(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Algemeen Nederlandsch familieblad, Volume 6"

This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves bef ore it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It nas survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 

We also ask that you: 

+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
any where in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 



at jhttp : //books . qooqle . com/ 



NYPL RESEARCH UBRARIES 



3 3433 082 



1111 

1848 4 



1 




*vX I 






■ 






HOK 

H I 



• / 



Digitized by VjOOQ IC 



■; r 



DigitrièdV'G'OOgle 



\M 



\ 



• ; 



( 

Digitized by VjOOQ IC 



\ 



f' Digitized by VjOOQ IC 



/ 



Digitized by 



Google | 



I 



I 



Digitized by 



Q4pgte 









Digitized by VjOOQ IC 



ALGEMEEN NEDERLANDSCH 



FJ± MILIEBLAD. 



& 



Digitized by VjOOQ IC 



Digitized by VjOOQ IC 



• ( 



I 

1 



\ 



ALGEMEM NEDEBLMDSCH 

FAMILIEBLAD. 

TIJDSCHRIFT VOOR 

* 

Gesehiedenis, Geslaeht-, Wapen-, Zegelkunde, enz. 



1/ 



ONDER LEIDING VAN 



A. A. VOESTEEMAN "VAN' O YEN 



EN 



J. D. G-. VAN EPEN, 

met medewerking van anderen. 




YI de Jaargang. 




(Sertealogtscfy en ^eraibtscfy 21rcfyef- 

1889. 



\ 



\ 






|__ . ; DigitizedbyGoëgl'ë 



THE NEW YORK 

PUBLIC LIBRARY 

ABTOH, LENOX AND 
TILEEN f-*(JNDAl 'ONS. 
H 190'j L 




/ 



r 

A 



Digitized by 



Google 



INHOUD. 



Genealogiën, Kwartierstaten en Genealogische 
aanteekeningen. 

Bh. 

Eene bijdrage tot de genealogie van de familie van 

Andres, door Chr. J. Polvliet 9 

Het geslacht van den Berghe genaamd Montanus 

(met een plaat), door H. A. M. Roelants Jr. . . 44 
Opgaaf van eenige predikanten onder den naam 

van van den Berghe of Montanus, door J. van 

der Baan 61 

Aanteekeningen betreffende het geslacht Conrad, 

door T. G. Versfelt 44 

Aanteekeningen uit een doopboek van Lillo (1706— 

1785), bepaaldelijk ten aanzien van de familiën 

Ermerins en Ferleman, door J. van der Baan . 115 
Eenige aanteekeningen betrekkelijk de geslachten 

van Heemskerck en van Vianen, door Ch. C. V. 

Verreyt 16 

Een vergeten tak van het geslacht Hooft, door 

G. J. Honig 233 

Portret van Tinthje van Idsaerda, geb. 1562, dochter 

van Baerthe van Idsaerda en van Magdalena 

Rommerts, door Johs. Wenning Yzn 206 

Vraag om betere bewijzen betreffende het geslacht 

Jongema, door Johs. Wenning Yzn 114 

De familie van Leuningen, een boekdrukkersgeslacht, 

door Mr. J. E. van Someren Brand . . , . . 108 

Geslacht Montanus, door H. de Jager 113 

De waarheid omtrent de familie Nahuys en van 

Nahuys, hare afkomst en hare rechten, door 

Maurin Nahuys 86 

De waarheid omtrent de familie Nahuys en van 

Nahuys, door Mr. J. W. baron d'Ablaing van 

Giessenburg 113 

Geslachten Noey, Noy en Noyen, door A. J. C. 

Kremer 207 

Geslacht van Ourijk, door A. E. J. van der Crab. 46 
Genealogie van het geslacht de Ram, door W. J. 

F. Juten 163 

Claes van Ruyven, door Fred. Caland (met een plaat) 161 
Tweehonderdjarige kisten vol Staatspapieren, familie 

Steyn 61 

Geslacht van Toll en aanverwante geslachten, door 

J. J. Bastert 110 

Het geslacht Truchses, door Mr. A. J. Andreae . 95 



Bk. 

Geslacht en heerlijkheid Vlierden, door J. Th. 

de Raadt 36 

Geslacht de Vriese, door Fred. Caland .... 65 

Geslacht de Witt, door G. J. Honig 47 

Oude kwartierstaat, door J. A Koopmans (met een 

plaat) 138 



Wapen- en Zegelknnde. 

Modellen voor het vervaardigen van hoofdwapens 
(met een plaat) 24 

Handels- en Fabrieksmerken, in verband met de 
Heraldiek, door J. A. Koopmans 33 

De wapenlegende van het geslacht Isenburg, door 
J. D. G. van Epen 93 

De heraldieke tentoonstelling te Gent, in verband 
met de wapenen van de ridders van het Gulden 
Vlies (met een plaat), door A. A. Vorsterman 
van Oyen . 105 

Iets over het wapen van Wilhelmina Helena Paulina 
Maria Prinses der Nederlanden (met portret der 
Prinses), door A A. Vorsterman van Oyen. 181, 216 

George Hertog van Saxen en deszelfs wapen, door 
Johs. Wenning Yzn 206 

De zegelkunde in verband met een stuk oude ge- 
schiedenis (met twee platen), door J. A. Koop- 
mans 210, 225, 257, 265 

Nog iets betreffende het wapen van het geslacht 
Smissaert (met een plaat) 216 

De wapenkunde op de tentoonstelling te Parijs in 
1889. Vrije vertaling der brochure «Supplément 
spécial des Archives Héraldiques Suisses, dirigées 
par Maurice Tripet k Neuchatel, par Raymond 
Richebé» 262 

Het zegel van Mr. Adriaen Ver Huell, in verband 
met een oud zegel der stad Doetinchem, door 
A. A. Vorsterman van Oyen (met afbeeldingen) 264 



Geschiedenis , enz. 

Een doopregister der Hollanders in Brazilië, door 
C. J. Wasch 1, 25, 49, 73 

De oude kerkregisters in ons land 5, 29, 53, 78, 97, 
121, 145, 169, 193, 217, 241. 



Digitized by 



Google 



VI 

Bl2. 

De Brielsche Vroedschap in de jaren 1618 — 1794, 
door H. de Jager 14 

Aanteekeningen uit de trouwregisters van Sluis, door 
J. A. Dorrenboom ....... 17, 129, 201 

De gemijterde abten van Postel. Zegels, wapens, enz., 
door Theod. Ign. Welvaarts. 37, 57, 82, 125, 149, 
173, 197, 221, 245. 

Heeren leden der Illustre Lieve-Vrouwe-Broeder- 
schap te 's-Hertogenbosch van 1759—1798, door 
Ch. C. V. Verreyt 63, 138, 157 

Bewaring van architectuur-fragmenten 71 

De wapenkaart van de heeren leden der Illustre 
Lieve- Vrouwe-Broederschap te 's-Hertogenbosch 
in 1742 (met een plaat), door Ch. C. V. Verreyt, 
met een aanvulling van Th. Ign. Welvaarts. 95, 96 

Zonderling begrafenisbriefje in Amsterdam van 1722 95 

Hooge hofbeambten in vroeger tijd 107 

Mededeeling uit de Alkmaarsche vroedschapsreso- 
lutiën, door C. W. Bruinvis 108 

Request der voornaamste kooplieden van Fernam- 
buco aan de Vergadering der 19 der West-Indische 
Compagnie, door C. J. Wasch 111 

Naamlijst van de predikanten der Hervormde ge- 
meente te Maarssen door J. van der Baan en 
J. J. Bastert 117 

Benoeming van Burgemeesteren en schepenen der 
stad Heusden over de jaren 1739 — 1805, door 
Mr. J. E. van Someren Brand 133 

Benoeming van regenten over de Godshuizen der 
stad Heusden over de jaren 1707—1805, door 
Mr. J. E. van Someren Brand 153, 177 

Portret van Willem de Zwijger 168 

Extracten uit de huwelijksregisters, gehouden door 
de predikanten te Hoeven, door H. N. Ouwerling 183 

Een aardigheidsrijmpje, door Donia 184 

Adeldom, gedicht van Louise Stratenus .... 186 

Pauselijk document van A° 1470, betrekkelijk Sinouts- 
kerke in Zuid-Beveland, door J. van der Baan . 204 

Eenige aanteekeningen uit het archief der rechtbank 
te Middelburg 214 

Poorterbrief en Poortereed van Leuven, door Ch. 
C. V. Verreyt 215 

De tournooien, door Joh. D. G. van Epen . . . 229 



Levensberichten, 



Levensbericht van professor Josephus Albertus Al- 

berdiiigk Thijm (met portret) 68 

Necrologie over 1888, door W. G. van Oyen . . 166 



Blz. 



Boekbeoordeelingen en aankondigingen. 



Nieuwe Drentsche Volksalmanak 1889, v. Gorcom 
en Co. te Assen 48 

Friesche Volksalmanak 1889, A. Meyer firma H. 
Kuipers en J. G. Wester te Leeuwarden ... 48 

Jaarboekje voor de stad en het kanton Schiedam, 
1889, J. Odé, Schiedam 48 

Amsterdamsch Jaarboekje 1889, onder redactie van 
Mr. N. de Roever. Amsterdam, S. L. van Looy 48 

F. A. Buis (Fabius). De wallen van Naarden. Breda, 
Broese en Co 48 

Haagsch Jaarboekje 1889, onder redactie van A.J. 
Servaas van Rooyen. s-Gravenhage, W. Cremer 72 

Rotterdamsch Jaarboekje 1889, onder redactie van 
J. H. W. Unger. Rotterdam, firma Eeltjes . . 72 

Noord-Brabantsche volksalmanak 1889; Jaarboekje 
voor Noord-Brabantsche geschiedenis, taal- en 
letterkunde, onder redactie van Aug. Sassen. 
Helmond, I. de Reydt 72 

Dr. C. Bamps. Notes historiques sur Hasselt, bonne 
ville de Tancienne Principauté de Liège r d'après 
des documents originaux inédits (1474 — 1580). 
Hasselt, 1889 96 

C. van Koetsveld C.Ezn., predikant te Oosterhout, 
Toespraak gehouden in de Godsdienstoefening op 
12 Mei 1889, ter gelegenheid der viering van 
het 40-jarig Koningschap van Z. M. Koning 
Willem III. Rotterdam, N. Wenk 186 

Dr. J. J. L. ten Kate. Feestcantate bij gelegenheid 
van het 40-jarig Koningschap van Z. M. Willem III. 
Utrecht, J. G. van Terveen & Zoon 187 

W. K. H. Hagendans. Schets voor kinderen van de 
40-jarige regeering van Z. M. Willem III. Zutphen, 
J. A. Willemsen , 187 

E. J. Veenendaal. Schetsen uit het leven van den 
laatst en vorst uit het Huis van Oranje. Nijmegen, 
P. J. Milborn 187 

W. F. P. Enklaar. Biographie van Koning Willem III. 
Deventer, A. D. Treffers 187 

W. F. Oostveen. Voor 't jonge Nederland. 's-Graven- 
hage, A. W. Sijthoff 187 

Het leven en de regeering van Koning Willem den 
Derden met portret. Schiedam, H. A. M. Roelants. 187 

Dr. H. Grotefend. Urkundenbuch der familie von 
Heimbruch, 1142—1500, 1502—1603. Frankfurt 
a/Main 187 

Maison de Castellane, Branche de Salernes . . . 187 

Carl Arvid Klingspor. Handbok Praktisk Wapenkonst 188 

Vicomte Oscar de Poli. Généalogie de la familie de 
la Noue . 188 

Siegmar Graf Dohna, General-Lieutenant. Auszug 
aus der Familiengeschichte der Dohna's . . . 188 



Digitized by 



Google 



i 



Bis. 

F. D. J. Moorrees. Dirck Volckertszoon Coornhert, 
een leven- en karakterschets. Schoonhoven, van 

Nooten 188 

Edmund Freiherr von Uslar-Gleichen. Beitrage zu 
einer Familiëngeschichte der Freiherren von Uslar- 
Gleichen aus gedruckten und ungedruckten Quellen 
bearbeitet. Mit Personen-, Orts- und Sachregister 
und 9 Stammtafeln. Hannover 189 

Julius Grafen von Oeynhausen. Geschichte des Ge- 
schlechts von Oeynhausen aus gedruckten und 
ungedruckten Quellen bearbeitet 189 

Théatre généalogique de la Noblesse d'Europe, uit- 
gegeven door het Archivio Storico gentilizio te 
Milaan 190 

W. Stoeder. Marinus Nicolaas Bcets. Een nuttig en 
wel besteed leven. Amsterdam, J. Clausen . . 240 

Ferdinand Graf von Brandis. Das Familienbuch des 
Grafen von Brandis. Als manuscript gedrukt. 
Baden bij Wien . . . . ' 264 



Inhoud tijdschriften. 

Maandblad van het Genealogisch-Heraldiek Genoot- 
schap «De Nederlandsche Leew» . . 21, 117, 190 

De Maasgouw. Orgaan voor Limburgsche Geschie- 
denis, Taal- en Letterkunde. ... 21, 117, 190 

Archief voor de Geschiedenis van het Aartsbisdom 
Utrecht 21, 118 

Bijdragen voor de Geschiedenis van het bisdom 
Haarlem 21 

De Dietsche Warande. Tijdschrift voor Kunst- en 
Zedegeschiedenis 21, 118, 190 

Oud-Holland. Nieuwe Bijdragen voor de Geschie- 
denis der Nederlandsche Kunst , Letterkunde , 
Nijverheid enz. onder redactie van Mr. N. de 
Roever en A. Bredius 21, 118, 191 

Verslagen en Mededeelingen der Koninklijke Aka- 
demie van Wetenschappen te Amsterdam . . 22 

Jaarboek van de Koninklijke Akademie van Weten- 
schappen te Amsterdam 191 

Verslagen en Mededeelingen van het Provinciaal 
Utrechtsch Genootschap 22 

Archief. Vroegere en latere mededeelingen voor- 
namelijk in betrekking tot Zeeland 22 

Archief voor Nederlandsche Kunstgeschiedenis van 
Fr. D. O. Obreen 118 

Tijdschrift voor Geschiedenis, onder redactie van 
A. M. Kollewijn 118, 191 

Verslagen van het Friesch Genootschap van Ge- 
schiedenis Oudheid en Taalkunde te Leeuwarden 118 

De vrije Fries. Mengelingen uitgegeven door het 



VII 

Bi*. 

Friesch Genootschap van Geschied-, en Oudheid- 
en Taalkunde. Leeuwarden 118 

Antwerpsch Archievenblad 120 

De Nederlandsche Heraut. Tijdschrift op het ge- 
bied van Geslacht-, Wapen- en Zegelkunde . . 190 
Monatsblatt der Kaiserlich Königlich heraldische 

Geselschaft •Adler* 22, 118 

Der Deutsche Herold. Zeitschrift fiir Heraldik, 
Sphragistik und Genealogie. Organ des Vereins 

«Herold in Berlin» 22, 119, 191 

Deutsches Adelsblatt Wochenschrift für die Auf- 

gaben des christlichen Adels ... 22, 119, 191 
Anzeiger des germanischen Nationalmuseuxns 23, 120 
Zeitschrift des Harz — Vereins für Geschichte und 

Alterthumskunde 119, 191 

Jahrbuch der Gesellschaft für bildende Kunst und 

Vaterlandische Alterthümer 23 

Vierteljahrschrift für Heraldik, Sphragistik und Gene- 
alogie, herausgegeben vom Verein «Herold» zu 

Berlin 23, 119 

Neues Lausitziches Magazin 119 

Bulletin Héraldique de France ou revue historique 

de la noblesse 23, 192 

Messager des sciences historiques ou archives des 

arts et de la bibliographie de Belgique 23, 120, 191 
Annales de 1'académie d' Archéologie de Belgique 23, 120 
Bulletin de 1'Institut archéologique Liégois ... 23 
Bulletin de la commission pour THistoire des Eglises 

Wallonnes 24 

Archives Héraldiques et Sigillographiques. Publiées 
a Neuchatel par Maurice Tripet, Héraldiste 24, 192 

L'enlumineur 192 

The New York Genealogical and Biographical 
Record 24, 192 



Tragen en antwoorden betreffende de geslachten 
of wapens Tan : 



Andringa O. 11 (1). 
Baster(t) O. 2, 3, 4. 
Berckel (van) O. 2 
Beuningh O. 6. 
Blijdesteyn of Blijdestein 

(van) O. 10. 
Borret O. 2. 
Bylandt (van) O. 10. 
Claarenbeek (van) 0. 10. 
Daverveldt (van) 0. 1, 8, 9. 
Deventer (van) O. 10. 



Encke voort (von) O. 1. 
Feltz (van der) O. 10, 11. 
Fürstenberg O. 7. 
Hardenbroek (van) O. 10. 
Helsdingen en v. Beuningen 
van Helsdingen (van) 0. 8. 
Heyning O. 11. 
Huysteen O. 7. 
Lede (van) O. 6. 
Leeuwen (van) O. 5.. 
Luppazzoli O. 8. 



(1) 0. beteekeut omslagvel, het cijfer wyst het nommer aan van 
het omslagvel. 



Digitized by V^OOQ IC 



VIII 



Marienbeek O. 7. 
Meemeling O. 3. 
Mispelblom O. 1. 
Mispelblom Beyer O. 1. 
Nolst O. 7. 
Pannebakker O. 7. 
Poel (van de) O. 6, 9. 
Raab (van) en van Raab 

van Canstein O. 10. 
Romp O. 8. 
Rouvière O. 10. 
Roy (Ie) O. 1, 10. 
Sanderus O. 6. 



Sevenhoven (van) O. 10. 
Snijders O. 8. 
Sparrenborg (van) O. 10. 
Steyn (van Stein, van Stijn) 

(van) O. 4, 6. 
Swinderen (van) O. 7. 
Valkenburg (ch en gh) (van) 

O. 6. 
Velde (van de) O. 8. 
Verdion O. 1. 
Viruly O. 10. 
Vorstenberg O. 7. 
Wirtz O. 4. 







.» 



Digitized by 



Google |j 



VOORBERICHT. 



Bij uitzondering wordt thans bij de voltooiing van 
den jaargang het inleidend woord den lezer aange- 
boden. Dank zijn wij onzen abonnenten schuldig, die 
ons in staat stelden dit Maandschrift te vervolgen. 
Een opwekkend woord is echter bepaald noodig; wij 
verzoeken dringend , om de eenmaal aanvaarde taak 
te kunnen blijven voortzetten, steun en hulp. Steun, 
n.1. materieelen steun, daar het anders bepaald on- 
mogelijk zal zijn den achtsten jaargang te geven. 
De zevende is bereids ter perse, waarin vooral een 
belangrijk artikel zijne voltooiing zal bereiken; wij 
bedoelen n.1. de kerkregisters in ons land. Van 
verschillende zijden ontvingen wij de goedkeuring 
van bevoegde beoordeelaars, daar toch door het 
volledig bijeenbrengen van de opgaaf dier registers 
van alle gemeenten in ons land eene merkwaardige 
aanwinst zal verkregen zijn. Slechts weinige gemeente- 
besturen voldoen niet aan de herhaalde aanvragen; 
maatregelen worden echter genomen om den inventaris 
zoo volledig mogelijk te maken. 

Wat de hulp aangaat om de kolommen met ge- 
schikte en lezenswaardige stof te vullen, daaraan 
ontbrak het gelukkig niet. 

Trouwe medearbeiders stonden ons even als andere 
jaren ter zijde, en verschillende hoogst belangrijke arti- 
kelen moesten zelfs blijven wachten, doch zullen achter- 
eenvolgens worden opgenomen. 

Vooral is deze jaargang, wij durven het hier gerust 
aan te stippen , zeer belangrijk op zegelkundig gebied; 
bepaald merkwaardig is de studie te noemen van den 
heer J. A. Koopmans; onze echt Noderlandsche heral- 
diek heeft daarbij veel gewonnen. 



Hier zij nog opgemerkt, dat wij zeer gaarne ons 
blad ter beschikking stellen om vragen en antwoorden 
te behandelen. Den wenk van een onzer trouwe lezers 
zullen wij opvolgen, om ook de bladzijden, waar die op 
voorkomen, te nummeren, ten einde ze daardoor voor 
vernietiging te behoeden. Wij meenen goed te doen er 
hier reeds bij voorbaat op te wijzen ; men vernietige 
dus niet de omslagvellen, die het blad omvatten. 

Door den dood verloren wij meer dan één ver- 
dienstelijk medearbeider; wij behoeven slechts te 
noemen de Heeren Jos. A. Alberdingk Thijm, Mr. 
J. I. VAN Doorninck, J. B. Livré, C. J. Wasch en 
anderen. 

Bij het begin van dezen jaargang trad de Heer 
G. J. Honig uit de redactie, daar hij 's-Gravenhage 
met ter woon verliet om zich weder aan de Zaan te 
vestigen. Van zijne gewaardeerde medewerking bleven 
wij echter niet verstoken. Wij hopen dat zijne studiën, 
betreffende eene der nijverste streken van ons geliefd 
Vaderland, nog menig kolom in dit geschrift zullen be- 
slaan. Sedert het uittreden van genoemden Heer trad 
als medebestuurder op de Heer Johan D. G. VAN Epen, 
oudste lid van het voorheen te Haarlem gevestigd 
heraldisch-genealogisch archief, die niet alleen trouwe 
hulp verleende, maar menig belangrijk artikel ten 
beste gaf. 

Bij het eindigen van het inleidend woord voor den 
afgeloopen jaargang, drukken wij den wensch uit 
dat ons de moed en kracht geschonken mogen blijven 
met den moeitevollen arbeid te kunnen voortgaan. 

A. A. V. v. O. 




M 



ï\ 



Digitized by V^OOQ IC 



D ig itized by \J O O Q IC . 






Een doopregister der Hollanders in Brazilië. 

(Vervolg.) 

— Aug. 21. Jan. Ouders: Jaques Prevoo en Barbel 
de Saer; get.: Dignus Bijsterman, Jan Belloo, 
Anna de Saer. 

— Aug. 25. Engeltien. Ouders: Nicolaes Hantingh 
en Maria Nicolai; get.: Bruyn Mars, Tietien 
Paulus. 

Aeltien. Ouders: Cornelis Pieterss. Valck en 
Aeltie Gerrets; get: Pieter Willemss, Jannetien 
Janss. 

— Aug. 28. Cathalina. Ouders: Jacob Bartholomeus 
en Weyntgen Janss; get: Gijsbert Moor, Cor- 
nelis Adriaenss, Magdalena Janss, Leyntgen 
Schots. 

Domingo. Ouders : Manuel Vaez, negro en Mar- 
grieta Vaez; get: Manuel de Congo, Anna. 

— Sept 1. Geertrüyt Ouders: Thomas Wiltschut 
en Aeltie Oudaens; get: Henrick Bruynsvelt, 
dhr. Henrick van Haus, Jacomina van Ceulen. 

— Mattheus. Ouders: Jan Niemants; get: Dirck 
Nicolaes, Olivier Titscher, Dorcas Struys. 
Aeltie. Ouders: Hans Asmuss en Marretie Janss ; 
get.: Jan Reynderss Spits, Stijntie Reynderss, 
Annetie Cristoffels. 

— Sept 4. Elsken. Ouders: Jacob de Creux en 
Sytien Janss; get.: Louis Dammaert, Joris van 
der Platen, Elsken Thomass, Cornelia Duyn- 
kerckers. 

— Sept 8. Pieter. Ouders: Lodewijck van dr. Helst 
en Catharina de la Quelterye; get.: Eduwart 
Ooms, Abraham Duysentpont, Sara Benooyt. 

— Sept. 15. Pieter. Ouders: Cornelis Janss en Leuntie 
Pieterss; get: Johannes Nieuhoff, Rachel a Stetten, 
Elsie Thomass. 

— Sept. 22. Jan. Ouders: Symon Willemss en Trijntie 
Lodewijcx; get: Jan Belloo, Nathaniel Moreel, 
Sara Benooyt. 

— Sept. 29. Anna Lucretia. Ouders: Ferdinandus 
Boude wins en Elisabeth Boude wins; get: Dhr. 
Jacob Alricx, Joffr. Margarita Haus, Joffr. Anna 
Redinckhoven. 

— Oct 6. Joan. Ouders: Jan Ferdinandus, negro 
en Apollonia Ferdinandus; get: Jan d'Olivera, 
Anthonica. 

Catharina. Ouders: Mina, negro. 
■ — Oct. 9. Gerret. Ouders : Caspar Snijder en Anneken 
Gerrets; get: Christiaen Coster, Paulus van Swol, 
Josina van Swol. 

Helena. Ouders : Bruyn Bruyns en Trijntien Janss: 
get: Gillis Croll, Helena Warnsincks. 

— Oct 14. Dirck. Ouders: Gerret Lamberts en 
Geertien Dirckx; get: Anthoni Dengermont, 



Daniel ter Haer, Marretien Ooms, Rijckien 
Heeren, Marretien Lamberts. 
Oct 20. Arnolt. Ouders: Arnolt van Muntsheim 
en Catharina Kettwijck (wich); get. : Jacob Kett- 
wijck, Anthoni Dengermont, Catharina Eyer- 
schettel. 

Oct 23. Jacobus. Ouders: David van Keyssel 
en Clara van den Bogart; get.: Gillis van den 
Bogart, wiens plaets representeert An dries Heym, 
Maeyken van Keyssel, wiens plaets represehtj 
Joffr. Anna van Diepholt 

Elisabeth. Ouders: Ruys Willemss en Aechtie 
Deckers ; get. : T oost van Trappen ge seyt Bancker, 
Adriaen de Malot, Maria Verdelft 
Willem. Ouders: Frans Willemss en Henrickien 
Harmanss; get.: Willem Keyt, Abraham van 
Swoll, Anneken Geverinck, Lijsbet Hanss. 
Oct. 27. Ysaac. Ouders: Jaques Vallot en Anneken 
Albertss; get: Bartholomeus Migot, Grietie Janss. 
Pieter. Ouders: Willem Abboth en Cornelia 
Abboth; get.: Cornelis Bayert, Eduard Brant, 
Vrowtie Gerrets. 

Christoffel. Ouders: Bartholomeus, neger, Maria, 
negerinne ; get. : Jooris, Leonora. 
Oct. 30. * Margriet. Ouders: Jan Overcamp en 
Maria Cramers ; get. : Dhr. Johan van Raetsvelt, 
Joffr. Maria van Hauss. 

Nov. 3. Anna. Oudefs: Jan Gerretss en Lammetie 
Janss; get.: Gerret Pieterss, Meelis Corneliss, 
Lijntie Jeelis. 

Nov. 4. Anna. Ouders : Johannis Morris en Catha- 
rina Legget; get: Abrahm Francoys Cabbeliau, 
Joffr. Anna Redinckhovens. 
Nov. 6. Anthoni. Ouders: Anthoni, Brasiliaen, en 
Lourenza; get.: Balthasar Roiz, Maria. 
Barbara, Ouders: Dirck Janss en Anneke Asuerus; 
get: Cornelis Adriaenss, Marritie .... 
Maria. Ouders: Pieter Cornelis Baey; get.: Gerret 
Craeyvanger, Elsien Thomass, Apollonia .... 
Nov. 10. David. Ouders: Leendert Wiltschut en 
Jannetie Adams; get: Andries Heym, Jochim 
Denniger, Janneken Janss. 

Poulus. Ouders: Harman Pouluss en Harmken 
Pouluss; get.: Hans Wagenaer, Thomas Voss, 
Debora Barents. 

Nov. 13. Sibilla. Ouders: Eppo Gockinga en 
Sibilla Verspeeck: get.: Gillis Croll, Jacob Coets, 
Anneken Graswinckels. 

Nov. 16. Anna. Ouders: Johannes Westfrisius en 
Rijckien Heeren; get: Dhr. Secret. Jac. Hamel, 
Christina Jacobs. 

Nov. 24. Anna. Ouders: Jaspar van Heussen en 
Geertrüyt Hacks; get: Jaques Jaques v. Ceulen, 
Anna Hack. 



Digitized by 



Google 



— 2 — 



Annetie. Ouders: Jan Nannincks en Catharina 
Davidts; get: Willem Gondelagh, Jan Steen, 
Trijntie Henricx 

— Nov. 2Ó. Catharina. Ouders : Jan Clasen en Annica 
Clasen ; get: Andries Hanssen, Engeltien Henricx. 

— Nov. 30. Johannes. Ouders: Jan Janssen en Geesien 
Janss ; get. : Jaques Jaques v. Ceulen, Jaspar van 
Heussen, Anneke Rocuss. 

— Dec. 8. Guilliam. Ouders: Jacob van der Helst 
en Geesken Halters ; get. : Samuel v. Gansepoel, 
reprsenteerende Guilliam van dr. Helst d'Oude, 
Samuel Halters, Anna Halters. 

— Dec. 15. Jacomina. Ouders: Maria Janss, wed° 
van (N. N.); get.: Jan Warnaerts, Arnout van 
Tongerloo, Susanna Cortenius. 

— Dec. 17. Susanna. Ouders: Henrick Gerretss en 
Ysabella Nobre; get. : Manuel Mourits, Sara Joris. 

— Dec. 18. Jan. Ouders: Dirck Janss en Janneken 
Ahassuerus; get: Thomas Rollock, Sara Ahas- 
suerus, Mettie Janss. 

— Dec. 25. Johannes. Ouders : Willem Hemmelinck 
en Margriet Hemmelinck; get: Jan Maes, 
Anneken Maes, Anneken Parckx. 

— Dec. 28. Jan. Ouders: Willem Hall en Janneken 
Thomass; get: Jan Steynss, Jacobus Hodges, 
Dorothea Fox. 

Cornelis. Ouders: Benjamin Cornelis en Maria 
Janss; get: George Christiaens, Jan Carels, Maria 
. Sigfridts, Anna Dengermonts. 
Juan. Ouders : Gonsalvo Angola, negro, en Maria 
Angola; get: Pieter Congo, Anthonica. 

— Dec. 29. Margarita. Ouders: Johannes Sigfrid 
en Maria Sigfridts ; get.: Jacob de Claer, Abraham 
van Stricht, Joffr. Margarita Haus. 

1648. Jan. 7. Guilliam. Ouders: Ursula Scholtes, onge- 
trout; get: d'gemeente. 

— Jan. 15. Elisabeth. Ouders: Cornelis Erschap en 
Maria Louys; get.: Bertram Coquerel, Elisabeth 
de Sauteur. 

— Jan. 19. Prisilla. Ouders: Christiaen Coster en 
Martha de Rico ; get : Dhr. cornel H. van Haus, 
dhr. majoor Corn. Beyert, Joffr. Catharina Eyer- 
schettel, Sara Benooyts. 

— Jan. 22. Jacob. Ouders: Jacob Thijssen en Mad- 
dalena Willemss ; get: Jacob Kettwijck, Jan 
Rocuss, Catharina Ketwijcks. 

— Jan. 29. Rebecca. Ouders: Aucke Huyberts en 
Lijsbeth van den Bosch ; get. : Gerret Volckerts, 
Anna Lourens. 

— Feb. 1. Frangoys. Ouders: Jan Waker en Francis 
Wakers; get.: Francoys Duynman, Thomas Bruyn, 
Lijsbeth Harmanss, Christina Henricx. 

— Feb. 9. Een negerskint, gen 1 (N. N.). 

— Feb. 12. Esther. Ouders: Dhr. Petrus Ongena, 



predicant opt Reciffe en Joffr. Anna van Cuyck; 
get: Dhr. Hubrecht Brest, Joffr. Geertruyt van 
den Hoornenburgh. ' 

Feb. 16. Anneken. Ouders: Paulus Burgers en 
Barbara Gutraws; get: Jacob Lamgau, Anneken 
Adams, Engel Burgers. 

Feb. 19. Margriet. Ouders: Jan Blaubeeck en 
Janneken Blaubeecks; get: Arnoult de Salys, 
Laurens Verpoorten, Yda ten Berge. 
Johannes. Ouders: Josina Jaquesen van der Velden, 
wed 6 van Aert Aertsen; get: Jan Baltuss, Daniel 
Janss, Anna van dr. Hagen. 
Feb. 23. Hans. Ouders: Hans Heerens en Grietien 
Heerens; get.: Henrick Fickert, Baentien Counrats. % 
Feb. 26. Roeloff. Ouders: Evert van Dijck en 
Margarita Hommers; get: Johannes Niehoff, 
Cornelia Dircx. 

Meert 8. Margriet. Ouders: Jan Meyerinck; get: 
Glaude Prevoo, Lucia Jaers, Judith Borlant. 
Meert 15. Anthonio Vaez, neger. Ouders: Vincent 
Rodrigues en Anna Fernandus ; get. : Paulo 
Bernardo, Ysabella Gonsalvez. 
Meert 18. Francois, Ouders: David Nicolai en 
Apollonia Valckenhoff ; get. : Jooris van der 
Gijssen, Susanna Sweerts. 

Meert 25. Ariaen. Ouders: Jan Gerrets de Heer 
en Anneken van Heytlant; get: Harman Ha- 
genent, Jan Benooyt, Tytien Fredericx. 
Meert 30. Anna, Mulattinne. Ouders: Pierre en 
Philippa; get.: de gemeente. 
Anneken. Ouders: Jan Thomass. Lichthart en 
Josijntien Claes; get: Henrick van Ravestein. 
Trijntien Pieterss, Geertien Dircx. 
Apr. i. Philippus. Ouders: Henrick Somer en 
Elisabeth Somers; get.: Philips Andries, Jan 
Suyrlandt, Joffr. Anna Redinckhoven. 
A.pr. 5. Anna. Ouders : Michiel Lamberts en 
Anneke Lamberts; get: Jan van Calcker, Maria 
Pieterss, Grietie Meyers. 

Apr. 8. Maria. Ouders: Lourens Janssen Keyser 
en Maria Henricx; get.: Philips Ernst van Ton- 
geren, Tjerck Tooden, Christina van Ceulen, 
Elisabeth Nicolaess. 

Apr. 12. Janneke. Ouders: Jan Butt en Antho- 
nette Rick. 

Apr. 13. Maria. Ouders: Pierre de Rou en Anna 
de Sauteur: get: Gabriel de Pabo, Arnout de 
Chalon. Maria Forfaict 

Apr. 18. Maria. Ouders: Jan Engelaer en Dorothea 
Conincks; get: Eduwart Ooms, Maria Verdelft 
Apr. 20. Hans. Ouders : Hans Maasder en Trijn- 
tien Henricx; get: Jan Daniels, Joffr. Susanna 
v. Ractsfelt. 
Apr. 26. Sander. Oudors: David Gel ucksaligh en 



ri 



Digitized by 



Google 



V&4 



— 3 — 



Cathalina Sanders; get: Michiel Mets. 
Apr. 29. Geertruyt. Ouders : Tobias Commerstein 
en Barbara Commersteins; get.: Dhr. Willem 
van Lobbrecht, Philips Wylandt, Geertruyt 
Moucherons. 

May 3. Johanna. Ouders: Dhr. Secret. R. v. 
Groenestein en Joffr. Geertruyt van dr. Beest; 
ge|.: Johannes Canin, Geertruyt Moucherons, 
Dorcas Struys. 

May 10. Anna. Ouders: Nicolaas Grillon en 
Margriete Schnyrhuys; get; Guillame Loa. 
May 13. Anthoni. Ouders: Anthoni Treffer en 
Maria van Troix; get.: Jan Vallet, Maria Bar- 
tholomeus. 

Pieter. Ouders: Jan Pieters en Grietien Janss; 
get.: David Otsen Bom, Leintgen Schott. 
May 20. Jan. Ouders: Pier Ie Gerre en Clasina 
Fredericx; get.: Jan Jonet, Lodewyk van dr. 
Helst, Maria Bergeron. 

May 24. Jacomijntien. Ouders: Jaques de Coeter; 
get.: Bastiana Perera. 

May 27. Christina. Ouders: Hanick Harmanss; 
get: Roeloff Simonss, Jan Evertss, Catharina 
Lodewijcx, Gebbe Janss. 

Barent. Ouders: Jan Barents en Stijntie Robertss; 
get: Gillis Croll, Helena Wamsincks. 
Hans Arents. Ouders: Philips Percx en Geertruyt 
Arents; get. : Hans Michels, Johannes Reinhardus, 
Amcken Peters. 

Juny 1. Samuel, Ouders: Dhr. Secret Corn. 
Struys en Dorcas Batchelaer; get: Jacob Alrichs, 
Geertruyt Struys. 

Juny 3. Jan. Ouders: Pieter Willemsen en Geer- 
truyt Andriess; get: Christiaen Andriess, Grietien 
Reynierss. 

Juny 7. Harman en Thomas. Ouders: Gerrett 
Harmanss en Christina Thomas; get: David 
Otsen Born, Jan Schott, Josina Spiers, Grietien 
Corneliss. 

Juny 10. Elsien. Ouders : Hans Michels en Elsien 
Stetsels ; get : Claes Meyer, Hans Schergh, Elsie 
Barents, 

Juny 17. Willem. Ouders: Roeloffs Simonsenen 
Aeltien Willemss; get: Pieter Willemss, Jan 

Pieterss, Janneken 

Juny 21. Anna. Ouders: Frans van Linden en 

Judith Dircx; get.: Anthoni Dengermont, Evert 

Dircx v. Asch, Hilletie Dircx. 

Juny 25. Willem. Ouders: Jan Raddewei en 

Anneken Henricx; get: Willem Torner, Tomas 

Martome, Maria Tielemans. 

Juny 30. Judilh. Ouders: Jan Meeswaer; get: 

Pieter Corn. Baey, Michiele Jacobs. 

Anna Catharina. Ouders: Joost Stadelaer en 



Margarita Cheys; get.: Johan Overcamp, Anne- 
tien Creffsigk. 

July 5. Anna. Ouders: Joan Cospin en Barbara 
Colin; get: Dionijs Piloot, Christiaen Oubert, 
Rudolphina Caron. 

July 8. Wilhelm. Ouders: Rhene de Mouchy en 
Margriet Franss; get: d'Ed. Hr. colonel Guilli- 
aume Hauthain, Joffr. Margarita v. Haus, Anna 
van Cuyck. 

Jan. Ouders: Wijl" Dirck Eelties; get: Godfried 
van Beringen, Carsten Jacobss, Maria Harmanss, 
Magdalena Bonus Dies. 

July 12. Henrick. Ouders: Frans Henricks en 
Machteld Honneur; get.: Jan Honneur, Carel la 
Fonteyne, Maria Vonck, Maria Bevers. 
July 15. Anna Maria. Ouders: Henrick Diederich 
Struck en Elisabeth Verdion; get.: Dhr. colonel 
van den Brinck, JofFr: Anna Harckmans. 
July iS. Adriaen. Ouders: ChristofFel Trempler; 
get : Adriaen Doncker, Anna Dieprincks. 
July 22. Anneken. Ouders: Willem Heimer en 
Elsken Willemss ; get. : Hans Counraed Kienlijn, 
Janneken Nicolaes, Geesien Lucas. 
Cornelis. Ouders: Catharina, wed e van wijl» 
Cornelis Thomass ; get : Dhr. Gijsbert de With, 
Elbert Crispijnss, Geertruyt Struys. 
Cathalina. Ouders: Adam Wijnants en Philippina 
Penbroecks; get.: Cornelis de Wit, Nathaniel 
Moreel, Cathalina van dr. Wijlen, Aeltien 
Wiggerts. 

Aug. 2. Hans Jurriacn. Ouders: Hans Jacobs en 
Magdalena Vrijmulder; get.: Willem Aertsen, 
Christiaen Andries, Sophia Broeckmans. 
Dirckie. Ouders: Jacob Valkenaer en Janneken 
Verdonck; get.: Jacob Coots, Harman Gijsberts. 
Clasie Clasen. 

Aug. 19. Pieter. Ouders: Henrick Pieters en 
Jarichie Pieters; get.: Harman Hagenent, Sara 
Benooyt. 

Aug. 25. Arent Aertsen. Ouders: Wilhelmus 
Aertsen en Cathalina Aertss ; get: Willem Palten, 
Ypo Sassema, Styntien Harmans. 
Francisco. Ouders: Louys negro en Maria Mina; 
get : Francisco, Maria. 

Aug. 30. Christianus. Ouders: Martinus Harte- 
berger en Sara Meuwes; get.: Dhr. colonel 
Brinck. dhr. Jacob Stachouwer, Joffr. Cornelia 
Lobbrechts. 

Sept. 2. Janneken. Ouders: Dirck Janss en Jan- 
neken Roeloffs; get: Evert Roeleeuw, Maertien 
Jacobs, Beatrix Ariaenss. 

Pieter. Ouders : Pieter Gerretss en Clasie Gerretss; 
get. : Abrah. v. Sunderen, Petrus v. Eyck, Elisa- 
beth Termer. 



Digitized by 



Google 



— 4 — 



Agnieta. Ouders: Samuel v. Gansepoel en Paulina 
van dr. Venne; get.: Cornelis van dr. Venne, 
Constanti v. Gansepoeï. 

Sept. 9. Johannes. Ouders: Foppe Adriaenss en 
Annesse Pieck; get.: Dhr. Gijsbert de With, 
Johanna Sweerts. 

Frederick. Ouders: Catharine, negerinne; get: 
Gracia, Andressa. 

Sept. 13. Wilhelmus. Ouders: Lourens Hanss. 
Pott en Agnietien Lourens Pot; get.: Barent 
van dr, Heyden, Dirck van Oirt, Grietien Vincks. 
Sept. 20. Wilhelm Harman. Ouders i Johan Mause 
Cap n en Margrita Johanna d'Avila; get.; Dhr. 
Willem van Hauthijn, in absentie Cap n L. Lise- 
man, Harman Frederich GraefF tot den Bergh, 
in abs. cap n A. v. Schrick, Jacomina Catharina 
gravin geboren van Spaen, gravin van d n Berg; 
in abs. Joffr. Pistor. 

Jacob. Ouders: Willem Willems en Perijntien 
Jacobs. Goedoe; get.: Jan Willems Spier. Floris 
de Chatillon, Christina van Ceulen. 
Johannes. Ouders: Hans Cleyn en Catharina 
Steerekints; get.: Hans Counraet in plaats van 
de vader, Pieter Willems, Geertien Calckers. 
Symon. Ouders: Symon Thomass en Engeltien 
Janss; get.: Jan Benooyt, Leen tien Schotts. 
Magnus. Ouders: Andries Heym en Catharina 
Ketwijcks; get.: Dhr. David van Kessel, Jacob 
Ketwijck, in plaats van Jan Göts tot Breslau, 
Geertruyt van dr. Hoornenburgh. 
Sept. 2$. Francyntie. Ouders: Jan Geretss en 
Anneken Clasen; get.: Riewert Douwesen, Lijntge 
Janss, Anneke Lourenss. 

Oct. 4. Adriaen. Ouders: Charel Boote en Fran- 
coyse Pieck; get.: Foppe Adriaenss, Cecilia Pieck. 
Oct. 8. Agnieta. Ouders : Dhr. David van Kessel 
en Joffr. Clara van den Bogart; get: Abraham 
van Stricht, Joffr. Anna Diepholt, Catharina 
Kettwijck, in plaats van Clara van den Bogaert 
t'Amst 01 . 

Oct. 18. Lucretia. Ouders: Negerinne van Hen- 
rich Brunsvelt. 

(N. N.). Ouders: Adolf van Elss en Janneken 
Janssen; get.: Philip Geldersen, Willem van 
Siegen, Griete Roeloffs. 

Lijsbeth. Ouders: Cornelis Janss en Margrieta 
Lambrechts; get.: Abraham v. Stricht, Willem 
Janss, Christina v. Ceulen, Agniete Robbertss. 
Anneken. Ouders: Willem van Mullem, en 
Anneken Willemss; get.: Laurens Walde, Geesken 
Planck. 

Oct 21. Johannes. Ouders: Johannes Coppijn en 
Maria Sageres; get.: Cornelis Beyaer, Nicolaes 
Clasen, Janneken Eduwarts. 



Oct. 25. Jannetien. Ouders: Nicolaes Janss en 
Tijtien Pieterss; get: Harman Gijsbertss, Jan 
Janss, Elsken Thomass. 

Magdalena. Ouders: Anthoni Dengermont en 
Anna Focken; get.: Henrick Focken, Abraham 
Masure, Joffr. Magdalena Ransen, Geertruyt 
Janss. 

Francoys. Ouders: Hugo de Meyer en Anna 
Rijcken; get: Adriaen du Mulot, Rogier Johnss, 
Hester Johnss. 

Oct. 28. Catharina. Ouders: Abraham van Zun- 
deren en Elisabeth Ruysraet; get: Elbert Cris- 
pijnss, Cornelia Bijma. 

Nov. 4. Apollonia. Ouders: Bossou, neger en 
Andrea, negerinne; get.: Manuel, Sibellinha, 
Madanelle. 

Nov. 8. Johannes. Ouders: Jan de Carpentier en 
Cornelia de Carpentier; get: Dne. Wilhelmus 
Camnius, Gerret Cray vanger, Geertruyt ter Beeck. 
Pieter. Ouders: Jan Willemss en Catharina van 
dr. Wielen; get : Johannes Morris, Jasper Pieterss, 
Regina Jacht. 

Nov. 11. Johannes. Ouders: Marten Maes en 
Clara Maes; get: Lourens Corii. de Jonge, Cor- 
nelia van den Velde. 

Assuerus. Ouders: Nicolaes Hantingh en Maria 
Claes; get.: Henrick Beckerinck, Maria Pieterss. 
Nov. 22. Anna. Ouders: Daniel Ross en Elisa- 
beth Ross; get: Ferdinand Casper de Groll, 
Christoffel Meytxner, Anneke Clasen, Janneken 
Sanders. 

Dec. 2. Elisabeth. Ouders: Jacob Pijper en Chris- 
tina Jacobss; get.: Pieter Corneliss Bay, Pierre 
Facan, Anna Dilliaens. 

Dec. 19. Johannes. Ouders: Jan Janssen en Lijs- 
beth Philips; get.: Cornelis Hellingh, Marten 
Bardowits, Annetie Barents. 
Dec. 20. Henrick. Ouders: Rudolphus Loo ; get. : 
Anthoni Roeteringh, Foppe Janss, Anneken 
Philips. 

Catharina. Ouders: Christiaen Boos en Barber 
Boos; get.: Jan Willemss, Hans Wieter, Elsien 
Armers. 

Dec. 22. Annetie. Ouders: Gerret Lamberts en 
Geertruyt Dircx; get.: Jan Daniels Wolfraet, 
Henrick Clasen, Marretie Janss, Grietie Heeres. 
Dec. 23. Catharina. Ouders: Hansjacobsen Den- 
niger en Meynste Denniger; get.: Pieter Schriff, 
Catharina Heyms. 

Anna Maria. Ouders: Rudolph Coenders en 
Maria Harckmans ; get : Jacob Coets, Joffr. Anna 
v. Diepholt, Cornelia Stockum. 

Medegedeeld door C. J. Wasch. 
(Wordt vervolgd). 



Digitized by 



Google 



— 5 — 



De oude kerkregisters in ons land. 

(Vervolg). 

GEULLE. 

De navolgende registers hier op het archief berus- 
tende zijn: 

Doopboek der Katholieken van 1668 — 1749. 

Doodboek der Katholieken van 1739 — *797- 

Doodboek van 1721 — 1797 benevens eene lijst der 
gewezen pastoors van 1588 — 1649. 

Een boek inhoudende de vestiging en het vertrek 
van Hervormden in en uit deze gemeente 1699 — 1797 
benevens het doopen der Hervormden van 1668— 1797, 
der getrouwden en van de personen die in onder- 
trouw zijn aangenomen van 1695 — 1795. 

Doopregister der Katholieken van 1781 — 18 19. 

GIESSENDAM. 

Register der aangegeven lijken te Giessenoudekerk 
beginnende van 1739 tot 3 1 Januari 1788. 

Register der aangegeven lijken te Giessenoudekerk 
beginnende van 1 Februari 1788 tot 1805. 

Register der aangegeven lijken te Giessenoudekerk 
beginnende van 1806 tot 181 1. 

Alphabetische tafel op de registers van aangegeven 
lijken in de gemeente Giessenoudekerk van 1739 tot 
1811. 

Register der aangegeven lijken te Giessendam be- 
ginnende van 1767 tot 1805. 

Register der aangegeven lijken te Giessendam be- 
ginnende van 1806 tot 181 1. 

Alphabetische tafel op de registers van aangegeven 
lijken in de gemeente Giessendam van 1767 tot 1 811. 

Doopboek van Giessenoudekerk en Penrsnm van 

1739 tot l8ï % 2. 

Register der gedoopte kinderen in de gemeente van 
Giessendam en Neder Hardinxyeld beginnende met het 
jaar 1796 tot 181 1. 

Giessenoudekerk, verklaringen van huwelijken be- 
ginnende met 1739 en eindigende met 1787. 

Giessenoudekerk, verklaringen van huwelijken van 
1788 tot 1805. 

Giessendam, verklaringen van huwelijken van 1767 
tot 1805. 

Trouwboek van Giessenoudekerk en Penrsnm van 
1739 tot 1809. 

Trouwboek van Giessenoudekerk van 1796 tot 18 12. 

Trouwboek van Giessendam van 1795 tot 181 2. 

GIESSENNIEUWKERK. 

Doopboek van 1773 tot en met 181 2. 
Register van overledenen tevens grafboekvan 1775 
tot 1803. 

Trouwboek van 1672 tot 181 2. 



GIETEN. 

In het archief dezer gemeente komen voor, afkom- 
stig van de Gereformeerde gemeente alhier: 

Een doop-, lidmaten- en trouwboek tevens inhoudende 
een naamlijst van begravenen. 

De naamlijst der geboorten beginnende 15 Mei 17 18 
tot 6 Oct. 1798; 

de naamlijst der begravenen beginnende 11 Mei 
17 10 tot 25 November 1721 en van 1733 tot en met 
5 Mei 1739.; 
de naamlijst der gehuwden beginnende 8 Febr. 1733 
tot 13 Mei 1798. 

Dit register houdt tevens in een naamlijst der pre- 
dikanten te Gieten van 1598 — 175 1. 

Een doopboek van 2 Dec. 1798 — 5 Jan. 1812. 

Een protocol op het recht van successie (te beschou- 
wen als register van overledenen) voor den scholtus 
Braams van Gieten, als gelast met de Directie over 
het invorderen van genoemde successie in het district 
Oostermeer, beginnende met 1 Januari 1806 en eindi- 
gende 16 Mei 181 1. 

GILZE EN RIJEN. 

Aanwezig: 

Een doodenlijst 1743 — 1775. 

Een doopregister van de Hervormde gemeente van 
Gilze 1645— 18 10. . 

Een idem van de Roomsch Katholieke gemeente 
van Gilze 1677 — 1781. 

Een idem idem 1782 — 18 10. 

Een trouwregister van Gilze voor de wet 1 648 — 1799. 

Een idem idem 1799 — 18 10. 

Een idem voor de kerk 1705 — 1808. 

Een begrafenisboek van Gilze 17 17 — 1721. 

Een idem idem van 1747 — 1748. 

Een begrafenisregister idem 1762 — 1771. 

Een idem idem 1747 — 1748. 

Een idem idem 1772 — 1779. 

Een idem idem 1780 — 1788. 

Een idem idem 1789 — 1800. 

Een idem idem 1 80 1 — 1806. 

Een idem idem 1806— 18 10. 

Een idem idem (successie) 1806 — 18 10. 

Een doopregister van Rijen 1619 — 1641. 

Een idem idem 1642 — 1680. 

Een idem idem 1680 — 1730. 

Een idem idem 1731 — 1779. 

Een idem idem 1780 — 18 10. 

Een trouwregister 1642 — 1672. 

Een idem idem 1690 — 1730 vervat in het doopregister 
van 1680— 1730. 

Een begrafenisregister bevattende twee aanteeke- 
ningslijsten 1783 — 1806. De overige begravenissen van 
Rijen tot 1810 kunnen worden opgespoord uit het 
register der successie voornoemd. 



l! 



Digitized by 



Google 



— 6 — 



Alphabetische tafel op het begrafetiisregister 1762 — 
1810. 

GINNEKEN EN BAYEL. 

Doopregisters der Roomsch Katholieke gemeente 
van Ginneken van 1626 — 1646, 

Idem van 1647 — 1737. 

Idem van 1738 — 1782. 

Idem van 1783 — 1810. 

Trouwregisters der Ro.omsch Katholieke gemeente 
van Ginneken van 1660 — 1680. 

Idem van 1681 — 17 10. 

Idem van 1691 — 1758. 

Idem van 1722 — 1765. 

Idem van 1766 — 1798. 

Doodregisters der Roomsch Katholieke gemeente 
van Ginneken van 1748 — 1795. 

Idem van 1777 — 1810. 

Doopregisters der Roomsch Katholieke gemeente 
te Bavel van 16 14 — 1632. 

Idem van 1633 — 1648. 

Idem van 1648 — 1730. 

Idem van 1733 — 1796. 

Idem van 1797 — 18 10. 

Trouwregisters der Roomsch Katholieke gemeente 
te Bavel van 1614— 1632. 

Idem van 1633 — 1648. 

Idem van 1650 — 1796, 

Idem van 1797 — 1809. 

Idem van 1798 — 1809. 

Doodregisters der Roomsch Katholieke gemeente 
te Bavel van 1614—1632. 

Idem van 1633 — 1648. 

Idem van 1650 — 1662. 

Idem van 1762 — 1797. 

Idem van 1798 — 18 10. 

Doopregisters der Gereformeerde gemeente te 
Ginneken van 1660 — 17 10. 

Idem van 1748 — 18 10. 

Trouwregisters der Gereformeerde gemeente te 
Ginneken van 1766— 1776. 

Idem van 1759 — 1809. 

Doodregisters der Gereformeerde gemeente te 
Ginneken van 1797— 1805. 

Idem van 1806 — 18 10. 

GOEDEREEDE. 

De aanwezige oude kerk- en andere registers, be- 
rustende in het archief der gemeenten Goedereede en 
Stellendam zijn: 

Doopboek der Hervormden van Goedereede van 26 
Mei 1658—23 Juni 1675. 

• Doopboek der Hervormden van Goedereede van 9 
December 1676—6 Juni 1704. 

Idem van 14 September 1704 — 21 April 1709. 



Idem van 28 April 1709 — 11 October 17 16. 

Idem van 19 Februari 17 19 — 30 November 172 1. 

Idem van 7 December 1721 — 19 Januari 181 1. 

Sedert 15 Juni 1792 met aanteekening van den dag 
van geboorte. 

Een doopakte van 20 Maart 17 18. 

Registers van trouwen in de kerk van 26 April 
1666 — 26 April 1704. 

Idem van 28 April 1709 — 18 December 17 18. 

Idem van 11 Mei 1736—8 Mei 1795. 

Kopie trouwboeken (kerkelijk) van 26 April 1666 — 
26 April 1704. 

Idem van 28 April 1709 — 8 Mei 1795. 

Registers van huwelijken, gesloten voor burgemees- 
ters en schepenen van 28 April 1673 — 12 November 
1767. 

Idem van 6 Februari 1768 — 23 Augustus 1792. 

Idem van 16 October 1795 — 21 November 181 1. 

Register van aangebrachte goederen, den 20sten 
penning voor de collaterale successie subject, inge- 
volge ordonnantie van 29 Januari 1659, van 20 Mei 1659 — 
9 September 1734. Hierachter volgt: Register van het 
recht van het middel op het trouwen en begraven, 
ingevolge ordonnantie van de Staten van Holland van 
26 October 1695, loopende van 18 November 1695— 
11 November 1754. 

Recht op het trouwen: van 26 Maart 1755 — 2 Sep- 
tember 1803 

Idem van 19 April 1804 — 29 December 1805. 

Recht op het begraven: van 12 April 1755 — 28 
December 1803. 

Idem van 6 Januari 1804 — 25 December 1805. 

Hierachter volgt register van aangegeven lijken 
der stede van Goedereede, 23 Januari 1806 — 31 Decem- 
ber 181 1. 

Huwelijks-proclamatiën van 1680 — 18 11. 

Aanvragen tot het aangeven van huwelijken 1806 — 
1811. 

Consenten als voren 1799 — 18 11. 

Register van begraven lijken 23 Januari 1806 — 
31 December 181 1. 

Biljetten van aangifte van overlijden 1806 — 1811. 

Permissiebiljetten tot begraven 181 1. 

GOES (1). 

Register der begravingen in de Groote-kerk of op 
het onmiddelijk grenzend kerkhof. 

Onder de benaming begrafenisboeken worden in ons 
archief een achttal folianten gevonden, die als registers 
van de dooden moeten gelden, maar verre van nauw- 
keurig zijn. 



(1) Zie omtrent de kerkregisters dezer gemeente de IVde jaar- 
gang van dit tijdschrift, blz. 117. 






Digitized by VjOOQ IC 



7 — 



I loopt van 1580 tot 1679. 
II idem 1680 tot 1729. 

III idem 1730 tot 1752. 

IV idem 1753 tot 1770. 
V idem 177 1 tot 1785. 

VI idem 1786 tot 1800. 
VII idem 1800 tot 18 10. 

VIII is eene copie van de rekening van 1797 en 
1798. 

Registers der Roomsch Katholieke kerk. 

De registers der gestorvenen van deze gemeente 
zijn mede zeer onvolledig. In een klein kwarto 
boek, dat de aanteekeningen der gedoopten en huwe- 
lijken bevat, komt achteraan een register der dooden 
1665 — 1675 met net opschrift «Beate mortui qui in 
Domino moriuntur». 

Het aantal is niet groot wat vrij natuurlijk is, als 
als men in aanmerking neemt, dat de gemeente toen 
ook betrekkelijk zeer klein was, wat ook bevestigd 
wordt door eene aanteekening omtrent het jaar 1675 
als zijnde toen niet een ratione potens gestorven. 

De doopboeken in der tijd uit de Hervormde kerk 
ten raadhuize overgebracht zijn vijf in getal en be- 
ginnen met 16 15. 

I van 161 5 tot 167 1. 

II van 167 1 tot 17 14, 

III van 1714 tot 1768. 

IV van 1768 tot 1801. 
V van 1802 tot 1810. 

Staat der gedoopten in de Nederduitsche Hervormde 
gemeente, conform het doopboek door de bedienaars 
van den godsdienst voor eigen liefhebberij aangelegd 
en den Maire aangeboden den 19 Januari 1813 bij 
schrijven (geteekend) G. Blaaubeen. 

Van de Doopsgezinde gemeente is een aanteeken- 
boek dat kennelijk in later tijd geschreven is, waarin 
de geboorte van gemeenteleden wordt vermeld. 

Men zie daarvan bij trouwboeken. 
Van de Waalsche gemeente is een doopboek begin- 
nende met 1734 tot 18 10. 

Als men in aanmerking neemt dat de Waalsche ge- 
meente hier reeds in 1661 gevestigd werd, is het zeker 
vreemd dat geenerlei aanteekening der gedoopten in 
die gemeente voor 1734 wordt gevonden. 

Van de Roomsch Katholieke gemeente zijn twee 
doopboeken vrij verward en onvolledig over de jaren 
1665 — 1810. 

In het eerste vindt men eerst de gedoopten van 1 665 
tot 1705, dan een register van gehuwden Matrimonio 
Juncti van 1665 tot 1705, dan volgen weder de ge- 
doopten van 1705 tot 17 14. Hetzelfde boek bevat ook 
een lijst van de Anni Versaria van 1677 tot 1709 
(men zie hiervan bij begrafenisboeken) en eindelijk een 
register van overledenen van 1666 — 1675. 



Het tweede boek heeft tot opschrift «Liber baptissates 
pastoratiis sivitalis Goesanea» beginnende met 17 14. 
In datzelfde boek vindt men ook een «Liber conjuga- 
torium» van 17 15 tot 18 10 en eene lijst van overle- 
denen, maar de aanteekeningen van 1675 tot 1724 ont- 
breken. 

Een Luthersche gemeente is te Goes nooit geweest, 
toch waren er Lutherschen in de stad en omstreken, 
die echter hunne kinderen in de Hervormde-kerk lieten 
doopen. 

Registers van personen in de Hervormde kerk te 
Goes getrouwd of alleen ondertrouwd. 
I loopende van 1593 tot 1625. 

II idem 1626 tot Februari 1665. 

III idem Februari 1665 tot December 1755. 

IV idem 1756 tot 18 10. 

Registers van gehuwden in de Roomsch Katholieke 
kerk te Goes. 

1 loopende van 1665 tot 1 7 l 3- 

II idem 17 14 tot 18 10. 

Register van de Waalsche gemeente. Register des 
fiancailles et des mariages van 1734 tot 18 10. 

Van de doopsgezinde gemeente zijn geen registers 
aanwezig. 

GOIRLE. 

De oude kerkregisters, op het gemeentehuis berus- 
tende zijn: 

Doopboeken der Roomsch Katholieke gemeente, 
loopende van 1640 tot en met 18 10, bevattende tevens 
de kerkelijke huwelijken dier gemeente over die jaren 
alsmede de overlijdens loopende van 1736 tot 1793. 
Een kosters-begrafenisregister loopende van 1730 
tot en met 18 10. 

GORINCHEM. 

Doopboeken der Gereformeerde kerk van 3 1 October 
1619 tot en met 2 Februari 181 2, met alphabetisch 
register. 

