rurEincentione,loquetiiretiamde iliis.in 
qaantu flint principia hums noftri magiile- 
rij.Principia crgonaturaliamcialloruiunC 
eria principia huius migifterij.Ideo ipfe Ge 
ber in Proeemio lib.i.dicit.Quod qui nefcie 
rir principia nacuralia.r'emotuserit&lon'- 
ginqaus ab arte noftra.quia veram radicem 
non habet,fiiperqnafundetfnas inrentio- 
nes. E: cap, j.eiufdelibri dixit, Qaimogno 
nacurali ingeniopr£editiisnonfuerit,Sc aci 
inorubtiliccrrimante principia naturaliaSc 
naiorxfundamenta.no inuenietradice hu- 
ius preciofifsimsfcicntiffi. Scire rgitur de- 
bts principianaturaiiaineialloruin ircsfc- 
cari differcntias . Aliqua eniin reinotifsima 
funt, aiia fun t media mineralia, aliaimmC' 
diata. Dife. Ordlne igitur h^cprincipia 
omnia explica.&naturalein ordinc geuera- 
tionismeiallorij. Raim. Quamuisi(iuxu 
Hermecisopinione) principia me tail orum 
reinotiisiiiiafincquatuorelemeta.nihilomi 
nus quia dcnominatJo fit apra;dominante, 
ideo dico, ^a fecunducommune opinions 
terra cu aquamifta,efl:princppalisradix& 
fnndamcotum omaium mrncraliuin.Anfto 
teles 4.MeteQrumm(iU!r, Ex terra &aqB» 



" ^4 LIGNVM VIT^ 

fuQt mctalla , & qusecunque igne HqueTcut. 
Ecidem ibidem atqueAuicennadeMinera 
libasiiKjuianc, metallom materiam ciTea. 
qiieam lubftantiam lerre^ fubftantis; mi. 
ftam forEtmiftione. Difc. Dicquomodo 
iEmctallumconuertantttr. Raim. Srdlz 
omnes Sspianere exlumine k Sole recepto, 
& obiliomm condnuuin & vniformcm mo 
turn circblarem &: radioram rcueberado- 
nem,acq; etism propter tenuifsimam Sipo. 
tentemvirtutempenetratiui.continu^ ter- 
rain calefaciunt in centre ac fuperficie,in- 
tus acforis. Quoniam vero res omnis decQ 
fl:a8;a!terata,immuiaturtandeS:corrum- 
pitiir:ideo terra mifta cum aqua diutifsinni 
cofta&vfta, conueriitnrinaliamnaturam 
terream.vcvidemusinlignisvftis, &kpi(ii 
bus in calceni conuerfis, Difc. Terrain 
tranfmutata.qiiain terrain vertitur:" Raim, 
Conuerdnirin quoddamterrie genus adu- 
fiE,quEinfealiquamfaJisfubftantiamcon 
tinet, vel aluminis: vt expcrientia videmcs 
calcem, cineres, fudorem, vrinam, rpuium. 
nsaris aquam i Soie docoflam, in fe conti- 
nerealiquosrales. EtideoGeberiDprinci- 
.pioTeiliamenci dicit , ab omni re combiirta 
■fierilalpoile. Difc. Vulgohicfai quono 
mine indicatur, qui in ea terra occultatur 
adufla.quEeeftnjetalloruinprincipiurnre. 
motifsiniB^ Kaim. VvUgd nominaturvi- 
(riolum: 



lOAN. ERACESCHI. 6; 
iriolum: S: iilud eft mediu ininerale,& pro- 
pnum femen generandi omnia metaila. 
Pifc. Eyicrgo es vitriulo generanturcun- . 
clametaliac'qLiomodoiiuiusreicertiorfiiC' 
Raim. Ratio & experientia ce docebunt: 
nam res omnisin id refoluitur.exquoell: 
tompoHta. Si inetalla ibluerercies ineom 
priinain materiam Scproxima naiurs me- 
tailicE, videbis ea in vi triolein refolni : ex 
eoigittil-confta.nt. EtlioccontirmatGeber 
in libro Inueftigarionis , capire de Vitriolo 
dicens,Ceriu eit(vtalias confiderauimusj 
a corporibus iiiiperfeSis elici diucrfa gene- 
ra vitrioli no bis neceHarij. Idemconlirmac 

. iib.j. cap.7. Dift. Si omnia aietalJa gene- 
ranmr ex vnica materia cum (a!ftire, cur er- 
goiaitGeber.traliidiuerfa vitrioli genera? 
& cur i^icit i meca-.!is imperfeitis potius 
quainaperfeftisC Eaim. Pervitrioiumin 
hac fctenciaincelligiturnonfoluui illud fat 
vela!uinenfupridic"iu,fedetiamfulfur:& 
lia:c arti noftr^ neceffaria debentd metallis 
impcrfeflis edaci ob iam fupra narratas ra- 
tiones. Difc, Quare magis exvitriologe 
neraocurmeialiaqu^mexalioalumine aat 
fale:' Raim. Quoniam illud eftmagis ful- 
f jreum & naturiK metailonim propinquius 

I acinrevimmineraiemcontiner.&eftpro. 
priuin feme & propria materia aut mediiiin 
minerale ex quogeneramromniameiaiJa. 



C6 LIGNVM Vlt^ 

Et quando Philofophi dicunt non fieri in«- 

taliomm tranfmurationem.nifi prius ad pri 

-mam reducantur iiiaEeri.am,intelligiiurad 

naturavicrioli. Ecideovana ell eoru opera 

qui vegctabiiibus vtuiitur anc animalibus, 

auta!iisrebus,fia?n6finnneia!Iommnam 

raliaprincipiaSiarcipropiTiqua. DiTc, O- 

mnesPhilofophi dicutjf'ulfur&argemmn 

viiiuinelTeprincipia natural! a metaliorum. 

Raim. ViTrioium coponitur-autgeneratur 

csaquaSc Terra (imul digeftis&6ecoflls:cx 

qua decodione rerreu fubtiie vnfliioliim 

comjerticurinfuifiir, &h-umjdi!m aqueu ra 

dicale cum rerreo fubrili, tit vi!coiuin,& eft 

materia argenriviiii:ob luc cauTam inquiut 

Pfailofoplii.metallagenerariexriilfure&ar 

genloviao'.fcdTiornntfu'fiirneqiargeruiiti 

viuuracomunia (vtprobatGeb.lib.i.cap, 

J3.) Difc. InprcdiftolocoaitGeber.huc 

effemetailonimgenErarionistnodtim.nem 

pequddeoru quodiiis prius in terrea Tub- 

ftaniiam conuertiiur : &exbisduabuster- 

rcisnaturis emanat duplex fumusfubtilifsi 

musicaloremultiplicams in terrs vifceri- 

bns:&hieduplesfumus(fLifficicntetcon- 

coilus.eftimfflcdiata maieria metallorum. 

Anteaieicurqeam in terra conuertantur.e- 

ram lulFur & argenm viuum communia i & 

hoc modopoQumus dicere ilia eJTe.princi- 

piameiallorii, Raiin. Nonbenecapisfer. 

monera: 



i O A N. fi R A C E S C H I. ^7 

iiionemrTiamibidicir.eanoneireprincipia 
haciiralia in natura fasjid eft.commnni: fed 
Slmd quod fequicnrob com fubllanti j aire 
lEiionem in nauirffi radice ad terresm ftib- 
ftantram, Dilc. Non teafPequor. Raim; 
Annont-bidixiradicem & naturalefunda 
mentuin omnium mineralium, cam lalforis 
5;argenfi vinicommnfiiumquAm mctallo- 
laai e;Te terra cu aqua mittamC Dilc. Se- 
quere. Raim. Ergo duoru horuiiialtera- 
rioadfubilanciaraterreanoniirinipfafub- 
ilantia&eiTenciaargeti viui&fulfunscom 
munium.ledin eormn radice, id eft,iii terra 
cum aqua mifta,quffiobca!ore mineralem 
& coe!ef^em decoquunmr , & tranfmutamr 
inviiriohim.Etquia.vrdicicGeb.Hb.i.cap. 
i5.EKOperJbusn3turE pofTuraus probare, 
folummodd res que falium Staluminu nacu 
ram habenr.ac 0railicm, eile folubilesiideo 
prsidictii vicriolu opere fubterranei caloris 
&diametrafis reuerberaiionis folaris ac flrel 
larum folcinir : & ab eo eieoamr aut manat 
duplex fmnas :namcaIorrempermifcer,3c 
fabdnrsim^acforcifsJme iimu! vnitTubtile 
terreura Scbumidu aqueu Gmul concoifta. 
H:e igimr du^ exhalariones i calorecceieftt 
traclE.fi cerrettrem locu repcriant apertum 
&porofam,perqueexhalare pofsiDt.tra.^ 
buntiK- in acre, & ibi in comecas vertuntur, 
flutirifteilas(vt vocani)cadetcs,& circa o- 



<i8 LIGNVM VIT^ 

colosapparcKS circa Solcm & Lunam.aut 
ineamarcumccEleftem.reuiridcm, inren- 
tos,tonitrua,fulrnmajnubcs,nebulas,2raD. 
(iii]cs,niues,pminas,rores,&fitniliainacre- 
appareria-QuodficIaafummoncemauc lo- 
cum forriantur.Sclapidc muntfumreucir- 
<:aiii*]atum,itavtnequccalormineralJs,ne. 
quciil^da^exhaktionesvaporofEpofsint 
cffiigcre, tunc ille duplex fumusfublimado 
crafliis6erimcipit,&niuhiplican,&cades 
atque cKcoIans per lasum & locum iDincra 
lem.&prommetcutnScyiaminucnirpene- 
tramfaciliorempercum'locu.v'tindillilla- 
tionibuE ndemus.Quodfi CO in loco virm- . 
tem mineraiem non inuenit , non poceft in- 
durari , ac in roetallum conuerti , led variis 
coJoribus eosiapides macular, aut in com- 
mnncargentumviuum cotiuertitur. Si aa- 
-tcm duplex illefumus lapidem inueniat in 
quoGtvismineralis iudoratiua &iixatiua, 
mediante conuenieti calore conuertitur in 
merallum. Difc. NonintelJigoquEfitvir 
tiis ilia mineralis induranua & fixariua 
Raim. Eftfuiphurquoddam lucidu ac !o- 
nim,8£eKpanefixum,&ii!Tieniturinexci- 
Ssiapidibus aiq; marenis.lucet vt argentu: 
Silinchnclulturc nunquam pofTent gene- 
ran metaJk.De hoc falfure loco ioqmlurAI 
bercus m mineralibus lib.i.cap.i.& 2.& tra- " 
cum2.cap.5.Ideo(viifmetaitlib.4.Miner, 
cap. 



lOAN. BRACESCHI. tfj) 

eap.l.)natura abudachoc fulphare vbicun- 
que locus eft generationis metallorum. Ec 
proptcrea mctallum quod plus abundacful 
hire, illud eft locus generationis mecallom 
Philofopborum.Etperartificium educipo 
teftSclauarir&ideo AuiccnnainMinerali- 
busobfGur^loquensde his fulfuribusme. 
taliicisperariificium genitis .inquibusefl; 
virtus mineralis induraciua&HKatiua,di- 
cit, Atraineca,id eft, fulfura metallica perfi- 
mi!!cudinemdidaatrainenta(quiaficutvi- 
iriotum commune eft pannorii cinflura,ita 
fulfarafunttinftura metallorum) compofi- 
tafuncex ialc.fulfurc.aclapidibus. Supc- 
riusdixi incorporibiis mecailicis effe dno 
fulfura : fulfurilludfubdle ditlu aurum, in- 
irinfecumfaii.&compofituexfaleacrulfLi- 
rc.AliudfulpburcrafsiusdiflumMars.&fe 
r^ fab excrinfecum, quia geni turn eft ex lapi 
dibus vi caloris; idco compofitum cxfulfu- 
reaclapidibus.&nofundicur, quiaproprie 
tateshabctMarris.vtfuperiusdixir&inbit 
fatfuribus metaliicis eft pJrtus mineralis 
perficiendi in nietaliam argcncuinviuum. 
Nee fotuicur fulfur diftu Mars, quia no par- 
ticipatdefalfcdire:rcdperdifttriationefo!- 
uitur faifcdofimu! cufuoillofulfureintrin 
fe£0,&pofteainignecoagulatur:Siil]udrul 
phur metallicum iam vircutemmineralcm 
adeptum eft in aliqtiibus corporibus metal 



7Q ■ LIGNVM'VIT^ 

iicis. Illtid ergo fulfill qaafi extrinrecu.quia 

cepit pim Scproprietatem fern, ideo nomi- 

niturferra.&poftitictalli putrefaclionem 

eftrabemnvelcroceum.&perlaaationetn 

fitalbu:fcciillmlflilfurjlliraliin:nnfecuffl, 

cjaia acce'pic vircates & proprietates Ens, 

ideovocaturESi&inl'uofalEeftviridcvtvt 

triqlura commune. Ethscduorulfuraper 

Brtificium estrahi poiTimt i tnetallis. Difc. 

pQCaba fobm Gebemm obfcur^ iocutum 

effe,fedmiliivideturAuicennamprofaridii 

admodumlocutuefle. Raim. Resomnes 

huic fcientiE pertiBentes, ve arcifici clarse 

funtScmanifeftffiiitahis qui doaririKfllij 

non funr, obfcurirsimE videnmr , ita vt vis 

qaic(juaniintelUgant,ni(ipraKiinvidennt. 

Difc. Velim cauiam & inodum fcirccj-jo- 

inodofulfurilludlauetur. Raim. Morie- 

nosRomanus dicir. Ignis &-Azoth,ideft,ar 

genniin viau connerfum in falero.Latonem 

Unant,idefl:,fuIp!iurnoftmiiiiiiet3llicu,Sc 

ab so obfciiritatem remonent.id eft,adult!- 

uam falfareitatem-Idem dicir.Quamiiis no 

ftmtn Laio.ideft, fulfur, primo fit rubeum, 

nihiiominusiiiutileeft.nifipoiirubediDem 

couenatur in album: & hoc fit igne median 

icScsuo file atq; aceio dit^iiHato. Ideo Ge- 

berinbbrolnueftigationis.capitedelouis 

pfEparatione dicit. Ignis feparat Sc confa- 

mitomocmfugitiuifubitaniiam.&inflam- 

irabileiH; 



10 AN. BRACES CHI. V- 

(nabilem.id eftjCiim fale communi munda- 
to , & cutn alainincac cum ace to acerrimo 
purificato miiltum lanando. Difc. Eo in 
loco Geberioquicar de louis prjeparacio- 
ne, no v'erd fuhuris. Raira. Dixi cibi poft 
pucrefadtione omnia Philofophorumetalia 
liinul eiTe.Sc omnia falis natura participare, 
cxcepco fulfare diaoMarte : qaod licet tile 
fabeiifiat,ta.merQ'Dedoitlan6!;ftvti[is,imo 
iiocua,qu!avnducracft3£inflamab:!is:red 
dam Cli luo fale omnibus metallis commu- 
ni,3i camacecodill:illato(leu;terinba!neo 
buliiendo) iftud prsparas.fimul etja es par 
lepra^parasaiial-'hilorophorummetalla.Ec 
ideo Geb.lib.4.cap.;.dicit,Rubificationein 
cufplendorigapparitione npeuenircVenc 
ri vei Marti cum medicina primi ordinis, id 
eft, ex prima prKparatione, quia iinmunda 
funtobaduftibileiii vnt^luoficatem. Etbac 
rationefisarinopolfuntjnifipriusmiinden 
tur: & propterea Geberlib.i. cap.iS. dicit. 
Sulphur Si arfcnicam fixari no pofTunt, nifi 
priuseorura partes inflammabiies fublilil- 
jimEartiticio fubcilis diuifionis ab eis fepa- 
rentur. Etjibi'oi.capitei4.dicir, Sulfureft 
tinftara rubedinis facile, led albedinisdif. 
ficil^. Idem confirraat capiiezz. iibripri- 
" ^mi, dicens.Marsei^tinftura rubedinis fa- 
cile, fed bonErubedinis difficile. &il!a&- 
cilis rubedo non eft mlis ; & hie babes 



72 LIGNVM VITM 
quomodo fulfur vocaturMars. DcHuius 
fuiraris priparariotie ioquitur Geber inal- 
risialods.potifiimeiib.i.cap.iD.Scn.Siiib, 
i. cap.i. &in lib. Inuell. vbi de MeiaUora« 
prEparationesgit.Dchac huatione lo jai- 
lor ccianiAiberEusJib.j.Mmsr. cap. i.& 2, Sc 
in i.tractatu.cap.j. In iibro \'aporatn fcii. 
ptum eft, Arfenicum vel auripigmeniuia 
diias habetvnctuofitates, Scrulpharfimili- 
isr: nam quando fuhlimarc volnmus auri. 
p(gmeniiim,ve! fuifarjhis adimimus vn- 
ciuofiHteraperlauationem in vrina&liid- 
uio,8;acero&Iactscaprino,quelauationes 
fun* acu[5,& ab eo rcmouent vnCluoficatc: 
qaEfiremariereijauripigraentuanftiblima- 
nnonpoireciDamfubito accenderctur,8e 
fi:rec flamma, qaoniam ea vn^uofltas ha. 
tiiis eit caiori fufdpiendo, & talia corpora 
fublimari aonpofeti t. Per arfenicum &3U- 
ripigmentum intelligit quod fupri nomi- 
nauimas V^cnercm: 8; per ilias acutas io- 
tiofiesinteiligif acecnm diftilJacura cum il 
io faicAuicenna in Epiltoia ad Harfim Phi 
lofoplium dicii,Satagamus via fulfure Scar 
fenico ieparcmus quicquidineiseil.quod 
argcncum denigrar. Sed cum faSfuraiciias 
Ci:cerer:5inineraiibus,inaenimusilliviam, 
qmeft,vt coquamHS cu lento igne.vt in eo 
VIS Ig^ea no aduratur. fed exlmatur, neqac 
combiiramrssAilturisfubiiaatia&rirtute 



lOAN. BRACESCHT. 7J 

ignea. Sed de Vn^uofitatc, Razes in lib. Dt 
uinitaEi&Joquensdefignis.quEacciduntiti 
pi-ffiparatione huiusfalfuris, dicit.CapeO' 
leuiii cum fpongia quod afcendit, donee nil 
amplias eleuetur nigri: & rupcrius eleuabi- 
iurnubesrotunda,Scfinasviconip]eamr,&; 
iubiimalio firmetur:Pol1eacape nebulam, 
&addeaqaambal]ienteiti,quandodeficieC 
aqna:portea capealiain nebulam & aiiam:5c 
itafac,quoadnebulfficonfumentur:namil- 
lEfuntoleumfulfuris, Difc. Fateormene 
fcirecum fpongia easncbnlaseleuarc. Rai. 
Tuperpemo credisfimplici PKilofophorii 
fcripturs.Voluntautemdicere.quddquati 
d&fuperius eleuataeritpellicula Scfinnats, 
vttuieuitervas moucndo facias vtinfundii 
cadatj&irafuccefsiu^dealijsfaciasiSciftud 
voluitQcbetfig^nificarclibrorecundo, capi 
te oitauo dJccns, Sine ignitioncftiblinicmr 
illias fulfur^remperrcinouendoquod ab ea 
fublim atur ftepifsime ; & loquitur de nollro 
metallo fub nomine marchalitE, 

Razes etiani in Lurainelaminamdicir, 
Omne oleum cogregaturfuprafuamaqua. 
Echocintclligipotelt,nonfolun]inputrefii 
flione matcriffi,& fulfaris prseparatione,fed 
etiaminvkiina decoitione : namfulfurdi- 
flrum arfenicum romm vt oleum eleua turi*a ■ 
per fuara aquam , & fuamMercurium. Ideo 
loannesdeRupefci£fadicic,I>ixiquddpoii» 
c 5 



74 LIGNVM VITM 
-iacaIce,mediaotecalo,rc,eleuabitar qasdj 
pellicula in modum olei. Hs pellicula: figni 
ficataiunt per vela n!gra,& per nauim, qua 
Thcfeos Ailienas reuertebamr : &per na- 
nim <^ua Pyrrha & Deucalion a dilauio fa[- 
tiati fant, Nam fup erius tibi dixi, arfenicutn 
cfTeheniiapliroditiimiCjuiimficexfuiphure 
&argeoto viuo compoiicum. In Arcaeiiam 
Naefaluali fcntmarculi&ftEinina;, Forma 
vaGsbuiuspr^paratioDiarulphurisdeberin 
fandoplaaaeire.vtdicitGeberiib.z.cap.io. 
Etca-Ji-dehocloquensfubnomine marcha 
fitE.dicrt.Primam fublimaEionera mapchafi 
tKdebcrefieriJnvafcitibliinationisfulphii. 
ris.donec fulfur dikelTenE. 

SaifarautemdircersilTefertur,quandoru 
bedo illa,vel vnauoEiias ilHus, caufa rubcdi 
nis remoEa fuem:& hoc fit vc fnpra dixi. In- 
ter alias UudesquasGeber dathuicfoipha- 
*ipraparato,lib,i.capite i4.dicic. Quod qui 
in prEparitioDC fciec vnire&amicarecor- 
poribuSjfcietPnumexniaximis namrfEfe- 
i;retis,&vaaniviamperfedionis,quumfint 
■multEVJE ad vnuin effcaum&intcntum. 
Cifcip. Amabo.rogo te vt mihi fententiam- 
tac pamculatim narres , quoniam muUl eft 
momenti, Raim, Videtur tibi admodum 
(iiflicilrs8iobfcura,tamenfacilisel1:inte!ie- 
ftn. fe^amqmfclpbnrprffipararenouitno- 
ftrimeialli, & illudad albedineuj Sc moiii- 
tiem 



lOAN. BRACESCHI. JS 

>)einargentL deducere (vtinquitGeberin 
TelbainentOjIoqucns deMarte) tunc ille 
fcic amicare Sc voire cum corponbus metat- 
Ijcis coir.munibus : quia cum illis aftinita- 
'ieinhabct&conuenienliain:nonaltcratta- 
jnenSitraiiAnuiatiilajquia nondumeftal- 
tcraiam auttranfmiitatiim ipfum, Etidco 
jGeber inyltimo capire , primi lihridelioc 
Tulphurc loquendo fub nomine Rlartisin. 
quit: Quando coniungitur non aiteratum, 
non luucac coniunfti colorem , fed ilium in 
qusntoauget.Etquiadiflum fulphurprre- 
paratum tiou ell fijcum vltima ilia fixatio- 
ite, idcoconiunftumfepararipotcft, vein- 
quit Geber,vt fupri. Ethoc etiam in H- 
brp tertio, capitc primo , loquens de fulpba 
're & arfenico prsparacis confinnat,di- 
ceiis , Mcdiocris eorum fubftantia non eft 
perfeftioniscaufaincorporibus, velargcn- 
to viuo,iiifilixctur : qua^quiafixa non eft 
ykima fixatione, quamuis illius imprefsio 
non facile remoueamr,nihiloiiiinos no per- 
pccuacur Ilabilitcr. Ee libro temo,capite o- 
.flauo, loquens de hoc fulpbure,&:arrcni- 
co prs:paratis Tub nomine Martis&Vene- 
ris dicit: Fixio barum duarum fubftantia- 
fumapproximaturfirm; fixioni.redtionert 
fi'rma&perpetua. 

Triaergoruntnalursmaxiitia fccreta: 
henipi,fulphurprieparal:uin,arfenicum,Sf 

\ 



j& LIG NVM VIT J^ 

argcnt»mviLmmpra;i>.-ir;ita:&:eoriim prte. 
parationesfuiUErcsviacaiJvnuin elFct'tuni: 
namfulphurprrcparatLirvnoiiiodo, arfeni- 

cu!nalio,8cargen.vii.iiiinalioinoi.io:qnaiii, 
nis interdum vniiin adiuucc in alreriusprB- 
paratione. 

Qni ergo fcit hoc riilpliurprjcparatmn, 
fcit vnum naturajftcretain, qiiiactiamipfi 
natnra illud iaaac, vt ruperiiis Jixi. Ideo 
Geberlibro primo.capitc dccimofeptimo 
infineait.Vltiiiiumeft Mars, id cftfalpliur; 
Ec hoc eft vnum Je naturru fccrcti s. Idem c ■ 
tiamconfirmarlibrofupradiilo.cajiiredtci 
nioqainto.Sclibrotortio.capitcnono; cum 
illo igiturfulpburc pra^parato.Sc ex parte fi.- 
xovniunturfpiritus,ideftarfcnicu!n,&:ar- 
gentum viuumprKparata, & per ilium fixan 
lur cum maximo Jngenio. Qaodnon pcrue 
nit ad ariificcm dura; ceraicis , vt aii Gcber 
ribroprimo.capiccdecimofeptimo in fine. 
Dchocfulpliureloquens Albcrtuslib.quar 
to Mineralium, cap, primo dicit , Dcbemas 
iftud obferiiare,<]u6d fuimis illius (ante prj 
■ parationem)ofteiiditrublUtiamterreftrca 
illius adinoduinignibilem clTc.&crcmabi- 
!em,& Fo^torillius oftendit illam ciTe admo- 
duminconcoaam,&nonterrainataiii,fcd 
inagis per caioremcorrumpentcm,cne cor- 
poris indigefti.quam per digeftionem com- 
pleura. Eth^c eiasintemperics tacit vc ib 
lud 



lOAN. BRACESCHI. 77 
'iodeffcpofsit ffiaterisvnmerfalisomniiuni 

jnetaliorumiQatQ fi ipium eiTst coinplctuin, 
Scvaius determsnarK complexiorjs , tunc 
certenociTctEdaiiaconuenibiic.tiiGpniis 
jllircmoutretar : fed pro fua difcr-fi; eil ia 
omnia conucriibile:Stfei!!inaS:siiae:cqui- 
bai res in raiura generactur, 

EtidsofagaKnaturaabaBdaini'fure.vbi- 
conQceelHocusgensrstionisirctalloniir.; 
Ec otsia cihdum ell, idco apcrii-uumel^Sc 
hamidi terniiDatiiium, id eft argentfv;ai, 
^aoii cum tar.gir. Et quia ca'idum eft S; fic- 
cuni,ideo2(;ucum eft, Scideo vires habecS- 
piliatis , Si formantis, & non rec-pjentis. 
Qua dcre Herrr.esTrirtRcailius dicitcsTepa 
msS;!naicu!i feincn. DiJcip. lauictrtjcr 
fambanc noftrsm tncdiciriEmfieriroTice- 
bere ex auro , quiaSninim & lermiratS eiL 
Raim. Ad iiJud quod aiicui d:ctint , Otr-ne 
CmTiegeQerarerciunGnijle.raperitisrsfpon 
ci.Etprjiereadico.iniEetallocoliroiiKper 
feCTo ejre Soiem & Lcnatn in virrute, sc po- 
Hniia prQpinqua,VT ctjam dicit AmoJdu:^ ia 
EpiirciaadRegeni>;eapo!itar.an;, 

Ad iliud ^voddicuni ce ffrmcrro, inreTIi 
gtimdcm£dicins£Gira.&perfeaa:catiir"x 
eftfennennimin mniripiicati one, & ilia ge- 
iierariiiKiJeisbi-SiJiiiiratiiam diaa auruta 
&Erg;2tmnraniferir.ci!t-jmfuiafgcn-viai. 
Diic. Te die noctaque audireiii,tam me 



7? LIG^JVM Vlt^ 

deleftantiftieexpofitionesrfcd veiimtande 
cancluderes , qua; fint principia imrasdiau 
mecallornm. Raimiind. lamdixi.dupli- 
cem ilium furaum per faxa penetranteiii.fi 
inueniatl'ulphuri!ludIotHm& t[uafifixum, 
ob muham afiinitatem & coinienientiain v- 
niunturad minima, & duplex illiifuijius in. 
EipiEaliquanralumincrafiari&Iinnari.flicx 
VJrtute caloris inineralis fuLjEilifsimK par- 
tes aque« exhalaiit am confuinuncur.fti ini- 
ftio ilia indurari fimiil cum ("axo incipit : S: 
vjriute caloris qui feinper comnii'tiuiiseft', 
prfediftatalemfiniulvnionemfaciiinc.fjui 
. ignis feparare noQ pon-fl. F.r quia viilemiis 
per experieiitiainjquod ex aliquibiis meral. 
iisadignempoihisexliaJant aliqui v.iporcs 
fulp!mrei,quietiam odore fontiuntor: £; vi- 
demus etiam fubftanciam aqueam fortifsi- 
ind vnitain cum fiibftaticia terrca in forma- 
argenti viui,perfeuerare in igne. 

Scimus etiam ex rerra non generari ful- 
pliur fine calore : nequc aqua lam fortiter 
vnitar terrE,nec terra aqua^.nifi per cau'- 
fam dictam. Calor ergo efl: caiifa efliciens 
meEaiiorum.quitraniHmtiirterreuin fubti- 
le in fulphurfe hmnidum aqueum vntiunV 
cumtcrrcofiibtiliinfubftantiamar^enrivi. 
Bi. El Hec funt principia proxima & im-' 
■mediata metallorum. Et hoc moclo veri- 
ficari poieft quod dicunt Philofophi, fcili- 



lOARBRACESCHI. 7? 

cet quod (ulpluir Sc argentum viuum funf 
inetailommprincipia: tsinen non luntful- 
plinr vel argentum viUum communia. 
Difcijuil. Si omnia irietalla genita fiinceK 
vnanibftantiaful[jluiris Sc virrioli fimuiv- 
nitorum, vnde prouenit crgo.canta inter 
nietalia diueriicas C* Rjimund. Ex di- 
'uerfaiUius fulphuris lotionc,& exdiucrfa 
Cjuantitatcporaveiimpura, &a !oco mine- 
ral! diuerfo.atque ab accidentibus diuer- 
fis.qaje rupcrueneriint.&^diueHb calorc, 
qui varii* dj^eric materiam metallicam. Ve- 
rum ell tarn en quod omnia accidentia, qux 
fiipcrucneruntmatens:radicali,arcificiorc- 
moLieri poflbnt, & partes inconcoflrro con-' 
coqnipoffnnt, Dilcipul. Vniimabstcve- 
lim intelUgere.nempe, ciuomodoarspofsic 
naturam imicari. Raimund, Omnes ge- 
neraliones & [ ran fmiitaLi ones , quas natura 
(acit mcdianie aliquo Temine , ilias etiam eo 
mcdiantereminepoteftarsfacereiScftneiU 
Jo fokis Deasnatur? creator rem takm crea 
re puflet, aut etiam generare,vt efl::eKlapidi 
bus potetlpancm facerc.Siexcortavirifa- 
ccrcmulicrem. 

Qiiura ii^irur natura in inctallorum 
generatrone proprium ac determinatum 
femen iiabeat, quod potcntiam & virtu- 
tem propinqiiamhabcar, vt in naturam me- 
tallicamconuertatur:ergo fineillo iemino 



So LIGNVM VIT^, 

omnehumanumopus vanum foretrSc hac 
ratione infiniti errores excludiitiir : Verum 
eftaucem, artein non polTenaturamiinitari 
inremotis principijs , (edopoitctea princi- 
piaexmetaiiise]icerc,inqii:bijsinliintiam 
decocla , & expartelixa, & arii propinqua, 
Et hoc tocum contirmalThoinas nrji.unas 
infinetertijMeceorum.Etinprincipioquar 
tidicit,Quodmcta!U inuicftr. tranimutari 
poffiint, quia natura!iarLim,& eoriim mate- 
ria eft eadem. Iiieo Hcnnes poneb at cirtuU 
tioneminmetaiiis.vtin elta.fntib;nam vnfi 
fuacorruptionecor.uKrtJcuriii aliud. Difc. 
Dcclara tandem quomcioquLuiii bet metal 
lutn fit in quolibet metalio, Kaini, Dicit 
Rafisin libroDiuinitatis : Sciasrcsnamrs 
fubtili aniticio ita fimiil cfTe colligatas, 
t^uodinqualibetreeitrci tju^iibetinpotcn 
lia,qiiamtiisactunon vidcatur. Qiia-resiTic 
liuscomprehcndituriiircbus liijuefacliuis, 

" <juaminalijs:Nam aiiri interiora mnt argen 
tea:&argenti interiors fun tsurca : qiiiacli- 
citum eft aurum ab argent o, & aroentum ab 

' aaro:Scin Krc adeil potentia auniin & arge- 
tum,fednon vifibiliier: & in illis tcrru plum 
bum& ftannum, & in his aurum & argcntij. 
HocidemfcribitAibercust.lib, de Mintral. 
cap.H.dicens,Hermes,Gilgii. Eir.pedoclcs, 
SiquatiomnisiilaPtiilofopborumTurba di 
cunt, in quocuoquc metailo cffe pi ures fpe- 



cies. 



lOAN. BRACESCHI. Si 

cieSjScoaturasmetallormn: &aiiainef(eoc 
culiam.aliam manifelUin:aliam intus.aliam 
foris:aiiarriiiitiindo,a!iatnin fuperficie ( vt 
quifor'narum Idieiiam dixere) Sc omnia in 
omnibus effe i3ixcrunt, vt AnaxanorEpia- 
cuit.fetiintu^inplumbodixeruntelTesuna, 
s\exteriLis elTe [.'liimbum : Etauriiminfu- 
perficieeireaurym.&intusacqut jnprofun 
do eire plumbum: Et idemeoiicmiiiodocf- 
feinterKs&argcntumjSefi.Tein omniinc- 
lailo ergaaliud meralliim. 

EtdiLunc, ne no mi lies aut voces intus Sc 
forisvcl alias diiTcrcntiasiuxtaparciumfilii 
jnIoco,redrecundL::Tipropriecates, & natu- 
ras Jomiii3oti5, aut;ion dominantis : nam 
dominansclaudit iiifL' &occu!tati!lud,cui 
dominatur. £t hoc modo ifti re6l^ dicunt 
Anaxa^or^ fe men ti am, id eft omnia metal- 
la in omnibus elTe: Sc dominationeiniierii 
pr^dominante. Difcip. Mihi videtur.Al 
bcrtum ill fuperiori loco hanc opinionein 
improbarc. Raim. Ipfe Albertus adducit 
easra[ionesprohis,quinonaiioruiii,quaLn 
communiiimmttalicrumnotitiain haber.t, 
atc^ue vt alijs inetaliorLim Philofophoruni 
roiiciain nondarei: fed bene cognofcebat 
efrerationesdcbilcs.qnodquecumsquino 
catione facile poteracomnedubiumfolui. 
Dil'cipul. Obfecro te ergoiiiihidiftinifld 
de his philofophorum metallisdeclara , & 



si LIGNVM VIT^ 
tjuomodo in plambo fint omnia metalla.'" 
Kaiinnnd. Psr calcinationem , & putrefaif 
ftionem reducimus nollrmn commune m* 
taliumin album falem.&illiid vocaturSi.' 
tunrnus. Et quia lioc fal fortiter cftcom- 
millum cum partibus fulphureis ; ideo dum 
dilToluitur iftud , & in aceto fob)imatur,rra- 
hitfecum partes fulphureas,a[qiie(n jjsfa- 
lc& fiiiphure , funt omnia pliiiofophorum 
metalla, Ecideo Gcberlibro quarso, capi. 
te deci mo quarto , toquens dc hoc Saturno 
dicit, Citius alijs cedit, id eftroluitor , quia 
naturam habet Talis, & citius i commifto tra- 
hit fecum omnia imperfefta. Et inTefta- 
mentoincapitede Ioue,dicit,CakiEiatici- 
riemcorporumefTebreuiorem viamadper- 
feitionem : quoniam caix facili in fakm re- 
foluitur, & facile corpus calcinatum mtinda 
%ur&pr:epar3tur. 

Dicit ergo Razes in loco praeallegato, 
, SatUrnum infuo profundo frigidum&fic- 
cum' efie , id eft plumbum & argentum , ni- 
grum, molle,terreuin,melantlioJicum, a- 
cerbum , fcetidum , fcemineum : Sed eft 
blumbum in adu , & argentum potentia. In 
mo profundo eft calidum & humidum,id 
eft aurum , aereum , fanguineum, croceum, 
tiulce,odori/crum,mafculinum,lnv'no tate- 
feeft ffigidum 8chumidum,tdeftftannum 
.&argen(um vjuum ^aqaeuin.phlegmati- 
cumi 



lOAM. BRACESCHI. 8* 

^m , album, infipidum. rctriiTum, fttmi" 
neum.ln alio latere citcaltdum 3c ficcumjd 
Eltferrum&cs,igneurr,cholericum,rubeui 
imaruin,acutu;n,mafculinum. Ecceergo, 
liuomotio in vno folo eoinmuni metalio, Sc 
invno phiiofop/iorum mciallo iantomnia 
philorophorammetjIb.Eihocde omnibus 
iaomododiccrepotcriinas, ■_ 

Etio:xtaprKJj:;tasproprierares&: quail. 
Hies, Antiquihifc=rebiMporiieriint omnia 
iioiiiina.niundi.Ideo muiti errant, quumca- 
piant enm r:m coinmunem per il(a nomr- 
nafignificatam. Oifcipul. Intcr.iiim Sec- 
go eiiin in errorein cccidi ,l"cd muico magiS 
inhifce rebus cadtrem . qnum mihi videan^ 
turadinodLimobfcurEScJntricaci. Raim; 
Secandum Razis fententiam .in omni cor- 
pore font trcs dimefiones. ncmpe, altitudo, 
profundicas, & latitudo. AUitudo eft in ma- 
.nifcllo, profunditas eft in occaltn , lacitudo 
in medio occulti&manifetti:EtH3eclatita- 
dohabet duoiatera,& eorum quodlibecpar 
tici.patdcmr.niferto,&occu![o. laud ergo 
philorophorum plumbum, quoni am infuo 
manifeftoeftalbum.idto dicitur elTc ffigi- 
dQm,quoniam albedo ell frigrdtcatis fi- 
goum. Ecquoniamilludbabctmuttamtcr 
reitarem intrinfecam.ideo dicitur e(Tc n»- 
tarsE ficcx.ni^rs.ac mclancholicac: Nain.vt 
inquiiGcbcrlib.primOjCap.quintodecimo, 
f z 



?4 LIGNVM VIT£ 

Quamuishabeaihuiniditatemvircofam.ta- 

mcn non-adbffiret fulfuri diilum Mars. prK- 
tecquam arcifi.cio,id eft praparando ilia pro 
pterficcitatcm.idcftilliustcrreitatcm.qui 
^ontempeniteius vifcofiratem, &non{lnit 
eum »dhKrerc.Etdc hoc fale ditto Saturno 
intelligit Gebcr libro fecundo, capite l^epti- 
moi&Rlibiquumloquiturdcmercurijprs- 
paraCione : & qaoinode ab eo fcparetur ter. 
ra&aqueitasrupcrHua. Etquia iliudeftde 
naturavitrioliindigcfta.ideo acerbumcft, 
StpropteralbsdinemScfrigiditaiemdicitur 
fcetnineura.fatidumqi vocatum eft propter 
fulphurcitatem aduftibilcm , mdigeftamq;. 
£t quiamani^ftum fcmper eft occulto con- 
traria'm,S£ec6uerro(vr ait Razes) ideopro 
fundum feu occiiltuin iftius plumbi , per di- 
ftUlationenifit,manifcftum3ccalidmi],quo. 
luam eft fulfur ruieum. Et quia in huius ru- 
bei fulfuris compoficione inccruenit arg. vi, 
ideodicitureflclmmidumi&debocloques 
Aibertus in quarto Mineral. capite primodi 
cit.Obferuaredebeinus.ciTe calidum quod- 
dam 8s ficcumhmnidofrigido coniuncium 
uiyoacomplcxioequs herrnaphroditaeft, 
vtinplantis viderecft.qu^ abomniparrc 
fuflt imprKgnatK ScimprEgnant, Dicitur 
-ergo hoc auram quod etiam nominatur Vc 
■nus . fore hermaphroditum : quia hcrma- 
. phroditum nomcn eft compofiium ^ duo. 
bus 



lOAN. BRy^CESCHI. 8# 
has, fignificans Mercurium & Vencrem. I- 
deo Geber libro pnmo, capitc vjgcfimopri- 
mo , loquens dc hac Venere coniQuftacum- 
Mercurio.dicitiilamelTeinediain inter So' 
lem Sc Lunam , id eft fulphuris Be argcnii vi- 
ui.quoniam ex vtroque participat. Acreum 
nominaiur.cjuiaeftlpintusfubtilis.&fubli- 
maturiimul cum aqua mercuriali dicta ae- 
j-e;fanguineuiii,tjuiarubeuin,&obhocvo- 
caiurfanguisScvinum rubeuin : eitrinum, 
fluia coinpofitum eftex argento viuoaibo 
&fulphurerubeo:!iamvTdicitCTcber libro 
tertio.capite tertio , Citrinitas non eft aliad 
quimdccerminata proporiio rubci &a!bi: 
8c libro prsdiclocapitcnonoioqucnsdedi 
ftillatione haius Saturni dicit: Non fepara 
tar ab illo in fiimum quanticas notabiiis, 
qua non fit citrinicoloris mules cicrinita- 
tis.Et parum infra dicit Quando fumus exit 
ab eo , ncceiTario exit cum fulpbure non 
coiubiirentexmuspropriEtasertcreandi ci 
trinitatem. Dc his diiobus fumis & vapo- 
ribus , deque hoc auro faris dixi fuperius- 
Dulcc Sc odoriferutn dicicur ob faam ru- 
bedinem , caiiditatcm & bonam conco- 
ftionem : inafculinum.quiacaiidumScvc- 
iuti paternum femen fimul cum Talphure in 
metailorum gcntrationc. Dchocinquam 
occuito 3uro fcriprum ell in libro Triuirt 
verboram.Oportetvtfciamusfaceredemi 

f i 



nifeftooccultum, Side occfilto maaifcflfi:; 

Etiftud occulta eft tie natura Soils & ignis, 

Seeftpreciofii'siinuiTi oleum omnium uccul 

toroiD,& ttnctura viua, & aqaa permancns. 

.■.Debocoleo Geberlibro z.capite iz. di- 

CTtfCau'a mquifitionis old fuit , vc habere- 

tur-coiorqui peraiiftus eil cum fubftantia il 

Uas-^namritudopcrinoftroauxiliari poEcft. 

Etiam ipfe Saturnus in vno latere ipfiusla- 

tjtatiiniS-.i'i eft in parte inanifeiH.Sc parte oc 

culti.eftDatursfrigidKSiliuiniGx.ideftlu 

piici'&argenmiti vmum pr^par^tum^quod 

I aQiaefta!Dum,ideodicitufrrigidu:&quii 

fflud habi,t quandam aqucitacem admoda 

Vnitam, & homogeniam, ob quain dffficul- 

ter coaguUri poteft (,vt dieit Ciebcr libro z. 

capi.i6. ) ideo humidum crt.iic iAud accidit 

poltlaoaiionem fcecuin vrtarum, quod affic 

matGtfbcrUb.i.capiteifj.iiicens.l'iumbum 

tabeimaiTOnifiibftanti^terrea: ideolaua- 

int, Seoh lauacriim conuertitur Jn iHnnum, 

Dchocplumbodiftomerciirior.onprKpa. 

ratoGcber itiiib. {. capiceiz. dicit, i'i:r]eue 

artificium videmus ab liio exiit; ttrram iii- 

grani&faeolentMn:pcrlauarionem.Mor!e 

nus:,6,qjnanusdicit. Corpus imniundumfe: 

(undutn philofophes dtcicnr pluinbum: fed 

corpus iijundutn eft ftannuin. Quia ergo 

ftannumiftudScargentumviuum pfKpara- 

tum eft album vtcer3aiba,velbutvjum,& 

ficils 



lOAN. B RACESCHI. 87 

facllis fufionis,& inultu de liumidicatc parti 
(jpjt.idodicitarellcHaturxfrigidxSchu- 

inicl2e,plil':g'n*"'-'=''"'^P''^'"" Si remifTum 
diciturob reinotionem aqux acutx ac vapo 
liscalidi&ficci.id eft fern &:eris:QMamiiis 
(vidicit Razes ) Veneris ficcitas Ht minor 
Jklariis ficcitate.quia participar de arg.viiio, 
quodfuainficcicatcincoieiriicratiEcnota, 
qudd(vtaitGeb.lib.i.cap.i2.3chbr.;.capitc 
7.) in corporibus inetallicis ommunibus 
funtduo fulfuranecefTarianoftrrjarti. qus 
jnmanifeftotenduutadrubcdine.rcdinoc- 
cul to funt alba, rubea.Si nigra. Qiiod\'enus 
4icitur,intrinfecueftprEdiftoSaturno;ali. 
lid qui A eil: naturf terrej i^iiail fixum, 8c fine 
fufionc.id eft fDiiitione.eftdnaum Mars. Ec 
i{ludac6miftoffparaturSaturno:quia(vt 
dicit Gsb.Ijb.4.cap.i 40eamet3llac] lis par- 
ticipant minori quantititearg.riui, facial us 
(eparantiiraco!iuTiifto:&r3[ionemac!Jncit 
in fequenti cap. videlicer.f^uia ;n fabftantii 
diueriificaritur,ifieoreri3hat,liiierrafi]fio.& 
fpifsitudo&raritas.quEfunt caufafcpara- 
tionis.Locjuendoigiturdcbocfulphuredi- 
aoMarte,dicoc^ecaIidumS:ficcum:Idco 
Razes in Lumine !uminun,diur, Mars ex- 
[eriiishabetcabreinSi ficcitatem:8c inlus 
habet frigus & bumidutn: Intus per propria 
naturam habct argcncum vmLim purum : 
quod per adminiftraiionem extraftam,tan- 
f-"4" 



88 LIGNVM VITJE 

demCnit fe couerti in fpcciem puri auri.Di-' 
citur etiam iftum Mariejii efie igneum anta 
lauationem.qtiia fulfur eft Sc facil^ inflama- 
bile ob aduftibilem viicluofitatem: choleri. 
cum ob raultam caliditate arq; amaru Sc acu 
tum.mafculmum ob fuam caliditate,& quia 
eft vt I'einen patcrnum in generatione metal 
lorum.Ecccergo quotnodoinvno commu 
nimetallo.&invnophilofopborum meta!- 
lofuntoii!niametallaphilo(op!iorum:idem 
dicere potcrimus de alijs. Sed nota quod ful 
fur iftuddiftu Mars, aa eft quafi extrinfecu 
dido SamrnOjSc non habet falis naturam.i- 
deo feparatur & no foluiiur/ed fubtiliator: 
fed alia omnia.quia falis naturainretinent,!- 
deofolauntur.&hocinnnuebatGcberlib. 
s. cap. 35. Ipquens de mercurio.id eft de ifto 
falediftoSaturno.Soluunturlupiter&Sa. 
turnus.Luna&Venus ab iilo.id eft per illius 
naturamrnam omnia fimul habent naturam 
faiis. Namfol^resquE liabent natura Talis 
Scaluminis folubiles funt.vt fepius dixi. Et 
■fupradiaaphilofophorum mctalU nomina 
tur nominibus pianetaruin & deorum ami. 
quorum :8c Tub his, & alijs nominibusGe- 
bcrocculuuitruamfcicniia.Idemiec&realij 
fer^ omnes philafopbi. Idco Razes in Luini 
neluminum dicLt,Antiquisplacuit occulta- 
re harum rerumfignificaturTu U111 tot nomi- 
nibus, vt vix nemo ataplius repe.ire pof- 
lit 



lOAN. BRACESCHr. 89 

IJtnoua voeabuU. Morienus Romanus di- 
(it, Nulla res inciufithuiusarcismagiftros 
inerrore magis quam nomim'i maliitudo. 
Sedqui inueniethsc nominanonaliadef- 
fcquicncoloresa|iparentesin commiftio- 
ne.noncrrabiEin viahuiusoperationis.An 
tiquicrgovrhacfcientiamoccultarent.mul 
tis vfi flint nominibus,fimilitudinibas &3e- 
nigmatibus.&potifsimumfabulispocticis. 
Difc. Superius volui tibi dicere , me mul- 
tuin mirari homines fapientirsimos occul- 
lalTchancfcientiam tarn diuinam Tub velo 
illamm fiaionum & chimsrarum: fed fi me 
huias rei capaccm reddes.perpetuo tibi dc- 
uinftus ero: nam ncminem vnqtjam inuent 
quieasexpofuerit priEterquSin moralitcf. 
Raim. Antiquifapientes public^ operibuJ 
&vcrbis moralia docebant, ideo quinoti- 
tiamhuius fcientiEnon habct, no potefte* 
fcirc.quxfignificarc volucrnntpertotdeo- 
rumnominaiCorumqucgcnealogiam.amo 
resmetamorphofest]-.. Etnificrcdashafcc 
fabulasbLmcfenfum iiabuifle, vide Albert. 
in I.Miner. traft-i.cap.S. qui casexponic in 
Iiuncfcnfum, Difc. Q-jid dicit Albcrtus^ 
Raim. Is dicic Gorgonem fabuiam habere, 
ipfutn in lapides conuertitTe qworquot cn-.n 
rcfpicicbanr: vimfortetninincraliiimnoini 
narunt Gorgon em: eiuSafpciJumaiunt cT- 
fe hinnorani corporu difpofitioncm ad vim 
f 5 



^ LIGNVM VIT^ 

lppidificatiuam:ccceigiturquoinodo ami- 
quoru nonnu!liexponebant,v[dixi. Difc. 
Nondum ifta intclligo. Rann. Superius 
dixi, in fuifuribus etfe vim fortem,m!nera- 
lem,indar»tiuain Scfixatmam per Ciorgo- 
nein fignificaiamrillius refpeclus ellliumo 
rum, id elt.vaporum metallic urum ad hanc 
virtutemlapidifica[iuam:nam qiiandofu- 
mifaliuntperlongumfaoci.ECuJlutn.&po- 
ftea pluries defcendunt, tandem vniuntur 
cumprEdiflis fuifuribus, Scconuertuntur 
inlapidetnadmodumpreciofum. Scribunt 
ctiain Poctse, Grscos lerpentem vidilTe fu- 
per arboreal falientem, in cuius fuitimitate 
inuenit matre cum (iliis, quos oinncs como 
dit;fedipfeinclinas caput conuerfuseftio 
lapidem. VaporSchumiditasradicalisme- 
tallorum eft fcrpes: nam ante decodioaein 
eftadmodumvenenofa, Ecnommaturno- 
minibus ferpentuni,draconum,ieonum,vr 
formTi,bafdifcorum,obeorumferocitatem 
& venenofitatem.Ifte igimr vapor afcendit 
perdiftillationeminbocia.&ibireperitfi- 
lios.id eft.illa doo fulfura.cum matre, id eft, 
^umargentoviuofccmineo, aquopr^dicla 
fiilfuraiolutafiint.Scomnes comedit, quia 
Jltarulfurafoluit,&adfetrahit. Sed illc va- 
por quia fall t.Scpofteadefced it per coHum 
bociE.acfimuIcunj illis fuifuribus fixatur, 
, ideo.conijertirtirinlapidein.Sacraetiafcri. 
p:ara 



lOAN. BRACESCHI. px 

ptura dicit, Vxorem Lot ignem fugienrem, 
fluiaconrraUei mandatuin refpexitreiro, 
conueriam fmiTe inlbtaafaiis. Aiph.di- 
(ii Aotequar.iOiisreris,volo tibi defcribe- 
febonsmmedii.inam:oportecvt fithuinj- 
J j_gi quaniJo coi^uitur.vi coaguletur &in- 
fpiileiur vt lal.nis.grando: & fit ctulcis fapo 
rrs,ventri -nigri,colorisalbi. Uifc. Quid 
fibivultvtiurisnign:' Raim. Vuhdicere, 
quod quairijii ilia materia m decuctionis 
initio la aib<),tainen in fuo occultohabttin 
feiiieredinem.qii^proccditabaduftiuavn 
ftuoiiiatc, qua; lotaliter feparata non eft. 
Ideopnmumilgnuin apparensincoagula- 
lione, eftnigredo.quamvocanECaputcor- 
uii&poftcoagulationemdiiratquadragin- 
iadiesipolteauerumfitalba, proutillahu- 
niiditascanlumitur. Fingunteiiam quod 
quum lupitsr iratus cffct contra paircin 
luumSaiurnum.abfciditilli gcnitaliacum 
acuta falce, qusin marececiderunt ; & ex 
CO fanguine ilmul cum maris fpumageni- 
ta eft Venus; per Saturnuni inteihguotfa- 
lem ilium anic feparationem fuarum ter- 
raruni : nam ditituriouis pater, quiaexil- 
logeneraturlupiter.reparati 5 terns. Quum 
cigu hie fai pohtuseftinbociafiiperigne, 
lupiter iracui,& alteratus ob ignem, I'oU 
uicur in squam iubtilem figniticatam per 
f3iccma<:utam,cumqu3nicidit,lei).'.rar, & 



pt LIGNVM VIT.E 

fccutntraliitparresmarciiiinas,nempeful. 
fciriilius falis difti Saturni , & fimu! in bo- 
ciam ciefcendiint : Jdeo dicitur eos in mare 
cecidiflc, id eft, in eatnaquam falis amari. 
Exquofaleacfa!phuregenitaeftVcnus,vt 
fiiperius dixi. Aqua i!la amara, eft Phaeton. 
lis curms.diilus Eridanus.quia in ilia defer 
tar Sol , & fpiritus fcetens diflus /F,s & Ve- 
nus. Scributit Dedal um fimul cum filiolca- 
rainclufosinlabyrinthofeciffe alas ex pen 
niSjCasque cum cerafibi appendiffe ac filio, 
cum hisque volafTe extra labyrinthumper 
aerem: fedlcarus nimisalt^ volaos, cecidit 
in mare,in quo fubinerfus €11: quoniam Sol 
ceramliquauit, fed quum ab vndis marls in 
lims effet proiedus , pater eum fepeliuit in 
arena. Difcip. Huiiis expofitiomiEiima- 
gnopere grata erit. Raim. Non poflum 
quKtibi dico probare iogiori ferie.quia bre 
uisellecupio: perDedaium patrem lean, 
volunt fignificarefuifurillud diilum Mar- 
tein:&; perlcarum notant aliud fuifur voca- 
lum arCenicum:nam fecundum Geber lib.i. 
cap. 14. Arfenicuin eft de materia fubtili, Sc 
cum fuifure fiinili, Etlib.4.cap.5.dicit,me- 
didnamfpecialemMartis fufiuam.cffearfa 
nicum:nameftfulfurisdi£tiMart)sfiibtilif- 
fimapars.qua: quia falis naturahabft.ideo 
fufiua eft & folubilisrperlabyrinihu in quo 
funt tnclufi , fignificatur mctalli noliri calx, 



I O A N. B R A C E S C H I. 9i . 

in qua fimt dicta (uifura. AI9 quibus cuolat 
fltfublimant'jr.ese iunt de quibus Gebcrti^ 
broi. cap. to. dicens. Corpora t^uKadmini- 
ftratione rei fubleitantis indigent, funt Ve- 
nus & Mars,proptcr corum tvilionts tardita 
■ tern. Venus mdigirt tuiia, & Mars arftnico: 
accumillis tacikfubliinatur.quiamultum 
cumcisconucniunt. Difc. Crcdolocum 
huticex ilUs elk.quos Gcber^ tu ioh's m- 
lelliojris. lUitn- Supermsdixi,ir)L;!tniies 
percorporaintelligi fulfiira ii!a dicta ?i!ar- 
tem & Venerem.quse funE tardx fu(ionis & 
foiutionis, quia Mars non babet partes fai, 
fas,& Venus his parum participat : u.ko di- 
ftiiiatar cum ignis exprefsione & igniiione 
aludel.vt dicitGeberiib.2.cap.2.&X. Ve- 
nus ergo fuse rublimationi tLuia indigetj- 
deo fumo ant aqua fupradiila: nam vt dicit 
Geb.lib.i. cap.i, Tutia eft fumus corporum 
alborum'.idell.'eius Talis dictipluinbu, l>an- 
nam Sc Luna:&:cum his alis fublimac extra 
diilum Saturnum extra6lum a difta calcc 
inetallica. AlK.quibnsMarsinputrcfaftio- 
ne fubHmat extra fuam calcem.cft arfcnicu: 
nam humiditas &acuit3S aceti (mediante 
fimi calore)agens in corpore calcinato.dif- 
foluic , 8c trahii ad fe fatis fubftantiam , cum 
qiioetiaiRtrahitrubtileralfur.diaamarrc 
nicumciaufum in profuiiditatefalisipfius. 
Et quia ililfur iliud fubtiie eft dc (ubftan- 



$4 LIGNVM VIT^ 
ftia illius falfuris difti Martis, ideo \]\a^ 
fubtile didum arfenicum , Innul cum fale, 
trahitad fe, 8c elcuare facitacfubiimare il- 
]ud crafsius dii^lum Mars : quoniam tunc 
funtinfimulconiunaaomnia.&vnufnnon 
poteft fine alio eleuari. Cera qua glutinai 
bantiirals,efl:fupradicium fal vircofum.vt 
ccraalba : & quoniain Iblfur iilud fubtile fi- 
gnificatum per Icarum, per dirtiilationeta 
slt^ voiat , id eft, in caput alembici porta- 
tum i prKdifta aqua fignificara per louis 
iquilam, ideo cadit in mare, quoniam ca- 
lordiflolait ilium falem in aquam,& jn earn 
cadit ru!furdiftiim,&ibiiiioninr, quiafit 
nigrum: fed i (upradifta aqua proicdum 
ad iitus , id eft, ad fuperficiem in ca pcliica- 
la&nauicaiaprEdi^la, quia pars oleag^ no- 
fafeinperrupernatat:ideode(iccataaqua,i- 
pfumarrenicumfuitfeptiltum in arena, id 
eft in CO fulphure difto Marte fubiiliatoin 
■fiiodam fubtilifsims aren^e, ac lucids. 

Difc. Non ftnn hamm expofitionum ca- 
- pax , Ted verbis tuis credo , quia magifter es 

hacin arte. Raim. Quando praxira vide- 
-jbis.hKC tibi eriint manifefta. DicunCetiam 

PoctsE.quuin lo amareturJiloue.eam fu- 
>'gienteinlupitcrcircandedit nube fpilta Sc 

'obfcura.itavt^curfufirmaretur.Perloueni 
■ ■(jgnificaturprjEdiftaaquamercurialis.quK 

iloHeamatur.quiafant eiufdem fubftan- 



lOAN. BRACESCHI. 9^ 

iis-Sed hxc duo pufita i n vafc ad igncm.di- 
ft,aquaii.bi.l.lSin,afag,tperiongumco- 
Jum vafts . ?.c rcuerticur : & lujMter lilud lul- 
furcircumponit labtile in inodum IptlFe 
nubis ac nlgri, ub qiumcoaguUtur.ac fir- 
n,aiur.I!la:"nigrspc:liculK(vclupe^rm5di- 
xOlantnigrffivelE.quibusThekusrcucr- 
tebamrAibcnasiquodA-gcus pater illius 
Videns.acputansThereum QtXe mortuum, 
defperans proiecit le in marc, fn quo fuffo- 
cams ell. PerThcfcum ergo flgniticaturfal 
farilindfubtile.qiiodin ea pciiicuialater, 
aucoleo per naacm rignificato.&tanc &- 
gens, id elt, fnifur dictum Mars , qui eft pa- 
terhuius riionlisfulfuris proiiciturin ma- 
re, id eft, in cam aqaam falis , & hic foloi tat 
ac morittir,quia iicrum fie nigrum. Stn- 
bunteciam portdiimiium Scaqiiarumdefic 
cationcm.rerram aniiraiia produtentcm, 
qucnd.im etiam fcrpentem produxilTe,! y- 
ihontin appeiUturf, qucm I'hccbus fuis fa- 
gittis intertecir. InmatcnxnoftrEdiftill^- 
tione, primo icntoignediluuiiim venlt.iii 
eft.qi:i:djmaqueiia5,deqiiaioquiiurGc- 
berlib, z.csp.z. & 7. &rcmotai!laaquei^3- 
tc,&aufto igp.e, ti.rra,id cil,materia noftra, 
quie mu(ta rcrrcitate participar, producens 
animdia , hI eft, luifur, illud fubiiie diftum 
riiirur&iulfura.qoia paulatim diftiltat.vt 
dicit Senior: S;vocatur animal &ariimaJia: 



t,6 LIGNVM VIT^ 

qui3,vtfcriptumeftin PhilofopSiorumTur 
bs.Noftrum a;s ellvthomo t;Lu!iabetani, 
inam,corpus,& fpiritmn. produxit etia fer. 
peRKin,di£tomPyllionein,idsft,ac]aamii, 
lamfoitidam, quam I'lioEbas, id eft, Sol no- 
ftcrinterfecit.ideft.coagulauitSinigrefc- 
cit. I'eruntquoqi Apollincmphilocaptmn 
Daphnes,eamfugien:eiiifecutuiii. Apollo 
eft Sol nofter.qui in difiillationefcqniiur 
squamMercLirialcmpcrDaphnem fignifi, 
«ataiii . Finxcrunt quotjue Pbcebcm 8c Bac 
chuinfu!lTeIouisfiiios:perPho;bu acBac- 
chuminteiiigjnt ibipbur faperius diclum 
Solem Sivinumiqaodquiadiftillatmn ell 
abillo loue, & illiuspartemretinet,ideodi 
citurefielouis filius.Scribuntetiam Miner 
miiilouisfaiiTeliiiam :nam qiium lupiter 
c8pi!truuinpercui'si!Tct,exi!iit armataMi. 
neruaafuocerebro. PerMineruamintellL 
gunt aqua mercuv! akin, quia in inuit&fub- 
tiliatneruos, id eft, fuifura. lupiter eigo fe- 
riens caput fuumigne, id ei?:,fal illaddiclu 
Saturnum, in quo eft illud fa! mbtile, albfi, 
moiie & humidutn {igtiificatum per cere- 
brum, perdiftillationemab CO ex't Miner, 
uaarmata&induta partem illainfubcilifsi. 
main&fuflLiamMartis. Dercribuntetiain 
. VulcanumadinodumMineruffi amore ca- 
-r ptum,oiiinibus viribusiliamrequebamr:at 
ipfaUlmnfugiebatj&contemnebat: quum 
Tcro 



lOAN. BRACESCHL 97 

TeroiiliVulcanusforr^approximaret.arri- 

picns earn veilHTiencis.rcmenriiu in terrain 
pfKlibidinefudiC.exquofeminefciiicet.na 
lusefttiiius.&ilfadiininacft inpace. Per 
Vu!canuminte!liguiitilhidrulfurdJ61uini- 
.gncm Si Marcem, qui muiuiin hanc mercu- 
riaUmaqiiain liiligiilignificatainperMinei' 
uam, ouiafiinul in luoineiallofueruntrfcd 
quia fa'tild rcparatur. quia diuerfas habcant 
naturas , ideo dicitiir Mineruam cum fuge- 
reiaifuifuripfum il!iappropinquans,cam- 
ouecomprehcnHcns, ancequSmfeparetur, 
fuumfeiiienrel:riq'jit,jd cit, partem illam 
fulfflream, fubtiliisiiriEm.diita Arfenicum 
in terra ip(lusfslisdictiSatiimi:& per diftil 
jationcmnafciiuipuer, quern fupri nomi- 
naui.Gar.ymedem.Apolfinem&Ptiosbumi 
Ccipfa aqua reiinqniiur in pace, quiailla eft 
fixationisimpediitientumiefttamennecef- 
faria, vtdfu vitain humanamfuftenlet, Di- 
cunt ctiam quidaMarirni fuilTe filium lo- 
uisaciunonis.alijdiciatlunoiiisfinepatre. 
ferlunoncmquamiiisfEpeintelligantcle- 
mccitum aeris.id eih, aquam iliam mercuria 
Icm.tamenhicintclligutclementumtcrrs, 
quando dicunt fuilTe lunonislilium fmc pa 
tre. lupiier ergo &Iuno fignificata per elc- 
mentum aeris, poll putrefaction em iunt fi- 
tnul cu Martc; 8c quia illud feparatur i ven. 
ire irtoruin , idco diciiur iUorum filius : fed 
S 



pg LIGNVM VITjE 

quufiliusaliqua in re folet patri fitnilis efFa 
.acinatri.&Marsreuilbdrulturomninoeft 
difsirailc noftro loui, quia Mars eft calidus 
& ficcus,rubeus,duras,fmc fufionc & priua 
tusargentoviuo. lupitercftfrigidusSchu- 
raidas,albus,mollis,furibilis. Si eft argenfu 
viuum mortificatumjideo dicuc iHum fuilTe 
fiiium foiius Iunonis,intcilip;enEt;s eiemen- 
tumterrK, qaoIliamfulfurcftpinglIedote- 
^5: nam fimilitudineinnon liabst cum squa 
mercuriali. Difc. Ncfcioquiddetuisirtis 
expfitionibus dicam:& veluii ftupidus ma- 
neo,8c timeo fi eas alios docere volucro.di- 
fturos me infanire. Raiin. Dixi iam tibi 
emii no pofle ifta inteliigere.qui praxim no 
viderjt : ideo fi priino te coniemaet,poftea 
laudabut.DieuiitpretereaVulcanum fuif- 
ie iouis fiiium ac IuRonis:& quia erat defor 
mis , fubito naEum proie6tum elTein Lein- 
num inrulam .ibiqifaiflc d fimiis nutrituin. 
Qiiod fuperius deMarte dixi.poteft etia dc 
.Vulcano intcUigii qui quia deformis ac tuc- 
.pis eft.id eft, qui antejauationc babel illaip 
;8duftiuamvnCtuo(iEatem, Scnonhabetpar 
les falfugineas,(deo abjeftus eft.quando ab 
illisfeparatuv ob dluerfamnaturam.fullo- 
nem.fpif^iitudinem 3c caTitatem,vt dicit Gc 
berlib.4.cap.i4.8cis.Etiib,;.cap-4.dicit,Ar 
centum viuu ntfti aliudcapere, quaixi quod 
(US namr^ eft.Proie£tus eftcrgo in Lemnii 
infulam. 



lOAN. BRACESCMI. 95^ 

Inrula, id cft.in bociam. vbi fagiits cadunt, 
ideft,ftilf^uragenitac.ivaporibuscatidisac, 
|i«is : &jbi iiiit muni tus , id eft , lotus: ifu 
Hiiis.id eft.sb liis cjui naruram imitantur.&t 
(biEadpcrfectunadducius. ScnbuntVu!- 
anU£nduxilT£:\'ei!erimin vxoremiGcber, 
lib.i.cap.io.uicif^Coiiii-'ariuifurisefiearl'c- 
Bicuin.cjuijduicifdr Venus. Dicun: Apoiii 
nam fuilTe Vulcan; liliu: per Apollinem in- 
tcliiguntSoleinnoilruin.cjui quia eft fubti- 
fifsima pars ipdus Tulfuris dicli Martis & 
Vulcan;,ideodici;ureius films, Difc. Die 
mihivbinajn per lunonein intelli^ant clc- 
menium aeris. Raiin. Dixerunt lunonem 
fuilTeSaLiirniiiii^Hi, & Opis fororis Sivxo 
risioiiis: in parte natam 3ntelouem,fui0e 
deoruiii reginam S.: diuiiJaru , prsfuifle par, 
tabus & matrimoniis :iiieo diciain fuiflTe lu- 
nonem.qcodmstriiTioniaiungeret. Aqua 
mercuriaiisertriiiaSiturnijqusabeodirtil 
1st, Si a kia terra fignificaia per Opim, quia 
illadatdiuitias.idell.aurumnoftriim.inv- 
na diftillatione generamrluno, id eft, aqua 
ilia mercurialis : & lupirer, id eft, fai occuU 
iusinfiecibusc6buftis:dequibusfKcibus 
Hermes,& Meiuedus eius difcipiiJas,& Mi 
reris Philofophus dicunt.In cincribus eft 
quod qu^ris. Hermes dicit.Capc feces qu^ 
remanent in fundo boci3e,&fcrua illas.quo 
niam funi cordis corona, &fublima, quia 
S 2 



,00 LIGNVM VIT^ 
iiibtimatalba vt fal.Idetn fcribitur in Diuin. 
Bfero.Geberetiamlib.i.cap.z.dicit.Fscum 
ftparatienem efle pofsibilem ifaUbus fub- 
iimandisobfalium foliitioncm:<iuod non 
euenitaliis rebus. Modus iauandicas feces 
combuftasferibitin lib.Inaeftig. vbidicit, 
Atramcntum nigra foluamr in aceio mun- 
doautinaquabuUiente.poftcaperfikrum 
aifti!ictur&coagu!etar,&eritpr:eparatu: 
airiprius in alembico ponatiir,& tota elicu 
turhutniditas. Quia ergo in diftillationo 
primadiftiilatearaercurialisaciuafignifica 

tapcrIunonem,&poftea«^'''3'^"'^'".'*'P''*. 
paratus fignificatus per louem.ideo dicitur 
Vribin parw lunoneranatam ante louem. 
Etiftudvoluit Geber figniticarc lib.i. cap. 
II. quando loquens de hacaqaa mcrcunaJi,' 
dixit, lllam potius rouerti d calce fua,quim 
Tooemipram.FerturelTefupra partus, quia 
aiftiiSandoeximit Uuis lerris , & in tucem 
producitnoftmmPhcEbum. PrKcftmatri- 
tnoniis , quia eft medium coniungcndi tin- 
auras, vtfuperiusdixi.IdeoMorienus dice 
b«t,Aoimam.ideft,noftrum Solemnocon 
iungicum corporc fu)furis, nifi mcdiante 
fpiritu,8£ anima non coniungi prseterquam 
<um corpore.i quo fuit extrada : & fi cona 
fus fucris iliam cum aiio corpore coniuoge 
■ Fe,invaiiumUborabis:dicituri"oror&vxor 
louiStquiaeoderapartunataeft^vi dixi)v- 
xor, 



I O A N. B R A C E S C H I. lol 

ior.quia eiufdem fubftatiE, regina deonlm 
gentiliumilgnificatorumpernoftra metaU 
la,fuifura&falcs:nam ipfa regit i!la:pcr earn 
nafcuntur.roluuntur, {ubtriiantur.feparan- 
tur,coniunguntur,moriificantur,viuifican- 
tur,&^fruiftificant:ideo dicitur.Opum regi- 
na.Fingunt etia Venerem filiain fuiife Dcio 
nes 8c louis, & Valcani vxorem, & fuifTe a. 
matam i Marte , per Dcionem , Vulcanum 
&Martein,inte[lgunt ipfumfulfurdiftmn 
viuum ignem & Martem. Etymologic no- 
niinain aiihi abs te repcriri potcrant: fulfuf 
diftum Venus poft diftiilationcm videtur 
vinutn: &<]uia diftillatabeofaJcdi^oSa' 
lurno, in quo eft Luna 8c lupiter, ideo dici- 
turillorumfilius.Dicutit Amoremfuincfi- 
. iium Iouis&Vcneris:per AtnorempolTu. 
nuisinteltigcrerulfurilludfubtile fupcrius 
nominatum Phcebum.quia componitur ex 
Mercurio difto louc, &: ex fulfure difto Ve 
nere:idcoeomdicitur filius.Finguntetiam 
Latonam fuilTe violacain dioue.ob quam 
remlunolouis vxordc cceIo defcendit,& 
ciinDelo infula profcripfic.vbiPhccbum 
8c Dianam peperit. PcrLatonam intelligut 
quod fupcrius de Amore dixiinam compo- 
nitarexIoue& Venere,Iaiio,id eft aqua il- 
iamercurialisdefcenditdcccelo, id eft, a ca 
pite alembic! fac^i inmodum ca:li,in quo 
ccclofuicetiaGanymedes^portatus.id eft. 



102 LIGNVM VITM 

ifti!c3rulpliur:S.:Iunoportat& profcribiti.' 
pfamLatonainin tiociaiSctandiuibimora- 
tur.quodprimoin Lunaiii.deincfeiiiSoJem 
Vcrt!mr.Hocvolnit Gebcrfi^^nificarelib.i. 
cap.17. dicens. Vidimus in mineris sris.i 
quibus exibat aqua.qiiE fecmn fpumas du- 
cefaatfubtiiirsimas Kris,& iHas cotinuo cur 
fuaqufE)aiiat,&i-.iudat:poii:eaccfi3toaqu5 
curl'u, vidimus eas c3 arena ficea per annos 
trescalcreSolisfuiOedecoiias: inter quas 
iauentus eftSoi vcrifsimus. Difc. Si fa- 
perius tibinonrefpondi, fuitin caufa, quia 
cxpoficiones illas fantafticas non intellige- 
bsi»:'sc; quia nunc apcri^ loqucris.potero 
siiquiddicere. Raiiii.Sidebiiotibi iftecre 
brain:,St non capis illas expoSlciotieSjOe fat 
te ?as vituperes : fed quidcis dicercf Difc. 
Volo dicere.Gebefam iiaCuraiiter loqui, 
quoniaoi intcrdum sccidit aquas tranlire 
per mineras , aciccum trahere a'iquam mi- 
ners partem, vtfuprS dixit: ideodicit,vtni\ 
turamiraitemur., Raiin. Niiiiiumescredu 
lus, fi putas naturam potu.ile co iiertere es 
inaurum. Difc, QuidergoinnnebatGe- 
bcr:* Kaim. H^c^eft Vfiusexeislocis.vbivi 
deturapeitinseuinciTelocutum, Sc tamea 
obfcurius ioquebatiir : nam tEris noftri mi- 
nerSjCftilludialdr-ftiiin (upraSaEiirnum.,i 
quoperdiftillatione exit aqua mcrcurialis, 
qujfecuinilludfuifurducitJ'Bbtile.diftum 



I O A N. B R A C E S C H I. loj 

KS.qiioii per continuum curfuiii illorum va 
po'rumaqucoruarcer.dcntiii&cicfcenden- 
liumlauamraruiivncluofanigredine.&tit 
albucelTacuibiiSiiichsvaporibas. Sedpoil: 
ires menfes fit Sol verirsimus.poilia bocia 
in arena vel cincnbus cum igne temperato: 
landem volens verba truncare, expofitio 
Geberi.haruinqi fabularu poeticaru ac Cum 
liuinconfiftitidomnieoquoclupcriusdi- 
xidemeiallisiiunnfecis:iticonoiiainp!ius 
alias fabulas pro nunc deciarabo, quoniam 
exteipfoiiirtiligerepoterisexhiiCjLif fupe 
rius dixi.potirsimum vero fi nomiuum cty- 
inologiam & ilgniticacuiH confideres , qui- 
businfabulisvcuutur Antiqui. Uilc O- 
mnino iosentes ago libi gratias: Ted ad no- 
ftraminedicinartucrttEES.velim fcirenum 
fupradiaal'hiiofophoru inetaila prxpara- 
taScfoiuta intrent compofitiontm noftrse 
medicine. Kaim. Piuries dixi omnia ad 
hanchuius inedicin? compofitione concur 
rere.Et hoc cofirmaJoan.dt Rupefcifia di- 
«ns,Quemadmoduin ccctiJnfmxusS: So- 
ils augiiientaciir aliaru ftellarum influKuJra 
cliam nortrum humidum radicale dii-tu cce 
ium.no folum ornan deber ex Soie.fed ctia 
^ ftellis aut pUnetis.vt eius inflo:cus anoea- 
tiir.&vircus.EthocetiamconlirmatGeber 
infinelib.i.d;cei, QuEcunq;perfectionum 
diuerfiiatesparu antea fiierunti nobis de- 
S 4 



I04 LIGNVM VITJE 

terminatJCjinuetEfunt fn opere medij ac mf 
norisartificij vel operis: fed mmaiorioni. 
resfunteiafde pertet'tionis. Difc. Haud 
credo inueniri Liominem !(ui cbfcunus fcri 
preritiproCTebero:ideon6riijrandumefl:,fi- 
multi ob defperatione eu iacerat. Raim. Mi 
norordoellprEparatio, jn(.]uamulta funt 
vi^Scmedicin!eimperfeti;e:fecandasordo 
eft fixatio.Sc in hac etii eft aiiqua diuerfitas, 
quia no omnia ^qaal iter fixationeitidiget: 
fed in lerrio ordine, id cft.in muitipiicatio- 
ne.quiainmedicinacompleta perueneriit 
omnia ad perfeflionera vna.ideo diciiiur o- 
mnia effe neccflaria. Si vero cercior elTe vis 
horn trium ordinuin esfpoficione effs iuxti 
Geberi mente, lege in fine Summs fu:e,vbi 
delublimacione lotjLiitnr.&pr^paratione 
primi gradus/ecundi & tertij,& vCritate co 
gnofcc&ciusquodcibidixi. Difc. Conce 
Qoinmedicinamineraliac fixa, omnia ilia 
cfleneceffaria: redinmedicina qu^peros 
accipi debeat, fumdubi«s:nam ficiuaquii 
mcfcarialis in mineral! medicina no eft per 
manens , quonia ilia eft Jmpedimentu fixa- 
tionis , its in medicina humanoru corporii 
no deberet ingredi fnlfur illud la fixatinuin 
di<aum ferrum, e^uonia no opus fit earn fixa 
ri:n3iii ftomachus feu ventricuius ca conco 
quere no pofTecvcrupersus de auro di xifti- 
Rairaand. in hoc fac quod volucris , fed rJ- 
bi 



lOAN. BRACESCHI. 105 

liUico,Alb.ir,fine2.Mereor. vbiAuicenriE 
fenient.adJucit^diccre.inopumisaquisau- 
fmnrepenri:potUtas,ilJac!tinciiiaterrum 
eft&multumintsrioricurroborac, Sctame 
jixanoiici[;dt.]aehocc'jgnoicerepo£es^ri 
EQisquie viaentur cummeilicinaeftfinita. 
0ifcip. Gratumeriimiluhocinielligere. 
Raim.Ioannes de Rupe.alque cgofiiiiul,di- 
^im»s cognofci duobus fignis. quando mc- 
dicina hsc riniEa fie & perfeeia: prima.fi vas 
jnauopoiitaefthsec medicina , pofuuinin 
angulodomus.veluii miracnlo & vinculo 
inuifibili ad fc trahet omncs intrantcs.&eol 
circa (e ftaines faciet.cunc complex srit fe- 
candum Ci^xium , fi prsEdiaum vas pofimm 
fapraturritrahsiad feomnes auesodorem 
medicinsfentienifs , & eas circa fe liftet. 
Difc. H^cmihividc'.ur res magna &feri 
impofsibilis. Raim. I'sr turrim fignifica- 
tur fornacuSa pofita in angulo domus .in 
quafortiacula vel furnulo pofituin eft virru, 
in quo noftra medicina coquitur. intran- 
ics in doinum,&: per aues pra;:eruolanres fi 
^nificaniur iiii fpiritus vel vapores , qui vir- 
■'.axscilons volant , & furfum deorfum eont 
},eriongumbocia;colium;quicumfirn^an- 
tur,n&:Vniplius3rcc!idut.&materiaeftcoa 
giilata,iiiktficaEa : &c medicina pcrfeaaeil, 
knoatiaaenexa : Atquevt dicicmagiftcr 
Leoticlius , C02gu! xhitar in modu oui quod 
B 5 



*o6 LIGNVM VITJE 

Knee acumen in fundo ; Superius difta oc- 
eultarunt PoetK.fingcntes Orpiieum ex ca- 
X\i5 sc foni dolcedine ad fe traxLlTu htma ani 
nialia,hc>in!nes,aacs,iapides,arborts2cmo 
tcs:rtrtitiiri'venros:itav[dicanEetiain Pho;. 
bam.arcu acpliiretradepofitisifleciifcca- 
plain diilcedinecantusiacferpcine qui con 
tinueaureum vcIIuscuftodicb^t.Orphei ca 
tu fo'.nrio correptura fuifle, Dilc Hec ni- 
miru;npu!chra eft tabula fciecivcrumfigni. 
ficatuiii&fenfum. liaim. Per Orphejim 
incdligotorain ma£eriatncoagulat3m;&in 
hacmedicinaelt pars vegccsbiiis, id eft fal 
perarborcs llgnilicatuin&hcibas ladetlSc 
pars aiiiiiiaiiSjid elt atiima, & auriim fignifi- 
tat'iiu per animalia.hoinines , Pho:bum , Sc 
pervt'llusaiircum ; parsminerahs eft illiid 
iulphurdidtum Mars.figniticatum per iapi- 
des,iiionteSjOfla,resqac alias durasradeltc- 
tiam aqua mercuria]is,& vapores figoificati 
psrauei,ventos,fcrpences,tauros,&draco- 
nes.qui aureuiii veilus cultodiebant. Nam- 
quevrdicitGeberlib,i,cap,i5.indiftiilatio. 
ne nullum Philorophomm metaiioramfub 
mergitur in mercuric, id eft aqua merciiria- 
lijSole noftro excepto. Per Orpiieum deni- 
qucfignjficatur nol^ra medicina, quK cum 
iitdalcis.fiftit&coaguiat omnia fupradiiia 
fulphura prxparata& foluta:dequibusin. 
tclbgebit Alb. lib. i. Miner.cap.b'.iraft.l. di- 
cens. 



lOAN. BRACESCHI. toy 
i-eos,plii!oro]>hiruprainoiiumftudent,vta- 
quasfaciant, qu^ iiabeant in vircute cJmer- 
laseiementoruinqualitatcs, Scnonactu: vt 
per illascxiccent&coagulcnnd quod tranf 
pucarevolunt.Et4.Metcor.trscT'.;.cap.i.tii. 
(:it,Argen.vjn.inartisopcribiisdc(iccari ex 
inulta aciuitione & mirtioni' fulphnrisnon 
omninoad'jretitis, Dilc. Qj^ild de his di- 
ces, qui conge!ant&fixant arisen tuni viua 
cum herbis:' Raim. His latiscll: vcdicam 
(luod Crebcr f'cribit lib 2. cap, ij. loijuens de 
mcdicina qux coagulat argent, viu. 3c ill i ad 
lijeret in profundo.&ptr minima cum ii!o 
mifceturantc jliiiisfugam:neccllceftillain 
colIigerearfbosiliiconuenienribus.Scfunt 
omnia coriiorafulphurvelarreni cum; & pi 
ruLii infra cotKladir.diccns.Qiidd iquacvin 
que re illius mcdicinatrahatur , dtbccelTc 
fubillaritiKfubiiiirsimiacpurirsimx.exna- 
luraiiii facile adhrrens.acfaciilims; fufio- 
nis in modum aqus fixs fuper ignis piigna: 
namiitiid coaguUbic, &c in naturam Soiare 
conLicrter,vel Lunarem.Etlib.4.cap.!o. in- 
quitXmn nil inueniatur quod il!i magis co- 
ucniat.quimidquodcft fuK nature, ideo^ ■ 
fti ni animus cum iliomedici nam ilii us face- 
re,& lib. 2, cap.17. dicic, Dictammedicinsm 
ficiliHs,;.>roprinquius,&perfeflius iniieni- 
ri a ^blo crgcnto viuo.quianatura ample fti- 
tiir u iiiicEbiiiu9 nacaram propriam , & eiu 1 



io8 LIGNVM VIT^, 
plufqnam extranet gaudet: Et lib. j. cap. 4, 
ait,Argcnmm viuum non aliod capir, qaia\ 
quodluEnaturK eft.Etcap.y.dicitrSi pote. 
ris facere medicinam perfeilam ex folo ar. 

fento viuo.eris inqilificor preciofirsim j per 
e^ionis.Notareig!rurdebes,qu6d,vtdicit 
Gcbercip.Kj.Iib.l.argcntum vmum Philo* 
fophorum habet partesruiphuris naturali- 
tercumeomiftaSiideftfulptiar&arfenicii; 
&cumhis prsparatis facile vnitur ob con. 
uenientiam in natara : & Kec Cant propria 
medicinacoagulatiua 8c fixatiua argenti vi- 
uiPhilorophorum. In lib. Vapomm fcriptu 
eft, Quod qui citovultcoquere carnem iin- 
ponatauqscumcarnefruilum vitri;namvi 
triiiccicas lantij adimit huiniditatisdcarne 
in ebullitione.vtcsrocitoremaneat cotSla: 
fcdcitiuscoquitureacarofivitrum illudjit 
excincreftEmacfilicis.quia illud minus a- 
bundathumiditatemam primum viirura all 
mjid habet humidi quod i plumbo contra- 
xit,quod primum fuit in compofitione.Dir. 
Mihi vidcmr hoc efTe vnum Plinij mcnda- 
. cium, Raim. Taamignorantiam incufes, 
&no!i excellentes homines vituperare, qui 
perfimilitudinemvelperaiiegoriamfuntlo 
cuci. Difcip. Qaid voluitergo (ignificare 
periiludvitrum,carnemS(aquam:' Raim. 
Dixi tibi pcrvitrum intcrdum fignificari fut 
phiir;Et quia.vt pluries dixi, funt duo fulfu- 
rum 



lOAN. BRACESCHI. io» 

„B aenCT>,q«oriim aiterum nominarar fcr 
„„,calidum & (Iccum HU,a pmapat hu. 
„id«atc,quam cepitab co lale <iiclo plum, 
to iquo ipla Venus aillilla»ell:idco cituis 
(oignlaiurS: fixaluripfura argentumviuu 
fiEnificatumpercarnemmolleiTi.fi cuuieo , 
pon.turfulphunlluJex cncrcfan. ^cth- 

ijs iJeftJic'uinf"""" "^ "°'"'"" ''""'" 
KHocPhilofophiotcultarantdicetes.rhe 

faim"lutinaircoiMinotauroinlabynniho 
tuiti tnbus pilis.l'er Mjnotiurura & aha ar.i 
malia f-rocia & vtncnofa (ignificaluraqua 
Mtrcurialis , quaiin bociacoagulamrcuin 
dials (ulphuribus ,& cum noftro Mcrcuno 
diflo lopiter, c fcmper eft plenus Apollinc. 
IdeobascfuntiriapomaaureaobqucAtlan 
ta,iiieftaquaiftave!ocifsima,mcarfufirma 
ta'eft. In bunc propofiEum ciicebatlfidorus 
lib.17 Chakathum, U tllflos serls, filln mo 
dumfaliscumfolecaliJIfsbno&ullviruuis 
aded conariaiua:. quodin Iconnm i vr.o. 
ruraosafperlum tantambabetconftnngcn 
divim.vtmordcrenonpofslnt. Dlfc.Quid 
voiuitlfiodorusiignificareinhisverbisf 
Raim. Per florem Efts voluit (ignilicare fui 
tiir iliud diSuin Venerem Sc as, quod eft 00 
(ultora in fale.Sc fallsnaturaparticipat.&iit 
per calcinationem VI fal , 8e iUud vnilum eu 
aqua noftra mercoriall fignificatapervrtos 
kieones.itainuifcal&coagularinam.vtam 



*jo * LIGNVM VIT^ 

pliusnonpofsitruijihurafoluere.quiaduL'. 
crsiir. Difc. MineraHsmedicina quandiu 
mora tar antequamcoaguleturpoitfuiphu- 
riim&argenuvmi prspsraionun commu 
ftionemf Raim. Inartis SpecuJofcriptum 
ert.Guberna matsriam iliam lento igne.do- 
necmaiorpars conncrtatHr in terrain niorL 
quod eric in (iiebus2i. Difcip. Qusra^iu' 
diiratnigredof Raim. InRofariolcriptii 
eil;,Continuatioiie40.Jieru;r'.!t3tvi:raque 
aqua pcrmancns nigredine tc^b:que niere- 
do fidebice gubernctur, no ;j!us diebus 40., 
durabit.Aduertenibilominus.qcod vbiac* 
ceditaqua Mercurialis. plus temporis requi 
ritur& Ignis pius. Per di;as aquas perijianefi 
tes intetiigit 'd\iQ luifura ex pane tixa. Difcv 
Dixit Geberlib-z.cap.ifi.quod remotiuful.- 
phuris eil caufa varietatis colorum mcdici- 
nse poft coaguiationem : Putabam fulfur n5 
debere amoueri fi Cn a'qua permanens. Rai. 
Dixi materiam noftrara bis fieri nigrum, bis 
albam.btsquerubeam.Et quoniam albedo 
&:nigredofuntco!oresestremi&coinrarij,. 
& omnes ali) colores funt niedjj : Ueo quo- 
liefcunque ob prffiparationein&decoCtio. 
nempaulatimcofumiturhumiditas vniluo 
fafuIphurcaquKcft illiusnigrediniscaufa, 
itapaulacim confumitur ilia nigredo, & quo 
tidiealiumapponitcoiorem. 'iJeodicitur, 
iulphxtris remotioncm cffecolomm varieta 



lOAN. BRACESCHT. -Is 

tiicaurara : Tc! in fulphLiris lotionc manife- 
'ftioresapparcnthicoiores(narnilluderriu 
aien&:tLnflara)qiiainfaciuntinco3guuti» 
,M3ctixionc meJicinE,in qua minor eft vD- 
"fluofitas . & Tul^hur milium eft cum arfeni- 
(o&argcfiroviao.quf culorcsimpcrfcclos . 
confunJmtt. Difc. T3ndem,a7,e.r--inieK- 
plica qijocvmetallo fiat hjEcmcJiCiiia.ilAi 
DixiliaJic mcdicinam non debcrc ex aufo 
,|ieri,neqi!eexargcntr'.net]ucpliiiTibo, neq; 
exftannocoRimunibusicrgocxxrefKritic 
.b«i'eifcrrocommtiaibii5 ; namillainipfo- 
.riiinradicefuiiimuEida,& accidentia faci!^ 
;mnou«ripoffunr,quiaoinnes corrupt! on.is 
,caufashab;nt&calcinationis;Ethocvoiuit 
Geberiig»ificareJib.4.c2p.a.ujccns,Sub(la 
ti!EVeneris& Marti s (communium) deal- 
batiopura eft,&: fimiliier Lunx rubificatio. 
Difc. Hancfcntentiamnonintelligo. Rai. 
Vu!r diccre, dcaibationem,!!] eft arqentum 
viuum,& Luna; riibificaiio , id eft luJpbur 
quod eft rinciurariibedtnis ipfiusar^f/nti vi 
m dicti Lunffi/pTa eft pcvs & munda in eoru 
radicc.Et !;oc voluit Oebcrdicere !ib.2.cap. 
y.Q^u cumexcUifinct Solein, Lunam, ioui, 
&Saturnumco!nmu.ics, ronciudit poftea, 
dicens: Melioreft ergoargcnri viui fftbUina 
lio ab iliis corporibus quibus cum non con- 
uenir,n :'mpc quia munda in radice.Sedcer- 
tum cit artcnrum viuumitiinus conucnirc 



lit LIGNVM VIT^. 
innaturacumferro & sere quim cumaliis 
-ergoabillisrublimari&cxirshi debcntfpi- 
Titus.EtquiccjuiddiciEGeberinlib. inueft. 
Jcalibideprffiparationccorporum perfedo 
ramScimperfct^lorUjintelligirdehis. Dii'c. 
Quomododehisintelligit loqntns dcper, 
fcdisC Raim. Dixihanc artcm non vtiiu 
fovetargentocommunibus.fedfoliimira. 
■ftatdccorporibusimperfeiitis (('tdicirGe. 
bcrin proatnio iib.Inueft.) i^'eque dico per 
commilliionem cum medicina(natii hic fo. 
retrefponfioparumfciensjfcdperreduftio 
nemadprimam matenain& Teparationem 
^cmniumaceidentimn iminundorumfupRi 
induCtorummatensepurjradicali.Quando 
ergoinpraeparationeliEc tnctaiia intrinfe- 
ta turn immunda.iunc imperfecta vocalur: 
■icd(]iandoruntpr£parataj&etiaiTiescolo 
rum confideratiiVnc vocantur perfech . Et 
■itdc manifeftd afferii Geber Sib. 2. cap. 16. in 
'tine, & cap, 7. in fine. Et hsc omnia perfefta 

■ velimperfeflapofTantarapradifiiselicijVel 
'abvnoiilorum. Particularius tatnennot?, 
quodcumGeberiniib.Inuclt.dicit corpora 
perfcfta,id eft, Solem & Liinam non indige 
.Vepneparatione quo ad pcrtectionem , cum 
^'iint iam perfecta (eu pcrfede pr^parata, fed 
-Ttmagisperfeftafiant,rubtitiencur,foliian- 

torque.intelligit folum de fulphure cralTo di 

■ fio lHartc:ijuodprfpariium,vocatur Sol & 

Luni, 



lOAN*. BRACESCHI. -ilj 

Luna.Quiaineoappareirubedo folis&al- 

■ tedoLuna:;vtdiatG-.'berhbro!.cap.i4.Sc 

iljoquensde Msne-.mm eadcm res albifi- 

MCairubificai.KullnJomnccorpiis illnmi 

nat quiactUmnenSc nnCtura,vt dicii Ge. 

berlib.i.cap.i4-F-t *"' bt-tic cimfidcrcb prapa 

mionisirodumSoiis&Luna:lcriptumin 

- iineinlJbtolnLieib-ationis.iruenicscande 

eiTequam fuperms dixi de k-lphuni lotione 

fartacumfaie&accco, Siporteatubtiliaio 

' cum falc arinoniaco , id eli cu fua aqua mcr- 

^ (nrialiA tunc corpus tixuin facmin eft vcr* 

fpiriiualeacfubiihatum. IdeoGebcrinlib, 

InLieftigationis.loquensdcprsparationca- 

ecciacerrimicuitiquopofriintpr^parancoi' 

pora impel fectavel corpus imperEccium,ac 

phurradica)is,5i:'U':''^'^fi*^'''"°^''^"^'''^'' 
' cina.ciscit, Hiccaqvuccmpofita exduabus 
aquis.id^llex hJpbure prseparaio&fabti* 
liato.&argento s'luofimlliierfoUuo.caeit 
noftra mcd icina.St eft argeniuin viuum prae 
paratmn ab argcnto viuo prsparato : Sc ful- 
phurprsparatuina loiphure nonprspara-- 
to, & factum corpus IpirilualcScfubtilia- 
tum & attenuatum . Ei tjuotiefcunqueGe- 
ber loquitur dc foluendo aut fubtihado cor 
pus purum Se pra;parammcum ralcarmo- 
niaco.id eft, cum aqua noftraMercuriali, 
fcinper intclligit dc hoc fulphurc: namneqa 



«4 LIGNVM VIT^ 

argentum viuum nequearfenicajn indigent 
iliafubtilitione:3£ideoGi;berlii) i.csL-, 15, 
ioqucns dehac aqua Mercurtalifjh nomine 
multarum aquarum acutarum, acorbarum 
& ponticamm , dicir caufam inuentioiiis il- 
lius fuiiTc fubtiliationem earum rerum,id 
eftprEdiftifiilphuris,quo.*ianieprepara[io 
nemnan habct fafionem auc ingreHum.i. 
deo amittebatur magna vtilitas jpfius fixi 
fpirinis,&pcrcorcquesaricnici,cjgoddfljl- 
liusnatura,vrdicitGcberlibropnmo,capi. 
te decimoquarco, ideo vocatur luiphnris c5 
parj&fEpevocatarLana.Ervnum fine alio 
noneiTetvtile.imo (vtdiiiiinJibrodiitoA- 
periono)arfenicuincfl;fiiedinm cuniungen 
diargentuiaviumncuiiifulpinire.qiioniam 
vtraquenatunpariicipat.Et Arnaldusinli- 
broFlosfiommdicit.Sperma nQncoiiiun- 
gitur cutn corporenifi Luna mediancf : quo 
niamanimaeftmediuminter corpus Sc Ipi- 
ritumA'llafiiniiconiungir. Diic. Qyialo 
cuEus es de fixis rpiritibus.velim vt mihi de- 
dares dubium quoddain : Nam iuxta main 
fententiammedicina Hec fieri debet ex Tpi- 
ritibus:S;[iocctiamcoRfirmatGeberiibro 
2. capite 1. Sclib.j. capiteio. Quod fi fpiritus 
nonfintfixi combiirunturautab ignefugv- 
unt:fifixiilot,nDnfunduntnr,quoniamter- 
rafunt faitiier^o exfpiricibus baud fieri po- 
teft. Rai-TuKratignisviseratitJCofeqaen 
K 



lOAM. BRACESCHI. ll| 

tjobinfi.ifricientiaiii;neq;cnim fcqueiava- 
letfi i fiipcrjori ad intcrius attirmatiu^ar- 
gi!as:acri ditercs.efi aninial.ergo eft homo: 
iwnon valet Jiccre , fixum eft , ergo eft ter- 
remTi.Namrj>JricusfLXanturetiamfine con-.' 
aeriioneinnatiiram terream.vidicitGeber 
Iib.;.capire6,Sui,-)iurjnpr!ncipioruKprE. 
parationisfum Uk iuo & aceiocalcinamr 
fcadnaturamcerrcam conueriirur : &pofl: 
pevfectain prsnarationem , coniunctutn 
cum Tlio argenio viuo in vltima decoitio' 
nefixaturperfefte,3cnonconuertiturinna 
turamterrcam: Sed argentum viuuin , id 
eftnoHruinfaldiftum Saturnus .fixaturSc 
in terram eonuercitur ob feftinationem act 
iiiiusfisionein,quKfitperpriecipirationcin 
autdefcenfionem.idell diftillationcm, in 
quacorpora dcfccndunt debilia.id eftole- 
um vei aqua Mercurialis & arfenicum redu- 
ftainaquEformam,aucoleipauIa[im inca- 
pello feupileobocia;, acalcibuseorum.iti 
eftab eofale.cuiusfimilitudo eft verse calci 
fimilis : Vide Geberum in fccunda defcen- 
fus caufa . E: ob banc diftiilationem aat 
przcipitationem , cito.id eft in horis iri- 
bus confumitur fubftantia difli argenti vi- 
lli Sc in terram conuerti[ur,id eft inf^ces v- 
ftas in bocix fundo.Fixatur etiam diftum ar 
gentum viuum fiinui cum ftilphurc & arfeni 
«oin vUima decoftione perfuccefsiuam fpi 
h X 



U6 LIGNVM VITJE 

rituum fublimationem, qui per bociffi col- 
lumfaliunt : 8ch«c fixioloiiga eft&tarda, 
vt inquilGcber.libro^, capite6. Difcip. 
Profefto Geber ifte hac in arte admodum 
excellens fuit^&E quia ilium diligo,iTiihi per- 
gracumelTetiUiusvitaminteliigei'e. Raira, 
Paruamilliusaoticiahabcmus.pr^Esrquim 
quod nonnulli dicunt euin eiTe Arabem,Per 
iarum Rrgem,&: partis India;: atquevt fcri- 
bit AldimarusParifienfistnfuodialogo.fi- 
lius fail filiK magni Maumethes : pater cius 
fuitBaldechitaru Princeps.vtifmetGcber 
fcribic in quodam fuo lib. de Regno. Patris 
nomen fuir Aycius cognomento Rafis He- 
bobecheePt!ilorophus:atU Harem, iuxtao- 
pinionem Hali Phiiofophi- Tants vero exj- 
ftimaiioniscft isGeberin Aegypto.vtma- 
gnus Ariftoteles illi cedat in triplici Philofo 
phia : iUicedit Rabbi MoTesin Algorifmo, 
Hermes Trifmegiftus in Magicis.&l^tolc- 
niKOS in Aftrologia qaadriuiaillicedunti 
fed in lua fcientia omnes Philofophidefe- 
runt iUi.Et Pofteriorcs ab illo babuerunt ve 
"titatiseiiisrcientiam.&meritdabeis inagi- 
ftrorummagiftervocatuseft. Difcip. Me- 
rito ilium commendas : Sed nifi tibi elTera 
molefius, orarem vt hsc fua opera mibi dc. 
clarares capitulatim , atque vt banc praxiin 
mulcisin capitibus fparfamordine in libel- 
lujn redigeres. Raim. Rem petis quad 
Philo. 



lOAN. BRACESCHI. 117 

riiilofophoruitinnnov'nquamaggredivo- 
Iiiii:Sed quia in me oon regnat inu.dia &a. 
moreafficior crgate . 1 Jco U ocmm dabitiir 
vltibifatisfiatirtioc,libenrerfaciam:nihil- 
ominus inpr^rcns ulem operum illiu? no- 
titiam nbi dabo.vtex teij^fo facere polsis 
fluodexmcqusfiuifti. Difcip. Tibiper- 
ltu6deuinctusero:Sedadmctallori!mfcr 
monemrtuerteiues.dixifti lupenus hanc 
medicinam fieri debereexvno fdo metal- 
Jo : ergo duo fupradiaa xqualiter bona cOe 
nonpoOUnthocinopere. Raim. Verum 
eilbancmedicinainex ^re fieri pofTe.iamcn 
ferrum eftmeiius , 3c facilius prsparari po- 
tell : ac meiius purificari, Schuicarii propin 
(juius eil: Sc plures habet virtutescfclelles 
qiiira omnia alia metalla : &omneidra- 
\ tione ficaathoritate intelliges. Dilcipul. 
BeneloquerisfirationeprobabisiSedmilii 
,omne contrarium videtur:nam ss ferro pr; 
ftat.qmaminusterreitatishabet.&plusfub 
ftmtisargentiviui, 5c minus aduilibilc eft. 
Et Geberctiamprimolibro capirc2i.dicit, 
Veneremin fuajfubftantixprofundo often 
dcre auri colorem Sc efTentiam , mediam- 
que elTe Solis ac Luna;, ac facile conueni in 
vtramquetin£turam.clTequebonse cornier- 
fionisSc paucilaboris. Raim. Si decom- 
muni ^re loqui volumus,dico fi debercmus 
inie<-rjmrubllantiamprsparare,me!iusfo- 
° hi 



fiS LIGNVM VITM 

ret qii^m ferrum : Sed nos qasirimus foluin 
fpirims radicales , atquc lii ^ communi are 
non debent extrahi : Cum vero laudatKs 
Geber , dico iiluin intciligere ds fyicim ful- 
phureo faperius nominato arfcnici Sc aiari 
nominibus.illudciue oftendit colorem Secf. 
fentiaaurunalleamr.idcftfabtiliaturacfol 
tiitor,quiaparticipatnaturamfalis,&{«ndU 
turiamtione&igmsexprersioncvtargeiu 
Jiaurum.idflftvtilludquodcoinponiueft 
exfale ac fulfureinam fi iliad eflet folura fal, 
faciliterfoluereturififulfuriantumodo.non 
folueretur : ideo folaiiur ignitionc ahdel 
Capcergo fccretu ab ilio. Superius dixi tria 
cflefccfetaA tres vias.ncTipe fii!fur,arfeni- 
eym.argentumviuam.&diucrriincompr^ 
paratiotiem : 8c quia compofitum eft exful- 
fure&argcntoviao.ideodicimrmsdiumef 
fe inter Soiem & Lunam:S; interdum voca- 
lurSol&Lunafimul.intcrdumdiftinci^iSc 
jiaGeberinteliigit fequetiii capitc dicens, 
Mars,ideftAilFiircftlongi^prjparatiomsac 
dura; ob Tuk fullonis,id eft folucionis itnpo 
tentiam : quod d futidatur , id eft fi lubtilie. 
tur & fpargatur in accto per puircfaftio- 
nem fine rosdicina qua ilirqs naturam mu- 
tat.qiiss eft argenmm viaum prseparatuin 
drciornlupiteri&hocfacitin vltima deco- 
fiione , & non facie in putrefaftione, in qua 
fuiphurcoiuHiflum eft Soli acLunj.id eft ar 
fenito 



lOAN. BRACESCHt. 119 
fenicodiao\'fr.eri.<inotl.interdum Solvo 
Citiir it terdnin L\ma:& ftparanncqunlme 
„i|.M.iniiuftii«,quiamiiluiiiafaniiatcm& 
couenier-.tiam in natura liabenl.vt dicit Ge- 
berincapitcdeArfcnico.Etl;b.|.cap.fepa. 
modicit.In corporibus metailKis cominu- 
nibusdaaseirefalfarc^tatcs.Sifupcrucnicn 
Km d.iiiciie remoueri: fed C praiparetur . & 
liuetiir ipnim fulplrar ( vt fuper^us dixi ) in 
eapra.-pVai;oneii™iccmfcparat,tur,&poft 
fimul ittrum cor.iun.amur,& per decoflio 
oe llmi'l fixamur.non mmantes ta r.e m par 
Klixaipfiasfuifurisloti;fuprad,aijergoar. 
fcnicfl&VenMfaciiydeftvtiicad.lUlatio 
ftein vtraooi tinSurii conucrtimr, id ell.fic 
citrinam.quiaparticipat ox albo a:rabeo,«c 
bomeconucrfionisSjpaucilaboris.qnonia 
participat nataram falls: & cum illo conao- 
nitmtia.id eft forai iUi aibi aut aqua Mercu. 
ria!is:ideoindiftillationeafcenduntOinul, 
& diSa aqua nibeaeft vel citrina ob Ipfain 
Vencrem.quasfubmerfaell&in'lufainff- 
trei!liusaquK,&ciirinitasillabonaeft,&m 
hocopereproficiia,ldeoGeb<rlibrofe:un-. 
do,capiteia.dicit,inquiruioncmolei fuTfle, 
vtliabcreturilliiiscolor.quicumilliusaquj 
fubftanlia periiiiftus eft ; &hoc nobis auxi- 
liari poteft inopere; fumus tame ab eaaqua 
excufati ab induratione ac fixione fpirituu: 
namqaandoincorporumhumanorumme- 
h 4 



HO LIGNVM VITM 

dicinaponitur.nonpofruntnecdebentfixii 
ri: cape igituriUainVcncrcmfuper alia cor- 
pora imperfccta,id eft fulphura.in opere mi- 
nori.id etl in pr^pararionsivult dicere quod 
facilius pr^paratur cjuam faiftir : $c in opere 
inedio,ide(lindeco£iionc vUima.Ethocin 
telligit in medicina proliumaniscorporib. 
t^uoniamfacii^indulcedinein conuerticur, 
ifort^nonacceditfulfurdiii-u Mars: fed ifi 
medicinaminerali Mars eft ine!ior,(^aeiu8 
fubftantia fixior eft & iixatiua.fed in ordinc 
iiiaiori,ideftinmultiplicatione(quEinuen 
ta fnit vt opus abbrcuiaretur) netiiie Vernis 
ncque fulfurappominCui' : fed cum vna psr- 
teraedicinxfix?ponimrinuitumargentivi 
ui ant falis prsparaci diSi louis, & cum hoc 
fit multiplicatio:nam hoc foiuit medicinam 
fixam.Sc medicinafixa cogelat & fixac illud: 
itaexierrafitaqua.Scexacjua terra. Iftudvo 
IuitCgnifieareGeberlib.4.capiiei!i.dicens, 
Confiderauimus ob exainen iftius inagifte- 
rij,!ouem approximari inaximx pcrfeclioni 
in opere maioris ordinis.i.deil: mulnphca- 
tionis lEtlibroiertio.capitedeciiTionono, 
dicit.Iouem apprpxiraari maxim^ pcrte£lo, 
id eft medicinse fi^E.quia plus de perfeil:io- 
ne partictpai, ideft, de. argento viuo, . Et 
quia illud babe tfubilantiamvifcofam, ideo 
mukumadbseret So^acLun^e,ideftarfeni- 
f:o:naIn vt ditit Geber lib.priino, capi t. 20. 
ilKid 



10 AN. BRACE SCHI. lit 

Iliad Soli ac Lueik conuenit.id eft.arfenico 
difto Soil ac Lun^: &n6 fempci- ab illis fe- 
parabirur.Et qai fcict iili eleuare vitium fra 
flioiiis corporum.id en:,qui fciet rcmouerc 
Be confuincrc humiditatcm aqueam , ^us 
franeir.idtift.foluit corpora fulfurea.ftatim 
eaudsbitvtiiitateilliuslouis, Difcip. Ex 
iafficienu diuifiooe mihi videtur.vt velis 
concludere,interoiTinesmundiresnone!Te 
iiieliorcm ncc arti noftr^e propinquiore fer 
rocamuni. Raim. In hoc eft occulta hxc 
inedicina. Difc. Nunquam hoc cogilaf- 
fem.imo contrarium crcdebam:nam Philo- 
fophi dicunt efTe ex magis diiUniibus a vc- 
riwte huius artis:& eft magis vile inter o- 
mnia metalla, quia minus habeat argenti vi 
ui. E-t Gebcr lib. ^. cap, 9.dicil,corpora im- 
perfecta qiiE plus habenc argenti viui, pro- 
pinquioraede perfeftioni.Etiib.prsdiifto, 
cap.y.dicit.Ea corpora quE plus habentar. 
gentiviuimaioris efieperFeiftionis:&qu« 
minus liabent.minoris effe perfe£tionis. Ec 
pnuatim loquensde Mirtejib.i.cap.vlci- 
mo inquic.Mars inter corpora imperfefta 
in tranfmutatione , eft traftationis aat prs- 
paranonisdifiiciliina;,laborisqilongifsimi, 
obfuEfiifionisimpoicntiara. Et hoc idem 
faieturmuiEisinlocis. Raim. QuandoRa 
zes clare iocutus tft Je Marte.tunc iocmus 
^ftderaprjdiilo fulfure crailb.quod qui* 
^ h 5 



122 LIGNVM VIT^ 

ininus habet argcnti vJui, Sc magis terreum 
ac fine fufione eft ante pr5eparatione:& eft 
fine folutione, quia no nabet naturam falis: 
ideo magis imperfectum eft omnibus aliis 
metailis intrinfccis , Et quia eft quafi extrin 
fccum argenioviuo fuo.idcofeparaturab 
ilto, neqi vniri poteft line fubtilifsimo artifi 
eio : & cius prKparatin longiTsima eft ob 
inultamyntSuofiiate.tcrrcitdtemacduram 
folunoneTTi:hacdecaiiradki[ure/re ex ma- 
gis diftantibus a veritate huius arris. Difc 
Semper hoc refugium habes Je metailis in- 
trinrtfcistGeberdicitfcmanifcftafTc mate- 
fiam banc pluribus in locis ac diuerfis capt 
tibus.Si dices ergo materiam illam efTeMar 
tern, ac per Martcmintelligam fa! fur. ergo 
quando dicctcapeMarrcra.capiafulforro- 
lum,&: in errorevcrfaborraut materiam iiic 
Btrternominauitquam Martcm.atq; hocpa 
fto non manifeftaiiit.fed occultauit.Quan- 
do igitur difcernerc potero quod per ferrfi 
illedc communi fcrro intelligat , aut de Tul- 
fure^ Raim, QuandoGeber&alii Phiio- 
foplii dicut Martem efle calidum & ficeum, 
atq, rubeum, & lingere Lutiam , ill iqi attrii 
buunt lupradiilas propnetates,& apertd 
de fua pnparationeloquutitur, tuc fis cau- 
tus.quia de fuo.fulture intelligunt. Difcip. 
Nonnc Geber fcribit huius artis praxim^ 
Raira.Scribit. Difclliuinigiturioqui opor 



10 AN. BRACES CHI. ilj 

Mt de prsparatione ferri communis.fi in il- 
lofitfecretu. Raim. Loquitur, fed occul- ■ 
liideft.mcapitibusgeneralibus, quidolo 
fluiturde mecallorum prEparatioQc.mar- 
chafiia.fuifi^''e'3''genroviuo,rslibusacfimi 
iibus. Difc. Qaomodo ergo fecrecu hoc 
manifcftauit , & hac materiam in diuerfis ca 
pitibus:' R.aim. PluribusinlocisdixitPhi 
Jofopborum fecrctu cfle in Marie, quodq; 
j)!iiin accipers debeamus : & quauis Tenno 
jlleinteliigi porTeEdefulfure ,aut videatur 
inaliudpropofitu dii^u.tameillifufficitdi- 
xifTcmasimufecretumelTeinMarcc. 5c de 
hoc etiam allegauit aliquas raiiones : quB 
quamuis ad almd propofitum videantar, ta 
men concludut deMarte. Difc. Iftudefl: 
qtF fummopcre Tcire dcfidcra: ni eft coclu- 
fio eius oinnis mihiquod dixifti. Incipias 
ergo autoriiates narrare,8c poftca rationcs 
adduces. Lib.i.cap.iir.dixir,argenEu viuuin 
facii^ omnibus metaiiis adfiErerc, fedMar- 
tinoliomodo,nifiperartiiicium:abiftoccr 
leleligit&capit maximum (ecrecumiabi- 
fto,ideft,aMarte. Lib.;.cap.p,dicit,Iouem 
approximari perfeiflo : Saturnum minus,& 
minus Venercm, ac multo minus Martem, 
a quo perfeflio depedec, a quo.id cft.a Mar 
te,Jepcderhuius medicine perfc^lio (qua- 
uis alicubi textus hie fit depraiiatus) & in 
fupradiftoloeodicit.csuram impedimen- 



iz4 LIGNVM VITJi 

ti cuiusqifufionisefTefuIfarfixumiabhoc 
ccrt^ colligere pores masiinum fecretuin 
ahifto.ideft.afdfarefixo^perqijodiRtelli- 
gitfermmeommune'.nammaiorilliuspars 
ellfulfurfixum&terreLimJdeonon fundi- 
iur,Etdenoininatiofit:lprEdominante:8c 
hocmodo iliudintelligiiur quod dixitlib. 
j.cap.y. loquens de fulnire fixo : nam vt di., 
xitlib.2. cap,i8. Corpora imperfeaa fixan- 
mr per fuamca[cinationem,& panes fubti- 
liantiir per igncm: Ted partes falis quK i cor 
pore fixo & calcinate refoluuntur, foluun- 
tur.vtaitlib.^.cap.y. DicitetiamGeberin 
TeftamentOjMartemquifubftantiffitfix;, 
ideo meliorem efTe inter cstera corpora: &c 
liocintelligipotcftdeferrocommuni.&de 
fuifure fuo.In i.etiam lib.cap.iy.dicjt omnia 
inetallaconuenire auro.& vltimu efle Mar- 
tcm-.&hocefls vnumexnatura:fecretis.Et 
jib.j.cap.fi.loquensdeMartiseiTencia.infi. 
ne cencludens dicit,LaLidetur ergo benedi 
ftusScgloriofusDeusaitifsimnsqui ilium 
creauit.Sc iili dedit fubftantiam Scproprie- 
tacem fabftanti^.quj nulli rei in nacuracon 
ucnit.vtin illavllo artificio perfeiSiohEC 
jnueniri pofsit, quia in illo potentiam pro- 
pinquaminueniraus:nam ipfe (fuaincal- 
. cc) igncm fupcrat.&abcononluperatur: 
fed admirabiiiterineorequiefcit.iliogau- 
denSiqaiafemperfitperfeftior, Hocidem 



I O A N. B R A C E S C H I. 'U 

^rif.aiausiiiKoraricfcripfit.dicciis.Mani- 
feftum ell corpora efTe mainris ptricciio- 
nis.ouKpiiisli^bemMcrcunj: &quKir.i- 
nus de illo continent, lunt minoris pcr+e- 
a.onis. Laiideturergorerumomnuimopi 
■fesDeiis gloriorus&c bencdicius c30i?^tor 
oplimus & altirsimu!.,qui ex vili previoium 
creauit. Dikip. Quid volebat fismficare 
inaciftcrArnaldus:' Kaim. Volebatdicc- 
rc,i:;uod a v-hori curpore metallicojd cft.i 
fcrro com!Tiur,i,qucd in naturafua & penes 
vuigumviliiisea.Dcusereaakhacprecio- 
fjinmedicinam:&:quamnisina!iud prop\> 
filumexirevellevideatur,ni!iilomiiius i!li 
&GeberofatJseftrccrcriimmanifertalTeil- 
iorom Icquedi modum inteiSigentibus.Ku 
dicnus Miilofophus apcrt^ manifcftat fe- 
tretuminMarie.dlcens.Sciinusomnenie. 
talluin in fuo occuito conrinere Solem & 
Mercurium ; & nos iam extraximws a feiro 
srgentum viuum , & ex illo poltea fafla eft 
nicdicina.Sc ex itlius colore bonum opus fe 
cimusinigniumtcriniro. diciieiiamfupra 
ductus : iJico maiorem petramcGeMercn- 
rium : & iftc eft qui cxtrahitur aiapideque 
dicemus : exponents ergo quid fic ille la- 
pis, & modum extrahendiargenmm viuum 
ab eo. Lapis ergo ex cjtio clicitcr argentum 
viiium.vbiqueinuenitur,omneshatcnt,& 
homines eo indigcnt,nomeii eius eftMars: 



125 LIGNVM VITM 
ijlumergo cape&bene coterc fobtiliterStf 
laua. Senior Philofophus (licit : Loquitur 
ferrum.Sc dicil. Ego (.iurnm fcrrum.cgo for 
t^.conterenSjContrito exme bor.umomne 
hac in arte eft, &: tux, & f^creul fecrecorum 
permegeneratur.Dicuntetiam Auicebroa 
&Razes, Corpus ferri eft corporibLisfor. 
lius.Si elt Indorum lapis , & eor5 voluntas 
magis in iiio eft quam in alio corpore:il!ud 
elegeruncfapientfs. Difc, Sinaspronunc 
has fententias : fi aliquam rationein habes, 
prome: nanyratio mc magis in veritate coa 
lirmat. Raim. Superius dixi,qu6d iuxta 
Geberi fentcntia in Tefta:nento,fvlars,quia 
fubftantiamhabetfixa, eft inter a!ia corpo- 
ra melius : Sc quamuls per Martem intetiigt 
pofsit lie rulfbrearfenici.rerpcfW quod crt 
minus lixuin.wmcn etiam de fen-o inteJligi 
potcftc0mmuni:quonianiil!atnmeta!luin 
habeitantumfulfLirisfixi quantum ferrum 
commune : in prsefentiarum vero per fub- 
ftantiam fixam intelligo fubftantiam ter- 
ream: namque.vidicitGeber lib. 5.cap,6.Si 
falfurfixumterreummiftumfueritcuinar. 
gentoviuoterreo.exhis fiet ferrum com- 
mune. Difc. Hjcnon videturmihi ratio, 
fed irrationalitas,creaere vt ex maiori terre 
ftreitate fit ceteris melius inopere noftro; 
nam mcdicina noftra fit ex materia purifsi. 
ma & feparata ab orani terreitatc fupertl 
Raim. 



10 AN. BRACESCHI. 117 

Rsim.NodicoferrtterreitatcselTehocino- 
pere bonas, led aio fpirity natos & nutritos 
inferriterreitatemeliores ene&efficacio- 
res fpiritibus alitis in pauca alioru metallo- 
ril[erreitate;&:haccgorarionefcripfimlib_. 
Secret.nat.dicens.Terraobvimiteradioru 
corporu calc-rtm qui totinu^ in iJli influit, 
continet tres prinupates partes.iiempe am 
ma!e!n,vcgetsbile,&mincraie:Sieli:proda 
fliuarerfladeorerrlbiliuvrnamrinopoC 
fint:idqd'a]iiselemetisn6euenit.Et<^uaro 
resal'qua magisinterreftre eltfmetuvn d_e- 
fcendit.eoimgis inccelefti virtute crefcit: 
ergoa(]tie&rpiritus^runtterreftriel.emen 
toimmerii, obfimilitudineinmaccrTanam 
rali.imitantur & trabut proprietates ac vir- 
lutes maceriEe ac loci. Difc. Mihi vi'dcmr te 
CO in loco Icquuiu efTe de elementis mundi 
maioris. Kaim. VolentesPbilofophioccul 
tarebac fcientia, fcrip^erut ea fub eleinento 
rumnominc,Scnoininarutferru,Minorcni 
mundu: Siquiaplusterraparticipat, ^alia 
eleineta.idedfpintus&aqu^illiusruntaliis 
Virtuofiores.&iliiruntnominativegfiiabi- 
leE.animales&mineralesi&hacde caufa 
Pbiiofophi noftri allegat diuina iiia rsnten- 
liam: Nifi granu frumeti cades in terra mor 
luum fuerit.foium ipfum iTianet:fiaiuein 
moriuum fuerit.multum fruftum affert. A- 
iiaratioallegaripoteftadprobandufetrvius 



nS LIGNVM VITM 

quantamcunqi aiiismetallisterreftrias fif. 
tamencfleperfeiftiuspofl: prarparationem; 
naminfehabetomncscauiascorruptionis, 
(lLiasGeberrcripfi£)ibroj.capite6, &facitd 
corruinpitunEtc^aiafiiE terrertreitatesno 
i'lint bcnecomiTiifiK, &nonhabentaftiniia 
tem vel conuenientiain cmnpartc radicali, 
ideo rueJius&faciliusin fcrro feparantur, 
quim in aliis metallis. Ideo Albertus hb,4. 
Meieor.tract,4.csp.5,dicit,Fermti) ei\ mal. 
Jcabiic, Si etiam liqiiefaclibiie ti forti igne, 
lamen mil! tumli abet icrr^.&elrmirabiie 
in Tua terrellreitate: qiioniaiii qiiando aqua 
faciliaspatiatiirabignetiuam terra, tamtu 
in ferro citius a commiUofoiuiiurterraSt 
comburitur, (jodin [ubftar.ria magis aquea, 
Et huius caula eli.CjuiaEerreum.qiiod eAin 
feiTi compoficionfl eft lumlcnium, no bene 
depuratura nee bene comitiirtain, Huius fi- 
gouin eft.quiafacilii rubigincixi coirahit, & 
qaandoinignecombun£Lir,iiiiiIia;sdull;E 
terreftreitates ab eo cadunc, quonism terre 
ftreillius porofuiti eft,& ignis ab omni par. 
lepotcftilludcomburerc-IdeconJiiinaiGe 
l3ei'Hb.4. cap. i4,loquensdehac calcinat to- 
ne acfeparatioefub nomine cineritij dices, 
Corpora ilia imperfefla qn«plushabettcr 
reitiiis.minus in hoc examine perdurar cal 
cinationis&feparationis,quia dtiuscalci- 
nantur, Sccorutn terreftreitates faciJmsfc- 
paxamur: 



lOAN. BRA CESCHJ. «7 

paraniur; fed cjusE mctalla minus habet tcr- 
Kftreiiatis,plusdorantineorum prxpara- 
lionisexEmineiqLiiadifficiiiuscorrumpun 
tor, Sceorum panes terreffi difticulter fcpa- 
Mimir.&mnnifeil^ vbifupradicii.Martcin 
jtVcnercinreceirariofepirariatomn-.irto 

'' plusqiiim omnia aiia metalia : & rationem 
adducitcu in loco & in fecjtieti capiierquo- 
niameorum terra- dmerfe iunt in fubftan., 
tiai parte raduali: &obhoc rtluirat fufio, 
ciiuerfa,&fpifsi[udo,& raritas.qu^funteo- 
romfeparationis canfa-Hic ratio tonfirma. 
lurexeoquod <iicit Cieberiib.2.cap.7. ia- 
QuensdeMcrcur:] fublimatione : DicJmu* 
ergo ingenium iepatadi terram fupcrttuam 
iMercurio.idcll:, falccfie comiiuftionem 

■ cum rebus, cmn qui bus affinitatem non ha,, 
bet.&inuhoties fublimationem feudirtil- 
jationeiii eius a fa:cibu:: reitcrart- : &:!ixrcs 
futUvckitL taicuin.& caix corii;ii ouoram, 
&marmoris aibi luniliier.Se vitri minutirsi 
m^ triii.St omii; gcnere falis prafpara:i,& fi- 
milium: ab hiscr.iinmundacur, leiiabaliis, 
cumquibtisconutnit.nonmundatur, pr^- 
terquam acorporibusperfectis, i t^uibusfi 
pofieseximere,munduLne(Tet:quianiunda 
funt in radice. Difc. Milii vidcturin code 
capitc contra diftionemiiaberirnainioques 
dc hacfubliinationeGeber dicit.Quando 
^idebis argetum viuum vx aix sUbifsimum, 



,j8 .LIGNVM VITjE 
Svilntimortmimadhtrerelateribusaltra 
bici.tuncreiterafnpereum fuam labium, 
tionem line fadbus.Primo dici: ems fobi,, 
matioi!erar=iter»rideber=eomfcc,bus.pc. 
Ilea d,ut fine fecibos. Raim^Dicerent a. 
lioui priraaili acfecnndam fubi;,r,,t,onem 
„o„ eft eandem. & primo debc; cum fee, 

cibn!fublimari,&po.«°=ff='.''" ■'«■';"• 
eftvnicarubliniatio,idcft.r<>luiio.ldeok,. 

redebes, quod ouandovolumusnottrom 
fal diftillare,qac,d eft argentum v.unin mor 
tificatum, aibi eft, & panterlus tertai kint 
alba &hibentcmntajc>>(;md;tndinem& 
mamore albo, & aliis ficibos fnprad.aiS; 
cum quibus afiinitarem non habct, & ideo 
facilirepararipolTuntafale ferri. IdeoGe. 
bernonintelligitvtartjficialiterimponan. 
lurffficesillBcxtranea::fedvuItdicere.na- 
turalitet efle coninflas aliquasterreitaies, 
cum quibu! noahabet in catura alfinilale: 
Seideo non impones faces extraneas:quia, 
TtdicitGeb.lib.z.cap.9.Qoicqnidignitio- 
ncfublimari debet.debet line farcibus lubll 
mari,quia in feipfobabct faces fufficienies, 
imd fuperHuas: Sc huius Ogni ell lua fobli. 
mationis difficultas. Cercum auteincft in 
arfenicifubiimatione,c]ua terreilates ^di. 
flofale fepacatur.fublimacurciiignitiQne, 
vtdicit Geb.iib.z.cap.I. ergo no requirun- 
tux faces extranca.Etquicquidfupradixi, 
declS' 



t O A N. B R A C E S C H I. tt^ 

dEclaratCteberinloco.vifupridicens.SeJ 
parstiofarcum ah ipfisfalibusfublimandia 
cftpofsibilis rb folutroncm ialium.cjujrea 
fliiisnoncon'jenit.vtdicit Gcbcrlib.i.capJ 
J5.&cap,n- in tenia Dcfcenfionis caufa.id 
eft,tii(iillatioDc& foictione fupradiai fa- 
lls :& in lib.Iniiellig.cap.de Prsparationo 
aceti acerniiii , & leijuenti. Di(c. \'cllctii 
Vtdeclararcs i-.liiidiiubiiim :Oeberdicitin' 
l,Jib.c.ip.2.loqi:es de fscibus i quibus deJ 
beiDus Ipintus iubliin are, quod debeacma- 
icriaeli^i cum cpa magiscoiiueniantfpiri-' 
IiisfubliiTiadi,& cum ffuavniancurprofun^ 
dius Stperm-nima. Erco itilocorationem 
adducJt bniusiergo iftud contrarium eft iUt 
(jUodTu peri lis dix:t; ncmpequdd volentes 
nosfubiimare argcnmm viuum,debcinus 
itludcumfxcibus vnire,(um quibusneqi 
affiniiate habct,ncq; conuenientia. Raim. 
Siiperiusratisluiic rubio refpondi : quum 
enim Geber dixit, dcberenos feces ebgere 
cuquibus conueniunt.voluitfignificarena 
eKtraneBsfzceBacciperemus,ied vt fubli- 
marcinuscuin (a: ci bus natural iter per mini 
mavniiis&fixis,ideft,terreis:&iioc]oquc 
di modo mniti Philofophi vtuntiir: nam di- 
tunt. Cape lalem vel taiem rem,S( mifce fi- 
niul:& nib jlominus nihil earumrerumap- 
ponitur:fed hocfaciuntvt indignos deci> 
pia:, Sc per ilia verba fignificarevoiutjinfua 



^o LIQNVM VITjE 

matcrianatntalitervniumdTevnaraamal 
tcraitjre.li qaai cum lilis Cmil.tudinclti lia. 
bont.Sca noandoQcbcrdimt.vi fasces ca. 
pctemus, cii qu.bos ipfm.1 argetuin vmum 
!,OIlhab«a(finiiatem,«lconuenientiaiti, 
voloit (ienificatc illas terreitates argent, vi 
uiMartifnonhabereaffitiitatemvelconoe 
.nientiamct.miilo.(vthabet.tal,orumme. 
lallonim terre.t.tes) lu.inu.s natural.ter 
& perminima Cot vnit?.Ex iupcnori rat.o. 
nefequitBr, fpirilMl *"■"<> '"'''"""°* P"- 
riorcs elfe, qui™ (i J<liiocanquc alio raetil 
It. fobliii.arentur.Naii. terrcitalcs & alia at. 
cideotia foperindoaa prime Inatenx rad.. 
cali.melinspoiruntiferrofeparari.ciiquo 
, affinitatem non habcnt , neque font bene 
co.n.ilifta,qualiiinqiiocunoueat.omctat- 
lo^cum quo inaiorem fyir.boieitatem & c6- 
uenientiam habcnt , atque arft^ conr.milk 
font. Aliam huius rationem adducit Gc. 
bcr!ib.2,cap.2.nc.npe, quia ferri feces fixE 
funr, id eti.terrea;, qiiS.n fubliinatione aul 
folutlone afcendere non pofrunt, & fpiri. 
loumimmundicicn fecu.ninfuodoboc.as 
i-ctinent.itavti'pirituspofsintpun&.iinn. 
di afcendere. Ferruoi quia terreilr.us elf Ee 
crafsius in natura ceteris metailis,qn§ font 
magis aquea magisq. fobtil.a in fubliantia, 
ideo melius eft ali.smam eius Merrurios.isl 
eftjfa! prjparatus, vnitur cii fuo fu.furc non 
foliim 



rOAN. BRACESCHI. iji 

foliim vt cerationetr prsebeat Sc facilem fa- 
jlonem iiii , ied etra vt feruet illud a combu- 
ftione ; nam elt propriecas faliuin pr^para- 
lorum vr anre fufionein haud vrantur, & vt 
fpirituiji fulfurcLim commilluin faiaenc a 
combuftione.vtdicitGsb-lib.z.cap.iS-Sp!- 
ricus ergo Mercurialis.qui poft aicjuaies pr^ 
parationcs fcruabit magis nacurara corpo- 
ream 0.i\ Talis, tuebiturmagis ipintiisfulKi- 
reosacombal'iioneinaqiio is fubtilioretl 
&roiutior,eo magis ad ignis naturain acce- 
dit.&cancd ciiiuscomburitur.vtdicicCie- , 
iib.2.cap,i.Sedceri:ucft,qacdfiomnesme- 
talloria fpiritus mercuriales squaliterprs- 
parari poir.;nE , Marcis fpiriias (eruarct ma- 
gis cralTiin Sc corpoream naturam , idcirco 
minus comburerecur, & crelius feruarctur 
fulfuracombuftione: Sihocprob'arGeber 
.lib.^.cap.y.dicens, Sabcjliorres in fui nata- 
ra,{i ad naturam terreain reducatur, id eft, fi 
ca!cinetur,& in Talis naturam reducamr.ma 
gis fubriltatur , ergo magis foluitur. Quo- 
niam verd meialla omnia func in ipforum 
natura fubtiliora ipfo ferro > ideo .equaliter 
prseparata magis fubtiiianlur&foluuntur, 
& facilius comburutur. Hoc totum fatetur 
Geberlib.4.cap.i5. ioquensde fulfurefub 
Marcis no nine, dicens, Q^iando Mars vni- 
turcorporibasmultsebumiditatis, ilia com 
bibitobpriuationemmullKhuiDiditatiSjSc 
' 4 



4,8 LIGNVM VIT^ 
idco illis conuin£lus no inflammamr , nedj 
COtnburitur,n.ifirmtinflaiiiniabilia,veleoin 
baftibiiia corpora cum eo commifta . Idem 
confirtnatlfidorus.dicens.Stannumtnetur 
aliametaUaabigne;3£quaiTmisa;ri3natura 
&ferridurifs!ma nt,fi fuerint fine ftanno, 
combui-er.tnr. Per ftannum, res & ferrum, 
intelligitderuprad!ftisintrini'ecis,Vi-.Ken- 
lias quoqs in fiio Naturali, lib.7. cap.90.di- 
cit, Sal qui cu Hmatura corporis in igne mU 
fcetur.in igne tuetur illam, np com'ciuratur: 
perlimamra corporis intelligit TulfurprK- 
paratum.vtargeci limatura, Albcrtus etism 
lib.j.Mineral.cap.i.dicit.PropriumcfTeo.. 
niniu'nmi;tal!oram,idel't,imperfi;^orum, 
vt videaotur incompleta efTc in fpecie , & i. 
4eo funt in omnia canuertsbilia: Sc rcftrin. 
gens banc porsibilitatem folnmmodd ad 
Martemfab nomine fuifuris libro^.cap.i. 
probat illam effc inconcQctum.^c nonter. 
niinatum:8cdicithanceiusinteiiiperieinfa 
cere, vt is omnium elcmantorum materia 
Vniuerfalis efTc queat.&in omnia metalla 
'conuertibilis : nam ipfc abundar magis TuU 
farealiis mecallis. Alibi Alberr.probacafer 
TO debere noiiram medicinain excrabi:nam 
itludeftproprmm miijeralc medium ^ nam 
ra incofl:um:nontamen vcexeopernatu- 
ram aliud generari pofsir.fed quia ab co per 
(irtificinmhKcnoftramedicinageneraripo 
■ ■ : .teft; 



10 AN. BR ACE SC HI. 1^ 

hft: i Jeo lib,5.cap.i. ita d;ciE, Quicquid all- 
qua ex parte iapitiam pafiionf participat, 
fc ex pane mctiilloiunipropnelalcm, dici- 
mus J liudelTe medium minerale: nam lapi- 
dumpropriueftnonliqucBeri.metallorura 
autemli^ueiieriincalidoficco: flcideolapi 
desfufi:ingenere ficcorumScterric: metal 
Javeroingcnerchumidorum.Quoniamaa 
tcin h^ propriecaces ferro conueniunt.ideo 
illudeftvemm mineralc medium. Etquia 
rnultam terreitatem participat, &fubftan- 
liamraxcam.quanonfunditur.ideoaPhiio 
fopliisnominatur lapis. DiTc. Albert.Iib. 
f.cap.fi.probatmarchafirameifi; hoc mine- 
rale medium,ne(];deferr0 loquitur. Raira. 
Ob fub!iantiis comienientiam & nomiois, 
Ptiilori>phi fub marchafit^ nomine lociili 
funt de ferro comani.Et quia.vt dicit Albcr 
lus, vbi fupra, Medium habet naturi infor- 
meiii.S: fonnata, 5c diftinfti extrcraa pofsi 
dentridcoexcrcmaformata&iiilliiifta per 
arrejn&naturareducunturamcdiis.Etval 
de confiderare dsbemus medioru naturam 
ad meialloru traiifmiitationem.quia in iliis 
eft mattafcientia com quE qusrimus Sc co 
namur inuice couertere.Omne id brenibys 
verbis ipfe Alb.lib.j.Miner.cap.S.cocIudit, 
dicens, Arshocmodo procedit.nempe v- 
num metaiium corrumpens.iliudque i Tpe- 
ciefuarcmouens.&cam auxJiio reruquE 
i 4 



IJ4 LIGNVM VITX 

[ant inipfafpecie metal!ica,inducens fpe. 
ciem aitcrius nictaiii. Mulcas iaudes Ami- 
quifeiToattribu$rc:inter;jiushsc vnacft, 
Quoii dic5;ferrum elTe proprium mineram 
argenti viniPhilofophuriim. Razes in lib. 
Diuinit.dtcit,OccultLi:n.fer!-ie[1:ai-gcntmn 
viuum.Ifidor.iib.Kj.iiKiuir, Argentuviuura 
prficipu^ in metallis reperirur , & tantE eft 
virtHtis,quod fi ponas centenariu fasorum 
ruperJ'exrariuin(ve! m odium) argenti viui, 
ftatim rcfiilit graiiitati : quod il fupcrponaj 
auri fcrupuium , ftacim eiiis leuicarem in fi- 
nurafuurecipit. Difc. H^ud alTequorqul 
pofsibilefirvt argerum viuumpofsittantu 
lapiduEupondus (artinere. Raim. Annon 
cernis Ifidorum loqui de argero vino quod 
in metallis cfti&maxim^ in ferroC'nain illad 
fuftinetinultamJapidum ftibftantiamtfedii 
eius Mercuriu diftilies , in eo diftillato fub. 
inergitur eius fulfur diciu aurum , vt inquit 
Geb.lib.i.cap.ij. Dicir Arcs PKilofophus, 
Cape falcomune, fed dico omnibus metal- 
lis commune : neq; inteili^^as lal marinu: S: 
fcias quia no agnofco aiiud fai.neq; aliud a- 
' tramentu.eo exccpco quod in capilhsVirgi 
nisPaftbalisilat. Dire. Ncfcio qusfir Vir 
goPafcliaiis. Raim. Anriquibicfcientiam 
occultaruntnoroiumfcriprui-is.redctiava. 
riispiauris.'chai-aaeribus.cilferis.moftris, 
■ & animalibus; idco in ipTorii templis pinge 
■ ■ bant 



lOAN. BRAC E S CHI. i?^ 

bant illas poeticas fibulas, in planetis.fignil 
cceleiiibus, mcnftris , animalibus, & alijs fi- 
gnisrncque intetligebauturpraiterquam ab 



bis qiii 



huius fcieiidK notitiam habebant. 