Doopboek der Roomsch Katholieke kerk van 12 
Januari 1724 tot en met 1 Februari 1812 met alpha- 
betisch register. 

Doopboek der Luthersche kerk van 9 September 
1766 tot en met 30 Januari 1812, met alphabetisch 
register. 

Doopboek der Waalsche kerk van 1686 — 18 10, met 
alphabetisch register. 

Doopboek der Jansenisten van 9 Augustus 1694 tot 
en met 12 Juni 1794, met alphabetisch register. 

Geboorteregister der Israëliten van 14 Januari 1787 
tot en met 15 December 1810. 

Trouwboek der Gereformeerde kerk van 1590 — 1630 
en van 16 15 — 1795 met alphabetisch register. 

Trouwboek van den magistraat van 1583 tot en met 
28 September 1794 en van 28 Juni 1795 tot en met 
25 December 181 1 met alphabetisch register. 



Digitized by V^OOQ IC 



E3T 



8 — 



Trouwboek van den magistraat van 1583 — iÓ3Ómet 
alphabetisch register. 

Trouwboek der Roomsch Katholieke kerk van 14 
Maart 1724 tot en met 2 Februari 18 12 met alphabe- 
tisch register. 

Trouwboek der Waalsche kerk van 1686 — 1769 en 
van 1788 — 1794, met alphabetisch register. 

Trouwboek der Jansenisten van 8 Mei 1695 tot en 
met 10 Mei 1797, met alphabetisch register. 

Register van huwelijks-proclamatiën van 20 Juni 
1686 tot en met 15 April 1795, van 15 April 1803 
tot en met 6 Augustus 1809 en van 20 Augustus 1809 
tot en met 29 December 181 1. 

Collecte registers van trouwen en begraven van 
1725 — 1779 en van 1779 tot en met 1 2 December 1 805. 

Register van begraven op het kerkhof van 1654 
tot 18 12, met alphabetisch register. 

Register van begraven in de Groote-kerk van 1690 
tot en met 5 September 1785 en van 17 Juli 1785 tot 
en met 26 Januari 18 12, met alphabetisch register. 

Overlijdens-register der Israëliten van 13 Juni 1803 
tot en met 23 Februari 1814. 

Register van het aannemen van geslachtsnamen 
door Israëliten in het jaar 181 1. 

GORSSEL. 

Doopboek van de Hervormde kerk te Gorssel van 
19 April 1619 tot 3 October 1733. 

Idem van 19 Januari 1772 tot 17 October 181 1. 

Register van voltrokken huwelijken in de Hervormde 
kerk te Gorssel van 11 Januari 1772 tot 24 Mei 18 18. 

Doopboek van de Hervormde kerk te Almen van 1 
Januari 1707 tot 15 December 1771 (in duplo). 

Idem van 16 October 177 1 tot 10 Augustus 181 1. 

Register van overledenen van de Hervormde kerk 
te Almen van Maart 1742 tot 12 Maart 1810. 

Idem van 8 Mei 18 10 tot 19 September 181 1. 

Register van voltrokken huwelijken in de Her- 
vormde kerk te Almen van Januari 1707 tot November 
1771. 

Idem van 1 Januari 1772 tot 16 December 18 10. 

Lidmatenboek van de Hervormde gemeente te 
Almen van 12 April 1707 tot 29 December 1771. 

GOÜDERAK. 

In het archief dezer gemeente zijn de navolgende 
registers, aanwezig: 

Aanteekening der ondertrouwde en getrouwde per- 
sonen 10 Januari 1659 tot 2 Maart 1675. 

Register of lijsten der personen die na vertooning 
van behoorlijk vertoog van buiten komende in den 
heiligen echt zijn bevestigd Mei 1659 tot 13 December 
1671. 

Huwelijks-proclamatiën November 1802 tot April 
1805. 



Aangevingen om in ondertrouw opgenomen te wor- 
den 1806 tot 15 Juni 181 1 in één band. 

Register van doopen in de kerk van Gouderak 1 
December 1658 tot 1 October 1685. 

Doopboek van Gouderak 1 December 1658 tot 19 
December 1773. 

Trouwboek van 14 Januari 1774 tot 22 Maart 1807 
en doopboek van 9 Januari 1774 tot 28 December 
1806 in één band. 

Doopboek van 4 Januari 1807 tot 2 Februari :8t2. 

Trouwboek van 9 Februari 1659 tot 3 December 1773. 

Trouwboek voor schout en schepenen van Gouderak 
28 Juli 1693 tot 30 Juni 181 1. 

Begrafenisboek van de kerk van Gouderak volgens 
ordonnantie van schout en gerechte van 9 Juli 1658 
loopende van 30 September 1658 tot 22 November 
1694. 

Alsvoren loopende van 6 Februari 1695 tot 22 
December 1751. 

Notitie of aanteekening der dooden in den ambachte 
van Gouderak van 3 Januari 1702 tot 15 December 
1778. 

Registers van ontvang wegens het recht van trouwen 
en begraven loopende van 10 April 1740 tot 30 No- 
vember 177 1. 

Van 31 Januari 1772 tot 30 December 1795. 

Registers van ontvang van 3 Januari 1800 tot 28 
December 1805 (begraven). 

Register van aangeving van lijken over 1806 tot 
1811. 

Middel op het trouwen 7 Februari 1800 tot 18 
October 1805. 

Register van diegenen die zich ter secretarie van 
Gouderak in aanteekening hebben aangegeven van 28 
November 1805 tot 10 Mei 181 1, deze 3 laatsten in 
één band. 

GOÜDRIAAN. 

In het archief dezer gemeente zijn aanwezig: 

Een trouwboek van 1715 — 181 1. 

De huwelijksgeboden van 161 4 — 1794. 

Een doopboek van 161 3 — 181 1. 

Een begrafenisboek van 1725 — 1798. 

GOUDSWAARD. 

Een doopregister van 1641 — 1662 (een band). 
Een idem 1663 — 1689 idem. 

Een idem 1690— 1709 idem. 

Een idem 1724 — 1779 idem. 

Een trouwregister van 1 7 42 — 1 7 99 idem. 
Een idem 1800 — 1805 idem. 

Een begraafregister van 1719—1742. 

( Wordt vervolgd). 



Digitized by 



Google 



'SS 



— 9 — 



Bijdrage tot de genealogie van de familie Andres. 

In het midden der vorige eeuw vestigden zich te 
's-Gravenhage de kinderen van Frederik Andres, wellicht 
ook hun vader. 

Zij kwamen uit het Weilburgsche. 

Hoewel deze familie voor eenige jaren in de manne- 
lijke lijn is uitgestorven, is het aantal familieleden dat 
daaruit in de vrouwelijke lijn is voortgesproten vrij 
talrijk. Een overzicht daarvan volgt hieronder. 

I. Frederik Andres, voornoemd, voerde tot wapen: 
in blauw drie zwanen, 2 en 1. Helmteeken: twee staande 
kinderen. 

Hij was de vader van onderstaande zeven kinderen : 
i°. Johannes Jacobus Fredericus Andres, volgt onder n. 
2 . Maria Catharina Andres, geboren in Weilburg, 
overleden te 's-Gravenhage 21 November 1804, 
aldaar gehuwd 5 November 1775 met Johan 
Andries Medenbach, geboren te Dillenburg, over- 
leden te 's-Gravenhage 1 April 1820 (Zie hunne 
nakomelingen bijlage I). 
3 . N. N. Andres, echtgenoote van N. N. Morgenstern 
(Zie hunne nakomelingen bijlage II). 

4 . Philip Jacob Andres, volgt onder llbis. 
5 . Christina Juliana Andres, echtgenoote van Chris- 
toffel Jacob Pfister, ouders van Julie Pfister en 
van Louise Jacqueline Pfister, geboren in Juni 1783, 
overleden te Ixelles 16 October 1829, gehuwd 
eerst met Guillaume Herbert Castanjen, daarna 
met Jean Hutter. 
6°. Wilhelm Christiaan Andres. 
7 . Hendrik Lodewijk Andres, geboren in 1735, over- 
leden te 's-Gravenhage 9 April 1799, uit zijn in 
1759 gesloten huwelijk met C. E. J. Kopp, één 
zoon nalatende. 
IL Johannes Jacobus Fredericus Andres, geboren te 
Herlisheim 10 Juni 1727, overleden te 's-Gravenhage 
1 Februari 1787, huwde aldaar 4 Mei 1755 Helena 
Sophia Bernadina Greefraats, geboren te Lunen 28 Mei 
1730. Uit dit huwelijk sproten veertien kinderen, waar- 
van er vijf, respectievelijk geboren in 1761, 1762, 1763, 
1767 en 1769 jong overleden. De overigen waren: 
i°. Willemina Andres, geboren te 's-Gravenhage 
9 Februari 1756, overleden 22 April 1835, gehuwd 
met N. Jocardi en daarbij moeder van Theodora 
Jocardi en van Sophia Henriette Jocardi, geboren 
te Amsterdam in 1787, overleden te Voorburg 
4 April 1862. 
2 . Johannes Coenradus Andres, volgt onder lil. 
3 . Christina Andres, geboren te 's-Gravenhage 9 

Januari 1759. 
4a Johannes Andres, geboren te 's-Gravenhage 29 
Augustus 1760, sedert 1791 chirurgijn-majoor 



in het regiment Wurtemberg, in 1801 naarlndië 
vertrokken en in 1823 overleden. 
5 . Lea Andres, geboren te 's-Gravenhage 4 April 
1764, overleden te Heusden in 1837, na driemalen 
gehuwd te zijn geweest. Eerst trouwde zij in 
1790 met Christiaan Sigismund Kreytsig (1), rit- 
meester in het regiment lichte dragonders, ge- 
sneuveld bij Waterloo 18 Juni 1815, daarna met 
N. Smit , vervolgens met Hubert Johannes 
Blommaert 
6°. Rachel Andres, tweeling met voorgaande, over- 
leden te Leeuwarden 16 Januari 1 841, echtgenoote 
van Arie Hakman, geboren in 1763, overleden 
te Voorburg 22 Maart 1820 (Zie hunne nakome- 
lingen bijlage III). 
7*. Jacob Andres, volgt onder lllbü. 
8*. Frederik Andres, volgt onder lllter. 
9°. Philip Andres, geboren te 's-Gravenhage 1 Sep- 
tember 1771, kinderloos overleden, 
lil. Johannes Coenradus Andres, geboren te 's-Gra- 
venhage 8 Juni 1757, overleden te Woerden 5 Mei 
1824, studeerde te Göttingen in de theologie, werd 
28 November 1783 Luthersch predikant te Winschoten, 
17 October 1784 te Woerden en in 1795 lid van de 
regeering dier stad. Hij ontving een groot aantal 
beroepen, als naar Leeuwarden (1788), Edam (1788), 
Arnhem (1794), Zierikzee (1794), Edam (1807), Purme- 
rend (1808) en Amersfoort (1809), doch bedankte (2). 
Hij is tweemalen gehuwd geweest. Eerst huwde hij 
te Amsterdam 4 Juli 1784 met Johanna Catharina 
Zielkens, geboren aldaar 5 Juli 1764, overleden te 
Woerden 18 Maart 1815, dochter van Gottlief (3) en 
Christina Franke, die hem negen kinderen schonk. 



(1) Zie Bosscha, Nederl. heldendaden te land, III, blz. 379, 688. 

(2) Zie A. J. van deb Aa, Biographisch Woordenboek. 

(3) Gottlief Zielkens en diens tweelingbroeder Gottfried werden 
gedoopt te Rtigenwalde 10 November 1722 en waren kinderen van 
Heinrich Zielkens (ook Zielke en Ztilcke gespeld) en Anna Catharina 
Brandhoff. 

Gottlief was koopvaardijkapitein en overleed te Amsterdam in 
1787. Zgne echtgenoote Christina Franke, geboren te Amsterdam 
in 1782, overleden te Woerden in Juli 1806, was dochter van Jan Harme 
Franke en Johanna Blom. Uit hnn huwelijk sproot behalve boven- 
genoemde Johanna Catharina, een zoon Hendrik Zielkens, kapitein 
bij de gewapende burgerwacht te Amsterdam, aldaar overleden 3 
Januari 1803, uit zijn huwelijk met Catharina Elizabeth Zur Mtthlen 
(overleden te Amsterdam in November 1832) eene dochter nalatende: 

Christina Barendina Zielkens, geboren te Amsterdam 9 Juli 1792, 
overleden aldaar 7 Juli 1878, eerst gehuwd met N. N. Nosse, daarna 
met Daniel Hissink, geboren in 1788, overleden te Amsterdam 25 
November 1852. 

Uit het eerste huwelijk van C. B. Zielkens sproot J. J. Nosse, 
geboren te Amsterdam, overleden te 's-Gravenhage in 1866, gehuwd 
met A. M. Mertens, aldaar nog in leven. Uit het tweede : 

1°. Daniël Hissink, geboren te Amsterdam 11 Juli 1817, overleden 
te Padang. 



Digitized by 



Google 



%' 



~3T. 



— IO — 



Daarna hertrouwde hij in 1816 met Maria Cannen- 
burg, geboren in 1 763, kinderloos overleden te Woerden 
13 Augustus 1833. De kinderen uit het eerste huwelijk 
waren : 

i°. Christina Andres, geboren te Amsterdam 1 2 Sep- 
tember 1787, overleden te Woerden 1 1 Augustus 
18 17, aldaar gehuwd 29 December 181 3 met Dr. 
Izaak de Brauw, geneesheer en burgemeester 
te Woerden, geboren te 's-Hertogenbosch 10 
November 1784, overleden te Amsterdam 1 7 Fe- 
bruari 1871, zoon van den luitenant-generaal 
Cornelis de Brauw en van Alida Charlotte Alber- 
tine Paris (1). 

2 . Helena Sophia Bernadina Andres, geboren te 
Woerden 17 Juli 1789, overleden te Gorinchem 
8 Januari 1831, gehuwd te Woerden 8 Juni 1813 
met Cornelis Gerardus Boonzajer, notaris te 
Gorinchem, aldaar geboren 15 Augustus 1788 en 
overleden 4 April 1863, zoon van Mr. Cornelis 
Boonzajer en van Johanna Cornelia van Appel- 
tere (2). 

3 . Catharina Elizabeth Andres, geboren te Woerden 
30 Juli 1791, aldaar overleden 7 Augustus 1806. 

4 . Jacob Frederik Andres, geboren te Woerden 1 
Augustus 1793, overleden 9 Augustus d. a. v. 

5 . Frederik Andres, geboren te Woerden 21 Juni 
1794/ 

6°. Henriette Elizabeth Andres, geboren te Woerden 
1 1 Juni 1797, overleden te Gorinchem 1 Augustus 
1843. 

7 . Hendrik Andres, geboren te Woerden 30 Mei 
1798, jong overleden. 

8°. Jan Jacob Frederik Andres, geboren te Woerden 
16 Maart 1800, overleden te Vlissingen 26 No- 
vember 1822. 

9 . Hendrik Zielkens Andres, geboren te Woerden 
3 Maart 1803, aldaar jong overleden. 



2'. Henriette Catharina Hissink, geboren te Amiterdam 8 Juli 1818. 

8*. Jan Willem Hissink, geboren te Amsterdam 21 November 1819, 
gehuwd 5 Augustus 1857 met H. Tromp. 

4°. Hendrik Hissink, geboren te Amsterdam 2 April 1821, aldaar 
overleden 6 September 1855. 

5°. Christina Aletta Hissink, geboren te Amsterdam 19 October 
1822, aldaar overleden 9 April 1861. 

6°. Catharina Geertruid Hissink, geboren te Amsterdam 6 Maart 
1824, gehuwd 26 Maart 1863 met A. de Wit. 

7 f . Rutgert Hissink, geboren te Amsterdam 14 October 1825, over- 
leden te Batavia in 1877. 

8°. Johanna Jacuba Hissink, geboren te Amsterdam 25 Juni 1827, 
gehuwd te Soerabaya 3 Februari 1854 met J. Vreede Cz. 

(I) Zie Vorrtbrman vak Oyeic, Stam- en Wapenboek. Art de 
Brauw, en Rietstap, Wapenboek van den Nederlandschen Adel. Art. 
de Brauw. 
(2) Zie Algem. Nederlandsen Familieblad V Jaargang, 1888, bis. 303. 



Ulöts. Jacob Andres, zoon van Johannes Jacobus 
Fredericus Andres en Helena Sophia Bernadina 
Greefraats, geboren te 's-Gravenhage 23 Februari 1766, 
overleden aldaar 26 April 1835, werd 25 Maart 1798 
door het Uitvoerend Bewind der Bataafsche Republiek 
benoemd tot i* 6 luitenant bij de compagnie fuseliers 
te 's-Gravenhage. 

Hij huwde te Delft 29 Mei 1796 met Sophia Josina 
Heys, dochter van Jacob en Johanna Knecter, over- 
leden te Rotterdam 26 October 18 10. 

Uit hun huwelijk sproten drie kinderen: 

i°. Elizabeth Helena Andres, geboren te Delft 13 
Januari 1799, overleden te Rotterdam 19 Juni 
1860, aldaar gehuwd 12 Juli 1820 met Arie Barto. 

2 . Hendrik Andres, in Indiö overleden, en 

3 . Jacob Frederik Andres, volgt onder IV. 

rv. Jacob Frederik Andres, geboren te Delft 26 Juni 
1 804, biljartfabrikant te 's-Gravenhage, overleden aldaar 
31 October 1872. 

Hij was twee malen gehuwd; eerst met Johanna 
Christina Appelman, geboren te 's-Gravenhage 1 Maart 
1807, aldaar overleden in Januari 1865, dochter van 
Mathijs Appelman en Rijkje Donker. Daarna her- 
trouwde hij met Mina Kamphuis, geboren in 1825, 
overleden te Arnhem 4 October 1883. 

Uit het eerste huwelijk sproten twee kinderen: 

i°. Christina Johanna Andres, geboren te 's-Graven- 
hage 12 Mei 1831, aldaar gehuwd 19 November 
1857 met Johannes Franciskus Antonius Burgers. 

2 . Frederik Johannes Andres, geboren te 's-Graven- 
hage in 1843, aldaar in 1853 overleden. 

mter. Frederik Andres, zoon van Johannes Jacobus 
Fredericus Andres en van Helena Sophia Bernadina 
Greefraats, geboren te 's-Gravenhage 24 Februari 1766, 
overleden te Woerden 27 Maart 1826, liet bij zijne 
echtgenoote Geertruida Blom eene dochter na, Johanna 
Coenradina Andres, geboren te Woerden 9 October 
1799, thans nog te Utrecht woonachtig. 

Zij is twee malen gehuwd geweest. 

Eerst huwde zij te Woerden 10 Juli 18 18 met Gijsbert 
Dirks van 't Riet, burgemeester van Kockengen, daarna 
hertrouwde zij te Woerden 4 Augustus 1836 met 
Wouterus Adrianus van Zijst, notaris aldaar (1). 



(1) Uit het tweede huwelijk sproten Tier kinderen : 

1°. Cornelis Johannes Carolns van Zijst, geboren te Woerden 22 

September 1836, overleden te Utrecht 16 November 1854. 
2°. Hermina Geertruida Frederika van Zgst, geboren te Woerden 

7 November 1837, aldaar overleden omtrent 1862. 
8". Catharina Elizabeth Cornelia van Zyst, geboren te Woerden 

6 Februari 1839, overleden te Utrecht in 1878, gehuwd met 

J. A. W. Uylenberg. 



_&■ 



Digitized by 



Google 



1 1 



llèts. Philip Jacob Andres, geboren vóór 1736, sterft 
te Arnhem vóór 1778, zoon van Frederik Andres voor- 
noemd, had bij zijne echtgenoote Geertruida Hendrika 
Holtkamp, geboren in 1733, overleden te Arnhem 5 Mei 
1803, vijf kinderen : 

i°. Roelof Andres, volgt onder 111. 
2°. Sophia Johanna Andres, geboren te Arnhem in 
1767, overleden te Boxtel 9 Maart 1830, echtge- 
noote van Mr. George de Back, geboren in 1746, 
overleden te Boxtel zg Februari 1828 (1). 
3°. Juliana Catharina Elizabeth Andres, geboren te 
Arnhem 3 Mei 1777, overleden te Ginneken 7 
April 1854, gehuwd te Arnhem 10 Juni 1801 met 
Gerardus Jonckheer, officier der kurassiers, geboren 
te Rotterdam 6 December 1776, overleden in 
Rusland in 1812, zoon van Gerardus Jonckheer 
en van Antoinette van der Horst (2). 
4 . Gerrit Hendrik Andres, geboren in 1775, in Maart 
1803 gehuwd met A. H. van der Dussen en 5 
September 1805 te Arnhem overleden. 
5 . Philip Jacob Andres, te Arnhem 24 Juni 1802 
ondertrouwd met Louise Christina Mallinckrodt, 
en te 's-Gravenhage overleden. 
III. Roelof Andres, geboren te Arnhem 18 October 
1761, expediteur aldaar, overleed er 26 September 1807. 
Hij was aldaar in November 1788 gehuwd met Maria 
Josina van Embden, geboren te Arnhem 4 Juli 1769, 
overleden aldaar 5 October 181 1, dochter van Gerrit 
Jan van Embden en van Maria de Winter (zie bijlage IV). 
Uit hun huwelijk sproten vier kinderen : 
i°. Philip Jacob Andres, geboren te Arnhem 12 
Juli 1789, lid van den gemeenteraad aldaar, over- 
leed aldaar kinderloos 31 Augustus 1834. 



4°. Mr. Jan Godfried Adriaan van Zijst, geboren te Woerden 12 
Augustus 1842, griffier bij het kantongerecht te Amersfoort, 
gehuwd met H. F. Cochius, dochtervan majoor SimonJohannes 
en Lucia Philippina Freher. 

(1) Uit dit huwelijk sproten vier kinderen: 

1°. Cornelia Elizabeth de Back, overleden te Breda 18 April 1844, 
gehuwd eerst met Hendrik Alexander Krieger, waaruit een 
zoon Jan Krieger de Back; daarna te VGravenhage 21 Maart 
1838 met Anselme Louis Joseph Morel de Tangry, luitenant- 
kolonel der cavalerie van het Indische leger, weduwnaar van 
M. M. P. Y. J. Cambry. 

2°. Geertruida Jacoba de Back, geboren te Arnhem 1 Mei 1798, 
aldaar overleden 14 Mei 1885, gehuwd te St. Oedenrode 7 
Augustus 1816 met Jan de Jong, burgemeester en notaris te 
Oirschot, geboren te Oirschot 26 Augustus 1788, overleden 
aldaar 25 Juni 1855 (zie A. A. Vorsterman van Oyen, Stom- 
en Wapenboek. Art. de Josselin de Jong). 

8°. Christina Catharina de Back, ongehuwd overleden te Rotterdam. 

4°. Henriette Johanna de Back, eerst gehuwd met Everardus Paulus 
van Teylingen Thielen, ontvanger der registratie te St. Oeden- 
rode, overleden 25 Juli 1838, daarna met J. de Smet. 

(2) Zie Vorstkrman vak Oyen, Stam- en Wapenboek. Art 
Jonckheer. 



Hij was er 20 Maart 18 16 gehuwd met Petro- 
nella van der Dussen, geboren te Arnhem 25 
November 1784, aldaar overleden 18 September 
1865, dochter van Fredrik van der Dussen en 
van Margaretha Ganderheiden. 
20. Maria Andres, gedoopt te Arnhem 26 Augustus 

1792, aldaar overleden 21 April 1862. 
3°. Gerrit Hendrik Andres, geboren te Arnhem 29 
Mei 1795, Md der Provinciale Staten van Gelder- 
land, lid van den gemeenteraad en wethouder te 
Arnhem, ridder der orde van den Nederlandschen 
Leeuw, overleed aldaar als het laatste mannelijke 
lid van dezen tak der familie Andres 20 November 
1877. 

Hij was te Didam 4 October 182 1 gehuwd met 
zijne volle nicht Margaretha Anna van Embden, 
geboren te Arnhem 30 Maart 1794, aldaar over- 
leden 5 Februari 1873, dochter van Jan van Embden 
en van Sybilla Mos. 

Uit dit huwelijk sproten geene kinderen. Na 
het overlijden van Gerrit Hendrik Andres, heeft 
Gerrit Hendrik van Embden (zie bijlage IV), naar 
zijn oudoom genoemd, vergunning bekomen de 
naam van Andres bij den zijnen te voegen en 
zich voortaan te noemen van Embden Andres. 
4". Gerharda Johanna Andres, geboren te Arnhem 
23 Mei 1799, aldaar overleden 29 September 188 1, 
ald&ar gehuwd 19 Augustus 18 18 met Johannes 
Wilhelmus Schmitz, kapitein bij de afdeeling 
grenadiers, op 10 September 1836 benoemd tot 
majoor, gepensionneerd in 1840. 

Hij was ridder der Militaire Willemsorde en 
van het Legioen van Eer, gerechtigd tot het dragen 
van het Metalen Kruis (1). 



(1) Uit dit huwelijk sproten drie kinderen: 

1°. Maria Josina Schmitz, geboren te Antwerpen 19 Juni 1819, 
gehuwd te Arnhem 1 Mei 1846 met Henry Philip Arkenbout 
Schokker, kapitein ter zee, geboren te Vlissingen 24 Januari 
1811, overleden te VGravenhage 20 December 1859, zoon van 
Arie Arkenbout Schokker en Ann Perrymann. Zij waren 
ouders van: 

a. Arie Eduard Arken bout Schokker, officier der Marine, ge- 
boren te Nieuwediep 16 Maart 1847, gehuwd te Rotterdam 
5 Augustus 1880 met Franciua Georgina Hoynck van 
Papendrecht, geboren te Rotterdam 21 Mei 1857, dochter 
van John Cornelis en van Francina Hudig (zie Stam- en 
Wapenboek. Art. Hoynck van Papendrecht). 

b. Jan Willem Arkenbout Schokker, geboren te Nieuwediep 
26 November 1849, overleden te Soerabaya. 

c. Ann Louisa Arkenbout Schokker, geboren te Arnhem 16 
Augustus 1857. 

2°. Roelof Schmitz, geboren te Antwerpen 15 September 1822, 
overleden te Arnhem in Juli 1848. 

3o. Maria Johanna Christina Schmitz, geboren 21 December 1829 
gehuwd 15 Juli 1852 met Hendrik Hermauus Reyers, geboren 
te Arnhem 6 Juli 1827, zoon van Zeger Reinier Allardus 



j 



Digitized by 



Google 



'J8f 



Behalve bovenvermelde leden der familie Andres, 
vestigde zich in het laatst der vorige eeuw Johan 
Philip Andres in ons land. 

Hij was geboren te Kirn bij Creuznach in 1763, 
werd 18 Maart 1794 poorter van Amsterdam, was 
lakenkooper aldaar en overleed er ïi Februari 1832. 

Uit zijn huwelijk met Geertruy van Elwe, overleden 
in Juni 1820, liet hij ééne dochter na, Philippina Geer- 
truida Andres, geboren te Amsterdam 30 Juni 1804, over- 
leden aldaar 23 Februari 1840, aldaar gehuwd 19 Juni 
1823 met Jan Hendrik Maschaupt. 

In 1867 vestigde zich te Rotterdam Jacob Ludwig 
Andres, geboren te Basel, zoon van Johann Jacob Andres 
en van Maria Magdalena Naegeli, geboren in 181 8, over- 
leden te Basel 6 December 1888. Hij werd aldaar lid 
der firma Chabot en Andres, en huwde er in 1878 
met Maria van Ravesteyn, geboren te Rotterdam 
24 Juni 1847, dochter van Adriaan Hendrik en van 
Maria Helderman, uit welk huwelijk o. a. twee zoons, 
geboren te Rotterdam 24 Januari 1879 en 25 Mei i88o. 

Nog vond ik vermeld: Anna Sophia Andres, echt- 
genoote van H. Saur Jr., op 10 September 1851 te 
Amsterdam bevallen van eene dochter. 



Bijlage I. 



I. Johan Andries Medcnbach en Maria Catharina 
Andres bovenvermeld, lieten vijf kinderen na: 

i°. Julie Philippine Medenbach, overleden te 's-Gra- 
venhage 25 November 1854; uit haar huwelijk 
met Gerrit Rijsdijk van den Heuvel, overleden 
24 Augustus 1828, sproot een zoon Jan, geboren 
in 1799, overleden 5 Juli 1826. 

2 . Elizabeth Henriette Medenbach, echtgenoote van 
Jan Fredèrik Gaillard, en daarbij moeder van: 
a. Charles Gaillard. 



Beyers en Maria van Embden. 

Uit hun huwelijk sproten ygf kinderen , allen geboren te 
Arnhem. 

ö. Zeger Reinier Allardus Reyers, geboren 25 Mei 1852, over- 
leden 15 December 1853. 
6. Gerharda Johanna Reyers, geboren 17 October 1854. 

c. Maria Reyers, geboren 16 October 1855. 

d. Zeger Reinier Allardus Reyers, geboren 9 April 1856, huwde 
te Ginneken 16 September 1881 Juliana Antoinetta Gerar- 
dina Jonckheer, geboren aldaar 5 Maart 1859, dochter van 
Phiiippus Hendrikus Jacobus Gerard en Allegonda Gerardina 
de Josselin de Jong (zie Stam- en Wapenboek, Art. 
Jonckheer). 

e. Hendrik Hermanus Reyers, geboren 11 Juni 1858, over- 
leden 27 Juli d. a. v. 



\2 — 

ö. Antoine Gaillard (1), gehuwd met Maria Antoi- 
nette van der Ven, ouders van Henriette Gail- 
lard (2) en Marinus Gaillard. 

c. Constance Gaillard. 

d. Julie Gaillard, gehuwd met van Esse. 

e. Justine Anne Marguérite Gaillard, geboren te 
's-Gravenhage 26 Juni 18 14, echtgenoote van 
Constantinus Joan Ninck Block, geboren te 
's-Gravenhage 4 Februari 18 15. 

f. Jan Fredèrik Gaillard, geboren in 18 19, over- 
leden 9 April 1839. 
3 . Willem Antonie Medenbach, volgt onder II. 
4 . Catharina Louisa Medenbach, geboren te 's-Gra- 
venhage in 1785, overleden aldaar 22 Augustus 
1843, gehuwd 30 April 1809 met Antonie Blom 
en daarbij moeder van twee kinderen Jan Antoine 
Blom en Antoinette Blom gehuwd met van der 
Trappen. 
5 . Maria Johanna Medenbach, geboren te 's-Gra- 
venhage 6 Augustus 1790, aldaar overleden 13 
Juli 1858, er gehuwd 8 Januari 1817 met haren 
neef Adrien Frederic Bron (zie bijlage II). 
II. Willem Antonie Medenbach, commies bij de admi- 
nistratie der posterijen, geboren te 's-Gravenhage 12 
December 1779, aldaar overleden 24 December 1830, 
huwde aldaar 16 Maart 1806 met zijne nicht Julie Bron, 
geboren te 's-Gravenhage 31 December 1783, over- 
leden aldaar 12 Januari 1864, dochter van J. F. Bron 
en Philippina Morgenstern (zie bijlage II). 
Uit dit huwelijk sproten : 

i°. Jean Cato André Medenbach, volgt onder in. 
2*. Philippine Jeane FranQoise Medenbach, geboren 
te 's-Gravenhage in 1808, overleden in Indië 27 
November 1843, gehuwd te Buitenzorg 4 April 
1842 met Dr. Justus Karel Hasskarl, directeur 
van 's lands plantentuin, ridder der orde van den 
Nederlandschen Leeuw en van die der Eikekroon. 
3*. Julie Medenbach, geboren te Amsterdam. 
4 . Jeane F Medenbach, geboren te Edam, ge- 
huwd te Kleef 17 Augustus 1857 met Dr. Hass- 
karl, weduwnaar harer zuster. 
5°. Willem Medenbach, vermoedelijk dezelfde als 
W. G. Medenbach, i e luitenant-kwartiermeester, 
overleden in 1854. 
6°. Marie Philippine Juliana Wilhelmina Medenbach, 
geboren te 's-Gravenhage, aldaar overleden 13 
October 1856. 



(1) Vermoedelijk dezelfde als M. A. J. Gaillard, inspecteur der 
cnltures in Indie, huwde 1°. W. M. G. van der Ven, 2<>. te Semarang 
15 Maart 1848 met B. J. E. Tonneboeyer, weduwe van P. van der 
Upwich. 

(2) Vermoedelijk dezelfde als Henriette Elizabeth Anna Gaillard, 
overleden te 's-Gravenhage 12 Mei 1885. 



Ji- 



• 



-fca 



— 13 — 



7°. Catharina Louisa Medenbach, geboren te 's-Gra- 

hage 31 Mei 1829. 
8°. Gerrit Medenbach, volgt onder Illtó. 
lil. Jean Cato Adrien Medenbach, thans gepensionneerd 
hoofd-commies aan het Departement van Financiën, 
geboren te 's-Gravenhage 24 Juli 1806, huwde aldaar 
10 April 1839 Geertruy Catharina Kempe, uit welk 
huwelijk : 

io. Willem Jan Medenbach, geboren te 's-Graven- 
hage 25 Maart 1840, officier van administratie 
i° klasse bij de Marine, gepensionneerd 16 October 
1880. 
2 . Marinus Anthonie Medenbach, kapitein-luitenant 
der Marine, geboren te 's-Gravenhage in April 
1843, gehuwd met Carolina Frederika Seelking. 

llièis. Gerrit Medenbach, thans oud hoofd-commies 
bij den burgerlijken stand te 's-Gravenhage, geboren 
aldaar 18 Augustus 1821, gehuwd met D. M. J. van 
der Eist en daarbij vader van: 

i°. L. W. A. Medenbach, i c luitenant der infanterie, 
geboren in 1851, eervol ontslagen 8 October 1885, 
woont thans te Koepang (Timor). 

2 . Catharina Louise Medenbach, geboren te 's-Gra- 
venhage in 1859, aldaar overleden 30 Januari 1880. 



Bijlage II. 



Uit het huwelijk van N. N. Morgenstern en N. N. 
Andres bovengenoemd, sproot Philippine Morgenstern, 
geboren te Emmerik in 1761, overleden te 's-Graven- 
hage 19 Januari 1816. Zij was te 's-Gravenhage op 
20 October 1782 gehuwd met: 

I. J. F. Bron, geboren te Lutry in Zwitserland in 1752, 
overleden te 's-Gravenhage 23 Maart 18 14. 

Uit hun huwelijk sproten : 

i°. Julie Bron, geboren te 's-Gravenhage 31 December 

1783, aldaar overleden 12 Januari 1864, er 

gehuwd 16 Maart 1806 met Willem Anthonie 

Medenbach, boven vermeld, 
2 . Adrien Frederic Bron, volgt onder 11. 
3°. Louise Catherine Bron, gehuwd met Jan Zandwijk 

en daarbij moeder van: 

«.Jan Zandwijk, overleden te Soerabaya 31 De- 
cember 1843. 

ö. Hendrik Zandwijk. 

c. Henriette Catherine Zandwijk, overleden te 
Amsterdam 1 Augustus 1883 gehuwd met 
Guülaume Corneille Antoine Dey. 

d. Louise Zandwijk. 

II. Andrien Frederic Bron, geboren te 's-Gravenhage 
24 Januari 1795, overleden aldaar 11 November 1862, 



er 8 Januari 18 17 gehuwd met Maria Johanna Meden- 
bach, boven vermeld. 

Uit dit huwelijk sproten: 

i°, "Willem Bron, geboren te 's-Gravenhage 1 Juli 
1838, jong overleden. 

2°. Jean Louis Bron. 

3 . Marie Frederique Jeanette Cornelie Bron, onge- 
huwd, wonende te 's-Gravenhage. 

4 . Julie Henriette Louise Bron, geboren te 's-Gra- 
venhage 7 Januari 1820, aldaar gehuwd 1 April 
1857 met den kolonel Leonardus Sweemer, ge- 
boren te Zierikzee 18 Maart 1804, overleden te 
's-Gravenhage 24 Augustus 1885, weduwnaar van 
Hermina Wichmoet'Frederika Josina baronnes van 
Broekhuyzen. 

5°. Marie Marguerite Gertrude Bron, gehuwd eerst 
met den majoor-intendant J. M. Mulder, overleden 
in 1869, daarna met den rijks betaalmeester J. 
H. Paehlig. 

6°. Adrien Frederic Bron. 

7 . Jeannette Bron, jong overleden. 

8°. Jean Charles André Bron, geboren te 's-Gravenhage 
in Januari 1827, aldaar overleden 27 Augustus 
d. a. v. 

9 . Wilhelmina Henriette Bron, geboren te 's-Gra- 
venhage 1 Juli 1828, aldaar gehuwd in Augustus 

1852 met Amadeo G L Trossarello, 

particulier secretaris des Konings. 
io°. Antoine Guülaume Bron, overleden te 's-Gra- 
venhage. 



Bijlage III. 



Uit het huwelijk van Arie Hakman en Rachel 
Andres, sproot ééne dochter Adriana Hakman, geboren 
te Voorburg 26 Juni 1785, overleden te Arnhem 10 Mei 
1860, in 1803 gehuwd met: 

I. Dr. Josua Bal, geboren te Rotterdam 2 Januari 
1781, overleden te Tiel in 1837. 

Uit hun huwelijk sproten vier kinderen : 

i°. Dirk Hendrik Bal, geboren te Voorburg 29 Fe- 
bruari 1804, ongehuwd overleden te Tiel 8 Sep- 
tember 1829. 

2 . Arie Hakman Bal, geboren te Voorburg 4 Sep- 
tember 1806, ongehuwd overleden te Paramaribo 
in October 1845. 

3 . Rachel Sophia Bal, geboren te Gorinchem 5 Sep- 
tember 1809, overleden te Arnhem 18 September 
1842, gehuwd te Tiel in Maart 1840 met Hendrik 
Lucas Staal (vermoedelijk geboren in 1804, her- 
trouwd te Arnhem 7 Mei 1856 met J.J. Ferzenaar, 
en overleden te 's-Gravenhage 27 October 1885). 
Zij waren ouders van: 



Digitized by V^OOQ IC 



— 14 — 



a. Josua Johan Staal, geboren te Leeuwarden in 
1841, in 1870 wonende te Krawang. 

b. Hendrik Lukas Staal, geboren te Arnhem 16 
Januari 1842, aldaar jong overleden. 

Adriana Bal, geboren te Gorinchem 28 Januari 
181 1, overleden te Tiel 19 Januari 1835. 



Bijlage IV. 

I. Gerrit Jan van Embden, overleden 7 November 
1810 en Maria de Winter, overleden 14 Maart 1788, 
waren ds ouders van: 

i f . Jan van Embden, volgt onder II. 
2 . Maria Josina van Embden, gehuwd met Roelof 
Andres, bovenvermeld. 

II. Jan van Embden en Sybilla Mos waren de ouders 
van: 

i°. Gerrit Jan van Embden, volgt onder ut. 

2 . Maria van Embden, echtgenoote van Zeger Reinier 

Allardus Reyers, boven vermeld. 
3o. Margaretha Anna van Embden, gehuwd met 

Gerrit Hendrik Andres, boven vermeld. 

III. Gerrit Jan van Embden, gehuwd met N. N. 
ouders van: 

i°. Jan van Embden, volgt onder IV. 

2 . Eene dochter gehuwd met C. J. M.Jongkindt 
Coninck, directeur der landbouwschool te Wage- 
ningen, aldaar overleden in Augustus 1885. 

IV. Jan van Embden, burgemeester van Renkum, 
geboren te Didam 23 October 1823, gehuwd te Schiedam 
2 1 Mei 1847 me t Wilhelmina Dorothea Loopuyt, aldaar 
geboren 9 Juni 1825, dochter van Mr. Pieter en van 
Mathilde Cornelia van der Palm. 

Uit hun huwelijk sproten : 

i°. Johanna Allegonda van Embden, geboren te 
Nijmegen 2 April 1848, gehuwd te Renkum 14 
April 1869 met Willem Frederik ter Meulen, 
geboren te Amsterdam 24 December 1827, zoon 
van Jan en Agneta Wilhelmina Johanna Rühle 
von Lilienstern (1). 

2 . Een zoon, geboren te Nijmegen 27 Januari 1850. 

3 . Cornelia Mathilde van Embden, geboren te Arnhem 
22 Januari 1852, overleden te Oosterbeek 12 April 
1884. 
Een zoon, geboren te Arnhem 2 December 1853. 

Alida J A van Embden, geboren te 

Arnhem 13 September 1855, gehuwd te Ooster- 
beek 18 Maart 1875 met Willem Leembruggen. 
geboren te Hillegom 26 October 185 1, zoon van 



4° 
5°. 



(1) Zie Yorstkrman van Oyen, Stam- en Wapenboek, Art. ter 
Meulen. 



Gerard en van Johanna Cecilia Elizabeth Leem- 
bruggen (1). 
60. Een zoon, geboren te Oosterbeek 29 December 

1857. 
7 a . Een zoon, geboren te Oosterbeek in Januari 1858, 

overleden aldaar 7 Januari 1859. 
8°. Een zoon, geboren te Oosterbeek 13 Augustus 

1859. 
90. Een zoon, geboren te Oosterbeek 13 Mei 1861. 
io°. S. M. M. van Embden, gehuwd te Oosterbeek 

in Februari 1886 met A. G. Th. Becking, arts 

te Bennekom. 
Een der bovengenoemde zonen is: 
V. Gerrit Hendrik van Embden Andres, gehuwd te 
Menado 27 Januari 1883 met Dorothea Johanna Lans. 
Uit dit huwelijk sproot: 

Jan van Embden Andres, geboren te Menado 16 
October 1885. 



'sHage, Januari 1889. 



Chr» J. Polvliet 
Kapt. Ingenieur. 



De Brielsche Vroedschap in de jaren 1618—1794. 

(Vervolg). 

VIII. 
HOOGENDIJK— VAN DOMSELAAR. 

Arie of Ary Hoogendijk (Hogendijk), in de registers 
ook Adriaan genoemd, geboren onder Geervliet, trad 
den 22 Mei 1725 als j. m. te Brielle in het huwelijk 
met Soeta Ruijgrok j. d., geboren te Geervliet en 
wonende te Brielle. Onder de geboden staande, was 
de man nog te Geervliet woonachtig, maar hij ver- 
huisde naar den Briel en kreeg daar bij Soeta: Carel, 
gedoopt 22 Mei 1727; Damas, gedoopt 11 September 
1729, getuige Jannetje Verrij, wed. van Damas Hogen- 
dijk. Twee kinderen van Arie Hoogendijk werden te 
Brielle begraven 6 Junij 1727 en 20 November 1729; 
zijne vrouw Soeta Ruijgrok den 14 November 1732 (2). 
Voor de 2 de maal trouwde Arie Hoogendijk met Johanna 
Straatman j. d., geboren en wonende te Hellevoetsluis, 
na 3 Mei 1733 te Brielle ondertrouwd te zijn. Met 
een att. dd. 1 7 Mei ging hij naar Hellevoetsluis om te 
trouwen. Bij zijn 2 de vrouw won hij : 

Damas Cornelis, gedoopt 12 Februarij 1734. 



(1) Zie V0R8TERMAN van Oyek, Stafn- en Wapenboek. Art. Leem- 
bruggen. 

(2) Wat zij naliet kwam, door het vóóroverlijden van haren 
broeder Cornelis Ruygrok, aan de kinderen van Joh. Ruggrok, ge- 
trouwd met Catharina Keyzer, in 1771 weduwe. 



Digitized by 



Google 



— 15 — 



Benjamin, gedoopt 6 Mei 1736. 

Aletta Cornelia, gedoopt 10 Junij 1740. 

Matthijs, gedoopt 17 Januarij 1744. 

Aletta Cornelia, gedoopt 26 Augustus 1746. 

Als doopgetuigen staan vermeld : Damas Hoogendijk, 
Jannetje Verrij, Ammerentia van der Sluis, Aletta van 
Horsen (Horssen) en Matthijs Verschoor. 

In 1769 stierf Adriaan Hoogendijk te Brielle, nala- 
tende eene weduwe met drie kinderen. Den 28 Junij 
werd hij begraven. Zijn weduwe, Johanna Straatman, 
werd 17 Mei 1786 te Brielle begraven, nalatende twee 
zoons en eene dochter. Zij werd 77 jaar, 1 maand en 
24 dagen oud. 

De nagelaten dochter Aletta Cornelia, trouwde 4 
October 1763 te Brielle met Johan Rijcke van Domse- 
laar (Dompselaar) j. m., geboren te Utrecht, kapitein 
van de infanterie etc, wonende te Tiel en overleden 
26 April 1770 (1). Aletta Cornelia kwam uit Tiel weer 
te Brielle en den 16 October 177 1 hertrouwde zij aldaar 
met Dirk de Bark j. m. f geboren en wonende te Rot- 
terdam. Den 19 September 1776 werd Dirk de Bark, 
commandeur ter zee etc, te Brielle begraven, nala- 
tende een kind. Hij won bij zijne vrouw volgens het 
doopregister drie kinderen: Anthony Heijndrick Johannes 
Adrianus, gedoopt 20 December 1772, getuige vrouwe 
Johanna Straatman; Johannes Dammas Cornelis, ge- 
doopt 13 Februarij 1774; Antonetta Heinderika, ge- 
doopt 1 Mei 1776. Het eerste dezer kinderen werd 25 
Februarij 1 7 7 3 te Brielle begraven. Volgens het register, 
dat zulks vermeldt, werd den 22 Julij 1776 een kind 
begraven van Dirk de Bark, genaamd Hendrietta 
Barendina. Onder de gedoopte kinderen komt deze 
dochter niet voor. Misschien dat in het doodenregister 
in plaats van Hendrietta Barendina gelezen moet 
worden Antonetta Heinderika. De weduwe van Dirk 
de Bark trad voor de 3*° maal in den echt met Hendrik 
Braet, j. m. te Simonshaven. Den 14 December 1777 
te Brielle ondertrouwd, ging het paar met att. dd. 29 
December om te trouwen naar Simonshaven. 

Door den heer H. J. van Wessem is in 't Algemeen 
Nederlandsch Familieblad, 1888, blz. 217, medegedeeld, 
dat in de St. Maartenskerk te Tiel een groote grafzerk 
gevonden wordt, waarop o. a. te lezen staat : 

«Mathijs Hoogendijk. J. Utr. stud., overl. 8 Dec 

1765. 

Johanna Cornelia van Domselaar, ehevrouw van Dr. 
Benjamin Hoogendijk, burgemeester der stad Tiel, 
overleden 20 December 1796. 

Benjamin Hoogendijk, Med. Dr., burgemeester der 
stad Tiel, overleden 11 September 1806». 

Door de mededeeling dezer opschriften is de vraag: 
wat er van de twee jongste zonen van Adriaan Hoo- 



gendijk en Johanna Straatman geworden is? beant- 
woord. Omtrent den oudsten zoon Damas Cornelis, die 
op de lijst der Brielsche Vroedschappen voorkomt 
sub n°. 205, kan ik berichten dat hij ongehuwd den 8 
Junij 1787 in den ouderdom van 53 jaar en circa 4 
maanden aan de gevolgen van een beroerte te Brielle 
gestorven en aldaar den 13 Junij begraven is. Acht 
maal werd hij geroepen om als schepen te dienen, den 
eersten keer in 1773; tweemaal, in 1759 en 1774, werd 
hij benoemd tot raad in 't college der Magistraten; 
den 1 October 1785 aanvaardde hij de betrekking van 
burgemeester. In 1781 trad hij af als rentmeester van 
het weeshuis en werd hij in plaats van van Alderwerelt 
benoemd tot heemraad van Voorne (i);in 1776 nam hij 
zitting in 't college van Leenmannen van Voorne. Het 
leenland, dat tot zijne nalatenschap behoorde, kwam 
aan zijn broeder Benjamin als leenopvolger. De erf- 
genaam zijner overige bezittingen (2) was een achter- 
achternicht, mej. Petronella van Eden (Eeden). Deze 
dame stierf reeds den 7 Julij 1787, ongehuwd, 52 jaren 
en 4 maanden oud, en de helft van hetgeen voor haar 
bestemd was, werd aanvaard door Asuerus Bresser, 
als in huwelijk hebbende Maria de Vouw, halve zuster 
van Petronella. 

Op de lijst der Vroedschappen treft men sub nr. 2 1 7 
aan Adrianus Johannes Hoogendijk van Domselaar. 
Deze man, geboren te Tiel 23 November 1763, had tot 
vader Dr. Benjamin Hoogendijk en tot moeder Johanna 
Cornelia van Domselaar (3). 

Den 28 Februarij 1790 zijn te Brielle ondertrouwd 
Adr. Joh. Hoogendijk van Domselaar j. m. en jonk- 
vrouw Cornelia van Eek, geboren en wonende te Tiel. 
Met att. dd. 15 Maart naar Tiel. Volgens opgave van 
den heer Van Wessem werd het huwelijk 2 1 Maart 
1790 voltrokken en was Cornelia eene dochter van Otto 
van Eek, geboren te Tiel 15 Februarij 1758, aldaar 
overleden 14 Maart 1822. Den 11 Augustus 1781 werd 
Adrianus Joh. Hoogendijk van Domselaar te Brielle 
geadmitteerd als burger en poorter. In 1789 trad hij af 
als ontvanger van de ordinaris en extraordinaris ver- 
pondingen, het brandspuit-, lantaarn- en straatgeld 
en werd hij benoemd om met 1 Mei 1790 voor 3 jaren 
zitting te nemen in het College ter Admiraliteit op de 
Maas (4). Toen er instede van Leendert de Meij in 
1784 een vroedschap moest worden gekozen, waren 
de heeren Jacob Rijzick, gewezen kapitein ter zee voor 



(1) Zie Algemeen Nederlandsch Familieblad, jaargang 1888, blz. 217. 



(1) Res. Vroedsch. 11 December 1781. 

(2) Daartoe behoorde de hofstede „Duinzigt," groot 24 gemeten 
en 147 ! /2 roeden, onder Oostvoorne, belast met een schuldbrief van 
ƒ 2600 ten behoeve van mejufvr. de weduwe Adriaan Hogendyk, 
getaxeerd boven de belasting op ƒ 3200. 

(3) Medegedeeld door den heer Van Wessem t. a. p. 

(4) Bes. Vroedsch. 1 Oct. 1789. 



A. 



Digitized by 



Google 



i6 — 



't College van de Admiraliteit in Zeeland, geboren en 
wonende te Brielle, een bejaard en ruim bemiddeld 
man (i), en Adrianus Johannes Hoogendijk van Dom- 
selaar, nog op studie te Utrecht, sollicitanten naar de 
vacante vroedschapsplaats. De eerste was de kandidaat 
der patriotten, de tweede die der Prinsgezinden. Den 
8 Februarij werd door drie of vier ingezetenen een 
request ontworpen om aan burgemeesters en vroed- 
schappen te verzoeken dat de vacante vroedschaps- 
plaats aan den heer Rij ziek mocht begeven worden 
enz. Het denkbeeld om zulk een request in te dienen 
vond echter bij de hoofden der patriotten geen goed- 
keuring en het ontworpen request werd niet overge- 
leverd, zelfs niet ter teekening gelegd. Asuerus Bresser (2) 
en andere prinsgezinden, van het request gehoord heb- 
bende, ontwierpen een verzoekschrift, waarin de Edel 
Achtbaren werden uitgenoodigd om geen acht te slaan 
op het request dat, naar hun gezegd was, door patri- 
otten ter teekening was aangeboden, en zij kregen 



(1) De schandelijke bejegening, door de vrouw van dezen man in 
1787 ondervonden, vermeldde ik in mijn opstel : Op het marktplein te 
Brielle in September 1787, geplaatst in Eigen Haard, jaargang 
1883, blz. 190 en 191. 

(2) Zie over hem art. VI. In Res. Vroedsch. 12 February 1784= 
komt hij voor als oud-schepen en lector der stad IJsselstein. Eerst 
was hij aldaar rector der latijnsche school. J. Klnit schreef in zijn 
M. S. jaarboeken: „Men heeft niet knnnen penetreeren welke de 
redenen waaren waarom de heer Bresser zoo spoedig Uselstein had 
verlaten en hier (Brielle) was komen woonen, maar nadeïhandt 
ontdekte men dezelve, die dog in IJsselstein beter dan hier bekend 
waaren. Althans de heer Bresser had al eenige tijd hier gewoont, 
zonder dat hij een attestatie van zijn lidmaatschap produceerde; 
echter had hij intusschen in Oostvoorn al eens gecommuniseerd, 
terwijl hij veel moeite aanwende om eene behoorlijke attestatie te 
krijgen, dat eindelijk in zooverre gelukte, dat de kerkeraad van 
IJsselstein wel een attestatie wilde geven, maar niet pro forma, 
dat is eene gewoone gedrukte, maar wel geschreven, met verandering 
van eenige woorden, dog hiertegen maakte de kerkeraad van den 
Briel swarigheid op zoodanige attestatie den heer Bresser te ad- 
mitteren. Men kwam dan eindelijk overeen, dat de kerkeraad van 
IJsselstein zoude geven een geschreven attestatie en dat men daarin 
zoude zetten, in plaetze, zooals er anders gewoonlijk staat, dat de 
persoon voor zooverre haar bekend, is goed van gedrag, nu in de 
plaats te stellen voor zoo verre aan ons gebleken is. En deze attes- 
tatie, in dier voege gegeven is op den 30 Junij 1784 in de kerke- 
raad van den Briel geaccepteert." 

Volgens denzelfden schrijver was Bresser te Brielle andere politieke 
gevoelens toegedaan als te IJsselstein en veranderde hij uit eigen 
belang. 



binnen drie dagen op dat verzoekschrift 240 hand- 
teekeningen. Den 12 Februarij had de stemming plaats 
en met 10 van de 19 stemmen werd de jeugdige 
Hoogendijk van Domselaar tot raad in de Vroedschap 
gekozen. 

H. de Jager. 

(Wordt vervolgd). 



Eenige aanteekeningen betrekkeHjk de geslachten 
Tan Heemskerck en van Vianen. 

Mijn lieve masseur brandyn is gestorven int jaer 

1637 den 5 junio nywen stijl. 

Mijn schoen moeder is gestorven int jaer 1638 den 
30 juli nieuwen stijl. 

Mijn lieve masseur hemskerek is gestorven 1638 den 
29 augusti op een sondach nywen styl. 

Mijn lieve swaeger van hemskereken is gestorven 

1638 den 17 september op een donderdach nywen stijl. 
Mijn broeder cornelis de vianen is gestorven den 16 

augusti 1641 op een vrijdach des mergens eencertier 
(kwartier) voor vijf ueren nywen stijl. 

Den eerwerdigen heer aert van empel is gestorven 
in den jaer ons heeren 1646 op den 20 augusti op 
sinte bernaerdis dach des nachts ten half elf ueren 
nywen stijl. 

Mijn seer lieve beminde vader menheer vianen die 
is gestorven den 8 october 1649 op een vrijdach des 
savons omtrent die kloek acht ueren in schravenhage 
ende sijn doode lichaem is vervuert tot utrecht ende 
daer begraven den 19 october 1649 niewen stijl. 

Mijn beminde neef menheer cornelis van hemskereken 
is gestorven den 29 mey 1650 op een saterdach des 
savonts ten acht ueren nywen stijl. 

Afgeschreven van de schutblaadjes van een boekje 
in kl. 120, getiteld: Die doornen Croone ons Heeren 
Jhesu Christt\ Tshertogen Bossche, 1576 (1). 



(1) Zie over dit werkje Vereeyt, Het geslacht Schoeffer te 's-Her- 
togenbosch van 1541 — 1796, in betrekking tot de boekdrukkunst. 
VGrav. 1888, blz. 39. Verkrygbaar in het Genealogisch-Heraldisch 
Archief a ƒ 1.75. 



Rotterdam. 



Ch. C. V. Verreyt. 




Digitized by 



Google 



17 



Aanteekeningen uit do trouwregisters te Sluis. 

(Vervolg). 

2 Febr. 1 696. Joost Storm j. m. dien de onder de overste 
St. Amman en Capt° Moelaart met Lijsbeth Tijsse 
j. d. van de Graaf won. onder ons. 

20 Feb. Noe Swancke, vendrig onder d'Hr. Major Meurs 

met Juffr. Dina Sixti j. d. van Sluys. 
22 April attest naar St. Anne. Staets Goetier j. m. 

van Sluys met Arjaantje van Soest j. d. van Sluys. 
22 April attest naar 't Retrenchement' D'Hr. Josephus 

Johannes Helvetius met Juffr. Willemina Sluymer 

j. d. van Sluys. 

3 Mey. Johan Hoog dien do onder de comp ie v. d'Hr. 
van der Horst met Magdalena van Bueren j. d. 
van Sluys. 

3 Mey. Nicolaas de Laat dien de onder Hr. van de 
Graaf met Geertruïd Saij j. d. van Heusden. 

9 Mey. Eske Scholten j. m. dien de onder Capt n Patot 
met Katharina Velte j. d. van Breda, won. alhier. 

24 Mey. Jan Schaep, w r van Janneke Addemanse won. 
in de Westereede met Anna Mattheuse j. d. won. 
te Heyle. 

20 Mey getr. na het eerste gebodt met consent 
Hans Hendrik Hes j. m. dien de onder Hr. Majoor 
Cloos met Josina Meschart, w e van Joos Roselle, 
won. in de Groede met belast dat de geboden al 
daarmede moeten gaan in de Duytse Gemeynte. 

11 Juni tr. te St. Anne. Jan Reynesteyn j. m. van 
Dordregt met Maria van Zevenbergen j. d. van 
Sluys. 

11 July. Cornelis van Overtfelt, w r vanJannekenMaar- 
tens met Cornelia de Puyt j. d. van Sluys. 

— attest naar Hulst. Abraham Schuymans, w r van 
Elisabeth Brandt sergiant onder d'Hr. Capt n Grave 
van Erbagh met Cecilia Francke, w e van Anth. 
la Fosse, won. tot Hulst. • 

29 Oct. attest naar der Groede. Mattheus de Jonge 
j. m. van Sluys met Maria Six j. d. van der Groede. 

19 Oct. ondertr. Pieter Thijssen dien* 6 onder Capt n van 
de GraafF met Anna de Volder j. d. van Engelen- 
Munster. 

25 Nov. op resolutie der kerkeraad om de dodel. 
swakheyd van den brhom getr. Pieter Beeris j. m. 
van Bommel met Martha Jordaans, w° v. d'Hr. 
Capt n Oostendorp. 

17 Feb. 1697 te St. Anne getr. D'Hr. Otto Schrasser 
j. m. van Harderwijck met Juffr. Ella Helena Goc- 
kinga j. d. van Groeningen. 

29 April drie geboden op een dag. getr. Johannes 
Grand j. m. van Schotlandt, Luy tenant onder Mylord 
Lorens met Dorothe Erringhton j. d. uit Northum- 
berland. 



29 May. Michiel vanHolmej.m. van Sluys met Johanna 
Koenraeds j. d. van Sluys en won. alhier. 
7 July 1697 te St. Anne getr. Bartholomeus Brant 
wr van Trijntie Stenaers tot Schoondijke met Lydia 
Reddingius, wed e van Aernout de Codijn tot Sluys. 
6 Aug. tr. te Wester Souburg Ds Frangoys Sohier 
j. m. van Cadsant, predikant tot St. Anna ter Muyden 
met Juffr. Elisabeth Bouquets j. d. van Vlissingen. 

18 Aug. tr. te Zuytzande d'Hr. Cornelis van Vliet, w r 
van Anna Tin U onder de Lt Colonel Baron van de 
Nood int Regiment van Reynaard, met Juffr. Janna 
Mangelaars, wed e van Coenraad van der Beke. 

20 Oct. attest, naar IJsendijke D'Heer Aarnout Evers- 
dijk j. m. van Sluys met Juffr. Johanna Sixti j. d. 
van Sluys. 

28 Oct. D'Hr. Adrianus Sixti regerende Burgemeester 
deser stede, w r van Anna van Loo met Juffr. 
Helena Kornelia Weyts, w e van den Heer Pieter 
Credenbagh. 

10 Jan* 1698 attest, naar St. Anne. Pieter Jacobsz, w r 
van Lijsbeth Roelands won. onder ons met Jenneke 
van der Spijk, w e van Gerrit van der Burgh won. 
in 's Gravenhage. 

12 Dec. 1697. attest, naar Vlissingen of daaromtrent : 
Jan Muyser vendrig onder capt n Visscher met Maria 
Herperts, w van Aelbrecht van der Grippe. 

23 Febr. 1698. Hendrick de Heus, w r van Johanna 
Maertens met Catharina Croswijck j. d. van de 
Koorndijk. 

29 Mrt. attest, naar Hulst: Jan Reynders capt. des 
armes onder de comp. van d'Heer Overste Hans 
Willem Baron van Plattenburgh, met Pieternella 
Muschbrouck, w e van Aart Gerrits won. tot Hulst 

17 Mey 1698 attest naar 't Retrenchement of elders 
Gerard van Gorkum capt. L', w r van Engelina Molle 
met Maria Coolands, w c van Jacob Beveren. 
4 Juni. Jan Neftelinck j. m. van Vlissingen met Elisa- 
beth Burchgraaff j. d. van Sluys. 

1 1 Sept Adriaan Frimmery j. m. van Aardenburg met 
Catelijntje in de Bende j. d. van Sluys. 