Virginem Paichalem jjingebntinfovir.ama 
!ieris,capi!lispo[thijmei-c)srpariis,inquord, 
fammiiateeraEMercuri)cliaracler,ir, medio 
eracaiinidia Luna, in extremaaatcm parte 
Solis character. Difc. Qui^'i^''esfignifi. 
cabanr:' Rai-n. VirgoPartiiaiis.herbaeft 
namralis,qi3xcumMartc fimilicudinemha 
ber:I<ieo i-'hilofophus loqucns per fiinilicu- 
<lmem,dicitfealiudralaacfuIpburnoagno- 
fcere, iUo excep:o quod in partibus fubtiii- 
bus 3c radicalibus fcrri fitum cft:red Mercu- 
riusprEparatusaataquaMercurialis.fubti- 
lior eti alciasque volat fole non prsparato 
dido Luna: Sclulphurdiiiriimauruinobfud 
colorem rabeum aut citrinum , eft iftis gra- 
uius. DicicetiamRudienusPhilofophus, 
Huius op eris initiumeft quandoSoleritin 
Aricte, Kt Arift.inlib.Sccretumfecretoruin 
ad Aicx, digit, Vertunc incipit , quando Soi 
Arieris lignum intrat, Difc. Credo eos io- 
quide primoi|nis gradu.ideftdeputrefa- 
itione, qui cHe debet Icuis, id eft caljdiis& 
ha!tnd«s,v[ eft aer tempore Veris. Raim. 
Sitiibeneinteliigis : (ed quia Aries eft do- 
mus Martis, ideodicere volant principium 
materiaie huius medicine effe Martem. Ra- 
i 5 



<5« LIGNVM VIT^ 
2esio]ibroDiuinitatisdicit,Accfpepetr3m 
poft ingreffam Soils in Arietem.&ibide ait, 
Dicohanc remeiTe animalium cahdiomm 
&cKtcrismeliorii,kl efthominis.caiusco- 
plexiofitcholerica. Difc. Superius dixifti, 
hScmedicinahaud fieri exanimaiibus.nijc 
ver6dicisexhoininciicri.Rai.Hichomoca 
Jidus & biliorus eft form . Razes dicil, Mars 
in profundo eft calidus & ficcus , igncns & 
ehoiericus, ideo homines qui fub Marte plj 
ncratiafcutarfantbellicori&cholerici.Fer^ 
rum vocatur homo Can lis &iuacnis,quiapu 
i-mneftinradice.&qaiadurameHr&force. 
Vocamrhomoquiahabetanimam,corpus, 
&/piritum ( vtniperius dixi ) bonum iiimi 
nietallam,qaamuisgenitumfit virtuteom, 
niumfteiiarmn&pUnctarum.efttainenfps 
eialiter in terra genitumvirtutepotentifsi- 
m? Scvirmofirsim; polaris ftcli? dift^ SeptS 
iriones : ideoacuspofita fapcr magncte na. 
tiigantititn.femperatlScptentrionemverci- ' 
jur tanquam adruum fiinile:ideo fcrrmn vi- 
res habct&proprietatcsiliiasftellse. Supe- 
riora occultarunt antiqui dicentcs, Dsmo* 
gorgonemfaiffe omnium gentiliuni Deom 
proauam.flc ab omni parte circundatum te- 
nebris nebulis.&caliginibus.deambulare 
in medijs lerrE vifceribus,inibique ablcon- 
diruinmanere.indutum quodam pallente, 
viridi,& neglefta humiditate,euaporare ter 
reftrem 



lOAN. BRACESCHI. Ij7 

rsftrem odorem horribilem ac fcetidam, no 
penicum ab ali<juo,fed ^ rernum.Sc omnium 
rerumpatrein. DiTc. QuamuistiKcniihi vi- 
deaturdeforniischiinEra,tamen eciamtua 
inihiplacebitinterpretatio.Rai.DajiTiogor- 
pon Grace, Latin^Deum terrje fignificat, 
vel Deum rerribile,& ferru fignificat ; Proa* 
uuseftoiTiniumgentiiiamDcorum.cjuonia 
abeo cumaideriaarunt.vtl'upcrius dixiin 
ilkrum fabularum expofitione . ab omni la- 
tere circadntus eft nebuHs 8c caligine.id eft, 
rerreftri fublUtia.deambulat in medio vifce 
rum terrffi,qura fub terra gencratur ibiqt nu 
irjtur.dicunr ilium Kternuin effe, ncq; ab ali 
quo genit6,quoniam ante terram aliaqi e!e- 
mcnta,nu!l* eft res elemcntata, Indutus eft 
qiianda hamiditatem neglcfta, nempe sera- 
ginem , Sc quanda pallida viriditatem , id eft 
vitriolitcrreftris Scrulfurci.proijcitodorera 
lerrertreborribileacfcetidu.idcftfulfureu, 
adignepofitum . eft rcruomniu pater, quia 
omnia Tiint ineafecimdumaliqua fimiitlu- 
dinem.Hutc (vein quirBoccaciusIib.de Ge 
nealogia Deorum gcntilum) Aniiqui tribue 
runt^icrnitatein & chaos pro focijS.Kterni 
tas eft arg.viuum prxparatum,quod vt dicit 
'Pliniu5 libro j;, eft liquor lecernus. Etiftud 
arg.viuumClaudranusnomin?.trcrpenrem, 
qui in coagulatione comed:t& dsuoratcau 
dim faam, id eft, aquam Merciirialcmab 



,,8 LtGNVM VIT*: 

ipfo.rgemo viuo dilWllat™in formacM. 
/» ferMtitis & draconis : Chaos eft lUud lal 
tmsum dfaum Sararausxftmun ma.eria, 
in=c.4i.eresomt.iseftinforrais,nempeSol_, 
Uina,ftclla! rupradiaai,<lii; lauilii lumen no 
dant.quataor elemenla.res vcgeubi.es.an,. 
males.Seinraeralcs.atHi.i'IaiiCUudianns 
e„m Dimogorgone habitant d,ne„. metal 
li figurai.Et ego d;« ommaPhilorophoium 
me?allai„ ferroelTe. Primu, Dimogorgo- 
„i, filins fnitLitigms.id eft, fnlphur I.Ud d, 
anmMars.quod in putrefiaione tumultni 
r„i„ ventre chaos.ideft illios faUs , <,n.are. 
pacari veliet.cnill fit diuerfa: naturs ab illo; 
idcoaperto iftios chaos ventre, .d cltloluto 
inaceto,DaimogorgonexterainanufuaLl. 
■ tizioin exemil.id eft lulfnt illud djdnm let- 
Iuni:pcrD«:mogorgonismanum,fignific«. 
IiiriIladaliudtulfntdiau»iarrcnicum:c|oia 
vt fupra dixi,Mars cleuatur cu arrcnico. Et 
quiafoperins dixi perVulcaniim & Mattein 
idem fienilicari,&Vu!canam fnbito natnm, 
qitiadeformis effet, failTe m Lemanm infu- 
lamptoieaumtitadicantbuncLitiginmil. 
lico natum , quia turpis eratobaduftmam 
vnauolitaiem, proie£tnm tuifle in anras , id 
cftio aqtiasdiftillatas, vbi lauatur, fubliiia- 
tur, & in altnm volat, nempe in lUas aquas: 
nam non poterat inferius defccndere , quia 
flrfenicum illud quod cxcmerat ilium, feufe 
para- 



lOAN. BRACESCHT. M9 

waueraiabciuaJ<Mxrre..ilomn,bu(rc. 
Tus inf.rius: na ij.lum in terr. ccntro -pfii^S 
f.lishab.rat. UHC. Longitu.tha^cexi.ofi 

hacdedaraiionccotenmscro.tjuiatuis vcr 
biscredo. Katm- N.>mit; dicumPoeE* 
Vnlcaoireteclialybeamfuilier&vcUusau- 
reuin.uurosSiurjconcs funic Manidcdj- 
catosC Die. Dictint. Kaim. Voiumli- 
£niticarc,ac,uam jiiercurialcm, aurum i'liiio 
rophoru;n,&Mercuriuni,omniaexfcrroc6 
ftare.l-erro ell lapis i lie qui viti rcndiuir pre 
ciorefpcctu aliorummeultorum. In Liho 
fcriptumdl, Philofophitam diuerfmodi 
hunc lapidem nommarunt.nc l^^lplentesa- 
?no^cere^Jl;namiJ cognokerent.non vende 
rcnr vilipreciovtfacmtit. In Phiiofophoru 
Turba, Lapis quemqusritis.publiceacvili 
prcciovtnditur- Oifci. lamdudum volui 
tibi dicere , quodcuiTi I'liilolophi de lapide 
loquuntur.aiiain habet intentionem, quam 
Vtmedicinam parent pro hiuiianis cor pon- 
bus. Raim. Scripfimbbro Secreroru oa- 
lun.omne fieri ex vna l"oia materia. Difct. 
Supenus allegalti Morienum , ac dixifti , m 
matenaliuinpodcreprohocopere nihil ex- 
pcndedum die, quia fit res viiilsimamon eft 
lamen admodum vile ferrum : Nam in.Lilio 
fcriptum eft, Scitoie huius artis fundamen- 
tuin.pro quo niulli pcriere,ert rcS inag'S lin 



1^0 LieNVM VITJ5 
a.,fortior,8crublimioromnib.r=busjpua 
Ph lofophos : apud vero infip.ec~ vJ.or .11 
Lnibu. rebm. InTorbaPh.lorophorun,. 

diaitiacp»up«i,lib«r.li&auaro,.rabul>n- 

tur,&ft=r,oilnijsteritur. Alpb,d,usd,c,t, 
Stcretumtoenon emimr preco , 8c m v,,s 
proi.aam inueniiur, vt qu.u.s pauo.r hab= 
J= pofsit-Ka,. Concedo M.r.jin redua vela 

„.Dc hoc l.pid= Arift.ai Alcsadroir. d,c,^ 
Accipelapidcmvegel.b.lem,an,male,n,8e 
,„i„mkm:q»inor.eftlapis.ne<?.laF;d.sm 
mrainl..bet.Arnaldosd.ut,Up.se.l.nfi. 
inilildineacuaS.noinMIura.Hahlhdoro 
pbiis aicSml Scno fontlapidts:led aomina 
muslapides ob Cmilitudinci. quamcu cis 
babent.D.rc.Conccdoinedicinam.cnmiim 
ta eft habere lapidis formain vdis apudigna 
ros 8cn6ef(elapide;Etidcirco baud d.cere 
debemus materia. exquafitbicmedicraa, 
vllomodolapideefle.niCdicerevellemus, 
omncreminquatuorclementadiairibilem, 
.utinimenoncombulllbilem.nominanla 
pide.Rai.Dieo materia, ex qua fit hie medi 
cina/imibtudinemvilifsimilapidis in ope- 
ns initio habere,con ante in fine:Ethocom 
nes Philofophi affirmant.Sc dicutnos debe- 
reacciperelapidem ilium vilem.Sc ill"" P'f 
paratCj 



lOAN. BRACESCHI. t4J 

Mfare.&proijcerc fupcrfluiiates&immun • 
5itiai:hoc autem inteiligi non poreli in ope 
nsfinc:namiried!cinafac>a,fi]apidishabec 
iimitudinemvel ©ui.non exiftiniatur viiis 
aut preciofa penes infipicntcs , quia lilius 
nullam habentcognitioncin.qui vero earn 
cognorcunt,eamiiiperomnem rem apprc- 
i:iant:neque verumcft, Omnem rem quE 
diuidipofsir in quacuor elementa, autini- 
gne non comburitur , noir.inari lapidem 
aut lapidis fimilitudincm habere: fed Phi- 
iofophi (jgnificare volant, corum mate- 
riam elTe ('ilein lapidem.quE in ignc non 
conrumetur.&poreftin quatuorcT<menta 
diuidi lillamque fundamentum effe huiti* 
artis. Hali Philofopbus inquit, Lapis i- 
fte omni tempore inuenitur , & vbiquc 
& apud quemcunque hominem : cuius in- 
tentio non aggrauat quKrentem vbicun- 
que fir : & eft lapis vilis , nigcr , fo:tens, 
neqxie precio emitur. In Philofophorum 
Tarba, Res ifta iapis eft, Scnoncftfapls, 
vbiquerepenttir,rcseft viIjs&p^ecio^a,ob- 
fcura& occu!ta,& omnibus cognita. Senior 
Philofophus inquitjinterrogaius Rtx Mar. 
hosdeUpidiscognitione.dixit.Oirnis ho- 
iroiilumcogno(cii:&quh]luini?pidemno 
agnofcit .nihil co^nofcit. Difc, Die tandem 
clare quinamfithiclapisiam vihs,qui int- 
gne nor. comburitur, Sc in vias proijcituTi 



,42 LIGNVM VIT^ 

Raim. Qaia (vltibi dixi)in me non regnat 
' inuidia.&cup'O muitis fidelibusChnrtia. 
nis prodelTe.ac maxiin^ tibJ_^, quern tuas ob 
virtmesamoiideolibidico.fcrricxcreiTien- 
tum feu fcoriam vel cakem, It.-ilK^loppam, 
qusinignegenei-arurA^ t^^ns ferrarijs, 
reufemfuforibasinvipprmjCimr.llia.in. 
quam, eft PhiloropboramvEiifsimus lapis, 
Habetnue lapis fimilitudinem & noH eftU- 
pis,(olaqneomneshabetpropnetares,quas 
rhilofophidicuntdeipforumlapidc. Difc. 
Quoinodohi;ceftvegctabiiis,animalis,& 
mineralis:' Raim- Snperiusdixj.noftrum 
metallum habere in fc has res oiiines. De 
hocJapidelotiuebamrAlbermsiibroi.Min. 
capire4.dicens,!impedoclesratisHermete 
poilerior.confirjiauitlapidesabardentica 
loregenitoselle. Ddc. Quomodohacef- 
feporeftvirmollfsimus PiiilofaplioTHinla- 
pis.cumfiiextifta terra, in qua aliquideffi- 
tax elTevixpoteftc'namquu tarn longotem 
porefncritin ii^agnoigne, credibiJe baud 
eftinea rclictam eilefulphurisfubiUntiam 
&argenrii'ii.ii,vdalioru.iifpiritm:!in. Ral 
An non dixi tibi remonineininiE^necom' 
buri , cxcepto caiido & bmnido radicalibas 
metallornm, aiqde exhis medicinam parari 
noflramC'Etquamuisandavideatur&ficca 
difta calx,3rqiie humidltatis expers , tamen 
fiexpericris.inuenies omnia fuperius diCia. 



lOAN. BRACESCHl. m 

pehaccalceloqiubsnireielscrlibrol.cap. 
,dicras,Argtn„viiiiii.liiimam,meliortft 

icalce.qiam"!' """"''""'')""'"'' "''"'■ 
qma panim cum illo conueoil, nc,!,m (nlfo- 
leiiatem habcl/vbi tcxtus dicit 1 alcum, er 
roreft-ir)ffc.N6nomiiiatftrncalceGeber. 
Rai.Vt'tibiriipenusdi.',i,(ltb.c5cluditarg. 
vi.debere fubliinari , rcocxjmi ab illis mcial 
lis, cu quib. neq^ couenit, neq; affinitate ha- 
bei:Quonia vcro term no c6ucnit,neqi affi- 
neeft arg, viu. ideo ab eo exrrahi debet. Sed 
(13 vtdicit Gcb. ioTeftamito incapite de 
looe.corpuracalcinatioeltbreoioradpcifo 
ftionemvia.idorcoGeber ipfe dixit, fore 
melius extra'liereargenioraviuumPhilofo- 
photuin J calce fern , quim i quaeunqi ali» 
re;quiaill)us terieitates paruin conueniunt 
illi.nequcbabct adutfibdem fulfureitatem, 
lut'immundam in radiee.QuodC leges cap. 
2 lib z Geberi vbi de f^cibus ac calcibus me 
tlllorumloqiiiiur.cxhisquajtibifaperius 
natraui line aba declarati6eexteintelligesi 
narafulpbur&arfcnicumconiungidebent 
cum alicuius rei (xs faicibus, vt funt calces 
Martis.inqutbiisnaturalitercobmnguntur 
fupradiifi fpiritus, ac profunde Scpermini- 
ma-.atque cum illis conuenire dicutur: quia 
exnaturavniunturiidcoipfedixit.Experie. 
tia ilium fcirehocclfe nsceffanumquihoc 
vidit&cognoi3it;namquandofublimauiti 



N4 



LiGNVM VITM 



reextraneaab illorum natura , fraftra fuWi" 
mauit: quianullomodo illosdepuratosin-. 
uenitpoftipforumarcenfionem.Siverofuk 
limauit cum cake alicuiiis corjio.'is.tunc be 
ne fublimauit, &:pcrfeadac f:-^xo ^,^c■]irate 
mandare potuit-Efl: ergo fjecuii; -v. ■ eniio vt 
adminiftrcnturmeta!lorLiinca;c.-5:^t:aintnil 
lis facilis eft fubiimatioris labor,;; i-a''jsau. 
icm rcb«s eftdifficiHin^us._ Nihufitigitur 
quodearumlpcoftarcporsit. No^;i dicimus 
tamen fublimacionem cfTeimpof-ibileinfi. 
neeorporumcalcibus,fei!t!(tticillimaiTi!o[i 
gifsimiqucJaboris&proioiiga'ionisvfque 
addcfperatione: Hfc ibnt msgifirorum ma- 

fiftri verba. QuidergoditEtbocmiocoin- 
niiifer^ homines in varijs ipiorumfantafti 
cis opinionibusSccbima:riscrrantes:'Difc. 
Quantum ad me,iam credere incipicRaitn. 
Ide1nconfir1natl1broi.CBp.14. dicens,Fixa- 
lurarfenieumvtfulphurS; vtriufijuefubli- 
matio meiioreft a calcibus tner^ilorum.Ds 
haccalceintelligebatloatics ce KupefcilTa, 
quaodo dixii.vclle docere e.s:cantare aurutn 
&argcntum,eaqTinterrani&calcem redu- 
cere, vtpofTent publicum iraimferri belJo- 
rum tempore fine Jiitronum met u, Difctp. 
Quando mihi contedetur commodttas, ex- 
penarhocopus,poftfaquar pauciert fom- 
ptGS. Raim. Videneerr^s. DiTc. Sier- 
rauero, rurrusincip iam. Haim. Nondico 



lOAN. BRACESCHI.. (4i 
^epraKi|i"fid circamatcriam. Difc. Capiaiu 
eamferricalcemquamdixifti. Raim. Ineat 
dicoteerrarepolTe. Difc. Mihi videturo- 
tnniseadcm. Raim. Nonoitiniscft vniuf- 

Doccaser^omequsmeliorfir. Raim. In 
ucriie^taicislpeciemqujegrauiseft & noi» 
lran"!biijS,Sc'fl3 eft fcrrum.nec bona eft.In^ 
uenies aham quK ffagibilis eft & alba infra- 
^ura, art]; iila noil admodum bona eft, quia 
teoer adbuc ferrinatura.&ponetreduciin 
corpus ferreum. Scd ea quam videbis ex ma 
xima ignis vehementia conuerfam efle in vi 
iri naruram,& coloris quafi viridis vel cam 
iei obfcurijiila vera eftefficax fapientum pc- 
ira,qu^inignegenEramr,&nonpote£tam- 
pliusin corpusTerreumreduci.quiaterrci- 
tates S: fulfureitas ex parte funt combuftje* 
Difc. Tibigratias agotantamobliberalit* 
teiii qua vfus cs crga meitaine (bona venia) 
dicain quod Tentio de hac materia vitrifica- 
ta. Raim. Nete vilus refpeftus reneat in 
dicedaopinionerua(vt Temper fecifti) nam 
hocmodo Veritas lucJdiorS; manifeftiorfir* 
Difc. GeberJib.z.cap.ij. in fine, dicit, Rem 
omnemfuahumiditatepriuatam.nullamda 
re fufionem , excepta vitrificatoria. Fermm 
ergo cxmaximo ignis calore conuerfum eft 
in naturam vitri,& humiditateprluatum, Sc 
exconfequenti caret argento viuo alijs<^ue 
k 1 



I4« . LIGNVM VIT^ 
fpirilibus. Raim- luxiaAIb.ftntentijmli. 
b,o Krtio Mineral.cap.I. &"P-5:traa.2. h 
Metallis dual funt vnaooCtates. leu humidi 
mcsvnauofs: qoarum vna =ft vduu cxtrm 
feca fubtiiis Scinflammabilis : aha inmnle- 
ca in'radicibns metalli rttcnta, ne eudlam 
ve'l abforbeaturab igne: bicquc crnnabihs 
non tft aut combuftibilis : fed certon, eft ,!• 

ladvitramefrehmnidumrad.ealetern.er- 

EOeritincombullibae.neqiOmninoabba. 

miditateprioatam.qaammsnnlliushami. 

ditalisquariextrinfecxexpers.IdeoAlb.rt, 

libroroptadiaoeapite4.loq»'"S'^='«>«" 
troaicir,NegamosmaIenaiii,qua!v.tnlub. 
ftantiam intratefle cinerem.fed poiius illud 
humidum radicale purifsimii quoderatm- 
trinfecninilliincmerataireKquodbamidu 
cxpotentiavniusincinerantisignisextrak 
nipoteratifedfloitobfortifsimumigtltm; 
& boc eft humidum quod maximi a ficco 
pafTumed- Hkc eft ergo liquabihum mate- 
ria, & materia prima & rGmoIavna&com- 
niunis.id efthuiufmodi humidum. Supe- 
riusetiamdixifecundum Albert. fentjib,4. 
Meteor.traa.2.cap.9.CaIor vehemens cotl- 
tregat partes homogeneas,. &feparathete- 
rogeneas : nam illud foluithumidum.fepa- 
ratque illuda terreo. Cuinq; humidum pre. 
henfumfueritaterreofubtili.nopoteftom- 
nino feparari.&ideodiftiiiare incipit cum 
teireo 



lOAN. BRACESCHI. 147 

terreofubtili.Scabignefortifsimo fundimr 
invitrum:Ettuctcrreaincrafruin quodfor- 
titereiimtenebat.vriturinfquamas.Manife 
flam ergo eft vitrum illud efte partem radi- 
calem ferri:Et quia terreitatcs qu^ fiifionetn 
impediebant coinbuftKfunt infquamas ,i- 
ieo illud humidum eft fufibile . quia reuer- 
fum eft ad fuam liquabilem natura: quia ve- 
ro pori funt claud.ideo ignis illud penetrarc 
nequit&exierminarcAlphidiusdicit.Ignis 
intrat omnia corpora,fubftantias,rpiritus& 
japideSjfed lapidem ilium non intrat, neque 
jlli dominatur,nec Tulfura ilium trorrumpur. 
Difc. CiimPhilofophidicunt eonimlapi- 
dem ab ignc noncoTifumi , ipfi intcUigunt 
decompletamedicina. Kaiin. Mala eft ea 
glofta quK textum deftruit:tibi dico eos in- 
telligere de principio 8c fondamento mate- 
riali. Et hoc conErmat Roger. Baccon An- 
g!us,dicens , De omnium qualitaie dico de- 
bere fixos effe fuper ignem.id eft, ne ab ignc 
fugianl,neque confumeniur, nee ab eo cor- 
rumpantur; & tandem ne coloremmutcnt 
in ignc : talia funt igicurquse haic operi ini- 
tiumdant.VincentiusinfuoNaturalt,ofta- 
uo libro.dc hocJapide ioqucns.inquic.Dici- 
turlapis non lapis:iapisquiaIeritur,non la- 
pis quiafundiiur Scfiuitinignefinceuapo- 
ratione.vt auru:nec aliud eft cui ca proprie- 
tas conucniat. Arnaldus in Epiftol. ad Rege 
k i 



,4? LIGNVM VITJ! 

Neap.dicit, Qno piM ill=l»pi' '" 'S"= '""• 
eo maeis in virmtc & bonitats augctur: 
<,uodr.onraeni.alijsrcbus;qoiaresc.m»ts 
alis in ign^eombuauor.ftd diSus lapis to- 
tus,fo!as,ftmpermigncfitmdior,8cbo-.- 
r- ;~.,.'.«ftpiiis nutrimi 



imen- 



as, lenipci ling'— - 

US eiias crefcit.aKl. igni. eft ems iimri._. 
rtXthoceftvotuneiteuidennbasngms.,. 
iprolapidecogooftendo.Geberemmfine 
pro=mijlibriInu=aig.&iiipro"'"i"olil>-J- 
Summsdicit.Vitrameirevtiacxrcbiisqaj 
pneparationi auxiliantm ; &vu!t mnutre, 
Qaddriferromadvitrinaturamrcducamr, 
iSparamr : quia mnlt» cadunt 'erreitatesi 
ideo Gcb.lib.i.cap.r.dicil, Si ergo dlcemus 
corporaobcalcinalioneme(remjndati,m, 
telbgascerti i fnbftaatia tenea, qusvniu 
noelctiradice.Aaic.inli.Atiimtdiclt.Smt 
nomiulli qui magifterium no conceduM,di, 
centes.Arecuiusnataranoneftviigncralii 
ftineit,elici rem non pofli qaa; ignem Me. 
KtlQoibus ralionem nitri obijtiinus .-Nam 
terra quidein citd ab igne remoaetiirifeddu 
ab ignetagicur.forlis cuadic, quoniam ignis 
vimnonhabetfapranitrum. Difc. Salni- 
truminihividcturadmodumconibuftibile, 
Raim. Antiqui carmen inuenerunt, ne ha:c 
fcientia poflct akerari, vtqiie illam occulta. 
rent,non inodd fabuUs poeticas naai tunt, 
fed etiain grammaticales figurasiideo Auic, 
pernitromintelligitvitrnperfiguraantithe 



lOAN. QRACESCHI. 14") 

5b mutant!" priinain literam: vt fi dicas olli 
proiii' Xikit quoq; Auic.in Epift. ad Arrcm 
PhiioropSiiin, Locus Oricntij, vbigemms 
inueniunCur.cftSoliproximus.Itaeiiainni. 
trum.ciuo mazis i colore Solis tangitur, eo 
Bjagis va!ct. trgo lapis inincralis qui plus i- 
goes fuftinct, Sc alios iaborcs . is plus valet, 
j^lb.in 4. Met. trac^-.^. cap,i6.inqiiii, Quauis 
aliqua fint corrupt ibiliaab igne, nan funt ta 
men cobuLlibiiia-.quoaiaipforu humor non 
cltig!iisai.!nenmmvtru3tlapides& ferru. 
Sedaliqu£rcs,()iiaiialtshabethiii7iorcsob 
corpormn angultiamnon dantigni ingref- 
fuin,&: propterea rurfus non ardet.Ferru igi 
lurin v;trum conuerfiiin non ardet, quiapo 
ri Aint ciaufi,& eofde habet humores, id eft, 
fiiifura dc arg. vid.radicalia, cjue i'errCx habcc 
Sccsrerametalla. Difc. FortafTcPhiiofophi 
quando de vitro locuci funt, intellexerut dc 
comuni viiro. Raim. Vitrum commune no 
habetin fe fuifur.neqi argen.viuummeEallis 
cpnuenientiaildeo Razes dicic.Antiqui fe- 
c&re vitrummetallinum.EtGcberlib.i.capt 
teii.dicic,Pliiiofophosfacere vitrum ex cor 
puribus me taihcis. Razes etiam inhbroDi- 
uin.dicit, Alij dixerui tinduram effe a vitro, 
& non ab alio &eirelapidemmaiore[ii,viic, 
inueiiluin , famofuin. idem quoque in iibro 
deAluininibusdicit, Vitrum liquat ferrum 
ic omnia corpora, & ilia facit in fuiione 
k 4 



j5o LIGNVM VITM 
currere. Difc, Quandofuperiusdixifti.vi*. 
irum'cito lacere carnem coclile,(iicebas pep 
vitrumPhiloophosfulfurintellexifteiquo- 
modo ergo de iila calce intelligunt:' Rai. Ve 
rueit(vtrupenusdixi)Philoropliosimilto- 
lies ^quiuocatione vti. Difc. Declara igicur 
quando de ilta calce inreiligac,& quanao de 
lulfureloquancur. Rai.CumdicutvitruelTe 
tinfturam.acomnescoloresrecipercacdn- 
fturas.quodq^citoadlapideitatemreuerta- 
£iir,& in ilio ac falc ineffeloiu fecretu , tunc 
de futfure intelligut ab ea calce extracto: fed 
cumfcribuc.vitruinefTelapidemmaiorem, 
vilem & famofutn , ac fecem elTe vcl calcem 
inercurij.fermmliquefacereScalia corpora, 
tunc de ilia caiceinteiliguc. Alphidius dicit, 
Frange vitrum , & lapidein cxtrahc, ac illam 
pone in bocia vitri , & oleum extrahe, &in- 
uenies quod dicit Philofoplius. Idem Philo- 
fophus quoq, ait,Frange vitrum.Sc cape me 
dicinamcoagulatam.illamqueponeincan- 
nam viireatam. Per vitrum Philorophusin- 
telligit calcem iupradiclam.Sc ilia frangitur, 
quisfubtilirsim^tendebet.&portcaperpa 
trefaitionem educi debetlapisfcu medici- 
na coagulata,id cfl: fulfar & lal.In hoc vitro 
I eftarg.viuum quodignefuperar.nccabeo 
. fuperatur,vt dicit Qeberlib.j.cap.f), in fine, 
Ifidorus in hunc propofitum loqaens, dice- 
batt Argentum viuum melius TeruaEur in va 
fis 



lOAN. BR ACES CHI. 151 
fisvitreis.namaliasmateriasperforat. Ge- 
;,eretiamlib.2.cap.6.ciicit.So!ummodovi- 
irum Sc vitro (imile , qaia poroS nonhabet, 
potens eft fpiriias retinere ne fugiant, & ab 
Le Excernunentur. Volunt dicercfpintus 
terri fempcr mgcre ab igne vehementi, do- 

' pec in viiri naiuram conuertanturcolons 
fappbiri,autCEruleiobfcuri.IdcoGeberii- 
bro4.capitci8.dicit.Incorporibuspr«pa. 
ratis debcmus cceleftem colorem creare, 
qui fit pcrfeftus ob argenti viui bonitateni. 
Albertus Magnus etiam in fine Meieoro- 
rum fuperiora occulte confirmat.diccns, 
Non eft facile fcireqaandomineraliafuain 
iformamfpccificambabeantA quandeno: 
quiahaadtacil^ eftfcire,quando fit vems 
lapis, aut metalium ,nifi percorruprionem 
veniatadmuitiim debile,ita vtfoUfigura 
ruperfic,8i: nihii ex virtute qu? effentiam fe- 
qaitur.Ethuiusreifimiiitudoeftincorpo- 
ribus mortuorum : nam cum ilia ex pamo 
tempore mortuafunt.videnturparumdif- 
ferreaviuis ; fed cum diutiusinfepuichris 
iacaerint.tunc in illis eft folafigura,&fi tan 
gantur, ftatim folaiintur in cinercs; aciunc 
maxima eft differentia inter viuentium & 
mortuorum corpora. Paritervidcreeft in 

- vegetabilibus Scmineraiibus: nam minera- 
liafuo modo pereunt vt atiimalia.fed nefci- 
turtiuando proprium clTeacnaturamami- ■ 



5 



152 LfGNVM VIT^ 
fcrint.nifiexmaximamutarione.Namcutn 

fapphirus adhuc colorem&tranfparetiam 
atq* figurafapphirihabet.cft velutiviuus, 
qui operationcm fapphiri habet, & ideo no 
minaturfapphiras.acfi viuusefferifedpoft 
diulornameiasmiitationem obfcuratm-Sc 
difcontiauatur.tuncqiagnorciturnoneffe, 
nifi taHtumfimilicudine lapphirus-Idemdi 
cere debemus de auro viuo &mortLio,de ar 
genlo , CKterisquc inineralibus. Difcipul. 
Pofteaqua tarn humaniteracpatientermir 
bi fatisfeciftiquibarcancjuc in rebus quas 
extequffifiuiiobfccronecepigeatquatuor 
ctiam verba addere in huiuslongK fentca- 
tiEdeclarationem,& tunc contentusabi- 
ho. Raim, Sententiatalisefl:,Qii6dquum 
Mars tandiu in ignefuerit, quod mulm de- 
bilis acfrangibihs faftusfit.nec reliquiCt 
ineoparsaliquanaCurE vel fubftantiEfer- 
ri.fcd in vitri namram fit conuerfus coloris 
fer^ fapphiri obfcuri,Eunc in lapidem muta 
tuserit. Difcip. Dum viLiam,tibifemper 
debebo. Vale. 

■ Tinit Dialogideligttavit£,&Gderi,ac^' 

militimfiiceiaitts declarationis 

iQannis Bracefihi 

Brixiiou. 



?5! 

PRAESTANTISSI* 

MO NATVRAE INTER.. 

PRETI DOHIN'O lOAN. MiCHAB 

li Sterpino, Robertas TauU- 

danus cxanimo 

S. D. 

^g&lvi ApoSotir; Tymiigtjbfcriflc- 
^^^t«' n , ruHt mnifcienlU gratid, er<ii 

S«^ *J IriJoi pcnrtuffr . dio j in dranis 

fi[» uifirnrlibifilnmhim- rUtancm ^mquc 

nb §! complard , qui! ip/i pt"M ignoMidt , irt 
juiduUubut, riaSm in Gricumfam rcJii|fc. 
I(im meftiblmiorafcmtaiitm ardormafltnon 
tmct! vein Indim ijs uUmiioj\^. temparibui me 
trimfirrm > fed pmfwrum LutetUm adi] :que)n 
m locum profcdo nonfui: pixmtendi profeiiio- 
Porro ij«wmiflic loconm effem , cr 't»dies mi- 
g« at migii tui nomink , c GJudentij ^Me- 
ruit rumor iniukjmcl , iijiuti hMttu m \li- 
lUm euoUui : e^quam veilltdevUfejfiM MA«- 
gu/h Tmincrum jubjtliffm , intrUtxi Jttrr«. 
id;K!)jforo2fi'cfiomm,qMoifJidg)'iNo«anVn/il 



,rt E P I S T O L A. 

muakipiim pdtria tad effejci breui tumen T<m • 

rinwmaileiiiones public Atfakno publico- conda 
Hum ejfe venturim. Hie re mteUe^la gauijmfuni 
non mediocriter. Interea Cherimt itd te contmdiy 
vbi, dlj boni, bom plui muent , i^uhn cogitabam, 
gum quoi tnihifaina ratukrat. Apud tf igitur 
quum effem, Chcrij mruUm audio m Augujit 
Taurlnorwmddfuummiinm venifje: teigitur,vt 
fcii,defiitutQ ad hontin€m,ciuem videre^falutarc 
fxop w6dm,ffMXMe frrfn/c»n-i).Q£i(/ro nteme 4- 
iokfcentem licet, er Aquitdnmt , er plane fflco- 
gnitm Kerala fttfapertt. pro fe.'ioverbkexpli- 
tare non pojfent. Citcrm eiitfdem religionii vm- 
ttthm,quonihileiiinrebuihumaniitenmui,qiiu 
iSime, cr mihiiUim tnngis comliaret in dies , wi- 
ter4mbuUndim,vtfit,ipfim interrago quiddeli 
heUoloaitnii'Qriicefchi.qucmdcchemi'cafacultii, 
te velut Gebri interpm ediiit , fentiat , rejpondit, 
bene. Tunc ego, qui wm fciebi MeruUm tarn Chri 
fiiatti ejfe itnmi,it etiam bojlibwtfuii bene ejfe cu- 
piatjfubiunxi. An,o tHerula.ilkcdicisex'inimof 
M communi mugis fabfcribii opinioni f- Citm hk 
piuklim [itbfHtijfet , rej^ondit , Quid egofdlcent 
m (tlienam meffem ponam? Eft h£C metaUomm 
feientid,extremi! (quoddimt)kbriiime degufh 
ta. Hii ego fubridens dixi,QU!i rdtione id fieri po- 
te(t , qumdolibro taoru/m mentombilium ( ni /a(- 
lor) qumto btUipmahuiui materia foiitmpou- 
turis 



E P I S T O L fl. »« 

tffh dpernfm. DC CO hho rurfm rejjionijtfehc- . 
ne(enure. Tunc ego non (ic^dixt, Scmia,^ Mem- 
U vbitrrorcs iUiM quiarteipfamincontmptS, 
^jkdiofosmpMuper!emtrahcrepoffiint,compltt 
resexpojucro.AdhsciUetultu adrtfum fire com 
pgrno,0'r<it4!adcinc,inq!iU.amicuii:'Uto,amuuis 
Socratcs^m^gK tame amica vaittu- lAcirco.umvt- 
C!-Brace(chui,obfwguUr(memvirititem,a'i»' 
e€ium,quibM poUnfnmihicanjlimtu, longoti 
mn mtnuallo efl imbi mdgk cau •pmtds. Vergra 
tmigituT mthiTauUdane limii,f' fxordmeU- 
ImdfgcliHerrortbui.vhuictetatiorpojkrt''^ 
pro ■vinbus confaluerii : cro6 hdncremfirtaff: 
non(oliimnbi>fcdo'i"iK'i'''teadhAncprcutn- 
(imexcitari'm,pojkrittudebebit:qui;t;gvm<i.y^ 
/.iiaycxbibucrK^vtcimiiomeroloqnar.Domttm 
igitur dcjfiiuto McrHb.quummihiodj aliquld<U 
bitmquum ndijffcm, in marginecapi TiarcefcU 
errom(tnrwt!ire,€rf'ng''loifuisargumentiimr~ 
riiiMo Sokditnoributargune- Sedpro/rdoC** 
tttgenuefatear omnia) m hoc chcmko ptlogo veli 
ficanH mihitot Sympkgddes, tot StyUa^, tot Cha- 
rybd£S,tot monflra dcmque obijct.niinqum eredi 
diffem.HuiufacnimfacuUatii Ubri quotcrqi<i'* 
ttifingulKfire^lijsdejirmeturliibibui,qUOtenor 
tnibmfc<iteantantracibiK,quotmlomluxijint,e' 
kmbes,'mu€rfi,mutilati, mancio'redmdanrei vl- 
tr4 mo4um,ntmihi aliunde patronosac(erf<tm)t» 



j,9 E P I S T O L A.' 

esttUis opt'mm- Teiiiscroptlmui'ipfc Meruts^ 
pi Petri Boni Longobardi er phyfici prd^flancijii 
tniiiptidDttcesmdytos,crdeB.cpublicaUt£rari4 
bene meritos ferrarite ,Preciofam^'ijrgaritam 
HoueUa,qtta nihil eji preciofm.lrecentis et Immrt 
pliut cxpurgmt trroribws. Di; boniln tarn exi- 
guoagroqu£Zf^'Uormi mr^w excri-uerat? in 
t:aujfaejfe<irbitror,virpr£^ntij?ime,qwdhuiHf. 
modifamtEOuthorespr'mi'itttAepypt'^fiKrHnt, 
vt Uemet ■rrifmc^liia,-JViofes,eiuiq; foror^u 
rid: aut Hc&rtf f j vt Sii/otBo»,Ct/iw ; aat Arahes,vli 
Gtbcr,efRcx>etMahomcli,vt<iliiiuivolut,nepos: 
ttti Ml hdcartemerito prmiepartes attribuuntur. 
B.aps,a' Auiccnnarex !7 t^^'iiftiicdebenlinus: 
aut Craci, vt ille di-mut P/rffo in StoQicit , or in 
quunis, Arijhteles, Luccn, Pjiodianiu: &\ij, vt m 
Turba'Philofophorum kgere eit. ExLatiniiaut 
intervcteres,ipfe<}u6dfciitmthttncPhilofophi£ 
ptrtemattigitnemo.Amisporrocibhiticqumgcn 
tis,noniii^minediimiiigetti4proce0ere,'Ricbar 
diKAngliavi , Rogcriwi 'Sucho ^UeruUnm vttei 
exAngliaiquibiifpoSimodmifuQcejforesfHntdii- 
ti,ViiiymundmLtMuiHijpiim!t,crArnoldia'ViUa 
noimnitt.PorroquiArabeiiUosfirxcosG'Aegy 
ptios fp-iptores hiUinit4tedomrmt,bonarmiU- 
terdrimexpertaermt^vtfericseorumfermonis 
vjkudit: nee elu€ubrdtiones iUotm fatii fidelitsr 
Ab eisfunttransku. SuperHenere poftmosfHw v£ 
citiicei 



EPl StOLA. ift" 

itiiccspertonforet v monachos imperiti^imcfs 

■ (x/cn^trfniHr : horumqi impcritidf^^um eft , vt 

feri toterroresejfent,qiiotveTfuim traiiufhtfo- 

Im.AeUtemmhdcnoSiraGtSertcjtiesimprcffut 

auot mcndii fcatet^Quim igitur drbitrabar,Ubor 

mthi fkit mmmior . Quidporro huic ncgocio hi- 

cii Chmico prtf/}icmm,i(imaio af> aliis duUquim 

ipjcdemcprsdicdre. HM^ulewgtnioliprmttiiit 

mei,tiyivnidicdrepUcuit:vtex iii memergate 

jiiifiiwi pduUtim cogitofcdf,cognitima-^'ie'^* 

(^dmpkxcris . Hon me fitgit ejfe murm te indl- 

^m,ftd tuA tmcjretiuhimdnitdte, mttnerr hoc 

nonfmidonfovttfratrm'mChrijboptmmca 

gnofcerenondabitaui. Bf«f Wf ,non/o/«m If*- 

li£,fcda'humiitatU decui immortak.^x 

AugujhTaunnorum Cd- 

Undii Aprifo, 




,;8 

CESCHFM GEBRl JNTERPKETEM 

Animaduerfmduthore Rokm Tau- 

ladano Aquitani). 

■1 V VM niliU lif minus Chriftij- 
H num,Bracefche, qtiSiii alienam 
I famSacribus , virulentis &pro- 
1 cacibusdiftisprofcindere&la- 
'^cerare.egoneinmordacisMo- 
mUurpitionem tibi.venircm.continui me 
quantam potui.ne bac in te Ammaduerfio. 
nemfcriberem. Tandem quum virasfcri- 
ptorumtuorumin miferandum pennuUo. 
rum naufragium longius in dies ferpercac 
graflarividereiA.non potui diuturniorifi^ 
lentio vti: non potui inquam mihi tempera 
re, quin buic tiiE Hydrx, omnia (nifi quis 
obuiatniuerit)arcisCbymicxfundamenta 
intrapaucos dies ferro i-aftaiur^, me oppo 
ncrem. Quodquuinaliquoiadhucannos 
differre meditarer, Veritas huias artis, qua 
ferreo tuodecreco fe regno fpoliata, & exu- 
lemefTeconqiientnr.rere mihi obtulii, tan- 
demque.qnum cxteros oinnes connmere 
hocinnegotiocernerem.hanc i me Jnfui 
patrociniiim Apologiam impetrauit. Qua 
ego , quum tu ex eorumiudicum fis nume- 
ro.qui non nifi ferro vincere cupiunt, ad o- 
mnes veriiatis fautores , confcios , & ^qai. 



tatis 



A N I M A D V E R S I O. 159 

. litis tutorcs proooco,& cos quaniacum ra 
tionehanc [iruuinciam fufccperim, mdi«s 
conftitoo. Ag.mriamnonusannus.teh- 
bsllum qucnda ^ir.-.G'Xc . c-a, Iiuerpretatio- 
ni5Gebntitaiomin.poiuirti.iaquol^emo 
..orgonemindutiscuiiiGebro diircraem: 
Demogt-rgonem.lr.quaui.tancjuamtlir^'- 
fon(siecognitionemfcircitaiitetT],Gebruin 
luU.vtlutiruiipluisScrd.qLiorumPhila 
fophoruinintcrprecem. Et itainducisCie- 
brum.aut (vi verius loquar)fub nommc 
CiebriBracefchu, huius arris myfteriapan- 
dcntem.vc tandem coilig«s medic iriK.advi 
jiora inetaiia in aaram.leu argentu verten - 
dacomponcnd^ fonnam.neq; ex auro.ncq; 
ex argento.rcid ex iolo ferro.aur ex vili cius 
excrcineto.depromendam efie. In cuius o- 
pinionis confirmationem, magnorum ali- 
quot Philofophorum.Si potifsiir! urn Gebri 
autoritates qiiafdam adeo verfur^ detorH- 
Ili.v: miiliorum(fed ujr.cn in hac parte phi 
lofophi;parumaHtnitiiiinftruflorum)ani 
ffiosadamplexandainopinioneuituampel 
leXeris.ItaqjCuinhKctuaIucubratiQ(mca- 
pUiIVarconesdegente) inmanusmcasve- 
nilTet.amaui ego cert^ mgenium tuuminua 
quam ramen mihiperfuadej-e poteram.te 
ineamhsrefimlapfumeiTc-, vtcrederesfor 
mam auri effedricc ex Marte.aut ab:eflo e- 
ius ftcrcore.petendam efleiideoq; te Sphin 



lie tAVLADANI 

iremaecre.SjEnigmaticorermonehancai'; 
wm (cripfiflc arbitrabar. Proinde vt tncntfi 
tuaplaniairequerer.&exploratihaberera, 
fcx vlteriore Vafconia in Italia perrexi , nee 
vnquaab incepto itinere deftiti, donee Vr- 
ceOsNouospemeniflein. vbi ciimafratre 
tuointellexilTem,teapudTiirriinilluftrifsi. 
mi AlbertiPalauicini degerc , ftatim me iJ- 
iuc contuli, & (ucc'w&a oratione caufainiti 
neris mei libiindicaui . Qua audita , bane 
inefperareiufsifti.nec me priusdifceiTum 
a'fleiierafti.gplena 8c Integra ChryfopaiE 
tognitione abs te aecepiflem. Cccpiftiitaqj 
patilopoftmentem tuamfamilianrsJm^mi 
hiinterpretari: quamvt mihi commenda- 
tiorem redderes.hos verfus (abs re,vt fufpi 
corelaboratos)mihijpporuiftiexponedosi 
Armefi hom'mii,qiiiconjb.tfexdcmmth, 
CuiP.fiaddds,crmM.mutdrefinGfcdi, 
lioce!l<£snolirum,lapiiq;Pbi[ofophormtt. 
QuoKaigmateaudito.cumeTauladanu 
cfre,n5 0ed!purcrpondiiTcm,vtpotc(jhw 
ma Spliinge ex tepore folucre non poffein, 
tu his verbis vfus cs: No miror fi tu essbru 
pto hoc Enigma folucre no pofsis, ad quod 
enodadum per decenniu ego (iidaui.St tan- 
dem coru verfuum intcrpretaiione fie aufpi 
catuses: Artus.membruefthominis.idett, 
Martis,qui ^Piiilofophis bomo biliofusno 
minaiur. Qui conftac fexelcmentis,id«ft, 



A N I M A D V E R S I O. t6i 

tEiiKnome.inhisvcrfibusinclufuin.rexli- 
„ris abfolunur, Cui P.n addas, Cui.fubau- 
Jivocabulo artas Ci addas.P.fiet partus. Ec 
ik mutare fl nofcas, hoc ert, Ti mutaueri* 
iMn M. nafcemr .loc vocsbulum Martus,- 
flijod ficut Manors Poetis , iia nobis Mane 
Lificat.Hocell2Snoftrum,lapisqiPhilo 
fophorum: hoc, id eft,Martus,fiucMars,eft 
Ks,leum<;tall.jmnoibu.ex<juotorma[urli 
nisPhiiorophorum.Q.uibusinterpretaniiis 
tiimfinemteciiTes.narraftiiterummihi.te 
inVoItiiTiine quodam annofo fcqucnie len- 
tenliamfcriptainlcgine: 
■■■'' Virgo Pufchaliieil dicaUartiM- 
■■ Quam fie interprctatus cs : Virgo pafcha 
lisherba ert,qa^ per fimilitudincm iapidem i 
PJiilorophorumfigmficar.Si Virgo pafcha- 
lis herbaell.arti medical dicatam cflc inter- 
pretandum eft. Hec igitur earationequa 
knc Iapidem fignificat.eftdicataarriM.id 
eft, Marti, quod icgetur, (i M, quod obfcu- 
randK rci grat!a(vr tu ais)prapoftcre loca-- 
tumfuit.anieponatur.Vndeetiacoltigebas 
lapidisPhilolophiciformam.exMarte.hoc 
eft,ex ferro.cui Philofophi Mariis nomeac 
commodaueriit.mutuanda cfTe. Quibus vt 
maiorefidefaceres,citabasnonnullasPhi- 
loibphorumaurovitates;qu!eco,quoabste 
£itabanturmodo,iippientes,obcufos&c«- 
suiJetcs oculos primo fuo fulgorc fallere & 
1 2 



iSt TAVLADANI 

pcrftringerenoninediocrLterpolTenr.Tan. 
dcinvtuievnicoverbo beares.inauremmi 
hiinfufurrafti, excrementiimhocferreum, 
vnde forma auri & argenti effeilnx ( vt t-u 
vis') expifcanda ell, dupiicis generis inue- 
niri.idqs folam eligendum, quod vebemStt 
ignis a(peritate,foriijafpoiiatu metailica, in 
naturainviin.CErulcumcoIorcmprEfefc. 
rentis rcdiifTet.Poftero die turn ego wfcrid 
agentem.S; extra non luam/ed omniu Phi. 
lofophorummenrempofitucfre plandcer- 
nerem.certanduin mihi' tecum efTe duxiati. 
qaot rationibLis,^ viuis Philofophorum, i; 
mo Sc ipllas natur^ fontibus exhauftis.qui. 
bus tepremcrein, forma mctaiiorum in au. 
rumScargCDtum vertendorum.noiferro; 
cui nihil ineft,nifi vilirsimu, ignobiieSc fer* 
reum.fed abauroScargento.qnibus folis 
ingenitaeftjhauriendamefle. Quibuscuin 
Koppugnari.vrgeri, Scvebemeteropprimi 
femires , conRigiebas ad facrofandum hoc 
afylnm, fciliceE non elte fidendum Philofo- 
phis.quorum verba ail ud indie at, quimfo- 
narc videantiir. Qj.io Tubterfugio & fophi- 
fmate.cum te omncs fapientuin autoritates 
eiudcre poiTe animadaertere, abs te dilcef. 
fi. NunquatamcnpcEnitebitmeBracefebe, 
hoc iter fccifTe,cum exeopreciofirsimum 
fru^um refuter(m,5( dofliorin Galliam re- 
dierim;ContemplatuS enim fum in te,veEtit 



A N I M A D V E R S I O. l*! 

5,rp«ulo,aamir.bilem&ri,rpic,er,damdi 
liMaieftatisfspierm.m.quubfolutam 
Lus "cat.i cognitione,.liquando medio- 
.HsJoariti; v.ns confert.interdum auMm 
,iroi quaiitummsprofundferuditionisia 
„[,lorandis&ir.»«ft'ga"''"°«"»™"?y'\« 
ILi'i ddi"". l>all>-"nari & cecums (a 
,i,vlfafcinati,ebr.j,&iCirc=aliquadeiii=- 
tatieffe vidcanmr. Qaod nnllam aliam ob 
<infamagitDominus,nifivtttrreno5iftos 

Arios qoi fe.ntgl'fl" °"'"'""'"""°' '"S" 
niiTuiacuminenonfolumhancinfenorein 

nsioram.fcd ipRini etiam coilum peneirare 
nolle glorianmr, cluJat, domet. k exlum- 
JnoarrogantilftlieOlympo ad inferos vf- 
<,ueretradat:vt qui ft aliquid fcirf nooemr, 
non in faacsta tapisntia.fed inDomino to , 
•tmsfapienciaifonte&autore.idfibiGOnti- 
t;iire°1onentur:vtdifcant,inquam,omnes 
Ads pofteri.fe nibil aliad effc, quim meras 
tencbras: deniq; vt hi, qiiibiis notitia buias 
ateanicontinget.intslligant.dininamMaie 
ftateineam eflc.cicra cuius liberalitatcm Sc 
bcneficentiara nctnini inortalium ad liuius 
fublimisaTcanicognitionempatuitaditUfi, 
nCQ^ patebit vnqua. SedAit ed.vtidc digref- 
faeft.redeatoratio.poftquamegoabttalis 
in Galliam rcdij, ij,qui notam habebantiti- 
neris mei caufain.ame quatfieriit.nuili te vi 
diIIcin,conacniircm,&quiddetcfeotireni. 



i(J4 TAVLADANI 

Apod quos ego (quauis te hac in parte hal,i 
iacinari expertus eflem^Uuciibus tead cce, 
lumvrqiextuli:&iucxtuli,Bracefc!ie.vthi 
me feno agere exiftimates.tanta mi videdi 
cupiditatc incendcretur.vt paruiii abfucri^ 
quin iter in Italiafecerint, Ego itaq; hue vf, 
ique errore tuu mli, & tegi,& lubes in poftc 
rum tcgiflem.nifi euin fingularcm veriiatis 
contumeliaiu.&ilcpIorandSmuitompemi 
ciem plus equo viguiffe.Si adhuc vigerefen 
fifrcm.Quoclcum3niroaduertere,it6potui 
(ignofce qii:efo) mihi diuuus imperare, 
quinpernicJoramhuccrForedeiegcrein.fgl 
lecn,vt minus cauii merallics fophij amato 
res fibi abliac opiniono no minus cauendfi 
effein telligiit,qua nautis a voracifsima Cha 
rybdJ,nilaboris iafturiScbonoria fuorum 
naufragiu facere malinr. Hisenim oinnib, 
qui opinionibuic ferreE fide dederint.con- 
lingetjVtiapide philofophicu conficere mo 
lientcs , & fua St aliena diiapident pecunia. 
EtquoniatuGcbrum,ranquafingu!areopi 
nionis iftius vindicem.patronum & afTerto 
rem in mediu producis.idcircaextorquen- 
da tibi ^ matiib.primo iinpetu clTc duxihsc 
arms Arabica.vt his fpoliatusintelligas.re- 
liqiiasomncs autoricates phiiofophicas abs 
tcviolentercootorcas.&perperafuiflcia. 
terpretatas.Argumenta autem e Gebro il tc 
derumpra,quib» tcihuiftu pucas, hEcfum: 
CAP, 



ANIMADVERSIO. I«J 

C A P V T I. 
Pr(m!tm'rfi'|''Wirntu«t ffl fjoc: 

SCripCt Gcbercap.jo.foieSummx.Iise 
verba: . 

Arecntam viuum aJhairM tribus ml 
„„.Iibus dc facili . vid«!,ce. Samrno , lou. 
& Soli:Lui,« ante magis J.fSculttr. Veticn 

modo.nifiper art.ficium . poftea fequitur: 

Exhoc iiaq. maximum elicias rccmtura. 
Qaam dtimam partem tu fie exponis. Ex 
qtro.rcilicctMaraelkias maximum lecre- 
lum.hoceft.Elixir. 
SfcuilJum argammtiim.qiio «(m!,r/l doc: 
ScriprirOebercap.OS.fuKSummai.lo- 
nemperfcclomagispropinquumep.ia. 
tumum vcr6 minus, minus adtuc Vetiere, 
minimi verb omnium Martem. poftea ie- 
.quitunEx quo perfeaio dcpendet. QuK vl 
timaverbaiuiieimcrpretarisiExquoftili- 
ceiMarte.perfeftio (fubaudi metallorum) 
■iepcndct,lioceft.Elixir. Qu"""'"" "'"'' 
mjllis(ais)exeii>pl""''» legatur, Eo ex quo 
pcrfeaiodependetiqualeftioncmtibilum 
mopcre cxoram & ingrata elTe indicas.quia 
fentis (licet id fobticeas) earn inrerpreta- 
tionilox jniniicam effe, 

Tertiimeithoc: 
ScripritGeb.cap.i2.fajS0mtb5Cverba: 
Vltimo vero Mars. Et boc eft vpiu de Iccre- 
I 4 



t0 ' T A V L A D A N I 

lis narurf.Quod tu fie incerpreran's.Ethoc, 
id eft,Mars,eft vnuin de fecVctis nacuras.id 
eft Elixir. 

ScripfitGebercap.6tJ.rii3eSiimmK,lisc 
quKfei^uuturrCaufa impedimentifufionis 
cuiufcoqi, eft Tulfuriixu. Per hoc itaq; tnaxi 
inupoteriselicere fccretu, qcKtu ficinter- 
precaris.Perhoe.fubaudi falfurfixu.fme ex 
hocrulfure1ixo(per quoduis fcrra indicari, 
eo quod maior pars ferri fit fulfarfix;um)po 
leris raaximu elicere fecrettim.id eft,Elixir. 

Scripfit Gebercap.8!J.fu? Summs.poft, 
qaitn deMarie cgiflet, hsec verba: Per hoc 
igiturarrificisdilaEatur induftria adveraia 
cuiufq; corporis rcftificationem . Quod tu 
iicinier'pretaris':Perhoc,ideft,perMartcni, 
dilatatur artificis induftria ad veram reftifi 
catiofiemtuiafcdnq; corporis. 

Scxtiff»,5«o W'mmUm. cycAvs,!^ hoc. 

Gebercap.6j.fuffiSummK,poftqu^mde 
elTentiaMartis pluribas egffTet, tahdehoc 
cpilogo vfus eft: Laudctur igitur ■benedi- 
ftus&gloriofus A!cifsimus,qui creatiitiU 
lud.deditqi ilH fubftantia, & fubftaiise pro- 
prietates,quas no contingit vllaalia rein in 
iiamra polsidere , vt in ilia pofsit inueniri 
hac pcrfeftio per artificium ajjquod, quam 
jntiloinaenimuspropinquapoteda.Ipfum 



ANIMADVERSIO. i^T 

i .„imeft,>luoaignemfuptr>t.&non(upera 
' '°Kedi».U<.amicab,Iit.r,.<,a,=rut.=og.a 

lcMoa,aaeir=in.erpret,ns.S=p.,mu. 
" . veluti irophsum caa.s, & .e plena poti 
imncredisv.clona.cftlioc. 

ScripCtG=l."cap.i2.fa«Samm{.vb,ait 
de,uto%^vc,baXaUinatur.»t=.nauram 
Sifoloitar fmcaliqua vtilltate. Scripntttia 
hstcap.u.CalcinararCmiliterargenmmA 
(oiaitur cum magno labors, &fm= ahquav. 
,ilime. a»'bus verbis tu remtuatn ficagis: 
OBnmml'hilofophominconfcafa&fuftta 
.io metallum illud.ex .juo foraiamr Elixir. 
ukinandmn ell,& vbi m cakemrcdicrit,m 
liquorcm eftrcuocandam. AtquiQebri te. 
ftmonio exauro Sc argeBto calcioatis & lo- 
lutis.nullasreditadnosfraaas.nuUainde 
promanat vtilitas.fieri itaque non potell, vt 
«xauro aut argento nafcatur ditifsi mum il- 
WEIixir. „ ., , 

Ha:c eftlegio ilkArabi«,Br»«'eb=,l>s= 
daua lUa HerculeaJiic eft, inquam fcrreus il 
le excrcitus, quo duce in aciera cum Mauor 
telooprogrederis. Qaiomnia ,vtmtclll- 
gas,^uamCmparuipondetisad^obo^anda 
Spimonem tuam , armabo.te libenter altera 
Gcbri aulhoritate.quam demiror abs te prf 
term.iram,quumba!c{olaopinionemtuam 
j)lnniuo fetream efiicerc ptrlle videatm-. 
15 



m TAVLADANI 

Qebercap.9.1ibrideInueflig.rcripti,poft 
quammethodumferriinliquoremredueen 
di docuit,fic ait:Martem folmum honora,a- 
quain videlicet fulphuris fixi colorem Eliid 
rismirabiliter augmeotantem, Numhuius 
authoritatisaccefsionevires tnas duplatas 
ctls fentis.Bracefche :■ at nifi has omnes co- 
pias tuas (fauentc mihi Diuina maieftate) 
profligauero.fudero & penitus prollraue- 
ro.ignauum.&imbellem, me iudices velirn. 
Confcram itaijue figna mea cum mis,& ten- 
tabo, quantum valeant vires tu^, &primo 
impetuaggrediarprimam & antefignanatn 
illam autfioritatem.quam ex jo.cap.Summj 
Gebridcproinpfifti. 

C A P V T n. 

. VoinlocoquidfibiGebervelit.vtIe 

Qilores facilius alTequantur.ego caput 
integrum legendum fiibi|cjam,tiim 
demummentem de hac re non meam, fedi- 
pfius amhoris & fidelifsimorum Gebriin- 
terpreium afferam. 

■ Seqaimr capite 50. Summa Gcbri,argeR 

-toviuo,feumercuriodicatum. 

G E B E R- 

Argetu!naatemviuum,quodetiamMer" 

: curias appcliaturantiquorafu vfu, eft aqua 

'Vifcora,invifceribusterrE,fabftantiEfubti- 

ii icrrE albs per caloretn tempera tifsimum 

vnita 



ANIMADVERSIO. ifigi 

vaitapermJniiT-ajVaio^isiali, doDechumi- 
dcam a 'acco,Sz Cecum ab humido Eqaaiitcr 
conteaiperecur. Hcoqasfagicfapcrficiem , 
planan: defacili, propter ios zc]us huinidi- 
laeminonaateniadharet.vikQlamlicccha 
fceai r.i2iiiid::aieni, propter Gccitstem ilitus, 
CMS eam contcmpcrEt, &a(ihsrcre noa per 
ininii,E!i«iam(vtquidanidic!ini)maieria 
jneEaliorumcumtaiphure. AdtiErcrquo- 
qae tribus mlneralibos de facili, vidcliccc 
.Sammo,lDniS:SoU:LnnEaatemmagisdif 
ficalter, Veccri verd difficiIms,qQam Lqd^, 
Marti autem aallo modo,Difiperarti£du. 
Ex hoc itaqae masimum elicias fecreram. 
Eil eaim amicabiie,& placabilc metaiiis fug 
naturcEft eda medium coniungedi tinfta- 
Tas.&noibbmergitnraJiquidiQargentovi- 
co.nifi SqJ. Soluunmr tamea Iup!cer& Sa- 
rurcas,Lnaa & Venas ab eo.Sc commiicea- 
rjr5& Gr,c jpfo aliquod mcrailoram dtaura- 
riuonporsil. Eigimr&eit tmSurarabedi- 
nis esuberandfsimE refeciionis, £c fiiJgidi 
fpleadoriSiSinonreceditaconimitco. Xoa 
e£[ameamcdiciaanoiira,doccceiiinnatu 
rafuai fed iuuare quandoq; fimiUierpoieft 
in cafu. Hscieous Geber. 

T AV IAD AXV S. 

Ego nunc g,d dc hoc loco fendam.itr.d qd 

ipfcvalueiiiGcbcr.&qaid fideiilsimieius 

iawrpreEES , PcEius Bonus EentrienCs, 



tjo T A V L A D A NM 
& Arnoldas Villanouaous de hac re fenre. 
rmt.explicabo. , ., ^ , -f -,, . 
. .GeberArabumphilorophorutacilepnn. 
eeps , cum tra&andam & defcribendam fibi 
propofuiffctmetallorLimnaturam.vtfacilio 
rein viamle6t6ribiisadid faceret.indican. 
aum fibi prms effe duxit,quE & quot eflent, 
iuxtaveterum opinionem.propinqua me. 
tallorom priocipia. Qas cum fuperius do. 
cuiffet eke tria, fcilicet, arfenkura, fulfur, & 
argermun viuum, & exprefsiffet duobtis ca. 
|iicit>usprQxim^anttcedencibus,,quffinaiii 
!«fletfulfuris& qu^ arlenici namra,confe- 
auens erat, priufquain metalla attingerct, 
(quE flint tanquam fobolcs horumprinei- 
piorum)vc caput viium nature tertij prind 
pij,boceft,argcnti viui exprimcndf dicarct. 
Quamotusrationehoc jo. caput mercurio 
cofecrauJt.In quoprimo docct, quid fit incr 
curias,his verbis. 

a E B E R. 
Argentumviuiim,quodetiamMercurias 
flppef!aturantiquorunivfu,cftaquavilcora, 
invifceribusterrsifobftantisfabtilitcrrs 
aibf.percalorcicmperatifsimu vnita permi 
nima.taUvnione, donee huinidum i ficco, 
&ficcumabhumido5Equalitercontempere 
tur.ldcoque fugit fiiperficiein pianam de fa- 
cili propter rusaqajehamiditatcm.Nonau 
, tern a ihEretiVifcofam licet babcat humidi- 
tatem, 



animadversio. m 

jatem.p ropier ficcitarem ilSius, qua: iHacon 
letnperatA adhtererc non permiuit. 

TAVLADANVS- ' ■ r 

Qu^ fibi nihil aliud vokint, qu^margen- 
lumviuum ex aqua vifcofa,& terra Candida. 
tenui.Se iulfurca oriondum effe: qua duo.a- 
quafc;iicetviicofa&terraruUurca,calan(e 
anaturalibraiafutrunt.vtquauisaqu^pro 
priumfit.remineam demerfara madefaec- 

re're.ncntrumtamenaquavifcolainargen- 
to viuo exiftens , qucat prsftare, ob terram 
lulphureamribivnitam.qiiEruaficcitatevr- 
fcofam , S£ humidam illius conditionem ita 
frangii:,Sitemperat,vtnequeadhKrere,nc- 
que madefacere valeat. Vndc veteres philo- 
fophi argenium viuum aqoam ficcam notni 
nauerunt. Sedquoniamh«cex feclariora 
func.quam vr egeant interprete, idcirco pro 
fequamarreliqua.8;qaifiteoruiiivfus,peni 
tiuimeexpioremus. 

G E B E R. 
EftetEam(vtquidatndicuEit)matename 

lallorum cum fulfure. 

TAVLADANVS. 
Hoc eft.funt ex veieribus pbilofopfcis no 
nulli(vtdixitcap.Z5.fu!ESumin«)qmve- 
lint argentum viuiini,&: fulphur.efle pnnci- 
pia iila. qiiK i natura adgcneraEionem me- 
iailerumafr«m\im«F.C«iilleopinioninon 



\yt TAVtADANI 

fu^agatur.motus rationibus.qure ab eo j^ 
cap.SummEadferuntunldeoqiaddjdit.Vt 
quidam volunr. 

G E B E R. 
. Adhsret quoqiie tnbus mineralihus de 
faciii, videlicet Satarno, Ioui,& Soli; L-jiijb 
ftutemmagisdifficuiter.Venenautemojfft, 
cilius qu^m LuniE, Marti verd nuUo modo 
nifiperartiijciutn. 

T AVLADAnV S. 
Hoc eftargcnmm viiium !ibenti«s & ma- 
ioriqaadicutiiaiiiditatevorat,rorbet&:de- 
glutit aurum,pluinbiiin & ftannu, q-jam rdi 
quameEaila.poftiiECtriaauidiiisargCL-ttnin 
comp)ea:itur,quam ssrcuin ^rs autem faci- 
lius initfcedus.quim cum ferro. Ferro eniin 
adedKgrdcommifceturjVtnonnifiinaitii, 
&arte coaiirum, ac fuperatuin cum eo coire 
velit.Cuius rei nulla alia eft ratio , quam re- 
busomnibus lianc d nat'iravimjngenitam 
effejVtres homogeneas, &cas , guibus cum 
aiiquo affinitatis vinculo coaiunft'K Tunr.ta 
ciEaqiiadiben«uolcfitia complefl:antur,& 
eas fibi copulari gaLideant,&; l^tentur; cum 
heterogeneis autem,&: ijs.quibus cum nulla 
habentaftinitatem.antipathiamexerceant. 
Vndefit,vtarg.viuumlibentiiiscoeat, cum 
metallis.quibus cum maiorem habet affini- 
tatem. Eaameinfuntillimagisaffinia,qufe 
namram iplius inagis fapiunt. A t naiuram i- 



ANIMADVERSIO. «?» 

■pfius magis fapiunr ea metaila. qu* maiofi 

him ed inops argenti viui prK cstens metM 
lis.ditifsimumauiemfulfuriscremabilis.ar 
gentum viuum fcnticns fe in co minima iu- 
hsHabere.fentiens.inquam.fulfuraduftibi-- 
!e (quo in natura nihil eft mercurio magis »- 
nimicum) maiorem ferri partem occupalTe, 
ff perrime pro confanguinco Martem tuum 
aanofcere poreft o Bracefchc. 
G E B E R- 

Exhoc itaq; maximum clicias fecretum. 
Eil:enimamicabilis(tnercuriusfubaudi)a6 
' placabilis mctallis fxia natufE. 

TAVLADANVS. 

Nunc qtiod fit bocarcanum.quodGcbir 
docet hinc efic elicicndum, expendamus. 
Quodlicet mctacente fere omnibus fpefli- 
dumprodat.faciamtamen, vtcIariuSehice- 
fcai.HsceftigiturmensGcbri.Exeoquod 
videmus argentum viunm aiijs metallis ami 
cummagis, alijsautemminusiexeo, inqua, 
maximum colligere debenii« arcanu-Quod 
nonimmerito maximum dixit, cum cxha* 
ius cognitione totius artis pendeat, & colli- 
gi poTsit myfteriii, vt ex fequentibus notifsi 
mum fiet. Sed quod cric tadem hoc arcanfi^ 
Adefte qucfo animo 6 vos omnes veritatis 
confcij ScfaulTorcs, & inteliigetis, me Gcbri 
mcntefiddifsiine&viuacifsimiexprimerc. 



i74 TA VLADANI 

Ex CO igitar quoii argencum viuuin alijs me 
tallis magis, alijs aurem minus aimcum & fa 
mili^re effe videmus,ex eo,inquaiii,(i perfpi 
ftsces naiur? exploraiores elTemus, maxima 
Kcanum ailequeremur.Intditgere en;m in. 
de.polTumus, meiali^ ta narurs argenti viut 
masis vicina, quibus cum argcntumvmum 
familiariuscoinmifcetur.Nam.vEGeberdo 
..«et cap.(Si.faa; Summie, argencum viuumid 
folum fufcipit, quod (ax naiurKelTe fenti^ 
quod cap.64. confirmauit bis verbis:Argea 
tuin.yiii. retinet.quod fuie nature eft.aiienii 
vero rerpmr.Eccap,S5.his verbis: Quoniam 
namrapropriainnaturaamicabilius ample- 
aitur,&gau<'^r ea.magis qu5m extranea.At 
vbicognouerimus qu? metallafint argenta 
viuoviciiiiora,& magis affinia,indetacild 
co!ligipoteft,qufnamfintperteaiora.Cum 
enim argentum viuu ilt caufa metallicij per- 
fciSionis .eametalla merito diccntur, & hj. 
, benda erunr perfeitiora, quse argento viuo 
funt affiiiiora. Qaoi autcm argentum viuu 
iiicaufaperfeilionisinetaiioruin.&illud.in 
quofitaeft&reconditarocahuii.!=3rtisper- 
fcaio,idreftaturGebercapite;8.his verbis: 
Cofideratiorci.quspcrficir (in hac artefub 
audi) eftconfideracio cleiiiotiis pur^fub- 
rtanCix argent! viui.lEEin cap. 59. his verbis, 
Idcoq.relmqoiturarg.viu.elTeperfefnmim, 
&adufttonisfaIuatiuuiii,qu6dcIlperfcaio 



ANIM-ADVERSIO. i?? 

OJSvhimum.Itein cap. 74.liis verbis.Idebq) 



onmu' 



(uinintxtensrcbu 
nerimusinuentionenoltrareinaljquamma 
£is,qaim arg. viuum corporum naiuris ami 
earlperhocopusnotlruminilioiiiipenderi 
tcS,'reperiiiiusipfui!ic!rev£rain alrerabiliu 
inedicinainincoinpieinenio.cmn alteration 
neceraS£noniiio-.!icepcculiora. hem cap. 
Si.hisvtrbis.Probjjuiir.iisaute'll ex noftris 
fermonibu&.fu'pluir cuiafcunc|ne generis, 
efreperfctUoniscorruptiuum.argcntumaU 
Uin viuum effeperfc-ciinum in operibus na- 
ture, completiseiusregiminibus. Igiiur& 
tiacuramininimemuta.ites/ed imitates (in 
hisfcilicetoperibus.inquibus earn iinitari 
poflumiis) argencum viuum fimiliter in hu- 
iusoperismagirtcrioailumiinws.incuiufqi 
perfeci:ionisme'Jicma,(olarir£iticet3i!una- 
ji.tam i^uidem imperfedioriim, qaam ipfius 
argenti viuicoagulabiii^.Exli sGebrilocis 
fatispatetargenium viLiuineirecaufain pef 
feaionishuiusartis.Quodneindubiuinvo 
cari polfet, idOeber potentifsima ratione 
probautcapite99.iaa;SumiTi»,his verbis, 
iJeoque per bocinueiiiinus aliqujd in cor- 
poribas imperfcctis diminuium fuilTe,t]Uod 
compleri neceifarid oporieat, perinedicina: 
iliis conuenicntem, Be diminuium complcn 
tcm, Eaamem diminuium in illis, paucicas 
fciliectargentiviui,& oonretla infpiffatid 



iyS TAVLAD-ANI 

iiufdem. Igiuir compicmentiim in illls eritii 
argenti viui mulriphcatio, & in(pinatio bo- 
na & fixio pcrmatiens. Hoc autem permedi 
cinam ex ifloCfubaudi arj- ento viuo) creati 
efiicitur.hse etiim quum ex «rg. v.uo fucnt 
ine{rededaaa,perbenefic.amluc,d,tam,8c 
fplendoris ipfius, illoru fufcedinem palliap- 
do celabit,wget.fplendorem inducer. Scia 
fulgorem conucrtet.Quiiin en.m arg.vm. in 
inedicinapernoftrummagiiter^umpripa, 
raiamacmun datum fuenc.&miubftatitu 
purifsimam & fixam redacium proieaam 
i-uperdiminutaaperfeaionc,illuftrabitca, 
&fuafixionep£rficiet. 

Uxc eft rario illa,qua Gebcr contendit ar 
eentumviu.eirccauiaiTiperkclionis huius 
|rtis,<)U!e cert^ eft valida.Nam d paucitas ar 
genu viui , & non refta inf pifTEiio emfdera, 
cftcaufaimperfeaibnisiiieraiionim.nccef- 
fariocoiligenduineft, caulam pcrfeflionis 
eomndcm efle copiam & vbercatem argen- 
tiviui.&re^^mipliusinfpiiTatiooem.Quod 
flutcminopia.feu paudras argenti vJui,8e 
nonreaainfpiHaEio.fit caufa imperfeffio- 
nis metailorum,hinc coniUt.Oppofilorum 
eftefluiamoppofitasneceflario oporteteiTe 
caufaseffeftrices. Sed caula perftaionis 
inetallorum(qu:eperfectioetl: efFeausim- 
perfeaionioppofiius) eft abundans copia 
argenti viui rit^i.ifpiirati. igitur caufaim- 
perfe- 



A N I M A D V F. R S r O. tJi 

*^eaionisconjm,(jiiKimperfcaafiini,e' 
Lppofiia.fcili"tinopiaargv,ut,&nonTe 
iainrpilTatio eiuWem. Quod auiemabim- 
danscopiaargenciviui.rit^mfpifTan.fiEcaiC 
ftperfeaionis metallorum . hinccoliigitur. 
Si abunfians cop^a mercunj rite inipiiTait 
nonefTefeaufaertea-ixperfeaionismet?!- 
lorumiiimetaliumniefTetreiiqutsomnib, 
crffcrenaum.inqnoir.aioreftmerciirijnt^. 
infpiffaiicopia.AtqiJiaaru.qd'vbenusabtt 
dat mercurio rite infpiirato,(vt teftatur foil - 
csauridemerfioinmercuriojpreferrjrc^te- 
risomnib. metallis , & foiG eft inter met-illa. 
nameris omnib. abfolum : Igitur neceilario 
eolligfducft.maiorecopiamercuriirit^in- 
fpiirati.cffecaurameffeariceperfeaioisme 
uIlori.Qiiodfiitacft.igiturinopianiercurij 
wiainfpiflatieritcaufaimperfeaiois metal- 
iorlQuod fi paucitasmercurij rite infpifrati 
eftin caufa.quo minus Saturnus.lupiter, 
Mars & Venus ad perbaionem venerint.er 
eomultiplicatio mercurij , & refla ciizfdetn 
infpifTaiio pra;rtabii vteuadant perfefta.^ 
Sedfolamedicinaexpunfsima.&rit^infpif 
fata mcrcurijfubftaniiaconfiaia.hancmer. 
(urij rite infpifTati multiplicatione eis cofer 
repote(l::igitiir arg. viu, vt fuperius teftatus 
eftGeber.eric caufaperfcttionis inhacar- 
te.cumidfoIutnftauretAfarciatinmetalHs 
imperfeais,<ii}'eisanaiurafucratdencgai5> 



lyi TAVLADANI 

cum ipfa etiam perfefla, earn, quam habeiit 
perfcdioncm,illidebeant,5£acceptafe.-ant. 
Cam iraqac argetitum viuum fit caufa perfe 
aionts in hac arie, profeclo ex facili vel diffi 
cili ipfms cum metallis congreflu colligere 
poffumu&.quK metalla fint perfeftiora, que 
minus perfetta , & qu^ fin: a perfeffione ar 
liena.Nam G argenium viuum eft caiira per. 
feftionis metaiiorum.ea metalla mcrito cen 
fcndaerutit perteSiofa, c\ax argento viuo 
funt magis affini^.Ea verd iLinc illi magis affi 
nia , cum quibus ipfum argenrum viuum fa- 
iniliartus congredicar. Cum ijs auiem fami- 
liarius congreditur.cjuse naturam fuam ma- 
gis fapiunt.Sed ea metalla argenti viui nato 
rammagisrapiunt.qusfunttoscundioraar- 
getiuiui:Eaigittirerimthabendapcrfeftio- 
ra. Quod Gebercapite64.apertddocui[ his 
verbis:Exhocitaquemaniteitum elt corpo 
ra iitaelTemaioris perfe £l:ionis,qu3; plus ar- 
genti viui futitcontfnentia.qufvero minus, 
minoris perfeSionis. probatio vero cius, 
quod ea,quKmaiDrjsargenri viui quantita. 
tisiunc contineniia, maiorisfintperfeftio- 
nis.eftfacilis rufceprio argeti vini.Iremcap. 
pS-his verbis,lam igitur vobis paiuit veridi- 
cal maximam argenti vjui qaaniiiatem con- 
tinent ia.perfeQionsexiilcre corpora,&i- 
deoarg.viu. msximeamicarr, Qiiamobrcm 
autHmandumcit,t.orporacaperfe^ion)ina 
gis 



ANIM ADVERSIO. 179 

j„pproxim»re,quim.siS3mieatiliterar 
Lmnv.«u™co^bibit.ttho:«(ignu™ 
5,„„aiviuifacilis!ulct!puo a Solans aut 

Looms P"f«n'""!*""'P°"''-"'''°'°"?'' 
I.rnlioniscaulam.quodconquccorpusiti 

ftifobftanttainargei.rami'iuumtacilenon 
.dmfetit.aperfcaioniscomplementoma- 
siMdiftarenecclTeeft, Quaiomnialijd«- 
josanob.iinhuiuspnmajautliontatESin. 
nrp retaiionem dicU , vi fam Jiarius mtdl.- 
jiniar,eg»eaMipa»cal>icredacam. 

Earaetallaargentiviuinaiaram magisia 
pBt,8cl'untipfiaf6iiiora,cum quibus ipluin 
itBntumviuumlibcmrascommikemr.At 
qoiargentamviuummifcelurlibetms cum 
nietillis.an; maiorem continent cop.am ar 
gtnti vnli; Ergo mttalla.qu? maiorem contl 
O.M eopiam argenti viui.magis (apiunt na- 
tarara argenti viui , Sc funt illi affiniora. bed 
inetaliaargeioviuomagis affinia.funtper- 
(e£tiora;lgiturmctalla,qua;maiorcm conti- 
nent eopiam argenti viui.eruntpcrfeaiora: 
(iqoidcm hic lant argeoto vrao viciniora. 
Quod aatem eaCnt perfecliora, qnte argen. 
to viuo flint magis aifinia , He colbgitur. Id 
quod canfaipeffeaionemefiicientismagis 
paniteps eft.iure optimo perfeaiu5 iudica- 
dora ell: Sed argsntum viuum (vcfaperiiis 
docuimiis)eftcaura perfcciionis metalloru 
tarn corum.qiia: peifeaafont.quim eorum, 



,St) TAVLAD ANI 

^usadperfeaionefuntproinoiienda.ProJ 
inde ir.etalla.qu? magis lapiuntA obtinent 
naturam argeti viui.erunt ceteris perfectio. 
ra. Atquicameiaikmagisobcnient naturi 
argentiviui.qusemaion abundant copiaar. 
eenti viui.Igilur ipfa erut perfccliora.Qiiod 
fi ea metalia funt perfeiftiora , qua: maiori a- 
bundaiitargenciviuicopia.profeao (cum 
conlrariorum contraria fit ratio habcnda) 
eametaliacrunta pcrfeflione alicnifsima, 
quK maxima iaborant argenti viui paucita. 
te & inopia, Atqui in Marce eft maior pcnu- 
riaareenciviui.qiiSniin ali quo alio metal. 
lOjVttcrcaturillibentifsimusScdifficillLmus 
, argenti viui cum co congreffus. Collectioi- 
eitur hsc erir , Bracefcbe , Martem tuum, 
(quern tu vis non folum perfection! finiti- 
muin.fedefleipfamperfcclioniscfteeiricein 
caiifam)omniuiiimcialtorumipcrfecliotie 
reiViOtirsimum&alienifsimuuieue.Quodri 
Marseonomineiperfectionc alieni^simus 
efie cenfetur.qaod inops fit arge:ui viui, iu- 
tIicatuipfcBracefche,qu(iicriporsit,vtfsx 
jilaferrea , in naturam vitream redafta.fit 
caufa perfeflionis in hac arte effedrix, cuin 
in eaiiihi! fit pcnitus argenti viui, imotota, 
quanta eft, fit fulphur terreum , nimia ignis 
inclementia argento viuo natiuo fpolia- 
tum. Nam fi ignis argencum viuum ei 
non extorfilTec, polTecbeneficio argenti vi- 



^ N I M A D V E R S I O. iSi 

nifvtpotsiiquatioiieinmetailicamcfficicn- 
tis)rtt-fiimiiimt.-talUiiniciliectinferruinre- 
Jire.&rcuncari. Atcamexpenentiaiefte- 
tur .tKceiTi illam ferream in vitrumccera- 
leumrcdacbm, (quam tu fcripfiftieligen- 
^am)liq'^atior!en-iecallJcacxhauftam,&pri 
mtamomninoelTe, profeclo abfentia cfFc- 
ftus.hoc ell liquationis metaliicK.fidcm in- 
dubitatam facie fablars & abfentis caufK, li 
quationem metallieam cfficicniis.ideft, ar- 
gentiviui. Claafiiblatafaclumeft.vtinetal- 
EcaelTsdcfieric,&innaruram\'itream ime 
tallica ahenain abierit. Qiiod fi hocMartis 
excrementum argento viuo penitus exhau- 
ftumeft,quomodovis,Braccfche,mcta!lo- 
rumiiinobilmm in melius mutandorummc 
dicinain ex eo confici, cum earn teftetur Ge 
bercxarg,vi,(vEpo[cinopiainmetaUorufar 
cience)coniiciendam enc:'Hoc igitur erac ar 
canu'ii ex hac Gehri authoriiatc cruen- 
dum.Brccefche, ^^:ilicet(cumargentumvi- 
llum fit caufaperfeclionis metallorum) ea 
me:allaelTeperfeaiora,cumquibusargen- 
tuinvinumlibentiuscoit.&fimiliariuscon 
gredittir.SiperconrequensMartemelTeom 
nirimeiallorijaperfeaioneremotiisimu.Sc 
al enifsimam.cumarg.viuuin adeoexofura 
hibeaceius coituin, & illibeniifsim^atqi «- 
gerrim^ cu £0 copuletur.Et cum folJus per- 
fcfti propria fit.pcrfeiflioneinnondupcrfe- 
m 4 



^gi TAVLADANI 

d:is conferre , iinperfcdorum auEcm, cam J 
perfeftis mmuari &acc!f)ere, profccio vij 
conferendKperfeaionis,reli<ims omnibus 
mctaliis prms inerir, quim tuo M^rti, a per- 
feffiooeadeodiftraclo.Et inter meiallaper- 
feibonisintecr^expcrcia.maxim^Scprimo 
conucnirer loui.vtpoie ad natiira caufe per 
ScicnCisproproqulusaccedeiiti.Hanctame 
perfcclionis cotiferendi facultatein, naque 
loiii , neque Saturno , neque Veneri, nequa 
Marti ingeiiitara cire docuu nos Geber cap. 
Cp.hisvcrbis. 

RedeunrestaincninnosipfoSiSctorquc- 
tes nos immenfe ineditationis atfiiaioni- 
bus.tadem refpcxim us, corpora a perfeitio. 
nc diminuta in proftindofmnaiorsefcedj 
«XLfterc,& niliil in cis tulgidum inueniri, cu 
jn eis fecundum nari^rain non infit. Non e- 
n'minuenimrinre.qiiodinitlano eft- Cum 
igiCLir in iliisnihi! perfei^lireperialur.&c. 
Avid'i Bracefche in metailis a perftictione di 
ininutls nihil perfcfti(& per confequens ni 
l]iiperfec{ion!s)rcpenri. Quod fi neque in 
loue.neque in Saiurno.neq! in Venere per- 
fectionis quicqaam reperitiir (qua; rameti 
WartetuoiongdfuntpGrrrclioni viciniora) 
vide qua^fo quid pertec^ionis cxcremcnta 
tuo, patrefuojioced Mane ij^nobiliori, re- 
Jin quatur.Qj] 6 d (i null! coruir. perfeili quic 
quam ineft, ac foiius pcrfecti proprium eO, 



ANIMAD VERSIO. iSj 

,„„J..m p=rfeais pe,f=a,oncm conferrc. 
Hinc Sole ckrius conftat, caufam pcr(eili» 
jijcfeaticcminnullo impertcaora quse- 
„0 Jam elft : non enim inucn.Iur in re ( vt 
itGeber) quod in ilia no eft. Sed qiaoniam 
foperius ex Gebro.docui argenmm viuaii. 
cfecaufam perfeflionis m hac arte eBean- 
tem videndum fnpereH,nalii id de argenlt) 
,ii,o crado & vulgari (it interprctandam. 

Ef-o itaqne ne pngnantta loqui.&miiil 
onftare n6 videar.alTero certe canfam per. - 
fcaionis in folo argento viuo fltam,& rcpo 
Jitain efte , nee aliunde elTe promedam.non 
lamen in argento viuo in natura fua cruda 
fumpto. Id enimteftalurGebercap.jo.his 
verbis: Non eft tame argentnm viuuin nae. 
dicinanoftra in natura fua. Itcmcap.}8.his 
verbisiCondderatio rei qa{ periieit.eU con 
fideratio eleaionis purx; fubftantiK argen- 
tivini,& eft medicina.qus ex materia iliro! 
airumpfilorigincm,& ex ilia creata cft.Non 
eftautcm i&i materia argentumvmum in 
fna natura.lte C3p.59.his verbis:Ex iam di. 
ais fimiiiterpatct argentum viuum non el- 
ieperfeftiuuin in natura fua. 

Proinde cum argentum viuum in natura 
{uafumptum no iit cauiaperfeaionis,^,ua- 
!e tandem erit iilud argentum vinum.quod 
fiiperius cu Gebro aiTcruimus cfle caufat.n 
perfeaionisinhac arte effearictim^faciU 



iJ4 TAVLADANI 

intelligemus quale fit fiocargetum viuiim, 
Ij quK inhancrem i Gebro fcripta fu^re, in 
memoriam reuocemus. Dixit Geber cap, 
pp.Summa totius operis Chymici liac clie, 
vt fumatur lapis in capitulis notus ( hoc eft 
Mcrcurius)deinde cum operis inftantiaaf. 
Cduetiirfuperillo opus fubliinationis pn- 
mi gradus , & per hoc mundetur i corrum. 
penie impuricate-Hac cnitn ei\ fublimatio. 
nis perfedio.Ei cum ea fubtilierur lapis, do 
nccin vltiiuam puritatsm deueniat.Scc.Di. 
jtitprstereacap.f^i.afteiniTiedicin^compo 
nendx hanc elTc , vc priparetur argentum 
vimim cum modis fuis iam diclis, cum diu- 
turni!aborisinftantia,quoufq;0[nnisiilius 
fubtilis fublUfitia purilsima , alba quidetn 
in Luna,citrina vero intenft in Sole habea- 
turperfedii.dehincverd cumhacpurifsi. 
maargeniiviui fubiUntiapcrficiatur.cum 
huiusmagifterijingeniismedicina.quKiNi 
adhsreat,&fundaturfacilime, Scilludcoa. 
gujec. Dixit etiam cap.75-Et: cum inueneri- 
«ius ipfum(rubaudi arg;entum viuum) fine 
adminiftracioneaitcracionis nature illius, 
notimucare.ihuenimusfimiHtcripfumpr^' 
parari debere neccffario.cum no permifcea 
,turinprofiiodo,abrq! illius prsparationis 
mode. Ec eft rcilicec, vt talis fiat illius fiib- 
ftanria , quod perinifceatur vl^q; ad profun- 
dum corporis alccrabilii, Hne feparatioiie 



A N I M A D V E R S I O. 185 

lo!Ctem»ra.HocauRmnoo6i.ni(;fubnlie 
\ ,„r vaUe cam priparationE certa , dtterml 
„„i„cap.Sublimat,on,s.Etnop.rman« 
diisiinFr=rsio,!uritigalur,nec,lluftrat,mri 
fcljidifsimacxco eliciamrtoiillatia Cum 
itaOi argenta viuura mcralla irapertccia ilia . 
(Irare&d«oraren5poriit,nifipunfsiraa8c 
tplendidifsima ex CO diciatur fubftantii 
(qaod citra fublimationc Rcri n6 poKft) 8c 
cumeiusiiriprcfsionofitconftans.imonlS 
Sjitor coanefcat : idco C8p.59.fic ait, In ar- 
■.Mioviuonccc(rccftlup=rfluadein=re:ha 
let enimcorruprioniscauras, videlicet ter. 
ram, & adaft.bilis abfq. inflamatione aquei 
titislabftai!tiam.P»taiiet6t;tamciialiqui,il 
lud terrain no habere ruperHua,velimmun- 
diciam. Scd vanu eft quod ab eis cogitatur. 
videmus eniin ipfum mult?liuiditat)s,&no 
pur; albedinis.Et fimiliter per lene artificiii 
videmus exillo terra nigram & fEculentam 
emanare,vide!icet per lauatione.caios mo. 
dumnarrabitnus.SedquiadupIieemexiUo 
perfeciionein elicere oporret; fcilicet medt 
cinam ex eo facere , & illud perficere , ideo 
jrccelTe elbipfom duplici iniidationis gradu 
prKparare. Propterea du^ mudationes mer 
curijfuncneceI]ariE,vnaper {ublimatione 
ad medicinain(exeorubconficiendafn) Sc 
hxchicinnuitttr,aliaperlauacrfi,adipfius 
<oaguiatio[ie,8ciftainnuctur.S!C(!iinvolil 



,8« ' TAVLADANI 
„„s medicmam mo "»" • ">"' .°«* 
Aipfum i fecukntiafe. D=rre.t>t,s man- 
da e, n= in proieaione cr«. I.u.dura coW 
,„„: &ipfius fugi.ra.m a,ue,ta,e,„ dcler=, 
„ .ounf med,cS,am in pro,=a,one fng.n. 
"am «Jda.:!k m=Jio"°» '""" f"""""'™ 
raluare pro medicina, decu.us propr.ctaw 
eft „on ,dnri,& ab aduft.one defendere. & 

fait) fact. %.« hi= QAr, »c.s arapl,rs,mi 

cftca»raperfeaionismh.ca«e,ral>c.,ar. 

Qnibasqualitatibnsciraargcntumvmam 
„udom non Ht pra:ait»m,.darco m natur. 
fca fnmptum n5 ell caufa ptrfefl.oms neo 
eir-potdl.donccmundirs.maeiuisrubftao- 
,iaperfublimationcra ifecibns ftparaca S: 
exonrratafaerit. &pofteafixai, & conftan. 
tisinignecooditionismarem Qi.amob 
cauf.m Geber caput ™oin d« Snbl.mat.o- 
neMercunj fcriplif, Sc alteram deF,x,»n= 
Mercurijperfubiimacionemmundati. 

At oaemadmodum Geber docct cap.4(i. 
marchafitam.mercurioextiiiao.mediocrl. 
terprsparato , 5:ad fixionem al.quo modo 
inclinante pr;ditam efli.cuius mercurij ex. 
tinfti.in marcbaOta exiftentis beneiicio, im 
munes limns a laboribns extinflionis mer. 
curiicrudi : eadem ratione colligcre pollu- 
^ mus, 



animadversio. 187 

niBS,nos4labonbusextinaionis,abfter{io 
nis.&fi!^""'"''^ ari;enti viuicrudi immu- 
nesfore.fii-nercunumno.lolumextinaum, 
fed abilcrfum , iiuindum , dcfKcatifsimuin, 
fcad plenam (ixionem ab jpfa natura dedu 
auminuenerimus. Iiaqntcumipfanatura 
mercurium his otnnibusdoiibus j-rxdim. 
in Sole & Luna.nobi-: hberaliMme olferar, 

nonefi:v''o''^'-^° ^^^'^ "^'^^ rorqueamus in 
araentoviuocxtinguendo, abllergedo.per 
foblimationcm detxcando , & ad iixioncin 
deducedo.Imdfm(l:ra huiufmodiiaborem 
fubiremus, ciim argencum vuiuincrudum 
medcrinonpotsit meiallis ignobilitaie la- 
borantibus,qttin priysmerailicamformain 
indiiai.&metaiium cuadat, Siipfa natura 
inetalla nobis cuiufuis generis exhibuerir. 
Quod aucem argeniu viuum meiallis igno- 
bilibus perfe£toriim nobilitateni conferre 
non po'sit , qum prius eHiciaturmeEallum, 
bincconftat; 

Si^TTioliiticargentiviuino patet aditus 
adduritiemmcullorum (tefteGebro cap. 
2.6.l'usSumms)nir)pcrdirpo(itionem,qu; 
JDedium tenet inter mollitiem & duritiem 
illorum : eodem arguiiiento collpgendum 
cll,argentum viuum,iTicta!]oruinignobiIj- 
tate laborantium, medicinam euadcre non 
pollcquin prius formas inter formam F.Hxi 
ns,&iuamjntcriectasexperiaiur,&fubear. 



iS8 TAVLADANI 

Non patet enim accelTus ab exrremo ad cx- 
treimim,ni(iperintenet"i;amedia.Aci^ni in- 
ter has duas extreinas formas Elixiris fcili. 
cet,& argenti viiii,fonnE metallcrum iacec 
inedi?. Proinde argentum viuum.nifiprius 
mecallum euaferir, ad formatn Elixiris pro- 
mouerinonpoterit. Quodaurem mcralU 
medium teneant inter argenti v'ui & Elixi- 
ris formam, huius rci fidelifiiiiiUS teftis m'u 
hi erit Arnoldus Villanouus cap.io. Ibi Ro- 
farij minoris, cuius hsecfuntvjrba: Hie igi- 
lur cfi: lapis nofter formoi"us,qui3 nor. lit 
tranfitus de extremo ad extreitiura, nifi i'er 
medium. Extremaautemnoftri lapidisin 
primo iaterc eft argenium viuum, in Tecun- 
do vero eft Elixir complstum: media au- 
temiiorumduorum extremorumfuntme- 
taila.Huius ctiam rei teitis eft Luilus.in i'uo 
primoTcftamento, his verbis: Natura ha- 
bet in fuoopere, quatenusadcreandame- 
tailafpe^tar, exrrema duo, S:vnu medium, 
cxtremafuntargentum viuum & fulfures 
vnaparte,& metaliaexalia. Medium vero 
eft quoddam tertium , in quo funt ifta duo, 
nempe mercurius &fuifur, Ahquidicunt 
hoc medium eflevitriolum, alijarfenicum, 
aiijaliamediamineralia. Ex quo medio na- 
tura extrahit duos fumos , qui funt mercu- 
rius & fulfur, cxquibus coficit meialla. Ars 
cum fiinaturs imitairix, & ciim fint eadem 
princi- 



AN'IMADVERSIO. iS? 

jcipia 
'duoextrt 



crincipia nature Sc artis, h.bebit ipfaari 
r - ,na 3c viium medium, lixzrcmaar 



liserun 
parte, lap: 



„. centum viuum & fullur en 
isexaliaiiTietlium auteiii erunti. 



Jfimculil.exquomcdioarscxirihicruifar 
airaercuriuin,ingt;nionacura;dei)crata&: 
iima,e^:ciuibuM'"i«a)apdsmc,ni;K.et. 
Ciimiiaq,iiietallamc:JLalir,unierfurmam 
EiixirisS:argcntn-iui,&nuJUi5l;atproi;rcl 
fusabcxtreiiio ad extremum.nihi'tr inter, 
jeftuui medium, proteclo arjjentum viuuin 
Elixins tormam conimgere non poterit,iii 
fipfimo gradum faciat ad formam metaUl 
intuctidam. Quod fi argctum viiium priuf- 
quamtranfeaiin Elixir, ad formam metal- 
ii promouendum el\ : ergo aut plumbi, aiit 
ftanni,autsris,aii[ferri,autar^';enti,audai' 
letn auri fonnam induat ncceil'e eft. Quod 
fi optainus Tcire r.d cuius tandem mecalU 
formam promoueri dcbcat, aniequsm ex 
eo Elixir confici queat, id ex verbis Gtbri 
venandumcft: dctcccnim Geber,mundif- 
fimam fubftamiam ex eo per rublimatio- 
nemdepromendain, eamt], ad fixationem 
Jucendam.haq^cummiindihimaciusfub- 
ftanciafit alTumcndajir.mundum &fordi- 
du.nexeanon porcrit generari metaJlum: 
mu'ida enim illiu5 lulftstia(vt teftatur Cic- 
berap.5^.)!nundij,&fordiumexperspro. 
ducit metallum : immunda vero.pollutuin 



,po TAVLADANI 

&'forJ!Jum.Neceireeftigiturviexmun(3ip 
fimaStdcf^ecatifsinia argenti viui fubllan- 
tia(quainGeberrolainaircriicoIIigedaiii) 
muodirsimum&defEecatirsimum nafcatur 
metallum.Qiiod fi '"""'^'■"^ ^ ^'*''*^'^'" ex- 
pers.ergo aut So!em,a«t Lunain ex earner, 
curij fubftantia orin necellario ojionebit. 
Reliqua enim metalla ynmurida iutit.nec 
extrema tantuiit,fed eiiam iniclbna,& peni 
tusinolTaulaborantfjnircitie. 

Quodliargenmm viuuiii.vt ex eofieri 
pofsi: Elixir, per fubliinationem Sifixatio- 
nein in inetallu nobile, teriiun Sc muiidum 
rcuocanduiij eft,&; natura nobis metslla 
inundifsima.tam alba, quam cttnna produ- 
xerit,profefc6 quemadiuoduin bcneficior 
inercurij in marchafica exiftetis , vtpote ex- 
iincli,mediocriterpr^paraci,3iadfixioncm 
fufcipiendam difpofiti.immunes Tumus i h 
boribus extina:iorjis,&: fublimationis ar- 
genti viui crudi : cade ratione colligere de- 
bemus, beneficio metallorum nobilium.Sc 
mandomin : hoc eft, auri & argenti mine- 
raiis.nosabimmenfisillislaboribusfuble- 
uari.qui lubeundi nobis eireni, (1 argentuin 
viuiiinperextin£tionem,rLib!imatiofiem& 
fixioncin in metallum nobile Sc mimdutn 
permutadum elTer. Qaorrumenini tocnos , 
iVangaiiHiS laboribus^tum njnira boc ante 
viiiens.&noilritniierta, nobis iiac in parte 
mfa- 



ANIMADVERSIO. : i9» 

inrudauertt.&bscnobiliametallaporrcxc 

, ^(_j,f cK cis lubiUntiam ilia mercuriij mun- 

difsimain-Siumadfixionemdeduftamef- 

fodcremus,eamq;HdrublimioremElixins 

, formampromoucieiiuis. 

Quod perfpicactfsimus & fidelilsimus 
Gebriinterprfe^,Adeir,arusperrcntJ6s,rcri- 
pfiLtaciiam & per ^^ria SumniE capiia di- 
IperramGebrimentcinbancfutlle.vcinhis 
duobtis metaIlis,vrpote i natura iam clabo 
ratis fubliinatLS,&:a'Jfi>'''onemdc(iuciis.o- 
pusiapidisincboarctur.Quam rem Geber 
ipfefatisindicaucfat.cmfieleftionemiTmn 
dKfubftantiEtnertLirii.adfixionemdedii- 
as,caiiram perfcdionis efTe promulgsffer, 
eainque Ispuis his duobiis metailisineffe 
fcripiiiret. Qiio camcn faciiius id aflequere - 
mur.fcripficcapiCeji.AurumelTeprecionr. 
llmum metallorum , & tinftura rubcdinis. 
ouiatini^it.ac tran^format omne corpus. 1- 
temcap:};.rcripf;t.L<.nameff.tincluramal 
bediniB.Quorumcriiimli nihil fcnpitflec^id 
nobisfacisefTcdebebat.quodcap.ji.rcripfe 
rat,his verbis :Hab(;ntautem magnamalfi- 
nicatem metai!aadinviicem,notamenper- 
feaumperficitimperfcau per folamcom- 
miftionem : fi cnir.i aurum cum ptumbo li- 
quefaction em ifceatur.n on fit ex hoc plum 
'bo auru ; fe4 euanefcit a commiftione pkim 
bum.Sc aduritur.aarum autcm in examina- 



ipi TAVLADANI 

tioneremanet.Scidem inreliquis contliiH 
git. Secundum vero noftaim magi lie rium, 
perfectum ]uuai:.& perficit iiiipcrfeaiim. 
Etpaulopoli: , 

Et per Deom fe inuicem perficiunt, & 
pcrficiuntur, &reinuicem alterant . & alte. 
rantur, noti tamen per fe wntum vnum. 
qooiique (impcrfeftocvm Cubaudi) perfi. 
c!tur.finea!terius(fobaudiperfcai_)adini. 
niculo. Qusefolaantoritasiatiseratadin- 
dicandQiiiEiixiris confciiicr.em i SoleSs 
Luna (qua; Tola psrfcaicr..5ibi;tdotata)or 
diehd^n effe. His tamen '"i:'");;^ tonten. 
tus Geber, hie rem cap.ip- libri rornacuro, 
apertifsimam fecir,his verbis: 

Qujeautem fJnt medicine, & qualesfe- 
cundi & lercij ordinis , fuffitieJiitr demon- 
ftratumcftinlibronoftroperfeaiMagifte. 
rij, vbi deroonftrauin.us deraonllratione 
competent! & verajapidem nofirum de ar- 
gent! viai ftibftaniiaeffeprocreandum. Et 
hocfufficienter vt iheoricus fpeculatiuus: 
hiC vero prafticammanifeil^ referabimus. 
Et eft vt Solem 3c Lunam refoiuere ftu- 
deas,&c. 

Quibus verbis Geber paUm 3c public^ 
teftatur.fcinSummaperargentumilludvi 
uun),ex (^uomutidsto&iixo Elixir confi. 
ciendumdocuit, nihil aiiudj^uam Solera 
k Lunam votuilfe. Qaocircain calce eiui" 



• ANIMADVERSIO. t$j 

Jtm capitis ( vbi de folutione liorum duo- 
„nimeta!lorumegit)fic!oquitur;£thoc 

■ (lt(!nquit)noftrijin argentmn viuiim.de 
jrteto vino extracium , cjuod volumus pro 
fermento. Quod non immerito viuum a-p- 
pellauit, c"'" ^O'^ folum reiiquis meraliis 
Muravii2E:hoceil,Ferfeaionis,i]r. Nunc 
itaqiie iacis patei, quodnam iltillud argen- 
tomvitium,i]uodGebcrinSuiTimamdica- 
l,jte0ee]igeiidaiii,rciiicec munda & fix* 
Mercurij lubftantia in Sol« Sc Luna inclu- 
kStaquc Bracefchcciim spud Gebrum to- 
tieslei^iffcs, caufamperfectionishu;usar- 
tisinfoloargentoviuorecondicamefiV.de- 
bebastuJndecolligere.eamecallaperfeaTO' 
raelle.qu^ naturj argenti viui magis effent 
conformia.QuaiaiitcmnanirEargentii'im 
((T^r magis conformia.docuit te Gelicr ca 

■pite 59. iiis verbis : Videmus argenmtn 
mum argsnto viuo magis adhsrere , & ei- 
deramagis amicari , poll illud vero aurum,- 
&po(l:ha;cargen[um,ideoexhotre]inqui- 
tflfipfacfle fu^e nacurs magis. Alia vero 
corpora videmus ad illud tantam confor- 
mitatem non habere, & ideo ipTa veridrcd 
inueniinus minus de i.llius nacura partici- 
pare. Qua;cunque enimplusabaduft:one 
faluarivideiraSiiilaiudicamus argenti viai 
naturamagis pofsidsre, quiaar^eomviuii 

■ -(inquit) eitaduilioui* faiaatiuurji. Quod. 



i94 TAVLADANI 

fiargen'mmviuumeilcauraincremabiiita- 
tis mctallormii,poteras tu indecoiligerc, 
ca argento viuo conformia magis elTe.Sc ni 
turamilliusmagisfaiJere.quE minus futit 
eremabilia.EtcuiTiMarteiri cxrcris omni- 
busmetallismagiscremabile elTe fentires. 
(ciira argeti viui incrcmabilitatem efficien- 
tis minus obtineat)'J<^bebasra inde ratio- 
cinari^Martem minimam cumargentovi. 
uo habere conformitaie.Etcum argcntum 
vimimcaufainperfe£tionismetalloria,tatTt 
perfectorum , quSin att perfeftionem reuo- 
candorum eife, a Gebro audiuilTcs , nonoe 
poteras inde coiligere, ea meralla i pcrfe- 
ftioneconfcrenda aliena elTe, qux paruam 
BUtnuHamhabercntcmn argento viuo eon 
formitatemC'Et cam reliqua omnia metalla 
argenro viae cerneres magis confortqia, 
quimMartemtuum (quod igerrimus Sell ■ 
libentifsimusargentiviui cum eo teftatur 
coitus) poteras tuto iudicare, Martem cm. 
nimn metallorum a confercnda perfeftio- 
ne(cuius eftmaxim^inops) aliemfsimum 
eiJe.eamq; ceteris omnibus metal] is potius 
qu^m Marti vendicandam.Et boccratarca 
numiliudaQebroiacit^inhac prima auto 
ritateindicatum.fedlongdmaiusindecoilt 
gi poterat arcanum. Nam ciim in eodemea- 
pjte dixiiTet, argetum I'iuum ( ex quo vbiq; 
prsedicat Elixir componendum) innatura 
fua 



A N I M A D V E R S I O. i?! 

fefamptum , perfcdionS conferre nopof- 
f,8i alibi dotuiffil , mondifsuna e us lub- 
/l.„tiamperrub]imation=rfhc,=ndam.(R. 
,,mi, poftcaad fixioDOT ducendam, dtbc 
biS ptofeao colligere.fieri no polT.,qum ar 
«„mmviaam hacmetiiodo in mundum, 
Inobde redirec metallum : pra;(ertim cnm 
Oeb.r ipfccap «i. monuilTet, areenwm v,. 
„„m per fuccefsiu.m ilbns fublnna;.on=in 
eS peroenircvt mt.allica Cl priJim li<Jua- 
tiont : & cap. 5). docuiffit, ex inunda illius 
fubftantia mnndum generari oportere me- 
tallum.Et cum nullum metallum.prailer an 
rum & argenlll.mundum elTe cerneres.po. 
K,as femire, Bracefche , hacmundam & ii; 
xammercurijrublhntiamCcumreliqu.sno 
inOt'l ex his duobustantumeffodiendam, 
ealiiq,,vtGeberdocet.adrublimeEbx,r,s 
formam elTe proraouendam. Ex quibus po 
toemo colligendum erar.hac Mercurij fab. 
ftantiam neq, ex Marte.neqi ex Venere.ne- 
qoeex Saturno , neqi ex louc promi polle, 
quin prins ifta aurei,v«l argenteam mdu.l- 
fcntnaturam&conditionem. ludicanunc 
qoeroBracefche,iudica,inqua,tuiprequan 
lumareaaGebriinierpretationedefcxe. 
m. Qudd C adbuc in opinionetuaferrea 
petftas.&interpremionemmeam.totil.o- 
ftratam teftiraoniis , tot vallata rallooibus, 
in dubiuvocareaudcs.prodeatm medium 



i^6 TAV.LAD AN! 

Arnoldus Villanouus, fidelirsimus Gebr[ 
Jnterpres.St hac noftram controuerfiam di, 
j-imat, terminer &refcifidat. Quoiudicefi 
liac caufa cecidero, lubens paiinodiam ca- 
nam,Bracefche,opinioncmfcrream ample, 
!aar,& Marti tiiolifeentifsimefubfcri bam. 

Hicigitur fmic qu^ ab Arnoldo in buius 
Jocid!ffiniiionercriptafLL^rccap.4,fuiRo, 
farijininuris. Sedargenruviuu inoinnibiu 
fuisoperibusmanifeft^eilpepfcfliiiuiqiio- 
niam aduftionis eft faluaiiuum , & fuiionis 
effefliuum.Et cum figitiir,eftti£iftura rube 
diniSjexuberatpfsimKrefciftionis.&fui^idi 
fplendoris.&noreceditAcommiilo, Efte- 
mm amicabile & piacabile metaliis, ac inc. 
diuro coniu.ngendi tinclaras: quonia mifce 
tur perminima cum ipfisA in profundo ni 
turaliteradhfretciSiquiaeftdcnaturaipfo. 
rum. Vcruntamen cum Sole & Luna mifce 
turfacilius.eoquodipfanaturaiiliusmagig 
participant, attamen non fnbmcrgiturali- 
qaodmetalloram inargentoviuo nifiSo!. 

Exfiocitaqimajjimumclicias arcanum: 
quoniamMercuriusin fe reel pit, quad fus 
nature eft, a!icnumverdrelpuic,eo q«6d 
foanaturamagisgaudet.quimaliecia. Ex 
hoc jgitur manifeft^ relinquitur, corpora 
maioris elTe pcrfeftionis , qu« plus Mercu- 
rijruntcontinentia.& quffi minus, minoris. 
J-audetur ergo omnium opifes Deus.glo- 
nofus 



ANIMADVERSIO, 197 
liofos & benedifiiis. creatoroptimus & al_. 
tfiimos,q«i ex vi!i crMuit preciofum.vt cxi 
nintralibvis maxiir.tt tcncat in »""" ly"- 

lolum, &<!«'«' '"''■"''•'='""""■*' '°''^'"' 
tisprapricUMni.quamooconnng't''''?™ 
Jiarem in narara porsidere : qoon.a iplmn 
fotam tft, quod igne raptrat,& ab .gnt non 
foperarar.ltdincoaraicabi'itercoquiclcit, 
eogaud6s.ipfumnamq>folain(cumhtme- 
lallmn)£ontrattiiiretot5,quomdigerous 
,d oollrain magifttrium : quoniam aliao. 
mma,c;iin(intcorabulWiilia,igmccdant. 
Sin fauiUam tranftam.Hoc (olum Arnoldl 
teftimoniuin.fatiserat,Bracefche,<:tiamfic. 
JO nihil aliuJ atmlilTcm , ad fubucrtendam 
inBrpretationemtuaferream. Exhisenim 
Arnoldi verbis manitcft* vides, arcanum i 
lad ex iacili vcl difficili Mcrcurij cum meral 
liscogrefTueliciendii.nihilaliudcire.qaam 
cametallaargcto viuoafSniora elTc qmb. 
ctimargcntu viuumiiberius commifcetur. 
Cuius rei bac e0i aitrationcm, qudd argen 
turn vioum libenrer ampleaatnr^d.qff fus 
natnraJcBi fentit : alienum auremanatura 
fuarefpuat,& exofum habeat. Er cum ab i- 
pfo Arnoldo audias argcrum viuum efle m 
hac arte pcrfeftiuum , facili intcUigere po. 
tes.ea metalla effe perfeSiora, qua maiore 
habentcuinargento viuo conformltatcm, 
qualia ipfe tcftatur cffi aurum & argcntum. 



ipS TAVLADANI 

cumtliiibusargentum viumn libemiusmi 
Jcetur.inquit, quia hare duo metalla argenii 
viai nacurain magis fapiiinr, cjuod fi aiimin 
&argentumeo nomine perfeitiora cenfen 
tuir,quddniaioremhabeat cuargentoviuo. 
■atfiniiacein, facile erat tibi indc colligerc.ea > 
inetalla a perfeiitioneiongios eOc diliraaa, 
<jUffi argcnto viuo minus elfent conformia. 
Iraqi cum cxillibenti argenii viuicumMar- 
te coitu intelligeres,Marte a natura argenti 
viai aiienifsimtim efle,non poffum non ad^- 
jnirari.Bracefche.quomodo non inteliexc, 
ris.Mariem longiori intern alloi perfeftio. 
ne diilraetum efle.quim reliqua metalla, Sc 
per confequens, perfeftionein ( i. quaaded 
alienus eft) prius conferre non pofle.quam 
<am adeptus fuerit, &in perfcitum metal- 
]um euaferit. Audis prseterea Arnoldum te- 
itantem, argentum viuum, vbi verfum fue- 
rit in metafluin.id totnm in Te continerc, 
^uo hac in arte egemus . Ex quibus iudica- 
repotes,qiiim vcr^ fuperius^mediftura 
fuerit, argentum viuum in natQraluafum=. 
utum.nonefle perfeflinum, fed vc rale eua- 
dat.adnaturammetallicam prius e0e pro- 
inouendiiiii, Scpoftremo adformamElixi. 
ris.Cuinicaqueinmetallnm vertendumfit, 
antequaElixirefficipofsitjpoteras ex ver- 
bis Gebriratiocinari, ill quod tandem me- 
lallum efTetinutadum. Nam fi munda ilHus 
fubftar- 



■ ANIMADVERSIO. . '9» 

■ fcbtotia maodom crcal metiUum , Schsc 
' fldebriteftimonioeft anbmtnda.debc- 

1», an.=<iuam m=tall.s ignob.litate labo. 
nnnbus medtri puffetj!. aurum feu argtn. 
mm eflV vertendum.cum htc (ola Imt mun. 
da Siinhisfolis mundifsiinaarg. vm. lub- 
llalitia rcpcriatur.At cum natura artis miler 
akacinpartenobisjnfodauent.poterasra- 
diare Gcbrum taciii Icfloriindicarc , muti 
difsimain mercunj fubftaoliam cxLunaad 
Lunam, ex Sole ad Solcm effe promendam, 
gsex ea ignobibuminetallorura in aumm, 
vcl areetiimmmandormn , medicinam efle 
.onCdendam. Exhoc Arnold.teftimonio 
fatis patel.illa, (juaii me fupccius allata tmt. 
iiiterprecationem non effe meam , fed ipfius 
Arnoldi.imi nee Arnold! , (ed ipl.us Gebri, 
cum earn ex Gcbro collegcnc Arnoldus. 
Cormic itacj, prima k antedgnana rauo tua 
Brace(che,Scita<:o"»it,vtrcliqiia;fermi»o- 
mnes iUius ruina atronill per le lam corru- 
ant,8c nullo impcllente collabatur. Ea enim 
arreinftractaeratliaicaciestua , vthac pri- 
ma coborte ftanie, reliqtllfiltura: clTent in- 
iiiaa::hac autem expugnata.reliflUE corru* 
rent. 

c A?v T n r. 

SE D cjuoniam nondura feniiS. qiiamarn 
ciadem acceperis,ideociae viaonam ad 



200 TAVLADANI 

hacpromitteretibiaudes.prodi, quse/o.fn 
mediam cum ilia recundaauilioritate cxca- 
pitc (SG.Summx Gebri a le delumpta.cjuafa 
ciamvEinteiJigas.quatumabutaris.ScquSni 
granicev tibi itnponas-Et quia tu duas ex eo 
capitcauthoritatcspromis.egoambai adfa 
ranijVtvQo&eodemiSu vtranque refcin. 
dam. Qaodvtrsftiasfiat.pauJoaltiasGe- 
bri verba refuma,vt ex anteccdentibus quid 
fibivelint confeqiientia.fiiminarius perci. 
piatur, quod tu confulto preterm ififti , ne 
mens G^briinnotefceret.Sc interpretation! 
tuE fides derogaretur. VerbaigJturGekrj 
hajcfunt: 

■ litideo in }ioc nobis aperta eft via inuelK 
gstioniscaufiehuiusoperis.perquodincal 
cinatione matatur lupiterfacilius indurij, 
qnamSaturnas.nonautemin tarditatemli- 
qucfaitionis velocius.quitin Saturaus. Etil 
iudideo.qaoniamcaufaduricieinaturs.cfl; 
fulphur,3i; argentam viuum fixiitn. Caufa ve 
ro liquefiiftionis efl duplex, argcntum viuu 
fcilicet,&fuiphurcombuftibile: quorum ai. 
teruin.quoadfufionis perfeftioncm fufticit 
invnoquoqiiegradueius.fcilicet cum igni- 
tione & fme igniiione, fcilicet argentum vi- 
uum.Quiaigimrin loue eftmultaargenti v'l 
U! quantitis no ver^fixi.remanet in iilo mu! 
taliquefaftionis velocicas,&non remoue. 
larab liiofaci liter. Caufa vero moliificatio- 
ni; 



ANIMADVERSIO. sat 

' nis eft duplex, a rge turn fcilicet viuum,&fti'- 
phurcombuftibile. Quiaigiturremouetuf 
falfareitascomburesffxloucfaciljus.quim 
ex Samrno.idcoexeo altera ir«!iicieicaufa 
remota , neceffe eft illud indurari calcinatu. 
Saturniis vero.quia vtranque moiliciei cau- 
famfortkerhatietconiunctam.nonfacii^in 
duratur.Eltcamendiuerlltasinmollicieper 
arecntumviuaiTi,&pfirru)pfiur,i^uiamol!i- 
cies,ciu?fitperrulphur,cftcefsiua,mo!iicies 
EUtem qu? fit per argenrum viuum.cft exte- 
fiua. Ethoc neceffario probatur per hoc, 
quod videmus corpora multi argcnti viui, 
multKCXtenfionis c/Te: corpora vcro pauci, 
paucK. EEideoIupiterfacilius&fubtitiui 
excenditur , quim Saturnus, Saturnus faci- 
lius quam Venus, Venus quim Mars, Lun» 
fubtiluis quam lupitcr, Sol vero quim Lu- 
na fubtilius.Pacet jgitur, quod caufa indura 
lionis eft argentum viuum fixum, aut futfur 
fixum. Caufa vero moiliciei eft oppofita. 
Caufa vcrd fufioms eft duplex, fulphur non 
fiKum,& argenmm viuum cuiufcunquege- 
nerisifcd [ulphur non fixum neccflario cfl: 
caufa fufionis fine ignitione.Etm3nifeft^v| 
des buius rei experientiam, per proiei^ione 
arfenicifuper corpora difficilis fufionis: fa- 
tic enim ea facilis fufionis, & fine ignttione. _ 
Caufa vero fufianisfacilis, eft fimiliterarge- 
lumviamn-Caufaverd fufionis cum Jgnitio 



xoi TAVLADANI 

nceft argcntum viaum fixuin. Caufa igituf 
jmpediinentifufionis cuiufcunque.^ft ful. 
phurfixum-Per Koc itaque maximum pote, 
riseliccre fecrerum , quod cum plurims ar- 
■gcntiviuiquantitatis corpora maxims per. 
feftionisfintinuenia.plurisvriquequanti. 
tatis argeti viui corporaa perfeflionc dimi. 
nuta,perfe£to magis approximare necefli 
eft. Itaque & multa fulphureitatis corpora, 
plurimEecorruptioHiseirecontingit.Qiiani 
obrcmex jamdiftispateE , louemmaxim^ 
perfeifio approximare, (cum perfectionis 
pJus parcicfpec) Satumum vero minus, mi. 
rusadhucVenerem.iTiinim^vero Martein, 
eocx quo perfeftio depsndet.Hai^lcnus Gc 
ber.Nuncqaisfiteorufenfus.ordinecxpea 
damus , & fingulas, parres fcriatim exarai. 
netnus. 

G E B E R. 
Etideoinhocnobisapertaeftviainuefti 
■ gationis caufe huius operis.per quod in cal 
cinationcmutaturlupiter facilius induru, 
quam Saturnus:non aurcm in tarditatcmii- 
'<juefaClionis vclocius.qaamSaturnus.Ecil 
lud ideo,quon'ain caufa duritiei nature, eft 
fulphur&argcnmm viuumlixum. Caufa ve 
roliquefacHonis eft duplex, argeii turn viuii 
fgilicer&fulptiurcombuftibile: qaorum al- 
teram, fcilicet argentum viuum , ad fufionis 
effeftione fuffici: invnoquoq; gradu cius, 
fcili. 



f«lieet cu ignitione ^Sc f^ne ignitiohe. Quia 

tasnonver^xUeimnetinilloniuIta iciue 
ftaionisvclocitas.&nonremouemrabiUo 

TAVLADANVS. 
Geberin hoc capite confcrtnaturam Io-_ 
ais & Satumi ad inuicem.Vnde hic aiijoue 
taScinatiotiis beneficio citius iiiduran , qua 
Samrnum: at Samrnutn proinptms hqucfa- 
aionis celeritatem deponercquam louem. 
Caufam igitur.proptercjmm lupiter non ^- 
que cito li que fact, on is velocitate deponar, 
acSaturnGS.hancetTeait.Caufaliqucfatbo. 
nispiusquamparfitvelocis.hoceftignitio 
nem non ferencis.eftpartim argentum viua 
minime fixum,pariim fulphur cremabile, Sc 
ab igne fugiens. Quod ne in dubiiim vocari 
poisit,l-iac ratione verilsimum GfTecotifta- 
bit.Oppofitornm efieaoum.oppofirasne' 
ceiTeeftcauraseireeffearices. Atquilique- 
faaioignitionemferens.ellefFeftasiiquefa 
ftiocii.igoiiioncm non fiiftinenti oppofitu?. 
Jeitur horum duorum effeauom oppofits 
iiabend?funtcauf?e.Scdliq><efa£ticnisignj 
t'ionem fuftinentiscaufa eilargentum viua 
fixum-.IgitHrargentuinviuuiiijninimdfixu, 
eritcaulaliquarionis ignitionem nonferen 
lis. Quod autem argcntumviuumfixum fit 
cauialiquationis ignitionem fuftinentis,id 



J04 TAVLADANI 

Goftatexmetallisignitionemruftinentibus.- 
In quibus cum pr^cer argetum "iuum & Tul. 
phurmaiori ex parte fixa nihil fit, oportet 
huiurmodi liquationis igiijEionem terentis 
caufam elTe.sut argentum viuiMn hxmr.,^ue 
falphurfixum.autviruoque. AivjiiitaiHiiin 
abeft,vtftiIphurfixumliqaacioiiein eflicere 
porsit,vteampeniiustollat:!iqpiitit;iiilj(]i.a. 
tionis caula eft humiduin , quo lm:-oco Ca!. 
phur fisum , cum firaridi/simum , eli: oinni- 
noexhauftum.&perconfequens illiquabi- 
U. Cumitaquefu'pliurfixumliquationis 
caufacflenonpofsit, prcfcdoljquarionisi. 
gnitionem fuftinentis cauraeiTc minuspo. 
terit. Quodfifulphurfixuiniiquefji^ionis, 
ignitionem fuftinentis caufa non ell; id cer- 
t^argento vhia in metallis ignitionem Ure^ 
libuscxifl:entr,acceptumfercn<Jumcl!.Etri 
argeotumviuuinfixumeftcaufaiiquaiionis 
ignitionem ruilinentis.confequoriB ell, vtar 
gcntum viuum minimi fixuin cifsimile pa- 
rial effefium,& fit caufa liquationis ignitio- 
nem non fercntis:fiquidemoppofilora effe 
ituumoppofiiajfiinrcaursE.&oppofitarmn 
caufarumoppofitietTeflus, Ex his noiifsi- 
inuineil,argentuin viuum minimefijium.eC 
recaiiramliquationJs ignitionem nonferen 
lis. Sed quoniam Geber dupiicem in hoc ca 
pite ait efie caufam huiufinodi liquationis, 
argcnium fcilicet viuuin rainiraeiixum,& 
folphur 



ANIMADVERStO. "S 

yphuraciMbile.atqueabignehigisns.id 
,.B defolphurc crcmbil, ikmin.mel,.™ 
reram (!t,exp)orcmui; Quod liac ""on*" 
diinnotefcet. Sulpfcuns fixi,& Mphu'fs 
„i„imcfi>iinatuiap™itMd,.s,,ml,>t^r & 
amme ooponta. Ignor horuir, duoiu cHe- 
aas,eram pcni.us dillimllts.S! cxirtme op 
politi, Atquifulplmrisfixiclrcciustftcxtte 
mrturdatio liqoationis.(eara en:ni qiian- 

lam in fc cft.r=m<>'""' ^ P™*" •""•''' '"i" 
inferro.) Jgiruriulpliurisminiiiieiixicm;- 
aus.eritexcremaliquaiionisaccclerario.Ac 

quifnttima.S; ini !■""'•"»" '"1""'°"'""? 
leratio.fecum adferlliqiaationein, jgnil.OHO 
nopEspEaantticPromdefuiphurcrSiinl;! 
Ie& minimi fixumeritalieraiiquatton.s fi- 
ne ignitione caula. Ex his itaque conllal St 
fniphnr ab igne fogiens,& argcntiim viuom 
mioime lixuin, caufam elli; liqiiatJOnis velo 
ciorisquamparfit.iderE.igniiiORCinnonfe 
rentis.Et cjuoniam ambx iiik catda; plas a- 
bundanl in loue quam m Saturno,i.inc fu, 
VI banc iinmoderatain liqualionis ccictiia- 
tem. non Kquccito dcponatlnpitjr, at Sa- 
lornus. 

G E E E R- 

Cauiaveron^ollif.calioriseftdupltx.ar- 

gcninm {cilictt viumn & fLilpburcoir^bufti- 

bile. Quia igilur rcmoyelur fuipiiurcitas CO 

biiveiis cxloue facilias , quani exSaturno, 



206 TAVLADANI 

ideo altera molliciei caufa ex eo rtmota.nfl. 
cefleeftilladinduraricalcinatmn.Saturnus 
vero.quiavtranque molliciei caufamforti ■ 
terhabetconiunCtam, noil facile induratur. 
TAVLADANVS. 
QuemadmodLim fupfrius docuir, Satur. 
numloueproinptioremelTe.addeponenda 
&eKacndamniiniaiiiiic;uationisce]eritate, 
itahic docct, Samrnii a loue Kiperari,,qu6d 
IupiEerproiiiptius,citius,& facilius calcina. 
lionis bcneficio induretur, cjuain Saturnus. 
Et huius rci affert has rationes. Caufa diiri. 
ciemin metallis efficiens (vt fuperius dixit) 
eftpartimfulphurfixiHn.partJm argeucum 
viuumfixmn,vtpatet in omnibus duriscor 
poriiiQS , & poEifsimum in ferro omniu mc- 
talloruin durifsimo. Itaque cmn hsc fiiduti 
tieicaafa in me!allis,& oppofitorum efte 
ftuumoppofitefintcaufie.profefto caufa ef 
■ ficiens mollLciern in metallis (qux ex diame 
tro cum duritic pugnat) erit partim fulphur 
ab igne fugiens,paritin argcntum viuum mi 
nimefixum. EtquQniatn remifia caufa effi- 
ciente.iltius effcftum remitti, & fublata.pe- 
nitus tolli oportec: idcirco in quocunc]; ho- 
ruiii duorum metalloru caufs rnoJlkiei am- 
bse, feu altera taniiiiu velocius remitretur, 
autcitiustolietur.ineodem effe6iumiliius 
cauf^ciriustoHi.autfalremremitri necelTe 
til. Ati^ui altera mollitiei caufa,fLi!phur fcili- 



A N 1 M A D V E R S I O. tor 

«etn,on fixum . faci!ius , promplius & ciliu* 
percalcinationcm aloucfeparatur, quaii-^i 
Saturno(quia ftilicft tunacius adiiKfit,& ar 
Urns fc:c{u5 inijtcumargento vino Sacurni, 
nuamloms.)ltaque!ublataproinptiusalo- 
uc,*]u^m^ Salui-no.alrera inoliineicacfa, 
poilitiein in louacicius reminiiuditadum 
eft.QiiodfiiTiollittes inIouecitius,quamin 
Saturno fupprimitur.qualitatem inollitiei 
oppofi:a,l)oceftduritieiTi,Iouicitius,quain 
Saturno concingere necelTe eft ; cum hsc (it 
' lex&cotlitio qualiratum inirtiicarum, & in- 
ter fepiienantium.vc altera repulfam paticn 
te,&cxp'lofa,akcraadimittatur, fuccedat,Sc 
in'locumprim^fiibilimaturi&vnaencrua. 
ta,ai:erius vires intendantur.inuaieicant, Sc 
corroborentur. 

G E B Elt. 
Eft tamen diucrfitas in moUitie per arge- 
tnm viuum.&per fulphur.quia inoiiities per 
fulphureft cefs:i3a,molli ties vero per argen- 
turn vicum ell cxtentiua, Et hoc ncccfrarid 
probatur pcrhoc, quo vidsirus corpora 
iTiulti argcnti viui.inultae cxtefionis elTcLcor 

flora veropaucijpauca.Etideolupiterfaci- 
ius 3c fubtiiius exrendiiur.quim Saturnus, 
Saturnus facilius qiiam Venus , Venus qua. 
Mars , Luna facilius quim lupiter, 
Solvcroqudm Lunafab- 
iiiius. 



SoS t A V L A D A N I 

T AV T. AD iiN V S. 
Docmtfuper!iisCjefctr,c:u-f.liceeiTemol^ 
litiei metallomin cauram , iciliccr Jrgentam 
viuamminira^nx5,&rulpl:urcremibile,« 
queabignefiigiens.Nuncilocer.cjuodfiidi 
Icrimen, inter moUicic q:iam tiixzil Uilphur 
fcteniabile,&cam,quampr.r::!i'icars.viuu[n 
nonfix5.MolUties(mquit)o'jnmparitfui, 
phur eft cefsiua, ilia vero <ju?. etfi^it arg.viu. 
cftexterma,hoce!lfalphi;rsiermo!!ict6<jui 
inducit.facit.vc metBllnin vrj;.-nti mallsoce 
dat,arg.autemviuufacic,i-6io!umvrccdat 
metallum/ed criamvt facile cxter.datur, 8c 
inteniies brafteasiftu mallei doci poisic 
Qnod anrem argentumviuum.&non ful- 
phur.fit caufa extenfionis, Si duailitatis me 
tallorum,hinc conllat.Ea ineralla.in quibtls 
maiur eftargenti viui ropia.faciiius Sctenu. 
ius fub malieo extendantur.S: ea, in quibm 
minor cftargemi viui copia.non seque faci- 
]^aattenuiter ducuntur. Igi'ur colligen- 
dumeftneceflario.argeuimvitiumdrecaa- 
famexrenfionis& ductiiitaris metaiiorum. 
Quod ante metalla & hciUm &: tenuius fub 
malieo ducanlur.qaxiiijiorisbundant ar- 
genti viui copia j hmc patet, lupiter facilius 
&tenuiuseK[endimr,quain Sa!urnus,Sa- 
turnus facilius quim Venus, N'cniisquim 
Mars.Luna fubtiiius quam Iiipiter.Sol vero 
quam Luna fubtilius. Acqui iupiter argenti 



ANIMAD VERSIO. 205! 

Viui co!'i^ fuperat Saturnum, Saiurnus Vc- 
iieremA fn"5iv!art(;in,Lunaiouem,& Sol 
jpfamLunatiz.lgJtureaiTieralla faciiius Scrd 
nuius fuS inallfO diicuntur , qiiE maiori a- 
ban<iantargentivini<;opia,Sc iju^cminori^ 
minus funtciiiailia. Proindsargentiim vi- 
Hum eit CJiifa ex[e[il:onis,& dudilitacjs me 
Mllorum. 

G E B E R- 
Patet igitur, i^uod caufaindurationis cfl: 
argcntum viuum fixum, & fulpliur fixumi 
eaufaveromollitieieiloppofita. 
T A V LA n A N y S. 
Gebcr quide.-: fuperioribuscolligedinn 
fit.docet.&vclutiin compendium redigitv 
Frimo igiiur colligic dupiieein effe cau^m 
duritici tnetaliorum/ciljcet argcntmu viuu 
lixum,S,'l-i-pl^-ircadcmconditioneprEEdi- 
torn; CaLi;ave!-6moIiicie!metaIIorum(in- 
qaiOcftoppofira. Namcummollicicsfice& 
fcftus duritici oppoficus.Iiortim duorum ef 
fe^u-jm oppofira> neceirario efle oportct 
eaufasefFeitnciiS. Proinde cum partimful- 
phurfixum , partim argentum viuum fixum 
^[caufaduruieimetallorum.&rulpharnon 
fixum fulphuri (ivo, & argentum viuum mi- 
nime fixum, argencoviuo fixo opponatur,- 
pfofetto moliitics meiallorum partim ful- 
phuri non fixo, partim argeto viuo minimi 
&X0 adfcribenda erit. 



j,o TAVLADANl\ 

G E B E R. 

CaufaverofufioniseftdupleXjfulfurnon 
fixum,8;argentamviuumcuiurcunqucge- 
ncris.S&tlfulphurnonfixuin,necefran6eft 
caufafufionis fine ignitione.Et manifeft^ vi 
desbuiusreicxpericmiam.perproieaionS 
arfcnici fuper corpora difficilis tafionis : fa- 
cit cnim eafacilis fufionis. & fine ignmonc. 
TAVLaDANVS. 

Ideft.caufacfficiensliquaiioneminme' 
tallis , eft partim fulphur noo (mam , partim 
areen'tiim viuum.cuiufcuncjue fuerit condi 
tionis.lioc eft.fiue fit fixu, fiue expcrsfixio. 
nis.SedargentumvimiinA fiil^hurenonfi. 
xohacrationediftinguitur.quodfuiphurfi. 
xuinperpetuofitcflufaliqualionis.ignitio- 
necarenlis.argentuinautviuura non fern- 
per. Argentum cnim viuum , fixionc prsdi. 
turn, (vtproxiinedocebit) eft caufaliqua- 
tionisignitionemfuftinentis.Qaodatitful. 
phurnonfixum.fitcaufaliquationis.ignitio 
ncm non ferentis,inquit,hinc patct. Arfeni- 
cumeft fubhurnon fixum. Atquiarfeni- 
cum eius eiicondicionis.vt metallis non fo- 
liiin ignitionem fuftinentibus.fed sgerritn* 
etiam arquedifficillim^ liquefcencibus eo- 
piofius adhibitum.tancam inducat liquefce 
di celeritatein , vt pofteanuHo modo leiniri 
patiantur. Proinde necelTario colligen- 
dum eft/ulphurfixionis expers caufani cffe 
liqua- 



ANIMADVERSIO. IH 
Iqastionis, ignitionem non fcrentil. 

Caufa veto fuConisfacilijcftfimililtrar 
rentum viimm.caufaveroMonia cum 1- 
|oitioi>t,ell argenliM! viuum fixura. 

Docuit fuperius fulphur non fixum , cile 
taofam fa'uis liqoationis ; bk ctiamfatttur 
argsnlum viuam facilein conferrc licjuatio- 
nein. Seiquoniam argentnra viuum dupli- 
es eftconditionis.fcUicetfixionis expers.Sc 
fisione pra:diram,id argetum viuu. quod ti- 
xionis expers eft.fcmper prfftat liquatione, 
iguitioni coniunftain , argentum autem VI. 
uumfixionisexpers.Sjfulphur non fixum, 
liquationeminducuntignitionemprEcun- 

lein. 

G E B E K. 
Caufa vero impedimenii futionis, eft ful. 
phur fixum. 

TAVIADANVS. 
Dixeratfuperlus.fulphurfixionisexpers, 
ctTe caufam faciilimd , Sc celerrimi^ liquatlo- 
nis.bic vero docet oppofitam penituseffc 
fulphurisfixionepr5ditin3turam:cuiush;c 
eft conditio, vtliquationeinmctalli, in quo 
abundat, imped iat.remotemt.Se quantum 
infeeft,probibeat. Cuius teiamplifsimam 
adern facitfetiora.quod ob multim foifuns 
o S 



g« TAVLADANI 

|ixicopUtnKgerriiTi^,Sif"u!nma c-am diffij 
cukate liquatur : Qaod Qeber ?perr<^ cefta. 
rurcapiteSj.bisverbis: Si vero Fuent lul- 
plnirfixum,terreum,argento vinonxo, ter- 
rco comm;ilum,&ii«'^ ambo noi. purs, fed 
liuidE albedinis fuenr.t.&lwise niasorfic 
falphurisfixi , quhn mcrcurij quancitas , fie 
fex his ferrnm: <!noiiiam fupei-ans cojiiafd- 
phurisfixifufionem prohihet. Ideoqaeex 
hoc relinquitur fulphurvelociui liqucfaaio 
nis fsftinantiamper opasfixionis perdcre, 
auim argentutn viuum: fulpliur verS non ft 
xum .videmus citias quam argetum viuuia 
liquefccre. Exhisvcro manifcftacur caufa 
velocitatis fu(ionis,& tardiratis in vtio quo- 
que mecaliomm.Nam quod defixo plus ha- 
bet ftdpliure.rardius.quod vero plus de adii 
rente, faciiius & ciiius fufionem fufcrpit. 
Quod fatis aperte rclinquitur ^ nobii de- 
ftonftrandum.Quod vero iprum fixiim tar- 
dioremfaciacfufione, maiiife(la:urperhoc, 
quodipfumnnnquam, nifi calcinetur.figi- 
tur, & calcinatum nullam dai fufioncm. Er- 
go in omnibus ill am tmpsdire debet. Cum 
iraq; fulp'mir fixurn fit caufa iiquatioiiem im 
pcdiens.&probibens.mcritoGcbcrrulphu 
refixionisexperte.adfacilitslemliquelcett 
di ferro cociferendam viiciir: & cam fulphur 
fisionisexpers niinis liquatione acceleret, 
vtpatetinIoac,&Salurno,inerit6Geber,re 



ANIMADVERSIO. aj 

. rirdandi ir. iouc & Satm-„o nimi j Uqarf"- 
ii„kr.uta,»iaio.q<i'fulptunshxilpcc.es 

" ,11 vtiiur.C6ir»ria.n.c6trarijs raramrA op 
L'fora;!, cao&TO.oppofiti funt cflsaus. 
' G B B EH. 

Per liocita'iue maximum poteriselicere 
lecreium.sood cum plurims arg. vioi ,uan 
liiati.to.'pofamaxm-.apcrfcafoiiislmlm. 
MBia, pi Jri> viKf arg. «iu, qaantrial.s cor. 
Dora A perfcctionc diiiiinuta , perteilo ma- 
£sappro>:i.r.areo«eir=ell, Itaq.&malts 
foipaurctatis corpora, plojriraai corruplio. 
nisciTecontingir. 

nviADAsrs. 

. QLiodrii He interprcurts, Bracerdic , per 
loc^J eft.exhoc falpliiire fuo.iqbaudi (per 
moJ tu vis 2 Ge'oro ferru intelligi, CO cjood 
J.iorpacs fcrri (ulpliurfimmflc, potcns e. 
liccre maximum fccremm , hoc eft Elixir. 
aus iotcrpretaiiocioamfit inruU, Brace- 
fche.non meum . fe J perm cu.tisl[bet jetlo- 
lisfitiudiciiim. Namfihiclocas delVlarte, 
vttuvis.interpretandiiseiTet.Scelixfrfor. 
mam auri nl argenti impertiens , ex Marte 
confieiendumefe.corroerctncceirariohic 
Gebri locus.cx quo Geber tandem coUigit, 
Martem omnium metallorum i perfeflione 
tamCbicomparanda.quamreliquisimpem 
ncnda.alicnifsimumelTe.Quddntua locum 
baber«interpreliicio,tatuabellet,vtMarsi 



1,4 TAVLADANI 

perfeflione alienus ccnfendusfit, vtctiam 
colligendum fit, Martem perfeetioni vjcitijf 
fiinum.iino & omnium nietailoruin abfolu. 
tirsimumcfTe. EritahscGsbri auihoriias 
penicus fubuc-rrirecur. Nos ita^i quis fit ger 
rrianus huius loci lenfuSjfauenCc diujno nu. 
mine.fidelifsim^interpreiabimur. Geber 
hoc in loco apcrtiisim^ promulgat, quodnj 
fit iilad arcanum.qaod ex prima ilUauihori 
rate,a nobis fuperms interprctata,indicabat 
efle elicienduri],fcilice[ ea metallaeffe perfe 
fta ( & per confequens perficiedi vim cxeis 
promendam c(Ie)qa!E maxima abundant ar 
eenti viui copia,& parum fapiuntnaturam 
iulphuris, vt liint aurii & argentum: Et inter 
CKtera meraila ea elFe perfeetioni viciniora, 
qushoruiii duorumnobilium conditione 
vruacius exprimunt,& magis imitantur.hoc 
eft , qus maiori prsdtta lunt arg, viui quam 
fulpliuris copia : Ea vero a perteftione alie- 
nifsimaefTe, qusmulto maioremobtinent 
fulphuris,quam argcnti viui copiam: Quod 
etiam[eftaturcapite64.fuE Summ^hisver 
bis. Ex hoc itacjue manitellum eft , corpora 
illamaiorisclTeperfetHonis.quEplusarge- 
li viui fun[ coniinentia, qua vcro minus, mi 
norisperffctionis.Stadeasigitur.vt in om- 
nibus open bus mis,argeniti viuum in com- 
liiiftionertiperet(fubaudi rulphur.) Itemca 
pite 61. bis verbis. Ex precedent! bus igitiir 
patet. 



ANIMADVERSTO. ti* 
Mtet quod multa ^juantitas argenti viui eft 
Mufa perfeaionis : multa vero fulfiins eft 
laufa corruptionis. Ratio autcm propter 

quam ea meialla funt perfeaioni viciniora, 
ous tnaiorem argenti viui quim fulfuris 
obtinercopiam.hasccft.Idquodcaufeper- 
feaionem efficJcntis magis pariiceps eft. 
perfeaiuscenfendumeft. Atquiargentutn 
viuuin eft caufa efficies perfeaionem in m« 
titilis: Igi tur ea mctatla quse argenti viui na- 
turam magis fapient.&maieriprEditaerut 
argenti vinicopia.perfeftiora crunt haben- 
da.Etquemadinod«meamctailanobilior» 
cenfentur.quEargeniiviuifunt ditiora,ita 
eaignobilioramcritd cenfcbuntur, quKar-; 
genti viui magis erunt inopia, Atqui eame.- 
lallaqusmaiori iaborani argenti viui jnor. 
piaSc fterilitate.funt fecuodiora fulfuris. I- 
giturmetallaquK magis abundant fulfare, 
funthabcndaignobiliora. Quod fi ita eft, 
profeflo argentum viuum nobilitatis.fui- 
furvero igoobilitatis raetailorum caufam 
elTenecenarid coiligendumefle. Qaodvt 
verifsimumefTccortct.egoficagamiSime- 
tallum iilud iti quo eft maxima quaniitas ar 
genti viui, minima vero fulfuris, efTet om- 
nium metallorumnobilifsimum ,& illud in 
quo eft maxima quantitas fuifuris.minimft 
vera argenti viui, omnium ignobiliisimum 
iiaberetur.negari no poffetjquin argentum 
o 5 



2tS TAVL'ADANI 

Vimim fit caufa-nobilitatis metallorum, fd- 
fShar verd ignabHitatis . Atqui in auro.qtV 
Bne contro'aerfia efl: nQbilifsimuni metal- 
loruin,& abfoiutum opus nature mter me- 
talU,etlmaxim!iargcntiviuicopia,ffimima, 
vet ci fulphuHs: & .n ferro.qd^ eft (gnoDihC 
ftnum m=iailaram,eft masfma quatiEicas 
falp!T,iris,minima vero argeti viui.l roinde 
neceirariocollieeo'lumeft.argenmviuiim 
effffcaulam nobiiicans metalloru.fuipJmr, 
xf&rii ignobiliratis. Qiiodautcm in aurore? 
its habeat, hac ratione conftabit: Qoicquid 
cftinrerum nataralibentius propria, 8cfu, 
bi confonnemnaturain ampleaimr, quain. 
aKenam&ailsimilein: AiquUrgentumvU 
uum iibentiusaUFum compleaitur.quam,, 
efflrcrainecallatQuocircatiecefTeeft.aurum 
Biagis fapere naturam srgenti vmi , & per 
<onfeqaes argento viuo abundantius prs- 
dituflvefTcquamcstcrainetalla. Quod an-, 
teiri argencum viautn llbentius aurum com 
pleaatar.idfidem facit,qaianullam metal- 
lain preter aoriiin in argento viuo fubmer- 
^itur. Quod nullam aiiainob caufam fit.te- 
ile Arnoldo Villanouano , & Pecro Bo. 
no, nifi quia argentum vJuum in fe rcci- 
pit id quod naturam fuam fapit, aiienum au 
tem S natura fua refpuit. Et quoniam relj- 
c^ua metallanon habent tantam cam argen 
lo viuo conformitatem,qaaatam aarum: 
hinc 



ANIMADVERSIO. •«? 
I,iiic6i, vtnulliim metjlloram, auroCTCj- 
L in an;ento vmo fabmerg«ur. Promae 
Liditasilla.quiargtnmmvmumrapit.vo- 
',t Sidedulit aurum , ccrtifsimum mdi- 
(iom eft, aurum iMgisfaperenaturamar. 
.enliviui.&perconfequjnsraa.or.prsdl- 
„m .(r= argent, vraUopia. quam reliqnl 
nittalla. Qaodfiitanoneffct.nonadeoli- 
bentercumeocoiret. Vnde fit, vtcumm 
nulio allorum fit tanta argenti vrui copia, 
onanla in aurc non adei libentercnm ai.is 
coalefcal.imi nullum aliudmintimas ml 
panes adinittat. Praiterea hoc argumen- 
io conttabitmaioremeire argent, ymim aa 
rocopiam.quam in reliqois nietallis. Cau- 
facxtenfionis & dactilitatis metaliorum. 
tefte Qebro , eft argentom viuum ; Iguur 
qua!Cunquemagisabundantargentovmo, 
iubtiliusextendentur,&intcnuioresbFa- 
acas ducentur; & quKCunque fubtilius ex- 
lcndentur,niaioriprii:dit»eireoportcbitar 
eenti viui topia. Atqui Gebri teftnnonio.i- 
Sid tefte ipfa cxperieotia, aurum fubtilnls 
extenditur,& in tenuiores brafteas duci- 
tnr, quam aliquod aliud mctallam : Igitqr 
inaior etit .n eo argenti viai , quam m aliis 
copia. Qu6d fi ma.or argenti vioi.igitnr mi 
nor fulphnris.Prsterea ilia metalla,tefte Q= 
bro cap.90 faciliusincementocremantur, 
Ijuie maiore fulpboris epntinent copiara. 



2i5 TAVLADANI 

puK7«ro minorcra.t^ifncilius cremanrjr, 
Scd inter metai!afoiumaurunicxce:nerito 
ilisfam redk,& incrematum. Igirur in suro 
minor critfaSfuris quantitas.qnam in ati. 
qao alio metaUo. Qaod !: minor faihins, j- 



gimr 



naioraraentiviuT.MaJusenim&rr 



nus in eortioi nuaiero fun t, que cyni a:i:^3o 
confcninnir.Eaaatem.quEhaiusgcntris 
funtwHadicinoponiinECccftc AfiUocel:) 
nifi co!!adone ad al'mi facira. Icaque cum a- 
mac micas fitsliquo maiori, cum quo CC3- 
fcrrLir,iiiin-J5 & omac maius aliquo minori 
msiiis ,fi niiaor eft&lhiris icaaro qaanU. 
tas.profcetoaliqua aliarsio aaroexifiea- 
Ts.minorfirncceirtf eft.Atcum ia auro pra, 
Kr faifor Siargentom viuora nihi! CE,nii- 
norStoportecadquanttrateraargeacivisi, 
in CO exiftetis comparata :S; per confequii 
nsaior eririnaiiroargedvimcopia.Exqai- 
bTJsabunfi^conaat.in aaro omnium metal 
loram tiobilifsimo miooreai ctTe fuifuris, 
niaioretn vero argenti Wui copiam.qciia 
ina'soquopJammeiallo-Aiqaoniamiape- 
riasdisinius.mMarie omnium meuliorj 
ivaobiiiisimo.maiorcmefrefulfuris.niino- 
rein pero argenti vi-ir , qaam in aliis raetat 
Iss qastiritaccm : id nunc probandaro fa- 
psreil : qaod vt fiat fie agemos : Ea meralU 
inaiorice!jfsRtiir cQt prjedita argenti vid 
cop!3,n:inoriver6fQ!iuns, quibiiscuraar- 
gent'im 



A NM M A D V E R S I O. «9 
cam argentuiB viuum libentlus congretjif 
lur.t'tpatctesauro, cjaodroiLimargentovi 
uorubroergicur. Quocirca com coctrario. 
rum ccncraria Ct ratio habenda , ea metaiia 
mecito cenfebuntur maiori fulturis, minori 
vero argeati viui copia predita.quibus cum 
argenriam viuuni illibentms copuiatur.At- 
GiiijCeiteQebro,irr,Qip!"ae!;pcneniia,Dul- 
iGrndtmeiailuin-cu quoargenti: 



■^ Sc Jilibenier coear, aid 



Marte. ProindenccelTaTioiudicsndumEft, 
Martcm inter meralis ferEcifsimDmeiTcfut 
fiiris.infecundifsitnum vero argenii viui. 
Proinde cum mstaEluin iliud , in cjno maior 
eii iErgenii viui, minor vero fulfuris copia, 
caaffiinaiiqiaoaliometallo, ficon^niuire- 
ti]ionjmnobiiirsiraum,idautem,iEquopo 
{itfl eft, tarn argenti viuiqy^mfulfLinipor- 
tio, iitomniamignobiiirsiinuniiidcerEifsi- 
E^iin argumentu ei^, cauiain nobiiiratis me 
lEilonim elTc argenlu viuum , ignobiHtaiis 
aoiefulfur. Quodciimmiiitis inlocis, turn 
Si.cap.lufeSummffiOeber apcrie proriun- 
ciauii.hisverbis: Probauimus Bureiamcs 
nollris fermonibus fuJfur cuiuicunqi gene- 
ris,eirecorrHptiuumpcrfedionis:(obmau 
lem argeiuro viuum eOe perfeiSiLum. Itaqi 
tiim argentum viuum fit caula nobilitatis 
meialioruir,rulfurverdignobi!irans,ni;ri- 
to dixit Geber , ea iiietallit nobilia& perfe- 



izo tavladani 

£ta Eftimanda ejTe,qus maximam contine^ 
argenti viui ropia . minima vcrd fulphuris, 
qu?.HafuntaLiru;n&argenium.Et inter reli 
quametaUa.ea ceiifenda efTe perfectionis 
viciniora.qii^perfc'dorij&ntjbiliuin metal 
lorum naiLiram Sc conditione magis redo, 
lent: hoc e;t,qiias niaion attindat ar^cnti vi 
r.i,ci;f^ii'phLiriscopia;eaver6aDfe6i-ionema 
gib aiienaefTe, ouse minorem nrgenti viui n 
iulphurisobtincntquanritatg.F.u hor.eftar 
canumiliud, quod Ilk docet. Ex^uchEc 
qufe proxiin^ iequuntur.coHigit. 
G E B E R. 
Qrjamobremextatridicris patet,Ioi.iem 
perfeiSo maxim^approximare, cam perfe- 
d:ionisp!usparticipet,Saturniimver6mi. 
ims.minus vero adliuc Vencre, minun^ve 
rd omnium Martcin, eo ex quo perfeftio 
dependet, 

TAVLADANVS. 
Hoc eft ex lis, quK fuperius difta fuSre' 
(}ioc<;llcamccallaperfeCtirsimE,nobilirsi- 
ma, & rmmeris omnibus abfoluta efle, qusE 
maxima pra;ditaruntargenii viui, minima 
vcrd fulphuris copia , vt fun t aura & argen* 
tiim)cxiis,itiquaRi,paiet,intcrreiiquainc- 
talla ea perfeihoni efTc viciniora cenfenda, 
(]ii3;maioriabandatargentiviui,cjuainfu!- 
pburis copia. Atcjuijpoftauru &argeniam 
(^ua fcrU funt perfefta) ftannuin Hiagis re- 
doUt 



ANIMADVERSIO. iM 
(Jolet caofam noblititis mtlallori : hoc eft. 
copiofiiis abunJat srgeoto viuo,^" plum- 
bum, & pl'""l"i""'°P">''"' 5'''' ^ *' '"' 
piofio! % fertmn. i jmir inlet met.lla.qoE 
id perfociioncm aun & argiiin non perue. 
neront.ftanniim propimiimn ad pcrtcclio- 
nemaccedu.quampluinbijiii.&pimiibam. 
(luJm «s. Si aiS propinqnios quiin jviars, 
fcufermm:to(!oba»dic6ridcralo)exqno 
perfecHo metalioru aependet:boc c-i>,f on- 
liderata canfa nobilitatis & ignobil;KIls 
metallotuin.CauraantemnobiliMUSmstal 
lorum, vt lUperiu! probatnm eft, argeKuin 
vumell,& caufaignobilitatis(u!phijr:!gi- 
tut meialla qutsrr.enti viui naturam magis 
fapiun: , a;ftimHnda funt nobiliora, & qus 
folphoris nanira magis refcrunt,ignobiiio- 
u cenfenda funt. Atqui inter ir.etalla, qui- 
busnaturaanri &ar;ienti nobilisatem dene 
gauit. Mars magis fapit naturair fuihiris, 
quamVenos, Venus quam Saturnus,Sati:P 
nus vcro quam lupiter, & lupiter magis Ta- 
picnaturain argenti villi, quam Saturnus, 
Saturnus quam Venus,Venns quam Mara: 
Proinda inter metaila,'^ nobiiitaleaun &a^ 
g^nti aiicna , lupiter erit minus alienus, ^ 
Satnrmas.SaturnnsqnaniVentls.S: Vents 
quamMars.Itaquehabitaratiocceai:!i,ex 
quanobi]ita9metflilt}ri' pendet,Scerurost5 
da ejt.Mars ti!US;i3racerehe,eritomtiiu me- 



,« T A V L A D A NM 

tallorumiperfedicfnealieni^siaius. Qviod 
fi ita eft.maiori certe cum ratio ne a loue.Sa 
turno.iitio Sc ipfaV'enere iiiutuandaeflet 
vis nobilitadi ignobiiia,quam i Marte.Scd 
viiieoteftotnaciiaiicein.indignatuniSttra. 
gcedias agentem.cjuod iegani ( minimi ve. 
rd Martem. , eo ex quo perfeCtio depeiniet) 
&audio te contendcntem.lcgcndum tfTe 
(minimi vcro Marce , ex quo perfe6tio dc. 
pcndet.) Ego vcro cum omnibus veriEatis 
tautoribusaftero, illain pariictilam (eo) In 
vetuftioribus exempiaribus.non iraducto- 
ris Gabri.fed Typographi infcitia omifiam, 
& filentio fepultam luiire, ideoq; k viris erit 
ditis hunc errorem animaduerte[ibus,fide- 
lifsimi nobis rellitutam. QviKciiin ita fe ha 
beant.demiror.Bircelche, quo vulta aufus 
fis Gebrum hoc i n cap- tibi prom itterefaa- 
torem.adprobadum Martem nobiiitando. 
rum ignobilium meiajlo'^um aiitorem.cilm 
hicGeberpotent^fsima&famdianratioci 
natione contendar.Martem omnium mctaf 
loramignobilifsimuiiielTe. Qiiod{i(vE tu 
vis) rcshaberet, nuOus profettd ratiocina- 
tioni Gebri.imonecipfi vcritati locus reiin 
quereEur.Norunrenimomnes fans mentis 
homines, ex ("olis nobiiibus metallis.vitn 
nobilitandorum ignobilium haiiricrda ef- 
fe.Atqui Mars cuus,tefte Gebro.a nobilita- 
temeullic3longiusdiftat,quimaliquoda- 
liad 



A N I M A D V E R S I O. 2:( 

liudmetallum. Igicurvisignobilium nobi- 
iitandorum vx Vencre ( \'ipotenobiliori) 
potius petenJa effet, cjuam exMarte : & ex 
Saturnopolius, quam ex Venerc: & ex lo- 
ue potias qnim ex Saturno , cum inter mc- 
talla anobilicate auri Sc argenti aliena,nLtl- 
ium (!i,<ii!i)d Kfju^ ad corii nobilicatemac- 
cedat.aclupirer. Quod fi e,vMarte(vtm 
vis)hauriendaefi"ft visnobibtandi ignobi- 
]iatiietaila,profecio(CLiiiibscfolisir.fitno- 
biiibus meiallis) colligedum elTet.Martetn 
incatalogo nobilium metailorum fcribcn- 
damefTe, Quod fiiiaellet.medicinacert^ 
nocgerct, cuius beneficio ad nobiliu metal 
lorum forma proiTioueretur. Ben^ enim va 
lentibus,vnritLiieftaturadagiu,n5cftopus 
pharmaco, At c\i Marte omniu metailorum 
ignobilifsimiieffeconftet.profedcjignobi 
iiuinmeiallorii in meiius miitandoru vim. 
ex Marte nequa qua pendere.iudicanduin 
eft. Etenim cualienoegeatauxiiio.vtcon- 
ualefcat, qui fieri poiTet.vt fibi morbofus, 
reIiquisfaiubriseiTequeat:fibiinops,reli- 
cjuaditetmetalla :fibi infelix, reliquabeare 
pofsit:' AHoquinecelTario colligendum ef- 
fet am eialio noo folum a nobilitate me tal- 
lica alieno, fed omnium alicnifsi mo, viini- 
gnobilium.ad nobilitatem prouchedorum, 
mutviidam efie. Quod .^uam fit hdiculum, 
^dveritateaiieRUQonnieuin/edomi^iiini 

p 



„4 TAVLADANI 

doftoram, imo 8c in luc parte philofophlB 
nunqui inftraaorum , fit ludicmm , velim. 
Omnium cnimPhiiofophormi, mes =tt. vc 
Richsrdai An^licus . & Arooldus Villano- 
UJnus tcftantur.cum mel.ori p=ms & d«=. 
rius pcrficcrt. Qaodft"'"'' (« '•< R'thir. 
du5)liniftr*&pr«poft»remKTprei.nKs, 
c£,p.iorim=lio,p.rficere raohuntar. ft,. 
ttrej.vtcauCi,tlosnobilitati.iasllaexMjr 
tedepromatur,oijnnei)port_ctcapmi..,v,jr 
ti inefrc r Qsod .-nim in re no tk. i J m « ,t 
aitGeber.nonreperilnr.AlOTieanlaiioh,- 
litatcm&perfcaiontra metallon. cffices, 
Marti nonineft. Qs> igltur "tee;r Mane 
depromipoteftf Quoa fi earn Marti melTe 
audesconnnderc.prodeatmmediutr.lje. 
bcr quem tibi famorem pollicens , & hme 
nollram litem fijoteftimomo dir.mat. Cu. 
ius hsec funt verba Sibri oslnucibgatione 
infcripti,cap.2. 