14 Dec. attest om te Aardenburgh te tr, d'Hr. Jacobus 
Brauwne j. m. van Heusden, vaandrig onder de 
colonel Scheltinga met Jufr. Elysabeth van Oosten- 
dorp j. d. van Sluys. 

25 Jam 1699. Jacob van Ecke, w r van Maria Boursy 
met Johanna Locke, w° van Jacob de Bevery. 

1 6 April op d'Eede getr. S r Fran^ois de Vey, w r van Anna 
Negemans met Jufr. Maria de Jonge j. d. van Sluys. 

19 April te Nieuwvliet getr. Sr Arnoldus Ravesteyn 
j. m. van Coorendijck met Jufr. Suzanna Catharina 
Engels j. d. van Sluys. 
7 May. Pieter de Man, w r van Lijsbeth Simpelaar 
met Pieternella Jacobus j. d. van Goes. 

27 Aug. Martinus van Rhijn j. m. van 's Gravenhage 



Digitized by 



Google 



— i8 — 



-JB 



met Jacomijntje Bundervoet, w e van Pieter Panus 
beyde won. onder ons. 

26 Sept. attest om te Nieuwvlied te tr. D'Hr. en Mr. 
Anthoni Krul, oud burgemeester schepen slands 
van den Vrijen met Juffr. Francjoyse van den Bussche 
j. d. van Sluys. 

23 Dec. tr. te Ysendijke d'Hr. Abraham Palm j. m. 
vendrigh onder de comp io v. d'Hr. Majoor Leven- 
daal, geboortigh tot Dorth, leggende in garnisoen 
in den Briel met Juffi". Jacoba Tayspil j. d. geboor- 
tigh van Sluys. 

12 Dec. 1699. Aarnoud vanRenterghem f w r vanPieter- 
nella van Donge met Pieternella Schibbes won. 
beyde in Bewestereede. 

11 Jan* 1700. d'Hr. Jacob de Smijter laatst w r van 
Juffr. Catharine Molkemans met Juffr. Margarita 
Theresia de Vloo j. d. van Rousselaar. 

25 Febr. Andries van der Nesten, w r van Sara Treu- 
telaar met Cornelia Volckerts j. d. van Ouderkerk. 

23 Mey attest, gelicht om te tr. D'Hr. Laurens Nimme- 
geer j. m. van Sluys met Juffr. Johanna van Grons- 
velt, w e van d'Hr. Abram van de Bussche in sijn 
leven schepen van 't Vrije. 

9 Mey ondertr. = getr. te Aardenburg. Johan van 
Buyren j. m. van Sluys met Fransina Ketels j. d. 
van Aerdenburg. 

24 Juni Gouda van Kester, capt. des armes onder de 
comp. van d'Hr. Sixma, laatst w r van Maria Goossens 
met Anna Hollevoet, w c van Joris Mesdagh. 

2 Aug. attest, naar elders. Willem Frederik Scriba 

j. m. van Giessen met Cornelia Noormans, w e van 

Jan van Maanen. 
5 Aug. Jan van den Broecke, w r van Joanna Maria 

Klappers met Johanna Huys j. d. van Westereede, 

won. onder ons. 
2 Sept r . Antony Bijl, adelborst onder d'Hr. Colonel 

Coehoorn met Anna Catharina Wouters j. d. van 

Heusden. 
20 Januari 1701. Johannes Mahie j. m. van Aerdenborg 

won. aldaar met Marie Jansz. Denoot, w c van Hendrik 

Hendrikz. won. alhier. 

12 Mey. Jan Koppee, w r van Marie Goets in Wester- 
eede met Elisabeth Benoot j. d. van Middelburg 
in Vlaenderen. 

5 Juni attest, naar Aardenburg. Glaude Durand van 
Lottraingue, gyrurgijn ónder d'Hr. Major Mont- 
mollin met Jacoba Deckers, w e van Albertus Vercijne 
won. alhier. 

5 Juli attest, om te tr. Mons r Anthonie Balkenende, 
w r van Krina van Schagen met Juffr. Margarita 
van der Speek j. d. van Sluys won. alhier. 
22 Oct. Jan Du Glas, w r van Lijsbet Vissar, dien de 
onder Hr. Cornel Ladder met Elisabeth Kluyvers 
j. d. uit Gelderlant won. alhier. 



16 Oct r tr. te Eede. D'Hr. Johan van der Spek j.m. met 

Juffr. Susanna De Luyk j. d. beyde won. onder ons. 
27 Oct. Jan Borsi j. m. van Copeligem, dien do onder 

de luyt colonel Idsinga met Nelle Leersem j. d. 
29 Dec. Frederick Kannegieter j. m. dien* 10 onder Hr. 

Colonel Fegeling met Maria Tressen j. d. van 

Brugge. 
14 Dec. attest naar Aardenburg. Mr. Carel de Keyser, 

w r van Cornelia van Heuren van Sluys met Juffi". 

Alderina Robberegtse j. d. van Aardenbourg. 
1 Januari 1702 attest naar Aerdenburg. Lowys de 

Vulder, w r van Wijna Herbouts, won. Bewester 

Eede met Anna Verscelde j. d. van St. Anna won. 

in de polder benoorden. 
23 Febr. Cornelis Pieters dien* 16 onder d'Hr. Luyt. Col. 

Bronger met Christina Fransen, w e van Benedictus 

Patijn. 
9 Maart. Lodewijck Ravesteyn j. m. dien* 16 onder Hr. 

Capt n Quaad met Johanna Sarels j. d. van Sluys. 
29 April 1702. Antony van Utrecht dien d * onder de 

comp ie van luyt. col. Davidson onder Hr. Col. 

Laudder met Anna Backs j. d. van Heusden. 

20 Mey attest, naar St. Anne. Gerrit Herbessen j. m. 
dien do onder de comp. v. d'Hr. Cerckwijck met 
Johanna de Raet beyde van Bommel. 

26 Mey d'Hr. Lodewijk van der Alben luyt. col. in 't 
regiment dragonders van Slippenbach met Juffr. 
Alise van Levin gesegt Famars j. d. Bergen op Zoom. 

16 July. Adriaen Roulants, w r van Maria Griers met 
Johanna van der Merwe j. d. van Doveren. 

19 Oct r . Antoni Huissem j. m. van Yperen met Maria 

Tijssen j. d. van Maastrigt. 
10 Dec. attest, naar Zuytsande. D'Hr. Jacob Biesen- 

broeck j. m. van Rotterdam vendrigh onder de Hr. 

Baron Plettenborg met Sara van Eylart, w° van 

Andries Closman. 

21 Dec. Geert van Toorenberg van Bommel j. m. 
dien de onder Major Kerckwijck met Jobina Fijleger, 
w e van Marten Bruynsteen. 

— D'Heer Arnoldus Oortse j. m. van Utrecht met Juffi". 

Petronella Fran9oise Borsselaer, w e van wijlen d'Hr. 

Gasparus Landschot. 
31 Maart 1703. Te Middelburg ondertrou gedaan en 

ook getr. Mr. Lieven Ferdinand Beaufort j. m. 

Pensionaris slans van de Vrie en Juffr. Cornelia 

van Vribergen j. d. 
3 Mai. Jonathan van de Woestijne, w r van Catalinke 

de Voogd met Anna Vergouw j. d. van Susande. 

27 Mey attest, naar Zuytsande. Ary Joosten van der 
Weyde j. m. van Bommel dien do onder d'Hr. Bre- 
gardier Plettenburg met Clara Maraan j. d. van 
Zuytzande won. alhier. 

1 7 Juli. Gerrit Louwerman j. m. van Swol met Chata- 
lintie Willemoes, w 6 van Joos Peyts. 



Digitized by 



Google 



-ra 
i29 



— 19 — 



16 Oct Christoffel de Wolf, w r van Robijna in de 
bende met Jacoba Roelans j. d. van Sluys. 

17 Oct. tr. te Retrenchement Corneüs Uit den Bogart, 
w r van Neeltje van Berckhuysen met Weyntie van 
Wensem j. d. van Rijnberk. 

23 Oct attest, naar Retrenchement. Kasper Ackerman, 
dien* 16 onder 't regiment van Plettenberg met Geer- 
truit Backs j. d. van Gurckkum. 

8 November. Johannes Coldits, sergeant in 't regiment 

van d'Hr. Baron van Plettenburg met Adriana 

Roulands j. d. van Sluys. 
22 Nov. Corijn van Couwenhove j. m. van Sluys met 

Elisabeth de Zutter j. d. van Sinte Cruys. 
15 Jan. 1704. attest, naar Breda. Albregt Farfan, w r 

adjudant onder col. Sacconay met Johanna Cornelia 

Roelands j. d. van Breda. 

7 Febr. Daniel Lammen, dien de onder Bregerdir Lauder 
met Maria van de Casteel. 

2 Maart. Abraham Kastra j. m. van Tonninck met 
Katrina van Hil j. d. van Sluys. 

8 Mey ondertr. Jan Dumee van Schoondijke, w r van 
Maria Anna Ennekeyn (?) met Maria Anna Ennekeyn 
op Eylen j. d. 

18 Juni attest, gelicht om op 't cleyn kerckje van 
Waterlant te tr. Jannis de Klerck, w* van Cornelia 
van Vianen met Tanneke Verburg j. d. uit Prins 
Willemspolder. 

27 Nov. Johannes van Langeraet j. m. van de Groede 
met Fran^oise Jopsen j. d. van Suytzande. 

30 Nov. attest, naar d' Eede. Pieter Mesdag, w r van 
Martijntie Blondeel met Maria Benoot j. d. van 
Lapschure. 

24 Dec. 1704 attest, om te Zuytzande te tr. Lodewijk 
Lansheere, w r van Martijntje de Meerseman in 
Bewestereede met Mary Chelle j. d. te Zuytsande. 

8 Feb. 1705. De Heer Johan Kasimier Luitenant in de 
vri companie, \v r van Maria Lavoort met Cornelia 
Bastiaansen j. d. van Sluis. 

6 Feb. attest, gelicht om te Bergen op Zoom te tr. 
Johan Hoefsmidt j. m. van Gravenhaag vendrig 
onder de lijfcomp io van d'Hr. Generaal Torsay met 
Cecelia Schroot w* van Marinus Hompeling. 

1 Mrt. attest gelicht om bij de Switsersche predicant 
te tr. Johan Lips dien de onder d'Hr. Burkly met 
Catharina Graems j. d. van Sudsande. 

1 Mrt. De Heer Daniel Eckart, w r van Maria Dier- 
lincks met Juffr. Susanna Cornelisen Strien w c van 
Hendrick Stijp. 
13 April tr. te Suytsande. D'Hr. Grevier Cornelis van 
Ouwegem j. m. van Sluys met Juffr. Fransoisa Cor- 
nelia Nimmegheer j. d. van Sluis. 
20 Apiü attest, om tot Bergen te tr. Nicolaas de 
Hamondt j. m. van Breda chirurgien onder 't regt 
van Torseai met Johanna Hanseling j. d. van Sluys. 



7 May. Fransoeis Tijsen j. m. van Mastrigt met Elisa- 
beth Hansen j. d. van Sluis. 
29 April. M r Pierre Trijssier (Hijssier?) w r van Jeane 
Nortier met Jufr. Elysabeth des Guersius j. d. van 
Middelburg. 

7 Juni attest, om op 't Tretretfchement te tr. Gillis 
Deckers j. m. van Sluys met Magdalena Coenraats 
j. d. van Sluys. 

28 Juni tr. te Zuydzande. Krinus van Galen j. m, van 
Yperen met Johanna Outhoven w° van Jillis Goudijn. 
2 July 1705. Hendrijk van de Kruise j. m. vanAsse 
met Jacomijntje van Gansenberge j. d. van Sluis. 

— Met attest, van Casand uyt de Walsche gemeente. 
Jaques Hennekin j. m won. tot Heyle met Maria 
Florense Hennekin j. d. van Casand. 

2 Aug. attest naar d'Eede of elders. Abram Bockstal 
w r van Janneke Egem met Lysebeth de Vulder 
j. d. won. beyde in bewester eede. 

2 Aug. Hermannus Schouck w r van Catharina Leupe 
met Lucia Coenraeds j. d. van Bergen op Zoom. 

24 Aug. getrout in de Walsche kke tot Casand. Daniel 
Croutel w r van Catharina Sevenbergen met Johanna 
Martha Damalvy j. d. van Puilaurans. 

— Nicolaas Minne j. m. van Sluys met Johanna Bibaut 
j. d. van Sluys. 

23 Sept. attest na Vlissingen. De H r Abraham Swanc- 
ken j. m. van Sluys met Juffr. Anna Elysabeth 
Sixti j. d. v. Sluys won. te Vlissingen. 

13 Sept. de Heer Johan Aarnoud van Marode majoor 
militair deser stad w r van Juffr. Maria Kocx met 
Johanna Brendaucx j. d. van Asselt. 

22 Oct. Markus Laats dien do onder overste Charismet 
Maria Dankers j. d. van Bergen op den Soom. 

— Maximiliaan Kleman dien dc onder d'Hr. Caris met 
Maria Catrin Lambeer j. d. van Popering. 

13 Oct. tr. tot Termuyden Mateus van de Kasteel w r 
van Salet Kloppenburg met Adriana Kounraads 
j. d. van Bergen. 

22 Oct. 1705 ondertr. Pieter Bulart sergant in 't regt 
van d'Hr. Luitenant Generaal Sper in de comp' 10 
van d'Hr. Morrignaul met Dina van de Walle j. d. 
van Sluis. 

8 Nov. attest, gelicht om te tr. D'Hr. Hermanus 
Mullema j. m. van Leeuwarden ordinaris Genejeur 
ten dienste deser lande Luitenant van een companie 
Infanterie met Juffr. Susanna Cornelia Caan j. d. 
van Sluis. 

25 Febr. 1706. Pieter Soons j. m. dien de in de lijfcomp» 
van 't reg* van de prinse van Holsteyn Back met 
Johanna van de Walle j. d. van St. Pieters onder 
Doornick. 

7 April attest, gelicht om te tr. Pieter Dicksen, wr 
van Matie Jaspers van Vlissingen met JurinaKloets 
j. d. van Sluis. 



y 



Digitized by 



Google 



— 20 



23 April attest, om buyten te tr. Carel de Keyser, w r 

van Aelderijna Robbrechts met Arnoudina Sanders 

j. d. van Sluys. 

9 April ondertr. Mattheus Deckers j. m. van Sluys 

met Suzanna Robbrechts, we van Antony Bertelot. 

— Olivier De Meier j. m. met Johanna van Kalker 
j. d. beyde van Sluys. 

30 Mey tr. te Oostburg Albertus Beckering j. m. van 
Groeningen met Maria Thibout j. d. van Sluys. 

1 7 Juni ondertr. Johannes Noormans j. m. van Rotter- 
dam met Anna van Buyren j. cL van Sluys. 
4 July. Paul Petit j. m. chirurgijn onder 't reg t van 
Belcastel met Anna Feret j. d. van Neras. 

22 July. Joost Storm, w r van Lijsbeth Theyssen met 
Adriaantje de Neve, w e van Laurens Cuyleberg. 

9 Aug. 1706 getr. in 't retrenchement. S r van der 
Poest j. m. van Middelburg met Jufr. Cornelia de 
Jonge j. d. van Sluys. 

2 Sept r Francoys Beekaert geboortigh van Knesselaere 
won. alhier met Pieternella Crul j. d. van Haygem. 

19 Aug. ondertr. de Hr. Franschois de Wolf j. m. 
van Beveren met Juffr. Esther Pleuris j. d. van Delf. 

3 Oct r . Isaak Outerman j. m. van Sluys met Maria Mora, 
w e van Alexander de Bois. 

7 Nov. Johannes Mutsaert j. m. van Dort met Maria 
Deckers j. d. van Sluys. 

14 Nov. Johan Taylor j. m. met Martijntje Goverts 
ondertr. in 's Hertogenbos. 

23 Dec. Gerrit Thijot j. m. van Almelo met Mary Caen, 
w e van Pieter Ja ... . van St Anna. 

16 Januari 1707. Mons. Harmanus Aarnsen, w r van 
Geertruit de Fraa met Juffr. Suzanna Catarina Parent 
j. d. van Sluis. 
1 Maart. Frederick de Lely j. m. van Bochem met 
Johanna Alexandrina de Mauregnault j. d. van 
Ter veer. 

24 April. Jan van den Casteele j. m. van Sluys met 
Jacoba van Houten j. d. oock van Sluys. 

23 Aug. te Aardenburg getr. D'Heer Johan The vel 
medecyne doctor en oud burgemeester alhier, w r 
van Juffr. Sara van Busche met Juffr. Alida van 
Kerckhoven j. d. van Isendijck won. tot Aardenburg. 
3 Nov. Hendrik van Kestere j. m. van Uytrechtmet 
Magdalena Deckers j. d. van Sluys. 

12 Nov. ondertr. attest, naar Middelburg. Jacobus Souck 
j. m. van Sluys met Johanna van der Veen j. d. 
van Bergen op Zoom. 

22 Maart 1708. Frans Joseph Symon en Geertruyt 
Backs, w° van Kasper Ackermans. 

15 April int Retrenchement getr. D'Hr. Daniel Croutel, 
w r van Jufr. Johanna Martha Damalvy met Jufr. 
Johanna Coenraads, w e van Machiel van Olmen. 

22 April. Mons. Johannes de Fraa j. m. met Juff. 
Suzanna De Vloo j. d. beyde van Sluys. 



— Jacobus 't Hooft j. m. van Sluys met Leuntje Cor- 

nelis j. d. van Snaackerke. 
6 Mei. Jacobus de Fraa j. m. met Catherina Terwaey 

j. d. beyde van Sluys. 
9 Aug. Jacob Laurens, w r van Catryna Blanckerts 

met Johanna Bitterhoeck, w e van Jacob Moerman 

van Middelburg. 
5 Nov. De Heer .Michiel Donckers, w r van Catharyna 

Lovijssen met Juffr. Anna Parent j. d. beyde won. 

tot Sluys. 
29 Nov. Cornelis Floris Holloert j. m. Vendrich onder 

't regt v. d'Hr. Coll. Steenhuysen met Juffr. Lourense 

Mittendorp, w« van Capiteyn Andries Bogenaert. 
29 Nov. Vincentius Cornelius dien de in 't reg* v. d'Heer 

Steenhuysen met Franc^oyse Casteele we van Jacobus 

Bollier. 

13 Dec. Pieter v. Briemen vendrich in't reg fc vand' 
overste Steenhuysen met Juffr. Johanna Catryna 
van Sprange j. d. van 't Sas van Gent. 

14 Febr. 1709. Pieter Willemoensen j. m. van Sluys 
met Jacomyna Cogge j. d. van Anna ter Muyden. 

10 Maert. Leonardus Adolphi van Wenegem, w r van 
Elisabeth Loke griffier dezer stede met Jacomyna 
Paulus w e van David Maljaart. 

16 Mrt. Maurits Scijs j. m. van den Bos met Dyna Sickty, 
we van Noel Swencke. 

29 Juli 1709. D'Hr. Mr. Egidius Romburg scepen van 
't eed. Colleg. 's lans van de Vrie j. m. van Vlis- 
singe met de juffr. Wilhelmijna Kristina Houweel 
j. d. van Sluis. 

5 Sept. Andries Heiligers dien de onder 't reg' van 
d'Hr. Steenhuisen met Liesabeth de Raad, we van 
Jan Brams. 

6 Oct. Adriaan Rubbens j. m. v. Bergen op Soom 
met Johanna Adriana van den Bussche j. d. van 
Sluis. 

10 Oct. Daniel Donkers j. m. met Anna Terwey j. d. 

beide van Sluis. 
24 Nov. tr. te Aerdenburg Michiel Raets, wr van 

Josijntje Pijphers met Maria Frans, we van Ignatius 

Cortorius van de Ede. 
— Johan Elias j. m. van Sluys met Roquelina de 

Swarte j. d. van Middelburg. 
10 Dec. Jan Jochem Balthazer j. m. van Hamburg 

met Jobynna Viliegers w e van Gerrit van Thorenberg 

van Sluis. 



Sluis, 



J. A. DORRENBOOM. 

(Wordt vervolgd). 



—*$«; 



$*j 



Digitized by VjOOQ IC 






— 21 



3?. 



Inhood Tijdschriften. 

Maandblad van het Genealogisch-Heraldisch Genoot- 
schap *De Nederlandsche Leeuw.* VI e jaargang, 1888. 

N°. 7. Mededeeling van het bestuur; Boekwerken 
enz. ontvangen voor de bibliotheek en het archief; 
Geslacht de Wit in Engeland; Geslacht Schrijver; 
Genealogie van het geslacht Waller; Het geslacht 
Clifford; Familieberichten. 

N°. 8. Benoeming van leden; Grafzerken teDeinum; 
Aanvullingen en verbeteringen van de genealogie 
Dumbar; Iets over adellijke titels op Java enMadura; 
Familieberichten. 

N°. 9. Genealogisch dagregister van Gerard Beeld- 
snijder; Iets over adellijke titels op Java en Madura; 
Haagsch jaarboekje voor 1889; Aanteekeningen uit 
Axels trouwboeken; Familieberichten. 

De Maasgouw. Orgaan voor Limburgsche Geschiedenis, 
Taal* en Letterkunde, X e jaargang, 1888. 

N°. 13. Nicolaas de Micault, benoemd tot coadjutor 
van Engelbertus Boonen, proost van St. Servaas te 
Maastricht ; Verkoop als domeingoederen in den Fran- 
schen tijd van eenige goederen, behoord hebbende 
aan de abdij van St Gerlach te Houthem; Kroniek 
der stad Maastricht van haren oorsprong af tot in 
Juni 1862. 

N°. 14. Registerboeck van Laurens Noetstocks van 
pachten ende renten, beginnende in 't jaer ons Heren 
1564. 

N°. 15. Uitvaart van Jan Lodewijk van Elderen, 
bisschop van Luik, in de kerk van O. L. V. te Maas- 
tricht 10 en 11 Maart 1694; Een project van afschaffing 
van eenige gemeenten in Limburg. 

N°. 16. Bijdrage tot de geschiedenis van het land 
van Valkenburg, drosten uit het huis van Schwartsen- 
berg en Pallant, het graafschap Wittem; 

N°. 17. De snelle Sprong te Tegelen; De heerlijk- 
heid «Steyn» op de Maas. 

N°. 18. Stukken betrekkelijk de St Servatius fontein 
op het Vrijthof te Maastricht. 

N°. 19. Stukken betrekkelijk de St. Servatius fontein 
op het Vrijthof te Maastricht. 

N°. 20. Stukken betrekkelijk de St Servatius fontein 
op het Vrijthof te Maastricht; Kroniek der stad Maas- 
tricht van haren oorsprong af tot in Juni 1862. 

Archief voor de Geschiedenis van het Aartsbisdom 
Utrecht, 1888. 

i6 e deel, 3 e afl. Conscriptio exulum Frisiae. De Friesche 
vluchtelingen in 1580; De schatting op het Bisdom 
Utrecht gelegd ten behoeve van Walraven van Meurs ; 
Restretti ragguagli che all' E"» e R™ Sig' Card, di Pietro 
Prefetto della Sac. Congreg n# de Propaganda Fide 



umilia relativamente alla piccola scismatica chiesa di 
Utrecht, Luigi Ciamberlani Vice-Sup ro delle Missioni 
d'Olanda; Alphabetisch register. 

Bijdragen voor de geschiedenis van het bisdom 
Haarlem, 1888. 

15° Deel, 2 e afl. Bijdragen voor de geschiedenis van 
de abdij te Middelburg; De ordonnantie der burge- 
meesters van Amsterdam op 29 October 1773; Naemen 
van de paepsche vergaderplaetsen te Amsterdam soo 
als deselve sijn opgegeven door predicanten in den 
jaere 1683; Het doopboek der Jansenisten op de 
Brouwersgracht, tusschen de korte Prinsengracht en 
de Brouwerstraat te Amsterdam van 1664 tot 181 1; 
Belofte gedaan aan heeren burgemeesters door C. E. 
Glabbais, priester op de Jode Breestraet te Amsterdam 
bij de toegestane vergunning tot het bouwen eener 
nieuwe vergaderplaets, 23 Maert 1691; Naemen van 
de Priesters die den eersten en tweeden dagh Augusti 
1704 sullen wesen tot hulp van P. Glabbais, op do 
Jode Breestraet in Moyses en Aron te Amsterdam; 
Naemen en getal van de roomse priesters dewelcke 
in de stadt Amsterdam, in jurisdictie bekent en gead- 
mitteerd zijn den XVII Juli 1687; Sprokkels; Mede- 
deelingen; Bijdrage voor de geschiedenis van het 
Jansenisme hier te lande; De H. ïheodorus van der 
Eem en diens bloedverwanten enz.; Naschrift 

De Dielsche Warande. Tijdschrift voor L^unst en 
Zedegeschiedenis. i e Jaargang, 1888. 

N°. 4. Na een halfjaar; Standbeelden ; Gezelligheid; 
Andries en Gerrit Schoemaker; Iets over kerkgezang; 
Verzameling van oude speeltuigen; Vondel als lier- 
dichter; Eerrijk de Putte; De vier Heemskinderen; 
Justus Lipsius en de aartshertogen Albrecht en Isabella 
te Leuven; L'exposition des arts décoratifs a Bruxelles; 
Exposition rétrospective d'art industriel ; Overzicht van 
Tijdschriften. 

N°. 5 volgt later. 

N°. 6. J. C. Droochsloot; De Sixtijnsche Madona; 
Kunstgeschiedenis van Bolsward; Over wansmaak; 
Tentoonstellingen te 's-Gravenhage, 's-Hertogenbosch 
en Antwerpen; Vosmaer en Nolet de Brauwere van 
Steeland; Dirck Volckertsz. Coornhert, gevangen te 
's-Gravenhage ; Jan Boendale en zijne eeuw; De Ant- 
werpsche feesten en de heer Segers; Baronne Dons 
de Lovendeghem, van Geelhand; De Rhijn; Rozeken 
en Emmeken; Cornelis Hop's reize door Duitschland; 
Het geestelijk lied in de Nederlanden van Acquoy; 
Boekbeoordeelingen, enz. 

Oud Holland. Nieuwe Bijdragen voor de Geschiedenis 
der Nederlandsche Kunst, Letterkunde, Nijverheid enz., 
onder redactie van Mr. N. de Roever en A. Bredius. 
6e Jaargang, 188S. 



A 



Digitized by VjOOQ IC 



22 



3 e afl. Joan Luyken's jongelingsjaren en zijne duytse 
lier; Pieter de Ring; Aanteekeningen omtrent eenige 
Dordrechtsche schilders; Iets over Pieter Codde en 
Willem Duyster; De rariteitenkamer verbonden aan 't 
Amsterdamsche gemeente-archief; De Amsterdamsche 
schuttersstukken in en buiten het nieuwe Rijksmuseum. 

Verslagen en Mededeelingen der Koninklijke Akademie 
van Wetenschappen, Derde reeks, vijfde deel, 1888. 

Tweede stuk. Het Brusselsche handschrift van den 
Limborch en zijn belang voor den door van den Bergh 
uitgegeven tekst; Gewone vergadering gehouden 13 
Februari 1888; De Melecheth des hemels in H. VII 
en XLIV van Jeremia ; Gewone vergadering, gehouden 
12 Maart 1888; Bericht over den wedstrijd in latijnsche 
poëzie; Verslag over eene verhandeling van Dr. W. 
Caland, Ueber Toten Verehrung bei einigen derlndo- 
germanischen Volk er; Gewone vergadering, gehouden 
9 April 1888; Over de vraag of de Limburgsche mer- 
gelsteen door Plinius wordt besproken; Gewone ver- 
gadering, gehouden 14 Mei j. 1.; Verslag over eene 
verhandeling van den heer W. H. van de Sande Bak- 
huizen; Over de Chanson de Geste Aimery de Nar- 
bonne, in verband met Victor Hugo's Aymerillot; De 
gedenkschriften van eene Monophysiet uit de zesde 
eeuw. 

Derde stuk. Gewone vergadering, gehouden 11 Juli 
1888; Over de opkomst van het hoogheemraadschap 
van Rijnland. 

Ver.slagen en Mededeelingen van het Provinciaal 
Utrechtsch Genootschap t 1888. 

Verslag van het verhandelde in de algemeene ver- 
gadering van het Provinciaal Utrechtsch Genootschap 
van Kunsten en Wetenschappen, gehouden 26 Juni 
1888 ; Aanteekeningen van het verhandelde in de sectie- 
vergaderingen van bovengenoemd genootschap, ter 
gelegenheid der algemeene vergadering op voor- 
noemden datum. 

Archief. Vroegere en latere mededeelingen voorna- 
melijk in betrekking tot Zeeland, uitgegeven door het 
Zeeuwsck Genootschap van Wetenschappen, 6° Deel. 

i° stuk. De wettelijke bepalingen op het vroegere 
leveren van medicijnen door doctoren te Middelburg; 
De stadsrekeningen van Middelburg van 1450— 1499. 

2 e stuk. Borsele als ambachtsheerlijkheid en als 
polder vóór 1795. 

Monatsblatt der kaiserlich königlich heraldischen Ge- 
selscha/t Aaler, 1888. 

N°. 91. Franz Graf Folliot de Crenneville-Poutet ; 
Mittheilungen der Gesellschaft; Eine Familien Chronik; 
Eine heraldische Frage. 



N°. 92. Reeds gemeld. 

N°. 93. Mittheilungen der Gesellschaft ; Ein Wappen- 
verkauf ; Friedhof Notizen ; Allerlei. 

N°. 94. Die kumanische Elisabeth ; Friedhof-Notizen ; 
Anfragen; Allerlei. 

Der Deutsche Herold. Zeitschriftfür Heraldik, Sphra- 
gistik und Genealogie. Organ des Vereins *Herold* in 
Berlin. XIX Jahrgang, 1888. 

N°. 9. Das Wittwensiegel der Konigin Imagina, 
Gattin Adolfs von Nassau; Die Mutter Bela's des 
Blinden; Weitere in bayrischen Diensten befindlich 
oder in Bayern begütert gewesene, jedoch dort nicht 
immatrikulirte adelige Familien ; Der Wappenschild 
des Generallieutenants Janus von Eberstadt in der 
grosse Michaelikirche zu Hamburg; Genealogische 
Miscellen; Preussische Wappenfahnen; Familien Chronik. 

N°. 10. Volgt later. 

N°. 11. Bericht über die Sitzung vom 18 September 
und 2 October 1888; Heinrich Weiier; Zur v. Köm- 
merschen Stammtafel ; Bemerkungen zur Entwickelung 
des v. Hansteinschen Helmschmuckes ; Einige Worte 
über die Abfassung von Geschlechts-Geschichten ; Büch- 
erschau; Anfragen; Familien Chronik; Zur Genealogie der 
Familie Weiier. 

N°. 12. Bericht uber die Sitzung vom 16 October 
und 4 November 1888; Historisch genealogische Unge- 
nauigkeiten ; Ein eigenthümliches Wappen ; Aus Marien- 
burg; Ahnentafel Casimir TheophiTs von Lehwaldt; 
Grabsteine deutscher Johanniter-Ritter auf Malta; 
Bücherschau ; Anfragen ; Familien Chronik ; Namenre- 
gister; Adelsbrief für Jacob und Johann Abtshagen. 

Deutsches Adelsblatt. Wochenschrift fur die Aufgaben 
des christlichen Adels. VI. Jahrgang, 1888. 

N°. 25. Friedrich III; Die Unduldsamkeit des Frei- 
sins und die politische Zukunft Deutschtands; Zur 
Frage der sogen. Bedienten-Barons; Ich habe keine 
Zeit müde zu sein ; Allerlei ; Bericht über die Organi- 
sation des Zweig- Vereins Frankfurt a/D. 

N°. 26. Reeds gemeld. 

N°. 27. Kaiser Wilhelm II und die Sozialreform ; Die 
Einkleidung und Installation der Erzherzogin Mar- 
garethe Sofie von Oesterreich als Aebtissin des adeligen 
Damenstiftes in Prag; Feuilleton; Allerlei; Hilfsverein 
der Deutschen Adelsgenossenschaft. 

N°. 28. Die Zerrüttung des Beamtenthums durch 
die Geldwucher; Berühmte Frauen; Allerlei. 

N°, 29, 30, 31, en 32 reeds gemeld. 

N°. 33. Der Geist adeliger Corporationen ; Der Lanz- 
knecht ; Eintagsfliegen ; Ein Katechismus der Sozial- 
reform; Feuilleton; Allerlei. 

N°. 34. Die Wagner'sche Kunst und das Christen- 
thum; Die steigende Hochfluth der Rotschild'schen 



Digitized by 



Google 1 



— 23 



Entwicklungen ; Der Begriff der Dame; Feuilleton 
Allerlei. 

N°. 35. Moralische Eroberungen durch das Christen- 
thum der That; Der Weltgeschichtliche Gegensatz 
zwischen Revolution und Regeneration ; Die Münze des 
14 Jahrhunderts in der Altmark; Ein neues Handbuch 
für den deutschen Adel; Allerlei. 

N°. 36. Kaiser Wilhelm II und die Edelsten des 
Volkes ; Die Entwickelung der Grundsteuer in Preussen ; 
Feuilleton; Allerlei 

N°. 37. Die letztweiligen Aufzeichnungen Kaiser 
Wilhelm I; Der Adel im Licht der Sonnenburger Kaiser- 
rede; Feuilleton; Allerlei. 

N°. 38. An den Standes Genossen; Feuilleton; Allerlei. 

N°. 39. Kaiser Wilhelm lebt: Zur AVahlbewegung; 
Geschlechter- und Siegelkunde; Feuilleton; Allerlei. 

N°. 40. Deutsche Adelsgenossenschaft ; Kaiser Frie- 
drich's Tagebuch ; Die Schulung des Standes-Bewüsst- 
seins; Feuilleton; Allerlei. 

N°. 41. Deutsche Adelsgenossenschaft; War Rod- 
bertus für Sozialrevolution ; Feuilleton; Allerlei. 

N°. 42. Hilfsverein der Deutschen Adelsgenossen- 
schaft; Die Reise des Kaisers; Der Fali Geffcken; 
Allerlei. 

N°. 43 volgt later. 

N°. 44 idem. 

N°. 45. Neuer Adelspiegel; Die Bedrohung des Be- 
amten und Offizierstandes durch den Geldwucher; 
Zur neuen Gründungsaera ; Feuilleton; Die Familie 
Scheler; Allerlei. 

N°. 46. Feudaladel ; Militararistokratie und moderner < 
Adel; Feuilleton; Allerlei. 

N°. 47 volgt later. 

N°. 48. Der ausserordentliche Adelstag; Neue Vor- 
schlage zur Wohnungsfrage ; Dringende Bitte in An- 
gelegenheiten der Bedrohung des Beamten und Offi- 
zierstandes durch den Geldwucher; Erklarungen der 
Redaktion; Die Neuorganisation der Feld- Artillerie ; 
Allerlei. 

N n . 49 volgt later. 

N°. 50 Idem. 

N . 51 Idem. 

N . 52 Idem. 

N°. 53. Zur Jahreswende; Neuer Adelspiegel; Orga- 
nisatorische Phantasien; Socialreform und Genossen- 
schaftswesen ; Neubewaffnung der französischen Infan- 
terie; Allerlei. 

VII Jahrgang 1889. N°. 2. Deutsche Adelsgenossen- 
schaft; Das neue Genossenschafts-Gesetz und besonders 
der Revisionsabschnitt ; Schicksale eines Offiziers im 
vorigen Jahrhundert; Hauptmann Wissmann und Ost- 
Afrika; Standes Disciplin; An die Adelsgenossen ; 
Feuilleton; Allerlei. 



Anzeiger des germanischen Nationalmuseums, II Band, 
1888. 

N°. 11. Partikularrechte der Eulerschen Bibliothek; 
Chronik des germanischen Museums ; Ein karolingischer 
Elfenbeinkamm ; Zwei Dürerstiche als Vorlagen zu 
einem Holzschnitte ; Sprüche vom Bergwerk. 

Jahrbuch der Gesellschaft für bildende Kunst und 
Vaterlandische Alter turner. Achster Band, 1888. 

Erstes Heft. Ueber David Fabricius ; Entstehung und 
Dotation der ostfriesischen Landschulen; Genealogien 
ostfriesischer Familien: von Clooster, Johannes Holt- 
mans; Kleine Mitteilungen ; Der Max-Clemens Kanal 
und sein Erbauer Kurfürst Clemens August von Köln, 
Bischof zu Munster; Bericht über die Gesellschaft, 
vom 1 Dezember 1886 bis 30 Juni 1888; Verzeichnis 
der am 30 Juni vorhanden Mitglieder. 

Vier teljahr schrift für Heraldik, Sphragistik und 
Genealogie^ herausgegeben vom Verein «Herold* zu 
Berlin. XVI Jahrgang, 1888. 

Heft 3. Urkundliche Beitrage zur Geschichte der 
Adelsfamilien in den ehemals vereinigten Kreisen 
Bunzlau und Lördenberg; Zur Geschichte der Familie 
von Romer in Sachsen ; Der Schlesische Adler ; Allerlei. 

Heft 4. Personalextract aus Vollstandige Geschichte 
aller Konigl. Preuss. Regimenter; Regesten des niederen 
meist Oettingischen Vasallen adels, dem Oetingen- 
Wallerstein'schen Archive entnommen von Eugen 
Freiherr Löffelholz von Kolberg; Alphabetischer Nach- 
weis der sümmtlichen adeligen Familien, welche das 
Schlesische Incolat erhalten haben; Auszug aus den 
Kirchenbüchern vogtlandischer Stadte. 

Bulletin Héraldique de France ou revue historique 
de la noblesse. i e volume, i>88. 

Juillet volgt later. 

Aoüt. Armorial de Versailles; Noms des gentils- 
hommes colonels-propriétaires des régiments francais; 
Le chapitre noble de dames, de Troarn ; Notices généa- 
logiques; Marquis d'Arnéguy; Notice sur la familie de 
Pontevès; Généalogie de la familie de Genas; Notes 
d'état civil nobiliaire. 

Messager des sciences historiques ou archives des arts 
et de la bibliographie de Belgique, 1888. 

2 Livraison. La ville de Gand au XIV siècle; Une 
descendance légitime des anciens ducs de Brabant; 
Histoire de la Gilde souveraine et chevalière des Escri- 
meurs, dit Chef-confrérie de Saint-Michel a Gand; 
Archives gantoises; De Goede vrijdagkinds; Comment 
les boutiquiers attiraient autrefois les clients; Notes 
sur le carillon et Jes carillonneurs du Beffroi; Com- 
ment la mort de Frince d'Orange fut annoncée 



A. 



Digitized by 



Google 



'W 



24 



aux Gantois; Le comte Guy confirme la Keure du Pays 
de Waes ; Chartres au sujet des alluvions et schorres ou 
jets de la mer dans les quatre-Metiers; Ordonnance 
concernant les devoirs et les fonctions du Bailli; Les 
convulsionnaires de Namur; Der stede Kuerboeck van 
Haerlem; Chronique. 

3e Livr. Coup d'oeil historico-linguistique sur le fla- 
mand dans ses rapports avec les idiomes celtiques et 
les dialectes germaniques de la Grande-Bretagne ; Notes 
sur les archives du Vieux Bourg conservées a Thótel 
de ville; Variétés; Chronique. 

Anna les de V académie d' Archéologie de Belgique, 
4 e serie, tome IV, 1888. 

i c Livraison. Le chapitre de Notre Dame a Ton gres. 

Bulletin de VInstitut archéologique Liégois. Tome 
XX, 1888. 

i e Livraison. Statu ts constitutifs ; Tableau des membres 
de 1'institut archéologiques liégois. Rapport sur les 
fouilles archéologique faites dans les environs de 
Landen; Les actes notariaux passés a Spa par les 
étrangers (1565 — 1826). 

Bulletin de la commission ponr V Histoire des Eglises 
Wallonnes. Tome III, 1888. 

2 e livr. Listes des églises Wallonnes des Pays-Bas 
et des pasteurs qui les ont desservies; Les chanteries 
de Valenciennes ; Pieces justificatives ; Généalogie de 
la familie Guépin; Genealogie de la familie des Pom- 
mares; Conférence évangelique wallonne; Reglement 
de la Conference; Bibliographie. 

3 C Livraison. Liste des églises wallonnes des Pays- 
Bas et des pasteurs qui les ont desservies; Eglises 
éteintes; L'église wallonne d'Utrecht; Bibliographie de 
A. C. van Sypesteyn, Jean Cavallier ala Haye (1705 — 
171 1); Rapport sur les travaux de la commission dans 
Tannée 1887 — 1888, présenté a la Réunion des Députés 
des églises wallonnes de Zwolle; Requête du consis- 
toire de Groede. 

4 e Livraison. Listes des églises wallonnes des Pays- 
Bas et des pasteurs qui les ont desservies; Eglises 
éteintes; Ministres du camp ou des Troupes; Liste 
alphabétique des noms des pasteurs ; Les réfugiés hugue- 
nots dans la Guiane hollandaise; Généalogie de la 
familie Delprat ; Mémoire du refuge de Marie de Comte, 
veuve du pasteur Anloine de Gau et de sa fille Louise ; 
Nécréologie de van der Vies, Berg van Dussen Muil- 
kerk, Chais van Buren; Questionnaire; Planches. 

Archives Heraldiques et Sigillographiques. Publiees 
a Neuchdlel, par Maurice Tripet, Heraldiste. 1887 
et 1888. 

N°. 1 1 . Lettre de M. Dr. Daguet ; Deux sceaux des 
archives de Colombier. 



N°. 1 2. Notes sur les armoiries de quelques families 
neuchateloises; Antiques adages et devises. 

N°. 13. Trogramme et but de ce Journal. 

N°. 14. Beitrage zur Kenntnis der Heraldik und 
Sphragistik. 

N°. 15. St. Blaise et ses couleurs; Notes sur les 
armoiries de quelques families Neuchateloises; Cachets 
agrandis de quelques families Neuchateloises; Armes 
des Crible; Sceau de J. Wallier; Armes de Hochberg; 
Art héraldique Suisse; Couleurs Neuchateloises. 

N°. 16. Les Armoiries des Edifices public (suite); 
AlHance de la France et des Cantons Suisses; Les 
Armoiries du Vallais et de ses treize dixains ou disains. 

N°. 17. Notes sur les armoiries de quelques families 
neuchateloises; Documents pour servir a Thistoire des 
couleurs de Neuchatel (suite); Bibliographie. 

N°. 1 8. Les armoiries, edifices publics, monuments etc, 
collegiale de Neuchatel; Chronique et Bibliographie; 
Les armoiries du Valais et de ses Dixains; Faux dra- 
peaux historiques; Dufour. 

N°. 19 et 20. Le lion de Lucerne; Pury; Couleurs et 
emblêmes de la république helvétique ; Armoiries de la 
ville de Neuchatel; Bibliographie; Sceau d'Anne de 
Kybourg; Documents pour servir a Thistoire des cou- 
leurs du canton de Neuchatel; Bibliographie. 

N°. 21. Edouard Durussel. 

N u 22. Schweizerkreuz und Baselstab; L'écusson fédéral 
suisse; Armoiries de la commune de Cressier. 

The New York Genealogical and Biographical Record. 
vol: XIX, 1888. 

N°. 1. Notes on the arms of the State of New York ; 
The register book for the Parish of Jamaica N. Y. 
from 17 10 to 1732; Record of the reform ed Dutch 
church in the city ofNew-York; Edward F. de Lancey 
second president of the society; The Schoonmaker 
family of Ulster County N. Y.; Will of Mary Alexander; 
Cutt's genealogie; Letter of Mr. Lincoln; Stiles; Poyer 
Alexander; Obituary Book Notices. 



Modellen voor het vervaardigen van hoofdwapens. 

(Hierbij een plaat). 

Herhaaldelijk zijn wij door velen onzer geachte 
lezers aangezocht om een model voor het vervaardigen 
van een hoofdwapen ; 't is daarom dat wij hiernevens een 
tweetal voegen, zulks zal wel naar veler genoegen zijn. 

Mochten hiervan afzonderlijke platen verlangd wor- 
den dan zijn die: ad/ 10 de 100 Ex., ad/ 2 de 10 ex. 
of ad ƒ 0,25 per exemplaar franco verkrijgbaar, gedrukt 
op hetzelfde papier. 

Men wordt verzocht bij eventueele bestelling op te 
geven welk model verlangd wordt 

De Redactie. 



Digitized by 



Google 



Behoort bij N°. 1 van het Algemeen Nederlandsen Familieblad, 6 e jaargang. 



i 




PhotoliUiographie van <L j. Tmm Is Arnhem. 



(fe.vL. $$9. 

Digitized by VjOOQ IC 



ipo^l;cl:3.':.ak7 



Digitized by VjOOQ IC 



( 



*5 — 



Ben doopregister der Hollanders in Braiiltë. 

(Vervolg.) 

1648. Dec. 24. Catharina. Ouders : Hans Christiaenss en 
Catharina Hanss; get: Evert Dircks v. Asch, 
Jan ter Grim, Judith Dircks, Marritgen Willemss. 

1649. Jan. 3. Sara. Ouders: Mr. Jan Codde, opperchi- 
rurgijn en Aeltien Lems; get.: Dhr. Adriaen Lems, 
Henrick Bruynsvelt, Susanna Codde, Cornelia van 
den Velde. 

Joris. Ouders: Jan Davidson en Magdalena Ver- 
guson; get.: Willem Oxtrinberge, Jan Camans, 
Claes Thomass, Anna Philips, Magdalena Geseel. 

— Jan. 10. Manuel. Ouders: Manuel Gonsalvo, negro, 
en Madanella Angola. 

— Jan. 13. Artur. Ouders: Jan Meeder en Jannetien 
Jacobs; get.: Artur Hall, Jacob Hoits, Maria 
Henricx, Janneken Sanders. 

Annica. Ouders: Pedro, neger, en Christina. 

— Jan. 23. Anna. Ouders: Jan Gerrets Brouwer en 
Anna Lourens; get: David Nicolai, Paulinavan 
de Venne. 

— Jan. 27. Ambrosius. Ouders: Adam Tesmer en 
Elisabeth Jacobs; get: Henrick Hubbeldingh, 
Cornelis Beyer, Geertruyt Hagenents. 

— * Jan. 31. Volckert Ouders: Gerret Volckerts en 
Petronella Wabben; get: Willem van Ooster- 
burgh, Jan Philipss, Regina Pieterss. 
Geertruyt. Ouders : Thomas Wiltschut en Aeltien 
Oudaens; get: Hendrick Bruynsvelt, Jacob Hamel, 
Geertruyt Brunsvelt, in plaets van Janneken Jans 
die absent is. 

— Febr. 3. Hans Jacobs. Ouders: Coenraet Vischer 
en Anna Pieterss; get.: Jonas Lodewijcks, Hans 
Michiels Brill, Jannetien Arents. 

Juah. Ouders: Anthoni, neger, en Maria; get: 
Ysabella, Susanna. 

— Febr. 14. Adriaen Joost Ouders: Joost van Bulle- 
strate en Johanna de Sweers; get.: Adriaen van 
Bullestraten, Susanna Pels. 

— Febr. 21. Harman. Ouders: Johan Kettman en 
Anna Janss; get: Maurits Roosenraet, Frederick 
Fredericx, Anna Alberts. 

— Febr. 28. Louys. Ouders: Elias Dasson en Geer- 
tien Babtista; get: Job Foran,Joffr. Cornelia Car- 
pentier. 

Pieter. Ouders: Clement Franssen en Janneken 
Andries; get: Eduard Ooms, Maria Ooms. 

— Meert 3. Abraham. Ouders: Jaques van dé Velde 
en Cornelia de Keyser; get.: Gillis Croll, Jan 
Codde, Dno Abraham van den Velde, predicant 
tot Schoonhoven, Apollonia Valckenhoffs, Janne- 
ken de Keyser t' Amst m . 

— Meert. 7. Agatha, negerinne ; get : Anthoni 
Falcan, Ignatie. 



Meert 10. Ridchard. Ouders: Dne. Johannes 
Offringa en Joffr. Elisabeth Iindley; get Dhr. 
Johan van Raetsfelt, dhr. Jacob Alrichs, Joffr. 
Elisabeth Dortmonts. 

Meert 14. Maria. Ouders : Lijsbeth Rinckert, wed« 
van Thomas Hinderson; get: David Reynouts, 
Wouter Philips, Maria Henricx, Lijsbeth Janss. 
Meert 15. Reynout Ouders: Reynout Reynouts 
en Janneken Janss; get: Jan Rocuss, Ariaen 
Janss, Anneken Janss. 

Pieter. Ouders: Cornelis Verrunne en Grietien 
Nols; get.: Jacob Verrunne, Neeltien Verrunne, 
Lijsbeth Jacobs. 

Christina. Ouders: Willem Robbertss en Margriet 
Robberts ; get. : Jan Mens, Ridchard Nicolaes, 
Rachel Slegh. 

Meert 21. Wilhelmus. Ouders : Willem Lathouwer 
en Grrietien Wilhelms; get : Wilhelmus Camnius, 
predic*, Laurens Corneliss, Reyckien Heeres. 
Meert 24. Anthoni. Ouders: Manuel, neger, en 
Andresa; get: Manuel, Ysabella. 
Apr. 5. Gerret. Ouders: Philips Martenss en 
Annetie Janss; get.: Feycke Pieterss, Gerret 
Volckers, Elsie Thomas. 

Apr. 12. Aeltien. Ouders: Cornelis de Wit en 
Jacomyna de Wit; get: Evert Roeleeu, Marga- 
rita Vinck. 

Apr. 18. Elysabeth. Ouders: Jan Moy en Aeltien 
Gerrets; get.: Lodewijck van dr. Helst, Janneken 
Goedel, Dorothea Fiel. 

Apr. 21. Janneken. Ouders: Pieter Waterloo en 
Catharina Alons; get.: Rogier Rodijn, Maria 
Hardin. 

Geertruyt. Ouders: Dhr. Secret. R. v. Groene- 
stein en Geertruyt v. Groen estein; get: Dhr. 
Gijsbert de With, Catharina Cocx. 
(N. N.). Ouders: Thomas Bel en Marya Louys; 
get: Jan Rocuss, Abraham Schoor, Geertruyt 
ter Beeck. 

Apr. 24. Annica. Ouders: Maria, negerin, wed© 
van Anthoni; get.: Juan, Lucretia, Sibbilinie. 
Apr. 25. Ariaen. Ouders: Cornelis Brant en Lijs- 
beth van den Bergh; get: Cornelis. .. ., Claertien 
Maes. 

May 2. Henrick. Ouders: Henrick Duycker en 
Wilhelmina van Gaesel; get: Willem van Gaesel, 
Jacob Alrichs, Magdalena Honings. 
May 5. Jan. Ouders: Jacob van den Berge en 
Geertien Theunis; get: Hans Clasen, Maria 
Batholomeus. 

Beerte. Ouders: Henrick Beckeringh en Elsien 
Janss ; get. : Andries Heyrn, Roeloff Janssen, Eli- 
sabeth Masuyr. 
May 8. Catharina. Ouders: Gonsalvo, negro. 



«ï 



^1 



Digitized by 



Google 



26 — 



May 19. Cornelia. Ouders: Aucke Huyberts en 

Lijsbeth Corneliss; get : Michiel Jurriaenss Block, 

Johannes Sigvridt, Leentien Harmanss. 

Domingo. Ouders: Johan, neger, en Catharina. 

Rebecca. Oudres: Elias Janssen en Jan netiejanss; 

get; Jan Cornelis, Christina Schutt. 

May 22. Maria. Ouders: Caspar Correa, n(eger), 

en Ysabel Rodrigues. 

May 27. (N. N:). Ouders: Louysa, negerinnevan 

Arnoult 1'Hommel. 

Juny 6. Maria, Ouders: Adriaen Crijnen Post en 

Clara Moockers; get.: Jan Gerretsen, Brecht 

Champers. 

Steven. Ouders: Jacob Jeer en Elsien Jacobs; 

get: Marten Wouters, Steven Dusaert, Annetien 

Lange. 

Christoffel. Ouders: Jurriaen Probatski en Hilletien 

Aertss; get: Jan Reynierss, Rijckie Janss. 

Juny 16. Clement Oudere: Harman Harmans en 

Trijntien Clements; get.: Caspar Govers Cop, 

Willemyna Roeleeu. 

Cornelia. Ouders: Wouter Fallo en Maria Pieck; 

get. : Dhr. Gijsbert de With, dhr. Nicolaes Clasen, 

Anna Falloo, Ursula Barbara van Schaumburgh. 

Juny 17. Clara Charlotti. Ouders : D'Ed. hr. Sigis- 

mundus van Schoppe en Mevrouwe Margaretha 

van Kalgum genaemt Loohuysen; get.: Dhr. 

Michiel van Goch, hooge raet, Charlotte gravinne 

van Waldeck geboren van Nassau in abs* Elisab* 

Collecum geseyt Carpenter. 

Juny 20. Jan. Ouders: Bartram Martijn en Anna 

Lusara; get.: Jan Belloo, Geertie Andries. 

Annetien. Ouders: Jan de Wolff en Maria Cloets; 

get.: Cornelis de Witt, Grietien Janss. 

Juny 27. Jochim. Ouders: Michiel Lambrechts en 

Anneken Spijckhans; get: Hans Marcus, Elisa- 

beth van den Berge. 

Juny 30. Laurens en Pieten Ouders: Jurriaen 

Haeff en Teuntien Meyerinck; get.: HansCoen- 

raet, Pieter de Mee, Lucas Beucker, Hans Vogel- 

hooft. 

July 4. Elisabeth. Ouders: Willem Thomas en 

Geertruyt Henricx; get: ...., Maria Pieterss. 

Eduardus. Ouders : Cornelis Caron en Roeloffken 

Oliviers; get: Niclaes Clasen, Cornelis Beyer, 

Joffr. Elisabeth Carpenter. 

July 11. Elisabeth. Ouders: Dhr. Willem van 

Lobbrecht en Joffr. Cornelia Carpenter ; get. : 

Mevrouwe Elisabeth Carpenter, Joffr. Bayaerts in 

plaets van de vrouwe van Quirijn van Lobbrecht 

Christina. Ouders: Nicolaes Eerlijck en Cornelia 

Vechters; get: Willem van Oosterburgh, Magda- 

lena Janss. 

July 14. Annetie. Ouders: Jan Dircksen en Annetie 



Dircks; get: Claes Meyer,Jacques Vallot Barentie 
Counraets, Barbara Sickes. 

July 23. Jacob. Ouders: Jacob Smith en Anneken 
Bruyns ; get : Coenraet de Vischer, Thomas Ham- 
lingh, Janneken Barmers. 

July 25. Johannes. Ouders: Lucas Beucker en 
Elsken Wilckens; get. : Andrie Spieker, Ascanius 
Marckgraeff, Cecilia Janss. 

July 28. Ysabella Maria. Ouders: FrancoysMor- 
tanier en Dorothea Chatfelt; get: Jan Aragon, 
in absentie Hans Leenaerts, Geertruyt van dr. 
Hoornenburch. 

Joanna. Ouders: Christiaen Coster en Martha de 
Ricou; get.: Dhr. Christ. Eyerschettel, Claessie 
Beyerts. 

Aug. 1. Johannes. Ouders; Christiaen Janss en 
Janneken Christiaenss ; get: Adriaen Post Ypo 
Ypessen, Rudolphina Carons. 
Jan en Aeltge. Ouders: Frederick Janss en Grietien 
Janss; get: Jan Dircks, Ariaen Ariaens, Jacob 
Roeloffs, Grietie Willems, Aeltie Janss. 
Aug. 4. Maria. Ouders: Johannes Engelaer en 
Dorothea Conincks; get: Mattheus Persone, Maria 
Verdelft. 

Aug. 7. Jacob. Ouders: Claes Pieterss en Trijntie 
Claess; get: Jacob Vallot, Jacob van Beusecom, 
Maria Harmanss, Geertruyt de Beer. 
Aug. 11. Maria. Ouders: Jacob .... en Eva 
Geffert; get.: Jan Andriess, Jan Hartman, chi- 
rurgin, Maria Kerckwijt. 

Phiiip. Ouders: Manuel, neger, en Christina ; get: 
Pieter. 

Aug. 15. Johannes. Ouders: Bartel Henricx en 
Jacomina Andries; get: Mattheus Cooren, Jan 
Janss, Esther Croes. 

Reynier. Ouders: Christoffel Lemmers en Sara 
Pieters ; get: Mr. Jan Codde, chirurgin, Geertruyt 
v. Groenesteyn. 

Sept 5. Maximiliaan. Ouders: Pedro, negro, en 
Catharina; get: Pedro, Margarita. 
't Doopbrieffken is gepasseert door dhr. G. de 
With. 

Sept. 8. Margrieta. Ouders: Willem Pieterss en 
Elisabeth Barentss; get: Pieter Reyniers, Grrietie 
Cornelis, Lucretia Henricx. 
Siara. Ouders: Brasilianinne. 
t' Brieffken daerdoor d* Doop versocht is gepass* 
bij dhr. Samuel Halters. 

Alexander. Ouders: Ridchard Engels en Maria 
Goetis; get.: Alexander Gipson, Collin Rioch, 
Maria Kerckwijd. 

Sept 12. Maria.. Ouders: Johannes Morris en 
Catharina Legget; get: Dhr. Secret A. de 
r Hommel, Magdalena Honigs. 



Digitized by LiOOQ IC J 



\ 



Sept 19. Johannes. Ouders: Jacob Christiaenss 

en Grietien Grentiers; get: Maturin Bidalle, 

Albertien Janss. 

Sept 22. Martin, negr. Ouders: Philippo Perera 

en Madanello de Crasto; get: Jan d' Andrade, 

Ysabella de Bahra. 

Sept 29. Pieten Ouders: Paulus Pieters en 

Grietien Staels; get*: Nicolaes v. Swaenswijck, 

Mart n Meinders v. der Hart, Lucia 

Jan. Ouders: Robbert Heuten en Jaquemijntien 

van dr. Almeyden; get : Noel de Bellarbre, Chris- 

tiaen Willemss, Maria Kerckwid. 

Oct 3. Jacob. Ouders : Jacob Lamberts en Michelle 

de Brull; get: Dhr. Jacob Thierens, Dr., Aeltien 

Codde. 

Oct. 6. Marin. Ouders: Andries de Rou en Maria 

Subare; get: Marinus Croans, Maria Barseron. 

Oct. 9. CharL Ouders: Jan Merck en Janneken 

Mercks; get.: Charel Fredericx, Joost Carpenter, 

Anneken Dennigers. 

Oct 17. August, neg*. Ouders: Antonio Diego 

Fernand* en Sabelinje; get: Michiel, Agnita. 

Poulus. Ouders: Dirck Pouluss en Henrickie 

Pouluss f get : Hans Coenraets, Wijnant Roeloffs, 

Hesther van Ravesteyn. 

Oct. 20. Abraham. Ouders : Dhr. Petrus Ongena, 

predicant opt Reciffe, en Joffir. Anna van Cuyck; 

get.: Dhr. Willem van Gaesel, dhr. Hubrecht 

van Beveren, Joffr. Helena Dircks. 

Oct. 24. Johannes. Ouders: Jochim Hopner en 

Margriet Hopners; get: Christiaen Coninck, Arent 

Janss, Clara Maessen. 

Oct. 27. Adam. Ouders: Adam Martenss en 

Geertruyt Martenss; get: Jan Janss, Thomas 

Rollick. Anneken Willemss. 

Nov. 7. Josina. Ouders : Hans Bruckner en Elsien 

Bruckners; get: Elias Vinck, Josina van Swol. 

Tabita. Ouders: Abigael Batchelaer, wed° van 

Thomas Nicolaess; get: Dhr. Secret. R. van 

Groenestein, Dne. Samuel Batchelaer, Dorcas 

Struys. 

Sander. Ouders: Daniel Forbus en Elisabeth 

Forbus; get: Sander Frishil, Padrick Leverstone, 

Margriet Lumbsdach. 

Nov. 14. David. Ouders: Gerret Cornelis Snelle- 

man en Henrickie v. Setterich; get: Dhr. Gijs- 

bert de With, Elisabeth van Setterich. 

Hans. Ouders: Adam Hansen en Maria Henricx ; 

get: Pieter Seegers, Hans Counraets, Maria 

Henricx. 

Nov. 17. Susanna. Ouders: Hans Adams en 

Susanna Adams; get: Henrick van Herzele, 

Margrieta Robbert, Lijsbeth Willemss. 

Nov. 21. Martha. Ouders: Jacob Perroes en 



27 - 

Adriaentien Davids; get: Willem Vischer, Paulus 
Gerretss, Maria Claess. 

— Nov. 24. Catharina. Ouders: Henrick Achterberch 
en Grisilla Rancken; get: Jacob Coets, Hans 
Willemss. Louyss, Maria Schuts. 
Gonsalvo. neg r . Ouders: Paulus en Catharina. 
Francisco, neg r . Ouders: Jan Moelecke en Ysabella. 

— Nov. 28. S. Josee. Ouders: Bentha. 

— Dec. 8. Elisabeth. Ouders: Aaron de Roche en 
Judith d'Ariette; get: David Nicolai, Elisabeth 
Lindley. 

— Dec. 12. Janneken. Ouders: Dirck Janss van 
Eybergen en Janneken Roeloffs; get.: Michiel 
Gerrets, Willemina Velthuysen. 

— Dec. 15. Maria. Ouders: Jan Pieterss en Grietien 
Janss; get.: Lourens Verpoorten, Anneke Roeloffs. 
Steven. Ouders: Hans Schaer en Anneke Steen- 
backers; get.: Gerret Dremont, Lijsebeth Tes- 
maers. 

Anneken. Ouders: Adolff Verhelst en Anneken 
Janss; get: Henrick Volbergen, Willem deCon- 
stabel. 

(N. N.). Ouders: Diogo Congo. negr en Maria 
Congo, negerin van d'Hr. Schopp. 

— Dec. 19. Robbert Ouders: Jan Robbertsen en 
Anneken Joosten; get: Willem Janss, Anneken 
Wouterss. 

— Dec. 21. Jooris. Ouders: Thomas Rollick en 
Elisabeth Gerrets; get: Walther Philips, Maria 
Keysers. 

— Dec. 27. Ysabelle, neg*. Ouders: Vincent neger, 
en Louisa, negerin ne. 

— Dec. 29. Johannes. Ouders: Nicolaes Leye en 
Anneken Roeloffs; get : Michiel Mets, Gerret 
Janss, Leintgen Schott 

1650. Jan. 2. Counraet en Henrick Frederick. Ouders: 
Joost Stadelaer en Margarita Stadelaer; get: 
Hans Counraet, Henrick Herzeele, Martha Helt 

— Jan 5. Servaes. Ouders: Cornelis Hellincx en 
Elisabeth Hellintx ; get. : Hans Willemss. Louys, 
Abraham van Swoll, Maria Bell. 
Jacobus. Ouders: Hans Maes en Trijntien Hen- 
ricks; get: Jacobus Cop, Jan Janss. 

— Jan. 8. Elsgen. Ouders: Abraham Albertss en 
Anneken Robbertss; get.: Christoffel Smel, Neeltie 
Poulus, Barbara Henricx. 

— Jan. 12. Cathalijn. Ouders: Gerret Harmans en 
Christina Thomas; get: Harm. Henrick Kees- 
bergen. Frans Janss, Grietien Cornelis. 
Johannes, neg r . Ouders: Andries en Ysabel; get: 
Matheus, Catharina. 

Domingo, neg 8 . Ouders: Jan d' Angola en Juliana; 
get: Michiel Ardre, Agnes Angola. 
Lucia, neg n . Ouders: George en Anna. 



r 



Digitized by 



Google 



28 — 



Negers van dhr. Lermite. 

Jan. i ö. Henrick. Ouders : Christoffel Rubner en 

Marretien Janss; get: Cornelis Pieterss. Valck, 

Henrick Vroom, Christina Reynders. 

Jan Lucas. Ouders: Lucas Janssen, en Anna, 

negeriune; get.: Manuel, moelaet, Anna, negerinne. 

Thomas. Ouders: Jan Trurtgart en Janneken 

Gossart; get: Thomas Rollock, Grietgen Ver- 

beecks. 

Manuel. Ouders: Gonsalvo Angola en Maria 

Angola. 

Jan. 23. Lucia, neg*. Ouders: Juan en Lucia; 

get.: Domingo, Diana. 

Jan. 26. Jurriaen Harman. Ouders : Hans Jurriaen 

Harman en Elitabeth Harmans; get.: Jan Ro- 

cussen, Jurriaen Clasen, Jaquemijntien Louys. 

Feb. 6. Elsgen. Ouders: Arthur Hall en Catharina 

Hall; get,: Willem Abraham, Neeltien Paulus. 

Feb. 20. Jacobus. Ouders: Samuel van Gansepoel 

en Paulina van der Venne; get.: Dhr. fiscael 

Ie Maire, Joffr. Elisabeth van Dortmont in plaets 

van de wed e van Guiliaem Grevenraet. 

Fijtgen. Ouders: Henrick Schaers en Gebbe Janss; 

get.: Jan Schaers, Anneke Janss. 

Feb. 23. Johannes. Ouders: Francoys van dr. 

Wielen en Annetien Engels; get.: Dirck Roup, 

Mr. Jan Hartman, chirurg», Elsgen Thomas. 

Poulina, neg*. Ouders: Anthoni en Maria. 

Elisabeth. Ouders : Gijsbert Willemss en Elisabeth 

Janss ; yet. : Jan Roeloffs, Govert Harmanss, Cor- 

nelia Dircx. 

Meert 9. Dorothea, neg». Ouders: Mattheus en 

Catharina; get: Manoel, Bergedisa. 

Meert 13. Sibilla. Ouders: Geurt Spreeuwers en 

Christina Spreeuwers; get: Gerr* Corn. Snelle- 

man, Elisabeth Maerschalck. 

Janneken. Ouders: Gustavus Valck en Adriana 

Overlaecke; get.: Pieter Corneliss. Valck, Geer- 

truyt Pieterss. 

Meert 16. Nicolaes. Ouders: Jan Vogel en Anna 

Martenss; get: Niclaes Lange Velthuysen, Maria 

Keyserss. 

Catharina. Ouders: Bartram Coquerel en Anna 

Coquerel; get: Daniel Giomaer, Catharina Alonso. 

Meert 20. Jacobus. Ouders: Jaspar van Heussen 

en Geertruyt Hacks ; get. : Jacob Alrichs, Christina 

Nelles, huysvrouw van Jaques van Ceulen. 

Apr. 3. Johannes. Ouders: Barent Bodecker en 

Ytien Bodeckers; get: Anthoni Dengermont en 

Christina Nelles. 

Apr. 6. Janneken. Ouders: Gerret Volckerts en 

Pieternella Wabben; get: Jan Philipsen, Willem 

van Oosterburgh, Annetie Gerretss. 

Apr. 20. Nicolaes. Ouders : Jan Ketman en 



Anneken Ketmanss ; get.: Reynier van Harckama, 

Jan Janss. Nieuenburgh, Cornelis Byma. 

Apr. 24. Anneke. Ouders: Willem Johns en Anna 

Johnss; get: Willem Messone, Christiaen Colben, 

Anneke Wilson. 

Apr. 30. Pieternella. Ouders: Jan Gerrets d'Hr. 

en Anneken van Heytlant; get: Henrick Rave- 

steyn, RoelofF Tjercks, Geertruyt Hagenent. 

Elisabeth, neg°. Ouders: Francisco en Maria. 

May 8. Elisabeth. Ouders : Henrick v. Ravesteyn 

en Hesther v. Ravesteyn; get: Adriaen Janss, 

Geertruyt Hagenents. 

May 9. Anthoni, neg 1 . Ouders : Fracisco en Maria. 

Anthoni, neg*. 

May 11. Philippus. Ouders: Noel de Bellarbre en 

Anna Michiels: get: Hugo de Meyer, Wouter 

Fallos, Rudolphina Caron. 

May 15. Catharina, neg". Ouders: PedroenMar- 

quite; get: Jean Ventura, Theodora. 

May 29. Pieter. Ouders: Michiel Ridtche en 

Anna Michiels; get.: Pieter de Jonge, Pieter 

Baltus Arnout, Peggie Groems, Maria Dickson. 

Juny 1. Cornelis Bertram. Ouders: Cornelis 

Barents en Catharina Angola, negerin; get: 

Bertram Coquerel, Jan Janss, Elisabeth Jacobs. 

Juny .5. Jan. Ouders: jan Nanningss en Trijntie 

Davidts; get: Jacob Carelss, Brechie Joosten. 

Elsie. Ouders: Hans van de Weyer en Anna 

Maria Kerfkibe; get: Abraham Maser, Anna 

Maserss, Catharina Porckentongh, 

Pieter. Ouders: Guilliam Louva en Anthonette 

Latteur; get: Pieter de Bollan, Elslina Aertss. 

Juny 6. Bastiana (in onecht geboren). Ouders: 

Johan Langh en Catharina, negerinne; get:Mat- 

thijs Aerts v. Ceulen, Bastiana Perera. 

Juny 12. Cornelis. Ouders: Hans Thonijn en 

Christina Thonijn; get: Jan Janss. Nieuwenburgh, 

Jan Kettman, Catharina Wiecx. 

Juny 15. Anthoni. Ouders : Albert Pieterss en 

Cathalina Janss; get.: Anthoni Treffer, Maria 

Arel. 

Juny 26. Maria. Ouders: Johannes deCarpentier 

en Cornelia van Cuyck ; get. : Pieter Duynkercker, 

Francoys Montania, Anna van Cuyck. 

Geertruyt. Ouders: Alexander Gibson en Marretie 

Jacobs; get: Nicolaes Bima, Geertruyt van dr. 

Beest. 

Johannes, neg r . Ouders: Manuel, negro, en Gracia, 

negra. 

July 3. Domingo, neg*. Ouders: Anthonie Manuel 

en Maria, negerinne; get: Joan Francisco, Brancque. 



Medegedeeld door C. J. Wasch. 
(Wordt vervolgd). 

Mn 



I 



Digitized by 



Google 



— 29 — 



De oude kerkregisters in ons land. 

(Vervolg). 

GRAAÜW. 

In het gemeentearchief zijn geen oude kerkregisters 
voor 1804 aanwezig. 

GRAFHORST. 

De doopregisters der Hervormde gemeente te IJssel- 
muiden, betrekkelijk de burgerlijke gemeente Grafhorst 
vangen aan met het jaar 1775 — 1819. 

De trouwregisters van 179 1 — 18 11. 

De begrafenisboeken van 1806 — 181 2. 

GRAFT. 

De doopboeken der Gereformeerde gemeente van 
het dorp Graft loopen van 28 September 1704 tot 
27 Januari 1793 en van 14 October 1792 tot 25 Maart 
1821. 

De doopboeken van het dorp Oost-Graftdijk loopen 
van 18 September 1644 — 20 December 1733. 
. Idem van 7 Februari 1734 — 12 Augustus 1792. 

(Dit boek bevat tevens eene naamlijst der ledematen 
van 7 April 1794 tot 23 Maart 1812). 

Idem van 28 October 1792 — 6 Juni 1812. 

De doopboeken van het dorp West-Graftdijk loopen 
van 7 September 1642 — 14 Juli 1782. 

Idem van 26 Februari 1769 — 11 November 1787. 

(Dit boek is gedeeltelijk duplicaat van het eerst- 
genoemde). 

Idem van 12 October 1788 — 16 Februari 1812. 

Zie voor de Roomsch Katholieke gemeente van 
Graft en Noordeinde op gemeente de Rijp. 

GRAHSBERGEN. 

Op het gemeentehuis berusten de navolgende re- 
gisters der Nederlandsche Hervormde gemeente: 

Een register ingericht als doopboek van 1649— 169 1. 

Een idem van 1692 — 1752. 

Een Idem van 1753—29 Mei 1791. 

Een idem van 1791 — 181 1. 

Een register ingericht als trouwboek van 1649— 1685. 

Een idem van 1692— 1752. 

Een idem van 1754 — 1790. 

Een idem van 1791 — 1795. 

Een idem van 1796 — 1802. 

Een register ingericht als lidmatenboek van 1649 
tot 1690. 

Een idem van 1 701 — 1752. 

Een idem van 1753 — 1785. 

Een register als boek van ondertrouw van 1795 
tot 1802. 

GRAVE. 

De doopregisters van de Hervormde gemeente loopen 
van af het jaar 1602 — 17 Februari 181 1, in 7 deelen. 



Het eerste deel loopt van 1602—1615, het tweede 
deel van 1615 — 1639, het derde deel van 1639— 1670, 
het vierde deel van 1670 — 1689, het vijfde deel van 
1689 — 1720, het zesde deel van 1720 — 1789 en het 
zevende deel van 1789— 181:. 

De doopregisters der Katholieken loopen van af het 
jaar 1719 tot 16 Februari 181 1, in drie deelen. 

Het eerste deel loopt van 17 19— 1749, het tweede 
deel van 1749 — 1769 en het derde deel van 1769— 181 1. 

De trouwboeken der Hervormde gemeente loopen 
van af het jaar 1602 — 1796 in negen deelen. 

Het eerste deel loopt van 1602 — 1627, het tweede 
deel van 1628 — 1655, het derde deel van 1656 — 1676, 
het vierde deel van 1677— 1689, het vijfde deel van 
1 689 — 1 7 1 1, het zesde deel van 1 7 1 1— 1 735, het zevende 
deel van September 1735— 1747. het achtste deel van 
1748 — 1786 en het negende deel van 1786 — 1796. In 
het laatste deel bevinden zich nog aanteekeningen van 
huwelijken; het eene van 1 809 en het andere van 181 1. 

Een register van huwelijkszaken voor den magistraat 
loopende van 1603 — 1798. 

Twee registers met protocollen van huwelijkszaken 
voor het bestuur der stad Grave, loopende het eene 
van 7 Januari 1799 tot en met 30 December 18 co en 
het andere van 17 September 1808 — 30 December j8io. 

Een register van overledenen loopende van 1731 — 
1802 en een begraafregister loopende van 1803 — 181 1. 

Wijders bevinden zich in het archief twee registers 
van begraafplaatsen in de Groote- of St. Elisabeths- 
kerk; beiden zijn gelijkluidend. 

'S GRAVELAND. 

De doopregisters der Gereformeerden loopen van 
de jaren 1725 — 181 1 in 2 banden. 

Trouwboek van de Ned. Hervormde-kerk van 1725 — 
18 ii in twee banden. 

Begrafenisboek van 1758 — 181 1 in één band. 

'S GRAVENDEEL. 

Een register van trouwen en begraven beginnende 
24 November 1695 en eidigende 5 September 1721. 

Een idem van trouwen en begraven beginnende 
1 October 1721 en eindigende 12 April 1787. 

Een dito van trouwen beginnende 14 April 1787 en 
eindigende 6 September 181 1. 

Een dito van trouwen beginnende 22 April 1795 en 
eindigende 22 September 181 1. 

Een dito van begraven beginnende 16 April 1787 
en eindigende 31 December 1805. 

Een dito van aangegeven lijken beginnende 1 Janu- 
ari 1806. 

Doop- en trouwboek van 1624 — 1674. 

Idem van 1674 — 1699. | 

Doopboek van 1699 — 1721. i 

_. «3 



Digitized by 



Google 



_ 3 o — 



Doopboek van 1721 — 1751. 

Idem van 1751 — 1804. 

Idem van 1804 — 18 12. 

Trouwboekje van 1602 — 1620. 

Idem van 1699 — 1738. 

Idem van 1738 — 1795. 

Doodboek en nommering der graven van 1678 — 1736. 

Idem van 1738 — 1741. 

Register van geboorten, huwelijkspublicatien, acten 
van huwelijken en overlijden eindigende ultimo De- 
cember 181 1. 

Alphabetisch overlijdensregister beginnende met het 
jaar 1650 en loopende tot 18 12. 

Allen behoorende tot de Hervormde gemeente van 
's Gravendeel. 

Register van veranderde familienamen der Joden 
van December 181 1 in duplo. 

'S-GRAVENHAGE. 

In het gemeente-archief zijn de navolgende oude 
kerkregisters aanwezig: 

Doopboeken en geboorteregisters van de Groote-kerk 
in 25 deelen, loopende van 1630 — 181 1, met twee 
klappers van 1784— j 793 en van 1794 — 1805. 

Idem idem van de Klooster-kerk in 9 deelen van 
1629— 1811. 

Idem idem van de Nieuwe-kerk in 14 deelen van 
1656 — 181 1. 

Idem idem van de Waalsche- of Fransche-kerk in 
7 deelen van 1618—1817. 

Idem idem van de Evangelisch Luthersche-kerk in 
5 deelen van 1625 — 1 8 1 1. 

Idem idem van de Hoogduitsche-kerk in 6 deelen 
van 1668— 181 1. 

Idem idem der Scheveningsche-kerk in 8 deelen van 
167 1 — 1825, van de jaren 1791 — 1811 met registers, 
aangehaald in de Nederlandsche Leeuw N° 10, V c jaar- 
gang, 1887. 

Idem idem der Remonstrantsche-kerk in 1 deel van 
1650 — 1811. 

Idem idem der Engelsche-kerk in 1 deel van 1677 — 
18 10; hierin worden ook de huwelijken vermeld van 
1680 — 1810. 

Idem idem der Spaansche-kapel in 1 deel van 1699 — 
1732; hierin ook de huwelijken vermeld van 1699 — 1 73 2 » 

Idem idem der Oostenrijksche-kapel in 3 deelen van 
1710 — 1784, 1736- 1805, register van 1710 -1789; hierin 
ook de huwelijken ingeschreven van 17 10 — 1754 en 
1737 — 1799, hierin ook overlijden van 1773 — 1801. 

Idem idem der kapel van Portugal in 1 deel van 
1729 — 1806, waarin ook de huwelijken zijn vermeld 
-van 1734—1805. 

Idem idem der Roomsch Katholieke-kerk in de Oude 



Molstraat in 18 deelen, loopende van 1605 — 1 811. Van 
1605 — 1664 en van 1680 — 1685 in portefeuille. 

Pastoor van Hullen 1669 — 1685, waarin de huwelijken 
van 1676— 1685. 

Pastoor Termars 1678 — 17 10 in portefeuille en 1686 
tot 1705. 

Pastoor Rijckewaard 1701 — 1708, waarin de huwe- 
lijken van 1702 — 1708. 

Idem Idem 1660— 181 1 met register, waarin de 
huwelijken van 1680 — 181 1. 

Pastoor van Kenniphoven 1605—1678, waarin de 
huwelijken van 1605— 1697, 1637, 1 661 — 1695. 

Pastoor Callenbach 1696 — 1707 in portefeuille en 
het kleine trouwboekje van 1699 — 1707. 

Doopboeken en geboorteregister der Roomsch Kath. 
kerk in de Assendelftstraat in 9 deelen, loopende van 
1649 — 181 1, met register van 1795 — 181 1. 

Idem der Kath. kerk of Bisschoppelijke Clerezij, 
Jufvr. Idastraat in 3 deelen van 1682— 181 1. 

Idem der Frankrijks-kerk (Boschkant) in 8 deelen van 
171 1 — 181 1 met klapper van 1795 — 181 1. In deze re-, 
gisters de huwelijken gemeld van 17 14 — 1768 en van 

1735—1799- 

Idem der Spanjes-kerk West-Einde in 1 deel van 
1670— 1806. 

Idem der Kapel te Eik en Duinen in 1 deel van 
1690 — 1791. 

Geboorteregister Israëlietische gem. in 5 deelen van 
1760 — 181 5, 1790 — 18 10 vertaald, register der geslachts- 
namen in duplo, register van aangenomen namen 1812. 

Idem der Portugeesche Israëlietische gemeente in 
1 deel van 1755 — 1823. 

Een klapper op geborenen van 1794 — 18 11. 

Trouwboeken: 

Legger van huwelij ksaf kondigingen in 34 deelen, 
loopende van 1598 — 181 1 . 

Huwelijksafkondigingen en trouwen in de Groote- 
kerk in 33 deelen, loopende van 1598 — 1795. 

NB. In de registers der jaren 1755 — 1795 vindt 
men achter de gemengde huwelijken, gereformeerd en 
roomsch ; enkele registers wijzen dit aan door een 
klavier waarop de letters G. R. 

Trouwregisters der Klooster-kerk in 30 deelen, loo- 
pende van 1619—1795. 

N.B. Voor de jaren 1755 — 1795, geldt het aange- 
teekende op de trouwleggers der Groote-kerk. 

Trouwregisters der Nieuwe-kerk in 24 deelen, loo- 
pende van 1656 — 1795. 

N.B. Voor de jaren 1755 — 1795 geldt het aangetee- 
kende op de trouwleggers der Groote- en Nieuwe-kerk. 

Trouwregisters van de Roomsche godsdienst en 
Joodsche natie in 1 deel van 1795. 

Idem der Waalsche- of Fransche-kerk in 3 deelen, 
loopende van 1691 — 18 11. 



Digitized by 



Google 



— 3i — 



Trouwregisters der Groote-kerk in i deel, loopende 
van 1728 — 1812. 

Idem idem der Klooster-kerk in 2 deelen, loopende 
van 1727 — 1802. 

Idem idem der Nieuwe-kerk in 3 deelen, loopende 
van 1728 — 181 1. 

Idem idem der Hoogduitsche-kerk in 6 deelen, 
loopende van 1696 — 181 1. 

Idem dem der Scheveningsche-kerk in 6 deelen, 
loopende van 1646 — 18 11. 

Idem idem der Evangelisch Luthersche-kerk in 
1 deel, loopende van 1805 — 18 11. 

Idem der Katholieke-kerk (Bischoppelijke Clerezy) 
in 2 deelen, loopende van 1682 — 1809. 

Idem der Roomsch Katholieke-kerk Oude Molstraat, 
Frankrijks-kerk en Oostenrijksche kapel; zie doop- 
boeken. 

Registers van den impost op het trouwen in 4<iln., 
loopende van 17 14 — 1808. 

Idem idem Pro Deo in 3 deelen, loopende van 1699 
tot 1761. 

Idem idem i e , 2 e en 3* klasse in 2 deelen, loopende 
van 1730 — 1780. 

Idem idem 4® klasse in 2 deelen, loopende van 

1730— 1790. 

Idem van aanteekenen en trouwen in 1 deel van 
1799 — 1802. 

Idem idem in 1 deel van 181 1. 

Idem van huwelijken in 1 deel van 181 1. 

Index op het trouwboek van 1809— 181 1. 

Overlijden en begraafregisters : 

Registers van den impost op het begraven in 9 dln., 
loopende van 1696 — 1805. 

In vier dezer registers zijn aangeteekend het trouwen 
van 1696—1699, van 1708 — 17 15, van 1716—1735, en 
van 1735— 1746. 

Idem Pro Deo in 11 deelen, loopende van 1699 — 
1805; hierin ook het trouwen van 1762 — 1797. 

Register van aangegeven lijken in 1 deel, loopende 
van 1806- 181 1. 

Idem van begraven der Groote-kerk in 6 deelen, 
loopende van 1753 — 1776, 1779 — 1790, 1792 in porte- 
feuille en van 1793 — 18 10. 

Idem der Klooster-kerk in 4 deelen van 1770 — 181 1. 

Idem der grafkelders in de Klooster-kerk en der- 
zelver eigenaren in 3 deelen van 1636 — 1803 (1). 

Idem van begraven der Nieuwe-kerk in 7 deelen, 
van 1692 — 1693, 1693 — ! ^97» l &9 2 — I 7>4> l ^99 — 1715, 
1710 — 1721, 1724 — 1811, en een register vanhetover- 
luiden van 1695. 



(1) Zie J. C. van der Müelen, De registers der graven in de 
Kloosterkei'k te '8-Gravenhage, 1887. 4o. 



Idem der graven in de Nieuwe-kerk in 1 deel van 
1656 tot einde der c8 e eeuw. 

Registers van begraven van Scheveningen in 4 dln., 
loopende van 1662 — 1811. 

Idem van Eik en Duinen in portefeuille van 17 18 — 
1806 en van 1808 — 181 1. 

Idem zonder aanwijzing van kerk in 9 deelen van 
1692 — 1695, 1692 — 1711, 1704 — 1706,1714 — 1720,1723 
tot 1731 en 1734— 1736. 

Idem van overlijden in 3 deelen van 181 1. 

Klappers op het overlijden in 6 deelen van 1776 — 
1804, 1782— 1811, 1806—1811 en Pro Deo van 1782 
tot 1807. 

Begraaf en Luiboeken der Groote-kerk in 5 porte- 
feuilles, loopende als volgt: 1627 — 1629, 1651 — 1652, 
1654— 1657, l66 o> 1665, 1667— 1670, 1672— 1685, 1687— 
1690, 1692 — 1702, 1704— 1708, 1711 — 1712,1715,1719, 
1721, 1723—1736, 1737—1742,1776—1778,1780—1789 
en 1791. 

N. B. In deze boeken wordt ook het ophangen der 
wapens vermeld. 

's GRAVENPOLDER. 

In het archief dezer gemeente berusten: 

Nieuw kerkelijk doopboek van 15 April 1753- 10 
Januari 181 1. 

Kerkenboek der ondertrouwden en getrouwden van 
14 April 1753 tot 10 Januari 181 1. 

Begrafenisregister dagteekenende eerst na 1S11. 

In het kerkelijk archief der Ned. Herv. gemeente 
te 's Gravenpolder (classis Goes) berusten : 

Twee oude doopboeken benevens trouwboeken van 
1811 — 1833^ 

Twee registers der lidmaten van i8ro — 1824. 

Vier boeken bevattende de diaconie-rekeningen van 
1783— 1868. 

Vier acteboeken: van 1662 — J741, 1 741 — 1770. 1770 — 
1816, 1816— 1854. • 

'S GRAVENZANDE. 

Doopboeken van Protestanten van 12 Sept. 1632 — 
7 Sept. 1698. 

Idem van 12 Sept 1632—6 Dec. 1761. 

Idem van 3 Jan. 1762—2 Feb. 18 j 2. j 

N.B. Het eerste gedeelte bevat het overgeschrevene l 
uit het eerste doopboek. j 

Sedert 1784 met aanteekening van den dag van ; 
geboorte. 

Kerkelijke trouwboeken (Protestanten) van 1 Jan. 
1653—3 Dec. 1747. I 

Idem van 26 April 1748— 1 Dec. 181 1. j 

Trouwboeken voor schout en schepenen van 's Grra- 

& 



Digitized by VjOOQ IC 



— 32 — 



venzande en Zandambaeht van 18 November 1685 — 
13 Juni 1700. 

Idem van 20 November 1701 — '14 October 1753. 

Idem van 24 Mei 1756 — 24 Mei 1807. 

N.B. Met den jare 1778 een afzonderlijk register 
van trouwende personen, wonende onder Zandambaeht, 
gehouden zijnde, is dit register verder alleen dienende 
voor de stede 's Gravenzande. 

Trouwboek voor schout en schepenen van 's Gra- 
venzande van 5 Augustus 1792 — 1 December 181 1. 

Register van trouwen en ondertrouw van 's Graven- 
zande van 5 Juni 1807 — l December ijBxx. 

Registers van trouwen voor schout en schepenen 
van Zandambaeht van 10 April 1778—19 Mei 181 1. 

Idem van 21 April 1793 — 19 Mei 181 1. 

Huwelijksproclamatiön van 1685 — 18 11. 

Registers wegens het recht op het trouwen te 's Gra- 
venzande van 1805. 

Register van den impost op het trouwen en begraven 
onder 's Gravenzande van 10 April 1778 — 6Sept. 1805. 

Register geopend door den Maire van 's Graven- 
zande, ingevolge besluit van den prefect van het 
Departement van de Monden van de Maas van 24 
Sept. 181 1, om daarin te ontvangen de verklaringen 
van zoodanige personen, bijzonder die der joodsche 
godsdienst, welke geene vaste namen of voornamen 
voeren. 

Graf boek aangelegd in 1785. 

Notitieboek der dooden die begraven zijn zoo inde 
kerk als op het kerkhof, sedert mijne komst alhier als 
schoolmeester, zijnde geweest 19 April 1775, loopende 
tot 17 December 1809 (J. Roetman). 

Jaarlijksche lijsten van overledenen van 1762— 1804. 

Biljetten van aangifte van overledenen van 1806 
tot 181 1. 

Lijst van begra venen van 1665 — 1811, voor zoover 
zij zijn opgeteekend in het grafboek van de oude 
kerk en het oude koor. 

GREVENBICHT. 

Bij den heer Pastoor berusten: 
Doopregisters van 1621 — 1683. 
Idem van 1689 — 1751. 
'Icfem van 1756 — 1768. 
Idem van 1797— 1804. 
Sterfregisters van 1690 — 1746. 
Idem van 1746 — 1767. 
Idem van 1797 — 1804. 
Huwelijksregisters van 1679 — 1761. 
Idem van 1754 — 1767. 
Idem van 1797 — 1804. 

In het gemeente-archief bevindt zich in een boek 
de geboorten, huwelijken en sterften van 1768 — 1798. 



GROENLO. 

De doopboeken der Hervormden, loopende van 3 Juni 
1701 — 26 Mei 181 1, in 2 banden. 

De doopboeken der Roomsch Katholieken, loopende 
van 1 Januari 1743 — 24 Augustus 181 1, in 2 banden. 

Het stads-trouwboek, loopende van 25 Maart 1777 — 
24 Juni 1798, in 1 band, met verschillende losse ttrouw- 
stukken» van 6 Januari 1799 — 31 December 1 801, van 
het jaar 1807 en van 22 Januari 1808—31 Dec. 181 o. 

Het trouwboek der Hervormden, loopende van 19 
October 1684 — 31 December 1753. 

Het stads-doodenboek, loopende van 1 December 
1760 — 2 September 181 1. 

GROESBEEK. 

Het doopregister der Roomsch Katholieken loopt 
van de jaren 1723 tot 1769 en het tweede van 1669 
tot 1808. 

Het trouw- en doopregister der Roomsch Katho- 
lieken loopt van 1808 — 18 11. 

Het register van overledenen der Roomsch Katho- 
lieken loopt van 1769 tot 1797 en het tweede van 
1803 tot 1824. 

Het register van overledenen der Roomsch Katho- 
lieken aangeven in het Ncderrijkswald onder deze 
gemeente van 1806— 181 o. 

Het trouwboek der Roomsch Katholieken loopt van 
1772 — 1796 en het tweede van 1796 — 1810. 

Het trouwboek der Gereformeerden loopt van 1706 
tot 1820. 

Het doopboek der Gereformeerden loopt van 1748 
tot 181 1. 

GRONINGEN. 

De doopregisters der Gereformeerde-kerk loopen 
van de jaren 1640 tot Augustus 181 1, in 9 banden. 

Idem der Roomsch Katholieke-kerk van 1676 — 18 11 
(zeven kerken), in 13 banden. 

Idem der Luthersche-kerk van 1694 — 181 1 in drie 
banden. 

Idem der Doopsgezinden van 1697 — 1811, in twee 
banden. 

Idem der Waalsche gemeente van 1686 — 18 11, in 
twee banden. 

Idem der Israëlitische gemeente (besnijdenisregisters) 
van 1786 — 181 1, in zeven banden. 

Benevens eenige begrafenis- en overlijdensregisters, 
waarvan de inhoud zeer onvolledig en weinig bruik- 
baar is. 

Proclamatie- en trouwregisters van 1595 — 18 12 in 
35 banden. 

(Wordt vervolgd). 



4 



Digitized by 



Google 



— 33 — 



Handels- en Fabrieksmerken, in verband met de 
Heraldiek. 

Wij beleven een tijd waarin de reclame in den zin 
van: «aanspraak op iets maken» op het gebied van 
handel en nijverheid zich overal doet gelden en ieder 
die wat produceert en aan den man wil brengen, op 
meer of minder in het oog vallende wijze, zijne artikelen 
als de beste aanprijst. Om nu den kooper de zeker- 
heid te verschaffen dat hij het gewilde artikel in handen 
krijgt en geen namaak door een concurrent ter markt 
gebracht, voorziet de fabrikant of handelaar zijn waar 
van een onderscheidingsteeken. Dit is reeds een zeer 
oud gebruik, maar tegenwoordig eene behoefte ge- 
worden om zich zoo veel mogelijk te vrijwaren tegen 
de nadeelige gevolgen eener oneerlijke mededinging; 
het recht op handels- en fabrieksmerken is dan ook 
door de Wet gewaarborgd, mits de belanghebbende 
de voorgeschreven formaliteiten in acht neme. 

Het is hier niet de plaats daarover in algemeene 
beschouwingen te treden, maar zal alleen uit die Wet 
(van 25 Mei 1880, gewijzigd bij de Wet van 22 Juli 1885) 
worden aangehaald wat bij het hier te bespreken onder- 
werp te pas komt (1). Van de hieronder vermelde 
academische proefschriften is dat van den heer Kap- 
PEYNE het meest volledige en zal ik zijne beschouwingen 
overnemen tot toelichting van de punten hierna te 
behandelen. 

Ruim drie jaren geleden werd in dit blad, onder 
het hoofd «Blazoneeren» met een voorbeeld aangetoond 
op welke onbeholpen wijze een rechtsgeleerde de be- 
schrijving gaf van een geslachtswapen waarvan de 
officieele inschrijving was aangevraagd als handels- 
merk, en werd daarbij de wensch uitgesproken dat 
de beginselen der heraldische wetenschap onder de 
verplichte leervakken mochten worden opgenomen, 
wijl een ieder die aanspraak maakt op beschaving ze 
behoort te kennen. 

In beginsel mij hiermede vereenigend, moest ik voor 
dit geval het praktische nut bestrijden van het gebruik 
der heraldische terminologie, omdat het meeren deel 
van het publiek waarvoor het merk bestemd is, door 
de gewenschte beschrijving op een dwaalspoor zou 



(1) A. van der Goes, Handels- en Fabrieksmerken. Academisch 
Proefschrift ter verkrijging van den graad van Doctor in de Rechts- 
wetenschap aan de Rijks-Universiteit te Leiden, enz., voor de facul- 
teit te verdedigen op Zaterdag 23 Octoher, enz. Leiden, P. Somerwil, 
1886 (60 hladz.). 

M. G. Kappeyne van de Coppello Jr., Overzicht van de geschiedenis 
en jurisprudentie der Nederlandsche Wetgeving op de Handels- en 
Fabrieksmerken. Academisch Proefschrift ter verkrijging van den 
graad van Doctor in de Rechtswetenschap aan de Universiteit te 
Amsterdam, enz., in het openhaar te verdedigen op Vrijdag l2Nov. 
1886, enz. 's-Gravenhage, C. van Doorn & Zn., hofboekhandelaren. 
(199 bladz.). 



worden gebracht, en een niet deskundige uit de ver- 
schillende lijnen waarmede eene geheel zwarte wapen- 
af beelding is overdekt, zonder nadere aanduiding, de 
heraldieke kleuren niet kan onderkennen. (Zie jaargang 
1885, blz. 274 en 298). 

Destijds waren de zoo even aangehaalde proefschriften 
nog niet verschenen (want zij zagen eerst een jaar 
later het licht) en had ik nimmer de wet op de Handels- 
en Fabrieksmerken in handen gehad. Bovendien inte- 
resseerde mij de zaak niet genoeg om haar te bestu- 
deeren, toen ik eenige maanden daarna beide dissertaties 
ontving met uitnoodiging mijn gevoelen over het onder- 
werp kenbaar te maken, en meer dringende bezigheden 
al mijn tijd in beslag namen. Van uitstel komt afstel, 
en zoo ging het ook nu ; evenwel is de aangelegenheid 
niet te verouderd om er thans nog op terug te komen, 
want de Handels- en Fabrieksmerken spelen nog altijd 
een rol en is het daarom niet onbelangrijk, na te gaan 
wat de wet toelaat en wat zij verbiedt, wanneer de 
Heraldiek er in wordt gemoeid. 

Art. 1 zegt: cHij die zich het recht wil verzekeren 
«tot uitsluitend gebruik van een merk, hetwelk ter 
«onderscheiding zijner handels- of fabriekswaren van 
«die van anderen op de waren zelve of op hare ver- 
«pakking wordt geplaatst, zendt twee onderteekende 
«exemplaren eener duidelijke afbeelding en nauwkeurige 
«beschrijving van dat merk met opgave bij de beschrij- 
«ving van de soort van waren, waarvoor het merk 
«bestemd is, in ter griffie van de arrondissements- 
«rechtbank zijner woonplaats.» 

(5° alinea). «Het merk mag geene woorden of voor- 
«stellingen bevatten, in strijd met de openbare orde 
«of de goede zeden. Het mag niet uitsluitend bestaan 
«in gewone letters, cijfers of woorden. Het mag even- 
«min, zij het ook met eene geringe afwijking, bestaan 
«in een wapen van het Rijk, eene provincie, gemeente 
«of eenig ander publiek-rechtelijk lichaam», enz. 

Aan het vorenstaand uittreksel uit het eerste artikel 
van de wet hebben wij voor ons doel genoeg en weten 
wij nu wat verboden is. Hierop maakt de schrijver 
der dissertatie de volgende aanmerking: «dit verbod 
«zal blijkens de duidelijke bewoordingen der wet niet 
«anders mogen worden opgevat dan zóó, dat onder 
«rijks wapen bedoeld wordt dat, geregeld bij het Kon. 
«besluit van 24 Aug. 18 15 [Stbl. n° 46) en onder de 
«verder opgenoemde, die door den Hoogen Raad van 
«Adel zijn geregistreerd ingevolge K. B. van 24 Dec. 
«1814 n° 32 en van 3 Januari 1818 n° 91. Tot de 
«publiekrechtelijke lichamen behooren naar ons Staats- 
recht niet meer de kerkgenootschappen, ofschoon ook 
«voor het Hervormde kerkgenootschap bij besluit van 
«4 Maart 18 17 en voor het Israëlitisch kerkbestuur bij 
«besluit van 7 Mei 1817 cachetten of wapens zijn vast- 
«gesteld. Nergens is het gebruik van publiekrechtelijke 



Digitized by 



Google 






— 34 — 



«wapens als merk verboden; enkel de inschrijving wordt 
«belet, zoodat de reden dezer bepaling niet kan zijn 
«om de lichamen, aan wie de wapens toebehooren, te 
«beschermen, maar haar motief wezen moet, dat der- 
«gelijke wapens niet als merk door een bepaald persoon 
«zich kunnen worden toegeëigend, omdat zij in het 
«algemeen gebruik moeten blijven. Derhalve geeft deze 
«bepaling geen richtsnoer aan de hand voor het tegen- 
«overgestelde geval, dat men zich als merk een wapen, 
«of wat anders als merk dienen kan, toeeigent, waar- 
«over een ander zonder inschrijving in het algemeen 
«de beschikking heeft, of dat ten minste in het gewone 
«leven als aan hem toebehoorende wordt beschouwd. 
«Tegen het inzenden van eens anders geslachtswapen 
«treft de wet geen voorziening.» 

Dit is een verzuim 't welk tot misbruik aanieiding 
kan geven waartegen de betrokken familie of persoon 
onmachtig is te waken of het te verhinderen, wijl het 
.zonder voorkennis geschiedt, terwijl protesteeren er 
tegen na de ontdekking van het feit, veel omslag 
geeft zonder misschien te baten. 

Doch gaan wij verder en laten wij nu zien wat 
geschiedt na de bij Art. i voorgeschreven inzending 
in duplo van afbeelding en beschrijving; kortheids- 
halve zal slechts de quintessence van de wetsartikelen 
worden vermeld. 

Art. 2. «Van deze inzending wordt door den griffier 
«onmiddellijk aanteekening gehouden in het daartoe 
«bestemde openbare register, waarvan het model door 
«onzen Minister van Justitie wordt vastgesteld. Binnen 
«drie dagen verzendt hij een der exemplaren aan het 
«Departement van Justitie en bewaart het andere exem- 
«plaar ter griffie. Door de zorg van genoemd Departe- 
«ment wordt in de Nederlandsche Staatscourant van 
«den eersten dag van iedere maand de in Art. i bedoelde 
«beschrijving en, zoo de belanghebbende door inzending 
«van een cliché daartoe in staat heeft gesteld, de af- 
«beelding opgenomen van de ingezonden merken. Deze 
«aankondigingen worden geplaatst in afzonderlijke bij- 
«lagen van de Staatscourant, die afzonderlijk verkrijg- 
baar worden gesteld. Gelijke openbaarmaking geschiedt 
«door den belanghebbende, acht dagen na de inzending, 
«in een der nieuwspapieren zijner woonplaats», enz. 

Art. 3. «Indien het ter inschrijving aangeboden merk 
«overeenstemt met of niet genoegzaam is onderscheiden 
«van een merk, waarop een ander voor dezelfde soort 
«van waren recht heeft, of door vroegere inzending 
«recht heeft aangevraagd, kan deze een verzoekschrift 
«indienen om de inschrijving te doen verbieden», enz. 

De artikelen 4 — 17 bevatten allerlei voorschriften en 
bepalingen niet in direct verband met ons onderwerp, 
weshalve de vermelding daarvan achterwege kan 
blijven. Van meer belang zijn de beschouwingen van 
den heer Kappeyne over enkele onderdeelen der Artt. 



2 en 3, welke hier volgen: «Bij de behandeling van 
«het wetsontwerp werd door den heer Mackay voor- 
«gesteld de inzending van een cliché verplichtend te 
«stellen. De afbeelding kon dan steeds in de Staats- 
courant voorkomen, waardoor belanghebbenden beter 
«dan uit een enkele beschrijving de ingezonden merken 
«konden leeren kennen. Dit voorstel werd echter, na 
bestrijding van den Minister, verworpen.» 

«Uit het voorschrift, dat alleen eene nauwkeurige 
«beschrijving in de Staatscourant moet voorkomen, ont- 
«staat de vraag, of bij verschil tusschen beschrijving 
«en afbeelding het merk alleen naar de beschrijving 
«beoordeeld moet worden? Bevestigend is deze vraag 
«beantwoord door de Amsterdamsche rechtbank in 
«haar beschikking van 2 April 1882, waarbij over- 
«wogen werd, dat, aangezien de ingezonden beschrijving 
«en afbeelding van elkander afwijken, even als be- 
«schrijving en afbeelding in de Staatscourant, alleen 
«ter vaststelling van den aard van het bedoelde fabrieks- 
«merk de beschrijving in de Staatscourant in aamerking 
«komt». 

«Indien een merk in strijd is met de bepaling van 
«het vijfde lid (of 5 e alinea) van art 1 (handelende 
«over het wederrechtelijk gebruik maken van de daar 
«omschreven wapensoorten) zoo zal de Officier van 
«Justitie wijs handelen zich daaromtrent door tusschen- 
«komst van den Minister van Justitie eene schriftelijke 
«verklaring door den Hoogen Raad van Adel te laten 
«geven en deze aan de rechtbank over te leggen. 
«Natuurlijk echter zal het geringe der afwijking niet 
«moeten worden getoetst aan de beginselen der heral- 
«diek, maar aan het onderscheidingsvermogen van het 
«publiek.» 

Ik heb het noodzakelijk geacht de voornaamste be- 
palingen van de wet en het rechtskundig gevoelen 
daarover mede te deelen, omdat men verplicht is daar- 
mede rekening te houden. 

Men weet nu dat bij verschil van meening over 
een of ander merk niet de afbeelding, maar de be- 
schrijving er van de zaak beslist. Aan de beschrijving 
dus kan niet te veel zorg worden besteed, terwijl het 
onderscheidingsvermogen van het publiek moet uit- 
maken of deze overeenstemt met de afbeelding. Geldt 
dit wapens in zwart afgedrukt, — de eenige manier 
waarop in nieuwsbladen dergelijk handels- of fabrieks- 
merk aanschouwelijk kan worden voorgesteld — en 
zijn op die wapens met de bekende teekens de heral- 
dieke kleuren aangeduid, zoo spreekt het van zelven 
dat deze in de beschrijving niet anders mogen worden 
opgenomen dan op de manier waarop een niet des- 
kundig publiek ze met eigen oogen ziet; de beschrijver 
moet dus de richting aangeven waarin die lijnen zijn 
geplaatst om een getrouw beeld te geven van het 
voorwerp en zich onthouden van het noemen der 



Digitized by 



Google 



— 35 

kleuren daarmede bedoeld, omdat dit verwarring geeft 
van denkbeelden. 

Zonder de strekking van de wet en hare toepassing 
te kennen, heb ik dit zelfde reeds drie jaren geleden 
gezegd, mij plaatsende op het standpunt van den leek, 
en blijf ik nog bij dit gevoelen. 

Den volbloed heraldicus moge het een gruwel zijn 
dat door onwetenden zoo barbaarsch met die edele 
wetenschap wordt omgesprongen ; zoolang de grond- 
beginselen ervan niet algemeen worden onderwezen, 
zal hierin geen verandering komen. Eene andere vraag 
is het, of niet door de beschrijving der handels- en 
fabrieksmerken, wanneer een wapen daarvan het onder- 
werp is, eenige meerdere kennis zou kunnen worden 
verspreid? Men zou bijv. het waarnemingsvermogen van 
het publiek te hulp kunnen komen door het inlasschen 
eener verklaring der teekens en van wat meernoodig 
is om een wapen te verstaan, maar dit kan alleen een 
deskundige, en blijft het daarom wenschelijk dat de 
leer der wapenkunde meer beoefenaars moge vinden 
en allen die door hun maatschappelijke betrekking 
geroepen zijn tot het opstellen, indienen en publiceeren 
van beschrijvingen van handels- en fabrieksmerken, 
zich daarvan op de hoogte te stellen. Het eenvoudigst 
ware zeker de noodige kennis der Heraldiek te eischen 
van de griffiers bij de rechtbanken, die den inzender 
van wapen-merken op de gemaakte fouten in de be- 
schrijving konden wijzen en de middelen tot verbetering 
aan de hand geven. 

Geschiedde dit, voorzeker ware alsdan de hier vol- 
gende publicatie anders geredigeerd geworden als nu 
het geval is. In het Nieuws van den Dag van 6 April 
1886 leest men: 

«Namens den heer F. C. J. Baesjou, eenig lid van 
«en handelende onder de firma J. H. Bruynis en C°., 
«gevestigd te Tiel, zijn door den ondergeteekende op 
«den tweeden April 1886, ter griffie van de arrondisse- 
«ments-rechtbank te Tiel, ingezonden twee fabrieks- 
«m erken, zulks overeenkomstig de wet van 25 Mei 
«1880 (N° 85). 
«N° 1, enz. 

«N° 2. Voorstellende het familiewapen der familie 
«Baesjou, in 4 kleuren, te weten: goud, zilver, rood 
«en blauw. Een schild horizontaal in tweeën gedeeld. 
«Op het boven gedeelte hiervan 3 gouden sterren op 
»een blauw veld; op het benedengedeelte 3 zilveren 
«meerlings zonder bek en zonder pooten. Boven het 
«schild een helm met open vizier, waarboven een 
«gouden ster. 

«Dit merk wordt door genoemde firma gebruikt als 
«étiquet op bussen van blik of ijzer, kisten, vaten en 
«zakken, dienende tot verpakking van haar fabrikaat 
«koffie-siroop, uit de Tielsche koffie-siroopfabriek. 

Mr. C. VAN LOOKEREN CAMPAGNE, Adv.-Proc.» 



Volgens het Armorial Général van J. B. RIETSTAP 
voert Baesjou {France, HolL) De gueules a trois mer- 
lettes d'argent; au chef cousu d'azur chargé de trois 
étoiles (5) d'or. Naar zijn systeem in het Nederlandsen 
overgezet, luidt de beschrijving: in rood drie zilveren 
meerltjes, en een blauw schildhoofd beladen met drie 
vijfpuntige gouden sterren. 

Kan hieruit ieder wapenkundige dit schild behoorlijk 
samenstellen, de leek kan zich geen juist denkbeeld 
er van maken zonder het wapen te zien en heeft deze 
iets anders noodig, wil hij het uit de beschrijving con- 
strueeren. De ter griffie ingezondene zou meer ver- 
staanbaar zijn geweest in dezer voege: 

N°. 2. Voorstellende het wapen der familie Baesjou, 
een schild horizontaal in tweeën gedeeld, waarvain het 
bovengedeelte een-derde van de hoogte inneemt en 
blauw is gekleurd met drie vijfpuntige gouden sterren 
naast elkander (of op een rij) en het benedengedeelte 
rood (is gekleurd) met drie zilveren eendjes zonder 
bek en pooten, geplaatst 2 boven en 1 onder ; op den 
bovenschildrand een helm met open vizier en op den 
helmtop een gouden vijfpuntige ster. 

Dit is wel geen heraldiek volgens de regelen der 
kunst, maar een heraldiek ten dienste van consumenten 
van koffiesiroop, die daaruit zullen kunnen waarnemen 
of de étiquet echt is, wat hun uit de beschrijving in 
de courant minder gemakkelijk zal vallen, want, wat 
zijn meerlings zonder bek en zonder pooten, hoe zijn 
die figuren geschikt en welke is de kleur van het veld ? 

Als beginsel is reeds door onderscheidene recht- 
banken aangenomen dat de beschrijving hoofdzaak is, 
derhalve mag hierin niets onduidelijks zijn. Het zal 
dikwijls moeilijk vallen in alle opzichten aan deze 
voorwaarde te voldoen en daarom nog wel eens strijd 
ontstaan over zaken die door een cliché gemakkelijker 
zouden zijn op te lossen, want de nauwkeurigste be- 
schrijving kan niet opwegen tegen een voorwerp dat 
men ziet. Fabrieksmerken, in welken vorm ook, zijn 
altijd zichtbare zaken en blijft het derhalve jammer 
dat het publiceeren van de afbeelding niet verplichtend 
is gesteld, zij het ook alleen in omtrek voor die voor- 
werpen welke niet anders dan in kleuren worden ge- 
bezigd, waar de omschrijving aanvult wat de gewone 
drukpers niet geven kan. 

De opmerking mij gemaakt dat het zoo even be- 
handelde wapen door de voorvaderen van den fabrikant 
niet bestemd is geworden om te prijken op de em- 
ballage van koffie-siroop, is ongetwijfeld historisch juist, 
maar kan ik die handeling niet zoo ongepast vinden, 
in aanmerking nemend dat hoogadellijke bezitters van 
beroemde wijnbergen in het buitenland, ook dikwijls 
hun beste merken in den handel brengen met étiquetten 
van hun geslachtswapen voorzien. Flesch, bus of zak 
zijn altijd omhulsels van de eene of andere handelswaar; 



\ 



Digitized by 



Google 



r«*" 



- 36 



'W 



acht men het minder geschikt daarop wapens aange- 
bracht te zien, dan is het beter ze geheel weg te laten. 
Meer bedenkelijk vind ik het in dit geval, dat 
de heer Baesjou zijn familiewapen gebruikt voor de 
firma waaronder hij handelt; er wordt wel niet in de 
beschrijving gezegd dat deze op de étiquet is vermeld ; 
maar wordt ze genoemd zonder bijvoeging van zijn 
naam, zoo kan het licht gebeuren dat het wordt aan- 
gezien voor het wapen van het geslacht Bruynis, en 
in later tijd aanleiding geven tot verwarring. 

Hoewel het strikt genomen niet tot ons hoofdonder- 
werp behoort, vermeen ik toch even de aandacht te 
moeten vestigen op eene verkeerdheid van gelijk- 
soortigen aard, namelijk het bezigen van eens ander 
cachet voor het verzegelen van brieven of pakketten ; 
men vermijde dit zoo veel mogelijk om verzamelaars 
van wapen afdrukken niet op een dwaalspoor te brengen. 

Hiermede mijne beschouwingen over de heraldiek 
in de handels- en fabrieksmerken besluitend, vertrouw- 
ik genoegzaam te hebben aangetoond, waarom, in de 
gegeven omstandigheden, de vervulling van den uit- 
gesproken wensch nog op vele bezwaren afstuit. Eerst 
wanneer het groote publiek heraldisch ontwikkeld zal 
zijn, kan het de eigenaardige terminologie begrijpen 
waarin een wapen wordt beschreven; zoolang dit niet 
het geval is, zal aan het onderscheidingsvermogen der 
massa op meer bevattelijke wijze moeten worden te 
gemoet gekomen. Dat dus zij, wien het aangaat, zich 
hierop toeleggen! 



Lent i 



ymegen, 1 Dec. 1888. 



J. A. KOOPMANS. 



Wij dienen bij bovenstaand belangrijk artikel nog 
op te merken, dat het te betreuren is, bijna alle 
gedeponeerde handelsmerken smakeloos zijn uitgevoerd, 
zoo dat hierin verbetering kwam, ware te wenschen. 

Red. 



Geslacht en heerlijkheid Vlierden. 

Ac turn xxvi Febij, coram de Bredam, presentibus, 
griffier, Marcels Royen ende Dandelot. 

Comparerende Erasmus Horeman den Jongen naer 
vermoghen der substitutie op hem gepasseert op den 
Vlij deser bij Jan de la Rue als procureur speciaal van 
den heer Robert Desclaibes Riddere, heere van Clair- 
mont, Malstede, Inchij, Peruelz, Crijghem, Vlierden etc. 
Lieutenant van de compaignie van den Grave van 
Furstenberge (sic!) volgens de procuratie daervan zijnde 
in date den lesten January 1624, heeft in dijer qua- 
liteyt ten behoeve van vrouwe Maria van der Gracht 
huysvrouwe des voorscreven heeren Robert d'Esclaibes 
heeren van Clairmont, te leene verheven bij doode 
wijlen heere Waulter van der Gracht, in sijn leven 
heere van Malstede ende Vlierden, haeren broeder was, 
die hooghe middelen ende leege heerlijckheyt van den 
Dorpen en de prochie van Vlierden ondert quartier 
van tsertogenbossche gelegen, met al sulcken Recht 
hoocheyt ende Jurisdictie soo wijt ende breet als de 
selve prochie ende heerlijckheyt heur extenderende 
is, metten keuren, breuken, houtschat ende alle andere 
onseker vervallen met oyck die chijnsen, die onsen 
voorscreven heere den Coninck aldaar jairlycx gehadt 
heeft, sorterende onder den Rentmeester van shertogen- 
bossche, te wetene XXIX St. xj deniers lovens ponth 
tournois xv oude grooten en 14 (sic!) hoenderen, met 
authoriteyt van aldaer te maken ende te stellen een 
bancke ende te stellen Schouten , Schepenen ende 
andere Officiers daer nootelijck wesende, betaelende 
voor thergeweyde ten dobbelen rechte overmits den 
voorscreven heer Waulter van der Gracht geen debvoir 
van verhefF heeft gedaan over de doot van wijlen 
vrouwe Isabella van Vlierden sijnder moedere, blijvende 
de voorscreven Maria sterfvrouwe. 

xlij L Ij st. 

(Brab"* Leenhof). 

Medegedeeld door 

Brussel. J. Th. de Raadt. 




Digitized by V^OOQ lC' 



— 37 — 



De gemijterde abten Tan Postel. Zegels, wapens» ene. 

Voordat wij deze stof zullen bespreken, zal wellicht 
een voorafgaande schets over het huis van Postel voor 
allen niet overbodig zijn, te meer daar het in Neder* 
land zoo grooten invloed heeft gehad.. 

Postel, een der gehuchten van het uitgestrekte Molle 
in de provincie Antwerpen, ligt langs de grenzen van 
België en Nederland; het grenst aan de Noord-Bra- 
bantsche dorpen Reusel, Bergeik, enz. 

De eerste sporen van dit huis vindt men reeds vóór 
de eerste helft der XII* eeuw. 

Een edelman, naar het in de abdij berustend oor- 
spronkelijk charter der XII* eeuw, Fastradus van 
Utwich, of volgens latere oorkonden, van Uitwijk, 
woonde in het land van Altena, niet ver van 's-Her- 
togenbosch. 

De man had in de Antwerpsche Kempen, waar ook 
Postel ligt, groote bezittingen, die misschien deel uit- 
gemaakt hebben van de goederen, welke in 896 door 
keizer Zuentibulch den kloosterlingen van Corbie in 
Frankrijk afgestaan waren. Omstreeks den jare 1130 
kreeg Fastradus de gedachte om dit oord te ontginnen, 
waar het wolvengebrul en het vossengegil weergalmden, 
'waar het schuchter hert met zijn breédgetakt gewei 
een rustige schuilplaats aantrof. Tot die ontginning 
klopte hij bij de kanonniken der Norbertijner abdij te 
FlorefFe, in de provincie Namen aan, en schonk hun 
zijn allodiaal grondgebied Postel, opdat er een klooster 
of Godshuis zou opgetrokken worden. 

De abt van Floreffe was over het aanbod zeer 
tevreden, en zond deswege ettelijke zijner klooster- 
lingen naar dit oord. 

Spoedig vielen er bosschen onder de bijl, moerassen 
werden gedempt, gronden langzamerhand onder de 
spade vruchtbaar gemaakt; kortom, het oord kreeg, 
na verloop van tijd, een vriendelijker en winstgevender 
aanzien. Ridder Fastradus, den zegen des hemels over 
het terrein ziende neerdalen, begon in wereldsche groot- 
heid een walg te krijgen, zoodat hij den malienkolder 
ontgespte en zijn ridderlijk gewaad tegen het eenvoudig 
kloosterkleed der broeders van den H. Benedictus ver- 
wisselde te Öostbroek, of volgens het charter van 1173 
te Oostburch, nabij Utrecht Voerde de ridder in een 
schild eenen boom van sinopel op zilver met een 
loopenden leeuw van sabel, en het geheel met eenen 
helm bekroond, sedert de omhelzing van den religieuzen 
staat te Oostbroek, droeg hij geen ander blazoen dan 
zijn kloosterboek, geen andere wapenspreuk dan streving 
naar volmaaktheid. 

Onder handenarbeid en medewerking des hemels 
werd er te Postel reeds 1 Augustus n 40 een kapel 
gewijd door Siwardus, bisschop van Upsala, in Zweden. 



Door het toenemen van het aantal pachthoeven, nam 
de bevolking ook zoodanig toe, dat men nog in dezelfde 
eeuw een nieuwe kerk moest bouwen. De kapel weed 
door de tegenwoordige schoone kerk, in Romaanschen 
stijl, vervangen en in 1 190 door den H. Isfndus* bisschop 
van Rasenburg in Saksen, gewijd. 

Ook de andere gebouwen namen een grooten omtrek, 
de finantieele staat des huizes teekende van dag tol 
dag gunstiger, zoodat men van heinde en verre aan* 
stroomde en den klopper op dekloosterdeur liet vallen 
om lichamelijken onderstand. In de XVII 6 eeuw waren 
er dagen, dat, luidens oorspronkelijke en met 's konings 
zegel nog gesterkte oorkonden, tot 5000 personen om 
aalmoezen kwamen aankloppen, aan wier behoefte, naar 
vermogen, voldaan werd. 

Wegens deze christelijke liefdadigheid was de uit- 
drukking van Godshuis van Postel ontstaan, met welken 
naam het gedurende schier vijf eeuwen in de vorstelijke 
akten, privilegiën en andere stukken, bestempeld wordt, 
totdat het huis in de eerste helft der XVII 6 eeuw tot 
een klooster, onafhankelijk van Floreffe, destamabdij, 
verheven werd. 

In 1621 zag het klooster van Postel zijn eersten abt, 
Rumoldus Colibrant, ingezegend. 

Thans zijn wij op het gebied der levensschetsen der 
abten en de vermelding hunner wapens. 

De wapens van deze abdij, meestal in de charters 
sigillum d. i. zegel genoemd, kan men tot vier klassen 
brengen volgens de latijnsche handschriften: 
I. Sigillum conventuale. 
II. Sigillum toparchale. 

III. Sigillum postellense en 

IV. Sigillum abbatiale. 
I. Het sigillum conventuale, kloosterzegel, is het 

oudste van deze vier. Wij. noemen dit liever wapen, 
het is in zilver drie molenijzers van sabel op eenen 
grond' van zilver met de leuze : cruce vincit vsritas. 

Buiten het schild aanschouwt men een knoestigen 
boomstam van sinopel en een L eveneens van sinopel. 
De boomstam, ook post genoemd in Noordi-Brahant, 
en de letter L of el zijn slechts de zinnebeeldige voor- 
stellingen van het woord post* el of Postel. Die sprekende 
zinnebeelden behooren geenszins tot dit wapen, noch 
tot zijne schildhouders; zij ontbreken ook op sommige 
andere stempels der abdij, evenals de staf en mijter 
nu eens ontbreken, dan weer het wapen bekronen. 

Vele bundels van handschriften vertoonen nog het 
afdruksel van dezen stempel, die onder afwisselende 
grootte voorkomt, doch meestal onder die van eenen 
frank of halven gulden, soms ter grootte van een vijf- 
frankstuk. Op akten van verkoopingen, giften, op- 
drachten, oproepingen der kloosterlingen naar hunne 
abdij ter beslissing van een of ander gewichtig punt, 
is dit zegel gestempeld met deze of dergelijke uifr- J 



Digitized by 



Google 



M 



- 38 



'm 



drukkingen aan den voet des geschrifte has pre- 

* sentes signanimus sigülo nostro conventuali, datum in 
monasterio postellensi. Ter oirconde hebben wy deesen 
met onsen convents seghele becrachtigt. Gegeven onder 
onsen gewoenen doos ter seg hel, enz. Maar meestal ont- 
breekt er dan de leuze : cruce vincit veritas, doch men 
aanschouwt dit wapen met zijne leuze op den rug van 
meer dan zeventig folianten onzer bibliotheek, die in 
het midden der XVIP eeuw in versierde banden ge- 
bonden zijn. Verder vindt men dit wapen op eene 
zilveren ciborie en op twee reliquiekasten. 

Wellicht rijst bij iemand de vraag, waarom voert 
het Norbertijner klooster van Postel dit wapen met 
de drie molenijzers? 

Ofschoon wij hierop geen beslissend antwoord kunnen 
geven, zullen wij nochtans gebruik maken van het karig 
licht, dat de handschriften der abdij hierover verspreiden. 

In het archief vindt men een oorspronkelijk charter 
van 1 1 1 3, waarin van vele grondschenkingen, aan Postel 
verleend, gemeld wordt In dit handschrift is ook sprake 
van eenen Henricus heer van Breda. Daar het de 
gewoonte, ja in de XIII e en XIV e eeuw een uit- 
drukkelijke vereischte was (1), dat de weldoener of 
bekrachtiger van eene schenkings- of verkoopingsakte, 
vooral wanneer het eene zaak van aanzienlijke waarde 
was, die met zijn zegel of wapen bekrachtigde, 
mogen wij hieruit ook afleiden, dat gemelde Henricus 
hierin niet achterwege zal gebleven zijn. Het wapen 
nu van dezen Henricus, die op 't laatst der XII* eeuw 
leefde, voert in het schild drie molenijzers. Het klooster 
heeft dan denkelijk aan dezen heer dit wapen ontleend. 