G E B E R. 
Ciim ergo k;' f'itntia de imperfeaistr« 
aetcorporibuBt[ie«liori,inq»antiieaper 
ficere deceat,in primis circa'hec.duo cofide 
r^uimus , imperfectionem fcilicet, & pcrte. 
aionem. Circa h;c dim noftram fnndamas 
intcnrionem. »e rebus aatem perficienti. 
bos 8j comimpetibus, fccundum quod p« 
nofttam iniieftigauimus experienmm.hac 
librum componimus ; quia Off ofita luxta 
lepouta, 



ANIMADVERSIO. 21$ 

^pofica,iT>agis elacefcunt. Res autem qua 
perficit in mctaiiis, eft fiibftantia argcnii vU 
iiiSc{"u!phuris,ppoiU'.:nabiiitermifta.pcC 



,ir. Sttempfi'a' 



deco^lionemin vi» 



fcenbusterr^mundcinfmfTaca&fixa.eCin 
confcrLTationefu2humiditatisrsdicalis,n5 
corruir.pentis adrubftantiam rolidam.cuiTi 
jfTiiticne debita fufibilem. &: Tub mallco ex 
tenfibikniproducfa.Perdiffinicionem na- 
ture huius perfici-^tis, leuius peruenire pof 
fumus ad cognitionem rei corrumpentrs. 
E[cfti'la,qw?icontrariofenruhabetinrellt 
pi,V!d?Ht:eifubSl:aniiaimpuraargentiviui, 
fefnlpharis, finedebiraproportionecomi- . 
ftajvcl minus decofta in vifccrtbus terr^ iin 
mund^, nee reel t-inrpiiTaianecfixajbumidi 
tatem babes combuftibiiem & corrumpen- 

fufiancm fine ii^nirione debits , vel n\i]lam, 
necpatiensinalleumfufficiertcr. Primam 
auiem diffinitioneminueni inirufaminhis 
duobii5Corporibu5.viddicecinSo!e&Lu 
Ea,fecundu!ncuiuslibetpetfciftionem:fe- 
cundam veroin hisquatuor.fcilicetinllan 
no.plumbo. cupro & ferro , (ecundu cniuf- 
libetiinperfeaionem.Nuncraltemapertir. 
fimo conuiftus Gebri teftimonio, Brace- 
fcbe,aut Gebru abitires oportst, aut faUe fa 
tearis.ipfamperfeflionismetallorueffeari 
ccmcauraiiiinMr-rteminim^inciufainelTe, 
P 2 



iiS TAVLADANI 

Quod fi ita eft , profefto ia caufa tuicadaj, 
viftoriamderpercs.palinodiacanas, cami^; 
exMarteproininoJi pofTe.inpouenimfa- 
tearis necelTe eft. CJuod cnim in re aliqui 
noneft,idinca,tefteGebrt),iHuenir!n6po 
teft:&rautuari abaiiqiio,idquodrionha- 
bet,ftolidu!neft,&:arationeper,iiiisa!ie- 
num. Hocigitureratarcani3,Bracc(che,ex 
hoc66.cap.Gebrieliciendum,iciiic« au- 
rum 5i argenlum , ob niulcam argenEi viui 
copiain.paucifsimam vero fulfuns, mctalla 
effe pertcfla, & perconfequens vim ignobi 
lium mctallorumadpcifciihoiicin promo- 
uendorum exhis duobus cantummodo elj- 
ciendam cfl'c:n6 autcm ex imperfeclis.cum 
eis inacura denegata fuerit.Quod fi ex ira. 
pcrfeftis erui pol'et, profefto exiis,quK ad 
perfeiStionem propinquius accedut.emcn. 
da effct. Atqui lupiter, tefte Gebro.propin- 
quius ad perfeftionem accedit,g. Sacurnus, 
Satamus vero q Veaus.Vcnus autem pro- 
pinquius ^. Mars. Igitur ciun Mars a perfe- 
ctioneomnium alienifsimus rii,potius ex 
loue.Saturno.imo&ipfaVenere elitien- 
da.&effodietidacfrct,quam ex Marie. At. 
qui ea quse perfeftioni lunt magis vicina, 
IcUicet lupiter, Saturnus & Venus, hoc (vt 
tu in Dialogo ruoteilaius es)prffiftarenon 
pofTunt: minus igiiur id prieftare potent 
Mars tuus.Bracefchc, cum fit aperfeftione 
omnium 



ANIMADVERSIO. M7 

„mniom remotifsimm. AUoqui « duobas 

,erfeaior.eolimiumalienirsimame(r=,anl 
iJquoJcftijnobil.rsimun'.ma.orcmobti- 
„;?.vilI.nobiliKndi4e.qu»:rantr.obd,o 
,a.H=ecig.mrellreaahuiuslocMnterpr=tx 
,i„.l«certgermanam™B(,cb„,hoc=ft. 
inmam,arcanu«bocCj=bncap.codis=n. 
a„m.Troinde ambs amor.tites.abstc c« 
hoccapitedelamp.scorracrucBracelchc, 
& itacorracrSt , vt ncmini in pofteram tHit 
„e|.otimnfa«fsicura;.Atne.iU,sexreliqa. 
nam huius capitis fcrupusqucat .t, pofte- 
,m nafci , nos earn pro vinbus interprcta. 
bimur S£cnodabiirms,& ita intcrpretem a. 
pmiis.vt nihil exnollro afcramus.feJ o- 
mniacxGebro.fidelilsimo fui inKrprctc. 
Hiceftigimrreliqiiaparshuiiiscap.;;!!. 
G E B E R. 
Aiiter autem mcdicina compIenre,& de- 
fcaura fapplcntc, 8c pctfeftius altenuante 
ad profondam corpomm rpifsitudmein , 8e 
fohrplcndeds Mgoris fubllaliacorundem 
pilliantc fnrcediocm.fc habere conungit. 
Ex hac enim maxim* perfecllbihs Venus 
CKitiit.minus vero Mari,adhuc minus lupl 
ur.minim* vcro Samrnns. Ex his igitiir re 
ptrtum ell , laboris inueftigatione yendica 
€itcorporumdincr(iraEe,diu«rfas inueniri 
? i 



4j8 TAVLADANI ^ 

cuprsparationemcdicinas.Aliaenim eget 
medidnadarumignibiMiavcfomolleSc 
na igaibile corpus. Hoc quidem (id eft inol 
le.eoetmedlcinainduracc, &inrpifranveoc 
cultam eius. iliuJ vero (id eft damm)raoL 
Jificante,&: sd profundum attenuance, 3c in 
fuaffiiiijatefcb:1:antia. Exhisigitiirnosex. 
pedit ad mediciiias tran£lre,&c. 
TAVLADANVS. 
Hfficleaio.licef ex fe c!arif[iima fit', cjuo- 
ftiamume hie audis metaiia.quj prius per- 
feilioni viciniora diccbaatur,hic ordine 
fubuerfodicifemotiora.&dconusrro.Por. 
fetcert^ha:cparsvitimaalicui,inGebropa 
ram exercitaio.negotiuin facciTerc. Quod 
■ necontingat, no$,qusfinn'rnsGcbri,Deo 
optimo&maximoduce.expHc'-bimRs.Di- 
xeratfupcriusGeberJntermctallanobiliu 
tisaari & argenti exportJa, ea effc pcrfcSo- 
rumnaturKvicinior»,&perconrcqaensad 
perfeilionemfaciliusduciltiqujmaiorfin 
arseriti viui 5^ulpbaris contiiiet quar.tita- 
tem. Necimmerilo:nam fi argetum viuum 
clicaufaperreaionismerallorij.fiiiphurve 
ro cori-Liptionis, profcfto ea metiilla iure o- 
ptimocefend^fantperfectionipropinqiuo 
ra,qusinatore obtincntargenci viuiquSin 
ruIphuriscopiam-Etquoniilupiterfopio. 
fiusabandat arg;nto viuo tf Siturnas , Sa- 
(Hrnusmagis|Venus,Venii5 3iJteincopio 



- rem 



ANIMAD VERSIO. !!> 

das5M»rs;iadrcofupenascollegeratIo- 
■„4„ftaioa, .ur, & „g,nti vk,n.or.-,n, 
Ldcao. f Jciliat reuocari pofle 4 Sataniu, 
Smrnun. 5 Vener6, Ventre if Mane. Qu= 
(inra.t) neceflirio ita ft liabent. to.ss quo 
Lrfed.o metallorum depedctAmeMnda 
JlUooBdtrato: hoc sl.fi so.u id perfca.o 
ncmacccfcioexmaion vclinmoriargemi 
vimcopia«p=nJatar,nrcv»raex,,e.,dcn 
Jaeft cuMcrcurius auMrC: perfsttionisSs 
nobiiitatis metalSorom. AtfiquismctinS: 
cxBend-.T<: v.;ist(i=qalO maiori aut mmo- 
rem mciaUora ijaobiUu >d ptrteaione ac- 
cefsionem exd;a:r3s mtuliom qoa.itati- 
bos quas namra eis iiatii coola!it,prolccto 
rem alitcr fc habere cotingere:. Ea en;m md 
lalla, qux iaxta priaii confideranor.e perfe 
ffionisvicinioracenrebjmar.maana^ele- 
cundain confidsratione Kftimauda e.icr.t 
pnfeaioaiininasvicinj.;S< qvia;Pjpen"S 
IperfeaionecraMmagijalicna.&aoper- 
feftionem difBcUias dacilia, mz:a iisnc le- 
tundam regulara elTent pcrfeftiom propm 
qaiora,&jdperfsciione;nfacilmsreiioea. 
n poffeM.Ei-cnim ioxta prriiiam perSeftio- 
nis confidera'.ioncm lapiter ad perfeaio- 
nem propinqulus accedebat qua Saturnus, 
hicqaim Venus, VendsqolmMars. Aril 
iusuimncfccundamconiidcrationemh!!- 
rninmeulioraminaiorautminoradperie- 
■ P 4 



2;o TAVLAD ANI 

■nemaccefsiosftiinandaelTec, fciiicetexdi. 

tierfis metalioru qualitatibu5,profeCt6 rein 

ordlne prsportero fe liabere contingeret: 

iuxta cnim hancqaalitatum confideracio- 

nemVenaspropinquius ^, Mars adperfc- 

c^ionem accederet , & tacilius ad perfcftio- 

nempromoueripoiTet.Marsaiitemfacilius 

^lupitcr.&IupitcrfaciHas^Sarurnus.Sed 

quoniamhffic nondnm Tatis inteiligimtur, 

ideo^ nobis plurib.explanandafunt, Quod 

\'tntiJ3cdecenterfiat,rciantomnes,Gebt\l 

(eorum omniam ^ui natnram metallorum 

perfcrutati flint perfpicacifsimum)hiitic or 

dinem in explorada huius artis veritate to- 

nuine.vt primo fibi inweftigandumduxc- 

Tit,quidfingu!ismctalliS, anobilitaieauri 

&argentiahenis,natiiradenegairet,perfQa- 

fusinieiligi nunquampoiTe, cjtiidinfingu- 

lis farciendu fir, nifi prius intelligatur, quid 

iinguiisdefit.Quodteftaturcap.^S.hisvcr- 

bis : Confidcratio corum,cu quibus peruc- 

iiimradoperiscomplemenmm.eft confide 

ratio principioru corpora fecundumfiium 

profundam.occuituSiiniinifeftam.fecun- 

duin inam naturam: qtioniaui fi non cogno 

fcerenturcorpora, SciilorLim principia.in 

profundofiis natuffe.fe manittfto cuarrifi 

cio.&fineanificio.nerciretiir quidluper- 

fluum fit in eis, & quid diniinurum. Qas 

ingnoto .impofsibite effet nos ad perl-'- 



ANIMADVERSIO. Jjr 

aionem trafmutationis illorii vnqoam per- 
ueoire.Hac itaqae ralione fretus explorauit 
nacuram metaliorum nobilium, hoc eft auri 
jjjr^enii.Etquoniain oppofitaadtnuicem 
rol!a1amagisinnoti:ri.iint,contutit n-obilia 
tumignobilibus.&excacollatione tandem 
allequatus eft,qmd fingulis ignobil.b^s mc 
tallis defiE,& per confequens quid in fingu- 
lis farciendum fit.vt aiiri Scargenti nobihta- 
tepotianmr. Poftquam igitur coSlegflTet. 
quid fingulis naturadenegailet , quo minus 
cobiiitatem aureamvel argenteamobtms- 
rent.adconfereudamcishancnobiiitatcm 
CKiJuobus alterum iudicauit agendum, fcill 
cetaacconficiendameffe medicinam, qua 
ingenitamhorummecaliomm cotagionem 
penitusaboieret.&finceramatquegerma- 
namaurivelargentinaiuraineisconferret; 
auifaltem eiaborandam c0e medicinam ali- 
quain.quai fi lepram coram natiuam abole- 
reA^adicitus extirparc non poffet.eam Tal- 
tern palliarec.Sefplendoreaureo vet argen- 
teodecoraret.Hamm medicinarum prima k 
Gebrovocamr6pusmaius,&medicinater- 

Iiiordinis,quffi(v^tipreaiicapiic7rf0'5^3"- 
dumetallisigoobdibusadhibemr.omnem 
corruptionem cum proieclionc fua rollit,&: 
cum omnis complemenli differentia perli- 
cit.Et h^c eo lefte vnica eft.Secundaauretn. 
quKtancumiaodopalliat,duplexcft:qi!«m 



y.j TAVLADANI 
alterai Gebro in eodem capita opus mi- 
«as , Sc medicina primi ordinis vocatur, Sc 
hsecremirsiuspalliac: Altera opus medium, 
& fccundi ordinis medicina nuncupatur, & 
liEcintenflasdecorat.Opusminus.fea pri- 
mi ordinis inedicina cll:,authore Gebro.otn 
risprEparatioininsraiium, qiis^fuperdimi 
naiaipcrfeftione corpora proicSa, altera- 
tioncm imprimit.qu^ complemcntam fuffi. 
ciens non adducit , qalii tandem coniingat 
«lccratu inutari. Opus aut medium, feu me- 
dicina fecudf ordinis Gebritellimonio ell, 
quffi quando fupcr dimmutai perfectione 
corpora jpiefti eft.alterat in ditlercncia ali- 
quac5p!emcnti,reli£lisn5na!liscorruptio. 
nisdiffericljs.qinliis'imcdicini Luna per 
petno citrinans, aut Venerc perp;:nd Sc in- 
dclebilicandoreargentsodccorans.reliftis 
alijs diffcrcniijs corruptionis. Proinde cum 
partes minoris 3c medij opsris, non fint inti 
ma'nScinoiratain;ncc.il!ora;n!^uobiii£ate, 
Sc fparcitiem panitasabolerc.tcdtantain- 
modo pilliare.tegerc, Scaliquas in els farci- 
rcqajiftatcs,('el[icimcdio;rem 3c tempera- 
tatndanticm.au: moiiitiein. am Jiquefactio 
ntm, aat ignitionem , profafto fi mxta ope- 
ris medij & miaoris coalideratioiiirn :gno- 
biliuin installorjm inaior aut min^r ad per- 
fcclioaein accsfsio cxpsnderetur, ea injcal' 
U,bicrat;oa;Kabiti,pon'cnt:hi'j^i-iliJjiu;. 



a N I M A D V E R S I O. t^j 

Sffacilius curabilia,& perfeiSiioni viciniora, 
in quibusper medicinaspiirai auEfecundi 
ordinis.pauciora client ad palliandam so- 
rum ignobiiitatem larcienda, I!!iid cnim, 
fluod paucioribus aclionibus boiiitatcfui 
a0eqtiicDr,vtteftaiur Ariftoteleslibroi.de 
Ccelo & mando.^ftimandum eft faonitati vi 
cinius.AtquiinVenerepcrhasduasmedici 
naspaueiorafunt farcienda Stinfl-^uranda, 
quim in Marrc,&ici Marco pau;i.-ii'a quam 
inIoiie,£'i in ic.az-ptacloTs.^nism in Satur- 
no: Igitur fi ex 'Aijiitanbtr^pcrmcdiunas 
primiSciecundiordinislai-clcndis a:tUman 
da efiet metallomm palljaiidaram maior, 
eut minor ad facata n iliam perfcSionsm 
accersio,profcit6iux£3 ban'; rationcra, Ve- 
nus efTctperfcftioniviciiiior habcnda.qaa 
Mars,MarsquSinIupiter,IupitcrqaSmSa- 
tornns. Quodautem inVensre pauciora 
(int£arcienda,perhasduasmedicinas,qui 
inMarte.hineconftat: Venns anatarado- 
rata fuit duritie & iiquaiione ignition cm 
perferente: igitur cum Vt-nus hxcduoiatn 
anataraobiinuerit, nonerunthrecdiioinil 
Jafarcienda-Yndc Gcbercapite trigefimo- 
primofuaiSunimE, ficair :£xtll^■ln■!arita- 
queinVenereSlabor!bL■lsi^durat:on;s&i- 
gnition!s illius.Proinde cu V(;nas & i3u:it!e 
&!i(j\!a?ione&:igniiionsfllprKdjEa,hoi;v- 
auin medicinisprimi Sc fccurtdi ordinis i'u- 



2J4 TAVLAD ANI 

pereft agendum, vcgenuinainVenerisigtio- 
bilitatem tegant , & fplendore aureo vcl ar: 
genteo palliant. In Marte autem piurafunt 
iarcienda.Nam prater Jecorationem, Teui- 
gnobilitatispaliiacionem.inrtaurandaeftia 
eofacilicas liquationis.qnim ej natura dene 
sauit.Veneriautemliberalifsim^contiilit. 
Qaod autein louepluralmt.quaminMar. 
te (arcienda.hinc patet. Nam pritcr palliati 
aurei vel argentei fplcndoris decorationem, 
indiirandaeiteiuspliisa:qaomollior£ublU 
tJa, qu^duriiies , cam Mars ea prEditus fit, 
in CO inftauranda non eft. Ec qucmadmodi 
mMarteaccelcranda&inatarandaetlliqai 
tio, ita in loac, cam fie plus ^qas velocior, 
rcmoranda.frananda &: cohibendaeft,nc 
, eam,nifi prius igniatur.prseftet.Mars non ni 
fiignitusliqaefcit,Iupiteranteiiquationem, 
ignitionemno adinitti:. idcirco in louc igni 
tio farcicnda eft, in Marte autem minimi. 
Hisadde,qd^Iupiterftridorelaborat,Mars 
aiicemftridoriscxperseft:pIuraigitiirm lo- 
ne quam in Mane erunt farcicnda. At in Sa- 
tiirno,exceploftridore,hfc omnia incenfms, 
quim in loue inftauranda funt.Iupiter enim 
multo minus deformitacefe fpurcitielabo- 
rat,quam Saturnus.Proiode cum fpteodore 
Saturnum efltecellat, naciuE defurmitatis 
palliatio longd intcnfius in Satarno farcicn- 
da erit,qaam in loue.His accedar, quod Sa- 
turnus 



ANIMAD VERSIO. JiS 

i ,„rn«stftlong* molliof ipfo rooe.necfo- 
|4mmolli»r,(cdaJnimuml.<jurfctndice. 
trit.Kmprodiu.or. irao & mmos ignmo- 
nero faftinet.ciuam lupiKr. Itaque cum hiec 
onrniaSaturmjmiperfcolionisicquircndf 
inetalomias dillaic facianLquam !oiiem. 
profefto nsc omnia intcnfiuserutir-Satur- 
no,quaminlovi=in(laiirati<ia. 

Exhisigiturinanifcftiisimeconftat.m 
opere minon & medio, pauciora efje in Vc. 
nete.quam in Mane farcicnda.in lone plura 
quaoi in Marte.in Satumo adlinc piura qui 
inloue.At cum in opere minori & medio.ea 
mecalla cenleantur perfedtioni viciniora ,10 
quibuspaucioraruntfarcienda.profeciofi 
niaioraut minor ignobilium metallorum 
adpcrfeaionemaccefsio.exracdij&mino- 
m operis aftionc pendenda eflct. ccrti Ve. 
nos primas tcnerct, Mars fecundas , lupitcr 
tertias, Sarurnus quartas & infimas : Quod 
Gebcrcapite;<S-ro?Summ^,hisrertaturvcr 
bis;Venus naque,v: narratum cft.in profun 
do fua fabftantias eolorem & eflenriam aa. 
riprajtendir: mallcaturaurem Seignitor. vr 
argentum & aurum. ideoquc hoc Iccretum 
cxcaafrumas.fciliceKjucid Venus eft me- 
dium Solis St Lunas.quia facili ad vtronquo 
eoiiuercimr,&eftfaciiisc6uerfionis&paa- 
ciiaboris. Excufaraur itaque in ea i laborl- 
Wsindurationis&ignicionis. Affuniasigi- 



ii6 TAVLADANI 

tar earn prs ceteris corpcribiis imperfeaia 
in opere irJnorl & medio. Vide quKfoIe- 
flor.t^uamfidelirsim^ ie vbiqtieGeberin- 
terpreieuir : hie enim aperEilsimd confir. 
mat, quK haflenus A nobis dicia funt, fcili- 
cetinrermctaliaignobiiiaVeiieripriinatuin 
inopercminoriSi medio deFereijuumefle 
camfcilicctobcaufain, quod Venus in vtro 
que ifto opere minori cum difficuitateim- 
mutcrur, cjuam alia metalla ignobilia. Itaoj 
limaior,a'jEminorig[iobiiiiimir.etallorum, 
fiperfeftioneditbniia.excofiderationeoii. 
uons&medijopcrisKltimandaeiTer.profe 
6:6 I^ipiter & Ssturfius, qna> fiiperius ratioe 
areentiviti:,rsonfti!i\mMsrti,?edet:sinVe. 
nenprEfcr|t;bsnr'jT,b!ctnei;rpcftponenda, 
&ea, qtJKmpKr/asr'Cllponebaritur, ideft, 
MarsScVeniif . iir.>-in Jocn fffent reliquis 
d'aobnaaiircnoncnda. At cumpcrftitionis 
metailoi'iimeauranonfir.'tlifqualirates.fed 
maiorargentiviuicopia.ininQrvcrofulpha 
ris.vnuperinsGeberdocuit.idcircocxira- 
ioriMercurij , minore verd fuiphuris quan- 
litatepcndenda.&ilibrEndad!: hcnimme- 
talionimmaior.autminoradperfeflionein 
accefsio. Proinde ca metalla, neccfTe eft,vt 
cenfcanturperfectioniviciniora,quEargen 
liviuifunttertiiiora.&infaiudiorafulphu- 
lis : ea verd habenda fun t a perfeitionc ma. 
gis aliena,qusfteriiirsiinafLjni argenti viul, 
Sc 



ANIMADVERSIO. Ijf 

l,fa!phurisftracirsima,AtqaiIupittr(vtfa 
„iiG=ber)arge»tiviuicop,aS..»r„un 
Um. Sawrnos Vsner.m Venus Mar. 
„;„,Mars a»tcm lulphuri, vbjnatcvinct 
VniK,»,V<mmS=Iurr.u.r.,&birarr«sIo- 
u,m : igitur Mars eft omniu.r.lgnob.hmn 
,flall<.romJperf=aioneal,en,/s™u.,m,. 
nns antcm Venus. minus adnuc Saturnus, 
Jihis omnibus minus luplter.Quoe.rca.n. 
termetallaignobilialopnerprnicipatuTniu 
,e Optimo fibi venaicat,&P«>P'"V""=l 
ptrftaionetti nobilinm raetallotu accedit, 
quimSamrnus.Saturnosquiai Venus, Ve 
BUS autemquam Mart propinquius. Quod 
Geber etiam confirmat cap.js. lua iuinmaj 
his verbis ; Etl ergo lupitcr inter diminuta i 
perfeai5e corpora.in radice lus natur; per, 
feaomagis affmis, Soli fcilicct SeLuniE. 
PtoindeBracefcnecuraQebriapertifsimo 
teftiinoniolupiter ftnobiliusmetalluinS* 
lumo.St Saturnns VenercA Venus Kiane. 
SiMarsiitcmniuin ignobilifsiincs (babita 
ratione argenti viui ex quo metallorum no- 
bilitaspender.Se pond; raoda eft jprof^ao 
visnobilitandiigncbilia,iraioricuinrat!0- 
nemutuandaelTet.nt^nfoluTnalouc.rede- 
tiiiaSaturno.&Venerc.quimlMarte. At. 
qai tu ipfe faiius es in Diaiogo tuo.eam vim 
Itobiiitadi.necloui inefie,nec Saturno ,ncc 
VeKeri,ideoi\;abe.smutusndainnonc(Ii:. 



3^8 TAVLADANI 

NccefTe cftigitur , vt earn Mar:i , omnium i- 
gnobilifsimo, minus incite fateariSjSccain 
ex Marte minus depromi poiTe concedas. 
Nainfiea, iqusmagis taliaeiTevldcntur ta- 
lis nonfunt.neque id, que d minus, Arcanii 
igitur nobis a Gefaro, in lioc <j!5.capitctradi 
min.nihii aliud efi.Bracefche , tjuSm came- 
tallaefi'cnobilirsima.qus maxima copiaar- 
gcnci viui, minima verd futphuris praditj 
fantjqualiafuntaurum&argentum.intera- 
lia vero metalla.ea ad nobiliratem auriScar. 
gcnti propinquiusacccdcre.qusmagisfa. 
piut naturam argenti viui, quam fuiphuris. 
Cluocircacumhxdua:authoritates,quasia 
exhoccapitetleprompreras.niliil aliud adfe 
rantqu^minterpreEationemameinautho- 
ritatem^o. capite allatam , Intel ligcre nunc 
faltcmpotes.Bracerclie, quam ver^araefu- 
periusdiftiimficexprimEauthoriEatisger- 
manaexpofitionc.rcliquastjmnesaiiihofi- 
lates ttbi ^ manibus cx[orqaeri,&: abs tepe- 
nitus deficerc. 

c A p V T irir. 

HAftenus igitur de fecundaS; quarta, 
nunc ad Certi^m (qiiK inter eas media 
eft) excutiendam accedamus. Que 
quoniamcx^i. capite lumptafu't.egocap. 
integram adferam.vt ledores facilius intet- 
ligai,eaHi auiboritaie de Marte nuilo mo6o 
iaier- 



ANIM ADVERSIO. Ji9 

j„„pr...nd,m cir= Dcmum quia Gtbcr 
; iolora fib, «li> , »ii»'l»" f;,""''""'^;!''"™ 
„Jdim. Scquitor p. capite .Summa; Ijetri, 
.JeSoleCue.oroiaicripram. 

Amlioinst.bnngencrJi c.pite Sii.nma 
<,i„««ionifc« r.-.t:.llor»m , li-i-culcm ti- 
; biBinenftacii-." Jes'noquoqutlermont, 
ElprimodeAuro.Uuimuscrso quod aura 
tJcorpos t.,etsH,<:rt;n , citrir.u^ . pondero- 
fiiiTi Bnlu-ii.fill~;dum,«qual,lcnn ventre 
,„r»dig=ll.lu>.-qua,„in=ra!id,u,,fMn-,ela- 
u.rara,iubmalUci«'cr,iibile,(unbile,«a- 
BinitioncmdnerilijSi cement; tolsras.EK 
hacitaquedifliniti<:ncelic:3S, quojaliquid 
noneftaurom.n^ricaufasdillinitioois.&dif 
fertntiasomncshabeJtauri.Quicimqueta- 
men meiallmn radidtas citrinst.Si aj asqua 
litatemperducit. S< mundat, exoniui gene- 
reinetallorum aurum tacit. Ideoq; per opus 
nature perpendimiis, artiCcio xs in aui'um 
inutari poire. Vidimus namquc inmineris 
!Eris,aquibusemanaba: aqua, Tecum addu- 
censTquamas azris tenuifsimas, ipfasq; diu- 
turno&concmuo lapiulauit.&mundauic: 
deinde veto aqua ccltante fluere, vidimus in 
licca arena has fquamas pcrtrienniumSo- 
hscaiorc cxco qui , inter quas eft inuentum 
Burumvcrifsiinum. Aeftimauimus ilaque, 
peraqusbeneficium iiias mundatas fuiife, 
per Soils aucem caloram in arens ficeitatc 
1 



,49 tAVLADANI 

aqualitcraigeaasadfqualicatemperuenif. 
fe. Imitites autein naturam cum poirmnus, 
firailiteraUcramus, non tamen in hoe ret^ui 
natKramvalerous. Aunmcjuoquecftpre, 
cioflfsimutn meiallorum , Sc eit tinfmraro-' 
bedinis.qaiaiiiig't actrasformatomnc cor- 
pus. CalcinaturautemSiroltiimrfinevtiliu 
te &c[lmcdicinalEnfic3ns,&.iniiiuentuta 
corpu:confenians.Frarjgimrfacillim^cuin 
Msrc'jrio,&odoreplumbi terjuir. Noneft 
autem in aflu aliqaid,quod magis in fubftj. 
t!aiiliconueniat,quifiiIupiier& Luna. In 
pondere aucera Sclufditate & imputrefcibi. 
Jicate Siturnu5,in c-jlore autcra Venus: In 
poteotia (luoqwe magis Venus , deindeLu- 
na.deindeiupuer.&deindeSaturnus.vIti. 
mo vero Mars. Et hoc eft vnum de fecretis 
naturffi. Cumipfo fimiliter commifccnEut 
fpiritas&iigunturperipfummaximoinge- 
nio , quod non pemenit ad arciftcem dura 
ceraicis- 

TAVLADANVS. 

ExrolaverborumlEcllonepotcsafTequi, 
Ieftor,hoc de Martc minimcdiaum cCTe, At 
ncEracefcbosfurpicatiporoit.nosfoiuendo 
hocn-odoimparesciTe.taciamvromnesin- 
teliigjnc noc no;i de Marie, fed deauro di- 
aumelTe.n^/cigr.ardU'.snsGebri: 

Gcber poilcui:m t-^afia^etde principijs 

mc[alJoruiii,id(:il,deMercurio,rulphureSc 

erfenico, 



AT^lMAD VERSIO. 24! 

t(fcni:o,acfurustU-iiietailis,(iuEoriunda 
font lb ijs priticipi.is.ab airo omnmm mcrat 
. J5ramnobilirsimoorriiseft,& ex hoc empire 



eJij>' 



■rimendiE eius namrs dedicauit: vbi pri- 
.,„a(Jfertdiffiniticnem auri,qua quid fie au 
rtimmncterc=i:,Si<!ii't>'aspropnetatibusfit 
snatura dotat'jn^- DiffinitioigiturhEceft: 
Dicimus.tjuotl auriim eft corpus merallicu, 
citriiiuinponderorij:n,mutum,fulviduin,5- 
flualiterin ventre terrs digeftum , aqua mi- 
neralidiutifsim^iotuin.fubinalleoextenfi- 
l)ile,fiilibile,ex3minanonomcincrictiSccc- 
mentifuftincns.Qii^diffinitiomjmfitinte- 
cra,& nameris fuis abloluta videamus. Otn 
nis'legitimsdiffiriitionis partes funt.vt to- 
tam,integrain,& propriam rei.quE diffiniC' 
daeft.naiurameompleaatur.&cxprimat. 
Quod tefte Ariftotele.vt me fiar.oportet dif 
linirionem ex generc, id eft materia, & diffe- 
rentia rpeciei effecVice.hoc eft forma Tub. 
ilantiali ccntlacam ciTc : nifi enim materia Sc 
forma fubftantialisalicuiusreicognofeeren 
lur.reiilliusexliisduabus partibus confia- 
tKtiatoraiTi.iiiinquamaj^norciconiingerct. 
Geberitaque.morephilofophico, diffinitio 
necxprimendamfibiduxitaurrnacuram.ln 
quaprimo adfertgenusaurj fcilieet corpus 
metatliccm.quod ex sequo commune eft rc- 
liquis meta!lis,vtpote argento,ftanno,p!um 
bo.seri & ferro. Hsc enim omDiahuius ge^ 
1 * 



342 TAVLADANl 

ncris, fcilicec corporis mctaliici difiinitio, 
nein,iet]U^fibivendicat,cummetallumGe. 
bro autliore.cap. ji.niliil aliud fic.cju^m cor- 
pus mineralc.fa!ib!lc,&: fub inalleo exomni 
diracnfionc cxtenfibile. Itaquc in liac diffini 
tioncmetailu.fou corpus metallic u, (quod 
idem eft) generis vim & coodirionemiibi 
vcndicat. Nunc quxfualEei-aluiius diffini- 
tionispars.rciiicetforinafolius auri viden. 
dumelt. Sedquoniamiubitantislcsi-eTum 
form^abftrufeUteiinmatcria.necreagno- 
fcends prxbent.tiifi per accidentia &:pro. 
prictates quaspariuni: in ipfis rebus:prstc. 
reaganosca!aborainusinfelicicate,vtpro. 
prijsformarum cxprimSdarum nominibns 
rEEpifsim^dellituamar.idcircocogimurpo- 
tifsiaiaeius rei adferrc accidentia, Si fingula 
rcscius colligcreproprif^tates, vtexhisoin 
nibas(fonns vices £arcientjbiis)invnij cu- 
mulumredaais.&generieius rei adieftis, 
germanam rei naturainexprimsmus.&fa- 
miliaremrcddamus, Quocircicumgerina- 
naauri forma nulla hab^'at voce m propria, 
peculiarem,3£ aptam.qua fe prodar agnofcS 
dain,idc!rco Geber qualitatcs anri maximi 
propriasinvnumcumulu redegit.vtcxhis 
cumgenere (hocci^metallo) lunftis.auri 
formam esprimeret, & cam a forma rcliquo 
rum omnium metallorum diftini^amredde 
. rct.Genus igicur eft corpus tnetaliicii quod 
idem 



ANIM ADVERSIO. M! 

U.fe el> ac fi dicas metalliim:<]ualirat« au- 
"f„n,c,'tri»nm.pon<lerofura,mntom,fulg.. 

la minwali diatlfsHTiS lotum , Tub malleo 
Ln(ibile.fuCb.le,«amen.m=rmj&«- 
„,„iitoleran,.E. qaoniain omms l^g.nm, 
JifSn.lioni, lex rft. vtrc.ro fcmper m«., & 
„cinro«torco,<.ipfarad.fnoita:qauha:o 

«nitioidpr«ftat,S!roli»»™.S' <"»"'"'- 

roAfe'P"'-!""''"'.'''"'""""'?"!'"' 
M,i„aturahacG<bridilfin.!ionepl™«.in 

tetrS & abfoiuti cKprcITam effe. Kt qiionia 

hlcfoUaaroc5pem,id!oQeiD=rfcbd.dit. 

G E B E R. 

Exbat diffiiiilione vticpie dicias , quod 
nulla res eft anrum, nlB eaufas dlff-nltiotiis, 
gcdifferentias oinnes habcac ann. 
TAVLADANVS- 

Cuius rci bee eft ratio:q.r,a quicqui J all- 
„ios rei diffinitioneui fibi inrc vendicare 
non potcft . neque nomcn eius rei obtmere 
notell Diffinitio enini & diffinimm itaco- 
lasrent , Se confosdcrata funt, vt autneutru, 
lilt ambo de eodeiti dicatltur. Quicqu.d e- 
nim i diffinitione alicuiusrei al.enumelt, 
idadiffinitoquoqiexcludendumeft'.Kcui. 
««n»diffinitioconuenit,eideraeonuet..at 
Jiffiilitumnece(reeft:pofteareqaitur. 

G E B E K. 
QuifqaistamenmetallumraJicitascim 

1 '■ 



i44 TAVLADANI 

tiat,3cad aqualiracem perdacit,Si mudat es 
oinai mecallormn genere aurumfacit. 
T A VLADAl^VS. 

Qaod idem eft.ac (i dicat.quotiefcaaque 
teneficioEiixirisadhibiti.cotmgetaliqviod 
rctiquoraininetailoruinintirai^cicrinari Sc 
ad tequalitatcm & remperiein rediici , Scpe- 
iiifjsnmndari(cuinhEfinti3roprietatesfo^ 
JiusaQri)qi3odcunq; meialiiimnr.sobtinue- 
ritauriconditiones.meriroS; iure opdmo 
nomenauri/ibi vetidicarcpocerit^&eritrs 
veraaurum. Pofteafequitur, 
G E U E R. 

Idcoq; per opus natur^ perpendimus, ar- 
tificioa:sinaurummari poffc.vidimasniiq) 
ininincrisffiris,a.quib. emanabicaqua,feca 
adducensKrisTquaiiiastcnuifsitnaSjiprasqi 
diurnrnoSc continuo lapTulauit Scmur.cia- 
uit:deindcverd aqaa celTantefloere.vidi. 
inusinficca arena has Tquamas per trienniu 
Ssliscaloreejccoqui, mrerqusscrtir.uenta 
aurum verifsimum. AeftimauJinus ic?.qi,per ■ 
aquas ben cficium illas mL!iidatasfuilIe,per 
, Solis autem caiorem & areriE ficcitaieiii s. 
qualitsrdige!las,adn:qUiUrac3p:ruen!fre. 
r /I F L .4 D A X K S. 

Idcftiquamrcmfuperius i nobis diflain 

kafe habere, & effici pofTe, docuit nos natiu 

ra.Expertienlmfutaus.fquamasi'ris lubti- 

jes eominua aqcE per miiieramllue[itis.al. 

luiiiO' 



ANiMADVERSIO. 145 

toionein v Jlem arMofai.. duftas tan Jam 

.nnamralis par.« fuat.teperata d.cot.o 

LabhomogeneUfegregando, ad squall. 
,.,*mp"ducere.Id=o4.(«.qa;0=x..amra,. 

lrpercofequcr..>„«alla..rten.t=r=„mta 
K.ad auri digni.at-m promou^i poSi. , 
fi B S E P.- ' 
Imitantesigitin-naturaracumpoiromv.!, 
(ImiliteralteramBsimlioctaaniinatorami. 
initarinonpDfmir.us. 

Id eft.fi na!uram(inijsrob"udiop="t"'. 

in ouibus art. daw™ cft.eam ■"»■«") "ob.s 

San Jam prcpofuerimus . FO.f'f" >"= 

„.tar«n im.tan.e mctalla 'S»»>'>» ■'" •" 
rtam&argeteamnobjlitatempto>x*«mus_. 

h!c fubticaerit) bsc eft raoo. Na™"^" f; 
<,„ ablv.eris,S=caloris c5coqa==.5 bcnefic.o 
;,iLr ad ignobilia ..^etalla i- »«™ " ''f " 
ti „m.aJa,n.bilq, ab a»r» v=l .rgSto mura^ 
mt.nisnobmbasiMtalliiaurlvclargma 



345 



TAVLADANI 



nobilitatem conferat. Ars vero nifi formain 
auri effeftricem ab auro, Sc argenteaiu ab ar 
gento mutuetur, Sc rclitjuis ea:n metailis ad 
hibeat,minq'Jainignot>iliai»eu;la(ijuan- 
iiiinuisa'j-uai:,qua!uumuisdecoqi:at)nobi 
lirareijocent. QiiodGcbt-rcapite proximo 
antecedcntiapercn'sime Eeilaiur his verbis. 
SecuduiTi nottrnm tnagiilenum perfcftum 
iuuac,& [lerficitiifipcrlcC^um , & per Deuin 
JeinuiccmaUerani 3c alceramur.&reinui- 
cem pcrliciant 3: periiciunrur . Non tam(a 
per fe tantiim vnumcjuodquc (impcrfefto- 
rumfub2Hdi)perficicur,fiiiealcenus(fiiba(i 
diperfefti) adminicula, Proinde noncitrj 
rationem dixit Gsber . nos ea in parte naCu- 
ram fccpi omniiio non pofTe. 
G E S E R. 
Aurmnqaoqueeftpreciofifsimam metal 
JortimA ell tiniilurarubcdinis , quiatingit, 
ac transformat omnc corpus. 

T A V L A D A N V S. 
Hoceft, foiuin aurum eii: metallnm nobi- 
le&numerii omnibus abioiutum-Argeniu 
enimjicet collations plu;nbi,li:aiini.a;ris& 
fcrri nobiie habeatur, cum aaro tamen coUa 
turn ignobile videtur.vc tefl;amr Gcber cap, 
jj.Si6i.ru:eSumm^.Queinadmodumeniih 
re!iqi:iiplat3cca;adSo!cm,toEiuslumiii!S& 
fpleudoris foniem, comparaii, tenebrofiisi- 
«i! videntur, eadem ratione , cu«i aurum fe 
habcat 



A N I M A D V E R S I O. 247 

J,abeaca'ircliquametalla,ficutSoIat3reIi- 
Quos planetas.eiuscoilatione omnia alia 
metallahabeaafuntignobilia^namfiargen 
lumadaurumcomparatum.ignobilecentc 
lur.quamoraagisreliquametalla.argento 
inferiors, fi cum auro conferatur, cenienda 
fantvilia&abiectaC'EcquemadmodumSoi 
eftfonsiileluminis.aquo&Luna.&reli- 
<iui omncs planet Eeluce&fplsndorefuum 
bauriunt,imuuanmr,&acceptumferunt:U 
taaurutn eftillud,^ tjuo nccefle eft vt Luna. 
noftra: hoc cft.argentum.Si reliqua metalU 
nobilirsimam aun naturam hauriant,intu 
tuentur&accipiant. Quod fi ab auro,vt 
hie Geberpalamteftatur.igitarnoniMar- 
ie,n6c ab aliquo aliorum mctalloram : cum 
eorum milium iit, quod auri diffinitionem, 
ncc per confequens eius naruram.fed natu- 
rs auref proprietates fibi vendicare qucat. 
Nam fi aliquod reliquorum metallorum 
haac auri propriecatem fibi vendicarc lu- 
re pofTet , merito & iure optimo aiiri na, 
lui-am & difiifiLtionein fibi arrogarc pof- 
fet. QuEcunque eniin funt eadem pro- 
prio.funt eadem fpccie, namra, forma Sc 
diffinicione.Atqui nullum rciiquorum me- 
taliorumauridiffinitionem iurefibi vendi- . 
care poteft.igitur ncc proprjetatcm : nam fi 
aiiqyodreliquorum auri diffinitionem fibi 
vendicare polTet, id aurum cfle nctelTaria 
^ 5 



44S TAVLADANI 

oporterct. Ciiicanqiie enim coimcnitdiffi. 
nitio.cidemqnadretdiffinituLnnecefreeft. 
Arcum relitjua omnia metaUaafarmaauri 
fint aliens, & diftiniUm ab auro fpeciem 
iingulaconftiCuant, auri nomine pocirinon 
JioiTunt. Qaodfiaurinomenobiinert non 
jjoffunt.igimrnecdiffinitionem.fidiffini. 
tioneinobtilierenonpofnint.igiturnecna. 
turain auri fijjivendicare pottrant. Qua- 
re ciim adiffinitione & tiatura auri fincalie. 
na.igitur & ^ proprictate auri ccnfendi 
fant alienarpropriom cnim alicuius infims 
fpeciei,a!tcrius fpeciei propriuin eircnon 
poteftiaiioquipropriamnonelTst cum fill 
Ipecie rcciprocum. Proinde cum fpeciei an 
rimaxim^propriumfit, tefte Gebro.reli- 
qua msta[!ain auram vcrrerc, id ccrt^ nuU 
lius metalli 4 forma auri alleni.proprium 
efTepoterit. MeritoigiturprimiilUChry- 
fopceise aatWorcs.flaronomenSoiisperfi- 
iniiitadinem,8£ reiiqais metallis reliquo. 
" ram planetaru nomina accommodaucrut 
ciirnreliqaa omnia metaila per fe tenebrofi 
& obfcara{int,nifi radiis auri illuftrcnrur: i- 
gnobilia, nifiab co nobilitentur : & egetia, 
nifi ab eo ditentar, Soluin igirur auxum eft 
jlludj^quomaraadaelttinfturaaurea.catn 
ipfura folam hoc priuiiegio i naCurafic do- 
tatura , vt reliqaa omnia metalla pofsii rau- 
tarei»4'artira. 

tj S B E R. 



• S N I M A D V E R S I O. J4» 

G E B B R. 
Cakinimr auti &roloiturrmevtilitate. 

TAVLADANVS- 
Quonii ho« loco Bracefthus vtitur pro 
fcptima rations, idcircohorumverbom.n 

,horiiari!,vbifa=illiraiinK!iigtt,qmafib. 
hac in parte vclitGebcr. 
GEEER. 
Eterimeiiicitialistificans.Scinraucnm- 
,e corpns conftruas: id sft, aurumhae pro- 
prietateinaturadotatumfoit.Ttlajtimm. 
Ludium Si hllaritatS torcji inducat , & cor. 
Mshumana inroborc iiiacnili cofcructSc 
ron=at: qus res.quonia a .mil.is in dabram 
vocamr.idnainveriifit.expendaraus.Cmii 
omnia Phiioropbotuconfenriiliicmvindus 
inferior fuperioris tmindr. hoc eft,ccilcltis, 
mora regamr.oporteteorii omnium corpo 
rum , qus in hocinferiorimnndo geocran. 
lur Sjcorrmnpnntnr.caurameffearice (na 
luraliter loquor) effe motum corpora culc 
ftimn. Vnde Hermes ille Philolopborom 
omniomprincepsdicebat.Eoruqusinter. 
ra seneraomr.patrcm cITc caluin.aquo ma 
nat vis omnis agendi & informandl : ma. 
trcm vcri terra eile, que »c<clo impragna. 
ti.r&e8:oinoiuminauxnumc(E,ellium.ve 
ktimairixScreccptacnli.ClnodcunaiMllt, 



2fo' TAVLADANI 

cpiligendum cfl:,tiu!lam rem elTc in Kac infe^ 
riorinacuragenitain,qu:efaigenitoremiti 
ccclis no habeat,cjufalicuiiis corporis ccele 
ftis naturam non refcrat.Sc qa^ fingukna- 
liqaa ab eo (ydere, caius natura fapir.dota. 
ta no fie proprietatc. Iraqi Philorophi cura- 
tioncexpendcrent cuius ryderisnaturaau- 
rmn referret, tande ipfum Solis (qui toiius 
cttli dccus eft, & ornamcBrum) filium efle 
mtellej:crunt.Vndc, telle Hermete.auram 
Solem nominaucriit: 8c tot laudibus ipfum 
anruincuinularunt,npoftanimam rations 
pr^ditatn Tub coslo nobiiius auro nihil cffe, 
aufi fint affirmarc.ncc citrarationetn. Nam 
(i Etcrna caducis, immortalia iQterituris,& 
perenniaiisquEcorruptionem rentiuntSc 
& esperiunmr,iurc optiino pr^feruntur, 
profefto ea qti« ad hie naturam perennetn 
&corruptionisexperteinpropiusaccedi3t, 
merito csteris cruntanteponcnda. Acqui 
fecundum animain rationedotatam, nihil 
eftintocahacinferiori natura,quod squi 
propc accedat ad perennitatem & ad condi 
tionemcorroptionis expertein, ac aurmn, 
Merito igiiurPhilofophi reliquis omnibus 
nawrie inferioris operibus aurum prEtuIc- 
rant. quod auru minus {Itcorroptioni ob- 
.;nox(U!n.quareliqua exclementis conflata, 
hincc5ftac:Philofophi vno confenfu teftaa 
tur,inter vegetabilia,n5nu!i3 elTe magis ion 
gsua. 



ANIMADVERSIO. -2^ 

g2ua.& QU^ ferius cariem fetiriant | omnia 

■ forpora-leni'u&motuprEdiia.Etqucmad- 
modum animalia i vegetabilibus hac in par 
KVincutur.ital'hilolophorumteftimomo 
vcecubifiaumineralibus long^batm par- 
te fupcrantur. Nullum cnimetivegrtabilc, 
nuodKque ilkfumSiincorru^ftum durcr, 

rantur. Atinterm!acra!^anlhacftq^odE- 
qu^ab^taco^^llptioDeacauru:^a^lomnIa 
mineraiiaautfbntcorporalapidea.autmc- 
talla,avit media inierhKcduo exirema.vc 

■ notum eft his omnibus, qui naturammine- 
ralium fcrutati iunC.E quibus omnibus au- 
ro excepto. nihil potettdari, quod autdm- 
turnaignis afperitate & inciementia, aut al- 
leriuselcmetitiaftioncnoimmutetur.con 
fcnefcat.Se natiua forma rpolictijr.Qu>3d,c- 
xstr,^[a ex his tribus mineratiiJ generibus 
sllato,iilutlrabitiir,& n-ianifcftilsimum cua 
det.PriroiJm{i quid elTet inter Lipides quod 
cum auro hacin parre conferri poHct, id po 
tirsimiimciTetcarbunculus.reu (ubinus,^ 
cam fitreliquis omnibus gemmismagis CO 
i\us,8c (Iigellus,&: leunperatiis, ideo omhiM 
gemmarum principatus ei dcfcrturmec im- 
mcritoihabcrcnimreadreliqiias gemmas, 
lanquam aurumadrcliqua inetaJla, veluti 
Sol ad rcliqua aftra , Sc huic foli reliquaruin' 
emnium gemmarum vires i ccclocoilatas 



2yt TAVLADANI 

enePhilofophiteftantor.Atlicetsdeotem 
peratxnsturKfitcarbucBlusrerr.rr.tamcn 
igncarum adurentium , Si. i"ulph are arum: 
lioc eft, aquarnm, via ciiymiftica ex ir.ediis 
mineralibus edu^arum , acrimonia forma 
natiuafpoliatur,&geni;irio humorcexhan 
llTiS.incalcetcrream, oinnisTplendonsex- 
certem redit, & Jn priftina formam reuoca- 
h no potcft.Aurumautein,{J!)e ignis tyraij. 
iiidcm cxperiatar,fiue omnium reriim adu. 
rcntium, lulphurearum, Sc rodentiuin ctn- 
furamllibeaL, quacunq; ta^men inclemencu 
exerceatur:S£ hctt in cake, aut in licjnorem " 
cut in glacie redigtiur, Temper ex omtii con 
flitSu nofoIiiminuicium,fcdetiamill$riim 
ad priflinam redii form am. Qucd (i carbun 
cuius omnium £;emmari:m2bfoiutirsiiiium 
opus.auro hac in pane cedit, profeflo inter 
lapides nihil erir.tjcod auro bac in parte re- 
fpondcrepofsit.Nunc nil tn fir a'.icjuid inter 
media mineralia,<|ucd tu anro hac in ratio- 
neconferripofsir.cxpioremiis, Si quid tale 
efTct inter media mineral! ajdir.sximieffec 
talcb,qUDd ab aliis llclla terra; dicitur.Niliil 
enimeftinioramediorum mincraliumna- 
lura, quod cormptionis a^que lit expers, 3e 
ruodigni.omniumcicmentorumpotentif- 
fimo&incicmcnEirsimoadeo pettier refi. 
ftatatq;ta!ch. Hoc tame etiamll ab ignefu- 
pcrarinoporsitjCaliumtamen acrimonia in 
caUeiq 



A N I M A D V K R S I O. 151^ 

tjictm «crti!»r,& aj priftini fonmm nil- 
„i„,,oft"umnonpouli.Au™nu».r,= m,l 
lit, ii calccm rcdu6»am , ad nat.ui fcmptc 
,ditfonnaro,pcre«rr.aaionem,quaChy. 
mftirtdoaionanvotSl. IgituriMcrme. 
dia mincralianiliil trit quod .uro ,;at m par 
„ rcfpoJen! pofsit. Supercrt nunc.vr vidc» 
mos.mimmrunierc ir.tT:llorualiOui<l l;t. 



quo J ctir^j c-ijrohac ratlone collip 



^^^^ of- 

{"AttiPCaito nora eft &volf,an'i.vt l-roba 
tioner.uKaegcat.Nalif-ctaiEOuafnlineral- 
la,<)-i5 ri'bfgmcm ruro cyper;annir,%i ftan 
nim & pluirbum.tair.cn fi piumtom, flan- 
num.is, terriim, & iplum ciiatn argcntmn, 
temeiin,aoiar.:imoiiijvirtsexpcnirar,pc. 
nitnsablumunmr.&partimintotrum.par. 
tiniinfcoriam&ficiiii tedigCmr. Autum 
viero.elialr.fimilicCcsniillifiCenluraincc. 
menn&sntinionijfobierit.faiipcrinuiau. 
ilifffum. integrum, iucolun-.e & irr.mr.rtalo 
inde rerrcdiiur: nee fieri poteft.vt aeris^aut 
atjuK.a'iu rcrrK.Eui ignis.aut alicuius lei mi 
l>E?*"peritat;,ratiuai!li fortr.a extorCjUca- 
lur. rioineleeum in rationc acctdendi 2d 
incorruptionemanimalia a vcgetabiiibus, 
Scvegetabilianmlneralibusriiperer.tur, & 
omnia inincralic r uro ccdat.& ab ea on--ni. 
no vincan'uO -.profeao nibii erit in hac infe- 
rior! r-Tun-.r.atura (exceptaanima ratrcnfl 
predita)cef a;.iuediftct2eorrupii6cAcjeK 



254 TAVLADANI 

percndilatifitEqu^vicinum.acaurum. Et 
cum res, quK minus funt caducc, Sc pcren- 
nitatimagisaf&nes.cffiterismcritofintante 
ponend^.merito Sc iure optimo Philofophi 
reliquis omnibus Imius inferioris natiira 
opcribusauruinpi'feEiilerunr. Lt quoniam 
Oiiinis corrupcio ex contrarioram iriKquj- . 
litate&dtil^mperamenronarcitur.&incor 
ruptionis canfa ciFccirix cli contrariorum 
seqaalitas&iequilibratio.profefloeamcri- 
tdcenrendafunt secjualitati&vero rempe- 
ramento iragis vicina,quE coiTuptioni mi- 
nus funt obnoxia. Qua ratioue ducti vete- 
res Pfailofophi , cum aurum inter ii^c infc- 
rioraicorruptionelongiiis abefTe experU 
rentur,vnoconrenfuamrinauerunc,aurum 
©mnium infcriomincorporum tcmperatif 
fimuLn,& sequaJitatipropinquifsimumer. 
fe, CEtenimciimfentircnC.incolumitatis 
caufamefTehumorumharmoniam.&Kqua ' 
litatcm , morboru verd , q\iibus humanatn 
corpus opprimiiur, caufainefTe eorundem 
humoromiriEqiuiiEaEC.iudicauerLit.eligen 
dameii'erei&aliquaui.ad veramillamtem- 
periem proxim^ accedentem.vc eius vfn hu 
mores diftemperati ad temper i em & a:qua- 
ijtatemreuocarentur, t^fublalacaufaiiior- 
bonjmihoceil.iiumorumintcmperie, cffe- 
itus eius caur^.fcilicelmor bus quicunq;pe 
rirer,cxnnguereWr,Scoccideret. Atcuex- 
perirenrur, 



A N 1 M A D V E R S I O. 255 
p,rir=n.ur..,h,Idr.inbacinferionn.tura 

,,niaeraHum,nihri,i-.i^«a.circtcmpera.r;cn- 

wrumprsfentii^eiim clTe otr,nu,m ^gruo- 
dinumantiaoium.S^d^iuoniamnamrair.t 
neralJum<iiaxi\r,dt.Tre3ell:,vnJelir vtvis 
tormnmoIeiilaterreaobriita.vdiHirepaU 
Miaceat , 8i vim fuas valenter cscrcere no 
pofsir.nifi aH tcnmoremnaturamreuocc- 
[ur,&coinpealbusiibsterrei3foinatur,id- 

liqaorcm ducentiam , 5c iiquorem cius per 
diltiliauonem k parts terrca lienllori , fcpa- 
randamelTei-jdJcauemt.vthumsliqiioris 
(weem animrj carcerc corporis folizia; com 
parauerunOfuatenuitaEsquasIiber corpo- 
ris Immaniparresrubirevalentis.frequenti 
vru,immorcsdil>sii!peraEosxquar!do.-.nor 
bos profligarenr.&sqnatos in eo temper* 
mentofouerentScconremarent. Iiaqicdta 
auram fuatemperie omtiss humorci ins- 
quStos.Equarc & tsmperare pofiit, & trilti 
lianihil aliudfit.quamiminoderatK&K- 
dundaniisarra: bills eireftus.noiimirumfi 
auriiin ina;quatambilemsErarft domando. 
&adEqualica:em reducendo.cius deletef- 
fefi:um.idea,trill:itiam.Ecquonian-ieKplo- 
fa militia, gaudium fuccedit, no abs re Phi* 



J5rf TAVLADANI ' 

brophi dixcrunt.aurum animo gandium & 
hitarit^tem adferre: nee ineptc aurum Soli 
Comparaueninc,& illud Solis idmm elTe va 
luerunr.Nam quemadmoi^tim >/mbraterr; 
interJum Lotife fplcodorem & luccm fm 
obfcuriratc nobis fubirahit:S; quemadmo- 
dmnnubcsexvaporeterreoortsmcundif 
fiinum Solis . ("no a'pE'^" ^'■""'^ ^''•^''^''an. 
tisafpeftam nobis fubducunt.&aeremtB- 
nebrorum reddunt.ita bilis atr^ (ciuk incie 
mentis terr^ refpodet) redundaniis hsceft 
natura&coditio,vtfua vmbraferenitatein 
fpiritus noftri obfeurec, &vapor: fuorm- 
bes generer, cinse fua caligine aerem corpo- 
ris noftri : id eft, fanguinem airom.piceum 
& faliginofum rcddant,& ita nobis omnem 
Istitiam Si gaudium fubri^iat, & lubducat. 
Et quemadmodum Sd, cum radios /uos t. 
xerit,aduetufuofplendidi(simo aerem, vm 
braterrKobtenebraium fersnat. Si exhila- 
rat,itahic liquor aureus fuo aduentu, & faa 
aioneaerem noftri corporis, id eft. fangui- 
nem, & fsnguine tenuiorem (pirituiii , vm- 
bra & caligine vaporismelancholiciobnu- 
bilaEum ferenar, & nubes has atras difsipan 
do,hilaritate.'n,lKlitiam & inrunditatem ia 
ducit.EtquoniaiTinibil eft quod adeocani- 
ciem & rugofam fcnij deformicatem accele- 
ret, atque melancholia.qua Tpiriius exhaa- 
rit,caiorcm naiiuum fua frigitlitate extm- 
guit. 



At^II^ADVERSlO. isi 

Lt,&humoris vitalis a:rflrivim abfumit. 
Lf.a5id<luodmd.ncKoi,amvalcr,ter& 
Li natura; la:fior.cin fubducic (quaie eft 
,jrum)nonimmeruodiamr.can,t,e.n5c 
kiuniremorar,:&:c«m nulla res Hondum. 
i^nenikm & nii'dum colorem magis fo- 
„Mt quammoderammgaudium.profcao 
idquodtnft.riai^eilii.&gaurfiummduar, 
(qoale eft aarum} .^ento d,«mr,hom>- 

le&conreruare. Non me iaiet,raras,)m- 
milares & ver^ aureas huiiis iKjUons aiirei 
Jroprietares medicas , apud nonnullos no- 
ftrsestatisMedicos minus auchontatisha- 
bsre, qudm figmenta poetica, aut aniles fa- 
bulai.imo&miousquamfomnia. Ac ciim 
eiS nutiqaam experti ilrt, demirer ego hu- 
iufraodi bominum audaciam Sc tyrannii 
dem.quiquaslibetresfibiignoras damna- 
re non erubefcant, ac (1 nihil iu rerum nacu- 
ra fit, quod eos lateat; ac fi nihil fciri pofsit^ 
prEter ea qu:E ipfi norant, Auiicent, Gale- 
numde hac re nihil penitus fcripfilH;. Ego 
Verd rerpondeo, non efTe mirum . fi id nun- 
quam Galetius noaeriE , nee inde effici , vc 
nonfitvcruin. Licet enimprofundirsimus 
nature fcrutator fuerit Galenus , homo ta- 
me fuit:proindemulraignorarepotuir,im 6 
fcreuera muka in eaarre.quam profefTus 
eft, ignorauit, qttS i pglleris inuemanobi* 



ajS TAVLADANI 

trad!tafuerant.Qu6dfiGa!enus,Hippoerj 
l6S,autDiorcorjdes,na;uramEuritaai^i]am 
intaiubrem & rulbectam dair,nafient,feren- 
di&audiendiefient!li:i:feciciLitiexGaleno 
didiccrinc.nihUeiTecitra rationemauden. 
dum.nihil etiaincitraflejiionftrationemty 
rannico more damranduin^iirofeflo mode 
ftiores Se aequiore! in cenfendis aliom icri, 
ptis efledeberer.t.Scdhocvnuineosdeci- 
pit:fciiicet,qsiiaade6 reJigioriruniGaleni, 
vtfiquidiicaGalerionon diftuin.id admit- 

dainno. qiicd Galeni hoininis cert^ diuini, 
reiigiofi fint-difcipo!!, fed hoc dico.nimiam 
reiigionem abirc in fuperilitionem , 'm6 8; 
inidololatriam : idcirconon ell: quod adco 
ftriSe iurent in doctrinam Cialeni, vtiilius 
foJiusadorcnt.vencrenCur.&rurpiciantora 
ctila. Qadtifihacruperftitionemmovdicds 
reEiniierint, no minus idololatriajdamnan- 
di erut, a bi , qui nulkiri vocem pro Latitia 
agnoi'cHTit.quK apiui Cicsroneiii nonlegs- 
tur.Landoquidem eosvbi voces Ciceroni 
ingratas explodunl,f;dii5;'T.u'S exoncas, 
monftrofaSjac barbaric redoiijtes refpuut, 
feexibilanr/cdcualiquandovoxaliqaaes 
aurore alio Latino muuiataadfcfcar.no eft 
quod in caadmitteda adeci tetvici, difficiles 
&fuperftitiofifinr. Sed nos hismifsisadre 
noftraredeamus. SequiturincextuGsbri: 
GESER- 



i ANIMADVERSIO. !J9, 

; G E B E R. 

■> Fr»ngirarf.cillimc cumMercurio.&o- 
Ijrc plumbi tennir. 

"^ TAVLADJiNVS, 
nMJMsrcuriusaaroconiSausaaram 
|a™:,atKr,iitt.S=com-.r.mMt.hu.usrt. 

locqaotidiecspe"""'"''''"' ,'1" 1"' ' 
.itliorarc polsint. qua.n non (oium ad.o- 

tol'hilotophisa«en,.f=rr»dcb»._Qao<l 

,„tm»aDorepIumb. a«rum imbuM tca- 
,°,S<inpulaeUKOuif.in,u™red,gamr, 
id^erifsimameflecspcrienturomncs.ciol 
ori fiSilis , in qoo plumbum tenetur liqua- 
L.auram Inbracfeas duftum appende- 
rint,ad vaporem plumbi excip.cndum. po. 
fteafcquiturinGsbro: • 

G E B £ R- 
Non eftautealiquidaftu, quod magis in 
fubftanliailli conueniat^Iupiter & Luna. 
TAVLADANVS. 
Idcft.mtermetallanuUa eft quod aau: 
boceft reipfababeatfubllamum aurilab- 
ftantlas'squtvicina.autquodrationefub- 
ftantisfit aaro magis Cmde, |Lona & lupi 
tcr cuius rci hsc eft ratio: quia eCun maxuua 
fubftaatia! autiponio fit agcntuiTi ymum, 
«a metaMacenfenda funtratione lubltatraj 
aura m loii afania,Sc magis fimilia.quf mi- 
' i 



ItSo TAVLADANI 

iori abundat argeci Yiui copia.Prornde cnn 
(juna & iupiter magis abundent argento vi 
uo,(f reiii^uameraiia, no^i immerito dicen- 
lur adu eile auru ratione fubftanti j vicinio 
ra,5cmagisiimilia. 

e E B E R. 

In pondere aucem Sc furdicatc & imputre 

icibdiiace Saturnus.T AVLADANVS. 

Hoc eft,{i aute fpeftes pondus.furditate, 
^ condicione putredinis experte, acexhis 
vicinitare Si confonnitate meEalloru cu an- 
rometiarisiprofeftocumfolumplumbufit 
inutu, ideft,foniexpers,reliqua verofintfo 
nora, cu inqua, plumbu reliqua pondere 5c 
grauitat^long^vincat.&rubiginenunqui 
lenEiat,aLitputrertat,merit6 plumbu, habi- 
tahamtrmqjialitaturatione.auro vicitiius 
cenfendum erit. G E B E R. 

In colore ante Venus, & in potentia qui, 
^emmagisVetius,deindcLuna,deindeItt, 
piier.dciode Saturnns,vlcim6 i-ero Mars. 
TAVLADANVS. 

Id cfl,at fi nee fubftantia.nec potidus.nec 
notinniendi, aut rubiginis no conirahedie 
fonditione rpeftes, fed folum colore, profe- 
fto Venus crit auro viciniorjcu.tefte Gebr. 
cap, j!i. Venus itj fui profundo colore auri 
pr^tendar, e.o quod fulphur cius aitu rubeu 
e{t:& cu oinnis rubor faciliime rcmitti pof- 
fir,8£rcipifriis in citrinu comutetur, & citri- 
niws 



ANIMADVERSIO. 2<Sl 

.itj! fit Eerman»!ai,ri color, iddrcofihic 
„,ion=fpea«,fcilic«pfopmcloaaure.co. 

&..critauroviciniorJLuna,curalphu» 
U„ef!tadha=pen,tas,lbii.fulphurau.V. 
„rnsia fit rabta.Stdquoniifulphur Laos 
„aris coai ellA ad maiotS pcr»m.tm.oi 

Site.matura„,,f.iMc5falphut.b,;p5t 
Lmnotecl«octiooevertatarinr_ubm,rnl 
Ihut Lr,n= longe fac.lxs tubore coap«t,<l 
LpbotIoais,&9«.;.rc<l»=sL»naf.c.l,o! 
&eitiilsv=ftctv.tuiaorvi4Iupiter:vn'l=fit, 
V, Luna coloris a-Jtei acquitMi potet.aau. 
,ofit,ppio<lMmagls4!opit«.Q,uodfihao 
pfamra.ionl Ipecles. lap.tcr v.cn.or t . 
auto.afitMirs.autSatiimas.Nacumcitri- 
„„s color.tefte G=b.cap,6o.& Attjol.cap.J. 
fL„Roratij,otiandosfite.tmultoalboArao 
dico tubeo,&ex liuido autfufcoCvt ibi_dein 
teft.seftAtnOnofiattraCtusadcitnnutiill 

';ca^d„r1i„,iti.au.^f=ad„.c=n-„ft,v. 

latatoM &M.ts cadidiotacffiaator.ptio! 
ffcitrmitatea.tingereval=at.Ita,,racat>do 
i ,d atseotcf. vetg&=,I»pit"l>sc doo pr;- 
cellatfaciliusaillaadcitrioitatepeiumite 

ccterit , Scba' pot™tiacrit aurovtcmiota 
StMats&Sat<,t„us.Atracitrm,tas(vtu 
p«riuidiximus)filiafumoltuadora«cpaa 
draboris.&inSMurubCimasoiMtrcutij 



4 



2Sz T A V L A D A N I 

(cuius natura eft deaibare) copia , in Marts 
verd minima J dcircoSaturnusfaciiiiisquj 
Mars citrinuin 8c aureuin colorem obtiner? 
&a(requipotent. Scfichabitahnius poten. 
lijeracione Mars longe minus vicinusauro 
cenfendus eft.cjijjim reliqua inetalla. I'ollea 
fequituriEchoccilvfiumciefecretisnaturj. 
Et hoc fubaudi aurum, nosi autcm Mars , vt 
voiuit BracefchuSicft vnum de fccretis nata 
rE in liac arte. Quod vt facilius intclligi pof- 
fit.reuocadum ell in memcriam.iti quod ftj, 
perius primam autoritatem interpretantes 
tlisimus, fciiicet perfeftionem Iiuius artis 
mundifsimaifubftantiE MercHrij ad fixione 
dcdufts.totamacceptaineireferenda'.n. Et 
quoniam Mercurius cruJiis,nec mundus, 
nee fixus eft.iJcirco priufquam author per- 
feflionishuias artis effe pofsit, fubftantia 
ciusmundandacft, Scperfuccefiiuam ful)!! 
inationemadfixiouem ducenda. vtexGs- 
brofuperius docuimus.Atciim Gebriiefti- 
monio, Mercurius ad fixione rice deductus, 
raecalluirt euadat : vnde Sc hquationem me- ■ 
taJlicam prEft^t:& rit^ purgacus, mundifsi . 
mum St nobile pariatinetaliu.profeild Mer 
curius purgatus , & ad fixioni duiius, aluid 
nihil efrepoiler.quam aurum, a lit argentam, 
cum prater lisc due nulhun mctailu fn mu- 
duin. A:cumiiatura,rio[irnni(erta,hacin 
pane nobis infudant, & purifs:mam Msrca 
rij 



i ANIMADVERSIO. 2«! 

«ri.,ca„didifciii.>n>»<ia,Hc,nmLun.ad 
U„ m."="""'"° '° Sol"-! So km:,dc,r. 
,„°ap=riusno.u.n fecMr.us.hsc duo me,d. 
.,ftd»o ilhna.u«inhac ar.cftcreta ,d 

ft eneduosillosfccrnoslapidesftmKla. 
L'moH , in <iuibili naiura lanquam m due 
hns fcriniis arcanum hums arus.tam aluum, 

ram™b=u.n.==lun:5.r=poru>..Sun„g,. 

mrha;cdaoiiietaUa.iua:'ll«"'""=^°"".- 
larcaj.inquJbusnatoraforinamcumaun, 

L argent. offearKemrecunoito Qua™ 
„bca»f.mGeb«Mca.t.au™.u = ITealteru,n 
,rcanumnamr»inhac a«e. Quodvtapcr- 
tiuscOit, dixit fuptrius in hoc iprocap.B. 
aarumEir= prccioCfiimum mccallorum.Sc 
linSuram rubcdinis.quia tingit ac transtoc 
„ir (in aurutn fubaudi ) omne aliud metal- 
lum : & fequenii capite vt indicarcc Lunam 
elTe altcrum namrse in hac arte arcanum.di- 
xit Luoamsflicandoris, fubaudi argcntcl, 
lin'auram.Ssd quid ego hoc in loco me tor. 
oueo cunincmoCt, qui hunc locum adau-. 
rum pertinere.Ss dt CO folo inttrprctandum 
elTc nor. vidcatf Nam llid de Martc interprc 
tinduiil ciTet, quis eft, qui non fateatur reli. 
aiii,nS£poftremamliuiuscap.tisparicilde 
• odcra Martcintcrpr.tand.m cP.c^fchcct 
quod cum Marte rollicantut & hgamorrpi. 
tiius maximoingctiio.quod nonpctucolt 



s54 TAVLAD'ANI 

ad artificem dure ceruicis. At hanc partem 

non Marti, fed vni auro vcndicatidam &(ie. 
ferendamene,reftiseftArnoldusVil]anoua 
nas,cap. 5.fai Rofarij ininoris. Quod (i hsc 

poferiorfcntentiaadauruinpertTnet, Scan 
terioradaurumreferatur ncccfTeeft.Hsci. 
gitar.quam attutiinus , eft germ ana Scaurea 
haias loci interprcratio.BracefcliejhEc eft 
itiensGebri.hoccftarcanainhuiusartisha 
flenus tibi ignotuin , quod fi ad Marcem, vt 
lu voluilti percineret,poteras tu iadicare, 
Gebrum non adeo paruin cordatum faHfe, 
^ainillud incapitcMarcis aur repctiuiffct, 
flut fakeni dicendum eo vfque dillulifrei,ne 
qaisforfiran fibi imponeret, & id no de Mar 
fc.fed deaaroincapiceauri diclutnefiefu- 
Jpicari polTct. 

C A P V T V. 

SAtls de qaarta diximus ,'nunc ad quinta 
^radamfaciamtis.Quintaveroauthori: 
tas.abs te i capiteSS.defutnpta, hsc eft- 
.ScripficGebcrcapitcSSi, fu^Summs.poft- 
quamegifl'etdcMarte.bEcvcrbaiPerboci- 
gimr artificis dilataturinduftria , ad cuiufqi 
corporis veram reftificationem. Quam fcn- 
Kntiatuficexponis.Perhoc.ideftperMar- 
fcm,artificisdi!ataturinduftria.adcuiufque 
corporis metallicire£titicationcm.Q.uKau- 
toritas cam in mam rem nil facial, non pof- 
Cam 



ANIMADVERSIO. 1«S 

(am ego non admirari , qnidtibi de ta aufas 
(is promiltere : iitio loeushic adco eftaper. 
,os familiaris&clarusvt nullo egeatmter. 
pre'ls ; attamen ne tu me puCUanlinitatt all. 
Sua id dixilie mterpreteris.fadam ego.vt o- 
mnes breui intelligant.hoc ad Marten, refe- 
rcndnm no elle,i;no nee referri vfquampol- 
fc Geberpoftqaam raedicinaram.quibusl- 
mobiiiametallainraelioremcondnioneni 
mntantur.confedionem docuiflet . tandem 
srtes.qnibasmetalloriiraalteratoruminte- 
eram'autdiminutammutationcm expiora- 
fepoireinus.nbidocendasefliduxit.vtpa- 
(ete>tcapite87.quasnoucnielIefcnb>t,fcill 
<ct cineritium.ccmentum, liquationem, m- 
uer vapores acutorum cxpofitione, iulpha- 
ris adarentis iniftionem, ignitionem, ignito 
roin in aquis faiiuin. autaluininii extmaio- 
nem, calcinationis , Sireduflionis iteratio- 
Iici»,& argcnti viui faciletn, vcl difficile con 
ceptionem.H? funt artcs.quibus certifsim^ 
agnorcimus,numinetaliaignobilia,aftione 
medicinal adbibita. gcrmanam auri, vcl ar. 
genti formam obtiouerint, an verd palliata, 
fncatam.& phaleratam tinfturam concepc. 
rint.Iii eniin metalluin, quod inedicina alba 
imbutain,cineritij examen impund non tu- 
Icrit.quod liquationem & ignitionem luna- 
reinnon exbibuerit,quodignituin'& Tub' 
jncrlum in aquis acutis , exfubmerCone ar. 



,S5 TAVLADANI 

mntemn fplendorcm illasfum no" retulerit, 
SaodadvaporesacuIorumeiipoSmm.ao. 
■ rem intense cairoleuoi non pepercnt, qood 
ex fulphuris adurentis miftione, ad priltini 
farmaiB non redierit.qtiod fsplus m eaicem 
re Jaaam.priftiniim colorem, & potidra no 
retinuerit, & qood com argento viiio l.ben- 
lernon coierit,id, inquam, ractall'.^T. pro a- 
ddterino.Ss illegitimo argento cftliaben- 
dmn. Omne autem metalliiin med.cma to. 
bea imbutum.quod praster difla esamini, i 
cementiconiiiauiniiiaum.incolume a;iU 
liifiMinonredierit, pro auto fpuriohaben. 
dumcft. Geberitaqueantc omniaa cmeri- 
tio incipit, 8c catifam reddit, propter quam 
aurum & argentum cine^riti) cenfuram im- 
pan* ftjtjeanl.qoara banc effe ai: : quiahori 
daoram metallorS prima rad.x(vt ems ver • 
bareferam)fmtmultaargentivjuicopia,& 
purifsima alius fubftantia, fubtibata prius, 
pofteaverd infpiilata. donee cum ignilione 
fiquefaaionem fufcipiat. E« quibus colligit 
eameialla.qoaiminns abundant argento ». 
uo , aut quK ptus habcnt fubftantia terreffi, 
aut qu^ runttenuiora.quim fint aurum Scar 
cen[um,ea.inquara,citiusincineritiopcti- 
fe : qu-E verd minus talia funt. tardias abfu. 
mi.EtquoniaSaturnus.inquit.multaabun- 
datrubtlantiaterrea,&Iutofa,ScveIocioris 
elliiquationis, quam reliqua,Sc quia etiam 
longius 



ANIMADVERSI O. 2«7 

|„„si„! abelH tomiiiionc ignilionis fe,en- 
JL ,aeo cWuUmic fuccommt e«m-n,,J^ 
„,!«ic!i.br=mimr:vndecl.mmfuEsfitoin 
"uv=locirsn.n5,d»sopera,,n<,un,v,™ar. 

jior eft.& ™i"« '"""»•" '^°'^''''°".' a 
fta„!i. , ia=o dicta,s ex.,.Kn cnerm, «&- 
to,q... am Sslurcui -.»t V em,s. 1 1 1 cel ia. 
turoisargentoviaomas.sabundet.ciuam 
Venus, tamen o.va Venus ign.tione pridi. 
taeft,cluamnaturaSaturnocenegauit:hmc 
fit vtVenus diutius in cineritio doret.iju Jin 
Satomus.Mars vero licet totus feymefii ter 
,eus,& inops arjcnti vilii:quia larcen arger. 
rimicbinoplamargeiniviuil.qucfat.idc.r 
coSalurnomccommifcerinopoteft.Cum 
itarae Satnrnus obliquationispnaalicne, 
Msrtemampleai nequeai.difficli cum tra- 
bit.Quddr.Martem ignis violtntia bqniri 
contingat.&adfuerit Sol ant Luna.Mars 
(qui b umoris expers eft.Sc idctco fmenff. 
finras) Solisant Lune Mercurium epotat, 
&forbet.EtquoniaraMerciiriusl,oradno- 
rmn metalloru.n iixM eft,& cinemram non 
timet, bine fit , vt Mats aliero boruni duoru 
metallotuni inibutus , in cinetnio delet. no 
pofsit. Atfi Luna & Sole aMentibus.Matte 
leliqais ignobiUbus melallis cdraifccii con 



t6t TAVLADANI . 

rinE;at,nece{rario Mars vna cum illis perit,ai; 
abolemr.Itaqi non ratione pcrfedJonis fuj, 
cumfitcorruptifsimus, fedperaccidensfic, 
vt Mars interduin cineririuluftineat. Quod 
Gebircapit.po.ciarifsimedocettiis verbis: 
Mars vero nonperfe.redperaccidensnon 
comburimr. Quandoenim emnmaltahn- 
iniditatis corporibus mifcetur, combibitil. 
!sm,proprerruKhuiTiidiiatiscarentiain,8c 
ideo coniunftus non intlaininatur nee com 
buriiur.fi corpora flbi iunda non fUcfintin 
flainmabilia(qualiarunrSoi &LLina.)S(ve 
rocombuftibiliafuntcorpora fibi iunfta,fe. 
cundumnaturamfuamadullibilem.necefra 
rio oportct Martem aduri , Sc flammis abfu- 
mi. Poilquam igicur Geber doeuit capit.Sil. 
quEfitcaufaefticiens,vcaurum 6c argentu 
illefacxcineritioregrediantur.rclitjuavero 
ineopereant , Siabfumantur, iicetaliatar. 
dius,aiiacitius,tade{icait:Perhocigiturar- 
tificisifilataturinduftria.ad vera cumfq; cor 
porisreflificaiione.firefliJcius.quoddi.'d. 
mus,efficat.ianoueric. Qtiod ide efl:,aefidu 
cat: Si artifcx,hfc,q anobis in hoc cap.tradi 
tafuere,jtib^intellexer-f,ideilr,{iintellexerit 
quiefitcaura.quareallaiiietaliahocexaniea 
fultineant.aiia vero non fuftineant: &quie 
fircaufa, quarealiacitiusin copereant.alia 
ver6nonKquecitodeleaniur,fiinquam,ho 
ram omniu caufas , a nobis hic iraditas pro- 

u 



ANIMADVERSIO. 'd^ 

bJnori.,pfof=a5in.dliE«quiafinKulitdc 

J °„,Jm.,.oquc,<,ucf.r.,fJmBr,tAq»'i 

■ Inelsinftaur.ri debeat.vicner.uj exaratn 

valenterfuftinirrequcant. 

G E B E R. 

Si vcro f.nssftke fuper iltad intelleSam 

C0Mr«eri,,nih,!«.oventa.is.gnofcet: 

hoceft , f.id , q""'' <!»"!''•■»''"" "■;,"?'"• 
pe,p«r=,„u,Kll«erir,&fcnpt.noftra,n>- 

fienum fenfum dctorferit, nunqa™ ,mdl - 
set, qua arte ignob,lia metalla ad hunc per- 
feClionisgradumfintpromoiicnda. 
TAVIADANVS- 
H?c eft igiiur liui. loci refta & n5 obliqiia. 
facilisSi miniini coafla interprelatio.Bratc 
fclie,q.locosreade<;apert*f,d.t,vtiTicetia 

tacentt.ab omnibus intelligi pofsit. Pro.o- 
de ad fextam auiboritau-m excMiendam ac 
cedamus.qusntibinomigisfanent.qnSm 
fcperiores, parum certi faucbil. At quiram 
Cibi prodeffe qucat.rideaimis. 
C AfV T V !. 

SExtaigitiiraathoritas.quamtn adfers, 
hiccft. Gebcrcapite6;.fu!ESuram». 
poftquaffi dc Marte pluribns egiffcl, tan 
demhocepaogocapitcilludclaur.t.Laadc- 
tur igitnr benediaos , & iloriofus altifsi. 
niM.'qui ctwuii iUud , dsdiique illi fubftail- 
■ tiam.&fubllantist propfimtcs , qaas tlon 
tomingit vliam rem aliam in natoia pofside 



270 TAVLADANr 

rCVtiniliaporsitioueninhKcperfeftio np- 
arEifiiiumaliqaod.ijusir.in iilo'ir.ireniinus 
pocennapropiijqua.fprumcnim eti.qootii, 
gnemfaperat, Scaiigneconfiiperatar.red 
ineoaiiiicEbilicerrei^uicftiT.eo j^audenSi 

Quern locum (cuia Martein sb i^nefupe 
rari.Scadurianimadijetteres) atSM'arcemrc 
ferreaulusi]Ones,fudadif;tiobi]irs!miiMar 
tis excrcmentiiiii rsfercndiiin eJTe docuifti. 

Aifsciam.vtintelligantojr.r.esJmncJocum 
non Marti.aut eius viii cxcremento , fed folj 
argento viuovendicanduineii'cj&dchocfo 
lointerpretandum. Quod vitiLiiiliArirsim^ 
intelJigipofsit.fciantlectores Gebro liunc 
finemineocapice propofitmn elfc, vtMar. 
tis genituram docear. Quod i-bi egit: cjuo- 
niaiuMarspr^cjEteris merallisruij-'liurefi, 
xo abiindar,docetqu33 fit conditio Tglphu- 
risfixi,&qux (it conditio Mercurijfixione 
pr^diti.&horumdiioraujnaturamperaii. 
titheOm comparat.Ex qua coiiatioiie tande 
coliJ^itjCaufain ignobiJitatis &corruptionis 
inetaUoruin,fiiiph!3nadfcribedameffe,cau. 
famverotiobiiiisiismetalioriim foliWerca 
rioacceptaiiiefreferendain,& folumMercu 
riaratctiusnobi!itacis,Scintcgritai;s metal 
JicEjauthoremeiTecerifenduir.. Prirr.oigi- 
lurMartem ex paucoargento v;uo,coque 
lerreo, liuido , & fixo , & ex muho (ulplitire 
ierrco,immundo&fixo>oriundiiineilelcn- 
bit. 



ANIMADVERSIO. tjr. 

■:■ Li,Etqu6dmagnantfuIphurisfixi,.nodica 
C veroMcrcur.j m M^rte copia. hacratsonc 
tonfirJiiai:Condmoruiphamhxi,eai:qua- 
tionemmctallommimpedire,remo!an,Sc 
' prohiberc: Igirar e^ meia!!,icenient,«MmC 
muliorulpInirefixoefisprEdu?.,qn^t?.rd^ 
&(iiftia!isrunt!ifiuat,onis.Atc;iii!Vkr:iom .^ 

tiiummeunorurardifiime!;'.;'-''^^'^^?^'"^ 
cillime omnium confiamr:proii;ae.:v>iI.-gen 
duineft.Martemomniu mctailorOluiphu- 
refixorefertifsimuineO'e. Quoarolphurfi^ 
xum liuuationem tcmoretur, & imjjcdiat, 
Dc docettSulphur nunquamfigitur, nifi cal- 
cinetur.calcinatum autem ficciisirrum eiia- 
diti&omniiiutnorcpercalcinationemex- 
liauritur:AicjuJlmiiiiduineftcaafaliqiiatio 
nisilgmirrulpburfixumcumfitandirsimu, 
bonlolumeamprsftarenonpoterit.fedc- 
tiam impedict.Nam ciiin (iccuin humido pe 
nitus opponaturA humidum fit caufa licjua 
tionemroctaliicar.EmcJens.necefieertjVt 
fulpliurfixctn.qtiodeftficcusiinum.oivpofi 
turn pariat effsflum : hoc eft , vc liquaiicne 
priuetmetalla,&eamvbiMercuriurnvite- 
rit,(vtfitinferro)peni.tustollat- Mercuriu 
autemnoneftnecc{re,perfixioneinmfiib- 
ftaniiam terream , tiquationis expertem re- 
dire. Nam licet inierdum perprs;CTp!tat;q- 
nem,hoceft,perviolen:aiii & prsscipitcin 
fublimauonem,contingatillumhamorc!i- 



j,j ■ TAVLA.DANI 

qMlioncmcfficicntecxhauriri.&inttrref 

fubftaoliamliqiiat!onisesi!crtemreduci,ta 

incnfipertemper3tam,&lutcersmam(qaa 

iem ars prscipit) aibliinatiouem aaiixione 

ducarur.Uquationcmrediicmetailicaiii.vt 

lies cxpcrti funt. Sulphur autcm, fi ligjtur, 
femptr&fibiStalijs.Uiiluab.leeflicimr.Ct 
terum cum falphor nihil almd ht.ciuam pb. 
„e & mftuofom adullibilc , hint tacdein- 
?aii"ipoIcll,iplumlulphurcaufaineircad» 
ftionis metallorum. Mjrcurius auieintan. 
mmabeft.vtaduftlonisauchurfit.vtetiatn 
ab aduftione tueaeor.St protcgat. Cuius r,i 
amplifsiiiiafid=mfaciuntmetaU3.NamquB 
nolto abundant argento viuo.ca ab vlhone 
minus Obi niiient:qua; veri plus habemM 
phurisquamMercurij.sagrauiusabaduftio 
ncJamnumfentiunt.Sepatiunlur. Exijni. 
busfiniluiOduohuiusamsarcanamiricol 
■ leeimusA didicimus : quorum alterom tS, 
fulphuraduftibiltcaufam elTe corrupl.omi 
mctalloraminigne.quodfimulatqncHani- 
mamconctpit.totamraetaliirnblknnaTOt 
SfabfumitJicccargentuuiViLiuiKilliusme- 
tailifixiirafucrit. At argentum viuum (in- 
quit) quoniam propter nullasoiitrminino 
niscaufas rein paries fua;compollnonisdi. 
uidi permittit, quiacum tora fualubliatma 
tbisneeuolat.aaicumtotainigntptnna. 



AKIM ADVERSIO. iji 

(,et idcirco (inquit) ncceffdrio colligendii 
,ft,ca«lam perf^itioms meullom m argeo . 
wviuofitameficEthocelKccundomillud 

irtanumCinqnii) 'i"<"^ "^i'^S""'^^''"^''"^" 
perfcaionem .nei.iloraii. !oii argento viu* 
licceptam efTc fer«ndam. PoLlea icquimr m 
texfuGtbri. „ , . r 

UudetLir igitwr bcncdiftLis & glonolas 

Iumviinim)dea^iqiillirubflannainCincre- 
mab!lemiubaadi)&rubftantis propneta- 
tcs(tutandiabaduftione inetailafut.audi) 
quasnoncontingicvliam remin naturapof 
I5dere,vtinillaporsirinuenirihscperfeciit> 
perarrificiualiquod,quain ilJo inuenimus 
propinquapotetia.H^celUucillapcrfectio 
■ quiineltfoliargentoviuo. Ipfuincnimert^ 
quod igncm fuperat, & ab igne non fupcra- 
tur.fed in eo ainicabiiiter recjuiefcit.eo gau- 
dens,ideft,naiurafuluin argeritiim viuum 
hac dote itifigniiik, vtomnem ignis incle- 
inenciam.&iyrarinideiijiriuitVumliiftinertf 
pofsit.Sc ab eorempercumvii^oria.&tro- 
phxoregrediatur. 

AtdicetBraeelchus.HscrroprietasnoTi 
jneftMcrcHriocrudo.cLimipfcinimicum.Sii 
exofum habeat ignein , ab co iibi timcat, & 
impetum eins fcrre non pofsit.Jgiturhic io- 
cus de'Mercurio non erit interpretandus- 
Fatcor,BracelchE,hanc ^pprlctate Mcrcurid 



J74 



T A V L .A D A N I 



:r.udo aflu non a^JeOc , fed cum Gebro reJ 
fpondeo,hancpropriecatetnpro]jinquapo- 
tentJain eo reperiri. Sed qiisnajn ilia poten 
tia,dicetBracefchas:'Relpondco,fub[lan- 
. tiam Mercurij rit^ purgati in potentiaefTe 
ad fixionem fufcipiendam . Qa^ fubftan. 
tiaMerctirij,per rublimationem munciata, 
vbi in a^um illi«s potentia; duCia fuerit, 
hoc eft.vbi rit^ ad fixionem peroeneritjtunc 
ha:c!Libfl:aniiaMerciirijiTiunda&:fixa,eft il- 
ia Salamandra chymiftica, cuius alimentuin 
ignis eft-Etbsc foIa,hanc proprietatem fibi 
arrogarepoteft. Et necjuisalienamimen- 
te Gebri interpretationem hic meattulilTe 
fufpicari pofsit.reuocet qujefo, in memo- 
riam.quB ex tot Gebri locisfuperiuspro- 
bauimus/cilicctfoluinMercurinmefrecau- 
fam perfeflionis metallorum^nonciuidem 
Mcrcurium in fua iiuida, fugacj & crudana- 
turafumptum.fedperfublimationein.vtdo 
tet Geber , mundatum, Sc tandem ad perfe- 
flam fixionis maturitatem duftuin. Proin- 
decnm Tola Mercurij ("ubftantia munda,& 
fixa.fit caufa perfedionis metallorura, & 
hsc Tola ignem fuperet,nec ab eo fupere- 
tur.fedin eo libenter conquiefcat, (vtte- 
ftaturaurum)hunc locum defolo Mercu. 
riomundo.&iixo jnterpretanduni elTefa- 
tearisoporret. Et cum ba;c Mercurij Tub. 
ihntia,miinda£cfixa,infoiisinueniripofsit 
metal- 



animadversio. J?; 

»„allis,imdritmailliim,vtrupcriasc!iG= 
ZaSZu..,ro!.ai ne.clTe cft.vrf.. .ut 
io Salurno.aut loue.ant Ventre, aut MatK, 
,.,Lona,autSoIc. Sod Morcanus Saturn. 
Jdouisiramundiiscfl.&propcmodumcru 
a„s(vtGtberuftal.ir}nccign!sfcui!ntls 
impcms Ijll.ncrc potelllgrrar nor. err. nul 
lis. Eraiterea Mtrcurius Veneris & Mams, 
licet quodamraoao 111 fixus.tamcn poUutus 
eft aiquecoinqumatus.imd&abignetan- 

de espuenaturngitui- nee in iftis cnt. a^f <1 
flinmetalliscft.Scinnollodiaorumqoa- 

iuorreperialur,tupereft.vt''olis 'n^^ metal. 
lisnobilibiis.&perfeais.auroflilicetScar. 
gento. Necmiruin din iHibdoobosperfe. 
ais tantuminodo reperiatur,cum humfmo - 
diMercuriasmundus.&fimsfitcaufapcr- 
fedionis inetalloruinnobiiium.Cnm igitar 
hicMercoriosfKautlwrnobilitatismetilli- 
«,Si h{c duo, aurum fcilicct & argemu.lint 
metallanobiha.profectdneceirecft.vtinil- 
lisreperiatur & exiftat : alioqui eflcnt igno. 
bilia.Itaque necglTe eft,V[ de Mercurio in his 
doobus metallis exiftete.lianc locjm inter- 
pretemor.camhiccfoiainignelibentcrcoii 
quiefcat.Sccoinorctur.AtdlcetBracefchus, 
fterctis illud ferreum.in oatora vitri crernlel 
redaa:i(qiiodi!lcrcripriteligenda)inisne 
fempcr iniaictum durare , & ab igne miti:in<i 
cxpagaari polli 1 1deo^i hunt Gebri locum 



ty$ TAVLADANI 

mcrito Cih't vendicare.Sed age qu?(b,Brace, 
fchc.quomodo radem efScrcs , vt hoc tuuni 
jcxcrementqin cum verbis Gebri coh:ereat^ 
TellaturvbiqucGefaerpaucicatemarg.viui 
jnundi &fixi eiTccaufam ignobilitatis metal 
Jarumjdeoqiarg.viuummundum&iixum 
icieisinaltiplicatum, cauramnobiliiationis 
eoruia neceflario futiKam, Vnde etiam coHj 
gitjiuedicinainignobiliametallanybilitan. 
jemex Mercurio irjiindirsiina,& pcnitiis fi. 
xotonficicndamelTe. Atcumiliudi-erriex. 
(cremeucum in vitruin redactum (quod m 
■Jcribis eligendiim)iiie[aliicuin elTe de(ierit, 
& arg.viuo penitiis exiiJurtani.in vinii abie 
rif.qufpoccritexeoconficiinccalioruiiinie 
Iiusmatandorummedicina:'Ci;.iodaiitarg. 
viuo peniEuS exbaiiltum fit.binc patet, Arg. 
Viuumeilcaufa liquanonem in mciallisctfi 
jcicns.AtquihscfiExMirtis vitrca.Iifjuatio. 
nis metaiiicE omnino expers eit, St millain 
aliamreddttJiqLiatione.qLiam vJiream.l'ro- 
indenecelTarioiudicanduiiieLljhancfecein 
srg. viuo penitus rpoliaiaclTe, Qiiodfiarg, 
viui expers eft, profeflo medicina ignobi. 
JiummetatlorumelTcnonpoterit. Siquide 
bscmedicina ex argen.viuo muiido, &fixQ 
coniicreiida eft.Er cum hie locus ad caufam 
perfeftionis mctallorij efi"ec1ricem,hocell 
adarg.viuumundu&fixain pertineat, pro- 
fe^o ad fscem illam Mirtis pertinerc nullo 
inodo 



ANIMADVERSIO. W 

1 ,:- Fll i'^itur hie locusdelolo 

"'f;? B^rf'^ q»»i Mercuries folis in 

Sfecos fecerit , f"i p«rp«tuo cum i.lypho 

lor S. is a. fata auttor,taIc dix.mas, Bra. 

tavidcamus. Septimaliaicelt. 

CA?VT ¥'■ 
f, CriplltaA=rc.p.i!.raS S'-'-^HX; 
Nja.CaldnatU' aatcm aurum , & foil ™f 
^,ke.liqMvtilitaK:&cap,«. tec verba. 
Calcin,tu?0mil,.e,ar.=„m,8c,ou.urc„,n 

masoo labor«,& fine aliqua n.litate. Qs'- 
3nobasl<>dstuinc5firm«.on.op.no 

„is tot fie vteris.Omnium phjoloplwro CO 
fa"Lfrfragia,m«,llan.,illud^-3''f« 
mari debet Elixir , eft in cake rcd.gendo, K 
p2.rnli<,uoremr=foluW5.A.,n,Gebr 

E°c d»cet,aimll. & argen. fiue .n cakem t=. 



2jt ■ TAVLADANI 

dcant.fiue eciam in liquorem refoluanttir 
nullamadferrevtiIitarem.Proindehoc argil 
inenEofatis conftat, neqiejrauro.nequee^ 
argentoditifsimumiiliidElixirconficipof. 
fe.Profeito Bracerdie.h^c fola ratio plushy 
betpnnderis&momenci.quamreliquKom 
nes abs tecitats.Imo adeo eft obfcura&dif 
iiciiiS,VE(juieamiTiibirolueret,ncmincmin 
ucner!in,pr;eterdoiSirf.imumIoannemMi. 
chalem Sterpinum. Cui cruditifsimo virtj 
non foliim Gebri, fed reliquorum etiamhu- 
ius artis autliorum familiaricatem me dehe^ 
refareor.Si: quoadviuam ingenii^ profile- 
bor. Licet itaque hie locus magnum aliquid 
prima fronte tibi promittere videatur .facia 
tamcn , vt intelligas , hoc 4 Gebro verefcri- 
pturafuilTe.neetaineii impedirc,quin Elixir 
rubeum ex auro,& album ex argento necef- 
fario fitconficiendum. QuoniamGebsrin 
his duobus cap,palara 8c public^ promuigt 
rat.aurumefTe titiituram rubedinis, &arg, 
elTe tinflurain albedinis , vt hoc aliquo mo- 
do tegeret,& paJliaret, non probis viris j fed 
fceieratib.Kscqustuadfers.Bracefcbe.fab 
didit.Ha:c tamen vcrifsimaerfe.&fuperiofi- 
. bus Gebri verbis nullo modo adiierfari ex. 
periemur, Sc fcnticmus.fi diiige titer animad 
uertamus, qualong^&lat^pateatapudGe- 
brum vfuscalcitiationiSj&folutionis.Gum 
Geber videret, metaila ignobilia nobilitari 
non 



ANIMADVERSIO. 47? 

nonpoflc.nifi quffiin eis redundat, aUlean 
■ jur &quEdelum,beneficioElixinsrefar- 
fardantur.refecadaprimifibiauxitfuper- 
, fl^a. Itaqoecumvideret ignobiliameuila. 
humore quodam imtnaturo Si vaporabili, 
atqoc ynauofo quodam cremabili , 3c iscs 
quadaraterrca,anp.turame(;llormiialiena 
llborare,S£onuftacfie>propofuitfibieaab 
humidoillovaporante.&fulplmreaduren 
te.arte calcinationis exoncrada.Ignis enim 
(vtillctcftatuOomnemfubitantiamvapo- 
rantemexhaurit,&vn£luo{amatquecrema 
biiem perdit,cremat,& abfumit. Et cum fs 
cein illam tcrream calcinatione fcparari no 
poiTe animaduerteret,eam (ibi per iteratam 
calcis reduftioncm fcparandam efTe duxit. 
Quod leftatur cap.yo.fuffi Summ^, his vcr 
bis:Miindificanturfimilitervtriufqaeg«ne 
ris corpora (id eft, latn dura,vt Mars & Ve- 
nus, quam mollia.yt iupiter&Saturnus) 
perreiccrationem calcinationis Screduilio 
nis eorum.cum fufficientia fiii ignis.qaouf- 
que mundiora appareatit. Per banc enim 
(inetliodumfubaudi)inundanrurhEccor. 
pora imperfefta, a dupHci corrumpete fab- 
ftantia: hac quidem (reduftiqne fubaudi)4 
lerrea fceculeiitia.illa vero (calcinatione 
fubaudi ) ab inflamabili & fagiiiuafubftao- 
tia. Et hoc idco, quia ignis in calcinatione 
o^nnemfagiliififubftantiam cieuac3econ- 
s 5 



2?o TAVLADANI 

fumit.&idetn ignis fimiJitcrinreduflidnj 
omtiemfahrtantiaiiiterrj diuidttcumpro. 
portione fua. Quod etiam teftamr cap.51. 
iu!eSummx,hisverbis:Eftergocalciriatio, 
rei per ignem puluerizatio , per priuatio- 
•nem humiditatis partes cotifoJidantis. Cio 
fainuentioniseiuseft.vtfulphureUasadii. 
ftiua, corrarapens & defccdans , per igncm 
delcatur.Ca!einanmrigimrcorporj,&£aL 
tfinanmr rpiritas,& res aliens exirancKj 
jiatura horum.diuerfa tamcn intcntione.Et 
quia corpora imperfeila funt duormn geac 
rS dura videlicet vt Mars & Venus, ScLtioU 
iia'vtlupiferSc Saturn us: (qu^ omnia cil- 
einantur)idcirco nccefTefuit. ilia diucrti 
intenrione calcinari, geiierali fulicei,& Tpo 
eiaii.Gencrali tamcn vna incentione calci. 
rantur : fcilicet vc fulphurcitas illacorruin- 
pens 8c defcrdans.per igncm dcleaturific e- 
nim combiiritur omnis ex quacunque rei 
fulphureitasaduftiua.quxfinecaicinatio- 
re deleri no poieit.Q^ioniam ipfum corpus 
foiidum eft.Si propter foliditatem & latiia- 
tionem occultatK fulphurcitatis in conti- 
nuitate fubftanti:e argenti viui defenditur 
per iilud ab aduftionc : ideoq* neceffe fiiit, 
continuitateciasfeparare.vt ignis liberius 
ad quancunqi minimafn eius p,)riem peruo 
niens,rulphureitatemexcocomburtrepof 
rit,Sjio dcfeodai ipfum contiauiias argen- 
ti vi- 



A M I M A D V E R S I O. 2?i 

" -[vioiiniiloexiftentis.Eft&communisin- 
rotio fimiliter m iliis . depurario terreita- 
tis IiiusniueftcnTm.quodcorporapcrrei- 
reratiofie caicinationis & reduaionis mua 
dinmr, \'i it.oitrabimus in (cquetibus. Scd 
prrter'l-ios,q"ostiiKimasmodos,excogita 
LatiasviaiCiebcr.quibusrordesmetallQ- 

vias enumerat cap. 70. Inter quas earn quae 
fitpcrcalcinationtfm.&calcisfoluttonecs 
terisdoceEantcponcndam,his verbis: Mun 
dificantur & hxc funilitcr per folutionem 
fusfubftantiE, cuius modum iaiii diximus; 
&perredu£lionem (imi'iter cius.quodes 
esdilTolutum fuerit. Inuenitureniniillud 
inundius hoc modo, 5 alio quopiam prsepa 
rationisgererf.Vide'gitur.Bracefchc.quo 
modoGcbenneca laignobiiiaincalccmre 
ducit.&^'^alceinliquorcmreuocai.vte* 
reddat , quantum fieri poteft , imindifsima. 
Corpora autcmnobiiia.qualialunt aurum 
5:argeniuin , cuiti huiufmodi fordibus non 
fintcoinquinata.hac priparationenonin. 
digeni. Jtaquc fi hunccalcinationis 8c. fola- 
(ionisfinem& vrumconfidcres.friiftraau. - 
Tuiti &: argentum, vt Geberaii. caicinamur 
& foiauntur . ciim harum fordium , quibus 
reliquftmeulla laboranl.& pcrcalcinatio- 
nematfjuc folutionem expiirgatur, fifltex- 
perua. Eihsccerie fuit mcnsGcbri. Atfi 



iSz TAVLADANI 

calcinationis recundum vfuiij confidcres 
fcilicctvcrescalcinatafaciiius inliquorenl 
redeaC,qa6 tcnuior euadat.S; naturain cor- 
poream.torpeniem Scponderoram.cmn na 
inra fpirituali coininutet , profefto fi hunc 
inqaam.vrmn confidcres, non abfque nilj! 
late hsc daomecallacalcinantur&folupn 
tur. Quod Geber cap. 2. Hb.de Inaeltig. in. 
fcripti.his verbis teilaiur.Hac autem prspa 
raiione(ideft,calcinatioQe & rolutjoneia 
priorem fiiiem fpeitantc , quE foljs conue- 
nit imperfeilis) no egent corpora pcrfeftj 
(ciim no fint polluia fubaiidi ) fed tali pr^. 
paratione indigent ( hoc eft, in cum finem 
caicinantur,&loluuntar) vt partes iliorum 
per earn magis fubti lien cur, &c a corporaiica 
tefuaad fpiricualitatem reducanturfixam. 
Cuias(fubaudipr5parationis perfeflorani 
corporum per calcination em Scfoliitione) 
intcntio eft, vc ex eis fiat corpus fpirituslefi 
xum:hoceft,mulc6 magis attenuatii.quim 
effet prius. QiiEpoftquameruiitfuflicieo. 
ter prEp3rata(hoceft,perc3lcinationeinS£ 
foluEion^mattenuata) eruncapci, vtdeeis 
Elixir aibu.velrubeu fiat magnum. Qaod 
rcpecitcap.io.eiafdemiibri.his vcrbis:l-'er. 
feclavcro corpora non egentpnparatione 
id eft, calcinatione & foiutionc) quantum 
ad perfeitione(ideft,vcfiant perfect a)ctim 
perfecta fint/ed/I magis fubtiliencur&a:. 
tcnuenlur, 



A N I M A D V E R S I O. 185 

„nuenrur,calis£irdemr'-*P^''3t'oa*"ii^'^« 
' J, eft Accipiatur Sol m Ijminas tcnues ■ 
produaus, & ponaturcum falecommuni 
Lim^ prxpararo m vafe calcmationis, 8c 
colloceiur in furno, calcinando bene per 
ircs dies, ve) donee tomin (ubtiliterfucrit . 
cakinaium : deinde cxtrshatur, & multmn 
bene teratur,tritumcuacetolaiietur&cie- 
ficceturadSoiem.pofteateraturbenecum 
medietace fui falls ammoniaci niundi, & po 
natur ad di£loluendum, donee toiuinfuent 
beneficio falis ammoniaci in aquam clanfsi 
manidiffokituin.Etidein,!nquir,aoeinLu. 
na.Videqii^roBracefclie.quamfidelirsimi 
fevbieineGeberinterpretemr.&quamfaci 
I^ exiis.quK adduxijnteiligi pofsit.quid fi- 
bi velii locus illc , abs le proxime titatus, 
■ Mam fi t« caicinationem & folntionem ad 
priinum vfumreferas:idefl:,fiineuinrinein 
vraris, vt metalicrvim fordes aboleanmr, id 
fietcmnmagnohborc.&ciiraaliquamvii- 
litatem in Sole & Lnna, ciim hsc fint metal 
lamunda,&r(jrdii,Hneypertia. Atfifcciin- 
dum v(um fpecies.ea ernnt caicinarda & 
foluendarfcilicetvtattenucntur.&attenua 
tainElixirmntcmr. Ratio autem.obqnam 
autum & argentum in Elixir miitari nc pof 
funt, niii prius attcnueniur.paiet ex cap.;;, 
vbi Geberait.corpora quoad banc Aibtlan- 
tiatn corpoream,den{air.S£ceinpa£lainrc. 



2Jf4 T A V L A D A N I 

tinuerjnt.argentu viou in proieifiioncreti- 
nercnopulVeivndecolligit.eaelTcatteniian 
da liis verbis; SubtilJ oris ergo fub{lanti!E& 
liquidiorisfufionismedicinijllatfirtfopor. 
tet.t^fint corpora. NecTol-i vtar^-ntii vjug 
re[i[ieat,at:enuandaliiiic,fedetia('tineta!l« 
jgciobdiarranfmu'e:: trjafmuureeninino 
potTant.nifiingrtdiantar. Na ;]#n6jngre- 
diair.feaqd'nopenetrar.nonalEerat.Siati'' 
noaiteratjininusetiatrantmuc^t. Proinde 
vtinetallanubiliairanfmutarcpofsintigno 
bil(a,iie:eireeii,vtvifflalierandipriusa(re, 
quantur. Alterarc aute no poirunt.niii pene 
tVandiacume prius obEineanc.At peaetrare 
no valer)t,iii(ipriusattenuctur:&arteniiari 
neqiieucniiiinliqunrerefoliianuir, Etcjuo 
faciliusinlifjuorercdcant.priusincalMre. 
uocantur.otTini^cnimres calcmatafaciiius 
inaquarefolui!iir,tefteCieb.c3p.64.£[h;o 
en:caara,propteri.jiiamnob]lia merjHacil- 
cinanmr&roluuiur.Kxiuperioribusioi[i.f 
fatis pater, Bracefche, quid hbivcl. I Gtbcr 
cap.;i.3i !;.vbi air.aurLim Sc argenrum taici 
nanScfoiiiicicraabquam vtibrjteni. Qub 
verifsimacn'eeKGebrodocaimus.nec ca- 
men vllomodo imped ire , (juin aurLun Siar 
gencum lint ilia metal'a , ex quibas auruin. 

&argenteuiii Eiixirettcon- 
ficienduin. 

FINIS LlBKl PRIMI. 



ANIMADVERSIO. x?f 

SECVKPrs LmE\ 

CAPvr h 

T. Vpercftnuncviiima ilia aato- 

i?ii; Titas , qua te ego anr.aucram, 

i^i;; excucienda,Bracerc!ie,quo in 

£1 loco quid i"-;bi Ckbcr vehr.^fa- 



l^^.' 1::.:. ..', facile affequaris. N6n. 



-" ciam vtt 



HeabipfoPhlo!opli'-;fonteAr,f>otei;haa 
fifti.nih 1 generari autfien poiieaii-afcr 



maniinatcnoicoj-ii 



mC'Sciotntmter.Gf 



fe.iiiatemtn iiniJOCentem c;Te, vt fe ^ pot£[i 
lii ducat maaum.cicra forms bentficvum; 
nofti etiam form a m n o in fc , fed in foia ma- 
reriaoenerare polTe. Froindectim^iieecfmi 
efTentialia cuiuslibet rci gencrandE princi- 
pia,profea6 lapis philolopbicus.nobis na- 
ture (opitE excitatoiibus gencrandus , his 
duobus principiis carere non poterit . Non 
pofTctenimnatura.fuisprmcipiis deftim- 
(a,hunc thefauru nobis pariuvire, Proinde 
neceffe eft 'A r.obishac principia aflumi, ei- 
quelunrnobisexteriustantuageutihvis.na 
tursrsru cinniu pareti afFabr^ committcn. 
da.QiiKnamigimrhscfuotlapidfsphilofo 
phiciprincipia f quitnam forma.aut quE il- 
liuseftmatcnaCProfei^io.Eracefcbe.fiintcl 
rigere poffyiTius. quid fnHihac arte fcrmen 
tum.faciUafTcqueinur.quaritdixirisgcne 
randi forina,8t 4112 fii e:us matcria.Na cuaj 



jS5 tavladani 

ferment! proprium fit agere.fennentarc, atf 
informarc, paftamque fibi afsimiiare: &hfi 
ctiam fint forms propnetates.profeclo qd^ 
in hac jrtc fermenti;contlirione]n fibi vend! 
cat,idelijiirisgenerandi forma eneneceiTe 
eft. Cum igiturfermenti.vtpotevicemfor. 
msfubeiitis fitagcre,inforinare,ac fermea 
tare, & omnium, teite Ariftotcle, agsntium 
naturatiumfinisfit,arsimilare fibi psfsujn 
qualitatCjautfiiibftantia, hmc neceffarid coi 
ligendum eft,quale fueric fermecum , talstn 
fermentatione euafuram paftamiqualis fue 
rit forma, taleminformaii one futu ram ma. 
teriam.Itaquefiferrum,vttuvis,effete!ixi- 
ris generandi forma,fiue fermentum, opor- 
icrer reiiqua metalla paft^ fermentandi^ 
feumaterisinformandE rationemfiabire. 
QualeigiEurerit fermentum, hoc eft, Mars 
tuus, taliafunt tandem euai'urareli(jua me- 
talla,fci!icetferrea, Formacnim ferri.flihii 
aliudinmateria metallica generare poteft^ 
qu^mferrum. At cum finis chymifticE arris 
fitchryfopaia.&argyroposia.ideft.ignobi- 
lium metallorum in auream, vel argcnieain 
formam reuocatio, nonpoTunuisterg^uer 
fari, non polfumus manus luiius ratiocina- 
tioniscuaderc, nonponumus,inciuain,noj 
abcacxplicare, Bracefchcquiiraurumau- 
rei, argcntumclixirisargenteigeneradifor 
inain,3ifermentumefrc,vcinolentesfatea. 
mur. 



ANIMADVERSI O. 287 
sir Vndcreai Morienos inquit: Sicilt p» 

i.raii.=ft.QS»JO'l==npf=pal.mpromul 

mi:, wp.i»- lil" ■*« I»»«ft'S«- mfcnp". his 
Jtrbis; Aarum hoc raodo m aqu.m refolii- 
ium eftferaientuin addixirrubeuin.prc- 
tiofum &>"!'"■■"" =""P"' fpimualc faauin. 
Eicap.u.de Praparatione Luna agil.lic m. 
' „|, Sr.btlliatur autem argentum&anc- - 
nnimr, Scaa fpiritualitatcm reducitur per 
modaiB iam diflum. Ergo per omniatac in 
ipfrj! tuns fubtiliatione . Beat de Sole fe- 
ciftiSjaquaLunidiffolataseftfermeniuin 
adelisiralbiim/pirituale faclum. Quodfi 
auniiii elixiris rubei fermentum eft, Scar- 
jenium elixiiis albi , oportet horu duorutn 
hrmentorum paftaoi fermentandam cffcre 
liqus mitalla.Si auruin & argcntum formjs 
tonditionem flbi vcndicant.neccffe ellvt 
feliqua metalla maierif vices gcrant.Quain 
raiionem ae quis conceranat , illoftrabo e. 
m eamautjrilateLuHi aperllfsMiiaicums 
ba:c funt verba in j.Diftiiicl. de Qoima ef- 
fentia,cap.iti(cripto,De aliis fexprmcipus 
figun S. 

Item S-ideft,Satiirm!s:T,ideft,Iaplter: 
y'.id eft,Mars; X.'id eit,Sol: Y, id eft,Luna: 
Z,idelt, Venus; funt principiapofita in hac 
figuraS.perqusbabetartiftacognitioneni 
iiijius arris , <iuod ipfa funt res , leii (ubftan- 



m TAVLADANI 

t\x , de quibus oritur iliud ( forma fubauJJ 
& matena) de quo Q,i;id e[i:hp:s) compo. 
niiur. Qu«daiii illorum habcur le maieria- 
lircr.aliavero formalitcr. Q^ia; fe habent 
jnateriahter.rijnt S, id(:ll,S«turnus:T, ij 
cft.Iupitcr: V,idcft,Mars:& Z.ideft, Vc 
DUSiquodlibet per fe.vel duo fimul.v'el tres 
vel c]uatuor,ad placitam arEii'tE. Q^ix vcrd 
fehabcnt formalitcr, funt X, id etl, lol, &y, 
id eft,Luna.Hoc autem diilmn crt.vtartilta 
cognolcar S-T.V.Z. id ell, Saturnum.loae 
Martem St Veiierein,e{rc fubiUitas, ex gui. 
bus extrahitur materia, feu argcntu viumn 
quod informari debet: & X.Y.td efV, iolcm 
& Lunam efle fubftantia?, ex quibus extra. 
hitur, feu conftituitur forma, cum qua, & 
pcrquamdich]margencumviuum(ex Sa- 
lurno.Ioue, Marte.atit Vcnerc exiraftuin 
fubaudi)infofmetar, vt &x diito argcntavi 
uo,& ex difta forma refultet tertiuin , quod 
eft lipis. Vide igtCur.Bracefche.quanta cum 
rationecontedainus , ciixiris rubei lurum, 
aibi vero argentum formam elfe.S; fcFmeRy 
tum:re]iquaveroiiieta:lalocopaitKfcu'ma 
teris hibcndaeire. Etnefonanexiftiines 
LuUam in hac opinions folumeffe,emtie 
ftimonimnArnoldi, quicap.icj.fuiminoris 
Rofarijjh uicnortrjE opinion iiubfcr] bit, his 
verbis ; Fermentuin auri.aumm cfl,argfnti 
*er6,argcntuiii,Si tionfuntaliifennentafii 



A N I M A D V E R S I O. jS^ 

t.trterram.&C'Qi"''-"' fiitacft.necefTeert.vt 
Liqua omnia met^Ila coriditionemmate-, 
iisfeuparta:l"ubeaiiC.Scaquoniampajkm 
jjuirifenneniialiiiuaexparterefpondere 
oportet.cumiiupiex fit fermentum.aibuin 
f^iiicet S;riibeuin:opDrtct duplies eifepa- 
llam.albamrcilicet.&rubeain. Quarumal- 
[(ra fciiii.etrubca,fermentorubtocopul.in 
jjjg'ft^alba verd fcniiiinro a^bo aJhibcr.d^ 
(ft. Sedquoniafninilubiiinivocjripairer, 
exquibas met^ilis alb?,&ex qtiibus erui;n- 
dafitpafta rubea:)uciri:d vt hoc facile intel- 
li'oi pofsit.adfcrain ego fnicam Gebri auto- 
ntateiii:cuitish?i; verba r11ntcap.19.hb.F0r 
nacum-Si verd vtruntji opus, album rciiiceC 
&rubeu perficf re ccnaris, vcrumjj ferinen- 
tum (Solcm St Lunam fubaudi.vt pauIo an 
l^dixefat) perfemodoiamdicto.dilTokre 
&ferija. Ethoc(feriiieium(ubaudiroiut!j) 
eft noftriim argent um viuuin,de argent o vi 
uocstrattum, ijuoJ volumuspro t'crmen- 
to.Paftam veroftrmentandamextrahimus 
more foliio cxin.|>srfei^^(scorporibos. Et 
iJeotibi tradimuiregulageneralem, quotl 
baftaalba e.-ctrahiturde Ioue,& inierdum 
de Saturno ; pafta \'erd rubea ex Venere, 
Saturno&Mar'e. Vndeinlibrolnucftrga- - 
tionis.capicedc I'riEparatione loais, dixit: 
Hanc(fubaudi louis) aquainhonoraredc- 
bemus.Ipra enira eft, qua quEriinus ad alba 



tpo TAVLADANI 

(pro pafta feu materia fubaudi.) Etc^p.Jg 
PrEparatione Saturni rlpfa (fubaudi aqm 
Saturni) eft aqua Mcrcurij &i'u)p!mris,pro 
portionabilitcrmiftoruiTfltjuavtimurinru 
bei elixiri^ coinpoficione.Et cap.Je l-'ripa- 
rationc Veneris, Hac aquam iionora tjuain 
fulpharisfixiaquamvocamus,cum(|uatiti 
gitiir elixir vfque ad infi^iitiim. Et eapiie de 
PrKparatione Martis : Soluiiim (Tubaudi 
Martein ) honora, aquam videiitct fulphu- 
risfixi.coloremclixirismirabiliteraugmen 
tantem.Qii? de aqua Martis a Gtbro diiia, 
fiiuxiaopinioneEntnamefTent interpretan 
da,B''a<^erche:boceft,(i'quisindec6lligere 
.vellet.Martem folutuin pro fenncnto elixi- 
ris rubei hebendum.profecto idem aderen. 
duin efret,ex verbis Gtbti de Venere k Sa- 
lurno, adeiixirnibeuminformadum.&de 
louead elixir album. At neqiMartem,neai 
Satufnum , neque Venerem , elixitis rubei, 
nee louem elixiris aibi formam, aiit fermen 
tumenepolTe.tcftatur Geber ipfe,cap,io. 
eiofdemlib.Iniieftig.vbiait.AqLiamaurief- 
fe fermentum elixiris rubei preciofum. 8c 
cap.ii.vbi ait, Aquam arger.ri elTi; ferinen- 
tum ad elixir album componenduir.Quod 
fiitaeii, coufeques eft aquas louis.Saturni, 
Veneris & Martis pro pafta Si. ma- 
teria elixiris efteha- 
bendas. 

DE 



' yiNlMADVERSIO. «S(I 

4 He sU mmrftli a firtktUrl 
■ op. H- 

HOC autem.fcilicrtvtmewllaiBnobi.. 
,u vices gcr»n. mater:,!, & benefice 
fermentiadnobilutcnrromoucan 

£eft,vtambo(p.ftafci-.=e. Scienter.. 

Il:a., Ob caarara fit, nif. «. fermcnram r,ob, 
l,„,em fMtransfondere pofs.t in paftam. 
Eih^eftri.particularis.Sccudus modus 
. tl i.,rolaformaattenaetur,rarefiit.Sead 
nllorirpiricoaiempromoaeaturPoftremo 
cum ili<l<ia portione materia! informanda!. 
ptios .amen prsparatj! copuletur 8e confc 
Ltor.vthaiosfcder,sbeoefic.o(;m„! 
,t„ fimili materia cooflaliE obuiatatla tne 
,i, intimas eius partes fubire, Se penetrado 
IranfmM.repofsit. Ethic eft via vtiiuerfa. 

|is,(|i,;vtfaciliasinteiligip<>ftit,<iel'»l>«<'. 
Viapatticularisadnobilitjdaviliainetalla, 
eft in quafermentG aqux ficca!: id eft,Mer- 
cnriicrudi.aaioneattcnoatlir.rarefit, Scltl 
aqaaficcareroluiturlSevbiadnatlira.llain 
fpiritualemperuenit.cCipaftametaliitranr. 
formadi.aaione Mecurij prius attenuati CO 
palatur.Ettatidiuambocoqiiuntur.donec 
fetmcntum prittinam mctalli iminutandc 
t i 



jpt T A V L A D A N I 

formainaboleusrit.&fuamilliinrculpferit 
JiincviamparticiilsremdocetGeberinli, 
faro Fornacam. Cuius ciiam nicminit Ri. 
'chardas An^licijs in Tuo Correfforio.hij 
verb!s;Nota,qu6d duplex eft To! aiiocorpo 
Tjam.quarum alieraell in Mercuriam pei 
WercuriumialcerainaqnaMercurialem.prj 
malblutio, ing,t,rcquirituraiJ parricularia; 
lecundaveroadvniuerralia. Prima I'olutio 
corporumir.Mercurium.inquit.nJhiUlimi 
efi^^congelatircrolntiorid eft, quod perro- 
lutionemferraium aperitur, propter mgreC 
fumvnius natarEinaliam; hocefl:,vtperfe 
^aiamersliuporsit rranrinittere vimruain 
inimperte6liiir..Enftare'"o!iJtioeftin parti 
cdaribus, Secuiidafulat'oeftinaquiMer- 
curialemjnquit, &lifccrtin vniuerlalibus. 
Nouitigitur hac viam [urticular;!!! Richir 
dus Anglicus : fed vnum eft, in quo (ibi im- 
ponithicvir bonus, (cilicct quo dfoJuMer. 
ciiriLuncrudum hac via in aurum&argen- 
tiim iinitaripolTee\'iit:mar,Msrcuriijmau- 
lem ignobiiium ineiailoru tninime: fedfalli 
turvirbonLi'i:namfiMerturius cmdushac 
via in metal] umnobiie in Litaripotclt, nulla 
eftratio.qufprohibeac idem fieri in Mcrcu 
rioignobiluim metallorum m6 n.undato, 
Scad concipicndani formam illam affabr^ 
dilponto.imofnisipniis veibisreuincipof- 
fe:Richardus,finobiiidagere.niJ: lictrct, 
Scd 



ANIMADVERSIO. l9^ 

, A L-^,linu3ndocopiofius,nunchanc 

„.\ "„° ntum, fto forma (<l»a; .<J™ f""') 

ft ulcm reuotati. Cuius fttdens bsntfi- 
rfameotil.leu forma. uKtalloimmutan- 

J,„,„,Scconta=J.raramrfjforma«,,l,bn 
;K,„eeam=xdpi.,&ar«.r>.mia.mpl.. 
aiMr.EthaJcfubftanliafp.muiisamiital- 
lo.ranfmMardooria.&fo'ifS'i'Pot""" 
i„ .aum dc6uai,antc pro.eaionem copu 
k,,eftmattr,aelixins,<luaiaI'hiloroph,s 
ioTtrdum corpus mortuum St anunadum, 
int.rdum lerra foliata, in quafcme aurtum 
velarEmtram feminadumeft, noramamr. 
Horura autera Juorura ex.reinorum..d df. 
rorpons Se auimse/euraaten! & for".*.'-" 
pdandorum mediator eft fpirilus meflru, 
Uilofophici , id eft, a,oa v.runq, attenu-.s. 
toluens & rarificaos.E. ,uon,am "«»"""> 
impeifeaam.Sifermenlaodam.eftalttti 



S94 TAVLADANI 
pars lapidis : fcilicet materia , idcircointor- 
dum JPhibrophisiapis eorutnnominatur; 
Hec aate materia ex merallo traniforinaii- 
doorta, quandocum fermetorsiiforip.a ij 
. eft.cuanimametaliinobi'is, Stperfeclicori 
iungitur.tuncfermentinamramdiiit.Eiper 
fermenCaiiorisiniiiinedicinain vertituriSc 
tuncli.-.bc:v'ir,tiri;'',endi,ir.Formandi,5cno- 
ti'iiandi.VndcGeb.cap.s.inuefbg.inoQit: 
HKcaqua (meralli tranfmutantii tiibaudi) 
ertiapi'snofier. &argencuvii3umde argen- 
to viuo.afAilpHurdcfulphure.excorpore 
fpiritualiabftraftam&fubtiliatum.fiiieat- 
ttnuatum, quod ineliorari poccrt (perfer. 
inentationein ibbaudi) corifortando in ea 
virtutcs eicmf;n,cares, cum aliis prsparatis 
quffifuntexgetierefuiMgcneris (id eft, cum 
aquafcrinenti argenm, velaai-ei fuhaudi) 
■ augmentando in ca colorem,tixionem,pon 
dus,piiritatem,mllonem,& alia omnia.bus 
pertitiBnt ad Elixir coinpictuiti.EtvbihKC 
fuhll:an£ia,fxig;iobiii mfcalio crt.\,perfer. 
mentationeindiademat'-'nureo , velargen- 
teocoronatafuerit.timc.vtaii LuIIlis, babe 
bit potcftaism promouenJi parentefiiain 
ignobilcrn adprmcipatii, Scad dignitatem 
regiam. AduerteigitiirLeilorinhac viav- 
niuerfaiineceflariam tife fubftantis i mc- 
tallotranimiuaiido extracts, cu fermsnto 
iconiunflioncin.Sin Tecus nullus erit proic- 
^ionit 



ANIMADVE.RSIO. 2p5 

■flionis effcftus, vt leftatur Arnold. Villan. 
tspitc ;i. Toi Rofarij minoris , liis.vcrbis. Si 
non diaidislapidem in quatorelementa,no 
poteftbenecpnmngicuracorpore,&llnon 
[rnfceas in Elixiri de ipfo corpore.% quod- 
uisfaCercproieaionem.corpus non diliget 
(pirirum , ncc colorab-tur corpus ficut de- 
bet Huius ctiam rci teftis eft I^ullus in libel- 
Jo quodam.cui titulus cft,Inicntipfamma 
Luili , vbi ficait : Si vis faccre proieaionein 
fuperaiiquod corpus, pore defprritu illms 
jnElixir, & per tale artiflcium inedicina in il 
ladhabebitingrefTum: Scd iniftaparre.in- 
qiiir,pra£lica plurjbus eft abfconfa-Idcm te- 
ftatur Arnoldus in ea parte Rofarij maioris» 
vb* agit de calcinatione inetallorum , capita 
dePr?paraiioiieVenerls.Huics;niteinrub- 
ftantiaia metallo tranrmutandoortK,cum. 
fermentoanteproicclionecopulandie.cau- 
famipfam exprefsilTe mihi videtur Geber, 
capice Kj.fua Summs.bis verbis: Efttamen 
bona cautela ad ingrefTum rebus impermi- 
fcibilibusdandum,vifoluatTircorpus:decu 
iusintentionefitalterari&immutari,&fol- 
uantur res, quarum intentlo fit ingredi cum 
a!Eeratione.Nonfiattamen,inijuit,omniain 
partium Tolutio , fed quarundam ; dehinc lU 
Jud,& no aliudimbibatar corpus, vice poft 
vicem.perhocenimbeneficiuminidfolum 
ingreiTum habcbit neeefTario.&noinalmd 
t 5 



2f)S TA VLADANI 

corpus necefTario. Ex his Gebri verbis pi, 
tet.terment.tionisliiccffecaaf^infinjie'Jn 

fcilicetvr fcrmerrtodepotentiainaaumdc 
duito.bencficiofcederiMniti cO alimia por 

tionemjtallumiTmtandi.facinimuspaceat 
in inurr.?.s partei eiuTdem metall, conflati 
snproica: one ingrelfus. Quod meuiumjn 
crelTusconciiiadifiabelTet.niillus telle Lul- 
lotnlibrodeQLiK[linnibusinrcripto,requc 
femrproieciionisefFtclus.Cuiusreihfceft 
ratio, cjiiia, vc ail Gebcr, quod non ingredi. 
eur non alterat.&gaod non altcrat, tranfinu 
Care non poccit 

De fcrmento Tubeo cr albo. 
Op. Iir. 

SEd vr vnde deflexit, eo regredisturon- 
rio.roluiiiaurumeftfermentLimelixiris 
rubci.arg, vero albi.His cnim duobus \o 
lis natura radios fplendoris con[ulit,quibus 
illuftrarepolTentreliquametailadecoreau- 
rco , & argenteo. Quod fi folum aurum 
rubci, argentum Elixiris aibi fermcntum 
eft , reliqua omnia metaiU pro pafta.fea 
materia lapidis funt habenda. Nee vn- 
<]uamform£,auifcrmenti rationcm fubiro 
poterunt.nifipriusnobilitentur.quaiTidiu 
chryiopffi'aautargyropCT'a finis eritAlchy- 
inii. At fi .Ideropoeia efTet fins akhymise 
propoilnjs.tuncelixirisillius forma ..feu 
Icraiencum oporcereccflc Mancm. Nam 
queni' 



^NIMAD VERSIO. 297 

„e,,.Jmodrm ami fermentmn »urum eft. 
repent, argentora, liifcrnfermcntumeft 

Wruni,ft»»"i 'I"'""' '"P" '"P™". S'f '"- 
bi iik-.^baiii. Oranc enim agcns agil mxt« 
fc,';r.amrua.r..PolTtmalic>.ihie,qua:pro«l 
ni di^iirius noua videri , ac fl exiingulis 1. 
j„obilib»spo(r=tf..r;Elixir.quo<imutetr« 
LMOmnialinot;!ia,qutoigDol.ilia,auI 
InMarKm , am in louem , aut in Samrnum, 
(utin VciiereiTi. Quod licei multls vins do- 
ilis J< minime Pt'.ro Bono , viro (inpilaris 
„„jilionis,noui,m&inc.edibil«v,d«tur. 
nulla tamen ratio eft neccfliria, <iuE id ten 
probibeit.!m6rihoilierinonpoiret,profe. 
aoaaiini tllit dc alcliymia, & ars alchymi- 
ftica , mtriti figincmiii Si fibula dici poiret. 
Sed quoniam hoc fic ideo & chryfopai^, & 
argyropceJE locus relinquitur.Quodautem 
nDbiliametallamignobiliamutaripolsint. 
■ bine perrpicunm eft.Nam fi ferrum,iES,ftan- 
nuin.aut plumbu, arte chymiftica de poten- 
lii in aclum duceretur, & portca alijs inetal^- 
lisadpartendumdifpofitisadhiberetur.no 
minus vaienter rclicjua metalia fibiaisiini- 
laretquam faciunt aurum & argentuui - hac 
eniin legem naturafanciuit,vtcjuotiercunc|i 
aft.ua pifiiuis rit^ copulantuc, aflio & paC 
floiubfcquantur, Scalterstioreirpernatuii 
agenrisfapit Scredolec. Ettjuouefcunqud 
quo danteapaticatis Vices gercbatjiladitpo 



jpR TAVLADANI 

rtcur, vtinid valenter agcrepoTsi't, Jquo 
priuspatiebatur.necefTeeft alterationena. 
tur^ agentis refpondere.Sc conforincm elTe. 
Qiiocircafiignobiliametaliaadpatiendum 
difpofita.aftione auri vel argcnti,ad agendu 
rit^difpofitiimmutiitur.necelTeeft, abi^no 
bilib. met all is, ad agendu afFabredilpofitis, 
inetatIanobiliaadpaticndudlfpDl'<ta immu 
tari.Quodaucignobiiiametalia non minus 
adagendu.q^pariedui&quodnobilianomi 
nas ad patiendii q agendu pro arbitrio artifi 
cisflefti, 8c inclinaripofsint, hinc conftat. 
Nam cuicunq; rei a£lio contingit.eidem paf 
do contingere poteft,& ^ conuerfo: fubllaa 
tiaenim.tcfteAriftotele.fufceptibiliseftco- 
trariorum.Si con trafia circa idem fubicilii 
verrantur.&cidemfabicflovicifsiminfunr, 
& quo fc mutuo extradunt. Qu^ cum ita fint, 
conftat tgnobiUamctalU non minus muta- 
re,quammutaripo(re.\'ndeLullusfagacif- 
fimus.&profundifsimus naturEfcru(ator, 
noncontentdstranfmufationcmecallorum 
in anrum.coegit naturam a fupremo mctalii 
CE nobilitacis falligio.id eft ab auro, pedem 
rtferre , 3c reiromeare vfqite ad ignobilifsi- 
mam&infimamintermetaila, plamb'inaEu 
rim,&gIonaturfemetamorphofim Soils in 
Saturnum,primuin{qLiodfciatur) expcrtu. 
At cum finis omnium chymiftaram fit, igno 
biliamctaila ad nobiiitatcm auream , velar. 
gen- 



ANIMADVERSIO. t99 

,,„,«.!. rromoo=rc,mdecollige„dum eft, 

■ m ferrocnto Elixitis auic; aiirum , pro ler. 

Cmo SOI"" E''"'"' "'8'"'"' "•Ii8«ii"'» 
',,-,„, Qiiidfiijsnondumcomtnlusesra 

„,„b,mminonApcrtorio,Fcmcmumla- 

.iJis.lbicft»fg.»""l>=i'°";"'.''"=,1"'''"' 
■ L..en.:snonStSol.n.J,«Lu„. Intcrro. 

Lm,,ooinh«»riemdig=mus,t.onmt,e. 
^,..=rr,iccrtcrram,nlliquatuincxift.tmhi» 
r„bl,7Fe,f.ais,;..al2s,Sol.vid,l,c«a. 
Luni. Ideo.innuit.iftaduolorporalubtLU- 
ttrFra-pa""""* . '■ folpho' S< argtmmn vi. 
Hum deJUmatcriakabtamnsruper terrain. 
Jc qua aurum & argentum fub terra effieie. 
bimor.fpfa namque ait.funt corpora luCCT- 
lijquibus infant radij,tingentesca:teranie 
tlliaalbedineStcitrinitatctera. ItaJueniS 
aurcm S: argeturo viderem, inqurt (lioc ell, 
mfinaluraartismircrta, nobis aarom&-ar. 
senium generaffel) credcrem akbymia nou 
tile arlem , (id eft derperarero de fine alchy- 
mi»: ) Nam com finis chymiftica; Ct ex me. 
tillisignobilibus aurum vcl argentum cHl- 
cere.Se forma auri effearixfoli auro.argenti 
verdfoliargentoioCtlvndequJtfoeasfor- 
masars motuaretur.fikisdoobus metallis 
nobilibus orbata cITet ^ Interroga Arnoldo. 
&dicet tibi : Fermentum auri, aurum elt, 8c . 
argeoti argentum , & non font alia ferment" 



|00 TAVLADANI 

fuperterram.lnterrogaPlatonem.&dicetti 
bi.Omniargentoinett fulpliur album, t^uo _ 
egemus:&oiTinLauroiaeftnQllrumrLi!phur 
rubcum. fnterrogaPy^haguraiii, Sidicetti. 
bi. Aurum, aureuin , argeiiuim vero argent 
teuintnbiiitcolorcfn. ConruleAugiirellQ, 
&dicctiibi:!nauroiuiufemitia3uri,8ctn;ar 
g;nto argcnti. Confute Ricliardum Hu^iu 
cmn,Scdiietubi:Qu^ feiuinauerlc homo, 
hKC&iT.etst.ErgofiilercusG^iuiLiaueriiJiiv 
qw;t,Liihil sliaJ mecsc. riiiain llertu^. S;;mi. 
na igitur aurum &argentuni,Jnquit,vtfe- 
rantribifruciijm aureuin S;argen£etim,<^uia 
hjcfoiaidpr^ftare polTunr.S; eft iliud quod 
qusrimusA"^"^"''^''^^'''^'^"'^'- Confule 
Morieoum.&'Jiceciibi: Necomedasderi- 
lio.cuiusinacermcnnruam pautur, (^uiale- 
profus eflesA tu Sc opus tuum: fed comcde 
de carne pinguiori , & h&bebis auruiii Scar- 
gentum (juantum volueiis .Qua verba Ar- 
noidus inKofariomaiori ficinterpretaEur: 
Ne comedas de fiiio , cuius mater menftruu 
patitur, id eft, ne ai?.'.ir.as ignobil.'a 8c lepro- 
fa Tiietaila pro fermsnto, due forma Eiixirrs, 
fed vtere carne mundiori,id eft suro.inquit, 
& ar^. ConfuleiierumMorrenuiii.&dicet 
tibiiSicuc termeuium pa(tK,pafta cftjjja fer- 
inenium auri, aurum eft. Confuie aathorem 
minoris Rol'arij , aPeueio vnacum open- 
bus Gebri excuii, dicetlibi ; Verifsiina tb- 



ANIMADVERSIO. ,<n 

»„„.ib=d,nis,tftWpl>uralbirsi,MexLu. 
° deprompmm 3c perfechfimu unciura r J 

Lxtrjaoiii.lnKrrosiCali<lpniI°lop>"i"> 
VlidUlium. »! Jictttitii ; Aurum ooi. potttt 
„„lji„«Ko™»"™- H,s»c!J=S«iore,r. & 
4 Jt.ibi,a»i ">!"£'■ coloc,.,m,ida,nA fp= 
,i[ltexcin-elexpieflu'uir-..sprotictoac- 
„t„s elt. Nam oue>.iiiq,u;t, parmnt ho.ni- 
„ei?num6"n»tr,t.cifroducu.g,l6ar,u,i.. 

camMl'^or"''""^-'''i"""'-"T', 
„lia patrariuot pifc=sf Tiiwem confule om 
nesplu:olophos,Bn<ecbc,S:ei)Scir.ntsp. 
nooreaadiespTor.unciantes./ormair. ami 
efftc'lrictm ex fulo auro . arjenti cs I'olo ar. 
gtnlo eftodictidair; & dcpron,endam e(I<r;I- 
deoque Elixir aurcumexauro.argeiiLCUm 
exfoloargcntoei.'e!cnnai)duir.Stiotera- 
fponfurum.Braceklie.auruir.&argtntuin 
apudphilofophoinor)tircfa,(niibu>nosv- 
liJDur , fed a ph.lofopli.s ir.clapliorKOS .ta 
noininari.Au-jei-,oclop!)iimatee-jadere,tla 
bi, & upiei-tum authoriiaies eludt^re in po- 
fttrum queas.oblfct LuUcs.OT hac vniea ra 
tiociEiatior.eoinnemtcrgmei-!and) viain ti- 
hiprsdudct.RatioauleitiLuiii.inluc.libeL- 
lo.de Qtiatilionibus liuius artis inlVripto, 
ha;ce[l:Cum finis alcbyii.iK.inquit.f'Iaurifi 
care.&Ergenuficarc.nccelleeftmaiJiymia 
elTe aurum & argcnium ( vt ex eis fabao^ii 



jot TAVLADANI 

forma auriSc argetieffeflrixdeprotnarur.) 
Quod autem ncceffario rem itahabcrc opor 
teat,iriquit,i(Inos»'el muitos ftteri cogit 
principij diffinitio. Nam <iuemadmodum i, 
gniseft principiuin calefaciendi Scigniedi, 
ita aummeilprincipiLim in ration e Eunfica- 
di.&arg.inrationcargentificandi. Q^ncdfi 
aliterreshaberet,inciiiir,idcrt fi akhymia 
pofTet auriiicare fine auro, & argentificare fi 
ncargen.(vttuvis fieri pofie cum frrro.auc 
eiusexcremeIo)diffini[io principij efTetfal. 
fa:CiuianuIlu!nprincipiu,niquit,antealiud 
fe haberet in ratione alicuius prioritaiis, 8c 
omnia hab^rentvnicam proprietatem.&fic 
vnum eiTet plura nu!iiero,&: piurafpecic di- 
ftiniia efTent eadem proprio , quod eft im. 
pofsibile. Atqui aurum.vt f^jperius dixit, cit 
priticipiuminrationeaurificandi, quemad- 
modum ignis In' ratione igniendi i igitur 
quemadmodum ignificatioeft fingularisi- 
gnis proprietas, ita aiiriScatio eft propri^fsi. 
mum auri priuiiegium. Quod fi aurificatio 
eft germana auri proprietas :igimr nee fer- 
ro.nec alis cuipiamrei fub cceloexiftenti 
vendicaripoterit. Sin recus,diffinitionem 
maxim^ proprij mendofam efieoporteret. 
Siquidcmmaximepropriumillud eft, quod 
vnifolifpeciei,3c omniilliusindiuiduo,8c 
fcmperconucnir. Atquih^c proprietas, vt 
l-ullusrefta:ur,rotiaurifpecisieoiiucnit;lgi 



ANIMADVERSIO.. Joj- 

tarnullares , ab auri fpecie aliena. earn fibf 
vetidicare poterit.Sed fcrram,& reiiqua ota 
oia inetalla.nec foiiim metaila,fed omnia mi 
per.Ha.veg.tabiha.&animal,a,abaiirilpe- 
(iefuncslicna: igitar& afubftaniiali torjj^a 
juri erunt aliena. Quorumcunque enim fys 
ties fant diuerfte, & iormx rubilaiiales i^unt 
diuerff ,tefte Ariliotele. Sed quEcunquc for 
,„a fubftantiali diftinguunwr, ea e:iam pro- 
prietate differunt. Nam diuerfis formis di- 
uerfs funl a natura collate proprietates. Igi 
tur quECunque a forma aun funt aliena, ea- 
deinab auriticatione, vipote gcrmanaauri 
proprietatc, aliena ncceflariofunlhabenda. 
Nam cum buiufmodi proprimtifitcu'nfua 
fpecie reciprociim , Schsc fie auri germani 
proprietas.oporrcc earn omni auro ineffc, & 
omne illad.cui lila incrit, reuera aurum efle. 
Proinde cumaurumfit vnicum aurificandi 
principium.Sc aunBcatio fii genuina forms 
auriproprieras , hincvei inqiu fateri cogi- 
inur.Elixirauriiicumexaiiro.argentificiim 
exarg.foio conflandum efie,neque id meta- 
phoric6sinterpreiandum,Bracefche,nifiri. 
mul veils philufophosper mctaphoramlo- 
quatos.cumignedicuntprincipiumignifj 
cationis.Quodficoofequensridiculumeft, 
iudica, qu:efo , tu ipfe, quaiefil antecedens. 
Sed vrget adhuc Lullus in lertia Diftinftio- 
Hede^uintaEffenEiajCapitsdeTinaara.ybi 



J04 TAVLADANl 

flded apert^ eludit oranes metaphoricosaa 
ri & argenti ititerpretes, vt nullaalia conuJn 
cendo naic errori opus fiEauthoritate.cuius 
hffic iant vcrba:Tinia-ura eft zkerum princi- 
pium huius artis figrificatum perN.&eft 
compofitio igfiis & aeris, auri & argenti.vel 
fictEft quoddam compofitum exigne & ae. 
re auri &argenti.vel fie: ElUorpus lingetis, 
ortum&compofitumexdoobuselementis, 
fcilicetexigne&aere.auriadrnbemii.acar- 
Beti ad album.Ift« diffinitiones runi,inquit, 
piout tiniftura confideramr in hac arte : Se- 
cundamqiiasfilipoterisnotare.quddnecef 
fecft, vtomnistia^turaalchymicafitexiam 
diiftis mstalbs : cfuia fimile producit finiilc 
in ria:ura,& nacuraliter & artiGcialiter.Nam 
aumm ira ert principium omnibus aurifican 
tibus neccrTarinm, ficut eft ignis ignificaati- 
bus. Quienimalicjuidignificarevulc.non 
. (juKriiafjuam vel platam, fed ignem, qui eft 
principiutn ignificarionis. Igiturfili.fiquis 
vult aurificarcnon quxrat metaphoricHu!- 
phur,alume,autainmor!iacum(&(iopinio- 
ncm mam fenfilTet.adjecifTct, nee ftercKsfer 
reum.fed id tacuit earationc, qua Solonle- 
gein in parricidam olim non mlit ) fed qus- 
rat aun.im,inquit.quod eft principium auri- 
ficaiio'nis. & fie fuo mode de argento eftdi- 
ccndum, Non eft ergo confiderandum fiJt, 
QUodtin(5i:ura Japidis phiiorophorum com- 
ponaiur. 