II. Sigillum toparchale d. i. GrondheerlykheidszegeL 
De abdij heeft verscheidene heerlijkheden bezeten; de 
archieven gewagen o. a. van de heerlijkheden van 
Lierop, Lieshout, Netersel, Oerle en Reusel. Van de 
laatste bezitten wij de meeste stukken; deswege zijn 
hieruit de volgende bijzonderheden aangeteekend. 

De oversten van Postel waren, sedert dat zij de 
teugels van het bewind der abdij in handen hadden, 
tevens grondheeren der aan het klooster toebehoorende 
heerlijkheden. Krachtens hunne grondheerlijkheid van 
Reusel hadden zij niet alleen het recht om leden tot 
deze schepen- en laatbank te kiezen, aan te stellen, 
en hen, zoo noodig, tot de neerlegging van hun ambt 
te verplichten; maar het was hun ook, reeds in 1434, 
door hertog Philips verleend een zegel als grondheer 
te gebruiken. 

Dit in de archieven opgespoord zegel, tot 1621 in 



(1) Onbezegelde akten kon men in twijfel trekken. Wilde het 
zegel zijn volle kracht hebben, dan moest het handschrift melden 
door trien, tot tcelk einde en met wiens zegel de akte gesterkt was; 
vandaar dat velen, zelf geen zegel hebbende, er bijvoegden van 
wiens zegel zij hier gebruik gemaakt hadden. 



zwang, vertoont in een ovaalvormigen omvang eenen 
boom in sinopel met een neerliggend lam op een schild 
van keel, dragende drie zwevende palen van zilver, 
met het randschrift: sigillum scabinorum ville de Roesel, 
te weten: zegel der schepenen van Reusei's grond- 
heerlijkheid. 

Toen de oversten, ten jare 1621, tot abten verheven 
werden, werd dit zegel ook veranderd en heeft, na 
dien tijd, in het midden het Mariabeeld, patronesse der 
parochie Reusel. Aan den rechterkant van dit beeld 
in een gothieke nis ziet men het wapenschild van den 
abt, en aan de linkerzijde des beelds ontwaart men 
het wapenbord met de drie molenijzers. Dit laatste 
wordt somwijlen door een engel gedragen. Bij de 
optreding van een nieuwen abt wordt op het grond- 
heerlijkheidszegel het wapen van den vorigen overste 
vervangen door dat van den nieuwen. Op tal van 
oorspronkelijke bescheiden is dit zegel van Reusei's 
heerlijkheid nog duidelijk zichtbaar. De abdij bezit 
daarenboven nog verschillende koperen stempels, die 
voorheen gebruikt werden ter bekrachtiging van de 
akten, testamenten en andere stukken, die de grond- 
heerlijkheid rechtstreeks of zijdelings betroffen. Op 
den fraai gegraveerden en ovaalvormigen stempel van 
1628 leest men in het randschrift : sigillum scabinorum. 
reusellensium. renovatum. anno. domini. 1628. D. C. 
te weten: zegel van Reusei's schepenen, vernieuwd in 
het jaar des Heer en 1628. De initialen D. C. beteekenen 
Du Chesne; deze man werd in 1628 in zijn abbatiale 
waardigheid bevestigd, vandaar dat het zegelbord in 
dit jaar vernieuwd is, door er zijn wapen op te brengen 
in de plaats van dat zijns voorgangers. 

Renten, schenkingen, testamenten, akten van verkoop, 
onderzetting, met één woord, opdrachten onder welke 
benaming zij ook voorkomen, werden met dit zegel 
bekrachtigd, wanneer de abt en de heerlijkheid in die 
akten betrokken waren. 

III. Sigillum postellense. Postel's zegel stelt voor 
in zilver een knoestigen boomstam van sinopel, met 
de letter L van 't zelfde, met een lint van keel. 

Als zoodanig moge het door sommige lieden be- 
stempeld worden, die gewis nooit in de archieven der 
abdij over deze zaak geput hebben; zeker is het, dat 
wij op de honderden met zegels nog gewaarborgde 
handschriften, dit zoogenaamd sigillum postellense als 
een zegel van Postel gevonden hebben. Deze voor- 
stelling is somtijds wel geplaatst bij het wapen der 
drie molenijzers, gelijk boven gemeld is, maar nooit 
binnen den omtrek des kloosterwapens. 

Maar wat beduidt dan de voorstelling van boomstam 
of post en de letter L? Niets anders dan eene rebus 
of de zinnebeeldige uitdrukking van het woord Postel, 
zooals reeds boven medegedeeld is. Zulke woord- 
spelingen waren vroeger niet zeldzaam, er bestaat o. a. 



M 



Digitized by 



Google 



— 39 — 



ook een op het stamklooster van Postel, te weten op 
Floreffe. Een bloem, in 't latijn flore, met de letter F 
of effe, maakt flore-effe d. i. Floreffe. 

IV. Sigillum abbatiale of zegel van den abt, dat 
meermaals wapen genoemd wordt en ook eigenlijk is. 
Zulk wapen is persoonlijk voor eiken abt der Nober- 
tijner orde. Het is van oudsher in deze orde een 
gewoonte, dat de gemijterde abt of prelaat, bij zijne 
optreding, een wapen uitkiest naar goedvinden, waar- 
mede hij de stukken kan stempelen, die zijnen persoon 
raken. Dit wapen vervalt natuurlijk, zoodra de abt het 
tijdelijke met het eeuwige verwisselt; vandaar dat 
renovatum of vernieuwd bij het boven besproken grond- 
heerlijksheidszegel. Met het wapen van den abt zijn 
brieven, bescheiden en andere oorkonden gesterkt, die 
niet zoozeer het algemeen belang des kloosters, maar 
hoofdzakelijk den abt persoonlijk aangaan. 



* * 



Na deze uitweiding over het viertal verschillende 
wapens en zegels des huizes van Postel, geven wij 
eene levensschets van de gemijterde abten met eene 
beschrijving van elk hunner wapens. 



Leyensschete Tan Rumoldus Colibrant, eersten abt 
Tan Postel. Kerk Tan Postel Tan 1190. 

Tot de yerdienstvolste mannen van de Norbertijnen 
abdij te Postel-Molle mag gaandeweg Rumoldus Coli- 
brant (i) genoemd worden. Wel heeft men een en 
ander over dien religieus aan 't licht gebracht, doch 
slechts zeer onvolledig en daarenboven in een romantisch 
gewaad gestoken, dat dikwijls zoo bedrieglijk en on- 
historisch is. De volgende bijzonderheden, nopens den 
man, zijn uit meestal oorspronkelijke archieven dezes 
kloosters opgespoord. 

De van zeer aanzienlijken huize Joseph Colibrant en 
Joanna Besip schonken ten jare 1544 te Leuven aan 
dezen Rumoldus het levenslicht. Waarschijnlijk zullen 
de zaden van godsvrucht, van taal en letterkunde in 
het hart van den jongeling in zijne geboortestad uit- 
gestrooid zijn ; daar immers was meer gelegenheid dan 
op vele andere plaatsen. Toen nu die zaden eenmaal 
tot voldoenden wasdom gerijpt waren, klopte Rumoldus 
aan de kloosterpoort te Floreffe aan, ten einde er in 
de blanke schaar der Norbertijnen opgenomen te 



(1) Vele handschriften hebben Colebrant; doch de persoon zelve 
teekent Colibrant. 



worden. De abt Gulielmus Douppaix, met Rumoldus 
kennis makende, oordeelde spoedig van de oprechte 
meening en van den roep des jongelings overtuigd te 
zijn, alsmede van de vereischte bekwaamheden voor 
de orde. Dit laatste ging gansch in verzekering, zoodra 
het examen afgelegd was, want de uitslag waarborgde 
volkomen de veelzijdige talenten van den kandidaat 

Rumoldus was niet weinig verheugd, toen hij te 
Floreffe zijn wereldsche kleeren mocht verwisselen 
tegen de witte toga der Norbertijnen. Het salva 
animatn tuarn, d. i. maak uwe ziel zalig, hem zoolang 
uit den hemel toegeklonken, begon hij nu met ver- 
dubbelden ijver te behartigen; die ijver verflauwde 
niet, toen hij het geluk had zich door de drie klooster- 
geloften aan zijnen Schepper hechter te verbinden. 

Wij vinden over den Norbertijn geen woord meer 
gerept tot aan zijne benoeming van overste te Postel, 
een filiaal huis van dat te Floreffe. De benoeming 
geschiedde door den abt van Floreffe, Henricus van 
Eersel, 16 Juli 1597, gelijk de volgende akte meldt, 
die aan het nog bezegeld perkament, een eerbied- 
waardig bescheide van ruim drie eeuwen, ontleend is. 
Wij volgen de letterlijke spelling om de oorspronke- 
lijkheid van het charter zooveel mogelijk terug te 
geven; slechts de talrijke verkortingen en hiaten uit 
het moeilijk te ontcijferen stuk zijn aangevuld: 

Henricus Eersselius permissione diuina monasterij 
beate Marie virginis floreffiensis ordinis premonstra- 
tensis humilis abbas. 

Universis et singulis, presentes litteras inspecturis, 
salutem in Domino cum agnitione veritatis. 

Quum honorabilis vir frater Guilielmus Mol, religiosus 
professus dicti nostri monasterij et pridem domus nostre 
postulensis, dum viveret provisor et bonorum admini- 
strator, Deo disponente, ex hoc seculo migraverit, 
Nos quam plurimum in Domino confisi de jndustria, 
diligentia ac discretione dilecti nobis in Christo filij 
fratris Rumoldj Colibrant, nostri concanonici in eodem 
nostro monasterio professi, ne dicta domus nostra ad- 
ministratore careat, eumdem fratrem Rumoldum in 
dicte domus nostre postulensis prouisorem, administra- 
toren^ receptorem, necnon familie in eadem domo 
existentis- magistrum et rectorem constituimus, ordi- 
nauimus et deputauimus, prout per presentes consti- 
tuimus, ordinamus et deputamus eumdem fratrem Ru- 
moldum jn prossessionem administrationis et regiminis 
eiusdem domus nostre de Postula per presentes nostras 
litteras ponimus, jnducimus et jnstituimus. Dantes eidem 
fratri Rumoldo Colibrant facultatem et mandatum 
omnia et singula molendina, rillas, colonias, terras, 
decimas et cetera bona quecumque plus offerenti 
arrendandi et in firmam ac annuam pensionem, pro 
certis precio et tempore dandi et concedendi, necnon 
quecumque bona, fructus, redditus, prouentus et emo- 






Digitized by 



Google 



%' 



— 40 — 



lumenta, sub receptione seu administratione dicte domus 
Postulensis existentia et comprehensa y recipiendi et 
leuandi, salua ratione et legali computu, nobis smgulis 
annis per prefatum Rumoldum prouisorem reddendis, 
juxta formam juramenti nobis per eumdem fratrem 
Rumoldum prouisorem prestiti, necnon ulterius eumdem 
constitutmus sindicum siue procuratorem nostrum ge- 
neralem et specialem ad premis9orum occasione seu 
aliter quolibet nostro nomine et pro nobis coram quibus 
cumque dominis, judicibus et personis ecclesiasticis vel 
secularibus contra quascumque personas tam actiue 
quam passiue comparendum, agendum, dictamque domum 
et bona eiusdem et in omnibus et per omnia defen- 
dendum, libellum seu libellos ac quascumque petitiones 
verbo vel scriptis dandum et recipiendum, litem seu 
lites contestandum et contestari videndum, de calumpnia 
vitanda et veritate dicenda ac aliud quoduis licitum, 
honestum et requisitum juramentum prestandum et 
subeundum ac ex aduerso elegi et prestari petendum 
et videndum, ponendum et articulandum et articulari 
videndum, suasque petitiones et articulos admitti, et 
partis aduerse rejici petendum testesque désuper et 
quecumque jura, litteras ac instrumenta in modum pro- 
bationis producendum et exhibendum ac contra ex 
aduerso producta et exhibita exciplendum et proponen- 
dum, duplicandum, triplicandum. et, si opus fuerit, 
quadruplicandum, jn causis renunciandum, protestan- 
dum et concludendum, et judicis officium implorandum, 
sententiam seu sententias tam int erlocutorias quam dif- 
fmitiuas ferri petendum ab ea vel eis seu alio quocumque 
grauamine illato vel inferendo prouocandum et appel- 
lationesque prosequendum et inthimandum, sententias, 
in dicte domus fauorem latas, exequi petendum, ex- 
pensas taxari faciendum, et desuper, quotiens opus est 
jurandum, unumquemque vel plures procuratorem seu 
procuratores loco sui quoad litis dumtaxat substituen- 
dum eumque vel eos reuocandum, et generaliter omnia 
et singula faciendum et administrandum, que nos ipsi 
facere et admmistrare possemus, si in omnibus et sin- 
gulis premissis presentes essemus, etiam si talia forent, 
que mandatum exigerent magis speciale quam presen- 
tibus est expressum et maiora essent prenarratis. 

Piromittentes habere gratum et ratum, quicquid per 
dictum fratrem Rumoldum Colibrant prouisorem, sin- 
dicum seu procuratorem aut substituendum vel sub- 
stituendos ab eodem actum, factum vel dictum fuerit 
in premissis, sub obligatione omnium et singulorum 
bonorum nostrorum quorumcumque, his presentibus 
usque ad nostram reuocationem dumtaxat duraturis. 

In quorum omnium et singulorum fidem et testimo- 
nium premissorum presentes nostras litteras exinde 
fieri, et per notarium nostrum infrascriptum signari, 
sigillique nostre abbatialis dignitatis appensione muniri 
fecimus et mandauimus, anno a Natiuitate Domini 



millesimo quingentesimo nonagesimo septirao, mensis 

Julij die ctecima sexta. 

De mandato dicti domini abbatis 
Floreffiensis. J. van def Linden, 
Notarius apostoKcus 1597. 

Het in groene was en ovaalvormige, maar gedeeltelijk 
gebroken zegel heeft 8 centimeters in de lengte en 
5Y2 in de breedte, het is met een uithangendén staart 
van perkament aan het oorspronkelijk firansijn gevestigd. 
De H. Maagd, patrones van Floreflfe, staat onder eenen 
gothischen troon; beneden ziet men eenen abt met den 
staf aan de linker en de mijter aan de rechterzijde; 
daaronder het vermoedelijk wapen van den abt H. van 
Eersel. Op dit laatste schild ontwaart men eenige 
lijnen die het azuur aantoonen, en daarboven schijnen 
twee leliën te staan, in wier midden eene roos: Het 
randschrift luidt: S(igillum) ABBATIS FLOREFFIEN(SIS) 
D(omini) Henrici Eersely, 

Had Colibrant vroeger alleen aan eigene volmaking 
kunnen werken, nu hij eenmaal aan het hoofd des 
huizes stond, getroostte hij zich ook gaarne alle moeiten, 
om aan zijne onderdanen het ware geluk te verschaffen ; 
vandaar dat hij hen met raad en daad voorging te 
midden zijner veelzijdige bezigheden. 

Nauwelijks had hij de teugels van het bestuur ettelijke 
jaren in handen, of men was bedacht het klooster van 
zijn stamhuis af te scheiden; dit kostte echter heel 
wat moeite. Zoowel de landsregeering als de kern der 
geestelijkheid traden in dit punt op het tapijt De 
bisschoppen van 's-Hertogenbosch Gijsbertus Masius 
en zijn opvolger Nicolaus Zoesius waren gunstig gestemd 
voor het zelfstandig bestaan dezes huizes, en de aarts- 
hertogen Albert en Isabella verleenden reeds den 13 
Augustus 1613, na kennis van zaken, aan dit streven 
hunne hooge goedkeuring. Maar het ging niet zoo 
gemakkelijk te Floreffe. Daar klopte men lang aan 
doovenmansooren ; eindelijk staakte men het verzet, 
en de abt Joannes Roberti verleende in 16 18, onder 
zekere voorwaarden, zijne toestemming, die door den 
generaal der orde, 2 Januari 16 19 bekrachtigd werd. 

Een nieuw tijdperk begon nu voor Colibrant aan te 
breken, toen hij de onafhankelijkheid van zijn klooster 
erlangd had. Evenals de zon, steeds klimmende tot 
aan het middaguur, haar stralenbundel met immer 
toenemende pracht over het aardrijk uitstort, zoo klom 
ook het klooster bij zijn zelfstandig bestaan in aanzien 
en verheffing. 

Th. Ign. Welvaarts, archivaris. 

(Wordt vervolg* f. 



,A 



Digitized by 



Gock; Ie 



THE NEW YORK 

PUBLIC LIBRARY 



ASTOR, LPNOX AND 
TILDCN FOUNDATIONS. 



Digitized by 



Google 



Behoort bij F. 2 van het Algemeen Nederlandsen Familieblad, 6 e jaargang. 




VAN DEN BeRGHE genaamd MoNTANUS. 



Digitized by VjOOQ IC 



— 4i 



Het Geslacht van den Berghe genaamd Montanns (i). 

(Hierbij een plaat). 

De eerste van dit geslacht, waarvan in de papieren 
welke onder mijne berusting zijn, melding wordt ge- 
maakt, is: 

I. Levinus van den Berghe. 

Hij woonde te Gent, en stichtte aldaar een toe- 
vluchtsoord voor oude, gebrekkige mannen, bestaande 
uit twaalf huizen, en dat bekend stond onder den 
naam van «de twaalf Apostelen". 

Hij overleed te Gent den 15 December 1588. Met 
wie hij gehuwd is geweest, is niet bekend, wèl vind 
ik dat hij twee zonen naliet, namelijk: 

i°. Petrus van den Berghe, die volgt II. 

2 f . Levinus van den Berghe. 

Levinus werd geboren en woonde te Gent waar hij 
hooge waardigheden bekleedde. Ten tijde der refor- 
matie bleef hij aan het Roomsch Katholieke geloof 
getrouw, en kwam in het bezit van vele aanzienlijke 
goederen, waaronder de heerlijkheid Watervliet. 

Zijne descendenten noemden zich van den Berghe 
van Watervliet en voerden tot wapen: 

In goud een rood St. Andries kruis, beladen met 
vijf zilveren ringen. Helmteeken: een half uitkomende 
rood gebekte en getongde adelaar. Dekkleeden: goud 
en rood. 

Zijn oudere broeder Petrus daarentegen ging tot 
de protestantsche godsdienst over, en moest voor zijn 
geloof vluchten, terwijl diens goederen en bezittingen 
werden verbeurd verklaard. 

Hij veranderde zijn naam in Montanus en nam het 
volgende wapen aan: 

Gevierendeeld: 1 en 4 in groen een springend hert 
van goud; 2 en 3 in zilver drie roode dwarsbalken. 

Helm gekroond, en als helmteeken een half uitkomend 
gouden hert. 

Dekkleeden groen en goud. 

II. Petrus, pas genoemd, geboren te Gent. Hij 
vluchtte den 15 April 1585 naar Londen, waar hij 
zich, op den 23 November van datzelfde jaar, in den 
echt begaf met Jacomina Hondius, geboren te Wackene 
in Vlaanderen op St. Jansdag van het jaar 1558 (2). 
Deze Jacomina Hondius, genaamd Jacomijntje de Hond, 
was als schrijfster zeer vermaard en stond in zeer 
hooge gunst bij Koningin Elisabeth van Engeland. 

Zij hebben zich te Amsterdam met ter woon ge- 



«_ 



(1) ilfi^n dank aan den Heer W. A. Montanug te Schiedam voor 
te veralarekte gegevens. ... 

(9j)ï. % Zte 4- A. VOB8TERMAN van Oyen, Stam- en Wapenboek, 
geslacht lijst Hondius. B. II, blz, 74 doch komen daar met andere 
voornamen voor. 



vestigd, waar Petrus in 1625 is overleden, en in de 
Noorder-kerk begraven (1). 

Zijn echtgenoote is op 2 Januari 1628 toen zij uit 
«de predicatie» kwam, die destijds gehouden werd in 
een houten loods, staande ongeveer waar zich nu de 
Wester-kerk bevindt, in de Prinsengracht verdronken 
en in dezelfde kerk als haar man begraven. 

Uit hun huwelijk zijn elf kinderen waarvan drie 
zeer jong stierven, de acht overigen volgen: 

i°. Suzanna Montanus, overleden den 14 Aug. 1640. 
2 . Petrus Montanus, predikant te Opperdoes, over- 
leden den 17 Juli 1661. 
3°. Jacobus Montanus, bijgenaamd «IJzerhand». Hij 
was kapitein onder den admiraal Kerkhoven; 
gehuwd in 1623 met Anna Arentsdr. Coops, 
dochter van Arent en Eijtje Henrix. 
4 f . Samuel Montanus, gehuwd met Debora Klaas- 
dochter, uit welk huwelijk was een dochter Jaco- 
mijntje, overleden te Amsterdam den 13 September 
1669 en aldaar begraven in de Engelsche-kerk» 
5 . Johannes Montanus, die volgt lil. 
6°. David Montanus, makelaar te Amsterdam. 
7 . Lodewijk Montanus, een groot koopman in drogé^ 
rijen te Amsterdam. Hij is aldaar gehuwd met 
Amelberga Orebeek. Uit welk huwelijk was eene 
dochter Rebekka, overleden te Amsterdam 24 Juli 
1661. 
8°. Adrianus Montanus, predikant te Metwoude (Mid- 

woud). 
ui. Johannes Montanus, geboren te Vlissingen den 
22 Maart 1594, praeceptor primae classis eerst te Middel- 
burg, later te Vlissingen, gehuwd te Naarden met 
Maria Freilingius, dochter van Georgius, predikant te 
Aalsmeer, en van Anna Joorne, geboren te Gent 
Uit hun huwelijk waren de volgende twaalf kinderen: 
i°. Petrus Montanus, geboren te Amsterdam den 

6 Juni 1624 en aldaar overleden 1 Juli 1624; 
begraven in de Nieuwe-kerk. 

2 . Petrus Montanus, geboren te Amsterdam den 
10 Mei 1625, aldaar overleden den 6 November 
1628; begraven in de Nieuwe-kerk. 

3 f . Anna Montanus , geboren te Amsterdam den 

7 April 1627. 

4 . Maria Montanus, geboren te Amsterdam den 23 
Mei 1629 en aldaar den 1 Juli daaraanvolgende 
overleden; begraven in de Nieuwe-kerk. 

5 . Petrus Montanus, geboren te Amsterdam den 
3 1 Juli 1 630 en aldaar overleden den 6 Augustus 
van hetzelfde jaar. Hij ligt begraven in de 
Nieuwe-kerk. 

6°. Petrus Montanus, die volgt IV. 



(1) Zie omtrent hem A. J. van der Aa, Biographisch Woorden- 
boek, art. Montanus. 



Digitized by 



Google 



-m 



— 4* — 



7°. Maria Montanus, geboren te Amsterdam den 2 

December 1633. Zij is overleden na 1670. 
8°. Sara Montanus, geboren te Amsterdam den 18 
November 1635 en aldaar overleden den 3 Au- 
gustus 1636. 
9 . Johannes Montanus, geboren te Amsterdam den 
24 Juli 1637 en aldaar overleden den 3 Augustus 
1637, hij is begraven in de Nieuwe-kerk. 
io°. Sara Montanus, geboren te Amsterdam 11 Maart 
1639 en aldaar overleden den 1 Mei 1639. Zij is 
begraven in de Nieuwe-kerk. 
ii°. Sara Montanus, geboren te Amsterdam den 31 Juli 

1641 en aldaar overleden den 23 Januari 1643. 
12°. Johannes Montanus, geboren te Amsterdam den 
1 Januari 1643. Hij heeft zijn belijdenis gedaan 
den 23 December 1665. 
IV. Petrus Montanus, geboren te Amsterdam den 1 
November 1631, den 2 daaraanvolgende is hij gedoopt 
in de Nieuwe-kerk, waarbij getuigen waren David en 
Lodewijk Montanus en Anna Arends. Hij overleed te 
Utrecht 26 December 1679 en werd in de Jacobi-kerk 
aldaar begraven, was eerst predikant te Keulen, daarna 
te Schellingwoude en werd den 9 Juni 1663 te Utrecht 
als predikant bevestigd. 

Hij is gehuwd den 15 November 1663 met Anna 
Maria de Bilderbeek, geboren te Keulen. 

Uit dit huwelijk zijn de volgende drie kinderen: 
i°. Johannes Henricus Montanus, die volgt v. 
2 . Anna Maria Montanus, gehuwd te Frankfurt a/d 
Main met Jacobus van der Walle, koopman aldaar. 
3 . Fredericus Montanus, predikant te Culenborg, 
geboren te Utrecht den 4 Maart 1667, overleden 
den 20 Januari 1740, gehuwd in 1669 met 
Anna Cornelia Blom, overleden den 6 November 
1758. 
Uit hun huwelijk zijn de volgende acht kinderen: 
a. Anna Cornelia Montanus, geboren in 1701, over- 
leden in 1703. 
i. Sibilla Maria Montanus, geboren in 1703, over- 
leden in 17 31. 

c. Jacobus Montanus, geboren in 1706, overleden in 

1727. 

d. Elisabeth Montanus, geboren in 17 11. Zij is ge- 
huwd geweest met Wilhelmus van Forel, predi- 
kant te Culenborg. 

e. Coenraad Montanus, geboren in 17 14, overleden 
in 1761. 

/. Alida Frederica Montanus, geboren in 17 17, over- 
leden in 1768. Zij is gehuwd met Bernardinus 
de Moor, professor in de godgeleerdheid te Leiden, 
geboren te Maaslandsluis den 28 Januari 1709, 
overleden te Gouda den 18 Juli 1780. 

g. Judocus Cornelis Montanus, geboren den 2 Sep- 
tember 17 19 en overleden den 19 Mei 1776, ge- 



huwd den 20 October 1754 met Isabella Jacoba 
Sibmacher, overleden in 1774. 
h. Lucretia Margaretha Montanus, geboren in 1726, 
overleden in 1752. 

V. Mr. Johannes Henricus Montanus, geboren te 
Utrecht den 6 Augustus 1664, advocaat en rector aan 
de latijnsche school te Breda, overleden te Breda in 
Augustus 1747; gehuwd te Breda in 1696 met Maria 
Elizabeth Croyze, dochter van E. Croyze, predikant 
der Waalsche-kerk te Breda. 

Uit hun huwelijk waren de volgende acht kinderen, 

i°. Isabelle Montanus, jong overleden. 

2 ê . Maria Montanus, geboren te Breda den 5 Sep- 
tember 1697 en aldaar overleden in 1745, zij is 
begraven in de Merkendaal-kerk te Breda. 

3°. Petrus Montanus, die volgt vi. 

4 . Dina Montanus, op jeugdigen leeftijd overleden. 

5 . Steven Montanus, zeer jong overleden. 

6°. Anna Maria Montanus, geboren te Breda den 
..q November 1703. Zij is begraven te Teteringen. 

7°. Jacobus Montanus, geboren te Breda 10 December 
1704, eerst predikant te Dendermonde, daarna 
te Terheiden, gehuwd met Stephana Adriana 
Croyze, geboren in Januari 17 10. 

8°. Jan Hendrik Montanus, jong overleden. 

VI. Petrus Montanus, geboren te Breda in 1699, 
predikant te Gilze en Reyen en aldaar overl. den 7 Mei 
1800. Hij is driemaal gehuwd geweest en wel: i° in 
1723 met Cornelia Damisse, overleden den 16 April 
1732; 2 in 1736 met Catharina van Gert, overleden 
den 8 October 1737; 3 in j 739 met Maria Velge, 
overleden in 1803. 

Uit deze huwelijken waren te samen zestien kinderen, 
te weten: uit het eerste zeven, uit het tweede één en 
uit het derde acht. Het zijn de volgenden: 

i°. Een zoon, geboren den 24 Februari 1725 en dien 

zelfden dag ongedoopt nog overleden. 
2 . Johannes Henricus Montanus, geboren te Breda 
den 12 Februari 1726, majoor in het regiment 
van den generaal-majoor van Aerssen van Som- 
melsdijk, gehuwd te Breda den 26 Maart 1748 
met Jacoba Velge, jongste zuster van Maria Velge, 
bovengenoemd, geboren te Breda in 17 14, over- 
leden te Utrecht 2 Juli 1803. 
Uit hun huwelijk zijn zeven kinderen : 

a. Wilhelmus Henricus Montanus, op jeugdigen 
leeftijd te Namen overleden. 

b. Maria Montanus, zeer jong te Breda overleden. 

c. Antonius Montanus, geboren te Doornik den 
21 Augustus 1752, eerst vaandrig in het regi- 
ment van den generaal-majoor van Aerssen 
van Sommelsdijk, overleden als gepensionneerd 
luitenant-kolonel van de infanterie te Delft 4 
December 1829. Hij huwde te Kampen 16 



Digitized by 



Google 



1" 



— 43 — 



September 1796 met Carolina Isabella Elberdina 
Cornelia van Haersolte, die overleed den 23 
Februari 1829 te Delft, oud 64 jaren. 

d. Johanna Margaretha Cornelia Montanus, ge- 
boren te Doornik den 3 Februari 1754 en over- 
leden den 1 Maart 1826. 

e. Emerentius Petrus Montanus, op jeugdigen 
leeftijd overleden te Namen. 

ƒ. Maria Jacoba Montanus, geboren te Nijmegen 

den 11 Februari 1761. 
g. Anna Cornelia Jacoba Montanus, geboren te 
Gorinchem 11 Augustus 1764, overleden den 
12 Juni 1841. 
4 . Petrus Montanus en 5 . Jacobus Montanus, twee- 
lingen, geboren den 19 Februari 1728. 
Petrus overleed in hetzelfde jaar en Jacobus in 
1730. 
6°. Antonius Stephanus Montanus, geboren te Breda 
in 1729, vaandrig in 's lands dienst, gehuwd 
te Gilze met Adriana de Vries; zij wa*en de 
ouders van twee kinderen die volgen : 

a. Antonia Montanus, geboren te Gilze den 1 
November 1751. 

b. Dirk Montanus, geboren te Gilze den 29 Maart 

1753. 
7°. Maria Jacoba Montanus, geboren den 21 Juni 
1731 en overleden den 21 September van het- 
zelfde jaar. 
8°. Catherina Montanus, geboren den 28 Sept 1737. 
9 . Wilhelmina Margaretha Montanus, geboren den 

26 April 1740 en overleden in 1790. 
io°. Petrus Montanus, geboren den 19 Maart 1742. 

Hij is zeer jong overleden. 
ii°. Fredericus Montanus, die volgt VII. 
12°. Maria Henriette Montanus, geboren den 2 Sep- 
tember 1774; zij is zeer jong overleden. 
130. Petrus Jacobus Montanus, geboren te Gilze den 
9 Januari 1746, predikant te Sprundel (N. Brabant), 
gehuwd te Sluipwijk den 27 November 177 1 
met Margaretha ElizabethStoffius; zij verwekten 
de volgende acht kinderen : 

a. Petrus Montanus, geboren te Sprundel den 
10 September 1772, overleden aldaar den 9 
Augustus 1790. 

b. Henricus Wilhelmus Montanus, geboren te 
Sprundel. 

c. Maria Elisabeth Montanus, geboren te Sprundel. 

d. Boudewina Emerentia Montanus, geboren te 
Sprundel den 13 October 1777. 

e. Adrianus Montanus, geboren te Sprundel in 
1 780, overleden als cadet op 's lands schip Her- 
cules op de reede van Texel 20 April 1797. 

140. Henricus Montanus, geboren den 15 Mei 1747; 
hij is op jeugdigen leeftijd overleden. 



150. Maria Elisabeth Montanus, geboren den 12 Mei 
1750 en overleden te Breda 24 October 1810 en 
aldaar begraven. 
i6«. Stephana Maria Montanus, geboren den 30 No- 
vember 1754 en te Sprundel gehuwd in 1779 
met Daniël Waaf. 
Vil. Fredericus Montanus, geboren te Breda den 
28 April 1743, overleden te Semarang 22 September 
181 6; voor de eerste maal gehuwd te Batavia den 
13 Juli 1769 met Maria Geertruida Jas, overleden in 
1 774. Hij hertrouwt te Batavia met Anna Maria Plasteur. 
Uit het eerste huwelijk zijn twee kinderen en uit 
het tweede één kind verwekt: 

i°. Petrus Gerardus Montanus, geboren te Batavia 
den 11 Maart 1772 en aldaar overleden den 20 
September 1790. 
2 . Johannes Jacobus Montanus, die volgt vin. 
3°. Petronella Maria Montanus, geboren te Batavia 
den 29 November 1776 en kort daarna overleden, 
vin. Mr. Johannes Jacobus Montanus, geboren te 
Batavia den 9 Juni 1774, overleden te Frederiksoord 
den 14 Juli 1848, gehuwd den 19 October 1800 met 
Johanna Maria Hoogweg, overleden den 5 October 1827. 
Uit hun huwelijk werden dertien kinderen geboren, 
waarvan zeven zeer jong stierven, de zes overigen 
volgen : 

i°. Fredericus Montanus, geboren in 1 803, overleden 

te Algiers. 
2 . Antoinette Cornelia Montanus, geboren in 1808, 

overleden in 1847. 
3<». Johannes Jacobus Montanus, geboren den 10 Mei 
18 10 en overleden te Semarang den 11 Februari 
1849. 
4 . Evert Willem Montanus, geboren den 27 Juni 
181 2. Hij is naar Oost-Indië vertrokken en daar 
gehuwd met Mejuffrouw Schaap. 
5°. Hendrik, die volgt ix. 

6°. Een zoon, geboren te Utrecht 4 Augustus 18 19. 
IX. Hendrik Montanus, geboren te Utrecht den 
17 Januari 18 14, gehuwd te 's-Gravenhage in 1837 met 
Elisabeth Antoinette Martij n, geboren te 's-Gravenhage 
4 September 18 17, overleden aldaar den 27 Maart 1875. 
Uit dit huwelijk werden tien kinderen verwekt, 
waarvan vijf zeer jong stierven, de vijf overigen zijn : 
i°. Willem Adriaan Montanus, die volgt x. 
2 . Antonius Cornelis Montanus, geboren te Noord- 
wolde den 1 Mei 1844. ^Tij is in September 1856 
naar de Kaap de Goede Hoop vertrokken en 
aldaar gehuwd met Roselina Potgieter. 
3°. Elisabeth Antoinetta Montanus, geboren te Delft 

den 26 Maart 1849. 
4 . Johanna Maria Montanus, geboren te Delft den 
15 October 1851, gehuwd te 's-Gravenhage in 
October 1872 met Jeldo Jan Wijbrand Fokko 



Digitized by 



Google 



M 



— 44 — 



Amsingh, geboren te Amsterdam den 26 December 
1845. 
5 . Wilhelmina Adriana Montanus, geboren te Delft 
den 28 Augustus 1857. 
v -x. Willem Adriaan Montanus, geboren te Noord- 
wolde den 11 December 1841, gehuwd te Leidenden 
$9 Augustus 1866 met Anna Alberdina Wanner, ge- 
boren te Leiden den 26 Maart 1839. 
- Uit dit huwelijk werden de volgende acht kinderen 
verwekt ; 

i°i Wilhelmina Henriette Theodora Montanus, ge- 
boren te Delft den 12 Juni 1867, overleden te 
Overschie den 16 Maart 1880. 
2°. Hendrik Montanus, geboren te Delft den 18 

Augustus 1868. 
3 . Willem Adriaan Montanus, geboren te Delft den 
18 Augustus 1870, overleden aldaar den 27 April 

1873. 
4 . Catharine Hendrika Montanus, geboren te Delft 

den 30 November 187 1, en aldaar overleden den 

30 Januari 1876. 
5°. Willem Adriaan Montanus, geboren te Delft den 

17 Juli 1873. 
6°. Johannes Jacobus Montanus, geboren te Delft 

den 15 Augustus 1875 en aldaar overleden den 

17 September van hetzelfde jaar. 
7 . Johannes Jacobus Montanus, geboren te Overschie 

den 4 December 1876. 
8°. Anna Alberdina Montanus, geboren te Overschie 

den 27 December 1878. 

Nog vinden wij aangeteekend : Louis Jean Jacques 
Montanus die te Leiden overleden is in den ouderdom 
van 35 jaren den 9 April 1838 als i e luitenant bij de 
17* afdeeling infanterie. Huig Montanus, die overleden 
is te Lekkerland 30 Mei 1833, oud 63 jaar. 

H. A. M. Roelants, Jr. 



Aanteekeningen betreffende het geslacht Conrad, 

Wapen. Doorsneden: 1 in goud een gaande leeuw 
van zwart; 2 in zilver drie linkerschuinbalken van 
blauw, en een roode dwarsbalk beladen met drie zwarte 
ballen over de deelingslijn. Helmteeken: een uitko- 
mende zwarte leeuw. Dekkleeden: rechts (herald.) 
zilver en blauw, links (herald.) goud en zwart. 

Vincent Conrad (1), bezitter van de plantages Grauw- 



; (1) In 1779 woonde te Amsterdam Johan Conrad, bloedverwant 
Tan deaen Vincent Conrad. 



bunderland en de Grondzorg, was in 1779 administrateur 
van de plantages 's-Gravenhage en de Bestendigheid, 
later tot aan zijn overlijden mede-administrateur en 
directeur van de plantage Prosperitait, allen gelegen 
in het graafschap Berbice in Guyana. Hij was geboren in 
1745 in Grauwbunderland (Zwitserland) en overleed 29 
Februari 1 792 op de plantage Prosperitait in den ouder- 
dom van 46 jaar en 4 maanden; hij huwde oud 32 
jaar den 24 Maart 1776 op de Fortresse Nassauw te Rio 
de Berbice met Helena Johanna Versfelt (zie geslacht 
Versfelt inA. A. Vorsterman van Oyen, Stam- en 
Wapenboek van aanzienlijke Neder landsche geslachten), 
gedoopt te 's-Hertogenbosch 17 April 1748, dochter 
van Arnoldus Versfelt, schepen dier stad en van 
Elselina Maria de Raeff. Uit hun huwelijk zijn te Berbice 
vier kinderen geboren: Johanna Conrad, Petrus Arnoldus 
Conrad, Johanna Maria Conrad en Abraham Jacob 
Conrad, welke laatste overleed te Berbice 2 Juni 1798 
oud 5 jaar en 8 maanden; volgens de acte van over- 
lijden eenigste (overgebleven) zoon van wijlen Vincent 
Conrad, zoodat deze tak in de mannelijke en vermoedelijk 
ook in de vrouwelijke lijn uitgestorven is. 

Helena Johanna Versfelt, weduwe van Vincent Conrad, 
hertrouwde 19 Februari 1793 op het Fort Nassauw in 
Rio de Berbice met Arnoldus la Bonté, oud 43 jaar 
luitenant en adjudant bij het corps militair ten dienste 
deezer Colonie, gedoopt 15 December 1748 te 's-Herto- 
genbosch en overleden 22 Juni 1798 te Berbice op de 
plantage D'Edward, oud 49 jaar en 6 maanden, zoon van 
Leonardus la Bonté en van Ida Otto. Dit tweede 
huwelijk is kinderloos gebleven. 

In den 5 den jaargang n°. 9 van het Maandblad van 
het genealogisch-heraldiek genootschap De Neder- 
landsche Leeuw werd op mijn verzoek een vraag ge- 
steld omtrent bo vengenoemden Vincent Conrad en zijne 
nakomelingen, echter zonder goed gevolg. Ik richtte 
mij daarop den 20 October 1887 tot het gouvernement 
van Berbice om inlichtingen, welke mij dan ook ver- 
strekt werden. Daar ik overtuigd ben, dat 't voor na- 
vorschers wetenswaard is, laat ik hieronder mijn brief- 
wisseling met genoemd bestuur volgen. 

Den 2** April 188S ontving ik het volgend schrijven: 

No. 87 Assistant Receiver Generals Office 

New Amsterdam 

Berbice 
15* March 1888 

Sir, 

I have the honour to in close for your information 
copy of a letter addressed to me relating to the-infor- 



Digitized by 



Google 



— 45 — 



raation you wish to obtain in the matter of Vincent 
Conrad and Helena Johanna Versfelt. 

I have the honour to be 
Sir 
Your obedient servant 
(signed) S. T. Ibbott 

Assistant Receiver General 
Berbice. 
T. G. Versfelt Esquire 
Limburg Netherlands. 

Bij dit schrijven was het volgend afschrift gevoegd: 
Copy 



N°. 8099 



Sir, 



Government Secretarys Office 
Georgetown, Demerara 



I have the honour, by direction of the Lieutenant 
Governor, to acknowledge the receiptof your letter of 
22°^ November, enclosing a letter from T. G. Versfelt 
011 the subject of the heirs of Conrad. 
. In reply I am to acquaint you, for the information 
of Mr. Versfelt, that the Registrar reports as folio ws: 
Two books have been found written in Dulch. The 
first contains the mutual Will of Vincent Conrad and 
Helena Johanna Versfelt, dated 2** August 1779. The 
second book contains Antenuptial Contract of Asmoe- 
dius Bonté and Helena Johanna Versfelt, widow of 
Vincent Conrad, dated n 01 February 1793, and Will 
of Johan Henirich Conrad Sutzinger, dated 2 nd October 
1794. If it is wished translations (?) could be made, but 
that would occasion some expense. 

I have the honor to be 

Sir 
Your Obedient Servant 
Sg^ Geo Melville 

S. T. Ibbott, Esqre. Acting Governt. Sec*. 

Ik zond daarop per aangeteekenden brief het vol- 
gende antwoord: 



N°. 373 



Weert near Roermond 
10 April 1888. 



Sir, 



In the first place I return you my sincere thanks 
for your information on the subject of the heirs of 
Vincent Conrad and Helena Johanna Versfelt. 

If it is possible for you to fill up the inclosed note, 
I shall be greatly indebted to you. 

Are there at present any descendants still alive of 
Helena Johanna Versfelt? 

♦' It will be very agreable to me, to be informed of 
the amount of the expense, for receiving a copy of 



the dutch books which have been found, relating to 
these members of my family. 
I am, with a profound respect, Sir 
S. T. Ibbott Esq. Your obedient servant 

Berbice. (signed) Versfelt. 

Tot eenig antwoord ontving ik den volgenden brief, 
vergezeld van twee bijlagen, en mijn gedeeltelijk in- 
gevulde nota, inhoudende de hiervoren gemelde 
aanteekeningen omtrent het geslacht Conrad. 



British Guiana 
in replying quote 
date hereof and n°. 3: 

Sir, 



50 



Government Secretary's Office 
Georgetown, Demerara 
22 nd June 1888. 



In reply to your letter of the 10* April n<> 373, I 
have the honor by direction of the Governor to enclose 
a statement of all the information which it has been 
found possible to obtain in this Colony relative to your 
family. 

The costs in the matter amount to 33:75 dollar 
which I am to ask may be remitted to this Government. 
I have the honour to be 
Sir, 
Your obedient Servant 
T. G. Versfelt, Esq. (signed) Geo Melville 

ag Government Secretary 
Bijlage i. 

Vincent Conrad (Parents not known) — was born at 
Graubunderland — married to Helena Johanna Versfelt 
in Berbice, British Guiana on the 24 th of March 1766. 

Of this marriage there were four childern named 
respectively 

i Johanna Conrad 

2 Petrus Arnoldus Conrad 

3 Johanna Maria Conrad 
and 4 Abraham Jacob Conrad. 

Vincent Conrad died on the 29 01 of February 1792 
at Plantation Prosperitait, in the County of Berbice 
aged 46 years and 4 months. 

Helena Johanna Versfelt, widow of V. Conrad, was 
again married on the 28* off February 1793 at Berbice, 
to Arnoldus La Bonté (Lieutenant and Adjudant) who 
was bprn at 's Hertogexibosch. He died at Plantation 
D'Edward, in Berhice, on the 2z nd of June 1798 aged 
49 years and 6 months. 
. No tracé qf any children of second ma,CfiagQ. 



Abraham Jacob Conrad, died in Berbice on 
2° d of June ^798 aged 5 years and 8 months. 



the 



Digitized by 



Google 



- 4 6 - 



1888 
9 



June n4 



No further traces of Conrad's childern and of Helena 
Johanna Versfelt. 

Bijlage 2. 

Statement and fees for copies asked for Versfelt 
to the Registrar's Office of British Guiana. 

Dr. 
To marriage fees of copying declara- 
tion of mariage between Helena 
J. Versfelt and Vincent Conrad » 75 

> do do Mutual last will and 
Testament between H. J. Vers- 
felt and V. Conrad » 1. — 

> do do Entry of death of 
V. Conrad » 50 

> do do Marriage contract and 
Inventary of the widow Conrad 
and Arnoldus La Bonté » 2.75 

> do do Act of verweezing by 
H. J. Versfelt (widow Conrad) > 1.50 

> do do Entry of death of Ar- 
noldus La Bonté > 50 

> do do Entry of death of Abraham 
Jacob Conrad » 50 

» do searching Records for the 

above » 21,25 

> do Certificate as to above being 
true copies of original records > 



It has been a great trouble 
to get these documents 
copied. They are in old 
Dutch. 

(sgd) E. H. G. D(atton) 



5.— 

Total doll. 33.75 
(of ƒ84.37 6 N.Ct; 
de dollar ad/ 2.50) 

V. 



(Registrar). 



Weert 



T. G. Versfelt, 
Ontvanger der Ryksbelasttngen. 



WL 



-^^$2; 



Geslacht van Ourijk. 

Den naam van dit geslacht, waarvan vele leden in 
de 18 6 eeuw zoowel te 's-Gravenhage als te Dordrecht 
in de regeering hebben gezeten en dat thans, voor 
zoover mij bekend, uitgestorven is, vinden wij oudtijds 
verschillend geschreven als van Ourick, van Ourijck 
en van Ourijk. 

De omschrijving van het familiewapen komt voor 
in het Armorial Général van J. B. Rietstap. 

I. Mr. Johan van Ourijk, procureur te 's-Gravenhage, 



leefde in het midden der 17® eeuw. Hij huwt N. N. 
(Doll?) en verwekt bij haar o. a.: 

1. Mr. Hendrik van Ourijk, die volgt sub Tl. 

2. Mr. Casper Balthasar Doll van Ourijk, die volgt 
sub llbis. 

II. Mr. Hendrik van Ourijk, secretaris van de gene- 
raliteits muntkamer, schepen en burgemeester van 
's-Gravenhage, begraven aldaar in de Klooster-kerk 
(bij avond) 2 Juli 1753. Hij huwt N. N., uit welk 
huwelijk o. a. de volgende kinderen geboren zijn: 

1. Lambertus van Ourijk, begraven in de Klooster- 
kerk te 's-Gravenhage 25 Juni 1736. 

2. Sara Petronella van Ourijk, begraven in de 
Klooster-kerk te 's-Gravenhage 25 Juni 1736. 

3. Cornelia van Ourijk, overleden te Weesp, begraven 
30 November 1774 in de Klooster-kerk te 's-Gra- 
venhage. Zij was gehuwd met Mr. Matthias van 

.Marken (1), secretaris der stad Weesp, begraven 

in de Klooster-kerk te 's-Gravenhage 2 Maart 1785. 

Tlbis. Mr. Casper Balthasar Doll van Ourijk, advooaat 

voor de respectieve hoven van justitie, schepen en 

burgemeester van 's-Gravenhage, huwde met Anthonia 

van Wesel. Uit dezen echt zijn o. a. geboren: 

1. Johan Hendrik van Ourijk. 

2. Barthout Doll van Ourijk, begraven in de Klooster- 
kerk te 's-Gravenhage 20 Augustus 1736. 

3. Hendrik van Ourijk, die volgt sub III. 

III. Hendrik van Ourijk, geboren te 's-Gravenhage, 
huwt te Dordrecht 10 Juni 1770 met Catharina Veld- 
hoven, begraven in de Klooster-kerk te 's-Gravenhage. 
Uit dit huwelijk zijn o. a. geboren: 

1. Casper Anthony van Ourijk, die volgt sub IV. 

2. Cornelia Albertina van Ourijk, gedoopt te Dord- 
recht 13 Januari 1773, overleden te Rotterdam 
29 December 1862. Zij huwt te Dordrecht 1 7 Sep- 
tember 1798 met Adriaan van Charante (2), geb. 
te Rotterdam 10 September 1775, rechter aldaar, 
overleden te Rotterdam 7 October 1824, zoon 
van Nicolaas Hendrik en van Jacomina Johanna 
van Egmont. Hieruit zijn geboren: 

a. Jacomina Johanna, geboren te Rotterdam 17 
Februari 1800, gehuwd met Joan Frederik 
Asma, theologisch doctor. 

b. Hendrik Anthony, geboren te Rotterdam 15 
October 1801, gehuwd met Louise Susanne 
Nau van Houten, 

c. Maria Catharina, geboren te Rotterdam 13 
Februari 1807, gehuwd met Samuel van der 
Crab. 

rv. Casper Anthony van Ourijk, geboren te Dordrecht 



(1) Zie A. A. Vorsterman van Oybn, Stam- en Wapenboek, 
geslacht van Marken. 

(2) Idem idem geslacht van Charante. 



Digitized by 



Google 



47 



in 177 1, lid van den raad aldaar, overleden op den 
huize Scherpenhof onder Rheden 31 December 1847, 
gehuwd met Catharina Noordhoek, overleden op den 
huize Scherpenhof onder Rheden 11 October 1841. 
Dit huwelijk was kinderloos. 

Mede behooren tot dit geslacht: 

Mr. Damas van Ourijk, overleden in Oost-Indië, 
gehuwd met Maria Elisabeth van Coevorden. 

Uit dit huwelijk ééne dochter: 

Anthonia Maria van Ourijk, geboren te Negapatnam 
in 1755, overleden te Dordrecht 31 Juli 1824. Zij huwde 
te Dordrecht 15 September 1798 met Mr. Jan Hoeufft (1), 
geboren te Breda 27 December 1755, overleden te 
Dordrecht 14 December 1825, zoon van Samuel, ge- 
boren te Dordrecht 15 Mei 1703, theologisch doctor 
en predikant te Breda, overleden aldaar 17 Januari 
1789, en van Jacoba Elisabeth Peysel, geboren in 17 13, 
overleden te Dordrecht 5 Juni 1795. 

Mr. Damas Doll van Ourijk, hij studeerde te Utrecht. 

Balthasar Casper Doll van Ourijk, schepen en oud- 
raad van Dordrecht Van hem verscheen te Dordrecht 
in 1760: „Memorie ingeleverd bif eenige leden van de 
vroedsehap te Dordrecht over een en andere verbetering 
tn 7 verkiezen van Burgemeesteren." Zie over hem 
Post van den Nederrhijn D. VI blz. 374, alsook A strea 
1855, blz. 174. 

Apollonia van Ourijk, gehuwd met Aldert van Thiel, 
zoon van Balthasar van Thiel, kleinzoon van kapitein 
van Thiel en Elisabeth van der Kisten. 

Cornelia Johanna van Ourijk, geboren in 17 30, over- 
leden te Dordrecht 26 Maart 1804. 

M. van Ourijk, gehuwd te Dordrecht met Mr. Adolph 
Herbert van der Mey van der Linden, oud-schepen 
en raad der stad Dordrecht, aldaar overleden 16 Sep- 
tember 1806. 

Barthout van Ourijk, geboren in 1737, oud-burge- 
meester der stad Dordrecht, overleden aldaar 18 Fe- 
bruari 1810. 

Wie heeft de goedheid mij meerdere inlichtingen 
betreffende dit geslacht te verschaffen? 

Elke aanvulling van het ontbrekende zal door onder- 
geteekenden in dank ontvangen worden. 



Zeist. 



A. J. E. VAN DER CRAB. 



(1) Hij was in 1777 onder het rectoraat van Petras Lnchtmans 
als student te Utrecht ingeschreven en promoveerde aldaar op eene 
dissertatie „de satisdatione," welke hij opdroeg aan zyn vader, zrjn 
oom Pomp e jus Hoeufft, raadsheer in den Hoogen Raad van Holland, 
Zeeland en West-Friesland, zijn oom Pieter Hoeufft, raad, schepen 
en burgemeester van Dordrecht, zijn oom Jan Hoeufft, luitenant- 
admiraal van Holland en West-Frieland, zijn oom Johannes Wences- 
laus van Otting, predikant te VI aar dingen en aan Lambertus Peysel. 
Zie Annuaire Gênéalogique des Pays-Bas 1875, geslacht Hoeufft 



Geslacht de Witt. 

Tjerck Claassen de Witt emigreerde naar Amerika 
omstreeks 1650. 

Een Dirck Claassen kwam over in 1646. Deze kan 
dezelfde geweest zijn als Tjerck Claassen de Witt, zoodat 
hij volgens de gewoonte van de meeste der andere 
emigranten bij het schrijven van zijn naam den familie- 
naam heeft weggelaten en Tjerck is een locale ver- 
andering van Dirk. 

Den 24 April 1656 huwde hij te New- York met 
Barbara Andriessen van Amsterdam (Holland). In het 
huwelijks-register is bijgevoegd «van Grootholdt in 
Zunderlandt». 

Den 16 Mei 1664 huwde te New- York Emmerentje 
de Witt, «jonge dochter van Esens in Embderlandt> 
met Martin Horrman. Zij was waarschijnlijk een zuster 
van Tjerck Claassen de Witt, daar hij als getuige 
stond voor haar eerste kind; bovendien constateert 
Holgate in zijn American Genealogy (ofschoon ik 
niet kan zeggen op welk gezag) dat Tjerck Claassen 
de Witt aan zijn schoonbroeder Martin Hoffman een 
volmacht gaf om de renten in te zamelen van een zeker 
eigendom in Esens. 

Waar dit Esens was gelegen kan waarschijnlijk 
bepaald worden, indien kan ontdekt worden, welk 
gewest toen ter tijd bekend was als «Emsterlandt.» 

Het kan zijn Esens in Westphalen, maar ik ben 
geneigd er het kleine dorp van dien naam in Oost- 
Friesland voor te houden, in de nabijheid der Noord- 
zee, niet ver van de stad Embden. 

Ik kan «Grootholdt» niet thuisbrengen, maar uit een 
oude encyclopedie neem ik het volgende over, dat 
betrekking kan hebben op «Zunderlandt*. 

«Het oude Friesche dialect is hier (Friesland) meer vol- 
«maakt behouden dan in de Hollandsche provinciën, maar 
«het is nog beter bewaard in Saterland, een district 
«aan de zuid-grens van Oost-Friesland. 

«Saterland, een klein district van Oldenburg, gelegen 
«tusschen Vechte en Bremen. Het is omstreeks 14 mijlen 
«lang en 6 mijlen breed. Het is samengesteld in hoofd- 
taak uit veenmoerassen, die van het aangrenzend land 
«gescheiden zijn door zeer moeilijk te begane moerassen>. 

Wat wij wenschen te weten is de datum van geboorte 
van Tjerck Claassen de Witt, de namen en data van 
geboorte van zijn broeders en zusters, en eenige infor- 
matie, waardoor bepaald kan worden of hij al of niet 
behoort tot de Dordtsche familie de Witt, waarvan de 
genealogie (tot 1677) gegeven is in BALEN'S Beschrijving 
van Dordrecht. 

G. J. Honig, 



®. 



m 



Digitized by VjOOQ IC 



- 4 8 



Boekbeoordeelingen en aankondigingen. 

Nieuwe Drenthsche Volksalmanak. Orgaan van de 
commissie van Bestuur van het Provinciaal Museum 
van Oudheden in Drenthe, onder redactie van Dr. H. 
Hartogh Heys van Zouteveen. Assen, van Gorcum 
en Comp., 1889. 

Wij ontvingen den zevenden jaargang van bovenge- 
noemd werk, en namen met veel genoegen kennis 
van den inhoud. Evenals de voorgaande nommers bevat 
het boekje veel wetenswaardigs zoowel op het gebied 
van geschiedenis (meer bepaaldelijk locale geschiedenis, 
en aanverwante vakken), als op dat van belletrie. De 
heer Hogeman gaf een grondige studie over de kerk 
te Ruinen, terwijl de heer van Kuyk ons eenige graf- 
schriften en wapenbeschrij vingen geeft. Voor genea- 
logische studiën over Drentsche familiën is deze bijdrage 
voorzeker van groote waarde ; vele wapens vindt men 
hier opgeteekend, die men nergens anders aantreft. 

Niet alleen de hoofdopsteller, maar ook de H.H. Mr. 
Menno O. Gratama, Mr. W. L. van den Biesheuvel, 
J. A. R.'Kymmell, enz. enz., schonken dit jaar hunne 
medewerking. Moge de Drenthsche Volksalmanak nog 
jaren hun steun ondervinden. 

Friesche Volksalmanak voor het jaar 1889. Leeuwarden, 
A.Meyer, firma H.Kuipers en J.G.Wester te Leeuwarden. 

De 6* jaargang van den Frieschen volksalmanak is 
verschenen en biedt wederom veel merkwaardigs. 

Onder de medewerkers treffen wij dezelfde namen 
aan als van het vorige jaar, voorzeker een bewijs dat 
de lust voor geschiedenis en aanverwante vakken bij 
hen niet is verminderd, terwijl hun arbeid nog anderen 
heeft aangespoord om bijdragen in te zenden. 

Mr. Dirks gaf een studie over Friesche kleederdracht, 
naar aanleiding van eene muurschildering in den Dom 
te Munster, Mr. Ph. van Blom gaf eene verhandeling 
betreffende de Middelzee, een water dat zoo nauw met 
de Friesche geschiedenis in verband staat. 

De verdere bijdragen zijn van de H. H. J. Winkler, 
D. Cannegieter, Mr. A. J. Andreae, enz. enz., terwijl 
de heer J. H. J. van Wageningen thoe Dekama ons 
een wapenlegende leert kennen van het geslacht Go- 
raisky, welke familie, alhoewel uit Polen afkomstig, 
zich toch langen tijd in Friesland heeft opgehouden. 

Wij hopen dat de Friesche Volks Amanak nog tal 
van jaren zijne lezers moge vinden. 

Jaarboekje voor de stad en het kanton Schiedam iSSp. 
43 e jaargang. J. Odé. kl. 8°. f 1.25 

In dit zeer handig jaarboekje komt voor: i f het 
staatsbestuur, z° meer breedvoerig alles wat de regeering 
betreft van Schiedam, de eigenaars der branderijen, 
enz., enz.; 3 een opgaaf der besturen van de gemeenten 
en waterschappen behoorende tot het kanton Schiedam. 

Het mengelwerk aan dezen jaargang toegevoegd, 



bevat behalve een stukje in proza, getiteld: «Helden- 
moed» en eenige gedichten, een verdienstelijk stuk, 
opgemaakt uit officieele bronnen en getiteld: «Een 
belangrijk jaar voor Schiedam (1748).» De schrijver 
behandelt eerst de belasting, spreekt daarna over de 
burgervendels om met het vaststellen van de regeering 
dier plaats te eindigen. 

Eigenaardig laat de heer H. A. M. Roelants Jr. ons 
een kijkje nemen van den inwendigen toestand van 
Schiedam in 't midafen der 18 eeuw. Wij hopen nog 
menige bijdrage van zijn hand te zien en drukken den 
wensch uit dat het belangrijk archief van Schiedam, 
dat bijna nog geheel braak ligt, meer dergelijke be- 
oefenaars zal vinden. 

Amsterdamsch Jaarboekje /SSp. 

Bij den uitgever S. J. van Looy zag de tweede 
jaargang van het Amsterdamsch Jaarboekje het licht, 
onder redactie van Mr. N. de Roever Az. 

Evenals verleden jaar bevat dit werkje veel belang- 
rijks, o. a. een dagelij ksche kroniek, opgeteekend bij 
den kalender. 

Onder de H.H. die bijdragen leverden, merken wij 
op Dr. J. J. van Toorenenbergen, die schreef over twee 
Amsterdamsche kunstliefhebbers als Jean Six en Fran- 
9ois Touret, Mr. J. E. van Someren Brand, R. W. P. de 
Vries en E. W. Moes, D. C. Meijer Jr. enz., terwijl J. F. B. 
een merkwaardige bijdrage gaf over de geschiedenis 
van het geslacht Schaep, met een portret. 

F. A. Buis (Fabius). De wallen van Naarden, met 
4 platen, waaronder een fac-simile der kaart van Jacob 
•Deventer (overleden in 1650) in kleuren. Breda, Broese 
& Co. 1887. 8 . 

Voor de kennis onzer vestingen, die in de geschiedenis 
vermaard zijn, is het voornoemde werk een uitmuntende 
handleiding; het betreft hier Naarden. Daarin toont 
de schrijver het onderwerp tot een uitgebreide studie 
gemaakt te hebben. Zoowel den historicus als den 
militair heeft de schrijver aan zich verplicht. Het 
boekske is in een prettigen, soms boeienden toon 
geschreven, doch is aan de juiste schrijfwijze van vele 
persoonsnamen niet altijd de noodige zorg besteed. 