A K I M A D V E R S r d. j^jf 
Bonatur, prajterquar. ex -uro &argento: 5c 
'Liaiiterconfidcrat.nonhabebitoptatumy 
inquic. Age nunc quslo.BracefcheA his te 
(xplica Luili compcdibusaiireis.iipbtes,- 
quibusadeoarftirinftusteneris.vtqium- 
uis te millies in Proiheum vcrtas.nunquam 
tainen clabi pofsis.qnin raetaphorica inter- 
pretaiioncm ruam k veritare alienam effe, 
vcl nolens facearls. 

EanrnuncSf BraceTcho.fi pofTunt, opein 
feraiic,qLiivoliintaurLim&uri»cntmTi philo " 
fophis nietaphoricaelUs&neganCtinduva 
lapidis aurifici ex auro mineraii , argentifiet 
exaro-entoeffodiendain.&promtdamefl'e. 
Qtiepernicioraopinio.feilicct omnia hac in 
arte per mtaphoram icripta elTe.eft ilia Cha- 
jybdisBracefche.qusenonteroliiin.fedin- 
numcros alios hoc mare chymifticucranan- 
te>olim peiTundedit.&quotidienaufragio 
perdit.HEc eft ilia venefica Circe , quE non 
folim rudes & iinperitos , fed multos ctiain 
Apiileiosquotidiein aSlnos mutat. Hec 
eft ilia Saga ThefTaiica : hsc iila eft zMedea. 
quE meo tempore permuitos nonmedio- 
cris doClrinE viros adeo exc:ecauit,& de- 
mentauit.vt eorum aiij fibi perfuaferint for- 
mam auri 8c argenti cffeftricem a plantis 
inutaandam , aiij ex ignobiiibus animalium 
excremencis , veluti ex fangnine menftruoy 
fperraate viriii,im6 & ex ipto ftercora hums 



jofl TAVLADANI 

no eruendam cfl"e. Vndc verfiis ille : 
Q^i quserit m merdiifecrtU Philojophoram, 
ExpenfiUpcrdit.^c. 
A quapeftilentiopinionc.vtomnesiibi 
in pofterum caueant,tan<juam sb inclemen- 
tifsima voragine, ego earn mihi indicandain 
cffe duxi. 

C A P V T V. 

AT dicetquifpiamfautorhuius opinio, 
nis, Cornelius Agrippateftatiircapite 
14. primi fui libri de Occulta pliiiofo- 
phiajfe forma auri vfum.nec tamen plus au- 
rieam fibi in proie^tione reddidifre,quam 
erat primum illud auri pondus , ex tjuo for- 
inamiliamdeprompferat.fateorAgrippam' 
idfcripfiffe,&:doet!amexpercameffe,redid 
tibirefpondeo,quodGeberrupporentibus 
artemin fpirtlibus refpondebatifcilicetA- 
grippamnon ea omnia tunc fciuiire.cjuscir 
cahocHegociumerantfcienda. Ideoqueli- 
cet id nonpotueritairequiAgrippa,non ta- 
men hie confequitur,rem ita non habere, 
quod etia docet Agrippa.his verbis. Quod 
tamen alio fieri pofle artificio non inficior, 
inquii.Vnde perfpicumn eH, banc obieftio- 
nem nullius efTe ponderis aut momei' ti.Sed 
infurgctaIiusquirpiam,8£dicec:E:i:<!rpbilo 
fophicum promittit fe poffe omnia igriobi. 
iiametalla in aurum So argcium vertere, At. 
qui. 



ANIMADVERSIO. jor 

mi tcfte Amoldo capitt Mm Rofarij mino- 
L'anrum&argentainvalganaidiiimimi 
,o!raDtpr»ftarE:<imarip«fcffion'mfaam 
„lj,uiscomiiMnicartnt,ipfaimperfeaarc- 
MMrcnt.coquddnonpoirrnitungcre.nifi 
io quantum f» extendutit : quomam eoram 
perfeflio Cmplex eft. igimraurora & argen. 
in-n vul^aria non fiiot illa.ex qmbas depro- 
„endacll:inauraElixiris.Hancdlfficulta- 
lemfaall!,5clinevlloi]egoaofolaemas,ri 
ixpEndamns , quid fibi eo loco velit Arnol. 
diis.Si qiiis,ait Arnold. Elixiris confeaion! 
ordireturin prima metallorammatena, ve.. 
iutiinargentoviuo,aucinarfenico,immen- 
fus labor efTetfubeundus.&intiumerifum- 
ptus fadendi , antequam prima ilia materia 
adformam mctallicara , vtpoteaurcam vcj 
irgenteam peruenilTet. Et quum tandem eo 
veniflet. primum tamen opus philofophicu 
( quod eft duorum iuminatium folutio in 
Mercurium , vcteilatur capite 9. ) nondum 
elletinitiatum. Neceflariumenimeft.in. 
quit.ipfa duo perfeda corpora exiilere , an. 
tequamcofici.imovelinitiaripofsitElixir: 
quoniam nihil noteftconfici citramatcria. 
materia autcmlapidisexhisduobus perfc- 
ais metallis estrahitur. Igirar prius oportet 
efTeipfa metalla perfeaa, quim pofsitfierl 
Elixir:qaiapriu5oporteteficmateria,quira 
ipfumcompofitum.Sedquorfum opus eft, 
a ! 



?o8 TAVLADANI 

vtmatenaUpidiscxhisduob.perfcaisme' 
lalhsexrralinur.anrequamiiatElisircom' 
pletum^(^u,auiqu,i,oportet Elixir ma, 
^is digeltum efle . quain fit aurum vel ar 
genrmn. Nam EHxiris partes fant.virtute 
faa^d.geftma inccalU , quE ob penuriam 
per.eitK drgeitionis imperfeaa remanre. 
runt ad nanirain auream reducere. Ac 
qui aurum & argentum id pr^ftare nonpof! 
func:quoniacomdigell:ioniiiplexefl:,proin 
Uc antequa id pofsint preftare, neceilecft.vt 
arrcnatur^miniftrate.eorufimplexdioeftio 
intcdatur,accrercat,& muUiplicetur. Ideoq; 
(aitpofteaArno!dus)tiutoperationesinla- 
pidenoftro,vcmeliorecureiu$tina:ura,plus 
q, erat in natura faa. Vnde Arnold.in maiori 
Kofario-.Quantuuis auru, & argentum in fe 
tiniftura naturaliter cocincant.no tamen ba- 
betmotu.vifiantElixircopletu, nifimouea 
turartc & operatione.Ideoq; ing,t,artesva. 
ri^iphilofophisinuent^fuere.vtcopieatur 
perartificiu.qtFnaturareliqiiitingopletum, 
Vnde etiaAufcennafic air: Sifimplexnobi- 
liii metalioFu perfe<aio c5inifcibilis,&coma 
nicabilis eflet impcrfectis.impcrfcftucum 
perfeifliseotnodononperficeretur.fedpo. 
liusilloruperfeftiocuiiTiperteclis diminue 
rcturifed fi effent, in quit, plus pcrfeita afint 
a natura, vel in dupio, vel in quadruple , vel 
mdccuplo,velincecup!o,vetvltra,tuccerc^ 
per. 



ANIMADVERSrO. i«!> 

Bcrficerentea.qaffi funtimperfefta. Vide, 
auffo.ieClor.quani facile hanc obiet^tionem 
lluat Auicenna. Nam pcrfcaa, quamdiu 
bancfolam perfeaionem natiuam obtinuc - 
rin£ non porerant mutare imperfefta, fed S 
ad altiorem perfeaionis & digeflionis gra- 
diimartenat«r?famulantc promoucaoiur, 
lancccrteidpoterum prsl^are. Quocirca 
Lullus in primo fuo Teftamcnto.fic ait: Vbi 
naciiradeiinit,ibiarsincipit:de(initauteni 
inperfeiiis meiallis, Se pocifsimum in auro, 
auodnonamplius tranfinutat. igiturars i 
Sole 8c Luna, per via corrupcionis cxordic- 
tur. Natura, inqui t, no potuit hunc lapidem 
per fe coiTiponere.fed miferta eft arti. cu h?c 
Suoperfeclametalla&mundaeirdiqaerir, 
vtars fubtiliet, & adaptecea, pro forma im- 
perfe-ftoram metallorain tranrmutandoru, 
&etiam ipfius Mercurij vulgi. Rerp6demus 
igiturcum Auicenna.aurum & argentuin, 
quamdia in hoc fimpHci digeftionisgradii 
fteterint,noii poffe reliquanobilitare metal 
]s;atvbi artis minifterioeorumfimplexdi- 
geftiointcnfioreuaferitjtancrsueraidpof- 
Lcuias reiteftis eftRafis.vbiait: Aurum 
notitingic,nififeipruin,donec factum (it fpi- 
ritualeicmn autem factum eft fpirituale , in- 
quii , tunc liabct tinfturam fme numero. 
Scd inftabit quifpiam & dicet, aurmn ad Tub 
Iimiorcm perfeaionis gradum fcandcrc no 



^10 TAVLADANr 

polTeicui egoficrefponfum velim: Si ^erh. 
ciioneiii metallicam ittteiligir.fateoraurmq 
ad faprcnum perfeiiionis metallicse gra» 
dumpemenifie, idcoque in nobilius metal, 
iummutarinonpoffe. i\t(!auriperfeitio8e 
dig?ftio cum tiiixiris perfaciione Scdigeftio 
ncconferamr.exigua profcfto cenfebitur; 
oporteccnim,vt3itArnoldijs, Elixir inuito 
magii digeiliun e(Te,qu4m fie aLirum:proin. 
■decumauruinhabitaEiixirisrationefitfitn 
pliciter digeftum,& omnis fimplex digeftio 
pofsit intendijcura (it ^ numero earain qm. 
licatum.qusintenfionemfiilcipiutjhincvei 
maxiin^ conftat,aurLiin ad emineciorem di' 
geftionis&perteftionis gradumpromoue- 
ri poffe.Im6,inquit ArnoTdus.incumfinein 
fit operatic in lapide noltro , vt inelioretiir 
eiustiiiftura,plLisquamfit,innacurEfu:i.At- 
qui prius dixerat idem Arnoldus lapidem 
ex auro & argcnto cliciendam elTeiperfpi- 
cuum igitur ett,auru meliorari poiTc. Quod 
fiauruni raeltorarinou poiret.profedoars 
chymicafabulofatiabcda ciTet. Eaeniinars 
fabulofahabenda eft, quE finecc fibi propo. 
nit, qucm attingere & alTequi nulio modo 
poceft. Atquifivcruraeft auruinmeliorarj 
non pofTcchyiniftica finem fibi proponit 
impofsibilem , fcilicet Elixiris confeftio- 
neimerito igitur fabulofa&ridiculababeda 
eireCalchymia,fiaurura meliorari nopoffer. 
Quod 



ANIMADVERSIO. jri 
Qnidamemfinisslchymio.ideft.dixiris 
Tmkaio Ct impofsibilis.n auram meliora. 
tioonpoflit.hineconftat.OmnesPhilofo- 
phiteftanmr.elixir ex mctallis conficiendu 
elTe Atqai praJter plambuin, iian[iuni,a:s, 
fcrram.argenmm&aurum.nultameftme. 
tallom-igiloroportebilslixirconSciaiMex 
pbir.bo.aut (lanr.o.aut sre.aut ferro.aut ar 
LiMo.autauro. Atqui(v[iltiTOliinOelixic 
?xauroficrinonpoleft,quiaauraramelio. 
ran 8c vlterius digeri non potcft ; igitur ne. 
cetTeeft.vtexaliquo reliquorum quinque 
nK!tallorumc6ficialur.StdpofitoquiJ<laii. 
tmn meliorari non pofsit, elixir neque ex 
pIu[iibo,iicqueexftanno.ncqueex=re,ne. 
que ex ferro , iteque ex argcnlo confici po.- 
teftngicur finis alchymif.quieiielixiri? con 
feaio.impofsibiiis habedus elTet.Quod au- 
tem ( pofito quod aurum viterius digeri & 
meliorari non pofsit)clixirexreliquis mc- 
tallis confici nullomodoqueat.hinccoftat. 
NecefTe eit elixir multo magis digeftam cf- 
f3,quamfitaurum.Atqai aurum inter metal 
UloJnm eft plenidigellum. quia ipfum fo- 
lumoptefunpalTuiueilexcompictaaaio- 
necaloris : reliqua autem metalia fcateiim 
palTafuntexindigentiacalorisnodigercn- 
, tis.St non depurantis complct^.lgitur cum 
folum aurum fit digellum, & dixit digcftlo 
nefupcret aurum, necefii: eft vimulto ma- 



,„ TAVLADANI 

gis fuperet plumbum, ftannum, ffis.ferrum 
& argentum. Atqui non patct accefTus ab 
cxtrefno ad estremum, nifi per medium, Sc 
nihil poreft fieri maturifsiiHum, i^uinprius 
(itmaturius:necmaturiiis,nifi prime fit ma 
tarum : quia cuicunque coiiiparatiuus gra. 
dus non competit,neque Tuperlatiuus con- 
uemre potefti&nihilpoteftfibi compara. 
tiuumvendicare, nifi prius comieniateipo 
fitiuus. Igiturciim elixir fit longenobilias, 
pcrfeftius.Sc magis digellura quam aurum, 
& reliqua metalla ad aurmn coinparata fmt 
ignobilia.imperfctU & indigefta.neccffe 
eft vthKC inctalla ignobiiiaperueniantad 
■«am nobilitatcm, pcrfeaionem Si digcftio- 
nem , ad quam peruenit aurum , antequam 
peruenire queantad cxtremum ilbdperfe- 
^!(simum,quocicfteiixir:&,vclintnolint, 
id mihifatericoguntur.AEqui nullum igno- 
bile metallum poieft peruenire ad earn per- 
fcftioncm 8c digeftionem , ad quam perue- 
nit aurum.quintratifcatreuera in aurum: i • 
giturfi aurum meliorari non poteft,{!(in- 
qtiam)exaiiro elixir conficin5poteft,pro- 
feilo nequc ex aliquo ignobili metallo ad 
perfeftioncm auri promoio fieri poteric. 
Prolnde neceffe eft, aut exduobus alterum 
inibi cedant , aut aurum meliorari, 8c in eli- 
xirtranfirepolTcautclixircxnullo metallo 
„ conficipofle, ideoqiitnpofsibileeflcakhy- 



A N I M A D V E R &I O. JiJ 

jnisfincm. Obikicntmihiforfitanautori- 
mem Rogcrij Bachonis, cap.5. fm Speculi, 
(icloqu^titis: Aurumeftcorpiispertettum 
&iTialculum,fine fuperauitate aliqua.aut 
aiminiuione . & fi imperfefta . foia liqucfa- 
aionefibicommifta perficerct.efiet elixir 
ad rubeuro. Argenmm eft etiam corpus fc- 
j-^perfectuin8£femineum:qu6d{iimperfe 
aafolafufionevulgari perficerct.effa eli- 
xir ad album, quod non eft, ncc efle poteft: 
quia folammodo perfcfta funr. Quod Ci ilia 
perfeftio eflet comtnifcibilis imperfedis, 
non perficerctur imperfeihim cum perfe- 
ais,fedpotiuseorumperfefl:iocumiiTiper 
feais diminaerctur,.&imperfea3 fieret. 
Sedfi effant plufqaim pcrfecia, vei in du- 
plo.vel inquadruplo.centuplo.vei vkra, 
tuncperficerentimpcrfeda.Eiquianatura 
femperopcramrfimpiicitcr.perfeftioineis 
fimplex eft, ScinfeparabilisAincommifti- 
bilis. Nee arte ad opus abbreuianduuipo- 
nerentur inlapide pro fcrmcnio, & rcdace- 
rcntartuncinpriftinum, cumfommavola- 
tiiis fuperat fammam fixi.& quia aurum ell 
corpus perfcdum ex argento viuon.ibcc, 
daroque , & ex lali fiilphure : ideonon e.i- 
gimus ipfutn pro materia lapidis ad elixii* 
rubeum.eoquod ita (impliciter eil perrc- 
aum fine mundificatione ingen)ofa.& lam 
fortiicr digeftum Sc coftum naturali ca- 



}i4 TAVLADANI 

liditate.qoodcumignenoftroartificiaiivix 
inauracQ&argentuinopcrari valemus. Et 
^uamuis namraaliquitl perficiaCitamen in- 
tim^ mandificare, feu perficere ac purifica- 
■ reignorat;quiafimpliciteroperaiurfLiperi| 
lud quodhabec.Quare fi cligereinus aurmn 
ve! argentum promaterialapidis, vix.aut 
difficalcerinucniremus ignemin eisagen- 
tem.EtikettionignoreiTmsignem.tameft 
ad inEiinam fui mund.ficationem Scperfe- 
ftioDcm pemenire non poiTcmus , propter 
fuiioaifiifr.aincompaflionem&cQmpori. 
tionemnaturalem.Qiiarecxcufamurarece 
ptiOneprimiadrpbemn.&fecundi ad al- 
bum , ciiiJi inueniamus rem, vef corpus aii- 
quod ex tarn mundo.velmutidiorefuiphu- 
re Scargento viuo, fupcr quod naturaparjj, 
vel minimum eft operata: quod cu igne no- 
ftro artificiaii,& experientia artis noftrsad 
eongruam fui mundificationem.coloratio- 
netn Scfixationcm, cum ingeniofonoftro 
oper; fuper hoc concinuaro valemus perue 
nire. Eligenda eft ergo materi3;in qua eft: ar 
gantumviuam,munduin,purmi],ciamm,al 
b!am&rubeum,noadcoinpieinentmnper- 
dnflum, fed commilluin sequaliter, & pro- 
portionaliter per modum debiium cum fui 
phuretali, &inmaffam folidain congciata, 
vtcum ingsnio &prudentianoftra,igneq; 
notlro artificiali admunditicm fui intima, 



A N I M A D V E R S I O. ;i5 
liii ipforam puritstem peruenire pofsi- 

.liius,& ralem efficcre.quod ipfa poft operis 
complemenmm fitmiflicsmillefies fortior 
jjpjrfeftior qusm ipfa corpora finsplicia, 
ealiditate natural) dccofla. Haftenus Ba- 
cho. Hkc verba ex traftatu (juodamAui- 
cennE deprompta fucre , fed ab co cjui de- 
pi-ompfir, germanus AuicenE fenfus omni- 
noinuerfus & deprauatus fuit . Ait enim A- 
uicenna: Aurum S; argenmm metalla cfle 
perffiCia.qusfifoialiquationiscommiftio- 
i)eperficerentimperfedametaila,aurumef 
feireuera&aftuciixiradrubeum, &argen 
cum adalbutn,c|aodnon fnnt,inquit,cnin 
ignobilia fibi per liquatione commifta non 
nobilitent.ncc cHe pofTant, nifi artis benefi 
cio de potcntia in aftum reuoccntur. Nam 
(iignobiliametailaperlicjuationem cii au-, 
ro & argento mifccantur, non idcirco ena- 
dunt perfefta: quia hommduorumnobi- 
jiuminetallorumperfefliofimplexefc.Atfi 
corumperfectiofimplcx intenderctur, tus 
certenobiHrarentignobiiia. Proindecueis 
folis,inqaii,naturaperfectionem aufpicara 
(it,&nostnethod3 noueriinus,quaadrub- 
limioremperfedionisgraduinporsintpro- 
moueri;idcirco h?c duo cligimus.tanquam 
elixir corficiendo propinquiora. NibiSe- 
nim eft in tota mineralium natura,inquo 
adco munda fit fulphuris & mercurij fub- 



^ifi TAVLADANi 

ftantia,ac in Sole & Luna. Itaque nulla rei 
eft, inquit, cuius benelicio lubleucmur ab 
vCa & I'ecepiione auri ad elixir mbeomcon 
ficienL'am,&argeti ad album. Hec eft fum, 
ma verborum Auicenn^.Hic autem Baclio 
am alius quifpiam fub nomine Bachonls, 
vei infcitia duftus.vel inuido aliquo fpiritu 
esEgiEatus.fententiam AuicennKdcpraua. 
uit,&penitusfubuerEit.&iEadeprauauit,vc 
qui verba Auicennie cum verbis iftius con- 
tuIerit,fac!lciKie!!igat,hunc dcinduftriaid 
cgifie.Nasn vbi Auicennafic ait:E: quiaau- 
ruin eft corpus perfe61:ume;:argrntoviuo 
rubeoc!aroq;,&extaliru!phure: ideonos 
cligimus ip(um pro materia lapidi^ adru. 
beam, Hicficinuertit:Idcononeiig!musi. 
pfum pro materia lap-dis rubei. Ex quo vni 
CO loco qoilibct hnas mentis faci!^ collige- 
repoteft.^faerit fepciienda vcritatisftu- 
ciolus. Qui, vtprausfuje opinionifidem 
conciliaret,ait,aurumj& argentum ira efie a 
natura decofta.vt nos igne non habeamus, 
quo in ea agere poTsimus propternimiam 
fuicompailionem. Quod q^mendofuro fit, 
jpfa docet expeneniia-Phiiofophi eniin nul 
iam aiiamaflionemauro veiargenioinfer- 
remoiiunturjnifi vtcaperfolucionem atte- 
nuer, Sc ex corporea ilia namra in conditio, 
nemvertancfpiritualem. Quod fieri polTe 
nefoluin veieresPhilofophiieftantiir, fed 
etiain 



ANIMADVERSIO. 

(tiaquotidiana fide facir experientia. Nam 
jjriqihuigsartisfcmtatores.iingulisdie- 
bos experiuntur, aurum & argentu in Mer- 
curiumieuocari.nectolmnintMcrcunum. 
fed etiam in iitjuorem tenuifsimu, & raer^ 
fpirimaUm.qui liquor in igne teixipcrato re 
tentLls Ch^iDElconiein agit,inniimerosin- 
^nendo & cxticiido colorcs. Quod cum ita 
fit.meiidofeliicrcnpfir.nosigncm Don ha- 
bere quo aurum &argenium cxerceamiis. 
Proinde cum fehacinpaneaperteraeniin 
fentiret , vt mendacium funiii tegerct, ad!c- 
cit: Et licet igne noignoremus.tame id inri 
marafuimundificationemptrucnirenun^ 
poficmus. Vide qusefo. Lector, quomodo 
recidat in Scylla, copies vitareCliarybdiin. 
Vide>inqua,quomodoingrauiorecrrorem 
ddabatur.Demirorcert^quidfomniareti- 
fte.cu nos ad intima auri & argemi inundifi 
cationemperuenirenopofle Tcriberet:pr^- 
fertimcu ab omriibus probatishmusartis 
aucoribus aadierit,hs:c duometalla (& ma 
ximc aurum)in inrimis fuis vifccribus mun 
daefTe. Quodfi ira eft.quidquEfoegent 
inundatione:'rola enim fordida.polluta Sc 
coinquinata egent mundatione. Quodfi 
hEcimpoilutarur,t,taminGCcu!toquimin 
profundo (aiioqai eniin noneffsntreuer* 
perfecta, fed tanmmcdo fucaia) quid qus- 
fo tibi voiuifti, Bacbo , cutn fcribercs ogs 



j,S TAVLADANI 

adinttmam horum duorum nobilium me. 
laiiomm mundificationcm perucnire noo 
poiTe:' Video quid te decepcrir. Lcgcbas a^ 
pad Philofophos.nos folo igncad intiinam 
metallorumundificationemperuetiirenon 
poITe-At camPhilofophi liocfcribiint,non 
agant de auro ve! argento.qus iam munda 
funr, fcdagunc de Saturno, loue. Venere ffc 
Marte.que non folum exrerr,a,fed etiam in^ 
iima&inolTatalaborantimmundicie,qus 
immundicies,cHnifitcisingenira,adeointi 
mis eoru infidet meduiHs.vc radicitiis extir 
parinonpofsit.nifiaduentumedici^stcr. 
tij ordinis.vt ait Geber cap.iio.Proinde ab- 
uteris bac autorirate , dmn earn in aumm Ss 
argentum retorques.qus fi iniima (vt tii 
vis)iminundicielaborarenr,fa!foaPhiiofo 
phis dicercntiirmunda, nobilia & pcrfefta. 
Sed)ongegrauius,& a veritatemulto ma. 
gis alienum eft, quod pofteafubiungisrfic 
enimfcribis: Quarc ctim inueniamos ali- 
^uod corpus coinpoficutn extammundo^ 
veS etiam mundiore fulphureSc Mercuric, 
quam fit aiiruiii & argentum.fuper quod na 
turaparum.ve! minimum eft operata: ideo 
cxcufamur i receptionc auri ad rubeum, & 
argenti ad album. Agequ^fo,Bacbo,qu6d- 
uam erttiilud corpus metallicum a natura 
parum elaboratum.qudd squ^ mundo.aut 
mundiore(vitunugaris)prsditufitargcii 



ANIMADVERSIO. Ji? 

gento vioo & fulphure.f auriim aut argen- 
tamc'Encnc MarsT'ininmi^ certe.vt ex tut> 
£oiiftattcftimonio:ficcniincap.2.deMartc 
fcribis:Fcrru eft corpus iinmundum.&im- 
perfeftum.cxargentoviuo impuro.nijnis 
■ gxo.terreftfi.adurcnte.aibo & rubeo.no cla 
fo &ex^lmiii^ulp!i•Jrege^e^a^llm,&(iefi- 
ti:'ei fullo , puritas & pondus , & nimis ha- 
tetdcfulphureiixoiramundo. Cumigitur 
ho(itMars,eritneVenus:'minime:ficeninj 
deVeiiere fcribis: Cuprum eft corpus im- 
inundum & imperfeaum , ex argento viuo 
impuro,nonfiso,terreftri,adurcnte,rubeo, 
non claro , 5c ex fimili fulpliure generatum, 
Se deficit ei puritas Sc fixatib cum pondcre, 
Iiabetqinimisde colore impuroScterreita- 
■ tenoadurete. Cu iguur (vt tu ipfe tcftaris) 
neditMars.necVcnns.necefleeavtfitlu- 
piter auc Saturnus. At no eft Samrnus.que 
luipfc teftarts cfle corpus immundum.ex 
argento vino immundb,& fimili fulphuro 
genitum. Supereftigiturvi fitlupiter,<^ue 
inipfeteftarisefTe corpus tnundum ,exar^ 
gento viuo mundo , & fimili fulphure pro- 
(reatura,& folatn ei deelTc decoftione, Sed 
fiilicrisvirbone,5itotoco!loaberras,filo- 
flis fubftantiam fubftantja auri & argeti pd 
^io'rcm Stmagis mundam circperfuarum ha: 
ties. Nam cum tuo ipfius tcftimonio aurum' 
Jtargcntum fint corpora muda, oportet lo- 



;3o TAVLADANI 

ucmmutidamefTe, priufquSm his duobia- 
mundiordicipofbit, Caicunqi enimpofiti- 
tius gradiis accommodari no poteil, minus 
ci quadrabit comparatiuus . At quodiupj. 
ter mundus no fir.teftis eft Gebcr: cuius au 
toritati Philofophi tanCiim detulemnt.vti- 
pfum Migiftrorum Magidrii nuncupariot: 
cuius hsc funt verba cap.j5.fusSummie.. 
loiiis ergo ii-aditionenonotnilTa figtiiaca* 
musfilirsdoclrins, qaod eft corpus mcraU 
licum,aibu,rj5piiru,liuidum.&:c.£teodein 
capicc fie aii;induratur vcro &mundatur 
facilius,^ Saturnus. quod fi facilius munda 
lur.ergo iirmundusneccflarjohabendus: 
folaenimimmuhda mundantur. Audiuifti 
louem immunduin feU impurueffe : audi U 
teruinGebruincap.fis.ieftatem.ioueMcx 
argeto viuo impuro effe procreatum; cuius 
hsec funt verba : Hac igitur inueftigatione 
propofita,noftrumj3ropo(irumfequentes, 
innuimus.quod fi fulpbur fuerit inradice 
coinmiftionis,paucafixioneparticipans,al 
bumalbedJne nonpura,no fuperans/edia 
peratum, cum argenro viuo fecundum par- 
tem fixojparrim vero no li.vo, albo, non pu- 
re commiftu.reqnetur ex eoftannu. Quod 
f] his duobus locis no es contemu5,conrti!e 
adhuc Gebrum cap.i. lib.delnueftig.ida. 
pcrtius teftante.vbi ait: Caufam corruptio- 
nismeialloru effeftricem , efle fubftantiain 
impu- 



A N I M A D V E R S 1 0. iit 

JiIjpviramargentiviui&ru]phuris,finepro- 
fiortionedebiia commiitam , vel minus de- 
coiitaminvirceribiisicrrK iititnundE, nec 
refl^ inrpiHatam.nec fisam.hiimi dilate ka- 
bentem comb uftibjlem.&corrumpen tern, 
ikrarKfubftanti«,5f porofe;vei!iabcnteiii 
fufionemfine ignitioneiiobita. velnuilam, 
nec patientem malleum fiifficienter. Quain 
fubftantia argenti viui & fulphuris immun- 
dam,S£ ita corrupt a, affirm at insfie his qu3- 
taorineta]!is,vide!icet.itanno,plumbo,cu- 
pro&fcrro. QujECiebri tellimoniacufint 
vera,mendofiin elTe oportet Baciionis oj)i- 
nionem. Sed infurgecforfan aliquis fautof 
BachoniSjSc dicet; loui, licet externa fordi- 
cielaboranti , haiictame intimam non cfie, 
ideoq; earn prjpara;ioneabclcri,& tandem 
mundirEiir.um Scdefscaiifsimum euadere 
poffe.Ego ver6contendam,&Ionem,&V-a 
nerein, Sc Saturnuni, & Martem non foiiiin 
externa & adiien;itia, fed etiam intima, iR' 
tercute.&pcnitus inolTata lepra laBorarc, 
qus omnino dcleri non uofsiljCitrabencfi- 
cium medicine tcrtij orainis.Obiiciet mihi 
amoritatem Gebri cap.vk.iib.de Inueilig. 
, fcrjptain:cuius hccfunt verba; 
G E B E R. 
Confiderauimus inucftigatiion« noftr« 
pcrfeftorum matcriam cumtormairadice 
luecommiftioQis v%3dcoinp]ementu,pa 



jiz T A V L A D A N I, 

ram cfTcfinecorruptione aliqua'Wrue. 
.nienci.confidcrauimus etia i contrano fen 
fuimptrfeL-torum & perfeaorum mbftan^ 
iiainvnavb.q; eiTc.fdIicet argsataviuuin 
&iulphar,quE ante commiitn.ne fuam pu. 
ra funt & munda. Ec perhanc confideratio. 
nempcrnoftmcxercicuminucnimuseor. 
rupiJonem i.npeik-domm accidentaliier 
fuperuenifll:,<^UB miteris tiouam & corra- 
ptam dedit formam. Nam cum iiorporaim. 
pcrfuata per noftra txpericiuiam&perin. 
genium noftruin vidijnus pr^paracaSc mun 
daraabomni fuoerflua cor/iiptione.&itn. 
mundicia fiijinua, feu terreftri Iiberata,in- 
uenimns ipramaioris claritatisScfuIgoris, 
fcLipuritatis.qudmipfacorporanaturaliEer 
pcrfctU.Proinde.dicet ali(]uis,filiEccorru 
plio prEparatione debri poccli: fi.inquam, 
perpr^pafationemnmnJiora&fplendidio 
ca efliciuncar, quamfmt corpora naturali- 
ler perfe6ia, hinc ve\ maxime conftat, hano 
metallormn ignobilimn immundiciem ad- 
uentitiamelTe,Scdoleri fola prsparationS 
poiTe. Hic cert^ ardua & diflicilis infurgit 

' quEftio:dabit tamen Deus optimiis maxU 
mus , vt inde pedem incolumes referainus. 
Proinde vc hac difficultatein foluainns.hoc 
diiemmate vcemiir. aut a G'^bro hoc nun- 
quam fc! iprmn, fed ab aliquo alio fub nomi 

\Be Gebri^aut i Gebro venraiis inueliigato- 



A.NIMADVERSIO. JlJ 
„ & non'dum exptrto , autper prsparMio. 

S*aisfpl=ndidio")iMell.gmdam&.n. 
LrpretaJamerr=medicin.m ,goob,l,ano ■ 
biliianBm: id eft, medicinam »,i., ordmis, 
nonaB.emprsparationemaliqiiamvolga- 
,™. Quam vltimam dil.mmat.s partem fi 
qois ptoba. (probabit a„t.m <,B,l,b« fans 

Tnim =x Amoldo,Raym„ndo,& rei.qu.s 
h„i„s artis doSoribus peritis, aoram (eu ar 
g™t«mb.n.fidoeliK.ns«ra.tal,s,gao. 
bilibiis ECncramin , & vir.ous & lpl?ndore 
nobiliof & generoCus eG= aorc. mineral,, 
noidriquis banc priparaoor.iS interpre. 
,„,on.m non probat,« d„obus al.eru m,- 
hicedet.autGArnra hic verba fcnpfiOi, 
,Mnon.Si.oItiGebroid(cr,pra(n,Scnoa 
^cncedar pr;para,ionem modo fapr.d.fto 
inlerpre.aodair.cogeturdenaoexdaobus 
alterL mibi cocedere.fc.bcet aat a Gebra 
experto, aut JGebro npndo expeno id Icn 
ptuin fuiffe. Si vult i Gebro ex-perto id di, 
aoin.profeadfaciamrandSvcfentisrprie-^ 
parariinem ( vt fupra docui)exponendam 
ke.autconuinca ilGebronpndumwper- ■ 

to fnilTe fcriptun.. a"od aarem 4 Oebm 
nond»mexperto,iddiaafuer,t,r>perpr«- 
pararionemnoniMelligas medionam .er- 
Si ordinis.fic docebo, Scripflt Gcber cap... 



514 T A V L A D A N I 

(us SiimmE, Omnium librorutn fuorum 
Aur.mam ibi coacematam Sc accumnlatain 
efTe.Vnde & Summse nomen ei libro impo- 
fuit. Ait etiam in vltimo capite libri de Inue 
ftigatione.fcfcripfiHe in Summa.eaqujEdi 
gitis exrraxerac,&oculisvid;rat,&:inani. 
bus teiigerat.Scribit etiani cap.ij.SummK, 
Iisnc artem verain elTe.quam ie-. vidifre,& vg 
ritatemsiTecjUcmmetTe fcribitrvnde fatis. 
contiat.Summam a Gcbro experto fuifTe 
fcriptam. Itaquefiliberlnueftlgationisab 
codera experto fcriptus elTet.oporteretGe 
brijminambobus idem fentire.&fibifimi- 
JemefTe. At nifi perprspararionem in vlti- 
mo capite libri delnueftigatione, interpret 
teris medicinain tertij ordinis.faciU depre- 
hendes Gebrum alttcr fentire in Sumtna, 
quam in lib.Inucftigationis: cuius hEcfunt 
verba cap.tip. Cue SummtB. 
G E B E R. 
Satiirni vero 8c fimiliter louis edentis 
multiplex adhibcturprsparatio.fecundura 
multiplicem ipforuin ad perfeftionem ap- 
proxjmationis, auteiongaiionisabeagra- 
diim. Ccinficigituraiiudexcorriimpenti- 
buSjillorii profundo adaeniens. & ipforum 
natur^ radicitiis innatuin, fulpbureiiatis fci 
iicetterreitas atqs iinpuritas terr?e argenti 
viui,iIIoruineflenti)e,in principiiscreatio- 
niscomffliftaialiud vcrofuperuenienspoft 
wJL;:^ primam 



ANIMADVERSIO. W 
i,;_,m earam miftiontm 3; corruptio. 

rtiias combiirens, & illlus impumis, & xt- 
am viui fadafuhftantia, quS; omnia funt 
Samrni & lonis fabftantiam corrumpcn- 
lia Sed horum quiaem alteram ( fdi"! 
Cimnm ) i.npol'^'WI"'*!'":"'"'" P"»''- 
Lius medicine primi ord.nis indultaam. 
Alternm vero parao adminiculo remoueri 
„„tingit. Ulud quidcm rtmoueri .mpofs.- 
bile eft propterea quod primailia corrura- 
centiain prmcipiis nali.ra propril homm 
corporam in vera eOeniiam commifta lae- 
nint & vera effentia fafla fnnt : ideoqi cum 
nonfitpofsibile, veram rei cuinfquc m na. 
turaremouerc eflintiara , re ipfa permanen 
te nOT fuit pofsibik ab cis hxc corrnin- 
pe'ntia delerc. Quamobrem quidam Phi. 
lofophi putauerant, banc ob cauram ad k. 
nem ariis optauim pcrueairi non polle. bt 
,os quidein nollro tempore banc inqm- 
rentes fcientiam.peracnimus ad hoc idem, 
qnod fiiniUtcr niillo , quantamms ingcnio- 
fopraiparationis modo potaimus, corpora 
Cfubandi ignobilia) illuftrare cum comple- 
mento fui folgoris lucidi.quin cotitingcrct 
illaextotoinfici.Sepenitnsdenigrari. 
TAVLADANVS. 
Que verba quantum •duerrenlorvltimo 
caplibrilnueftig.neiiKieftquinonvideat. 



iiS TAVLAD ANr 

Proin<!e cum Gebernpn nifi expertus Sam 
mam fcripferit, colligendum cftjibrumln- 
ucftigationiscxofficinaGebri no prodiif, 

fc.autaGcbroinexpertoedim.autfaltem 
prfparationcminlibrolnucftigationis mo 
d6tupradiiioc!Icinterpretandam,ciimh( 
duo loci alioqui ex diamecro pugnent, Sc 
nulla alia rationeconciliaripofsint. Atqui 
Gebercap.yo.fua^SummSjfuumagnolcit 
libram Inueftigationis.Se cap.i.libri Inucfti 
cationis , teftatar Summam prlus i fe fuiffa 
fcriptam. Proinde cum vterq; i Ocbro ex- 
pertofcriptiisfucrit,cogimurne«(rari6ad 
ininere prxparationem in vltimo cap.Iibri 
Inueftigacionis pro ijiedictni tertii ordinis 
jdtcrpretandam cfie.Cum cnim omnis pre. 
paratio ignobilium inetalloni^n.aut fiat per 
adhibitam medicinam , aut fine mcdicina, 
oportet earn prseparation-m, qua iirpcrfe- 
fta corpora perfefiis euadere fplendidiora, 
itilib.Inaeftigationis fcribit.haruduaruin 
sheram effe-Jsi noti eft ea.qui fie citrame- 
*iicina:igitureriti!la,qii2firbene(icromB. 
dicinseadhibitEC. Qu6dnoti(itea,qiisfitci 
tramedicinam,binc patet: Omnis pr»para- 
tio imperfeitoru.qua; fit citra medicina.te- 
fic Gcbro, aat z(t eorii in calce rcduiSio , 8c 
calcisablucio fedefcello, auCeftcaJcisina- 
qua refoiutio.&cakis folutj cogdatio.Sc in 
maffamfolidareduiflio, aurcakiscijfpirita 
ali(}ua 



ANIMAPVERSIO. p7 

filiquo eleuatio , aut eorum cum argento vi' 
uo miftorum ablutio.&abfterfio.aatlimata 
rs eorum cum rale,velalum'nc,vcl vitro mi 
fixdefcenrio.Atqumullaharampr?paratio 
nmnperfc,neco:nncsinvnumcumulure- 
daas square polTuntignobihametalkau- 
ro Si argento in claritare.fplcndore.fcapuri 
tate : quia Geber pcraftis bis omnibus prs:- 
para'tionibus.componiteismedicinasitiua. 
rumbencficioaifplendore&p-aritateraiiu_. 
rivelargentipromoueantur.Quodagendu 
iionefr=t,fiantcdiaisprKparatiomb.idob- S 
'tinuiffent.BcneenimvaIetitib»s,noriopu» J; 
eftmedico.necetiammedicina. Q^iocirca |5 
tumperprEparationes,qu«fiui«citrame- ^ 
dicinam id ofatinerinon pofsit.fupereftvt 
fiatperprEparationem,quEfitpermcdici. 
namadhibitam. Atqui omnis prieparatio, 
quffi fit per medicinam, telle Gebro cap. 76. 
fosSummE.aut eft prsparaiio medicins 
■ primi,autfccundi,3uttertijordinis. Itaque 
pportetpr^parationcmillanijdequa Geber 
8git invltimo capitciibri Inueftigationis, 
iianim irium aiiquam cfTe.Atqui non eft pr? 
paratiomedicin^primiordinis.vt Geber te 
ftatar,capite 6^.\\is verbisiSed horum (cor 
rumpentium fubaudi ) alterum imppfsibile 
pftremoueriperalicuiusmedicin^primior 
dinis induftriam , quod etiam patet ex diffi- 
nitioncmediciniEprimiorditiis.quamGe- 



tiS TAVLADANI 

bercapiteyfi.Ccdefcribit. Dicoautempri, 
cniordinis medieinam.omnem praparatio- 
nemminera!ium,qusruperdiminucaAper- 
<"e£lione corpora proiefta, alterationem qui 
clein imprimit , non tamen adducit comple, 
meiUum fufSciens, quin contingat altera- 
mm corrampi Sc mutari, cum eusporatione 
imprefsionis medicine illius totali.Proinde 
«uinoon fit medicina prill] iordinis.oportct 
vtfitmedicinatertij.autfccundi. Atquime. 
dicina fecundi ordinis , id prEiiarc non po. 
teft.vcte.tatureiusdiffinitio.quamQcber 
attaJitcapiie7(>.hisverbis;Secundiv'er6or 
Jinis medicinain,dicimus omncm prspara- 
lionsTn,quE tjuando fuper diminuta aperfe 
£iione corpora proiecla ei\, alterac in diffe. 
rcnriamaljquaincompicinenli,reli6tisdiiFc 
r-etitijs aliqaibus corruptionis omnino. Igi. 
turcritmedicinatcrtij ordinis prsparatioil 
la,qua Geber in lib. Inueftigationis , ait me- 
Xalla jgnobilia maioris effici claritatis, fuigo 
ris, &piiritacis, quimfintmetallaanitura 
nobilitata.quod Gebertcftatur capite So. 
his verbis: Quia igi turcorporuin, (ignobi. 
liam fubaudi) eft aliquid'impcrmutabile, 
quod in corporum radicc innatutn el^,quod 
per medicinain (ccandi ordinis colli non po 
teft,ideooinnisillamedicina, qux illudde 
commifto tollit,non fecundi.fcil tertij & ma 
■oris ordinis appcllatur ine^icina . quod e- 
tiam 



ANIMADVERSIO. ja9 

tiaffl conftat ex eius diffinitione caplte fe- 

pa tertij ordinis eft iila prsparatio, <juk qui 
doeorporibus aduenit.omnemcorruptio' 
pemcum proieclionc fuatollit, Sccuraom- 
nicomplementoperficit. Eteaeft.vtaitca- 
pitefi/.qua durum mQllefcit.Sc molle indu- 
ratuf corpus,& fugitiuum figitur, & fcedum 
iliuftratorfplendorc inenarrabili. Si eo, qui 
fupra naturam exiftit, Audis falcem hic Gc - 
brum apcrc^ docentem meta!)aignobilia,be 
neficio fumiTiK iUius medicinj.euaderefple 
didioramctallisinamrafplendore dotatis, 
miliamqueeflcprffipararioneinaut medici- 
nam,quffiidprKftarepofsit,cxccptatnedici 
namaioris.&tErtijordinis.qujecftEIixir.I- 
taquc duxi te tandem, licet inuilum & noiS- 
te.quoreprimoducerejppofueram. Hoce- 
jiim dilemmate initio vms fum, ant locum il 
luni, quem tu mihi obieciftift Gebro nondu ^ 
experto fuifTe fcriptum , aat fi id non eft, pcr^ "■'■ 
pr^parationem interpretandam ibi ciTe luiWffi ;** 
mam illam philofophorum medicinam, iM^ 
gnobiliametaila nobilitantem. Exbisigi^j^fy, 
turfatisconftat, louem, Saturnum.Venere^^^ 
& Martem,non foliim in cute ieu in corticc, *^ 
fedin iniimis fuis medullis poUuta, Sc coin- 
quinata efTe.Si eoru contagione adeo inoiTa 
tSeire.vtnullaprsparatione.quatuinuisin- 
geniora,abo!eripofsi£,niG cis adbibeatur, 



5^0 TAVLADANI 

tnaioHs 8c tertij ordinis medicina, id eft £({. 
sir. Quod fi nulip alio qu^m Elixiris beticfi- 
cio lepra & contagione fua liberari poflUnt, 
& Elixir omnium philofophorum teftimo, 
nio, non nifi exre mandiisima cofici pofsit 
necefTe efl:,vt mundifsima euadal, priufqui 
ex eisconfici pofsit Elixir. Atquimandifsi. 
ma cffici non pofTant.citra beneficium fmn. 
mEmcdicinsphilorophoram: igiiurante- 
^uam ex eisconficiqueat Elixir, oportetii, 
lis adliiberi fuinmam illam inedicinaip. Sed 
fimulatqueillisadhtbeturfummaillamedi. 
ciaajllico rranfcunt in anrum vcl argecum, 
vtomnesteitantnrAlchemiseauthores.Igi- 
turcx mctaliisimperfeftis non poteft fieri 
Elixir.nifiprius in anrum Sc argcntum tranf 
mutenmr. Quod fi ita eft.igitur ex auro 8c ar 
gento Elixir cofici neceffe eft. Qaibus aptif- 
iiin^ quadrat authoritasPlaronis, fie dicpn- 
lis : Corporibus imperfeiflis licet interdum 
vttpofsis, cistamen ad Elixir non indiges, 
cum non pofsis habere ex ipfis iliud quod 
eft inaioris temperantiE Sc minoris fecis: 
quodficis vti volacris.oportetprimd.vtco 
uerias eain fimilitudincm duorum corporii 
perfeftorum, quodnuquamfiet, donee Sol 
& Lunainvnocorporerunda proijciantur 
defuper rpfa, Valear igitur -ScBachonis & 
Bracefthi.&reliquorum omnium error.qui 
Elixir non ex auro& argentOifedeKloue', 
Marte, 



ANIMADVERSIO. S!l 

M.rte,am quapiam alia re Mnflciedum fSc 
fpinantar, Sed obftrep«mih,,«ra.n ,u,f. 
la & di«ot : Philofophi vbiqus doceiu 
Lrom & argmtum aium.non cHi auram 8c 
„«nramvi,lgUd=o4..=contender,.xau- 
,0& arsento.quibusvolgo vtimur, Elixir 
MOficitndumiioneffe.Turbaretmeprofe. 
ao pra; ciieris omnibus haic mieilio , niH 
Am'oldus Villanouanus capiic (8. fill Rofa- 
rjl ■mnoris.cam apertc enodaffct: (Uius bate 
funtvcrba: Proijc £ ergo viram potidusdcl- 
pfe mcdiciiia fiipcr mill« partes Mcrcunj. 
ve! U11K.& fier Sol mclior.quam So! de im 
neraproduan!:<lilia auriim & argcmum E. 
lixiris , cxcedunt aurum 8c argcmum vulgl. 
in omnibus fuis proprietatibus. Vndedi- 
£unt Pliilolophi , qviod aurum 8< argmtucn 
eoriim , non lunt aurum Si argcnmm vulgi: 
quoniam additur cisadditio magnaintin- 
aura.Sc perfeuerantia in igne,8c in proprie- 
tatibus opeiationum, & multarura nUitatu 
ad omnem vilitatem expellendain. Ex his 
Arnold! verbisfaciUiraeintdligis.quldCbl 
velint Philolophi , cum aurum & argenium 
fuum alia efle dicunt,ciuam lint aurum Si ar- 
gentum vulgi. QuatinterpretatiocumnoB 
Ji mea.fed Arcoldi , virihac in arte cel«ber_- 
limi & fide digpi , neminem adeo ttmeranu 
fere exiftimo,qui earn aufit refpuerc.Nibilo 
n:inustamen,vlmoro(:s einnino fatisfiat. 



,(}t TAVLADANI 

nos earn obicftioncm alio modo djluemni* 
Dicimusigitur,vbiaurum&argentuin,ar- 
tis beneScio in rpiritualcm & aftiuain natu, 

ramreJierunt, ideft, poftquaindepotentia 
ad a6}um herfecerunt, tunc pKiJofophicadi 
ci.&leng^aliaeircdvulgaribus. Namvul- 
garia.quamdiuinnauirali fno ftaiu perma- 
nent, morruafunt.id eft actioniaexpertia: 
quoniam reHquametallanobilkare nonpof 
lunt. Atfi arre narurs ir.inillra in aftmam 
conditionem promoueantur.ita vr eorum 
potentia fopiia exciterur , J; I'n aftum pro, 
deat,tuncreliqua omnia mutabuntmetalla: 
& tunc cum libera agendi& mutandifacuU 
tate polieanr,&: potiantur.profedo longea, 
liafunr.qu^mfintillavuigaria, Vndenon 
immerito.tuncdicituraurum velargentoin 
PhilofopSorum.hoc eft a Philofcphisela- 
boratum,Scadfubiimiorem conditionem e- 
uefium , non cfTe aurumve! argentumvul.' 
gi, Qnaminterpretationem.netjuiscon- 
temnatjfciateam nonefTe i ineconfiftam, 
fedelTe Aros FhiJorophi, cuius bee funtver 
batnlibrofuoadregemNephes : Etcilfci. 
endum.inquit, tjuodin noftro lapidc ftint 
Soi&Luna,invirtute & poi£ntia,atqaee- 
tiam in natura : quia (i ha;c in difto lapidc 
non eiTent,non fieret inde Sol, neque Luna. 
Et tamcn ip{e Sol in lapide exiftens non eft, 
ficut Sol communis, nee Luna eodcmmo- 



ANIMADVERSrO,' «} 
Jo (icntLuna communis : cjoia Sol & Luna 
EXi'ftcntes in difta confcflionc , fant nieho- 
,cs & fubtiliores h£ti , iuam lint manentes 
in ipfa natura vMlgari, cuius hsc eft ratio: 
ooia inanentes in ipfa natutavnlgari.fun! 
Jenitus mortui , & nullatn excrcere pofftnt 
Jaioncm i at vbi iranCernnt m Elixir, tune 
potcntifsim* af untin reliqua meialla, HmC 
itaaue familiariisiine inlelligi poteft.ipid 
fib) vclint Philofophi , cum dictini, auruin 
Siarscntmn [uuin non efleillavaigaria. 
tJon cnim eo id fpeflat, vtlapidem ex auru 
& atgento formari negent, (C eriim liajc in 
kpide icueta non eflint, vt ait Aros.non 
fieret indeSol autLuna; Quia fiakhcmia, 
(vtaitLulir.s)aurificarct{ineauro.8cargen 
tificsret fine argento , diffinitio piincipijef- 
f«faifa,3c autum non effet principiurain 
. ratione auriacandi , quod eft falfum ) fed 
cum a philofophis alterata.&rublimatain 
tonfeaione lapidis fuerunt.tunc long^ a- 
liafunt, quamfintiilavulgaria, innalurali 
ftatupermanentia. Proindefalluntur,qut 
fie raiiocinantur : Aurom & argentom 
philofophorum non funl ilia vulgaria : i- 
eitur lapis philorophorum , non lit exau. 
fo Sc argento vulgari. Id enim iia intepre- 
tandni Jnon eft, VI ex Arnoldi & Aros ttftl- 
monio pcrfpicuum eft. Imd fi lapis pkilofo- 
photamcxJuro&srg.vulginonSerel.lecl 



j^ .TAVLADANI 

exaliquoalioaurovulgoignoto, oporteret 
aumtn Ulud ab fpecie & forma fubliantiall 
auri vulgaris alienum efTe. Nam fi eflet eiuf- 
demfpeciei.effetciufdemformEfubftantia 
]is(cumvniusrpccieifitv-nicadiifer§ciafpe' 
<:ifica)&pcrcQnfeTiiensefrctideincninau. 
ro vuSgari. Quod fi noc cil idem cumauro' 
vu(pari,igt;urer!ti;I;eraiT^ 3 forma 5c fpecie 
auriValgaris. Acqai diusriarum lubftantia- 
^iumtormarullldmcr^^;&:d:fsimilesfuntia 
formariones: quia fpecies a fpecie nondif. 
fert.nifiarationefuseform^Ligiturhuiusaii 
ri.tiuod tu ais alienum cfTe a forma auri vol- 
garis,diuci-faeririnfoi'matio,lioccft,aurmrt 
eiusacrioneexmetalHsimperfeftis.inpro- 
i^:"nunegsnc'-atam,nullamKabebit confar 
ly-itatcm cuti. auro vulgari. Sin fecus, opor- 
ter . : necelTario cos fa:eri, eafdem proprieta 
ts£ in fpecie manare a diuerfis formis, quod 
cert^eftimpofsibilc. Qiiodfiitacft,proftf. 
fto homines ipfam proaurooonagnofcet, 
fcnulliuscritapudeospretij. Itaquefsvul- 
gus eo no vtatur in pretijs rerum proaurofi 
mi I iminerali.fi homines ipfiimpra aura no 
habeant.Sc agnofcaRt,quis crit vfuseius:" 
qusenam eflcfeius vtiiiias :" FacefT^nt igitur 
hLiiurmodicauilianones.&auriefTectricem 
formam ex foio auro vulgari, argenteam ex 
folo arg. communi eifodiedam effe indubi^ 
credamus. E: cumiolius fornix cfTentialis 



ANIMADVERS I'O. j?5 

juri proprium fit.aamm cfficere, ( forma e- 
pjm eft ilia (JUS ddrcflerei ) profcftoinde 
perrpicuum eli Elixir aurificam ex aufo, ar- 
Lntificumesargetico coficiendumellene- 
ecflirio. QuodvtomncsfecilHiiidinteJli- 
gant, & dehinc ntillus (inpoftor eos failure 
pofsit,egoliac fequenti ratiocinatione id a- 
pertifsimum reddain,fauentediuinainaie- 
Itate* 

CAPVT VI. 

E0ram,qu3ee)c dementis perfcft^mi- 
'lisgencraiafunr.aliaanimalia, aliave- 
geiabiiia, ali a mineralia fan t, Proinde 
espendaimispriiTium.nuiii cxvegetabilib. 
aut animantibus fieri pofsic Hec gemma phi 
iofophica.ignobilia metalia in aurumrau- 
tans.velinargen.Quod I'cexadifsim^difcii 
liamus, vrendnmeftreguIaLydia, hoc eft, 
princjpio alicjuo phiiofophico, quo dace fal 
liSeerrarenonpofsimus.Philofophiautem 
intefcreteravnicum nobis re! iqucrunt, quo 
duce nunquafalli poterimus, fcilicet, exrre- 
inalapidisphilofophici, alteraex partecfle 
ai'gentum viuutn & fulphur, altera ex parte 
elTe ipfum Elixir , & horum duorum extre- 
tnofum media efTc metalia. Hoc auiem no- 
bis feriptum reliquerunt , vt inteiligamus, 
qusnafintpropinquifsimahuius artisprin 
cipia ad Elixiris confeilionem.Etenim qui* 
hsccft perpetua& inuioUbilis lexnaiurs, 

y 



,jtf TAVLADANI 

vtab extreme^ quo fit mows SiprogrefTuj 
nihil promoueri pol'sil ad exiremu, ad quod 
tendit & refcrturmotus.nifiperinterjefta 

media.Hinc admoneinur, nihil poiTeadEli. 
siris formam perucnire,etiam fi fulphurisJt 
argenti viui naturam conccpent.nill ititerie 
flam inier hf c duo cxirema metalli formaia 
fabcai,Siexpcriatur:velutibinanusniitBe. 
merusin quacernariuin mutari nonpowft^ 
n'iCi primo lubeat ternariura. Et queinadmo 
dam nihil potcil Elixiris formam cocipere, 
quin prius metallum euaferit, & nihil poteil 
fieri mctalium.nifi pnmo fuiphuris Seargeii 
ri viuinaruram conccperit,cjHE funt metal- 
lorumgenerandorum principia:iia nihil po 
tcft fulphuris &argenti viui naturam consc 
piifc, quin reuerafitmincraleJraque cum v« 
getabiiia 8c animalia i mmeralium catalogo 
fintaliena. vtElixiris natura obtinercqua- 
ant.oportetprimo.vtmineraliaeuadanE.Sc 
vbi mincralia cuaferint, neccffeeft, vtful- 
phuris & argenti viai naturam induant,Sc'in 
proximam atquc immediatammetallorutn 
maieriam vercantur : quo vbi peruenerinc, 
oportet vt ad mctallicam formam promo- 
ueaniur:3£vbi metalli formam obtinucrmt, 
luncinEIixirmutari poterunt. Arsautem 
hoc prEftarc non poteft, 8c huic ncgocioo- 
beundo.idcrtgcnerandismetallorumprin- 
cipijSjfe imparem clTc 3gnofcit,&profitetur, 
Vnd« 



ANIMADVERSld. trf 
Vftde Qeber capite^4.fuE Summ3£;,de Sup' 
nonentibus arcem in vcgetabilib^s fie ziii . 
Pofsibilc .^uitlem pontttii naturs, fed non ll 
bi;licei enim eorumViEa,inquiE,in centenas 
flnnoruin myria<ies prorendatiiricitmsia- 
men operi fuccumbenc,& labori fufccpto ftl 
perfedebuiit.qu^m extremain coronideni 
operi imponerequeant. In quorum derifio- 
nem Riciiardus AngiicHS capite lo.fui Cer- 
reftorij.fic Tcribil : Qoare faiui funt, qui tot 
&tam diuerfa negocia,& fophifticationes 
ad decipiendum homines adtlncunt.fcilicet 
fecandinas.tertasouorum.erines.ranguine 
rufi hominis , bafiiifcum, vermes, bufones, 
herbas, ftercus humanum , & fie de infinitis^ 
eeneribus ftercorum, volemes cum pcfsi- 
mis optima conficerc.&naturs defeiauni 
cum Iiisadimp)erc,& ftercus feminando, tri 
ticum metere, quod eft impofsibile. Nam 
quK feminaucrit homo.hac & metet. Ergo 
ii ftercus feminat,ftcrcusetiammeiet.Qua- 
renonmirum,inquit,fi nuUus eorumcum 
wli ftercofe perficir.AEinrurgct quirpiam,& 
dicetiSi neque ex vegctabiiibus.neq! exani 
malibusEHxirconticipoteft.quopacto ve- 
ra &: probanda eruteorampbilofopborum 
fcrjpta.qui lapidem philofophicum in omai 
loco , & in qualibct re efTe ftribunt :■ PolTcm 
ego cum multisrefpondere.hocaphilofo- 
■ phispcranalogiam.&fimilimdinemquaa* 



^t TAVLADANI 

damdiftumcfle.eoquodlapis pliilofoplio. 
mm perfimilimdinera habeat quandam af- 
finitatem cum omni re vegetabili.animalj 8c 
minersli: quern admodum homo cum omni 
busrcbus2nalogiamquandamhabec:vnde 
&^xfi8JwVf£®'iphilof<)phisdi(ftus e(l. Etfi 
banc adfcrremfolutionem, nihil protedo a- 
lieoumi vcritarcadferrem. resenimitaha. 
bet,& ffiulti philorophorum banc difficulta 
tcm hoc refponfo eiiodarunt. Scd quoniam 
ego aliam multo magis veritatj corentanea, 
huiufmodi folutionem ex Lullo, viro hacin 
arte fingulari & ftupendo didici , male earn 
adferre.quamfuperiorem.QuKvtabomni- 
bus familiariierintelligi pofsit, fciedum eft. 
Omnia philorophorum leflimonio ires cf- 
feElixirispartcs.fcilicetanimam, corpiis,& 
fpiritum. Anima nihil aliud eft, quim fer- 
mentum vel forma EHxiris : Corpus ell pa- 
fta,rea marena,quK dux. partes ex folis inc- 
taliis depromends funt,vtpote forma ex So 
le & Luna.materiaex Saturno, loue, Vcne- 
rc,&Marte,vtruperius ex Lu!lo indicaui- 
inus. Tertia vero pars iapidis cfl: fpiritus, 
qui cum fit fedes, 8i vehiculum aniins, ani- 
mam corpori infundit,& haec duo extrema, 
indifTolubili confosderationis vinculo com- 
ponit 8i copulat:quo mediarore fublato.ant 
ma cum corpore nunquam fcedus inircpof- 
fet.Etenimnon bene conueniilr, nee in vna 
fede 



ANIMADVERSIO. W 
1,1. morantnr duo enrem J, niC beosficio 
jicuiosmeJijconcilienmrAtonfed"™- 
' Hie fpirims nihil aliudeft, <pam liquor 
■j[, formam & mattriaiti lapidis aitmuans. 
ailifpiritiialcm naturatn rtuocans; qui fpi- 
Htiis intcriluiti i philofopkis crelum, inttr. 
Jam'Mermrius folatiuus.intcrdum men. 
tuura.inttfJ"'" azocli.inlerdura qumta 
EiTcntiaA innumeris alijs nomioibiis nun. 
iapatur. Hone fpiritum UUus in tcrtiaDi- 
llina de quintaE(rentia,capite deMpdo ex 
tnhendiM;rcurinmnollru,Kftamrcxoin- 
niteelemenian,tamvegetibll!|animali,at 
aueetiammincralipOlIedepromi.Sedinter 
eainquit.nonuliafuntadeorcmotaabarte. 
jt'vnius hominis vitahuius fpirims extri- 
aioninon fatis litialia vera adcd fant4)pin. 
quaarti , vt intra paucos menfes hic tpintus 
ieis obtineri pofsit,Quod fl hicfpimus ex 
animalibus elieiatur.tunc inqait, capite vti 
BO dofdem tettise Diftioaionis.anunalis 
nominatur^ncx vcgctabilibus vegetabi is, 
exmintralibusvtromin.ralis.EtfimElixt 
ris confeftions fpiritus aniinalis alliimaiur. 
lunelapisanimalis dieimrififpintus tuent 
veeetabilis,Sc lapis nuncupabiturvegecabi- 
lisffi aiit mineralis fuerit, & lapis a minerali 
fpirira.mincralis denominations fufcipiet. 
Etboc eft quod philofopbi libi volunt , eom 
Iriplicomfaeiuntlapidem.fcilicetanimale, 

. y ! 



|40 TAVLADAN! 

Rfegetabilem &niinerale(ii.Quiegocognu 
ijiotiem non Gebro,non Arnoldo.non Kafij 
TjO Albcrto.fed foli Lulio acceptam fero.Ex 
alijscnimnunquam intelligercpotui.quid 
iibi vellet lapis animalis,q,cl vegetabilis.'auc 
jqiiidmineraiis. Arnoldu!» enim & pieriquc 
alij.quib. folusiapiSmineralis notus fuit Sc 
familiaris , cum nullam aliam Elixiris confi- 
ciendi viam notam haberent, violentamiri- 
jterpreiscionemhuiclocoattulerunt.&do- 
(cuerunr did mineralein , quod reveracx 
»nineralibuslapisconficiatur:animaIeinve 
JO, eo quod aniraatn , id eft tindurain babe- 
ar : vegetabilem aatem , quod more vegeta- 
tilium virtus eiuscrefcat&propagcmr.Scd 
iif c intcr{jr«tatio coaftaeft & vio!enta,vt ex 
Lullo infinitis in locis pacet.QuK autem ra. 
tioimpuicrilolimphiiofophos ad fpiritum 
faudis i vegetal) ii (bus, & animal ibus mutui 
dum : egoeam.vtaLvillodidici.cdoccbo. 
PermultiphilofophoruiTi.quibusnontanta 
ftiitignob ilium metalloruminaurumScar- 
gentutn vertcndorum cura , quanta iticolu- 
miratiscorpo/ishumani fouends&inftau- 
rand<e , cum f:irent aurum miris virtutibus 
ad conTeruandam incolumitatein , &adE- 
quandos humores a natura elTc doiatum, Sc 
expcrirenturaurumcumaquaargcn,viui,8c 
alioru inineraliumiiquaru.pertiicioiirsima 
(osici naturam concipcrc, exiftimaruni ft: 
rem 



AN.IMADVERSIO. »# 
fcm ouenim airequutafos.fi exanitnalib.;' 
!r„„tabilibasfatabribasaqu.sedacere: 
;„irent , cfi quibus aoru in liquorem potabl' 
&,cfflO eonferuafone na,»« fu. fal«b.r 
iimiredigipolTet. QaoJ tandjmfuntalfc- 
^aaei.&bocmoilo aiirum in iquoremla.- 
f„b«ri,nom , St a<J conferaandam hom.nl ■ 
torpotis incolomitatem vt.lus.mnm rede- 

|„™mpoub,l= „„nc»pa.. Et cnm a«mni 

lac via in liquorem tmocalTeM , pericnlom 

fccernnt.num hie llqoor aureus aj tranfrau ■ 

tationemmetallorum aliqmd ponVt, Ethac 

«perimt.a cognouerunt, Elhiirauream 8c . 

. „«n«ijm no minus fieri poffe cufpiniu a; 

nimaii , aw vegHabili quira cum mineral,. 

Hoc tanram inter eos fpiritus difcriinen el- 

feaocuerunt, qucd metalla aBione fp.ritM 

a„imalii,auKeg.tabili.liqua»,mfulpl.ar 

feuterramfoliatara fublimari non polTnnt 

niGeisad<iamrarg.viuum minerale. I oielt 

autera ex metallis, etiamBhoc modo no Inb 

limentur.Elixircoaci.Namredaaio metal. 

lomm in terram folialam non eft femper ns 

cefllcia.vt ait LuUus in vltimo fuo Tellame. 

to. Inter Elixirveri animals, vegetabile 8c 

minerale.hoe intereft.vl docet UUas m E- 

pillolafaaAccurtatoriaiqoiamincralecoli; 

citur cum aqua quadam m.nerali, qua! adep 

peraiciofi efl,vl intcriasfauipia . omnia vi; 
r y 4 



?4* 



TAVLAD ANI 



fceracorrodat,&prs'e"^^"^^'"'"ort5adfe, 
rat-Vnde fit vt aurum alchymicnin, quodfii: 
excorrofiais.hoc eft.quod fit per proieftio. , 
reiapidismineraiis.iiccorporihumanoper 
niGiorifsiinura.Qaofit.vtloannesdeRupe-" 
fGilTain confeitionc auri potabilis moneat, 
eligendum elTe auru Dei.vc il!e vocat, ideft, 
stimm a natura in inineris genitu. In atiima- 
Jiautein,ipquit,incerdumeftiummaniedici 
nacorporibushwmanis-.vifirpiritusexfan. 



guine 



humanoexirahaturaut exmelle. la 



vegetabili autetn lapidciipfe fpiritus quini^ 
EfTentiSjCft reftitutio iuuentutis, & confer- 
uatio corporis humani.ab omni accidsntaii 
corruptione.&auruperproieflioneiapiijis 
. vegetabilis conflatu, inqait, virwie bonita. 
tisvincir,8cfuperaEipfuiiiaurunaturale,jp- 
ntcrquintam E0cntiainvegctabilc,deqaa 
lapis imprsEgfiatur, quE in mudo infinita mi 
rabilia facit, Hsc aqua vegetabilis, eftriiui- 
num Sccceleft; illud mcr,ll:ruum,quod vbiq; 
LulIuspr£Edicat,8c,caiTi quoaurumScargen 
tumliquantur.rubeonferuationenatur^luj 
faluberrims,quafpoliantur,quot!cfi:unquc 
cum rpiritibus mincralium coliiquantur. 
Vnde & Luiius.hanc aquam vegctabileni 
intelligit,vbicunqueait,auriimSi:argentum 
JiquadacfTecmnreb.ra! generis: Licetenim 
JiEC aqua aliena fi[ a gen ere auri, fi naturam 
metallicainfpufles.inlioctainencuinauro 
Tyiiibo ■ 



ANIMADVERSIO. !4! . 
fimbolumliabet&affimtitcm.quodnoa 
minus quimaurumcorponhnmano lltla- 

Mem dici cauUkmr.eo lolo nom.tie quod 
tennir.fed ctiam(vl ait LuUus in libtllo Lo 
ci, Mercuriornm) <)uia M '^P"™?"; 

lo.cxqualibet « ekmentari , fme ammall^ 
feuvcBelabili.(eumiMralielicipotEft.Non 
mdaKlAureliumAogurdlum in 1.& 2.I1- 
brofiMChryfopnis.huicopinionifiiiem 
dctrahere.ScioeliamUnumLacinramCi, 
labtum ab bao interpietatione abhotrere, 
&alienamemi. SedAogurellus.licetilio. _ 
mi doaus fucrit, nnnqoam tamen Lai 1 
Jripta inlellexit. Nee miror (! id Augarel. 
lum latneiit,cura videara Arnoldo Villano. , 
viaoo , viro in hac re verfatifsimo , lapidem 
veeeiabileui nunquam innotuiffe. Laci. 
nius (licet vir doans Ct) non eft quod ml- 
retur , fi id haaenus nJVorit : hoimnes e. 
nim fumus , 8e falli interdum poOaraus. 
Quod fi is banc tern paulo accuratius ei! 
verbisUUi expenderit.fdoeum hacmre 
fuffraeatorera raihi (utnmin. Nam quum 
inenlfruiim mineralc nihil a^jnd pritaie 
qnert, quira metalla icorporea & denla U. 
laconditioneiuocare.&adrpiritoalemna. 
luriimreductte,comqu«metaUa 10 Ipititu 



^44 TAVLADANI 

verfa'Hnt elixir, certelcuminenftmumini- 
male vegetaHile,'eande]n metalloruiri in fpi 
ritumredLn5tionein,iefte ipfa experientia, 
przftare potsint, nemini mimm videri de- 
ber,fi beneficio mcnftrui vcgetabiiis & atii- * 
nialis.taetalU in elixir mutantur. Hoc tao- 
tiim Lcftoremmonitum velim. inter vegc- 
iabilia viri, inter aniinaliaapi.inccrmincra- 
Jiaargcntoviuoprimaiumdeferri, 

Sedvtadrem.vndedi^refsifiipnus.redei 
tnus : diluenda nobis eft paucJs riiperioriU 
la obieftio , qua qusrebatur, qHomodoin. 
terpretanda clTcnt verba Phiiofophorum, 
vbi aiunt.Lapidcm fuum in omm loco,&ia 
ommrcioueniri. Cai qujeftioni vtfatisfa- 
ciamus, dicimus cum Lullo, tres effe partes 
iapidis,corpus,anima & fpiritum. Et quo- 
tiiam fpirirus eft pars lapidis, imo ea pars, 
quKtoti lapidi nomen iinponit, & cuius be 
neficioreliqaK partes copulantur.ciim hie 
fpiritus in omni re tarn vegetabiii.quimani 
mail Si mincrali r^riaiur, & in omniloco 
inueniri pofsit aliquod vegetabile , anima- 
le,autinineralc:idcircoPKilofophilapideni 
fuu in omni loco,& in omni re reperiri fcri- 
pferunt. Vndefatisperrpicuumeft.quim 
pra;pofterd^taturhacamoriiate i] omaes, 
quiinde coIlignnt,lapidisformain,feutiQ- 
itiiram.ex omni re clici pofTe.cutti certocef 
fiusfit,clixins aurifici formimexfobau- 



ANIMADVERSIO. M» 

!■ q«torabeis,c=tfellet»nno.e:<alba, 
: ;=& vitellis ouomm, imd & ex.plls ca- 
pi°ishamaoi«:cp«ft.s.;&va=nmrmhtt. 
SMdi Kb™ tmawam au«a™ & arg=n. 
i„e(r=nonnullamtmauram:«p«nmurc, 

,im famum capiUorom humanomm , lu, 
fo«,>famargencibcaa=am,coloreq<J=aanl 
ii«oinfi=ers. Vidimus ==s ,p.,mn,fa, 
"iis inoleo tartarifubmer&m candMcm 
LeBdamargentcumconciptrt.Sedh^Mti 
aar* nJm minerales non Cnt.per conle, 
oucns n« mmlli«. cim etiam m .got P«- 
?MM.& abf.maMor, non font iUie,<pas 
■ Philofophi vjoanluc. Atfi eas inhis rebiis 
„on mtrant Philofophi , qttorfam .g.mr 
luiuSnodi rebus in clixiriis Ims vIuMr. Ul 
cam ego quod fentio.imo quod re! ipU iia- 
bel: Peraiulti Philofophom Arabum.polt- 
fluim meditioas fuas confeceraM.vte.s in- 
^elTum & penetrandl acametl conciharet, 
fmbuebant.feu in«rabaM(vtartis voca. 
buloviar) ea! medicinas huiufmudi oleis 
, cx.nimaliba$«x|>refsis . no" eumioiiMm 
vttioseret, fed ve penetrarei corpora Irani. 

muta„da.S< inftar «e.rs «■!»«" P<'f""'""''° 
&camoperali<inevo«runtlocerationem. 



j4fi TAVLADANI 

Qjjod teftatur GebeT ( qui in ca aliqaando 
fuitopinione, licet unctemrcfipueric) cap. 

21. libri fai , de Inuentione veritatis.iafcri. 
cti. cuius hEcfiintvcrba:Non dico quod 
hfficoleadent humiditatcm radicalcin mi- 
lieralem/fedfaluancutiftLiramicombuftiij 
he donee ingrediaEiir.Sc-poftcafugiuntin 
exprefsionc jgnis.vc alibi i nobis narrarum 
eft. Hiftenusigffurmanifeftdconftat.for- 
Iriain aurtvelargenriefFsftricem.nequccx 
veectabilibus, nflqueexaniinaiiLuselicicn 
dam elTe. Quod Cumitafic/tipereftvcexfo 
!is mineraiibus eliciamr. Scd quoniam tres 
fohtinJneraHumcIaffes.tres&fpeciesmein 
fe'mioeralia lapidea ( vt ^un:gcmmse8sfa- 
■xaom^ia)prlEtf^eamcdiafe^ minoratninc 
*aira (^ quoriarfi numero ftint fulphur.arfc-, 
jii'cum, argcnnim viuutn, talch, atramenta, 
fa!es,alutnina,tutia,anrimotiiuin,&reliqua 
xjmniamarchafitarum genera) poftremd L 
pfa meialla: idcirco videndum eft primo, 
numexgcttimisautquibafuis aliis corpo- 
ribus lapideis elici pofsit Hec forma elixi- 
ris aurei,vel argentei. 

CAPVT vir. 

aVod facili aflequemur & intcllige 
mus fi eas ratiooes rrutina h!c vta 
miir.quaiti librandis Scexpenden 
dis vceeiabilibus Sc animalibus vfi fumus 
Hail 



ANIMADVERSIO. MT 
Hicmimadeo ctrtatft.vt Minos nan- 

ffro»-«ricus,sfl.pisUleL,d,us. 
,dqoc».e>:«lifsimeh«omniaf»M«pl» 
Ldi.Hocigiwmobispcrpctnopropona- 

Lraenlre aueat ad naturam elixins.mS pn 
L m«allam:n=c ra.tallomficn, nifi ptlus 
„„aram urn folpk-'" . <1"*°> '■?'"" ""' 
conceperit, nee tale, quin Cmul fit minera- 
U Proindelketgcniml&reliquacorpora 
lapidcaCnl mineraiia .nunquam tamen eli- 
.iris formam attingcre poterSt, qmn pnus 
mctallicam natura indaant,nec eo vnquam 
peroenieni.nifi prius in proximam & immt . 
aiatam metalloram matenam mutcntur.flt 
eiim in prineipiis metallomm generandu 
namram alfeqUinon pofsimus, vt teftantnr 
oroneiPliilorophi,hinevelniax.m4collat, 
„os ex mineralibuslapideis neque melalla. 
nee pereonfequens elixir eonficcre poUe. 
Noneminorafeumediamineraliacxeutia- 
mns.&perlnaremns- Sedhsefnnt dupli- 
eia; alia eniin font magis, alia minus metal- 
iiseonformia, Qna: maioreni habentcum 
metallisaffinitatem.funtarfenicnro.ienau- 
tipigmentura, atgenmm vinum, antimo- 
ninm,tutia,& omnes alii marcliafits. Mi- 
nns antem afflnia font, fulpl.ur, talch, atra. 
menta,fales,8s alumina. Videamus igitnr 



j'48 TAVLADANt 
numeX magis affinibus cofici porsJt elijtif. 
Et primo antiraoniam excutiamus , quod 
ciim nondiimfitmetailum.fed marchafiu 
pluinbcacancum, in elixir tranfinnonpo- 
left, quin prius euadat mctanmn, & mecjUi 
diffinitione fibi vendicare queat. fit quam* 
uis in me[allum mutemr, perpecuo ta.ncn 
plumbeam naturam lapiet, cum lit marcha. 
fiia plumbea. Quodiiitaeft.cen^ciimna. 
rura nobis plumbum abunde protulerit.no 
eft (^uod in antimonio in plambum inutan- 
donosoccupemus. Atdicet quirpiam.an. 
t!monium,vt Philofopbi teftatimr.&ipfa 
docet expericRlia, a natura fuit ditaitum fiii 

- phureqaodam rubeo.incremabiliScfixo, 
quE funt condidonps fulphuris ipfjcs auri.- 
f ateor.id enim cxperius fum.Sed cum cm- 
faignobllitatismecalloruinficinopiaargen 
tiviui ,mundi&fixi,profeCtd ex aneimo- 
nio, cuius argentum viuum eft plumbeum, 
igoobile.Secontaminatifsimum.ncenonfi- 
xionis cxpers, elixir formari non poterit; 
Nunc de auripigriiento agamus , quod pef- 

' -ciultiPhdorophom decent eiTeproximam 
AriinmcdiaEam metal lorn matenam. quod 
Jicet ita fit, elixir tainfiintormacfoinepium 
el!e fatis conftat, donee metallum cuafcrir. 
Quantum adreliquas marchafiras attinec, 
cum cje in mctailum finr rnutanda:,ante. 
ijuiin in elixir :ranfire(jueatit,& nobis na- 
lurs 



. ANIMADVERSIO. H<7 

turacuiufuis generis metaila abund^ con- 
tulent,iiosbeneficioinetalloruexcuramur . 
ilabonbus marchafitatumin inctallicafor- 
n)ain ducendarum-Ret^^i excutiendum ar. 
aentum viuam, quod cum fit alterum lapi- 
5is exrremu.ncmpe iliudaquo fiimotus, 
profeflocumab e-xtren oadexiremamno 
pateat acecflus.nifi per media interieaa,ar- 
eemum viuum non po:erit promoueriad 
literum extremum: hoc eft.ad naturam eU- ^ 
xiris.njfi per intcrieftatn metailorumfor- 
inam: hoc eft, nifi primo cfficiatur inetalJS. 
QuodGeberfatisaperi^!ndical,vbidocet. 
Mercurium exnatura fua fogaci adnamri 
fixamefTeduccndum.Quodfi inmetallum 
priuscftrautandu.crgoaiatinplumbu.aiiC 
ftannuin,autES,aulferruni.autaurum,auc 
argentu.Atquinaturah^c omnia mctalloru 
gcneranob.sliberalifsicn^obtulit. Immu- 
ncfc igiiur i'mrius ab immenfis laboribus , in 
argeio viuo inmetaliii ducendo fubeundis. 
Ciiin igitur ea media mineraiia qus metai- 
lismagisiuntaffini*,nonpofsintobttnerc 
forma eiixiris, quin prius euadant metaila, 
quiio minus id afieqai polcrut eamcdia mi 
ncraiia,quK ab eo fcopo longius abfuni ,Sc 
quK metaiiis minus affinia funir'Si eoiiB id 
cuod magis videtur efle tale.no eft taie.pro- 
feftoneqi id quod minus. YndeneceJifario 
£onftai,hsEc minora miccralia,qu; IT: ctallis 



350 



TAVLADANi 



minus funtaffinia.peruenire non pofleai 
formameiixirisantequim eiiadant metal. 
la. quod ars prsllare no poteft , tefteRich. 
Angl.cap.io.fui Correct, cuius hec funt ver 
ba : Sed cjuiain capite prKcedenti deccrmi- 
nalutn eft,minora mincralia arcificialiter lio 
pofle fieri metalla : jdeo' propter raaiorem 
veriratcm, reftat hoc fortius prubandum. 
pritrlofic: Quia minora mineratiads prima 
metaliorummaieria.quEcftMcrcuriuj.no 
funtgetierata- CumautegeneratiQeotuin 
cum generations Mercunj priir.o difterat 
in forma, & materia, & compofitione: ideo 
ctlammetalla fieri non polTunt: quia vmius 
fpeciei vna eft materia prima , & fperma, ex 
quo generatur. Prima pars antecedentis, 
qua eil,minoraminera!ia ex Mercurio non 
eHegeneraia.patetperAnllotelem&Aui- 
cennam. Si autem deberent fieri meiatla, o- 
porterct quod primo tranfi ret in prima me- 
tailorummatenam: fed quia artificial! ter id 
fieri no poteftjideo metalla minus effici po- 
teriint,Et fie fecunda p^rs antecedentisfuf- 
ficienier patec, vtdcclaratumeftin ^r^ct. 
dcnticapite.Secundo ad idem fie: Qui a mi. 
nora mineralia principium artis artificiali- 
ter fieri non polfunt, quod eft Mercurius: 
ideo ctiam medium & fincm non pertin- 



gjnt.q^ 



Eruncmetallom.Sicinftura. Con- 



requentiacenet:<juianutriraemumi 



ihomi 



ANIMADVERSIO. J5< 

lie per ^enerationcm no poteft fieri hpnto, 
njii pWus vertatur in fperma. Proindecairt 
«equeexaniiTia)ibus,nequeexvegetabil|- 
bus ncciue ex lapideis aut etiam medus im- 
neralibus elixir confici porsit.nifi prius du. 
citur in formam metai!icam,fupereft,vt to- 
[ametalla fint propinquifsiniaartisprinci- 
pia Scartiitcium ^ metallis fit aufpicanduin^ 
Sedcum fex fm: metalla.reftat adhucco- 
gnofcendum , num ex omnibus , aut exali- 
QuibuS tanciim, & cxquibus tandem fit £01* 
mandmn elixir aurcu&argenteum.Qaod 
vtexaaifsim^dircutiatur.afTHmendumeK ' 
nobis illad Arnoldi,capite 8. fui Rofarij ini- 
noris fcriptutn.fciiicetelixirmutans igno- 
Hliametallainaurum & argentum,mu!td 
magisdigeftum&mundum c0e oporierc, 
cuamfintaurum &argentum. Quodfiiii 
eft, cert^ neceffario colligendum eft.nuU 
kmrnetalUimpofletranrire in elixir, quin 
prius fuerit aqui^ digeftum, decoftum 8c 
mundiim.acaurum&argentum. SednuU 
lain reliquoruin metallorum tale eft :_ nul- 
lum itaqaemetallum elixiri squ^vicinuiii 
eft,ac aurum Stargcntum. Quod auterei 
nuilum reliquorum fit squ^ digeftum Ss 
> mundil.id ex Qebrofuperiusnotifsiinum 
fecimus. Quodfiquishisnon eftc«>ntcn- 
tus.fciat completatn deco6iionem, dige- 
ftionem & mundiciem efle caufam effeftri- 



f52 TAVLADANI 

cem nobilitatis metallomm. Puritas cnim 
mercurij & rulp!iuris,& fixio eorundem, 
quEfic psr macuram digeftionem, eft caufa 
perfeflionis aun & argenii. Quocirca (1 ali- 
miod reliquorum inetalloRimsqu^rauQ- 
duin & decoaum effet , ac aurmn & argen, 
lum.elTetperconlequens xque perfetiutn 
metallum.Quoafi squeperfeaumraaal. 
15 oporteret tgitur vt a^u & reuera clTet aa 
rum aut argentuin.alioquicoruperfeaio, 
nem square non pofTet. Ciim igiturnd- 
lain reliquorum iitxqu^ digefttim&mnn- 
dum,rcftat vt auram & argentum finielixU 
ri viciniora.quam reiiqua metalla. Et ciim 
tranfitus fieri non porsit ab extremo ad ex- 
iremum nifi per inreneaum medium,&nul 
lum metallum pofsit tranfire in dixir.nifi 
priusfitEqu^inundum&digeftumacau- 
rum & argcniunn:hinc cert^ manifeUe con- 
fta:,nulltiin reliquornm quatuormetallo- 
rum elixiriB formam attingere poffe, nifi 
prius verfum faerit in aurum vel argentum. 
Meriio igimr Piaro fie ait: Licet aiiis meiaU 
lis vti pofsis , tamen eius non indiges, cum 
ex eishaberenoo pofsis fabtbntiamillam 
mercurij & fuipburis temperatam &mun- 
dam. Quid Ci eis vti volueris.neceflarmm 
eft, vt prime conuertaseainfimilitudmetti 
duorum corporum perfeftorum.quod nun 
quamfiet,donecSol&Lun2invnocorpo. 



ANIMApVERSIO. i« 

„„do ipto Pl«»"i' t.lhmon.o « null,, 
„,(.llo iznobili forman pofsit eljxir, qoiti- 
!,u' lluame,aliumbeB.5c,oelixiriss:^ 

„,„,,«! irgcntum. N« citr. ral.ontm id 
Ji.it Plato . Nam C foniiacllxiris aurei vei 
"'„,ei(,u«:=.ila,cumsbe„fioio.lix,( 
„,=.m vd argenlMra confer! „ati-,ra,BJ« 
Sitomo.Ioue, Venere, aut Marte die. pol. 
fet necelTario oporteret earn formam eis 
in.'fii.alioqni dkendum effet, rem at^oam 
ibi rcperiri.&perconfequens [bielle.vbl 
non elt.Qyo^ aulem auri torma vel argenu 
etfearix, nihil boru (jLiataor metaliomin- 
(it hinc patet:Cuicnnqi metallo forma auri 
ve'l atKli eSiarix ineft.ia aum vel argentu 
,(tae'(rencceBeeK;oaquicquidpr;duuefl! 
fcrmahominis.homo eltbrm. brum, plan- 
tit planla.lapidis lapis,& Sc in reliqms. Eof 
na enim cll.qof dat elTerei.id quod res ell, 
iqosiilinomenadfert, fequaabfentetes 
ilk defmit elTe quod prius erat. Sed neque 
plumbum , neque ftannum, neqi aiS, neque 
ferrum acta eft aurum aut argcntum, cum 
nonhabeal pafsiones Sc proprietates ann 
vel argenti ; igitur nullum horum quatuoP 
merallorum eft praidimm forma auri velar 
genci. Atqui folius forms auri proprjum 
«tt, in materia auri (qua; omnibus metalbs 



,54 T A V L A D A N I 

communis eft) aurum generarc&folhs 
forms argent! argentum efficere : proindo 
cum h* ^rmE foli auro &c argento iiifiotv 
Bianifeftum eft,nullam aliam rem fub calo 
effe, quE hanc proprietatem {Ibi vendicarc 
qucat, donecfummus ilie formammpares 
& eenitor.ordinem, quern femel nature in- 
uioiabilireligionc oti;eraandumprE«pit, 
fua poteftaie immenfa reuocarii: , immau, 
rir,&penitusinuericric: <juodnuilo modo 
fperandum eft, cum fumma ilia fapiemiain 
fuis legibus femcl latis , perpetui fibi con. 
ftet,& fui fit femperfimilis. Rede itac];Lul. 
Jus.'cumfic ait :\'binatura dcfinit.ibiars 
incipit. definitautemin metailis perfeciis, 
inquic.Si maxim^ in Sole, quia perfectus 
cft,& a namranon poteft recjpere altiorem 
gradum. igitur ars a Sole & Luna tantjuam 
a medio.per viam corruptionis exordietur. 
Natura.inquit.nonpotuitperfeliunclapi- 
dem facere.fed mifcrta eft arti, cum talis re- 
liqucrit raunda.vt ars eafobiiliet, 5c ada- 
pter, pro forma metallori imperieaorum 
rranfmutandorum.Si ipfius mercunj vulgi. 
Exhisitaqucfatisconftat.formamelixins 
■ in aurum metallaignobiliavercentisabau- 
ro.in argentum veto A folo argcto muiuan- 
damefle,nuliamqocremfabcceloexitiere, 
feuanimalcm,reavegecEbiiem,reuminera. 
lem.ex qua forma auri vcl argenti efteflfix 
^ elici 



animadversio. jjj 

,lici pofsit . nifi prius in aumm , vel argen- 
lum ea res verfafiierit. Sed quorfum tot ra- 
j neshuc adferuntiir.ciHnhKCade6clara 

[oc'KCUtire.inmeridiepalpare.necmmas 
fenfuegerecenfendusfic.quaPhilofophuS 
ille.qui niuem negabat efTe candidain. 

Caput vU'mim- 

REdeoigituradte.Bracefchcdociirsi- 
me , Sc quanta cum' humanitate pof- 
ium.oro te,& obteftor, vt opinioncm 
iibmferreamdeponas.abiures.&rerpuas, 
eamq^ cumaurea & argentea veritarc com- 
mutes. Nee eft quod timeasignominiofum 
tibi fuiurnm,fi pedemapnftma opinionc 
retuleris . Ignominia: equidcm & oppro- 
brio tibi verteiidum cflet fempiterno , Ci ve- 
riiate cognita non refipifceres.Non eft pro- 
brofum.Bracefche.interdumcefpitare.pr^- 
fertim in lubricis & arduis rebus.Propnuin 
enim hominis cftlabi , errare , imo &in re. 
bus facillimis.tefte Ariftotele.fepe halluci- 
nari & CKcutire.Quod fi Pliilofophi oinnes 
hocpropriumhomitiiseflefafsi runt,necfe 
acommuni lege immunes efTc docuerutit, 
agnofce qusfo Sc tu,huinani abs te alienum 
nihil efle.Vtinamquotquotfumus in terris 
homines.fapientemillumSocratcm nobis 
■ propnereinasimitandum,quihocfoIono- 
z J 



35^ TAVLADANI 

mine fapientifsimi nomen afTecutus eft, 
tquod fe lioc vnumTcire ingenue j-ra^dica. 
ret,qu6dniliil'Circt.O quamfclicifsimeha 
berent res humana: , (i Pythagors doftrina 
inter nos locum haberet, qui primus Sophi 






jrralihon- 



ptani,arrogans,ruperl)i]m,ac foHDeovin- 
Jicandume^!iorrLiit,& Phil ofophi nomine 
concetos eiTe dcbcre homines docuit. Non 
lepudeatigiturrefipifcere.Bracefclie, oon 
nucieatquEfo.abhacfallaci opinionedifce 
dere. Sedpoterisiumiliiobiicere (&meri- 
to certe ) quid de me ipfo fentiam: aum mc 
aliqueniHermctcm.num Argum,nLiraerro 
ris immnnein eile creda;n . Dicam certd 
quern nie exiftimein, Bracefche , non msn. 
iiar,& rem ipfam ingenue proficebor. Ce- 
cusfam.ni me homineni eile vJdeam: quod 
fi homine me efTe experior, demens fim de- 
ploratus.ni me no iyncem.fed noftuara; no 
Argum, fed exoculatifsimam talpam eile a- 
gtiofcam.Quodfiiiacin parte philofophiE 
non nibil lucis affecutus lum , eius ne api- 
cem quiiiem perfpicacitati mentis mes, 
(quam vel in ipfo meridie (ingulisdiebus 
Cfficam experior)vendico: fedidtotumdi- 
uinE maiefiati,quiE meindignumhocdo- 
nodJgnarae{l,acceptumrerero. Quodnifi 
coeleftisillaMineruacEciTduladanimirer, 
ta fviiflet, aifi caieitisMercurijintelligen- 



. ANIMADVERSIO. J57 
,iafc>nccogriitionem mihiinMLITct; hoc 
,» „iC dimnus & aJorandos Spmus r.- 
Jii; folRoris fui men.em meam ,1 uftralTet, 

Lo veriarer , fed in profund.fsimam a. 
llnusm voraginem eorrmffem.viKie min- 

L lu, qaalis ego ipfe Cm. Depinxit enim 
mihi Deus in te diuinum illud oraculum, 
Nofce teipfum . quo admoneor ne infole- 
fcam nequidlaudismiliiarrogem.nccor. 
nuaelTeratii, fed vtconditionem meam lup 
olexagnofcam , demiltam criftas , & m mei 
5dc*oneco:luin Cifpiciara. Deniquevt 
in eonfefsione caicitatis ineie difcam, o. 
mnern laudem diuinl maielljti dcleren. 
' dameffe.eiqneraentemtcneficiormnme- 
moremefleiramolandam. Ncc aliummh. 
„m aliqnid lucis nobis Dominus nnper. 
tit nil! VI iniferi morales catcitatenoftram 
inde agnofcentcs, in genua procumbamus. 
terram lambamns,& earn in cuius oculis 
vel ipre Sol eft tcnebrofifsimus , fulpicia- 
mus.adltliremur.Sc adoremus. Sed vteo 
redeam vnde Tarn digrelTus.depone quajlo, 
banc opinionem fcrream, Bracefche, com- 
muta earn cum aurea, Stlubcns pabnodiam 
cane. Quod fi feceris (milii crede) nomen 
tuum alioqui illuftrc & glorioruro , nmlto 
lliagis apudomnes doctos commendabis. 
?- 4 



|5S TAVLADANI 

Quod (laliquiiiifaose mentis fioininesfuta 
ri funt, qui ta fcrrum cum auro commutan. 
lem , & k priftina opinionc pcdem refcren, 
tem aiifint caluinriiarj,fciant ipfi.tc fingula- 
ri&perpetualaudeapudomnesproboscu 
mulatum in , quod laborum luoru meffcm 
incomraunem&publicamftudio'ormiiv. 
tilitaiemliberalircraiiuleris. Adferantipfi 
Aia.fiquidpoiTunc, 8c nonmordeant:con» 
gredianttir fi audent,& tionlacrentiexpe, 
riantur vires fuas , & fenrient non omnibus 
datum effeadire Corintlmm , Quod (1 peri- 
latiszelotypiaeo me tuierit.vt aliquij ,. 

crius,quamparerat,dixerim.humanitatein 

warn cxoracam cupio, mi obferuandifsi. 

m^Bracefche, vridmihicandoreignofcas 

Cjiriftiano.tibiq; RobertumTauladanijin 

frarremfideliisimutn&obfequerjtit 

Ainttm in perpctuum pro. 

iniitas. 

F I N ! 5. 




?f9 

DIALOGVS VE' 

RAM.ET GENVINAM 

LIERORVM GEBRI 

Sei^^Um exflicititi. 

DAEMOGORGOl^. CEBER. 

^ALVK magniMahutnetis fa- 

f- pientifsimenepos. Geb. Sal- 

rJuumteaduenificgaudeo. Sed 

- wl <1«*'^*"^* ^^ ^^'" longinqui iti- 

-_ ^neris:" D?in. Naturalis &in. 

nata cupiditas indagandi & cognofcedi pro 
fundifsimanamrKftcreta.quEdiainamen- 
■ le ex abditifsimisnamrse arcanis crura, per 
le dofti* quidem& ingeniof^literistradiu 
{unt. Tanta verofermonis obfcuritate con- 
{■cripta,vt etixai podt graoifsimoslabores.Sc 
iinguIaremftudioriiinafsiduitaicin,advem 
feniampenctrarc.Scaniraituiioientionem 
coiligere haudpofsim-Quamuis multu tern. 
pons,advirUemvf<jueEtatcm,bonaexpar- 
K.inhisrebuscoiifumpfcriin.&incuoluen 
dis tuis fcnpiis ferexxxv.annos trafegerim. 
Quare iamolim apudmeconftitulumerar, 
orbemterraruminibiperagraiiduin.vt tan- 
dem obuenJretvirfapicns.cjuibacdimnam, 
fcci'etirsiinarai^ae naturaiis Pbilofophi? par 



jfio D r A L O G V S 

(em ita teneret.vr me facile taprofundx co-' 
gitationispolTctfacere participem. Venim 
in h-ac raea peregrinations infinites artifices 
aadiebam.temerarioaufaaftli-ittantesTein- 
tentionemtuam&veriisimmn fenfmntuo- 
ruin fcriptorum ad vnguem cognouiiTe.prK 
lerlaborem tamen & graue diipedi-jm nihil 
peniws confecutos.Dinnem cuipam in te re 
ycientes. Ego vet6 ex finguhri amore ergi 
re.qaem Temper coiaireaerenter.&inagni 
feci , & famam Sihooorem tuum defendere 
non dabiraui, contra impudcntirsimorum 
aetradatorum futiles ac inanesoblocutio- 
nes & morfus. (Scieba enim.te ceteris om- 
nibus, qui banc fubtilifsimafecretioris phi- 
lofophiE partem aggrefsi funt.cum apud ve 
tercs.tum recentiores, ab omnibus ver; phi 
iofophi? itadiofis pr^ferri) inde captus fum 
mo defiderio vifendi le, & coram de bifceje 
busdiffercndi.meaiterexitalia.hucinPer. 
fiam deflexi, maxima, vt apnd te impetrare, 
Vt me in confortium &: numi,*rum tnorii di ■ 
fcipulorumrecipercnonrecufares.Tantuin 
enim apud me difccndi amor & Radium pr^ 
«a!uit,vtnequeitinerislonginquitasne(ii>e 
tot pericula fubeunda.abfterrere raepoiTe 
viderentur, fed former h sec eonte-nnenda 
putarem. Geb. Petis fane honefta, deli- 
riumquetuumgenerofi animi certifMrnum 
indicium eft. Quare non grauabor, te &in 
difci- 



D * M O Q d R G O N. )ii 

iiKpolorom &amicorm„ meorumnims. 
rem recipere.Fecsris amcmrem hand ingra 
,im mihi.n coram rationes, qui van.s oblo. 
Ltionibusmes jllimationi detrakereftu- 
denr.indicaueris. Dem. Exortaeftfape 
■ orauis vcrborum concertatio inletnos, Ice. 
Latoscii tns famai & nomims detraftores. 
i ,e accrbi accnrabant & vitaperabant.ex 
iriptis tuis ft dclufos & deceptos, lupplan- 
t.toscioeprsd!cantes,qaodmh>nefen«n- 
tiam in promtiio libri fiimms pcrleilionls. 
fcrip'ftrls:!?erDemii,ciuifecuiidumhuiicll. 
brum operatus fuerit, vtfiim fincm huius ar 
tisliadinucniffelltabitm: His verbis fiden 
tes,masimcadduailral,vIncqilabori,rum 
ptui,amtemporiparcerent.omnia,vtaiunt. 
ex libri tui inftituto operantes . tainen nihil 
vnquamconrecutos.prajtergrauifsimamre 
■riim fuarum iaauram , & teraporis 8e labo- 
tis ditpendium. Etquod grauius fertmt, 
nommis & fams iaauram fecifli, omnibus 
ludibrio effe, cum digito , »r in jjucrbio eft, 
fubnotari.vtminim^tutoauttranquiilein. 
tercKteroo homines conuerraripofsint auc 
audeant. Hac ratione cxecranrar.maledU 
cunt vituperant.flc contumeUofis conuiDJS 
fpargcndis nullum 6ncm faciunt, falfannm, 
impoftorem.ac homincmverfutum,falla- 
cemquc te clamicantes; cui id vnum Temper 
cordifuerit,vtijuamp!uriinos faceret cum 



j6i D I A L O G V S 

rationeinfanos, Geb. Qiiis,obfecro,adeo 
diuinus & fapiens inter homines vixicvR. 
tjiiam,quifccleratos&maHgnosnonaliqm 
«x parte offenderit:' D^m. Quidautemdi 
cis.de inuttis fapientifsimis,& vitx iquafiin- . 
cii!patK,c]ui in code errore verfantur:' Geb. ■ 
Scriplimuslibro i. capite 7. faming noftrs 
HancartcmindiuinapotentiaDei.quicam 
fubtrahitautUrgitur cui vult.feruari.qui 
eftglorioras&lublimis,& omniiufticiafe 
bonicate repletus. Ad hffic adiecimus Quoqi 
incalcehuiuslibri.hancartemwoscoartifi. 
ciotradidifTe.vtanulIointelligiporsit.nifi 
cat diuinitus datum fit.aut a nobis, <jui eitn 
tradidiraus.inhaccdoilus. Djm. Quid 
opuserar.eafcribercautpublicare,qufane 
mineinte!!igerentur:' Geb. Infinequarti 
libri apcrte oftendi.mc banc artem tradidif. 
fe fermone ciaro & aperro prudentibus , Sc 
huius do£lrinsfilijs,vtdiligentes artifices 
earn facile coprehendere & inteliigere que- 
anr.lgnorantes vero admonui, vteam fiige. 
rcnt,tanquamip{iSnoKiam,inimicaiti&mi 
xim^aduerrsriain.quE facileadextremam 
paupertatcm rummarnqnemiferiam perdu- 
cat Si tarn fideliae pa terns; admonitionino 
credut.vel earn nihili faciunt.iniquenosac- 
curant.cumomnis error illorumignoratiK, 
& prsfumpCioni potius imputandiis (it. Er- 
go fi adinopiamScmifcriaifti redaftifunt, 
noftfi 



D iE M O G O R G O N. j6j 

noftraeiilpafacium minimcputato.Nainii- 
Iro i.cap. 5, dilcrtis verbis oftendimus.vili 
precio(i5artisprincipi3eognouerint &ea, 
flU2:tra(iidimus,rcft^inteilexerint)aapcr-. 
.leaionem inagilUrij peruenire poffc. Quid 
J,ocaiiadeMu^mfi<ielitercomnionefa«- 
|,j,^,tpeci3niamruamcu(ludirent,&n6prK- 
fumpU.ofivaned,lapidaret-VtV.r6ea,qut 
tradidimus.rea.* inieUigant.necelTe ei\, ler- 
inonem huias doarins. non ex uuda liters, 
fed altiori indagatione confiderarc,& ad me 
aullamfenfusailegoricipeneirarcmenteia 
que Si intentioneinnoftram.hinc inda di- , 
?perfam,8idataoperaimprobis obfcurata, 

. & vciaram,magna iiiduftria colligerc, vE ran 
dem ad veram cognitionem principiorum 
nature &amsperiienJant. D^m. Si tua 

• fcnpiared«intelligo,natursprinci(>ia,hu- 
iusartisquoq; principiafant. Scribiseniin 
eapite 9.quarri libri.te poll dcterininaiione 
pi-iiicipiorumnataraiium.etiamdeprinci- 
pijs huius artis verba faaurum,& P-""^"i^- 
timloquendo , denamralibus metalioruin 
principijs.Cap.12. iib. primi, dicis,principia 
naturaiia.in opere nature fpiritus efle feie- 
tes.&viuamaquam.quametiaficcainacjua 
nominari concedisHxc eadem verbafcpe- 
lUTitui- vltimo eapite lib. Inueftigationis ma 
gifterij.quo loco concludisjapidem noftrii 
cffe fpiritus fostetcs , & aquam viuaro.quam 



j54 D 1 A L O G V S 

eciamaquamficcatnrcfle dixerimus, Er^o 
cum principia naturalia metallorum , etiKm 
artis principia fint , neininem puto ambige- 
re.cxreflacognitioneprincipiorum naiura 
Uu.etiain artis principia polle inueniri. Qua 
rerogo.vtcertoordiiieiTiihinaturalia prin. 
cipia demotiitrare velis, vt huius magifterii 
principia,mihi quoq; liatit manifefta. Geb. 
Ethocrequiritinaxim^doctrinKordo, Pro 
pterea fcripfimus in proa'inio primi libri, 
eos.quiprincipiaiiaturaliainreipfisignora. 
uerinc, mukum remocos elle ab arte noftra, 
cum vcram radicem non liabeani, fupr^ quj 
intentionemfuamfLindareporsinc. Lteode 
libro.cap.j.fcripfimus.cum, L;Llinotll^abue- 
ri^ingc^ilImn3tllrale,& animum.ingeaiofe 
& fubciliter pericrutantem principia natura 
|ia,Sc natura; fijiidamenta,& artificia.cju^ na 
turam ailequi pofsint,m lure adionispro- 
prietatil- is, non iniisnturum luiius precio- 
fifsim^ artis 8c magifterjj vcram radicem.Di 
ligentcrigiturconOderandum.principiorij 
naturaiium metailoruin.tres elTe ditFcretias. 
Sunt eniinquidamr cmotifsima, alia rer.io- 
ta,& media mineraiia,& tenia differentia im 
mediatorum, D^m. Uiftinct^ banc tripli- 
cem principioram difterentiamcxplica.vt 
omnem natursordinem,procreandis fitie 
generandis mstaflis exquillte comprehen- 
dam,& nacurain artiScio aliqua in parte niu 



pyEMOGORGON. 09 

taripofsim. Geb. Tameifi remotifsiras 
nietallorum principia & radices(feciindum 
operationem Hermetis) quatuor elemcnta 
ere(!iinmr,aEtam€cu!r.deriominatioexpr3ef ' 
dominance tiat.ininimi dabiiandum eft-, ter 
ram,aqu£Commistam,V£mmpni!CipuLn 
^faiidamcmuroefTe omnium n:ineraliiim, 
idem affirmanEe Ariltotelc 4.Mctsor. Qui 
tradidit.Metaila.quKljquercuntaut fundii" 
rur i^ne , originem habere ex terra & aqua, 
cjaod ;.Metsor, libro quoque confinuat. la 
iiacrsntentiafequunmrAriltotele, Auicen- 
na.Albercus Sc S. Thpmas, in iibris Minera- 
liu'in Si. Metcororum. D^m. Admodmn 
delldcro irtelligere iam & cognofcerc , quo 
paftoterraa4U5conimixia,ininecallutranf 
mutariautconuercipofsit. Geb. SoiSco- 
mnes ftelia: cum fixK, turn erratic^ , iumine 
iSoIeiuuluato.terramafsidu^ percalefaci- 
nm:,fupr3,infra,interius&exterius,circu!a- 
nipforiiinmoiu.radiorum reuerberaciono 
&lubtditaie,pr£epotentcquevipenetrandi. 
Quumverci omnisres combuftafiueexco- 
&i facile corrupatur & tranimutetur,& cor- 
ruptio Villus , alterius generacio fit, ncccfia 
eft.terram aqux commixtain,& longo tem- 
pore fie esufl:am,Seinde tranfmutaiam.ian* 
(iem conuerti in aliam naturam terream. Ita 
videmus.iigna&lapidesfortitcrexufta.in 
cinerem&caicemcoiJiieru. D^m. Terra, 



^66 D. I A L O G V S . 

fic cxofta, in t^uam namra terream tranrtna- 
tacur:' Gcb. Conu-eniturin terr^fpeciem, 
aliquidfiibftantisfalisaut aluminisinfeiia 
* bens.ld enim experianiia doccmur. Percipi 
muscnimcinercs.caJcem.rudorem.vrinam, 
& maris aquam. Sole exccwSam , falledincm 
in fe contincrc.Proptssica diximus in princi 
pio Tefta!ncnti,cx omni se adulh poOefieri 
hi D?m. Qviono!i^inc^pc;iamrvdg9 
iftud mum Tal, in hac terrific exufta,occuU 
tatam:' Geber. Vitriolum vulgo dicitur. 
Dfiii. Oho.gencraturtgitiirmecaltaexvi- 
trioio:' Geb. Itafan^jexvitnolo&fulphit 
re omnium mciailorum tit gen eratio. Dcm, 
Quomodoapprobas hoc.vttibi fidemha. 
beam:' Geb. Certumeft.omnemreminici 
refolui,ex quo compofiiaert.Quarcfi metal 
la in ipforu priorem materiam rei'sluere no- 
fti.haud dubii^ reduccntur in vitri&l«,quo<i 
■ ctiam aquam ficcam vocari diximus.X'roptff 
rea in lib.Inuelligationis.capite deVk-riolo^ 
cerco aftirmauimus.a diuerfis metal^i^s dU 
uerfasvitrioli fpecies feparari polTe.nabis: 
maxime vfui futuras, & in operaiione haius-- 
artisfumm^nccclTarias. Illud idem conSr- 
mauimuslib,}. cap.7. Dcni. Mihividetua- 
(I't ingenue fatear quodfentio) intuis ver- 
bis baud parnam eOc contradictione. Geb, 
Quam mihicontradtctionemnarrasr'Dein. 
A.ultis locis tradidifti,flcfcriptis tuis alfiroia. 



ri^MOGORGQN. %67 

fti/ulphur&argentumviuum omnium me 
talloram vera eire natiiraha printipia, cjuod 
nunc virriolo tnbuis, h-jc facit meiion parii 
fufpiciolum. Cieb. Argenm viumn& ful- 
phjr,non<;iT"!;meijil<irurn prima principia, 
fcffiticnicrprob-iuimuSjCap.iiJib.i.Eumlo 
cumfirsddintcliigis.cognoices.memanife 
ft^rradidifTcJiEc in lua natura minimi vera 
prir.cipiam-t'lloru.feiUIiudquicJdi.quod 
fequilurexalterationefubllantiKeorumin 
radlcetiataraliaidfHbitantiamrerrea. Dem. 
Obfcuros efthic iermotnon inteliigo. Geb. 
Memiriiftibafitldu'ji^jnedi.vifieiam, terra 
iquscomir.ixiaiTi,rad;ce e(re,& fundainen- 
tum omnium mctaliorumf D^m. Memu 
iji. Geb. HKcauteeorumaiteratio,in!ub 
lliintiajnierream,min!in^fitin ipfaeffentia, 
iucfubftantiaCi-iiphuris, aucargenciviuico- 
munis^fed in ipforuin radice, ftilicet, in ter- 
fa,aquxcommixta, percalorem mineralem 
&ccelefteindcco:"ta& tranfmucara, vtfatis 
ipen^ oftendimus. D?in. Nunc , fi libet, 
ctiam demed'js miiieralibus,& prLncipijsre 
morispauca rtfer. Geb. Medium minera 
le, ex qao omnia metalla & argentum viu3, 
JcMarchafita & Antimonium gencrantur, 
eftillud ipfum vitriolu, ■rjuod in terra, aqufi 
commixia.fiae decoda & exufta. occulram 
elTe diximus . Et cum mctalla reduci dcbent 
inipforuminaceriampnmaiii,hoceft,Quan 



jj8 D I A L O Q V S 1 

iopropms aJ namrammetal'icaiti accede: 
r-ponlintiadnaturamvitnoli & fulphuris 
reducenJa f»M- D*". Quareex itto ,i. 
triolo tnetalla magis generantur.qnam ex a. 
liofalpWreaiitalumme? Gth. Qu.ama- 
eisWphure.imcll.»ia"l'ne"l"oamripro. 
Pius accedit.Exca;letb milLixu.ipfms vurjs 
Lonae iiabilior & promptior elt.vt cpnaer 
u,„r in metallu™ .'»."'™»'°" ^^ P'7«- 
uente loco mincrali.lalpli'Jte & caloretufE^ 
cientc. V,m. Qoemm.hi locum l.i»cr.. 
lemuarras? Q'heT. Saxumm quo virtus 
minecalis iodurandi Sjfixandi conrinetur. 
Dem QuseiihaicvirtusmineralisrOcb. 
Virtu's haiC coileftiseft.poMaatemhabens 
procteidi me.alla.occultata ra certo fulpfcu 

ieloto.&C""'?™'"''""'''- .P''"; 
lorn fulpSmr.qnodloIum&lucidomCt, ego 

nou! Geb. Animaduernftmealiquando, 
arenas & faxis.qnai ex terra eruuntur, <]uif. 
dam lucentes fqnammulas interniixtas elTe, 
argentoCrailesf Uem. Amraaduerafc. 
piSsfedcredebain.fLibftantiamelleargentl. 
Gcb'. Erras .Sulphur eSr.natura lomm , de. 
coclumque.Sc pro pane fixu,n,habcnsml_e 
naturamfplendorem&furionerametjllici, 
finehoc metallagcoerari nullomodoque. 
unt.Vbicunqueveroincor.aaou„dauent, 
ibiger,eraiiturmetalla,ideratc!»nteAlhet. 
toinMeteor. Dsm. Nafcitonsiturvitr,o^ 



D^MOGORGON. ^6^. 

lum inter faxa :" Gcb. Mininie, fed in ter- 
ra, D?in. QLJOir.o Jo intrabit igitur faxa, 
irt ibidem-inucniat diftum ft-ilphurjotumr 
Geb. Montes metaliiferi.in profundo non 
fiintpeirofi , quemadmodutn infaptrlicie. 
QuareiTiei^ibcicumfodiendo terram &ala 
jiieninL:;-niunt,rci!icetvitrioIu,rondcfcen' 
diintaki'js.fedcasmineraSjfiijeiTieialiive- 
nasrelinquunt.Sciuntenim.ibimetailadcfi 
cere. IdeinalferiiPlinruslib.;}. Acciditta- 
inen.vtaiiquandohaud longcabeiafmodi 
venis.iiuemjnerisdeficienlibus, aliK, quE 
meialinin habeant.repcriar.tnr. Cum vero 
exnattifJE operationibus (quemadmodutn 
iib.i.cap.lj.apert^ monftrauimus) fufficien 
terprobarepolsimus.foiuminodo eas res, 
quKnaturamfaliiS: aluminis hafaent,&fi- 
iniliuin,t"oliibiiesefle,manifeltu!ri er!t,etia 
noftrum hoc viirtolum, per caloris fubierra 
neivirtntemfolui poffe, quodlolumm du- 
plicemfuraumexha)ai:(i'i:lib.i.cap,i2,djxi.) 
Quia ca!orcominixtibi!is eft, & fortifsiiitd 
vnic.iigar & compingit infiinuifubtileter- 
reuin.&humidumaqiieuminaiceiTidigefta. 
CalorveroctEl;!iis,proruanaiurahumidii 
aqtieum fubtiie attrahendo/ubtilis terrei c- 
tiaraaliquidabducit. Quod Ariftoteleslib.- 
5.Mcteoru his verbis affirmauit, cum dicit: 
Quodvaporhumidus includens, & vapoC 
ficcus inciufus,fimui furfura eleuanmr.id e- 
A * 



370 D I A L O G V S 

nim sccidit , vt Galenus Sc Auicetina'affir- 
manc.yier calorem e!euan:em vmira acqueat 
tcrumvaporem. Quiafe^nper ccmmistibi- 
Jiseft.&inotunicaufatvniLiScfrsntisiner- 
fcnciam altcrius.Ifti duo fumi hue vaporesi 
PhilofophisfLtlpiiurSiargentum viuunuti- 
capantur. Cum vapor tcrrtus , fubtilis, vn- 
ftuofus.&aiiquatulumdigcltus, fit materia 
cffentialis fulphuris. quamuis nos eum Arrts, 
nici nomine appeliauei'imus-Huiitidiimve. 
ro aqueum, vifcofuin , Sc icrreo fiibtili com- 
mixtuin,mareriaprox;mafitargetiviui,hoc 
affirmanteAibcrtolib.;.d:M:nerdiibus,ca. 
pite4. D^in. Confluuntiginirinmetallo 
rumgenerationedu^ fulpliurisfpcciesfcrli 
cec, lulphur ex vitriol o re<olutuin,Siilli.id,. 
quod fulphur lotuin dicis,iniientvim in Jax-s 
&iocominerali. Ge'j. Cap.ii.hb.i.adcal 
cem dixitnus, naturalia metaiiorum princi- 
piatriaeire.fulphur.arreiiicmnScargentiim 
viuum. Dc his duabus rolphuns fpeciebus 
]ocutuscitAuicenna,inlib, ueMineralibus 
atrainentinomine,dicens, Atramentacom- 
pofita efTe ex fale,fu!phure,& petra,&c.Qiie 
adinodum vero vitriolo coininutii pannum 
tingirur.itafimilimdinequadamliKduEErul 
phurisfpecies.li'-men&tiniaurafHntmetal 
lorum. Quare nihil erraueris.modo vitrio- 
Ja.fiue atramenta nuncupaueris, H«c caufi 
«ft, quod fupra diximus , ex metallis iin. 
perfe- 



D jE M O Q O R G O N. J7i 

..rfeais , ■Ji«"l'M vitrioli fpedes extrahi 
;ofenoWsq«ia=">.uravl,I«,tumnecerr» 

t,i.S.llph>.r,quoci in r"''i''",'T'/A 
l,«&p«r.co..po(it5eft,ftJ.ftud,,uod 
Jsi.i-riolorjiolaimr.coiopolitumeftexla' 
fc&rulphure, SiiniftolaKtvirms mmera- 
I, q.,oranJi.n <orpornmiiquib.lmm .p» 
,Ve'ir'mo<ii falphure generantor. Sulphur 
,«=,« in petr. gmcr«m„ no folmrar , qma 
„„a,„nUi.non habet. Seafalfedocuml- 
tfofulpliii" foluiturGmul.quai inUalaelt 
inpvofor.doipriusfalis.&policaptrdeco-. 
flionera coagulatar.IIiEC vero fulphuns me 
tillici fpecies, iam rectpcrunt virtutem mi. 
ntralen. , gtoerandi mctalla.in qiiibofdam 
cotporibus metallicis, fpecialitcr vero in V. 
no'inquaconiprthenderuntvirratcmler. 
rtjin,& vimitem fnsain.quamuis interduin 
(liamatiti&argenli naturam acquirant: 8c 
jliquando auruin aut argmmm dltuntur. 
Qjod vero in petra n atum eft, m fuo m«al. 
iorepcrit virmtem ferreani , & ante lotfone 
riibram eft , fine croceum , ferri propnetate 
habensAferrumdicitur.Illudveroinvuno 
loautfalepotiusinclofum.antepriparatio 
nem viride eft.vtvitriolum eominane.Etin 
metallo acqnifiuit virmtem a;ream,&a;ris 
pruprietacem , quare ffiS appellatur , & Ve. 
nns.Sivirideiris. Hsdusfulpburislpe. . 
eies.artificio exmetallis cxtrahi p<iOUnt.Cu 
A ! 



yjt D I A L O G V S 

vcrd iftiid fu!p!nir,ferrLim ciii?ium, in prepa-' 
Tatione.vtargentuin dealbetur, & omni vn-' 
ftLiofitaEeat!ui.1iuapnuetiir,pro]>tereaAui- 
cennaboc aptifsimrimpuiauiE, quod con. 
uertaturinrtmmargentum viuum.Cumve- 
ro viride fiiipluir per pnjparationem purum 
Scclarum redcJarurcum rLibedine.&inipfo 
fit virtus ignea,nnn adLircns , hoc putauita- 
ptiisimum Chyniiftisfaciundoauro.&aurii 
appsllatur. D^m, Audiregeftio.qnoaain 
pac>o duplex- hic vapor & iapides £;petras 
pciieirare pofirit. Geb. Hee duE vjporofe 
cxhalariones.caiorecccleftiattractE.cumlo 
cum terreftrcni.fme apertum inuenerint.vn 
deexhalantfofcum.atcrahLmtarinaerem.Ss 
ibi conuertuntiii' in conietasautfteliasca- 
denies, &circalosapparentes circa Solemn 
& Lunain.aut in arcum cceleftem.aut in ven 
tos,tonicrua, fulgura, nubes.nebulas, gran- 
dinein,niues, pruinam, rubiginem 3c huiuf- 
inodi in acre apparetia,vt Anrtoteles in Me- 
teor. tradidit,& omnes csteri Philofophico 
teftati funt. Si autem locus fuerit anguftus. 
& conftriftiiS adeo.vi ncqae calori natural! 
autdapiicitumovlluspareatexitus.tuncli? 
duE vaporofecxhaUti ones, fiuc duplex fu- 
mos incralTefcere & multiiilicariincipiunt, 
i iique loco mineralidifperguntjr, per rimu 
hs vbi<]; exitum quxrenies.vt Aibertus tra- 
didit in lib.Miner. Ifti vapores, ficiticlufi, in 
locis 



DfMOGORGON. m 
i^is petrods media mineralia dicutur, na« 
S,e-.aremot. metalloru.vt S- Thomas .ra 
SlinfineJ.llb.Mcteoror. D;™. Reftat 
.„„c,vt eiiam de imraediati! pnncipijs, lu» 
(eorentii mihi apcri.s.quomodo hi duo va- 

Dorcs.il-. po'"P«""""'"-'°""""T'''' 
Ltanlor. Otb. Cumiftivapores.faxuin 
penetrando.fulphurlotumnonmuenErint, 
inatiilaturfaxam diuerlls colonbus, &iinl. 
bin ibi generatur nictalloiii. Si aute hic fa- 
„us,Ciie vapor.in aliqaara partclasi cecids 
lit altiusqi n6 poterit dcfccndcrc ir. locum 
jlinin. SriMtur ibi , & facit puteum aqui, 
quinutiMmexiccabitiir. Sivcrohic vapor, 
fmcfamu! csdat in terrain rijbram.cotiuertl 
tnribi in argcnti viuum c5iimne.Sic atitera 
faxa peneirando , fi ruiphnt jotuin inuetiiat, 
quali fixi ipfum diflblait.&hoi; lUi ptrmi- 
fcetProptirea dixi lib.i.cap.u. aquain, ipas 
per terrK meatus {luir,inuenirefubftanti3in 
JiJ-oliibilifiibftantisterref.fcilicetrulpbiir 
lotum , quod terra; pinguedo eft , ipruiiique 
dilIoliiit,8t fe vnifonnitcr iUi c5i,ungit, vt ex 
ainbobus fiat vna fubftantia nalurabs : hic 
coromixtapcrfuccefsiuatn decoctionein in 
miaerainfpi(Tatur&induratur,8ifittnetalIu. 
Siautem contingac interdum. tne aliorum 
opiniones reprebendere , reprehendtj eas 
limplici litcra. Ssepe enimid prspofuimus, 
quod (loftponi debeal. Dfmog. Si om- 
A 4 



574 D I A L O G V S 

■ -jiia metalia ex fulphure Sc vitrioio geiieran' 
«iir,p-erlorynm(k-coaionsm traiifinmata 
311 aliam fulillantiam fulplKjris & argentt 
Tiui : vnoe ergo tam dtiicrra eoriiiTi uarie- 
XisC" Qeber. Ex diuerGtari; loci minera- 
lis.Scaccidentimn, quseiiriinre materiEitii- 
3-icraliriip(rriienii.int,Scadht;cex Jiuerfitate 
Jlilpharls lo:: Sc calort,- diiierro , qui varijs 
anodisdigeritinateriammiraliicani. D^m. 
3Poflutirne aceidcriLite h^c fujier;icnientia 
Temoueri ^. Oeb. Omniq acciJentiapri- 
anx marerisE inetailica: fiipi.-riien;eiiiia, arci- 
-Scio feparari poitunt, rt manifeite oftedi in 
jirocemio libri (nueflig^tionii , caplte de 
Prajparationeaceriaccrrimij&iniineprfdi 
^j fJbri-Dico pc^:erea,ctia parf.-s iudigcftas 
pofTe digeri. Dgm. Hsc <|asr,tui-:iadde- 
cl2rano!iemprincipiorijaniati:i-a:in!Ti,mihi 
fuRiciunt. Nunc de pfioi; ip:;s artis agsdum, 
^uomoda natarE pnncipia.cciam ams prin 
cipiafint.Sc cjuopaitoars natiiraiiiimirari 
pofsit. Geber. Libro i.capitc j.dixi.opor- 
lerearcificemcognofcere principialmiusar 
tis,& radices principalcs. qua' ex fubftatuia 
operis pars fmit. Qui eniinprincipia lion no 
uit.fineiTinoiiaireq-jeEur. l^rgo Tcias, eas 
tranfmutatioaL'S & generationes,quas nam 
rafacitmediantc feminc aliquo.Iianc ean- 
dem &artifido intcrccniente alicjuo femine 
fisrifoiTe. Qj_iod S. Thomas quoq^ affirmat 



D jE M O G O R G O K. !7S 

in , lib.MeihEor. Jiccnao, Alchcmiftas ptr 
ijmdiaaiiatijr.liaprincipia:boceftpcrlul 
phur & argentw viuuin, veram metallorum 
Lneraiioncmponefaccre. Cumigiwrna- 
tu-ahabeat fuum piopriUin natiarale Icmen 
pr.diaum, m mftallorum gmeratione na- 
mra: apie & prope acccdenils, vtm metalH 
laturam tonoci-talur, nccslTc em aa ptajpl 
mionem elixir, quoJ mctallum eft .csetera 
omnia in perfedione fuperas , hocheriroe- 
di^nte aliquo femine naturali proprio.fine 
quo foliis Deus,naturE creator, aliquid gc. 
neratepoteft,vtcxlapidepanei»,eitcoft» 
viriimiliereiii. Dajin. Omnium Philofo- 
pbornm opinio eft , quatuor eiemcnta o- 
mniumreruinmixtarumefleprintipia. Ad 
haneopinionem tu quoq; acccdis lib.I.cap. 
(i.dicendo, diuerfam prxparationem metal 
loram,caurairi eflc diaerfuatls fpeeierum. 
Ergo in omni re elemcotaiaSe artis & natii- 
fK principia (unt , & ex omni re accipi pof- 
funt. Geb. Simereaf capis,dicoeleiiien 
talapidisPhiiofophormnnonelTereinotif- 
Cina elementJ, nee eadem cum clemetis cie 
terarumrerum.SuntenimbEcclementaia 
pidis !'hiiofophorom,alterata & tranfrauta 
ta s fna prima natura , Sc natura & proprie. 
tatem acccperunt propinquam.vt lain in 
melalium tranfinutari polsint, qnodcste- 
rarurarerom elemeniis minimi conuemt. 
A 5 



57S DIALOGVS 

i)a2m. Accipiamigiturvitriolumcotnmfi. 
ne, quod naturalc i'emen eft metal lormn, 8c 
jierditlillacionetii extrahain Juplice ilium 
Siimum.quem temperato igneconuercam 
iofablianriam fulptiuris&argenti viiii.Sc 
hacpacioimitibornacuram. Qeb. Viaio 
]umhoc,pnncipiumert ah arte remotmn. 
Scripfi aut:inlib.i, cap.S.nos non poifena. 
tarainimitanin fuisprincipiis. &;iib.j.cap, 
a.infine, oftendi naiura in fulphure, arfcni- 
CO ScMercnrio minime iinitabilemihoc eft, 
nos ea miniiiic fugere. aut eciam difsimula- 
Te.quj pernaturam gencraiitur, neq; eoino 
doadpsrfeciioaempcriiucerepolTe. Ciinj 
eni;nhifaniirubti!il'siinifint, anatLira-calo^. 
r^ceinperatoinducuniur ad perfectionetn 
inmiileannis, Nosautem vehemencicalo- 
recupicntes tempus adeo longam abbre- 
uiarc, omnia reroluimus in fuimiin. Dsm, 
Dabiumraereddi3,&plan^incertij. Gefa. 
Qjamobrein;' Di^m. Prius admonuifti, 
vcad compofitionc elixir acciperemus kr 
men naturj. Nunc vero negas vitriolamaCr 
cipiendum ene.cdm ramen naturaefemea 
fir. Qj-iare fi fort^ aliud femen aut vitriolunj 
foeritpropinquius arci.per qaodariiticio 
. naturam iinitari pofsimus in co-mpofitio- , 
ne.id nobis elixir oftcnde. Geb, Sine du- 
bioaiind eft. DEm. Vbi inueniam hocf 
Geb. Vbianiturapofituineft. Dsmog. 
Hoc 



D Ji: M O G O R G O N. J77 

Hocfciebaiii 'Yed vbi collocauitipfumna- 
turac'inueniam fort^ in re vegetabili:* Geb. 
CajJiie ii.hbn i.dixi , Inter dmerfas opmio- 
nes ecnira qui artem efle liipponunt, quof- 
dain affirmairr.in omnibus rebus vegetabi- 
]ibus banc arscin inueniri & pofsibiiem ef- 
fe,ipfis vero ncouaquam. Quareciiius la- 
bore cltficiant,<:,ui!m vc pofsibile fit. opus 
perficerc. D^mog. Ergo inucniuntur in 
re animata. Geb. Arnoldus iniibroPer- 
feaimagifterijjde rebusregetabiiibus&a- 
nimatis diflerens , inquit : lft« res cum fint 
lotaliter&omninoremotjeinaiurametal- 
iorum.impofsibileeftexhispolTegenera- 
rimecalla. Phtlorophi autemhancarCemin 
rcaliqua& vegetabili.&animata, aut eo- 
mmquiEabbisfumunEur.proponentesIo- 
cuti funtperrerum ilmilitadines. Curne- 
Eiiinh!ecna:ur:eprincipianonfint,neqoa- 
quamerunt ariisprincipia. Hicerrorplu- 
res decepit. Elixir enim quum fit nature 
metallic^, fine dubio ex inctalli femine pro- 
creatur. PrKtereaquutn maxim^ requira- 
turjVtmctallisadunetar.neceiTeeft.vcme- 
tallis in fubftantia fimile fit, quum tantum- 
modo res fibi fimiles firmiter adunentar, 
Sifortiier coniurjganiiir. D^mog- Acci- 
piam igitiiP fulphur & argentum viuum 4 
namragenerataC Ge^- Supr^iBpnui,h3;c 
non ciU principia r aiurs ; quare nee artis 



^yS D I A L O G V S 

ppincipiaerac,& quod maias cH:, artificimn 
iizcnon poterit vllo modo fixareddere.vc 
invnam fubllantiam auri vel argentiadii. 
nentur, cLiniadhoc requiraturmaxim^ccr 
ta&infaUibihsmsnrara, Sci^ebitainfpiiraa 
tisproportio,ca!oris4;ex<iULrita ^tjaatio, 
quE omnia nobis ignotarunt.vt lib, I, cap.S. 
manifs;ft^oft3n(limus. D^in. Accipiaml- 
gicurfalphurrolam,cmnlib.i.cap.ij.apert^ 
dicas.Euquinoueritinprsparationecom- 
iiii''cere&aiTiicarehoccorporibus,hucma- 
xiinam natarie fccretum tenere , ipfmnque 
jam viam mgrefTum aliquam pcrfectioiiis, 
cum mules fintvise.quffi tameii omnesad 
eandemintentionemdedacant.Eoderalo- 
CO Deuin teftaris hocilluminari omnia:cor 
pu5,&: lume.ac tini^uram efTe. Prxterea eo. 
dem lib.de Radic.de iftiaqua rubea verba 
faciens exdamas.hanc lucernas acccndere, 
&iliuminare domos:boc eft.corpora metal 
lica.Scmaximasopesdare. Geb. Qaara- 
uisnoftfumralphurprincipaleremenilt.Sc 
principium metallorum, 8c elixir.nihiiomi- 
nus quemadmodum pater mediante fuofe- 
mine,nongeneratiiberosinreii>fo,fedinal 
tero.l'ciiicet in fangaine menftruoific etiam 
noftrum fiilphur non generat neque metal, 
lum.neq'ae elixir in feipfo,fed in iiio argen- 
to viuo.Ceu in alio metallo. Notabis igicur. 
cliiiir duobus modis fieri poffe : fcilicet di- 
ftiilatione, 



D^MOGORGON. f79 

ftilUtione.folutionc Sc coagulationc mate. 
,«,kabf<i»edift.teior,.,lol»t;on.&coa. 
Pulatione.idemalfmr.alcS.Thoinainlini! 
, lib Me:heor. Quantum vcro ad fecundiitn 
roodiiraperriiietevidcrar.dicociimartifi- 
tem, (i»i fiilplmr ita prapararc nouerit, vt 
porsitpeneirarc corpora, &1II1S comungi, 
tenere iain iiiaximmn nature fccretum , 8c 
viam petfeftionis ingremim. Prajterea in 
qiiodam cap.accurtatorio disi.hoc opus ab 
Sreuiamm perlici viginti dicl.iis,&m 10c 
opere dues lapides tore necelTarios : hoc 
ell doometalla.vniimexquoMtrakatur 
fuiphur.quaGfisum & alreratum, cuiperfa 
lioncm commifceatur diftum fulphur prE. 
paratom. Dicetidoautemkocopusperfol- 
iiivi-intidierumfpatio.intelligedumpott 
pra;parationem rulphuris,qir? ad tres incn- 
rMprotrahimr.opusincipiQnduefl'e. Pro. 
j.tereainiamdiaocap.accurtatono.omne 
efficaciam hums operis in purgatione lapi- 
dis i ftia vnaucfitate & ipurcilate colloca- 
uimus . Sigrtum verb quomodo deprehen- 
dasfolfhuriam fere prsparatmu, loco laiu 
citato adinonuiino5,dicendo;Cii in videris 
oleum ferrifupraaqua,tantocandorefplen 
defcens , vt oculos pcrftringat, tunc iplum 
congregabis.Hocenimqtloditacoileftum 
fucrit.omne opus facit. Si per fe coaguiabi. 
lur. MeininihuiusfuIphurisinlibroTefta. 



?So D I A L O G V S 

iTientlfubMariisnomine,diccndo;Sihun^ 
noueris perducerc aJ albtdmem&moili 
tiem argenti , finnabitur, S; figemr in omni 
iLid-ciaruu> examine, &ciaii ieuiterScfinc 
ad.utonoaiicuiusreiiVIjrsfanditur.habes 
defideracmn. De illo Marte verba faciens 
l!b.i.cap,v]t.diKi,Ciim funditurfinemtdi. 
cina.qii^ eius naturam marurare pofsit:hoc 
ert.cuin per rcfiiiiui[ur fine areetoviuo So 
ii& Lun£Coniurg;tur:neqif^C!l^amci[ri 
induitriam ab his ieparatur . Si taiiien per 
Vc-hementiam ignis leparetur (one, fir hoc, 
quod vl rim ail ^ionenon fitadhucfixus. Si 
vero ipfi coniungacur viginti dieru fpatio, 
redditnr fixus cum ipfis,& inde nulio anifi- 
cio feparari potent, nifi naturafix'ionis inu- 
tata, imperfectam autem flxioiiem per caici 
nationem&prsparacionem ac<iuifii.iit. N'a 
turaveroipfius fixionis mutaturper foiu- 
tioneminaquaMercuriali, ca-.r^ eiixir no- 
uemmenfibuscompIeatur.Cum veronoal 
teratu5ipfisconiungitur(hoceiT:,cuinpriTi 
cipio Soli aut Lunajconiungitur) nevjide- 
co6lum,tranfmutatLunuein nacurarua,ne- 
tj tie colore mu tat, neq; tingit metallum (ibi 
coniunftum.fed in quaatitate auget. Prste 
reaiib.j.cap.i.dixi.Cau'ainperfeftioniscor 
porumfiucargenti viui.fubftanciameffeful 
pilaris & arfenici, quia propter terreftreita- 
icm&bonamfubftantiam non impediun- 



D <E M O G O R G O N. r^ 

tsr at ingrefH" in corpora , qua; perftaafit 
faBone bona, & per ipforum fab.iiita.cm ■ 
nonmnoutmrimprdsiofaclipcrfugaia. 
leilur ipfornm fubftantia mediocris , cauli 
not! eftperfeftionis corporum.fiue argentl 
viui nii; reddantonnagisfixa. Narnqoan. 
tomois imprefsio in ipfa corpora iion tacilS 
rcmooeatar.tamenniCvlinnafisioncbga. 
turpcrpetuononpermantbuntfirmicerlU 
bili'ia', Dc ifto,fiilphurc8carfenicolocll. 
tus fum fob nomine Martis & Veneris, cap. 
f{, lib.J. dicens. Fixionem iplorura fublkn- 
tiam proximam cITc firma; fixiorii, tamen 
non firmam neoi perpcmara efe Dc liujus 
foloburis orsparatione alio loco agemus 
copioCos.' Dajm. Si reaimemmi.repro 
bafti eorum opcraricnem,lib.f.cap.io^c{ut 
rpiritusincorporibusfigebac. Gt-b. Dtxl 
boctentammaquibufda.fineprseparatio- 
nefpirittiilin , & tandem defpcraile ir opc- 
re. Ukm monni in principio capTopradicti. 
Da:m. ImelligomcnolatiscapatS.vlhaic 
comprcbendam. Quaredimittamfn)pbiar» 
&accipiam argerstum viiuim.tanquafub- 
ftantiara omnium metallornm.ex qiioo- 
mnii metalla , tr.ediante virtute fulphuns 
procreatnr.Ciim enim in fcipfo Alu futpbor 
habeat.cum quo coa^uletur.faffict ad com 
poGlioiieelixir.diccnreHenrete, omniain 
Mcrciirio inoeniri, qua »fapi«niibi)S requi 



jSt DIALOGVS. 

ranmr, videlicet corpus, anima,fp!ritus Si 
linflura. IJeaftirmauiLnus in lib. 4x30.10. 
dicendo, Medicinam argentiim viuum con, 
' guUns.in ipfo Mercuric eiT=. Sufiiciterj^o 
folusMercurius ad compofitionsm elixir, 
vt diximus : com nulla res in natura adeo 
Mercuric conuenifit.vt ilia quE in ipfo ^iel' 
curio cotitinemr. Scribise£ialib.2.caj).i6. 
argentiiiti viuumfuas partes fulphuris ha- 
bere in fe, natura fibi coniunfias & voicas. 
r-TEterca appeilsseumoptim-ain'&perfe- 
£iiimarlificein,qui exfoioargstiroviuono 
ueritfacercelixir.cihininhocnatLiraabane 
fnperervir. Geb. Lib.i,cap.i(5,rcnpEimus, 
Mercurium i quibufdam igne tcmpcrato 
coniun£tam.Cumveroptitaret,iprumis!n 
coagulatum, inuen^ruceuincrud-jin&ciir 
reniem,vtpriiis.!iac rations ftupefafli.di- 
xerint.artem cfTc vanam, & minime vcvam. 
Diem. Cupioaudirecaufamerroris. Geb. 
Ciim argetuinviuiim dnplexiUefumusfit, 
flue vapor exbalans.quem natura neq; coa. 
gulare.neqifisuinredderi; potuit,cumnoR 
habere! fulpbnr illud lotum non adiirens, 
quod ipfius Mercunj propria sijedicina coa 
gulatum eft &fix!o,miiltd minus ariificio 
reddeturfixusperfe. abfq; iilo.vci fimili fu! 
pbure & medicina. Eadem elt fementia Al- 
berti iib.4.Mei!jeor.tracti.cap.i.qui argen 
tuinyiaaminopenbnsAlchemixdeficcari 
dicit, 



D £ M O a O R G O N. jSj 

^icit per muitam adultionem 8c commixtio 
nemcum fnipliurc.non penitas cotorem, 
.qsiodinoperatione elixir eft inlelligedum. , 
l)^m. Qaiii de illis ftntiendum, tjui Mer- 
curium reflJsiierbisnouerut reddercfixu^ 
Gebi Iftisi-^fpoufumvolo.quodlib.z.cap. 
i7.iiixi:r;i!ice:.medicinam,tp?Mercnriuni 
coaguiareporsir.Scinprofundoipficommi 
fcen.fuinendain efle ex rebus ipfi conue- 
nientibus.Hsc funt omnia corpora.fcilicet 
fulphur&arrenicuin.Hfficenim corpora Sc 
{piritusPIiil'jrophorumdicunmr.Etpauld 
ioferius dixi, ex quacunq; re ipfius medici- 
narumatur.cam debere fubtilifsimffi fub- 
ftantiffielTe,S£purifsimK,qu« Mercuric fa. 
tii^adbxrefcat , faeilis liquefaillonis , vt a. 
c^uafixain pugna ignis. Hoc enim coagula- 
bit iprum , Vr c otiiiertat in naturam foiarem 
veDunarein. Comprebendis igimrcxfu- 
pradiilis rationibus.noftrum argcntum vi- 
tulsn.non elTe argenttmi viuum, fed fal infi- 
militudine vers calcis communis, quia ar- 
eentumviuum, fine Mercurias metaliorii, 
percaicinationem &reduftioncmconcer. 
limr in fal , vt manifeft^ apparet per totum 
iibrumTetbmenti. Hocvero falcommu- 
nc.proprjetates noftri Mcfcurij habct,quas 
multisin iocistribuimus communiMercu 
rio, {i\ie .irgsnto viuo communi : fcilicet vt 
habeacmuliumvifcofitatisjliccitatispluri- 
B 



jS4 DIALOGVS 

mum , & tcrreflreitatem fostentem , vcfitai 
quaficca.Sc alia plura,qnEruo loco lotigius 
proG;q'ietriir. DeirtonollroMerciiriQlo- 
emus fum lib. a.cap.KS.dicensipfumhabcrs' 
fuas partes fiiplhuris.fibi n*f.iraiircr ccmi- 
xtas plus vsl uiinus.qvi J ariiiicioab ipfore. 
moucriporsint.l'ruereadixilib.^.cap.y.in 
corpt^cibus merallicisdiias efTefulphureita 
tes, quarum vnainprofanditateMerciirio 
eftincluTa.iprincipio rii^commistionis:al 
teraveroaccidticaiiseftjiiueluperuenicQs, 
Hdb«t3utembonamquaniitaiem(aperuc. 
nientis fine accidentaiis fulpbureitatis, & 
hiEcquafi fixaetl,Scdt!igentilaborehaudfa 
cil^ tamen ab ipfo remoueri potefl-. Eius ve 
ro qu^inipfiusprofunditateintluraeftjpar 
uam habet quantitate,& hoc remoueri non 
poteft,nifiprius per diftiiUtionem corru. 
ptapriinafubftar.cia argentiviui. litis dua- 
bos fulphureitatibus coagulawr , Se fixus 
redditurMercurius,i£mpr:pparatus. Pro- 
pterca dicimus, Elixir ex folo Mercariofie. 
ripoiT?:hoc ert, fuis fulplmnbus commi- 
xtum. HEcaut^ inteliigpiiiUir qiioqi de mol 
tipIicationeeli^.ir,quKroio Mercurioiit. 
Dsm. Si elixir ex folo Merciirio fieri po- 
tell, pro pterea quod fuum fiilphur infeha- 
beat, ergo eadem rarioneexfolo arfenico, 
quod ex falphure & Mercurio compofitum 
eli,ipfuinparabo,Alber.dicenielib.4,Min. 
cap.- 



D ^ M O G O R G O N. ??^ 

(jn.j.Nos o'oferuare dcbere c;rfa cilkhnSf 
(iccum,fi"i?'c'o huiiiido in eade ccmplexio- 
iieconian'2iuineir;,<jii5Kermaphro^iiadJ , 
citor vrvidcve Meet in plantis.quEinomrii 
parte i'.^prs?gnat^rii"r.Loquinirautsmdd 
Boftrofulpbure, quodnaiararJenn^ohro- 
dit?ha!i?t,&eKduobus noitiini tilts coirpa 
■ iitnni f ftjvlercurij SiiKmUgniiicsusci' Ve- 
nere.Eiteniivihocru!ph'jrai-ii;nii,ii!iidiflu, 
exjii-rcyrio&fulpimre Veneris &ceris no 
mineappellatocompofiium. Poterit ergo 
ex Tsipf^o S'"'?'^''^ ^'^^'^''- ^^-^'' Genera- 
tim ioqiie'ndo de Herniaplirodici5,dito,nec 
ipfos per fe gencrare poife abfqus Temine 
aut materia cxEritifeca. Sunt cti^n qui di- 
cutjDemTiinprincipio Adam Sc mafcu'uin 
& fttminam crealTs. Cuinverd m(e'ipfonii 
poJTetgenerare, ab co fecminara Tcparatam, 
pofteaverd psr coniunfticoeni gcnaraiTe. 
PiatofimJisqaidpicstt fab-akturdeAtidro- 
gonc.cjui d!p5ndeba:^Ltin3,pKrrem ha^ 
bfnsSDHsSi:cerr?bace{>,dspc.id=f»at4n» 
ftroSE)c,Si£uro«sdiclo;&i£juns,quEan-' 
tc diftiilationeiTi psrijcipabas cam Sole&i 
rerra. Simile eneniEtioftroas'fenico: hoc e- 
nimquantGmcuni|5parti£ipc:dcnaturafut 
pliuris & Meicnrij, nihiiominHS cufubriiia 
&tenerariGC,&vaidedebLJ(a,n5Uiffl:!tint 
gcnsraiioni mecsiloru , znt eSixirfine adlu> 
Mrio altcrius faiphuris 8: Mercy nj , ab hoti 
B z 



j86 D I A L O G V S 

diuerfi Sc fepar^ii. Propterea fcripfi lib.7. ' 
cap. 14. Arftnicum mareriam clTe (ubtilem 
cu oieumiit , tis quoJocutus fiim lib. i. cap. 
n- Si corpus debiis fir, cuius mcntione feci 
cap,n.prediiiilibri.Iiirccon<iacimra.riuera 
lione dcfcenfionis fulphuri (imile eft .ciim 
ficfabtilifsitnaScmaxim^ as,- parsfulphu- 
ris.In hoc tame i fulpijurc differr.maxime- 
qaediuerfum eft, quod arfenicum lie facilis 
linfturacumalbedini.tuiurubedini.Etvo- 
lebam in eo loco oftedere.ipfuin ex fulphu- 
re&Mercuriocompofitumcflc. Qaamuis 
enitn hsc tingendi facukas faciiisfit, inuii- 
lis ramen eft, & parumfirma. Itidem locmi 
fumus de arrenico. fub nomine Veneris.ca- ' 
pite 2.Ubri i.hoc appellando; medium inter 
Solem&Lunam: intelligoincerfulpburSi 
Mercuriu . quia de vno & ^Itero participat 
Raymundus in libro, cuius tiluuis clt A- 
pertorij.dearfenicovcrbafacicns.dixir, A- 
niraam pardcipare cum natura , corporc & 
rpiritu;boc eft,fu!phure &:£rgentoviuo,per 
duam participa[ione!ii,poleft3teni arquifi- 
uithaccolHgaiidiinuicem. Sulphur autcm 
in rubedinem faci!^ lingit, in albtdinem ve 
rd difficulter. DehocialphurefubMartis 
nomine itidem locuti fumus lib.i. cap.io.i- 
pfum appellantes , tintlura facilcm rubedi- 
nis.albedinis vero bon£edimdlem:vtaper. 
ti ofteoderemus.tinaarainrubeam, qu? m 
fulphu- 



D /r. M O Ci O R G O N. jS/ 

fuiph-Jre fAcile apparec, in putrefaclione V- 
tilemnoocfl'e,fcdiioxiflmpotius.Qu6dve 
to fab rubediP.e albedo iatsat,vt in libro Te 
ftimenti monuimm, ad qua albedmem per 
longain fublimationem&loiionsmpcme- 
niaCur,prop:ereatin.6lar£difficilemappel. 
liuimus- Moriimusdicil,noftra Latonam, 
quantumcun cjue rabra ru.muritera eile.nifi 
riibedifiema]bedoconf!qu3tur:hoccft,m. 
a rubedo in albedini confermr. Scnpfimus 
& nos fupradiao capite de arfenico, duo ar 
fenici genera effe.Scfiilphurisifcilicet cirri- 
mimScrubram. Ciunigiwrarfenitu ignis 
exprersionc dtfltllatur cum aqua mercuria- 
li.rubrum eft.Aquaveroalba.haicaii.bofi- 
mul iunfla coiorem cfficiunt citrinum. H^c 
omnia confirmat Senior Pliilofophus.cnm 
dicit.Phitofopbos vrteresanima&fpiritu, 
qui exhac CQinixtionc exurgit.arfenicum 
rubrutn Si citrinum appeliafle : pcrrubrum 
ititeltigentes.aniraam tingentem. Similiter 
vocabantluncaqa3in:hoceft,fulphurra. 
beurnA fpiritum arfcnicu citrintim. Quia 
fpiriius animam dealbat, Seeam fuo colore 
inficit. Etvocabanthacauimain.KsrSchoc 
eftfuinusgrauis. Etnos diximusiib.i.cap. 
31. Venerem tingi colore citrino i) iucia:hoc 
cft.fimoilloalbo. Similiter 3s fulpbur ru- 
bram&citrinum eft. Rubram autcinpoft 
Dutrefaaionem matcriE. Cum autemfuS 
^ B ? 