Voorts verdient nog vooral vermelding dat door 
dezen schrijver op goede gronden de meening is 
weerlegd als zoude deze vesting door onzen beroemden 
Coehoorn zijn gebouwd, eene meening die meer dan 
i 1 /, eeuw bijna algemeen werd aangenomen. Hij bewijst 
dat de eigenlijke bouwmeester is geweest de Amster* 
damsche ingenieur Adriaan Dorstman, terwijl de stad- 
houder Willem III, Paen, Witsen en wellicht ook 
d'Ivoy en den graaf van Waldeck voor en na het 
hunne tot den bouw hebben bijgedragen. Een zestal 
plannen der vesting uit verschillende tijdperken asm^ 
het werk toegevoegd, verhoogen de waarde. 



Digitized by 



Google 



— 49 — 



Een doopregister der Hollanders ia Brazilië. 

(Vervolg.) 

1650. July 6. Johannes. Ouders: Leenaerd Clasen en 
Hilletie Janssen; get: Hans Counraets, Margrieta 
Backs, Elsie Stuete. 

— July 1 7. Hesther, neg n . Ouders: Manuel en Susanna; 
get.: Clement, Diana. 

— July 20. Agatha. Ouders: Christoffel Pennard en 
Maria Crustodia ; get. : Philippo Perera, Apollonia 
Chemenes. 

Paulus. Ouders: Jan Minnis en Margrieta Minnis; 
get.: Willem Garnar, Susanna Gree. 

— July 24. Govert. Ouders: Pieter Govertss en 
Lijsbeth Henricx; get.: Dirck Janss. v. Swoll, 
Jan Roeloffs, Annetie Roeloffs. 

— July 3 1 * Elisabeth. Ouders: Francois Lam en 
Anneke Pieterss; get. : Jan ten Winckel, Elisabeth 
Niclaess. Elisabeth Henricx. 

Louisa, neg n . Ouders: Joseph en Marquita; get.: 
Bartholomé, Francisca. 

— Aug. 3. Eduard. Ouders: Dhr. Willem van Lob- 
brecht en Joffr. Comelia Carpenter; get: Quyrijn 
van Lobbrecht, Jacob Hamel, Hesther Carpenter. 

— Aug. 7. Abraham. Ouders: Jacob Vallodt en 
Anneken Vallodt; get: Rogier Redijn, Catharina 
van dr. Helst. 

Everhard. Ouders: Lucas Beucker en Elsien 
Wijbrantss; get: Frans van der Linden, Jooris 
. Blickman, Ytien Bodeckers. 

— x\ug. 10. Jurriaen. Ouders: Jurriaen Laecken en 
Lucretia Henricx ; get. : Anthoni Dengremont, 
Jacob Wolff, Elisabeth Masuers. 

— Aug. 14. Joanna. Ouders: Ariaen Janss. Wel- 
beneden en Margriete Welbeneden; get.: Pieter 
Ie Rougie , Henrick van Herzeele , Geertruyt 
Itteson, Elsien Thomass. 

Neeltien. Ouders: Jan Harmanss en Elsien Nie- 

mants; get.: Henrick Campen, Jan Joosten, Barbar 

Roon, Barbar Meeus. 

Cathalina, n. Ouders: Philippo Perera en Magda- 

lena Simons; get: Joan d' Andrade, Sebastiaen 

Perere. 

(N. N.), n. Ouders: Jan, neger, en Brancqua; 

get: Salvadoor, Lucia. 

Anna, n. Ouders : Christoffel ; get. : Pedro Messia, 

Juliana. 

Simon, n. Ouders : Manuel, moelaet, en Anthonica; 

get: Paulo, Ignees. 

— Aug 17. Dirck. Ouders: Thiel Craen en Hen- 
rickien Janss; get.: Jacobus Cop, Dirck van 
Meeckeren, Magdalena Herrys. 

Sara. Ouders: Ariaen Ariaenss en Annetie 



Freycken; get.: Feycke Pieterss, Pieter Duyn- 
kercker, Trijntie Gijsberts. 

Aug. 24. Susanna. Ouders: Gillis Croll en Helena 
Croll; get.: Jaques van Dalen, Huybrecht Brest, 
Geertruyt Brunsvelt 

Aug. 28. Elisabeth. Ouders: Philips Martens en 
Anneken Jans; get: Dhr. Secret Groenestein, 
Elisabeth Henricx. 

Abraham. Ouders: Reynier van Eyst en Geer- 
truyt van Eyst; get: Abraham Schoorn, Thomas 
Bell, Geertruyt van Beeveren. 
Francisco, n. Ouders: Domingos en Juliana; get: 
Anthonio, Simaon, Louisa. 

Aug. 31. Adriana. Ouders: Leonhard van Burgende 
en Anthonetta Hartzberger; get. : Martinus Hartz- 
berger, Abraham Stricht, Rudolphina Minnies. 
Hans Coenraet. Ouders: Coenraet Vischer en 
Anna Vischers; get: Counraet Helt, Joost Stade- 
laer, Geertruyt Mockers. 

Sept 7. Maria Magdalena. Ouders : Bartelt Hen- 
ricks en Jacomijntie Andriess; get: Pieter Gon- 
zalves, Geertruyt Brouwers. 

Sept. 11, Wilhelmus. Ouders: Johannes Sigvridt 
en Maria van der Houven; get.: Wilhelmus 
Crijger, Barbara van Goutswaert. 
(N. N.), n. Ouders: Anthonio en Catharina. 
Sept. 14. Domingos, n. Ouders: Bastiaen en Maria; 
get.: Paulo, Beatris. 

Sept. 18. Jacobus. Ouders: Jacobus Valckenaer 
en Johanna Verdonck; get: Christiaen v. Benthem, 
Jan Elberts, Rudolphina Minnies. 
Lucretia. Ouders: Jan Theunis en Anneken Wil- 
lemss; get: Henrick Schaers, Abraham Simons, 
Geertruyt Matthijs. 

Sept, 21. Amelia Wilhelmina. Ouders : Dhr. Sigis- 
mundus van Schoppe en MeVrouwe Margarita 
van Loohuijsen; get: Dhr. Michiel van Goch, 
d'Gravinne van Waldeck, die gerepresenteert is 
geworden door Joffr. Cornelia Carpenter. 
Sept. 24. Corolies. Ouders : Hubrecht van Beveren 
en Geertruyt van der Hoornenburg; get: Huy- 
brecht Brest, Jacob Coets, Clara van den 
Bogaert 

Sept. 28. Elisabeth. Ouders: Dhr. Gijsbert de 
With en Joffr. Anna Paix d'Altro ; get: Anthoni 
de With, Dirck van Eemont, Geertruyd van dr. 
Beest, Elisabeth Grevenraet, wed. van dhr. Bal- 
thasar van Dortmont 

Aernout. Ouders: Aernoult d' Lhommel en 
Janneken Lhommels; get: Jacob Alrichs, Joffr. 
Catharina van der Venne, huysvrouw van dhr. 
Jacob Ie Maire. 

Oct. 2. Emest Ouders: Martinus Hartzberger 
en Sara Hartzbergers ; get. : Abraham van Stricht, 



M 



Digitized by 



Google 



— 5 o — 



Elisabeth van Hoorn, huysvrouw van dhr. van 
Beverwaert. 

Oct. 5. Bastiana, n. Ouders: Joan, neger, en 
Ysabella, negerinne; get.: Pantaleas, Maria. 
Oct. 9. Fran^ois. Ouders: Hendrick Beckraing 
en Elsjen Jans ; get: Dhr. FranQois Sweerts, Pieter 
van Loo, Catharyna Heede, huysvrouw van Abra- 
ham Schoor. 

Christoffel. Ouders: Hendrick Pieterss vanLuck- 
stadt en Geertruyt Pieterssen; get.: Coenraet Helt, 
Cornelis Struys, Tythe Evers, Neelche Wolf. 
Sara. Ouders: Maria. 

Oct. 16. Francijntje. Ouders: Riwart Davidtsen 
en Maria Franssen ; get. : Claes Janssen, Wijntge 
Jans, Janneken Roelofs. 

Pieter. Ouders: Jan Pieterssen en Maritje Elias; 
get: Cornelis Pieters. Valck, Jan Elbertsen, Lysa- 
beth Masuers. 

Nov. 16. Johannes. Ouders: Haye Jarckes en 
Magdalena Claesdr; get: Nicolaes Brasch, Geer- 
truyt van Heyst. 

Gerrit Ouders: Jacob Tiboul en Anna deHaen; 
get.: Abraham Schoor, Jan Roockessen, Geertruyt 
van Beveren. 

Jacobus. Ouders: Petrus Ongena en Anna van 
Kuyck; get: Dhr. Jaques Ouziel, Hester de 
Block. 

Maria, negerinne. Ouders: Ventura en Philippe; 
get.: Annycque. 

Nov. 20. Hesther. Ouders: Jan Janssen en Sara 
Janssen; get.: Johannes Apritius, Hester Kinghs- 
land. 

Margarita. Ouders: Garacia en Esperance, swarten; 
get: Garacia, Maria, swarten. 
Nov. 27. Amelia. Ouders: Gillis Venant en Amelia 
Sabits; get: Christoffel Ayerschettel, Jffr. Anna 
Overschie. 

Tobias. Ouders : Tobias Commersteyns en Barbara 
Commersteyns ; get: Nicolaes Byma, Jffr. Ursula 
Barbara. 

Adriaen. Ouders: Jan Codde en Aelken Lems; 
get.: Joos de Moor. Jacob Thierens, Helena Dircks, 
Catharyna Codde. 

Dec. 7. Paulus. Ouders: Adolf Vereist en Janneke 
Jans; get.: Jan Pietersen, Jan Rodius, Anneken 
Janssen. 

Vrouwtie. Ouders : Thomas Gerritsen en Anneken 
Thomas; get.: Jurriaen Albertsen, Vrouwtien 
Gerrits. 

Bastiaen. Ouders: Jan de Mory en Anna de 
Mory, negers. 

Dec. 1 1. Anna Catrina. Ouders : Christiaen Richter 
Anna Lucas; get: Paul Creuts Muller, Esgen 
Hillebrants, Ariaentgen Valcks. 



Anna. Ouders: Antoni Pieters; get: Jan Salvo, 
Catita. 

— Dec. 14. Anna Darber. Ouders: Hans Coenraet 
en Barentge Straetmans; get: Dirck Pauwels, 
Grisella Lits. 

— Dec. 18. Johannes. Ouders: Jacobus Ie Maire en 
Catharina van de Venne; get.: Isaacus Ie Maire, 
Maria Mercier. 

Joan Rodrigo. Ouders: Clara Rodrigo; get: Marten 
Wouters, Joanna Ribero. 

— Dec. 21. Elsje. Ouders: Antony de Clerck en 
Harmtge Caspers; get.: Hans Fredricksen, Sara 
Janss. 

— Dec. 25. Hendrick. Ouders: Hendrick Duycker 
en Willemina- van Gasel ; get: Cornelis van Gasel, 
Christina van Ceulcn. 

1 651. Jan. 1. Roeloff. Ouders: Wijnant Roelofsen en 
Maria Winants; get: Joost Claesen, Hendrick 
Kerckhoff, Celitge Jans. 

Joaö. Ouders: Michael en Marquita; get;Simaö, 
Antonica. 
Toaö. Ouders: Francisco; get: Negers. 

— Jan 15. Andries. Ouders : Manoel en Luzia, negers; 
get.: Negers. 

Francisco. Ouders: Samuel en Katharyna; get: 

Manoel da Cunha, Francisca. 

Helena. Ouders : Christoffel Trampelaer en Joanna 

Ribeiro; get: Aernout van Tongerloo, Anna 

Dieprings. 

— Jan. 22. Johannes. Ouders : Jan Janssen van Londen ; 
get. : Louis Guspin, Jacob de Boos, Sibilla Zrinckt 

— Feb. 1 . Jacobus. Ouders : Jan Lusy en Jacomijntien 
Almire; get.: Hugo Meyer, Noë de Bellaber, 
Margriet Minnis. 

Clara. Ouders : N. N. en Esperance ; get.: Philippe, 
Maria Schut. 

— Feb. 5. Anna Margrieta. Ouders: Hans Dam en 
Anna Maria; get: Christoffel Wagener, Mar- 
grieta Bax. 

Matthijs. Ouders: Claes Pieterssen en Trijntge 
Pieters; get: Herman Hageneut, Matthijs Draver, 
Anna Heyns. 

(N. N.). Ouders: Jan Dirckxen en Anna Rems; 
get.: Hendrick Elbertsen, Geertruyt van Hoer- 
boeren. 

— Feb. 8. Catharyna. Ouders: Hugo de Meyer en 
Anna Rijckers; get.: Jonkhr. Carel van Gladio, 
Cornelia Byma. 

— Feb. 12. Gregorius. Ouders: Elias Vinck en Mar- 
garita Croes; get.: Mattheus Post, Anneken 
Dieprinck. 

Herman. Ouders: Lucas Hermanssen en Trijntie 
Hermans; get: Jurriaen Aelbersen, Janneken 
Harmans. 



Digitized by 



Google 



— 5i 



Jannetge. Ouders: Jan Vogels en Anna Maertens; 

get. : Barent Eckhoff, Jacomijntgen Velthuysen. 

Feb. 15. Johannes. Ouders: Jacob Houts en Eva 

Ciffert; get: Jan Rokus, Jan Mines, Trijntgen 

Schots. 

Marty 5. Pieter. Ouders: Pieter de Mey en Cecilia 

Pieck; get.: Jacques van Dalen, Susanna de Brae. 

Lucretia. Ouders : Garcia Mattheus en Catharina, 

negers. 

Marty 12. Janneken. Ouders: Cornelis Verrune 

en Geerthen Kels ; get. : Marten Adriaenssen , 

Neelthen Nels. 

Marty 25. Rebecca. Ouders: Thomas Wicx en 

Catharyna Wicx; get.: Anthony van Nielen, Isaak 

de Rasere, Ursula Barbara (van Schoonenburgh), 

huysvrouw van majoor ten Berge. 

Feb. 26. Feyken. Ouders: Hendrick Schaers en 

Gebken Jans; get: Hendrick Bickeryng, Jan 

Teunissen, Feycken Jans. 

Apr. 5. Joost. Ouders: Hendrik Ernst en Apollonia 

Martens; get.: Hendrick Franck, Juriaen van 

Keppel, Baertjen Hasselyngs. 

Apr. 30. Abigail. Ouders: Anthoni Dengremont 

en Anna Focke ; get. : Ysaac Ypelaer, Cecilia Ruts. 

Mayo 7. Jacomijntien. Ouders: Symon Denys; 

get.: Jaecques Vallot, Lisabeth Christoffels. 

Willem. Ouders: Jacob Uysen en Magdalena 

Jacobs; get: Feycke Pieters, Derick Boeyse, 

Anna Hendricx. 

Joan. Ouders: Francisco en Esperance; get.: 

Alexander, Catharina. 

Mayo 10. Appolonia. Ouders: Davidt van Keyssel 

en Clara van den Boogaert; get.: Jacob Hamel, 

Geertruyt van- dr. Hoornenburgh. 

Lijsbeth. Ouders: Jan Pieters. van Stockholm en 

Gretien Janssen; get: Joris Janssen , Lysabet 

Govertsen. 

Mayo 17. Anneken. Ouders: Juriaen Probatssey 

en Hilleken Aerts; get: Jan Reynertsen Spits, 

Dirck Pieterssen Bijl, Geertien Adriaenssen, Mar- 

garita Paccen. 

Anna. Ouders: Paul Corismo en Catharyna Cal- 

bary; get: Digo Loores, Bastia Parrera. 

Mayo 21. Sigismundus. Ouders; Francois Monta- 

nier en Dorothea Chatvelt; get: Matthyas Draver, 

Johannes de Man, Roelesken Olvriers. 

Mayo 24. Anna. Ouders: Daniel Ross ; get: Willem 

Carpentier, Willem Robbeson, Anna Philips. 

Margarita. Ouders: Manoel en Maria; get.: Pieter 

Comondonga, Maria, negers. 

Mayo 28. Benjamin. Ouders: Willem Mertenssen 

en Barber Robbertsen ; get. : Capt n Benjamin van 

Sijgen, Francois Carpenter, luytt, Geertruyt van 

Goer, huysvrouw van dhr. majoor Hartsbergen. 



Willemyna. Ouders: Pieter Lenorge en Geertruyt 
Moockers ; get. : Majoor Willem ten Berge, Coen- 
raet Hilt, Rudolfina Oliviers. 
Mayo 31. Anna. Ouders: Jan Barentsen en Sciena 
Robberts ; get : Jacques van Dale, Cornelia Dircx, 
huys vrouwe van dhr. commiss* Duynkercker. 
Isabel. Ouders: Christoffel Pineau en Madanella 
Schoed; get: Johan de Pes, Andresa. 
Juny 4. Pieter. Ouders : Jan Pieterssen en Elisabet 
Banckers; get: Adriaen Fredericx, Hans Maria, 
Elisabeth Janssen. 

Catharyna. Ouders: Hans Scherff en Anna Steen- 
backers; get: Steven Egbertsen, Trinthen Jochems. 
Sara. Ouders: Jan Comelissen Cruyt en Trijn 
Jans; get: Pleuntgen Arents, Mertte Wouters. 
Elisabeth. Ouders; Thomas van de Montel en 
Maria van Vise. 

Juny 7. Cornelis. Ouders: Hendrick Kieupel en 
Geertruyt Kieupel; get: Cornelis Carnon, Cornelis 
Adriaenssen, Geertruyt Verbeecq. 
Juny 11. Francisco. Ouders: Bastiaen Congo en 
Catharyna Congo. 

Francisco. Ouders: Antony Congo en Maria; 
Poulus de Commenca, Loffina, molaettin. 
Juny 21. Theodore. Ouders: Francois van Linden 
en Judich Dircx; get: Dhr. Jaecq. Ouziel, dhr. 
Quiryn Spranger. Juffr. d'Sweerts. 
Juny 25. Antonio. Ouders: Jan Congo en Catha- 
ryna Angola ; get: Pedrp Congo, Catharyna An- 
gola, Maria Angola. 

Juny 28. Aeltien. Ouders: Frans Willems en 
Hendrickje Franssen; get: Hillebrant Colder, 
Janneken Adams. 

July 2. Dirck. Ouders : Jan Dircksen en Swaentjen 
Gijsberts; get.: Gerrit Comelissen, Jan Philipsen, 
Cornelis Boom. 

July 5. Johannes. Ouders : Jan Derdenne en Maria 
Hoseth. get.: Pieter de Mey, Floris Schetteljon, 
Annesse Piek. 

Barbara. Ouders: Anthony Dies en Sperance; 
get: Francisco Rodrigos, Barbara Gomes. 
July 12. Francisco. Ouders: Magdalena; get: 
Flips, neger vant Gasthuys, Annika Yuliano. 
July 19. Domingo. Ouders: Domingo en Juliano; 
get.: Bartholomeus Achttoon. 
July 22. Domingo. Ouders: Camria en Angela; 
get: Antony, Lusile. 

Francisco. Ouders: N. N. en Lowiesa; get : Andrea, 
Sperance. 

July 26. Frederick. Ouders: Jan Valentijn en 
Gaertruyt Broves; get: Hans Jacobs, Thomas 
Poul, Lisabeth Ancken. 

July 30. Anna. Ouders: Nicolaes Hanting en 
Maria....; get: Pieter Maes, Gerrebristsen Hessels. 



Digitized by 



Google 



— 5 2 — 



Aug. 6. Maria. Ouders: Barent Boodicken en 
Jetje Barents; gek: Poulus Arentsen van Campen, 
Aeltien V/iliems. 

Lambert Ouders: Jan Janssen en Baelethe Bas- 
tiaens; gek: Robert Thomassen, Jannetien Lam- 
berts. 

Catrina. Ouders: Jan, negro, en Juliano; gek: 
Manoel Fernando, Marquita. 
Aug. 13. Susanna. Ouders: Pieter Willemsenen 
Geertien Andries; gek : Adriaen Lcnaerts', Willem 
Abrahams, Christiaen van Asperen. 
PJiilippa. Ouders: Lasaro Mendel en Antonyca; 
gek: Antony Tancan, Ingnees de Coets. 
Aug. 27. Catrina. Ouders: Cap n Christiaen Benthem 
en Catharyna Beyer; gek: Sedneum van Points, 
in wiens plaetse staet dhr. Secretaris Jacob Hamel, 
Anthony van Benthem in wiens plaetse staet de. 
cap n -luyt t Jacob Valckenaer, Maria Cincq, huys- 
vrouw van secretaris Benthem in wiens plaetse 
staet Ursula Barbara van Schoonenburch, huys- 
vrouw van de majoor Willem ten Berge. 
Aug. 30. Eduardt. Ouders: Willem van Lobbrecht 
en Cornelia Carpenter; gek: .... van Lobbrechk in 
wiens plaetse staat Francois Carpenter, den secre- 
taris Jacob Hamel, Hester Carpenter, huysvr. 
van cap n Hendrick Nykercken, in wiens plaetse 
staet Rudolfina Minjes, huysvrouw van capiteyn 
Cornelis Caron. 

Sept. 3. Anneken, Ouders: Gerrit Hermans en 
Christyna Thomas; gek: Jan Roockessen, Gerrit 
Sprieuers, Janneken Keesbergen. 
Catharyna. Ouders: Hendrick Achterbergen en 
Crisilla ; gek: Jacob Valckenaer, Evert van Bosch, 
Elisabet Bancken. 

Sept. 6. Geertruyt. Ouders: Hans Plugger en 
Trijntien Pluggers; get.: Jacob Arentsen, Dirck 
van Meeckeren, Elsgen Thomas. 
Sept. 10. Susanna. Ouders: Willem Willems 
en Preyntgen Jacobs; gek: Pilten Schiff, Pieter 
Dennies, Pilten Houwers, Geertruyt Hagemans. 
Lodewijck. Ouders: Achter (Artur) Hael en Catha- 
ryna Hael; get, : Willem Abrahamssen, Catharyna 
Hamers. 

Antony. Ouders: Antonio de Henrico en Antta 
de Henrico; gek: Antony de Kontero, Maria 
Nunes. 

Constantinus. Ouders: Lasara Mendel en Dominga. 
Sept. 13. Johannes. Ouders: Dirck Janssen en 
Anna Boels; get. : Jan Keetman, Barent Bodecker, 
Aeltien Willems. 

Alexander Walrand. Ouders: Dhr. gener 1 Sigis- 
mundus van Schoppe en Margarita van Loohousen; 
get.: Dhr. Hendrick Haecx, dhr. Fredrick van 
Schoppe, in wiens plaetse staet den Oversten- 



luyten* Claes Claessen, Anna Catharyna van 
Calcken van Loohousen, in wiens plaetse staet 
maj r Hartsbergen. 

Sept. 17. Philippus. Ouders: Johan en Lusia; 
gek: Manoel St. Thome, Annike. 
Sept. 20. Caspar Vollers. Ouders: Caspar Vollers 
en Anneken Lammers; gek: Arnout Bartholo- 
meussen, Criscijn Borgertsen. 
Sept. 24. Susanna. Ouders: Fop Adriaenssen en 
Agnese Piek ; get. : Gillis Croll, Henricus Casparus 
Torquinius; Susanna van Dalen. 
Willem. Ouders: Elias Steeren en HelenaBruma; 
gek: Cap n Siegen, Artur Hael, Joffr. ten Berge. 
Ock 1. Bastiaen. Ouders: Domingo, neger van 
dhr. Alrichs en Catharyna ; get. : Bastiaen, Juliana. 
Hendrick. Ouders: Adolf Vereist en Janneken 
Janssen; get.: Hendrick Volbergen, Anthonio 
de Swart. 

Oct. 4. Christina. Ouders: Simon Francisco en 
Andressa Francisco ; get. : Antonio Harder, Felle- 
sinne. 

Maria. Ouders: Antonio Ferrcra en Catharyne 
Prete; gek: Antonio Falcan, Polony Semente. 
Ock 8. Cornelia. Ouders: Samuel v. Gansepoel 
en Paulina van Venne; gek: Anthony v. Ganse- 
poel, Jouffr. La Maire. 

Catharyna. Ouders: Dirck Janssen en Janneke 
Roelofs; gek: Jasper Valet, Anneken Willems. 
Oct. 1 1. Gerardus. Ouders : Johannes de Carpentier 
en Cornelia van Cuyck; gek: Hubert van Beveren, 
Ursula Barbara van Schonenburgh. 
Oct. 1 8. Sigismundus Charel. Ouders : Joris Ettison 
en Geertruyt van Goor; get.: Marten van Hers- 
bergen, mevrouw Margarita • van Loohousen ge- 
naemt Schoppe. 

Janne. Ouders: Piere la Heere en Clasijn Frederick; 
get.: Jan Elbertsen, Barentie Straetman. 
Oct. 22. Maria Ouders: Pedro en Esperance. 
Oct. 29. Leonora. Ouders: Leenert van Burgende 
en Antonette Hertsbergen; gek: Willem ten 
Bergen, Zarah Nuis. 

Nov. 5. Elsgen. Ouders: Nicolaes Eerlijck en 
Cornelia . . . .; gek: Abraham Gaelath, Jacob 
Barentsen, Maria Willems. 

Antonica. Ouders: N. N. en Lucretia; get.: Joan 
Congo, Annike N., Maria N. 
Nov. 8. Hendrick. Ouders: Jan de Faey en An- 
tonica Paus; gek: Hender Perdenicu, Anna 
Gyvers. 

Nov. 12. Joost. Ouders: Charel Besite en Francoise 
Piek; gek: Maria Kis, Anna de Leyn. 

Medegedeeld door C. J. WASCH. 
(Wordt vervolgd). 



Digitized by 



Google 



— 53 — 



De oude kerkregisters in ons land. 

(Vervolg). 

GROHSVELD. 

De doop-, trouw- en sterfteregisters der Roomsch 

Katholieke-kerk loopen van 1677 — 1798, plus een doop-, 

trouw- en begraafregister der Roomsch Katholieke-kerk 

van het gehucht Heugem, binnen deze gemeente, van 

«734—1798. 

De registers van den Burgerlijken Stand der gemeente 
nemen aanvang met laatstgenoemd jaar. 

GROOT-AMMERS. 

Doopboek van 1644 — 1743. 

Idem van 1744 — 181 1. 

Trouw- en doopboek van 1644—1743. 

Register dergenen die te Groot-Ammers getrouwd 
of ondertrouwd zijn of alleen huwelijksproclamatie 
gehad hebben van 1744 — 18 11. 

Register der dooden van 1733 — 1763. 

Idem van 1763 — 1804. 

Idem van 1804 — 181 2. 

Idem der begravenen van 1806 — 181 1. 

GROOTEBROEK. 

De doopregisters der Gereformeerden te Grootebroek 
loopen van de jaren 1669 — 18 12, in vier banden. 

De doopregisters der Gereformeerden te Lutjebroek 
loopen van de jaren 1631 — 18 11, irt twee banden. 

Voorts vindt men in de registers van Lutjebroek 
mede aangeteekend de aldaar voltrokken huwelijken 
in de jaren 1689 — 1795. 

De doopregisters der Roomsch Katholieken te Groote- 
broek loopen van de jaren 1686 — 181 2, in twee banden. 

Het doopregister der Roomsch Katholieken te Lutje- 
broek loopt van de jaren 1747 — 18 12, in één band. 

Voorts vindt men in de doopregisters der Roomsch- 
Katholieken van Grootebroek aangeteekend de huwe- 
lijken, voltrokken in de jaren 1686 tot en met 1795 
en de plaats gehad hebbende sterften van af de jaren 
1686— 1802. 

In het register der Roomsch Katholieken te Lutje- 
broek zijn aangeteekend de huwelijken, voltrokken in 
de jaren 1747 tot en met l & 12 en de sterften, voor- 
gevallen in de jaren 179 1 tot en met 18 12. 

Omtrent huwelijken en sterften vindt men in de 
registers der Nederduitsche Hervormde gemeente van 
Grootebroek niet het minste aangeteekend. 

Voorts zijn nog door ons gevonden: 

Twee trouwboeken loopende van de jaren 1 668 — 1 8 1 1 , 
waarin ook voorkomen de in die jaren gehuwden van 
Andijk, welke gemeente toen ter tijd deel uitmaakte 
van de stede Grootebroek. 

Twee registers van trouwrecht, loopende over de 
jaren 1695 — 1806. 



Drie registers van overlijden, loopende over de jaren 
1695— 1772. 

Twee begraafregisters, het eene loopende over de 
jaren 1771 — 1811, het andere over de jaren 1787 — 1816. 

Het titelblad van het eerstbedoeld begraafregister 
luidt als volgt: 

«Register waarin de Personen die in de stede Groote- 
<broek (onderscheiden in Grootebroek, Bovencarspel, 
«Lutjebroek en Hoogcarspel waar mede toebehoort de 
cSwaagdijk, Hout, Noorderdijk en Broekerhaven) over- 
«leden zijn en begraven stonden te worden, dog voor 
«en aleer die begraven zijn, daarvan aangifte ter secre- 
«tarie der steden voorn* is gedaan, aangeteekent staan.» 

Het tweede register schijnt alleen Lutjebroek te 
betreffen. 

GROOTEGAST. 

Tot 1790 was Doezum met Grootegast vereenigd, 
doch is er nog een overlijdensregister van 1806 tot 
en met 23 Mei 181 1 over beide gemeenten. 

Doopregisters, loopende van 1629 tot en met 1789. 

Huwelijksregisters, als boven. 

Doopregisters van Grootegast van 1790 tot en met 
27 April i8n. 

Huwelijksregisters van Grootegast van 1790 tot en 
met 26 Augustus 181 1. 

Doopregisters van Doezum van 1790 tot en met 
8 September 181 1. 

Huwelijksregisters van Doezum van 1790 tot en met 
26 Juni 1803. 

Sebaldeburen. Doopregisters van 1669 tot en met 
1773 en van 1776 tot en met 11 Augustus 181 1. 

Huwelijksregisters van 1669 tot en met 167 i f ^79 
tot en met 17 13, 1730 tot en met 1735 en 1777 tot 
en met 1810. 

O verlij densregisters van 1806 tot en met|i8 April 181 1. 

Lutjegast. Doopregisters van 1684 tot en met 21 
Juli 181 1. 

Huwelijksregisters van 1684 tot en met 1779, 1784, 
en 1788 tot en met 10 Februari 181 1. 

Overlijdensregisters van 1684 tot en met 1776, 1793, 
1794, 1803, en 1806 tot en met Mei 181 1. 

Opende. Doopregisters van 1724 tot en met 1729, 
en 1737 tot en met 31 Maart 1811. 

Huwelijksregisters van 1724 tot en met 1728 en 
1752 tot en met 24 Maart 181 1. 

Overlijdenregister van 1784 tot en met 1793. 

GRIJPSKERK (prov. Groningen). 

Trouwboek van 1683 — 1744 der Hervormde-kerk. 
Idem van 1651 — 181 o. Idem. 

Idem van 1769— 181 1. Idem. 

Doopboek van 1683 — 181 1. Idem. 

Idem van 1694 — 18 11. Idem. 

Idem van 1651 — 1811. Idem. 



jW 



Digitized by VjOOQ IC 



ir 



— 54 — 



Trouwboek van 1664— 1811 der Hervormde-kerk. 
Huwelijkspublicatiën van 1744 — 18 11. 
Aangenomen geslachtsnamen van 1812. 

GRIJPSKERKE (Zeeland). 

Een trouwboek loopende van 1 April 1591 — 1689. 
Een idem van 1707— 1763. 
Een doopboek van 1591 — 1661. 
Een idem van 1707 — 1763. 
Een idem van 1764 — 1810. 

GULPEN. 

Op het gemeentehuis berusten de volgende oude 
kerkregisters, etc: 

Register van geboorten van 1664 tot en met 1686. 

Trouwboek van 1666 — 1762, 1 deel. 

Register van geboorten van 1687 tot en met 1750, 
1 deel. 

Idem van 1751 tot en met 1805, 1 deel. 

Idem van sterften van 1672 tot en met 1757, l deel. 

Trouwregister der Gereformeerde gemeente binnen 
Gulpen begonnen 22 November 1755 tot en met 1795, 
1 deel. 

Trouwregister voor Gulpen begonnen 1 Januari 1727 
tot 18 October 1755. 

Naamlijst der gedoopte kinderen in de Gereformeerde 
gemeente tot Gulpen van 1728 — 1793, 1 deel. 

Namen der overledenen sedert 1745 — 1795, 1 deel. 

Register inhoudende 35 verklaringen van naams- 
veranderingen, uitsluitend door Israëlieten. Begonnen 
den 4 en eindigende den 10 November 1808. 

HAAFTEN. 

Register der gedoopte kinderen te Haaften en Hel- 
louw van Januari 1772 tot 8 Augustus 181 1. 

Register van doopelingen te Tuil van 7 Januari 1772 
tot 8 Maart 181 1. 

Register of trouwboek van Haaften, beginnende 18 
Maart 1796 en eindigende 17 Maart 181 1. 

Idem van Heilouw, beginnende 25 Maart 1796 en 
eindigende 17 Maart 18:1. 

Idem van Tuil, beginnende 28 Maart 1796 en ein- 
digende 15 Februari 181 1. 

Register of Memorie van aangeving van lijken op 
Tuil van 8 Februari 1806 tot 10 Maart 181 1. 

HAAKSBERGEN. 

De doopregisters der Gereformeerden alhier loopen 
van de jaren 1726 — 1812, in 2 banden. 

De doopregisters der Roomsch Katholieken loopen 
van de jaren 1730 tot 181 2, in 3 banden. 

Trouwboek van af het jaar 1780— 18 12, in 2 banden. 

HAAMSTEDE. 

In deze gemeente bevinden zich: 

Doopboeken van 1607 tot en met 18 10, in vijfdeelen. 



Doodregisters van 1806 tot en met 181 1. 
Trouwboeken in 2 deelen van 1655— 1810. — 

HA AREN (Noord Brabant). 

Doopboeken der Roomsch Katholieke-kerk in het 
gemeentehuis berustende: 

Van 1659 — 18 10 in vijf banden. 

Trouwboeken der Roomsch Katholieke-kerk in het 
gemeentehuis berustende: 

Van 1659 — 1769 in vier banden. 

Voorts zijn nog aanwezig: 

Een trouwboek der gemeente van af 8 Januari 1729 
tot 24 Mei 1772. 

Een idem van 24 Augustus 1803 — 3 Juni 1808. 

HAARLEM. 

De doop-, trouw- en begrafenisboeken, berustende 
in het archief dezer gemeente, zijn : 

Doopboek der Nederlandsche Hervormde gemeente 
van 1578 — 181 1. 

Idem der Waalsch Hervormde gemeente van 1625 
tot 181 1. 

Idem der Remonstrantsche gemeente van 1670 — 181 1. 

Idem der Doopsgezinde gemeente van het einde 
der 17° eeuw tot 181 z. 

Idem der Luthersche gemeente van 1645 — 18 11. 

Idem der Roomsche statiën: 

de Ossehoofdsteeg van 1748 — 181 1. 

de Vier Heemskinderen van 1677 — 1811. 

het Begijnhof van 1694 — 18 11. 

de drie Klaveren van 1669 — 181 1. 

St. Bavo van 1735 — 181 1. 

het Damsteegje van 1700 — 18 11. 

de Hoek van 1669 — 181 1. 

Idem van de Bisschoppelijke Klerezy, St. Anna en 
Maria van 1650 — 1806. 

Trouwboek van de Nederlandsche Hervormde ge- 
meente van 1578 — 181 1. 

Idem der Waalsch Hervormde gemeente van 1691 
tot 181 1. 

Idem der schepenen van 1627 — 181 1. 

Begrafenisboeken van 1598 — 1650 en van 1656 — 181 1. 

HAARLEMMERLIEDE EN SPAARNWOÜDE. 

In het archief alhier vindt men: 

Een doopboek der Roomsch Katholieken te Spaarn- 
woude van 1783 — 18 12. 

Een register van begraven der Nederlandsche Her- 
vormde gemeente te Spaarnwoude van 1790 — 1812. 

HAARZÜILENS. 
Lijst van dooden sedert 1806. 

HAASTRECHT. 
Roomsch Katholiek doop- en trouwboek van Haas- 
trecht, Vlist en Steln van 14 April 1709 tot 22 De- 
cember 1777. 



Digitized by VjOOQ IC 



— 55 ~ 



Idem trouw- en doopboek van 12 Mei 1709 tot 17 
Mei 1795. 

Idem doopboek van 18 Januari 1778 tot 28 Januari 
1812. 

Idem trouwboek van Haastrecht van 26 April 1795 
tot 27 November 181 1. 

Van de Gereformeerde gemeente alhier is aanwezig : 

Een doopboek van 1793 -1818. 

Een trouwboek van 29 Januari 1686 tot 1 Sept. 181 1. 

Een register van het trouwen en begraven van 1695 
tot 1750 en van 1 Januari 1750 — 30 December 1805. 

Een register van de graven in de kerk en op het 
Choor te Haastrecht van af 1790 tot 1835. 

Een idem van 1755 — 1794 en van 1798— 1831. 

Een kerkregister van begraven dooden van Juli 
1786— 181 1. 

Een register van kerkelijke handelingen van 1683 
tot 1615, tevens bevattende doopboek van 1683 — 17 14 
en trouwboek van 1683 — 17 14. 

Een register van kerkelijke handelingen en resolutiën 
van 1715 — 1728, tevens bevattende doopboek van 1715 
tot 1792 en trouwboek van 1715 — 1792. 

Een register van overledenen van Haastrecht, met 
uitzondering van den Polder Bozendaal van 13 Januari 
1806 tot 31 December 181 1 in duplo. 

Een register van aangegeven lijken van Bozendaal 
van 4 Januari 1806 — 15 Augustus 181 1. 

HAGESTE1N. 

Doopregister van 1758 — 181 1, en 
Trouwboek van 1762 — 1809, in één band. 
Begrafenisregister van 1806— 181 2. Idem. 

HALSTEREN. 

De geboorte-, huwelijks- en overlijdensregisters, hier 
aanwezig, zijn: 

Doopboek der Roomsch Katholieke gemeente van 
1632 — 1660, en van 1672 — 1810 in 9 deelen. 

Een idem van 1639 — 1660. 

Doop- en trouwboek der Hervormden van 1656 — 1 750, 
in 2 deelen. 

Doodboek van 1749 — 18 16, 2 deelen. 

Een idem van 1806 — 18 10. 

Trouw- en doodboek van 1749 — 18 10. 

Trouwboeken van 1676 — 1803. 

Idem van 1747 — 18 10. 

DEN HAM. 

Doopboek der Nederlandsche Hervormde gemeente 
van den Ham van 5 October 1704 — 12 Januari 1812. 

Trouwboek der Nederlandsche Hervormde gemeente 
van den Ham van 11 Juni 1875 — 6 Maart 1803. 

HAPS. 

Alhier bevinden zich der Roomsch Katholieken: 
Doopregisters van 1645 — 1842 in vijf banden. 



Trouwregisters van 1655 — 1846 in vier banden. 
Overlijdensregisters van 1655— 1722 * n één band. 
Idem van 1724 — 1792 in 2 banden. 
Idem van 1819 — 1842 in één band. 

AMBT HARDENBERG. 

De doopregisters der Gereformeerden aldaar loopen 
van de jaren 1669— 18 11, in 3 banden. 

Aangaande aldaar voltrokken huwelijken vindt men 
in het archief: 

Trouwboeken van 1662 — 1811 in zes banden. 

HARDERWIJK. 

Op het gemeentehuis alhier zijn de volgende kerk- 
registers aanwezig: 

Doopboeken van de Gereformeerde-kerk te Harder- 
wijk van 26 Augustus 1618 — 30 December 1849. 

Van 1649 — 1673 is het register niet te vinden. 

Van September 1673 — December 181 1 volledig aan- 
wezig. 

Een doopboek van de Gereformeerde-kerk in de 
buurtschap Heerden van 16 April 1 741 — 18 Sept. 181 1. 

Een doopboek der Katholieke-kerk te Harderwijk 
van April 1740 — 18 10 (4 octaten). 

Een doopboek van de Waalsche-kerk van 2 October 
1688 — 25 November 18 10. 

Huwelijken en huwelijksaangifte in de Gereformeerde- 
kerk te Harderwijk van 1591 — 1810. 

Idem te Hierden van 1741—1805. 

Idem in de Roomsch Katholieke-kerk van September 
1741 — 1810. 

Idem in de Waalsche-kerk van 1694 — 1795. 

Drie registers van kerkelijke ontvangsten voor be- 
graven van 1789 — 1828. 

Andere kerkelijke ontvangsten en uitgaven van ver- 
schillenden aard van 1733 — 181 1. 

HARDINXVELD. 

In het archief der gemeente Hardinxveld zijn aan- 
wezig: 

Van de Parochie-kerk (kerk der Hervormde gemeente 
van Boven Hardinxveld) een register der gedoopte 
kinderen van 1638 — 1704, tevens inhoudende de namen 
van de in die kerk getrouwde personen van 1638— 
1704, die der ledematen van 1638 — 1704. 

Een jegister der gedoopte kinderen van 1705 — 1723, 
tevens inhoudende de in die kerk getrouwde personen 
van 1705 — 1723, de namen der ledematen van 1705 
tot 1723. 

Een register der gedoopten van 1724—1785. 

Een idem van 1786 — 181 1. 

Van de kapel (later, sinds 1729) Nieuwe-kerk van 
Hardinxveld staande op het benedeneinde van Hardinx- 
veld (kerk der Hervormde gemeente van Giessendam 
en Neder Hardinxveld): 



Digitized by V^OOQ IC 



-56- 



Een register der gedoopte kinderen van 1660— 1748. 

Een idem van 1749— 1795. 

Een idem van 1796 — 181 1. 

Tevens bevindt zich nog in het gemeente-archief: 

Een register van diegene die haer sullen ten huwe- 
lijken state begeven en daervan 't recht hebben betaelt 
van 1695— 1774. 

Een idem van 1775 — 1805. 

Een register van huwelijken, gesloten in het boven- 
deel der gemeente van 1795 — 18 11. 

Een idem, gesloten in het benedendeel der gemeente 
van 1795 — 18 11. 

cNotitcy boeck van alle de dooden die begraven zijn 
«alhier op Hardinxvelt zedert den 2 8*° Novembris 1695, 
«als wanneer mij Silvester Gelderblom schoolm' alhier 
«door het placcaat van Haar Ed. groot Mogen* is aan- 
«bevolen pertinente aanteykeninge van de dooden te 
«doen en de voldoeninge volgens 't voorn, placcaat te 
«ontvangen» van 1695 — 1759. 

Een dergelijk notitieboek van 1766— 1805. 

Register der aangegeven lijken van 1806 — 18 11. 

Nog wordt (voor zoover dit in verband met boven- 
staande mededeelingen eenige waarde heeft) hierbij 
gevoegd dat in het archief der gemeente ook aanwezig 
is eene plattegrond teekening der in 1861 afgebroken 
en vernieuwde kerk (parochie-kerk) te Boyen Hardinx- 
yeld, verdeeld in vakken; in welke vakken staan 
vermeld de namen der familiën die in vorige eeuwen 
graven in die kerk bezaten of wier voorzaten daarin 
begraven liggen. 

HARINGCARSPEL. 

Alhier zijn de volgende registers aanwezig: 

Een doop- en trouwregister in één band van de 
Hervormde gemeente van Haringcarspel en Eenigen- 
burg van 1620 — 1789. 

Idem idem van 1789— 18 10. 

Een doop- en trouwregister in één band van de 
de Roomsch Katholieke Parochie te Taitjenhorn van 
1657 — 1810. 

Een register omtrent de kosten van huwelijken en 
begravingen in de gemeente Haringcarspel van 1749 
tot 1811. 

HARLINGEN. 

Doopboek der Hervormden van 16 13 — 22 Maart 
1812 in zeven banden met alphabetische tafel in de 
Groote-kerk. 

Idem van 1 Januari 1696 — 24 November 181 1 inde 
kleine kerk, in 2 banden. 

Geboorteregister van 5 Maart 181 1 — 31 December 
181 1 met alphabetische tafel. 

Idem der doopsgezinden van 1772 — 1799 met alpha- 
betische tafel. 



Doopboek der hersteld Evangelisch Lutherschen van 
van 1799— 1811. 

Idem van 1800 — 181 2. 

Doopboek der Evangelisch Lutherschen van 10 Sep- 
tember 1730 — 20 Mei 1804. 

Idem der Roomsch Katholieken van 1686 — 1762. 

Idem van 1763 — 1797. 

Idem van 1798 — 181 2. 

Besnijdenisboekje van 1782 — 1805. 

Echtboek der Hervormden van 161 1 — 16 15. 

Idem van 1613 — 1656. 

Idem van 1622 — 1631. 

Idem van 1631 — 1645. 

Idem van 1645- 1661. 

Idem van 1661 — 1680. 

Idem van 1680— 170 1. 

Idem van 29 Maart 1696—29 December 1774. 

Idem van 1701 — 1732 met alphabetische tafel 

Idem van 1732 — 18 10. 

Idem van 30 September 1764 — 26 April 1772. 

Kerkboek-huwelijken van 1656 — 1697. 

Idem van 1697 — 1735. 

Idem van 1735 — 1764. 

Trouwboek van 1772 — 18 11. 

Gehuwden Westerkerk van 1775 — 1808. 

Trouwboek der Hervormden van 3 April 181 j — 31 
December 181 1 met alphabetische tafels. 

Idem op de huwelijken en proclamatiën. 

Huwelijks-proclamatiën van 3 April 181 1—31 Dec. 
1811. 

Echtboek der hersteld Evangelisch Lutherschen van 
1796 — 18 10. 

Idem van 1800 — 18 10. 

Trouwboek der Roomsch Katholieken van 1687 — 
1754 en van 1755— 1762. 

Idem van 1763, 1778, 1782 en van 1784 — 1796. 

Idem van 1798 — 18 12. 

Huwelijksaangiften der Roomsch Katholieken van 
1786—1788. 

Aanteekening der huwelijksgeboden van 1733 — 1782. 

Idem van 1783— 181 1. 

Overledenen van 1 Januari 1727 — 30 April 1728. 

Idem van 1 Januari 1787 — 31 December 1794 en 
van 1 Januari 1805 — 31 December 1805 met alphabe- 
tische lijst van overledenen en alphabetische tafels op 
het register van begravenen van het groot kerkhof 
en de Nieuwe-kerk. 

Overledenen van 1806 — 18 11 met jaarlijksche alpha- 
betische tafels. 

Idem van 4 Maart 1 8 1 1 — 31 December 1 8 1 1 met 
alphabetische tafel. 

Idem der Roomsch Katholieken van 1691- 1762 en 
van 8 Januari 1762—31 December 1762. 

( Wordt vervolgd). 



Digitized by 



Google 



— 57 — 



De gemijterde abten Tan Postel. Zegels, wapens, enz. 

(Vervolg). 

Gelijk op aarde alles onbestendig is, zoo waren rust 
en vrede ook hier van korten duur; tweespalt en 
baldadigheden braken los, waarvan in ruime mate aan 
Colibrant toegemeten werd. 

Ziehier bij welke gelegenheid. 

Naar het voorbeeld van den H. Norbertus, gevoelde 
ook Colibrant medelijden met de armen; deswege trok 
hij zich het lot der hulpbehoevenden zeer aan door 
menige aalmoes in hunne handen te leggen, naarmate 
de finantieele barometer zijns kloosters klom of daalde. 
Onder Gods zegen groeiden de rijkdommen van het 
huis zeer aan, zoodat de ruime aalmoesuitreikingen 
gelijk werden aan een machtigen stroom, die bij 
zijnen oorsprong klein en, als bij druppels uit de 
bergklove afzijpelend, langzamerhand in zijne vaart 
beken en vloeden opneemt om over steeds verbreede 
bedding heen te rollen. Die stroom van aalmoezen (i) 
was te weldadig voor de vijanden vanden godsdienst; 
hierom moest hij afgesneden en afgedamd worden. 
Met de stoffelijke aalmpes toch werd ook een geestelijke 
gegeven aan zoo vele afgedwaalde lieden. In levendige 
kleuren schetste men aan dezulken hun gevaarvollen 
en rampzaligen staat. Velen verlieten dan, gesteund 
door Gods genade, hun losbandig leven of rukten 
uit hun hart den gedurende zoo lange jaren voort- 
gegroeiden wortel van haat en wrake. Met een woord, 
zeer velen, eenmaal onderricht in de godsdienstplichten, 
kweten zich getrouw van die gedurende hun verderen 
levensloop. 

Die aalmoesverleening deed dus te veel goed; dat 
liefdewerk moest gedwarsboomd worden. De groote 
vijand van het menschdom wist handlangers te werven, 
die het klooster nadeel moesten berokkenen. 

Het was in de XVII e eeuw in de Kempen van 
Antwerpen niet altijd even rustig; onweêrsstormen 
staken er somtijds op, die veel rampzalige gevolgen 
na zich sleepten. Er braken in die eeuwen tijden aan, 
dat het laagste gepeupel, de volksheffe der dorpen 
die Postel omringen, voor het later Wandalisme in 
geen opzicht onder deed; wij geven er een staaltje van. 

Vroeger snelde een groot getal armen naar dit 
klooster, doch Colibrant had hierin vaak vele moeilijk- 
heden ondervonden ; daarom had hij verlof verkregen 
om die aalmoezen naar de betrekkelijke dorpen te 
laten brengen. De ontevredenheid van vele behoeftigen 
sloeg, tot woede over, zoodra zij de kar met aalmoezen 



(1) Er kwamen somtijds op één dag tot 5000 personen; aan allen 
werd naar vermogen gegeven, gelijk de origineele handschriften 
melden. 



in hun dorp zagen aankomen, zoodat zij de kar letterlijk 
plunderden en den voerman met ruwe beschimpingen 
naar Postel terugzonden. 

Maar nog ergere slagen vielen op den overste R. 
Colibrant. 

Reeds in een vroegen morgen van 1619 kwam uit 
de omliggende plaatsen een talrijke menigte, vergezeld 
van karren tot zelfs kruiwagens om tot voertuig te 
dienen voor het te rooven kloostergoed, van wapenen 
voorzien te Postel aan. Met elk uur werd de troep 
al grooter en grooter, en steeg eindelijk tot 300 man. 
Deze waren gewapend met pieken, koevoeten, mokers, 
genen met houweelen en andere breekwerktuigen. 

Het was alsof het klooster met man en muis moest 
verdelgd worden; het scheen aan Rumoldus dat de 
zon voor hem den laatsten keer was opgegaan. Mannen, 
vrouwen, kinderen drongen zich in zwarte drommen, 
als een onmeetbare slang naar Postel voort; tot twee 
uren in den namiddag zag men de plunderzieken aan- 
groeien en het klooster als een bijenzwerm omringen. 
In dit benauwde uur verhief Rumoldus Colibrant met 
zijne medebroeders de handen smeekend hemelwaarts, 
opdat zij gespaard mochten blijven voer nakend onheil, 
en opdat de naar roof hunkerende gemoederen van 
hun snood voornemen zouden afzien. 

Maar neen, de bende, reeds zoolang tuk op rooven 
en plunderen, rukte met baldadig getier naar het klooster 
voort,, en verbrijzelde al spoedig de vorstelijke wapens 
die op de buitenpoorten prijkten. Die wapens waren 
er geplaatst ten teeken, dat het huis onder de hooge 
bescherming der aartshertogen Albert en Isabella en 
der vorsten van Nassau stond; doch de drank en de 
woede hadden de dolzinnigen te zeer overmeesterd, 
dan dat zij zich hieraan zouden gestoord hebben. In 
een oogenblik waren de wapens gebroken, de vergulde 
stukken werden vertrapt als spinnewebben. Met diep 
hartzeer moest Rumoldus aanschouwen, hoe men de 
met zware nagelkoppen beslagen buitenpoort en ook 
de tweede poort aan stukken hakte. Door behulpvan 
koevoeten en andere breektuigen werden sloten en 
deuren met helsche vreugde gebeukt en gebroken. Nu 
hadden de woestaards vrij spel; van wege de Norbertijnen 
vreesden zij geenen tegenstand ; wat zou ook een klein 
getal religieuzen vermogen tegen zoo'n grooten troep ? 

Nadat nu die plunderaars het klooster binnenge- 
drongen waren, volgde er een afgrijselijke verwoesting. 

Hoe de overste ook trachtte den ingedrongen troep 
te bedaren, wilde nochtans niemand aan zijne stem 
gehoor geven. De geschilderde glazen van het prela- 
tuurverblijf werden verbrijzeld, schilderijen aan flarden 
gescheurd, ijzeren staven werden uit hare gaten ge- 
wrongen, beelden, Japansche voorwerpen en ander 
kunstwerk vlogen aan stukken, kamers en kelders 
werden doorsnuffeld; kortom, alles was prijsgegeven 



M 



Digitized by 



Google 



- 58 - 



aan de toomelooze woede en uitspatting dezer wan- 
dadigen. 

Was het dan wonder, dat Colibrant en zijne onder- 
hoorigen voor hun leven begonnen te duchten? 

De overste poogde het uiterste, toen hij vernam dat 
eenige kloosterlingen met steenen gewond waren; hij 
waagde het dan zich tot de onstuimige samenrotting 
te richten om ze door een gepaste en bedaarde toe- 
spraak tot kalmte te brengen. Zijne rede mocht aan- 
vankelijk een goeden indruk in het gemoed der muite- 
lingen teweegbrengen; doch nauwelijks raakte Colibrant 
het hertogelijk bevel aan om de aalmoezen naar de 
betrekkelijke dorpen (i) te laten brengen, of zijne 
woorden stierven weg en een oorverdoovend en ver- 
wenschend geraas, schelden en vloeken, verwenschingen 
van allerlei aard werden Colibrant en den religieuzen 
naar het hoofd geworpen. 

Slechts ten prijze eener volkomen plundering liet 
de volksheffe het leven aan de kloosterlingen. 

Na het einde dezer treurbedrijven teekenden zich 
hier voor het oogenblik noch onheilen, noch beroeringen 
aan den staatkundigen gezichteinder af; het huis genoot 
eenigen tijd verademing en rust. 

De overste Colibrant, die getuige was geweest van 
zoo wreede gebeurtenissen op den bodem van Postel, 
werd 14 Mei 162 1 tot eersten abt ingezegend door 
den bisschop van Namen in het klooster te Floreffe. 
Bij die plechtigheid assisteerden Joannes Roberti, abt 
van Floreffe, en Joannes Noizet, abt van Leffie, beiden 
Premonstratenser kloosters in België. Nicolaus Zoesius, 
bisschop van 's-Hertogenbosch, woonde de plechtige 
inhuldiging bij. 

Rumoldus was 13 Februari 1622 bij de mijtering 
van Joannes Moors, abt van Berne, tegenwoordig; hij 
bevond zich ook 7 Octob.er 161 2 op de kerkvergadering 
te 's-Hertogenbosch. 

Sedert het tijdstip zijner abbatale benoeming, heeft 
Colibrant trouw de hand geslagen aan den wederopbouw 
van kerk en klooster, luidens deze twee verzen, in 
zijne arduinen grafzerk gegriffeld: 

Edibus exstructis, ornato denique templo, 
Prudentem atque pium se probat esse patrem. 

Op een andere zerk, tot 1873 in eenen muur nabij 
de kerk geplaatst, las men dit distichon en tevens 
jaarschrift: 

CoCtlLIbUs posUIt CoLIbrant fUndaMIna saXIs. 

praeposlto feLIX postULa pLaUde tUo (2). 

Uit dit chronicon blijkt dat Colibrant het klooster 
weder opgebouwd en vergroot heeft met gebakken 



(1) Zooals: Arendonk, Bergeik, Bladel, Desschel, Eersel, Hapert, 
Lommei, Luiksgestel, Bethie, Beusel, enz. 

(2) In dit jaarschrift is de D geene telletter; ook uit andere 
jaarschriften van de XVIIe eeuw blijkt, dat men de D nog niet telde. 



steenen, in tegenstelling van de bergsteenen waaruit 
de kerk opgetrokken is, gelijk wij weldra breedvoeriger 
zullen melden. 

Te midden van een vaderlijke zorg en onverdroten 
werkzaamheid voor het tijdelijk en geestelijk geluk 
zijner onderdanen, had Colibrant reeds veel jaren aan 
het hoofd gestaan, toen eindelijk de ouderdom met 
diens aankleve hem minder geschikt maakte voor de 
vervulling van zijnen last. Dientengevolge vinden wij 
in het archief het volgend verzoekschrift, aan de aarts- 
hertogen gezonden: 

Serenissimis principibus 

Exponit et humiliter supplicat una cum conuentu 
suo frater Rumoldus Colibrant, monasterij Postellani 
indignus abbas, magno senio confectus, multis curiset 
laboribus pro domo sua (quam viginti séx annis rexit) 
susceptis confractus belli togeque temporibus, sibi coad- 
jutorem cum futura successione canonice eligendum, 
cui domus sue partem inponere valeat donari, ut sic 
Deo suo et spiritualibus intendere liberius valeat, ani- 
mamque suam Creatori suo tutius et securius reddere 
queat. 

Quod faciendo. 

fr. Rumoldus Colibrant, Abbas Postulanus. 
fr. Remigius Herbaye, Prior. 

Daar dit request opgesteld is, toen Colibrant 26 jaren 
de teugels van het bestuur in handen had, zoo dag- 
teekent het van 1623. Of er een coadjutor met recht 
van opvolging aangewezen is en welke religieus, dit 
beide is ons onbekend. 

De volgende kopie, aan een zeer oud handschrift 
ontleend, meldt wanneer Colibrant overleed en dat hij 
in den Raad van State in Brabant zetelde: 

Extract vyt den register van de gront- 
heerlijckheyt van Reusel, waerin onder 
andere staet folio i° recto als volght. 

anno 1597 worde ick scryuer gecontinueert 

van (door) heer Rombaut Colibrant die stierfF op den 
XJII October anno 1626 tot Louen als prelaet tot 
Postele ende was raetsheer vande heeren Staeten in 
Brabant; hy comende vyt Brussele ende hadde hem 
bestelt op eenen vraechtwagen welcke soo men seyde 
was oirsaeck van syne doodt, doordien hy was een 
out heer ende met ryden seer gematteert. 

Actum desen X November anno 1627. 

Dint pro memoria als doen en was Postel niet voor- 
sien met eenen anderen tweeden abt. 

(Was onderteekend) Cor(nelius) Leppens. 

De zeer verdienstelijke overste daalde in den ge- 
zegenden ouderdom van 82 jaren ten grave. Ofschoon 
hij in zijne geboorteplaats, 13 October 1626 het tijdelijke 
met het eeuwige verwisselde, werd zijn stoffelijk 
overschot naar de abdij te Postel vervoerd, waar hij 
aan den voet des hoogen altaars met veel luister 



Digitized by 



Google 



59 — 



bijgezet werd door den abt van Tongerloo Adrianus 
Stalpaerts. 

Het wapen van den abt aanschouwt men in 1888 
in het plafond der abdij- en parochiekerk en op zijn 
portret, groot 87 c.M. in de lengte en 54 c.M. in 
de breedte, in olieverf geschilderd, het is: in zilver 
twee leliën met afgesneden voet van sabel, een gouden 
vrijkwartier met drie meerlen van sabel; het schild is 
bekroond met een verkort kruis met de leuze: ABS 
te QUID (1), d. i. wat zonder u (Heer). 

Colibrant was waarlijk de beminde in den engeren, 
en de geachte in den wijderen kring. Het klooster 
heeft aan zijn wijs bestuur veel te danken en de be- 
hoeftigen uit de omliggende dorpen de mildadigheid. 

Gelijk het opschrift op het portret inhoudt : RUMoL- 
DUs PostULae PraeposItUs abbas is hij in 1621 abt 
gekozen, en het daaronder geplaatste cetatis 80 A° 
duidt aan dat het portret op tachtigjarigen ouderdom 
geschilderd is. 



Joannes dn Chesne, tweede abt ?au Postel. 

Joannes Du Chesne, geboren te Durbuy in Luxem- 
burg, werd op twintigjarigen leeftijd 16 October 1597 
in de abdij van Floreffe aanvaard. Hij was later een 
der vijf religieuzen (2) die 14 December 1618 uit 
Floreffe naar het klooster te Postel overgingen en aan 
den vorigen overste, Rumoldus Colibrant, gehoorzaam- 
heid zwoeren. Luidens eene schepenakte van Bladel, 
was hij te Postel reeds 1 2 December 1 6 1 1 prior, doch 
aan dit huis nog niet bestendig verbonden. Joannes 
had in zijn professiehuis en in het klooster Beaurepart 
(te Luik) de abbatiale waardigheid voortdurend gewei- 
gerd; in dit laatste Norbertijner klooster is hij nochtans 
prior geweest Hij bekleedde de kerkelijke bediening 
te Santour in Namen, toen de aartshertogin Isabel 
1 1 Februari 1627 de volmacht verleende om een nieuwen 
abt te kiezen, ten einde de vacature van Rumoldus 
Colibrant, in October 1626 overleden, aan te vullen. 

Dit fransch stuk luidt met aanvulling der talrijke 
verkortingen : 

Isabel, Clara, Eugenia par la Grace de Dieu infant 
d'Espagne, etc. Reuerend Pere en Dieu trescher et bien 
aimez. 

Ayans receu, qu'il auroit pleu a Dieu apeller a soy 
Tabbé de Postel en la Capigne, et que partant il est 
besoing y pourueoir d'un nouveau, qui soit propre 
et qualifie a bien regir et gouuerner laditte abbaye 
tant au spirituel que temporei, comme aussy est nostre 



(1) A te quid volui super terram. Ps. LXXII, v. 25. 