^n D I A L O G V S 

Mercurlo albo coniungitur.citrinum effi 
cftar. Eiicnr.n ciirinus.olor.dctermina] 
la pro^nntiorube.i-alSi. lVo;nerea tuda. 
qu*: K-mus slD^s e-a-, >io!>ri Mercurij aibi, 
coL;>rc crnno ipl-m ccrju.s rubrum infU 
c<t:viudLcecr.G;^runi££.vi!ibrQi.capuc,. 
iii.s aperre oi:;.-tid.mi-.s. & cspite 4.eiuf, 
dem libn d-K-, iHud quod a corporibus me. 
taiiicis lLiL.liiiiar;u-»c;n;rionefoni,vtquod 
exip(isfii!>t.libimumfiicnt,?.rcemlat:hoc 
cft,fwinuiaibuscunifu!pbi.ire,iurnmvoca. 
. t3,8jarfciiii.umiijnim die colons ciirinif, 
fimi,5rraman'enic:u!r.risu:aredditur,:Kidv 
cutn luliM.ure (hoc eil:, br.to i^ne in vltimj 
decG^^;or.(.') Sublimatio vcro amboriims- 
liortll, exti!ki.'irt;i:s 't-,^;t»lli, quocinJJca- 
bimus. Q^iaimiisvcro:^ra:pl-,ur,&arfen!- 
cummedicinafit peifiiftiua noftriMercu- 
rij,n[hiloininu3ilneipfi)c!ij;irfi;naonpo- 
icft:bocell,fi[ic coinir.iKtione cumcorpo. 
ribus. Ciim vsro fulpliur poft lotionem, 
lqaa:T5ofum, & in corpus rcduflmn.tsndEin 
Scfragilefucrir, prsparatumeft. Dsmog. 
SLilphur.arfeciicum ScMercurias cum fixa 
rcdduntui-.non fiinduntar.tiequc corpora 
penetrare poirunt, quia ism terrea fafta 
liKir. Si verononrcddanturfixa.fpiritusi- 
plum ab ignc diiling-iunt: ergoexKis eli* 
xiriieri non poteft. Gcb. Ha;cel.H-naex 
raEionibus quoruiidam,qui in liuius ?rris 
praxi 



D jE M O Q O R G O N. jSj 

„>vi pariim «mitaii funt. Homm m8- 
tSlLo..cspi«.o.incr=panaoeo!CU,n 
Lm r« psroam habeant ■;oiir,am , «,am 

fc fedtuistatonibpsfortiterinGlltntes.iii 

vUinm <:a<l=>-' "»'* <:onfcl»™"« • f ™- 
„,„inf»ff.denti.m. Dajm. Los.c-n.- 
Inm fermonem oon affiiiucr. ticb. vi. 
ti„m confequentii com.»..trtar cum i fa. 

„oneoiii.™a»™°d"^"i^>'5™'" eirc,«rgt. ■ 
te-reum: nail hie argosndi mod»s v.tiofas 
t(iproprcrmfaff.e;cntiani.I'on»>n.'.3cnini 
fpirimsrcddercfixos.vtocqu.quainmM- 
tiram terrtam comiertanmr,* hindantar, 
Stio corpora penetr-.re pofsmt. Etquan. 
tuinadrulphiirpenin«,imnif«ftaiiitlle,l? 
ilbro Lcapitt ia.3£l..itid«n cs libro 2_capf.: 
jeilSi iS. &libro-!.capitei.l>£ iS.Da Merca-. 
rio dillermdo , bbro j. capite 6. d.x. enaiir, 
ImncpolTellxu.iificri.vttameintcrrcltcei- 
latem minimi conneriatur , cum Miara per 
eiufmodi tranfiuatationein m terreftreita. 
Mm SRi pofiit.cum ptr fcftinam Scbrcueli,- 
xiot.m,<lo, perpraicipilationem Bt.f.ue d. 
ft[]]ationem,figatur,8cinterramrranlniuts 
lor.in fccibus aduftis remanentibus jnlun. 
do vafis Cue boccii. EthaiC ciltranlmuta. 
tiofcftinapriraiformiemercunalisqo;in 
rexhorarumrpatiopcrBcitur.Ttrreftr..ta- 



B 



590 DIALOGVS 

teveroremou.pcrlotiooemconmnBitfr 
&vmturc^.enslpir;iib^spr^p,,atis^I.S 

pores abeorcpmsfacccisru^/mefeaiimot 
itendur.t.Hac«roloi,gi&tard.confin«, 
tiQne&fi.^.one,mfionemmeu!!i.;.mno* 
perdu.neq; m terrarn conuertitur. Libro2 

cap.c;dix,miis,hancMercuniimduaspof" 
lidereha.i.idimcsrvii^m.q^Eabeoremo 
ueripoiSiEign,svioIontk:hoceft,perdifta 
Jarionem , j^er ignis exprersionem, & hoc 

quodmfdndovafisremsncbit, not! fundi! 
tur.fixum cniin iara & terreum cli. Terre, 
ftreiratevcrS per iotioncin remtita, altera 
humidiras in ipCo remanens, k 3 igheremo 
uemnfcilicetignclcnto.qaalisconiieniul 
timsfixionifpirituum. Qiiai-irumrerdad 
prsparationemr^ifixioiicaliarGrerum, na- 
ture Ecri-eEpertJnet.figuntur corporama- 
tallica , per calcinationem, vt manifclt^ o- 
fiendimus libro i.capite iS, diccndo, percal 
cinationem corpora imperfecta figi, tiira 
coinmixtionem alicums rei.quaiilcunque 
fit in calcein redafta, fo!o fuo ftilphurc pro- 
prio adaftiuo.fiueexurente. Igne enrin adu 
ritura£caIciaamromncqd''infefialphurei- 
tatem aduftiuam habuerii.vc lib.i.cap.Tj. 
&libro ;. capite (S'fatis apert^ oftcndimus. 
Ciim igitur tuum metallum tantu temporis 
in igaeperdarauitjVt in fuu corpus quem- 
admodum 



DjEMOGORGOM. f9< 

Sa„odumpriusfaer.tredue,n6poW.^=- 
„acdiminuitur,autcolo7en.mutatmeolo- 
S,f"sUmfi.m»eire,hoeeft,co„uerrura 

" ft,f,. -on foConis ™et.ll.ca;, fei v,t„fi. 

Lnmr per conuerCooem m natuftm t=r. 
ream, & M' manifcftucrit.qooniodo prs- 
oarariporsint.CiimMrabacfixioncnono- 

rpropt=reanotisdiftinaideh.sd,fercn 
domerit DcMercurioautemhaftenusft- 
lis : lam de jrfcnico & Mpliure verbafacis- 
imis.PriusdiKimus,pcrcakinationeiii,Mer 

curium me:allorQiu conn"" in W-Cum »e 
iohocfalmulminten-ettreilatishab<!a.t,in- 
decertamfixionemacquifiuit. Jdem dc ar. 
fenicodicimus.quodfulpliurfutolifs.niuin 
eft.nituralitcrincattrraprofundifsiraSm- 
dufum. Propiereain certafi:iioneadeohr. 
miter compingitur, vt ab ea terrafeparari 
nonnorsit,niri perdiftillationcm, cum forti 
txprrfsioneignis.Disiigiturbb.z.capiter. 
cuin fierct mentio huius Mercurij.m lal con 
uerB Cum vidcris cum aibdsimijm, Sc a lul. 
pburcisate. & rubedinc quafi cxtrmfeca le. 
paramm.reiterabisfublimatiouem.rmetjcl 



592 D I A L O G V S 

bus,hoceft: diftillibis ipfum, citraadieftio- 
ncinf?cis.cuminreiprol'ufficiemcsf9ces,&: 
jjotiusruperflaashabcat. h] enimfaciliiin, 
teIiigitiir,exdifficaitafedill:ilUtionis,quetn ^ 
odaio-3umlib.i.capire9.monu!,N^mipr,Qs 
pars fixa.nifi corrupts SidiftilUufaeni, vi- 
delicet fupraJiftmn afrcnicutnfirmtterad. 
liEre'jit fscibas , hoc elV, rcrret1rsitatt,2de6 
vc alit?((Apa"ari non po'sit. Fccimus autem 
fsepiiis huius tcrrcilreicatis mciiEionem.in 
pSuriljui locis Ipum appelUtes fal , "t facili 
exrtcllris ftripns collides. Difin.Oftede mi 
Jiiiam, qurtfnoiiorulphijrrsddaturfixuin. 
(3eb. Suiphur.fixiKTinonreddJtur.nifiin 
cslcemredigaturpriustcommixtoautemfa 
ie,fjcil:usca)cina!ur,&fitpei'feclam,vtca, 
pitcf^.lib.i.oftendi.Er A)b;rtuSiib.tErciode 
Mineralibuscap, 2.con!irinat. Inquiteniin, 
nos videre in opcnbus Ak hernia;, in (jmbuB 
naturam maxiine imitatar arcificio, inter cb 
teras arces omncs , cufn alio modo Elixir 
citrintiin fieri non pofiit, oifi ex fulphu- 
re. Ipfiim ver6fulphur,ade6 vnftuoliiatis 
&V!rmtis aduretuisparticeps fie, vt omnia 
inetalla dcnigret 3c adarat.quibus fuperlnij- 
ciatur: tandein inucntum moduin lotionis 
cum aqiiis acuns , Sc vi decoquacur tamdiu, 
donee oinnis vrnSuofitas adartibiiis , ipfum 
relinqnat,&: tatuinmodo fabtile vofluoTura 
permaneat.^uod tgoem pcrfcrre pofsir.Fiit 



DjEMOQORQON. i9i 

.lleinacuti.lotione«mf.iofal=,&aceto 

Millsto. Hitc .nira kuani & .r.uniifiMiit 

Mtoumrulph^r.iUremomntutdemdsab 

• m Proplereaaiximprocciniolibril.eas 

JkborrKis.qviibas deGgnarii vulcbS, ip iim 

J,aas voh.i.Dixi. -a. adbsic l.b., capit. ■!. 

• Com omniafelia. ait.=»i"«. S'/'"" $"' ™' 
fapradiai.marrenic»m)faiKl»nmrnuerol- 

»«nmrl<!ng4aUt=r,qai.nipfacorpora(lc,- 
lketf»lv!io"srp«cic>)ab,pr.sr.paraM»r. 
cum tactummodo corpus,1)oceft,falphut 
purificamm/eparammfacnt. Da:m. Vt 
milii vidctur, loco fopradiflo pnparatione 
loois & Samrni docuilli. Qeb. Taamf™ 
plicitateinsgnofcoicai quisfacili impo™- 
„- : nam parum animaJaertiftt , m= d,x,(& 
hii>,Ioacin & Saturtium, vniiin corpus elle, 
lioc eft , vnnm fal calci natnm , in finnlhtadi- 
ntmcalcis vers, fupra quod non opus eft, 
proiicereaooamralis.autalurainis.nequevl 
iram noftriin.hoc eft, arfcnicum, cum om- 
ncsibircsoaturaliterCoivnitie. Pr;terea 
dixi.in nroamio libri Inneftigation.s.eas 
res coa; prapparationem adiuoant & promo 
ueni'clVe ipfum lal.Sc alomen ,&a.raraeniu 
& vilriim.acctum accrriraom & igncm.l ro- 



,94 D I A L O G V S 

pterea vt eodemlibro.capitc de Prsparatio 
■ nelouis,&cECerIsfcquetibu5tradi4qu6d 
ignis mouet Sc confumit nibflantiamfueitj, 
«am,&inflatninabi!eiii,hocea,]auadomuL 
turn cum Tale communi , (commune autcin 

dico.quod omnibus mctallis fit communO 
&camacccoacerrimopuriligato.hidemli- 
bro z.cap. 1}. rcripiliTius.in banc fentenriim 
deiftiusfulphuris prEuarationc fecalcina! 
tioae, videlicet accedi igncir.'iTi fornacefub 
vafe calcinalioiiis.tantK potcntia:, vt ipfuin 
corpus.hoccft.fulpliurfujulatur.vtcaldna. 
ripofsiE.Quamprimumveroipfum corpus, 
fufum in accto,Fc f«!e,cQm calore ignis.pelli 
culamnigraruprAfecreauerit.quodfulphur 
eft iamincakeinredactu.remouendameiTe 
aTuperficie, & ad fundum vafis protrudatar 
cum rpatulaferrea.llue Ispidea. Notabisau- 
tem.pelHculanihancnigram.fulphuriscalci 
natipaiam fcrreamdici.cum iftud fdphur 
dicatur fsrrum, quod iam in fubfiantiamter 
reamconuerfum eft, neqaefunditurautacc 
tomagis arpcrgitur.fed in fiindo vails pet- 
manerfixiim.lpfius prxparatiotamennoa* 
dam finita cft,cumnondum penitus abso 
remota fie omnis vmSaofitas Sc Mrreftrei- 
tas.Pelliculahrecquoquepalalapidea nun- 
cupamr.cumex Philofophoramlapidege- 
ncreiur. Continiiatjrautem hscpellicula- 
rumdctraaio&fubmerfio.donectocumfal 
phu' 



D/EMOGORGON. )95 

.kntis corpus in pulutrem redigatut. Hoc 

tern proLrea dico.quid omni d,ep. 1,- 

voa creat„r.S»ntaa.a« Ute pdluute. 

lr<=leomlalphur;s Siver6iat_c™as 

fi°ceftraUll>um,af»!ph»r=f'iP»»")f»=- 

lirlhoe cll,vt diftillttor p=r unercs, ca 
!L«pr=ftion=:falphuraut=balncopr=- 
r-tur Dchacveropa!a.Cucfpatulafcr- 

lione copiofe diflirui.capite iS.l.b.z. &in li 
i,roInudliga.ionis,capiced«Pra:paratlor.e 
louis Libra autcml.cap'ts 14. banc palam 
fcrrcam , bacnlum fcncum nuncupauiimis. 
loiam vero banc operationem , & breuem 
.„i„ttadi<iibb.l.cap.8.rnblimatioiicmno 

llrl calcis dcfcribens fub nomine MarthiS. 
K buiusdnosfablimationis modospolui: 
Pri'miim.qui flneignitioneiit.hoceft.pnmo 
in iimo , (Itindt in balneo : alteram qui cmn 
innitiontfit, hoc eft.ipfum fal diftiUindo. 
Canfa vero buills duplicis fublimat.onis elt 
ipCus Tubftantia duplcx.Prima emm rubfta. 
m.eaiubftantiapurafuipbmismruaradl. 
(e;alMra fublbantia, eft vl.lis , vt Mcrcunus 
inortif.catus,fcilicet,ropradiaom fal. Prima 
(ub»itiavtiUseft,viarrenicnmvinummor. 
tific:,cnm.noceft,inediocriterpra;paratum. 
Mercuriiis enim communis, vcilis non eib^ 



,96 D I A L O G V S 

quia,vtAlbertusinlib.deMineralibustefla 
tur,CuiniioniTior[ifi£-'trr;;!ijsrcl>us,nof)e. 
nc comm^fcebitiir. Accipi-'iAus ijjcur. hjtic 
vkjmain noftri jMircarij fublljntiam. Per 
lisrjc: enimcfcuramiir.ne nobis i^.Sercunus 
communis a{rumendQ£(ii:,quimii',Hjta!a'ooi 
risScindiilkis requiritad fui tnoniacatio- 
ncm. Tocusaucem fablimatioais inodtis 
M-archaritfE,!fiboccon{ifl;it,vtrabii!itertn- 
tumponacurin ^lu Jti, cum aceto -iirtillito, 
ScLiiblim^rur Tulpnur abcoc-traigaitione, 
in foiofimo, & poft putrefactioRem, inbiU 
neorsmpcreiT-.o'jendumfulphur.quodrie- 
nius eleaatur in fonr.a pelliculf nigrj.Cura 
vero faiphur& acctumremorafuerintafa, 
IcicipCutnimpofitum merit ftorislutoob. 
linits.aiigeaturignisadignitionenvafisa- 
la'iel.Debetauiem prima Marchatita: fubli- 
matio.fieriin vafefubiimationi? fulpharis. 
donee fulpbur A fale feparatuf^iinbalneo. 
Ericautemvasputrefactioniscaicis&calci- 
nationis,&lotionisrLilpb'jriside:Ti.Ddrcri- 
pfi aiitem huius va(is forinam libro :. capitc 
lo.his verbis: Infundo va(lsali3del,non{it 
ma-'naquantitas corporis t'ublimr.iuli.Miil- 
titudoenimcalcis rcdoaainpn]ticrem,ag- 
grauaE&impetlitrubliinaciononfulpburis. 
Hoc vasiiidem infundoplanuinfit,&par- 
tiKconcauitatis.vt corpus MarchafitEjqua 
liter ScfLibtiiirerfpargatur,fuprafunduva. 
(is. 



D ^ M O G R G O N. jpr 

5s,vtseaiia''ter3icopioftabomni_p_arteful 



' phu"' 



. & Talis-iniJterja ab aceto fublimarl 

fionem Tulpbuns.quoa Mars appeli^amr, fal 
dilBllaiidum eft in vafe ignitionis.donec in 
■ deextfati^uKomnefuumfiilphur.tjuotlar- . 
j-cniciw<i'citur.Prs(ercanoubis.cumtoifi 
fulphur.quodManisnomineappellariaiKi 

lj,j^"(leir,aeappafereTplmscofMremven!m. 
hoceft,a!bi{s}miim.PoH:feparat!onemverd 
acBli.vnauofitas i fo^phure leparsta a Juri-- 
tur,vtrt:!t>hur.''llc'ivcr6,qcocipoft!oticn« 
fubiima:ur,(ionirifi2tr-ni3tur(vt!ib.z..capU 
iei.d;xiiniiO"''<l'^'= prKfetcrcaliquam ml- 
phurisr-ropnctiltm.fedpotiusargcntivi- 
' ^i^fiacMfrcurij raurtificati.Quarehb.j.cap. 
j.propeiiEie'ii, & cap. jS. de loiJone ^^i'rcu- 
rij verba fac:Ter.s.voliiirobintelligiloticn;m 
hu!iifi(ulph'.iris.Hancfulphurispraiparatio. 
temiarvtiqwiiut' fibula de Hertule &An- 
tlica occi-,l:aiierunt.Kain vtMsrrobius (ra- 
dii, veteres per Herculem Solem (ignifit'^- 
rut,boc eft .noftrt-nr, ari'enicum. P^r i' mncii 
ver6,terr^fi!ium,fdpluirnotlrtrair.:sliigt- 
tur,<.)Uodicrfa:pinguedocft. HidisofingOEJ 
turluflvU-i^cuRi in vaf'e ccinixtaia scetabul 
iiiintrfuntenim poftpmrefiffiDneffl flmul 
iuafta.Ciitnverpip'uraralpti«r,I-*!!£msiifl. 
iiiincappsiiaium,cumfa!eprfparasur,vtfa- 



j!)S D I A L O G V S 

pradixi.proptereactUmarfcnicumprecj^ 

raripotent.qaodinprofundormnfaleco ' 
mixmmeft. HoccniindemonllrarevoleU 
Iib.i.cap.i6.Martem,hoct-:]-,ruiphurpr:epa 
rari.pcrfublimadoneinarfmici.Cumverj 
arfcnjcum,falecommixtum,fortius{it,8£fic 
fuIphurAnthei nomine ilgnificatum,iacii|. 
ccm redigatjSc in naturam tsrream conuer' 
tai,fictuin cti Antbeuin in rerram proibaiS. 
Cum vero hoc jiioJorulpharperfeaius fiat!! 
magisq; figatur & lucidius reddiiur, finxe' 
runt, AnthL'uin prollratu rccuperatis &au. 
gmentarisviribus.femper fortioremrefar- 
gere. Hercules vero, hoc eft, noftrumfal, 
cum aqua MercuriaFi liift.liatum.qus perlii 
nonem k elementum aeri; fignificatur,rol' 
ii!t,attrahir,Sifiirpenfum tenet dichimful. 
phurpra;paratum in ipfa aqua, & dtcoflio- 
neniorocotorffinficit.quodetiamiapatefa 
^ione potell i^tell^gi,vt ex fequetibus.eum 
de eieuationc corporud'iirercmus,patebit. 
De ifia fufphuris prKparatione, eiiamlocu- 
tuseliAlbfrtusinterEiolib-deMineralibus, 
cap,i.& 2.5: in fecnndo traftatu.cap-S.Prjte. 
reafi-rlptuineftinfib.deV'aporibus.arfeni- 
cnm, fiue auripigmentum , duas baberevn. 
ftuatitaces.qucinadmodum&rulpbur. Re- 
inoucturauEem abipfo vnaiftamm duaiu 
vn ctuofitatum, lotion e in vrina.iixiuio.ace- 
lo & Jacle caprino. Sunt enim ifts lotiones 
acut£, 



D£MO GORGON. i99 

^cats.Sc vnauofitatcm ab eo aufemnt. Per- 
■jlUs lotiones acutas.inteliigeacetmncmn 
fale. Auiccnna in ciiiftola ad Harf. Philofo,- 
phumfcribic. magna diligentiacontendiffe 
fcvtafnlphure&arfenicototutnbocanfer- 
ie'r qaodargentum denigrat. Cum vero rul- 
plmr prs c2tens mincralibus omnibus me- 
lius fit,tandem viam ad hoc inucnifle fe.fcili 
cet vc decoquerentur lento igne, nee taraen 
virtus ignea in i pfo aduramr , fed polius ex- 
trahatar.&virtunigrtea&fulphurisfabfta- 
liKperignemnihil detrahatur.fedfolavn- 
aaofitas cofumatui'. Prsftat autctn fulphar 
ceteris rpiritibas metallicis , quod magisfi- 
xumfitAtin^arambedinis.Perargentum 
vcro.quod vnitaofitate fulphuris decoqua- 
lur.intelligitur albedo fubrubedine fulphu 
risocciiliata.Rafis in lib.dcDiuinitate, hu- 
ius pr^paraiioriis mentioneiTi faciens.iubet 
oleum auferre fpongia.quod fupernataue- 
fit.ta dill, donee nulla nigredo appareat ma,- 
gis.&rotundanubtfculaafiAndatjquErelin: 
quenda eft, donee ipfidsfubiiinano fit firma 
ta,deindevnamnabcculampoftaliainacci- 
piendam, & in aquam ebiillienteni fubmer- 
gendam cfle,donecomnes nubecul? fuerinC 
confumptc:has enim fulphuris oleii effe fci 
to. Eft atltem huius fermonis veras (enfus, 
Ttintclligamus.quamprimumpeUiculKfu- 
pri acetum cleuats fucrint & firmatK , lanV 



400 D I A L O G V S 

leuitervas moueodum cfTe, aut i^uouisalia 
modo pe!lieul« ad fundiim propellendiE.Sc 
hoc in fingulis pellicuSis.tjuK e!euancur,fie-- 
ridcbere,donecapp.'.rcatiplasinundaus8£ 

Eurgatas eflc. Dsmog. Mifia faciemus 
xc paulifper.nondum cnim mibi aperti 
demonftrafti , vtide &: ex qua inareria iftos 
fpiricus accipiam.Sc perueniam ad prinnpij 
naturalia artinoftrs^pinqua. Geb. Tuj 
cogitationes non erun: vinK,fi exiftimjue- 
ri4,principiaha:cnacuralia,digefta,coaguii 
Ca, & quaii iixa , noftrE arti propinqua,8ivt 
in fubftantiam fiilphuris & argenti viui fiuc 
etiam Mercurij conuertantur aprifsiiiia,ia 
vila re inueniri pofTe.quam in ipfis metallis. 
Dam. Certiidem dicercvolebam,vn!im 
lamcn eft qued me fufpenfum tenet. Geb. 
Simihianimumtuuaperircs.facileomnem 
fufpicioncm tibi cximerem. D^m. Audi- 
ui.Elixir vegctabile,animale,& minerals 
efTciquGinodo fit iglmrexinctallis.qnom 
fubftantia mortua eft,ncq; fimilefibi generi 
fcpoteft:' Geb. Elixir vegetabiledicitor: 
crefcit cnimper muitiplicatioiieminvirtQ' 
te & quamitate.Animaie vero dicitur.quod 
proicflurupermetalla.eafibilimiltafaeiit. 
Minerale autetn dictum eft, quod exmiticra 
libusfiuemetallis fiat, Scadhuc, quod auru 
&argentumgetierare,firinetaHoriimfingu- 
laris proprieias. Poflunt tamea & ElixirS^ 
iapis 



DiE'MOGORGON. 40! 

!spisnoftcrmeial!icusveg,etahiliadici,pro- 
prerea quod gencrata font ^ falc, quod vcge 
Liledicitur.Hocenimgcnerammeftviriii 
iecalor!S,& vegetdre dicitur omnes res: aut 
quod irtiid fal primo vindefadac,vt herba.fi 
ue«hnta:8e vicriolumliancobcaulara.se a- 
euamviuara appellauimus. Ammatavero 
proptcrea dicHnrur,4u6d in corum compo- 
litioneanimainterueniat.hoceft.tinaura, 
{luff arfenicu dicitur, 3e ks de quo in iib. cui 
rituin5c!l:,TurbaPhilofopKorain,fcripruin 
inuenies.noarum ss Gmile eife homini, qui 
8nimi,corpu5 & rpiritutn habeat. Tinftura 
rubeadicituraniiiia.SubftantiaverofuI|)hu 
rea&quafifixa.corpiiseft.Spirirusvcrodi- 
cirurnaturavolatilis.antcquainfigatur&fir 
inetur.Dicunturauteinmincralia,quodme 
tallisa fint.aut quod in fc fulphur illud habe 
ani.ifi quo virius metallica confiftit. Arifto- 
lelasinepiftoIaadregemAlexadrum.iubct 
vtbpiieif'Vegetabilsm.animalem&mine- 
■ ralsmaccipianms. Videmusautem Aiche- 
inizartifices.ex meCallis mcdicinas plus aut 
minus facereperfcaas.quibustranfinutarc 
&iingcre nouemnt meialla quadamin auri 
&argcntico!orgm. Cumveroinomnigene 
re.in quo ifti gradus perfeftionis inueniun- 
tu'r.necclTc eft pcrucniri ad vnum fingulare, 
■ qui fapremutn Scperfeaifsiinum gradam te 
ncatperfeaionUincogenercvtAriftoCe- 
'^ C 2 



40? . D I A L O G V S 

lcsaffinnatIib.m.Metaph.eritquoq;inhaS 
artcneceiTarium.vtinueniamusvnammcdi 
cinam toctallicam perfcftifsittiam,quKtraf. 
mutare pofsit mctallaimpcrfeaa inverum 
aummScargentum, proptercaqiloiihjeres 
qiiK in fubftantia affinitatcin habent permu 
tiiatncorruptionem.vna in alteram trafinu- 
tari pofsit , vt videinus in commixtioneele- 
inentoniin.CuiTivcr6omniainetal!a(vtfQ, 
pri oAeniiiinus) ex vna Sc eadem fubftantia 
gcnerata fint, Si nulla differetia inter ipfafit, 
prseccraccidcntia.&maiorcmminoremue 
tligeftionem:ergo accidentia remouedo.Se 
partes indigeftas fufficienter digcrendo,v- 
numinaliudjtjuodrupercateraperfeftifsi- 
inu«)fuerit,tranfmutaripotem.Elirili0cat 
tificium.naturKoperalionemvincit.Artifi. 
cium enim poteft metalla intim^purgare, 
quodnaiuranonpoteftaiTequi. Eadem eft 
fcDicntiaS.ThomE. Is enimiiiprincipio4. 
iib.Metcor.dicit metalla tranfmutari pofie 
vnuminaliodjCumnaturaliafint.&ipforii 
materia eadem.Propcer banc caufim pofrnt 
Hermes circolationeintcrmetalla.Egoqilo 
que multis in locis inonui , hac rae^icitiaex 
inetallis fieri dcbere, & hoc omnesPMlofo. 
pbi affirmant. Dsm. Tameaidentifsimis 
rationibus & argumeotis adducor, vttande 
credam elixir ex metallis faciendu cffe. De- 
betauiem ex omnibus fimul,velexvnofolo 
fieri. 



d*m(3qorgon: 4«i 

.otoara ad finera perf««°n's '""' P"''"".- 
,,mm copia Hue multitudine, cum ea Ct ™i 

osScfotos lapis&"""™^»''f''"1""°" 
mm magifterium eonfiftit.cui nihil omnino 
.imneitur.autabeaaufernir in aliqaapar. 
u exc'ptis fuperfluitatibns, qui m pr^pl- 
,;,ion=f.p«anmr. Inhanc renteotiaralo. 
ouimrHaliPhilofophnsdltendo.Totumar 
tificiom in vno lapidc contineri, cu, nihil ad 
datur aai commiftcatur in loio aut in parte, 
liunc i Philofophis & fapicntibns m opus 
altam.Sc ignem ab eo exhalare, donee opus 
oeriiciamr Morigeousidemteftaturidicit 
cnim omnehoe, quod i Philofophis requ.- 
rator, vnam folam elle rem, patrem St matre 
hibens,&ab ipBs ereatam &nutritam,&iM 
ipliuselTepairem&matrein. Dsm. Hoe 
ouidCtnunquamdiuinabo. Gebsr. Dixl 
Jriiis,iometalIorageneratione,fiilph»rtan 
5nampatronifeminisvicemgerere,Mereu- 
tinm antem menftriii iceminei. Prsterea fc- 
niorPhUorophasfcriptardiqiiit, earn rem, 
qaaivi PbilofopW qusmnt , vnain rem elie, 
quamomniumrerumrubcarumnoraineap 
ptllaiKrunt,S£ omnium corporum&lpecie 
mn qus manibus hominnm traaantur. A; 
lioloco idem dicit,lapidem Philofopkora 
vnum eft, qui in ft habeat omnem naturale 
pra!paratione,& onrne id,quod ipfi nccelia. 



4«>4 dialo'gvs 

rium fit.dc corporc,de foIe,aqua,fpiriti, anl 
ma & imflura. Dici t [irsterea Arnotdus in 
cpirtola ad rcgem Ncapolicanum,kpide,B 
Philofophorum elTe rem vnam & vnius na- 
turs.Sc in ipfo concineri omne id , quod flbi 
neccfiariii eft, !k in fe quoq^c habere iliud J 
quomdiomur.HisgrauiliimisPhiioropho . 
rumrentcntijs viftus, {JnedLibiocredis.Eii- 
xir fieri deberc ex rna fola re radicali.ex'vno 
metallofolo.quod lapis dicitur.ea.ii'obcau 
fam.ijuod in tormainlapidis reJiiciumrit.fi 
untpraEtereacxiftolapidsgeiHir.EScraedr. 
cmE.quibus priml patres Vitam adto ion^^ 
uamproduxerunE,hoceft, (juintaeiTenria'ss- 
aarumpotabiie. Fiunienimbsc omnia ex 
«ademmaieriaquemadir,odumaR.ayiim[i. 
do cradicum eft.m libro Secrctoram natura 
&inC(tlophiloroph!co. D^ii:. in prote- 
mio libri Inueftigationisdicebas.Elixireic 
maltis corporibus , liue ex tr.uliis rebus fie- 
ri. Gcb. Eodem loco Iiuic obieftionire- 
fponfamefthisi'erbis:Exquacuncjuerefiat 
Elixir album autrubrum, tainen in ipfonoa 
eftaliud prater fuiphur&Mercuriu.exqui 
btisrebusoifiambofiantconiunfta,nullaa, 
lia re fieri poteft, neque per fe eiTc. Cum igi- 
turvnumalteriitafirmicerinfic.manifeftum 
erit jElixirnon expiunbus, fed ex vno folo 
metaliofieri,cumomniaex fiUpbureScMer ' 
curiocompofuafini. Dicitur aucemElixir 



D .e M O G O R G O N. 4«J 

«multisrebusfieri,propterea<)u6deitful- 
ohore , arlinico & Mercuric coraponatur, 
Jom quibus qiiemadmo Jum snam crnn di- 
„rSs toloriius.m ipforura pra;paratlone 
apparetitibas.mulrierei qoandam fimilita. 
ilasm hibeant.iamen negarc no polTurnris. 
in opere breuiori.vbi plures vi« fuc,t,ibi dt. 
wrla metallapoffe concurriire.Verum in o- 
„src maiori TOum folu.n, virmKm & poten 
tarn propinquam habet,vt in El.Jt.r conu=r 
,amr>ropt=r=a dixi lib. 1. cap. 2. S, Ip/rms- 
fobliinaucrisexcalcealicurasmcrallifabli. 
mationem fac.letn .alias vcro dif6cillimalll 
(Bi & plnrimi laboris Si longi tcmporis, a. 
Jei viad defperatione fcri p.rdacat mcau. 
MS Djim. PrseferiarigitUtinhocopere 
,s,=rismctallisaiimrar Qeb. Obqoam 
caufam; Dem. QoodeMeris mera lisvir 
tuofms&perfeaius, minus corrupnb.kSc 
combnftibilcCt;faeruteniraru»partesiub_- 
tilifsims liomogenea: Siipurt.fic rair; 8t co 
pifts; , vt pars terreftrift combuftione per 
Lmiditatcmdsfendamr.Humiduniveroa. 
deo Srmiteriterreftrcitate comprehenluin 
eft, vtin fumum per vaporaeionem minimS 
eAalare pofsit-Cum igitur per fe adeo firmi 
Mromnicorroptionirefiftatperdiftdlatio. 
neinadvltimampuritatem.&adexlreinam 
' fabtilitatem»iGmplicitatell>reduau.Il,miil 
wiacorruptibiliuserit.&inpotabiUinlub. 
C 4 



4o6 D I A L O G V S 

ftanciaconuerrumiongifsimo tempore cor- 
pora humanaicorrupcioneconrernabit!-8c 
hie cftfcopus Si ftindamer.tu eius iibri , nug 
de Ligno vitE fcripfi. Hac ratione mediciau 
rovtuotarinmultismorbLS.prKcipu^verci 
in atrabiUrijs 8c in tremore coriiis:nec tu mi 
liividerisabhacfenfeiitiadifsidere, cumir, 
capite primi Iibri, auro vim Isrificandjcor 
tribuas,&qi!od corpus in longaiuucotute 
conferaare pofsit.Hac ex caufa vetcres Poe- 
ts finxerunt Phcebum fiue Apollinero itiue- 
torem medicinj fLiilTe,& lierbarum vires ho 
mines primum docuifle. Necpuiabiscitri 
rationem faftum, quod aurum ceteris metal 
lis pr^ferendum diximus. Vcrifimilius cnim 
eftiElixirex auro.qu^m alio.metaiio iieri,c5 
hoc cjtera metalla in aurum tranfmutare de 
beat : facilius enim tranfmutantiiririerfe, 
quK aitquam cognationem fine affinitarera 
liabent, quod Ariftoteles quoque afSrmsre 
videtur.Dicitenimy.Metflph. Omnegene- 
ratmnexfuofimiligcneratmnefi'e. Tucjuo- 
quc affirmas lib.i, cap. 17. Aurum tinclnrsin 
tlTerobedinis.&auramcorpas transforiKa 
re&lingcrepofle, proptcreapluresPhilofo 
phiaarumfermentiirubedinis vocant.Per- 
feftaantemcorpora.perfeitiora fieri, & ad 
fubtilitatemScfpiricuaUtaieiTi reducipolTe, 
tu ipfe affirmafli in lib, Inuelligationis circa 
finem. Geb. Satisacut^&ingcnioftPbi- 
lofo. 



DjEMOGORGON. 4»7 

5 1 ramaurum ex fubtilifs.ma & clanfs.m. 

°„ra(tiprnmtmgents.Qaarcfulphurhano 

llitatL minimi fenaare P'"'"'^"';'^ 
vliimamforma&permancnKmtmauram 
Luenerit,v,cljxit.Ergone,,n.Bra,ne,, 
irtemntabimr.autaliquomodoperfedeb, 
tJmcliorabilur abrcjM commiKUonealte. 
rios tinaor!E.Et r. forii aarora prapamio. 
nealiquacoloreauKatm.liocEtjpratmaa 
ta intra auram occultata.foras pertratta-M 
6 lianc 4 fuo Mercurio feparaueris, tanttin. 
dem Mtrcnrij turn co tinges . & non plus, 
hoc idem affirmante Agrippa , propterea 
ouod autum non habeat plus tinanrai.a ad 
tinauramfaiMercutijopusr.t.vtArnoldus 
in Rofario tradit;quare vamjm effet liaj tm 
aorara in auro quirere,cnm in eo tarn paa 
ca{itquantitas,&ipnusvtilitasnolla. Pro- 
pterea dixit Albert.lib.j.deMiner.cap.7,Al 
cliemicaoperationeaurumnonpcrmutan. 
Et haic eft ratio veterumPhilofophoratn, 
& antiquorii qnorundam Alehemiftarom, 
auti fpeciem tanrummodo formS elleme. 
tallorum, cetera vero raetalla omniamcoin 
plcta: ea md in via eBe , vt ad fpcciem aun 
^ C 5 . 



4oS D I A L O G V S 

acccdsreporsinr.vrresincompieta.quKin 
viaeftvtadpcrfeflioneiTi perueoiat. Pro. 

prercidixeruntjinpcrfeflamnanpoirear' 
t>ficio,vt tandem ad perfeaioncm perueni. 
renr.qucmadinodum femina admuantar 
terra: culriira , aurum vero ciim dEtermins- 
tum&completum fit magis, conuertibile 
non ert in aliiid meiallum. Nam Ariftotele 
&ipfms commentatore affirmatibus libro 
7.primsPhilofophi5,Nun2resmoueturad 
forraam ant pcrfedione , nifi prius aliqiiam 
partem imperfeftain iilius foriiiEein fcha- 
bueritadquammoueatur. Nouimus enim 
fpermaie non moturumvtformamhomi. 
nis-.acquirerct,nifi prius in feliomincmirt 
virrate contin:ret:fi enim hoc, lam homo 
effct compktus , non eiTet principium mo- 
ws, fed potius quietis. Propterca dicit Ari- 
ftoteles. cxiftcnte Tpecie in materia ccffat 
motus.Fit enim moms per priaationem fpi 
ciei quE eftin ipfa maiena.Cum enim a na- 
taraitacomparatumfit, vtimperfeitumin 
quantum impcrfcAum eft, naturaliterdefi- 
deret perfeftum fieri: igiiur priuatio inipfo 
rehnquitnaturaledefiderium.vtfiatperfc- 
ftum. Hocautemdcfiderium.principiura 
efttranfmutationis.vcRogeriusBachotra- 
didit. Ergoquamaurnminfpeciemetatli- 
caperfeclurafic.infchanc priuationemSc 
deCderium hoc non habcbitadformamSc 
fpEciem 



D^MOGORGON. 40!) 

TOBPiiramm vero ad elixT imptrfcaum e- 

rit ■ »incit Mil" °«"™ °P""" "i"*"""";" 
Geb Dico auran, psrfeSius cfli metal- 

l„,n qow" sU"!' ^ '"'= ™''° q"«"'«""»"- 
„„fira-.ittrinferetm«atfubftannamrat- 
Bllicam.proplcreatamtmctallomnontni 
eim fitfragilcA CK folis fpintibus compo- 
Cioin, &«>"! tinft"" cominunsmtinoti. 
ran metallicam excsdat. Dim. Cum ad 
coupofliionem elixir vnicummslaUom re 
quiratur.rolamScmasimineceiranumfil. 
Jood accipiam fpiritus aun , qui mun- 
2ipuri&6xi funt.csteroiumvtro m«al- 
loramimmundiSi volatile!. Geb. Ethoc 
certifsirauminditiumeft.iftosfpirimsau- 
ri cos non efle, dequibusfcriprimorom. 
bus libris meis deAlehemia. Diximus e. 
nimMercurium.falphur&arfemcumante 
pripataiione fpiritus efle immundos, com 
buftibiles8£volatiles:pra:tereatradiditi;os 
quomodo a terreftreitate, aquoCtatc.lul- 
pbureitatc vnauola &adutenterepurgarl 
polsint. haic aotem in auro nonmucmet. 
Scnbit prjitcrea Albert, lib.de Miner, cap. 
<i.metallara i meiallo generari non poUe: 
loc eft.fpecic! perraanebit m prima uWta- 
ti.raetallica.Quareergocapi.epraidiaili. 
brinoneilaiorautorilto modo proctdere, 



4IO D 1 A L O G V S. 

inquil, feilicet.vt cormmpcdo & rcmouen- 
<lo aliquid in fua fpccie , cum adiiuorio co- 
rum quse funt in naiura metalliea.inducant 
fpEciem akerius metalli. Proptcrea inter e, 
mnes Alchemiftas operationes earn tu me- 
Jiorem.mm principaletn efTe, qnKpcrea- 
dem principia proccdat, per quK ipfanatu- 
raprocedit, Queinadmodumpcrprspara. 
tionemfalphuris,per dccoftionein&fubii 
inationem & purgationem argenti viui , Si- 
ne Mcrcurij.Ifti vero qui metailis albisdeal 
bant, &citriniscitrino colore inficiunt, re- 
manente prima fpecie metalli , fine dubio 
impoftores & dcceptores funt, ncqueve- 
ruin anrum.fioe argcntum facerepofTunr. 
Prstcreadicit AnftoEclcs , veram tranfmu- 
tationem metatiorum fieri nonpofTcnifire 
ducantur prins in materiam primam : hoc 
eft ad naturam falis, fiue vitrioli.quod cicra 
calcinationem minimKieripotcft, vtinii- 
broTeftametifatisapertd docuimus. Cum 
autcm argentuin debit^ calcmari non pof- 
fit,vt!ib.^cap.9.dixinms,cumveracalcina- 
tiofiatabfquecommixtionealicuiilsrei.ni. 
fi cum proprio & innato fulpliure combulH 
bill, vtiib.[. cap. li.&lib.i.cap.fi.diximus.r- 
ftad vero fulphur combuftibilc cu in auro 
nofir,vtlib.4xap,i5.fufficieteroftedimus: 
igitur aurmn debit^ calcinari no potcrit.Ra 
tionemhancdefcrip{imuslib,;.cap.().dicen 
do 



D ^ M O G O R G O N. 411 

^0 cam rem cui conuenerinttres caufsecor 
ruptionislocoruprJcitato,enarratK,maxi- 
Uie corruptibile effe: in tjUo vero omnes mi 
nim^conueniat.vclocitatem corruptionis 
remittijCjuantumipfediflfcauf^rcmittut: 
in auro ver»3 haru caufarum nuHaeft, quarc 
iia vtdecet.noncorrumpitur. Proptcreadi 
simui Iib.i.cap.4. auru habere fubftantiam. 
fixam, & abfqi fulphureitate comburcte.vE 
neromnem operationemipfuminignefaci 
l^cognorcimus:namneqiminuitur,neque 
inflammarur. Proptcrea fruftrdquistenia- 
ret auru circa aliquam rem extrinfecam cal- 
cinare. diximus igitur Sib.i.cap.l?. auru cal- 
cinari&roiuiabfqivtiiitate. Dsem. Arnol 
dusinlibroPerfeCti magifterijdicit.redu- 
fiionemmctalloruinmateriaiii prima facU 
km effciigiiur tranfmutatio qooq; facilis e- 
ric. Geb. Arnoldus de auro comuni non 
loquiturihoc enim nifi Cum magnadifficul- 
tatcdeftriiitorpropterfuamfonemcoinpo 
{itionem,vciib.i.cap,8.&lib,z.cap.7'Often- 
dimus, quomodo & ex quibus inetallis^no- 
fter Mercurius extrahi debcE , & quantuuis 
in eo loco auru minimi apen^ a nobis ex- 
cludatur.concedendotamefublimationcm 
MercunjcommodioreerTe.cxmetailiscum 
qiiibus raiiiime conueniat.Certifsimum va 
rd eft Mercurium cum omnibus metallis 
minus conuenlre q cum auro,vt lib.j.cap.i. 



411 DIALOG VS 

&4,o{lendimiis, QuareMercnrius excite 
ris m^tallis prater auru multo comtnodiuj 
extrahitur. Quo patio enim elixirexauro 
fieri poierir, cu omniu Philofopliorumcoa 
fcnfu.Hoc ex materia vilifsimafiatCvt Mori 
genus Fhilofophus apert^ his i-erbis often. 
dit,ciim dicir.buiiis operznecsfTariamiii, 
mo compa'ancia eiTe prccio.ea prEcipiiive 
rdinoperationeauri. D.-cm. Quidrefpou 
des ati meam fcrutalionem:' Geb. Dico 
humidum radicale reliquorum metallorum 
^quevirtuoCum&incorruptibile&incotn 
buftibile efle vt aari. Quod Albertus nobi. 
fcurn affinnat, lib. j, cap.i. dc Mineral, cutn 
dicit: Vidimus omnia metaila etiam in vehe 
mcntifsimo igne r:tinere humidum radica- 
le. Idem confirmAuimusnosinlib.i. propa 
finem.Noftri Medici aurii mis mcdicamen. 
tiscominifccntcsabfq; rationehocfaciunr: 
ciiin enim ignis , cjuamuis vchemecifsimus, 
hocminim^corramperepofsit, multdmi. 
nus in floinacho digereiur, Vetcres autera 
PhiloTophi $c Poeta; auru extollentes &c ma 
gnifacicntesnon locuti funtdenoftrocom 
inunr auro.fed de auro Phiiofophora.Nain 
commune auru Jra vtdececnu'lomododi- 
ftiihriainrului poieft- Igitarncqiinfatde- 
bitoinodocranlmutari poteric, vifuprJo. 
Itundimus.Pritereacumdiciscertis ratio. 
nibusdemonttfaripoire,elixir«xcommu- 



D vE M p O R G N. 4EJ 

ni aaro fieri debere. huic fententiasiuK hoc 
rel'pondeo : In opere cjuidem breui , in quo 
neqt folutio, aut coagalatioauri rcquiritur, 
aiirum ceteris metailisaiiteferendum, vc- 
rum in opsre maiori cuin metallain eormn 
jiiatcriam prima rcduceda fint, in qua nulla 
differentia eft, vtfupraoftendimus.auiucs 
teris metaiiis no debet prffiferri.ncq; id con 
cedmns omnia ir.eralla lequalitcr in hoc 
conuenire.vt apta (int ad compofltionE eli- 
xir, cum vnicvjm tanlu metallum in ipfami- 
*neraf!ngularcm (jualitateacqnifiuit, vt ce- 
teris aptiiis fierel in fua iubftat)a,vt propin. 
ijuius ad artcm noftra accederet prs caite- 
ris metaiiis omnibus. A[reritu:e ration! re. 
fpondendum puto, Ariftotelem locmude 
genera tione propria &vniuoca an imalium 
ingeneratior;e,qu5percorrup['onemgene 
rantis fit.fufficit generis generali fim lie efle 
virtutc &potenria,vtriipr^ diximusde fe- 
. mineKumano.HincconcIudimus.noftruin 
Iapidem,ex quo eJixir fieri debet aurunipo 
iabile,qyintam eiTentiam auru & arj;entum 
clTcvirtuCe &potentiapropinqua. Hocaf- 
firinatqi]oqi ArnoldusmEpiilola qaadain 
ad regem Ncapolitanum : dicit enim in di- 
ftacoiT)pofilior.e,fiiiel3pidencftro,Solem 
&,Lunam inpoientia cfTe &: virtutc: nil! e- 
nim hffic in Te continerct , neque aurum aut 
argeniura ex eo fieri pofie : huic aatem 



414 D I A L O G V S 

Solem 3i Lunam vulgari auro 8c argenta 
minimi comparadameffe.cii in hrecmagno 
inreruallofuperentvirtute. SunteniniSo! 
StLuna in hac compoficione conteativi. 
ua:hoceft,vcgecabi!ia:vulgariaaatcmmor 
tuaScfuisviribus extinfta. Hiiverofiniti 
■ proptcrqueinBnemPiiilofophi antiquila- 
pidem nollrum Sol em & Lunam nomim, 
uerant.cdm h^c in ififo lapide potentialiter 
non vifibiliterconiincantur:ScPhiiofoplii 
dicciites , aurum cinftiiram ^iXe nibedmii 
& fermentu rubediais.de auro Philofopho- 
rum hsc debent intclligi , quod fulphureft 
fua caliditati; & feruens & coqaens.digeres 
& tingens fail Mercuriuin.quemadraoduin 
ctiam noftrum elixir tingit.&transforraa: 
noftrum Mercuriuminmultiplicattone.S: 
Venus fermcntum eft. Quod pntereadi- 
ftum elH me, Corpora perfeitameliorari 
polTe Si fieri perfectiora, hoc neqide auro, 
autargencocoinmuni intelligcdum.fedde 
ipfo elixir, quod meiiorariSjfubtilianpo. 
teftpcrmutti]ilicationc,ro!umMercuriam 
ipfi coniungendo. Per corpora perfeflae. 
tiam indicate v-oluimus fuiphuris fpecies 
prajparatas , quE auri nomen Tortirxfanta 
rubedinc Scabalbedmeargenti: hsautem 
prsparari debeiit fuo faic&aceto.deinde 
fubtdianiurScroluuntLircumfalearmonia- 
co; hue elljcutn aqua de fuo fale. Diximus 
enim 



D ^ M O G O R G O N. 415 

«nim lifa.i.cap.i5.caufam inuencionis aquK 
fiibtilis & acutse necefsitatem fuifTe fubti- 
Ijandi iftos fpinciis , qui ante pra;paratio. 
nein neq; fafioncm, nei^ue ingrefPam habc- 
bant,& nos vtilitate magna priuabant : hoc 
eft/pirituumfixorLi-iT),Scqi]Ei].irorumnat« 
TEfutit- ArfcnicuincftnaiurEeruiphnris.vt 
lib.i.cap.T4.& iib.i.cap.iz.diximus. Caufa 
vero inuentionis aquE pur^ fuit imbdiitio 
fpiritauin&meiiicinarmmnundariimiboc 
cft,fu!phunsprs-'p3rat!. Dsm. Facicsmi- 
hi rem !an^ oraiiiiimam, Ci mihi deciaraue- 
ris,quiti rei iit aurum Phiioiopborum, &:au 
runipotabile. Geb. S'olphsirellfubiiilfsi- 
nuim.purum&radicale.quodarfenicumfu 
pranominauirau3,nam!n Alcliemixf^pecu 
io iiafcriptum inuenies, Sulphur noftrum 
aurum bonum & purum cfTe.Prsterea dicic 
Rafis in iibro Luininis ]uminuin,Oicaro ra 
brum colorem alTamens fulphur eft&KB, 
& Soli Si;auro comparamr. Senior Philofo- 
phos in eadeiueiirenEentia: dicitcnirr.au- 
rumhiiius lapidis aarum efts Philofopho- 
rum, &: tin6turain annnam in fe babencem, 
cum qua fpiritus afceiidant. Alio loco idem 
dicit.aquain diuinam fpirirualem effe , in 
quaanimaconiineatur.quKauramdicitur, 
Idem dieit alio loco , Hermetem aquam al- 
bam aurum nominalTe, quod animamha- 
lieat iinsentem,natamexiliaaquaalba.& 
D 



^itf UIALOGVS 

alio loco dicit , aquatn vcteres animam nua 
cupafTc, quam Kermes curam appellauc- 
rat, cum dicerct fe remin&reauru in terrain 
foliatam. Dem. Quid voluit figniiicara 
per banc terram foliatam Mermesc' Geb, 
Argentum viuum PhiiofopKormn prspa- 
ratum , cui hoc aunim coniungi debet :aut 
hanc terram foliatam intslligem'us potitis 
fulpiiarciTe.quodfublimatumsun&argen 
ti foliis diuerfis coloribus : propteres disi. 
mus fulpliur cum C'zo fimili tinfturam face- 
re. De irtaanima quse aurutn diciturjoqui. 
iHrKcrmes.cumdrcitjhancventum in ven- 
tre fuo porcare, Dtem. No inteiligo quid 
■ fithicvenier&ventus. Geb. Aibermsli- 
broi.deMiner.cap.j.hocdeclarat, Seoften- 
dit, Hernietem dixilTe venture portare in 
ventre ("uo animam, quando materia noftra 
vafe imponitur , &: diftillando ellciturex a- 
lembico liquor aqueus aiit oJeam potius 
cumomnibuseiementcrumviribus. Ven- 
to enim fignificaliir fumus albus , qui intra 
fcportat fumum rubrum , qui aniinadici, 
tur.&3arum,ajs,Venus,niimui,arfenicura, 
vitrum, vitriolum, ignis, olcum.fulphut.a- 
qoaviridis.Leoviridis.virideariSjVinuni, 
fanguis humanus.fanguis dEmonis.auripi- 
gmentimi.aquapennanens, & aiiis diuetfis 
nominibus.PropEereadiKitfeniorPhitofo- 
phas, banc diuinam aquanomme omnium 
- return 



D ^^ M O G O R G O N. 417 

^m Wmidarum nppellari, vt ac«t!, vini.la- 
flis,pinguedi"!S&fangiiiriis,&fpermatis; 
{ic etiatn nomine omniumtinfturarmn & 
florutnfii"i'iternominari.&per hane ani- 
main lapidis intelligunt t^uam exaltaue- 
funt: hoc eft/ublimaueruat in ifta aqua. 
Propterea aiibi dicitur a iam citato Philo- 
fopho, fernione omnium PhilofDphoniin 
inhanctinfturam folam conuenire, quam 
extraxerunr ex ipfius anima, quam appclla- 
ucrunt animam & genitum & regein:8c hos 
penitum pinguedo cfl: ; quare animam & an 
rum appel!abanr,quum!iabcat animam m- 
bram in albedine occultatam: hoc eft, in a- 
quaalbafpintuali, quam estraxerucexfuo 
iapide. InlibroPhiiofophorumTurbEfcri 
ptii;n eft, Numum noftrum rubrum aurum 
appellari. DicicautemPhilofophusMirois, 
tamdia coquendum , donee ipfius humidi- 
tas eleuaca fit in alembicum , cum fit fudor 
fimiiis auro.flc in co;io Philofopkomm hsc 
verba leguntur,rgnem quidemaugendum 
efTeadquartam gradumvfquc vnius horie 
fpatio,& egredieiur aqua coloris aurei.H^c 
tqoa aurea pluuia eft , in quam lupitcr fe 
conuertebat.&feornm feruari debst;nam 
inipfa aurum porabile continctur. Ciim li- 
broprimo.capite i7.di>fiiTem,Omneiilud 
qnodradicaliter mundificare, & colore ci- 
Winometallumtingercpoterit.ipfumpQfre 
D z 



4,S' DIALOGVS 

auram facerc,ligr.iticare volni radicem me- 
lalli <iiftii!atu,aumin efTe Pl5ilofoi.-iliomm. 
Auiccnna inlibrodeMineralibnsdicit.fit 
armoniacuiTitommfublimari, giat^iaainef. 
iccui commifceaturfnmuscaliJiis,8£nnil- 
lumrubcilis.&pIurimEihumiditaus.Etlib. 
5.cap.9. Satumi noftri mentions facientes 
diximus , nihil ab eu in famu i-er(jlv,i , quod 
unimaduerti puisit, quod non lit colorisci. 
triaifsimJ.Etiocopr^diclodiximus.adhuc 
.ciitn fiimus afccdic.ncceffarid ipfamafcen. 
dure vria cuiii I'ulpliurc non adurcntc, eios 
proprietascftrctinerccitnnitatera. Prsic- 
rea cap.S.de noltro loue verba facienres, di 
xiraus.hosdiligenier afpexilTcfumum.ab 
ipfocleuaium magna ignis esprcfsione, 8c 
obferuatTehucadcitrinitateaccederc.ciiin 
hoc fir propria (ulphuris caicinaEi, arbitran 
tes ccriifsima SiinfaUtbiliconicfturahunc 
fumum mulcum deuatura fulphurislixirc. 
linere. Dxm. DabiummetJcis.Scincer- 
turn : quod eniin fupra de Saturno disifti, 
hoc nunc loui tribuis : funt igitur Satiirnus 
&Iupitervnuin&ideii):' Geb. Iltiduov- 
num funt fal ex noftro metallo extraftuni, 
qtfRafisaffirma: his verbis, cudicit:Ciim 
acccperis corpora piumbi Scrtanni.hiscom 
mixtiscxtraherepotcris oleum (hoc eft fu! 
phur)&Mercurium qu^naturaconiunxit. 
Philofophi autem per iiiniJitudines rerum 
loquen- 



loqueoies 



D^MOGORCtON. 419 

ubent nos hancaul illam rem ac 



cipere 



&comiiiilccre,cum tales res mir 



in^accipi 



ncSp fint:fe<l hoc faciunt,vt often 



iant in noftro lapide aliqiiid e0e,quod eius 
rei fiinilituclinem habeat. De fupri difto o- 
leomeniionein fecilib.2.cap.t2.caufamin- 
ueftigatfonis ipfius feciire , vthaberemus 
fuuincolorc,ii!cens.Aibert.lib.4.Meiheor. " 
ind-l.ctp.i^- in inentionefupTadittifumi 
autvapotudicic.pernaturammixti.ficcum 
continereliu'riidu,vc(ineiprainvaporem 
eKhaiarcRc poriitjiiumidum verd ficcoad- 
dit quandaiv, riibtilicatem, vc cu ipfo auoia- 
reporsir.F.tnosdiximusadhnciib.i.cap.io. 
ipfacorporadioceft.fulphurisfpecies.fi- 
mulcumfpiritibus.fciliceiMercuriaiibuS, 
fugereab i^r-.e :hoc eft, imi fpiritus fixi non 
fuiit,ial'cp'.irabiiit(:-rver6comii)ixtifuntin 
profundoc«r;X!rum:fuper3:emmparsvo- 
faril;s parte ii:'Jxam.IVKtereadicit Arnold, 
in Rolario, ill!.!!ii qui no nouerit aumm con 
uerterein argentu.iiunquapolTe argcnium 
in aurum comiertere c contrario. Dxm. 
Quomodoargentiiminaurumpofsii con- 
uerti, fcire permaxime cupio : vt vej^d auru 
in argentutn cot;nercatur,paru aiieo. Geb. 
Philofopbus lenior fcribit.veteres Philoro- 
phos cum dicercnc, dealbatam aurum.cora 
maneaurm)inonintetiexiiTe:i:umverdPhi 
lofophorLimaurum,qiiodrubrumeft,deal. 



410 D I A L O G V S 

batur,diciti3r in argsntum comierfiiin ef- 
fe.&argentiiinnomlnatur.Idemdefulplia, 
re intelligcndumicormerruinvcroinalbe- 
dinem , poftca vcro longa decoftionenifc- 
fcefiSjdiciturargentuinaurumconuerruai 
efle, Prs;tereainIibroTurba;T'hilofopho- 
rum fcriprum eft, nullanitin^ura fieri pof- 
fcnifi ex prEdifio noflro Kre:lioc ainem ni 
fi conuenaiur in slbedinem donee cinftun 
fiat, nihil efficjes. Dsin. Fateor me tibi 
baud p3r3 dcbere,obiigatUinq'je efle quara 
piurimuin atqt deuinftura tanto beacScio, 
t\\i6d tanti fecretimefeceris particiDS:fui 
enim hadienus cutn multis in eo errore, vc 
crcderem elixir&aunim potabile cxauro 
coinmuni fieri debere. Geb. Quemadmo 
dum pueri, ica tn rebus quoque afpefiupul 
chris deleciaris. Noftra autem quinca eflcn 
tia ex lapide turpi &; deformi fit pri mo intui 
tu, interius vero in occuho pukherrimo. 
Dam. Ciim pro lua fingulari hmnaniute 
haudgrauat^mihi dec!araueris,quid aaru 
potabile & Philofopborum, VI tnihietiatn 
paBcis oftendas qnid Cn quinta elTen tia, To- 
go. Si enim re6i:eiudico,prEftatranumion 
gorcinporevinerc,quini opibus abunda- 
re. Geb, Verum <iicis. eft autem quintaef 
fentia fecundum Marfiiium Ficinum in H- 
brodcTripiici vita,fpiricusan!msmundi, 
ditfiifas per partes corporcas Scelementa- 
les. 



D^MO GORGON. 421 

les. Dxm. Expiicatiohsc nimisoJifcor* 
eft, Geb- Dixi tibiiam ispiiis in vua di- 
ftillatione duos fumos diftillari A materia 
noflra,ra!irum & album: hi ambo dicuntar 
quin t« efler tia : dicitur ante famas rijbcas 
vltrafupradifla nomina quoque animavi- 
ni.vtloannes deRupefciOatradiditliisver 
bis: lAppdlamus autem qaimam efientiam, 
vini animam.vinum autein noftrum auram 
cftPnilofopIiorma. At fumus aibus.quJ 
in fuo ventre porEat vinum mbeum in di- 
ftillslione , pi'opri^ & ver^ quinta cfTenti* 
dicitur. de quaPhilofophi loeuti funt. Di- 
cit cairn An]oldus,rcparatiselementis,re- 
ftare certam qaintara efTentiam quatidam 
qu^^fpiritushpidisdiciiur.HEcautemne- 
nueelementuineft.neqiinfeelcnicntalcin 
qualiiare habet aiftu,fed virtate : afla enim 
nec; cdlida, aut ficca efl,vc ignis:nain infri- 
gidat, ^fanat morbos frigidos: neqs calida 
au:humida efi.vt aer, qui facile corrumpi- 
tur, vt tempore pedis. Si. in gencratione ra- 
narum,&: '"i"'!''^™ videmus, qus ex corru- 
ptione aeris generantur. I-'oteft enim qiiiii- 
lacflentia ex metallis prseparata, ad decern 
milliaannoru coferuari abfqicorruptione, 
modoitivafe vitreodiligentifsim^.nerefpi 
rer,obturato,referuerjr. ProptereaHer- 
mcs,Piato,Socrates,&multiPhilofophi,g 
hancnoucriitjipfipcrpetuitateattribuerttt, 
D 4 



4U D I A L O G V S 

Sc qui ea vterentur non morituros, cum ta- 

menflcipfi.Deoitat'olente, vtretiquhnor- 
talcs quoq; morrui !unc. Dsm. Ergo va- 
niun ell hac vti medicina. Geb. Vanmn 
efi";;E,nec pofsibile, Iiomineni vt tranfceada 
retviitenaturaleinterininmii,iHborare,l]ic 
lerininus pofTettame ad quingcntefimnin 
annum extendi, vt primis antiquis patribus 
conlbiutuineratrqiiemaduicdumvero bo- 
mo multis modis conftimtii I'il? termmum 
iiiorbis circuiKuentus minii! 



tmgerepo 

teft,8c vitK rpatiu abbreuiarc poteiceodem 
modo poterir impedimenta Hec remouen- 
do vicam prorogarc , vt tandem naturE fus 
vitE conftitulum terminum actmgat . Inter 
cseteraveroremedia omniaaquibusvitam 
produciiouSihajcquintaeiFentiaprffiparata 
prfeftat.vC apericfatisdemonl^ritumeflin 
Diaiogo noftro , ctti titulus elt. Lignum vi. 
tK:dac enim bomini vita. Ralls in libro Lu- 
iTiinisIuminum dicic.aquam defcendctcm 
^maioripetraaPhiipfophis aqua vita: no- 
minari&cceluminam quinta enentia {im- 
plex eft, Scincorruptibi lis, &feparata a ina- 
reriaelcmcntari.neqifrigidaauthumidaeft 
vt aqua eiementalis: ardet euim ante coaga 
!atianem:igituraPbilofophisaquaardens 
nominaCuripriEtereaneqifrigida, neqific- 
ca ell:, vt terra, vt manifelH deprebedimus: 
calefacit enimplurimum & curat infirmi- 
tates 



^ M O G O R G O N. 4i? 

tates melancIiolicas,quE frigids fant Sc (ic^ 
cs>&forinamliabctaqu2iru-ipiuirsimsSc 

appeilatur.ex proprietate aiic nmiUtudine 
^[jnaaaffumpta. Suntenim ciuiMercunale 
aqiiam qiioque appellant , quod a Mercurlo 
fitdlfti!lata:aliqaiMcrcuriumfolutiuuvo- 
cjnrtoluitenimcorpora.lioceft.faifulphw- 
ris rpeciss.Fropterca dixi lib.i.cap.17, Auru, 
hoceft.fiiipliurfaprinominatum.facil^fra- 
gi.hoccft, foluicuipfoMercurioi&odore, 
hoceftvapore;piubi,lioceftnoftrifaii3:8e 
AqLiila,qu6d volarc pofsit Tupra omnesfpr 
ritus. Dicicarcciamaer propter fiibtilitate, 
& lal Armctiiacum , quod fal diftillatum fir, 
& propter conronantiam & homogeneita- 
tera-SignificaruntquoquehancantiquiPhi 
lorophfnominibus pernicioforum &fero- 
ciuin animaiiurn vi rerpetis.Draconis.Leo- 
nis,Vr{i,BEfi!iici,&fimilium,propteripfiuS 
iiataramhorribilem&venenoram ante con 
uenicntem digeftionem. Propterea qiioque 
aquafcctida nuncupatur,eftenimamara&: 
fotensantecoagulationem. D^rn. Sufpi- 
cor te tacite fubmdicare vcHehorribiHtate 
Scfetoretn ab ea rcmoucriperi2;nemcom 
amaritudine:vem quomodo hoc fieri pof- 
fct.non video.cum fit aqua falis: vidcmus e- 
nim,8£ipfaexpericntia docemurper caiore 
©mniaconuerti in fal, cum ea corrumperff 
D 5 



4:4 D I A L O G V S 

por5it,vtfuprSdiximus.Siergodulciaca!o.' 
reconT.ptaiaiaUinarumcouertuntur.muI 
to inaiorem ainaritiid-nem recipici Iiec no. 
ftr^ qiiinca efTentia djlliillat* ex metalloraia 
faL'.ticdccofla Scexufta. Geb. Siprswr 
fal diftiilatum & prEparatam.SiKc compofi- 
tio nihil reciueretaliud.tuanifentcraiapro- 
b3rem:recipitaure!ii ScfalphurquQdhanc 
natarsm aufcrt & dnlcein reddit. Ds;moe. 
Quonara modo hsc amaritudo fulphureau 
fcretiirvrdulcisfiat,cuip{T:ti:;ru!phurquo- 
qac amamm fit, vt tefiatar Rafis , qui djcic, 
fuIpharqaodMsftis ncsnir.s appslkEur.ma 
nifeft^ aiviarum Sc acutum eiTe exterius:' 
Geb. Concede anceprKpararionem&de- 
coi^ionem fiilphur,cholericam, amarum 8c 
acutum effe, qucmadmodum Rafis dicic. In 
decoftione verd cccultamm manifcftatur, 
fdphur aucemia profundi) & occukodul- 
ce,pcr decociione adfuam dalccdinem tra- 
hit & tranfmutat fal conuerfmn in aquam. 
Alteram vero fulphur quod aurum appelli- 
mr, quod eti'am in hanc compofitionemre- 
cipimrhuiusmedicinffi fanguineumeft.Jul 
ce&odoriferum, vtRafisdicit, HKcautem 
tranfmutant huiiis aqus amaritudinem in 
dulcedincm, quemadmodu aqua fluuijMa- 
rachamara.virEutelignifaaaeitdiilcis. Al- 
phidiusfcribithEc verba: Antcqiiam hoc 0- 
pus aggrediaris, prxfcribam tibi bonam eli' 



DjEMOGORGON. 425 

^ .ircomporitionem.PriiiTOneceflicritytha 
midBmfit,& cum J«o(luirar vtco.gnlctur 
Sinfpiftmr v:nixvelgrando&ftl fapore 

■ anlci;v™miiigro,&colorealbo. Dinj. 
Ventre oigro quid (ignificatut:' Qeb. Al- 
„Udijftnt£ntiaeft,<luantumcunqutnoltra 
m.dicina in principio decottionis alljalit. 
nihilominusDigredintmliabcreoccultam, 
proccdeMcracxccrlahuraiditatcvnauora 
Siadiiftma : maxime vero msnifeftatur_h»o 
niliteJo in coagnkriont initcna: : tantu ve. 
rddecoqoi debet. vthschumiditasconlu- 
maturSc fiat aiba:tunc cnim hajcoperatio 
corapletaeft.&quemadmodumcfElutniu- 
pranosnonfolampcrre iufluentiam habet 
mlu!ciofciioracorpora,vtconrerucli_turre 
rumfpecies/cdvirtuteSolisScfteilarufor' 
liiicatur.itaetiam ecelum hoc noftrom otn» 
ridcbetnoftrofolefplendido&incorruptl. 
bili.hoc ell, auro noftro fupradia_o , mterr» 
enim geueratum eft virtQte Solis S quo reel- 
pit naturatn,colorein,virtutem,propnetate 
Sttubiiantiainincorruptibiiem. Quareno- 
itraquinta elTentia ornataiftoSolemirabi- 
li.infundetnobis virtutem cceli 8c Solisca- 
leitis, hoc eft vita: conferuationem , humidi 
naturalisreftaurationem.Sciuuetutisreno- 
uitionem. DeSoleiftolocutascftlfidorut 
lib.i8.dicendo.Chalcantu,hoceftflo!itri5 
in medicina falls fieri Sole calldifsimo,& t»- 



425 D I A L O G V S 

tarn habere vim aftringendi, vt in os Leonis 
aut Vrii infperrum tanta forcitudinc coriitn 
ora conftringat , vc mordere non pofsint. 
D?m. Vidctarmihiliocimpofiibile, Geb. 
PerChalcantm-n&fiori.'ma;ris,Hidorusno 
ftrum ses.quod atramen tu appellamus, fub, 
inieliigit,&:vitrioiL3miiifa'e occultumante 
diftilla:ionem,Sifitpercaicinationcmfimul 
cum faIe,hoc vero ces imitiicum noftra quin 
ta effentia.qu^Vrfi & Leonis nomine Intel- 
ligimr , tantum inaifcit Sc coagulat earn , vc 
ab ca acumen aufcrar, vt morderc no pofsit, 
hoc eft roiuercfulpliur:qaemadmodum ve- 
ro influxiiscceleftis.fteli arum infiuxuauge- 
tur,eo modo 8c caelum noftria non Sole tan- 
tiim.fed ca:leris tjuocjue fttdlis atq; planctis 
coniungi debet, rtipfius influxasSc virtus 
augmentecur.vt facilius qnoque coaguletar 
ScadpcrfcCtionemcitiuscodLicaiur. D^m. 
Qusefunt iftK ftelJx Sc PSaneta; , qui noftrs 
quintK effentiK coniungidehent , fiueno- 
ftro calo applicanda funt:' Geb. Omnia 
mctalla philofophorum prsparata nomine 
planetaramlignificata.&h^crecipiunture- 
tiamin compofuionem Elixir.propterea di- 
cilurhaic compofitioni vnam ioiam comu- 
nem efte & fufficerc. Tame verum eft aptius 
coagulatiuas in hac arte principaliterduas 
effe lulphuris fpecies, Venus & Mars, & h jc 
eracfentia Alberti in pritno de Mineralibus, 



I3;EMOOORO ON. 417 

primi cractatus.cuni fcriberet.Atche- 
ITteln?"!"' Itud.o atqi diligcntiaacjuai 



d,B.n>or«i..v,..Mc & adu.hoccft vtdeli- 
,.„, J; toagolciit hoc quod tranfmutare cu 
,i,„t.InlibrodtVapor,busUr,pmelt,car. 
Lsvdocifsimscoquiadicdov.trocxcoc. 
k„.fa!ni& filiciB, cumcr.imvitrumllccu 
(, plorimu buipidaalise caracdictrcptr 
tbillitione potent , i-i multo CUIUS cato d=- 
„,uatur. €ura veto vitram hoceicmen. 
busfuni Scfi"''' alio commom vitro Itiolto 

Htciusfit . «fS" •'•'""'"'" ''"^°'™''°"" 
,iusd=coftio-,;crficictar;l-.ab«cmiTicomii- 

levilrum adbuc cliquijhumidititisquam 
iplnmbo accepit,qood primum fuit in com 
nolitioiic. I)a;m. QuaiiHiishuiusrcinul- 
Uadliucfeccriir. pciiciilmn, tamcnbaud 
credo adieflo vitro carries citms coqui. 
Geb. Ha;ceftcaufa ir.ultos ignoraiites,& 
rcrmrinaturaiium imperitosPlinmm&Al- 
ttrtom men Jacij accufaffe.cum ipli hoc qtf 
Philofoplii per (imilittidines & allegoriam 
locuti fulit ex nadalitcraimerpretarentur, 
&fedeceptos& elufosputarent. Dreinog. 
QjidvokicruntbacreCgnificare? Gcber. 
Vitri nomine in ilia arte fiopenumero ful- 
nburfi''nificatur:namficutvitrumcommii- 
neomnes cotores recipit.eodem quoq; ir.o- 
dgfulphut noftrum in prspatatione omncs 



4iS D I A L O G V S 

colore? (Jemonftrat. Propterea Argi nomi- 
ne appellatur, cuius multioculi in Pauonis 
caudam conuerfi fiinr. Per carnes vero co- 
■<]uendas intelli<?;rr'jrnct!:cr Merciirius,qui 
coagnlari & firmari (luc f-gi debet in aqua 
Meicuriali median tefiiipliure. Cumverd 
daxrpeciesfulpharisfintjvnn nomine Mar 
tisappelii\tacalida&ficca,al:eravcro Vene 
riSjCalida quoq; &:(icca, minus ramen viRj 
fisdici: 5 participat eniin cum humiditaw 
Mcrcurij , quam ab eo fale acccpit qaod Sa- 
turnusdicitur.aquoiamdiclomfLilphurVe 
nerisnomine nu[icupamm,di(til!atum eft. 
Tropterea veiociiis coaguUturSc dulcora- 
turipfoMercurio&aquaMercuriali.fiadij. 
cimus fulphur ex cineribus fceni & fiiicis, 
quod Martem nominamus propter nomi. 
nis cognationem.PrseCerca notabis differen 
tiam eiTe inter coaguiacionem quint^ effen- 
ti IB &fixionem Elixir, cum debeatdiuerfos 
operare effeftusiElixirenim trafmutare dc. 
bet mctallaimperfe^a in verum auru Sc ve- 
rumargentum:nece(Teigiturefl:,vtfixumfit 
&inauriSiargcntirubftantiamplufquaper 
ftfftam conuerfum (it : hie autem non rema- 
ncbit aqua Mercurials cum fixioncm impe- 
diacquamuistameibimaneatquintaen'cn- 
ris rafa aqua forma fua p^rmanens dicla. 
Cum vera quinta efTentii Mercurialis per 
OS fuincndafit in modummedicinEpcnc- 
trsmtts 



D jE M O Q O R G O N. 419 

■ „.ntis per omnia membra & conftruantis * 
Son=,nonclebetade<;fi.aeire,v.i>, 
„rMmf">"rgenteara lubftantiam conuer 
tur Sufficiet cnim tantum eUe decottum, 
Ui«ft«m.vtcoagulet«r&cor,fml,etaril- 
l,h„mU,ta>tamvaporofa,f«t,da&ac„t. 
,,idmliirSic»linmfUfcroshhttoftm 
mbitpertoram corpus, vires omnranilub 
jifsima & humano corpon conformis, Sc 
tfiapotente & diuitia virtute tanti mcor. 
raptibilicatem inducot omni loco ciuem ps- 
ntirautrit.vtilli afii tantummodo trcs gum 
lai perfcautaliare coueniemecommixtas 
ftmpferint.perlongumtemporisfpaciuiB 
(mi vifturi fitir, vt prim. anliqui patres qui 
limumvitifumebant. HscomniafabuUs 
[Setarum ab antiquis fapientibns occulta. 
Iifunt.niaxunii'erci Orphci. Dfm. Fete 
,isimbifanercmgratifsimam,fiintentiou5 
antiquorum in hac re raibi declarauens. 
Qtb. In ifta mcdicina pats eft vegetabiiis. 
hoc eft . fal Hgnificalum atbotibus & platis: 
ptaitetea adeft etiam quajdam animalls pars 
nanima&aufum.fignificatapcranimalia. 
bominct, Phoibnm 8e vellus auteum. 1 ars 
veto mioeralis Sciftud fulphur.fixu eftquod 
Martis nomine appeIlainas;hoc fignificatuF 
petlapidcs&faxa, monies, offl.&rehqii;* 
Ilbus dutis.AquaMercutialis Se vapores It • 
gmacanturperaaiculas,ventuiii,fiuuios.let 



4i0 DIALOG V S 

pentes.taurosS^urjtones.tjuicuftodietiit 
vellusaareum Marti dicamm.Proptereadi- 
ximuslib,i.cap.i5.iii tiiiliilauDnenullunie, 
taliurppliilofophorumrubmergi inMerco- 
rio.hoceftin r„|uaMercuria!i,So!enoftro ' 
excepro: & hie dicaniscft Marti, qusniam 
coniungi debet cum fuiplmre Martis nomi. 
neappulisco.per OrphcHmverdnoftrame- 
dicinafignificatur: li^ceniLiicumfitduicis, 
omnia fupradii^ta firmare& coagulate po- 
left. Dimog. Aj;noi"co me non fatisca. 
pacein.vthancrententiamcomprehendam 
tuE expofitionis , nifi inihi prius declara- 
ucris.qu^ nam fint piiilorophoruin metal- 
Ja. Gebcr. Pliilofophihanc Tcientiam oc- 
cultauemnt fubnoininibus omnium reram 
in mundo , ira:timc vcro meraliorum. 
D^m. Quomodo occultabiturhscarsful) 
metallorunominibus.cLimipiafiacperme- 
talla^ Geb. Certum ttl (cmhaudfaciiem 
effcponedifcernerequandoveteresPbiio- 
fophidemetalilscommunibus.fiue Philo- 
fophorum metaliisloquunrur:nam primo 
efpeflu nobis vidcnturde metalliscoiiirau- 
nibus verba facere.&intordumferraonera 
fHamincipiurdemetalliscomunibus, iT;r,)t 
reliquum fermonis ad mcralb pbiloTopbo- 
riimd;flec'tunt.Q;jWeruhiiiv,s.irt;2ncritia 
fiiur cosnitioncm aiiquam habuerit, & eicpe 
riet:ii?.;[lat;intiominGa!iquoiudito,intel!i- 



b ^ M O G O R G O N. 4ji 

jH quid in hat ane figniikarc pofsit. Si: ia 
£Vl.nn-,.-.a-e;na.rMan,.SHgin.r 
fhib!oi>!iusdixtrir,nuncinm.injfE(locah- 



Siiram r 



aumefTeSciiccum/acdcmqaei 
',H,.jiu5artisp;iitiisarE;f=x{i:atiiiico,,.,, 
fjgt einndsLilpl! Lire hictiisille.cjiiiiii! 411a- 
|jj3sl,a;cferrocoininuni minima coniicniat 
inmamfaio.RaUidicitirtl.brodeDmimtti 
te AniinadiJcrteniurn efli; res fubniiacuti- 
cioanawra caii^-r maicem colligacaseire. 
vt in oinni re omnes fint in potentia.etiam U 
^iC^i^jniniiiconipreheiianiur, quod melius 
deprehendecurinrcbusffiquaiibusquam-in 
alijs.Hoc inodo i:iteriora auri argentea eife. 
&interioraarge^iiiaurea:inucniri cnimin 
SolequldpiaiTiLun:e,&'nLunaaliquitl So 
Ijsiin cupro iiero aurum & argentum effe m 
potentia.rediionuifibiiiter.&inhisferrum, 
plambuiD, ftannu, in quihus eiiam mcifsiiu 
aurum &:argentamreperias.IdemfcribitAl 
bertus lib.i.dc Minera!ibLis,cap.8. dicendo, 
HermeKm.GilgilSeELnpedocleml'bilofo- 
phos&AlcbomilbsprscIaros, cam omnia 
csterorumAlciiemircarumnumeroaflirma 
re,inomnimetalloplures eOerpecies&na- 
turasmetal!oriJ,ahaverooccultata,aiiama. 
nifella : alia inrerius, alia exterius : alia vero 
infuodo.aliainluperticieapparereineulia^. 
(juemadmodum ilii qui delatentia farmam 
(lifpuurun:,3iOi""«'" rem in omni reelle, 



45i D I A L O G V S 

*c Anaxagoras placuifdixeruntitaque pl^: 
bum intenus aurum ciTe.foris autein plum- 
bum r aurum vcro exterius in fuperficie au- 
rum elTc.mterms vero Sc in profundo plum- 
bum: hoc eodcm modo fc habere mtrafs cu 
prum Sc argetitum & oinne inetailum adfia 
gulametalia.PriEterea dicunt rron iiominari 
cxttnora llue intcriora mcraila. StcstCfE 
denominationes fecundum fuaium partii 
in loto , fed fecundum proprietatem & ni- 
turam pndominanlis , cum prKdominans, 
jdiibi inclufum teneat fupra quod domino 
tur.Hoc modo itli omniiio Anaxagor^ fen* 
teniiamaflirmarevidcntar.quifmgulame:. 
talla fingulis metalHs inetre prodidir , & dc, 
nominationem fieri a prxdominante.D^m. 
HEcvidenturmihi impofsibilia,& fi reftti 
iudico,horu!nopinio ab Alberto reproba- 
tnr. Geber. Tu verfaris in fiiniiierrore 
cum quibufdam Fhilofophis, quidicebant 
in mundo ahamfubftantiam non elTcprse- 
teream quK videretur. Si auten: diligcnter 
cxaminaires.corrupiflcs&tranimutalTeBa- 
(iquando metalia.Sc inrriiirecas qualitates 
confiderancSj&diuerfiiatefubftanti^&co- 
loris apparcntis , b^c tibi non viderenmr 
impofsibilia. PrEtereafi tibi videbittir, AI- 
bertum hanc opinionem reprobaffe, dico 
ab eo nudam Hieram reprobaiara.inuentiu* 
nemautemantiquorumScI'srifuBi allegori- 
coin 



t) ^ M 6 O O R G 6 N. 4;^ 

tbmnequacjiiam. DKmdg. Declara mihi 
jffiEurdiftiiic^eSc aperre inrcntionem anti- 
Daoi'ui«.3^'^'i*^""^""'^^''^g"''''^'i'"- Gib; 
percatcinacionem.patrefaclionem&lgtid- 
neinreductmaSnoitruinmecalldminraUI- 
bum vc caix comiTiunis , & multislocissp- 
pellaiirinus !ioc,ca!eem. Ciim au:em ha- 
ieC proprietatcm plumb! communis , no- 
iii;np!iiinbi iniii-nit. Fropterea dixirRa; 
(islocoiani citativ plumbum infuomanife- 
Ib.hocei'cin fupcrticiefrgidum Scficcaiti 
clle,hoc eft plumbum Sc argeBtum.nigruin, 
lOolle, terreum , mclanchoticum .accibnm; 
fffitidumifarmnieum in stlu pliiinbam.in 
potentia argentum eiTs.Iri ipfius autcm pro- 
' fuoJitacccalidumSc humidum.hoceil au- 
rUm aereum.raiiguineum, croceum, dulce; 
ijdoriferum,rnarculinam:in vno latere frigi- 
dum&humidumeft.hoceftjlannij Scarge- 
tamviiiiimfiaeMercufius aqueu, flegmati- 
cum.a'bumjiiiflpiJuin.reinifrinn, faiinineu; 
inaltero latere calidum Sc ficcum , hoc eft,> 
ftfrmmS; cuprum.ignsum.cholericum.ru- 
bruni,amarum,3cutum, iiiafculinum. Intel ■■ 
ligKnuricnimiruiii in vnometallocommii-- 
ni 8c vno metflllo pbilofophoru.fingula phi- 
iofopliortim iKi'ialia cumprehendi , & fie de 
i'ateris intelhgend'jm. Dxm. Hfecmihi 
riiletiturdiiticilia&obrcuravalde. Geber. 
InProcemio libn z. dix(,confiderationeiil 
E 2 



454 D I A L O G V S 

earum rerum.cjuibus ad complementumlm ' 
ias upcrationis perueniatur , aufpicandu ef- 
ie a diligent! iniieftigationc prmcipiorum 
corporamfecundum ipforuu] profundum 
occulmm Scmanifeftu. Animaduertas igitur 
fecundu fententiaRafis inlib.de Dminitate 
in omni corporetres eiTe dimefiones.alciiu 
dinem,protundicate, & latitudinem.Altitu. 
do ertqu® maaifcftaeil,profanditas vcro 
eft occuka.latitudo medium tenet inter ma 
nifeftum 8c occultuin , hoc eft partimmani- 
fefta, & partim occulca eft : litud verd fal 
quod plumbum appellamus, & argenaim 
viuum fiue Mercurium nondum pripara- 
tum.&aquamficcam, &paftillgmdeciaoii 
tins dixi in capiEulo de Defcenfione, boceit 
diftillationc.cuminfuo manifsfto ai'jufit, 
propterea dicitur frigidum eiTc ; albedo e- 
nim fignum frigiditaiis eft : aut potius frigi- 
dum dicitur quodparticiparin bumidiiate 
aqiiK.de qua locutus fum libro 2. capite i.Si 
7, CumveromuUum tcrrsfieitaiis inirinfe- 
c^habeat, vt fupradijcimus muitis inlocis 
de Mcrcurio loquenres & piumbo : propte- 
rea ficcE naturE dicitur, qui; caufa fit nos di 
xiireIib.i.cap.i5.eumrciiicetMercurium,no 
facile adh^rere in trinfecusfLiofulphuri,qiy 
Marreinnominamus, quamuishabeatvifco 
fitatemhumidam propter ficcitatem.hoc ell 
terreftreitatem ipfius per quam vifcofitas 
tern- 



D #. M O Ci O R G O N. 4)5 

.J„«itur,!i a<ih»:'='""'°''»* P"'"'"'""'' 
?L,«h.ncterreftreit.t=mdidturn.tnr5 

„ ,„m.draodam fupridia,,! Sa.urau. 
V„,efteodcmmodofuisinmtirccisler- 

J,eit..e! ante d,ftilUtion=m alb.s =fli, 
' nadmodom loco iam citaioofted.mns. 
fropKrtadiximuslibroj.cap^tez.deifto 
U,rcurio loqu.n.-es , l=u, art,6ao videre 
josabipfocxite icm.nnigram Scfandam 
,„lorior,e.I)cte,T=ft.-ei:a.e,ftafo?raqao- 
iueloaitifti.»nis,lil>.2. if «"'!>"";" J^f"- 

Lis-ho"'"-'''-!"'""''- ?°T°'= /' 
„,„„,nMura.i. fa!!', habearfng^das &ind,. 
Bftos.iffraracjrbJSsll:. Propter albEdiiiB 
,.,6&ftsid;t.Kfa!..iineusdictar&pro; 
pttrfuamtninofam&adaftiuimrubllantia 
Sitimtfaadas. Qirimaatemmamfcllum 
occulto Temper contrarmm fit , propterea 
pkmbum hoc inprofando.qucraaditiodu 
itrdiftillationem cum forii ignis exprelsio 
ne manifeftatur in oleo , calidum Schumldu 
eft.hoc eft aurom ; calidura vero propterea 
quod fulphur rubnimeftSc ran|umeDm. 
Qo6d autcm ad comporitionem hums aur. 
Mtreurius recipiamr (eralenimantediltil- 
UtionemvnainaterianacfubftantiacuMer 
ciirio)indcdiciturhumidameffc-Citrinutn 
. verd dicitur qadd compofitum f.teicrafto 
Italbo. Aercumautemnominatur.cinoa 



435 D I A L O G V S 

fpintusticrabtilis&rublinietur.SangiiineS 
,diciiur,quum rutumfir, Oiciturpr^terea 
& odoriffruin. propter fuim rubedinem.ca- 
lidiiatetii, Sc bonani rubftatitiam bene diee- 
ftuin.Maftulirmm ver6,qu6d cglidum fit, Sa 
in generatJone meiailonimSi: Elixirpater- 
noiciiiinifiiniie. Dehis Saturnioccuicisfe. 
cretis in hbro Trimn verborum fcriptatn 
cft.neceflarimn efle.ytmanifellmnocctil- 
letur.&occultuminaniferteCGr.hocveroop 
cultinn naiura; Solis efle Si ignis, 8r precis- 
fifsimum oleum omnium occii!torura,&tin 
iiuram viuam& aqaam pcrmanentEm. Hie 
vero Saturnus adhuc in vno latere fcilicet 
laticudinis in parte man ifettus,& in parte oc 
cuitus naiura: frigidE&liumid^ett.'noc eft, 
lupiter&Mercurius praEparatiis;Scaccidii 
hoc poftiotionem f^cis adull;^. Propterea 
dixilib.i,cap.i9,plumbuinfubllin[iEterre5 
plurimum habere ob id laLiari,& in ftannuin 
coniierti.Moricnus auiein ciicit,corpvis im- 
munduin apud philofophos plumbum dici, 
ipun dam vero ftannum. Diciturautem na- 
ture HegmaticK propter Tuam humidita- 
tein vircoi'am.lnfipiduniveroScremiirumdt 
eicurpropterreparatJoiiemmuliKaqu^acq 
ta; in dilbilatioae.FojInincum dicitur.qugd 
frigidum fit &humidum,&inmeca!loru[n 
generationc.& Elixir muliebrimenllruofi- 
mile fit; in aho latere quod deinanifelloS; 

OCCUI; 



D^MOGORGON. 457 

Bccultoinnulparticip'.t. Saturnys ealidus 
eft& ficcus.hoc cfl ircrmm & cuprmn.quarn 
uis (vr Rafis tradiO ficcitas Veneris ficcita- 
lem Martis fupert;t &; raaiorfit.firoptcrea 
oaiidpartidpatdeargentovmoriueMercu 
Jjo nuiipUviSllccitacemtemperai.Animad- 
uer'tendum tamen eft.quemadmodum lib.i. 
capi2.monui,&:lib.5.capite7.incorporibus 
^euliicis duES etTe falphuris fpecies ncccf- 
farias noftr? arti.qu^ in manifeftoaepedent 
3mbedJne,inoccuItoveroaibi,nigri&rufi 
funt.vnum iotrinfecumeft ipfoSaturno. 
Propiereafoluitur vt c^etera rupradifta,& 
Veneris nomine appellator ; oii^nia autein 
fupradias infiuiut ciTe antedirtiltationciu, 
& or.inia habere naturam falls , diximusli- 
bro 1. capiie ij.fobi louem, Samrnnm . I>ji- 
nam , & Venerem , ifto Mercurio qycm Sa- 
turnino;nincdefignamiis,hoceftperipfius 
virmtein,cumorTmesfimulr.aturamfalisha 
beaat:foluuntarautein tatummodoha^res, 
qua; fails naturam habet.autaluminis Si ftl- 
]is, prout fspe monuimus. Da:in. Solu- 
tionis iamfEpememinifti.quarerogovtmi 
hidedararevelisfcnfumhuiusverfjcub.Sot 
uitecorporaitiaquam.otBoibusdicoquiau 
rum & argentum facere qusritis. Gcber. 
Libro 2. cap. 17. Dixi omniacorpora noftra 
fulphurea.lulphur&arfeDicumefrc.Arfenu 
cumvcro Veneris nomine appcliamditbl- 
E 4 



4iS D I A L O G V S ' 

latio.ie{;>Uiitur(vta-,pr^diximns,)Su!pW 
aiu.inM..n.s nomine appelUtu dilBllatio- 
reno|i Lolmu,r cu ,n f. nonh.k.atpartes 
f-irLigineastv'J.b.i.cap.5.dix;miis)4taia 
rurautem&tokumr^amfaaaciuaMercuria 
!i,qaainc^|.i:eaeroli:tionibusr^terisaQms 
acumaai^.n.-iimus.Evhisda.biisaiiaisU 
pluireis v-n st> accip? q;iain volucris.fcilieet 
liancqas Venus &s-.iriiT) dicitur: hancdt 
l)ibendatnir,uiiicofao,Ii;)ceftconiungei!. 
lam fuJplniri quod ferrnm dicitur. DiKimus 
enim loco iain citato ruipharcumfuofiini- 
1: fine compari.hoc ell arienicotinaurain 
fisr;. Inrclligicar surem per Leonemanti- 
(ja'jinfiucdraconeinMci-curius cotiuerfus 
inlaI:,inriquumverovaciinc cjuodineomi- 
ptibilisfit. Kscliacf^ntentiareliqiiosverfas 
<jup(]'ieinielliges,rcijicetquil"oluerenopo 
terit,{"ubir,tc!ligendum noltrum arfenicuin 
& Mercurium notirum , ncq; fubciliare ful- 
phiir,corpus fulphureum non t3i3gat,neq'jc 
argentum vimim noftrnm. nopoteritenim 
fixainralphur,quodMartis nomine appella 
tur, tenere volatile arfenicum , nifi peroptj- 
me ccmtiiixta fuerint, &ex daobus vnica 
fubftantia faftafuerit: quod cum aquaMer- 
curia'i.quam aqiiam viuam appellamus.fie- 
ri poteii, qu^ medium tenet in commixtio- 
ne tinfturarij.hoc eft inter fiiiphur Scpr^di- 
fluraipr;paratU!n,faIdifrolu[iuuir.appslli- 



D -€ M O G O R G O N. 4J9 
turn- Rafismentioncm fadt in fuis fcriptis 
Jioram falphurum , & dicu aquam Kris fo- 
lutamad mbruin & meliorcm & fortiorcm 
elTe.quamfem aquam : hoceft,cum ferruui 
fubHmatmnfuerit.in rubedinetnconaeri- 
iiir Sisceio adieftorubicundumcolorem 
aequirir.vtfanguis.CumtgiturfulpiiurMar 
tis nomine appeiiamm quad exttinfccum 
fitinfi-ipracliftoSaturno.proptcreainprffi- 
naratione facilius abeofcparaturScommi 
liioncHancobcaufannJiximys iib.4..cap. 
■jA.eainetnllaquKparuaquantitatemMer- 
■earijliabent, facilius fcparariacommiftio- 
nefalis.Sc eodcm locode iflo fulpJiure.Mar 
lis nomine appellato.dixiMarte fufipncm 
no habere: boc eft.no fobi.proptcrea cam 
iftofalcnon commifceri.i^nodfitperpriua 
tioncm mults liumiditatis Mercurialis. 
Froptereacap.io.ciufdeiibridiximuSfCor- 
poraabinuicemperifta duo examinanon 
leparari (boceft in calcinatione fulphuris 
cumaceto&r3le,&indiftillationeifalc&: 
feparationc)nifiperdiuer{itatemcoinpofi' 
tionis iprorum rubftantix:namcx ea diuer- 
iitatcnarciturdiuerfirasfufionis:hoceft,fo 
luiionis/pifsitudinis &raritatis,ciua; prin- 
cipal es caufc funt feparationis noftrorum 
metallor-jin.DefoloMarteautem ioqiien- 
■ do,dicoipfuiiic!Te)gneum:boceft,fu!phur 
i-ufum calidum&ficcum, &faciliscoiiibu- 
E s 



tern 
P 



440 DIAL O G V S 

ilionts ante pr^paratioiie propter mulas 
Fiiaiiofitatem,cholencuprop:ervebem-i 
jemcalorefnamanim&ac-dturo.cdmcbo'is 
ncus he: eli aamqi cholera propter mdi«. 
Hionem cibas aiaarus & aciituj.Di-ituf^-"' 
-— imafculiDUS.quodcalidusCt.&priacf 
,.,;fememerallorum&elixir.Itanimir..» 
:omprehendes in I'no metaJIo commuJa. 
.■nniametallaPhilorophommcompr-th^-:: 
& ibi aumm & argentu effe in potcntja J^ 
pmqua,ciiinmip{olitipfommiemena-i, 
fjra prcparre digcfium fcfixum: necaiiiid 
lamceireprKCcrfulplmr&argentEBipiei 
Si vero hmusi-si certiScari voUs, coafide, 
arabiseadil[genter,qaKiJb.2.ap.7.&i5.s. 
Jib.5.cap.4.drcafinem fcripfimus. Deju. 
Nili praxin videroJiums operai;ionis,ii5ri, 
tis capaceiH me fencio . vt h^c inteiligera 
queam, tametfi animaduertam artem njiu, 
Taminmuicisimitari. Qeb. Naruraoerds 
coaioncmaduritterrain&aquafimulctwa 
tniKtam,3c vitriolura generat.ars vcro adn 
Til fiia metaila,&redigjt eain cslcemin qua 
pitriolumocculiacum eft, natur^ Scams fe. 
jneniperpQtrcfafiioncmaute&reparario- 
oem esrrabitur viirioluin & fiilphur-Nanj- 
farefoidrfuomviErioiam, &exhaSatJt;pj 
Mid fumum , ars fiini!c facit in Tuo vitrioio. 
Nataraperfubiimationemducicdupliuiji 
iiiiim fama iaiocaojineraiia, & ipiamcoa- - 



D ^ M O Q O R G O N. 44! 

ii3ng!tciimfu!phare£so:ar5llit;:3irerA2:jiji 
ctpiiceiB miEum conicngit cumfuiphure 
£so. Ctimvero funmsiilcaibas nobis ma- 
gnum imptdimenEutn eflec tbcanisn in fi- 
sioae,propcercareinouemusi!!on),S;iEii- 
pfius locum accipimus Mercuricm vifco- 
i'liEn coagularum , que i fscihas aduftls ex- 
iraximus.. Pfopterea disimus iib,2.cap.5, 
fempsi'iiiud.l'epsrEriqd'" corporLincapelio 
aiatisIis^ppinquiuseil,lic«t!opuliiere[iir- 
fbro eleua[Viin:hoceO:,inaqGamfo!ummab 
eo qeod remanst ia fiindovafis pnpars- 
lam: nature i^tioqiie iHud rUiphurEsumla-- 
aar.fiiniiefacitars. Iniotioneauiem bniys 
iuiphtiris nifi in colore rini ruS, piimo cal- 
daatiir&fit-aigran3 propter ipGuso'eagini 
lEiem, & aRaymundoNigmnigro nigriiis 
appeliarucf^iiiviiricU. Propterea dIxiiEUS 
lib. 4. cap. 20. Martcm m oiraigsnerecom- 
buitonis nigrcdincm S;fuicum coioreai 
create, plus rameam mious, quo EeEa.inia 
magis aut minus calcinatuiD iuerit: nam 
perfortem csicioacioDcmlulpbtreitasaca 
(bbiIisconiumimr,vtHbro:.capiie7.often 
dimus.Hac de cauia omncs Fhiiofophi ita- 
xiire in hoc conucniunc, putanccs iHas cc- 
berceiTenigras.forcalTc Vt propter abiidan- 
tiam I'uipkuris calxnon vitrificetur, ab hac 
nigredine vfqiadalbedincm omnesiujcE- 
un colorcs sppsrent : funi enim albcclo &s 



44l D I A L O G V S 

nigrcdo extcrnl&ptan^ ""trarijcolores 
&omnes ca^tcri colore pUn^intermedii' 
Proptcrea fcmper in fuc prjparationc qui 
liefcunquc dc graduadgradum aliquidds 
nigredinc .ieperdimr, Temper color appj. 
rcrLTiituisn'ger,qiioufc|Qccandmadvlti 
Bmm& perfictum colorem albedinisper 
uenhrur. Dietii. Credebihanc coionim 
dincrflt^tcm apparcre poft cMguUtiontni 
ci!<ir: dixrlh eiun iib, 2. caplifi. proprieti. 
TcmciTi'ulphiir.-scumargentoviuo.coio- 
rem rubrum creare. aut cirrinum .fccudmn 
(jaantilatcm coiTimixnonis:proprietatem 
vcro remntionis fulpliuris elTe, dare Mcrcu 
rio albedmimpcngncm. H^cigiturcauri 
eft diucrfiratis coloriirn m ipfo poftiplius 
coagulationem in perra.fiuc lapJdcm.Hunc 
vero modum loqaendi noti ititelligo ; nam 
cum fulphurSt Mercuriuin fimui poncre* 
vtcoagularcntur,purabamainp]iusnonre. 
mouerdos.nequefcparandoseireiquoino. 
docrici^iturfulpbur caufa varjetatiscolo- 
rurj) polt coaguiatioiiLMi elixir:" Geb. In 
fuiphureCvt Albertusde Mineralibustradl 
dicj Tunt dua: vnfluofiraies aduftiuE.vna 
maior&rquadexirinieca.alteraminor&in- 
trinfcca. PrimarubraeftAfemoueturper 
locioncm : inirinfeca vcro confumittirpoft 
coagulations elixir.quodprimo tiigrefcic, 
&dciade fuccersruepauiatim minuitur.Sc 
confu- 



D ^. M O G O R G O N. 445 

fonfumiturtahumiditasvn£iuora,ciiiKu!- 
credinis caafa fatri'.. Hoc inoiJodKimiis 
julp'imrremoueri.quoniaincoiiueniturin 
albediriemperkaam, &pofteaiiico!orem 
Mtrinum , vicimo vcro in colorcm rubrum: 
fiiiaitur fuipluir duabus vicibus nigrum.Sc 
bis album.Se bis rubrum. Dim. Quanta 
lemporis fpatio coagulatur poll prspara- 
tionemrulphuris&Mercurij^ Geb Si- 
molpoftcaiiivasiongi colii&romndEca- 
pacitaiis in pignacam cmcrum cum igne la 
cerns , quE cjuintuplex, fme fextuplex cli- 
chnium habuerit. coagulabitur vigmti die- 
rum Ipatio.aut citra. In fpeculo Akhemias 
fcriptura eft, materiam lento igne regenda, 
donee maiorpars in terramnigramconusr 
fafit.qci' fit in vlginti dierum fpatio. Dx>m. 
EotemporequEapparebuntfigna:" Geb. 
Loco fapradic^o fcriptij eft, materiam cum 
jpnemfenferit,fubit6inaquamiukii.8£tuc 
Ipiritus furfum eleaari & afcendere per coU 
lum longom vafis,& fupraaciua iubuo con- 
ereearioleuminmodumnebulEe nigra:. I- 
Seo dicic loan, dc Kupefc.fTa. fciticet poft 
calcem eleuari peliiculam qaadam mgram, 
vtoleum:dcinde verdpoftpamosdiesma 
tcriam coagulari fnb aqua in medio vafis eo 
loco, quo jgnis flamma ipfum vas tangit, 8c 
paulacim reftare & augmentari earn mate- 
riam coagulatam, donee <jua(i [errs globus 



444 D I A L G V S 

in meJio 2(]ui: m prima creatione mundl 
ir.AtL'riaK.i;c Andicniineac, vtinfuliimne, 
dto maris ab-mua circundata: compriinun 
turaatcnia>]iia&rulphur, &ilmiil incolo- 
rcnigrocoagLilata.in torma oui quod Tmj 
acummi tnfutac. Dsm. Qiiamdia darac 
h^cnigredo donee incipiatdaaibjri'::' Geb. 
ScripLum ellin iibro RoTarij , quadragintj 
diebus£ontinuis:nam S^alteriaquampef- 
maiere nigredine cooi^ertam, eamveroni- 
gre Jinem i"itrs cjuadragmta dies not dura- 
re.fircifte Sc modo debito gubernatafucrir.- 
hscaveceribiisfiib ve'o fabiilarum i^oeti, 
cariim occulcara Cant. Dxm. Mirum fani 
Pliilofophos vereres banc artem rainobfcii 
r.s&Chimericisligmentisocculrane.tjUB 
anortrisQrammancrs declarantur?;detor 
qaentur ad feiilam moralein. Gsb. Qui 
huiusfcienriinuliibabiiericcogriirionem,. 
non capiet rationem aut intentionem vece 
mm I'hilofophorjm, fingendotancmnnu- 
merum deoruii) & deanim.am quid itti per" 
iitoru;ngsncrat!onemli:iipraSf amoros.v* 
fiasqimucationes dei-^nare^-obijrui.noa 
inceiirget. Sral cum enim eiTec credere hsc 
fiiJta.vnnorumdirciplin.i occulcarec, quant 
ranraojm UudoSc pubbce Sipriusnmver.- 
bisSifaciisinoin'ii virrufiim gsnerc adeo 
ftrenueproporueruiir. Dxm. SimcUnti 
lecreti facercs parricipem.pr^tercaterani* 



D i M O G O R G O fJ. 44* 

.„„e colkta bemScia , hoc .„Ko mc | ar. 
*sm.folu,nhaiusopm,o„,srf.,lega.AI 

be,l.l,b..^d=M.ner.cap,44 <•■'''.'■- "'1'"'''- 
,l.mqu,longort.i.porcpitcd1=ratricrm« 

m cooBrmaffe lapWes cr.acos^calore 
„Jco.e,huiosaKrraationi.orisinemcor. 
,oriseAn.i(ioalaUlaPyrrhsikD=ucali» 
Linqoafabulalapidtsmagnsmatnsofli 
Jic'oomr: olTa vtto fec.,r,d«Ei»pcclocl.,r.. 
oropanecxVulcanocopofrafunt. Dxm. 
khivitltnturvcibaba:cabAibertc.mha<: 
ftntmtiam minute diaasffc. G». Lapt 
des ataloK arJe^ii general, colores lont 
tcftrorimetallorum^x ignis «hcmem,» 
twtriti , & propter aoritieir. otfa votator, 
|£parmncxVuicano<5ponialant;lii)Cclt. 
.iphiire.quod.gnisnoniineappdlatur. 
on6dmipnspraidominctignis;hoceft,fnl. 
phat.Suot aumn lapiJcs magna; mams di. 
ffi- hot eft.tcrrs, quod eorom generatio li£ 
.xtnclallo.quddmagnaqnaotitatemtert* 
inle continetinam tota fubftanna hua «c trf 
iMfiinl.DcPyrrha&Dtucalionefabulan. 
lar PoctiE.hos ttmpore dilout) m nauicnW, 
qnlm conlcenderant.f.lnalos euafiffc fo- 
los.per diluuium llgnificare volmits no- 
ftrasaqiias albas. Verom per Pytrba&Dca 
aliDneminllmnlCgnificaba.lulrhur.Und 
fubule.qaodfupra Hermaphrooiia nun- 



44f> DIALOnVS 

capari aiximus: hi duo faluanmrconfcenri 
naaKuU:hocdV,K->,lianigrapellicaUqu8 
fupraaqLuineleuaiur.Seinnautvt oleum. 
Ptr illos lapides quos proiiciebat Pyrrh» 

&conuerctbamurinfci:in:nas,{igniacariit 
ar^cntum viuuin,h,oc q^iod finiiadiftiHa, 
lions reinane: in bucc;Afi>;um&;teri-eum: 
j)er iaiiides vvTo A Deucaiione proicaos, 
qui inmarculosconuvTtcb^ncur.fianlfica, 
tLimeftiriud rulp!mr,i|uod Martiinoinine' 
fupraappellandixtinui. Adh«cle^iiini:a. 
pud Albertum lib.i.cap.^.iraa.z.fabaUm 
dc Ciyrgon^jjua'iifinxeruntl'oere.omnij 
tjjEconrpiccrec in lapidesconuertifie.iia, 
cxpIirandameffc.VEpcrGorgonemintcHi- 
f^amus virciitem & potentiam iniueriiera, 
8c per colpecLum Gor^ones, difpotitionem 
iidinorum corporis idvircutein lapidifica- 
tiaam. Dsni. Explicacio hic multdob. 
rcuriorelt^'jainipletextusfit. Geb. Mi- 
ncriliahscfulphures fun t, virtus veroea. 
iu;nfor:is,virtuseliin;tallicaindaratiua& 
figcn^:arpectusai.itcin vapor uiu.corporum 
metallicorumad virtuccm hie mintialera, 
fitcumiamfuini aicendertmi in collo ion- 
go vafis.niisbocci E.&:rcrpiciuiH& redii- 
cuntrcrrufe ad banc vircutemmioeraleia, 
Cjua;indur3t3cc(jnuer£itillosvaporesinla 
pidem nobiiifsimum Phiiolophorum. V- 
xor Loth ignemfugicnscontri Dei iutl'uin 
retro 



D iv M O Q O R G O N. 447 

ieirorpsainscomierfatftinftawam fills. • 
p„«/e»«rantloi,en,araorec.ptomC,i- 
,™edis.culll"puilTcinaqi„lamconot'- 
f'&inc»lumpom(Ta;qi«autemfipmsi 
,„;bi,dia.r»n.d=dui,lic,,;lo..mo m 
h.cfabdiicomprehendmitur Na"> p"'"- 
tem Bgnlfic.car fupradiflum lal , -(uod prf 
di(alatloneracoiiuert.mnnaqui!aTi:h<,i; 
,ft inaqoaiti Mcrcurialem, quam .u iilaar. 
ieMaii;mn"nc.lp.r=corDe»i.m.s,p™.pte- 

ca mW rup^ml" """^ 'I'lS ?""°*- 
1„ libro d = Amminibus & fallbos , leg.mus 
.mmmtom, hoc eft, folpbur reg. per aqm- 
UmafiirmanteCKbrapli.lofopho.qiiolo. 
eofalatrr.onlacumintdligideDet:perl.ja- 
nvrted™ tantss pakhritudinis.inteliisen- 
d»ra fulphar, quod aum appell.n d.x.mus 
.libi.Iiipitsr verd biilas amore capitur.pro- 
pterea qood nataraliisr inukera coniunai 
&vniti(intln(iibllaT,tiavna,propteream 
difUllalioneportatsnmfecmn.fiibuolatidi. 
iocalom.hoc eft.ii. capiralum.Ooccapitel. 

tam^ratom. PrsterM fcnbit V,rg.. l.b.tf. 
indd deDidalflcumruofi-iomcltiloin 
labyriatboipllsaptaftalasKpcnmseuce 

v,rd mmi! altS voians k> raarepr«,p,.am» 
eft , liquef«=r.. enim Soils c:;lor cna. com 
,„; ate compaasA fibi adap.ats =tan.. 



44^ D I A L O G V S 

Dim, Huius fibular expoficionem zu'H 
cxj.eao. G.-b. Da.-dalinomenGr£ca<ii 
Clio ell, Latmc varmm figtiificans.Scdefi- 
gnat nobis fulphur, qd' Martis nomine nun 
cupariaiximiis.quodadmodumvarjumeft 
iranfmutando fe dt colore in colorem.Scab 
vnanaturainaliam:ru!phurilludpareriuft 
alterius fulpliuris admodiim fubtilisJcfufi 
lis, quod fubkari nomine DEdalifilJoin- 
ielligitur:eft enim arfenicumfubriliorSjfu 
fibilior pars Martis. I'erLabyrintliumPoc. 
tx intelligere volunt vas, fiue bocciatn.am 
porius vilt-rnlapidemPhilofophoru.inqua 
dicti fulphures inclufi funt.AI^ aute qujbus 
auolareconantLir,&in altumlcruntur.func 
h^ rcs.de quibus mentione feci iib.2.cap.io, 
dicendo, Corpora cjue indigentadminiftra 
rionereriim fubieuatmin aiit exaltantiuni, 
funt\'fnus Si M^ri.propti-'rearum tandera 
furione.hoctli.folLKionc. \'tiius enimtu- 
tiaindi get. Mars veroarfenico : nam his ic- 
busfacilecleuantur,^ lurlum ferutur;nain 
inieriprosm3j;na(]un:da conucnientiaeft. 
Dim. M hi perTuadco Sc hunclocumexil 
Jis tlTcquostufolosiniciligib. G-tb. Per 
lutiam figiificalur a^jua Mcrcurialis,quie 
pcTdidiUationeme.vpninicexdjiJtofalecx- 
iraclo e!apide^'cnerelll, ijuamlcari nomi- 
ne- fij;nificatr,u3. Irte Itarusfiirul aquaiftj 
aItev'ylal,lioceft,incapitelium vafis vf^ue 
eleuaiur; 



S M O C O R G O N. 449 

„,°p.rr„ft™mcr,,«.ll.mvasr«ipi=nt,s 

„d«odi..ne.nnigrefe Alxverocum 
5.ibus Mars auckt , ex d.So l,p,d= arte - 
Ln aefignam.vt apert^ fan. dixmus lib.;. 

,.,a«tim'.-<liant"»l°"f"™'"6«"«i""" 
S;na,.,mSclubtiliata,„:diir„lu;.e. 
Sim&altrahitrublhniiam falls occulta in 
illotaUire.™m eodem attrahendo fubtilo 
aaodfali)hLir\'en<;renuncupamus,inpro- 
Ldohuius falls Inclufann. NampropKt 
.olligamiam lulplnirmn in bac putrefaaio- 
ncarfenki a.>r>hit,&r„rfumtcm&fub ll- 
marifacitMarcem. Ceraau.cracuqo.ate 
adaptwa; & afSx, =rant ell fuptad.aoin fal 
vlfcofam dealba.u , ,-. ccra ^•Tyrrhen.i. 
ftperius nominx louis appella.u. Tradidit 
.Ultra hare fufiM lib.;, c.p.y. prop" ^""^ 
loauendo de corporum dcoatiombos cum 
fpiri,ibas. Mcrai»it iufupctVirgilu.sra.m 
aurci.quo dc.runcato ftati.n alms (ubnafcl- 
,ur r.m.lis.pf- »*»'="■ %^'fi""™"! 
61 vc»«abil=,i!.i quo per igois exprelsiona 
. diftillaturilloJfolFhor.quodaaromappel- 
lamos.Cumeniratomra.audfulphurvna 
vice flinul omoem rsm nonexprimat.M 
paulatim guttolain £U..al. '"^,'1 2 



450 D I A L O G V S 

Hum fubnafci.hoc eft. exjircfsione forti,^ 
gjiis. SedliocfeniorJ'hilofophusapeniiis 
tl(inonl>rit,d;ceni!o,Aniir.amhancdpetri 



non expr 



poiTe ■ 



bus.&paulatim.l'rojiterlianccaufamveK. 
resrainaniinam&anijnas.florem&florcs, 
tinihiram&titicturai.ranguinera&fan^ui 
iieb,i>)ngucdir,(:&i-;iigiicainesapp(.-ilaffe, 
propter taruum ej^rtlTum de graduadgra, 
duiii. I'lnxcriint etiamloutmiratumpiiri 
fiioSatunio, genital)! excidifTecumacutif- 
luna f<ilce,&: hsc cecidiireininar,e,&exco. 
jrixtione iprorufarguinii, cu fpuina maris 
VenercmiJro'reatam.PerSituniumiiiHlli 
gente? pridictu]nia!,qiiod pstcrlouisdici 
lur,lioce[t,ij)rKisriiiSpra;parati,quodabi. 
fto generator, iitud falpolitumiiTigneuiiii 
vale fine boccia, lupictr iratus&ignaaitc- 
ratus dicitiu, 5;ioli:iturinaquamiubtilcm 
& acuta; ilgnHicatur per Falcem acuta cmn 
qua lupitcr ir^tus. [latri genitalia excidit, 
hoc ell, feparat & anrahii lecum partes ma- 
fcuIinas,(iuevirilia,hoccft,(ulpliurimrinfe 
cuir in ipfo fale, Stilinul cadunlinvasreci- 
pieatis, quodili;niiifaturp''rfafiiminina- 
re/tilicctin aqua falls: ex ifto fale Sifulphu 
re gen era tur Venus, vtfupradiximus. Hjeo 
aquacurrus Phaciliontis,quemI'oetsEri. 
danum vocat,prop£ercaqu6dipfovchaiur 
nortcr SolA fpiriius ftetentes quos appella 
mus 



D^MOGOR-GON. 45i 

„put fuom cSiKTit , hoc eft. fal .ft«d q»0l 
S.m,„i nomi»« nuccupamas , m quo fal - 
tadr»b.ile,.lbum,molle,hara,cla.,; v,c=. 
Xlconti,,=.ar.e.c,-aop.rd«an=- ■ 

nafcitof Miieraa armata hoc eft, aqua .l.a 
vft.a,f.ueamiftafubulifsimapart.rulphu 
S quiaMartis nomine vocamus. D.cunt 
„,i,er=a Vulcannm amorc captamM.ner 
Ea«per„nac,u,conf=cu,i,.ande,„ve. 

le artipuifeSc lemen m terram ?">t^^'"f- 

S",n Vulcani vim eaafilTe. PerVulcanum 
iMellizimusMphur.qaoa igne vocamus. 
gcferrSma^oamoreafSciturcrgaailuain 
inercntialem.quaraMineniinomfnelignl 
Bcamns. Sunt enin, infimul in .no eode.n- 
aue metallo. Proptercahancincalcmatio- 
S°feq»imr,8cinpatr=facl,on=. Cmnvero 

Ta u- Cn, diaerfe, & facUimi ah .»":«-" 
ftp,remur,finKeruntMineruaVulcan,con 

rnlTain fagere, ciim hoc fulphur no rem<:t 
Len quemaJmoaii ahud fut.ilcMphar. 
p,„p,e?ea diSum eft hanc arripa.ire .efte, 
quo^d cum ipfovnitumn.. 8c cum foofale 
IniunSum, quafi e^.tinfec* &f.c mfep.- 



452 D I A L O G V S 

rjtione dimitrit fuLiin fcmcn, hoceSl.cani 
partem iuStii e in fuij-ilmnsrjjargsndo in tcp 
ramipfiusfwlis rpcrdi'itillationeinverona- 
fciiiirilludfiilpbur.quodCianYir.edisnomi 
nefigniiicartiupril dixinius,<]ueinadmoda 
etiamApolliniiJ &I'hcelii ,& fie eusfit vires 
Vukani per rtmotionc fine fepsrationcm 
h?nc, qusfi-'iioni imjiciliiiientofuerat.I'ia 
jierunt etiam vercres a louc amatamlo,!- 
pfa vero louein fugieiis A craiTa&obrcura 
nubecula cirrudara,vtin curmfiibfifteret; 
per/o fignificates riipr.i.iict3iii atjuam mer- 
curialsm a loue amacaiTi, cu m eiufdemfub- 
ftantiE(ini,fiiim] vcr(>>ijncta&:bocci;]Ein- 
clufaadignem acjua per diltiliationem aufu 
gitpcrlongO C()liumvr,iii:deJncerecidens 
adfundnm, vbi aioucciriiind^turpeilicu- 
la nigra fupradicU, per quam coagulaturSc 
firmaciirIo,hoc elt.mcurlullitinir. IrtEiii. 
grspelliculfe vela fun t, quibusTli^feusre- 
diitnauigioAthcnas.fju^vidensThcreipa 
tcf.fibi perfijadensfilium obiifi"e, cxdefpe- 
rationereprscipitem dedic in iTjare,& ibi 
aquis fufFocatur. PerTiiereuin figMificare 
volentcs fiilpbur jftud fubcile. quod in pelli 
ci3laautpo[iusoleoHl:oc6tineturperThe- 
fei nomen fignificarum. Pater I'ero Thefei 
Eg?us,lioccli:,rLilphurcralTuminaj;is,fepr; 
cipiteindatinmarc, liocert.in aquaialis, &: 
ibi foluiEur&moritur.hoceft, lutfocatur: 



D * M O n O R G O N. 4« 

i,mfecond6aenii;rarar.Int=rreliqaapla- 
;S«faodipoe.-cafigm.n,.„ad,der„tv, 
L' spoil aitaaii i lerrie ex.ccaw .b ,n»n 
J „ p™d.aaas:,nter cetera vero a.uma- 

;::;: Sc':.od'';n,erpre.anr.n,,p.rdi 
Mat ooem , qui «iam f„blun.t,onem ap- 

roceft.in.™l,>.m,d,tas.que.appa,..,W 
remota & lorrificato igne ,=rr.,hoc dl ma- 

ft„a^.,l.,qu»d.r„i„ald,cimus. Vcnun 
„tan„„.l.ac^.=ra,=.iamfapen,e,lbm 

La m fiudam.quam Ph«l>»5 ocad.t, hoc 
Tanollro fak coagula.a & dm.grata m 
^d.cinihu.ani corporis. Bingun.pr...^ 
mMartemfiliamloo,s8ckmon,s(fantt. 
„=„ oai Martc fmc p..r= 5 (ola lonon. pro_ 

dicunt Martera lilium eirelunoti.s , Cm pa 
trc natu, per lunonera terra eletnerrtu Intel 
:g„„t. luster autempollputrefaa,o„em 
cum Martc Sclauone repenmr. au»da«- 
tem Dcr lotione Mars ab iplius ventre fepa- 
ratJ,proptere.d,eiturip'!m.filius,Q»u.n 



4?4 D I A L O G V S. 

verdftliu'S falteiH in aliq ja parte patrifimi. 
iis elf; debear,& niacn, liuc vero fulphur 
quiM^.MarcJs nomine mttlligimuslouisnul 
Uiriilmiiirudincmpenitus referarrcalidus 
enimerrS; [Ictus, rufiis.duriis.abrqivircoG 
tar-.! &iolutione,8iqaafiargentoyiuopri!. 
uauis:lQj.i-,Ci-ver6frig-Ji!S&hiiinitiuseft. 
alUus.moiliS.vifcofus.facilisfufionis&fo- 
liitionis , li'iafi argsntuiii viuum mortitica, 
liimihanc ob caiilamfiiixeruntMarteralu. 
nor.isfiii'.'m.hoccfi.ieiTa;: pinguedoenim 
tcrr^eil. .Oira. Oftcade igicnr iam.quo 
locojuronis nommercrrEclcmentum in. 
tcitigis it. Geb. Finxtrur lunonemfiliam 
efleSiturni & Opis fororem.&vxoremlo- 
nis.&ineodemparniantelouem in lucetn 
cditam, reginam cfTedeorum &dearum,di 
uiciaruin.prEelTepartuiSc matrimonio.A- 
(juavcroMercurialis perlunonem fjgnifi- 
catadiciturftliaSacurni; diftillaturenimab 
ipfoSifnaterrafignificataperOpim. Hsc 
autem Jargitur diaitias, iioc eft, anrmn no- 
ftrum.Scmeadiftillationegeneraiorluno, 
hoc eft , aqua ilia Msrciirialis fignificatj per 
cleinccnm aeris & louis, hoc eft, fal quod in 
fundovafisjfiuebocci^remanet interfaces. 
Cuveroat^ua Mercunalis diftJiUcur prior, 
8c prima exeat extra bocciam finevasdiftil 
lacionis,dixeruntvetcrei lunonem in eo- 
dem partu ante loucm naii. Idem fignifica- 



D jE M O G O R G O N. 4ff 

.evolebamlibi-capi.-diflirendodcPripa 
Liont louis.dicendo, Satutou todmi mp- 
Japfip""" ( "ieridens tos qui npn unt.6. 
Khoiiis artis) aliquando folummodo hot 
Li corpora non potefttraogere hoccft 
„rrcllrelMS,1ofnonfrangit,l.oceftnonlol 
,itcorporarolphurca,ad.jciendait)vcroa. 
ouam Mcrcunalera.qoie prras antcquam In 
Jiter tcdeat in corpus ex foa calcc.lioc eft f. 
lealbovtveracalx.Prailereadicuntlunone 
pracffe partui,c)u6d diftiUando prodoMtm 
locera I'hosbi, ob hoc ctiaivl Ucina dida, 
mitrimonio quoquc praieffe dicitur.pro- 
picrea quid inter medium quoddamiitin 
coninnaione lincliirarii folphurearuir.,hoc 
tJVeoeris & Martis.Significamr autem per 
fnbtilifsimom rete fabrefaclum d chalybe. 
Diccbat Moricnus.animam.hoc cft.Vene'O 
nun coniungi cum corpore.hoc eft cum lul- 
phureMartisnoinineCgmficato.Ii.Cmedii 
;cfpiriru,hoceft,aquahacrpirituah.Dicitur 
eiiam louis vxor propterea quod hxc duo li 
liml noftrum aurum progenerenl, aut qjiod 
fiiilul iundli funt Scvniti ante diftillationem, 
& aJfcribit ipC regnum fuper omne! Ueo! 
Scdeas gentiliuin.quos Cgnlficamus nollris 
metallis. Hajcenimregil.namperhanena- 
itunturacroluuntut.fubtilianturacfcparan 
tut coniunguntur.mortificamur, vmihcan. 
lur & fruftificant, propterea finxerunt earn 



5 



455 D I A L O G V S 1 

ctiamdeamdiuiliarnm. Dtjm. Nemireris ' 
bactyniis ta.ti prolixam fermonemnonin- 
ierrjp'lTeme:iiam vrvcrumfaiear, plurimfi 
d.'lL'et.tusfumli^cinrerpretatione.adeoob 
fcararum at ]iic plane CKymericarum.aut 
potiusmonlli-oiarumfabuianiiTi Scfigmen. 
torcim:3£ (vtdicaiTi quod fentio) planeper- 
fuafum liabeo , te eiufmodi fabuUs omnino 
detorquereintuianiiTiifenrentiain.etiamri 
vecercs ei'J^ imencioiiis in quamtueas de- 
lorqusreitudes,neqoaoua tailien: vnqua. 
Geb. SiTuaiiquandoinLerfuiiTespraxihu- 
iusartis,&eiusrcipericulain fccilTes.&fi, 
liiis cffes voii.banc verita:em etenim co- 
cnofcerei&perciperes.Nam nifi r-egaueris 
hanc op-iioncm veieruin.quam libi dixi.fci 
bcecouine meiailum in oinni contineri.S; 
huiusdictieKplicationcmper metibitradi- 
tam,penltusinte:iexeris,nunquamnegabis 
hanc vtram ciTe inteniioiiem antiquorutn 
poetaru-n in fuis fabulis8£fi^m<:otis:n3in 
omnibus modiseiaboraucrut.vt hanc fcien 
ram pen:ci!S obfcnrarcni: & abfconderetit 
fuisfigmentisScfabulispoeticis.vtnamrs 
fecretaigLiorantibusScindignis occdtarct, 
qnod criam plarci fapicnies harum rerum 
perici , inecLim atfimiare non dubitaiierunc. 
Scnbendo eteniin finxerunt Laronamftu. 
pratam i ions, propter quam rem hiiioreit 
iie ca!o defcendilte,hanc in iniula Delo in 
uemfle 



D Jf, M O O O R G O N. 45r 
;n> vbi Phdtcm &Dianaiii peperll.Per 

fc'TvmcT.S nomine Hgnificn d,x.mu». 

„ J ,u.ii ii'ipui om (it & altcratum compo 

£r"c'".':;&lun = :.o,l,ocell<i=aq„a,lla 

;>m..ll<!,!£inuenitLatc,namvarefiueboc. 
"P' " iti paritLi.xir album & rufum.F.n. 
Sonrciam \'ulcam.mfilmm effcIouisSc 

,t dijamus: i-uum vero deformis eljet & la, 
citturpis/obiioluitdeieaosinn-rulaLctn 
„„„,& ibi nuu ims Sc educams afa„js. Per 
VulcaoomintdligebantfalpliotquodMar 
lis & ignis nomine (ignifican lam l?p'OS mo 
noimus, qnod f oft putrcfaSionem conran- 
aam tll& i-nitum loui ££ lononi , fed in dl. 
usrfaMturafurione&fpifsiradmcJjranta, 
te&abipfisfepararar.proptereaquod.vtll- 
bra i.capite 4.dlximus, argcnmm vmnm a- 
liad fulphor non recipiat , eo excepto qood 
(uie nam™ ell, hoc eft arfenicmn qnod de 
naturafal.sFarticipat.ProptereadlcuntVal 
canmn eiTt fJinm ipforom , quod ab eorain 
vemtefepsretur:quiim verd mrpis tn.Udt 
formis propter ftiara vnaaofitatemadufti- 
uim.abiiciturininfulamUmnon.boceftm 
vas (iue bociam in qnam cadunt rag.tta,, 
hoeeft hsc fulphura, qutegcnerataluntex 
vapotib. calidii 8! f,ccis;il.inutriroi & cdu. 



458 D I A L O G V S 

cacus a fiinij'i.lioc s'^.i veris artiftis fiue Im* 
iusartisporf;cbsartiriciti'.;s,qiiinatiirami. 
initantur.Adhscfinxcn.int AtaUiitam om- 
nium ho mi nuinveUjcifst inumcurforein, fa 
peratum tamen 3c victum trjbnspomisau- 
rcis:per Atalnntamfignificavites noftrama- 
fluanivelocil'simain&lcuifsimamfaperco- 
iiinita fulphura , ipfis vero coiunfta. hoc eft 
Warii, Soli&Veneriinfimul . aiucumloue 
<|uife'nperplenuseftApollinis,& cofeftus 
formarur & coasj'jiatur.hsc triapomatres 
boli iant, qui^ius Thcfeus inuifcabat ora Ml 
notauri in Labyrin t hooper Minotaurum po 
fitumiaLabyrintliufi^nificatLirnoflratiuin 
laeiTentia.quf in vafc fins boccia inuifcatur 
&coagulatur, cum fupradiclisfulpliuribus. 
Dsmng. Magnastibi graiiasago.quddme 
tanti fecreti voiuifti fieri participem,vt citrj 
omnem inuidia ca, qux ab anticpiis fummo 
ftudiooccuitata func^pfingulariruahums. 
nitate mihi apcrires & cxplicares ; nam inde 
fpero tandem inevcrumfcnfumfabularum 
Si figmentorum poeticorum inuenturura 
cum mihi igiturhac parte Tatisfactu fir, eiuf. 
modi inquifitionesr;linqnemus, vt fenro 
nofter inchoatas eo redcat , vnciedifcefsi- 
mus de metaiiis verba facientes , fcilicet ex 
quonalnmetallofupradict^ res fieri debeat; 
nam cum ex vno folo, nee tamen exauro co 
muni fieri debean:,pcrfuafumhabeoexar- 
genio 



DjeMOGORQON. 4V<> 

„,o fieri detersA toe n6 citra ration™. 
L„iubca,illudau,„,na.c,p.<:nd,,,quo4 
i„orofundoiiietaIlorumoccaltamnt.Cuin 

S Una iop'O*""''""™"''''' "'"''■ 
to,«ntoap«ttJem6llralli,omnmoa,gea 

ta,n acap.Jndnra cnt nobis abfqu=dnb,o. 
^rriofilli etiam lib.i. cap.lS. Lunaiii cfle tin. 
S;;;'jbed,nis.Etpf»r=sI>hUorophiL„- 
Minfcrir.cntuinalbedini5nunci!pat,&Mc- 
aiciarB=n.«mintosinix.iones.ncd,ca,ne 
torum rccipiunt. Alberms adhnc m fine ter. 
tiilibri dc Mineraiibub dicit.nos certo icirc, 
iodliabentia fymboii in materia 8c virtu. 
,,l,„s,&pollentijsnataralibils,faciliselttral 
BUtatio adinnicem. & pau!d inferius . Non 
Uieatvos.inquit.quodinomn.bus.quiecir 
lularesexfe innitcmhabeat generatioiles, 
faeilior ell tranfitu? eorum.qua; in plurtbus 
habeantconuraientiara.propterboceliam 
exargenlofaciliusfitaliram<inainexi«ctal 
loalioinoneniir.mutsriopcnet.nipfo.nill 
eolotem&iondusi&harcdefaallfinntico- 
pafla cn.in (I bltantia nil gis adbf tetpro cet 
fopondos dimrnuto aqneo,& aoflobono 
.ilnnofQlplnir=,confeqȣtervari.bitnrio. 
lor.hic aot™ nrodas eft & m alijs. Ceb.Pro 
certo tibidiCo.fitmafnbttantiaanreaBae at 
eentcJnobispripsrandadTet.noameinre. 
5utendo.!raadmaierismfu.mprimi,ba!c 
longJ csttris p tsftare.fed hoc modoparuin 



460 t) I A L O G V S 

effevcilia, Veruineftfi;cundumviambreue 
{upr^iJicUm ex argtnto, faciiius aurum fieri 
poiTe.quain e:: alio quouis metallo. Propte, 
reaquiaconfummaraliumitlitate aqueaper 
cakinitionein tubilantiaredocta.imnagis 
fixa.P.-' v^erea dixi ijb.i- cap, ■;:, pondiiE ac- 
crefceri;.&permin[mamartm!Xtionem[)o. 
flrirulphurisboni&prEparaciininanifdlo 
albi.in occalto vero citrJni Strufi, piuribus 
diebus fiinul decofta tandem mutari in coIo 
re,quia color tinfturs in fuiphure cccolute 
per vircuJem calorismanifeilabitur , &Kic 
modnsert communis in omnimctailo. Lo- 
quendoautemdepra;paratione elixir fecuti 
dum vtam prol.xiorcm nouem mei1um,hoc 
ell reducendo metalU^ui eorummaieriain 
priaiam, fieri non poteft,vcaurumfiusarae- 
tomfintineliora ceteris mc:allis: naininnis 
non reftat priini fubftantia nee piiniEquali 
tates.cxcepti^intrinfecisqu^oirinibusfunE 
communes. \'erinn sft(vt iam dixiiiuis) v- 
numexceterismeca!lisinfaa miners aliqui 
acquifiiTe fubrtanuam S; prcprictatem,qm- 
has prxparatum aptiusScpropinquiusfiet 
noilrE artis auro & Krpcto.qiitimadmodmn 
breuiintelliges.Rcipondendo vero tuisra- 
tionibiis ad Juclis , dico eciam fi fsepius pbi- 
lofopni perLunam inieili^ant, & louemSi 
VcneremSiMercuriu.nihilominasperLu. 
US vocabuluin eciain intelligi debere fal Sa 
turn: 



DisMOQORGON. 4«« 

■ „,„i „om.n= f,gn,fic.mm,quod .n fuo pro- 
Ldoipfum aorum .jb.lo'ophormii clt. vt 

jJeihgerclUphorpraparamalbomVtLa- 
na & hot in profundo aurL:fr- & argentu fit, 
g,imaora&fCTmcn!.imalbedin,i3irabe. 
<iinis!ilprifooMtrcurio:arseotuiT>liocin- 
doral Si figit noftriim loutm & conuenit 1. 
nfuin in naiufam lueiallicam ,& coiimi.lce- 
lornoftroSoli,vtap<rteo«endin-.us]ibro.. 
tap. 18. Etiaro polTi. mus per Lunim rot. lii- 
«re tliitir album: lioe enino eft tJi'aiira albe 
3mis8ifeniictuoinalbedir.isinmulcip;Ka. 
cione.&inrecteto aummeftA faciilin-.im 
auruiii conuertitur,quia cotiraando vel for 
lifieandoisne.matCTiamagisfigiturSipon- 
dusaccrefc.t.&tinfturarufafulphurea.ouie 
in profundo latet.maniteftamr. Si auten dc 
Luna tnedicini aliquair, fa. ere voiuens pro 
bumano corpore, eodtm modo fif quo fupe 
riusdeauroarcbii di6U;m.ft. Da-m. St 



ftipradictcres on 



o emetaliisbcridebe- 



ant.lamenexperfcaisreeialiisfierincnpof 
lint neccBV eft ex iinperfec).s metsllis ea ta. 
c'cre.led prius p: iparatij. Geb. Seiundu 
opinione Si rati6es Rogerij Bachonis , quas 
fupri allegauiirms dc aoro comtmini veiba 
facientes milium dubiulu elbnam ha:c fcien 
tia trattat de corporibus impetfcftis in qaa- 
lura conucnit ca faccriipeifeaa.v! in pt«'a- 



1 
4^2 D I A L O G V S 

tione libri IniieftigatJonis oftendi , & Calli.- 
fthencs fummus in irtijaclcjemiavir.dicic' 
A!chemiainrcientiaincfre,<juxiaFenoribus 
metalhsexcellcntiam 8c nobilitatem fupe- 
rioramtribaati&beatus Thomas in princi, 
pio4.Hb.Metc-or,dicic,Pra;cipuiisAkhemi 
lkrmnfcopuseitrranfinutarem;Ealla(rc!tij 
cetimperfecta)iecunaumveriEatem&non 
fophiltic^.- Da;inog. Putoper coftionem 
elixir imperfecta inetalliipertectafien.Geb. 
Hkc dico.fi abrq; corrupcione rerum extra. 
ncarumprfparaEumperfeftmn fieret elixir, 
& hoc Catis ciare aperi^ demoftraui in Proa 
mio libri Inue[iigationis,& in cap.dt Prspa 
ratione aceii acerrimi, Sc adiuiclib. i. cap.S. 
dicedo c|u6 Jin depnrati one inctalU imper- 
fecta ingenio & indurtriaperarrificiumre- 
ducanturinpuram&nobiiioremfubftantia 
breui tempore, quodi natura non poteft fie; 
t'i.Sc in lib.Teftamenti dixi, quod omne me- 
tallum (inteltige imperfeL^um) percalcina. 
lionem pofsi: conuerti non folumin fal ,fed 
etiam in verum Soiem & veram Lunam.ne- 
quetupotensmihihociocoobijcere.inteU 
lexifTemede tnetaihs perfeflis.quum hseo 
fintverus Sol & vera Luna, neque per proie 
ftionem.feJpercalcinationemhocfit.Prce- 
tereadiximus in lib. Inueftigationis, cap.de 
Vitrioio.quod ex corporib. imperfeflis ex- 
trahantHrdiaerA»vitnol3,quffinobisnecef. 
laria 



D S. M O G O R G O N. 4'! 