(2) Deze waren Bemigias Herbaye S. T. B. F., Ludovicus Gaiflïer, 
Henricus Minetius en Carolus Werpen. 



intention, soi de la maison, s'yl s'y en trouue aucun 
idoine, ou d'autre, Nous vous auons commis, comme 
commettons par cette pour au plustot que faire pourrez 
vous transporter au lieu dela ditte abbaye, et ouyr 
joustement les religieux et principaux officiers d'icelle 
sur Ie choix d'un futur prelat, rediger par escrit vostre 
besoigne, et au plustot Nous l'enuoyer clos et cachetté, 
comme il appartiendra auecq vostre aduis bien arrai- 
sonné, y joignans copie dela prouision du trespassé, 
auecq un estat pertinent du reuenu dela ditte maison. 

A tant reuerend Pere en Dieu, trescher et bien 
aimez, nostre Seigneur vous ait en sa saincte garde. 

Bruxelles Ie 11 de Feburier 1627. 

A. Isabel. Ma. V* (vidit), 

C. Della Faille. 

A reuerend Pere en Dieu, noz trescher et bien aimez, 
Ie prelat de Floreffe, et 

Ie mes.«ire Ferdinando de Boisschot, baron de Sau- 
enthem, cheualier de 1'Ordre militaire de S. Jaques, 
du conseil d'Estat de Sa Majesté et chancellier de 
Brabant. 

Men had nu de toestemming des lands om tot de 
keuze van eenen abt over te gaan. J. Du Chesne werd 
door de vrije stemgeving als de man aangeduid, om 
in die onrustige tijden als een trouwe wachter op te 
treden. Zoodra die uitslag bekend was, moest hij aan 
het Land gemeld worden, waarop dan van dezes wege 
een schrijven kwam, gelijk o. a. dit voor J. Du Chesne 
hierna onder dagteekening van 18 November 1627 volgt 

Het kan misschien eenige bevreemding baren, 
waarom de tusschenkomst der vorsten hier in 't spel 
is. Wij willen daarom, vooraleer verder te gaan, hierop 
eerst een licht werpen, ontleend aan oorspronkelijke 
en met 'skonings zegel nog gewaarborgde stukken, 
die zeer zeker de hechtste grondvesten der geschiedenis 
zijn. De keuze van een overste moet gebeuren met 
volle vrijheid, zoo luidt het algemeen recht, zoo betoogen 
ook de kerkelijke wetten. De aartshertog Karel van 
Oostenrijk, later keizer Karel V geworden, had van 
paus Leo X den 12 Juni 15 15 een indult verkregen, 
dat niemand tot abt eens kloosters in de Nederlanden 
zou verheven worden zonder de toestemming van den 
souverein des lands. De pauselijke vergunning was 
geenszins verleend om de vrije keuze der kloosterlingen 
te dwarsboomen, maar enkel en alleen toegestaan, om 
hun beter de noodige vrijheid te verzekeren. Indien 
een of ander souverein de keuze wilde beperken of 
aan een onbekwame het hoofdbestuur van het klooster 
poogde op te dringen, heeft men zich tegen die weder- 
rechtelijke handelwijs altijd verzet. 

Een, twee, soms drie kloosterlingen, door hunne 
medebroeders tot de abbatiale waardigheid bekwaam 
geoordeeld, werden den vorst voorgesteld. Deze was 
nu gehouden uit dit drietal den geschiktste te kiezen; 



3T 



Digitized by 



Google 



— 6o — 



opdat de vorst geenen misgreep zou begaan, had hij 
bijtijds de noodige inlichtingen ontvangen. Was alles, 
naar geweten, geregeld en de nieuwe abt gekozen, 
dan verleende de koning de toestemming om tot de 
kerkelijke plechtigheid, tot de mijtering, over te gaan. 
Tot het verleenen dezer toestemming en het bekrach- 
tigen der benoeming tot abt, werden de perkamenten 
akten, namens den koning, gezonden tegen eene vrij 
hooge geldstorting, zooals weldra bij den abt Du Chesne 
en de anderen zal blijken. 

Één of twee koninklijke zaakgelastigden hadden in 
sommige kloosters het voorzitterschap bij de keuze tot 
eenen abt; de koning benoemde tot die plechtigheid 
meermalen den kanselier. Was de abdij niet zeer be- 
middeld met tijdelijke goederen en kon zij aldus de 
onkosten voor 'skonings zaakgelastigden niet geree- 
delijk bestrijden, dan werd zij ontslagen van de tegen- 
woordigheid van 'slands personen, zooals vaak gebeurde, 
ook o. a. met die van Postel. In dit geval moest het 
klooster een bewijs neerleggen, dat de keuze geschiedt 
met oorlof van Zijne Majesteit, zonder Hoogstdeszelfs 
rechten te krenken voor de toekomst 

Na deze afwijking keeren wij naar ons pad terug, 
om het ten einde te bewandelen. 

Boven is een schrijven aangehaald onder dagteekening 
van 18 November 1627 van de aartshertogin Isabel. Dit 
perkamenten charter luidt letterlijk: 

Isabel, Clara, Eugenia par la Grace de Dieu infante 
d'Espagne, archiducesse d'Austrice, etc. . . . 

Aux venerables noz chers et bien aimez les prieur 
et religieux de 1'abbaye de Postel, de 1'ordrë de Pré- 
montré au pays et duché de Brabant, salut et delection. 

Comme nonobstant que par Ie trespas de feu monsieur 
1'archiducq les pays de pardega soient deuoluz en plaine 
proprieté au roy mon seigneur et nepveu, Nous ayons 
neantmoins droict en vertu tant de Tlndult apostolicque, 
que de la commission de Sa Majesté, de nommer, nostre 
vie durant, aux prelatures et dignitéz des dits pays, 
quand elles vacquent, personnes souffisantes, idoines et 
a Nous agreables et il soit qu'estant nagueres aduenu 
Ie trespas de frere Rombaut Colibrant, vostre dernier 
abbe, par lequel la dite abbaye est presentement vacante, 
Nous auons faict prendre information sur la qualité, 
idoneité, vie et conversation des religieux de la dite 
maison, suivant laquelle information entre autresNous 
a esté faict rapport des prudence reguliere, bonne et 
catholicque vie et conversation de frere Jean Du 
Chesne, pasteur de la ville de Sauthour, diocese de 
Liege, SCAUOIR Nous FAISONS, que Nous ce que est 
dit consideré, auons icelluy, denommé et denommons 
par ces presentes a la dite abbaye de Postel; vous 
consentans et requérans que procedans a 1'election de 
vostre nouveau et futur abbé, vous elisiez etacceptiez 
a icelle dignité Ie dit frere Jean Du Chesne, comme 



personne a ce capable, et a Nous agreable, auquel 
consentons, et permettons par ces presentes de pouvoir 
sur ce obtenir de nostre Saint Pere Ie Pape, de TEues- 
que diocesain ou autre superieur telles Bulles aposto- 
liques et prouisions de confirmation qu'il appertiendra, 
et icelles mettre en deue execution, et au surplus prendre 
et apprehender la vraye, reële et actuele possession 
dela dite abbaye, 1'ensemble des droictz, prouffictz, 
fruitz et emoluments d'icelle, pour doresnauant la tenir, 
regir et administrer tant au spirituel que temporeLEn 
ce gardées et observées les solemnitez, en tel cas 
requises accoustumées. 

Si donnons en mandement a nos tres-chers et bien- 
aiméz les chef, president et gens des priué et grand 
conseilz de Sa Majesté, chancellerie et gens du conseil 
ordonné en Brabant, et k tous aultres ses justiciers, 
officiers et subiets, qui ce regardera, qu'a vous en ce 
que dit est, ils assistent si besoin en auez, et en outre 
facent, souffrent et laissent Ie dit frere Jean Du Chesne 
de cette nostre presente nomination, accord et con- 
sentement pleinement et paisiblement jouir et user; 
cessants tous contreditz et empeschements au contraire, 
car ainsy Nous plaist il. 

Donné en la ville de Bruxelles dixhuictiesme de 
Novembre xvj c vingt et sept. 

Par Son Alteze Borss Vt 

De la Faille. 
Ic xxv fl. xii st. 
Aan dit perkamenten charter, beslaande in geschrift 
10 op 59 c.M., is het groot voor- en tegenzegel in 
roode was van koning Philippus met uithangenden 
strook nog bevestigd. Dit fraai zegel heeft 10 c.M. in 
middellijn. De getallen l c xxv fl xn st beteekenen 
honderd en vijf en twintig gulden, twaalf stuiver, de 
som die dit vorstelijke stuk kostte. De gezamenlijke 
kosten bedroegen een jaarlijksche rent van driehonderd 
gulden voor den hofkapelaan Alphonsus de los Rios, 
welke rent later afgelost is met vierentwintig honderd 
gulden te storten. Men zal zich dus niet verwonderen, 
waarom die vorstelijke, bewijsstukken zoo gewillig 
verstrekt werden. 

Op het vorige verlof werd, 13 Juni 1628, de akte 
van installatie gegeven. Daar ook dit perkamenten en 
nog bezegelde handschrift vele bijzonderheden bevat, 
achten wij het der moeite waardig om hier gedeeltelijk 
meegedeeld te worden. 

Th. Ign. Welvaarts, archivaris. 

(Wordt vervolgd). 



<B* 



Digitized by V^OOQ IC 



— 6i 



Opgaaf ran eenige predikanten, onder den naam ran 
ran den Berghe of Montanus. 

(Toevoegsel op bh. 41 — 44J. 

Anthonius Montanus, predikant te Hazerswoude, 
1592 — 1595, van daar beroepen naar Bekerke op 
Waldieren en 12 Mei 1596 bevestigd, werd verroepen 
naar Middelburg 22 December 1596, aldaar bevestigd 
8 Juni 1597, en te dier plaats overleden (begraven 
5 Mei 1633). 

David Montanus, predikant te Maartensdijk 1653, 
van daar beroepen te Sluis in Vlaanderen 11 Juli en 
bevestigd 27 Aug. 1656, overlijdende ald. 11 Juli 1687. 

Hermannus Montanus, als proponent beroepen te 
Loenen 1609 en aldaar ontslagen 16 19. 

Petrus Montanus, als proponent beroepen te Diemen 
1617, te Opperdoes 1629 en aldaar overleden 1661. 

Adrianus Montanus (Petri frat r ), als proponent be- 
roepen te Nibbixwoud 1635, te Midwoud 1640 en 
aldaar overleden in Februari 1676. 

Abraham Montanus (Adrianus fil.), als proponent 
beroepen te Blaricum, c. a. 1675 en aldaar overleden 
in Mei' 1691. 

Arnoldus Montanus, als proponent beroepen te Schel- 
lingwoude 1653, te Schoonhoven November 1657, aldaar 
ook rector der latijnsche school en overleden in 1683. 

Petrus Montanus, als proponent beroepen in de Kruis- 
kerk te Keulen, te Schellingwoude Februari 1658, te 
Utrecht bevestigd 22 Mei 1664, emeritus November 1679 
en aldaar overleden 26 December 1679, oud 48 jaar, 
1 maand en 25 dagen. 

Frederik Montanus (Arnoldi Cognat), predikant te 
Arkel, c. a. 1693 en verroepen naar Cuilenburg 1701, 
emeritus 1738 en overleden 1740. 

Petrus Montanus, predikant te Nieuwenhoorn 1621 
en aldaar overleden 1638. 

Samuel Montanus, predikant te Wateringen van 
1599 — 1626. 

Arnoldus Montanus (Arn. fil.), als proponent beroepen 
te Lekkerkerk en aldaar overleden 1743. 

Jacobus Montanus (Petr. frat.) van Dendermonde 
beroepen te Terheyden 1738, emeritus 1779 en over- 
leden 1785. 

Petrus Montanus (Jac 5 frat), als proponent en con- 
rector te Breda, beroepen te Gilse, c. a. 1744 en over- 
leden aldaar 1765. 

Petrus Jacobus Montanus (Petr. fil. & Fred. frat), 
als proponent beroepen te Sprundel 1771. 



Wolfaartsdijk. 



J. van der Baan. 



£&_ 



Twee honderdjarige kisten vol Staatspapieren. 
Familie Steyn (1). 

In het verslag van den minister van financiën nopens 
den toestand der wees- en momboirkamers, komt het 
volgende relaas voor, betreffende de stichting der 
douairière Steyn-Schellinger. 

De echtgenoot dezer erflaatster, Mr. Pieter Steyn, 
«raadpensionaris van Holland en West- Vriesland, als- 
mede grootzegel-bewaarder, stadhouder en register- 
meester van de leenen van denselven lande,» overleed 
op 5 November 1772. Na zijn overlijden werd door 
gecommitteerde raden, naar gewoonte, er onmiddelijk 
werk van gemaakt om het grootzegel en de staats- 
papieren als staatseigendom op te vorderen. Ofschoon 
namens zijne weduwe hieromtrent de toezegging werd 
verkregen, had de afgifte dier staatspapieren toen echter 
niet plaats en uit de notulen der vergaderingen dier 
staten blijkt niet dat daarop verder is aangedrongen. 

Zijne weduwe heeft zich later veroorloofd op andere 
wijze over de door haren echtgenoot nagelatene papieren 
bij testament te beschikken. Zij bepaalde dat die papieren 
met eenige andere door de executeuren van hare na- 
latenschap zouden worden gedeponeerd in een of meer 
daarna wel toe te maken en te verzegelen kisten, met 
last ze ter weeskamer te Haarlem op te brengen, om 
aldaar ongeopend bewaard te worden gedurende den 
tijd van honderd jaren, te rekenen van het overbrengen 
van die kisten, en bepaalde tevens dat, na expiratie 
van die jaren, de kisten ongeopend moesten worden 
verbrand. 

Zij bepaalde verder dat die kisten nooit onder eenig 
ander voorwendsel zouden mogen geopend worden, 
dan wanneer het door de familie van den heer Steyn 
mocht noodig geacht worden, tot zuivering of décharge 
van wijlen voornoemden raadpensionaris Steyn. Eindelijk 
maakte zij aan die weeskamer voor de behoorlijke 
bewaring van gemelde kisten, en verdere volkomen 
uitvoering van haren wil, eene som van tien duizend 
gulden, waarvan de revenuen, na aftrek der onkosten 
op de gemelde bewaring en uitvoering van haren wil 
vallende, zouden zijn ter dispositie van heeren wees- 
meesteren in der tijd. 

Gemelde weduwe is den i n Juni 1783 overleden en 
in 1787 hebben de executeuren harer nalatenschap de 
bedoelde papieren met nog eenige andere in twee 
kisten gelegd, waarna die kisten, na behoorlijk te zijn 
gesloten, aan heeren weesmeesters van Haarlem zijn 
overgegeven. Later bij de uitvoering der wet van 20 
Augustus 1859, zijn zij, krachtens die wet, op den 



(1) In het Familiearchief bewerkt door J. H. Scheffer, verscheen 
de geslachtslijst dezer familie, die aan het Genealogisch en Heral- 
disch archief verkrijgbaar is 4 ƒ 1.20. 



Digitized by 



Google 



62 - 



^ 



minister van financiën in bewaring overgegaan en op 
15 Maart 1860 in een der lokalen van het Departement 
van Financiën gedeponeerd. 

Blijkens de opschriften dier kisten had het oor- 
spronkelijk depot op 19 Februari 1787 plaats gehad. 

Op 19 Februari 1887 was dus de termijn verstreken 
gedurende welken de bewaring moest plaats hebben 
en was het tijdstip aangebroken waarop zij, volgens het 
testament, ongeopend zouden moeten worden verbrand. 

Van de zijde van het Departement van Binnen- 
landsche Zaken was reeds herhaaldelijk in de laatste 
jaren aangedrongen, dat geen gevolg zou worden ge- 
geven aan deze testamentaire bepalingen en dat reeds 
vóór het verstrijken van den honderdjarigen termijn, 
die papieren, welke mochten blijken staatspapieren te 
zijn, aan het rijksarchief zouden worden afgegeven. 
Daartegen werd echter door den toenmaligen minister 
van financiën steeds bezwaar gemaakt, vooral ook in 
verband met de hierboven omschrevene, aan het legaat 
van / 10,000 verbonden conditie van ^behoorlijke bewa- 
ring der kisten en de verdere volkomen uytvoering van 
haren wil» 

Nu de honderdjarige termijn verstreken was, werd 
de stand der zaak anders. Aan den last van bewaring 
was volledig gevolg gegeven, — aan dien om daarna 
de kisten ongeopend te verbranden kon en mocht de 
staat in het algemeen belang geen gevolg geven, 
omdat uit de authentieke notitie van den inhoud der 
kisten bleek, dat deze grootendeels uit staatspapieren 
bestond en meergemelde weduwe niet bevoegd was 
over staatspapieren te beschikken. 

Het was dus onvermijdelijk noodig om né, afloop 
van den bedoelden termijn te onderzoeken in hoeverre 
de inhoud dier kisten tot de categorie van staatspapieren 
behoorde. Tot dat einde is op 21 Februari 1887, namens 
den toenmaligen minister van financiën, door de heeren 
Bartstra, secretaris-generaal en Mr. F. S. K. J. graaf 
van Randwijck, referendaris bij het Departement van 
Financiën, tot de opening der kisten overgegaan, terwijl 
op dezerzijdsche uitnoodiging en op aanwijzing van den 
toenmaligen minister van Binnenlandsche Zaken daarbij 
tegenwoordig waren de heeren Jhr. Mr. V. De Stuers, 
referendaris bij dat Departement, en Jhr. Mr. Th. H. F. 
Van Riemsdijk, toen adjunct-archivaris des Rijks. 

De inhoud der kisten bleek voortreffelijk bewaard 
te zijn gebleven. Aanwezig werden bevonden, zulks 
overeenkomstig de daarvan bestaande «Notitie», de 
volgende pakketten: 

N° 1. Houdende vier registers van Copie missivens 
van wijlen den heere Raadpensionaris Steyn, aan de 
Ministers buyten 's Lands en andere Persoonen ; 

N° 2. Houdende copie missivens van denselven Heere 
Raadpensionaris aan wijlen hunne Doorlugtige Koning- 
lijke Hooghoeden den Heere Prince Willem de Vierde, 



Mevrouw de Princesse-Gouvernante en den Heere 
Prince Willem de Vijfde; 

N° 3. Houdende annotatien van denselven Heere 
Raadpensionaris van gehoudene conferentien met de 
Heeren Vreemde Ministers bij haar Hoog Mogende 
resideerende, en reeds geresideert hebbende, als met 
de Heeren Reischach, Secretaris Prevost, Ambassads. 
Darrencourt, Yorke, Van Hellen, Hop, Bonnac, Graaff, 
Daffry e. a.; 

N° 4. Houdende missivens van Particuliere Heeren 
aan den Heere Raadpensionaris Steyn geschreven; 

N° 5. Houdende diverse Papieren en Extensien van 
denselven Heere Raadpensionaris Steyn; 

N° 6. Houdende diverse brieven van Particuliere 
Heeren en van de Familje aan den Heere Steyn en 
andere Papieren ter décharge van zijn WelEdele 
Gestrenge en van Mevrouw Steyn na zijn overlijden; 

N° 7. 29 gebonde deelen en twee Paquetten houdende 
alle de Missivens van de Buytenlandsche Ministers aan 
den Heere Steyn sedert anno 1749 tot 1772 ; 
" en daarenboven: 

a. Een pakketje met quitantien van secreete diensten ; 

b. Het declaratoir van Zijne Hoogheid den Heer Her- 
togh Lodewijk van Brunswijk en Lunenburg, wegens 
de overneming van het besloten paquet door Mevrouw 
de Douairière Steyn voor denselven Hertogh gedesti- 
neerd, en 

c. Een packett papieren door off van wegens ge- 
melden Hertogh van Brunswijk aan de Executeurs in 
in den boedel van gemelde weduwe verzegeld over- 
gegeven. 

Op ééne uitzondering na, zijn alle gemelde stukken 
^/aa/ipapieren, welke naar hunne wettelijke bewaar- 
plaats, het rijksarchief, zijn overgebracht. De eenige 
uitzondering betrof het sub n° 6 hierboven vermelde 
pakket Na herhaald overleg met den toenmaligen 
minister van binnenlandsche zaken en na dienaan- 
gaande het advies van den landsadvocaat te hebben 
ingewonnen, is dat pakket op 20 Juli 1887 door den 
toenmaligen minister van financiën in tegenwoordig- 
heid van zijnen ambtgenoot van Binnenlandsche Zaken 
en in het bijzijn van een der leden van de familie 
Steyn, den heer D. J. Steyn Parvé, ingenieur van den 
waterstaat, geopend. De daarin aanwezige staatspapieren i 
werden door de zorg van den toenmaligen minister 
van binnenlandsche zaken in het Rijksarchief over- 
gebracht en de overige particuliere bescheiden, na in 
tegenwoordigheid van voormelden heer D. J. Steyn 
Parvé te zijn verzegeld, door genoemde twee ministers 
den 26 Juli daaraanvolgende verbrand. 

Overgenomen uit het Dagblad van Zuid-Holland rr -j 
's-Gravenhage, dd. 24 en 25 Februari 16S9, N ü 47, dat 
zulks weder ontleend heeft aan de Staatscourant. 



Digitized by 



Google 



- 6 3 - 



Heeren leden der IUnstre Llere- Vrouwe Broederschap 
te 's-Hertogenboech ran 1759—1798. 

Deze broederschap, opgericht in of kort vóór 1318, 
is de oudste vereeniging welke in ons vaderland bestaat. 

Het doel harer stichting was de bijzondere vereering 
der H. Maagd, waartoe zich hare leden verbonden. 

De broederschap oefende vóór 1629, door het aan- 
moedigen der zang-, toon- en schilderkunst en door 
het ondersteunen van armen en behoeftigen, een aan- 
merkelijken en weldadigen invloed uit op geheel het 
burgerlijk leven binnen Noord-Brabants hoofdstad. 

Het overgaan van 's-Hertogenbosch aan de Staten 
verplichtte haar zich uit het openbare leven terug te 
trekken; haar schoonste en gelukkigste tijd was voorbij 
en bijna onopgemerkt bleef haar voortbestaan tot 1642, 
toen eenige aanzienlijke protestanten aanzoek deden 
tot het lidmaatschap toegelaten te worden. 

Aanvankelijk bestonden hiertegen overwegende be- 
zwaren, doch door wijziging der statuten werd aan 
het verlangen dezer heeren voldaan. Was vóór dien 
tijd het ledental onbeperkt en uitsluitend toegankelijk 
voor katholieken, men kwam toen overeen het personeel 
tot zes-en-dertig leden te laten uitsterven, bij over- 
lijden of bedanken van een katholiek zou een ander 
katholiek, van een protestant een ander belijder der 
hervormde godsdienst worden toegelaten, waardoor 
beide religiën door een gelijk aantal leden vertegen- 
woordigd zouden zijn. 

Bovendien mochten altijd nog aangenomen worden : 
chertogen, prinsen, graven en andere illustre personen, 
wier toetreden tot meerder splendide der broederschap 
kon strekken.» 

Deze eere-leden worden zwanenbroeders genoemd. 

Het bestuur bestaat uit acht leden, proosten genoemd, 
vier van elke religie. 

De aanzienlijkste mannen van Kerk en Staat hebben 
er eene eer in gesteld onder hare leden te worden opge- 
nomen, daaronder tal van bisschoppen en andere 
kerkelijke hoogwaardigheidsbekleeders ; heeren uit de 
huizen van Egmond (waaronder Arnoud hertog van 
Gelder), Brederode, Arkel, Wassenaer, Hoorn, Montfoort, 
Megen, Bokhoven, Bylandt, Boetselaer, Heemstede, enz. 

Drie leden van ons Vorstenhuis, prins Willem I, 
Koning Willem II en Z. M. Willem III, staan als 
zwanenbroeders op hare naamlijsten aangeteekend (1). 

In de gelegenheid de namen der heeren broeders 
over een veertig-jarig tijdvak te kunnen mededeelen, 
zoo dachten wij den genealogen met dezelve te laten 
afdrukken geen ondienst te doen. 



(1) Zie voor meerdere bijzonderheden Hezenmans, De IUnstre 
Lieve- Vrouwe Broederschap in den Bosch, in Onze Wachter 1876, 
ook afzonderlek uitgegeven. 



Het jaar van aanneming is voor den naam geplaatst, 
bij leden tot proosten benoemd is zulks aangeteekend. 

In het belang der geschiedenis en genealogie was 
het wenschelijk, dat een volledige naamlijst der broeder- 
schap het licht zag. 



1744. 



73o. 
730. 
741. 
742. 
742. 
742. 



744- 
744. 



752. 

752. 
752. 

753. 



757. 

759- 

759- 
759. 



Gereformeerde Heeren Kroeders in 1759. 

Den Hoogvv. en Doorl. Vorst en Heer Fredrik 
Augustus, bisschop van Lubeck, erve van Nooi> 
wegen, hertog van Sleeswijk, Holstein, Stormarn 
en Ditmarsen, graaf van Oldenburg en Delmen- 
horst, ridder van de Russische orde van St. 
Andries, luitenant-generaal en kolonel van een 
regiment Infanterie ten dienste van haar H. M. 
de Heeren Staten-generaal. 
Zwanenbroeder. 

Gerard Piper, raad en schepen in 's Bosch. 
Proost 1742. 

Mr. Johan Hendrik van der Does, eerste secre- 
taris van de politie der stad Utrecht. Proost 1744. 
Mr. Nicolaas de Gijselaar, pensionaris der stad 
Gorinchem. Proost 1759. 

Jacob van Brandwijk, raad en schepen in 's Bosch. 
Proost 1759. 

Mr. Wilbm van der Does, raad en schepen in 
's Bosch. Proost 1765. 

Mr. Jan Anthoni van Kinschot, resident te Brussel, 
later ontvanger der convooiën en licenten te 
Rotterdam. 

Johan Philip van Eys, raad en schepen in 's Bosch. 
Mr. Diderik Gregorius van Teylingen, raad en 
schepen in 's Bosch en ontvanger der convooiën 
en licenten aldaar. 

Abraham Verster, raad en schepen in 's Bosch. 
Proost 1780. 
Jaspar Verster. 

Mr. Charles Fran^is Bosc de la Calmette, raad 
en schepen in 's Bosch. Proost 1780. 
Philip Willem de Schmeling, raad en rentmeester- 
generaal der domeinen van Brabant te ''s Bosch. 
Proost 1781. 

Mr. Anthoni Jan de Vlieger, raad en schepen 
in 's Bosch. 

Mr. Christoffel Molegraaf Juyn, raad en schepen 
in 's Bosch. 
Hendrik Carel Piper. 

Carel Hendrik Jacob baron Sweerts de Landas, 
raad en schepen in 's Bosch. Proost 1782. 



Na dien tijd benoemd: 
1760. Mr. IJsbrand 't Hoen, advocaat-fiskaal en pro- 



Digitized by 



Google 



- 6 4 - 



1760. 

1761. 

1765. 

17^5- 
1767. 
1772. 

1773- 
1776. 



i 7 78. 
1780. 

1780. 

1780. 
1780. 

1781. 

1782. 

1783. 
1784. 

1785- 
1785. 

1785. 
1785. 

i 7 8 7 . 
1788. 

1793. 



1795« 
1795 



cureur-generaal van Holland, Zeeland en Fries- 
land. Proost 1785. 

Mr. Jacob de Mol, hoofd-balliuw van Mijnden, 
de Loosdrechten, Teckop en Loenen. 
Willem Mobachius, kornet in het regt. cavalerie 
Oranje-Friesland. 

Jan Hendrik van der Does, raad en schepen in 
's Bosch. Proost 1785. 
Theodorus van Teylingen. 
Vesalius Mobachius Quaet Proost 1788. 
Jacob Kien , raad en schepen in 's Bosch, 
Proost 1795. 

Claudius Antonius Lormier, raad en schepen in 
's Bosch. 

Mr. Hendrik Albert van Adrichem, stadhouder 
van den, hoog- en laagschout der stad en meyerij 
van 's Bosch. 
Mr. Jan Louis Verster. 

Borchert Hermen baron Gansneb gen. Tengnagel 
tot den Luttenberg. 

Mr. Anthoni van Hanswijk, raad en schepen 
in 's Bosch. 

J. B. Wentholt, heer van Gansoyen. 
Johan Dirk van Heemskerck. 
Wilhelmus Petrus van Hanswijk, raad en schepen 
in 's Bosch. 

Mr. Willem Cornelis Ackersdijck, secretaris in 
's Bosch. 

Mr. Jacob Frederik Rosendael. 
Jacob Dirk Lodewijk baron Sweerts de Landas, 
vaandrig in de Hollandsche gardes. 
Mr. Johan Reinier Hopman. 
Mr. Cornelis Jacob Speelman, ridder baronnet, 
heer van Heeswijk en Dinther. 
Mr. Johannes Bonebakker. 

Pieter Dirk Santvoort, ontvanger van de taxen 
op de huishuren der stad 's Bosch, notaris, enz. 
Leonard Joan Smits, raad in Nijmegen. 
Rudolf Florentius van der Niepoort, raad en 
schepen in 's Bosch. 

Wil. Gerrit Joan baron van Rhemen tot Rhe- 
menshuizen, raad en rentmeester-generaal der 
domeinen van Brabant. 
Cornelis Theodorus Hoevenaar. 
Cornelis Govert Verster de Balbian. 



Koomsch-Katholieke Heeren Broeders in 1759. 

17 16. Matthias Musch, heer van Seldesat. Proost 1727. 
17 19. Mr. Anthonius van der Vliert, griffier der stad 
Brugge. 

1727. Mr. Adrianus Schonaeus. Proost 1749. 

1728. Johannes Theodorus van Bree. 



1729. Mr. Arnoldus Leyten. 

1729. Charles Floris baron van Baussele, heer van 

Laaghuys. Proost 1765. 
1729. Johan Carel baron de Jeger, heer van Eckart. 
1 7 39. Dr. Matthias Arnoldus de Sonnaville. Proost 1758. 
1744 Cloquet, abt van Couwenberg. 

1747. Mr. Cornelis van Boxtel. Proost 1759. 

1748. Mr. Jan de Laure, drossaard van het land van 
Ravestein. Proost 1767. 

1749. Jacobus van Willigen, rentmeester van het land 
van Ravestein en advokaat-fiskaal van het graaf- 
schap Megen. Proost 1773. 

1751. A. van Wevelinckhoven. 

1752. Johannes Francois van der Geest, drossaard der 
vrije heerlijkheid Gemert. 

1752. Theodorus Johannes Godefridus van Niel. 
1754. Cornelis Zorreth, kapitein onder het regt. dra- 
gonders van Massau, later van Ditfort (1). 

1758. Johannes Carolus baron de Jeger. Proost 1782. 

1759. Arnoldus Otto, kapitein onder het bataljon van 
generaal van Cornabé (2). 

Na dien tijd benoemd: 

1762. Johannes Petrus Adrianus de Bruinincx. Proost 

1777. 
Theodorus Henricus Dominicus baron van Heerma. 

Mr. Gulielmus Josephus Venantius vanHagens. 
Proost 1792. 

Franciscus Antonius van Willigen. Proost 1795. 
Mr. Jacob van Berchem. 

Bernard Jacob Half- Wassenaar, heer van Onse- 
noort en Nieuwkuik. 

Jhr. Theodorus Joannes Speyaert van Woerden. 
Dr. Johannes Theodorus van Leempoel. 
Mr. Zacharias Matthias Lomans. 
Dr. Petrus Josephus van Berckel, burgemeester, 
later maire van 's Bosch. 
Dr. Johannes Henricus Deckers. 
Johannes van Bommel. 

Mr. Gerardüs Bernardus Heymenberg, heer van 
Hoogenhuyzen , hoofd-ingeland van de Wierin- 
gerwaard, heemraad, enz. 

A. van Bree, drossaard der stad en lande van 
Ravestein. 

Jhr. Theodorus Johannes baron Roest van Alke- 
made, heer van Werkendam. 
Mr. Bernardus Storin. 



1762. 
1765. 

1766. 
1766. 
1767. 

1769. 
1771. 
1773- 
1773- 

1774- 
1774- 
1774. 



1777- 
1778. 

1779- 



(1) Vermeld in 1768 als majoor in hetzelfde regt, in 1769 onder 
het regt. dragonders van den erfprins van Hessen-Kassel, in 1773 
luitenant-kolonel. 

(2) In 1765 vermeld als majoor onder het regt. van generaal 
Smissaert, in 1773 kolonel bij de armoe. 



Digitized by 



Google 



- 6 5 - 



1780. 
1782. 



1782. 

1782. 



1784. 
1792. 

1795- 
1795- 



Josephus Vermeulen. 

Jhr. Mr. Norbertus Josephus Bols, heer der 
vrijheid Arendonck, vrijheer van Turnhout, heer 
van Beersse, Vosselaer, Rethy, Thielen, Gierle, 
"Lille en Oud-Turnhout 
Dr. Henricus Rudolf van Rhijn. 
Johannes Baptist Verheijen, drossaard van het 
graafschap Bokhoven en rentmeester der heer- 
lijkheid Loon op Zand. 
Mr. Henricus Josephus Kleinefeldt. 
Thomas Lambertus de Leeuw. 
Jhr. Jacobus Wilhelmus Half-Wassenaar van 
Onsenoort. 

Mr. Paulus Emanuel Antonius de la Court, 
pensionaris van 's Bosch. 



Rotterdam. 



Ch. C. V. Verreyt. 



Geslacht de Vriese. 



Wapen : In zilver drie rood getongde en geklauwde 
zwarte leeuwen (2 en 1); schildhoofd blauw 
met zilveren lelie tusschen twee gouden 
sterren. 

Bronnen: Registers van den burgerlijken stand te Hulst 
en Bergen op Zoom; Beschrijvinge van de 
stadt Hulst, door Jacob van Lansberghe 
(1692), Smallegange en de Zei til. 

1. Jacob Jacobsen de Vriese, volgens Smallegange, 
Chronyck van Zeclandt, blz. 545, burgemeester van 
Tholen in 1630 en 1638. 

Ik meen dezen Jacob te mogen houden voor den 
vader van den volgenden Jacob, burgemeester van 
Hulst, van wien uitdrukkelijk gezegd wordt, te Tholen 
geboren te zijn. Bij den doop te Hulst 25 Februari 
1653 van Magdalena, dochter van Martinus van Lans- 
berghe, schepen van Hulst, 1647, 49, 50, 51, (in 1661 
reeds overleden) (1), komt als getuige voor «Emerentia 



(1) Deze Martinus Lansberghe was volgens de, in de volgende 
doopacten genoemde getuigen, gehuwd met Cornelia de Yriese, die 
te Hulst begraven werd 4 Augustus 1692. 

Dit echtpaar woonde in 1656 te's-Gravenhage, want den 22 Februari 
lieten zij daar in de Groote-kerk hun zoon Jacobus doopen (getuigen: 
Mr. Jacob de Vries(e) en Jacoba Lansberge\ de in de bronnen 
gemelde Jacob van Lansberghe, schepen van Hulst in 1082, .burge- 
meester 1685, 1686, 1687, aan wien wij de verdienstelijke Beschrij- 
vinge van de stadt Hulst te danken hebben. 

In de Z eland ia illustrata II, blz. 694, staat dat deze Jacob van 
Lansberghe begraven werd in de kerk te Hulst, waar zijne zerk nog 
ligt met de wapens van Lansberghe en de Yrieze (sic). Het is waar 
daar ligt eene zerk met die wapens voorzien, doch daaronder ligt 
alleen zijne moeder begraven; noch van zijn vader noch van eenig 
ander lid der familie Lansberghe, heb ik te vergeefs in de begraaf- 



van Lansberge, weduwe burgemeester de Vriese saliger», 
en deze burgemeester kan m. i. niemand anders wezen 
dan gemelde Jacob Jacobsen de Vriese. 

Hij was dus volgens deze acte gehuwd met Emerentia 
van Lansberge. 

Zij' hadden dan, zoover ik weet, één zoon. 

II. Jacob de Vriese, geboren te Tholen, waar hij 
brouwer was, begraven in de kerk te Hulst 28 September 
1679, alwaar op zijn grafsteen, dragende n° 98, staat: 

Sepulture van d'Heer Jacob de Vriese in zijn leven 
ontfangher van 'slandts verpondinge, Griffier deser stadt 
Hulst ende borghemr. van Hulster amb. enz. 

overl. den xxij Sept r mdclxxix ende van Juffrouw 
Digna Drabbe sijn ed. huysvrouwe overl. xvij nov r 

MDCLXXVIIJ. 

Ende van sijnen Soon d'hr en Mr. Jacob de Vriese 
in zijn leven Griffier der stad Hulst en ontfangher van 
Hulster amb. enz. f xiv Jan. mdclxxxxij. 

Wapens : 
de Vriese. Drabbe. 

Hij was de eerste burgemeester van Hulst na de 
reductie, aangesteld door «haer Hoogh Mogende» 11 
December 1645 en beëedigd 14 Maart 1646 en bleef 
zulks nog in 1647; werd later schepen van Hulst 1657 — 
1664 en eindelijk griffier van 1666 tot 1676, als wanneer 
hij vrijwillig afstand deed, ten behoeve van zijn zoon 
Mr. Jacob de Vriese. 

Hij huwt te Bergen op Zoom als j. m. van Tholen 
won. te Hulst 14 Juli 1654 met Digna of Dina Drabbe 
j. d. van Bergen op Zoom. Begraven te Hulst 21 
November 1678, vrouw van burgemeester de Vriese. 

Van wie zij eene dochter is kan ik bij gebrek aan 
familiepapieren niet beslissen, want er werden te Bergen 
op Zoom gedoopt: i° 20 December 1628 Digna, dr. 
van Jacob Matthijszn. Drabbe (Jacobus Drabbe de 
oude) en zijne tweede vrouw Tanneke Cornelisdr. Bol- 
laert, en 2 24 Augustus 1631 Digna, dochter van 
Jacobus Drabbe (de jonge) en Digna Cornelisdr. Bol- 
laert. Deze twee gelijknamige nichten waren beide in 
1654 huwbaar, zijnde de eene 26 en de andere 23 
jaren oud. Dat zij de dochter is uit het tweede genoemde 
huwelijk, daarvoor zou de voornaam harer moeder Digna 
eenigszins pleiten. 

Zij verwekten volgens het doopregister van Hulst 
de volgende negen kinderen: 

io. Anna de Vriese, gedoopt te Hulst 4 April 1655; 



regist ers eenig spoor gezocht, zoodat ik niet geloof dat hij noch zijne 
vrouw te Hulst rusten; in of na 1692, (13 Juli 1691 werd te Hulst 
zijn zoon Johannes gedoopt), heeft hg die stad verlaten en naar ik 
meen gevonden te hebben, zich met ter woon begeven naar zijne 
geboortestad, waar iu het doopboek der Groote-kerk op 3 Maart 
1705 aangeteekend is de doop van Jacob Francais, zoon van Mr. 
Jacob van Lansberge en Geertruida van Wouw, get: Lucia van 
Wouw, vrouw van Cornelis Johannes van Heurn. 



Digitized by 



Google 



— 66 — 



getuigen: Martinus van Lansberge en Cornelis 
van Conincxloo. Begraven in de kerk te Hulst 
18 April 1655, kind van Jac. de Vriese. 
2: Anna Jacoba' de Vriese, gedoopt te Hulst 17 Mei 
1656; getuigen: Jacobus en Barbera Drabbe. 
Gehuwd te Hulst 27 November (ondertrouwd 11) 
1678 kapitein Matthijs van Beyma met Anna 
Jacoba de Vriese, dochter van Jacob. 
Van hen werden te Hulst gedoopt: 

a. Coenraad Jacob van Beyma 30 Augustus 1680 ; 
get. : Anna Vierssen, wed e laatst van kolonel 
Amama, Petronella de Vriese. 

b. Digna Maria van Beyma 8 October 1681; 
get: Meinart de Perceval, heer van Wychem, 
gouverneur, luit-koL, Cornelia de Vriese, wed e 
Martinus van Landsberghe. 

c. Coert van Beyma, 17 September 1683; get.: 
Anthonia Schade van Westrum. 

d. Anna van Beyma, 26 Augustus 1685; get: 
Jacobus Wouters, oud-burgemr. van Tholen, 
Eylke van Beyma, vrouw van kapitein Livinus 
van Vierssen. 

3 . Jacobus de Vriese, volgt lil. 

4 . Emerentia de Vriese, gedoopt te Hulst 2 1 Maart 
1660; getuigen: Cornelia Drabbe, wed° Gerrit 
Snel. Begraven 22 Maart 1660, kind van Jacob 
de Vriese, misschien deze Emerentia. 

50. Hendrik de Vriese, gedoopt te Hulst 23 Maart 
1661; getuigen: Hendrik van Zuylen, Cornelia 
de Vriese, wed* Martinus van Lansberghe. 
1 5 December 1 683 werd te Hulst gedoopt Anna 
Maria, dochter van Hendrik de Vriese en Johanna 
Pretsert 

Ik durf niet beslissen of hier sprake is van N° 5, 
vooral doordien 23 Mei 1661 een kind begraven 
werd van Mr. Jacob de Vriese; noch in het trouw-, 
noch in bet doopregister komt deze Hendrik meer 
voor. 

6°. Johannes de Vriese, gedoopt te Hulst 10 Januari 
1663; getuigen: Jacoba Stavenisse, vrouw van 
griffier J. van Gelre, Cornelia Drabbe, vrouw 
van G. Snel. Begraven 22 September 1664, kind 
van J. de Vriese. 

7 . Petronella de Vriese, gedoopt te Hulst 17 Juli 
1664; get: Cornelia Geviters, vrouw van Johannes 
van Gelre. 

Te Hulst huwde 29 November 1682 Joachim 
Amama, kapitein, met Petronella de Vriese j. d. 
van Hulst. 
Meer dan waarschijnlijk deze Petronella. 

8°. Johannes de Vriese. gedoopt te Hulst 3 November 
1666; getuigen: Paulina de Vriese, vrouw van 
P. Wouters. 

9 . Johannes Willem de Vriese, gedoopt te Hulst 



26 Augustus 1668; getuige: Sara de Vriese. 
Begraven 28 Januari 1672 en 1 2 Juni 1673, kinderen 
van Jacob de Vriese, denkelijk 8° en 9 . 
til. Mr. Jacobus de Vriese, gedoopt te Hulst 1 1 Sep- 
tember 1658; getuigen: Gerard Snel, president schepen 
van Breda. Hij was griffier van Hulst en Hulster- 
ambacht van 1677 tot aan zijn dood. 

Hij werd 22 Juni 1693 in de kerk bijgezet, nog 
geene 35 jaren oud. 

Hij deed ondertrouw te Hulst 16 November 1682 
als j. m. van Hulst en huwde te Rijswijk bij 's-Graven- 
hage met Amalia (Louisa) Cau j. d. van Hulst, aldaar 
gedoopt 28 Mei 1660, getuigen: Iman Cau en Cornelia 
Schade van Westrum; dochter van Roeland Cau, 
schepen van Hulst en Antonetta Schade van Westrum. 
Begraven te Hulst 4 Januari 17 19 mevrouw de Vriese. 
Zij werden de ouders der drie volgende kinderen, 
allen gedoopt te Hulst: 

i°. Jacoba Antonia de Vriese, 12 September 1683, 
begraven te Hulst 20 November 1723, huwt aldaar 
15 Maart 17 14 met Dignus Nollens, wed r van 
Levina Ockers (Ockersse?), schepen van Hulst 
1722, 1725, Hulsterambacht 1723, bailluw (?). Zij 
hadden 2 kinderen, gedoopt te Hulst: 

a. Antonie Jacobus Nollens, 10 Juli 17 15; get: 
Antonie Nollens, heer van Bruinisse. 

b. Dignus Maria Iman Roeland Nollens, 14 Juni 
1721. 

2 . Iman de Vriese, die volgt iv. 
3°. Amelia Constantia de Vriese, 20 Januari 1620; 
getuige: Anna Constantia Sterthemius, huys vrouw 
van Raadsheer (Mr. Iman) Cau. 
IV. Mr. Iman de Vriese, gedoopt te Hulst 1 1 December 
1686; getuigen: Iman Cau van Zierikzee en Catharina 
Hesselt van Dinther, wed' Iman Cau. 

Hij was schepen van Hulst 1706, van Hulsterambacht 
1718, griffier. Begraven te Hulst 9 Mei 1735 Mr. Iman 
de Vriese. 

Hij deed ondertrouw te Hulst 13 Januari 17 14 als 
j. m. met Cornelia Johanna Versluys j. d. van Middel- 
burg, waar hij gehuwd is 30 Januari 17 14; zij was, 
meen ik, dochter van Mr. Cornelis Versluys en Adriana 
de Muncq. 

Zij werd begraven te Hulst 20 April 1735 eenige 
dagen voor haren man. 

Hunne zeven kinderen werden gedoopt te Hulst: 
i e . Cornelis Emilius de Vriese, 17 April 17 15; get: 
Cornelis Versluys. 

Begraven 24 Juni 1715 kind van griffier de Vriese. 
2 . Susanna Cornelia de Vriese, 16 September 17 16; 
get: Susanna RadermAcher, vrouw van Cornelis 
Versluys. Zij werd begraven te Hulst 19 Juni 1753 
als vrouw van Mr. Jan Willem van Sonsbeeck, 
met wien zij gehuwd was te Hontenisse 17 



» 



Digitized by VjOOQ IC 



- 6 7 - 



Augustus 1734, j. m. geboren te Vere 10 Sep- 
tember 17 10, zoon van Willem en Cornelia Godin; 
hij was schepen van Hulst 1730, 1733, burge- 
meester 1735, 1740, griffier 1751, als rentmeester 
der geestelijke goederen (domeinen) woonde hij op 
het huis te Zande (Hontenisse) en werd later 
pensionaris van Vlissingen (1). 
Hunne zeven kinderen, gedoopt te Hulst, zijn: 

a. Willem Iman van Sonsbeeck 28 September 
1735 ; getuige.: Willem van Sonsbeeck. 
Begraven te Hulst 22 Januari 1749 Jonge 
Heer Willem van Sonsbeeck. 

b. Jan Godin van Sonsbeeck 9 December 1736; 
get.: Anna van Sonsbeeck, wed 6 Johannes 
Ghyseling. 

c. Leonard Constantijn van Sonsbeeck, 10 April 
I 739J g" et « : Leonard Robert van Sonsbeeck. 

d. Johanna Cornelia van Sonsbeeck 30 Aug. 1741. 
Begraven te Hulst 2 Nov. 1741 dochtertje 
van Sonsbeeck. 

e. Anna Jacoba en Susanna Cornelia van Sons- 
beeck 11 September 1743; get: Anna Wil- 
helmina van Bokhoven, vrouw van kapt.-luit 
Robert van Sonsbeeck. 

/. Jacob de Vriese van Sonsbeeck 28 Maart 

1751 ; get.: kap. Cornelis David de Vriese. 
g. Joachim Jan Godin van Sonsbeeck 5 November 
1752 ; get.: Johanna Elizabeth Godin. 

3°. Emilia Maria de Vriese 8 April 1 7 1 8 ; get.: Maria 
Tresel, wed e Simon Meersen. 
Begraven 30 Mei 1718 kind van Heer Iman de 
Vriese. 

4°. Cornelis Jacobus de Vriese 8 October 17 19. 

5 . Jacob de Vriese 28 Mei 1721; get.: P. Reael 
Paspoort, Anna Constantia de Vriese. Hij werd 
raad en advokaat-fiskaal ter admiraliteit van Zee- 
land en overleed in 1748. 

6°. Cornelis Steven de Vriese, 8 September 1723; 
get. : Dignus Nollens Schepen , Antonia Cau , 
Magdalena Elizabeth Roxina van Schinne (2), 
vrouw van Mr. Cornelis Versluys, schepen vftn 
Middelburg, Steven Versluys, opperkoopman te 
Batavia. 

7°. Cornelis David de Vriese, 27 September 1724. 
Deze meen ik in 1751 gevonden te hebben als 



(1) Mr. Jan Willem van Sonsbeeck, fiscaal militair van Zeeland, 
burgemeester van Hulsterambacht, hertrouwde te Middelburg 17 Oct. 
1754 met Magdalena Sara Hulsius j. d. van Middelburg, dochter 
van Anthonie en Maria Thyssen. 

Zyne kwartieren zijn: 

Sonsbeeck Godin 

Gill Boddaert. 

(2) Deze get. M. E. R. van Schinne werd begraven te Hulst als 
wed. raadsheer Versluys 16 Augustus 1755. 



kapitein en gehuwd met Magdalena Adriana 
Radermacher, dochter van Jan Corneliszoon en 
Susanna van Schinne. Hunne dochter Susanna 
Cornelia de Vriese huwde Mr. Zacharias Paspoort 
van Grijpskerke en Poppendamme. 
Begraven te Hulst 18 October 1723 kind Heer 
Iman de Vriese. N° 4, 5 of 6. 
Niet te plaatsen leden in het registertje: 
In de kerk te Hulst draagt grafeteen N 68 dit 
opschrift : 

Sepulture van d'Heer Daniel de Vriese in zijn leven 
schepen deser stede ende van den lande van Hulster 
amb. etc. f 27 Augustus 1684. 

Ende van Jufvr. Anna Liens zijn Ed. huisvrouwe 
t den 13 Januari 1685. 

2 wapens: de Vriese en Liens. 
Daniel de Vriese, schepen van Hulst 1666, 1670, 
1674, 1675 en 1677, werd begraven te Hulst 31 Aug. 
1684, was gehuwd met Anna Liens, begraven te Hulst 
18 Januari 1785. Hunne dochter Digna werd gedoopt 
te Hulst 19 Juni 1665, waarbij getuigen waren Hendrik 
en Digna Liens. 

Begraven te Hulst 30 Tuni 1665 kind van Daniel 
de Vriese, misschien deze Digna. 

In welke betrekking deze Daniel de Vriese staat 
tot Jacob de Vriese, den i n burgemeester van Hulst, 
kan ik niet beslissen; tot hetzelfde geslacht zullen ze 
wel behooren, want hun beider graf N° 68 en N° 98 
ging later in eigendom over (denkelijk bij erfenis) 
aan den griffier Leonard Constantijn van Sonsbeeck, 
zoon van Mr. J. W. van Sonsbeeck en S. C. de Vriese. 

1662 29 April werd te Hulst begraven Jufvrouw 
de Vriese. 

1662 wordt als getuige gemeld Paulina de Vriese, 
vrouw van P. Wouters. 

1668 wordt als getuige gemeld Sara de Vriese. 

1689 20 April werd te Hulst begraven Olivier de 
Vriese. 

x 748 30 Augustus werd te Hulst begraven Jonk- 
vrouwe (sic) Constantia de Vriese, vermoedelijk Amelia 
Constantia, het 3° kind van Mr. Jacob de Vriese en 
A. L. Cau. 



's* Gravenhage, 



Medegedeeld door 

Fred. Caland. 



«e>* 



&x 



Digitized by 



Google 



— 68 — 



Jos. A. Alberdingk Thijm. 

(Met portret). 

Zondag 17 Maart 1889 omstreeks drie uren des 
middags, overleed te Amsterdam, in zijn geboorteplaats 
Josephus Albertus Alberdingk Thijm, hoogleeraar in 
de aesthetica aan 's Rijks academie van beeldende 
kunsten, ontegenzeggelijk een der veelzij digste en 
begaafste Nederlandsche letterkundigen, waarop de. 19** 
eeuw kan bogen. 

De heer Thijm was 13 Augustus 1820 te Amster- 
dam geboren en is volbloed Amsterdammer gebleven. 
Opgeleid voor den koopmansstand, als drukker en 
uitgever in zijn vaderstad gevestigd, heeft hij door 
ijverige studie van aesthetica, geschiedenis en poëzie 
zich tot dichter en kunstkenner ontwikkeld (1). Talloos 
is de lijst der grootere en kleinere geschriften door 
hem uitgegeven, waaruit zijn grondige kennis van 
onze taal en onze geschiedenis, maar vooral van 
het leven en denken onzer voorvaderen blijkt. Als 
goed Katholiek behandelde hij bij voorkeur de ge- 
schiedenis zijner geloofsgenooten, en waar hij in 
gedichten en novellen hun huiselijk leven, hun lieven 
en lijden schilderde, vulde hij een bepaalde leemte 
in onze letterkunde aan. Wij noemen van zijn ge- 
schriften zijn «Legenden en Fantasieën», «de Karo- 
lingische verhalen», de «Gedichten uit verschillende tijd- 
perken der Noord- en Zuid-Nederlandsche litteratuur», 
«Magdalena van Vaernewijk» (onder den pseudoniem 
Pauwels Forestier), «Portretten van Joost van den 
Vondel», met ons gaf hij in 188 [ uit «Het geslacht Hooft», 
eene genealogie, uit ongedrukte bescheiden opgemaakt 
en met vele bijzonderheden gestoffeerd, enz. enz. Bij al 
zijn ander letterkundig werk redigeerde hij sedert 1852 
den «Volksalmanak voor Nederlandsche Katholieken» 
en sedert 1855 de «Dietsche Warande», waarvan hij 
sedert de laatste jaren de redactie had overgedragen 
aan zijnen jongeren broeder Paul, hoogleeraar te Leuven. 
In 1876 tot hoogleeraar aan de Academie van Beeldende 
Kunsten benoemd, bleef hij van dien tijd af zich hoofd- 
zakelijk aan kunstcritiek wijden, waarbij vooral tooneel- 
en schilderkunst zijn aandacht bezig hielden. 

De heer Thijm. ofschoon geloovig zoon der Katholieke 
kerk en Katholiek ook in vele zijner kunstopvattingen, 
was echter een hoogst verdraagzaam man, en .zeer 
zelfstandig in zijn oordeel. In waardeering van anders- 
denkenden kwam geen Katholiek hem nabij. Bovendien 
was hij een goed vriend, die vele jongeren tot raadsman 
is geweest. Zijne verdiensten werden door den Paus 
erkend, en Koning ' Leopold schonk hem op het 



(1) Zie meer breedvoerig omtrent hem en zijne geschriften Dr. 
Jan ten Brixk, Nederlandsche letterkundigen en Spectator. 



jongstleden gehouden Noord- en Zuid Nederlandsch 
letterkundig congres te Brugge het ridderkruis der 
Leopoldsorde. 

Steeds zal Thijm in dankbare herinnering bij ons 
blijven. 

De beschrijving van zijn begrafenis laten wij hier 
volgen (1). 

Donderdagmorgen 21 Maart j.L te elf uur was een 
talrijke schare op den gedempten Voorburgwal aan- 
wezig, om getuige te zijn van zijn begrafenis. 

De lijkkoets zelf, behangen met kransen, werd gevolgd 
door een open rijtuig, waarin al de kransen waren 
neergelegd, welke aan het sterfhuis waren bezorgd. 
Daaronder bevonden zich kransen van de dames leer- 
lingen der Akademie van Beeldende Kunsten, van den 
Amstelkring, de vereeniging De Vioolstruik, het per- 
soneel der firma C. L. van Langenhuyzen, van Ernst 
Possart, van de rederijkerskamer Joost van den Vondel, 
van het Tooneelverbond, van de vereeniging hét Neder- 
landsch Tooneel, van de commissie van Toezicht der 
Tooneelschool, van Architectura et Amicitia en van 
vele anderen. 

In de zes volgkoetsen namen behalve de naaste 
familieleden o. a. plaats de heeren dr. P. J. H. Cuypers, 
dr. Paul Alberdingk Thijm, van Leuven, dr. Daniel 
Thijm, van 's-Gravenhage, mgr. Everts, directeur van 
Rolduc, dr. Allebé, prof. Wijnveld, prof. Stang, prof. 
Stracké, prof. Altman, enz. 

De stoet werd gevolgd door deputatiën van de 
katholieke pers, van de Vereeniging «Geloof en Weten- 
schap», den Amstelkring en de kiesvereeniging «Recht 
en Orde.» 

Langs den Gedempten Voorburgwal, het Spui, den 
Singel, de Leidschestraat en de Nassaukade bereikte 
de stoet het kerkhof «De Liefde.» 

In de kapel en rondom de groeve hadden reeds 
vele bekende persoonlijkheden uit Amsterdam, magi- 
straatspersonen en letterkundigen zich verzameld. Wij 
merkten o. a. op, den burgemeester Mr. G. van Tien- \ 
hoven, de wethouders van Lennep en Driessen^Mr. 
Willeumier en Mr. van Ogtrop, leden van den Raad, 
prof. Quack, prof. Pierson, prof. van Hamel, de heer 
Langenhuyzen, Fiore della Neve, Justus van Maurik, 
de heer Bouberg Wilson, directeur der Tooneelschool, 
benevens deputatiën van de Pius- en Leovereenigingen, 
van de vereeniging D. V. G., de rederijkerskamer 
«Joost van den Vondel», van de zouaven-vereeniging 
«Fidei et Virtute» en anderen. 

Nadat eerst de plechtigheden, die de R. K. kerk voor- 
schrijft, in de kapel waren vervuld, naderde de baar 
de groeve onder het zingen van een vierstemmig koor, 
waarop een kinderkoor het «Requiem» zong. 

(1) Ontleend aan verschillende couranten, doch grootendeels aan 
De Amsterdammer, Dagblad voor Nederland, van 22 Maart 1889. 



Digitized by 



Google 



Benoor-t bij n° 3 van net Algemeen Nederlandsen Familieblad, 6 e Jaargang. 




Prof. J. A.' ALBERDINGK THIJM. 



Digitized by VjOOQ IC 



?"!•!.: K'-.'A' • . t.K 



Tl' < ' 



Digitized by V^OOQ IC 



- 6 9 - 



Toen de lijkkist in het graf was neergelaten, nam 
rector Klönne het woord en herdacht als «Bagijnen- 
vader» de verdiensten van den overledene tegenover 
het Bagijnenhof. Het was voor hem een daad van 
piëteit zulks bij dit graf te mogen vermelden. Op het 
Bagijnhof waar Vondel bij Marius verkeerde, was het 
ook Thijm een lust geweest vaak te verblijven. Want 
deze man was meer dan geleerd, hij was goed en 
goedhartig; hij was groot van geest, omdat hij groot 
was van harte. Uit zijn diepen eerbied, dien hij voor 
de maagden koesterde, bleek een rein hart. Dat de 
God der barmhartigheid zijn onsterfelijke ziel in 
genade moge aannemen, bidden de bagijntjes. Requies- 
cat in pace! 

Namens de Ryksakademie van Beeldende Kunsten 
voerde daarna prof. Quack het woord. Als men van 
Alberdingk Thijm gewaagde, zeide hij, dan deed men 
dat van iemand, die een beteekenis heeft. De meesten 
gaan gewoon door het leven, maar deze man had zich 
een eigen plaats in de wereld der gedachte veroverd, 
hij was een type, een aristocraat in de beste beteekenis 
van het woord, een vertegenwoordiger van den adel 
des geestes. 

Alberdingk Thijm was dichter, maar geen dichter 
van de stof; zijn gansche levensrichting was op het 
onzienlijke en hooge gericht. Leerling van Bilderdijk 
en Vondel nam hij altijd den steilen weg. Poëzie was 
zijn godsdienst. Zijn poëzie was orde in den hemel en 
op aarde. In die gedachten heeft hij geleefd. 

De verheffing en innigheid van zijn poëzie, vervolgde 
spr., hebben wij allen gekend. Wij hebben bewonderd 
haar zachtheid en teerheid als hij zong: 

«O, poëzie, hoe lieflijk is uw tred!» Niet alleen was 
hij dichter, hij was ook strijder, een krijgsman, ten 
strijde toegerust. Hij stond tegen ons allen op, tegen 
ons andersdenkenden, maar hij deed dit met eerlijkheid, 
die ons dwong naar hem toe te gaan en hem de hand 
te bieden. Hij streed met open vizier. Zijn leuze was: 
«de publieke opinie wordt nooit in de binnenkamer 
overwonnen» en wanneer men hem verweet dat hij zoo 
onomwonden zijn waarheid verkondigde, dan antwoordde 
hij den tegenstanders: «Verwijt gij mij dat? ik draag er 
roem op!» Hij is een ridder geweest, een ridder van 
Gods genade. 

Wanneer ik mij hem aldus voorstel, zeide prof. Quack 
verder, dan is hij voor mij gelijk aan het beeld van 
Donatello, in de kerk San Michaele te Florence. 

Daar staat St. Joris; hij heeft zich van zijne wapen- 
rusting ontdaan en voor hem houdt hij het schild, 
waar hij achter staat. Op de volle lengte en breedte 
van dat schild staat het kruis, daar achter staat hij 
veilig. Zoo ook stond Alberdingk Thijm gewapend 
met zijn levensspreuk: «nil nisi per Christum.» 

Thans ligt daar in de groeve de oude krijgsknecht, 



de edele ridder van het schoone en goede. Het zal een 
leegte zijn hem in Amsterdam niet meer te zien, want 
hij was overal, omdat hij tot de oude garde behoorde, 
die Amsterdam zoo lief had. Amsterdam vergete hem 
niet ! Ook de Academie geeft hem den laatsten groet, 
ave, vaarwel! 

Vervolgens legden de voorzitters van de vereeniging 
«Geloof en Wetenschap» en van «Fidei et Virtute» met 
eenige eenvoudige woorden kransen op de kist. 