(ulifunt 8i milia.dixiiiras aiam.diu«rfa vi- 
lla, quid in ift" '"= "°" f"'""" "I"""". 
Heti..nf..lpl'»'".v>;i»g™="<'"=°";»': 
,i,riola,lib.4«P!'"rbafac,ensderaeAc, 
L,ms=ntc.l.uaa:iiir-aa™m.'l™ltius6en 
l,oc antecedent"! adminiftfalione notaSi 
„™'eorporisii«perfeai.Etr.meaoperaa 
„econfcriptad,lisenlere»o!.,ft,,am,nad. 
lertimnimirumme.nlib.dsRadicibushac 
rentmtiamprotuli(re,vide!icet«uinv,dere 
„„scorpor.imperfeaa,noftraexper,enl,a 
Sindaftria prteparata & mtindlfica.a ab oiii 
Bi fnperBna corniptjone, majorera clania- 
lem&fplendovemaeiniircre.ciaamcorpn. 
tananraliter perfecla:nos tandem exea co. 
lideratione petuenife ad Snemhums ope- 
ns Sefcieniircln lib. Speculi AlAcmiiE fcri • 
ptum eft.fi inuenimusmateriam mqjaa III 
irrentum viunm.mundiim. clarum , album 
i .utraftun.congeUturainmaflim.nondum 
perduaum ad complememam tall modo, 
' ttnoftraindollria&naturaliingemoad.n. ■ 
limam ipf.ns perfea.mque mttijdificat.o-^ 
Item Sicomplctampuritatemperaenirepo. 
■ fnmM.talitervtpoftcomplementumope- 
' ramillevicibusformisScpcrfeaiusfitaiiis 
'. eotporibus coclis fnnplici calote natural,, 
I iatudeguftaturosnos deleaabtlehocfLtpra 
qood omnis intentio Phdofophorumfun- 
data eft . I'rajtereidicit Albemis l.b. quinto 



4^4 D I A L O G V S 

dcMinenlibuscap.i.OmniumtnecaUorum 
propriumclTe,v; ajipEre-Tniincom^jleticfTe 
in fpccic, &idco in quulibettona.;riibilia; 
medium vcro propriiJ ditiuinl-.abet infor- 
mtm naturam , quam formar.im diilinaani 
cxiremaretinet, propter quod exirsrai per 
ingenium & nataram de mcdijs reducun- 
tur.quando vnimr vnius excreini fupra aire 
roiTi- Debemusaatein medioruin natuiam 
fumine nocarc ad trdnfrautationcta metallo 
rum.qiiiaineisconfiiiic liUiriinafcientiaeo 
rum i quEViiUin inaliudconuerteremtari- 
lur. Dsmog. Percipersiiequeo quid hoc 
Joco fibi velit Aibertus per media Iikc extre 
ma& virtute cstremorum. Gebsr, Per 
media mincralia hoc loco intelligitAlber- 
tus metalla imperfecta ; quoniam funt lam 
in via ad perfcctioncm , noti quodabipfis 
per naturam reduci pofsit inetallum all- 
quod perfe^um.fed quod sbipfis per artifi. 
ciuinextrahipofsintperfectifsiinaextrema, 
hoc ert Elixir album S^rufi-i in. &: quia virtus 
' h«c excremorum in fuipimribus , Si ipfoar- 
gento viuQ contincatur in eta! !o rum imper- 
Fettoru:n,iunc fiunc extrema, hoc eft Elixir 
aibum &rufum. Obli-inc canfam diximus, 
jibro 1. capite 16. metalla imperfecta abfquc 
com mi ft^one ah cuius I ci extremes fieri per- 
fecia. Dsmog. Si bene memini,d!xifii 
codemlocoprsdiitoperfeci^u.hocipfoipa- 
gifterio 



DvEMOGORGON. 4^55 

pifteriop2rfea:umfieri,S:perfeaumetiam 
^nperfeaumadpeifeaionemperducere,& 
aemumteftarisli^dimuUlterari&perfefta 
fieri. Geb. Eolocoper perfeftunoninwl 
1120 ncqs aiirmn neqi argentuc5miine,red 
fupradidos idphures prseparatos pro parte 
iixos-per imperfecta vcrd intellrgo fupra Jl- 
fluin fal priepai-atuin argenti viui nomine 
fignificamm & louem , & ex his vnmn ab a- 
lio ad perfe6:ionem pertiucitur, quonia Tnl- 
phurinfpilTaf,figit&tingicMercuriu,Mer. 
curiusaiiterarufatiliat& fufibile reddir.in- 
cerai&feruatfuipfmra combullione. Hoc 
aatem modo vnu ab altero alteraciir,& hatic 
refponfionem potetis habere ex Ubro i. cap. 
ii.jn medio capitis. D^m. Meafententia, 
improbafti eo ioco modum hunc, Geber. 
Improbaui quidem eo loco modnmhiinc, 
quantum ad iicerain puram Sc nudam : noti 
intclligebam enim de communibus corpori 
bus.feddePhilofophoruiijmetaliis.Sedvt 
tandem totam fummam breui fermonc com 
prehendam, conclude ipfum EHxir, quinta 
elTentiamScauram potabile fieri deberecx 
metaLlis imperfeclis Fommunibus: quonia 
hfficartificio adiuuari.Sc ad peffeclione per- 
ducipoiTant.&faciliterreducunrurad ipro 
rummateriam priinam, quuin in fchabeant 
caufas corruptionis . qnas caufas enumera- 
aimusnoslib.}.cap.£i-&acddc"liaq"Oq"^ 



4C6 D I A L O G V S 

materia pnmaifupcrucnicntia.facil^abiij 
remouenmr.acindlgefts partes pofluntdi- 
gcn. Dem. Dixiftiiupradictas res fieri de 
bero ex vnomeuiiofoio^quoraodoigitur 
continenmrinomnt metalloitnperfeclo:' 
Gcb. Fatcndumcltfupradiftasresinoiii. 
nibus metallis perfcctiSLVimperfeaisconi 
tineriMcbemusautemitjquirere.&exquifi- 
ta cognitam habere naturam omntii metallo 
rmncoinmunium.&jpiorumpropeietatera 
diligenterexamJnarcqm-namipforumiint 
facilioris aut difficilioris pra;parationis,& 
quKtiam nortr; arci auc propmqiiiora iuttt 
moriorafunt.&tandemqu^nainpuraautvi 
tiaca funt in ipforum radice.vifatisapertS 
monuiinfirelib.i. D^m. ErJtigiturom- 
aino plumbum accipicndum.ob Ranccau- 
fam quod alibi dixilti.inipfoconrincriem- 
nia philofophorum meiai!a,6c!ib.i.cap.i().di 
xifti, plumbum eciam fi ad argcium minimf 
»cccdcreporsjt,tair.en nihil minus perno- 
ftmm artiRcium ex ipfo facile r.rgentum fie- 
ri pofTe.Et adhuc in iib. Inuertigationisvcr. 
bafacicnsdeplumbi3qua,dixifti,hanceiTi: 
aquamargetiviui&rvilphurisproportiona- 
liEcrfada.quavtimurin ccpofitione Elixir 
rufi.Hcrmesvcrddicii.quo dm Saturno na- 
ture coniunilffi fint cum compiemero ,boG 
eftierramjaquamiaerem^igneminipfota 
tineri , 8c c^udd hJc clauis ficSc apertiohuius 
fcientiiB. 



D*MOQORGON. 4«7 

fcieotiie.RaCs pr;.e>-ei dicit in ptambo So- 

bl &rofun..& aqua ,„«M=rcur,um r«.- 
„.re&tohibeteporsit.Pythagorasd.c,to- 
^„ Scremmmptambocire H=rm«mfa- 
„er d= Samrno ioquens.dic.tfe prafantio- 

"none albi & mfi His cauHs plures mm. 
furnvtouxrercnt ex plumbo argenmm »i. 
„um«Uere. Qeb lam fep.ui te mo- 
Jui,atque prsd.si.philolophosCc apertilo 
.usotes, feraper p" xqumocafoncm Wi- 
i,|i,„dio=mS: allegonas oqai. Propterea 
Jisi libro i.capite 1 9. quofdam ccrto affirma 
reclumbummfuanamraqaamproximeae 
ce'dcKaaro ; itaPhilofophi plnmbumlau; 
danlM , de plumbo Fbilofophoram locutl 
fuot, in quo omn=s r« , de quibus fcp'ata. 
aaeftment.o.fimoicontinentur. Ujmoe. 
Dicam i"itar nunc cum in plumbo nonlit 
Elinir.es ftatino tandem estrahendum die. 
e»de caufa qu6d dixeriilibro 4.capite iS. te 
confidetafTe per examen huius mag.fterij.lo 
„em maxime accedere adfamina petfeaio. 
ncm in operc ordinis maioris. Etlibro 1. ea- 
pite 2I.dixiftilouem inter caitera corpora 
Knsformari,,nmag,sfple.;did5luc,d,us^ 
atque perfetllus eorpus &lar=& lunare.Sc 



4^8 D I A L O G V- S 

adhiic!ibro!.ca[-it.|>.dixifti,fatismanifefi5 
eilt- louem pro[>iiis accedere ad perteftio. 
nt:ni.pro..ter«c]i:odmpgisdeperfeaione 
pa-ticjpet.lteinlib.i.cajiitcio diKilti.Iouein 
j);rtectiore tlU- multis reiiquis corponbus 
imperfectis. propter jpnuwifinitau-m cum 
Sole & Luna. hocafiirmatetiamUsfis.qui 
dicii , ftannamtitictiirainedeaibaiii^^risfi. 
uecupri.Sc quod ex ipfoliat aqua acuta quj 
MeKurium retinere& coliibere pofsir.&tu 
ipfeiubcsinhb.lnucOigationis.tionorares- 
(5U3inloaiscadt;caufa,t]u6dbxcfiiilludi. 
plum qnod (jUi-raturab oiiinibusad albeli 
nern. ticber. Satis argute nouifti ex meis 
fcripiis caqu?etuf fementi^fufFragarividef 
tarej;ccrp(,-te,&:in incdiuinproduccre: fed 
inearcripra longealiamdiligentiain ineuol 
nendo Sc inieltjgenJo ftudmm requirunt. 
Demog. Rt;s ipfafacilc iudicnbit.quanto 
ftndio , diiigcntiaatquefedulitatctuisfcri. 
ptis haclcnus inrLidaucriii;. r.";ii fi cogi«$ 
qujui proprie i;oii foU'im ipfas ftntfriiias, 
fi.-detiainCrgt.ila vei'haiijtiiioriateneam.co 
gnoTccs me r.aud ofuuinier in mis (criptis 
veifatuin. Die igitiirquidnaiiicaufKnt.cur 
111 inus quod taiitoftudioafreqiiuturuin me 
iperaucrainjafTecutusfim. Gtb. Quiapa- 
rum aniinaduenifti iibro ;. capiteii. dixifTc 
nie,plumbuni Sc ftannum comniuneinfua 
propria radicc iinmunda effe , & in ipforun 
pri: 



D -<E M O G O R G N. 469 

priniacreauone : habsntemm fabftsnti.m 
Lmmaam.tumfulpbuns.tumargent.vi- 
ui Cum vero purum cum impuro vna tub- 
ftantiafiaafmt.Sceircntiavna.propccrea 
pofsibilenoneft.vtaliquaindLiftriapermc- 
Sicinampriiniordims.hoceftpcrpraipara- 
tionem aliquam , rcino;ieatur terreftrcius 
hfficab ipfis argenti viiii adso immundi atqi 
jmpuri. Quare hm dim plar,c aerper^ue- 
ram, cum intclligerem hoc corpus non pol- 
feprsparjri.v!: tandem perueniret ad com- 
piemeniamfuirplenaorislucidi.Vcrumad 
nieiprumredicnscogt-oui corpora iijccmu 
da cile in profnndo luas naturje , propterea 
4ixiiibro 2.C2pite 7.C1 fublimauens , boc eft 
exJraxeris argentum viuum ex plumbo fiuc 
cxftannocommuiii.eapoftfublimationem 
apparerc r.igra.&adhuc libro 4.capite X.di- 
xi, in corporibus moHioribus nu!!o m- 
genio vel induftria hoc artlficio remoue- 
tipotTeve!ocer.iilUmforionem,ne<|ue^!n- 
puritaTem,in radice principij ipfomm. Po.- 
aumus etiam his lubiungere ea, qua libro fe 
cundo.capitc z.monuimus.Videlicet quiim 
filphur & arfetiicumnoftrum.non pari cDi 
naturaliter coniuiiftafint cum fazcitus , ne- 
cdTeeffe.vtinrubiimationearccndant.fur- 
fumquevebanturcumfubftantianonmun. 
data. Cum igitui- n«q; plumbum neq; ftanmi 
habeantrubllantiatixaii],hoccftduram,ter- 
G 4 



470 D I A L O G V S 

reamSipcrinancnteininignevelieincti.fed 
aafugiemcm.neqapirimsabipiisperfubli- 
mationemexlrachafccndancabrciieiurmo- 
diiinmundicijs.quumnon habeamterram 
lis:ain & penuancntem in igiicvehementi, 
>]UE rctinere porsit Cecum partes illas im. 
munijas,ris inter fublimanduiDafcenderent 
cum ipfis fpiriiibus.Propterea dixi capitevl 
iiino.iib.i.eamcullaquEinipfaradicepar- 
tJcipauerintdeinaiore infediue liuiditatis, 
pluslaborisreqiiirere&minoriseireperfe. 
ciionis:ha:c vcro funt plumbuin & ftannum 
commune. Dcm. Dixiftitamen.nifallor, 
iiS, 5. capites. confideralTe tc corruptiones 
inftancinipfaradicL-fibinoetTe coianctas, 
redaccidetalcseire.Ciimrj^inirinprimaco. 
miftioneipfinon coniuncirefiiit.njmirum 
potc-riincabipfo facile reiuoaeri&feparari. 
Dixifti etiam capite 10. Inuem quidein muti 
dum elTe, Saturnum voro imnnlduiii, Etlib, 
lnuerti^ationi>rcrib;s,q;uul omnia scciden 
tia fuperuenicntia Ucile reinoueri polTunt, 
5;ipfacorporji!Uegn:'' ?■: fnfnci enter pr^pa 
r.iri. Geb. SancTica tjii;^ fupra iongofer- 
j:!oneproreipjuiirui:u[s,rcci^intellexiires, 
neijuaquahfciio'.bjrerponfioiiiobiecilTcs. 
Caineniradicerem.rta-i-ium (juidempuru 
-I'is & tinctaram albedinis Ciiie xriscupri, 
.'xipfainproximtjni ciTe auroccargento.Sc 
fans propinque acccdere adperficiioncin 



r> ^ M O G O R G O N. 47i 

etd'ins maiori , hoc eft, in mill tipli cation e, " 
meaintentio eral dc metaUis fupradiftisidi 
cens autem Saturnum immundum efle.ve- 
li diduin eft dt iioftro Saturno : fed hsc i, 
pCiusimmiindiciafibinoneftmradice con 
iun£t2, propterea ab eo facile remoucri: 
cumverodiximetalia perfecia in ipfomtn 
radice rnunda elTe, Be quod omnia acciden- 
[iaab ipfis facile remo\ieanrur,ne diftum 
uutesdeplumbo & ftanno communi , fed 
aealiis. Dxm. Rogo anftquam longiiis 
hune fermonem protrahas,prius apertius 
dicerc velis.quid de iBrdinuinnumcro fenti 
redel)eam:putaiii enim hadenus.primum 
&fccundum ordinem fophifticosScmedi- 
dnasiraperfeitaseiTc. Geber. Sufpicaris 
fort^ me tradidiflefopbifticationes & medi 
ciiias imperfeclas. Debebas certeiaindu- 
dum cognouifle noftrum arfenicum&ca:- 
tera materialia, <^uib. vtimur.no elTe illavul 
garia omnibus nota.Prffiterea exhortati (u- 
iiiuslib.i.cap.5.Hniu5 artis artifices, vt fug* 
rent operaiophiftica, Dicoautemmedici- 
nas primi ordinis imperfeftas elTc,ea de ca« 
ia.quodfLilphnrfit medicina argent! viui, 
quod louem, Saturnum ScLunamvocaui- 
mus. Argentumviuumatitemmedicinam 
efie fulpbaris. quod SoIem,Venere ScMar- 
tein appellauimus, Scb^c in primo ordme, 
koc eft,in priiaa pr?parationc,per qua uiuii 
Q 5 



472 D I A L O G V S 

diiicantur ab accidentibus (upemenicnti. 
biis.&inrecLindoorJinc.hoceftinfccunda 
prEpararioneJjoc eft decoftionc &ftxio. 
ncperquatn mundificanturab vnftuofjca, 
teaduliiuaintrinreca, imperfecta funt.do. 
nee perfccle mundificenmr, & figantur. 
Qiicmadinodumvero Tolas homo cum per 
petuo viuere no pofsir, neceflcfuit vtfocii- 
returindieri.vEpercoiimnctionemhaccre 
I'ccret&miiltiplicarecui- ^enualuimanum; 
pariraodoctiamnollriielixir.ciiin perplu. 
res 8c fepius iteratur proie^ioties.breui ab 
fumerctur Sc finiretur, maftumquc laboris 
& magnum tcmporis difpendium requira- 
tur.ipfius prEparationetotiesaprimoprin 
cipio repeierc necelkrium fuir.vtabbreuii 
retur & prEparatio & fixio.coinmifcerepar 
tern alii^ nam elixir iixi cum inulierc, hoc ell 
cum nortro argcnto viuo , quod louem vo- 
camus, neque fiKum , necjuc e terra faftum, 
quemadmodu fulpnur.Cum I'ero bsc con- 
uenientiam quandam hab^'nt in fuanaiura, 
£0 facilius vr,iuntur,8c brcui tempore mul 
liplicantur in viruite & quantitate, Propte- 
readicebaiiifupra,Ioucmmagnam habere, 
aflinitatsracum Sole & Luna.& (jiiam pro- 
xi'iie accedere ipfum ad perfeftionem,8c 
qaafi perfectam ciTe, Scquod transforma- 
turinmagisfulgidum atq; plus perfeClum 
corpus LunareSi Solarc, DixicciiinProoe 
tnio 



D^MOGO-RGON. 475^ 

Crnarkmomm dixir in multiplicaio- 
''" Serat onem effe coStwnii labft.n. 
r/;utt;"n™vi.i.Eftc=i.m=l,Kirmedi. 

!« ivimWilofophorS : ,d vc-ro ,i.od i.m 
i,iicin« faaoi" cft.argc-mamvnuioitDs 
Si, & mturam ipf.M re!ic|ui,, ciHia tranf- 
^.amw ca,&6xam, tai»e„ non totum es 

rltarcquamuis&hocfuen.Mpartear. 
.eiti viui, quod tranfmuutum, feam oam- 
?,mreliq»".l"ccft,cumparsqua:da|p^.us 
L faaafit lapis rhJofopliorum In l,b.d= 
Vaporibas fcriptum legimus.AlcbtmKar- 
liteivtiboraceininultiplicationeluime. 
,aHi-perborac=min,dlig™d>.mfalprin.. 
ratuii. <l«od Mercurij nomme deCgnan dl- 
Ximusilooit. Siaut=madbocdob,tau«. 
ris,„mU«cJevri,no,f«undo&Kr„ov= 

? ramens & opinio '>"» "'-'fy ''g« ""P'"" 

I .aquxibi disimus de fobl.matlone pram 

' ,,adns, pet qiain lapis noftcrmundamrS 

; porificaturab impuritatt corr»mpcr.t= , & 

fedd.rarpurus,&volatihs I'oH" «£ 

,„,,& boc appellamuB gradamfecundum 

triparationis. Tertiut vero gradii. admini 

ilraiionis lapidil eft.vt torn faciamus vo, 

litilcm, &hlceftn>»'"P'""'°- ""'8'- 



474 D I A L O G V S 

turprnnuin gradum elTeprKparationis/e- 
cundnm fixionis , tertiam autem muhiplr^ 
cationis.Etqueinadmodum elixir noftrum 
qaod fit aurum Sc argenlii , paucis diebus 
iieit & tranfmutat Mercurium noftrum r fie 
quoq; fulphurnoftrutnlotum CLim in parte 
fixumfit.&naturainSrfplendorcmliabeat 
metallicam.proptcrea etiain brcui tempore 
Bait noftrum Mercurium fine argentum vi- 
uum. volatile verd abfiqi fixo nunquam po- 
teritfigi in mctalio. Extrihutur vero fiipri. 
ditlumargentuinviaumAItlplterexfa:ci. 
bus combuftis Wis per lotionem. Rafis inli 
faro Luminisluminmn dicit, f^ces ciim deal 
bantur.Magnefiam appellamusA ftagnum 
Sefpninamlouis. I'rajterea dicit Philofo- 
phus Mireris.capiendas effe cineres, de qui 
bus Philofophi locuti funt, Jiceotes.Ne vi. 
lipendas cineres exiftentes in loco infcriori 
vafis, quia in ipfis fimm eft Jiadema cordis. 
Idem dicit in fa;cibus elTe hoc quod queris. 
Hermes itaqt loquendo de diftdlatione Sa- 
turni.dicit.Cape ipfumA exalta eum m ta. 
bemacnlo. eoufqi donee totus in vaporem 
confumatur, & plus nilnl afcedat, Scaquam 
fublimatain confcrua ad Icmpus opportu- 
num.Poftcaaccipe fa:ccs remaoetes in fun- 
Jo bocciai.llue vafis.&fcrua diligetennam 
ipfa; funt corona cordis. Scriptum eft m li- 
broTutbx PhilofopKorttiM. lubeovtadu. 



D tR M O G O R G O N. 47? 

ratis corpus , 8c in cineres conuemtit : hoc 
enim corpus aduftuPhtenix eft. quK ardeE 
inigne.&comburcndorenouaturinamcoff 
pushocadurendoexcinere cxtrahitur iu- 
piter nuiconiundus cumvoa parte elisir„ 
feiiipcrinu!tip!icatur&augir.etawr, Dicit 
aiitem Hermes , Ciimvidebis corpus coq- 
uerfum in cineres.perfefl^ gubernafti illad. 
Rafisitideminlibro Luminisluminmii -di- 
cit adurinonpofTe; nam poll extraitignem 
oleiremanere terrain^ Idemaffirmauimtis 
nos libro Inuefligationis , verba facietes da 
prKparationeatramentinigri. Etiib.z.cap, 
^.dicendo.Pofsibile eft^ falibus feparari is: 
cesperi"oIutionemrallum,cjua;resali£EnuJ 
liconuenit.Idemconfirraauiadhucinenae 
rations triumcaufarumdefcenfionis, libra 
iam citaio.cap.il.Pro declaratione vero eau 
fefecunds fcire dcbespercorporadebilia 
iiiEellexiffeme aquam Sc oleum , qiiE in dj- 
iiillationeconferuatiiracombuftione.per 
defcenfionem in vas recipientis poft redu- 
aionem incorpusexcalce.hoc eft.exfali- 
buseoramiquoniamdifiillandononpofiia 
mus vno {iue ecde temporepartesomnes 
J infimul diftiilare. quia ca pars qua; prior re. 
- ductafuerit in capitellii vafis.non expe£tat 
iamfequetemifiverocapitelUiinfortiorem 
ienemrecipiat,maiorparsperdetur:propie 
rca occeffe fuit ingenio&induftna.idqtf 



476 D I A L O G V S 

iamafcenditincapitcHuinpcrroftniincapi 
tclii edaccre fc aiiferre,* in vas rccipientis 
paulatim co!li[;ere, vbi refrigerium caloris 
inaeniet. IJix^inusadhaccaij.^.prffidicltli- 
br),ra,'piiis tJ[Juta!iiidclisaiiintratur,nces 
riimia'nait'plicationsiiifunciiiin recidant. 
&iniib.lnaeftig. cap. dc Pra;parationelo- 
uis,fiixi,Dcrce>'lit corpus nuru 3: munduin, 
re;n?,aens ciiiii vitvo &: (,ili'ji.^s, Hug alutr.itii 
bi.is,',oC3fl3bftanrLaterrea.Hi;cieriEcn!iipo 
teftcapiduplici fenfii, quemadmodum no- 
ftracornoraduplici.! fun:, hoc eHrjfalpW 
& anenicum . Nam fi per corpus ipfum ful- 
phurintelligerc veiimus , dicointo^tioneSi 
priparationeipfius primoarcenfurampeK 
iiculaini!iam,pofthancvcropuruin&raan 
duinab ipravnftuofitareadiirtiua.hic au- 
tem fundi debet , donee liqucfiant ,(icut ^i- 
Kimus in iib.de Praxi.lam vero cam faleaut 
potiiisahimineSaturni nomine dcfignato, 
&cmn vitro, hoc ell,cuiii fulphure qaod in 
CO fale occukatnm clt, remanet omnisfub- 
ftantiaterreaipfiusralis.Sinautemperror- 
pusarfenicuinieiiigamus.hoceft.iftudrul- 
phurfubtilc.quodiniprofaleoccultumeft, 
diro quod per d^itiilationem defcendatin 
recipie.Uffm , Sc poft iftud cu vitro, hoc eft, 
inbocci3,8scumfahbusaucaluminibusre- 
manebit omnis fubftantia terrea in fundo 
Vftfis, &iftmi fai prsparatum vocaturlupi- 



DjEMO GORGON. 477 
ter. Reuertedo vcro ad rermonem noftrtim 
^e mStalSis imperfeftis,dicoexfupri fcri- 



pti: 



irationibus tandem concludiVenerera 



ScMartem communem , quamuis magnam 
habeant tsrreftreitatem & fulpiiureitatem 
accidcntaiem.qua facile remoueatur.ni- 
hilomitiusinradicibus fuis mundaeiTe.Sc 
fulplmrScargetum viuuin ipforum purum 
Bcmundum diftillari poiTe .fiuelublimari, 
dim habeant partes rtxas Sc connaturaUs 
fibi coniiind:as,vt diximus [ib.2.cap.2.Pro- 
ptereadixiinus adhuc !ib.4. cap. j.dealba- 
tionem fubftantix Veneris & Martis pu- 
ram elTej&fimiliterrnbificationemLunie. 
Dsinog. Hscnon videnturmihi in banc 
fcntentiamprolata. Gcb. Poffunt dnplici 
modo inielligi, vno modo fi intelligam«s 
hic de mctallis comraunibas, dico dcalba- 
ti<»nem,hoc ert,arsentum viuum.qiiod mc- 
dicina eft alba fui mlpliuris: perrubificario- 
nem vero fulphur eft inteiligedum Veneris 
& Martis,quod tinfltira eft rubedinis ipfius 
argenti viui,quodLunanivQcamus,&hic 
piira funj in faa radice. Si autcmpcr Vene- 
rem&Mariemintelligamus fupradifla Tu!- 
pliuraextraftaabvnocxipfis.dicopoftpu- 
trefaftionem fieri tniinda, propter vnftuofi 
tarem aduftioam, &qi.iainuisrufafir)C,non 
acquirunttamSeain riibedinemcumedici- 
na primi ordini6,hoc eft,perprimainpT«'^ 



4^8 D I A L O C^i \' S 

parationem cu apparitione fplendoris cum 
immundafint,&miniiTi6apta,vtrecipiant 
fulgorem rubedinis. Et quia vero per lotio- 
nemremoueaturprimahKcrubcdoadufti, 
ua, Sc fub hac rubedine immundaiateat al- 
bedo purajpforum dealbatio pura eft,mu, 
tari vero ab hac prima natura.&per iongam 
decoctionemfixaficri.rubificatiopurfLu 
nffi, hoc eft, ehxir a!bi, fine argcnti viui fui. 
Da^m. ConcedoliEc duo mecallamundj 
cffe in radice, tiimvero hoc opus fieri de- 
beat ex vnico metallo fob, vt fepius iamdi 
ftum eft, niinirum fieri debebit ex are, fiue 
cupro : habet enim hoc plus fubftantia ar. 
senti viui,& minus terreftreitatis.Scfulphn 
reitatis adaftibilis, idem afllniiate te ipfoli 
broi.capitei.inquoIocodicis.Veneremin 
profondo fuse fubftantia; coiorem 8c eflen- 
tiam auri oftendere : maileabile enim eft 3c 
ignitur vtargentum &auruna:qHareabeo 
accipiendum fecretum hoc, cum medium 
quoddam fit inter Solem & Lunam, & faci- 
le conuertatur ab vna tinftura in altera, & 
fitbon:econuerfionis&iabonspauci:acci 
picndom igitur hoc pr^ cxteris corporibus 
jmperfeftis omnibus in opereminori&me 
dicminus vero in maiori. & capitciy.dicis 
*ahuc libro codcm , te ex nature operatio- 
ne cognouifl"e ks , fiue cupruin auru tranC. 
mutaripoffe,9i3minmineriscuprifiueari- 
fodinis 



D i^. M O G O R G O N. 475. 

fodin:^ videatmisfluentem aqiiainrquaiTia 

jjsfiibtilifsiiTii ^ris fecum ducere.quffiex 

coruiiiuo a;]U^decurrulaiiatiir&mun(?ari 

turtcellamevcrafliiKuaqa^fVidiOereiijua 

muiasiilas cum arena ficc.i poft triennium 

SoliscaloreitadecotiaseOe, vtimcr ipfas 

.inueniatur a«ru ('crirsiinii: imiiantes verd 

tiatisram cutii polTatnus.iiJem & nos altera- 

bimu5. Gcb. Hicfan^rcnipostft.inquem 

etiamifti qui feinhisartibusmultiiinrape- 

ffpHiabant.gra'jiterrmpegemt.necparjin 

offenfi fLinf,:ieqimeminifti m dixiiTe me,fu[ 

plniriiiildfubtiie noftrUmffis elTe.fiue cu- 

urdm, cjuod in manifefto colore rufumprs 

fe fert.inoccuho autem nigra & album :po- 

ftea veni rufum, malleabile & igniferu, hoc 

eft, fur.ditur 5c foluitur in ignirioiie vt aura 

fearpeotum.qHemadmodLimeaquKcxfut 

pb\irc & argento viuo compofiis funi : hod 

acci'is igitur, quia vnum crt ex tribus fecre- 

tis.aurpotlus accipjfecretum.hoceft.coltf 

. fern aureumacargcnteuoccu^iuin, quia tin 

aura fatilis&CJ^trinfeca.neqjvtilis eft. ne- 

que perm?.nens:8e cum intermedium fitin- 

terSolemS; Lunam, hoc eft, fulphur?^ar- 

eentaiTi viuum.facil^conuertiturexynain 

aliei'aintinfturam.hoce'ft.facil^recipieEco 

lofem ciinmim:ha:cautemrir]iiurafacilis,- 

Vtilis non eft. Accipe aiithoc fiipraomnid 

imperfecta corpora, hoc eft,pr!Eferas hoc 

H 



4Sa DIALOGVS. 

- fulphuri Martisnomincdefignato,qniaan. 
ru dicitur, in opcrc minori & mediaao.hoc 
eft.in prEparatione.quia FaciU prseparatur: 
&inmedianoopere intellige ftxione.ciim 
fit magis fubtile & pura, propterea facitius 
&magis perfea^ tranfmutatur & melius fi- 
eitur.In opere verd maiori.hoc eft in multi- 
plicanonen6accipiasipfiim,quiafo!usIu- 
piterhicaccipicnduserit. In alccramvero 
fententiam qaod xs fine cuprum conuerti. 
turin aurum , pari re^^ iudicas , fi tibi per- 
fiiadcshoc^natiira fic fieri poire; nam im- 
parumcumpuro aliquancum permixtum, 
qaamuis tamen impuru sccidentale fir.non 
pocerittamenabluieaiotionefuperfluitas, 
nifi Sc parum quoq; ea ablutions fimul cum 
impuro abftergatar.Quarc dico, minera no 
ftri xtis eiTe iftud fal fuprd diclum , Saturni 
nomincfignificatum,c>:quoperdiftillacio- 
liem extrahaturaqua,fccum duces noll:ram 
ses fubtilifsimuin, quod boccixinditu cum 
ceteris fpiritibus, per continuum curfum 
vapormn.&tiumiditatcmipfiusargennvi. 
ui quffiafcedii;qaadraginiadiebus(vtaqua 
diiuuij ) Sc defcendit per collum vafis, fiuc 
bocc!E.& iauatur fic.Sc mundaiur ^nigredi 
ne: cefTante verdbumiditate, Sc iamfaao al 
bo elixir boccisimpofilunicineribus, fine 
arenaincapello obrutum ignc temperate, 
fpatio trium menfium.fit elixir rubeum fiue 
' otireum. 



D ^ M O Ct O R Ci N. 481, 

iureum.Conciudcdo itaqi dico.fi tola fub- 
ftantia nobis cflec prsparanda,aurumpri' 
nias tenere partes.pi'oXim^ argentu, & ler. 
tio ss.fiue cuprum. Cum vcro nos tantum- 
inodu qusersmus fpiritus radicales & ful. 
pliLir,8icu hscVnoin fcrro viriuolmrafini 
&propini:]uiora noftrse ar!i,&muitd faci- 
liusmLmdificaripofsint pr£ ceteris omni- 
bus, fine (iubio iliud nobis eritaccipiendu, 
gcreliquis iamnibusprffifcrendum. Diem. 
Ncc hoc cfuideiti niihi in mentemvcniflct 
vnqiiam, ica pianeperfiiarutn habcbatti Ciin 
irarium, cum i?hilofophi dicanr, hoci^uiltt 
longifsiinddiftare^ventatc & arte tioftfi, 
ciim fit ilnmuncius , & viliiis csteris oiniii- 
bus mctaliis, cij plus fulphureitacis habeat, 
& terreftreitatis , argetiti viui vero minus 
quimrelKjuametalla.Prttereatuipfe disci' 
ftijib,^. cap. 9. corpora iinperfetUqLi5mai& 
rem qlisnticate argenti viui habuerint, ma- 
gis eiTe propinqua perfeftioni , 8c ad iliarti 
bropius accedere.Illud ideiii confirmafti ca 
pite 7. &fpeciaIiCerioquendodeMaCte!ib, 
I.cap.vltimo, dixifti. In transfonhatione Cl- 
ue transmuEatione difficilibris efleirafla- 
tionis,fiue prSparadoniS, & laborisloiigio 
Hs.propteriinpotentiamfuifufionis.Subin 
dedixUliinlib.Teftamenti.Marfeinrcqui- 
lf:re longiTsimu libore propter ipfius clari- 
titem, Geb. Clare & apert^ loquenS da 
H 2 



481 D I A L O G V S 

^lart^.Tabinrellexihocrupradifliirulpiiur, 
qui'liMariiiniXTiinehacleimsapjjeUirel'o 
litiiuini-Li .iioccumliibeatpaucainqiianti- 
tattniargcnti viui, Sc magi s, terreilre fit, Sc 
fine fufioiie.lioc eft, foluti one, cunaturam 
jihs non liabeac : proptcrea ante pr^para- 
t'.onem impcrfeitms eft csct-ris metailis.Sc 
ipfms priparatio longifsima eft , propter 
multam vniluofitatem & terreitreicatem Sc 
duramrolutioneiii. Da;m. In tuih fcriptis 
admonuirti nus plurimis in locis, nc ^ ccipe 
remuslapidem ilium, ciuemtumaiiifci.rafti 
inmultiscapitibus. Ergo fiiamdicis banc 
petramelTexVlartemcominune, aut potius 
calcein ipfius , & per Marcein intelligas i. 
pfiusfulpHur.Sciubes ilium accipiendura. 
Si iiaqiMartcmcommunemaccepero.erri 
bo, quodfi fulpliur accipiam , itidcm erra- 
bo.fi fecretum hoc latest in Marte CO iiiinu. 
ni. Die mihltuinrogo.defcriberncpraxlLi 
hul\isartis:' Geb. Maxiin^. Dajm. Erit 
itauue neccfTe He prxparatJone toquiferri 
communis, fiirjipfoiotcatfecivlum. Geb. 
De ipfa qi;; Jem loquor, feJ occult^, fcilicet 
in capjre de Gcneralibus , tlilTerens de prs- 
pariTione omniuin metalloii.MarchafitK, 
iali5,fulphuris,ar'^enici,arg8nciviai,&fimi- 
jium. Deem, Quonam modo manifefta- 
ftt fecrecu boc in diuerfis capituiis^ Geb, 
Diximulnsinlocis.inaiusfccretuminMar 



. D ^- M O G O R G O N. 48} 

le inquirendum elTe: hoc data opera facie- 
bam, nc malignus aliquis me reprehendere 
poflet , & infuffidentiE accufare , & id qui- 
dem vcrum eft ceno qaodam loquendi mo 
dometraa^difTe. Hscviaiitid ignorantes 
inteiligercnr.quam ego rentiebaiii,& fermo 
netn meum in alium lenfum prolatum , ere- 
derentnoftris verbis nimium inhsrent^s. 
Sapientes autem & prudentes , qui inorein 
noftrumloquendi cognofcuot,ha;c facile 
percipiunt. Ifto more ioquendi Virgilius 
poeta etiam vrus eft, cu djceret, Ferro auru 
aureum non detruncari polTe, nifi Jndican- 
tibus. DEin. Ageigiturcumihihocfecre 
tummanifeftaneris, oftendemihicumlisc 
concKifio fit corum omnium , quK longo 1- 
fto fermone i te mihi tradita lunt. Geb. D( 
xi lib. I. cap.iS- argcncii viuum fingutis me- 
tallis facile adhErere.Marti vero nullo mo- 
do nifi per ariificium . ex his verbis excute 
fummnm fecrecum, fcilicec a Marte. Praie- 
readixiHb.9.cap.9. louepropiusaccedcre 
adperfec^ionem.Saturnumminus.&Vene 
rem adhuc minus, Martem vero omnium 
minimi. in quo omnis perfeclioficaeft.Sc 
'ab eo dependet ipfius elixir (quamuis m 
quibufdam exemplaribus noftris hiC tex- 
tascorruptus]cgatur.)EodemiJb.i.cap.i7- 
dixi,Martem vltmium eiTe, & hoc fecrecum 
ellnature maximum. Adhsecdixihb.}. cap. 
H ? 



4S4 D I A L O G V S 

(j.caufam impcdimenti ciuslibet fufionis tf 
fe lulphur fixiiin.ex his verbis certiflim^ 
indagarc p o ten s maximum fecretum; per i- 
ftudlalphur fixum hoc loco ferru cominu- 
neinteUij^o, propterea quod maior parsi- 
pfiuslulphar fixumfit, Scterreuin, vtlib.i, 
capiie tj.dixiinusificenimdenominacioeij 
prsedominanre, lib.4.cap. 14.de MartedifTo 
j-cns,dixi,PerHunccertirsiiTi^ extendi artifi 
cisinduftriamad vera reftificatione cuiuf. 
) ibcc corporis: per hunc,lioc eft.perferrum 
cominunc,aatfilibetperMarteinintelIige. 
re fulphur.idem eftiVtraq; parte Veritas per. 
cipicturperviaiTibreuem: extraKitur tame 
a terrocoiiimuniquoc]^,proptereaconclu. 
dendo lib. {.cap (j.decffcntiaMarcisloques 
cxcUmaai, Deoopr.max. gratias ingentes 
reterens, qui hunc creaueril, 8c ipfi fubflan- 
tiam , & fubftantiE pro'prietatem dederit, 
quatn no conuenirec pofsideri ab vlla re na- 
tural!, vt in ipla reperiripofsit talis perfc- , 
ftioperariificiu.qaia iniioc iniienillenos 
potcntiam propinquain, quia in fua cake i- 
gnem fuperat, nee lupcratur ab illo , fed mir 
rabiiiier requiefcitin eo.exipfofereficies. 
Deiii. Quinamperfectio& potentiapro- 
pinqyior&maior!ailloeft.^inc!Etcrisme 
talHs:' Geb. In eo cotinetur fupradiftum 
fuipbur fixLim : dicitur autem quod ferrum 
ipignercficitur viribas, quodinigncfem- 
per 



D jK M O Q O R C, O N. 48; 

„tr pdchriiis.nitWins & melius efficitnr. 
bicititaq^ArnoidusinRofario.Manifeftu 
tlTe.ea corpora elTepcrfcaiora.qusplus in 
feMercurijcontineant,qua;ver6inin«s,ini 
joris qooqi pcrfcaiotiis effc.Sit igitur lau- 
<latus&benedi6lus omnium remmopifcx 
Deus gloriofus & benediaus, optimus , 3c 
maximus rcmm omnium caufa, qui in re vi 
li rem preciofifsima crcauit. Da;m. Non 
aflequor quonam modo extam vilimetallo 
precioCrsiroum elixir creari pofsit : ex pre- 
ciofo enim aliquid magis preciofum pro- 
creariveriCmiliuseft. Gcb. Qnanrum. 
cunqueferrum commune in feipfovilms fit 
caseris metallis omnibus, nihiiominusab 
ipfo fcparata immiiditia caiteris multo pre- 
cioCoseuadit.quiapotetiamhabelpropm- 
qoam conuertendi fe in elixir, auare Rude 
eenusphilofopbosdicicSciendueftomnc 
melallS in occulto continere Solem & IVler 
curium . Senos exrraximus argenti nuum 
ex ferro , & ab ipfo poftea fail, eft Alchc- 
mia,8! ex ipfius colore opcrali fumus opus 
honuiuinterminoignis.ldeinPhilorophos 
dicitadha!c,Dicioiusp«iramn<aioremeUe 
Mercurium. & hie eft lllud ipfum quod ex- 
traaieftexillolapidequeoftedimus. tx. 
ponamusigiturquidnamfitiUelapis,&mo 
dum exirahedi ipfum exargeto vrao ab eo. 
Reperitur in omni loco omnibus obuias, 
H 4 



4SC PIALOGVS 

^omnisliomoeovtimr.&eftipfinomen 
Martis. AccipiiQiginirlmnc.&icrtcoduiii 
fiibnlirsime.oi!,iL;aipriim, Kayiimndusdi. 
cit , abf-ji term homiots fuam s'itami'uftea- 
tarenonpclis. SifniorautemPhilofopi^u^ 
deferro verba ucifnSjdicicEgo fcrrum.du 
rum,for[e,i;ompjcbjm,contu(um,on;nebo 
numpermcfft.&ipUtux&recretupenne 
megeneratum. Dicunrprajcerea Auicebon 
& Rafis.corpusferri cKtt^is corporibusfor 
thus efle,& lapis ex iplQ, &huncelegeriint 
fapientes. Daeni. Hanc ientetiam paruin. 
perfinito.&fiquascertas rati ones habue- 
riSjillas adductro; facilius enim in mam fen 
tentiainprotraharcetiis racionibus.quam 
longis vcrhorumainbagibus. Geb. Scias 
meabfque ccnisrationibus minim^locu' 
tuin;inJibroeniinTe(laiTientidixi,Mar[etR 
cum habeat fubilantiam fiKain.intercstera 
metiorem effe.Sc quamuisManis nomine 
etiamrutpKurpofsitintelligi, rcfpeflaalia- 
rum meraliorum intrinfecoriim , nihilomi. 
nus poieft eciam his verbis intclligi ferrum 
commune melius efTe cxteris mcialiis.pro- 
pter fu4mrubltantiarafixain , hoc eft, cuiit 
plus habeat fulpburtE Bxi.quitm cxtprame' 
talla, Dsmog. Credcbam ego auri ful- 
pburmagiseffefixum. Gcber. Verumdi- 
cis, fed conftat maiori.pretio, nee tamen v- 
•plis eft labor fuper iplo , nei^ac meliorari 
potelV, 



D ^ M O G O R G O N. 4S7 

poteft : quoniam adfammam perfeflioncm 
Lnperfienitiiulpliuraucemferruara in via 
eftad vltimam perfeaione & tinauram,&: 
cuinagirterioiM)ftroadiuuanpotel3:,vtEan. 
dem ad perfe6tam rubedinein perueniat, Sc 
iplluscopianobis facile fuppeditet.'&citra 
prctijmagnumdifpedium. Perfubfl:antiam 
tixam intelligo adhuc terream.quialib.j.ca. 
pile 6.i nobis didu eft.Si fulphurfixum (er- 
reiinicomnnixcum fuerir cumargentoviuo 
terreo.exiilacommixtionefierioptimijfer^- 
mm commune. Dsm. Ingenij meicapiu 
excedit.nec facile adducar vi creda, aut per- 
Tuaderi pofsim , propterca quod magis ter. 
reum fit ipfom , cKtens longe prieftare. lam 
o!im apud me conftiiueram 8c adhuc in ca 
fum fententia, medicinam noftram fieri de- 
bere ex materia puriori,&;ab omni cerreftrei 
latefeparata. Gcb. Non dicoterreilreit»- 
lem fern m ifto opcrebonam cfle,fed potius 
fpiriins ipfi mnaios , & in fern terreftreitate 
enutriros mehores Si virtuofiores efle, qua 
fpiritus nutriti m pauca terra & aliis elemen 
iisc!ererorummetalloram:&probatumctt 
hoc a Rayuiundo iib.de Secretis naiur?,dit- 
ierendo de ferro mb nommc elcmenti terre- 
ftris:dicit enim terram per virmtem radioru 
ires partes pnncipaliorcs , hoc eft animalf, ■ 
vcetabiiem & mit^eralem , & quod produ- 
cau-es ade6 terribiles.quf ennn-ari non pel- 



H 



4?8 D I A L O G V S 

iint,quodcKtcris eJcmcntis iniDimiicci- 
daf.quancum vero res alii^uaplusdefcen- 
datacielementumterreftrctantopliisineo 
crefccre virtutcm ccEicftem.Proptercaaqui 
& (piricum elemcnco trreftri immerfa.'per 
(imilitadinem in materia natural! imitarifls 
procrahere proprietatcm 8c virtutcm exm» 
icrialoci. Quis vero ferrmn plurimuiji par- 
licipaide terra prscEteris mecallis.ideoa. 
qus & rpiritus ipfius virtaofiores crunt 
quamfpiriius aliorutn mctallorum.quem- 
admodum vero granum frumenti in terram 
cadensfruftuinnonfert.nifimoristurjpi- 
xi modo fpiriius &c viuum femen aari in ter- 
rain cadens ferri , nifi moriatur per putrefa- 
dionem &decoftione,fruftu non producit. 
FoleflSc alia ratio adduci , quare ine!iut& 
praftantius fit in ifto opere , etiam fi habeat 
multum terreftrcitaiis : quoniam h^cme- 
lias &facilius feparatur i ferro, quSm inca 
terismeiailis.cuinnonfintadeoforciterco- 
mixtz, k nullam habeant affinitatem , cum 
parte radicali . & hoc conBrmat Albertiisli:- 
bro 4- Meteor, traftata 4.dicendo,Ferrum 
piurimum liabet terrse, & mirabile eilin fua 
terreftreirate : Sc quamuis nulla res adco fa- 
ciie ab igne isdatur vt aqua , tamen in ferro 
contranum cuenit : nam multo cJttus terra 
igneaduritur, qu^mipfa fubftaticiaaquea. 
eft cero huius r« c4ufa talis , tjuia tcrrcum 



D ^ M O G O R G;0 N. 4S9 

In tompofitione ferri itnmixtuin lutulcn- 
lum eftjnon bene depuraWm , nee beneco- 
mixium. Eius roicertifsimu nobis indicia 
eft, quod facili ferrugine obducatur.&cura 
in igne aduritur ab eo cadut mutt; fquamu- 
Ije terreftreitatis aduftar.Efl: enitn ipfius tcr- 
rcftreitas porofa.S; poteft ipfam igni ex om 
ni parte adurere,quemadmodum& nos fil- 
(iusconfirmauimus lib. j.cap.fi.Hic rations 
quoqiiiid'cauimusIib,4,cap,i4,dccalcina- 
tionedifleretesfiibnominecincritij.hisvcr 
bis. Ea corpora iniperfefla',qus plus tcrre- 
ftreitatis habei , minus ^fcrrc & dufire pot 
flint in irto examine calcinationis &fepara- 
tionis tcrrK,qu!a citius calcinatur, &ipforu 
lerreftrcitas facile feparatur. Ea vero metal. 
|a,queminusterrel>reitatishabet, curafinr 
multo melius commixta & dcpurata, durat 
proptcrca melius in ignc Sc examine fcpara 
tioisterr^eoru.Ratiocofirmaturadhucper 
eaqH?diximuslib.z.cap.7.1o(iucndodelub 
limationeMcrcurij:namibi(iiximus inge- 
niom fiueinduftriam feparationis lerrej fu- 
perfluitatis ab ipfo Mercurio cominixiionS 
((Tecum ijs rebus , cumquibus nuDamhs- 
beataflinitatem.&fKpiusrciterando fubii- 
mationem ipfius fupra feces. His verbis vo 
lebam indicare Mcrcurium ferri , flui fal aU 
bus eft naturaliter coniunftus, cij aliqua tcr 
reftreitatc alba (imili wdine babe* quadi su 



4^0 D 1 A L O G V S 

candore ^ypfi, aut ouorum calce& marmo, 
re albo, & iimilibus. cum vero terreitreitas 
h^c non bene coinmixta fit, iieq; afiinitate 
liabeat.aut conuenienriamvllam cum ilio 
■Wercurio,ideo facile feparantur, etiain ca!- 
cinatione Silotionelulpharis, qnamuisdi- 
xerim fublimationem f^pius efTerepecenda. 
ConciudendoigiturdiKifublimationeMer 
cunjmelioreinL-lT.abiftismetatlis.cumqui 
bus nullo modo conuenit . quam cum iftis, 
cumqaibuscotiueniat.Certoaucemrciinus 
ijuod omnium mjnime conueniatcumMar 
ts.&cuinfuaterrcftreiiate , quam cum alio 
nieta!!oqiiocunq;:ergo melius eft ab eoes. 
irahere ipfum , quam a csereris. Hac racione 
fequitar fpiritus lublimacos i ferro mundio 
res eHe a fuarerreftreiiate,quam fi a quocun 
que alio tnetallo fuHTent fubiimati.St hocco 
firmaturpereaquKZ lib.cap.i.diximus, fci- 
licetfEceSferriruntfixK.huceftterreKjqu^ 
ia fubiimacione neqacunt aicendere,8£ reti- 
nent penes fe immii di ties 5; fordes fpirituii 
in fundo rafis fiue boccis.ne cum fpiritibus 
furfuTi ferantur. ibidem fupra deliacttrra 
Mercurii am pirns iocunfumus. Dsm. Ni 
fi me tallac annnus.eft contradiftio qu jdam 
in Itb.iain citato.cap. de Sublimatione Mer- 
curij.in bis verbis : namlcribisin banc fen- 
ten t: am: Cam videris argentum viuualbirsi 
mum vt niucm)& quafi mortuum adh^rerc 
laten- 



D ^> M O G O R G O N. 491 

[ateribusaluJeliSjtr.creiterabisfuperipfutn 
fubliiiiationemeiiis abfqi feci bus. Dixifti 
prsterealib.2.cap.2.defa;cJbusloquendo,i 
quibus ilibliinare dcbemus fpiritus iftos, 
nao J debetnus ctigere materiam taiem cum 
(jua conueniant (piritus, (]ui fublimaridc- 
bent.Sc cum quibus magis profunda vnian- 
lur, 8f quim maxim^ eodem loco certas ra- 
tiociesaddacis.riaEcmihU'ideniuriong^di 
uerfa Sc mulmm contraria, quum fupradixc 
ris Mercurium fubJimari debereafscibiis, 
cum quibus nullo modo conueniat.neq; yl- 
iamcuniiprodlibabeantatHnitaCc:autmr- 
fuineumiublimareiube5abfquetKcjbcs:3c 
iterum dicis/piritus debcrcfublimari a ma- 
teria,& feclbus cum quibus non bene con - 
ueniatilli.&magisprofund^.quam maxima 
inuicemvnianmr. Geb. DicerenctorratTe 
aliquiprima&fecundamfublimationemno 
eandeeiTcAquodprimavice debeantfubli 
maricumfxcibus.potlcaab^uef^cibus.efl: 
tamen vna,& eadj diftiliatio, propterea vo- 
luiindicare.quod debeanius diftillarcno- 
lVuir.MercurRinnabtquef!ecibusextranets, 
cum in ieipfofsceshbbeatfuflicien«s& fa 
perfluas quidem, icilicet fupradiaam torre- 
ftreitateiii. Qiium i^itur dico nos debere eli 
gere faeces cum quibus fpiritus bene conuC 
niar.t, volui admoncre quod nulla), feces ex , 
iraneas debeamus accipcre.fed fpiritus fub- 



49J D I A L O G V S 

limsndos eflc , cum fecibus fibf naturaliter 
vnitisrin protundo quidcm , 5c qu^m i^jjjj^ 
m^.qualcs fuat feces Mercurij.Martis.Vas 
huiusdilliHationisdebcCcfTc rabuia plan^^ 
aut potim parus concauitatis , vt disilJbro 
Lcapite II. hoc eft, boccia cotribocciam^fi. 
ue ftorta.quam noftrates retorrum in retor- 
tovocant.exquibuspolsittscilidcfcende- 
re : nam argcmum viumn noftmm cito , Si 
quam facilim^ ab ignc aufugiti fupcrficja 
plana,vtdixilib.i.capitci5.Habet&fcrru(n 
aiiamproprietaterupsrreUquametal!a,qQi 
ipfiusTpiritasiMercurialis, hocelKalprEpa 
ratum reclias fcruabit fpiritus rulphureos 
prsparatos i cobiiftioiie , quim Mcrcurini 
reiiqiioruinctaJlorum.Lib.i.cap.ij.dixihie 
falis ciTc proprictatem, in ignc non aduri an 
tefufionem, &rcruare rpiritusfulpliureos 
commiftosabaduftionc ignis. Quarerpiri. 
tusMcrcurialis.qtiipoftieqaalcmprapara- 
tioncmplus feraabitnaturi falis fui corpo- 
ream.meliusdefendet fpiritus fulpbureosi 
combuftionc.qua faituri funt fpiritu? Mer- 
curiaiesin aquafoluti; nam quantofuerint 
fabtiliorcs Scmagis roltiti.taiomagis appro 
pinquabunt nature ignis, & eo citius cobu' 
riintur,vtdiximus]ib.z.cap.2.Certumcftii 
men fi omnes fpiritus Mercuriaies metallo- 
rupolTentfqualiterprjparari.fpiritumMaf 
tisplus^cruataruinnaturatnbonamcorpO' 
rcato: 



D^MOGORGON. 49? 
reiim;qaaobreme:iain molto minus adure- 

tur& melius fertiabitfulphura vitrificatio- 
nc.hoc eft a combuftionc.Nam vthb.^.a.j. 
dixi , Res fubtiiis in natura propria reduiU 
infubftantiamtcrFea/cilicetpercalcinaiio- 
nem magis fubtiliarar.Sc in fal rcdafla citius 
foiuirar.Cum vero omnia mctalia in fua na- 
tarafubtiliorafintqu^mfcrrumiiginir^qua 
liierprasparaiamagisfubnliantur, SiinipTo 
rum dillillatione quafi tota ipforam fnbftan 
tiafoluitur , quarc ciiius quoqueaduritur. 
Hoc aurcm diligantcr confiderandum eH, 
at hic committalur error: melius efieciam 
in inultis vafculis diOrillare ipfum , vi tanco 
minus fentiat ignem , cum vna Sc magna di- 
ftiiiatio magnum &forEemienemrc<juirit, 
vttotum oleum exprimat. L1D.4, capiteis. 
de fulphiire loquendo fubMartis nomine 
dixi, Quando Mars vnitar corponbusmul- 
l| humiditatis,ipfam tmbibcrc ea Appier fua 
nimiflm ficciutem & liumoris priaationem, 
&iic ipfis coniunflus no inflamatur cum ii- 
iis, nee aduritur.nifi & ipfa corpora l^bi com 
mixia inflammabilia & combuftibilia fine, 
liidorusdicir, Siannumreliqua metallaais 
igncdcfenderc&quatimis cuprum Sfferra 
fortifsimaE nature fint.tamcn ii abfque ftan- 
rofucrint,taiidcmaduri:perftanniims8 Sc 
ferrum rioftra intrinfeca iignifica^Diximus 
& nos Ubro j.eapitc j.exMcrcurio daas per 



494 D I A L O G V S 

fcctioncsinquirendasetTcvnacju^nonpofj 
lit aduri, quK dtfendat a violenna Ignis, aire 
ram vero quE nun aufugiac Sc fixa reddat. Be 
hoc ell fulphur<]aod arfenicmn vocamus.- 
VincentitiS MonachuS lib.y.capic, 90. dicir, 
quod iai iftad quod liinaturE corporis com 
mirceturjnigaeipronidefendai neadura. 
mr.Perlimaturam corporis inteliigimusful 
phLirprEparatum.rnnilerenuifsimailimata 
rseargenci, Albertus qnoq* aliam adducitra. 
ttone qu^ ferro comuiii conuenit, & fuo fu|, 
phiari Martis nomine appcUato !ib, ^As Mi 
neralibus.cap.i. HocmodoobferuanducH; 
hoc(inqmOl'^od fiimus eiusindicat terre- 
flremrubftanciam.quxcftinipfo.valdeigni 
bi!em&cremabilem,&fo:coreiusindica[i. 
pfam eiTe valde indigeftam &:n6 terminata, 
led potius calore corrupente e0e corporis' 
indigettiquimperdigeltione copIetam:& 
liEcJncoplexionefuafacir quod pofsit eiTe' 
corpus fine materia vniuerralisoinninme- 
tatloriim.SiciTetcompletuadcopiexionem 
vnain deccrminaia,tunc proculdubio non 
cfi"ECconuettibileadal,a.nifipriusillaco))a- 
tur;fed nunc propter foam coplexionemco 
ueriibileeft inomnia,ficvitfeinina&aliaex 
quibusgcneranturresnaturxr.&ideofa^ax 
naturaabundatinfulpliure.vbicunqicftlo- 
cusgencraiionismetailorum. Quiimigirur 
ferrum quoq; fulphure abundet, propterea 
&iprum 



DjEMOGORGON. 49$ 

jtiofam locus proprius eft metallorum phi- 
.{olbphoniin.His racionibus nimimm depre 
fiendes fcrrum magise0epropinquiimno- 
JlrE arti qflsiii aurmn : nam ipfmn magis eft" 
dieeftum & jndeterminatum : aurutnvcro 
cuin d geftum fit & dctermiiiarum, nOn fine 
mvilto & graui labore ab eo remoucbitur 
complexa ea determinata , vt rcddaturin- 
completum & indeterminamm : nam aliter 
non poterit conuerti inaliudquidpiam. 8c 
hxc eftprascipua ratio, quarenon fiat tranf- 
muiatio ill metallis ,nifi reducantur in eorii 
materiam primain. !dein probat Albertus 
aliomodoaliisuerationibuslib.j. dcMitie- 
ralibus.capite i.fipert^ demonftrans , ipfuin 
ferrum proprium efTe mineralc , cum omnia 
hEc lapidis propria fit proprieias igni non It 
quefieri.metalloruveroproprietaseft.aca- 
lido &ficco difiblui & liquefierimam obhac 
caufam lapides dicunturex genereficcorii 
&terreorum,ineta'la verocxgenerehumi- 
dorum. Cum vcro hs propriciatcs ambas 
coueniant ferro , jpfum veruin efie medium 
mincrale, non dubitabimus affirmare : nam 
ipfumparticipatterreftreitatemulta&fub- 
ftantia lapidora , qu^ ipfum impediunt na 
fundaturvtcxterametaila.Fuitetiamiphi- 
lofophis lapis nomine nuncupatum, pro- 
pter ipfius excellentia.Sed cum in ford ign* 
^uo gue liciuefiat.vl Albertus affirmat lib.4i 



49« D I A L O G V S 

Meteor, traft. 4. cap. 5. 8c pondus habcM H 
fplendoremmetalli.proptcreaparticipatin 
natur»metailica.Dstii.Albertus(ap.{e(juc. 
ti banc proprietatem Marchafit«attribuit. 
Gcb. Pbilofophi propter conuenitnriam in 
materia 8c nomine dc Marte&ipfioi calcc 
iocutifucitfuboomineMar.liafuildkiive- 
ro Ifidorus lib.15- Argentuni viuum f^icciali- 
lerinuenin in metallis,Sc tanta: virtuiis elle, 
vt fi ipfi iiTipofueris lapidcin centum libra, 
rum pondo, fubilo tanto pondcri ipfutnrefi 
ftcre:fi verovnicuin auri fcrupulum Inijcias, 
(ubito iprum recipere aurum in finum Cm. 
Damog. Noncapioquomodofit pofsibi. 
le argentumviuuin tantoponderi poffer*- 
fifterc, impofitilapidis. Geb. Adueriisnt 
Ifidorum hac parte locutumdeargcntovi- 
uo quod in ipto fcrro eftc'hoc enim magnata 
lubftaDtiam lerrcftreitatis fiue Upidis fufti. 
net : fi auiera hunc Mercurium dirtillaucris, 
inipro diliillatolubraergitur ruumfulphur 
aurumdiflum,vtdixi!ibroi.capliei5.MuU 
lis landibusextulerunt veteres ferrum , iei 
inter reliquaquKhuic iaudi tribuunt.pTE- 
cipuuin eft ferrum , propriam minerara eiie 
argenti viui , cuius rei ratio hsc eft, cum ft. 
eundum mentcm Rsfisiniibro de Diuini- 
late , manifeftum occulto femper coiitra- 
jium eft:manifertum autCJn feirJ caliduin 
eft&ficcum, durumque. igitur rations Ka- 
lis 



D jE M O G O R G O N. 4^f 

^s iam Jicla Cuxitn occultum frigidam 8e hu- 
inidmn&mollc , hoc eftargentumviaum: 



proptcre: 



dicit idem Rafis, loco iam citato,- 



occultum ferri argsnuim Viumn elTe,&: fub- 
indedicic inhbro Luminis iuminuin -Mar. 
tcm e^tarius caliditatem Si (iccitaiem habe- 
re, interiusvcrc'frigic!;tawm & humorcin^ 
intra fc vero argeritum viuuin quotjnc ha- 
bere per iirojinam naTuram ,Sc hoc jMiru'in 
qijidem S< peradminiftratiftnemexiractuinr 
landem connerti in fpetiem pun aiiri. D?- 
mogorgiJn. Si bene mcmini , dixirti pnuS 
QUod hxc duo fulphura Veneris 8c Martis 
nomine defignata infuo manifcftodcpen- 
deant i rubedinc : hoc pro ccrto indicio po-' 
nebas,ipfa & ficca ciTc in inanifefto. Erga 
Rafisintelligithoclocofalphurcjuod Mar- 
tem appeilamus , quod poft rubliinationein 
d«a!baturviavgcrtum , nirairumitidenie- 
liam tu de hoc fulphurc loqucns & ipfias Id 
lionein oftendens,dc 'otione argenti vioi Id 
qucris. Gebcr. Satisargut^hjcivolebatrt 
tainen his verbis quoquefignificafc in Mari 
tecommiiniqiioquccontineri argentuin vi 
iiuin Philorophdrum, ea de caufaquod poft 
putrefactioncin tota fubftiintia Manis cbm 
munis rufa eft vtfanguis, 8c Tub hacrube^ 
dine eHipfmn argent um viu«m in forma fa^ 
li*albivtcalx. Hertncsvero dicitomnefe.; 
cretuiu eonfiftcre in nitrg 5c falc. Aros phi* 
I £ 



^5S D I A L O G V S 

lofophus dicit.Accipilo fal commune(dico 
aatem commune omnibus metallic ) ne in-, 
tellisas inarinam , fcias tamen aligd 1^1 me 
non nooiffe neqi aliud atramentu, illo cxce. 
pto o habelur in capillis virgmis paieliiii,. 
Diem Intelligere nequeo quainamtonr- 
.ohccpafthalis. Qeb. Veieres occultaue 
Funtlecretanatura: non folu.t. .n fcnptatis, 
fed etiam Tub varijs pifturis , th.i«Cler,bus, 
zifris monftris & animalibos, diuerli. i»o. 
dis depiflis & cranfmutatiS'bicprote,y.plo 
ram foribas & palatijs infculpia vi.bm.j,,, 
anemineveroitiKlligebamur.execptisillu 
Otti huius fccteti aUc|Uim bsbebal cogniDo. 
lielti. Virgo autempafchaliBherbaeft nam. 
ralis,proprietatem & (imitudmemhabeni 
Martis,Vetercsautcinfimilitudinib.&alle- 
Eoriis dcleftali ferrum nominaueruntvirgi. 
Sem pafchalcm;hat.c depingebant in foma 
mulicris capillis expiCs & fparlls, .n venict 
eius erat poOtus cliarafler Mercurij , m me. 
dio verb charader femiluna:, !k in pane el. 
trema charafter Solis. hac figura Cgn-6ea,e 
volebant,<)uemadmodumcap,lliinJg.ll.. 
biles funt, etiam fi molles Tint 8c fubtiles, M 
quoqipartesfabtilirsimasrad.calesferrlin. 
?orruptibilcs&incombuftibilese0e&rai. 
pCs aurum Se argentum eontinen & Mtrcn- 
rium philofopborum. Mercurras amen, le. 
niorcftargeio,&»'S="w''"'"""'°'':^" 



, D«MOQORQON. 499 

i„q,Riidiemisphilofoph»,principiuhuiiis 
nneris confiftere in introitu Soils in Ariet^ 
K.Csitan in lib.de Dramiiat!dicit,Accipe 
lapidem poft introitum Solis in Arietcm. 
DEm. Pcrruarmnhabcbaipfos locutosde 
prime 2"du ignis, quileuiscffedebet.holj 
Lcalidus&hnmidos.Bl Mr tempore vcrit, 
dicente Anrtotele itllib. Secretorumad A!« 
.andrain.VeranlcmincipitSoleintrantcfl 
enumArietis. Geber. Nondifpticetmilil 
Isc ma fenrcntiaifuit auttm fententia philo 
fophoram.vt his verbis oftenderentprmci- 
jia nawralia huius operai ferrum ellc line 
^lartem; nam Aries domus eft Mariis. Sole, 
verd intrante in Ariete incipit lam afcedere 
ner plures gradns, Lconein verd fubiens no 
Ireendi.magis.feddercenditiani.Cgnificat 
aijthoc qndd Sol qui in Marteiraperteituj 
eft amficm ad perfeftionein pcrducl pofte, 
anrii verd altiusafcenderenopotcft, Coper 
calcinaiioneautfoliitionedercedit&fitira. 
perfeau Dicit etia Rafis in lib. de Diuinita. 
ie hancrem ex animalibus calidiontus 8e 
melioribiis cajteris omnibus defumi oporte 
re hoe eft ab hoininc coplexionis cholencf. 
n'tm Dicebasfuprihancmedicinamnon 
poVe fieri ef animalibus. Geb. Homoille 
ealidus & choleric^ complexionls ferrum 
eft Dicenie Rafi.Martem extrmfeca call- 
■ dmnclIeSi; fieium.igneam&cholet.cam, 
I i 



500 D I A L O G V S 

proptereaetiahominesquifubMartcpIati^ 
iBfiialcuniurbellicoriftint&choIenci.Diii, 
turautcmferruiTihomo, quia habetanima, 
corpus ^ fpirita (vt fupri diximns) fanutn 
elienimpurus inradicefua.iuuetiis 8c for. 
lis.cjuiadiiruSelt&magnKfortiiudinis.Di- 
(iniretiiiniiior mundns,caranonequod8c 
liomodivafur.autpotinsc)u6^;1po("Mrdmidi 
inelcmentaquaruor. V'lrtuonisimuhocme 
tailumquantumuisgeiicratuinfit virtuteas 
iniluxu oin!TUtnfteriarum&planeraru,viaf 
finn.it Kogenui B .cco.fpeC'alttf tmenin 
terra generaium cllv rtutepotcntiisimaS; 
virtuyllfsima Hi'll^polarii,. quam [taliTrj. 
luonianam Gr<ji.'i Artlon votar.humscerio 
«ft indicium (vtrradit R jytniindus & loan. 
nesdeRupeicifra).KusbuxalcniiuticKqui 
femperpola n reipicit & (juafi adfuumfimi 
leconuertirfe. Einosdiximos luj.'r«derete 
Vutcant CK chalybc faftu fuilTc, & veHusau. 
TeuSc lauros & Draton et. Marti fu^fTedica- 
tps. Djm.I^robd memini. Gcb. Voiebamiji 
vcrbrsfigmficareaquamMercuFLjiem.Mer- 
curimn fliaurum philolopKorum omnia ficr 
ri ex ferro.Sc fcrriJ efTe lapidc lilu qui vili pre 
<'o venditur rc^'pcftu c^terora mcLalloruni. 
Nam vanjs nommibus i veienbus philolo- 

fihis appeiiatu lapide hunc.nc inilpicntes iU 
ucognorceret:oafiiprum cogno'ceretnon 
vcderet iz vili precio.S( in lib. Philofopbori 
Turbas 



D ^. M O G O R G O N. joi 

Xurba.iiicilur.Lapis ilSe qucm qu«ritis, pu 
tiic^ &vili preoio venditurvbicji.ArnoiduS 
(iicitlapidem vegctabilem nutritomm mon 
lil>us:multi erranies non cognoucront, ven 
ditaraute vbiqiSc viliprccio. Dsm. Dixi- 
ftifupraiinedicinamnoftratn exrcvcgetabi 
jifiennonponc. Geb. Pcrrum vcgetabile 
dictr'irnon cantammodo quodexviridivi- 
triolo com pofitum fit, Siiadc nigrum faciat 
encauftuin.fedquodinedianlcignetraftnu- 
iatuf,& habct poientiam propinquam vt co 
ucrtaturinelixir. Dam. Dixiftiprius ni- 
hil iinpcndendum effe, vt comparemus no- 
bis necefTariahuiusartis.cii fit res viiifsimi 
& nitOiusi precij-idcin affirmant otnnes pbi- 
lorophi. NamAlphidiusdtcithocrecrctutn 
precio non comparari.fed inucniri proieftu 
inmpJiavia,vtctiaapaupcribus haberipof 
fit. ScnptumeftprsEtereain lib. LiliumAl- 
cIienrE.fundametumhuiusartisremvnam 
efTe magis tinflam , fortior<m SefublimiorS 
cEteris rebus innibas-Itidcin in libroTur- 
bs philofophorumlegimus , Aiiud non eft, 
qujmvtphilorophi nobis tndicauerunt,hoc 
eltomnibus obuia,dmitibus Sc paapcribus. 
libcralibus Sc auaris , eunti & fcdcnti cum 
proijcitur in via, & in ftcrquiiinijs fepelitur. 
Qeber. Concede ferram rcduci in for- 
nulapidis vilifsimi e>c quo fie elixir, de ifto 
UpideloquicarAriftotclesadAlcxandruiii, 



501 D I A L O G V S 

& dicit.Accipe lapidem ve^etabilem.anima 
Jem & mineral em, qui lapis non cft.necji ha- 
bet virluiem [apiclis.& fi habuerit a<^uam ae 
fis.&aerem ignis. &igriemterr£,toumar. 
lemhabebls. Diino. Mibi videnturha:c 
impofsibilia. Cieb. I'hilofopbi meraphoii 
ce loquentes ai!t per Hmiiiludines lion men 
liti luntmam Anlloteles verbis recilatis do. 
cctta diftillationero S< fcparat.onem eleme. 
cora:cOigi!orindiftill«ione.gneparuore. 
paraaeris aqua.boc el> aqiiofitatem aens.ab 
hac aqua Mercuriali.& pnltea per balneu Te- 
paraueris acre ab igne.hoc eft a fulpbure (aU 
tilifopranomir.atoArfcnicoAignemater 
ra de Mercuric com forri exprcfsioneignis, 
lunc alTe.iuiiriis ei vera.r, artem dift^lliid, 8c 
feparandi flcmcntt, Je ipia fcpararione loeu 
ti foiims lib.!, cap. :1. Arnoldus de illo lapi. 
delociucns.dicit, lapis eft in (imilitudine& 
larto^on in namra.Dicitauce Hali ph.lofo- 
phus.lapidcsfunr&nonlapides.lapidesau 
temdicmimr propter (imilitudincm.quam 
habent cum lapijibus. Oarm. Comedo 
inedicinamnoftramcufnfuentirnita.forlna 
habere lapidisvilifsimi.imprudentibus la 
men lapidem non eiTe , propterea non reflii 
dixenmus.matcriam ex qua fiteiixir.eire la- 
pidem , niil eademlcge dixerimus , omnia, 
quajoonaduranturigne aut diiiidi porunt: 
iniiuamorclcincata.lapideselle.GcV-Ctr- 



D ^ M O G O R G O N. jo? 

t^ tibi dicomateriamexquafit h^c inedi- 
c^na, fimilitudinem habere lapidis vililsimi 
jn principio operis , Si nos aperi^ diximus 
iib.j.cap.s.Lapidemcire materiamvnamfo 
iam.in ciuaconfiftat totum magifterium, 8c 
quod in prsparatione ipfius remoueamus 
?upcrfluicates. Ergo nonpoiTumushscin- 
telligei-ede elixir finito.ciim nullashabeat 
fHperfluiiates.necjiVerumeftoinniaqu^di 
uidipodLintincjaatuor elementa.aut igne 
nonaduranturJapidesefle.autfimilicLidinc 
habere lapidis. SedPhilofopbivolueruntfi. 
gniiicare materiam fuam fimiiitudinem ha- 
bere lapidis vilis,&(|uod in igncnonconfu 
matur,&diuidiporsitinquatuoreleraenta. 
Si liunc eiTe fundamenrum totius artis.Hali 
piiilorophusdicit,Lapidemhuncomniiem 
pore inueniri,&: omni loco. & circa omnem 
hominem. Proptereaneminimoleftamene 
Biit grauem ipfius inuentionem. Lapis vilis, 
niger,durus, fcetecs, qui nulla precio com- 
pareiur. Prsierea legimus inSib.TurbE Phi 
lofopliorum.hancreinelTelapidem.&non 
lapidein,inueniri omni loco, rem effe vilein 
&precioram,obfcuraiTi, occuliam.&omni- 
buseo'nitam.SeniorrhilofopbusdiciUn- 
lerrogaKegemMoborsdecogniiioneUpi- 
dis.Sjrerpondebir, Omnisbomo nomci- 
ptum, 8i qui hnoc non nouit, niillam rem a- 
.gnofcit. DEm. Nunquam dminabo:dic 



,,4 DIALOGVS 

isilurapertSquod illinomen vuls^o. Geb. 
Amor meus finguUris erga t« , & quia.iam 
iaAaat i mc rcceptus (is in nimeruin difci. 
pulorummcoram.cogimt rac tibi tantiim 
jcuelare fecrem:propterea dico.Rctnmen. 
ta,hoc eft.calx ftrri.qui gencratut in ignc,& 
ifabris in media via pTO"'""'-»< '"*"1"'- 
liniisinuenltur, virfsi.Tiu elTclap.demPM. 
lofophoram, riinilitudine hjbet lapidis, vt. 
rtm lapis „5 ell:hic folas habet omn=s pro. 
prieu.ss.qnasPbilorophi loo l.p,d,attn. 
buunf Da:in. Qoomodo lioc het. vt lUo 
virtuofifsimos lapis I'hdofopliorumntter. 
raadafta.iniiuanolla pernios virtus inclTe 
pofsit reliqoa^'nam con tamlongo tempo. 
rein igne fuit.ininime tredeodum eftihi re. 
manfole.aotargcnliviui.autfulpbiiris.aot 
alioruinfpiritoum. Geb. Haodmeminifti 
prius me dixiffe. omnia in igne aduri pr«Ier 
calidomfchiamidtim radicale metallorura, 
Sequodexillisfialnoftra medicinal Dicit 
.otiiPhiladelphosphilofophos.hamidilitl 
radieale melallorum per homogeneitatem 
&forlemvnioneiilclemcntoromnonfepa- 
rari.nec confumi in-igne . ciim fixoin film i- 
inc'permanenil Se quantnmuis calx ilia ap. 
pareatarida.ficcaSehumorepnoata.nihilo 
tninos (i expeiientiam feceris . inueo.es res 
fiipra diflas. De ifta cake locuti famas8!; 
nos Irbro fecondo, capite feplimo.dicendo, 



D * M O G O R O O N. 505 

cpt i'»''ur fublimatio Mercurij melior do 
ice ^113""- *^^ ceteris rebus omnibus in to 

[o ir.i''n Jo.cum parum cum ipfo roimemat, 
noeialpburcratemkabeal. N.m fopri 

J,^; Sublraationcmargentivrameborem . 

eife ex iftis metalbs, qua: cum eo mmus con 

„,„iam, boc eft.esferro : quod verd d.xi in 

Teflam«n'o"l"»""'™"' 1"""°'™ '"« 
viamadperfea'onem.proptereadmatgtn 

,„m v.uam ex calce accipiendum efle , hoc 
cftexteiro,quiaipfiustcrreftrciIaiemcl.m 
illo minime conueoiunt , reque habet lul- 
phureta.em aduft.b.lcm: nam hscm talc- 
Jatione co-lom^tur. Sed fulphurctasfix. 
Imc minimi con(umilur,vtd.ximus libro 
Uapiie7.S.amemfercakemime|iigasral. 
dico oudd ab ifta cake folummo.^o lubluna 
musiorpora debilia.vtdisimus infecundl 
canf. defcennonis . ..eft aquaSc oleum. Sc 
ooHea arecninm »iuum , quod loue.ii did. 
nras- Scbabethic calx nullam lulphureiil. 
temaduftble.auIvn6laofani,quiallUmte. 
parau.mos : a pr.m. autem calce non lolain 
iilhllamus corpora debilia tan.um.fed e. 
tiamfulpburfixuro.Martisnommt.ppcll* 
,„m. Diximusptselerealibrol Cip.tel4.A' 
fenicum & fulpbur liginir, 8c fu' lu«a:.o V. 
„i„sSc,Uri„smelioreft=xc.lc.bu,m a! 
l„rcm.SclbroI.capitei,d,xi.Exper:e„a.n 

docere boc necelfarmil. •*; m«l '"' S"" 



,oS DIALOGVS 

huius rei periculum feccrunt, cognouerttnt 

fe in vanum laboraffe , fublimando res alic. 

ras & cxtrancas a natiara arfenici & (ulphu, 

ris,quianullomotiopoluitinueniridepura 

tio'poft»f«nr">"«'"'P'°™"'''"''''"'"'"' 
' ro cum calce alicuins corporis.tum demnm 
bencroblima(rc,8ip"ftS«muiiclarep(jtuir 
fe cum faciliuu Eftauteramtentio noftri, 
quantum ad fa;ces qua; ibi admmilValur de 
mmllorumcalcibus.BtfublimaliopmpKr 
ipfas facil.or & c.vpeditior : proptcre. null, 
alia res in locum ipfarum lubftitui potcft. 
Nccdicimustamenfublimationemimporsi 
b.lem elTc line calcibus corporum , & longi 
difficillituamSctardirsHnilabonsScprolon 
gationisaddefperaiionemvfque. Decalci- 
lus litis ioqutbaturloannesdcRupefciffa, 
dicendo.feiraditurummodumincantatio. 
n.s&rcducHcmis aun & argenti in Kriam 
& cakem . vt pofsint publtce porranm ma- 
nutempore belli abfquc timorelatronum. 
Da:m. Qu"" prim"'" abquid otij naflus 
fueco opcrationemhacexpenar. cumadso 
naruo precio conftct. Geb. Aducrtedili- 
center ncertes. Dim. Sialicubicrratmn 
fnerit.oposiprincip.oreitcrabo. Geb. De 
praxi non dico . fed nota matenam. Dasm. 
Calcem illara ferri accipiam, quain mihiin. 
dicall'. C.eb. In eo.inquam.potelUrrot 
comm.tti, fotti cim iccipias calce quibute 
nego- 



D jE M O G O R Q O N. J07 

liuicnegotio paru commcduserit. Da;mb 
JirgooUendcmihimellorem. Geb. Imle- 
oies huiat calcis quod dam genus Sc frangi- 
bile,& hoc ferrcum eft.adhuc parum apcuin 
huic operationi. Inuenies Sc aliud f^enus 
frangibiie quidem.fed album in fraflura.ne- 
que hoc bonum eft , quia reiinel adhuc ali- 
mid namraj ferrc;, & habet mulmm fulphu 
reitalis vnchiofe 81 aduftibilis Sed turn vi- 
deris maxima ignis vehementiainnaturam 
vitriconuerram.coloris qua{i vindii autza. 
phirini obfcuri.autcccleftini obfcuri.harc i- 
pfa eft verus Scvirmofifiimus lapis Philo. 
fophorum qui generator in igne,&quanro 
diutius in ignc hlit , tanto incliorabitur. 
Vxm. Summas tibi gratias ago pro tanta 
liberalitate, dicam ramcn cum vcniaquide- 
00 fentiaro. Dixifti libro J.capite ij. Omne 
duod humiditatepriuatumeft.non fundi, 
excepta vitrificatoria: ferrum igrturvehe- 
menlifsimocalore ignis in fubftantiam vi- 
iriconuerfumhumiditate priuatum eft.Sc 
per confequens erit quoque argento vmo 
& ceteris fpiricibus priuatum, Geb. ^e- 
cnndum opinione Alberti lib.j.de Mmerall 
b«s,cap.2.&i.runtioomnimetallodua:vtv 
auofitates. quarum vna quad estrinleca ctt 
fnbtilis,8tfl>n'mabilis,alteraverdintnnlc- 
ca,retema in radice mctalli. adeo ne ab .gne 
.xhaurirctur,autdifsiparctur,&hieccremi 



JO? DIALOGVS 

bitisnoneft,n=q'i='-obuft>bilis..Cer'-umve- 
ro t It.viirum h..tc huiuidum eCTe radii ale fcr 
n.proptereaScincoinburtibilejnecjueeitto- 
toi'riuatumhuiniiJi':atc:namritlut)dammo 
do cxisr.on humiditaie prmaium tit.mrtam 
mabilccft. Idem Atbertus libro iamciuro. 
cap.4.t1evitrohocdicit,SenegAremat<;LLa 
illamqai^in vitri fubtlantiatn ^ntrat, cme- 
rcsetTc led potiushu^nidum radicals parif. 
fimum , quod .mrinfcce retm.batur .n ipfa 
matem mcincraia.qux bum.ditaspcrpoj 
tentiam vnias ig'.is non potuit excrahi.,- ki 
iene fortifsuno fluit : S; hxc eft i!!a hnmidi- 
tas.qusmaximam (Icciiatcm expcrta eft. 
Hscigiturmatenacllliqiiabil;s& materia 
prima&remota.vnaSfcommunis.hofeft, 
humnium iprum huius generis. Idem Alber 
tLi* iib.4- Metheor. traa.z.cap.9 dicii, Ca- 
lorcm vehementercongregarc partes tio^ 
moaeneas, & feparare heteroiieneas, quia 
hu.nidumroiui'.&feparatiiladaterra.Ku- 
niidamaotemi terra receptum nonpoteft 
p;niii!sfeparari, pioptereaincipiidftillari 
cum terreo Tubtili & fortif&uno ignelundi^ 
tdrinvitriim: terreum verogn,irmnquoi 
fortius tenebit.tombunturinfAUillaEtnoS 
dixi.nuslJb.l.cap.l; ignem vi max maredil 
cercmatenammvitrum:igiturinan»JeftLim 
eftyitrumparicmeneliumidi radiC-'bs ter- 
ri cum srgrsis terrtilrcitatibus , ^us ftifio- 
* nem 



D £ M O G O R G O N. ^Of 

flsin impediebant inferrocobuftisinfaaiU 

lim, vitrum tit fuiibfle.quiarediit iam in na- 
isirainrui.nliquabilein.atq-jiapori funt oc 
cl'jfj, i^fiis jjeoetrare noa poteftj&ipfuin 
cxtcriii'iure. VinccntiusMonadms Iciibir 
iib^o (epcimodeNamralibus, Lapidcmdi- 
ci.St 10'^ ispidcm. Lapis enimdicitur.quod 
poUitconteri, &iionbpis cjuiafundaturSc 
final in igne abft^vie cisaporationc , vt au- 
rutn, neiju: a\'j rei eonucnirc proprieta- 
lem banc, Dsm. I'htlofophi dicedres.ng 
confumi i-pidem ipforum in i^nc.nAud tiu- 
bi^diSmn voiunt Je msjdicinalini[a. Ge- 
ber. PefsiinaglolTacft.ciuetexnjiTi torrum- 
pii St p^ruertit : nam :ibi dico iplos intellc- 
xilTe i'6 verbis principimn 8c fundaincnlum 
huiuso^Efis, cjuod^iiam confirniat nobif- 
eum Kogerius Baccho Anglicus, bis ver- 
bis : D i;o <^e qualivate omni quod tuprai- 
gncinfigi Jcbeant.Cciiicet nc aufugiant ab 
ipfo.n-^qi confumentur aiit corrumpaotur 
ab igne, 3c poftremo necolorem mutant in 
iTic: nam ha iunr res qua: principium dant 
huius operis. Dicit prxrerea A!phidius,i- 
gnem fubire $c intrare omnia corpora , fpi- 
ritus , fubftantias & iapides , fed lapidcm 
hunc non intrare , ncque ipfi dominari por- 
fj.nccrulpiuirainiprocorruiiipere. ArnoE- 
dus ad R?g;m Ncapoiit.dicit , Ouanto lon- 
giui lapis hie in igne daraueritjtaco plus aa 



5!o 



D I A L O G V S 



"inentari &; crcfccre ipfum in bonitateSc 
virtute, quoJnulliaiijVeiconuenirepoteft, 
quia oinncs aliie res Jgnc abfumuiur, didus 
autem Upis folns in igne melioratur, Sccre- 
fcitinboniCateinamignis nuirimentumeft 
ipfius lapidis.&hocccnirsiiimmcftindi- 
ciumadcognolcentlu lapide. Auicennaiti 
iib.dcAnima,qi3ofdainiicniridicit,(^uin5 
conccdant magiftcriuin Atcheinis,di(aes. 
tNrsbusillisLinaiignuiViperferrenonpof. 
tunt,nihilprocrcai-ipolTe,<,jUcd(pfumfuai. 
neat'. Quib'-isrerpodsmusrationcniin: ter- 
ra enim omiiino ab igne remouetur, comi, 
ctuin vcro .ib igne fortius eiuJit, quia ignis 
iiortftatem non baber Aipra nitrum, D^in. 
Attsmen fal nitrum inultum combuftibiic 
eft. Ci(.'b. Auicenna fupradiitum nitrum 
Jntcilieitpertiguram quainappelllamusAo 
tiiherm.mutandoprimaLn literam.vtdica- 
turiiliproolii.l'raptc-readicitAuicennain 
Euiftola ad Arrem philorophum.Locuso- 
ricntis.vbircperiuniur preciofiiapidesSo- 
iiproximuseiVficc^uoi-i^nitramqu-acopro- 
pias a SoIetar.giEiir.tantoforiiuseuadit. 
i>ro[!t:;rea etiam lapis hie q'janto magis per 
(cri calorem ignis, & cxteros laborcs huios 
(•j-.erationiSjtantoerinutlior.Albertuslib.' 
A!;.ri-^ct;.cap.ii.dicit,Quamuisresqu^dim 
co.rr;:pti biles fmtinigne, tami^nnoncom- 
buii^'iciclTc, q-jiaeoru humor nutrimen- 
turn 



D £ M O G O R G O N. 511 

turn no eft ignis, vt lapides Be fermm:earuin 
rerum qusdam igi^m non recipiunr pro- 
pcer conftriitionem pororum , itieo r.on ar- 
dent. fed lia^e intclligcnda funt de fupradi- 
ao vitro . Diximus & tios in fine Procemij 
'lib.Inueftigat. & inE'rocKmio lih.2. Vitrum 
effc CK rebus illis quM pr^parationetn iii- 
uatit^namrsducendoferruraadnaturamvi 
iri prsparati , propter remotionein iiiuli^ 
lerreftreitatis. & iib.^cap.y. diximus. Si di- 
camus corpora per calcJnationem manda- 
ri.procerto intelligere nosinundationem 
ferri a terrealubrtantia.qus in ipfa radice v- 
nita eft.Dehocvitro inteiiigebamcumdi- 
ceremlib.t.diiTerendodefuiphnrc.Alic^uos 
cumviderent banc magis profundam in i- 
promundificalTe!prum&fuftutifiefugam&: 
aduilionem, & redditum eft fixum & ter- 
reum.&perignemnodalfufionembonain 
nifi vitrilicatoriam. Dsemog. Pbilofophi 
ae vitro toqucnces forte iotellexerunt vi- 
trum commune. Geb. Vitrum commune 
non habet bumorem. neqiic lulpbur aut ar^ 
seniam viuum.qux conueniant cum ine- 
ui!is.ProptcreadicitRalis,Veceres vitrum 
metallicum confecilTe. & nos diximiis bb.i. 
eap.n.PhilofophoS vitrum facere es corpo- 
ribus metallicis. Dicit etiam Rafis bb.de Di 
uiaitate aiiquos tradidifle tinauram Aferro 
cik,&inuIiaaliare,S4hocIapidemeflama 



$13 DIALOGVS 

iorcin.vilem inuetu & famorLim. Illus! i^etft 
repeiit libro de Aiuminibus, cum dicit : Vr- 
tmm liquefacit fcrrum,Si omnia corpora.Sc 
facit ipfain fufione correre.Diximus & nos 
iib.2.cap.8.proprictatemeirevi:ri,vt omnia, 
fundat&conuerrataciie,&in tibroTefta^' 
menti, capitc deMarte.dixi, Calcem fende- 
re iapides,hac de caufa quidainadrntoriovi 
tri gemmas faciunt. Da;m, Ciim diceres 
fupra,Viiroadiedocarnesvelociascoqui, 
addebaS per vitrum Philofophorum ipfos 
intellexid'e luiphur. QuoinodoiotdliguK 
iam chl;emiftum per iilud idem:' Geb. Ve- 
ruiii tiiPhilofophos Aephis acjuiuocatis- 
ne vr'ins efle, cum vero diftir-guerc & cff- 
gnoTcerc cupis de qua re ipfi loi^uantur, 
r^'^ruin prnprieiatem dili^cnter exatniDarc 
dcbes. ii fic facile animaduertc!, qusndoi- 

fifi 2Ui (iJ'pilll^ auccakem ftipradiikm iiifel 
igant. Alphidius dehocvitroloqucns.di- 
cic:&Vange vitrum, S: cxtrahe lapi3cm,&po 
nc ipfum in V3S virreum , fme boccia, & ex- 
tralje ab ipfo oleum , & inuenies hoc quod 
Phiiofoffii nobis tradiderunt. Itibocvitro 
argencumi'iuumeftjquodignemfuperat.ta 
mcnab ipfo non fuperatur.vtdiximusaper- 
t^libroi.cap.tf.circafinctn. Ifidorasinfiart- 
demferefententiamloqUitur, Argentumvi 
uam(inquit) meHusfcruatufinvafculisvi- 
treis^namreliquaipfam perforat. Disimus 



D^MOGORGON. jij 

gtnos libro 2. capita fJ.Vitmm rantdmmo- 
do, &: huic fimilia, cum poros nonhabeant, 
folacontinere pofTe fpiritusquiaufugiunt, 
Sicstenninanmrabigne, His verbis volui 
itidicare fpiritus ferri fugere vehemcnteEn 
ignem.donecconuertantiirinvitrumcolo- 
ris zaphirini, aut ctEleftini obfcuri. Proptc- 
rea lib. 4. cap. 16. dixi, quod in corporibus 
prxparariscernere debeftmus colorem ca:- 
feftinum , quifitperfeftus propter bonitate 
argcnti viui.Itidem Albertus parum antefi- 
ncm lib.Metheor. occult^ hzc cofirmar, his 
verbis idiciteniin.Non facil^poflecogn o- 
fcerenos.quandometaila fuam forma Ipcci 
ficam iamacquifiueriir.aiJt non:n6 enim fa- 
cili cognofci quando iam fit lapis verus auc 
metallum.nifipercorruptione ad magnam 
debilit3temperducantur,intantum,vtniliil 
ibirefl;etprKter(blamfigura,&nihLldevir- 
tutequamfequitureffentia. Comparantur 
vero hsc corporibus mortuisi nahaicfi par 
no tempore mortua fuarc.videnEur paruatn 
habere differ^tiam cu corporibus viuis, ion 
eo tempore vero in fepuicbro conditi, tunc 
in ipfis fola figura remanct,& fi attingan- 
tar , fubito in cineres corruunc , 3c apparet 
turn magna differentiainter vica & mortua 
corpora. Idem inteliigendum de vegetabi- 
libus&mineralibus. Nammmeraliaetiain 
fuo modo moriuntur, quemadmodum r«. 
K z 



514 D I A L O G V S 

liqua anun^.iia', tamen noii cogtiofciturfa, 
cile, (^uaiHiu amiierint ipforuci tJo & natu- 
rain.nifi ex maxinu inutarioije. Et^-niaiZa- 
phirus quandiu iiabiierit coJotemSctranf. 
parentiain&figuramZapiiiri.fimi!; .iftvj. 
uo, 3c(}i3ihabcatoperationeZ:!phiri. Sive- 
ro poft iongam minatiur.e-.i obi'mreturSc 
dUcontinuetur/clmus iplum iam no elfeZa 
phirum/ed fiinibmtiiner.iZspiiir-.Idemn- 
teUigenciur,Tdc;Liroviuo5cii;o:tuo:idem' 
dcargetno.&citeriwiiECriihs. ^IJim. Nc 
graucris rogo iiibtis verbis miiiiexplicare 
caquEtatr.longo ienr.one trachfti, Gel>. 
HKcefl:iuiTiiiiatot!usfen;cniis.',vt inicHi. 
gasnosvoliiilTcindicareeolermonc.cufer 
rumcanioteinporis fpatio rnigneperdura- 
uerit.vi iam facKim fie valde debile Scfrangi 
bile, Scibi plane nihil remanreritnaiurEvi- 
tri,& colorein aJeptum fir Zaphirinumob- 
fcurum, qiiaH turn denuini mnuerruraefie 
inlapidem I'hiloibphornm. H3;coccultaue 
runt vctcrcs Poeti- eo fis;mento,cHm finge- 
reniDsmogorgonem liifjuCi oniniu deo- 
rum genciliLiin,-'^ abonini p^rce circuoda- 
tumetTerensbn5,nebuiis,ca|pgint;,iiabitans 
in mcdiis terras vifceri bus, vbi natus foerit 
vcftitus quodani viridi pailio liumiditatc 
qQad.imarpcrfus,rpirasierrertreincdoreTin, 
horribilem&fo;centem,nonprcj^nammab 
alicjuo.Ced Ktcrnum&parentem omnium ■ 
rcrum. 



D iE M O G O R G O N. 515 
renim. Ds:m. Qiiamtais iia;c milnvidca. 
„rv»ld= obfcara: cupio tamen txpoCtione 
hoius figmetiti audire. GA. Dimogorgo 
„-,s vocabulu Grjcu interprerari potEft La- 
lioi Dms t"i'« , Sc Dens populi.fme DcuJ 
Kmbilis,&figoi'ica'f"™'Diausa6taba- 
uus feu bis auus omnium deorugcnlilium: 
„am omnes abipfooriginem traxtriini.Se 
deriuatifiim(viiamdiximus)venticiviecir. 
cuodatus nebulis &caligine,lioc eft, tab. 
ftaoliaterreftri habitat itl mcdiis vifcenbos 
terra:,qiiiafcb terra natus S: nmrims elt,i)i- 
coot ipfnm sternum, & anullo generatum; 
nam exillo omnia qus funilitudmem qnan 
damliabentalicuiusreigeneratafunl.pro- 
pterea earn parcntem vocanerunt ommnin 
reruin. Aut dicitnr itertics cffe.tiuod fucrit 
ante terram.Sc omnia elemeta prior:aut po- 
lius quod in fe contineat quadam eflcntiam 
incorraptib.lem : veftitus eft certa qoadam 
■ hamiditatevili&abominabili.ioceft.ter- 
rngine ; St pailio qnodam vind, . hoc eft. 
cum vitriolo terreftri&ftilphoreoodorera 
fpirat terreftrem.horribdem Sc foitentem, 
hoc eft.fulphuteum. podtus in ignem.Sc 
comipfo aquafcetida. lIuicCvtfcnbitBoc- 
eatius libro dcGenealogia deorum genti- 
lium) atttibuerant veteres seternitatem K 
Chaos.teternitas eft quinta cITentia.hoc eit 
. humidum radicals aMargentn vtunm.tl* 
» i 



yifl D I A L O G V S 

Plinius tridit lib. j;. liquor cfl:Eternus,hoe . 
argentum viuum prsparatum CUudiariEs 
vocatSerpetem.qui incoagulationedeuo- 
rat caudatn fuam, hoc eft, a<iuam Mercuria- 
lem ipfius argcti viui diftiilati in forma Cau- 
da; Leonts & ierpentis. Chaos verd fal illod 
lerrcimcft.quodrupraSatLirnumnomina- 
u^nusteft enim inattria confura.Sciniprj 
contir.cntaromniafinefornia, hoceft. Sot, 
Luna &ftellK. hoc efl:,planetE fupradiffi, 
qui fuam hicem non habent;idem & elcmen 
ta']U3tuor,&:omr,es res vegecabiles,&ani- 
i-naies,&ir.inerales,8£(vtdicilCkudianus) 
babicanr cam Dsmogorgoue figure diuer- 
i^iruinelcinentorumi&nosfupra diximus, 
irtrjrro omnia meralla Philofophorum con 
tl-ieri.PniTius ipfiiis fiUus Litigium diciiur, 
hoctlt.ipruml'ulphurlVlarcis nomine appei 
Jam.n.cjuodinpucrcfactioneprimumert.S: 
tumulrum facit in venire Chaos in ipfo fale, 
quia ipfuiti eft materia prima metallorum, 
quamHylen,hoce!i,ry!uivocani:namhsc 
eftparsvegetabilis.&'abeanafcuturomnii 
elemeritiii^il^ud fulphurauiem petit fepira- 
ri,fuir. ilt naturx diucriK, cum non habeat 
faifbdifieiTi,proptereaaperit ventre Chaos, 
hocef.-.lbluiturinaceto.Dsmogorgon^au- 
I<;[ne:aet;densmanum fuam comprehedic 
Litigium iprumfulphur,quodfermmappel 
iauimus : nam per manus Dsmogorgonis 
intelli- 



D jE M O G O R G O N. 517 

intelHgitt^r almd falpliur arfenicu diiSu-n: 
nam. vtmpradiximus, Mars eleuan.rtum 
arfenico.fignificaturautem per Vulcaniiin 
&Marcemreseadem: quemadmodumVul 
canas fubito natus,ciiin turpis effet 8c dsfor 
mis, pracipitatLisfmcin iiirulaiiiLemnon: 
{ic<!iecndumellquoquedeLitigioracol'u- 
bitoiquifumdeformiselTet proptcrfulplm 
reitatein & vnauofitatem aduliiuam, proii- 
c^ebatarinflersmfhocettinaquaindillilla- 
tam.ibiiauabai Si. foloebat fe, & in aim fub- 
uolabat, hoceft,itiip<"am squam, quia pro- 
fandiusdefcenderenopoterat: nainiprum 
arl'eiiicum ab eo extraclum .hoc eft, fcpara*- 
rum aventre falls in profundioriioco eft cae 
tcr-s rebus omnibus: aam in ipfocentroter 
rxipfius Talis Ckaos nomine appeilaro con 
tinetiir. Dsm. Satislongafuicdifpuraiio 
Sisc; quare non kcil^ qais iudicium feret, 
fed pro cxplicatione fafficiunt mihi hic.do 
necpraxim ipfe videro aliquando. 

FINIS EXPOSITIONIS 
AUbmi£ Geberi. 

K 4 



DOCTISSIMI VI- 

RI ROGERII BACHO» 
NIS D£ ALCHEMIA LIBEL- 

A/c/jiwiiC. 

P R AE r A T I O. 

| j^;^^ ' .sg^ ] Vltifanam multisque tnodis !o 
^^^r^tlqiiebanmrolimPhJloropliipet 
M-^' ' vf I fii.' fci ipta , en velut in a;nrgim. 
1'^?'', _ ■ ' te Si quaH nebulofa voce Icien 
•~ ''- r.^r []uandampr5Cxrerisnobi 
Jem, nobis penitiis obumbrata rcliquerunt, 
&riib def^'eracionisvclonegatiinomnino, 
Sc hoc !ion fine caiifa. Qiiare egoprKcipio, 
vipra; omnibLisaliom rcriptis.fuperjftafc. 
ptem capitula, transform a tioncm tnetallo. ' 
rum in fe contincntia.mcntcmtuamfirmi- 
tei'fundes,&eorumprincipium,med:um3c 
finem fepius in cordereuoluas, & fubtilita- 
tern talem in cis inuenies.qua adimplebilur 
animusnius. 

BediffiiiiUonibui AhhemU, Cap. T. 

INpIuribusantiquommcodicibusplures 
iniieniiinturiftiusariisiliffiniciones.tjua 
rum inretionesnos in hoc capitulo confi 
derareopor:eE:na Hermes dehacfcientiadi 
cit, Alchemia eft Tciecia corporca sx vno, 3c 
P" 



ROGERII BACHON. 5^9 

pervnufimplicitercopofita.preciofioraad- 
inuicempercognitionem&effcamticoii. 
iuneens , & eadem naturali commiftionc m 
eenus melioris conuertens. Alius quida di- 
fit:Alchemia,eft fcietitia doces transforma- 
re omne genus metalli in altemm : EthoC 
permcdicinam pro'-rJam, firm patet in mul 
tisPhilDfopliommlibris.Quai-eAlchemia. 
eft fcieoiia docens faccre, & generare quan- 
aammedicinain,quKElixirnuciipatur,qu5 
quandoproijciturfupermecalla.feucorpo- 
faimperfcflra.perficitipfacoiiiplet^mm*- 
liicntoproicftionis. 
De fmcipijs naturaUbui,^' procrcaha- 
nibusmmeraliam. . Cap. II. 

SEcond6principianatHraiia,&procrca- 
rionesmineraliam pcrfeft^ declarabo. 
Vnde prirao notandum eft, quod princi 
p.a mineralia in mineris funt Argentu viua 
& Sulphur. Ex iftisprocreanmr cunftame- 
talla,&omnia mineralia, quorii multierunt 
fpecies.&diucrfe. Seddico quodnatura 
femperpropofuitAcontenditad perfectio 
neiu auri. Sed accidentia diuerfafupemem- 
entiatransformatmetalla.ficutinmultism. 
ueniturPhilofophorumlibris aperti. Natn 
fecundutn puritatem & impuritatein pr«di- 
florum duorum.fcilicec Argenti vmi & Sul^ 
phuris.pura&impuramctallagCBerantur. 
videlicct:Aurum,3reentum.ftanntini,plu« 
K S 



5J0 SPECVLVM ALCHEM. 

biim,cuprum,fernim,De quorum natura,vi 
deiicecpuritateScimpuritace vel iitimuQ^a 
fupcrllditate&difee'iu.taliaaccipevera.Dc 
natura Auri.Aarum quidem ell corpusper- 
f;;ctuin, s.f arg'; -*o ptiro , fixo, claro.rubco, 
& ex lulphurc inundo,fixa,rubeo, non adu- 
rsnre j;eii;ra:um,3c'T>j''ii^ habetdefeftmn. 
De r.atura Argcnti. Argentum eftcorpus 
in.ind'iin, purum, fere perfeciuin.exargen- 
toviuopuro.fcretixy.cUro.&albo, &deti 
li falphurcprocrtat!]m,3i deficit eipaucafi. 
xatio,ifc color cum pondere.Ueiiatura Stan 
ni. Stannumeitcorpucmundmnimperfe- 
ftum.ex argento viuo puro,fixo,&nonfixo, 
claro , aLbo in fuo inanifcilo, Sc mbeo in fuo 
Qccult0,& detail fulphure prosreatu,&deii 
citei fola decoftio fmo digeftio. De natura 
Plumbi. Plambumclt corpus immundum 
$c irnperfeftiim , ex argento viuoimpuro, 
non fixo , terreo, fQECuiento, aliquantuluin 
alboinmanifefto.Scruheoinocculto.&es 
lali fulphure aduftibiliex aliquapartepro- 
creatuin,& deficit ei puritas.fixaiio, cum CO 
lore Sc ignitione, De natiira Capri, Cu- 
prum eft corpus immundum & imperre- 
ftuni,cxargenioviuo.impuro,nonfixo,ter- 
reftri.adurcnte.rubco non claro. Si eX tali 
falpburegcneratum ; &deficitcifixatio,8c 

fiaritascum pondere.habetquenimisdeco 
ereimpuro.Stterreftreitatcnorjadarentc. 
' De 



I 



ROGERII BACHON. 5« 
De natura Ferri. Ferrum eft corpus immun- 
dum & impcrfeiftum, exargento viuo impu 
ro,nimisfixo,terreftria{iurente,a!bo&:ru- 
be'o non claro, & ex tali fnlphurc gcncratu, 
& deficit e'l fu{io,ptiritas & pondus,& tiirois 
habet defulphurc fixoimmundo, Siterrc- 
ftreitate adurente.H^c ergo iain dii^a Alche 
mifta quilibet notare debcE. 

■E.xq^KiiiUipropittilummnterU'EUxmfit 

elicUndi. Cap.-lil. 
■Niamdi£tis,rufficienterdcterminataeft 
procreatio cam psrfeitomm quim im- 
■ ■perfeftorum meiailorum. N'uncad mate- 
riaminiperfeilam perficicndain eligend&ia 
que redeamus.Cum ex capimlis prreccdcn- 
tibus fatis notum fit , quod exargento viuo 
& fulphure cunita procreentur metalla , 8c 
quoiiiodoipforumimpuritas immundicii- 
que corrumpit.Sc cum nallares mctallis ad- 
hibcrl debeac, quE non cxipfis fit compofi- 
ta iea orta . faiis nobis apcrt^relinquitur, 
QUod nulla res extranea, qua exhis duobus 
non fumpfit origiacm , potcns eft & rufhci- 
ens ipfa perficere , vel eorum tranfmutatio- 
nem faccre nouam. Quareadmirandum eft, 
q\i6d aiiquis prudens fuara fundat inteiitio 
neinfiaperafiimalia,fiucvegetabiiia,qu5val 
aefuntremota.cuminueniamurmineralii 
fatis propiniiua. Nee credcndu eft omnino. 



'521 SrECVLVM ALCHEM. 

qadiiaHqu!srHilofoi-'liorum,pofueritaric 
inprijdiftisremocis.nififimilimdinaric.Sed 
exprKdiflisduobusllunnnetaliacunaa.& 
nihil eis adh^ret.nec eis coniungimr.necea 
iranfrautat.nifi quod ex illis eft. Et fic deiu, 
reoportccnos acclpera Arg6tum viuumSe 
Saipliur, pro lapidis noftri materia, Necar- 
gentamviuurapei-fcioium.necfiilphurpcr 
ferolum aliqaod general metallu,fed exam 
borum commiftione diuerfa metaila diuerfi 
inod^procreantur.&mincraliamulca.Ergo 
ex ambommcomiftione materia noitraco. 
ftateligenda. Sed finale nollrom (ecrecum, 
cftexceilencir5imiim& maximeoccultum: 
Ex quarcmincralidebear fieri propinquius 
3cviciniiis:Etiiociprmne!igercfollicil^ie- 
nemur. Pono igitur.qaod cligamrmateru 
noftra,priinuesvegetabitibus,vtfunther- 
ba;, arbares, Hue omne pvogrediens e terra, 
Tunc oporcci indc prius fieri Argentam vi. 
uuin.&fulplnirperlongamdecoaionem.i 
quibus.& a quoruoperatione excufamur, 
cumnobis natura proponat Argentum vi- 
uum Si. Sulphur. Etfidigcremus exanimah 
bus.vcfuntfanguishumanus.capilH.vnna, 
cp;eftio,ouagaliinarHm,& omnia qu; exam 
maHbusprocedunt.oponercietiamexipfis 
fieri Argentum viuiim& fulphurdecoquen 
io,i quibns excufamur, vt prius. Sin cligere 
mos cs medijs mmeridib. vt funt omnia gc- 



ROGERII BACHON. 525 
nera Magnefiarum .Marchafitarum.Tuira- 
rum.AiramentommjreuvitnoIormnjalumi 
num,Baurach,falium,&a]ioriiinmultorum, 
oporteretfimiliter.vtexprjediilis.arg.viuu 
indc fieri.St fulphur iJecoqucndo,a quibus, 
vtabalijs pnecedcntibus excufamur. Ecfi 
eligeremus aliquem ex fcpte fpiritibusper 
fe vtfolum argentum viuum.amrulphurfd 
lummodo.autargenmviuum.&vnu^duo 
bus ftilpburibus.aur fulphur viuum,autaui 
ripigtncntum.auc arfenicumcitrinum.aut 
rubeum fojum vel compar, nequaquam per 
ficeremus : quia cum nunquainnaturaperfi. 
citaliQuid,unc3mborumc6iiiiftione ^qua- 
li.necnos.aquibustunCjVt^pr^diciisarge 
to vino &: fulphure , in fua natura excula- 
itiar.Finaliter.li eligeremus ipfa , quodlibet 
ficuteft, oporteret nos eommircererecun- 
dum debiiam proporEionem.quamhuma- 
numignoraiingcnium,&poii:moda deco- . 
qucread coagulatioiiem in folidamaffam. 
Et idco excuiamurd receptioneamborum 
in fua proprianamra , videlicet argenti viui 
& fuiphuris, cum ignorcmus diilarum pro- 
portionetii,&inueniamuscorporainqutb. 
inuenimus pr^difla proportionata, coagu- 
lata&coadunata debito modo. Hocfecre- 
tuio teneTecretius.Aurumeftcorpusperfe- 
aam & mafcuiinum , fine fuperfluitate ali- 
■ ^uaautdirainanoncElfiimperfe^lafolaii- 



ji4 SPECVLVM alchem; 

quefailione fibi coinifta perficeret, efTet elf.' 
xirad mbeum. Argentumeft etiamcorpuj 
fer^ perfeflum & fccmineum , quod fi eiiam 
imperfefta fere perficeret foiafufione vuIm 
ri.elTet elixir ad album , qiaod no elt.nec efle 
poteU, quia folummodo perfefla funt. 
Quod fi ilia perfeflio efl"et commifcibilisira 
p,erfeftis,nonimperfeclucu[nperfeitisper- 
ficcretur.fcdpotius illorum perfeftiocum 
imperfeclisdiminueretur.&imperficeretur. 
SedficfTcnC plufquaperfetTia.vel induplo, 
vclinquairuplo,ccntup!o,velvltra,interi[ii 
perficcrenc imperfefta. Et quia naturafcmo 
opcracur fifnplicitcr:perfc£tio in eis fimplex 
eft,Siinfeparabilis,&inc6mircibilis,fnecir 
leadopusabbreuiandum ponerenturinla- 
pide pro termcnto , & reduccrentur tuncin 
priftiniim.cumrummavolatilisfuperatfuin 
mamfixi. Et quia aurum eft corpus perfa-, 
itum exargento viuorubeo.claroque.Siex 
taiifulpliure,ideo non eligimusipfumpro 
materia lapidisad Elixirrubeum.eoqudd 
ita fimplieiter eft perfcctum, fine murdifica 
tione ingciiiofa,S(:tamfortiterdi^eftum,& 
coftum naturali caliditate, quo3cumigne 
noitro artificiali vix in aurum Siargeniurn 
opcrari valemus. Et quamuis naturaaii- 
quid pcrficiat, tamen intime mundificare, 
feupcrficcre.aepurificareignorat.quiifim- 
pUciccr operiitarfupcriUua,quod habet. ■ 



ROGERII BACHON. 5JJ 
Qaare fi eligeremus aurum vel argcntiira 
promatenalapidis.visautdifficuftcrinue- 
nireiims ignem in cis agentem. Etiicet noci 
ignorcmus ignem,tamenadint:m5fui ma. 
JticationemSc pcrfe<ftionempcrcenJrcn5 
pcflemus.jpptcr fui fordfsitjiain eompa^io 
nein,& compofitioneTiinaturalem: qaarc 
*xcufam«r ii reccpdone primi adrubcum, 
feufecuntiiadaibutnjcmninueniamasrern, 
vel corpus alitjuod.tx rafii nitndo, veimun 
diorefulpbure.&argentovHio.rupertjnod 
jiatuf a parum, vcl minimum tiiuperata,q»f 
cum ignenoftro artificiaii,£: cxperientia ar- 
tisnoftra; , adcongruam fui deco^l.-oneiB,' 
munti'ficatkineiii.eoloracionem&fixatio- 
ncm cum ingeniofo noftro operc,r«perhoc 
continuatOjVaiemusperuenire. Eligenda 
ell ergo materia, in qua eft argentumviufi 
(nun dum,piirum,ciarum,alhmTi,&mb euro, 
non ad complementum pcrduilum, fed c6^ 
tniftum squalitcF 8c proporrionalirer, per 
modum debitu cum fulphure tali, & in maf- 
(am folidam congclata, vtcum ingenio-Se 
pradcntia noftra.igoequcnoflxoarcificiaii 
ad mondiciara fui incimam Sc ad ipfonimpa 
riiatem peruenire pofsimus, & talem effice- 
re.quod ipfa poftoperis c omplememum fit 
miliicsmilIciiesfortior& perfeflicw.qulm 
ipfa corpora fimplicia calidicate naturali de 
cofla. Efco igitur prude^s. Namfiincapi- 



5i5 SPECVLVM ALCHEM. 
tulis meis fubtilis & itij^eniofits fueris.in 
<juibusinanifelUprobauone,&aiierEema. 
tcrJatnlaiii>5iscognofceiidamdciiior.l>raui, 
gulUbisiiluiidelcaabiicfupcrquodPhiio 
fophoram intentio csdit coca. 

nm^tndo- C^p- 1 i ^ f ■ 

CRcdotcinuer.iiTe.finoneidurifsimK 
ieruicis,& ^^eln ignoraiitia; rotaliter 
nerfams.velinniMcntif.pcrverbaiam 
di6ta, csrtam !'hi!ofo,.!!or5 ir.atenam.lapi. 
Jisbenediaij:entorun\fuper<iujiii opera. 
tioAicbemixeftadh.benda.cumimperfe- 
fta conamur perficere.&'r.oc cum pluiquam 
pcrfeclris. F.e cum nobis natuTa tradiditim- 
pcrfe-ftarolummodocumpcrfeitis.oportet 
nos-ptulquam perficsre marcriam in capita 
lis notam cum noftro opere & kboreanifi- 
ciaii.EtIi igno:-a;^.i]5 a^(;ndi mcdu, quid eft 
incaufa.qjod non videinusquabternam. 
r>.quKo!immetaIlapcrfccic, frequenter o- 
pcraturr'Nonnevidemusqnodinminensp 
continuatara calid;t,icem quE inmontibus 
mineraliumeft, aqu^ grols'tiESin lantum 
decoquLtur&infp^iTalar.vtfiatpcrtempus 
are-niuinviuumrEre:<pinf;uedineterrse 
candem decoftLoncm & cahditatem genera 
turfuiphiirr Ecquodperdlamcalidltatcra 
perrcaerantermDeripfacontinuata.expr^. 
diftisfccunduipforuinpuritatem & irapu- 
' ritaicm. 



ROC5ERIi BACHOM. ^-j 
tkatem.cucla generancur metaiia :'Er cuoti 
njtura (am pcrferta quim imperfecta CCCI3 
fola decoaione perfick.fiue facit metaIla''C> 
tii.ti.adtfnienEia,quid vos, rogo, co°irpera ' 
lienaregtminamelacholicaacfsnEaaicsvcl 
Je perficerc pr^diaa^Quemadmodurp qui- 
dam dim: Va- vob:S qui vultis fitperareua. 
turam . & .retalla plulquam perficere nouo 
fegimme lew ..pereorto esicap totitareve- 
Itra Enlenfaij Ec Deus naturi dedic viam li- 
neariiri,fc.licetdfcoiftionemcontinuam,& 
VoSinfipientes jpiamimitarirpernicis, veir. 
gnoi-an=.ltem.ignis &azor tibi (LifficJiii. All 
biq*.Ca!oromnia perficit. Etalibi. Coqiie 
coquc, cocnie';&nontet!tdeat. Erafibi' 
F.at ignis veftcr blandus & mitis.qui per 
fingulos dies Temper Kqiialis ardehdoper- 
duret , nee inuale'tat, (^ii aht^i- ,f>quaur 
maximum da;imuini Et alibi, Patienter 
& coirnue, Ei aiibi. Tcre ipfum fcpiem vi - 
£ibus. Etaiibi. Sciasqaod vnare.videlictt 
lapidciTiai'ja.rcilicetcoquendo.&viiova- 
fctoiu.-ntnagillpriunirerminamr. Erabbi. 
Igne teriturEt alibi. Hoc opus iiiQltutn crea 
ttonihominisdfsjrpilstar.SicurehHTiinfans 
irtpnncipio leu:oribuii nutnturctbis, ofsi, 
busauccmconforrstis. (e^rperfortionbus: 
fic & magilteriiim '0ud, orimo is,d.getigae 
iero.qoofempeni'decoiboriiiefTenviaqua 
libetcftagcndum. Eti^uauisicmperlbciua^ 



jiS SPECVLVM ALCHEM. 
mar deigne lento, rcuera tamen fititimu!, 
quod in operis reglLiiinc paulatim Scvicif. 
{im vfq; ad ftnim augmencandas Ss maiorao 
duscftignis. 

Df QutUtxte na/i[ dfifj/ornjctr. Op. V. 

TErminuin.modumqi agendi i»m deter 
minauimus , nuncde vafe acfornace, 
qualirer & ex quibus fieri dcbeant.au- 
dire licet. Ctm naturanaturaliigncininins 
rismcta!tadccoquat,decoftione illarafinc 
vafcadhocapiodcnt-gat. Ecfinaturifetla- 
riproponiFHusin coqucndo.qaarcvaseius 
effecreijcicnduA'ideamiis ergo prime, qua 
lis locus fitgenerationis mctalloiiJ. Matiife- 
fii pcrcipiiur in mineraiiu locis.quodin ftin 
do mentis eft calor.spqualiter peidurans.ca 
insnaruracftrempcrafcenderc.quiinafcea 
dcdofemperdeficcatvbiqi&coagulataqui 
fpitsiore reugrorsioreinvetre.feuvenister 
je fiuc moris abfcondita in arg.viuij : Etfiil- 
has loci pin gucdumineralis ex terra huiuf. 
inodicalcfaftafuitcongregata in venisier- 
rK,currit g montem, & eft lulpbur, Et vt vt- 
dcre liceim venispradiaisilliusloci.iUud 
falphurexpingucdmeterrx.vcprKtaaam 
«ft.generatum.abui3teti3marg. vmo(vte. 
tiam fcriptiS ert)in venis tcrrf ,& aqusfpifsi 
tadincmmincralisprocreat.Ibipcrcalorem 
inmontcmaequahtcrperdurante.longoge^. 
Bwantur tempore diuerfAinculla.fecunda 
' - loci 



ROGERIl BAGHGN. ^i^ 

loci diueriitatem.ln mincralifi vero loeis in^ 
nenitar caliditas fempcr durans. Ob hic dff 
lure nobis notandu conftat,(jtiod mons mi- 
ncralis esternus cit vbiqi clauCus in fcipfo Sd 
]apideus,4uis fi calorexire valercE . net^ua- 
quiiTieialla procrcarentur.Si ergo naturain 
imirari intedimas,habcinus neccOe tali ma- 
do Eiirnum,adiiiilariiiontiu,n5magnitudr- 
ne.fed caliditate continua^puidere.ica quo J 
ignis itnpofiius.cum aff cndit,exitum no irv- 
ueniat,& reucrberec calorvasjnaterialapiJ 
dis continens in fe firmitcrclauium. Quod 
vas rotundii dcbei etTc cum pamo collo , ds 
viirojvcl dc terra a)i qua, naturam fiuc copa. 
flionem vitri repr^femantem.cuius os cu;n 
tali coopertorio , & bitumine debet eiTe fi- 
gnatuinvelfigillatum.Elficutinminerisca. 
loriininediacenontangitmateriainfiilphu, 
ris,& arg.viui , qa terra motis intereft vbiq;: 
{ic immediate ignis tangere no debet vas in 
femateriam continensprxdiilorii,fedina. 
lio vafc fimditer claufo illud eft ponenduiri» 
vt ita materiam fuperius & inferius , Sc vbi- 
eunq; fit melius & aptius ,calor tcmpcratus 
attingac : vnde Ariltoteles dicit in Lumine 
iuminu , quodMeccurius intriplici vafeeft 
coquendus,& quod vas de vitro fit du. 
lifsimo.vcJ, quod melius eft,. de 
terra naturam vitri pof- 
iidcnte. 



5JO SPECVLVM ALCHEIX 

Df Colaribia accUmtdibui cr cifaitUU- 

(fUiiitopcreapparentibui. 

cap. V r. 

EXquifitalapidismateria.mndLimage!]. 
li certum cognofces , per cju^m modii, 
.erqaodrcgincn lapis dccoquedoin 
colonbus a.uerlTs ispius trinfmuutur.Vn- 
de quidam aitiQuoc colurei.tui nrjinina.Se 
candumdiuerfoscoloresinopcreapparen- 
tes , per Philofophos cms nomiiia vanau 
funt.Vnde in prima lapidis nortri operatio. 
ne, eftpL.tre(actioappellata, &fit!apisno. 
ftcrnizsr.VndeqaJdamdixitiCiuTiinuene^ 
rjsipfumn^grumjciiisqnodinnigredineil. 
la albedo occultata eft, Scmncoportetillam 
cxtrahere i fubtilifsima ilia nigredineeius. 
Poftverd putrefiftionemrabefciCjiionrii- 
bedinevera,deqiiO(]uidainaif. SKpiusrii- 
befcit&fspinscitrinefcit.Scfa-p.usliq'je- 
fcit&rspiiiscoagularur anre ver.'i,.a.'xcii 
nein.EtfeipfumetiamdilTgSuk.l.ipi.-.^iicoa 

saiat,reipriimpiicretacit,IC'P''"ii'^"io'^^^'s 
ipriiinmort;ficat.le>prumviiiificar,r!;iiuum 
Jenigrat.feipfumdealbat.fcipfumrubore 
decoratcumalbed.ne. t.teciam v;ndiS,Vn- 
dealiusait:Coqueeuin donee natus viridis 
libiappareat.&erteiusanima. Etalius.Sci. 
a^ quod in viridiiate aniina illadominatur. 
Apparet ctiam anrealbcdinemcolorpauo- 



ROGERII BACHON. ^n 

nis.vnde quidsm fie aii:Scias quod omneS 
tolores qui in mundofunt.am excogitari 
ponunr,apparent ante albedsnc.Sc deinde ai 
bedo fequitur vera,vnde quida ait:Cum au- 
leinpurusdecoquiimrdonecvelutioculipi 
fciueiutefca:,e;asvriliras expcftandaerit. 
Si lunc lapis in roumditaic eft congelaras. 
Alms aucaif. Cum inuenerisalbedinefupcr 
cminenie In vafe, efto cerius quod in albedi 
ne ilia riibedo occuliata eft , & tunc oportet 
te iilam extrahere : vcvuntamen coque.do. 
nee totum rubtu fiat. Eft enim inter veram 
albcdinein & veram rubedinem.quida cinc- 
ritius coior.de quo dicitur: Port albcdinS er 
rare non poccs : nam augmentado igncm ad 
cineritii) pcruenies.de quo alius dicii: Neci 
rere vilipendas,nam Dcus reddet tibi lique 
faflum.EttucvltiindRexdiadcmaterubeo 

coronatur.NVTV DEL 
DC Modoproijciendimeiicmmfupcr quoilibct 

imperfcflorum. Cap. I'll. 

Ei promiirsfinemperfeftecomplew!. 

videlicet magifterij magni,ad elixir ex 
^cellentilsiinumrubeum&albumfaci- 
cndum.Finaliierderaodoproie6lionis,qa? 
opens eft coraplemcntumA letitia defide- 
rata & expeaata.traftarc nos oportet. Et ru 
beum qaidein elixir.citrinat in infinitum.ac 
omnia metaila tranfmutat in aurum purilsi- 
mum. Album verd Elixir dealbat vfqi m mti 



R^ 



%^t SPFXVLVM ALCHEM. 

jiitum , 8c quodcunqs meeallu ducitad albe,' 
JincperfciH.Scdrcienduefl, quddvnume 
talbmmagis eft remotu a]ierfe6tj5eqi:iin 
nliud: Etaliud^ppinquiusaiio.&vicinius. 
EtquamuisquodlibetniecaliuingElixirad 
fierfecT:ion'}reducaEur,tamenleums,citius, 
&;ine!ius,Stperfcciiussiropinquareducun. 
lur, o muitmnreinota, Etcummueniainus 
metaiiumpropinqiuim Scvicinuperfeflio, 
ni.cxcufaiiiurperipruiTi k mnltis remotis. 
QuKVcromfftallareincjr.\&ppinqua.&c[ii' 
propinq«'tisSiviciniu5 pertectionifit.irKS 
pitulismcrs.fi fapiens & inf^cntofusfueris, 
ratisapert^inuenies.Si veraciierdctermina 
tuin.EtprocuidubioquiinliocmeoSpeeu. 
lointantmiieftingcniams, quod fuaindu. 
flria inuenirefcit marcna vcram.ticnerapit 
Jytier quod corpus ad pcrfeclioncfit,pijcie. 
lia'medicina.Nimprajcuriorcsittiusartis.J 
<amprrfLiamPhilorophiaminuenerunt.dc 
jnonftrant digitis fatis manifeft^ viam linn 
rem,£^dfc:imdataincuindiciint;NaciiranitB 
ramc3n{inei:N'aturanaturiliiperat:Etna. 
luraobuians (ax nature l^ratur, Sc inalie. 
Has tranfmuiatarnaturas.F.t alibi. Omneri- 
lniJeapplauditfuofiinili.quiafimilitudodU 
cJturcauUamicitii^.dequo mulciPMlofo- 
phin:uabilerecretiirctiqueruni.Sciasqu6d 
aniina corpus ruumciEOingreditiir, qUECU 
toruore alicno nulUtcnu* coniungitur. Et 
^ .!ibi. 



ROGERII BACHON. 5i5 

,Iitii.Anima.n.cit6 corpus ingrediturruum, 
quam fi cutii alieno corpore coniungere ft» 
Jltris.incairom laborabi! ;N>m !i ipfa vici- 
liitasmagiseftlucida.Quiaeniiiicorporea. 
inregimine fiunt incorporea, 8c econuerio, 
incorporca corporea.Sc in complemcnto to 
turn corpus fitfpirituale fixum:8c tjuia elixir 
illud fpirituale euidenter.fiue album.due ru 
beam vhra r.amram fuam lam multu eft prf 
paratomScdeduaam.non eft lliruin, quid 
incommifcibile eft corpori , fuper quo folu- 
modoproijciiur liquefaflo.Graue eft ctiam 
proiicere fupcr milie inilia & vlti a,.&; ilia ia 
continenti peneirare & iranfinutare. Quare 
vobisv-umfecretummagnuin&occulram 
iamtradam.Coirmifcenda eft pars vna cum 
mille corporis vicinioris,8cboc locum inclu 
dacur'firmiter in vale apto, Sc pone in forno 
6xioiis,primd cam igne lento, »i femper an 
pmentando igncm per tres dies.donec mie. 
iarabiliier fine coniunfta. El hoc eft opus 
triura dierum.Tunc iterum Sc finaliier proij 
cienda eft pars quailibet iftius »na Coper all. 
as miUe partescuiosNbec corporis vicmio- 
ris.Etiftuaeftopusvniusdiei/euvniosho 
tm vel moroenci. De quo femper mira- 
biliseftlaodandosDeasno- 
fterina;cernum. 

» I H I I- 

L 4 



5?4 

1^1 C H A R D I AN^ 

,<; L I G I L I B E L L V S V T I* 

cir,Corredoi-min. 



iy^^^ l] phorum Jlaus, per artea. enien- 
^-- (latum ator-i ,' Irra fuujii motu, 

<^Li-m lull Jit mpnm -I forma, Et ram en nul- 
la roslaborare potsft, ni(i ir^diantenatura, 
cumipianaturain arte occulre & intrinfeii 
Jaboreiperariis admin iltrar tiiiciTi:perho5 
fequicur.cinentiat'onein natuijvirtutiscfla 
augoicriEationem,8< artislabarem.illiusrei 
<mendstionem. Quondam ratura perficit 
fiiuitigradu. quern natutjlitcr pertic.Tepo- 
ic-ft;&: lilum prxti'nrcncv]U [.nfi (-iianatu. 
ra inipedicafuerit per aril s iirpedi.nenium. 
Qaamiiis enim ars iidiuvam non tranfccTT- 
djr,facies nonamnaliiraiTi ptrfi:npiicemla' 
boreiii,tamcnari tranfccnJit n atu ram, quo- 
ad iliam nai ar?m , quam potfft propn^ fub- 
ttliars. Et ideo djcitur : Art. imicaturnaturi, 
nonqaod tiouam jdifiietjfed qiiodilliusna 
lurs 



RrCH. ANGLTCI. y^y 

torK virtutem fubtiliet. Ad hxc incipit ars 
prciitere, vbi natura deficit, fubt !em natu- 
ra;n m rr .rdufajii detcgcrc, Si iplam mani- 
fdlarc.Ciimnsiuragenerarmetalla.tinffH. 
raSf^eneraicnt^^uii'.qufinuis berc tlrclu- 
raminfipknamorjulre tomincat. Vndc 
Fbilofcpi-.us:Natur3<ontirctinfe,i]uibuf 
;r.dtgeT,& nonpprficimr.nifinioueaturarte 
,&:oj\eraiione.Quareinnoftro opera ars no 
ellaliud.cjuainadiuuamennaturie.^iiodpa 
Itt n mollis art'um openbusLaicorum : v- 
bi natura priiTfimjiroducitlignmTi.Sccun. 
dd,vlboignis,d«Jpgno«iiT!;r«ii. T-er.tioars 
decioereviiruin.EihoctotaljterjintelJjgeii 
dum eft. Siineineribiisiftaprimajtiateria 
vimocfiilranonfuifret,arsnequaquam vi- 
iraminde produxifTet.aiSt petfecilTet,fi;ie 
natura prs;habiu. Etfi. perpcndcs, qu6.d.i 
millisj-tbus a!i<]i]id ellii pot,Ert,<]u&dini- 
pfis no exiftit: idco omnis fpecies in (ua^pe 
cie.&omnegcnusmfuogencre.&oinnis 
raturainfuanatura.naturalitervirtutisafFe 
flat augiDentuin,& fmflum affert iuxta na. 
inr-am iuain , & non in alia natura (ibi «on- 
iraria, cumomnefcminatumfuolcinijiicor 
rfc'fpondeat, hocdiciinus<}uoad gereratio- 
nem. Non gcoeraturabhomine, nifrbomo, 
recabaliquotair, nifi fimi!clibi,&ijuo ad 
tiaturamimitandampcrartem, no fadihoc 
ali'qua'res fimplicilcrJaborans per mmitle- 



-fl6 RICH. ANGLICI. 

rium naturse , nifi p" naturs illius complc' 
sionein:c]UOniafialienanaiurapeiorintTo. 
ducitur, immediate ars (implicitcr non imi- 
tatur namraoi, fed ill? pciores na'iirj extrt- 
ncE inficiunt illam naturatn , & ftatim no fit 
exca quod fieri credebatiir:quoniamoinne 
peiuslaboras in aliqaa rc.nitirar melius dc- 
ftrucrc.Sc omne melius laboras in aliqnare, 
otcitur peius perficerc. Ei ideo vnicuoque 
trtificinaturam imitari neceiTecft.&iIlm* 
nataram cognofccrc , cuias rei tiamramar* 
iaaimitatur.alioquifatueperartcii.ipfenj 
luramdignofcimreineiidarc. •■ 

Stuiiam philo^ophU e^e nece^mam ii 
hmcdrtcm. Op- ii, 

STudium, f"undumDoctorcs, amouet 
rgnorantiam, & reducit humaniim intcl 
Icflumad veram fcicntiam, & cognitio- 
nemcuiuslibetrei. Ergo in primis necefle 
«ft,perftadiuinhums liiauis opens, fcen- 
liam a-quirere,&: perPhilorophica diftain- 
genmrn actiere.cum inipfis fitcogniiavia 
rcriEaiis.Si ergo Uborantcs laborcin no dc- 
fpexerint, f uitum indc prouBciicnremdul- 
citer guftabunt. Qn I'cro ftudere abhorrae 
rint.la'jorido perpendanl in fuis cogiiatio. 
Bibus , vtru n ars ipforu fit natura unitatio, 
prscipu^ illius rci, cuius nacuramarsillo. 
rum emendaredebet. Nam praeter naturs 



CORRECTORIVM ^\J 
itnitationcm impofsibile eftipfis fecretaphi 
lofophorum ad perfeaum finem perpetra- 
te : fisut dc his loquiturPhilofophus. Hi 
iranreunt ad pra6iicam , ficut afinus ad fce- 
num.ncfciens ad quid porrjgat roftrum,nifi 
inquantufenfusextcriores.fineinteilcftu, 
per vifnm & guftum ad pabula deducui. Sic 
ipfi afini fine veris principiis&ftudiisfrn- 
auofis, ac naturarum cognitione, quserunt 
perficcre opera naturK,& fecrc/um fecrctif- 
fimum totius naturaiis Philofophia , ac o- 
pus optimum, quod hominetn ornat mori- 
tus , ditac benefitiis , auxiliaiur pauperi, Sc 
corpus Jiuin3numincolQmccoiileruat,pre- 
benseiranitatcm. Etpofteafubditurdeil- 
lius occult? natur^ mcdicina,& ideo qmncs 
huius artis beneficium diltgetcs. ftudfis infi 
ftere tenentur,& ex Hbris vcritatem cxbau- 
rirc.Si non ex fabuKs fi£lis & operibus mett 
dofis.cdm-b?c ars nullaienus vcraciterinue 
niatur (quads hominibus mull? fophiftica 
tiones appareant) nifi poft terminum ftudij 
& Philofophicorum dictoru cogninonein. 
feu perfcientis fidelem informaiione cum 
docctur. Qui enim in Icgendis libns defcs 
«xiiterir,in prsparandis rebus prompius el 
ie non poterit . & vltra. Non bene potell de 
leui praftic? affuefccre, cuius mens 
in ftudiis renuitde- 
fudare. 



yj8 CORRECTORIVM- 

Depr'mcipijfnaturdUbiis. Cap. m. ■ •;. 

NOn eftautemhEfitandumhacartefii 
habere vera priticipia naturalia.cihn 
iph natura corpora metatlica formet 
in minera.quod patEt per Ari{lotcIem4,Me 
teoron,vbiciirtJn=uit corpora mitieraiia in 
qaaruor fpecies : !n iapides, in liquefafliua, 
in fulphura & fales . & liorum quKdara funt 
rarK fubn-sntise, & compofitionis debilis,8c 
qa^dam fortis t ubftantJK. & qusda corum 
ducWia, & quKdam noti, Et qu^ illoramra- 
ti OOPS generationis fint, pateiibidemiergo. 
hic non eft neceffc poni, 
Quotfintpdrtcsm'meritlitm. Cdp. Hit 

Dlftioguuntur autcmcorporamincra, 
iia fpecialirer in duas partes, fcilicct 
■■- in partem mcrailicam, id eft, metalla; 
quK originem ex Mercuric dacunt,vtauru, 
areentuin, cuprum, ftannum, plumbum, & 
ferrum.&dicunturmincraliamaiora. Eiin 
partem mincralem, qu? originem cxMercu 
rio non ducunt, VI faies,atrameta, alumina, 
vi[rio!um,arfenicum,auripigmentum,ruI. 
phur,&fimilia. & dicunturmineraiijmina 
ra: funttamen corpora non metallica, cum 
manifeftum fit, quod maiora mineralia,!d 
eft.corpora metallica, originem habeanitx 
fulphure & argcnto viuo , fecundum magis 
& minus depuraio.Et nunc ponam diSeren 
tiam 



RICH. ANGLICT. 5?? 

tiameoruingenerationis.&dicflmvndeori 
ginemliabcAr.r.quodtamenrufficienierpa- 
tctinmuitisPhiloiophorumlibris. 

tie mtaUts,qu£ or iglntmducuRt ex Mcr- 
{uriomgmtTe. Cap. V. 

S' "Vntauicmdailibilia, omnia liquabilia 
iietalla , qux originem ducunt exMer- 
curio : nam materia eorum eftfubftaa- 
tiaaquea.inirtacumfubftanliaterrs,com. 
miftioneforci.&nonpoteftvnumabaliero 
feparari:quarecongclaiurfabftamia3<:iuea 
illiuscumfngorcmagnopoftaflionemca- 
loris, & idco duaibilia funt, Sc fabricabilia, 
Scd tion congelaturfola aqua, nifi ficcitate, 
quealterautt aqucitatem&terreftreitatcm, 
ciim in ipfis humor non eft nimis vnSuo- 
fus : nam congclatio eorum eft ex iiecnate 
terreftri.ideononfaciliterfoluitur, nifi per 
aftioncm caloris vehemetem in ipfis, fecun 
dum que d funt fortius ac fortius commifta. 

'o metaUacx lUercuriof.int. 
injpecie. Cup- VI- 

RErum riatura omnium iiquabiliumge 
n era, naturaliter operata eft ex Mmu 
Ho , vel argento viuo , & fui fulpiuiris 
fubftartia.co quod proprium cftargenti vi- 
uiquodcoaguiaturexvapQre.ficutexcalo- 
re luiphuris albi ve! rubei non vreniis. Vn- 



f 4» RICH. A N G L I C I 

dc Arillot, in 4. Met. Si fulpJuiralbGnonv 
rcnsfu.m cc^.lat Mercuni „i argentubo- 
nu, >iliili>harpurucuruborecIarG,&ine9 
vis isnejtfltibnmpliciterimnvrenris, conge 
UtMercumunin.-arupurir5ima:quor,4 
omne (iccu nauirslitcr ebibit fuii Immidu^ 

vtinfui'.partilmsriccunriimatum.VapOTer 
go fuipliuris argsnm viuum coagdantises 
fuafublUna clUerreii5,fGbnlis,aeretis Je- 
codus.&digcltus a comidione prima (iW 
vnita d coctionc caloris. Poliea eleuata,de- 
cofta&digelU, donee habeatvim fulplm- 
reamcoagulaJi MercurJum m corpora me. 
tallica, fccuriJu tjuod rulphurfuitfimplex, 
veUdiires, (jd'perfcclioncveiimperfeflio. 
ncm in mcrallis caufat, vrpoftea apparebit. 
Exempiumdehis.quodiproru prima in ate- 
riafitargcntuviuu: quoniacumliquefitper 
caiore.conijertiturinipfum. Cermquippc 
eftiipfaanteafuilTeargencuviuUiUaomnis 
resdeco, in quod rel olui cur, eft: na glades 
conuertiturin a(|ua,caloreinediante,necef- 
farimneltergoprius acjuam giacietn fuiffe, 

X)egenerittionefiilpburis,Mcrcurij,ZT<jtut 

tx eis oriantuvmctaUA, in gencrdi, er^uo- 

modo perfeilixab imperfi&isdif- 

firaiit. Cap. VII 

Hlcnotandumeft.qaod fulphurproue 
nit expinguedine tcrrgjin mincraper 
tempc- 



CORRECTORIVM. 54* 

Ifmperauin decoclionem, inTpifTara qu»- 
ufque irdareiur & ficca fiit. Et quumio- 
,juratafuent,Su!i>burvoca[ur. Argcntuia 
vero vmum in Tua ratJice prima, etteompo- 
Jliumcsterraalhi.fubtili, nimiumUilplKi- 



rea.cuniaqHackra 



fortiEeradmitia. & v- 



nirauhvnioneper minima, quoui^ue ha- 

in'do*'^*'*''^'^''' ^<i"='^ fiatfubthniia vna, 
non quieftens in fuperficie plana, nee ad- 
h^reat tangenri propterficcitatcm. qaK at 
tcrauit aqueitatem in ipfo. Eftai>iemlio. 
niogcnium in natura, quia aut lotum re- 
manet in ignc.&fixum, aut totum euolai 
infumura.quumfitincombuftiiiile, & ae- 
rsum,& hoc eft fignum perfeftionis:3£i- 
dcoquum poftca »lc terra fulphurcadccar- 
ric, caleLdumfuperiusafccndit. Vndein 
fua natura eft.vi per calorem fublimetur. 
Vcruntamcn coniinua rublimatione ni- 
miumrubiimaiido dcpuratur.decoquitHr, 
&in(pi(raiiir,scperfi]!phura:buScrubeuin 
gradatimcongelaicr:quodquideinfutphur 
dilToluiturmu!ioties,&pofteaconge!atar- 
centum vimim , & lUius iublimatione inee- 
ratur caloris aftione , donee vix in millibus 
annorum fuccefsio^, & operatione narars 
inperfeflum mciallum congeleiur. Et fie 
' «juidcm ipra namrain vafis mineralibus,me 
|iliantccaJprcoperatur(netaUa.Ii)iftisBrga 



542 CORRECTORIVM 
openSusnaruram imitari oportet quicas* 
quevuitmcdicinam perftcere, adimperfev 
ftonjmpcrfciaionem.licecifla corpora d)f,. 
fjrantincoiTipofitione fua ab ar^cioviuo,- 
C|-JKabeogi;ni;ria;ureocleminc>do,qHoj' 
pfumfucr tfuirum vehmpunim.&fulpha, 
rcinimdavclini'nLindo.fjbrexcraneo.vtdi^ 
ftam ert.SiC'.iimargentuinviumncoisula. 
turiru'phureaibo.nonvrcncc, eritarsen. 
lym.SitoaguIaturexralpSurepuro.iivqvio 
crt visigncnati&,llinif>tern5»Tentts,c.itaa 
ruin. Si verofulphur fucrit malum Scdehile, 
ScMcrciirius bonKrubftantia,conucl-titi. 
pfum in £5, Si vero argentumviuumfuerit 
' poroljiD.terreamScitnmundum.&rulphur' 
en am i mmund jm.fcetidmn&terreum, 8c 
fixaefubllanii*. fie e»cipfofer^um^ quod po- 
fteanoo fun.lirur. Stannuinverovidetiirar 
genruin viuum bon am habere; futphur ve- 
ro malum, non benemi!liiin,3r(^'jarin6be- 
necongelatuiii.Pkiinbuin vcrohabetargen 
turn viuum malum Scgrof^jm.maliraporis 
& foscidum.a:: dcbifis virtutis:vnde afsidud 
per ignis violentiamrorrumpiiur Sicdiffe- 
runt corpora mcraliicaabargenroviuo, le- 
eundumtiLtodiplls inert fuiphurcxrraneu, 
veladurcnf.velllmplex.Etficconfideramr, 
qu^ vrius fie in ipfis.Cum enim multa cjuar 
litas fulpburis fit infe^iio , & multa quanti. 
tas zrgemi viut io ipfis digaofcitur efTe per. 
feflia 



RICH. ANGLICI. 54^ 
feifiio.cu fit incombufEibilc 3c aereum.quo- 
hiam ftilpbiir ccimburit,& cbmbunrur.Sc 
feerfe^ionemomni tempore impedit. Use 
deverboadv'erbu runtPhilofopHorii dicla 
fupcr Arillot.in 4.Meteor. Crcdcndum eft' 
gutcm, quod ipforum Philofophorum Veri- 
tas in aliquo mendaeio nunquam eft reper- 
ta. Sic faciens ars fequitur Viam naturE.ex 
qulbijs eiici Veritas poteft:neceftcrcden- 
duin fabdis fictis.necopenbusmendofis; 
aboperenaiurEothninoextraneiSjVtdici- 
iur: Qui credit iri mendaciiim, Sc non fecre- 
iis Philor6phorum,perdittempus cum optf 
raA'^bores. 

Deformutione mmralim^quie originetti 

tx ^Mercurio non duLunt. 

ap: VIII- 

SVnt autem media mineralia fccundurri 
|aoddiftumeft,quffiori^itieinexMer.- 
turionodiicut, id tftycxMercuriopro- 
pinqQoV&cfebiiisrubfta'ntifiSchorum qus- 
darri funt fates, quK Iiquefiunt hiimido fact- 
liter. vtaliimen& fbatcanturrj.falfilriplex,- 
&faIammoniacu;,,Glpetiiiapidis, & om- 
nia genera faliiim. Etquidaiiifuntvhflao- 
fa,necliquefiu'nifo!ohuiriorefacilicer,vtaii 
ripigmenmm,arfenicum.fii!phur,& alia fuU 
phurea.Naaqucitas fuJphureorum eft cdra- 
inittd cuih terra vircofa, commifti one fotx'U 
M 



,44 CORRECTORIVM 

cum ferutntucaions, tionecfaftafntit vfli 
ttucj'd, Scpuiu-acoagiiUta funtexfri^ort. 
Atraiueta vcLOComprifitaruniexfale&ful^ 
phurc,& la}' liibus, Crednuritiei'.clTeijij 
iiiineralis aiiquoru li.^uabHiiim, (jusexeis 
fiLi'.u.vrdiaLantum Sicolcotar, t^us gene. 
ranturcMr-aior-bus^ranisatraineti.Sdion 
foluunCur.nififriluaturraliedocuipfis.^^UE 
citiii ipTo ful| hure, Pcpofteacongelaturin 
fngore.Sc litailiainaccip'tvim mmcratem. 
ab ahquibui corponbus naturalittr in ter- 
ra, ctd' accipitvitnferream critrubeura, vcl ^ 
ter i;um,& toUoiar. Qi^od aute vim jeream 
accip'i,ho(: crit vinde iris,vel chalcantum. 
Vnde ekpolsi bile ilirt duo, fcilicettokotar 
Scctialcanthumabipfogenerari. Qiiamuis 
auiem omnia prxdiftaparticipentinvi mi. 
ncrali cum mttallisjamen corpora tr.ctalli. 
caariifi:ialJ[erexipfislierin6pofrum,cuin 
aiteriLisfintnaturx.Sc cumeisex vnamate* 
riapropinjiiaori^jnem nonduxerint. Noi 
tamsn nes-o , qi-Tn cum ipOspofsititir.eialli 
purgariautdnoici.acU.phiilica forma pef 
cainirodaci.vt in ipHserrent homines. Po- 
teflqaoi^ipiumbinJgredofiueimmundicia 
abltergi.veruntiimen plumbum fempef ma 
nei piu-nbiJiii , ^luanui.s videatur argemm, 
E-cintrodiJcancmeonoLUsqiialitates alias, 
vc-pparsatargencu. Sic artifi<es etiampof- 
fant factre cunselationespereajid eft, ex 
Mercu- 



RICH. ANOLICI. 54# 

Mercutio humiJcim extrahcre cum tcb=s 

■ficds.vtviaealiirMiiKiirioscoagulams.teJ 

ifta (Mgolatio eft pelslrai'.Philofopiiorum 

,viteincoagulatic).n61mmiJumcxiccat,lcd 

Mcrcurium iuK raJicaiis humiditatiscon- 

fumplione coarala'. Audi quid dicat Anllo 

tclci-Scia-itart^ScesAlclitinif/peaesrem 

„aofinutar. non poire.fcd C.ml.a ,Uis facers 

poffunt.lic tingcce rabcu dtrm(,.& a-bulrn- 

«re colore rubeo.donec fiat multum limile 

auto, vel argento.vt hi <)ui conmngunt Oan 

nam cupmn>.5! Mer:uriuin,8< inde facjant 

, a„,i,',„fopliifticum.Sicexpoliliopermino. 

fa min.raba oor. eft impofsib.lis, ant papor 

caloris ponderis ttia duninotio contra hic 

noo ftaM fed contra vcrtim autam &argcn 

Mm.ilinencqnaiioaininnatura&artccon- 

ceJuntur Ikn, nif; rcdoaione corporum .n 

.,imammateriam:r,cfpeciestetan,trani- 

;„utaripolTunt,vtpotteaAr,ftotelesfubJ,t 

Sc boc non fit per folair li<|»cfaa,onem,fed 

per coneelali Mercurij refolutionem.cuad- 

miftiontfui fpiritus.corpusinMercucuin 

transtoriTiatur. 

crMcrcuri;. Op. 1"^^ 
S Vm iam diS^Ct, r,add fclpbor in irie- 
talliseftimpedimcmu.nucpo.iodim 
■^ renliamin Metcnrij ge neraiione & (01 
M i 



C^ 



f^C CORRECTORIVM 

phum.quauisexviraqipartecaufenttPftii 
Ju,rcilicetMercuriuse(ren[ial!ter,&fiilphuf 
ex parte accidcntali , ni illud fulpbur adhuc 
eft duplcs-, viuum & adurens.Vmum tauf,c 
nietalla,qL:amulsvnumdiff=ftBbalio,fecoQ 
dum quod plus cxifik vifL-c(Itsteierreinfc 
ftum, ciim tamen fulpjiur fiinplex viunm, 
caiira;;saiirum S^a^gt^tum,^oIleftni^na, 
por caiidus Sc ficcos , gencrart-s ex purifsi, 
ma ficei'ate terreftri.'inqvoomhibusmo- 
disprsdominamrignii.&liJuddiciuirde- 
mentumcumMerciiriometEilorum.SedM 
neratio fulphuris vulgi difFert agcneratio. 
ncMcrcurij,vcdiflunieft,(juoda.]ueiiasful 
phuris vulgi eftcommiftacuni levreliteJia. 
te vifcofifsimajcum ferucnte caiore, S:faiU 
funtvnftuofa.SicgeneratioMercurijdifferC 
in parte fecunda i generatione fiilpliuris r- 
ftius,cum fit gcneratus ex terra fubtilifsima, 
ftlbifsima, fulphurea, cu limpidifsimaaqna, 
quamtcrraparit admiftionc fortifsima,iEa 
quod Vnum ab altcro feparari no pofsit,do. 
necnonquiercstinfuperficie piaoa.oecad- 
IiKrcat Cangcnci propter fitcitatem terra, 
quE alterataqueitatemrationefortissdini 
ftionis,& ideo eft elementum cum fulphurc 
fimplici omnium duclibilium. Vdpropri^, 
fimilceftaiiquibusductibilibus.&itieopro 
prerconeordiam aliquam ipforurageneri- 
tioQum^commirceturrulphurMerciirio.Se 



VDum 



RICH. ANGLICI. f+r 

,„am altera, aliud in natura. Q"™ »»"'"- 
Lodque corpus metall.cum .n fe fulphur 
LrellebabcKdignofcitur &Mercurmm. 
CtoliouefcittaicremtdiatcapparetMer. 
curii fubftantia & fclphuris , maximum co- 
lors &Mte rubea fuperius natantc. Sed pro 
triumnamr;viiiuscftadhirentiaallcrius. 
Lm vnum noe alio mciallum gencrare non 
Jofsit. Et inqaaotum falpliur 6t magis ta- 
plcx, inranti magis gaudetSc cohsrct Mcr 
c„no Cmpliciacmundo, vt fortms vmj.n 
cam alio coniungamr, & r.ctunc pecieaio. 
raexipfisgencranturmetalla. 

(UUterfimmdiilU- Cap- X- 

SEd ouiain prxcedente capimlq il«ef- 
ninatoineft.miooraminsraliairtlficia- 
li,crnSpoffefieri.r,etalla:ideo propter 
maiorcii.vcri.atem,rcft.thocfor.raspr»- 
banduin. Primd Oc Qa'a mmorammcr.l,. 
deprimamctalloro II. mater, a,<,o«eftMcr- 
corios,oon fom gcoerata. Cm au.em gen. 
,.,io eorom c»'" g=ncta»="= Mercunj m 
p,i mo diSerat in f orma. & l»ater,a, & com- 
ooHtione : ideo etiam metalla fieri non pol- 
LXiavniusfpecieivnaeftmateriapri. 
,„a,&rpermacxqno generator. Sedprim. 
p„san;ecedentispatet,qu.aminor.mne- 
falianonteg«ner.ta.xMerc»„o.vlpa- 



^4^ correctorivm 

t«['or^riftoteIem&Auic6nam.ideofide- 

iranfretm msrenampnmammfullorum 
SeJ,|.uart.hcuI,ter.dfimn6poteluW 
fntialUminMnferunt.S^cfecundapa;,;. 

l.ccdcnc>sr,,rr.denre>-p.t.E.vtdccUraium 
citdpricedfnticapirulo.SecLindoadide- 
Qviiaminorammcraliaprinciprnmariisa-. 
tidcia.iterJfen r.or^poilunt, quod eft Mer. 
Ciinus,ideoeEi3in medium Scfinemiioper- 
t:n;^.jr,t.(iu^fDntmetalium&tinaura.Con 
rsqueniiat.net: quia nmnm-niLim in homi 
ne per oirneratjonem.non potelUeri ho- 
mo nifi pr;us coiiucrtatLrinrptfrma.&fic 
ad.rto !uo flirdi. nom.s gcneraiirhomo. 
Sedqnia minora mineraliadmeiailisexira. 
rear luntnatura;,quamiiis in aiiquavi mine 
raliparricipent.laincndtbiliorislunivirtij- 
lis.&aduftiljiiiM'deonatiirametallicadei. 
pfisnon gander, fed earefpuit. Confemat 
aincmeaquEfuEnaeun liint, Verbi gra- 
tia:SJmifcerenturaqtjaSitcm,tijncfepa- 
rantur abinLiite.qoia reira petit fundamen- 
lum.cum fit j.rauis&fi,:ca, aqua vera fiipcr 
ficiem. EinequaquanianiiiLialiiert^cpor- 
funtconiiitigi.quod pft^duK naturKitent 
in vnatiatiiraconiun^oi.quaiiisacjuapof- 
iltabluereSfirumdarctciTani.Sedqtiodric- 
ciras terra; artificialiter inutetorin huinidii 
gqueum.credi impofsibile eft, lice: terra ma 



RICH. ANGLICl 54? 

a,Sat am». Sic minor, rainerali. poCrunt 

coninnci c:!m me^allis. & " P"?"'' «= f: 
oooiiodo nou.m .or:iiam mtrodaccrj, fed 

.\,„ i ,3s p.r,r.nerc.ScU>.d ,mm.u,r„ ma- 
J„,4r,:na™,-an6comed,t.Qu.ref.>mruM. 
o.iitotSttamdiucrfanegot.a.&tophiHi"- 
,i„,c-,ad dtcipiendain liommcs addueut, 
fdlu -t rci improportionahilM, quas nee ra' 
,,, -„ dit.„ec earn recipiunt,rc,l,cet r«»n- 
di.ias ttftis onorom.crines.fangumemrun 
l,„,„,a.s, KaaiifcC. vermes , berbas llercus 
liumaniim: 8e Ce de infinitis generibos Iter- 
corum. volentes cum pefsimis optima peril 
„re &-.iacura! defeaiimcomhisadiniple- 
re Sed qma in liis iiaturalibiis,ncc aliquate, 
„„s lalium viiqaam vcram materiam imagi 
nindofuntperkratali.volent.sftercusle- 
ininarc Si meiere tritieani, qood lalis vide. 
,urirapofsibile,v.d,cit«r Q...1 lem.nauent 
bomofbaic Se me.et.Ergo (i ftercus femirat, 
ftercus inueniet. Qoa'e ™ =» imrum.yod 
nullasin tali ftercore perfic.t , cu fitit ddu- 
(!,&omnesipGsadhairet.tes.Semma,gitut 
auri&argento.vtaHeratttfruftumctimla- 
boretuo.mediante natura, qti,a,pfumha- 
be.,8cefti!lud<,oodqusns,Senullaal,ares 
mtindi:cumalUomniarintfet;da,&i>atB- 
ras cedant per ignis afsiduitatem, & exa. 
men^ Sn»t&aliquiAlebe.n,lt»mmmor,. 
t us minetaiibus laborantes , fcilicet in S"»- 
M 4 



550 CORRECTORIVM 

luorfpifinhus.viinfulphvirevu'gi&arreni 
co.iunp'^mcnio.&lalca.r.inonucovoien 
tfscxhiwind'irasperficeretledilluclmim. 
irc taterc; polTa.u.vt psiei per diffinitio. 
iiLin nat'jrs. Qjia tingere noneftaliQd.J 
tinj;enS[iiicia'Timnsturim fuam transfer- 
liiirc ..VrccuiTiimevnafL'paracioneptrmi. 
ncre, do esn^ti;.'i;n prihariconiraignein 
I)crlci-]uenrem : &;ira,\tnaturatmgeniisgc 
iinc^i concnri^eiiDi^^crbi ^racia,.Siexauro 
vfLrgetot inherit pluiilmin, velllannutn, 
vcJalujuoii [i t-,ii\iDd coiicor'-'itinnaturis, 
quiaoriginem cxi'tncjue parte sx Mercu- 
rio duverunt : Si cum maturi.m immaturo 
COni!jn;:i!Lir,cLiin msiuro p-.rtiLiciurintali 
via. Sed cum i(ti quatiior ip ntus fintalte- 
TJus naiun coiTi metallis ,vt fafficjetiter 
priusl.Jlumell: ideofi imgant, luncqus- 
io,vrru;ii<iebeanttor.ucrttre,vel cornier- 
ti.Si conuerti,tunc tiHctura nonelt.vtprius 
patui[pereiiisdiffinit;<> em: fiaucemcon- 
ij?rierc,tunccingcnduin conucrteiiniuain 
riamram, & !)a;c ert tcrrena, natUfxmetil- 
lica:co!itrana:ideot n^endo mccailumta- 
ccre nor. po tell;. Quod au-erntingeos tin. 
genduin conuertai in fuam naturam.prO' 
b-tur, c|uia omr.egenerans naturaliiei ge- 
neral iibi fiinile, fed quia naiLira quatooris'i 
rituum generans eft terrca.igiturgenetabit 
fibi fimils, quod ctiain enl terrea matena 
ficat 



RICHARD! /NGLICI. 55< 

llcuEipfjin/Sicetiam-ompeinaliam-tinau' 
«m faiuam . c[Uffi.non inucniiunn propnc- 
tate inctallicx tiamrs, dpip'CUi cum vijs a- 
liisnatura;jcxtraneis.,9U,i3Jn ij-funonetta' 
liu(i,nifircrumcon.ruiiipno,temponspcrdi 
tio&iaboris,>aim omnia ilUappareterfmt 
ine u-lla , & noncxiilcntor, qax per minor* 
nii.ieraiia.velconfimiliarantprarparica.Et 
«rgo ftalmm eft,, qoKrcreitire, quod ante* 
nunfuitinilia.iicytycramaurum&argen' 

ne differcntinfulphurMmtgi* CT Philofa- 

pbarum fimplicii.tionaiUinMiS' 

Cap- Xi. 

NVnc quK,fend3 cft^c .difTcrentia Tul- 
phurisfimiiiiciiPliilorophoruinnon 

adurets.&^ulp'^r'* ™'8'° '-"'" P^^'' 
]o'ophiisgtneraliierioquator:Tu)phur(oa- 
£i.iatMcrcuna.-Vrran.jDmncfu!phurMcr- 
«,ui]i-mco8gulei::'Dit<;!iduniit-ftt)'io<Jr.on. 
iKTbojnneiulphurvul^i.fecundumlliilo- 
i,.phLim,roctaIlistftconrrariuin-lu-mAui- 
cenna ; Non intrat in ir.agirtenum noftrum. 
tjuia ntn eftortmnabco.cumicmpcnrfi- 
tiardenJgreE,&t'""rumpat,quocurqucir.O 
Jo per artificiu prarparetur. Eft eniro ipmm 
i^nis ^nfcaus.Ergo fi figitur.fufioncm <mpe 
dit, rcc eft pofsibilecoi-poriconiungs cu- 
ius c:;€mp!uin ccrn.mrinttrro , quudiul- 
M 5 



552 CORRECTORIVM 

phurfixum.s^roiTuin, i'nmunduinmfchate 
redigriD'cirur.Si vciocaki;!stiir,inierream 
jcditlubltitiam.vt (luluis mortiuis. Et ([iio. 
)no>io pullet alijs mctailis«'iciim intpiraref 
Habct cnim'iupliceinfuj)erriuicatein,uifli. 
tnabilem lubUantiain ,6; terreainfreculcn. 
iJain.!girurperlioccon(iJcrafu!pliLirvulgi, 
&n6i'iii!ofophorum,cumfitii;nisfiinples-, 
Villas, viutiitans alls corpora in<)rcua,Scci 
'inaiurans.&ltaquoii natiira:dc-fedi,imfup- 
plec.cuinipfuiiifit pcrlc fuperfluE maturi- 
talis, /ecund urn quod in fua nature ertj'crfe 
i^mii Sc perartific um inagisac magis depu- 
ratum.N'ndi' iEerutn Auicenna:Ta!c fulphur 
ron repcr^iur I'upcr terra m.nifiquatumexi- 
iiit in ihis liuob. corporib. Sole & Luna. In 
Soleautein perfec^ius,qaia inagiselldigc- 
ilum & decoclum, Phiioiophi amem iubdli 
lerfuntimag'nati.quomodoex iftis corpo- 
libus perftfctioribus fuIpKura ilU clicipof. 
fenc.Sd jpforum quali tares melius pii^g^i^'g 
artem,vthocfieret in arte mcdiantenatara, 
quod an tea in ipHs nonapparuit , quamuis 
jsltnarttocculcehabucrint. Etliotnequa- 
iquamfieri con ccdunr fine corporis folutio- 
ne.&inprimam mat eriamreduflione, quod 
eft.argenlum viuum.exquofactafunt ab i- 
niKo.&hocfincvilaadmiltionereru extra- 
ncarain.cumcxirancE nature lapidemno- 
iirumnone[nendent:quoniatn nihil conuC' 
nit 



RICH. ANGLICI. ssi 

pit rei , r.'fi quod propinquius eft ei, cum fit 
iTiedicmafirap!icis,£cmineralisnaturK,ex 
aaua Mercurial! prodnfta, in quaaurumSi 
ar'KentinnpriusfuntfoIuta.VerbLgratiaiSi 
in"limp!iciaqiiaconge!3taglaciesex*niue 
aeaUitvirtuB.ineatoluimrpercalorcin.ac 
tcd«iiiprimamfubftantiaaquea,Stficaqaa 
ripsitur ox virtutc , qiis occulta fuit in gia- 
cie'l-ifmcmghciesnonrefoluiturpertalo 
reminaquam.noconiiinj^itiiraquE.inqua 
iaf et,!icc ilia aqua tingitfua viriutc, qux in 
ca ante c-jag«!ata fuit ex parte fpecierii. Sic 
eode raoJo.fi corpus non refolueris in Mer- 
* curiciriperMercurium.occuliam vrrtutein 
eircohabetenon poles, puta.fulpKurd;ge. 
ftum, & decQftnm per opus nanirsm inme 
raSiciapiseftvnus.vnamedicina.oujeie- 
cunau'r.philofophosdicimrRebis.ideftex 
bina re,fcilicet ex corpore & fpirim aibo vel 
rubeo.in qao mulii fatui crrauerunt, oiutrii 
mode exponentcs illudi 
Efl Kcbii in diaa nai^iKu nonn^^gnw. , 
Id ea.da = res,&ha: du!e res funt vna res .id 
eft ac.iia coniunfla corpon . quacorpus oi- 
\3i-ur in fpiritiim,!d eftinaquam minetalem 
ex qus factum ell ab initio :&ficcxtorpore 
&fpiritufuvr,aaquamineral)S,qnsediciii,r 
clixirjdeft. fermentum: qiu^tunc-^quaSc 
r;jirituseflvnares,cxquaf!ttina"ra&in3- 
Cicinaommucorporu.npurgandoni.quod 



554 CORRECTORIVM 

niultisfiimis videEurimpofsibile, Igiturcjt 

vn» rcqua: eft aqua corporis.Sc fpiritus.mf 

dicinaperficitur.Vnde verfus; 

JUcf^UttmuliosfHaperprol/UmaCdflultos. 

hrivnani pafcitreni,qu^m qutuUlieneHofi'tt, 

Hatic opra>ttplurarem..r€sJic eji tamenvna. 

Ill: mn fimtlu prxe^-precte quo^vilu. 

}Jei£oniem!ieadti,nampeifickillaflupcnda- 

llanctiif.xaredebes,&mignedoitiare: 

Sic mad & dfcend.it,& ruifm ad infima tendat. 

jyijtrpa rem captain, per rem prim banc fatuapli, 

leuiter cxtralidm,fic maffam contere factam. 

Uttmnfellitiet-fedtemparisordinefiat. , 

Item alij vcrfui.quod corpus grofljim fiat 

fpin:us fubtili5,id clt fixum volatile; & e co- 

IJirlo, volatile til fixum, 

Ajperjres lenU quoq^fit vafts in AtnctnU. 

Qu£ dum calcatur.tamen a doSU aduwarur- 

Alij verfu's.quod viccaerfa fit fixum, 

SeddumfixAlurhdtcrefy&inignedomatur, 

HanctegiivmbrafudirerumfHbiiantUquinu- 

Id eft fenncntum feeynduin.qualitoriocepi 

fti, isliter finias cum fermento. Alij vcrfuj 

de Incerationc , ciim funditur, tunc omni* 

curaeofunduntur, 

Omnia comungtt,fif mditur.,ommaf mdit- 

Et fequuntur plures vcrfus fecudum Alber- 

tum,adquosr(;tiiittoftudiofos.Etficexpo- 

fmiibiquidritR«bis,3cElixir,&Me*iicina, 



RICH. ANGLICI. 555 

,Bmesqil>vmafiunttleiiientapiiftM,&« 
conucrfo vnom fiaiit. Vtrfus, 
Qudmrtx mofunt,& qlunnrunm, 
H«f»«t/«r«4,i;eg««"/l«7«''- 
Ei f. fecunJam Philofoplios hib.mos nam 
tam fulphori. SiMercurij fiipertmani, »« 
' S«s aurura & argcn,!! faflum =ft fob ..r. 
n Eshis diaisvidetur.quomodoarjimill 
„r„aturara,S^p=riiv,!lumal.ummodum. 

Caomo Jo /«!?'»'■ ^"'«'» e-r«tt««> '*' 
HiLundcrSolf. Ciip. XII. 

CVm ntdiaum , cladd fulphurPhilofo- 
nhorum rabcicxiftat in Sole, per ma- 
i„,emdigcftionem&fv.lpl>»i-»lt»™ 
in Luna per minorcm d.g.ftion.m. • Vnd. 
philof6phas:Citrinationoneft.l.nd,oa.n 
complttadigtftio. Nam calor agts m hum. 
d„n,'pnmd|=n.ra,„,Bredi».n,,Sc.g»s,n 
Cecum gcnetat albedm™ . quam albed.ne 
ignis tranfccndit,age, in =o,punls„na«m- 
„la..m<.»r.tX.h.comn.ampl»nb t 
tina.ion=att.ndipoirun..E..amd,c«U.lo 
fodios.auddiamaauvnumquodqneptm 

Mercuric. Lrin»a,,fcilic;ta„r»maure„m. 

Scargentumargcntenm. U.o f-lph" J^ 

per cittinitate fit »"'-""' °° Tt So» 
Lbemideftignisfabftil.aUl.l'i.l'"'"" 



JS5 CORRECTORIVM 

albuinplusdigdsiEi&ficfLilplrjr aibumSe 
rubcmn ex vir^quc parte exiliit in Sole. 
Qii are ignis eft mmira eius perfeclio.vt in 
i .iisgirneratr.EtideoamiesbiliEerconaau- 
de:nac(ifd!ua;ignc«naturf. Vndeijgsri. 
tiifA'trunialiqaf rcstxtrane^liocJncorpo 
rb'isporsintCiufareC'CiimarsnonfitRliud, 
ir^eJiantcnafura.mficcflioSjd'gellioillius 
naturae per iiir.piiccmlaborem. VcrbiTa- 
tfa. Di- inane cu:nrurrexi,Sii'v:deovrinain 
iiv^amalbam.iadicoineniir.ispamindormi 
u.Je.reponoigitur meaddormiendutn, E; 
acceptorumno,vrinafitcitrina,&liocnu! o 
a!ioi!iodfjfit,nifiperdigei'tioneinca)or)sna 
turaiis in !r.c' exiftentis.Sic fequercnaiuram 
pirariemfimiliterdeco(]uendo,digersiido 
& motiirjiido,3c fubtiliando , cum iam afta 
cofiiifieat namra in Te ignem natijralem, 
fjun iTi3Curarar,hnncaitffiresnonhdbent,Sc 
f\m dire non poirunr. In Luna vero iion 
eil,nifi 'a'pharfimplexalbumjiiontzntHin 
d-gefiainficutrubeum.cuiniionfitnigredi- 
ne priuatu'ii per at^ionem caloris , quern in 
fenaturaliterconririct, fed ignis fpecics eft 
obrefta:& ocaiita, agcns tarn in arre, quam 
inr.atura.&^conuerTo. Etideononcftim- 
pofsibile.quod ars, mediante natura,hoc 
plus digerat & perficiat.cum naturaliter na- 
turaappetatperficere^redperrenonpoteit, 
rilQ luuetur arce & opera tiune : cjiiamuis iftt 
-A Ubo- 



RICH. ANGLICI. 557 

labores , vt eredo.non penieniant ad homi- 
nemilurEi-eruicis. Quiabondaboratores 
rard iniieniLinrur :Etideo nontit verum ar_ 
peolinii&durum.n.fifiat itadigeftum&de 
co£i!iiri , vel vt medicina , cum qua tingicur, 
S;in mebus mclioratur peius.Qi.iia omnia 
Philo'opborvim intcniio eil , cum meliori 
peius iietiiccre. Quod farui contrarie intelii 
gunc.qiiia cmn peioi i melius per ficere r,("5- 
mr,Bi h-.c (luairant inre , quod nunqiia tuit 
'in ilia, fcdicst aurum & srgentum m Oercn- 
rlb-js.&inrfbusad>iihbilibiis,?rl-ocfni5E 
foph(ftic^.vcapparca.ichomimbusv(;ra,vE 
dUlunieilprius. 

Quid w alijs corparibat tegm, ncn e{l vtile 

hoc juifmr qHJ:re)'e, cu,m in tf/?( 

nonfit. Cip. XI 11. 

aV£rivcr6non immerito potefl,v- 
innn in alijs ?jjris corporibus,hocful 
phur.fcilicet albfi Sc rubcfl, ad Mercu 
t'mm lingendnm dici po{sii:'DiCO quod no. 
Quia prmsdictum eft. quod in ipfisnoneit 
!iliqtiamaienamaLorstcii!peraiit'x,&:mi- 
norisfecis.quam iniftis duobus corpari- 
bus , quibus infunt radij tiiii;t:nte£, quibus 
viipohisadtingendum.fedcum alijs non 
tinees.cum priu% diaum fit, quod in )e ccn- 
tinsat fLitpbiir fatldii S; aduftibilc, & no vir 
[ualis nalur^,;'c-at in libs, cum omnis ars no 



558 CORRECTORIVM 

Vilcirniflpr^habitanatara.quamfetiUitur,- 
TolTcs t»mcn purgaic mculli impertccVacii 
minor. bas minefalibas.&cum purgacacf- 
f-nt.nontiahcrentaurcim vcl argericeana- 
tura'ii m fe.c^uia tiecotto vel digeltio aures 
non fuit mcis, ficut in iftis duoDus corpori- 
iBUS.nccfuipliur itamararuin,&; ideo ipfis 
immaturis fuc urrenduin tft tuin maturOp 
ytmaturcntur. Igiturnont ngunt.fedtin- 
gantLjr,qiJ anniluraaan vet argcti.iiiipfis 
h'-bct propotton^biL-m naturain,qiiiaca 
eis uriiiiiKin exM- rcurio duxcrunt. Exijs 
nia-ifeiUparei, quod minora mineralia tin' 
ecrenon polljnt. Qa'afi corporaimpcrfc- 
ctametaliica.quazconucniunicum auro 8e 
argento ex pa^ cc Mercunj tingei e non pof- 
lunt nccnaturamaureamfiueargcntcaiiiin 
fundire .quomodo tandem i!lataccrepor. 
fcnt.qus nonconjcniant inafiijuanamra 
cum e:s:' 5e ideo noncrt tingedurnvnificum 
j|i:s,q'j.bus incft v.rtust'ngendi.Tingeer. 
go Lum auro & argeto, quia aurum aurcum, 
& argcntum argenn.Liin tnbii!tcolorem3c 
naturim.Qaare omnia alia dcrpicias.cumi- 
pfi;,nolIi.isfrui:iusfic, fedfoliimrerum 
pcrditio.necnontcmpo- 
tisSihhons. 



RICH. A N G L I C I. S59 

QuhiaurimcHretinjirmitates, z^aliacoT- 

CVm autetii inter vulgarcs & dittos Thi 
'ofopliosaiirumfamam teneat; cjuod 
.nprimafua dilpofiriont maneiis.ic- 
pram curet , & plures alias virtutes habear, 
hoc non eft nifi propter completam eiusdi- 
gdllionem, quia exctiiientia ignis ineo ages 
oinnesmaloihumoresconfuinitincorpori 
bus Kgris exiOentes, tain in caiiciis iquam in 
frisidiseaufis. Sed bocargentumfacereno 
Jjoieft , quia tantatn fiiptrfiuitacem ignis na 
habct,& citum non eft digeftum, & coftuin 
haturaii maturitate.Tamcaifto non cbftan- 
teigneitateminrc occulc^& virtualitcrha- 
bet.fed non ita plen^, <]iiia adhuc ij 



vincit aiias ciu^litaCes elemerares llcut in aU 
ro.Et ideo argentum in Tua prima di'pofitio 
he maftens , non curat Icpram ita potemer. 
iiifi prias per artem digefatur.quourque ha, 
beat fu-nmos gradiisauri, & omnem maturl 
tatam.Quare alia ?gra corpora riietailica.mi 
iiuscurantinfirmitates.recundumquddini 
gisdiffcrutitinperfeaiancSfmaiiintateab 
eiS;Aluidminus,a!iudmagisdiffert,&(ecu- 
dUmhoc minus curant, quod eft ex defefta 
fulphuris infecti.fcetidi & vrentis,exquo in 
gcnere coagulationis fada funt ab initio, Sc 
ideo non curant, ciim ignis in ipGsitainfe; 
N 



5(70 CORRECTORIVM 

ftusfir.elfmcntarib.fjrib'j^.&vrci.cuadmi 
ilionealiarumcitiTicntariLvn quaiiiamm. 

Nuncadpropofitionem pi-imam virtutii 
iuri curantls. Cum autcm tanti vigorisfitjp 
inulgitum , dc hoc in prima (ua diipoficiotio 
maTicns:Ci,iideftmirum,f!inir,cdicmam(ri 
cutcxpcnumeft) perartis miiiifterm ftque 
tisnaturamrcdi^atur:'& eius riitusrubtiiie 
turperdJg!:ftionemdccot:Honi--,&<|ualita. 
tupurgaridjrii.quodpluresac i:itinuas,fea 
omnci^gntudincs rue habea: curare:' Qjod 
patetperArnoidumdcNouajiliaexpenifsi 
mu iTurdicu huiiis lummi opi^ris, '^ui Uomi- 
nLimApcftolKum.DoiTiinum Iniiocentiui 
perteincurabilicuii. bjcn^edicina • Un&a, 
& opete nature per artis minillerlum.non 
ellaurum.autargentum vuli^i.quoniamad- 
ditureisadditio magna, in prufpcritatrbus 
multanim vtilitamm.ad omnem ^gritudlne 
cuiusiibet generis expellenda.Et nominan- 
tcrhasafsJgnauitvirtiitcs.Oe fene facitiu- 
ucnem,&rcnem reuirertcrcfacitnaturam. 
conferuacfanicatemjoboraur.firmitateom 
iicm corporis ex^iclllt a-grituditiem, vcne- 
nudeclinatacorde, artennsiiuiTictiatJiui- 
dam tmiminditic a pulmone d^fTnluir.vulne 
raiu c6fo!idat,fanguincni iniJdiflcat, lapide 
frangit.cotenta in ipintuaiibns purgas. fi ca- 
put reumaticum cft,purgaTafluxu,lloma- 
chum in calore naiurali confortat.Et fi eg"- 
tudd 



RICH. ANGLIC!. 5^5 

tui^o fuerii vnius menfis, fanat eain vno die 
vcl hora : fi vero xpritudo fuerit vnius ahni, 
fanaC earn in o.clo diebtis:fi vcro morbus fiic 
ric antiquus longo tcmpore.cum alijs mc<3i- 
cinis mcurabilis, fanat earn in dimidio men' 
fc. Ofclixrcientiacumfcientc. QuarL'non 
immerit<i hxc mcdicina fiiper omnes alias 
tnedicorummedicinaseftcjuJerenda,quia^ 
habeteam.incomparabilcmhabettbefaury, 
& in falabri conftellatione natus eft , inhoc 
fccnio diuss , diuitijs infinitis Taper reges Sc 
principes hums feculi.Quis non diligeret ta 
fia,qus fanum & lotigcumn fe v:en tem , Ta- 
pri otcnes rti^dicorum medicinas eonfer- 
uanK'cuin ipfam ditent, & aiios tion depau- 
percon Hacfuntbonaiultaeoram DeQ& 
iioinioibys,non per vfura acquifisa. feu fraa 
de&deccptlonemendacmm,3cpermerci- 
nioniain4ecept;onemplunmoruiii,vtino- 
.nmmra aSiomm bonomm acquifinone : ij^a. 
hKc ars sd fpeciale donum Dei , v: dicitur: 
Labores manuurn mamm quia mandaca- 
biis.bcams es,& beoeubi erit. Sed ^ contra- 
np,aiE beams Auguftinus ad omnes ahosA! 
itscmiftss.quibomitiesfopbsfticationibns 
dckduntiVos deccptores cftis, & fenteutia 
«XCO!S5ri«n!C£Sionis aggrauati.cum veftra 
■cpe!ra,eieinqntafa!fafint&mala. Etexclu- 
<tens feu faluans artifices naturam imitati- 
tes,quauis paeci haius artis veritatc fumind 



j^i CORRECTORIVM 

cosnofccrevalcint, vtfuprafld prftpofitutn 
dictuLncrt dc virtute Iiutus mcjicinx. Sic 
truffatoresin fttrcorc aiiniin-JcargtmOqiij 
rentes in libr;s ip^'ormn jirupri^s.tju js£cipli 
proprie compotueninr,&: rplos tamen tgtn 
pofuifrePliilofjphos cctUnti'r, f|ijod vet: 
tisnoti teftacur,c]uoniaiii\'Critafcin pofuc 
runt: QuumventasPliilofoiiloruin (v:di. 
itumcll abaiiqao) in forma lueiJicijnon 
cerniturvnqiiam fuiiTe reperia. fed icmper 
nature motum 5:irndum iinitantur. Sice. 
nim in iibris vetlris fcribttis in arte Akde. 
inia.Caueas libi ab odore eiiis.ne ce mrctfi- 
ciat.Eccc quails mcdicina, .-jui: i.]iiuiii viiiifi 
carcdebcret, mortein ind'jcit. Qua re hoc 
non eft mirum , quod fit res to.vi<:atiua,cuin 
anteaex rterconb.Sc vcncnofis receptisiit 
compofita.Vidciefatui.quomodoi'cttrao. 
peradifFcrant ab oper.bus natiir^-Quarcti. 
tumfatigaminiin huiufmodi rebus alt is. ad 
quasperuenirenon potcritis laliterJ^boran 
dofnifi miraciilofc fieret conrranaturain, *( 
•ccidit beat oloanni, qui devrrgist^clt ^iira 
&argen turn, con filus mpotcntiaOei.&t e 
■rcna maris lap idespreciofos. Dicoeniin 
vobis, qualiscftmcdicina.talefir&aurum 
&argcntum. Cummer dam leminaueritis, 
merdam meterevifi eflis,&ap»}iarentiasio- 
phifticationum. Reuertamini fratres ad via 



RICH. ANGLIC I. 5^5 

vofinctipfos confulo ftudere Bt Uborare,fa- 
pientum ciiila revioluendo , ex quibus Veri- 
tas elici poreft : & Hon cafualitcr.aut temcrc 
opera acccdiie.per hoc qaodfcribitur. Re- 
cipe hoc veUIUid, id eft nierdam,&fac fter- 
(us.Scitotequddliicarsa I'hilnrophis oc- 
cult^ iradita eft propter ciusnobilitatem,8e 
noil feftimate earn in foro effe venakm , aut 
vendendam&einenda.ficutlibrivtftrimul 
tarumfalfiratumiocinent. Vnusei»iit,aUcr 
vend.:, diicasm)himerdam,& ego tedoce- 
boftercuE. Sicpcrmerdattis aliumpcrmer- 
dat , 8c omnis mundus cxirtit quafi permcr- 
dams.Volcntes ergo alios djtare, vos ipfi in 
finitispaupcnatibuseftis fubiefti. Fraircs 
reueriainini.cum Sapientia cognofcatvos 
crrare cum libris vcftris.Philorophoruin ve. 
rdbbrosperlegite.&pcricaosrepetite. Si 
autem repetitos non intelleJferitis.nonDo- 
aorcs.fea Philofophos reprchedatis.fed ve 
ftrx: ignorantia cakimniam reddatis. 
Qaoi duo pirticiiUm tanimfintvcu m 
/jdc artc,quormt prinum f 3 (» Hf >"- 
turio- Cap. X V. 

PRimuinvniuer faliiercrenifcuiotuen- 
tibus,ad quas prjfentes pcruenerint.di 
claro , quod in totius huius artis ferie, 
nonfuntnifiduoparticuUria,qu»parriculj 
merperficiuntur fecunduinPhiloioph*s&: 
■ N J 



S6^ C O R R £ C T O R I V M 
nartiram. Quainuis decoptores infinitas fo* 
phiftitationes.deatbatioiics.&rubificatioes 
Jaciant.quib.fiiJclesdeludunmr.PrimOpar. 
ticulare.r.iin in albo, quam in rubco.c.'ciftit 
in Mcrcuno,ilnc admiciiftrationc medicine 
pcrkcls'Jicetcorpus.cum quoperficitur.iti 
feipf^ustinitiiriL-oncincat jiarticiilariter.ri 
tnoueanir arcc&opcra'.ioe, veliitiraturare 
quint. Priir.uqd'innatura jiarriciilantcrcx 
vtraqucfpeciiperficirur.eit.cumMercijriui 
iltprima materia omnium inetallorLnn.cotn 
pofitus ex terra alba ni in ium Uilp!iurea& a- 
<\ai clara.Sf ideo albedo icrr^ trafparcat lirn 
piditatemaqiij, & fit color in eoaibifsiinus, 
vtdocct c>;pcrientia,& liic fit immaturus, 
pofsibilecftcxcofieriSolciiiScLutiaA'ndc 
Philorophus: Admifccatar jhjscorporibus 
inctaliicis, cjuiafuntdc materia ems, &ipfa 
gencrata lunt ab co.Sc idco per artificium il- 
ludfibi poieft miitercdigeftain tiaturamin 
eum,vtcuineispcrficiaEiir:Et ficquib.com 
pteftiturmetailisfit (Imilisiplis.rmealiqua. 
admifltoneextranca.cmnfimpiiciternatu- 
racongaucicatfiiE nature, Sen on per aliud 
mcdiuextranemn.fciiicetcum -Sole Sol, cii 
Lutia Liina,cu Ventre \''enus,& fie de aiijs, 
qiiiavnumquodqi inittit in ilium vim fuam', 
etiam quiacotinetinfefulphurfuu bonum 
itnnj^aturum , quod per arrem maturatur. 
Qusrealiameialiinccosgulau Sciafe^ftap 
ful- 



RICH. ANGLICI. $6; 

lulphur particulEritcr.ficut ipfum Sol & Lu 
na fieri non poffunt. Prima ratio eft. Si eniin 
corpora ill" peffeftametallicairansformare- 
lur & admi'cerentar cum Sole & Luna, tuc 
jpforu mercuriui haberet illud in fepr^habi 
iurulphurma!u:3f fipurgStetar.adhucinta 
turn purgari non polfent, quod reduceretur 
in Msrcoriutn , iicut a.ite talem rupcrfiuita- 
tem.netetiampofTet corpus perfectum in 
eodiffolui.EccuincodiiroIain6pofrct,na- 
turisexvtraqueparteferatis.vnumquod^i 
in rxaminatioe ab altero repararetur.ex quo 
non haberet in fe naturam perfeftam occul- 
ta, cum qua foJationes propria ipforuin 
perficerepoff^nt.msdiante arte, vt alia cor.* 
pora perfecta fubuenirent cum naturafua, 
quKnaturalitereftperfeaa. Sccanda ratio: 
Siinfolataadiungcrenturperfedis coi^ori 
bus.minus aurum Si argentum fieri poffent, 
cum naiuraliter per con gelation era exvira- 
one parte naturs eorum feraiE fint : Sc cum 
non fit medium aperiens illas naturas , nee 
vna vis in aliam coniungi pofsit naturali 
ceniunaione.nec mitri. ita vt rcdeant m 
Mercurium . ex quo ex vtraque parte origi- 
rem duxeriit; Ideo perafperitaiem ignis ab 
inaicem feparantjr, fcllicet per combuftio- 
nemnatursimperfetl^Aperreliftenliana- 
turK perfeftf.vt bene cernitur.Sed cum co- 
iangcre volaeHs, facias mediurfl per Mer- 
° M 4 



5(J(S CORRECTORIVM 

<urium,c]ui di0o!uir & aperit naturas.vtfim 
plicitcrvnumporsittranfireinaiiqd.&per; 
fcflainvim mittere iniinperfcflum.vtrecii 
f eriiciatar.Ethi llmtlaborcsviE particuU- 
jJj,qiiibusauruni&:argeniul:ieripoteft,fe4 
vniuertaiicernon. Nota. Mercuriuscrudus 
difToiuit corpora, &: reuuciteainprima ma- 
teriam, fed Mcrturius rorporum hocfacerc 
nonpoteft. lilt i; rum ]ii-opcer4rudiiatemfui 

■ r«l^nuris,(ju6din pr.aia habuit alba terra, 
exquacumatjuaclarafac'u^ ellabinitio,^* 
illudcrudumfcmperappcticcorroderc, qtf 
fuK nature viciniiis pr(;priir:6aiirLim,fcci]n 
do argencum, & fie dc ceteris. Quarc alier 
Merciirius corporuin fit facerenonpotcft, 
cjuia per congclationem illud crndum ful- 

. phur.quodanteafuitinilio.Ttcalterammin 
natura,^ ideo non corrodit f!cutprimu.nec 
ierstain apcric, Sc ideo vna vis noii mittuur 
in aiUm, fed vnumquodipe manctperfe, 
quamaisconfluctualiterfinr coniunda.fe- 
cando naturaliier ex vrracjuc partcfuntfcra 
ta.Quare in cxiinmarionc , & per a^pentatc 

■ ignis impcrfectum coinbuntLir,cLimvnana 
turaalteri iuecurrerc non pofsii.Sed cu arg. 
viu.crudiim hoc facere pofsit , fciiicet nam- 
rasferatas ap^rire, vt vnaquf tji res fuinatu 
r^vicinsefit adiuuainco : ideofidilToluerit 
argcntum inucnretargentcam naturam.&ri 
aurum.inueniet aiueain naturi,fi plutnbum 

plum' 



RICH. ANGLIC I. , $67 

clumbeam.&ficdesHis.peripforiafulpIiur 
fone«la™r.Vit!icitPhilo(oplius,&limilcfit 
jliis.Su'eioirta corpora qua; ruamnatunm 
partitj|.ar,t. fcili ret imperfecta n on poflunE 
iprumperficcre, rainim^iftajquKfuanatu- 
rE non funi, nccin minerali cum CO parti ci- 
t-ant.ficut tu quErisinmultis ftercoribus. 
Et ideo ert paniculariterpofsibilc ex eo fie- 
ri argenium &aurum,8£iDaliiseorporiWui 
non.vraudiuifti. Nota: Duplex eft folutio 
corporuminMcrcurium. Per Merpurium 
fcilicel inMcrcarium.Se inaquamMefcu- 
rialem. Primafpluiiorequirimradparticu- 
Iariaifecundaadvniucrraiia. Prima fplutio 
corporum in Mcrciirium , nen eft alipd nili_ 
congelati refoiutio.id cft.qupd per folam fo 
lationem feratumaperitur, propter ingref- 
fum vnfus nat urje in aiiam , & ifla refomtio 
cftinparticuiaribus, Spctindafolutioeftin 
lQuatr:Mcrcjjria!em,^hsceftinvniucrfa- 
libus : & ifta non fit per fpfam foluiionem 
fulpliur:s immaturi in Mercuricm , fed per 
pmrefjftionem corporis &fpiritus in cali- 
do & bumido. Cum patrefaflio omnium 
rerumnatnraadinuicetnligatarum , fit fo- 
kiio & feparatio, & fie fcparentur partes ad 
inuicem ligatK, vt vnaqu^que pars feparc- 
tur ab aba.£t hoc fit per folutionem e!cmcn 
toKi CUE in gereratLone Mercurij funt co« 
nexa Uilicet aq«x & terra. Etc?edem par. 
N s 



ipcrcon- 



5<S CORRECTORIVM. 

jes cum purgats fucrint in Titarapcr 

nCTfionein coniunguntiir , St p'«! fe diligSl 
proptcritiroruininanjiti:atione quam an- 
Ki : qaainuis ilia feparatio fieri non pofsit 
incorporibus,ni{lperlpiri:iiEtficarstran, 
(cencjit naturara in vna via quod ariiSdalii 
fubiti fivmt.cu.n tamtn naturaica ant« proli 
xc facia fuccint. Non crejasqnodrmtdc. 
menca vul^afia, licut aqua nabis,Sc conflmi 
lii- fed humidara aqoa.frigidum terra.cali. 
damaer.Cccumignis. El ficfuntinnamra 
reVam clcm5ncata.fi , cumnequaquamars 
pofiit partes itanamralitcrfeparare, quod 
Smplieiter in cleraenta iccundum quod tut 
rinttranfmutentur.cumprimonatur.mu. 
tauitvnamqualitateminaliam. Talitcrars 
bene feparate potcftvt hnimdum a ficco.tn 
ridum a calido feparetur. Sed tame vnaqua 
fttasadbucdenatoralitommiftionepolsi. 
ietnatutamaltcriusinaliqoapartcperhoc 
pcrffuntperartem viceuetfa conlunji.llcut 
Siaifafant.Sienimvnaqualitasnonpamci 
paretnatutaalicrios.fc.licetaquanaturam 
tertsinfngiditate.&aeraquasmbumidita- 
te Scncdecitetis : tuncfequeretor.qood 
mtw ale opus effittotaliler deftruS ... cam 
fimpl^cia effent elementa.Ccut antea luetut 
antt Mercnrij gener.tionem : & «" defttu- 
xilTanatatara i capite inc.piens.lc.licetau 
aoro & arzento."'''!'" '^ pnmuin, id elt, at- 
^ gcntum 



RICH. ANGLICI. jSj 

,,ntumviuum:&vltraiftaprincipiaadnm 

LtanteMercurij generation™ qoodta. 
mcnitaremoteinarteeftimpolsibJe. ttu 
efe porsibilc.tunc ftqnerelur.qnod de no- 
ooextra ptimam materiam.Mcrcnnj Iciii- 
cetineialforam.arscomponeretdementa. 
&vicenerfa6eneraretMercu,,uro,Jcutd=- 
(IruxilTer.quodcftimpofsibiliiaraficlahter 
fieri. Sed bene ars deftruit 4 capitevfqoe 
■ ad pedes.id eft.Mercoriiim 3 pedibusidifi- 
cans vfque ad capur, in fobtiliori formana^ 
toralls fubftantia-, qalm amea fnit . S.c dl. 
uiduntur fpecies rerii.cuni inaliam formal^ 
tranfmutantor.qMmanteafcnint qnoj 
dicilAriftoteks:Sciant,artificesAIchemis, 
fpecies reruin tranfmutari non poffi, qnod 
verumeft.vtipfecontrmat.nifiinpnmam 
r.ateria.nconuertantur,iaell,margenlu« 
Vinom, & vltrahot no confulo, cumfictiHt 
impofsibile. 
De fnunio pctrticuUri, quoi e& 'm lOM- 
C«p. XVI. 

QVum fupcrius diflum(it,qu6d Luna 
continealinfefulphnralbiCeutau- 
rum.ci ignis fpecies (vh_ albedme m 
eo obieaa Ci:ideo omncargcnm eft poBibi 
le fieri anri.vldicitl'h Jo&P'!"*- No eft an- 
mmqd'n6priusfueritarseMU.Sicargentu 



jya CORRECTORn^M 

concineiin fealiquasqualitatcs indigeftat, 
t^av pofiiint abcopurgari, itaquodperar- 
tem parti culariter tranleat in Mercurium fi. 
xmn,ideft,m viciciifsimamnaturaauri.quia 
tancomne illudcontinet itife.quod&au. 
rain.perapporitioneinfutpliurisrobeit-'hi- 
lofophorum.perhocpliisdigiritiir, &ci[ri. 
ratioinco caufamr in adiuritione corpo- 
ris perfeili.ciim fucriot (impliciter vnius na 
turE. Hoc autem in aliis corponbus fieri eft 
imporsibile, cum tantam vicinitatem natu- 
rsepcrfeiW nonhabcant, ficut ipfum : quia 
-cftimpcdimentumin generaiioncipforum 

f»erfulpburaduftibiic&fa:tidum:nec ipfi 
ant mcdmjn.dc quo loquitur Pliilofophus: 
Nonfirtranfims abcxtremoin excremum. 
Din per mediu'n:id cll.ex Vercurio non ge- 
ncracur aurum,nifi prius fucriiargentum, 
nccinfehabetfulplmr ignis (impliciter non 
vreniis fedfuiphuradurcns.&ideoinMer- 
curium fixuin pariiculariter transformari 
DOpoflunt, cumfcmpcrprsdiftumrulphur 
eacoraburat per ignis cxaminationem. Ec 
fichabcsracioncs, quoinodo particulariter 
aurain & argentum fieri polTunt, 
DcSophijiicisparticiilttribiii. C4p. XVII. 

ARiftoteles dicit: Sciant artifices Alche 
mis.rpecies rcrum tranfmutari no pof" 
ie.fed fimiliailUs facerc poflunt.Sc rin- 
gere 



RICH. ANQLICI. ih 
,m ruteu citrino, vt vidcuuraom. Si albu 
fioecre , donee fit ;iiraltu Cm Je auro vcl ar- 
jento.l'offutit tiuoqiplombi imir.uojinas 
f bllergcrt.viil alttriu! corporis.vt v;aeatur 
aoraiB vcl argcoium; vcri.i.taine ploiiibuin 
ftmpjrman«plumbura,ciminlet.oiika. 
beataurum&argetitum.Ccatpnusd.aom 
(ll:vrhi,quiaccipiuntfalemainmoniacum, 
vtl alia minora mineraHa,vt in; ipfis fallatit 
bomincs.fedauruinSiargentufophifiicum 
faciunt.ConiungunmrenimlUnnumScca 
pram com MErcurio.vt appareathommi. 
bus argentum , & aiiquo modo fabncabile, 
& in igne examinabile.fecundum eos <\at m 
i.nc!cxpcmfunt,qnitam5niobocde!udan 
tur , & in cxaminatione naturs. AduftLbile 
&fatidum,fecunduniquodeft.veramnatu 
ram argenteamnon babel infe.ficm appa- 
rel in colore & in exaininatione abqaabrer. 
Primaratioeft,Ctipramcontinelni(eMer- 
curium mundum aliqnaliler, nif. inqua.um 
in fulphnre cxiftit defeflus, quia lulphorlos 
,idumSiaduaibiIebabet,quodinc|uaoIuin 
aduftibil=,eoinbnrit:&rubedincmnonra. 
lionedigeftionis habet , fed raoooefulpl™- 
ris rnbei & immundi . lan.en Merciirius ha- 
bet fubftantiam prs fulpbure.Sc ideo tar. 
dius in isne deCcit.quJm plumbum vel flan 
num-quoniaiMercuriusrefiftit,iiiCinquan. 
turn violentiam patilur 4 fulphure f.b< com- 



J72 CORRECTORIVM 

niirto.E:q\i6d per plumbum ciuuscombiS 
rilui-.hoceftrationeMercurijplumbiimpef 
fecti.quia infcttusMercurius cum infcfto 
fulphiire, ficQt plumbum ell, qusritaliquid 
vicinumfusimperfeclioni.&cumargetain 
& cuprum comm ilia funt.in argcnto noia- 
uenital:quamreminfeoiam,iicucmcupro, 
vbiiniienitprimofulplmradures, CUT cuius 
CDmmifcemr. Etincommiftionevniuerfaii 
Mercuriuscuprimagis inficitur.cumpluT;- 
!;u,n fit ex vtraque parte/cilicet Merciirij SC 
Ailpburisinfcctum.ScpIusmaiumcitiasad. 
liKreacm^lo,quimbono.Etinq«antumina 
ius malum malocoh^ret.intantumdebilius 
& peius erit. Et idco citius coadhsretcu- 
pro,quaJH argento, inficiens.&comburens 
illu'J, ciim nacura ciipri&argenti, vtaudi- 
uifti.ex vtraqi parre fint feratK,peiori ftibue 
nire non pofkint: Scideocobaritur cuprum 
abargento.quEfiuctualiterconiunftafuo- 
runt.Naturabccr aurem ex vtraque parte na 
turseeorum flint ferats. Et fie bene piurn- 
bum comburit cuprum ab *rgeto,quod tar- 
diusfepararurllneplumboijuoniainquan- 
tummagiscomburitur, incantum de'oiliu* 
erir & combuftibile. Sed in coniiinclione 
ftantii cum cupro 3cM£rcurio,Merciiriu,s- 
aperitaliquomodonaturasferafas,&con- 
iangit hsc duo, fcilicet ftannu & cupru. Ni 
cum ex vtraq; parte aiiquo modo mundmn 
habeant 



RICH. ANGLICt yr? 

habeanr Mercuriutfi , & lL:lFn--.r maluKi ie- 
i,ilitercolnmi^luln.conalnglturiWK^^ut 
Mercuric : Ted quia r.absi potentum ful- 
phuris , variando coici-em csipn , ■:juicx!ait 
infulpburc.iiaquodnouaformaappareas, 
U lam iiacild iulphur coburi no poisit.ficut 
ants ipfu'n Mercuriuin,ScMeri.-iii!is era- 
Jus coy»ulatur per ea,Si akerawr cu ipfis ia 
natura, fic vt aliqno modo apparear argen- 
tuin.quaclsreruargentunoncl^.cuiiiki eo 
nonfaerit deb.ta digeftio & de£oa;o,& ml 
phurnSfiEitafimpricis&viHualisnarara;, 
ficut ipfum argemu riuu,cum aurii S; argen 
turn ex vtraqi parte fuiMercurij & faJpim- 
ris fufficienier fint digefta. & bonte maturi- 
tatis,& in omnJ digeftionc perfc^la. Sic ha-- 
besargentmnfophifiicumexftnnno.cupro 
&Mei'curio,&*'tuncadmirccrcnt aiiquos 
pulueresmincrumiTiinera!iiiin,tyncinagi.s 
debilitarentiulpliur,&ficnonc!^£t:impors,( 
bile. quod Mercuriiis agcrct fuperpotetv- 
tianaiurale.fed Temper in fine dim inuimr, 
&;c6buriturinignc.c5rulp3iurno{it virtua 
lis nature, ficuttpfcMercurms. fed fesr.pcM: 
(uUc coir.biiresA infici£sMercuriu,qiiam- 
tiisMercuriusfitfuppeditaics.&ficpcftmo 
duinftercus redeat, fecunduquodftercus 
fuit.Sic intf llige, quomodo verii amu & ar- 
gcntumdifiirantabaiiro&argetofopbifli"- 
to.quauis plurcs fopbiftjeationes fiat cods 



574 CORRECTORIVM 

modoper alia metalla in rubco . vel in albn* 
adiunitismediismineralibusvelaliquori, 
iproruiTi.Sancveroiprilaborantesdduli,^. 
ftimancesbDnum fccundum apparentiatn, 
hocfacit iprorumignoratiTia.quodnunco- 
gnofcuntnatui'asmetallorum. 

Df via v^luerfati, krmo gcncuhi. 
Op. XVI II. 

D^'iterminato Prologo Imius artis , & 
■iriicularibus eiui , nunc diceinusdei 
viavniucrrali.inquaarsimitaturnatrt 
rtKi. Ert aiitem via vniuerfalis, vt audiuifti 
fuperiuSjpofsibilis innamrismetallormu, 
plantare ramos, in quibus creUunt ilorcs 
miri odoris A ""ofi^la: tarn albe.quam rube^ 
Primum .autem incipere , clt foluere lapi- 
deiuin fuain primammateriam.&errcon- 
iunilio corporis &tpirims.vtexcis fiat vna 
aqaaMercunalis. Vnde Auicena:Prnnum. 
que incipere, eA foluere lapidem mtuum 
Mercurium. VndeRafls Pbilofophas'.Niri 
corpora foluas, in vanumlaboras/ciitcerar 
gentuiTi 8c Mercurium , ad ebxir album : Sc 
aurain&Mercurium ad elixir rubeum. Et 
hoc in balneo rondo , ratione putrefadio- 
nis.vtcorporavifcoficateaquseMmuria- 
lis foluantur. Vndc Parmenides: Cum con- 
junc^a eft in vnam permanens aqua, cum 
qua fuit ab inmo,poftc» lequitur elcmen to- 
^ ram 



RICH. ANGLIcr. 575 

ruina!uiro,Scipformnpurgatio.VndeA!-"- 
bertas Magnus: Qiiatnor cxvno fiunt,&: 
quataorvnu.-o : id eft, ex aquninercunali. 
Tertium eftterrf munJificatto.de quo djcic 
Morienas phiioiojihiis , Hsc acjua cum ter- 
ra fiiayii:refc;t,perhoc magi iK'rmmtotum 
dirbemr. VnJe Rafis philolophus . lun^i 
ficcumhLiQiic!o:liiimiclamefl:aiiua,(tccuin 
vero terra. Poftea fequiturterraiiubUraa- 
tio.detiuidicitParineuldespbilofophus,!- 
pfum deaibatii cUo igne ftjbiimate, vt exeat 
cxeo fpirirus.^iuem in ipfo iauenerisA' ter- 
ra inancatcalcinata. de qua terra dicitphilo 
fopbus Parmenides SiMorienus , Sic ane- 
rem qui eft '.n fundo, ne vilipendas, quia eft 
diadema corporis tuij&permanemimnci- 
nii. Sic fun: quauioretemcnta fie prspara- 
ta,vtr\iperiusintetlexifti, Ncc coniunxeriS 
caantciprorummundificatione, ciimpro- 
prereoniinimmunditiainfcparentur.quod 
dicic Afcanius , SpirituS non coniungunuir 
corpori, donee i mis immunditiispcvfe£td 
fuerinc denudati. Ec fenTientuuialbumfe 
rubeumconiungi-mtur.fecandum quod els 
mentafuntalbaVelrubea. Siaiba.turicre- 
quititur ignis: rirubea.mncelcmenta per !- 
gnemrubiacafitur, ('i;piad^gevar,maMii-''r. 
confoUdet , & abforb.-ai fordes aquarum in 
coniunaione. Habeai proportionabiies vir 
tutes qaatuor elementorum, tfrK in ingi- 



ij6 CORRECTORVM 

diiaicSjficcitntc, aquainfiigiditateScIiaJ 
inidicatc, aerii inliuiniditatt&calniitatCji- 
gnis m v.alHHutc& ficcicaie. Ignis Scter- 
lacxtrema (unt elementa. AquaScierfunt 
media elemenra. qu^conlunge per ithin 
Seven pondcra.vtfilusdliigantte t^uaman 
tea: pnir.6 terrain cum aqua.fccundo ae. 
rem cum igne. Etficconueri! narara^.Sc 
quod qu^ris inuenieS- Tiir.cicrra habilis 
elladlol>,.eLidijiTi.a4uaifiKaxadn.undan. 
dum, oleu m vri asr in quo porratur Tpiritus 
tdm:i"^-cndum: ignis aJtingendum.IJiccoE 
cusretmetrpirimm.ficutrpiriuisreti- 
net animam cum adiunftio- 
ne fermenti. 

t mis. 



SEoyt 



SEQVITVR Lr== 

feELLVS ALIV3 IIEPH 

5«fi«'ii( vtilifsimus. Si rcrum metal iicaratn 

coetii'io"^^ refertifsimus, Rofarius Mjnof 

infcriptus , inc^rti quidem , fed harumta- 

menrerainnonitnpcriti 

Autliorist 

PRAEFATIO. 

^indiAHthoris, Cap. t. 
^^r5',Nciuit Author libri, qui Rofa- 
V^H^ i rius dicitur, Defcedi in horcum 
I p^i ineum,vt viderem plantas di- 
[•(^^^^jutrrorum nafecmium, & inie^ 
tiiiiii^-==' floras cKterosRofarijiTiei,inue 
ni roram tiiiieam,feaa!bam,» itcmq* fangui 
ncam.feu rubeditie decorata, elcgi pukher- 
rimam, &inrpexi quod paucK & rars, ((uii 
non genninauerant malapunica. Dixiqs vo 
cenontacita;Reuertere,reucrtere,Hortula- 
ne,reuer!creSdai.igraencaRofanummeum, 
per totnm horum multipiica.feu dc nouo 
conftme & planta.vtdecoreturliormsal- 
bis & rubeis rofis fplendentibus/uperftuif- 
6ueabftraaisScreieais,vtilibus&necefla. 
nisdibgenterintende.IpfeauremHoriula. 
rus rofarum platas feparauit.& replantauif. 
augmcniauirqidiipiicando,tnp!ieido,(iua.. 



578 R O S A R I V S 

tiruplicamlo.&ricvicifsimmultiplicando, 
vfqnc3ua!t>t-(Jiiiemp!cnam,ac deindeadru 
beJincmiierk'dam. Scdliociotumperau- 
^im-Titationem plaiitarum, Ljuodm^hi pla., 
cuit-Iniii;ebacauceinad!i'jcnonfatisfL'cifre. 
Quicijuidtamcn circa lioceratfcibi!e,milii 
pioiiarit'demonrtrauit: pofuit(|;idemtcm- 
pore dcbito rofas alb^.s 5; rubcas ;n teria 
ibajdimifitqieasincrcfcercinttTran-fuam, 
dicopropiiam,vni.leegrtciieliatiir. Etinpri 
moEimorLibreq'jeiui (.'^refraetl^Untaitju^ 
annuai:n-!miiit:iililiari)t.iru;iiprodiisit. Et 
ecccliorr'jsmeus iam rofariiiimpleiusefl:, 
educciib^-iiLiflicicntcrpromaroijs.&pro 
o:;inibusiiurantibu5annuat:in.Deoitaqao 
reddo laudcsfigraiias Hurtalano gratas. 
Elinhoccodicc,C32tcrLSmeli»rl,quinon(i- 
necaufa Rofariiis inritulatur, tuiicta qusvi 
(ii.Scveraprobaui.intelligentibus.fapieiiii. 
bus,Siariifici idoneopcrfccte fcnbam.vt 
quicunq; per porias , Hor:ul^no iricdiante, 
adliuncKofarmmir.grdVusfacrir, nonfo- 
liim de rolls pane habsbit.fcdvidcbitetiam 
arces cunctorum operantium in Rofanum 
albi!m,velRibti!iii,S:i-=;rconfc<.]uensac()d 
ret dircrftioncnidirctnicJi circa hoc, inun 
rioncmrcripriirarumonnium.vbicunqima 
giitedumobfcuiuvidtbitor&mEnifeftura. 
Nainhoc eft Veritas omninomida,Sce^'a'" 
vcttiU. N'uda fcientibus Sc diicretis in pro- 
pi nquio- 



MINOR. 579 

pinquiotibiis naturis raioeraroin : vellita 
autem ftatris, in reinotioribus , imo impoC 
(Ibilibiis naiuris vsgetabilium , & anima- 
iiam fecunibain folum Icxtuin magiftrorum 
artem inuid^ obrcurantium laboraiuibns. 
Perfeilaiii etiim vobis fcribo veritatem . & 
opsrationes cerias & vera5,& integras, fine 
deuia:iooeab*i]aa. 

Almonitio.Caenli ho griitrdfebeorm,& 

auoi an coajijl^t m Mercum 

foo. af- H. 

SEd ver^ vere, midti venicnr pfeudopbU 
lofopbi pod me, qui feduccnt operates, 
qeioram in genere tanmmmodo dnos 
inaenio.fcientiam iftam coopericntes. Prii 
mu! eft ignoras artem.Sc ropbiftic»s:fecun- 
do! vero fciens & Philofopbas innidus. Pti 
■ mus componit libros deceptonos , dece. 
ptiooe8fiias&ropliiftieateftificates,8clcn- 
bitfuoercapitaipforummulosPhilolopbo 
ruraljotiorom,vt«ideanturbaberebonain 
artem,&eiixirperfeaum. Etvtmagiscre- 
danturabhominibns. feruntpalueres lapl, 
diim, albi, vcl rnbei, Sc traflan t anrum Si ar. 
genmm : fed feqocntes deficinnt in opera- 
rLonibn.,damprobantfcriptailli>rui.i. Se- 
cundus efttotusimiidus , & tompofait li- 
Iros deillis , qni= magisremota funti vtn. 
tate.adprolongandumhominesi via vera, 



sSo R O S A R I V S 

(Quantum poteft , ftudctque probare dU" 
^iiluaperlulas radon es.quE videmuriii- 
fipientibus efie ccrEiGiiiiK^illeponiEarrcm 
jiiherbis,3:piancjrutriicl!bLis, &:iniriuiti8 ' 
vegetabilibus cxtraneis Sc remocis . Vel vc 
videarur nobis relinquere veramar[ein,ina 
gisPhii:jfop!iiccioqultur,accipiens fiinda. 
naenftimriiperi^uiaiuoreicinentj, quKiunt 
materiKpjiiiofoi'hicx.eaqiaiiiultiseiLtri- 
hit,vclat i vegEtabilibus,& antmalibus.Sc a 
multis aliisexir^neis.videiicccab ouo.i ca 
ptI!is,A Gnguine.a licrcore, ab vrina, d fper. 
niatci bufunibus, & ab aiiis multis, <juem- 
arimodum rcripiaillorua:inonftram,&iJc- 
cl;;rant. Vel ponit vnuin pro alio,vel fimili- 
tudinarid.vei ad planum, & poniiiotsmar- 
tern vci in principiis pr^diftis.vel in mediis 
mincralibus remotis, vt eft airamcnium.fal 
' borax, aluine,marcha(iia,magnefia,tutia,& 
aliamincrahamuka. Et iiu^iiiuisprsdiifta 
iiuiant adfeftinatione quandoqi.Sc ad mun- 
dificatione, fcuadcoloris augmcntatione, 
lanieninuident qui ea ponuntpromatcri* 
ptiilo^ophicaconipleta. Eclkdeteguntar- 
t<;tn,vc! etiani operiunE>8i feducut infipien- 
tes . VI viiipendant artem: & quamuis acci- 
piaor vc^;!lTllTlale^i^m,&namramminera- 
. Isii'jiaiTieti per ciiuerfas eorum operationes 
EcTfas&iir.poisibiles.feuincptaii.prGbibcnt 
jafipieaicmperucnjrp 3d cotnpk'incntiiin. 



^,Snml^lliA!c!lcmi«artecompa^Ste!_pe^ 

L„f,„uta..one bo.ii & v=ram , ab eo ql.od 
c,toab,anisc„mb»ft.on.deftraimr&.nci 
neresr.-aieitar:' Annon<Jicitur.<ioodlul_ 
pliop 8i aonpigmeii.i.m ciid comburantut^ 
J( jb ienU combuftionc citi confumuntur. 
S,d aiot fanper iiatm manti mcombu- 
llum.Perbaiiro in mctall-i eft atgenmm « 
uum.fixum.vtrupra. 
Dt ro J<l».1«»l MtrarmlimprrliAKa- O- 

ptfMei- Cap. Ht. 
T Am probaui apm J, Scfecundu r=aa Jtri 
I taie», quid drfaSas in mttallis, cUdcf. 
■^ a.is arinti viui. fixi & puri & ™c,u.4 
,l,|;.l»r i» hac ar.e ad perBciendu, cftcaaia 

quo alio. Sei.s hocne tradcoblm.oai,.bi- 
iq,inaenerisipfum,I=nc^,.pidemaion, 
'i?n>.lla,,.nm,bs«ift..,n«po,dl/ac«e 
<,J'facit.Sieftcorrtau,fomgit;rifixuhg.t- 
dliqa,d«m,foln..-.fifp.ffum,co.B>.l«:fi;;j- 
ilii;tingit. ipfum en,m pr««ll,. cunfta <or- 
p„ a in puritate. E. qpolTe. pana ■.,».«'= 

,5 dixirexcellentife.mu. Acc,p„ur v,pu3e 
sum cft.M.l^S opcrauones ex eo bu-.qdu. 



5^1 R O S A R 1 V S 

duiiturpsrduo. Prima fit cum adiauami, 
ne: iecundjcxreru!o,fed natiiraproccdit 
cumtuofo'phure. In duolius verocapiiu- 
]i& binas operaiioncs perfectc tomplebo. 
Etfcribam quicqoidprobaui.vel fei.i,velvi 
di. Ex diCbsPViiloropliorumnihdicneoad 
pr^eCenSjnifiquod afrtrmantdiflamca.quia 
veriratem dicam,& liber faftus fuin ab inui. 
dia.Intelligat ergo qui vul: dicla tnea. 

PRIM V M CAP VT. 

Tromifiio cr diuipo iicendorum de 
opcr:itiombui Akhcmiie- 

IN primo capjtulo dlcam cunftas opcra- 
tioiies, qua; egrediunturde materia cum 
auxdiodiuino.&c. Nullum fophillicum 
hunc librum intrabit: ponamfeinper regi- 
men, ad pertcCiioQemperduccns. Multail- 
quidem funrcoadiuuantia. Dieo breuitcr, 
quod adiaaamcn calcinationis eft hoc. (Sc 
primo dicam dc corporibus.) 

Df cdcmMione Saturni g" louis- 
Cap. I /. 

SAlurnusSilupitcr calcinanturcuinad- 
iurorioignisprimOjSccumindiiftriaar- 
liiicis.&hoc igne non ruperancefuatn 
fixatioQcm in vafe terreo.forti.mouendo 
- caia 



MINOR. 5^S 

£um baculo ferreo.donec fint inclnt^rata. Ci 
neres imbibuntur.cuin aquis acotis mudan- 
iibus.Adrubeum valet vrinahumanapurifi 
cata aqLia fanguinis,ve! acetum rubeum. Ad 
album' valet acctuin album , aqua falls com- 
inunis.&aluminis.&aliaaccrbamukaipoff: 
ilTibibiiionemdefKcanturadignem ve) So- 
lem.'ionec peruenerint adcakcm aibam vel 
rube am. Ice m calcinantur cum adimorio la* 
liuin,& ilia calcinatio botia ell, & per adiuto 
rium vitrioli Scaliorumacutomm.Calcinan 
turetiamcuiiiadiuiorioiuipburis,(euauri- 
pigmenti,& i!!aeitmei(or. Sed opiim^calci 
nantur cum Mercuric fic : Pr ino & amalga- 
inentur, & tcrantur, & abluaturcum acutis, 
vfqoe ad emendationein perfeelam , deindc, 
mikcantur cum falibus acutis tcrerjdo,&c« 
aluminibus Sc alijs acerbis , & exiccentur & 
crodantur.deinde dcponatur falfedo cum 
ablutione.Sii tamen Mercunus, priufquam 
deficcctur, cum fale per fublimationem ex^ 
trattuSi&ficremanet calx alba, quamcliot 
efle non poteft.Et regulam libi do generale, 
quod qualitercunq; caicinetur lupitercum 
igne,facitcalccma!ba,Saturnusfemp9rru- 
beam,nifi cum acutis fueritdealbata. 
Be Cakmtione Ventris cf Martk- 
Cap. HI. 

VEnus&Mars cum adiutorio ignis cal- 
cinantur.primo in furno reusrberaiio' 
o s 



5^4 R O S A R I V S 

nis,l1ponaturtntusiimamrailloru;perflatn 
ana: i'cu<:fberi[ione caicinatur.fl; fit l!c Mar- 
ie croc difcrti, quo.! dicicur ferri ccmentu, 
t)i Vencrs. es vi\i.vn finip!ex,vei;i«AK5tKf, 
Kiuiti-nS". CaUinanitir eriain pcrignicjone 
& ex:ci.ictionem in acutis , 'ionec loialicer 
con'jcitintur in fquamis, quemadinodmn 
lupiicr Sc Sa;urnus cal dnacifurper abftra- 
ftioncm fuai Icons, delude imbibiuircalx 
cum acutis Siial lis, donee fueri: ttibeumBc 
iTiLindum.Poieftetiain Veneris cwii;dca!ba. 
ri SiMartis. Calcinaiur etiam cum (uiphure 
Scauripigiiicto.iinrtiscum lamin^s, vel cum 
iimamraii!orum,qulfi ecia-n cum fahbus, a- 
|ariiinibus,&sl'J**^0''''o'^'u:s. Et |-.rsepa-atur 
calx cum abluiione, Si dcficeati one, donee 
fuerit ad libitum, Caicinarturedam ma!- 
lum bene per ignitioncm Si exiinftionem 
inMcrcuf'.o, &quicquid in quaiibctextin- 
aioncabradipoteft: abraditur cumtultel- 

prsparatur cum abluiione &: dcficcatione 
cumfalibus , &abftrahendo Merciiriuin:5c 
fiet calx opt(ma,Eifcias,qu6d calx corporis 
nonfigitiir,nifi««icincturcnmigne. Echoc 
(lico, quia omnia corpora pofl'iinlcalcinari 
AjpervaporesacutorLim, vcl cum acu- 
tis. Sedmslior caicjnatiocor- 
poruiii fie cum Mcr- 
cuno. 

D« 



MINOR- JSS 

SOISc Luna calcinanmradmoilum Ve. 
TCiisScMartis.fcdquodmeljuseft.&o- 
„timom,peramalg»raationc ™m Met- 
curio &ab!mionem,&<l':ficcjno5f.ii.vtl 
^rab'ftraaionanMcrcurijrtrfobl.m.t.o. 
L„ Ccuicftnarratuin. Spint.isvcroiloB 
poffuntealcinari.niSpriusrmtfixi. 
atiiltmlKXtl'krmrcrm a i«i)t»- 

CAIcltisnmr S: aliires inulre ad cnra. 
henda,,, tinauram exill.s, & vt fubu. 
licntM iUamm partes & mundentur. 
- Etfciasqaod q„odl.b«lcorp«sp=r ecalc.- 

„arar,& ll aliqua »°i°"S»«°i:'^ "'S,"X 
tur limul.S. eals mirabd.s in effeflu. N= ob. 
li„ifcatis hoctsniaA opmn"" ttnM.Hoo 
delhisfafflcit. 



s 



nisiLuiiwit. 

. Vbiimantar & fpiritus & media in.nera 

,li..cu™adinua,«ine.Spimasf»bl.0.an. 

-',n,veUralibas,v.l.bairamimv.lab 

S-S;=^Sn^i 
opott=inm»adlturprmsp«.cu»,8<f=t 



58« R O S A R I V S 

!adacrum,autpervni.camfeparationemitn.' 
puri a puro. Cogitate diligstitsrfaper hoc. 
Nam illiid medium cfrrecretu^Spiritus mun 
dificatos cum calcibiis piiris corporum Cub- 
Iimate,donecfiga!-itar,S:videbitismeveru 
dixilTe. 

DefubtimanonecorpanmmperfeflO' 
rim. Cdp. VU. 

SVblimantur corpora cuadiutorioignis» 
Sihocexprefsione.ignis.Ethocfitadha 

bendam matenam munti^ tempcratain. 
Nam quod nimis eft volatile, & terreftreitas 
immunda, diuiduntur per fublimationem, 
&remanetfLibftantiatemperata,vtdixi,qui 
qii^rimus.Sublimantuv etiam cura rebus e- 
leiiantib.camru!phare,auripigmento,Mer- 
curio,8c alijs fpiritibus. Et iHud dico cu cor- 
poribas noil fixis , vt funt lupiter 8c Satur- 
nus,quifincfEce,vetreaUc|«apoirunE fubli 
inari, SccLimcjuolibet prKdi(il:orum:& Ve- 
nus&Mars qusfublimaturcum prKdiclij, 

De [ubl'madoneeorporimperfeilonm. 
Cap. vnr. 

SEd notandum pr^cipuiJ , quod corpora 
fixapoffuntetiarafublimari.rcilicetSol 
feLuna-Scdcauf^eleuationiseftiVth^c 
purificemus.vejfuJphurevelauripigmento, 
velargento viuo.quo'd e? facit afccndere ci- 
Sius per reitcrationem, & velocius figuntur. 
Et 



MINOR. 5?y 

£tboceftfecretumintiiTiuiii,qnoddicopr» 
ccrtoA omnes fer^ celant.DKO t3me:Cor- 
pora debent fieri incorporea in afccdendo, 
&incorporeacorporeainderccndendo.Ma 
ximainduftria eft, decorporc facere fpiritu. 
&econuerf6.Sedveriimeft. quodfifurama 
volatiiis fuperat fammam fixi, finaliter tc- 
uertetur in corpus ^iritusle , vel album vcl 
rubeum.VerenonUHiiinuidus.Tiamdentt. 
dauiomnino. 

■Dcfixatione. Cap. IX. 

Flgitur antem omtie volatile cum muncia 
[ur per iuuamcn ignis, videlicet deco- 
ctionediurna(&Iioceftmeumfecrctu) 
sutpsralicuinsreifixKadiiUorium.hoeeS: 
pcrimi.ibitiorem,Screiterationeraprjedi- 
tl:oruin,vi in fublunationensrrauiapcrt^- 
Ethoc eft vnG de fecretis meis magnis. Cor- 
pora etiainfiguntur, vtpr:efiguraui calcina- 
do vel coquendo folo igne. 

Dedi^iUmione. Cdp. X- 

DlftiUanturautemmulrapro adiuuami 
lieoperis i&us. Diftillatur aqiaaavi- 
irioloviridivelRomano.ifaJeperrE, 
& alumine plumofo.quie maximi valet pro 
■ adiutorio iftius operis: cum ipiaeniTi lolim 
lurmirabiliteromniacorporacroda&^CElci 
nata &fpintuscalcinaiivelfixiJolutioenii 
' rabili & pulcbra. DiiiiUamur & ali^ aqu» 



*RS R O S A R I V S 

multffi,SioIea,defaiibus,atrainenti5, atumP 
iiibus,&: alijs rebus inuUis,ir,ineralibnis, vs. 
gecabilibus Scanimj|]bijs,ricutinueniturin 
libris I'h Jofophoru dc hac arce trai^antiu. 
Ucfolutione. Cap. XL 

SO!auntnromniacorf)ora& fpiritus ci 
idiutorio atjLiE corroliua Tunradiila, 
vcleum ali^saqaiscorroHu'S, quEmul- 
tis fiudvinod'.s.Scquiacaliain muitisinueni 
ontur Philo ophorujTi libris fatis veracicer 
& apert^ , cKcuf.imurdeillisin hoc noftro 
Rofario tratrtai'c. Scd hoc tenea? amice mi, 
qiii.idirieliorHcrolutioinigneinfimicalorc, 
&C'Jin jVlercurio viuo,8c aijuavltK, dumab 
!uiL!s ell, redinprimodiciturvcnenumfeu 
resmortifica, 

Dcccratione. Qp. XlT. 

CErantur corpora calcinatacdm corpo 
ribus refolucis,& hoc imbiberido Scce 
rando ; 3i qitamuis multi fint imbibi. 
tioncscorporum.tamenmeliorfitcmnMef 
curio.fcilicet quandoeiliaqaaviua dcpura. 
ta. EEineliorinceraciofitcomazotviuo.fe 
guctafaponis.Nam aqua corporis, cum cor- 
pus rcdaitmn fit in Mercuriumdiciturfan- 
euis, &qna!icunque modo aliquidcumo- 
icis inceratur,non valet quicqiiain.iiirioleii 
prius fit fixum.Sc incombultibile facVum : & 
idud oIcufh nonhabetarnifiex meralhs fi- 
xi5:rclas hoc e:£celkntirsimaiii fecreimn, Sc 
qaocl 



M I N O Rj S^ 

-no^iragUcarmnapud Philolofopliosin- 

Gccc'igulatione. Cap. XI II. 

COaguianiurtiindarcfolutacumadiu^ 
'orio ig^iis.S: ho m V:*lis firmitcr claa 
iis,fedieneaintliocf<:cr<:tii,ijii6d res 
pcrfe£l'Jcoagulaiaeli:.c,aa;fiaiuuiiiignitia 
ne conuenienti.St <^"i5" cX[>ec"tatioiie cjiaml 
nis igii;s.Sinau:em non.fe.ieta opu<,& per 
uenicspcrreiteraiioncitiadj)ropo!iium,d»j 
ininoannucntc. 

Df Partkukrihia aialhuM h gcnerC' 
Op- xuii. 

ECce narraui tibl cuftasoperatrones vf- 
-as ScnccefTarias in opere hnias anis a»J 
Lburem abbreuiandmHi&adiwuanda 
ratu' am gencraliter.Modo facisfaciam, fpe- 
cjaba&particularia meliora enodabo in hoc 
capiiulo.Primo ergo quomodo corpora au- 
gmctantur. & poftea dt abbreiiiatione tcpo 
ris8cIaboris,&Eli>=''"- Kiquianullomodo 
potcii fieri rubenm vermn.nifi pr^ecedat al- 
bum, tallavcrdadaugmentandas rofas ai- 
bas.vtiiat Luna perfeCb.iibi dono. Primo 
deficcandum eft corpus Luna:.& bocpcr 
«akinationcm qiiamnaT-iatu.F.tirtaeftcaa. 
fi.rtbumidita» ift:u^, (umquojpponimua 
ftugrr-fureiptam.rad.cabilius&firmius i!Ii 
•dh^ica. fine ieparaiione, deinde calcinadii 



^90 R O S A R I V S ■ 

eil diu J corpus non fixum, cnm quo propo 
nisoi>erari,&hocvtperei(iifis.;atLir. Na,n 
volatiL' in iiJilseuolarper Ci:i<.inAiioi)emi, 
gnisAremsnei terra azyma Scmu.Tda.Per 
eandemeiiaincakinatione Je'crLir vliQuo. 
(itasgiutinofs.&nnmundiiiadecorDore & 
rctUicitur in Itatain pr^itiiiu,^; remanet ter- 
ra munda.non a dorr rjs, nee den-^grans cor- 
pora. Duiiidcrcioliie rale cm LnnEinai^ua 
mundam3£ciaram,fi:'jtdenonilraijtibiin 
Cap.Djtro'utionis. Secunclocaicctr.azymi 
cuiufiiis corporis Iimilitcrreloiue, aquas co 
iiin^e,S; illain bene cominiilaiiicongelain 
mall.iiTiaibain , & in fine congelaciodis i3e- 
fcendc'perbotam, Ecmeliorinodiiseftifle, 
quaLnvnquam jirobam. Accepj vnam parte 
corporis fixi, 3c tres partes non fixi. Item re. 
folutaLTicalccmLuniE,S;a(]n.imetiaincor. 
porisnoniixi.irerumconiungebamillaraa- 
quam.coniunclamcopofLiicum prima maf- 
fa predicta icerum cafcinata & refolLira,&e- 
raccunc augmentata prima pars , & tresfui 
partes liilnd tociiin congelatumfecifecun. 
<iodercendi:re,il]udopo.sri;irfraui quinde- 
cim vicibus.necmetioremLnnam Deusvn 
qaaTTicreauit.tenuiipfainaurocariorcm.'n 
ucni ctiam al)i.imiiiQdLi:n leuiorem uniliu, 
videlicet: imbibodo cake corporsnont^xij 
cum aqua calcis LunK,terendov^! refatjJo 
fapermarmor, b«ne dcficcando, & o^'' i^"- 
daido. 



MINOR. 59* 

dendo. Et iterum fecunda vice nouamcaicS 
nonlisi.i'nti'tjcndo.cuLnrerolutocaicisno" 
us Lunx,appone(ulocalc(;m prima; malTary 
videlicet vnam partem iftius cum tribus par' 
libasalterius,deitidedeficcandoSc defccii- 
dendo,&«i"randoper qiiindecim vices. 
Sic enim pcrucni ad Lunara mulco meliore 
naturali. PropcereaprobauiSc aIimTim<>da 
adhucmultoleiiiorem, videlicet refolucdo 
Lunamcalciiiataminacjuain.&iir-bibendo 
cum iilaaqaa calcem corporis non fixi.ter J- 
do & denccando,& defceiidendo.Itcrumrei 
lerauihocopusdenouamateria, &qiiando 
deficcatum erar , pofui fupcr tres partes de 
noao deficcato, cum parte vna tnadx prxcs 
detitis generate, nihil tainendereiterationi 
bm omifi , Sc inueni in decima quiat^ vice 
Lanam bonam.squipolietitem natarab.Ho 
moctiambenepotefttrallre.fivuUmclius. 
cum dece reiteraiionibus.vel circiter.quaa- 
to plus tamen reiteraturopusmetallicum. 
tanto melius. Et fcias quod pr!Edi£la! refola 
tiones optima fieri pofTunt cum aquis corro 
fiuis , fed fempcr melior refolutio fit cmn 
Mercuric. Scias hoc , O qudm multa bona 
procedunt ex corporibus cum Mercuric a- 
malgamatis. Hec iam dixi in generab, 
nunc vcro de qaolibet corpore 
fimpliciter rraitabo. 



A? 



jj., R O S A R I V S 

Qp, XV. 
Ccipe ^"na'Ti jiartein Lun^, Stquinqm 
^ paries vel Tex Martis , & detceue fimul 
L)erbotum,vtpretactuincft,&habebis 
bon...mLunam.Accipe'vnapirtciT.Lon;,8c 
duas pan.s.vel tanlundcm J= \ a,.,, &a. 
fci!naeperbol(iliraui,vtprsJ'«l"»lt.8'li«- 
beb;s bonara Lunam- Accipeparieiii viiam 
Limar.S; ires partes Saturn. A tac dclcende 
re per botam llin»l,pe'-m"J"" P'"!<''«»'». 
&Ubeb.smelioremLanam. Acapevnam 
partem Luua:,8!tres partes i™s,8efa«Je. 
Iccdere i'b ad inuice per botu, Iteutnarram 
eft an.=,St eft Lonaoptuna a.,u,polleM na 
turali m omm exam.ne Ime fine.Sifideltseft 
ferms meus.ellote meraorei anni.* meie, 
npter ea,qaie d,N,. ItJ, al.ter et.ificn poteft 
Sima operatic per a„ralgamat,oneMer- 
£uri|.Luna def.ccati amalRama cum Mer.u 
rio.a„a.red f.nt m duplo.Mercun, vel amal- 

gam.t,on,sMart.s,&roneiexp>""A"» 
cum vna parte pruuic: totum amalgamatu r. 

mul deeoV . Jo"" ^'"'»"""" "P'r 
tus,& defcende, Sc re.tera hoc opus quinde- 

cim vieibus , Sc erit Luna bona, Amalgama- 
toretiaLunacum Mercuno.licot p>a:dm. 
& Venus etiamamal.-amariiiebetadiTiodu 

Martis due partes >ftius,&vnaam»l8=n;""> 

nisfubliinelurA'lef«'l""P" '"»'"; '"™ 
diCtum, 



MINOR. S9t 

difluin.Sf cum opus iain quindccies reitera 
iumcft-crit Luna bona. AmalgamaturLtini 
brxcipu^ en Mercurio,& Saturhus cu eodS 
ana.&i''" P»"^^ iptlus cum Luna pone.fiib 
lim'ando&dcfcepJcridb,.&feiterandt)per 
■prffcriptommodlitn, SfpcnieriicsadLiirsJ 
mcliorem.AiTialgamatUrprKcipueLiinaca 
Mercario,S;Iupiiei"cuitiebderr.,ana, &{tnt 
dciprotresparces cii vna:partcLun^j& p^r 
reiierationein fublimarionis.pro M-erciLrrij 
fcparationCiScperreittfralibnedercenfionis 
o'^eris peruenies ad Lunam iileliore de iiui- 
do.PrEdifta vero fufliciuM: in albaruui rdfa 
tumaugmentatiQne. - ' ■ 

HtPMcuUi'ibutJiruheuiKtngeueri' 
Qp, ^ X'V-I. . . 

ADaugmentandasrofas ruBeas proc*^' 
idamus.Pl-imar'Jgiilageneralis eft : po- 
ne in omni operc rubeo Soicin.uuead- 
iijodum Lunarti in azimo . Scd notanduiTii 
quodcaUesquorudacorporufolo ignis ad- 
iurorio rubificanmr.qugrunda non. QuoTii 
riibifieantur,fiinthEt:ca!xMariis,VcFieris, 
&Satumi.CalxverdLunse,Iouis,&:Mercu- 
rij fix>,non rubificatur foJo adiutorio ignis,, 
in hoc capimlo primo , fed in capimio nO- 
ftrofecundo.&vJtimo in magno videlicet 
magiftcrio.calxilloru rubiiicaturad Jibitu, 
Sitingutfin9mefura.EcccthefauF''pliilolo- 
P z 



5,4 K OS A R I V S 

phorum. RubiScantur tjmcn in hoc capitu- 
lopriir.o.cutnrtbustir.gciu-bus.ficutfunt 
fulphur.atramcnlum.aquaferri.&ol'^umm 
bjcundum Pb.lofophicua mineral. bu^ feu 
vcctabibbus.vcl animaiibus extraftuin.Et 
tah> modus elb operandi. (Icut in aibo Lu- 
ll I , fcJii,lMcopercSo!ellcalcinaadu-.S£ 
diiloluetidus. Soloantar&omniacorpora 
non fixa calclnaB.r.t per candem calcin-no 
ncinrubifiotainaqaiscorroriulsvclciiTol 
uentibas.dicorabicundioribus.aciiiascon. 
iuneeSccongela.&defeendcmmaflainru- 
beam,' vt dc albo fccifti, & reiterahoc opus, 
vtdeazymofecifti,pereiuindeC[m%nces,Sc 
habebisoperationemperfecla. Inhocemm 
opcre feruarepoteris omneminodum ope- 
randi, qucm in albo narraui.Sallud ell in hi! 
qua; rubiticar! polTunt cum admtono ignis. 
Etquod oranes calces corporum mbiticari 
poUunt.cumadiuuamincmultarumreruin 
tingentium.rertatlilcnobis dedararc. Sed 
qu^a de taiibus , quam plurimabona &: vera 
reperianturinlib.I'hilofophicisiftinsartis, 
Sc aqua: rubedmc tmgentes , pulueres,_& o- 
lea cum quibus calces ram fa:pe imbibucur, 
dcficcanmr.foluunwr.S: congelantur, Beds 
fccnduntur vfqi ad rubcdinem : ergo vjdc 
tur nobis foperliaum de iUis traSare : Soli« 
tamsn tmauram fpecialera.adfaBsfaeien. 
^uin.imeacciplatis. 

Parti- 






MINOR. 5?^ 

tirtictfUreddrubeummj^ede.. 
Cap. xrir. 

Naquainfalfaincalidam.poftcaindulce 
;aUda!Ti,finaliterinacetuinmultotics,pu 
■ tavigintivicibuslimamratnManislaua- 
tequoufq; fitclara, bencmunda, Scponice 
earn in vafe vitreo,vel vitreato, cum optimo 
a;eto aibo,per plures dies, quoufq; per hofi 
inuitum rubercat,quod erit cico.Tunc poni- , 
turindiftilUtoriamvitreum.&diftilt^urfj 
pius.quoiifq; illalimatura totalitereaatic- 
fcat Namfubiimabiiur proculdubio cum a- 
cetoiamdiclo.&tranfibktota illalimatura 
inaquamrubeam,ftetq;prEtereainquicte 
peraiiqiiot dies : hsc aqua Lunam prsepar^ 
tamSiforamtingitmirabiiiterincoloremm 
beiJ.Scinqaalibetreiterationeopcris.calccs 
cum hac aqua imbibe,& esicca, tblue, con- 
eeia&defcende.donectinflarafitfufficics. 
Ic ifta aqua eft mineralis 5i corporca. 

Fit & aiia bona per hunclnodum : Sumi- 
tur ds viteliis ouorum libra vna,S«lc langm 
nehumanorecentiIibraviia,&duKlibr?de 
capiilis humanis benemandis.permifce lita 
invitreatarotunda.Deindcrecipefahsam- 
moniaci bene triti,duas tibras . Sc commifce 
omnia rimul,& ilia vitrcata ponantur m ilia 
cum cinere cribellato.Sc acccndanturfub es 
i<»nislenis,&cunUoturarefolutumtaentin 
aqaam, tunc proijce de fulphure citrmo lu- 



5pfi R O S A R I V S , 

pt:rillud, quantum clt medittas omnium 
jnedicinariim:rfiTioueatiirEiinc vasabign& 
■velociter.mouendo totum finiul.pofteapr? 
ijcetotu'nincucurbitaiT)3dJ!fi:illanJam,Sc' 
toticiuilb'ila Tuper f,rcibas,coniiiiifcendo 
cti'n a'lua.cjux ab cis dillitlatur.donecom- 
T.i.; rcmaricant in (undo ficta.iftudmiftum 
& -r-mm cQ'i-i calcibiis ciillotiicis congelam, 
tingitpeci;iin!t-:Scal-t!i:tiiia-uravegctabi. 
lis,ieuanimaiii- 

ApotirovhcjidlfHora'l, CToniioU 
Dcum- C3p- :v Vili. 

ECi:2 Amice inidilc^'lc.eccequammul- 
-?.boruiamnarrau;,ex-|iif,qiiKinRof3 
iiomeocontinc:itur. Ki)!i vales tamen 
ad!iLici.>eri3rrcdi£ta,e:-ii!io.ilifjijJsaccipcrc 
roias.Namfortarisprofunuiisiinis.marisqi 
fortifsimis.scpropugnaciitis ir.ultis Rofa- 
riijs mens Earn foriiicr eft firm atus, quod ne- 
mo per aliquod ingeniuin intrarc valet , nifj 
pprfepteinportasfinnifsimaS'Scmeiallicas, 
muIriscIauib.mirabiliierchLiias.O Clemen 
lifsimeDeusacmircricQrs,fiiamali(j,dpeC' 
caui.refpice Tup me oculis bentgniutis tus, 
quiatufolus '.ugnofcis corda hominum.Sc 
mciam iQaj di>:in"ee:< fonte mirericordis 
fol6,Etdi'prct;crtehumi:itcr&:dei,iotdi:a- 
Jeftis piiter, vt non intrer m i ordairiii^uoru! 
fcia!itautniiifapient:;2&.ime!ledLis,qu6d 
_' ^ ' Her- 



MINOR. S97 * 

Hormlamis raeus , gratia Spiritus Ctnltif^- 
radcti infufus & replclus , folain mihi cUue 
•dtmonftrauit.perqaameunasportiml- 
auorali m.rab.liKr,&<luaf, m.racdof* ape 
riutur.in raei Rofanj capimlo pnmo. tt gra 
tiam,quainmiiiiHortulat.mmcus itcii lua 
beolgniBie,?!^ & amicabiUtct Icnbim om. 
nibus doeiiS intcHsgenlibus. 

CoBPo/iiio Ajui /b«H,5»« tjl e'«' R»- 
/jiij. Cjp. XIX. 

ACcepitenim Hortulanus tres berbas. 
■iius gecetalas inucnit in locoRofariJ 
'uEacleinierra.dcquaRotanoscft «- 
rrcffiJiAc'i'Chdidonia.Portulacamar. 
Sa&iVlerciirialis.Exbiitrib.cepolu.tclane 
crtdiai,<l«modic6ponendi,»ob,sp«rfe 
.&,tsimSenoa.bo.R.dnaslibrasvitriolivm 

d,s & duas falis pttr5„8t vnam bbiara aluim 

nis'plumofi.terendoquodbbetJ.fc.D'imde 

■ ";,L,B=.Pott.ahab«a5 aludavitreubene 

ecponc in CO puluOT prjdiflom , & Mcai 
d.lbper ,i,r.um,iunclaras firm,.e. cum bo 
„ola.ongill..vrrrfpir.«r,onvale.t.&po_- 
nsfupnfimumdidillatlon.sdando.Ullm 
SiSeDiftUlaturcnimprim.a<i»apnmo, 
„„a,n «cipias in pb.alam vitream tnm on- 
3o coWo , ttq, phiala can. al=mb.co (igdla a 
filutoptd;a<.:con.inu.^g»=l""«.'l°°" 



' 5,S R O S A R I V S 

aleinbicus intui colore ciirino fitcoiorstus, 
&illiidcilfigniimat]U3:rfcun(1«. I'rimam 
(leindcaqusm cur.i fua jr.liiab dcpoae.&oh 
ltruecumcera,i:ai-'pone r.ouam pViialam, 
ouainfirmiter(igill^bisaut;mentanJoi|n?, 
donee ilvmbiciisiiitv.srub=:rcat,c]ood{i|nii 
tila,;U3;tcrtlKfortii¥im;Ti.Deponsphiafain 
fiun aqua fee ijnda,^: fig!lJa,& appoticnoui 
filial am rpifiamcuincoUomulmmlongo, ft 
i;i'l inJolirmifiimecuin I lUo Optimo, &au- 
i'in-ntani.ioi!;r;cm rcmitcr.dontctrttaaqm 
faerie cEicfl"a,(] nam dcpf>i-,c, 5ifis'llafirmi- 
ter OS ciam luto figuloruin.Si vfui referua. 

IStaefI?.qua funis, ptccionlsima.virtuo. 
ra,qna;cl.lcitiiraquaCorrnfiua.5cver^cU- 
u^i cit.perquamlolaintanaieiepte por- 
ts m;taliins,videlicct Rofarij mei aperiun. 
tur in momcntcCum ifta claac minerati po 
tesr^fcrarcfeptem portal pr^d'clas.&mtri 
reRoririum.&acciperc rol'ai albas velru- 
b.?asciequaccnqae plsnta voiucris.fccun- 
da-n vellc mum. Et mdubitater qui clauem 
iib-K Tecum habucrit.curjaain Rofanoexi- 
ftemia.ipficognitaerunt.Intclligequoddu 
co.&prsparaei hofpitium i:i medio cordis 
lui.vtintuip^ra-uumhorpitetur. CumHta 
aqua laudibili corrofiua potes in momenio 
reloluerecLinfta corpora. lain crudaqu^m 
cat 



MINOR. $99 

f akinata, omnes fpiritus, & omnia mitiera- 
lia, necnotilapidcspreciofos, &:conge!are 
^i-j'andovolucns.vipr^diftumeftinvnaho 
ra! iftaenim a(^ua tales iiafeeteffcftus mira. 
iii^ffS&la^'iatiil^S'l"^'^ refoluitfolidiJ,& 
reJiitliquidura.mandatinimmidum.cor. 
njchtfuperflaum,fugitfigitiuu,confolidat 
difgregaHim.aiigmetattinduramazymam 
iptirre.&rubeam, omnia penetrat, durum 
nlolliiicac, & molie indurat, & difcordan- 
tcs coTicordar, 8c eftclauistotiushuiasar- 
tis in hoc capitulo noftro . Q^id dicam de 
ipfaf E'usiaudesinuenianturinterminabi- 
Jcs-Valet&aqoaprima&fecnndaadmulta 
idliEcarte : coniunge ambas fimu!, nee me- 
iiorerem habere potes in mundo ad ablaen 
dum calces corpommquafcunquc. Quia o- 
Cinisimmundina.nigredo.cormptio.&ful 
l>bui-citasadurens,pereamtollitur. Infsci- 
t)us verd eft maxima tinftura .ftudeas in U 
f>fis;nam in eis eft magnum arcanumJmbi- 
tefxres cum iotaaqua,prima & fecanda,& 
dimitteftiirc&iinccr^orarigqiiatuor dies, 
& nerum diftiHaperpriefcripiummoduin, 
&hibsb;s plus de aqua forti corrofiua, qua 
«fiushabuifti,&hoc eft finale fecretum. In 
LcenimaquareroluunturcunaKtintlurf 
£oadunandK:earumtniiTiaquatuncaumi- 
fceripoicftcumaquiscorporumcacmato- 
jam & rcftjlaromm; in ea enim rcfoluuntar 



«oo ROSARIVS 

Sainrnus 6c lupicer.Mars Sc Venus, Mercu- 
rms.Soi ScLatia. Peripfain ctiammelion- 
tur ziniar, & multaalia, cum quibusopus 
abbreuiatur,coloratur,augmcntatur.Eih^c 
depfimaparteprimicapitiili fufficiunt. Ad 
ipfatntamecomplendain, defecundaipfms 
parte Be vltima traclabo.Nam bene fequitur 
elix'r cu iuuatnine.poft omnium corporum 
peifc^am augmentationem. 

Redufio Rofmj per candem ^^um- 
Cap. XXI- 

COrpus putrefaftum, 8c deindc cumca 
'ort ternperato , cumque retentiooe, 
I'eu refcrualionefose hiimiditatis radi 
cslis phiiofophic^ calcinatu difTolue. Sit- 
que tamcn prius imindatum ab omni re cor 
rumpcntc, 8cboceritir\principioopcris,3: 
iflad eft dc azimo , fitque calxalba corporis 
vicinioris imperfecTi, fermentuin quoqus 
azimum bene mundatum, Sccalcinatuma- 
zimum refo!ue,vt primutti. Aqus mundan. 
ris funt ab immunda fEce,tunc coniungcn 
doinphialamvitream cum ftrifto collo Sc 
alto, cuius OS firmifsimefigiiietar. Pondus 
etia;neftnotandum,fantqucfempet-par:es 
quatuur inipcrfea;i,& vna perfccti. Ponen- 
da eft autcm phiala cum aqua in furiio coa- 
guiationis.doneciotum coaguletur iniapi- 
d-in coa2ulationebona,&tix». Et babes 
tunc 



MINOR. tfoi 

tuncpUntas Rofarijtui vnius antii.Icemfe. 
canda vice refoiue nouam matcriam , vt 
prius ill eadem proportione , lapidemque 
toagulatum iterum refoiue. fitque ana de i- 
Ctis. Aquas rcfolutas coaduna.St vnitas con 
pelaperpretaflumraodum.&habebispian 
tas duorum annoram. Tertio rerolue de 
materia noua , vc prius in ponders lapidis 
anniprimi.&coniufgecumlapideduorum 
refoluto.corgelavt prius, &habebisRofa- 
rium tenerrimeflorentcm, & decern rofas 
produccntem. Qtiarto.noLiam refoiue ma- 
teriam, vt prius, Icmperinproportioncffi- 
qqali lapidis primi anni , ?c poniunge aquas 
anni tertij lapidis, & congeia vt prius, &lia- 
bcbis lapidem quadrienij viginli flores rofi 
j-uniproducenteni.Stbocfacquinto.&Ro- 
Tariusquinquennistrigintaproducit rofas. 
Sexto, producer centum rbfas. Septimo, 
^uccntas rofas. Oftauo.trec^tas rofas. No- 
np.milie. Decimd.dup milia. Vndecimo, 
triamiiia. Duodecimo.ccotammilia. De- 
dm6tcrti6,ducenta milia. Decimo quarto, 
trccentamiiia. Decimoquinto.miile milia. 
Etficindiedecima^uinta.habebisopusX-u 
use pcvfcau. In rubco.fiue ad rubeu.lemper 
operateris in caicibus corporum rubifies- 
tU.&refolutis.&cumrefoIiitioneSolis.Sed 
icnebocmeum finale fecrctum.Inquamum 
pIustiRi^^u" cum adiutohis augment stur. 



.,;o2 R O S A R I V S 

■ lanto altiii'5 tingit, SruJc&proba in irte 
preJicla.ScerisLireiii-.f^i'fortiinar'ii.Oecaa 
clis auteivi kiuadtibus & aaxlliis haius artis 
mar.ifcfte latis in prinii parte iftius capituli 
primi dictum eft,iiieoinei Rofarij capitu- 



SECVNDVM CAPVT. 

PerfidioniS cMfam fokm Hm»- 
num (//(■■ 

DTclam eft ruperius, quddKuius artis 
prec:iofirsiniE RnaHs inreniio eftme- 
liorarc metaila iinperfccU , & ad gra- 
(Jumperduccreru-rcmum. Etiir.^erftitio 
& corruptio ecrum proe;redirar ex defefta 
bpni&purargentivim'L'ii.ficuimulcoties 
■dixijScoinnesdicuntPhiiofophipcrm.Re. 
lincjui wr itaqt ipfum foluin eile perfeftiuw. 
Efigamus ergo jpfum,&pcrficiamus,quem- 
admoaumtuncfeccr-JtPhilofophi.quipcr. 
fectioneinbabebanr.lpfumfolum,quicquid 
fcribirur, eft lapis, quem Philoiophi laudU 
vbique,cnicm occultant in infinilis parabo- 
lis, Stfcriplurisfiais, &finiilitudinibus,8c 
detegunieumci'i magnisfuis philofopliiis. 
Et iam talem infpirauic mihi Spiritus Dei 
grat-am , quod cum duobus verbis eius, o- 
mneslibrospbilofophicos.dehacarceex- 
ponam. 



MINOR. 605 

ponam. F.cce verbim Spirims Sanfli: Mer- -y 
curiuj eii lapis qaem honorat Philofophi. 1 
Diuifum eftcorin£um,&ficutlibruiTiaps- 
riens Icgat quilibet 9c inieiligat. Solu argen 
tumvimimf^usrimus. Inipfoenrm tomm 
eft cjaod defideramus : ergo fuam in fe con- 
tineinnfturani. Oquampreciofacreatura 
eftina,3cdeIe£tabiIis:Deusenimineli(jrein I 
con creauit,prKtera!iimarr. rationalcin. Ha 
bet in fc corpus,animain & fpiriium. Cor- 
pus ftat.aniina viciiiica;. fpiritus tingit. Ifta 
funtinMercuriofoloexaquE grolsitie.vi 
fulphuris pari non vrentis congelato.Mer- j 
curias ergo lapisnofter ell, nee alia res elTc 
poieft,qiiemaquamficcamnominamus, CO 
<ju6d vi fulphuris azymi, vcl rubri vniforini 
tcreCt infpiflams,^ quo cunfta corpora tra- 
huntorigineni,exipfoeniinfiutA'in'l>'"'''" 
rcuertuomr. Verbigratia:Sol ex Mcrcurio 
viuo pure fit , & iterum reueriitur in argen- 
tum viuum per ingenium , Sc fic dc cunflis 
corporibus habetrieri. 

Df differentia .Mcrcurmm. Cap- U. 

SEd dico vobis iflad, qiipd argentutr. vi- 
MamexSolefafium.maioriscftvirtucif 
incoinparabiiiter, Scvclociorem datfi- 
xionem, quam illud quod non crat corpus: 
femper tame eft argeiitum viuum dcargcn. 
£OViuo,Sc^'l"'''^"™ &:humiduiii.&:mft. 



^04 R O S A R I V S 

kulinum. Argenmm vcroviuumexLunS 
faclain,Jatfixa[ionein vciocem.quodeftfri 
giJuiT.,!lccum.&f<EinineLim. Argentumve 
ro viiuimqiJotinontTaccorpus.exQuofa. 
men generanturtorpora.nondilTertab alio 
ar.^en:o viuo.nifi in ioia digeliionc. Sc peri- 
piainfoluiii.non a liter omnia corpora in af 
geniuinviuumrcLiciiutuar. 

Smiluuiovijtnv'niicrfj'A-m'mfjnuans. 
ap. 1 1 1. 

C\^ncta nafccntiaieu plantacxterrie, 
<jrelTa:, n on nc Temper ad terramreuer 
CLintur :" Sihipoltcjuam eadcm terra 
hi^rini.irerum per tempus puirefact^.tunc 
tuf.i:n eft terra. Sed non qualcin virtuteiH 
Hiatcrr.ihabccA'idemus enim^uodexter. 
T3. frumsnrum nafi;iit!r,habensftipuiam& 
^rana mult a : Si ii tun c artificial iter llipulsia 
ierramrcponiitur, cii"i f;inu5 faCicfucnnt, 
vid-emascjaod lotus liiiius rciicrtiturintcf 
ramperputrefacliij.TC. Sedgranareferiiata, 
fiitt-rumponiturin eadcm terra ftipularmii 
fuarniTiprrciicIa, iniihoinagisaugmentan- 
nir,c)i.iod eKpcrl^5agricnlis conftat. Siccor 
pon lubmerfa in Mercurm per tonticnien- 
mn pi:irefaJllonem reucrturuur in argen- 
r»iB vlu■a..j^odpriu5fuerunt.&pofteag^a- 
nameIaiiiiain eade rerra putrida proiefla 
Biulciplicstur.Scinnumerabiiiter crcfcunt. 



MINOR. 605 

praHkacaligmeobdudii. Cap. llll. 

Modus vcrd agedi ralis eftadmoduin 
■laturse. Argentumviuumnoflrumvi 
Lilp!uiris azitinvelrubeinonvrcr.tis 
congeljliiin feu itifpifla[iJ,m primis eftmun 
^anduinflboinniforde&!uper9uUst?,<]uK 
per iiigenio d^lcri potcli: & iilud ingcnium 
8ltfubliitiatiQ,(iua.-ilclk : Ponamr lapis in 
vafcaperio fupermcdiocrcmignem.agLtan 
doipriimMc^rCiirium.vttotaLummiiairii- 
perflua euolet , qua; eftineo accidcmaus, 
cxquaopus corruinpcretur, St hocnony- 
mittas. & tunc remanebit (pollquam cotuin 
aquofum & indigcftum, quod nimis erat vo 
iacilc, erir depoiituin, cum ighe noniupe- 
rante laam radicaiem fixionein ) ru.3lUntia 
icmptraia inter fixurn & non fixum.apta 
prqopere ifto complendo. Sitque remcn 
feu fermi-'ntum mundifsira^ purgatum . eu- 
ius vna pars fufficit ad duodecmi lapidis 
purg3ii:fiatamborumingeniofa an-.s!garaa 
lio : dcindeiotumamalgamatuinpoKatur 
in vaie foriifsimo, vitreo. cum coUo ftriao, 
aut in terreo, viiri denfitste feu compaClia- 
neni fuftinens.quod melius sft, fitqut^ os fif 
miter figillatum:fiatqucfurnusinagnus phi 
lofopliicus, & fpiffus, in cu!i-.s a:r.dio pons- 
H3rvasfort!fsitnum.amp!uni.rcrreu,p.oteiis 
in ignc durarc.in ii!o (iinilocanda car.ih \'i 
ia,tnateri3 contincntia, & su»c conpsriaujr 



R O S A R I V S Cc5 

furnus,ntquG fuperius cimi fpilTo coooercu 
lo cUufus , fmtque in illius fiTnmiiatefora- 
ininacria.vclciuatuor adfLiinum dslegan. 
dum.fnbiiciatur ignis lenms perfeueranter^ 
Ignis lenius dicitur , qui lapidis fisationem 
nequit fupcrarc,& ignis regimen lale debet 
clTs.quodpiiimbum in ipio continue rcma- 
lurccfLifmn.Ecliocfokisinanifello.l'ert^la 
namque regimen hAbebis in centU'.nvig.nti 
quaiuordieb'js completa puirefaaionein. 
NigredoqaoqueeltfignumpucrcfaciioiMS 
approbatum.Adhiicpsrprxdicw regimen, 
Kabcbis rccundcm Hgcum, quod cm rubc- 
aodiiranspcrtrigimadies:Hiillisver6aie- 
buicomplcbiturperfeaiJ. Tertminautctn 
li«nnmertviridiias,qa6dincaliditatecom 
pfebiuirprxdicto regimmc in Tepmaginta 
a.ebus. Inter tertium vero Ognum . & mier 
ouartum, appa^ebi^tomnescolo^csqutex- 
cogit3^polTu^t,tuncfitIbllnatrimonimIl, 
copulaiio, & fpiritus & anim^ coniunaio: 
tunc enim dominanmr fimul , &: quodlibet 
priusper fe fub fuofigno.fcilicetin pnmo 
figno dominabatur corpus , in fccudo figtio 
fpirlms. intertioanima. Teinpusconiun- 
Clionis regimine modicum augmentato.c- 
ritcoinpletum in leptuaginta diebusomm- 
no:& fiiperueniei fignum quarcum,quo J e- 
rh azvmatio vtilis.tranfibunique camaa. 
gmentato regimine centum quadradnta 



MINOR. 607 

diss, & <^i"!ii to.'npietum albedinis fignum 
quoddiximus.Si poileacontinuaiierls regi 
men cuin aagmenco.vidcbis inter ijiiai-cuiu 
&q;jinuimcineresdircolora[os, fintiamen 
charisptidi:e: nainDcus reddec illislique- 
faciionem , infiindendo Spiritum fuuin i- 
gnftQ,S:v-idebis,cLimDeusvolucrir, fignum 
quinium,! laricare&rubedine fplendidaine 
iiarrabi!itcfdeccraiuin.TuncDt;um,&:ho- 
•nora cum de tua fabibniia. 

Det'mlturj; p^r/f^tf pro^ricmihui, 
Crfp. V. 

MVIta cjuidem In hoc Rofario meo nar- 
r^lA flint ad operls cognirforsem ba- 
bcndam, & ij^iiorantes ad inagifte- 
rium veritatis iniroducendos. Ef quia nhii 
ineopoiiitLir ruperfluum , nee ipfum volo 
mittii-e diminutiim * Refpice rubemn 
completum, & rubeum Afua rubcdine dnni 
ntimm,Sf omncm rubsdinem fixi, & non fi- 
xijinortui & viui.mincralium/'egetabiiium 
Scanimalmm : refpiceviuura viiijfiear-.iem, 
& mortuum inortificantcm , album albifi- 
cantem, & rubenin rubificantein, atqueim- 
pcrfeilum perficientem. Inqtiancmn au- 
icin albedo pcrfefti augmcniatur, in tan- 
tumtingitinaibedfnem,^ficderubeo.Scd 
nota,8cc5iiderac|uaiiafiiitcorpora, &quicl 
eis in fualiqaeSiflionc adhiberi pofsit.&fe- 

Q 



CoS R O S A R I V S 

eum perreuerei. & pcrmint'at in eXaminiy; ' 
net^ucenmiomneazimum.necrubeumtiti 
gii corporainLunam Si So!cm. Tmiiura 
corporis, talis ellt; debet, quoJ ipfa cum cor- 
pora .'uiucfatto toipmifceatur, Serp^umli. 
(jijcrschm ingretJialur, cjutmadinoduraU 
p.ummiti.orpusfi-ceretcumcodfm. Tin- 
itura er^n debet cDc fubrtantia corpovea.ex 
corponbub (.'xtracia,vel per benefit! urn me 
diorum mineraliiim, vegetabiluiit.feuaiii* 
inal!uinaui^ir.';ui:a,inrefei-nper corporea. 
Verifbima "ergo tinciura albcd.nis e{Wul. 
phur.exLuna veraaibirsimumj&perfcclif- 
iimat^ndurarubedmiseftfuipliur: exSoFe 
vero riibicuTidifsitnum.Eft ergu vnumpof- 
fibile.fitut Scaliud-Hocfcitarttfexprudcng 
Adifcretus. 

-Epilo^wfrurecapititlxih omnium ii' 
Aorim. Cap. VI. 

SIperiuuamenargentiv'iuicrudT.fngidi 
Sc humidi. Be per ipfius beneficiumex- 
trahiturfulphureitascalida,ficca&muti 
da.combuvens omnia caurafup'irtuii!Hada 
rcnns.remanet argentum viuumpurumSs 
coctum iti corponbus.vi fbipburii, congeU 
turn. SlcperiuuamenalicumsargeDtivmi 
extrabitur a Lunavel Sole fulpbur purilsi- 
mum , Scrcmanecfulpburazimum , velru- 
icum, ritigens nigredmes Si tixuin. Cuius 



M 1 N 0, ft. <J&> 

rhapars tingitduas, vt\ tres, vt\ qiiatuor,' 
Vel lex panes cum iiiuamine prim^ pariis in 
Luna. I'iTS Vfiro vna rabei tmgic argeti viOJ 
coaiini.cap.fecundypnritateipfiiBargeti 
viui partes diias, vel rres. vel quatiior, vel 
fsx.vi dc albo.In 2, vcro Sc vit.c^p.cingit vn» 
pars fulplmris Lunar ve! Solis partes mille 
corporis id ell.argt'ci viui coftl,& visiftius 
fulphurisp^rarciti'-iis ind^ifrriainin tantum 
'Bugmenracurcuinigne, velcumiuuamine; 
quod port complemcurumtingitrupermil; 
le.vel mille milia,&viEra.tame Tolo igne cun 
fla perficiatiEur. Naomnis tinftura alba veL 
rubeadebeircciperecoloremabi^ne^aliter 
nonv4!et.!uuamentaautem luntbpidesta 
les.cuin tiuibus tiinSurE puritas & fixio au- 
gmpniaiur, videlicet oua.rapi l!i,rar)guis,ar- 
gcntumviuuin,falphur,auripTgmentnm,fal 
ammoniacas , atramentum , alutnen, faf ni- 
tri , tinkar, tutia, marchaGta, ir.agnefia, &c 
NoDtam§puteSfl!i\.juod iilorum fafficiens 
pro opjrs per fc folum complendo. Sunt 
. cnim adminicuia , & quad adiutores , cum 
qtiibus,&:cuni(]uoruiii iuuaiiiine corpora 
Rundantur&reiiifiiirur.tingcntur&coiit 
plcomr, & lunt qtiafi coadiuiores & media- 
lores corporum coiiiungendorum , quo- 
rum prccioSora Scm d i ora aped nos feiupes' 
funt inaenta,oua & rapiHi.& fanguisiuue- 
iiis niafculi , ex quibui quatuor cxtrahatfc' 
Q 2 



(,, R O S A R I V S 

tur clcmcnta, qux poflqua rcaificata Tant. 
fupplcnt acfeClum cllxiris ex mclillis prs- 
parati , ntcmetalla p=r fc, nee lapides perfi. 
ciuntur. Sea ex ills quatuor clcireia cxtra- 
aaprooleoconumrmlap.<l.eautjpanima 
tltiaa.CaUvero corporu rnclallori; p:Kpa. 
rata procarporeazimo ve!rubco.Sp;rilQS 
veroalbusvarub^iis excorpuribus extra, 
hitar , vel fig'.tur , 8c priparatcr ab ipCfmet 
fpiriiibus.Si caiteris autem lapid'bus ablm. 
tiir lapis & .nuudatur . f. jitar U tm|iiar, 8e 
reaificaturmopeti.fcftmauone, Incom- 
miftione ver6 proportionata ptid.«or»m 
p,a:paratoram retoltat tioua forma. & lictit 
elixir.inquantam materia plus qu^in 
Solnaturaliscftdigefta 
Setinfta. 

FINIS ROSftRII HINO- 



MAOI- 



magistrial- 

BERTI HAGNI EPISCO' 
PI RATISBONINSIS. HE! 




eit&cum illo fail femper, 3c eft 
I ante anum. Qaicunq; ergo du 
l [igilfapientia.apudipfuinqa?- 
^i-at.&abipfo pctar,<juia ipfe 
aat'omnibusaffloenter.Sinonimpropcrat. 
Ipfe enim eO: altitudo.&profunditas omnis 
fciedte.Sc Aefanrus totius fapient.f :qiionis 
exipro.&inipro.&peripramfontomma: 
& line eius vol.intate nihil poteft iien : ipU 
honor & gloriain fecuU recoloram. Amen. 
Vnde in principio mei fermonis muoco 
eias auxilium.qui eft fons & o'igo omniutn 
boooram.vt ipl'e perfaam bonltatem S: pie 
tatein dignemr parumtem faenns meE 
fupp^ere per gratiam fni Sp.nms Sancli, »t 
per meamdoannam lumen quod intene. 
brlslatet.maoifeftarevaleani.ikerrantesad 
feinitamveritalisperdacere:qilodiplepr5. 
ftar- di?nemr,qvii fedetin excclCs. Amen. 
Ciim m irmltairegiones &p!urimas pro- 
aincias, necnon ciuitates Jceaftella caufa 
fcientis.qulvocamrAkhymia.maximoli 

a i 



Cm DF, ALCHEMIA ■ 

boreperlurtrsuerini.^aliteratisi'JrisMa.- 
j)iciin'.->-is, <-\c yyh arte ali iplls diligcnter 
inunificriiTi, vti;>!ami>li.'iiii'iiniie{lt^arem; 
^itLiiifTcriptat-iniiia pertcrtbercm ,&)tio. 
peribusipi'uruU'pirsNTii.' perfur.lsrem.non 
imjeiiitamen vcrum in!rs,([iis:l;brieori.ini 
at.'inn.ibH-Arpesl^rgolibroscontradicen- 
tkimataitinnamiU'nAinueni cosvacuos 
ciTea'Doinni'ti'C'f;ccLi,& abi'iiinibonoaiie- 
nos. Imjenicnimmultos jirazdmiteslitera- 
Ios,Ab'oaic<,Pr2poritus,Canonicos,rhyri 
cosScJlllteraiQ'.qui V'TO eade arteimgnaj 
fei.cnir,tcxijen[-s,atc|'je!abores.&Eandeiii 
<!.«ficiebat.iiuonianiarteniiniieftigaretion 
Tjk'bant.r,^nvei-6nonder|KTaiii,quinfacc 
Te.niabori.-sS>:e\-pcaras infinius , vigilans, 
&-3t: loco .u! locum nii^rss omni tempoi-e, 
acmediuns.ficnn-licitAik-cnnaiSihaicres 
jes eft.iinomodo e!K& fi non ert.quomodo 
no elt:" Tandem perreiitrau[ ftudsndo.mc- 
(litando . laborando in operibus ckifdem, 
<juourcj; quod qiiaerebammiieni.noexmca 
icieniia,redesSpirttusS.£;ratia. \'ndeciim 
faperem & in[elli^crcm quod naturain fupc 
raret, dJiigentius vigilare cccpi in decoctio- 
xiibus&fublimauQnibos.rolutionibus&di 
ftilUiionibu^.cerationibys.&calemationi- 
bus,atq>jecoagala[ionlbus Aiclieinii,SiKi 
mdltis aliis labor.bas , donee inueni.ElTc 
nofsibilem iranfLnut^tionem in Sokm Sc 
Lunam. 



ALBERTI MAGNI, ■ tfi; 

„li inomni .«.mio.tione & mallsit.ons. 
K,i vcro iiiiniiiiu«Philo''ophoruiti intso- 
ao fcri'wre fociis 8< amicis meis verjm ar- , 
„m,lraein6cinfallibilem:itatarae.vn'.dei> 
,;j noo viJeant , & auditntes non mtelli- 
•ant. Vnde rogo.Sc adiaro vos psr Cream- 
r.,„ murJi.vt occuk=.is hbmin Mam ab o- 
„„,bui mCpimtibui. Vobis emm fecr.ro 
„oaabo,aliisvcrd Sscrtta fccretoramre- 
.hjopropleriimiaiamhaiusnob.lisfcien 
ti» Smiti cnira earn Jffpicmnt quod ad 
c.mperimg.renonp.l&nt: ^r.de e?ofam 
earn habeM , neo pofs.b.l.m effe c^dant: 
idso inuidentillis qui in ta operanmr.&dl- 
cinteoseCraalfarios. Caueat.s.rgoneiil 
illanpcratioocalituirecrtl. noftra r=«lt, 

ra.c ,n ,.pcra,iooibus,& npbte faft.d.um h. 
bcrt , Ic.mtes quid poft operationtin v.. 
ftrain magna fequctur vtditas. 
riediiierfjserrenka. 

NVocaoteraqoaliteradtantioperrsli 
borem accedmdebtatis in hoc mco 
OpufcnIobrcuiterSiSmpbcirer i-os 
in'or nabo Ofteodam taracn »»bls pn- 
mo o.»n» dcui,tioncs&crrorcs.&of. 
■ hndK ulabnius arrii^in qu.bus mnlt. 8c fer* 
omncscrr.M.ViJicoi.nquofdam,qa.cam 

CL 4 



6io ■ DE ALCHEMIA 
magna diligentiaqnafHatnfubiimitJonesfi 
cicbant , & vlvenas pro:edcre non viiel 
bant , <jaia fan d amen turn non hafacbant, 
Vidi &aliosbomjm principium habentcsi 
fed propter nimiainpotaliqncLn.Sc alusva- 
nitatcs , opus faccre non valebant. Vidi a- 
]ios cj'ji decoiliynera ^ diftiilationein & fu- 
blimationem bonamfecerunt :(cQ pvofWr 
nimiam prolongationem operis opus r^lio, 
qnerunr imperfeflLun. Viiii&ahosqijive- 
ram artcm habneri', & ddigcntcr optribtts 
pr!efuerunt,fedinrublimationihusp5rdide 
mntfpiritas propter vafa poruTa^vrde Scdu 
bitauerunt, & vherius artem no tiaraueruc. 
Vidi Sc alios qui artem iniiel^igare cupien- 
leSjtempus ftatutam non vaientes expecla- 
re.nimisvclocesfecerurit fubiimr.rionci, di 
ftillationes.&roiutionesiScideoi'piritusin- 
fe£los,rubiginatosinueniebanr, Si aquas fo 
lutas 3s diftiiiatas.turboietas: vnde Stctiam 
"dubitaucrunt. Vidi quiirap lures, qui cum^di 
JigeotiaoperiinfitVebant,& tandem dcficic- 
bant,quiaresprofubIeuamento nonhabe- 
bantivndeverfus: 

Ciitn Uhorinddno eji, crefcit ntortalis rgejidf. 

KiuUi licet fdpiiB, refine, mUui em: 

Vndepauperibos non valet ars ifta.quiaad 

minus vult habere cxpcnfas duobusannis. 

EtficoniingaEinopere crrate, velprolon- 



ALBERTI MAGNI. tfij 
gare.quodnopcruenratad cgeftaten),vtin , 
piunbas fum cxjiertas. Viiii aiios t[ui fubli- 
inationes fjciebant puras & bonss ad quin- 
que fubiii.ianones ; & qoum plures fscere 
riovivaiebaiii:,roph)fticabant,& Venercdcal 
tabEvil, addentcs quIntriiTi ve! fextam ptrte 
Lima, 9.^ felpfos & alios. decipiebsnt.Vidi a- 
]io^ qu"'piritusrubiimabant&figebant,vo- 
ientes cum eis tingere yeneremvelMarte, 
&qmiinimprefsioncmnon fecemnc, ncq; 
ingrefsionc^.habcbant,iiubitaueruht. Vidi 
qiiQi^i quofdam qui fpiritas fixos fiibcbanc, 
& ip'oscum oleo ingrediente ccrabant, do- 
nee ingrsfsionemin corpora habcban:, ad- 
dcntes tamen aliquain partem Lunae, & ita 
iigebant Venerem in album , qund fimile e- 
ratLan«i:imal!eatione&cxaminationc,8c 
albcdine,& quodpertranfiuii bis aut ter exa 
jnin.acionein,&tamcnn6fuitperfe£ta:quia 
Venus non fuit calcinata nee purgat* S fua 
corraptione. VndedicitAriftoteles: Non 
credo tnetaliatransformaripol7e,nifircdi.i- 
cantur in primam materiam,ideft in calccm 
per ignis aduftionem: & tanc pofsibile eft il 
iud. Vidi camen & alios fapicntes.qui ad pie 
num fpirisus Si pulucres fubiimabant & fi- 
geb?.nc,fo!iitiones&diftiilationescxpuIua 
nbus parabanr.poftea coagulabat, & pt>il:c i 
meta'tacaicinabat, corpora dealbabatad al- 
bum,rijbificabantadrubeu,poftcacalcere- 
Q_ 5 



1 
CiiJ DE AL'CHEMIA 

ducel>antinfo!)dainalTam,&ipfatinget*nt 
in Solem ScLimam, quK melius erant omni 
naturaii in omni exam in a cone Sc raalleatio 
ne.Videosetgoiotcrrarc, iamdecremftri. 
ierccera & probata opera, &melioraoiii. 
ninin Phi:lolophorum,iR quibus Uboraui.S- 
■fu.ncxpsrtus:Pi hilaliudfcnbam.nirKjuod 
Oiulismeis vidi. 

■VndeoriitnturmctalU. 

A'^cliimiaeft3r5abAlcliimoiiiucnta,8c 
icitur ab archymo Grsc^ , quod eft; 
aiAU Utine. Per banc cnim anem re- 
dgcuniur met-alU.quE in mineris funt corru 
pta,& impcrfeaa ad pcrfecbonem.Ec noian 
dum.qiioimctalladifferunt inter feaccide. 
tail forma lanmm.non efTenliahiergo poisi, 
bii's eft Tpoiiatio accidentium in metallis. 
Vnde poiiiibile eft per artem nouam corpus 
conftitU!:quia omnia mttallorum genera gc 
nerantur m (crra ex fatphure 8c argento vi- 
U'jcommiftis.veSetiam propter terramfcEU 
dam. Sicui enim puer in ventre matris fUB 
ex eorrupta matrice contrahit infirraitatem 
txcaufa loci pcraccidens.Sc corruptione, 
quamnis fperma fuerit mundum.taroenfit 
piicr leprofus 3c immundus caufamatricis 
corrupt!. Sic eft in metaJbs.qu^e corrupun- 
tar , vei fulphurc corrapto, vel terra facidj: 
vndc bee eft difFerenii a omnium metalloru. 



AVRERTI MAGNr. $17 

auad fteruni inter fc.Quando cnim fulphur 
tnundum lubeumoccurntargcntoviuo in 

terra, indeauramgeneratijr tempore breui 
vellongopera'isiduitatemvcldecoflioncin 
paiurasfibi'ubrcruicntis.Qiiandoverdmu- 
dum Stal bum oc< urnt argento viuo in terr* 
iviund*,inde gencraturargen turn, <juod dif- 
fer! ab auro in hoc.quod lulphur in auro ru- 
bcum.in arg.aibum faerit. Quando autem 
fulphur rubeu.corruptum 8c vrens occurrit 
arg.viuq in terra,inde generatur cuprum, & 
roil difFcrt ab auro nifi in hoc.qdSn auronp 
fiiit corruptu.hic vero corruptij. Quado vc- 
roKilphuraibum.corniptuac vrens occurrit 
flrg Viuointerra.indegencratur llanumiSc 
quiaftr;det!'iterdentes,&vclocemhabetli 
qucf3tl.o!icm,idcoeft,quiaarg.viuiinofiii^ 
bsnccomiftumcumfijiphurc. Quadovero 
fulpliuralbij.corrupm&vrcnsoceurritarg. 
viu.in terra fcetida, indc generatur fcnuin, 
Quando fulphur nigra Sc corrupiii ot' urrit 
arg. vi.inde generatur plumbum, dcquo di- 
cit Arift.tjuod plumbum eft aurii leproium, 
lam fatis diftum eft. vnde mctailahabealo, 
riginem.acqaoiTio'^o'^terrerfifferitforma 
acndenta!i,& non elTenliali.Reftainuncvi- 
dere de probationib.Philofophorum, & aii- 
thqritat]bus,quomodo probenc eflcveram 
hanc anem.vt obuiare pofsimus alijs.fjuicq 
iradicunipamnpnefleverarti, 



(!iS DE ALCHEMIA 

'Prob^tiirtcmRkhmuejfcverim.' - 

VOlunt ergo quidam contradiccre , Sc 
qLiaiTplureSi&maxim^iUiquinonin- 
tell gunt aliquid de arte, nee metallorfi 
naturas CO j;;norcunt ,& neftiant quid fit co- 
ram intrinfecum vel extrin Tecum, Sc dimen- 
ConesSi jirofanditatesinctariormniniiiimd 
cogno'cences.Iftisigitur.qiiumobijciutAri 
ftotelisi verba dicentis, Sci at artifices Alchi- 
mix rerum fpecies permiitari non pofTc: re- 
(pondendum.hocdixiffcdeipfisquicredut 
& volunc treralla adhuc corrupts tranfub- 
ftatiare: quod fine dubiovix fieri poieft. All- 
diant ergo verba AriftotelisquEfcquantur: 
Quod eitperientia deftruit formamfpecie. 
rum,&(naxim6inmetallis:&hoceftverum, 
quando aliquod metallum ei\ calcinatum, 
ScindefitcinisSccalx:, qu;e tcritur&laua- 
tur,&ceraturcumaquisacutis, donee fiat al 
hi & viua:& fie per calcinationcs Scmedici- 
nas diuerfas amittunt humiditatem corru- 
ptaoi&adaftiuam.&acquirunthumiditate 
eeream viuificante ipfa corpora.St calxmiJ- 
«3atareducituradfo!idammafTam:qusmar. 
fapoteftreciperctinfturamalbam&rubea. 
VndeaitHermes.Quodrpiritusingredicor 
j-ora non pofTunt.nifi purgata.Sc non ingre. 
ciuntur.nifi aqua ducc. Ariftoteles dicit.No 
cr;do-qu6d metaila pofsinttranfubllaliari, 



ALBERTI MAGNI. «.? 
niCrcdiicanturadprimam mittriam.idcft 

„„„Ji6ctmuri corrupcione fua p« ignjs 

„oncrtdentibusmtliusobuure»olo,<im» 
ouodrcimasloquimcr.&cluodvidumusK- 
ftamur : videmusfpecies dmcrlas rcc.pere 
formas d.uerfai diucrOs tcmporjb»s ; (cut 
■ MBtin Arfcnko.quodeftpubeu.&pcrdc. 

coaionem&arsid»i>«<i""""'S™"'')'" 
f„blimatioiien,tri.albu,fen.ptr.aleb.lfor- 

te aliquis dicerer,qu6d rales Tpecics de Jaci- 
li polTanttpanfmuiari dccolore in colorem, 
ftd in mitaUis impofsibile. Qmbiis reipon- 
deo « Euidenli caufa per diuerfas probaiio 
nts Si euidmtias, eori eirortm pcnitus ds. 
drains: Vidcimis eniin cxargcnto gencrari 
azorum.quod dicitur Iranfmannum : quod 
,an.cncumnararaf,tpe.fcaamcar=ns,ln- 
ni corraptiScfacilius vidnur, & ell dtllrac 
reaccidcntalequJm elTenrialc: videiimse- 
niin cuprum rccipere colorem c.tnnumex 
lapide calaminari.quum tamen neutmm fit 
perfeaS, ne,, cupram.neq, lap.s calarama. 
,is, quia in ambobusagit ,gn,s. Videmus 
qnid ex lianno fi.litbargyr.um,& ft.nnura_ 
Jernimiamdecoffionem vertuurmcoore 
Lri.,uod..m.npofs,bile.ir.tcon„cmn 
(pecilm argen,i.cmn d. na.ura e™» &■ J'- 
iemus Jc ferrum cSuert, m argen um vmu 
qaodvideturquiburda.mpohibde ■ & -V"- 



^10 D E ALCHEMlA 

le I'lt pofsibilciam rationcm d,xi fuperiu^,- 
q.iodo.nniametaiiageneranuirexarg.viu; 
Jkfuipliurervndecuin arg.vm.fitori^opm. 
nmmir,ctailorum,etunipi)lsibiie vltvdeN 
luinrcJi^aturJnarg.viu.Nbiine.verbigra- 
lja,aaiialLt[uidateinpore hyemispernimii 
fri;*id[t^tcm mduratvir, Si fir t^lacies .noun* ■ 
gliCics icalore Sciisfoliiiiur,5;erltaq'ja,vt 
pr'Uj:'l£aeftdearg.viuovbKuni;;ert inter- 
rj.& fi ibi etlfulpbur, lunc ilU duo coidunj 
fir fitnul, Si per decoctions n tempcratifsi- 
ma niongo tempore in Jurantur.&crii lapis 
iiiineralis.deqgotrahitiir metallum. Vide- 
tnusetiam o'lod ex plumbotitceruffa,cxcs 
ruirimin!uin,e>;min.opli.iiTibum.Eccciair£ 
fatismaniftfileprobatmn ert.^uomodofpe- 
cics pcnnutar.mr do colore in coloremvf- 
flue ad certiain velquaiuinfijrmam. V'nde 
nullotnodu dubitandum cll.c^uin raetaHa 
corruptapofsintreduci adianitateper me- 
dicinasruas.IampofituiTieftfundamentuai 
adartcm dlam: videamus tp.iod fuperxdifi- 
cemus. Sieniii-irupersdihcauer^inus fic- 
num, ve! lignum . vel ftipulam , igni > confu- 
mec omnia. Inucniajiius ergo lapidts.quoi 
ignis non d(.-llruat , ncquc corriimpat : tunc 
ft'curierinuisjbomni perturbattoneEifci- 
cnduinquodcacjoiedixJ:i.usdeiinpedime- 
lo artis,& pnncipiy,&: polica deprobitioni 
busciUidem.idcodiCUelfe.vtsrremveram 
cifc 



ALBERTI MAGNI. ««i 

effeftabiliamus.&c.Nuncvide'ndumqaali- 
ler agendum fit, & quo tempore , & que lo- 
co. Et pnmo mcip-iendiiin clllintiare ea jia 
nra.ciua. Prinidm ergo prsecepHimcft, vt ■ 
artifex huius artis fit lacitus & fecretus , 8c 
nulli reueki fuum fecretum , quod nullar^ 
tignevl'-erius manifeftet ifdcns pro cerio, 
quod fi piores fcircnt , nullo modo pertrao- 
fibit.quJnd^uulgetur-.ScquumdiiKilgauiin 
fueriC , pro falfarJo repatabitur: & itaerit la 
perditi6e,&opus imperfeftam reimm-bit^ 
Secundum prseccpiwneft.vtartifexhabcat 
locum , Sc domum (pceldem extra, hm-.n^i 
confpectmii.in ana fmt dus camrr* velires 
mdMibitsfiantoperationesaa-ubliinaudu. 
(oIiuiofies.&d(ltdla[iorcsfacifni.1uir.fciiK 
hi noiteium docebo. TtrriuiT.eftvto'bfer- 
«ei li-mpusin qiioficoperandum,&boras 
gd luoliinaiior.es, Scfolutioncs.&dftiltati© 
ncs:qu.a nun valcrem m hyeme fuUimatia 
neailuiutionesvcro&calcinationesomtii 
teinp-»rcfieripoflwnt:hiff. autcm oii.maia 
(jpcnbusIucid^docebo.Qimtumtftvtar. 
tJfBshuiusarmfitftdulus&frcquenscirca 
operatioTies.Sif.o fit t^diofui/ed perkueret. 
yfquc in fincm.Q.u6d fi incepeniA "Oti peE 
feuerauerit res & tcmpus amiiKt. Qum- 
tum. vtfecundum artis inftitmtoneia ope- 
remr : pnipo in cooiritionibus.fecundo la 
f ublimatioDibus, tcrtid in fuionibus , <iuar. 



6lt DE ALCHEMIA 

toincalciaationibus.qaintoin folutionib: 
lexcoindiitillatioatbLis.reiJtimoiiicoaguU 
tiu;iibus:Sc{icpcrorJinein,Siautemtinire- 
rcprEtcrfublimacionein.Sccoagtilare&roI 
usreperdiftillationem voIucrit,perdetpi]|. 
uereifnosrquiaqiaumproiecliifujrint.iion 
r^^inebictxeisquicquam.red reuolabiici- 
tif-.!mir.Vcl(iciiinfixispa'uenbus, quinon 
func foiatinecdiiiilUcitingerevolucrit.no 
ingrcdiciKur nccpermifcenturcorporibus. 
Scxtuvn c-;l:,vt oinriia vaia, m qu'bus dcbent 
poniincdicina;,veUqiiE,V(.'I olcj,(iueriipcr 
igneveinon,debcnte;revitrea,velvitreau. 
Si enun in vafe cuprco ponaniur aqus acu- 
tG.fienunJeviridcs: Si auteminferreovel 
j)Iuiiibeo,denigranturScinficmntur;Siinfi 
■ itilipenetrabunt.&deftmentur omnia. Se- 
pti:riiim eft, quod cauere debes ante omnia, 
ne apud principes vel potenies intromitus 
redealiquibusopcrationLbus, propter duo 
mals:fi eniinjntroinireriste.mncde tempo- 
re ad teinpusrsquiren t a te,&diceni,Aiagi- 
fior quomodo fiiccedic tib^C'quando videbi- 
musaliquid bonic'Etnon vaientesexpciti- 
refmcmopens,dieent,niliile{ri;, cnifFamef- 
fc.Stv.Sctunchabebls t^diummaximum.Et 
fisdrinembcnmnnonperduxeris.indigna- 
tionemperpetu am £x hoc acquires. Si^uie 
ad fineni bonum pi;ruenens,cogiiabiintper 
petuo te habere, iicc permittent te abire 1 3c 



ALBERTI MAGNT. Cij 

jta illaquc jtus ciis verbis oris tui, Sc fermo- 
nibuspropnjsirrccitus. Oilaauinprfcepm 
cit.necaliquj'-intromittacfedeoperationi. 
bLis,qu(nonhabeaiexpenfasplenasadmi. 
nas,& vt omtiia poi'sil tomparare.qii^ ad ar 
- tail", fj'it neceifaria.necnon & vtilia: & fi in- 
tromiferitfe.&fixpenrjedefeccrinr.tiincres 
&oinr)i.!a:nittet. 

Qn,6ifurnifuitneceffirij,a-qUiiks, 

NVnc vid-jndu eft, quomodo fiant fur- 
'ielhAqii.8>:qiiotfuotnecefTarij.Ad 
qi5od ii-iendum eft , quod furnelii de- 
benr fieri ad quantiratem opens. Si enim res 
tibi fin! /uflicicntes; Sc opus magnum volue 
risincboarc,nmceo maiores conftruendi 
iunt.Si autem exiguum tibi fueric, furneUos 
fecundum quantitarem piilaeruin & medici 
narumconftmes. Voiotair.en poneredo. 
flrinam furneilorum,& quantitatcm fecim- 
dum quod expedir tarn dLuitibus,q«am pau 
peribus. Primo ergo dicendum eft de furnel " 
Jo philofophico.Statuatur furnus prope pa- 
rietcm , vbi ventus accedere pofsit ; furnus 
verodiftet a parieteperlongitudinem bra- 
chijinhuncmodum.Fiatfoueainterraadvl 
nfprofundLiatem.inlatitudinemduarufpa 
narum vel pauld plus,qua: circumliniaturar 
Eillamagifterij,fuperquamconftiiaaturnin 
*us per circiiitum de eadein argilla. 



624 ^^ ALCHEMIA 

■DetimliiMvclquMilitatefiirni. 

REcipe de argilla fimplici 3c appone ad 
quaraorpartes qaintam partem ar^l. 
ifiSgubrum.&contere^optime.&Ed- 
de parara dc arena, Sc itcrom conrere(aiiqui 
apnODUEitconfuicdfiinumequinum.autfal- 
tcmaquajinq^uaillefimnsfiieritdiffolutus) 
cjuofafto/acmurum.vtdixi.fuperfouEiia 
slrimdme duoram pcdu , ve! paruoi minus, 
feadrpirsitudicemfpaonievmiis, SipermJE 
te Gccari, Be tunc habeas rotatn facia de argil 
la Sguloru.qu^ Igce fortem foftir.cre pofsi^, 
q-jE vndiqae fit perforata.babcns 50 ve! 60 
toracnma.feciindumroEE quantitatsin.sd 
modum digiti fHperius arcta,inferiusye:6 
aiTip!a,vtIiberi-Lispofsitdefcendcrecinis:i:i 
ferius vero in terra fiat meatus perierrasn 
& panetem.aniequam rota fuperpouatar, 
SciJie fit arctus circa foueam, extra vero pa- 
rietEtn amplGs'quafiaavaam fpannam.v: 
. ventus inrrare pofsitiqui meatus debet Hni- 
ri argiiia:quo faclo fuperponatur rota, ita vi 
amplipjdo forarainam fit fubtus : Si tunciie 
rum fiacmurus fiipermtirum, Scrotarcad 
fpilsitudinemrpanns: mums vero tit in aJ:i 
tudine fuper rotam vnias bracbijtfursas ve- 
ro habeat foramein medio fuper rotam . vIji 
carbonesimponanir, Saperius vero-^abeat 
foramen, vbi vafacalcinatoria imponantar: 
cuodforime cooperiaturpoSca,cum cdd- 



ALBERT! MAGNL 62s 

p«f Eorio Gbi apto. fumus quooi babcat Tub- 
m5(alibifiipra;foraminapar!ia^ua{oorvel 
aiuncji in arr.pi:i:uiilncn-mmcig;iotam.Ec 
hsc eir farsna fumi. 

PrErereafciendumefl-.qaodrapcrrDtain 
debesponereiripodEmdeareiiiaJfaSBiD.fa 
perqtioponatwrvafacalcinatonajVisiclub- 
KFponantiarcsrbonES. 

Quotcrquiksp^iufiintifiihlmstiM, 
crmdc. 

NVncvidcndomeftdefiinielHs fubii- 
matinis.quiati minus debeEc0e^aa 
yelquaEoor.&fiantper omnia c5ro- 
ta,3£meaEii,& foraminjbus, ficotftimaspH 
JoibpJiJcus.csceptoi^aedDon defccnteJie 
. t2nt»c3paeitatis:&iiti<l«beififfiuUlarc,FC 
omnibus poismtmmitlrarc. 

FVr.ieJHdift'iiarorijiJc&ciendifactrfiaC 
vt iupra de argiija : fiat mnnis rorundcs 
iupcr terrain ad IpifsiEodinemquaTcor 
digitorf3in,inJaTJiad!neinver6[r:2mpa'mo 
him:&h»beatfomaxpcrcircuinim foramo 
iliampjkadinerriuiaaigi[Onim:fumnsire- 
ro6EainplJorfaperius,qaiin fnbntsmhSc 
modDin.vteiusfiguradcnionftrar. Deiihs 
famisfianrtanntmmododao.quifafEdnEt 
ad dilliiiandutr. Viii vcro fine farseS'is a- 
pa,sJiaaii.ijlli)!»idani,a<'i38dcaidra::d-3i 
R z 



6i6 DE ALCHEMlA 

i'iaadroacuhndum.quorom formampo. 
pemusiiifinelibri.RcpericsinCalopliiio' 
i"opiioriimVil>adij,&c. 

Ticfurno vitremo rim. 

FVrnus vitreariorunfiac cumesterism 
iinc.qui'iiuseli necelTarius advitrsin- 
dum. 
Qt^omodovifufi^iliiidmtredntur. 

Rr^lcipequodcunqacvasvolatrisdeai' 
trcare.lcilicetvas dearglia bene com 
biirtmn , & Imito bene cum miniofit 
temperato: recipe aquam&impotie defer- 
mcnto ceruifise vei vini quaatomaddeci, 
mam partem ac]nK,&-ir.ikcj5i'ir,mI, &po- 
ftea impone inmiusn quantum volueris,3c 
mifcc bene fi;ivj!,&inde liieas vas cum pini 
cenu,ve]cummanu,&per,ricte'iccan:i[uo 
dcficcato pone iafurn urn, corscauitarefvib- 
tus vericndo , its quod isceat ruperdifofer. 
rametafortia, quKm medio fornacisfintpo 
fica.Et/i vis piuravafa in. poiierc, melius di 
Vtclaudasos fornacisciim lapide&argila, 
& fac ignein lemin primb zd ipacimn vnJus 
horj.poftea vigora igncm.tjuoutquevideaS 
minij defliicre liciic teram; tunc ccfla &per 
-joitte infngidari,& tunc aperi &inuenies va 
Jatoaoptiir.^pitreara.Hoctimennota.qd' 
minium faitumde ccruiTa dccuploplusva- 



s 



ALBERTI MAQNI. 6i% 

Itlipfaterafli.l"*!""''"'"'" '»'''"" '''"'- 
ntreplnmbi-DatadoarinaaefarriEllis.iam 

iccnduB. eft dc fpiiitibus & msdicims. 

Ciendumergo ^udd quatuor font me- 
allorum fpiritus , fcil'Kt niEtcurras luU 

phur.auripii^inentuin,vel ar!enicum , & 
falarmoniacuiii'Mfiiquatoorlpititusimgut 
m«allamaIbar,Sirubeiim,idrft.nSoltin 
& Unam : non tamen perfc n.(i prius pra;. 
parcntur ad hoc eummedicmis djuerCs , 8c 
Mtieffug-antigncm : & ciim ftcicrmt ml- 
Bntfaciulitrairabiliaopera^facmntenimde 
Slarie vd lout Lunam, dc Vtoere vel Satut 
no Solem. Et vr breuiterdka-.n, omniame- 
taliatranfubftantianturinSolemStLunam, 
oaspariafuntomninaioraliinommbuso; 
ptf.bus.exceptDOtiddferromAlchiraiaiiio 
trahuM ab adanianK:Sjautom Akhimit no . 
litificatcorhoinmis , ncc curacltpram, Sc 
valnus K eo fsftom tamercit, quod non ta- 
cit ex auro namrali : In omn)bas cniin a. 
lils operibns, fcilicctinallcationccxamina. 
none Sccoloreduratin itcmum. Uslus 

guatnor fpiritibus fie linflura , qui di. 

cimrElixirArabice.fermtn- 

tumLatine. 

R 1 



6i% DE ALCHEMIA 

duii ftTlixir ,f^qiu3t mctjUorum trm- 

EStautem Elixirnomcn Arabicum.Lati- 
nev(rolignilicatft.TiTi:.'iu;im:quia(icut 
panis termentaturScleuatur per botiii 
fcrmentuiTi, iiamairK merallorum tranfub- 
ftantiantur pcrhos quaiuor fptritiis inaibii 
& rubcu.Sc maxiinc pi:r mcrcuriu, quiaipf^ 
citfonsSfori^oomimunmetillorum. 
DcgcncnbutniedidtiirumzTnomi- 
b'tscdrvflti. 

Dr, fplritibus vero slijs" & medicinis, 
)us: fiiii.S; quomoilo nominenmr.fic 
til inieHigendiim.rcilicctfil comma- 
■jic.fal alkali, i'il »nn,fal bor/:>;,aUuRen2uc!ia 
linum,a!Lin-iCiiiaineni,tartarum,airamentu, 
viride^risjapii caUmmaris.cuperofa.tutia, 
«;inabriLim,miiiium,cerulTa,oua5allinanim, 
tcft^ ouormn,accti!,vrina,cadmia,[ftarchafi 
ta,magnefia,Sf:ali3;resmultE,dequibusi[i 
liociibrononhabemus necetTe.ilta verdno 
tlngutjfed funt adiuuantia fpiritos vt citius 
prsparentur.&citiusfoluSrur.&cumaquis 
ipforu terarur calces metailoru.Sc acquirant 
liuiDiditaterectilicateipfacorporti.H!ecaui: 
quomodo pr^parerar, 5c vbi inueniantur.Si 
caicinentur.&fobantur, ^diflillentiir.per 
ordinerainfequentibusoftcndtmus. 

Quid 



Ei 



ALBERT! MAGNl. 6!9 

Cmiftmtrmrmy&ititicMfcmr. ^ 
Stauttm racrcurmsaqaa vifcofa m vi- 
fcribus terra, fubftantiasfabtilisterrs 
— 'albspercaloremtEmpetatifsmavniu 
taliviiioi.= aiqMiiter:idMqifaginnftiperfi 
cieplanadefacfUApropteraquoCtaKmno 
idherct.licetvircofain habfat fubftantiam. 
propter faatn flcci.atem , qua. iHi obteperat. 
Srillamaclhssrerenon perimttit. Eftetiam 
materia metalloram cum fulpbare.le.licet 
lapis rubeusde quoextrahiturarg vmu,& 
inuetiitur in motibus, raaximi m cloac.s TO 
letibus in multaquantitaie.natura eraselt 
(risidii & humida, & eftfous omnium luetal 
lorum,& ab eo procreanlur omnia, vt fuprl 
diaum ell. Creatur verd cum om.nibus mo 
tallis , & raifcetur ferro , SeCne .pfo nullum 
metailum deaurari p„.eft.Add,t,0 Arg vu. 
c„mfulphure&ralearmon.acoruM.matum 
conuer-!itarinpulueremrobea,nfpleuden. 
,em:S! iterum vftum in .gne,reditad fubfta. 
tiam numidam & ftucntem. 

Q»iJ/?(|ilpf>«i-,eri«a»pn'««''.0' 

Vlplwr veto pinguedo terrs ellin iiiitie 
-,lrr«p=rtemp=ratamdecoa.onem 
infpiBlta, quoufque mduremr , & fiat 



S" 



rpi(r.:8ccuinduratalu.ri.,vacatarfulpbun 
Bortifiimamfulphuroperatiouerahabet,* 
K 4 



fi^o D E A L C TI E M I A 

cllvniformis I'libftaiitirin ]iar(ibusfuis:5c 
idro non aufcr'ur abeo oleum eiusnerdi- 
ll''latiLmem (Icmabaliji rebus oieiirrJiabe- 
rbiis, ("ed per aquas acmas l\il|-li'.ir iriipfis 
decocniendo : inuenmirin terra, aliqyaiulo 
inmont'bns.alquandti in piludibus: eCte- 
liatnmultij.ilex,rcilice[?.lbi!iii,riibe>^ir,,v!ri- 
de.cirrJnum nigruin:8c cciamr,uodca mor- 
tuum. N'luumclbliud qn^-.d deterraexrra, 
hitunmindnn furum.S: valet (onirafcabie. 
Mortuum vcro eft q'lod fiifum tlUu :aniS, 
vt iniienirur in apoihecis. Additio Su'pbwr 
igneamhabetr aruram.ipfumltcuefitvigu- 
ma,?i totem fumus clt. 

/„=». 

AVripIgmeRtuin ell; lapis ininera'is.fc 
'ic fu. Sterqii ijn^um [crrt Ore incaucr- 
nis icmperlongam iJecocltone tran- 
fiiinliibilentiam aiiripic;inen';i. Duplex e!t 
in eo vifcofitas ; alia label lis, alia ^rolTa : vna 
tolliiurperablucionem&decLiclioncmeius 
in vrina.aliapcr fublimationeai, vtinfenus 
diceiur, Additio. AuripigmentuiTi eftcali- 
dmn.coburcns.nifi cididerar.AuripigiTi^n- 
tumrublimarum, cuprum in argeti fpcciem 
d^albaindqucfupcrlalisgemiii^ partes qua 
tuor.duabus Talis annoniaci appofitis.fupe- 
riusinferiorifuperponeibabtns itaqueier- 



A' 



S 



ALBERTl MACNI. ft! 
„,ui coimnutationcra.videbis optatum. 
QuU!}t Arfenicm. 
Rfeni cam cff de materia fubtili , colo- 
tem habens miphureum, S: eft lapis ra 
- -^Ljeusmatuiaeiuieftficutauripigmen- 
ti-floseiuseriIa!bui&rubeus:defacilirub. 
limamt. Duobos enim modis albificatiir, 
(cilicet per del oaionem & (ablimationem. 
Quodfd amonmmftt duplex. 
AL armoniacum duplex cft,fcilieel na- 
iruralc&artificiale. Naturale eft qood' 
imienilur in terra duplex/cilicet album 
&rubeum:quornmtaIlieilvtmnqae extra, 
hiiut de minera dura&tlara, faporemha. 
bens vcbementerfalfumnaturaepuscaluli 
& ficca Eftetiamlauatiuu.mundificatmum 
& fubiiliatiunm. Artifitiale eft melius natu- 
rali in opere noftro : &ipfum eft nobilms o. 
mn.bus fali bus , 8c conucrtit Men urmm m, 
aqoam, qaando cumeo aftitur & ter^lur , & 
mittitur in al.quo loco hnmido adfoluen. 
dura:& cum ipio fetrum 8< plumbum folu.. 
tur. Iplum q»oqueeftoleuro,quodcc.ngel« 
ui.(iccitasi80is.Nat»raeiuseftcal,da&h. 
mida.Se eft fpiritus fabtilis adel.xir: nam li- 
ne ipfo nee loluentnr.nec ingted.eiitur Et 
foe, dum eft, qu6d per ipfum non dea.ban- 
lur corpora , nee rubifieantnr.nec tranfob. 
ftanlianturCcut per alios rpnttustrdipre 



<;,i DE ALCHEMIA 
<lat aliis introitum , & purgat.flc mundifieat 
corpora a nigredineicuncrelinqaitibifpiri- 
tus cum corporibus pcrmirtoi,8c coadiuuat 
eos, & poltea rccedit. Additio. Aquafalis 
arinoniscirubliiTiati, veinon.fcdpcrfiltru, 
velpluries per pannufubtile&rpifTum cola 
laiicuilibet corpori calcinato in aliudcoF- 
pus fiifile prsebetin^refTam, fi ilbd catcina- 
lum (xpe in eo imbibatur, & poftmodii con 
gcletur.Sc vltimo piiiucrizecur 8c difTol- 
uatur. Vnde crocus ferri hoc inodo prse- 
paratus, argento auri optimi tinflnrain 
pra;bct. 

Qaii valutfdl commme,cr ^KomoiJo 

SA L commune eft clauigCr huius artis, 
quiaclaudit&aperitomnia.Scfinc illo 
nullum opus Alcbymis perfici poteft. 
Prsparatur autem fic : Accipe de eo quan- 
tum vis.Sc foluc ipfum in mortariolo cum a- 
qua calida moucndo, donee folucum fir, tic 
cola perpannum fpiffam invas lineum,&: 
quod rcmanet fupra fundum.iterum cum a- 
[ua caiida, ficur prius, folue, donee totum 
.jt folutum. Tunc aquam illam coque in va- 
feviireo, aucpiuinbeo.autcuprco.doneca- 
qua euancfcar, Scfaireucrtamrinpriorem 
ftarum. Tunc accipe iilud Tal, & pone in oU 
iam nouam ad furnutn calcinationis (olla 
debet 



t 



ALBERTI MAGNI. 6^ 

^cbetcUudi) &ficcaoptiin^,8£feruavfqu9 

dum doceam te quaiiter debes foIuereSc di ■ 
ftilUre. Additio. Nondebetfieriinmetal 
f o.quia non eft bonum.vt cxpertus fum, led . 
in vafe terreo plumbato, vc dicit Gebcr inli 
bro de Perfeitioiiis Inueftigatione in parti- 
cnU prima, didoluefal in aqua calidaidifTo- 
lutum diftilla per filtrum, diftillatum cong« 
h in vafe apto cum lento igne. Aiij pofteapo 
nuntinfurnocalcinationisautpaniSj&fic- 
canCoptimCjSiferuant. 



AqUitjd 

FlTautem fal fundens ficiRecipefalde 
Piftauia, Sc tere minul^ in mortarJo cu- 
preo: poftea implc quatuor veficas mu- 
roninas.&ligaillascum corda percollum 
vt non refpiret: pofteahabeas cacabutn pic 
nuiii aqua piuuiali, &poncvniim bacuiuin 
in tranfueHo cacabi, ad quern fufpedes tuas 
veficas,acfubmergeinaqiiavfq;adcollum, 
ficibi dimitieperdiem naluralem , dcinde 
cxtraiie 8c cola aquam.extra quam inius re- 
peries, & quod non eft diflblutum.repo- 
•neincacaboper alimn diem vtprius,& rot 
vicibus facias, qnoufque toios fal rcfuolua- 
mr in aqnam, poftea diftilla Sc congela : po- 
ilea congelacum pone in potto terreo fuper 
ignemcaibonumvndiqsaccenfuin.bcneta 
men prius lutato , & tunc dimiue in igne 



^4 DE ALCHEMIA 

xuifurnoquoufq; Ignis cxtinclusfi[:8c pod 
quaminfnc;idatumclt,apcrituuinlal,qaod 
*ri( VI rueraliuin , & hoc fiat feptem vicibus, 
&non minus. 

QMii vdcatfil alkdi, C7 quomoio 
prdpii-ttur- 

SA Lalkali eft qui fpcftal ad artem iftam, 
^ quando bene pnparatus eft , tunc 
loluit omnes calces corporu in folidam 
n-.tfain. Natura cius eft caliJa & humida. 
Fiai auicin fic;Rtcipe cineres quercus pucri 
cJsin tna^nj quami;atc,ve! cincres daueiU 
los propne, cjuihabctur ad pannos abluen 
dos, Scconterc miiiutifsime , Sc^ccipetex- 
tain pariem decalc : viua, & mifcefimul & 
ponep.'.nnmnrpiiTamfupertinam.Scdefu- 
perponccineremcum calce miltum quan- 
tum pannus capcrc potell,^ tuncic dejupcr 
aquainferuentetn,5ccolainli\m!um,donec 
totanamaritudincinextra.verisiSciuncde- 
i:cei.iQinftr,tum,a:ponealmm,&huicFac 
f,cut|.riori.Habi[aaafilotaaqua,mictereri 
herein eolcmvafe vfqus mane, & diftilli 
jerfi:trum:iuncdecoquccammciidario. 
donee aiuA euancfcat , Sc non de: fumum: 
mncpcrmittcinfrigioan.aicriciapisdurus. 
QuoddiciturAlkali.'.delfjxaiTa-iiudims: 
&t ncaccipehuncf:len,&pcneinolUm 
v:qac adineiium.&poncnonclaulumiti 



ALBERTI MAGNI. (Sjj 

fornacem , & dato ei in primoleniy ignem, 
quouiqueballieniio non inraniat (fiue ia- 
liat)poltea da illi foi-tiorein.quoufqi totum 
rub<jicaiScii'^uelcat,ficuteera:tuncdctun. 
de cuin forcipe inaliam ollam inconiinerti, 
qiiiafiaUquidtariiaueris^non potcriseffun 
dcreiOuiaciEoindurabiturr&tunciiabebis 
falein alkali album, que ponsinvafcVitreo 
in loco calido & ficco, quiafi in locoliumi- 
doponercs.folasretur. Additio. Piat au- 
tem aliter fie ful alkali. Recipe de cinere cu- 
iafdam herb^.qii^dicitur .Soda.Scbene mo- 
le, & bulli m oliam cum aqua. & fac tranfire 
per calii^am.ficuc claretu,{cmel aut bis: dcin 
dedillillaperfiltrUm.pofteaponeiripotto 
terreo nouo , & ad lentum igncm congela 
primdjdainfleaugmentaignem.quoufqibc 
necongelctur.tuncponauiriniocomnndo 
& ficco.Alumen fafeolum dicitur alumcn al 
kali,a!ofor,&cinisclaucllatus,autexepfa- 
£lum. Alumen iameni tere & folue in \nhm 
libris aquE mtiK diftiUati . delude diftilU 
per fiUrum nouuiri , deinde congela album, 
iiofteatercrupermarmor.deinderoraaliud 
Inarmor cu actto diftiU^ito, & pone alumen 
illudtritumdcfuperinclinandomarmorab 
vBa parte, vt cadat in vafe vitreo aqua clara, 
&tcrreftreitas maneatfupennarmorvttcr 
ra alba, & hoc fiat in loco frigidb & ror^do, 
&ponaiur in vale vitreo bene obturato:in= 



616 DE A LC II EMI A 

aquam ['otes conj^cUre in leuifsimo Ignt^ 
humidu: &cumhocahiiniiie fi!<a:ur fpjrj, 
cus, flcciimhacatjiu iauantar corpora cal- 
cinaEa. 

ACcipe dealuiiiinti|uantuin'.'is,&po, 
ie vfque ad met!iii:n vci minus in o|_ 
lam, & claude vas , Si pone in furiimn, 
Siprrmo (Jaigneinlentuin.Scpoftsafortein, 
&perinictc ficciri per Jieni integrum in tali 
igne : poftea excrahe ■rjuum facrit ir.fngida- 
tum.&inucnicsalumenaibias niue.quod 
fcrua.cjuia ex ipfo fit aqua ad album, fuper 
Japidem mannoreuininloco frigidoSchu- 
mido. Additio. Hoc modo dido' poteft 
refolui alumen ijuodlibet in acjuain , vel le- 
rcndo cum pauco Talis armoniaci fablima- 
ti, vel poficumaddiirolccadum fuper mar- 
mor,au:infi!iio,aucin vaporca^ui caliday 
auEalicer. 

Qjiomoio atramentumrubtficMur, i^ [ol- 

ATramentum eft terra nigra, odore ha- 
bens fulpliureum, cumcrematurini- 
gne : mut.icur eius color niger in tu- 
beum per calcinationem , quem nunquam 
amitric de CEtero. Recipe atramenti triti 
(juan turn vis, & pone in ollam vrc^ue ad me- 
diuir. 



ALBERTI MAGNI. ' ^i7 
dlym , vel ad fummum , & claude cum coo- 
Dcrtorio, & argiila linias , & dcficcacu pone 
]nfurnocalcinationis,&daigiieprimolen- 
lum per tres iioras.pofteafortiore trjbus ho 
ris,doncctot3oliarubercat,&lnta!icalore 
fta'rc psrmiite per diem &nofte , & caueno 
liquetiat.poltea permiccc infrigidari&ex- 
irahe, tunc habebis atraraentu rubmm , qd^ 
vocaturflosatramenti. ReferDaergoTnani 
quando iolutumeft inaquam.tunc rubifi- 
<:anturfpiritus& corpora cum eo colore m- 
becquem nunquainamittent. Additio ad 
caput ruperiusdeAlumine. Alumeplum^ 
fjc prEparacur: Tere minut^.S; coqucin vri 
na pur^ata & imponas tantdm aqua: yrin«. 
quod luperet alumen de duobus digitis , Sc 
coquequoufqiaiumcnfitdifToluminaqoa, 
pofteadifti!kperfiltram,deindeconge)a& 
iicca inter duas patelias tcrreas fuperlenta 
ignem.Ecficdebes ficcareres.quasnon po- 
les ad Solemficcarcnillfintfpiritas: quia 
eorum exiccatio eft alia, & fie fit: Ponecum 
invafevndiq;claufo.prKterquiimfi]penus» 
vbifirparuum foramen ad quantitaum pi- 
fi , & vas cum materia pone in fnrno ficcan, 
dumpanis fiierit extraflus. vd faftus fit mQ 
diCumca!idior,& ibi dimitte pcrtotamno- 
aem,& in mane reperics ficcu : & bsc prs- 
paratiodiciturExiccatio.Qaa:rcmAnfto- 
teie dc Pwfcflo magifteno. 



tfjX DE ALCHEMIA 
QtfofHoio pr^pitraturUrtarwm , ut olcim 
fiat ex illo,quo cdces fotmniur. 

TArtaruin eft res qusmuUmnvaletad 
illaLn artem.quod lie pr^paratur: Reci 
petartarumcraflum r-jbeivel albivi- 
ni,&imp!e ex eooiiam,& chads: poftcdpo 
nein furnum.Sc da ignem primd iesitum.po 
Jcea fortioreni : hoc Uc tribas diibus Sc no. 
, flibas, ita quod oilanibefcarjpoilea extra- 
he ^refefaa,5; docebo tc oleu faccre exeo; 
cum quo foiucre po:ens omiies calces cor- 
porum&fpirituuin in aq'ja.n.&ipiaeftv- 
nam de retinaculis. Addiiio. Noti eil bo- 
num iinplsrcotiam infortiigne,3c hocfum 
expercuspJurtes. 

Qjiymodoviridearhjitj^quainodorM' 
ficatur,z:rfti{'cr omnUuAktid 

V''nAe aerisfacfic: LamioEKrisprimo 
cum falcarmoiiaro&melle refoiatis 
inuiic^^ fu^'pendintur fuper I'apores 
aceiiforcisinoil^ifoi't'.&claudevaldcbene 
ne a'iij'io inodo relpiict, 8c ponainr in loco 
calidn, vtacecumejaporer, Scpennicutiir 
ftare tnba5 hebdomadibus.vel cjnamor, po 
flea ap-jri, $c inusnies viride £ris adlia:rcre 
!aiTiinis:quodabrade&ferua,Siiterii>n fu- 
fpendclaminasfipcracerumficutprius.do- 
nec totalucr cohuertaoturia viride srisipo 
fte* 



ALBERTI MAGNI. (J?9 
ftca ad ignempofitnmcakina per omnia, fi- 
cut de atramcto docui,S£ erit colorrubeus, 
qui niinqaam deftruetur: qui quando foiu- 
tuseft inaquain, cum ipfo corpora Sifpiri- 
tusrubificantur colore perpetuo: &ipl'uin 
cftvnumderetinaculisrpiriiuum-.Sein ipfa 
aquafunt recreramuka. Addiiio. Veific 
fitKSviride:Recipe!imat«rK Veneris libra 
vnain,vitrioli,f"aiisarmoniaci,cna!ibraKife- 
miSjdaomnibuscu forti acetofacpafiam, 
poneinrafevirreoinfimoeqtiinoTibiputre 
fiet,S<;efficieturvirideEErisnobiIe.Flos.Tol 
\e patellam inundifsiinam de K:r3mine,& fu 
fpeodasfuper acetum acerrimutn, &pone 
adSolemimmobiliter: poftquatuordccim 
dies aperies, & tolle ipfam pateDam , colli- 
gesq; Horem, Sz facies iarim mundifsimurn. 
Notaquod Geberdicirinlib.Fornacum.in 
cap. Lun£, quod Venus debet efTegurgaia 
&diiroluta,&exeaextrabiturfu!phsjrmuti 
di(siinum,iingens&fi.'4um. 

Qaomodofiat Cimbriim, er de quo. 

CInabrium eft res nobilis, qu? ad artem 
fncaar,&: vocatur Vfifur:fitque ex ar- 
geto viuo,& fulphure,fic:Recipe raer- 
curij partes duas,&fulphuris terriam parte, 
Sccotiteread modum versnitionis.&pone 
in vas vitreum.anguftom babeos co!Jum,& 
beiwliniasvbiquccumargiliaadrpirsitudi 



640 DE ALCHEMIA 

nemvniiis digit', Scrieficcatuin ponefunEii 
iripodcm.&obllrue osvil:? bene.&d'^i. 
g'lem lenfomfvri^ per di mid ium diem; piui 
v'goraigiic melius, &c fie aiTa perinregruni- 
dicin, donee vid<?asruperiusfuinG rubeuin 
cxircjfjnc permitce itifrigidaTe,cxtra!ie& 
frjrgf vas, Si inilenies cinabrium finum.ba 
num:sxercitare ergo,& inuenies verirattm, 
Etnota, quod tuin cinabriotibi vifumfje. 
nt.quod vas incipit faperius iudare., spert 
valde caute,8i videhisfrimum croceumex- 
halarc, quiporcmodicam Imramcran-sfor- 
mabitur in colorem rubeu.n fine cinabrij: 
poftca accipe ligntim Si in ampuUsm mitte, 
&:e.<irahc,SividEbiSirilatisfir,runcpermit- 
teinfrigidire,. Add tio. Sed primo hue- 
lUf mercurius cum cineribuSiterai;,&per 
iranfiulraripar.ni. Similitcr-^tiamfulpkir 
. biilliarurinvrina,£:ac[:io,auferendoneb'a. 
lain fupernatantem , &t poft ex-iccctur, feili- 
cctpervniidieminacetOjStfccundo invri- 
nadecoquatur. Sed v'.di in fcriptisiftam: 
Recipe duas par:es mercarij, tres partes ful 
p!iuris,quatuor partes falis armoniaci.H»c 
Hermes. 

Qjiomodocyvndefit Azurium. 

ET fi Azariamnotifitneceflariuminar 
te nortra,tarnen de eo ponadoclrinam: 
Recipcduas partes mercurij, Si tertians 
patteia 



ALBERTI MAGMI. S4I 
fcirtcm fulphuris.ac quartam partem falis ar 
moniaci : hiec contere ficut docui de cina- 
brio, in vafc vitreo pofitumiafTa per omnia 
vt ciTiabrium: Sc cum videris perfumum vi-' 
■ iruin blaueum, tunc fa:is eft: Sc ciitninfrigj- 
ditatuin fuerit , frange vas, & inuenies aza- 
riumnobiie: tunccoaterefviperlapidemfi- 
neaqaa,8cliabebisexcoexpe«fascaas. 
Additio. Ali(jui dicuat,qu6dv3S vitremn 
debet mancre aperiiim , donee materis ba- 
iniditas exiialata fjeriE fuper ignem. Vidi m 
miodati-a6i:atacircapondusazari22.poa- 
dera mercurij.S. fulphuris, 8c 4. falis arino* 
niaci. Ircm vidiin aiiotradatuponivnaoi 
pondus falis armoniaci.duplutnfulphuris 
V v!Ui,tripIuin mercurij : iucato vafc ponatur 
in fimo triduo', poftea decoque, vt fupri ' 
Hermes. Adhuc alius modus: Recipe lib.i. 
mercurij,fulphurisvncias4.fansarmoniaci _ 
vnciasl. contere 5<:fublima,&ftetazurium '" 
vltramarinumlentoigne. Alius modus;Re- 
cipe mercurij drachmas 12. fulphuris viui 
drachmas 4.f*iisarmoniaci drachmas j. A- 
Jiter : Recipe duas partes mercurij, tertiain 
dartemfuiphuris.&oclaaam partem Talis ar 
moniaci : puluerizcntur & ponantur in vi- 
tro futato,& ft" ^umcollumhabente.detiir 
mediocris ignis perdimidium diem:&tunc 
fortis , & lutetur foramen , 3: fi blauius fu- 
mus cxiuerir,f"adsett, &c. Alibi 22.pondc. 



642 D E A L C H E M I A 

ramercurij,fuiph'jnsi5.falisarmoniaC!4.^5 ' 
fiat per 0111 iiaficLitvfifur. 

CErufTa (ic (i: : Recipe laminas plumbi* 
& fufpede eas fupcr vaporcs acetifor- 
tis in oliaforti.&claiideras, Scpon« 
inlococalido, & per omnia facfitut fecifti 
dc viride a;ris, & inaetiies cerulTam laininis 
adhErere, qiiam coIJigeScferiia donee ha- 
beas inagnam q-aantitacem ,&indefac mi- 
nium- 

Quomodo fit m'miim de cerujfd. 

Minium deccriiiTailcfit: Cere ffamtere 
bsncfuperhpidemcnmaqua , &fac 
mda qoailpaftilla, &ponein vasficti 
ie foniiaininadmodum bacininonhaben- 
Icm rouindii^te vel Icngitndine.fedprius 
poneo'lammagnamruperiapidcm, vel fu- 
perduos parieies ex argiila,exaltitiidinev- 
nius fpannse, &fuper illos ponebllam, iia 
i^udd OS olla; fuper vnum parietem iaceat, 
& fundus fuper a]ium,S: lunc depone vafcu 
lum cum cerulTa in medium oils, & iilud 
cooperi cum alio vafc (ibi apEo , & da prima 
lentumignem.&pofteafortiorem per dimi 
dium diem: tunc permitteinfrigidari,& in- 
uenics ceruffamaliquantulumrubeam.Ite. . 
nmifacficutprius, terendo perdimidium 
dienii 



ALBERTI MAGNI. (J4J 
diem, tunc extrahe.&inuenics miniu bonu. 
Ql^omodo fit minimi decinerepla/mbi. 

ACcipe ollam & pone fuper duos parie- 
res, ficut docui ftipra.Scplunibum im- 
pone,&: da ignem forrem: cum tiquefa 
Q,um i'iicrk, hab<eas cochlear fcrreumlon- 

■ gum, cam quo moueas continue, &cir6 in- 
cineretur: Sc hoc jfactamdiudonecincine- 
retur lotum: quodinfrigidatuperpannum 

■ lineum , vel per liriclum cribruin estrahe 
. quod reinaferit: icenira proiice in ollam mo 

uendo vt prius, donee totum rediganirin 
puinerem fubtilcm, quern iterum cribratuin 
ruperlapidemiterum terecum aqua, &de 
ipCo per omnia fac vt dociii de cerrtfra,tercn 
■do, adando, donee habeas minium. 
Addicio. Minium etiam fie fit: Accipequin 
queautfexlibrasSaturnijin qaolibet pot^ 
to,& facias fundi bene caliduin.Sc molefer- 
rum inms cannam , vfquequo veniat totum 
inpuiuerem,&dimitte quiefcereduas bo- 
ras, tanc diftemperain vrina,&ponetrcs 
horas fupcr ignem in potto bene cab'ddm 
peroclauam partem vniiis bora;, &dimittc 
ignem diminuiper'feiprnm, tunc babctru- 
beum colorem: & poftea oportet iterum te- 
rerefiiperviiammcnfam,&iterumitterein 
cannas; Icibidiriiittcreperrnum diem ad 
lentuiir ignem competedtcr:& faftum eft. 
S J 



^44 DE ALCHEMIA 
Aliter: Recipe, lertiam prteinfalisgem*; 
duas partes ari'enici rubei,£i tantuncicm ar- 
genti viui, & inifcebis fimui, &fa«icsim. 

ilium in de. 

Qnidfitfithlmcitiocriltiotmodi^po- 

SVblimatio autem rei ficcK per ignem e^ 
ieuaiio cum adhcientia Tm vaOi. Subli- 
matiovero diuerfificaiurfecunuumdi- 
uerfitaTemrpirimumfubJimadorum.Q^s- 
dainverofitcumignilione.vtmarchaiits, 
. rcagnefis & tutis: cjued^.m vero cum igni- 
lione mediocri.vi roercurij & arfcniciiqus- 
damcumignercmiflo.vifulphuris. Qna!- 
dam vcro fublimalio mercurij ell, vt fiat de- 
fpoliatio tcrrertreitatis illius, Si acjueitatii 
inutatio. Eft autein ingcnium fcparata ter- 
ra fupTfiua fepius commilU cum rebus, 
cum quibus affinitatem nor. liabct; & fubli- 
mationemipfiusitareiterarefffipiusiScho- 
rmn genus eft calxcorticum ouorum , Ss 
ir.armorisal'bi.&viirumtenuirsim^trituin, 
^omne germs Talis priparati : ab iftis vcro 
munc'atur, ab alii s vera non , nifi fueiint in 
perfsiSionecorpora.redcorrumputpotius, 
quia fuiuhureiiatemhabct omnia talia quRJ 
cumipfoinrublimaticne afcendentiaopus 
cormmonnr. Et propter hocfiTublimasi 
ftannp vcl pIuuibo,p&fl; fubiimationem U 
ffmn 



ALBERTI MAGNl'64; 
oromconrpiciesnigreilineinfcflum : ergo 
-incl'Or c.l Ihblimatio per ea , cum quibus 
non conosoit ; melius autem effetcum en, 
cum qaibus conuenit, li fulphureitatem 
ron conuenit. Modus antem remotioiiis 
siqueitatis eft, vc quando commilcetur <uin 
calcihns cum quibus fubiiniati debel, lera. 
jar&coimTii ccimr cum lUls, donee deeo 
sliqakl non appareat, 8c fopec ifnem len- 
Mm aqiieitas remouetur : qu. Mccdeote, 
&lec»niaqueinsmercurij»:ceuit,f>cutm 
'fequent;bus fabllmationibos fpintuum do- 
.cebo. ' ' 

Quid fit c<d:«itio,0'qmlmii]is, 
fiat. 

CAlcinatio autem eft cuioslibetreiper 
i»ncmpulueriiati,ocspriualioiieliu- 
raid.tatis par.es confoiidantis, C.lcl. 
haatot amcm corpora i !ua pe/fea.one d,- 
minuta. CalcinationesetiarafuMdmerfe, 
Caldnan.»rcorpor.,ytf.ph"e„as.ad«- 
fedans Sccorrompens deleatur: cobur mr 
enim omr,is rdphore'"' e« quaeuq, re ad« 
Oiaa,qu.{!ae /akiuatione deler, no ponet. 
Speollis en.m i.olli«m fc,l,cetcorpor»m 
Xeie.ind„,ar..r.dma„>feftms,mpn.m- 
Slr Sccilios induratur. Caufa vero calcma- 
tion.s rpirimi eft,vtraelms Sgatur Sc c.tras 
foWlima,»i:4.omn.Ser,uscalcmar,a 
c. 4 



6^6 DE ALCHEMI.^. ^ 

xius e0:,8c facilioria rubtimationis, qu^m 
non calcinati.Corporacrgo molliaperigne 
de facilipotTuntcaicinari: corpora vcrd au- 
ra peri^iiem vehement em, fie ut in fine do- 
cebo. Aiiditio. Lunacaicinatur (ic:Reci. 
pevnciam vnam LanEpurifsimE.autplus 
(juanrum vis^de qua faclaminas tcnuesfi- 
cutvngues nianus , Sitertiam partem falls 
eommiinis.coinmuiii prKparatione pnpa- 
rati, & calcinati, & quartam partem de iner- 
curio rublimato, & fac puiuerein dedifto 
jnercurio Sc fale fiinui tritisipofteacementa 
didUs laminas in fublimatorio , poncnda 
primumlettumde diiflo puluere, Sc fijcuriT 
dum leftiiin de la minis dictis.&conrcqucn 
tcr Iccluatim : deindc fac fublimarionem 
cum ignc lento dqjicctota hum id itas ditta- 
rumrerum miftarumcuanefcar;deindeciau 
dtfbcne orificium.&augmenta ignem per 
diem naturalcm : & caue ne remoueas vas 
sb ignc immediatd, fed dimitie infrigida- 
ri per trcs boras, &noli aperirevas donee 
ficfngidum,quiacxhalaretrpiri[us; S;dum 
vaseftfrigidum.remoue.&e.vtrahemei-cu- 
rium fubiimatumciarmn vt eryftallum, & 
pone ad parte , pofiea cxtrahe Lunam tuam 
ftiin fale communi reliaafemicalcinatara, 
& tcre fimul falcm & Lunam feitiicalcina- 
taiijfuperporfidum.fi fieri pofsit:fiteri non 
pof5Jr,pone in caflola vitrca, Sc cuaquis fer- 
uentibas 



ALBERTI MAGNI. G4j 
uentibus fepara lotum fal, donee nihil falfe- 
dinis ad Imguam IcniJas : tunc deficca calcfi 
relictam in Lmdo paropfidis.&calcina itera 
cum nouo fsle & mercario fuWimato quin- 
quiesveifexies. Erin <juslibet vice poftcaU 
ciiiationem laua calcem Lunje, donee nihil 
falfedinis it) lingua fentias.&lunauia calci- 
nata fit albifsima &mund;r5ima,vt radlj ftel 
larum.taliter qwod fi fiindas partem diilie 
calciscum borace, veinitro,vel cum bono 
falealkalijinuenieslunamtuam conuerfata 
in auruin album. 

QuidjitcodguktioyZ^adquiifiitt. 

COa!!;ulalioaiifeincftli<]uorofe rei ad 
(olidam maffam perhumiditatis priua 
tionem reduclio.Caufavero inuentio- 
nis cius eft mercurij induraiio,& medicina- 
rumfolutarumabaqueiiateillisadmiftaab. 
lurio:coagu|aturautemcrcuriusexfrcquen 
ti illius pi-^cipitatione cum violentia adi- 
gnissfperitatem. Afpemas autem ignis il- 
fius aqucitatera remouet, & hoc fit in longo 
vafe & arfto. 

Quiifitfixio.a- ^uotmoSisfgdnttar 
corpoYd. 

ESt aotem fixio rei fugientis ab igne con 
uenicnsaptatio:Ca\iravcr6 inucntio- 
niseiuscft,vtoinnistin£tiira,omnisq; 
alteratioperpctueturinalcero.Scnonmuic- 
S 5 



^4!? HE A LC HE MIA 

lurifijunturenii-'icor.if..^ ^ nt-rfedione di' 
nr^nuii per Cuicin.-itio-' e:,'i , (jUiHi'lo Toluun- 
tar aiu!(Jtiurcuj:c voiaii.t cctorruinpente: 
figiiiitur crJm {;:l)/hur Sc n :enicmn ciuobus 
mod;i.:vi\o modopei' iicratiorLm fubliiua- 
tionisfijpei-ilUiriaiijs, vclquoofciue Rent. 
Fii^untur etiam Ipintus alioiiiodo , fcilicet 
cmn aq'iis meEallorum , vel cmn oleo tarta- 
ri.ficucdieaminferius. Add^iio. R.mcrcu 
rijfubliinatijfalisaiTnoniaciana, fublimafe- 
flics, ve! quoufque fundamr. rant io fundo 
!Tiancbitjapis:i!iiimtc:e &l'ol'.icm locoha- 
miJo .^iu!aqua:cu;nil'i:3 squa imbibe arfe 
rJc'.T.nmtr<!llinum,turtc'"oiiisc-^m acetodi 
iiiUi(r),-VdiflJ!iarepremvuicus,aai conge, 
b,&fomc-.fi;-iapis. 

Arfenicomautemfitmetaiiiniifundcndo 
cum daabus pari) bus !aponis.arDi,& Vila ar- 
fe nici. A liter fit in libro Fornacuin apiid Gt- 
bcrufii:ibi vide,{i vis.Subliiria mcrcuriij.aul 
fuipbunautarfcnicumprx'paraia.autplura 
illorumfimulcuinfalcr^rcari.auiJalepetrf, 
autarmoniaco,& hoc fiat roties.quoufque 
ftentfixa.dcindcextrahei'alcuaquacalida. 

Quid fit folutio,zr quotmodisfiat 

SOIucioautemel^cuiuslibeC rei caicina- 
tseinaquainrcfoladoicaufaveroinuen- 
tioniseius vt fuuin intrinfecuin fiat cx- 
n[ifecum,&^c8n£ra:&vt coDueoiensfit 
ad 



ALBERTI MAGNI. ^4^ 

aJdiftillandum :ficcfiimpunficatur omnig 
eiuscorruptio.FiraOtemlolutioautcalidita 
te &ininiidicate,ve! frigiditate & humidica- 
le.ficat in fequentibus docebe. 

Additio. Aliqui foluunt poftijuam fult 
calciiiarmn,ciimtanto fui ponderisdeful- 
phure in crucibulo clauro cum a<juaaut fuc- 
colimonum. 

qunre. 

Dlftillaiio autein cftvaporum aquofo- 
roin faovareeleuar'io.-dmerfificaiur 
autem quia ijuEdameftfineigne.quj 
damver6eumigne:<5uaJCU[iiignecft,duo- 
rugeneruinueEiitur:Qii:edai'er6pereIeu« 
lionem vc ilia qua; fit per aiembicmn : que- 
damveroeftperdercetifum.vteaquffitper 
cannam.&pcrignemvaiibusfupcrpofitum 
&c.Caufavcr6getieraliscuiuslibet dilatio- 
nis eft purjficatioliquorumafecefua, Vide 
nius.n.remdiftillata!iipuriereineffici:Caa 
fafpecia!isaqu?pur;fuit»"''iH^io'^P''"'*'^" 
& medic inarum mundaruni: vt fi quando e- 
gcmiisimbibitione, aquam puram habes- 
inus.quif^ccmpoftilHcs refolutionemno 
liabeatveldimitiat,qiiamediciEi5nofl:rK,& 
?piritus inundari infici poilunt :caufavero 
iiiuentiflnisdiftil!aiioniseftqu?perdefccii 
fumcannEfit olei puri innamraluacxtra- 
i ftio, quadoperfemmneUuminnaturaiua 



e^o DE ALCHEMIA 

combuftibile haberi non potsrar.vi pawt itj 
petrol eo.Dalillation is auism quEperfiltm 
peificitur inuentionis caufa, cttrolms; aquE 
fercnitas. 

Additio. Sublimaturmercuriusfic, R. 
vitrioHexiccati, falls communis catcinatian 
tevnciamvnam:pului;rizennir&mifcean- 
tur.aJdarurvice poft victm vnciavnamer- 
curij, conceraniar ad inuice fuperafpergedo 
acecudiftiilatSparu, vt melius forcificetur, 
,vel qaod melius eft paru aqu^ fortis:q.a me- 
lius rortificatiitur,poll:ea pone in fubbmato- 
rio.Etrifubiimacormfucritdevitro.fiatme- 
diantib.cineribus.&'utufitdecrecapulueri 
zata cum farina diftemperaca cum aibumine 
OLioruiu : Etfifubliinatoriuintueritterreu, 
natfupcrcarbonesAfitluEudeargilla.caU 
ce viaacumftercorccquorum.cLimacj^uafa- 
lis Sc papyro optim^ madcfaifto, 

Quidfu cn-jtiOjCr quamodo fijf. 

CEratioauiemcft rei nonfufibijis&fic 
Cf molliHcatio:£x hoc patet.quodcaii 
fa inuentionis eius eft, vt quod ingref- 
fionem non habebatexpriuaiioneiiquefa- 
ftionis in corpus ad alterationem (feu ince- 
rat!oncm)moliificetur,v[ftiiat,&ingrersio. 
nem babeat. Putauerunt quidam ceratione 
ex oleis!iquidis& aquisdebere fieri', fed er- 
roneuineft:innuliisenimtotaUamiditasin 
Uenicur melius qua ;n fulphure & arfenico. 
^ Modus 



ALBERTI MAGNI. ffyj 
Modus autem cerationis perilloseft,vtto- 
tienspcrrem cerandam multipiicetiireom 
fublimatio, quou(que in illud liumidjtatem 
jnuenientes,fufionembonainpra;ftent:hoc 
autcmnonfietante iiiorumperfeSammun 
dationcm ab omni re corrumpente, Scd oie 
liusmiiiividetur.vteommolea priusfigan- 
tur peroieumtartari.Sicumillis oleisfiato- 
mnis ceratio coinpetens:& hKcdehisfuf- 
ficiant. 

Additio. Ceratio qaidem eft neccfiaria 
in omnibud EHxjribus tam fpiritmim tiuiin 
lapiciuin , quam corporum : in hoc concor- 
dant omnes Philorophi, Modus cerationis 
cftia'is: Cereturcorpusdonec appareatvt 
cera mollis, Scnatetderuper aqua : foluem 
phialafabfimo, pofl:diIl:ilIafeIne!,&remo- 
^lcfJecem,qlliaertaliq^IantullImnigra:dein 
degelainfornaceparua.Signalrafmutatio- 
nis iunt, fi fumatiir parutn de illo Elixir poll 
congektionemjpone in crucibuio Tuperi- 
gnem, fi fundatur, eft bonum: finon.redeas 
ad regimen. 

Quomodamncuriumpticpirabis, ?yftt- 
per niuein dedbdis. 

REcipc demercurio libram vnam, & CO 
terefuperlapidemfic: R- calcemcor- 
ticisouoruin.fiuccalccmmannorisal 
bi,fiueviridecris,&pone cxcofuperlapi- 
deuijSc ftiperfunde aceium force, & contere 



£si DE ALCHEMIA 

in paftain : pofteaapponedc mcrcurio paJ 
ruiT),5£ contere donee nihil appareat, Scite- 
rumparum apponc demercurio&contere 
fiinulllcatpnu9,&apponeparii[nde falear 
moniaco: veltereomniailinui, donee noa 
appareatmcrcurmsitatic faciesexhocfru- 
rtulaadinoduinpaftiHarain, & poneitivas 
donee nihil apparcat. Tunc fac ex eo paftil- 
!a, &poneii»vas faftumadmodmnfcuteU 
Is.ScponeadriccadQiiiinfornaieinmedio- 
critcrcalefaclain nepernimium caloremer 
curius euanefcat. Oe mercurio fi:!:l>ri i.de 
Caice fit Hb/!. di; Sale armoniaco eil mefura 
vtrcmperfumastaLitum quantum decalte, 
& ■q'jantii de mercurio:5c debet contsri do- 
nc J mil, I appareat de mercurio. Quum aute 
bene deOccaiLi!!) faer ii,iterum contere ficuc 
pri? cu aceto.donec no appareat, & ponaad 
ilccandum. Hoc aatem elt fignam perfefts 
co'i^ritionis , quum ipfius para'.n inadcfa- 
cium cum falma fuper argcnteum dcna- 
rmmindj Hnitum non adiisferit mercuri- 
us-.ii autetn adha;ferit , non eft bene criturti. 
Quum autem fatis fuerit.conterc minutifsi- 
roefinealiciuadcfeaionc&poiimininfub- 
iHTiationum.coopercoriumruperpone. HcC 
taincnnoneftprjetermittcndum.quuinim- 
pofucris tnedicinam , quia TuperacicLn eius 
Kques cu pcnna psainandoiEt fic vas clau- 
Aim com argilla in coniunaionc vafomo- 
- - " ptimc 



ALBERTI MAGNI. ^jf 

piim^Hni*sncrerpiret,&poficumfupertar 
numfiiblimationisclaigncmperdiinidium 
dieraiencu , donee ilia humiditas cuaporei: 
ouod probabis fuperponendo iaminam, d6 
BecexiccetiiricdineKiccatumfuerit claude 
cum argillaber.e , & da igntm fortiorcm , Sc 
iBVit!fnodafortifsimu:&cum noxellper- 
mittc iafrieidMri:iTiane speri,& quit quid de 
eo viuoTi f'^fvif , Kpriarebir in rnperiori par- 
lecJudcl: altera veto parsiaccbit luprafas- 
cesficmn'x.pu'u'irizabile circa pai-ietes in* 
feriorisvatls.aiiqu^n'Joinfwpcricrivare.ii- 
iud collige & rc'eruaiviuurcut prius coiera 
cumf5c;b:]5,&rubirmador.:ci:ibeasipfum 
totum mfliTUum Sc putuerizabile, & itacoa 
terc toticns & fubliivia, donectiabeas ipfum 
lorum mormum & puIuerizabile.Tunc rite 
riiis ne apponas ci aliquem liquore.qiiiafta- 
tim reciperct fuam viuacitatcm , & labor ta' 
cffst inanis. Recipe tunc de Tale prieparato 
vt docui,& bene pura&ficcataparrc vna,ap 
pone oartem dimi'diam tnercurij fublima- 
li, Sc cum manu mifce fimu! , & pone illud 
in vas ad fublimanduin,& plana iuperius & 
claude.&rublimaficurpriusananecxtraHe, 
Sc quod fublimatum eft collige Scproba,fi in 
f^cibus aliquid remanferit.bac nora, accipe 
de fece , id eft de faleparumper, & pone fup 
carbones.fi fuinigat.iuncfecundad.eidem 
r«biimaficBrpnuspcrdie,&pofteacolUge 



fl5-4 ^^- ALCHEMIA 

diligetitcr valdc omnia ifta lubliiuataiSc tet 
tio cum nouo faie pone ad fublimandum; Sc 
ficfacficutprias,&iniieDiesfiipernius,de- 
albatum.TuncprQbaiiadliucin facibusafi 
quid rcmanferii: fie fi aliquid reman ferit.fub 
iJmadonectotcm habeas: tunc accipe item 
nouu faiem, & fac ficutprius qaater vei plu- 
riesvfqueadiixionem.&rcfua, 

Additio. A Taicoetiara optima calcina- 
tur.Magifterloide Msun infuo magno ope- 
reapponitetiai-nvirideEris.cjuodtamenctt 
concraGcberumincapitulode fubiimstio- 
nemereunj:quiadicit, quod fubiimari de- 
bet cum bis.quEfuiphureiracemnoohaber, 
&c. Modusfublimandi mcrciirium meiior 
oxiinibus:RafisinIibroDiuinationisquici1 
25.de yo.fumefalgemm^ partem vnam,atra 
mcnti Aegyptij partem aliam , quas bene te- 
. ras: Deindefupereasiacearg.viui quacui- 
pfeCunt.&cotSfimuIbeneteratur.deindc 
ponaturmfundoali(ide|pergamenu, &fu^ 
ipfamponamrfalgemaadatus.cuifuperpo- 
naturmedidna,poftqiiaillad:Ii;cacafuerir, 
qi^nihi! humoris fit in eareliSu : & acceda- 
lur fub eo prius ignis paucus;dcjnde angine 
ictur,donecarget5fublimemrviuu:pcitea 
ipfumfutiie,&opnm^rere,&fub!jinaipfun:; 
iitqiCapntaJludEiinpri^.isarapiiJ, poileaar 
ctufuccefsiue&mag'isangalia.donecrcdc- 
atficutpa!inainaQU5;Sob[imabimr..Bficut 
cryfia]. 



ALEERTI MAGNL 6^s 
iryftaiics in panibus allude! fub fcuco. Dc 
coveroqaoiicftrapcrfciimm,nonStlar!i, 

i£tieritpaluJsaJbiis:&lioccriifspiEnii-Ed_ 
feus.Siergo Srmiiamlitiupcri^cin, & la- 
buiiTnignicaDi.sritfasne.&fino.reirerafub 
limanoneiu cum airamcnio St fa;c^ qtidji 
fupercaptitangn&rar : ip{am tnim cjrrcc 
(peihiErct)3£ta=ic:iba:jnia2baKn,&:argni 
turn meram. 

■ " Si fcpius fublimaueris rGcrcoriani,ia qua, 
libcr vice t^cbes minucrc qpintam pancm f= 
cufnrfi cam vitrioio&lals iablimcs nfapri, 
defjcan a-fTata clTc. 

Lamm q-ao'mnAaTxchadtntm&texd^ 
nera,argii!a,fa!ccomrnnmd!gD!ansinrri- 
na. Alicjiii cam aibun:;ine oai 3c calce riaa. 

tuTfidpkio: 

PRimodccoqoararfiiipJreriaacKQfor. 
n per diem mtegniEc.Ctqac brcc pnus 
n-jCQin luper aufereado aebnlam (jaifc 
fapcrnatar:poiiea permltteiicciii , Sc tere i. 
pmm&poncTanmndem alaraisis przpui 
civtdocui.ScproijteiBvas ad fublimzadiiia 
fictiimcrcurisni,rcieri5 aood taiRss ignis 
nonen:£adeadusficDtmerci^j/edrciiuCo 
ScIcDtoignerDbiimaperdiemrate^rrirS' 
ne cztrabe & mccnics fubJiniKtam iccigrl: 
Sabiiisa feccaiio & crit aSxwn: Ai^jima tci- 
T 



65^ UE ALCHEMIA 

lio Stappone fal,8e crit aibifsimum : iterae- 
ius lublimationem lertio 3e quart6,& vfijuo 
adfixioncm.&ferua. Additio. Subl.ina. 
nir ficut arfenicum,fed maiore indig«dee» 
flione&iongiori. 

Quamodo dlbificitturdUTipigmenttm. 

AVnpigmenrum debes [ererc & dcco. 
querc vno die tn aceio,fli alio die in vrr 
,a:pQfteaapf)onecitarjiuDdemdcfuli 
gi ief;rri,5c mifcebcue fiiiiul.pollcafiibli. 
miiprutn.p^romniafacicndo.vtdefulpbu- 
redort!i,&erit album: Additio. Auripig- 
mcnmmd'cimrarfcnicumtitrina.Aiiripig- 
mentum acero & fale pra;paratum quoad fe 
r;nuiii fit exahatum:quantum enim ad tiiii" 
ditieinnullunieiius:R.afisidemalibi;fa[fug 
omniapraparacipfum. 

Quomndo all -ficaturiirfcnicum- 

ARfenicumveroeft eiufdem nature cu 
Hiripigmento/ednoncftnecefTcdeco 
qui:tereigitnrbeneSiimbibe,cumace 
toforti ( Rogerius dicitaceto diftillato.vi- 
deasvbi loquitur de corporttm calcinatio- 
ne)bis vet ter, ve! quater.Se toties dc{ic«,8s 
tucpoteftferiiariinpuiuere quod critaptS 
ad calcinandu corpora: fivero vis Tubliira- 
rc.tere bene per k.Sc appone fibi ratitiim de 
fuliginefen-i.&fublimareptiesvelplur esg 
omnia , vt dc inercurio docui , & crit albius 
niuc. Qao- 



Alberti magni. tffr 

Qjipmodo pr^pdrlilurfai armonmum. 

SA!armoniacumficfijb!ima:tcre jpfnirf' 
bene cum tanto Talis comunis bene pr^- 
. parati fine 0(nniliqudre,& pone aJfub- 
liinandum cum lento if^neper tres lioras.pcK' 
fteacumforti'gneperdiem:man^ cKtrahe; 
& quodfublimstumcft refcroa , Scpcrorei'T 
n,iafacv*tcli;nle:curio.ti9Cuj:cumcildem(a-' 
iibi nouis)f5EC:bus fublima bis vel :er,& fcN 
uaadpartem. 

.AJdiiio. De (ale communi prEparatd. 
difTolLiroincerafalem annoniacuiil.&poHj. 
incera-tionemdefieca:&.hpcti}tiesfacitiee-! 
raiidp & deficcado, quouf^i fal armonlacuS.- 
recipiatdeaquafalis quantum iprom eftjrw? 
eo vtere.Saliarmoniaco Toluto in aceto&di 
ftilUto perfiltrum,& ficearoad Solem appd 
ne raritundem fslis colnburti in cliueo Se ci- 

neribiiscalidis.&f'fn^''^™"'^'^''''''''^^"^'^''* 
itnbibitionefub!imet»r,& erit fuiiick-r.tef 
prKparatumadomnem dirpofuioneiiKod^, 
jKobaturfin<juercatabrquefamofuperla. 
minam igniiS. H?c Roger. Bacon AHj lubii- 
mant cu ialegeoia: fed dliid fal debet clle o- 
primt'ficcatuanccigne.&cumralearmonia; 
CO fubtilifsimiJ tricuiii. Abj fublimant cu falo 
communi.&Tako pr^parato inf mul trjtis 
ftratodefalecomutiipiarparato.&incircui 
tu fobliinatorijA fublimatur bene quatcf 



5,8 DE ALCHEMIA 

amquinquief. Pntparatio [aki armonudfe~ 
cHfldHW Rt(/!i«- R. is falc armoniaco crythl 
lino , tcrc cum tanto fpumse maris & faleni- 
Iro,&iprumfublima,(infundoalludelpfrr 
gamcnumpone,&raperllratumlalisaiTati) 
& fume fublimatum , coquc ipfum pofitum 
incannisinaqua, fohiccuremm : dil^iUai- 
pfum , aut folue ipfum in vefica, vtl in kifti 
fcliis fuper aquam.Sc diftillaiplum , 8c exeo 

Salem armoniacnm fixnm folocre ell ilit- 
Bcile : imbite ergo ipfum exaceto & inhu. 
mana in fimo , folueiurenm, d.lWIa iplnm. 
Et caue tibi nc totjm alfumas ac|uam,(ecl ta. 
turn quantum pofuifti de fpimu quern lolm 
revoluiftiAf- 

ViequifuhjlintiAJititigmi- 

HAbitadoSrina de fublimationefpin- 
tuum , rellat iam viderc de isms fub- 
llantiaidico ergo quod ignis debet el.- 
fc de carbonibQS duplici de caula: pnmaett, 
quia minor eft labor fubijcere carbones qua 
liEna:fecundd,quialignadantfumumni«l- 
turoA propter fumum son bene poflet colt 
derari,finderenrarScaloreigois,ytf«p™s. 

comingit , qoandoargiUa non f^om-'l 
quandovafanonfuntbenecombulta,»t<» 
Pcindunmr.ftatim erit fnmus albus.quod M- 
cili videtur fuper ignem , qoifit de carbom- 



ALBERTI MAGNI. (Ij» 

b„,,&<,uumvar»toigsnt,ft«imdepon.n 
lur A iBne.alias ,n.itter«urfaWiinitio.Vli 
a, c.uaam .ft n= fiat. Not. qnod fupcrm. 
vjs fcllicet aluatl , debet effe deoitreatum. 
infe'riosveri noil eft necelTc. Soletenam 
a»andoqiinedieinain(cuKllainduran,<iii5 
„oo poteft fublimat" vnde noneft dabitao; 
dara.redfeconditeridebetSe appooi para 
plosdeftcibu5.Sefabtiliterfublmiati,84e"« 
bene fubbtnatum. 

T)cfixationfj^intuwt,cdj;iUtidii- 

Flliatiorulphoris:PoIuerizaillud,&lis« 
,n pantio Uneo.& bulli in aqua cum cal- 
ce Vina, primo ponendo calcem vlqi ad 
medium vaOs,& reHduumimplendo cum ^ 
qua communi.&fac quddfaccolus uon tan- 
rat fundum vaCs , fed ftet i.1 medio , fc.bcet 
bencligando fuperius &inf=nus,appot.en- 
do paruum lap.demvt defcendatS bulbar 
fie I+bom,vel citca, femper nouam aqu.m 
cabdamfuperponendo, dum ■I""'''"'-, 
rit; Jeinde eMrahe t»um fulpbu,,& fac bnil, 
re in aqua dulci, vt purgetur i calce . & fa. 
^um eft- „ , n ■ ■ 

(.m Prim(ireaif.<:aaquamlap,d.soccnl- 
,i.lbi,fcibce.l,bras,uatuorcoml.bravn, 
calds corticum ouorum inhumando Stdi- 



4So D E A L C H E M I A 

AiiUndo.&hocfacfa^pius: deinde in ilJaa- 
4]ua,rciliceiia vna librJ cum ifimidia appo- 
nc vnciasduas Talis communis prKparatjia 
fecundogradu.&vnciasiJiias Talis alKali o- 
pt.'mepreparati.aivncianivnain falls anno 
niaci<^uat«rfublimaii,3£ vnciam vnamalbu 
minis plume CO agulatipoil fiiain prxpara- 
¥ignein:3£oinnesirti Tales dilToluantur in i. 
fta aqua, & cum ifta hxa o nines (piritus la 
tucurbitis duplicatis vafa bene lutado.H^c 
Arnoldus.Tamcncumiflisfaljbusficiimlta 
diftiliacio.&faliumfiibliinatio.&cLimf^cib. 
rediictio.&inaquam abcisdiltillacamrefo- 
Jutio.flchoc cum fpiriiu , &: ahfcjiic illis va^s 
duplieatis.'&alicjuotiensinfeptimafubliiiii 
tionefpirituseritlixuscum aqua virtmcfa- 
liumin fundo cucurbits, vt lamina igniiio- 
neinTuftinensrSialiquotiaasin quarta Tub. 
Ijmauone aqua erat fixata pro qusrta parte 
fui,& oportebat addecc aliam pro fixatione 
fpirituscomplenda.Aiiqui dicunt,quod po- 
nedoinctcuriufublimatum {uperlaminam 
fiannea veiferream in ceiiarioftatim verce- 
turinaquam, quam per diiTol nil ones & con 
gelationesrexfaciliusfiratur. Aquaabtlra- 
^aabalbuminibusouorum,&deinderefli. 
ficata a cake corticu , akiminc iamcni, & fa- 
Je armoniaco ana vncia vna, eft lumm^ fixa- 
tiua fpirituum fuper omnes aquas , vtinfri 
feqjiitur.Mcrcurmsitetnfixabiiur hoc mo- 
do, 



ALBERTI MAGNI. tfffi 

Jo , Tere in m ortario m erctirmm fubiimatii 
cum tartaro & fale co-nmuni crudis, & tunc 
fublima , ficitcrutn tere 8c fublima, Scconti' 
nuavfque dccies.velpluries, renouandoin 
lingulis contritionibus fal & tartaru: & exin 
dcfixabiturmercurius. Fixatur quoi^;mer' 
rius in cucurbitis duplicatis in vno die com 
oleo tartan ruperfufo.faciendolentijignein 
duabns horis p rim :S.po ilea forttiicanao co- 
tinu^ per diem, quoulq; nihil liqaqris afccn- 
dat.quod probatur difcooperiendo cucurbi 
lain.autapariendo foramen, auldefuperim 
ponendo virgulam corili ad tentandum fi 
in fundo fit adhuc liquor: quia fi fir durum, 
tijc e(lfixatum:qu6d fi nonfit, fortifica igne 
trib. horis. pofteadimittcinfrigidari.extra- 
hc,tere,imbibe,& coquc fepties. 

fl^adiwcrcur^;Sumedefa]earmoniaco.Sc 
dc maris (puma partes xqaales.quas bene 
teras , & atpcrgc dc eis in cucurbita vna , & 
pone arg.viuu dcfuper,&: q J^ ex eo remanf* 
ritinuofueipfum&diftdlacumigaedebilij 
&:dimi!3bitarinprimisaquaalba,inquaoo 
cftvtiliiis: poiteaignem parampervigora, 
& dift.llabicur aqua argen.viui.fiue fuenc in 
«rincipioviuum,autrublim3tum.Omnesfa 
lesiixat-fi«ntiBercuriam.fimiliter&fa!af 
moniacus iixat fimul fublimando , quouf- 
quc mercurias fundatur.Fix^rur aut mcrco^ 
rius ca Tale alkali, Sc cum calce corporu . auc 
T 4 



^52 t>Z ALCHEMIA 

<uin vtroque.St hoc in ignc tcmpcrato.&Ti 
fe ad hoc apto:quia ignis tcmpcratusefthu? 
miditatis confcruatiuiis ad fufioncmiexcef- 
^uus vero.fufionis turhatiuus/eu impediti. 
■uus.Fixari potcftmcrcurias fubliraandoin- 
rerduasrcutcllasbeneiigillatas,aiternatim 
vcrtendo'&ponetido fcuccllaininferiorem 
fuperius,& fuperiorem infcrius quatuorde- 
<iinaut <]uindccimvicibus,& tunc fixabi- 
lur.Aliqui dicunt.quoG hoc debet fieri in va 
ieferreo, & ifte modus eft perordinemi, 

f;nis. Si vis fpiritus fublimatos fi-vos faccrc, 
oiue calces corporum c«m aqua fslisarmo 
niaci.&exhac aqua imbibe COS, quia crunt 
iixi:quiaracioncca]cis figuntur fpiritus, vt 
inquiiBaccon. Fixatio Talis armoniaciCal 
<em viuam impafta cum albo ouorum , & 
fac q.i.crucibula, $c conclude in ets falem ar 
jnoniacum in pccijs defraiium , Sccircunda 
<umdiaapafta,&dcficca:pofteaf<cfibia. 
liam tunicam de luto rapicnti;e,&: deficca,& 
fcpeliin cineribus caJidis per duos dies & 
nofles,3ceritfixum:tuncdifio!ncinaquam 
caJidam.Sc fi vis cola Sccongela, Scflritpu- 
xuin. 

Bicittcipititperirea'4afenftcretdhu- 
iiKiirtk. 

IAmdocuitccolligerediuerfosfioreipIc 
nosodoramctorurabouorum, inquitus 
redolst 



ALBERTI MAGNI. ^5j 
redolet fanitas & pulchrimdo cfl gloria hu- 
jus mundiihic eft flos ftoratii,rofa rofarum, 
&lilium conuallium. LKtareergoiuUenis 
inadolefcentiatua.&coUigcfiores.quiain^ 
iroduxiteinortumParadifi: facias ergo ex 
ipfiscpronaincapitituo,vcgaudeas&frua- 
ris delitiis hums mundi, Aperiii ergo tibi 
nunc fenfum : nunc faciam tcintelligerc fe- 
creta huius artis , Scquoddiucelamm eft, 
nunc manifeftaboinlucctn. Superius ergo 
fublimare & colligere fiores jpfom docui: 
nuc vero docebo ipTos plantare, vt fruitum 
mulcum afFerant, & fruCtus ipforum m Ktcr 
rum pcrinancat. Docebo tefigerepuiiieres 
fublimatos,vtinignepofsintpermancre& 
corporibus adunari 8e pennirceri , & hoc 
duobusinodis. 

liicdocetfigerepuluercs.vtcimeor^o- 
ribmpprmifceanmr. 

ACcipe ergo de quoquchommvoiuc- 
rishbratnvnamvclauas fine omnia- 
liare.Scponeinvasfixionis.tluodfit 
formatum fuper foraminibus cxargillabo- 
navitreariorumadrpifsitadinemdigiti,& 
lion fit virreatum, & claude rimas cum argil 
la bona/ciHcet luto fapicntife: quo faflo po 
nefiiperfurnumrublimationisAdaigncm 
perdicmintegrnm:&fifitxftas,quanmas 
fgtiisfitficatincrcurij fubiimati poft nicri- 



£S4 -DE ALCHEMIA 

<Iiem:inaneautcmfa£toverEequode(ir«p» 
rias dcorfum: hoc fac ad minus duabus viti 
bus:tunc aperi Sc vide fl puluis ell tixas boc 
modo: Pone deipfoparnm Taper carboaes, 
■C idc fBmu,nonduettfisus:fi aute nonfumi 
gat,rac eftftxus:S£b.oc eflfignu de Qoinifpi 
THu-Si aute no eft fiicus.repQne fuper furnn, 
claTiJedoipfumvasficutprius, Sidaigneo 
$. dies : vel tandia quoufq; acdias foDuin ia 
va'cjCjLiafilapilloscadentes.qd'^rffipiuscoa- 
tingicquando eft niiTfsexaitum. (alibi did 
tur,i'C proberar fopcr laininam ignita fi fun- 
datur Si currat,vcl non det fumarn.) Secun- 
duj modus eft cum imbibitioneoleitariari. 
Ficaurem fie : Recipe arfenicarublimaram, 
vei'ulphar, velauripigmentuin, Sccontcre 
fopcr Japidem am o'eo cartari, qaoufq; ta- 
tutn liq'jidutn fiatipofteapooeinphiakm 
vitrcain.&poneTpfaminciaerlbus cribra- 
tis per cribruin bshe, 8e pone vas cum cine- 
rib'js fuperfarn'J diftiilacioois , Sc da igaem 
prsmo ienium ealde , quail voraado, nc was 
fran^atur. Poftea cum caiefaSij Gt ^ritmin, 
fac msiorl igncm , 3c fie deScca medicinam 
invareapercQ.fiviszfedjneli'Jscociufo, qd"" 
iiipcrpoaas ale^nbico recipieas aquiabco 
d.iLliacam, quia ad raaira valet. DeilccaEi 
msdidnatfiiLs^evas.quisaSiomodonopo- 
terise:;cipsre,3£inaeaiesp:;'aeresindma- 
tQS VI Iap-i;ai , ^'ji„i t/a h^a: vi priua, 
C4im 



ALBERTI MAGNI. tf^ 
jnm oico fiiper diftiilando.ircrnm franfferi 
inim,Siicscipe,&terfiiienc,&poncina!iara 
suEpuiiaKi. Sc pone in fimo tquino ci!ido - 
per isptcm dies , & mnc foiueiuria ai^sani: 
tunc pone vas in ctneribascalidis & coagu- 
!a 13 lento igne<ioaccmduret,&habeb!srpi 
riias £Kos,&erit trnfliira firma Scperma- 
nens-ProiiceergodebocpuIacrevnampar 
Eem Taper qoinqu^inta partes Mams la'ci 
narijvei Veneris, Sceriiboimm ID oainimBi 
Icjiionefceiaminatioac. 

SOlunnmr etiani fpin'rns i^oofaas rr.&> 
iis:TOomo(iodocui cnmo!eo laniri, 
.td poit feptimam coagcUdoncm de- 
bctponifupcrbpiicmKianiioreamJnceJ- 
Isriani raide hcmidnm , ^la vx inciinams fit 
lapis, n quicquid refojacrit , ftiura .ielccB- 
daiin ras cirreum fopcrpoCmtn, 

Soinunnir alio iroiofFiriHisiiiaqcsm, 
fciiicetperaquamfaSissnncniaci.qua Ca 
fii: PoncipfurPjTel qaemconqi ili?;ei uian. 

Era:par2n:m fi:fariapii:em!r.foceaH-.refo- 
idorrii, vei in cci'ancn: y^trcS, 5. ftai;ir r; 
fdcimrsa aijiia&:Ei;!iihi!caqi!s F'-'us"5 
fcbliiEaios 'biucndos tero. Hoc z.i. ta- •_ ~" :i 
poliqiiirbbliJaauisfiieiU mcrtuii^, s-t J 



CG6 DE ALCHEMIA 
mifceri debet cum aliquo liquorc , nifi cum 
aqua falis communis, vcl arinoniaci, vclo- 
. Icotartari. Tereergopulueremcumhaca- 
qua fepties, & toties dcficca : poftea po- 
ne puluerem tritum fuper lapidcm,&: fi- 
nedubio cito foluctur in aquam.^uam refer 
uaad dtrtiJlandum : corpora vero calcinata 
eodemmodofoiuunmr vt fpiritus.fciliect 
flos ffiris.&flos atrainenti, de quibus per o- 
innia vc de fpiritibus ellfadcndu.&: quemli 
bet per fe ad diftillandu. Additiones, Rur- 
fum (ad capitis principium rcfcrhoc) ad o- 
mnemfoluiionemfalcrit neccffarium. Ra- 
lls. 0!emnaquilEficfit:Recipclibri vnam 
falisannoniaci.&molcfuperiapidcmtum 
vrina quantum fuflicit ad modumpaft^-.tuc 
facftratum primd de calcc communi, fecun 
do de falearmoniaco. tcrtio de cake : & fu- 
per falem pone catcemouoru in paroaquan 
litate, &ad ignemponead tundendum, Sc 
«u nfufum fuerit.deponc ab igne,& fuper la 
pidcm pone, & diflolue oleu infra quatuor 
dies , & pone in vafe vitreo & lerua. Aliqui 
itr.paftant fal armoniacum , albumen oui & 
c'cem,faciuntpomum,&lutant,deficcant, 
& figut in igne.Argenlum vero viuum nun 
quam foluitur.doncc fuper ipfumingredia- 
tui fal bonus,deficcatus,aut tritus, auiaika- 
li 5 cxticgucip.umfepiies,&pofleaviuifi' 
ea pfamcuaqaicalida.&tuncfoiueipfum 



& 



ALBERT! MACNF. CC7 
8i nifi iia fcceris , non foluetur. Rafis; Su- 
matur 2C]ua falis arraoniati fuhiimati ter.vel 
quatcr.Siimbibaiurraerturius foblimatus 
cs'hac aqua paulatim & paulatim,& poft 
quaiiilibetimbibitionemdeficcaadSoieni, 
vcladignem debilcm; poftclaade os vafis 
firmiter.Sc pone in iimoAftct ibifepte die- 
busrquod fi non lit folutum .renouafimuin 
per fepte dies, donee {it aqua elara. Oktm 
ad'mccrmdim: Recipe falls armoniaci, talis- 
communis anapartcm vnam,& duas partes' 
calcis vms non estinflc cuni panco fugmi 
nis porcf,8ein vafe vitreo pone & diiHilaad- 
Icntuiii ignem: Scquando cdmpietaeftdi-^ 
ftiilatie , itemm repone ad diftillandum, & 
iioc ter : & hoc eft oleum album adinccran- 
dumelixir,& ad dulcificanduinfeumolilli- 
candum calces metallorura, &omniaqu!e 
fefiiiiint ad opus album: fedhoc non debet 
hic efTe. 

Aqua memirijfitadvnamvnciam mer- 
turij cumduabusvnciis aquE fortis.laaa 
dediiabus pjrtibus ahmihis puta ianieni, 
& altera parte falls petrs. Aliter fie fitiCoa- 
eula mercurium fublimatum fundendole, 
mies aot oftics ftanoum buliiens luper i- 
pfum , qualibct vice cooperiendo crucbu- 
lum,nefumusexcat,8ecffi=*f"r"Jg^«'^''^"= 
coloris olci: deinde tere optim^ Taper mar- 
morcumpaucoaquxfalisarmon.aci.&po 



66% DE ALCHEMIA 

PC in fimo:&cum folutum fucrit di!l:illa,auf 
perfilcrum.autin diftilUtoriot&cuinhaca- 
<iuafite!ixircucaIceLuna;,&arrenicofuWi 
riiatc&olcoaiboPhilofophoruin. 

SulpburiidiffMtio: Accipc mundati lU. 
brain V[iailbi3mizadJr(rublimati)tanEun- 
dein accTi candidi fablimati , quod quinque 
partibiis frflphumfiCEequalc, in catnop.o. 
namr, tranrmutandofempcrdJctertlo. Ra- 
fis. Habts ad longum in Arirtotslc dc Pcr- 
feftione,incapiEu!o Sepaiationisfalphu- 
ris.Amizadir partem vn^m/pumi marine 
Vines tres , duas Talis , vrina; partem vnam, 
icre.cribra, in cucurbits repone, adiecto vi. 
Uoarg«ntoquodfitis<;ll:d<;indequociueie 
ue&fpicio'iimadhibitoincenimm:qLiuin 
Candida manaucrie aqua, ip!am opsri.necel 
fariam fcraa:inhumaiio lumper neceiraria:. 
ccenum quoque ad quataor dies tranfmu- 
tandum, donee quod qui-ris ad otulum dc- 
preheodas. Sed puto itlud Rafim dixilTc 
corporis difTotutionem fdcicndain pro ina- 
iori opere-.ergonota. 

Mercnrius iecundo vel tcrtio diftillatus 
abalumineiamcni velrochzfoluiturpcrfe 
jpfuinfupcrmarmor in toco rondo vclhil- 
mido;Scineiias credo fi cum era- 
do potieretur. 



ALBERTI MAdNL 666 

Qaomodo ruhijicitiitwj^intuika-' 
qttm ruheam. 

NVncvidendumeftc{ualiterru!)ifiran 
mrfpiriiiis. Recipe crgo.iqiij[:i -■a, 
beam airajnenri dillilbum,& cum i- 
p(a imbibe Tpiritus (fiKos)guos volueris ni 
bificare,(eptiesierpndo,iinbibec)o,alTando, 
& tunc pone ad rolucndum fupcrlapidem, 
&foIuerurinrubicundifsimamaquam. 
Additio. Aqua rubeano debet diliillariper 
diftillaiorium, nifi fit ilia cuius color eltfi- 
xusfuperigncm.aliisdiftiilareturalba. 
QKomodo at^ui dilkUart'tur du^Ucimodo. 

Diftiilatio (ic ficPoncaquam quam vo- 
iuens diiHilarcin ViS difldlationis , & 
pone vas in cinercs , vt fupri, & diftii- 
la.Sc hoc fit caliditate & ficcitate. Si autem 
viscahdirateSchumidiratc diftillare.ponc 
■quamin vas.inquo cineresprius Eucrint, 
fiue in caldarium fuper furnumdiftiilatio- 
nis, & in ipfam aquam pone fajnum, & defii 
per vitrum , & firma ne declinet ad aliquain 
pancm,(cd fter direiie.Et fuinmopereprx- 
caue,ncvnquamfrigidiim vitrum pons sin 
■quam cahdain.vcl 6 contra: alsoqtiin fran- 



geretur, 



,&amiiteres'laboreniEuum. Etna- 



ta, quod qiiado vas vis excipcre, debes pcr- 
mitecre infrigidari cum aqua, fafladillilla- 
lione. Hocstutem caueas in dillillaitonc,n9 



<75 DE alc;hrmta 

aqna buHiat in diliillatione.Et per hsnc do- 
ftrinam liiltilUtionis oinnes aiiiias rcferua: 
hoctoaim rcl'crui quoil fequcns doftrina 
& furm.i ottendit. Addicio. AquacoTpo. 
rum: Recipe calccm Solisaut Luns.S^'fahs 
armoniaci fubiimatiana.&inflmnlcotitere 
fcperlapideLdeindcfublimcturacalcecor. 
porum fal annoniacus.&reircra fepties.coft 
teretuio&fabliinando: tunc pone fuperla- 
pidem ad foluendum. Aliqui tamenante- 
quimfublimcntiinbiburmateriam.&con- 
rerLintcuinaquaboraci5di(ro!uti:&bocfa. 
ciunt rc])ties. Ad corpora follieni^^m ina- 
qu^m: Corpora calcinata tere cum anafalis 
armoniaci & caicis corticum oUorum: tunc 
poneinphialavitri ad Icniu igncm,iion?c 
totumritvnama(Ta:infngida,&frangep!i(a 
lam,deindepu!ueriza,&poncpu!ut;reinin 
locodiflTolutionis. SicctiampolTunt fpiri- 
tusfubliinatiinaquirtroluifupermannor, 
vel in fitno cum fcpe rcnouado. Si vero vis 
reducereinfLia corpora, congelaadlenmm 
ii^nem.ecfundecijmattincar. Aummcalci- 
natum cum fale, per .-.cetum acidirsimuin 
foiuitur in aquam rubcam. 

Ai oleum dijliUunium. 

DIftilIatioqux6tperdefcenfumcanna: 
talis eft:Sume fiaile vas formatumta- 
li forma, fciinuonecineres.vetrad!- 
cci, 



ALBERT! MAGNI. Cyx 

ces, velligna, velkpides, esquibusoleatn 
vis diltillarc, & fac foffam in cerra, & in ipfa 
vas pone fubtusrcuIpt5,Sr ddupcr vas can- 
na?,Scctaudebenenerelpirent,&periTiittc 
dcficcari: tunc obftrue vas deiuptus cu ter- 
ra : pofteafac fnperius ignem lenrnm per v- 
riamhora.porteafortioreiiiaugendoiguein 
dehorainhora, donee dimidiam diem com 
pleneris.&permitteinrngidan.&ai-iuam.Sc 
oleum diltiliatumrcferua. 

CoaguUtio omniwrnaquirim fie jit: 

COagulatio verd oinnium aciuarum (ic 
fitex calidicate&ficcitate. Poncergd 
aquam , qua deficcare volueris in vas 
vilremn, habens anguftmri colluin,& pone 
in cineribus fHperignein lenium, & coagu- 
labitur infra Tcx horas in laminain albain 
velrubeam. 

Quomodo cdcmnttir Sol c i-ung- 

DE calcinationibus omnium metal lo- 
rtim vidcndum ell.Et primo dccalci- 
natione Soils 3c Luns. Recipe ergo' 
Jimaturas, cuius eomvoiueiis.&po- 
Iltas in accto per nouem dies exirahfl ,.& c- 
jiiccatum lereinpuluerem: pofteaafFundc 
aquam armoniacam terendoS.: ^ccando ie- 
Xies: &tuncponeruperl-ipidem,vcdocut 
*d foluendum , & diltiHa, & ferua : Sc di hic 



ill DE ALCHEMIA 
aqMponca4an""puliierui.i.Hocanteili 
null, <luoJ»q""Sol^5d,-bc;spcinf read™, 
beam anoam ■ 8< 'f" Luno ad albam. 
De CBcu'fcifJ- 

CVcurbita eft vai quod debet ftarern*. 
qua.vfque ad ianduramfirmatumin 
caldario,vt non moueatur: iiec cuciir- 
bica debet langere f^ndu.ii, qiiiafrangeie. 
lur.Scciiaquaminaiiur, infundaiaiiainitiB 



cet calidam St no" ftig^ Ja" , quia vas Itao- 
gcrctur. 

Quomoio cakmiitur alia metalU' 

ACcipe hniinas & caiefac cas, poftealt. 
nias cum aquafalis , quiafalconodrc 
omnemlmiiiiditaremcorropraTB.qoj 
eftincorporibus.&pone ibi vaificljefor. 
n,atnmmhunciiioduiii:&iiiiplelaiTimis,8e 
potie in furno calcinationis luper tnpede, 
Sefupponecatbones , & facisnemforiem, 
& fit furnus claufus : 8i mm rubercunl.tunc 
extinguarur,itatameii nc tkunt:& in tall ca. 
lore perm itteftare.quourqocpengnemde^. 
ftruantur : mane extrahe. Si quod calcinaiu 
eft abrade Sc ferua.Se quod remanfent, itertl 
iinias cum aqua Talis , faciendo donee caici- 
natomfit. Addiiiones. Ca^c natio Soils Si 
Luns fitper amaiganntionc cn.ufuls , cum 
panibus iBercarij iic falis communis ana.po 



A L B E R T I Ni A G N r. 6fi 

nendo fuper U^nan lencii continmJ mouen- 
tlo,t|UOiirc;aemercnriH5ct(olaric,:demdcIi 
lu cum aqua ifpidj.S; per filtrwindif'iilJa.Si: 
inuenies corpus tuin^ in calcem reciaaum; 
Calcinatio sha Solis Si Lunar, Sc alioiii cor. . 
poruh.ibeniUr it! Ariftot.de Fcrfcrt-ira"!!}'.- 
Item calcinaiio Soils & Lunsduplexlia'bc- 
turiniibrofr^irisRdj^erijBaccon.quiinti- 
tulitur, de MbJo comj-oncndi medicinam 
persquationcm elfir.ehCofum , in capituio 
de Caicinatfonecorporum,vbietumporiic 
cslcinacionesslionim corporum. 

Cakhmtio auri-.Vancie ipfum,& fac indek- 
minas tenaes.&imple criicibulum ferreuitt; 
&C00pef i. & dimitte fundere cum fa!c c6m 
mtlrji , vel armoniacoaiiqiiamukun pripa- 
rato,&: aceio inalf granati, quia per acuicate 
faliuS-aceficeriturinpulucrcideindepcn^ 
in furno pahis perdiem &nofle, & cxirahe 
ealcem rubeam citrinam.cui norieftpar. 

Cdicmmo argenti: Fundc ipfum, & facias 
indelaminas.&iiiiptccriKibulumferreufii^ 
turn pone in crucibutoralemcomir.unc tri- 
Uim aliquantulum, prKparatum, donee fit 
plenum : cooperi & funde, quia cito fundi- 
Iiirbeneficio Talis ;pon-eatere,quiaetiam be ■ 
neteriturperfalem, &poncjnfurno panis 
f)erdiem&nocietnvnam,&ex[raf]e calcem 
Lunaj.cuinoncftpar, 

€akmtio p/[f»i^{:l-'iujnbnmfundt',Sccs-' 

V 2° 



674 f^ ALCHEMIA 
lineuein aqua falis coininunis.S: accto actf 
rimo albo.ita quod (al l5t aliquantulutii pr^. 
paramsSc!*olurus;pol>cac5<t!ngueiiilianc 
squam quadraginta vicib'is pUimbum fu- 
!um,de'ndepone(iriiuin)inol:amoppila- 
' laTi.imdam.argillaramiilccainfurnopanis 
psr diem S^ nockin ; irpane extrahe caltetn 
niuei colons pondero'aiTiVt fa!. 

Cjltw«njb«l»: Fii'dc & cstin^oc de. 
ccmviabui inaqoa lalis communis foloM 
in accto accrrimo albo.mifto cu aiiabu.. vn- 
dis mcUis apuni . dcinde tere £: pone in ul. 
lamin fiarnopanis per diem Scnoctsm: ex- 
IrabecalccmLunx. 

abMt.o fcrre TereSc imbibe de aqua 
faiis communis & accto forbarum.&maji 
e -anati, it! quo foloatur fal.Sc f^ccadeccm »l 
i basin cinere-.pofttiatetcmntritoratone 
fort" aquadeluper ad mcnfuram quin que dl 
. ,otum,Scpot,efubi;modcceit,d,ebos,«i: 
lolaemnpoltea coigtla aquam per diem V. 
„am,& ent tinaa, deinde tcre Sc pone m lor 
no tanis per d.em & ooSem vnam.S: iiabe- 
biscalcemr«beii!lcotrangu:s;8:eftcal.vSo 
lis,qna di^itorCrocusferri. 

Qicwiilio *rii: Facirislaminas,fuipe>i- 
de in accto forii cum tinaculis in oUa polita 
in Hmo decern diebus, esttahe Se rade qood 
inuenie, , Sciiotfac, doneciinianturlam:. 
ns: aemcie abhie cum aceto , & fnca luaui- 



ALBERTI MAGNI. i/j 

ter.&quando videris aquamaccti optimi 
viridein,colaperpannuni,8:fccemproiice, 
quK eilems crafsitudo:deinde diinitte refi- 
dere &coh,& accipe fubiiHtatem viridis z- 
ris. Calcinatioargenci vicii poniturin capi 
tulo Subiimacionis, 

LAminas Veneris incide ad latitudi- 
nem denariorum, Sc linias cum aqua 
falis , Sc pone vnum ordinem ad fua- 
dii!n crucibuli, fed prius inuoluas, & reuoU 
u js ex vtraque parte cum arfcnico prspara- 
tocumacgto, siiuponeftrammfuperftra- 
Ium.donecvasimpleatur.&clatidecuinar- 
gillanererpiretApennlttedcficcari.&turic 
infurnocaiciaationisponc, &ibibeneper 
quatuorhoras ftet, ica VI EotiivaUulum be- 
ne rabefcac : caue tameti ne Venus per ni- 
miuin calorein fundatur&liquefcac.quod 
fEpiuscontingit.l'ofteapermirteinfrigida- 
dari. Si excips, & inuenies tota deftmaam: 
itaquod benetercturinmorcario.vcllapi- 
ds.Tere ergo paluereni Si releraa.refiduam 
vero quod non eftcalcinatum.iterumilli- 
nias, & melius calcina. Adiitio. Ablutio 
eris rubei eft , vt afTeiur cum inedietatc Tui 
deaur^p>gme[o,deindeab!uatur donee fi.it 
pufum, & Fac Jpfum defcendere donee de- 
Icenda: i:a album vt ar2encum;& mole.Scv- 
V V 



C^^ DE ALCHEMIA 

iercco:rinonitafuerit,rtreipfmnS;laua,8e 

facipiumdcrccndcrccioncclicjierueniat. 

Q^omoh uh ciyrporum ycdud-ur iHwa/"- 

jim.Ksqii:rceti^m m hhro tor. 

nsciim Gcbiri. 

REduclio vcro caScis corpori:m in foti- 
dain maflam fie fit:Recipe calce cwiuf- 
cunque metalli voliicns.&tereopti- 
merupcrlapidem.porteaUuaeumaciuaca- 
lida bis vel ter,& turbulcntani eiice: ciiina. 
qua pura defcen Jerii.iunc fatis elbmnc de^ 
ficcatumoptim^ terc, Scapponcaquamala 
iliinis iameni miiiam cum aqua falis cora- 
munis.Sc tere fortiter,& imbibe cum aqua il 
latotiens imbibendo& deficcando, donee 
fiac caix Wua &: alba:(&hoc ad album)&ita 
remoueantur omniai fulpiiurea accidentia 
ab ipfa,quKCoiiiraxitinierra:poft;eatere 
feme! cqm aqua alkali. & cum di;ficcatuoi 
ilr,poncinvafculuni,fcilicctcrucibulum,& 
claudc bene cum argilla.Si f^c foramen par- 
iium in vna parte, vt cxtat iii-UTa quando fu- 
facft: Scponeinfurnum, & iiitHando dai- 
gncmvebemciem,vtcitoiundntur:&cum 
forafuerit.apcri foramen., afctmndemate- 
riaiiiincanik-ferreiim, \bifit fepuminfu- 
fum, & vidcbis maffam aib-m , &; gaudebis. 
EthEC malTa potefl retipere tinduramaU 
bam vci rubcain, quia muad*ia ell ab oinni 
corro- 



'AtBERTI MAGNI. ^rf 

torriiptions. Si autcm adrubeum laborgrp 
vo'«ei-is,imbib; calces ineuUorum cum a- 
qaa robea ex I'lOte s.m , fme ex atramento. 
Cue miniotachi&fac per omnia vtfupradi 
ftuiti pil : vlti'iid cum aqua alkali.Se effunde 
ficurdacuK&eritmafiirubea,3.:gaudebiE, 
Adi.t:o. Aiiqui diffbluunt nitrum & alu- 
mcn in aceiti,& cum illo lauanc nigredinem 
calcis- A!j rcducuntV^ncrcmficiRecipe 
fjtern alicili,& faiem nitri, & diffoluein vri- 
na pa:rorum ,&cam hocimpafta calccm 
Veneris, & pone ad ignemlentam, donee 
Ctaliquantiiluinficcum: poftcafortifica j. 
gieiii.donecficrcduftam: deindeignias.Sfi 
in oico coinmuni cxtingue quatuor vici- 
bus,&li'.t>ebisVencremfimileiiiLim£,aut 
f. l.em fixam. Calxautem Veneris fit ccine- 
tandocuinfaiecoinmuni.donecieripoCsit 
fcUaari. 

Hic mifa priwo o^trm- 

REcips ergo in nomine Dei pij vnam 
■lartem niercarij albi.&fecundam par 
ccmrulphuris.&cermm partem arfe- 
nici:hffi;omniamiftefimul.&appo"eaimi 
diam p^.rtem aqui argeri, 8c pone in vas VI. 
treum,S4 calefac iprumfuperiuscumferro 
catide-m, donee vitrumliquefcat&conge- 
leiur ■ tGc po,^e in cineribtisfupengncm.Sc 
fiongeU ; qaain aute.n congelatum fuerir. 



<7S D E A L C H E M I A. 

«rittiiictiira lixMinj^rcdiens pennlftaincoa 
gubtioncin con^aiicbii3,ai-linstiua, pcrfe, 
ueratma. Poup crgn .lehac lincVura vnam 
partem fujier cctit'iin p.irt;s k-rrivcl cupri 
imrgaii.&crilfempcrboivininnedubio.in 
oinniiTialleationc3cexnniinanone,&:dur» 
bitinxtcrnu;!!. Additio. Noiahoc, c]uod 
linauradebetdifTolui&adiTiifcen corpori 
calcinaco, Sc in aquam ciinueiio : & dum a- 
cjuainmifcctara'^na:, r.'^;K}viain abinuicem 
feparantur, qui.-madmn.tL:iTi modicum vi- 
iiumrubcuLnmulrr.m[i!i!;it ji.|uam. \'idia. 
iiostractatus.vbi lioc caiiutnon crat.fedfe- 
quensrolumniodo. 

Qjithurcx fifj yili/iis r-'-.niibus pcrjicitur 

Ecipe vnam partem inercurij fublima 

Rti&fixi, & aliamarfcnici fixi , &ter- 
liam partem calcisLunK.qiis fuper 
lapidein bene triiura, Sc imbibe cam 
aqua faiisarmoniaci.Si hoc tervci qnater 
rercrdo.imbibendOjafTanJo.vtfiJprai&po 
nefimll,ter:\drolui;nduni,-'^']LioJ folimor 
re(erua :&qu an do non eft Toll inim.terc me- 
lius , fc apponc modicum Talis armoniaci, 
&itafolLiitur:otum. Qi^ium auter.i totum 
folummfucrit,i>one addilr.liaiiJum.Scdi- 
ftiltabitur totum , (icut docoi ,in a(]uaTi ca- 
Jidam. Cauc tamen ne in cincres poiias 



ALBERT! MAGNI. «rj> 

ti diftillandu, (jainduraretur^p maiori par. 
tc.&'terii oporteret tc foiucrc vtprius.Cuin . 
aiiie^ntotalitdiftiliala.poneincucurbitavi 
tream,& coagula.& critfubftaotia alba , du- 
ra Si perfpicua inmodu cryftalliliquefcens 
faper ignS vt ccra,ingrediens Sipermancns. 
Pone ergo deipfoynampartemfuperccntu 
partes cuiusiiber mcta!hpurgali& calcina- 
li.Sceritbonum in omni tempore. Coniulo 
autemnetingascamilloaliquodmetallum 
non purgatS, quia tinftura euanefcetetpoft 
duas vel tres examinationes. 

Additiones. In libro Ariftot. de PcrFeflo 
mai'ifteriodicitur:Sublimatimer£unjSical 
cinati , quod pulo idem efle quod fixi rquia 
calcinari non poteft.quin primd (it Bxum'Sc 
nifi cCTet calcinatum.non potfetfoloi. Circa 
Snem aliqui dicuntdebere apponiabqooJ 
oleum album Philofopliori ad incerandam 
illam medicinam. Si fpiritus Sxus «, polsit 
io.redi.addc de fuo fimill non fiso,St diOol- 
ue & congela.Sc intrabitAcSic etiain C cor 
pus ealcmati. no po'sitreduci in corpus.ad- 
5,dernofin..lifondendocumJlo.&fcre. 
dueetur. Ounm Philolopborn d.urde m 
q„a.uorpart=s.qn.ru,r.qnal.brtbabet>na 

ia,ura,I,,de.nJe'c5p<>«ipfr-'« '^"ff- 
p„rtiot..liter4. , it. qudd no (it.n c-0 d.urto 

■Lcrrpugu,alia,8<l"l=>>i'P™P»«";'';°'' 
anmo;5rei=n=c.lftemo,U«eftvn,«.t,ata. 



fiSo DE ALCHEMIA 

fed e^o diai Ja tibi illud in operaiiones fpf^ 
cjdles : diuiJiiur itaq; in tju-itiior; Sc duobus 
' inodt^iitbeneSclmccorruptiotte. Qam- 
do e-'o habueris aiquam ex aere.&aerem ex 
ignej&i^nem ex terra tunchabebis-Difpo- 
pe ergo fubllantiain aereain per dilcretionS, 
&di!ponefubftaniia!nterreamperliumidi. 
tateni & caliditatem , donee conueniant 8c 
coniiingantur,& nondifcrepent.ncc diui- 
iiaatm :3; tunc adiangas ei daas virmtcs o- 
peratiuas , fciticet aquaiT. & igncm , & tunc 
complebitur opus : quod ii permifcueris 9- 
quam folam, Ret Luna: fi coniunxeris igne, 
labeficiet.Domino cooccdente. 

FINIS. 

SCRIPTVM AL' 

BERT I SVPER AR- 

borem^njlotelis, 

f— ^-^--jEC eftfiguracccli.qusrpha;- 
"CWx^ , ra cccli nuncupatur : qux quids 
■ 3^Cfpli?r3connnet infeoclonobi' 
^^Mjj, lifiimasfiguras.fcilicetfiguram 
fr'^'^^V-i priinam,qu; primus circulus ap 
pellamr.&eft circulus deitatis, quiacotinet 
in fe verbadiuiniuds. Secunda ligura conti 
net 



ALBERTI MAQNI. 6ti 
pet in fe feptenarium numeru planetaruiu- 
Tertia figura, corruptibilia & geiierabilia in 
feconlinetquatuorelemema. Quartafigu- 
ja Draconem feuifsimura conttnet cmanan 
letn aprEtiifto feptenario ncmcro planeta- 
;raw. Qaintafigura caput & mortem ipfius 
Draconis contineceuidencer, Sextafigura 
qiiE, tangit ar borem , fex facies continet, & 
duo animalia, videlicet cicoiiias-Seplima fi- 
gura qaE tangit arborem cum planetis , vbi 
uinlliceriEalbK.fcxcuscircuiusnoininatiir, 
Otlaua figura ad inftarfulgorisSolis arbo- 
rem auream cum eis radicibus in feconti- 
net radiacem.Harura figuraru primse fignrj, 
videlicet circpli diuinitatis.expofitio h^c 
cft,qiiod ideo tali nomineappellamus:quia 
diuinitatis nomina, id eft facrffipaginsE inftj 
tuta , i&iurelegSiia&naturalia,qu»ape<> 
jnfallabiliter creduniiir emanafle.funl ibi- 
dem circumfcripta. Secude figura videlicet 
Saiurni Sc alipru planetaru explan^tio , hac 
eft:Nam Saturnus fua frigiditatc &ficcitatc 
formacDr^conein.IupiterveroprfftatDra 
coni (azip caliditarem digerendo ipfum 
in quandam fubiUniiam Intofamapparen- 
tem.ouK eft'plena caliditate & igneiiaie : & 
ideo non adh^ret langcnti. Mirs vero foa ca 
Hditate,&{icf.tatediuiditipfninDracone,& 
iacLtipftimtrSrcurrercpcfccebni. Solvere 
colligit'pfum.&ficitii-fumaliquaniulu vi- 



(,U DE ALCHEMIA 

uere,qi3iaipie eft pater crcsturarum, 8cDra- 
copra-'O'fi 11* "^'^'gi^'P '""''" prop'^^r fuam ca. 
l-ditatein,actinauram,&(»auirsimumodo 
rcin,q'-iiredolecin eoA'etius vero fuacalidi 
latcStficciiatecongregaia.aifiunsithincm 
(iemcmbra Draconis tranfmittedo puntlio 
nibusmaltisperomnesiunauras cum pun 
cendo, flcipfuin Draconcin quafi mortuCi di 
mittendo-Mercurius vero & Luna corn W- 
luidiiatesfHperipfuininfundcntes.viuificat ■ 
ipfum,quia faciui ipfum viuere.currere, am- 
balare,& fibi tolorem mutare in fpecic fan- 



i Ktlnprincipio nigrum appal 



..,ediodeclinansada!bcdinem,8c"infineru. 
bicu-iditas eft declinans in colorem capitis 
fui.TertiE figurx quatuor elemetoram cor- 
rui:>ubi!ium & genersbilmm declaraiio litec 
eft'qtiodideoipfacorruptibilia&gencrabi 
lianominatur:quUfc;iipercc.rrumpmur3e 
Ecncrantur.&quiaalcernanturaamuiccm 
propter caiiditatem&hccitatem.fngiditatc 
&humiditaiem,Etiaeoars&artifexmate. 
riamiftoru'-nelementorirr.diiponit.eadmt 
dendo,& ad inuicem con-ungedo, rtmouet 
ca ab eorum mortifcra n3tiira,& tunc miUa- 
taeftqualitiseorumiquiacaliJum&liumi- 
dumeftniitritiunm,p:-optcr calidicatem 8c 
liamiditatem.qiis in eo ell. Frig'dum & l|c- 
cumq'J-ineoerant.&f^i-'cJuiri.&ii'i'^""' 
fitibjdoracftrefrig-^raiua.&i.ifinnorun-i- 



ALBERTI MAGNl. CSj 

ratiuiim;quia aperit otulos co?corum,& au- 
rcsfurdoium.Siinundp.tiepioros, flcexien- 
ditneruos.&venasapcrit.&iTvortuosrefar- 
pere faeit. Quarta figura eiiDrat onis eira- 
nanlisapr;tdiaisftpleniplanetis,qiiiaipre 
procedil per fubcilifsimas inflnentias decur 
rentes in clementa:&deitideinco;!is(tiama 
teria fparfa. in nubibus habetfuum er^altu- 
Ium:deinde cum aquapluuialt , 8e grandini. 
bus iterum defcend.tinterram.congiutinat 
fe cum ea , facitqi fibinouam pellicuiam. I'.t 
ficincipitierpcre incauernisterrKAffn"'? 
Ktidilad ima (ialiquideumnoioipedierii, 
vaditqi vfqi adaquas marinas : exin Je egre- 
diiut.C nullum Cbi impedntiStum (ucnt oc- 
curfum.quoufq; iple videat poium fecundu; 
&exindtremooemrStreuerlitnradpran«. 
Sicnnnquamdrfiftitambiilarcqu.aod.tln- 
cem.&fcmperqUKritfeablcondercaradijs 
Solis,8cprop«''eavenenorumeft,&nonpo 
teftbomoipluminicrlicere fine iiiaiori vt. 
neno. a»in'»"> fig"""' nommamus df ca- 
piM eras, & de moneipfras Draconis. La- 
pMeiusviuitin«Mraunv.&ideoeaputdc. 
nominatur vita gloriofa, & angel, feraimei. 
Ethane imaginem pofuit Deusmparad.fo. 
deliciarum.Scin e« pofoit fuam nnagmem Sc 
■ (imiliradinem.&ibiDraeopngnauitcumi- 
■nagineDei.quonrquefeciteammcdere.n 
moitsm ; & idw Ocu> dedit .antam potc- 



684 t)I'^ ALCHEMIA 

ftatem iftiimagini , vt ipfa j-iofsit inrerficerif 
ilium fupradictum Draconcm : Scideo talis 
iin:i.S()fuitinfertaierpcn:i,& eft caput eius, 
quia toium corpus fequitur caput, &ipriini 
caput o die corpus, Scirnerficitipru'n incipiS 
do 'i Cauda cii dent: b.ipfnm corrodtrc,<]iio- 
ufo,; totu corpus intret in caput,8c in eoper- 
manctfcmpicerne.Sextafiguracontinctfex 
facies Sc duas ciconias cum proprie rati bus 
fuisibiapparsntibu) : qua rum primafacics 
que pennanctin fublimibus, colore optimii 
oft^diEurliabere:recuda qua; in aqnis natar, 
diminutionemnaCurxaprimadecliiiat.Tcr 
tiaqu^inantro.carbonisfimiiitudmemhs'- 
bens,rna!am digeftionemfignificaicum fu- 
pcrHua huiniditate , & pefsima fceculencia 
quKineaclV.Etidcomanuartificis oportet 
earn lauare cum elemento aqu j in ventre ci- 
coniaruigncfuppofiro, donee aer in ore 8c 
incapiteciconiaruafeendarj&perroftrum 
faciatcumcuomere, quoutquecapur nigra 
xthiopisport.-msfimiiitudinem.fueriibetie 
lauaiu.&inccperitalbefcereiaccamdiuboc 
facial , quoufque rubicund! cas fuprema ap- 
pareac. Septimafigurajqu^fcxtascircu- 
lusnunciipatur.quidquidcirculustangitar 
borem cum figuns feptem planetarum , vbi 
funt!it»rEa!bE, melius efttacercquamlo- 
qui infipientibus de ea : quia in eamanct il- 
lud arcanum preciofifsimuin, ihefaurus ora 



ALBERT! MAGNI. Gg- 
flitimPhilofojihorLimnipicnrum. In caeft 
IranfmuwtiooiTiniiiiiicormpcibiiiiiinSf ga 
■nerabiiiumumniu lapidu prcciotorum. Ibi 
funtthefjLii'iabfcodiiiinnumcrabilcs, &:ne 
mofcitniliciiiDeusvoiLicmreuelarp.Ibi in 
uciiitur lapis duello, onydiinos.carliuncH. 
lus.topatias.amethylluSjberyllus.&patKc- 
i&:3c crt quodda ctt'lii ^'itrciini Umile cryftai 
lo.dndtile fictit anruin . Et idco Reges lerra 
portanCipfuniincapnib,fuis:fa]iicntesiii'J- 
licres ablcondunc iliudiVirgiDCS faue (-.ubli 
c^ porcanr iilud, quia deprazdari delldtranc. 
Pontific-es & faccrdoccs religiofi, &: moi.ia- 
leslaccrat ipfuiiT.quiafi^ifuitcfs inipcri:^! 
!e:--c- diiiini.MtTcaro TiS terra; &agricoiatO" 
rcs cnmeo duiiiesfacVi runt;8inJura'por- 
tanciliiiiiiabOrienCevfc]; in Occident e: & 
in Inlnlis c|iiie funt InMeridiemagisviger. 
Oc^au'.tfijjuiaqLiamfupranorainauimus.ar 
borciii aiircaui eft coiiiinenscumfepiera- 
Uiis & riiditjlmsapparencibus : quainqoidS 
arfaorcm figiiram Solis nuneijpjn-.us.qiiiai 
R(;g<:sgliiriofitcnentdlam,&puj;;nan! pro- 
pter earn, 8c mulriafficiuiituv men le.Efideo 
ille magnus Alexandtr Imperatorl^hiiippt 
Macedonu Imperatolis filius in itineribus 
fuis inucnit earn in vlttmJs rej;ionif,'U<; , R: X' 
biinuciiit fepuicbrinnUerroetis patnscm- 
nimn Philofopliorurajplcmim omnibus the 
faurisnomctalJieis, fed lite risaureisrcriplis 



(,t^ DE ALCHEMIA 

inubuIaZiraJi.qucqaidemrcrijicuracon. 
tin<;ciirin vltimisIibiij.quosCialcnuscoin- 
iio'.u'CScinuenlt quaiidam aiboLCin fitaat 
abe^iriintListcnentem vJriiiicatcmglono- 
fi:n- I'jner gamciconiapulclierrimaibilede" 
but.j'.iaiirL-ippell-'nscircaiuinLunaremta: 
ibnVieKdihcau'cffdewureai.SiiJormtier. 
inummitineribiiifuLSiJoneun-i. I'aciamus 
ottra6£;'.irac(cli.Sciatlector, 



fiiicminnott 



^uodulisliguramagi! 
ftentia, qii^m in a 






lagiseftinexi- 
■ .aiva- 



RERVM ET VER' 

E OR FOlf !?{_ H O C O- 

pere mcmorabilium £o. 

piofifsimus 



A 

ABSINtfjiteviflum mertm rtjulcitabit 

fomkaimm tst iirifptCbmiu MS 
Rcmgmadt tm Mtht- ntmmlt mfiliat 

migmttUi hculiMe- MtViitti&Hmtx- 
mfhbfcfbi s.s £1""" «» 

Aitmammtoriuene- &lbirM .MuffM «1- 
rcitmnmntMSi ibmsmj^t"'i" , 

IDl "^'^ *" 

^(,«6ora ^miirio AItoti»«<«rl>l«ri«li>- 
a-iiuhfulilmrrfit niiuicdmii:cnl«r 

14" «" . ■ 

«Sil«r,<on«r««o» AlUdiximmm <>> 

paiMM 4S0 AlteJoEilifwA""!/!- 

irii fqamdi 4 n^ffKM g"»™ , . ^* 

fcfrciifit "44 ""■ ^ , '^"' 

A,/(»faf ilif ligm we Akkixk 4 m iotm 



INDEX. 

flixirfjccrc 119 AnJsIgawjfroSoler (t 

jliSMii 01 D.-i f otOua I'iir. ammo ftd. 

ac manit ^frmtar f. ;n /acut isU'maio 

AlMmi ai mmt dun- AMxagord de mcuUtt 

rum amorm rxpnl fmf.nlit u 

^^re^uirit 614 P^rnu dtxirh t^ em 

faitftnbm non ten- fm«' »i> 

AkIiMi* mtgifrr-MiL aim it,:ft«iiamdil, 
negjfito 5"o d'S"- irgrr-hiur 5j; 

m,iilo»i»Biai- i.o AtiMom Hifntiaw/- 

iLr7V.mcr.mw.firmi Ant(iMoniKnif/tH4KM 

(j^i^ 6,8 /?tip-'uHii>f4t4nfHm, 

i)l*tTr.i« fnis Clrji'o- lion incwOitm j4> 

pctM&-"jjropita i»aic(4aBiiiiiuil4l«r 

,01 tf-ii;i!) 

Alc'f-mUmiftimifcUl iM'mamj mirddcM 

nrraof/l.'iixtaTiJfO- 3 vs 

F/,r4,li«™ .4 hr.titfiiMfyt'ii" 

Alo.fmM.irii<tmsrhca <:!iir.u£cauj£ a 

pfc.-4/ioi4«i(»! .» ApKpiitunsmiiniiMl 

AIim™ /j/tohf inW 'I* , .,,. 

c„ «(ia45»4m AfcBori<rV»ic4mJi.i«! 

(ilmlur s,ci cjJiiliMr 99 

aliimiiii! ftao/; 45a4 AfoBiBi Tj43ii pr«- 

,/ia !,7 grmlhiKS "t 

' Apo/Jo- 



INDEX. 

Apotlonij Khodij argo- utininclaSaahetii 

muiica ChemUfecre H 

tacontinent 19 AquilaChmicii 411" 

Aqudfalii «» T. Afiindtis de Rkhy- 

iqu£ Lun£di(fctutde eft mijiudicitm j7? 

fcrmentitm ad elixir Arbor Arijhtdis ib hl- 

album tfi7 t'tTfo exfilicJtit esi 

(ICU4 uiud er ficcd Akhi Arcdnim Gtori ixpUcii 

mie prH2c;piH>n turn ij? 

J 64 arcana Chmix (ur i 

iqua uegttaMis tuUi tiuibufdm negcntKf 

quid ft 34X ^ 

aqiiaphitofaph^rim 0- ArihymedU adUretitU 

mnimi humiUrum jpccuU # 

rerum nomhibwsap- /rgfnf»m qudtenm me- 

ptlUtur K\i tatlimnohle dUmr 

iiq!i£ font! cum ufm »4<s 

J <ergeniam fophifHcUcX 

aqu^lirtis compofilio fhnno (?» 

fsv laudesmul- argcntwm quidRogma 

tie 559 fi° 

iquiproprimquod'fit argcntum poS aurm 

j,^,. mctaSum eji perfc- 

gqu£ lit coaguknturoKt 4iifmum 4*; 

fl„ 671 non folui pouSt 

iqus: metdHicit funt uc- 49 f "''"* 

mwf£ r+ fopboruwquakfit 

itc^ti un£ fubjigitu 50 



T N D 

irgtmum iton eft elixir 
di Abi^m 1J.4- 

Argatiitnunon auru 
funt cr ^'■'pi>'* f^ 

dTgcntum muum pl'.nio 
liquor rfln-iiM eft 

irgrntum uiuum iliu.i /i 
x:imcsldh-.tdnonji- 
xum i 1 1 

tirgenttint uiuaw pr f pi 
ralumdArgatiovi- 
uac!!- iignu,m\'it£ III 

argaitumuiwwt corru- 
ptionii cduf-ii coini- 
nrtjO" oh licxpur- 
gindutti arte isr 
trgentii,muiuu.m r/i per 
fciiianii artii Cbemi 
C£ cmfx I - r 

trgmtumuiuamc-f--'^- 

pliur funl mcUUorit 

matcru i^i 

4rgentnm uiuum cfi /k- 

/ionij cjfT^liuunt 



Argi nomne fulphur in 
uUigitar 4'E 



An;.''' '■" :':i'.'jfrn(i!* p. 
i:;.' f6o 

/i..c .-., 

ar; (7;;.i;:';;!n ;j!?JiJi: ope 
fi.rf:!u::or. fit ^'iv-V'""* 

cumvc/ifrewiigit 

ar/cni£'i>rt HermJpfiro- 
di;«{fjffxVfii(rcrt 
Mfmtrio gcfilf i« 74- 

dc Arfi-nKonoubdu 

^ifj,'j(it4 fUf/i* curui- 
hvfffdicilur 4fe 

Alrj:::nJ.'iim Ht inaijHJ 
P.'urur <==- 

poT.'J T-'4- 

atri' 



INDEX. 

ktranientd tx fulphure fydrargm mtdtituU 

/it/ecr'''P'<^'&'M "™ nemacfulphumptiit 

pofitit ^9 citaUmper^it^funt 

^ttenuathnkuluimme meuUu "s 

tiUisquiifit as+ aurwm potaUk fjerivc- 

Auirrois Chmid Uhi re non potcit i'icm 

AugureUn! Piracdfo o- aurum perf^am metat- 

ptlnm Chmi^iiudi hmquim elixir 4.03 

catws 'I aunm pkmbo comnti- 

AugmU'M LuUi fcripU fhrnt, ipfum anramfa 

^ rioninteUexit m cerenonpote^ xgt 

Micenn£ Zhemici libri tturumduplcx eommimt 

j^urif ^2 z^philofopSorm 

Amauuelocuircfiimui At 

,,y aurtm (td tlixir fdcien- 

Mripigmentum daplici dim txoptatitr 4'^^- 

unaaoCme mjigne atirmjpurium quod fit 

ffi ■7i hixhtndim iss 

4»ripig!»enfw«i^wii?f, avsm^oXmi mculoru. 

a- mie ndfcdiur 6jo m mmurio fubmir- 

4uripigntcntm proxi- gitur "« 

ma«tetaUormm<ttB dKrumcur Sotejiimdt- 

riaeftquihtifdm i4S xeriutvctcres jjo- 

amum usUm Chokhi- mmpotabdtexcom- 

discrMarliani .9 munUuronondiis 

mmquidRogerio tiendm _ ♦»• 

jto amutftncperutiio fur 

4iirm CT urgenlum oh tidrcmiirmr h4 



I N D 

4urim quiifit zj nonfu 

Hurumquom^ioexom- 
niinf(alloram;yencre 
pitSreuiter 1+4. 

4ur:im quil/in uirtiitibLii 
fuprirehqmmctaQ-l 
polleat 40 

HUTunuerecahinarino 
potcft +1 

iTwutrtiKrcif/ixirM/rr- 
mentum as 

turum abundit Mercn- 
rio rile inlpijfitii ac 
eS id cjl pcrfedtj?. 

177 

tUTum contri mcUncljo 
U*:nualet 40 

cur difficiliM (Mpr(- 
tmm matfriam redu- 
catur 4' 

gur^m non t[i elixirad 
rubrum st4 

Hurunt an ffipfo pnfe- 
Hiiit Tcidi pojiit 

Wrumiy argent uquitt 
do phiiofophicit did 
ttir HI- 



E X. 

4itrim niiUum e^quoi 
nm^ri-nliantar^c 
turn ;S9 

aurum qu,imobremvHe 
res omnmm morho' 
rum MtiiotwrnfAcHit 
Iff 

inAurumucl drgenturn 
mutM^H mercuriat 
antequam elixir ftAt 

(Wum Chymiam cor- ^ 
porihumMoeji txi- 
tide j4i 

Aurum mntmgit nifif^i 
riukfiat J09 

tUirum ficiUme m bn- 
iieAicuiitttr io3. 
cr»i7 

aurum (ohm nobikme- 

tdUuvi i4S 

tliiT'J.m poUbde fucien- 

dxnfx DhUltn im. 

perfidif 4'5f 

aanmiUuie^i quo ait 

re.i tm'iuri mutuant 

d4e(l >4S 

auTii fulj'!u:-if minimii 

aurum 



I N D 

iurim qttomodo appU- 

candu/nt corpofib. iff 

ituri liquor chiimdeoiite 

iaigtieagii ji? 

Azoeb JJ9 

utm r° 

fufficiunt ?*7 

Azotfcmper momSU' 

jhimimnct fn 

■ Azfirium qtiomodo pr<e 

purmdimn 6+t 

Azurim trdnfatitrmrti 

exargitogeiterdCur 

B 

B.ic-^MW error irte 
Biuriicb tit'merule 
mtdiim f^f 

zUmarmcaraurm 
iomireiUatta' ^sf 
'Boccim ittiqui per Li- 
i>yrmt})m figi'fic* 
runt ■**« 

B0r«Gctro/t/pi'*P''" 
r4W«S ■''■^ 



^ifilifcutChmicw +1* 
Uractfchm Gebro maia ■ 

jijif ndutrfatur 114 
^ncefcEutdutontiitibat 

philofophorim njfa- 

Erdcffebi a^iHd 270 

Bracffchianigmade Lt- 

pjde philofophoriiTdit 

iMdopj&pofnim ifio 

Brdff/cftitofrddi^io de 

G 

modofidt 103 

CiilcfflJtioqMotmoJB/i 

at ■ 6+s 

Cd/ciHrfrio q-iid pr^Uct 

173 qwi'iyjf 'So 

perfiitionhuu Bi. 

ulc'maiiobreuioruideji 

adpcrfeUioncm foi 

4t 41 

CuI««rf.'io"rwKft.HJtt 
5C * 



INDEX. 

CitUinationii Utafigmji pag-ttj ,, 

citio apud GtScrum Chanu mcdica iuctinda 

179 prmirm finis ij 

am ibid- ckcmU fcopiii infer ar- 

CaUd Cbcmi^ii de firme ctiA numerandm s 

tii itci^iloray/t joi *fe Chcmiag'oridriptri. 

CaUi^b'iics C<:cmjU culonon -eacdt n 

['.mmtu 4«i Ckcmijl.^ in fangu'me 

Citoriicctk[iiscTcli:mc mcr.jirucfem'meuiri 

tarifjctioncs 370 /' , jhnorehumani) 

Cdlxcarporuut'mmdf- jhikc tincluui qu^- 

fam reducdtur evs runt ja? 

Ciput cor ui quid 31 chcmicafcriptarudesfi' 

Carbmculiiiomniamgc ncpraxinon kkUi- 

mdrumoptimc co^ui gunt 70 

iTi £orrumpipo- chcmicddrs utiliicrht- 

Uiitdmm if* gcmofijimi f 

Citrbunculo omnium re- duplex tft ibid. 

iiqiiiirum gemmdru Cbcmicilibrinonpoj^uc 

tures infunt 1 a doctre mcuUorutraf 

Ctrms ut fito co^udn- miitJ.'.io qudtuor 

tur los decdufisfcripti n 

Ceratio feu merdtio ut Chmia mpofkra Her 

fiit fss metis kpidcm fem- 

Cerujfdutfiat 641 perinorehabent ij 

Chios fal terremi eft ut cogno^andi ibid. 

J16 Ckemiti hbri i^uomodo 

CbemidabAf.anii'muen cenfendi n 

Cina- 



INDEX. 

Ckithrimut pr<£pare- irrfunt t^, 

tur' <5i9 eorruptioomnii icon-- 

CoeritiuquatenwiMars tmioru difcrafujit 

fuft'mat les %H 

Circultttione Inter metal Corruptionii mtaRorii 
U ponitHcm«4oi. «u/im4/rfVcnfr«rt 
Ciiwiiii color €x mUo Utrmi] ptmi^a 
cAiiiore ZTpaUcora as 
bore oritur a«( corruptions tlmmiaa 
CitrmtAi quid fit Sf ruc<xkjitieau[sfunt 
Ctaudim locoi explicA- »49 

tui 137 CHcurbit(tChymicii67t 

CUuisKofmj eji aqui Cuprum mundiM.mtt 

igrtis J97 riimcontmet f7t 

Coagulatio utfiat !^<> cttpridcjimtio f»» 

Ccckllis non ignm to- - D ■ 

lorgenerctt is J^Aeddt nommful 

Comet^vtfimt i7 XJ phurfignificit 
Colorei omnes albedme "*** , r 

pr£ccdHntin /«jc»- Vxddidclcmf^buUex 
dohpide in P''"*'* J*. 

CoYporx dupticiter m Hmogorgonomnmge 
,M£rcurim (oluun- tilimdeoruptamui 
tur fS7 /Kir /»* 

corporaphilofophorum dcMritmesChmicaf 
duofuntfulphurO- definitionmlegei i4t 
Mtm a VejitlUtorijfhrni fi« 

corporm omnium cce- u iMtii non txoptMdx 
Im P'tier tern tnx- /rfpie/iti **■ 



INDEX. 

DrticoChcmicus *i) Elixir vegetahiktmnni 

Tytti^oUpis csf lezTdnmakutiiffe 

D-umidcintjaiJimttil- rant j+i 

In 105 E/;X''"fx-'a''OH«/gono 

El.fwe*c( l.ipji;ip/jt fieri potejiniji fit pH 

J 7 ff Elixir tx quibus mckllii 

Tl^mmns di-^uid Imor- fieripoj^it m 

ruptibile msfh jo Elixir ex una foU reri' 

zUxir cur dtwuiittione dictli fieri iibere 

prxcedet'mreiitiiritt 40+ 

iS( Elixiriiruheiaurim,dl- 

Elixir quod iurueji mil- hi argmtum jirmen- 

gw digejium j 1 o turn cji 499 

Eiixir m(>c« « auro co Elixiris mMria neq; tx 

jicie!idu.m neceffirib vegetdbilincqianinii 

atbutnvsro ixargert Uftmitur jry 

to »78 Zlixiris muUiplicstiofa 

Elixir l^t'me ftrmentu lofitMercmo jE+ 

dicitur 6is Elixiris nutritio ncceffi- 

Eir'wV quomoda uegeiii- ria 4'* 

iiUdicAtur 400 Eli'xirw conditio dchi- 

^Mxir tt-ttur£metaU:c£ miifimsed jio 

el's j?r lucernd! Elixiris partes tres funt 

acctrJit jss animacorpiK crfpi- 

diiobimiiodisfiucim ni.w jj* 

cr «fe/iji(c dijtiUMO' Elixiris confiiiio jfe aw- 



I N D E x; 

ii isz rum duripmmi /«/-' 

Empniodis de Upiiwrii fSiirecTMercumfi 

geneuttonefi-iUeima xioabundat jo« 

,^.t /{Ti-ttw cur inctaUoruvo 

Eridintnpoetiirim<iiai vilijiimmt m si 

gx lignum uita fudendu 

^rroref i t^uihta cauere confert ibidem 

dtber,: fludiofi Che- ftrrum,irefici!mpr£-^ 

t)(i^ Gij pumturad tnidiim* 

pXKii/fonJs mubimetal vi(« "» 

U, funt jubcUiortt ferrum cur iifHaUimi 

lut fundituractiqiitfitt 



FAbttlispottgdnmo fulphurii crlfAcrcur 

res uel Chemic4 rij mixtionefiat ibi- 

'muoluermt ferrum commune phrU 

444 mumhahtt fulfhurU 

ttrmentv^m Chemicim fixi "« 

tSs farem ferrum eft iniorum U- 

ferrem pdjlm gene pn "« 

rrffcit ibidem ferrum omnescorruptio 

fermenti adio gwato niscaufdi'mfeiomei 

zzs lis 

fernenti ddio finalis ferrum quamobremho- 

^uxndmfn 19S tnmcmdicant akhe- 

hco funt Solcrlf^'i ""^-c *'* 

reliquametaUA pa!l£ ferrum propria m'tnera 

j^tf ' cB Mcnurij philofo 

^^rr^TAomiummetaUo phorunt «* 



INDEX. 

lerrum «J ^rdccfchipro fuftonU,iiu£ caufxkme 

Upidc phdofophorU tiQw w impc- 

firmando t^i dimentimejlfutpbitr 

^rim mviimmcoucr- fixum loi 

famnoitdrdet 14-9 VumdlitipoilofopBicia 
^rum vires IkUipoli- 61 1 

riihAbct ua ¥urm Chmici quotzT 

fcrrLK^xmivfm 4^6 <juAei ^ sii 

tcrujirciUtU iuiuU fimi fublmitiui stj 
G , 
fimdcfimth fii /^-^ AL^nm cum ho- 

fem mam pdrs cfi fuU \JX motuentmuU 

phuT fixum i6« tJ (gnor-ircpo 

F/.-^iiw v"t mitreentur f't 1 rr 

^i5 Ginymcdis fibuU ^wfi 

fixafigunt («■ fignificat 4+ 

^xioMii p(»r« moil <^or 'f* 

fi47 Grirr udu ^c Pcrfi£ 

fixatiudviriuitimftt rcxfuit »t« 

is i^ebcrquiUifcrip'.ortz 

fxut mercuntu nil f/l Gcbnlec carrupm re 

quim Sol cr Lum fbtutm i" 

■ Forma ij«^.^w« !*««»!'' cefcHo cUa(<£ i^f 

terid m Chryfopau zr dmce^i 

iBB Gffeo- g«;t Mftfcoio fio- 

fufarisirs iucuni^md biUtatem tvctdUorH 

Gi'l;-'i* 



I N D 

Gckmnobfcunfcripfc 

■ric 'i^'^ 

iidkio kginii s^i 

Gihrwm I'oIm Dcik "fi 

diiimmi iUwmmaxm 

homo'mttUigh fit 

Gcmiu* metijfiw nobllio 

resfu'tt S7 

unde ditrabiliUti-fiii 

acdpiant iS 

gmni£ inter mmralia 

nmitrantttr if 

conuptioni Qmnium 

mi'ximeiidiitrfmtur^ 

ibidem 

vencutiaticsomncs Cfce 

mUilhdtiexignepe- 

tmt 'f 

gencmtimdehereadfua 

prmcipkreduci^na 

iitodo dtcatur 'f 

gmrareetconjiicredif 

firunt "• 

G9rgonisfMti<l''idde 

figmt S9 

H 

fabiiUexpliet 



H 



E X, 

AUxandro M.mta- 

tum 6Bs 

Hcrmf'ji /ifcri cScmid 

an (appofilidifmt IX 
HicrapUT^ <ompofttx 

uircs talents rr 
Homo 6ilioJ«i tS^miBs 

fcrrimfigntjiiAt ij5 
Homo wicrocofmiKtii- 

taSorimnon confit- 
mitiirigne 5°4 

utfiiimitaMu wa- 

terid. ** 

H>(erfx prims raaicru 



IAnm l-acinm CaU- 
btr chm-'p-nohi 
Hi J4J trrat 
ibidan 
Ufon Chemu caufa m 
Cokhimniitiig''!iit 

icatut poctdTii, fii^phnf 
Chcmiii<irmrjt p-v 



INDEX. 

ft! fjc.'.tu'.p^rcjkmatio 

ien« hiiin^-ium ra.iic'ilc nun ir-juratur loj 

eiemer.rovum nomb Iciii; 'gn:i.ci.urjjircteii 

farr.it u rfi j|+ 

ignisn^turi o:nnittcon ioun c-t'ciiidndi r^tia 

jinncTcrfi lo !=[ 

h'lii nujlcrvix in So'c }uuin:utcm quitcnw: ex 



L' 



mcmt f79 ■"<''■'' 4*» 

br;>jri/}ippojJri;(;« lignum uiU ex cj- 

,1^ <;{f!i jhint mutcrU 

lo.in iJc Kupeciffi Thco i; 9 

p/jfjslo hH^jiHf It bpi^phdofopbcri^igne 

Imotcrrfdcmctum-ic- nonccnjumttur foo 

pjf/a: piff.Jt diet- turScoru u,7 



iiiii\ouea'!.:mAt^fj->H- 


i!7 c'lJf'or r/cmnif.< 


bexp!i(--!'.i 9i 


(jlL'iHr<i(r:OT lof 


}l^k^r'cr.ry.>Ai'^r.i■i■!'^m 


hjr.isihdojo',hcmf,uo 


rjfifff '•■■-■€ pi//;;ii(i; 


iTio-io h o:r:m re 


lire coiBpiir^tirfd 


C7 t^uouis ft .'wa 



INDEX. 

Idpi^fs opiu m auro cr Lignum uiucmnamor 

argcnio mhoaiidim boscurat fs 

tpt ligniuitie auxUkPatrci 

iupidii inucntio ncmini hngd £UUm tratifc- 

ell difficile JO* gir'Mt IS 

tapides €X cdorc ardtn- lipii tata, tnulerU lapis 

tecrejti 44r c nonUpii cjl %^a 

lapdci DcKCftfonw CJ Li»g"i« 'd lit g diftUi 

Pynhs cxpUciiitur o^ prHniM Df mo ■ 

44G gOfgoUHJiiiirf 1)8 

Liffonii J'«6)''i/Jnf <f'^f- Upidafokunt fEi 

({(«c!ii/"'i!tt }S7 Uquitionumcsuf-efffi' 
tdonffduUcx^UcAti acm'm mcuUis 9«* 

101 fiit >'0 

I,dfoflcm Iduant fgiiii ft Lmim dc gaud^avi m 

^zoih 70 duccret.urmr.loa'm 

UinnuskfuUi&'^oc- cfi J*? 

cUChemicd 4^7 totiona Ch.mijl^rm 
icoCkanicta 4'J ■'*■''''* 7' 

Lfpfii immuniorum me toih vxor mjbJum fa 

tatlorumnoncuTatur fe coimrj^ Cbaune 

fwemedumttTt^or 447 

lepram cur curd mra ^unatiit " 

t^^jjamwttf ex ommb. ddiTumirUumo- 

mctollU (cnjUt icj pM ^ =5^ 

^Kowo^o uperfiiiu tuUomttku mhuitJ^ii 

tjf (ognofcttiir 1°; /iJ'i'i'W '*■' 



I N D E X. 

t»MrJIti«i3«r»«fWi- Hjriuni Aurcamntix 

»i! '" '» 

IBM ^lium wnlKi! f"'- M-"" "='""« "''^'"* 

pfcartonnan str (Kms.iamJiiaiABrt 

(BMrapi-o/uMo^'si" '""«■;'" , *' 

CTifc4t 4<i. x-."J'»2rt ■»> 

l»B4erI«fW'-So!ufl» !"■■" i» """" «'«• 

iBMcandomargacilm Ioi«p^4-" "' 

iluncd ■-<>! manBtMlnnn.-' it, 

luMfulpbur pfmlBial- JBjncBroi mruHiinoii 

,,„tul,,M,dirM man tfir: ey'r "h- 

'"" '^ nunqBfflJoprojii'flu 

'" jj rr.^iijUoftofcrr, 

MkrchipU aircu poiulili- Clicmijlis 

noidfmo:,c ,■-■- 

mdmatcma mjrsoliwiummrtaao™ 

■ nisldJ ,,0 mnjifV^^f 

.MMbom iixfldum dc lurotJ arimlo jc- 

Miruhrom aoyf, mmiina,cll,ld,lll«l 
ChmiatflibtrSllid fhumjum w 
„, „ m.inpi)tcn!ui»pfof"'- 



INDEX. 

^udm hahei -cotiuer' redicatur ,f 

iendife'mehxir 4Si' irtedicmm perform ex 
IStiriomnibwcttiUUnid mercurio eiifammu 
gk creniitbilii 194 artisopus los* 

. fAnrtis dealhatio ptfru MenjiTUuminenleLul' 
'" _ li 54* a")4J 

^Mariis fulphur i com- Mercurimtitrrebiti no 
buiiionecfi tulijiimii facile dhircfcat 1C9. 
131 eri7i 

,M.drtiMenurmno ni mercmiismtripUd.ui' 
ft perartcm nihieHt fccoqutndm fij 
ISC mmurm priniitm mi- 

liar tan elixir fjfeBri netik J44. 

cefchtts fdfo pcrGf- mercunuicimferronut 
bmmafferit tes ImcogMtioncmhii- 
l.littcriaahfq; nihil con ji bet ut 

cipotcit jcr iMWCMrw* nofiniji arie 

.AldJea quomodo Ar/o toailiw MijMi aJf?^- 
ncmfsncm iuuenluti ret 171 

refhtiterit »<> mmBniMm'/immdndii 

WfiimdmrtaBoi-wpd/- rfiii^^ter uli; perfe- 
tiaiiua qu£ a * flionm noti Urgiiur 
itiedicinii terlij ordkis tS6 
- Gcbriqaid aji mercuritM duro comn- 

mcdicma mercurmcoa- iiufipfmjrangit if? 
gUkm in ipfo mmu- mercun' defacatij^imm 
rioiaeB )S» admetaUanmpcrfi- 

tnedima vna quomodo ifmem adSiUndM 
cmnes tnorbos cKrtt- i»* 

X 



• ! K D 

cin-itionciti /ji toii- 

ttcruittr i'}'^ 

mr.urMiih aditiii ne 

pmtgit iTS 

rcjvnni'Ut >r4 

Achiauimci-linmc- 

tncr. ariui folut omnein 
i':^nsb:dcmcnn,i:ifti 
.tin t IT* 

r..-nir.j.'nn vffrciJHJ- 

If" 
t;..riBi:i:5mo:^nt opf- 

Jtfctt ».4 

C'p'.jt xiS 

tJtcrcHfiw folntium 



E K. 
Hliriuniw/irriflun'/cM* 

jmrcurmtribuihoriiht 
ti-mm ior-utrlttUT 

DicriTHri/ /trri fir.guUre 

tnciiuy ij dialbandirtxtio 

mrcutij plui hjhfutii 
corpora pir/fflioi-4 
(i-nt >»; 

rier<unj Jixjf['t) «/«(- - 
fk.tcrar/fniVope 
tcr.U JH 

tntrturij lutfldntijpur- 
^jt^ 171 pouniiaijiad 
fxhniin jH/t'piend't 

174 

mcrcitrij mctnUorunui' 
ns '}* 

nwr.-Hno ^Hrf mctallit 



Sioncsfunt'mquiren metalU nobilimdi uHt ' 

ds 45+ nobilibtuefttrihuea- 

mrcuriim inters di- dit u* 

xir,metaUi medio lo- mstdlU qui facile in ce- 

cofunt lis mntoctmentur ii« 

tncrcurioram diffmn- metARuquitamuimBit 

ti> 6oj ffidfiiiHi-ne (onueni- 

liietaUumquohk aliud ant m 

fibidjimiUripotefi metaUuomma kvitrio- 

ip7 limfoluuniur 6f 

metaUidefimtio S4» metaS^tjiMndompcrfi' 

tttetaUacuittismeUllao- iladkuntur us 

inniafunt 4'J mekUa an uim aliiium 

mdaUit ex mrrcurio or- ^ cixt° accipidnt jp 

mctdUit icao. aimli m- 

corruptd meniutttt 

mtttUa pur4 a- mfunt i^ 

undefiant jis metddomnUSolma' 

netaUa omnidduro exce Uermim i« occul- 

pto funt imperHad a to continent iif 

mciiiUi(xmmerdlib.me metaUignokhi pdjtt, 

dijs^rtenopuntru- "''^''''' ^'■'"^"" '"" 
cmtoblment'mope- 



ta omnia funt li^Uidpi 



nitttUd omnia aurocxce 



re Chemico 



ptopofitit penituidS metdUm4terianodiffe- 

fami ^n ^«"' ,„ ** 

netaUiqu^,<iuib.fintin* metdUdignobiliordfaat 

oisduiHtidiogacma- fdphum copid,nobi 

gii'^ abundent *o9 lioraMmur^ tif 



' mtd1ld<\utpJM Mcrcu 

Tij continfant nJf 

mrtdSjomniicxvimo- 

metaUorimfalltx meta- 
morphofis lo 

mctaUorum pritidpidin 
triplmftint differen- 
tia 63 
tnetaUorum diuerfiUicx 
mriafulphurii ioiione 
dipendet 79 
meiallorum omiikicci- 
ditUaitefcpararipof 
flint }7-f- 
tnttaUorim (akflcs wi- 
res terreftrcitiU rc- 
mota cruuntur j? 
mctd&oram liquation^ 
fulphurfixwn impc- 
(iit tT. 
ntctaUicd rmedU ad 
morbosdcjperatoiprie 
fia-ntij^iwit p 
metaUiliriinontes m j^- 
fiindononfuntpttro' 

hlttiphorice an loqttaii 
turpSdofophi'm au- 



EX. 

ricfargdilifigmfiCi 
tiombia joy 

fuindemmateru eji 

McluendiM HermetU di- 

fapuldchgnovititti 

mnenk meditim quid 

ftt l<^7 

m'mtrJa viriui js; 
in'mcrMu mmord qux 

mmralix mcdi<t purip- 
cationm cr "ugmen- 
tutionc adniuant 5E0 

in'mcratid mrdtd omni4 
abignemngnocorTu 

ptilltUT 14- 

m'iiicnha qudm dnima- 
lufvrttuidgunt ?+ 

mineralU alid faUd funt 
alUvnSiuofd T4I 

mmfrd/wmmordiiii ex 
Mmrcunofm genira 
td J'o 

mmtralid moriunturfua 
modo J1 + 

mmmlid i metaUii ut 
diffcrjnt 43^ 



. r N D 

m'mcrJim tmfunt cUf 
f(S ^ us 

mmrdiu corpom a-^s 

■ cits ex Arij'wtele sjs 

ex Mmralibin Itipiieis 

dkiriafimnaiipof- 

(lint 347 

. umiimutcxccruffipa 

retur ^*'- 

mttormuniws quid phi 
lofophii -"-7 

^MmoUarm poetArun 
Chmifi^ru aqudUer 
turidistA los 

MoUicies i futphitre ah 
f4 <iu£e(iabarg.vi- 
uo dtffert 107 

moUi^cdtionii metdUom 

MonteidcmmertBiiifuii 

dafuntcJidioresfiS 
morboruc<aifielihmo 

rumteperaturd if4 
Morieni obfcurui hcuf 

expUcdtas 10° 

^loyfci Akh'miamcd 

hit n N 

NATVRfl/nn- 
per coifUndit 



E X. -', 

■ adaiiriptyfiiHeneri9, 

niiura arti mifma «o« . 

.produxitUpidempb^ 

lofopbomm 31+ ■ 
natur£ etAkhmi^pm 

cipiaediCem iflj 
naturietriafecrrtd 76 
mturam qitdteum i« no- 

bditandis meuUu hni 

tmnonpof^'mumt 
HebuldsutperfpongM 

cxftccecchmiitx 7S 
tiigrunigro nigriia 441- 
In aigro album no 
nigredopittrefnHioniifi 

gnmt oos 

nicnmumigniinonfm 

tit '48 

Hommm multitudo At 
cbimiajuj^ciidfacitsy 



Utmfulphum 



o 



okiicurmgcre 
foUtifintArabesliidc- 
lixiria '4f 

Opufmfoiiimntirup't-- 
titur 1" 

p!W maim Gebri qui 



I N D 

HI 

Oricns foli ^roximut cfl 

QrphcifihuU li?num vi 
t£ hriiffchi mnuit 



Upidcs ibU. 

PiUiitionii ri'Ao- 

ne tit di{ii»:^ucdimc' 

tdlli in 

Pjricfi/iJi dt fc durum 

fcaifcnonfjteatur 

'pxrdcclfuipropr'ijcomo 
dicdufiaitrum noco 
feat ^i 

Taricelfj dc ChcirtUoTti 
Ubrii iuiiiintn >i 

PdtTCS pr:m£Ui cirum 
df.i uixermt ~s 

^erff^io^ii mdiUorum 
futpburiinmUcopii 
ofjicit !■ + 

Tttrtis Ba^uf rr:(Ji.'a* 
Chtmi;} ino'Miir '.i}7 

Pnifoppljt fiimobrcni 



ftrrumUpiimapptl 



lent 



!! 



phih[(>phipcrf:m\lituU ■ 
ncmjrf.ijccraunia 
ar.inuhSta poiiunt 

phih'o'''riqujndo pro- 
priV, qi'Jii" ''^pro- 
pric!o,]:iJ:urutfudi 

pb-JofiphoTum aurdm 
^uiif.t 4'r 

pSdofophorumuirbdi- 
ttui p.^mficdnt altui 
o'^cniunt icl 

phik\o^hi£^diu'mdl' 

p'rylKjpnnapuChry- 

fopiris sducrf^nticr tt 

/mcP/'>'!t-i docintidin 

Ciif'^min Chimu U- 

boTMi^r 1G4 

VUlj^iidemjIcrischxi 

rt hi fcntcntii 3fi 

cjlumnimur A-.r 
Flumb'ATn cii auram Ic- 

proi»<n o.r 

pkr?;;':im ■.n-.putrefuhli 



I N D E S., - [^ 

ftite duro proximu iea erg^^J/w I'f ' 

plumSuma-li'^numciir PyrktptiUterli inueiuT 

itopojimtmunddri So Vyrrii£ a.c Tisucahomi 

plumb uin fm^crmititt _ fahuUquidpiudit ^ 

phmhumfjcde in drge- ^ythomfibnkchmki 

tumibit^ss philo- CKpofiti s'^ 

fopborum omtMme ^r^akA Rof^rij okfat- 

uU^contmt 457 n «°* 

^umbum corpmimmii- Vr£dpium Umnriui 

ciameg 4i^ £stidm quod uioien- 

plumbum totitcur inftA tcrfublimitas ^ srt. 

mmcomtsrtatur tG Ffincipijd^ino ABr,t 

phMbum Ktfitin mnifi cefcho impv.gr.atd 301 

sJo GTprofiindQ 451 ^rmdpiiw.stMom trl- 

plambiud^oriuramte- plicu J^-f- 

rit af9 pr.aciph ctiin^uii rt::*; 

plumhi ndtiinex'Ro^C' nmrM'^ -J 

rio jio ?rf.kcV0csqi<omo:iope 

plamboqnomodoomn'd ridd-ni'txtuUoi'-f 

■BtfrnmctiUi El pvokaioiii: modus Ko- 

Pbifq-umperfia^ pcf- gid] 'J' 

pliiuu durei in qum lu cm-uM 4F 

piterfetrxafmutxuU Q^ 



1 N D 

run ./A-innorum da 

aumticjJlntU c^uiijic 



R 



A'tii :titrr.pgmm 



Kchis ffj 

B^cgihui cxitiof^m cffc 

Ak'ncmum ufonis c- 

xc::i^lo doceliir n 
Kchgh nimia in fupsrjti 

tionemabit i;? 
Kichxriiii AngUcui in cr 

rorcuerfatur 191 
R3g;n«5 Paro-cclfo ^ro- 

Kofdrij mhiorh aiUor 
mdmargentumjidt 
[•uxm ipfa H3turd 550 

'RubiiVis inter gemM 0- 
ptme cfl cadus i(t 

Vijibrum elix omnu mc- 

taUaaurcjfacit jji 

S 

SklAlkxliutpr^px- 
relur 6j+ 

fiUrmomcum du~ 



E X. 

pli-x 6n 

fsl ii!! oinni rccombujh. 

fcnpottil 64.. 

fjlti zy Alumims 'inturi 
S Acmes rcifolubtki 

fJti c-.mmunii prfpjri 
dir^ita Oil 

Sjl.ininndrj notiex[olo 
igneitiuit »i 

Sdnuatiscdufne^himo 
rum/urmo.iM if* 

ciiidicdtur ^iC 

fiturmif lubcnU'-ii lourr 

fjti-Tnirponit »cj 
pfuniJwtHrloHispdtcr 

pfurniw e{i plimbum m 

(fnfid ■ "PI' 

p.'.'irii'Hfiri/mcfHr jsj 

iu 



INDEX. 

lU putiieritlupittr {enciimchmktxch. 

4,0 Jtrtpotr/l , 

fatitrnu quomoie hnmu fepttrationei Ckemici 7 

ScomejlfttlphurtencH cam ij? 

i?(igfiKdrg.vi«-«4HM0 SiifTopaM no» f/t/«-- 

brimtim iSo pw McH'mie, erga 

IcorUli'riqiimmofU lMnmt4ftmia- 

ytiiifit I'^^tripUxitt. Itm iD« 

fcomjirriejiUptictno Salcr Zqttmoioam- 

kpis,dc ligm uu m plmpitjicumur m 

Icrim prtlbt w- fol er C «o» "'• P™ 

txScoru »poJ?lMcrS ;lr/fMVi);on«t«r 1.. 

fcrimil'uiim mi- ttSotdpUnrtxfictu- 

UUonintmtmin- rmdreli^mmitil 

afcCiim «« ltttl"l"' '«' 

[corufirniiut /ipplj- /oIi«<I(™"«"li» !" 

romrt/tnoplwiifS /bft/ittiluJimoJiuGf 

forL JAflm pro kpi- !«lil <r pl«n«r«m no- 

^g 107 mmcKrmtimln- 

Sccnumnlmmmli- t"'!''' , *" 

/fanJa ■« /"olii»S«(«ni»l""F» 

•g.falptardr^nii- t'""" ,, 'f 

.wprW" '« li!»l"i»<«'"*H 

SOTIM <im<i4 {1-»"J ^,''*9. r ,„;.„„, 

utyrmb»,rll it [ohlmmfiiUupiM^ 



Gffcro 



INDEX. 

Sohitecorporj in rf^iM, curio iungunlur (■?> 

^c.tif muU'^cnUtn /Un;iu»i is luhirgirum 

Sap/'?:si:V4 pirticuUrU ^.j^yAmphilofvphis (or 

ex^Uiit:i f 73 f "i fflii.i j«m liidtKr 

fo^h:iiicii Chcmis mderi 4' =i 

SpHtUi ilixtrii quid fit )<) 

jj,, fhnnuntcitr perfciiio-d 

)J>infi<*i-j<i;'ci/«i com- /rtproximuM xra 

jn'ii».£rfiio.*ipO;'J«"t (hnnhmalii mcUUx ab 

cxiuhi lis ignetuciuf u-- 

f^irim ntetaUovuntln- fhrnium pro lere ^ fa- 
dor i; qustuor 617 fOHfiifpaiam 4<-,( 

^iriliK^xi nonfuttiun- jhwinjiun luxU Ro- 

^fmiwffm/iteiimjfi re Slc//^ lcrr£Mro (Ogiu- 
iiijuorummctaUoram 



fjiinnbi 


iifubnUoni fnlU pof-iris cu: 


mfrro 


^Icihru 


itkfgr,ihiU- fhUtcudcnfcicx 


lijpore 



bMhiaili.; c-ji-.ci'.:--- uurij'.ijiit'n 

[«i- ,■.? ^■:f'li:r.,.t'c (l-trituuTK ut 

SfumU lurent€' ir.fx jut ^ fif 

r;,.unt 7<ii fa'iorun. 'tp.it ;S« 

StinnmLrcupru'.ncr- v^^c-^-f-lorum ibtl 



INDEX. 

fMi«Aiuotmoii4- fulpSitrillcomflmt 

(uWmoI'mtshmcBi:- lulfhurpUft w. 

vimni'hmt s». /.Iftaro-Mo-mrmJj 

r.bUmMrillhd ■=« jc»)i.nt««/4<lm«- 

SuHurmmv 'iif- 'ifi'l'l'" "" 

fatetar pdilolopfc"!''™ mlocumlMcii 77 
' „„,/»m(«r)«p(>- /;»<-«I«r«xKrw»» 

Uftutdhno rtitemt [ulfhurfxucaf^mf::- 

Lc ft!- [iilfhtimmlgia-ft'il' 

(JphurdbimntirlKo fifhcriifmna !(. 

„,„„ iSii fdphm Uu<mdi nlio 

' r.»on»* 4-° /■.(pkmmoS.mf/laf 
Uehur tifi tulmclur fi" '°' 

^"ra#». ... f.;p'.««M««"s«» 

' !j„i.Jo™» get- S»-«Gt r,?«ofo<. ^ 



INDEX. 

T rbcopSTudut Pirjcelf. 

TAlch'^mtftfulphit Ccrmdnoram Chm' 
r;i jixiji'tcKs » ■ t !?-'■«»> expcniji. v 
Tj/crjuiit ilids/fe/ Tkcrm^rum aquegujk 
Uccrr:e,3iiro cogiu- hornbikifmt r+ 
turn -.r- fi'Mmd- Thefct reditu^ patr.fitne 
cmtonid in ciUm fkisfjbubf^ cxpha- 
ucrtttur 
Tdtunokam 
Xjuhdiim citrmErj- 
cc[cb.imfcrtbit ijJ 
Trrrj <iqu£ cormxti vt 
innmiilamibircpof 
/ir ,., 

UrrdfoUatd eitmtrc^- 
nuipr^'^iraui'! 4? 

coiifmet '17 

ten-ii fulktit e/l drgffitit 

uiMum ■*'* 

terrdccck&cioperitio- 

neiopumerccipit ;6 



6j5 Tfjom^ Aguiffdtii dc me 
;rj- (Kflorum mcWmorpto 
,j3 /iopiHio Eo 

tin^.urarubedm f/t^-a 
rum 14^ 

tUcorpQTCii 60S 

hruAJulpburc 370 
Unilurdanimahi 596 

tatcs "o^ 

Tremari cordis "^^"jp ' 

Tutidciuiifit 9i 

tutuaiiuam mrcumle 



INDEX. 

y Vf/if ni fflrfgfid ciwn 

V^iChrmictm qua CTLunacognatio 47s 

fxp!i"f«w 1° VMiiwHi'xtmni crf^in- 

Yt^asUHii'maurt A- g»i!!»»i«««iJ«iJi« 
'liriflm IS"! C6!l»;te >1 

„„tl4til;S«iu«lijsin4- virplijlom Cfeitium 
?ii/«nlloBg<«« >(• rxpIi"W 4» 

Vt(o-mgfi-5«« !>..4« Vii-goP#''>!f)i*«- 
Vrnmi«l!r«tl.r eyig"! UmH.mimaM 
muturgtMiiym- vtrgoftfiiMifai,!- 
r«m M( moftiimi mi^imffiiuiiijt- 
norsacmeiio^ mmi- g"" ''' 

niBMlal'oi-w" i-qui- vmJrOT i" 

„■, „6 «m*<ris«t(iKp«rt- 

VefiiH d tiitM tkgitur tur **i8 

jj^ Hiridw/dpiJ aa 

vmia »ro proK«< (o vilBprmrimiKS'i'^ 
Io« >'» <"'". . "*. 

mrJuc/J ■•' VltrtdmiUliStba, 

„,»..r «f .'«' , . '"' 

VcNt«/»lftarr«k»t» Mlnillm ''mr.i p,u 



I M D F, \". 

ex Viirtoio cur..U mc- ]"■' _ , . '*' 

(.l^nipo.'isr.lffcilofi) ■'^ 

twrj 13^:1; [ifitnitu 
F I U I s.