Namens de Katholieke pers nam rector Eygenraam, 
redacteur van De Tijd, het woord: 

Prof. Alberdingk Thijm, ofschoon geen eigenlijke 
journalist, was de man geweest, die met koninklijke 
hand de drakentanden had gezaaid, waaruit de mannen 
te voorschijn kwamen, die in de pers de heilige zaak 
der Katholieke kerk zouden verdedigen. 

Hij zelf streed met voortreffelijke wapenen, de zaak 
was hem alles, de persoon in" den regel niets. 

Aan die hooge hoedanigheden bracht spr. .namens 
de katholieke pers zijn hulde, eindigende met de bede, 
dat God dezen heerlijken strijder voor de zaak der 
katholieke kerk spoedig in de zalige gewesten rust 
moge verleenen. Ook hij legde een krans op het graf. 

De president van den Katholieken Volksbond her- 
innerde aan den overledene als een man, die ook oog 
had voor de personen, die in meer bescheiden kring zich 
wijden aan kerk en vaderland, terwijl de heer Merens, 
namens de tooneelvereeniging D. V. G., op de woorden 
van Körner wees: «Ein solcher Mann stirbt nie!» 

De heer H. M. Werker herdacht den overledene 
als trouwen burger van Amsterdam, als kind der kerk, 
als voorlichter van de wetenschap, als baanbreker der 
christelijke kunst. 

Ook hij sierde, namens de Pius-Vereeniging, het 
graf met bloemen. 

Daarna nam pastoor Brouwers van Bovenkerk het 
woord. Hij herinnerde er aan, hoe in de laatste dagen 
er drie waren, die in de gebeden werden herdacht. Een 
hunner was de verspreider en belijder der hooge begin- 
selen, welke ook hier aan dit graf werden verkondigd. 

Daarvoor leefde hij, en hij stierf met de heerlijke 
overtuiging, dat wanneer de eikels boomen zullen zijn 
geworden, zijn naam genoemd zal worden. 

Nog twee heeft de goede God het leven gelaten, 
zeide spr., Neerlands Koning en den Paus te Rome. 
Voor beiden wordt gebeden, voor Neerlands Koning, 
opdat de hemel hem het lijden verlichte, voor Christus 
stedehouder, omdat hij ook bidt voor alle Nederlanders. 

Laten wij, aldus eindigde hij, bidden voor het heil 
van Amsterdam, voor Willem III en Paus Leo XIII. 

Nadat het kinderkoor een lied had gezongen, be- 
ginnende met de regels: 

«In den hemel is het altijd zomer 
«Vriendelijke Engeltjes vliegen af en aan,» 



Digitized by 



Google 



— 70 — 



nam Mr. Heiligers namens den Amstelkring het woord 
en wees op Alberdingk Thijm als de verdediger der 
Katholieke kerk. De aarde vroeg dit kleinood thans 
tijdelijk terug, maar het zaad dat uitgestrooid was zal 
herleven. 

Daarom legde hij een kruis van bloemen op het 
graf met de zielsbede : «per crucem ad lucem !» 

De voorzitter van de rederijkerskamer «Joost van 
den Vondel» wees er op hoe het Nederlandsche volk 
den grootsten dank is verschuldigd aan Alberdingk 
Thijm, omdat hij het geleerd heeft zijn Vondel te 
waardeeren. Ook hij legde een krans op het graf. 

Ten slotte sprak de heer J. C. de Marez Oyens uit 
's-Gravenhage de volgende dichtregelen uit: 

Wie Alberdingk wil steken naar de kroon, 
Die tergt als Lucifer den hoogsten troon, 
Of waagt zich als de roekelooze zoon, 
Op wassen vleuglen. 

Het moedige genet van Holland's taal, 
Hij zit het vast maar rustig in het zaal — 
't Zij hij het intoomt of een enkle maal 
Soms viert de teuglen. 

't Gehoorzaamt altijd aan des meesters hand, 
't Herkent de kracht, de vrijheid en den band 
Van d'Agrippijner of van Teisterbant. 
Den fieren ridder 

Die op zijn ros het kampperk binnensnelt 
En niet verlaat, voordat is neergeveld 
Al wat zich tegen God en waarheid stelt. 
Oprecht aanbidder 

Van al wat schoon, wat edel is en goed; 
Wat schrander hoofd, wat fijnbesnaard gemoed, 
Waar Vondels lier slechts harmonie begroet! 
Hij ,wist weer leven 

Aan 's Agrippijners breeden vriendenkring, 
Die (i) «in de Trou» een gul onthaal ontving, 
Den blos, aan Tesselscha zijn lieveling, 
Der jeugd te geven. 

«De tijd, toen roem te water en te land 
«Een zee van licht spreidde over grens en strand 
«En Amsterdam de keizerskroone spant», 
Die gouden tijden 



(1) Vondels woning in de Warmoesstraat. 



Herriep voor onzen blik zijn tooverwoord, 
Maar niet om op zijn dichterlijk accoord 
Zoet in te wieglen. «Burgers voort! steeds voort! (i) 
Alleen door strijden 

Herneemt g' uw eerplaats!» Aldus klonk zijn leus 
En — man der daad — was ook zijn levenskeus. 
Ai mij, daar ligt geveld de sterke reus 
Die ons zou schragen. 

Ja Vondel, gij hebt recht, de dood waart om, 
Hij spaart geen jeugd noch krachtige ouderdom, 
Hij maakt den wijzen mond des reed'naars stom (2). 
Och, hoor ons klagen! 

Wij weten 't wel, «Het baat den doode niet» (3) 
En «klagen voedt des levenden verdriet», 
Maar — geef ons weeker hart een teed'rer lied 
Van uwe snaren. 

O! luister! hoor ik daar niet Vondels stem — 
«De koninklijke harp» heeft nieuwe klem — 
En zie Tc uit Sint Catrijnens koor niet hem 
Hierheen gevaren? 

«Wat treurt gij, mijne vrienden, bij de baar? 
«Deez' onnavolgelijke Harpenaar 
«Behoort voortaan een uitgeleez'ner schaar — 
«Zijn oud gebeente 

«En asch is haast verdorven en verrot, 
«Voleindigd is de strijd van 't aardsche lot, 
«Maar zijne zaal'ge ziele leeft bij God 
«En zijn gemeente!» (4). 

Nadat het zangkoor zich nogmaals had doen hooren, 
bracht de oudste zoon des overledenen uit naam der 
familie den diep gevoelden dank uit voor de liefelijke 
en onvergetelijke hulde, zijn vader gewijd, en voor 
alle eer, den hoogen God gebracht, voor wien hij had 
geleden en gestreden. 

Hierna was de plechtigheid afgeloopen. 



(1) Het Noordzeekanaal, blz. 79 van den „Bundel gedichten, schetsen 
en novellen van Alberdingk Thijm en zijne dochter." 

(2) Vondels vertroostinge aan Gerard Vossins, kannunik te Kantel- 
berg, over zijn zoon Dionys. 

(3) Vondel aan den heer Constantijn Huygens op het overlijden 
van zijne gemalin mevrouw Suzanne van Baerle. 

(4) Vergelijk de slotconpletten van „de koninklijke harp aan 
Cornelis van Kampen/' 



Digitized by 



Google 



— 7i - 



Bewaring Tan architectuur-fragmenten (i). 



Zoo het al waar mag zijn dat het Nederlandsche 
volk zich thans zeer veel meer, en niet uitsluitend in 
woorden, laat gelegen liggen aan kunst, dan vóór vijf 
en twintig jaren, zoo is het toch niet te ontkennen 
dat meer kan worden gedaan en meer algemeen een 
juister begrip kon heerschen van wat gedaan kon 
worden. 

Zoo heeft men b. v. oude gebouwen laten verdwijnen 
zonder karakteristieke fragmenten er van te bewaren, 
en, waar men bewaard heeft, geschiedde dit niet altijd 
op de wijze die het meeste nut kon geven. 

Het komt zeer zelden voor, dat een oud publiek 
gebouw geheel zonder kunstwaarde is. Moet dergelijk 
gebouw verdwijnen, dan is het altijd van belang dat 
er opmetingen, afbeeldingen, teekeningen, fotografiën 
(thans zoo gemakkelijk te verkrijgen) van bewaard 
blijven. Al ware dat gebouw in geen enkel opzicht 
een navolgenswaardig voorbeeld, dan is het, of kan 
het toch zijn een dokument dat waarde heeft voor de 
geschiedenis der kunst, en ook deze geschiedenis behoort 
niet te worden geschreven aan de hand van onder- 
stellingen of intuitieve opvattingen, maar van onbe- 
twistbare bewijsstukken. 

Waar een kerkgebouw gesloopt wordt zal het voor 
het kerkbestuur b. v. niet moeielijk zijn zich de be- 
schikking voor te behouden over eene der kolommen 
of zuilen met voetstuk en kapiteel en zal geen noemens- 
waardige uitgaaf vereischt worden om die kolom of 
zuil ergens, op het terrein bij het nieuwe gebouw, het 
kerkhof of op eenige andere plaats weer behoorlijk 
op te stellen ten einde er een beeld op te kunnen 
plaatsen, een herinneringskruis aan te bevestigen, een 
lantaarndrager van te maken, eene fontein mede te 
versieren, enz. Waar rechtstreeks utilitaire bestemming 
niet aanwezig mocht zijn, zal de zuil een aangenaam 
landschappelijk motief kunnen zijn, hetzij ze, geplaatst 
op den hoek eener afsluiting de aandacht trekke als 
rustpunt, of omringd van enkele architectuur-fragmenten 
of steenblokken, meer den indruk zal geven van een 
overeind gebleven brokstuk eener ruïne. Allicht toch 
zijn nog enkele steenen ornamenten, lijstwerken, kraag- 
steenen, enz. te redden, welke om den voet der zuil 
kunnen worden opeengestapeld. Een dergelijk zamen- 
stel zou zelf voor de wandelplaatsen eener aanzienlijke 
stad eene niet te versmaden versiering en voor den 
oudheidkenner een aantrekkelijk voorwerp van studie 
kunnen zijn. 

Behalve de kolommen of zuilen zullen in den regel 



(1) Wegens de belangrijkheid hebben wij dit artikel overgenomen 
uit de Maasgoutc, orgaan toor Limbnrgsche Geschiedenis, Taal- en 
Letterkunde, II» jaargang N° 90, 16 Februari 1889. 



de kozijnen of omlijstingen van deur- en lichtopeningen 
kenschetsend zijn voor het tijdstip waarin het gebouw 
verrezen is. Het is soms zeer goed mogelijk het kozijn 
van eene deuropening te plaatsen als ingang in de 
afsluiting van het terrein der kerk; zoo niet zal de 
omraming zeer waarschijnlijk kunnen geplaatst worden 
als blinde opening ergens in of tegen den buitenmuur 
van het nieuwe gebouw, daar wellicht tevens eene of 
andere decoratieve bestemming kunnen erlangen en 
in geen geval het nieuwe gebouw behoeven te ont- 
sieren. Zijn slechts enkele stukken der omlijsting gered 
dan kunnen die bij de overige architectuur-fragmenten 
worden gevoegd. Steenstukken van geringeren omvang, 
basreliefs en dergelijke, zullen veelal doelmatig bewaard 
worden, wanneer ze op eene geschikte plaats, goed in 
het gezicht van den dag worden ingemetseld, tenzij aan 
de plaatsing in een museum de voorkeur moet worden 
gegeven. Voor hem die in waarheid aan kunst hecht, 
zal het niet moeielijk zijn telkens voor hetgeen bewa- 
ring verdient, een plaats te vinden die daartoe geschikt 
is, waardoor geen enkel belang wordt gekrenkt en 
niemand behoeft te worden ontstemd. 

Hoewel de besproken maatregelen slechts tot onbe- 
duidende uitgaven aanleiding kunnen geven, zoo spreekt 
het van zelf dat ook die geringe kosten niet gewettigd 
zouden zijn waar het overblijfselen betreft die zonder 
eenige waarde zijn. Daarentegen moet de geringheid 
der uitgaaf ten gevolge hebben dat men niet te kies- 
keurig behoeft te zijn. Overschatting der waarde is 
verre te verkiezen boven onderschatting. Een fragment 
dat onder den hamer verdwenen is, is voor altijd ver- 
loren; een ten onrechte bewaard fragment kan ten 
allen tijde nog verwijderd worden. Doch wat men 
beware, beware men niet, althans niet blijvend in 
schuur, stal of zolder. Wat daarheen geraakt, is meestal 
verloren, en zelfs in musea geldt de spreuk: uit het 
oog, uit het hart. Al koopt men, met de beste bedoeling 
der wereld, een geheelen gevel om dien te redden, 
na korten tijd laat men de gelegenheden voorbijgaan 
om aan het monument eene behoorlijke bestemming 
te geven, bouwt, b. v. blinde eindgevels zonder na te 
gaan of de monumentale gevel dien men bewaart, 
daar niet eene zeer gewenschte versiering kon zijn, 
en weldra wordt het gedenkteeken onvolledig en wordt 
dan, wat over is, veelal niet zonder opzet, meer en 
meer in eenen vergeethoek overgebracht. 

Men heeft elders niet geschroomd om een niet on- 
beduidend fragment van een middeleeuwsch gebouw 
te bewaren door het als porche te verbinden aan den 
zijgevel van een gehcjel modern openbaar gebouw. 
Men heeft zich niet laten weerhouden door een gevoel 
van purisme dat zich ten onrechte tegen dergelijke 
handelwijs zou willen verzetten. Die middeleeuwsche 
porche trekt op zijne tegenwoordige plaats geheel 



Digitized by 



Google 



— 72 — 



bizonder de aandacht en is het meest aantrekkelijke 
en opmerkelijke gedeelte van het nieuwe gebouw, 
niet alleen door zijne goedberedeneerde vormen, maar 
ook door de tegenstelling zijner afwijkende architectuur. 
In de eerste plaats moeten wij, waar dit noodig is, 
redden en bewaren. Zoo wij dit ernstig willen, dan 
zijn middel en weg om het doel op de beste wijze 
te bereiken, wel te vinden. 



Boekbeoordeelingen en aankondigingen. 

Het aantal verschijnende jaarboekjes is wederom 
met een drietal vermeerderd, namelijk met die van 
Rotterdam, 's-Gravenhage en de Noord-Brabantsche 
volksalmanak. 

Volgens het voorbericht van eerstgenoemd werk, 
dat onder redactie van den heer J. H. W. Unger bij 
de firma Eeltjes het licht zag, is het doel, bij deze 
uitgave beoogd, jaarlijks eenige bijdragen van Rotter- 
dam's geschiedenis te geven. 

Belangrijke stukken zijn dan ook reeds in dezen 
jaargang opgenomen, eerstens vestigen wij de aandacht 
op de door den heer J. B. Kan gegeven aanteeke- 
ningen betreffende de Illustre school der stad Rotter- 
dam, verder geeft de heer P. Haverkorn van Rijsewijk 
ons eene beschrijving der jeugd van Hendrik Tollens, 
terwijl een aantal ongemeene namen uit de Heeren- 
boekjes dier stad den lezer door den heer A. Beets 
worden aangeboden ; ook op letterkundig gebied bezit 
het boekje veel goeds. 

Dat deze eerste proeve nog door velen worde gevolgd. 

Het tweede jaarboekje dat hiermede voor het eerst 
verschijnt is: 

Haags ch Jaarboekje voor 1889, onder redactie van 
A. J. wS er vaas van Rooyen, 's-Gravenhage, W. Cremer 
1888, prijs ƒ0.90. 

Dit boekje bestaat uit twee gedeelten, een voorwerk en 
verschillende bijzonderheden omtrent 's-Gravenhage, 
aanvangende met een lofdicht, door Frans Adam de 
Hartogh A° 1776. Verder de geschiedenis en beschrijving 
van <De Haagsche waterverversching» door J. van der 
Vegt, met eene kaart, aantoonende hoe, zonder gevaar 
van verontreiniging van het water der badplaats, gedu- 
rende het badseizoen kan worden gespuid. Eene bijdrage 
tot de geschiedenis der kwakzalverij, door den, door 
zijne sprokkelingen, bij velen bekenden Lr. Krul. Eene 
«Historische bijdrage betreffende de Karosse van Staat*, 
door L. Wichers. Een geschiedkundig overzicht der 
lotgevallen van «De voormalige Engelsche kerk te 
's-Gravenhage», door Jhr. C. A. van Sypesteyn. Dè 
geschiedenis van den grond en inwendige inrichting 
van het huis van Confctantijn Huygens te 's-Graven- 
hage, met eën ontwerp voor een botanischen tuin, door 



J. C. van der Muelen. De geschiedenis van het huis 
«Leeuwendaal bij Rijswijk» en deszelfs opeenvolgende 
bezitters, door J. Frederiks. 

De ontwerper en redacteur van het werkje zorgde 
voor eenige afwisseling tusschen bovengenoemde arti- 
kelen, door verschillende grootere en kleinere opstellen, 
zooals De wapensteen boven de Gevangenpoort, 
Willem Bilderdijks vertrek uit den Haag A° 1795, 
de aankondiging uit de Gazette de la Haye betreffepde 
de geboorte van den Koning van Rome; Haagsche 
speelkaarten», met 't wapen van den Haage A° 1698; 
Het bericht van den moord op Prins Willem 1 in 
den Haag; Eene kleinigheid over eene groote zaak, 
19 Juli 1584. Aardbeziënpotjes met het Haagsche 
wapen A° 1749; De grafplaatsen van de de Witten 
en Spinoza in de Nieuwe kerk, met een overzicht van 
de ligging der grafplaatsen aldaar; Iets over het dicht- 
genootschap cKunstliefde spaart geen Vlijt»; Water- 
sport op den Hofvijver te 's-Gravenhage, naar aan- 
leiding eener oude schilderij ; Troonsbestijging van 
Koning Willem II, benevens de copy van zijn doop- 
acte; Haagsche trouwbelofte in 1674; De kramen op 
de Loterijzaal A° 16 14; Het monument van 18 13 in 
het Willemspark te 's-Gravenhage ; Kanonnen op Zorg- 
vliet geborgen in den patriottentijd A° 1795. 

Buiten den almanak met plaatsruimte voor te maken 
aanteekeningen, bevat het boekje verschillende wetens- 
waardige en nuttige opgaven omtrent bestuur, regeering, 
postwezen, enz., terwijl het wordt opgeluisterd door 
een geheliograveerde titelplaat, den hofvijver voor- 
stellende, benevens verschillende vignetten en kaartjes. 
Voor goeden druk en een net bandje heeft de uitgever 
alle zorg gedragen; het is te hopen dat a. s. jaar 
echter wat dikker papier zal gebruikt worden. 

Noord-Brabant is ook een geschiedkundig jaarboekje 
rijker geworden en wel: 

Noord-Brabantsche volksalmanak voor het jaar 1889. 
Jaarboekje voor Noord-Brabantsche geschiedenis, taai- 
en letterkunde, onder redactie van den heer AüG. 
Sassen, die gedurende drie jaren het Tijdschrift voor 
Noord-Brabantsche geschiedenis redigeerde; wij wen- 
schen hem, alsook den uitgever den heer J. de Reydt 
te Helmond, met deze uitgave geluk, dat vele jaar- 
gangen dezen mogen volgen. 

Joh. Theod. de Raadt gaf aanteekeningen betreffende 
het leven van twee genealogen met name Philip van 
Leefdael en J. A. de Raadt; Th. G. Versfelt zond 
een biographie van een zijner familieleden; de redac- 
teur schreef eene bijdrage tot de geschiedenis van 
het bisdom 's-Hertogenbosch. Als verdere medewerkers 
noemen wij nog de H.H. J. G. Frederiki;, H. N. 
Ouwerling, J. van der Baan, enz. 



Digitized by 



Google 



— 73 — 



Een doopregifttec der Hollanden In BraiUtt. 

(Vervolg en slat), j^ }t5Z 

ió^i.Marius. Ouders: Jan van den Hove en Maria 
Marcus; get: Cap n Hubbeldingh, Andries Wee- 
verdingh, Anna van Ancker. 
Domingo. Ouders: Joosje en Juliana; get: Philippe, 
Andrese. 

Antonio. Ouders: Domingo en Grassy; get.: 
Paulino, de man, Grasiena, de vrouw. 

— Nov. 26. Arent Ouders: Jan de Meyer en Aeltien 
Meyers; get: Claes Meyer, Barent Bencker, 
Geertie Andries. 

— Nov. 29. Anna. Ouders: Cornelis Struys en Dorcas 
Bachiler; get: Cosmo de Moucheron, Jacob Hamel, 
Abigaël Kempes. 

— Dec. 3. Mattheus Ouders: Adam Martens en 
Geertruyt Mattheus; get: Hans Marcus, Hendrik 
Vroom, Anettien Willems. 

— Dec. 5. Nanningh. Ouders: Nanningh Nanninghsen 
en Janneken Janssen ; get : Cornelis Adriaenssen, 
Jan Caspers, Barbara Hendrickse. 

— Dec. 17. Anna Catharyna. Ouders: Abraham van 
Schricht (Stricht) en Catharyna Albers ; get. : 

/ Martijn Hartsbergen, Clara van den Boogaert 
Maria. Ouders: Cornelis Janssen en Magdalena 
van Stricht; get: J. Jacquessen van Ceulen, 
Hendrick Adams, Bastiaen N. 

— Dec. 1 9 . Isabella. Ouders : Jan Harde en Catharyna ; 
get: Diogo en Ennees. 

— Dec. 24. Margarita. Ouders: George en Catreyna; 
get: Diogo, Maria. 

— Dec. 31. Francjois. Ouders: Symon Misson, in 
wiens plaetse heeft gestaen Arnout d'Lomell en 
Johanna van der Vleutten; get.: Marten Meyn- 
dertsen van Hart, in sijn plaetse Adriaen Lee- 
naerts, Geertruyt van Hoornburch, huysvrouw 
van dhr. Hubrecht van Beveren. 

1652. Jan. 3. Antony. Ouders: Salvador; get: Clemens 
Mertijn, Anna de Navaroo. 

— Jan 7. Mechelyna Cornelia. Ouders: Cornelis Caron 
en Roedolfina Oliviers; get: Pieter van Hapts, 
Cornelia Carpentier. 

— Jan. 14. Merchs. Ouders: Merten Kerckhoven, 
Jan Ymans in plaets van de vader en Sara Willems; 
get: Hendrick Schaers, Catharyna Meyers. 
Anna. O": Pedro en Christina; g.: Clement Annees. 

— Jan. 21. Henricus. Ouders: Hendric Elbertsen 
van Hoorn en Aeltien Roelofe van Amst m ; get: 
Laurens Cornelisse, Elsje Popeloos. 

— Jan. 24. Susanna. Ouders: Mandou en Cecilia; 
get: Alexander, Domingas. 

— Jan. 31. Jan. Ouders: . . . . Waetterloo en Catrina 
Lous; get.: Jan Ardan, Catharina Gaelith. 



Feb. 4. Susanna. Ouders: Francisco Lataö en 
Maria; get: Jan Foicts, Catrina Cascostels. 
Feb. 10. Bastiaen. Ouders: Dominicos de Soute 
en Misil; get. : Dominicos Ferdinandus, Anna Pizis. 
Feb. 18. Antonyo. Ouders: Antony Miena en 
Anna; get: Anthony Passon, Anneta Passao. 
Feb. 21. Susanna Ouders: Bartholomeus en Maria; 
get.: Anthony, May Bento. 
Feb. 25. Janneken. Ouders: Cornelis Verema en 
Geertien Nols; get.: Hubrecht Cornelisse Wels, 
Geertien Mattes. 

Swannicke. Ouders: Vincent enSwannickejget: 
Bartholomeus, Petronella. 

Febr. 28.»Jean. O*: Jacques van Dale en Susanna 
de Brae; get: dhr. Gillis Croll, Anna de Brae. 
Marya. Ouders: Christiaen Visschers en Trijntien 
Dircx; get: Gerrit Visscher, Anna Pieters. 
Adriaentien. Ouders: Jean Maziet en Marie Hen- 
dricxen ; get : Christoffel Glaser, Marten Caspers 
van Specht, Geertruyt Etteson. 
Rebecca. Ouders: Mattheus en Isabelle; get.: 
Bartholomeus, Anthonica. 

Marty 3. Aaron. Ouders: Aaron Rockeenjudith 
Baziette; get.: Jacob Thierens, doctor Jaecques 
van Dalen, Anna de Brae. 

Domingo. Ouders: Martin Francisco en Maria 
Isabella; get: Pieter Perri, Gracia Hendricx, 
Marty 6. Joan. Ouders: Joan en Isabella; get: 
Christoffel, Luzia. 

Joan. Ouders: Francisco Gago en Luzia; get.: 
Alexander, Catharyna. 

Marty 10. Bastiana. Ouders: Paulo; get: Bar- 
tholomeus, Andresa. 

Joan. O rt : Domingo en Isabella ; g.: Diogo, Datito. 
Marty 20. Floris. O": Floris Chatteljon en Anna 
la Perriere; g.: Adriaen Doncker, Elsjen Peepeloos. 
Isabella. Ouders: Domingos Lopes en Apollonia 
Scheemenes; get: Ante Mendez, Maria Perera. 
Catharina Elisabeth. Ouders: Jaspar van Heusden 
en Geertruyt Hack; get: J. Jacques van Ceulen, 
Catharyna van Ceulen, Elisabeth Godijn. 
Marty 31. Hubrecht. Ouders: Jacob Lambers 
en Mischella de Bre; get.: Huybrecht van Beveren, 
Jffr. Eyerschettel. 

Hans Jacob. Ouders: Albert Janssen en Ricx 
Stalberts; get: Jacob Scherff, Martha Helts. 
Apr. 1. Elisabeth. O™: Abraham Masseur en Anna 
Robberts ; get. : Jouffr. Sweerts, Abraham Schoor. 
Apr. 3. Ferdinandus. Ouders: Hans Jacob Denniger 
en Mensje Coerte; get.: Christiaen v. Bentem, 
Andries Heyn, Cornelia Carpenter, de huysvw. 
van den oversten-luyten* Lobbrecht 
Christoffel. Ouders: Christoffel en Susanna; get: 
Alexander, Anna, Margariet. 



Digitized by V^OOQ IC 



— 74 — 



Apr. 14. Thomas. Ouders: Thomas Bel en Maria 

Lowiessen; get: Jacques de Brae; Susanna de 

Brae, de huysvrouw van Jacques van Dalen. 

Ursula Catryna. Ouders: Batchert Engels en 

Anna Maria Hoets; get.: Hendrick Grewerts, 

Hendrick Matthijsen, Ursula Barbara van Schoo- 

nenburch, huysvw. van dhr. Majoor Willem ten 

Berge. 

Apr. 28. Grassie. Ouders: Manoel enCatharyna; 

get: George, Anthonyca. 

May 5, Markyte. Ouders: Manoel. 

May 12. Johannes. Ouders: Anthony de Clerck 

en Aermtje Casperssen; get.: Pieter van Eyck, 

Aernout Hasselyngh, Elsjen Popeloos. 

Ida Barbara. Ouders: Johan Blaubeeck en Jan- 

neken Janssen; get.: Willem ten Berge, Nicolaes 

van Swaenswijck, Geertruyd Andries. 

Arnout. Ouders: Francois van Wielen en Annetien 

Engels; get.: Jacob Hamel, Geertruyt van Hazen- 

berch. 

Markyte. Ouders: Natouia van Angola; get.: 

Antonio, Maria. 

May 19. Fernandus Sigismundus. Ouders: Marten 

Hartsbergen en Sara Cumuys; get.: Hendrick 

Haecx, Jonckvw. Margriette Lysabeth van Cal- 

chum van Lohuysen, genaempt Schoppe. 

Sebil. Ouders: ThielCraenen Hendrickje Craens; 

get: Michiel Arckebout, Janneken Verdonck. 

Anna. O re : Jan Cornelissen Bron en Elisabeth van 

Berge; get: Johannes de Man, Anna van Kuyck. 

May 20. Catryna. Ouders : Pieter Maes en Marry 

Pieters; get: Gerritf Cornelissen Snelleman, 

Treyntjen Schoon. 

May 22. Johanna. Ouders: Hendrick Duycker en 

Willemyna van Gasel; get: Willem van Gasel, 

Gerrit van Gasel, Janneken Lhomel. 

Willem. Ouders: Jan Jacobsen Bruyn en Anneken 

Dircx; get: Jacobus de Sweerts, in plaetse van 

Abraham van Swoll, Thomas Bel, Christina 

Sehtert. 

Juny 2. Geedion. Ouders: Johannes Moors en 

Catharyna Leggal; Ouders: Jan Dircxen, in wiens 

plaets staet Jacob Hamel, Maria Trouwers, in 

plaets van Ursula Barbara van Schoonenburch, 

huysvrouw van de majoor Willem ten Berge. 

Juny 5. Daniel. Ouders : Abraham Daniels Noortsy 

en Hermken Christoffels ; get.: Jan Gerrits de Heer, 

Dorcas Batcheler, huysvrouw van Cornelis Struys. 

Juny 9. Francisco. Ouders: Francisco Coerea en 

Maria; get: Consalvo Mertijn, Maria Moereno. 

Juny 16. Domingo. Ouders: Pieter en Louisa. 

Francijntien. Ouders: Antony, negro, en Maria; 

get.: Martijn, Marriette. 

Juny 26. Maeycken. Ouders: Wouter Lesselaer 



van Thienen en Maria Wamers van Ommen ; get : 

Niclaes Claesen , overste Luytenant, Jan Brouwer 

van Schutturpe, Geertruyt van Groenesteyn. 

Julyo 7. Hubrecht Ouders: Auke Huybrecht 

en Lisabeth van Bosch; get.: Johannes Sichfrid, 

Barbara Wijntgijs. 

Julyo 10. Is gedoopt den neger Juan, naest voorgh. 

belijdenisse ; get.: Simon Francisco, J. Matthijs. 

Julio 14. Cornelia. Ouders: Albert du Pon, capi- 

teyn, en Nicol Grebu; get: Willem ten Berge, 

majoor, Mevrouw Cornelia Carpenter, huysvrouwe 

van den overste luyten* Lobbrecht. 

Julyo 21. Hendrick. Ouders: Hendrick Peters 

en Grietien van Beecks ; get. : Hendrick Bruyns- 

velt, Elisabeth Goverts. 

Julyo 24. Christina. Ouders: Manoel en Maria; 

get: Mattheus, Isabella. 

Julyo 28. Johannes. Ouders: Simon Dionies en 

Jacobiena Thomas ; get: Roelandt Maes, Merritien 

Hendricx. 

Anniche. Ouders: Gonsalvo en Maria Perere; 

get.: Clement du Silve, Gonsalvo Leenooro. 

Maria. Ouders: Antony Diogo en Cicily; get; 

Pedro Fernando, Isabella. 

Julyo 31. Pieter. Ouders: Barent Janssen Camp 

en Magdalena Camp; get: Pieter Govertsen, 

Anna Roelofs. 

Aug. 4. Nicolaus. Ouders: Nicolaus Sterley en 

Maria Hendricxen; get.: Wilhelm Lobbrecht, 

Hubrecht van Beveren, Catharina Ketwichs. 

Aug. 14. Bartholomeus. Ouders: Simon Francisco 

en Andresa Francisco; get: Manoel da Costa, 

Catharina Perrera. 

tatharina. Ouders: Christoffel, congo, en Maria, 

congo; get: Francisco, Anna. 

Aug. 18. Reynier. Ouders: Reynier van Heyst 

en Geertruyt van Heyst; get.: Nicolaes Baema, 

Abraham van Swol, Zarah Bens, absent Present 

sijn geweest: Willem ten Berge, Jan de Man, 

Regina du Roer. 

Aug. 21. Maes. Ouders: Hans Maes enTrintien 

Hendricx ; get : Sr. Jacob Ie Maire, Cornelia 

Carpenter. 

Aug. 25. Anna. Ouders: Valeria Angola en 

Gracia Gonsalvo; get: Joan de Morino, Marta 

Angola, Maria Armera, 

Aug. 28. Ursula Margrita. Ouders: Hugo de 

Meyer en Anna Rijcx; get: Roeloff Janssen, 

Ursula Barbara ten Berge, Margarita Monchi. 

Sept 4. Serra Fiera. Ouders: Venturo enSwan- 

nicke; get: Parquera Fernandus, Domingo 

Merinba. 

Sept. 1 1. Nicolaes Wolff. Ouders: Hendrick Culper 

en Geertruyt Hutschers ; get: Wolf Hont, Willem 



$ 



Digitized by 



Google f 



— 75 — 



Sey, Geertfuyt Moockers, (huisvr.) van Pieter 
Lenouge. 

Sept. 15. Cornelis. Ouders: Cornelis de Withen 
Jacomyna Grentiers; get : Matthyas Post, Geer- 
truyt van Hoornenburch. 

Sept. 18. Elisabeth. Ouders: Evert Cornelisz. 
Snellemans en Hendrickje van Sitterich; get: 
Matthijs Becx in plaets van dhr. Jaecques Jaecq. 
van Ceulen, Elisabeth van Dortmont. 
Reyckaert. Ouders : Wijnant Roelofsen en Maria 
Wolfs; get.: Hubrecht van Beveren, Andries 
Heym. 

Sept. 22. Maria. Ouders: Gerrit Spreuwers en 
Christyna van Asperen; get.: Pieter Willems, 
Janneken Struys. 

Oct. 2. Hermannus. Ouders: Hendrick van Raven- 
steyn en Hester van Ravesteyn; get.: Hendrick 
Bruynsvelt, Geertruyt Hagenents. 
(N. N.). Ouders: Antony, Miena, en Innossensy; 
get.: Simon, Markiette. 

Oct. 9. Jacobus. Ouders: Geems (James) Hots 
en Eva Hots; get.: Robbert Bruyn, Christina 
Barents. 

Oct. 10. Belitje. Ouders : Adam Wijnants en 
en Philippyntie Janssen; get: Reynier Monchy, 
Blaes Theunissen, Maria Carpentiers. 
Oct. 13. Lucya. Ouders: Domingo, Molaet, en 
Anthonyque; get.: Michiel, Simon, Cnesse. 
Oct. 20. Johannes. Ouders: Jan Lintsen en Jaco- 
mientien van Almey; get: Benjamin van Segen, 
Christyna Robberts. 

Johannes. Ouders : Cornelis Helly nek en Elisabeth 
Hellinck; get: Dhr. Gijsbertde With,Joffr. A.nna 
Boonaer, huysvrouw van Jaecques de Brae. 
Jan du Buer; get.: Francisco, Leonora. 
Oct. 27. Catharina. Ouders: Jan Ketmans en 
Janetien Janssen; get: Petrus van Dijck, Jacob 
Janssen, Annetien Janssen, Neeltien Janssen. 
Oct. 30. Jannicken. Ouders: Joan, Angola, en 
Maria: get.: Marten, Martha. 
Nov. 3. Johannes. Ouders: Petrus Ongena en 
Anna van Kuyck; get: Dhr. Jacob Alrichs, Sr. 
Quirijn Sprenger, Jouffr. Elisabeth van Hoorne- 
beecke, in wiens plaetse gestaen heeft Joffr. 
Sara a Stetten. 

Dirickje. Ouders : Dirck Pauwelssen en Hendrickje 
Everts ; get : Hendrick Ravesteyn , Geertruyt 
Agenents. 

Nov. 6. Johannes. Ouders: Jan Pieters Timmer- 
man en Grietie Janssen ; get : Laurens Cornelissen 
de Jonge, Geertruyd van Eys. 
Nov. 10. Tohannes. Ouders: Broer Janssen en 
Antjen Rijckhans; get: Dirck Joossen, Geertruyd 
Mattheus. 



— Nov. 19. Jacob. Ouders: Jacob van Houten en 
Margriet van Houten; get: Cornelis de Witt, 
Barbara Carpijn. 

Martinus. Ouders: Laurenty Dias en Maria Dias; 
get.: Anthony Ferdinand, Maria Lugo. 

— Nov. 24. Cathalyna. Ouders: Daniel Pieterssen 
en Maria Hendricx; get: Dhr. majoor Willem 
ten Berge, Hendrick Gerritsen, Philippina Swaens- 
wijck, huysvrouw van Nicolaes Swaenswijck. 

— Dec. 1. Samuel. Ouders: Johannes Canijn en 
Elisabeth Batscheler; get.: Dhr. Huybrecht Brest, 
Bacheler, Dorcas Stys (Struys). 

— Dec. 4. Catharyna. Ouders: Gonsalve en Fictoria; 
get: Simoen, Dominga. 

— Dec. 8. Teunis. Ouders : Cors Janssen ; get : 
Herman Takussen, Maertjen Gijsberts. 

— Dec. 1 1 . Maria Elisabeth. Ouders : Jacob Ie Maire 
en Catarina van Venne; get: Samuel van Ganse- 
poel, Elisabeth Grevenlfeet £ 

Cornelis. Ouders: Jan Cornelissen en Elisabeth 
Servaes; get: Caspar Velthuysen, Jouffr. van 
Heussen. 

— Dec. 22. Anna Mary. Ouders: Hans Coenraet 
en Barentje Jans ; get : Jacob Scherff, Maria 

£ Hendricx. 
iósAjan. 5. Isabella. Ouders: Hendericq en Isabella. 
Twee slaven van dhr. Hendrick Haeckx. 

— Jan. 8. Nicolaes. Ouders: Leendert Claessen en 
Hilletjen Leenderts; get: Jurriaen ülberts, Jan 
Dijckman, Claes Oenen, Magdalena de Bruyn, 
Anneken Carstens. 

— Jan. 2 3. Catrina. Ouders: Hans Bruyner en Elsjen 
Hersman ; get. : Christoffel Trampelaer, Margrieta 
Vinck. 

Marretie. Ouders: Adriaen Semelaer en Anneken 

Feyckens; get.: Roeloff Janssen, Dirck Reyn- 

derssen, Catalyne de Moor. 

Michiel. Ouders: Pieter Govertsen en Elisabeth 

Vermeulen ; get : Quirijn Sprenger, Annetien 

Roelofs. 

Pieter. Ouders: Jaspar Jasperssen; get: Pieter 

Packes, Laurens Paens, Maria Pieck. 

— Feb. 2. Joost. Ouders: Johannes van Stetten en 
Anna Heyns ; get. : Fran<;ois de Sweerts, Rachael 
van Stetten. 

Catharyna. Ouders : Jacob Thijssen en Magdalena 
Jacobs; get, : Dirck Janssen, Geertruyt Kelderman. 

— Feb. 5. Daniel. Ouders: Jacob Tieboul en Anna 
Tiebouls; get: Hubrecht van Beveren, Catharyna 
Schoors. 

— Feb. 10. Michiel. Ouders: Carel van Steene en 
Maria Boomers; get: Jan Jacobs Bruyn, Andries 
Olofsen, Geertruyt van Huysluyden staet voor 
Sara Benoyt 



Digitized by V^OOQ IC 



7 6 - 



Feb. 12. Trijntien. Ouders: Hans Christiaen en 
Christyna Borgers; get: Lambert Hendricxen, 
Trijntken Barents. 

Feb. 16. Bastiaen. O 1 *: Johan, Congo, en Juliana, 
Angola; get.: Clemens da Silva, Annika Criole. 
Feb. 23. Susanna. Ouders: Jacob d' Sweerts en 
Constantia van Gansepoel ; get. : Samuel van 
Gansepoel, Johanna de Sweerts. 
Marty 5. Willem. Ouders : Jan Rokus en Jannetje 
Boona ; get.: Hubrecht van Beveren, Jan Pieters, 
Catharyna Ketwich. 

Anna. Ouders: Samuel van Gansepoel en Pouly na 
van de Venne ; get: Jacob de Sweerts, Catharyna 
van de Venne, huysvrouw van fiscael Jac. Laemeer 
(Ie Maire). 

Jaspar. Ouders: Jan Pieterssen en Grietie Jans; 
get.: Nanningh Nanningsen, Balchje Joossen, 
Diderick Joossen. 

Benjamin. Ouders : Jan Janssen van Brittange en 
Maria Gronge; get.: Benjamin van Siegen, 
Grietien Willems. 

Marty 12. Christoffel. Ouders: Christoffel Tram- 
pelaer en Johanna Ribera; get: Poulus ter Burch, 
Maria Pieters. 

Marty 16. Margarita. Ouders : Bartel Heyndrickx 
en Jaquemyna Andries; get.: Matthijs Coren, 
Jan Cornelissen, Jacquemyna Lens, Geertruyt 
Adams. 

Johannes. Ouders : Domingo en Gratia ; get : 
Simon, Francisco, Philippe. 
Marty 27. Johannes. Ouders: Adriaen Janssen 
en Maria Pieters; get: Hendrick van R&vesteyn, 
Geertruyt Agenents. 

Apr. 6. Aeltie. Ouders; Barent Boedeker en 
Tytje Barents; get: Quirijn Sprenger, Catharyna 
van Ceulen. 

Maria. Ouders : Jan Theunissen en Anneken Wil- 
lems; get.: Dirck Janssen van Eybergen, Neel- 
tien Jans. 

Apr. 9. Catharina. O": Jurriaen Loom en Servina. ' 
Apr. 16. Christiaen. Ouders: Achter Hal en 
Feinte Achterhal; get.: Jan Elbertsen, Janneken 
Abrahams. 

Apr. 20. (N. N.). Ouders: Christiaen Janssen; 
get: Pieter van Eyck, Dirck Reynderts, Lucia, 
Apr. 27. Francisco. Ouders: Bastiaö en Catharyna; 
get.: Cohsalvo, Anna. 

Juannicke. O": Juan en Anna; g.: Antonike, Cartite. 
May o 11. Catrina. Ouders: Jacob Cornelissen 
Holst en Anna Flocke; get: Francjois Mortanier, 
Elsje Pepelo. 

Henrickus. Ouders: Johan d'Andrado en Maria 
de Cabo verde; get: Jaecques Orange, Christoffel 
Rolla, Anna Foncx. 



May o 18. Johannes. Ouders: Johan Mooris en 
Catrina Leggeth; get: Lourens Verpoorten, Geer- 
truyt de Moucheron. 

Lucretia. Ouders: Paulo Coresmo en Catrina; 
get.: Simoen, Francisco, Domingo de Brest. 
Mayo 22. Fransoeys. Ouders: Simon Machor en 
Johanna van Vlieten; get: Marten Meynderts 
van Hart, Geertruyt van Hoornberch. 
Mayo. 25. Francisco. Ouders: Crast en Hesther; 
get.: Filippe, Siebilla. 

Juny 2. Jacobus. Ouders: David van Kessel en 
Clara van den Boogaert; get.: Dhr. Gijsbert de 
Witt, Huybrecht van Beveren, Janneken Struys. 
Pieter. Ouders: Noe de Belarbre; get: Pieter 
de Mey, Anna Bertrams. 

Juny 4. Daniel. Ouders: Pieter Le Rouge en 
Geertruyt Moockers ; get: Cornelis Caron, Bonne- 
fatius Cau, Joffr. Ursula Barbara, huysvw. van 
hr. majoor ten Berge. 

Juny 8. Anneken. Ouders: Frans Franssen en 
Mary Bicker; get.: Marines Caenis, Anneken.... 
Juny 11. Dorcas. Ouders: Cornelis Struys en 
Dorcas Batcheler; get.: Willem ten Berge, Elisa- 
beth Canin, in wiens plaetse Hester Janssen, 
Edmondus de Fosse voor Johannes Heynsius. 
Juny 15. Mary. Ouders : Pieter Denys en Leonora 
Cabo verde. 

Juny 29. Joris. O": Jan Nannyngsen en Trijn Davidts; 
get.: Dirck Jorissen, Pieter Styck, Grietje Jans. 
July 20. Janneken. Ouders: Antony en Isabel; 
get: Simpn Francisco, Margriette Cardosa. 
July 23. /Domingo. Ouders: Antony Passoa en 
Anica la/Pute; get.: Joseph da Costa, Maria Mecka. 
Aug. 3. Agnes. Ouders: Edmond de Fosse en 
Maria Hemericorni; get: Hubrecht van Beveren, 
Catarin4 van Venne. 

Marten.! Ouders: Paul Martens en Hieltien Pou- 
wels; get.: Hendrick Beckering, Georgh Leorius, 
Hermie Caspars. 

Aug. 6. Damion. Ouders: Casparo Correo en 
Isabella Rodrigo; get.: Joan Congo, Domingu. 
Aug. 10. Johanna. Ouders: Laurens Verpoorten 
en Maria Boonaerts; get: Hubrecht van Beveren, 
Catharyna Hamers, welcke plaetse gerepresen- 
teert heeft Catharyna Eyerschettel. 
Aug. 27. Francisco. Ouders: Antony en Mar- 
quetta; get.: Fransisco, Lusya, 
Anna. Ouders: Manoel da Costa en Anna; get: 
Mattheus Speron, Anna, vrouw van Casp r Andrado. 
Aug. 31. Maria. Ouders: Joan en Grasya; get: 
Anthony de Morijn, Lowysa. 
Sept 17. Pieternella. Ouders: Jan Janssen van 
Bemmel en Maritje Jans; get.: Johannes Consent, 
Pietertje Bruynings. 



Digitized by 



Google 



77 — 



8L 



— Oct. i. Cornelia. Ouders: Jan Barentsen Egmont 
en Christyna Robberts; get.: Lourens Verpoorten, 
Leen tien Harmans, huysvw. van Jan Andriessen. 

— Oct. 8. Anneken. Ouders: Alexander Gipson en 
Maritie Gipson; get: Colijn Righo, Christoffel 
Trampler, Jaquemijntje Lente. 

Tabita. Ouders: Christoffel Terri en Magdalena 
Terri; get: Michiel Harlebout, Elisabeth Conijn. 
Antonyke. Ouders: Jan en Margrieta; get: Cle- 
ment Agnes. 

— Oct 12. Johannes.. Ouders: Nicolaes Mertin en 
Willemtje Pieters; get.: Christoffel Glaser, Piere 
Bidieu, Swaentien Giesberts. 

— Oct. 15. Elisabeth Lowiesa; Ouders: Dhr. L.- 
Generael Sigismundus van Schoppen en vrouwe 
Margarita Elisabeth van Calchum van Lohuysen; 
get: Dhr. Presid* Wouter van Schoonenburch, 
vrouwe Lowiesa van Solms. 

— " Oct. 25. Elisabeth. Ouders: Gillis Dircks en 

Esperanca; get.: Goosen Stevens, Graes Willis. 
Francisco. Ouders: Anthony en Maria; get: Joan. 
Anna. Ouders: Antony Diogo Ferdinandus en 
Cecilia; get: Pedro Conha, Anna. 

— Oct 29. Anna. Ouders: Govert Hermans en 
Maria Creftsich; get: Roeland van der Roer, 
Annetien Thomassen. 

— Is gedoopt E vert Janssen, van Morre in Vrieslandt, 
out 23 jaren, soldaet onder dhr. majoor ten Berge. 

— Nov. 12. Eva. Ouders: Jems OtsenEvaCrissert; 
get.: Pieter Joossen, Jannicken Willems. 

— Nov. 16. Jaques. Ouders: Jaecques van Dalen 
en Susanna de Bra; get.: Dhr. Hubrecht Brest, 
Jffr. Ayerschettel. 

— Nov. 26. Manuel. Ouders: Laurens de Dias en 
Joanna; get: Joan d'Andrado, Anna Perere. 
Dominga. Ouders: Anthoni, Congo, en Maria, 
Congo; get: Anthoni, Maliba, Juliana. 

— Nov. 30. Christoffel. Ouders: Anthony en Maria, 
Negros; get: Anthony, Andresa. 

— Dec. 17. Simon. Ouders: Hendrick Duycker en 
Willemina van Gesel; get: Dhr. Matthijs Grau- 
sius, Sr. Arnout Lhommel, Catharina Ketwich. 

— Dec. 2 1 . Mattheus. O": Adam Martens en Geertruyt; 
g.: Hendrick Vroom, Jan Gurnall, Leunken Pieters. 

1654. Jan. 3. Elisabetha. Ouders: Petrus Ongena en 
Anna van Cuyck; get.: Hubrecht van Beveren, 
Janneken Struys. 

— Jan. 14. Anthony. Ouders: Siemon Dinnies en 
Jaquemyna van de Putte ; get: Blaes Tiennissen, 
Anthony de Swert, Mary Hooset. 

Jan. Ouders : Jan, sold* onder de comp* van dhr. 
Lobbrecht, en Dominga, negerin. 

— Jan. 25. Cecilia. Ouders: Charel Boyte en Fran- 
coyse Pyck; get: Pieter de Mey, Maria Pyck. 



Anthonio. Ouders: Manoel Congo en Maria 
Mattanne; get.: Anthony Angola, Maria, Criole. 

— Jan. 29. Catharina. Ouders: Jan Gerritsen Brouwer 
en Annetien Laurens; get: Jan Rokussen, Josyna 
van der Schelde, huysv. van Jan Janssen van SwoL 

Kinderen die gedoopt sijn, waervan de briefkens, 
die dieswegen in de kercke aengegeven, sonder datum 
van jaer oft dagh bevonden, welcke vermits die in 
ordre van den tijt niet conden ingeschreven worden, 
hier per memorie genoteert en wort gegist dat deselve 
in de jaren 1647, 48 off 49 gepasseert sijn. 

Anna Margriet Ouders: Henrick Culper en Geer- 

truyt Culpers; get.: Paulus Michieles, Geertien 

Coenraets. 

Henrick. Ouders: Jan Hudden en Maria Heeren; 

get.: Sytien Louys. 

Willem. Ouders: Jems Merride en Francine Mer- 

ride; get.: Frederick Pistor, Henrick Somer, 

Anna Moss. 

Thomas. Ouders: Pieter Stitens en Susanne Fer- 
dinandus; get: Jan van Vierharten, Anna Janss. 

Johannes. Ouders: Willem Janss. van Aken; 

get.: Carel Henricksen, Leenaert Roecker. 

(N. N.). Ouders: Catharina Janss, wed* van Corn. 

Janss; get: Lourens Lourents, Barbar Minckes. 

Cornelis. Ouders: Adriaen Crijnen; get.: Dhr. 

Cornelis van d n Brande, Geertruyt de Moucheron, 

Catharina. Ouders: Robbert Hunter enjacomina 

van Almeyde; get: Jan Benoway, Agniette 

Lourens. 

Jannetie. Ouders: Jan Gijsberts en Dirckie Pouluss; 

get.: Alexander de Boo, Jan de Vries, Fennetie 

Janss. 

Affarsina. Ouders: Caspar Snijder en Anna 

Gerrets: get: Eduard Stevens, Pieter Janssen 

van Swol, Catharina van Stricht. 

Oude oft bejaerde luyden, die, nadat sij belijdenisse 
haers geloofis hebben gedaen, gedoopt sijn. 

Namen van de gedoopte personen en getuygen: 

1633. Mey 29. Melchior Leeners; get: Dne. Christianus 
Wachloo, Willem Doncker. 

— Aug. 21. Jan Sybrants van Amsterdam, out 23 
jaren; get: Jan Cornelis, Jacob Pieterss. 

1634. Apr. 9. Abraham de Campos; get: Dhr. Matthijs 
van Ceulen, dhr. Wilhelm Schott 

— July 23. Meynert Feytkens, out 23 jaren. 
Herman Jeelissen, Mennist, out 26 jaren. 

— Oct 1 1. Henrick Russum, van Aken, out 29 jaren ; 
get: Jacob Verwer, Dirck Hendricksen. 

1638. Feb. Dirck Janssen, jongman van Hoorn. 

— Sept Jacob Pietersen, varentman. 

Medegedeeld door C. J. Wasch. 



Digitized by 



Google 



- 7 8 



De oude kerkregisters In ons land. 

(Vervolg). 

HARLINGEN. 

Vervolg van de oude kerkregisters, welke in deze 
gemeente berusten. 

Overlijdensregisters van 1806 — 18 11, met j aarlij ksche 
alphabetische tafels. 

Idem van 4 Maart 181 1 — 31 December 181 1, met 
alphabetische tafel. 

Idem der Roomsch Katholieken van 1691 — 1762 en 
van 8 Januari 1762 — 31 December 1762. 

Idem van 1763— 1778 en 1786— 1792. 

Idem van 1798 — 18 12. 

Register der graven op het groot kerkhof en Nieuwe- 
kerk opgemaakt in 1790. 

Register der graven ophet klein kerkhof opgemaakt 
in 1790. 

Register der graven op het klein kerkhof en Wester- 
kerk opgemaakt in 181 1. 

Grafregister van de nieuwe begraafplaats. 

Register der familienamen opgemaakt in 181 1. 

Register van de familienamen der Joden opgemaakt 
in 1811. 

HARMELEN. 

Van de Gereformeerde-kerk te Harmeien: 

Doopboek loopende van 1 Januari 1706 — 26 December 
181 1, en 

Huwelijks- en ondertrouwregister loopende van 18 
April 1706 — 18 10, alle drie in één boek. 

Van de Roomsch Katholiek e-kerk te Harmeien: 

Doopboek loopende van 24 December 1795 — 21 
Februari 1812, en 

Huwelijksregister van 17 December 1795 tot 29 
Augustus 181 1, beide in één boek. 

Verder zijn aanwezig van Harmeien: 

Begrafenisboek loopende van 8 Juni 1739 tot 21 
Januari 181 2, met alphabetisch register. 

Register van huwelijksaangiften over 18 10 — 181 1 
en losse bewijzen van huwelijksaangifte en huwelijks- 
voltrekking over 1741 en 1771 — 1812. 

Lijst van personen uit het gerecht van Cattenbroek 
voor het gerecht van Harmeien getrouwd (1645 — 1679) 
en der dooden van Cattenbroek, te Harmeien begraven 
(1677— 1680), 

Register van allerhande acten (waarin ook huwelijks- 
aanteekeningen voorkomen) van Harmeien en Harme- 
lerwaard (1757— 177 1). 

Register' van aangegeven lijken van Harmeien en 
den Indijk (1806 — 181 1). 

Losse huwelijkspapieren van Gerverscop en den 
Breadijk van 1690 — 1809. 

Indijk. Register van huwelijksaangiften en losse 



huwelijkspapieren (1806— 18 10) met register der be- 
gravenen (1805 — 1807). 

Register houdende aanteekening van huwelijken 
(1740 — 1804) en van aangegeven lijken (1740 — 1805). 

HASKERLAND. 

Doopboek der Hervormde gemeente te Joure van 
1643 — 1772, 1675 — 1812, in 4 banden. 

Trouwboek der Hervormde gemeente te Joure van 
1637 — 181 1, in 4 banden. 

Trouwregister der Doopsgezinde gemeente te Joure 
van 1796 — 181 1, in 1 band. 

Authentieke copie van een doop- en trouwregister 
der Doopsgezinde gemeente te Joure van 1772 — 18 11 
en 1797 — 1805. 

Doopboek der Roomsch Katholieke gemeente te 
Joure van 17 19 — 18 12 en register van huwelijken van 
1746 — 1812, in 1 band. 

Doopboek der Hervormde gemeente van Hasker- 
horne en Oudehaske van 1772 — 18 12, in 1 band. 

Trouwboek van die gemeente van 1772 — 181 1, in 
1 band. 

Trouwboek van de Hervormde gemeente te Hasker- 
horne van 1731 — 1772, tevens inhoudende doopregister 
van Haskerhorne, Oudehaske en Nyehaskevan 1731 — 
1750, in 1 band. 

Doopboek van de Hervormde gemeente te Nyehaske 
van 1746— 1772 en trouwboek van dezelfde gemeente 
van 1750 — 1772, in 1 band. 

Trouwboek van de Hervormde gemeente van Nye- 
haske en Haskerdijken van 1772— 1811, in 1 band. 

HASSELT (Orerijssel). 

In het gemeente-archief alhier zijn aanwezig: 

Doopboeken van 1591 — 1811, in 2 banden. 

Trouwboeken van 1673 — 181 1, in 5 banden. 

Trouwboek met huwelijksprotocollen van 1806 — 1807 
en van 1809 — 18 10. 

Begrafenisboeken van 1739— 18 11, * n 6 banden. 

Volgens opgaaf van den heer predikant der Her- 
vormde gemeente alhier, zijn in de kerk dier gemeente 
alsnog aanwezig: 

Een doopregister van 1691 — 1700. 

Een idem van 1700 — 1782. 

Een kerkeboek bevattende de eigenaren van graven 
in het kerkgebouw, opgemaakt in 1805. 

Onder berusting van genoemden predikant bevinden 
zich nog doopboeken beginnende met 1783 en het 
oudste aanteekeningsboek van huwelijksinzegeningen 
begint met 1795 (October). 

HATTEM. 
De doopboeken der Hervormde gemeente (vroeger 
kerkelijke gemeente Hattem, thans kerkelijke gemeente 
Hattem, en een gedeelte kerkelijke gemeente Wezep) 






Digitized by V^OOQ IC 



— 79 - 



loopende van de jaren 1634 tot en met 1811, in drie 
banden. 

De trouwboeken loopende van de jaren 1692 tot 
en met 181 1, in vier banden. 

De lijsten der dooden en begravenen loopende van 
de jaren 1766 tot en met 181 1, in één band. 

Het register van aangenomen geslachtsnamen in 
het jaar 18 12, in één band. 

Het register van aangenomen geslachtsnamen door 
de Israëlitische ingezetenen in het jaar 18 1 1, in één band. 

HAVELTE. 

Een oud, bijna vergaan doopregister, in losse bladen, 
loopende van 1695 — 1755. Dit register is niet compleet. 

Een doopregister van de kerk te Havelte, loopende 
van 1756 — 181 1, in 1 band. 

Een doopboek van de Gereformeerde-kerk te Wap- 
serveen, loopende van December 1679 — 18 c 1, in 1 band. 
Het schijnt dat in dit boek niet alle gedoopte kinderen 
zijn aangerekend. 

Een oud, bijna vergaan huwelijksregister, in losse 
bladen, loopende van 1697 tot 1755. Dit register is 
niet compleet 

Een trouwboek van Havelte, loopende van 1756 
tot 181 2, in 1 band. 

Een trouwboek van Wapserveen, loopende van 1680 
tot 181 1, in 1 band. Het schijnt, dat in dit boek niet 
alle huwelijken zijn aangeteekend. 

Een oud, bijna vergaan overlijdensregister in losse 
bladen, loopende van 17 17 — 1733. 

Een register van overledenen in het Carspel Wap- 
gerveen, loopende van 1806 — 18 11, in 1 band. 

HAZERSWOÜDE. 

De doopregisters der Gereformeerden aldaar loopen 
van 13 Januari 1675—26 December 1750 en van 3 
Januari 1 751—4 Augustus 181 1. 

De doopregisters der Roomsch Katholieken aan 
den Hoogen Rijndijk loopen van 30 Augustus £705 
tot 14 October 1738 en van 19 Juli 1738—6 Januari 
18 12. Aan de achterzijde eentrouwregister van 12 
Februari 1748 — 1 Juni 181 1. 

De doopregisters van Remonstranten loopen van 
29 Januari 1710— 31 Mei 1811. 

De doopregisters der Roomsch Katholieke gemeente 
(aan het dorp) van 13 September 1797 — 24 November 
1811. 

Trouwboek van Gereformeerden van 19 October 
1626 — 27 September 1643 (voorin 9 bladen, zonder 
datum) en van 11 Mei 1676 — 27 Mei 1737. 

Register van de graven in de kerk van Hazerswoude 
van 1 Juli 1587, met aanteekening van begraven tot 1667. 

Register van overledenen te Hazerswoude van 11 
April 1652 — 31 December 1693. 



Register van begraven van 10 Januari 1806 — 22 
December 181 1, met alphabetisch register. 

Twee registers van impost op het trouwen en be- 
graven van 1701 — 1805 en 1709— 1805. 

Een trouwboek voor schout en schepenen van 1746 
tot 1810. 

Huwelijksproclamatiën van 1720 — 1811. 

Register van overlijden van 1805 — 181 1. 

HEDIKHUIZEN. 

Een register van geboorten, huwelijken en overlijden 
van 1644 — 1810. 

Een idem idem van 1755 — 18 12. 

Een register van geboorten en overlijden van 1694 
tot 1810. 

Een doopregister beginnende met 1732 en eindigende 
met 1810. In denzelfden band zijn opgenomen de dood- 
acten van 1760 tot 1806. 

Een register van huwelijken en overlijden van 1695 
tot 1755. 

Een register van trouwen en begraven van 1755 
tot 1810. 

Een register van begraven van 1755 — 18 10. 

Een register bevattende i° de namen der leden van 
de gemeente Hedikhuizen van 1654 — 1670; 2 de 
namen der gedoopten te Hedikhuizen van 1645 tot 
1670; 3 de namen der gehuwden van 1647 tot 1679; 
4 de namen der gedoopten door den predikant van 
der Sleer van 1 7 1 5 tot 1 7 2 7 ; 5 de namen der gehuwden 
voor denzelfden predikant van 17 16 tot 1727 en 6° 
de namen der gedoopten van 1730 tot 18 10. 

Een register van begraven van 1806 tot 18 10. 

HEEL EN PANHEEL. 

De geboorte-, trouw- en doodregisters in deze 
gemeente loopen van 1661 — 1797, allen van de 
Roomsch Katholieke gemeente. 

HEEMSKERK. 

De doopregisters der Gereformeerden alhier loopen 
van de jaren 1750—1811, in 1 band. 
. De doopregisters der Roomsch Katholieken aldaar 
loopen van de jaren 1750 — 1789. 

Idem idem van de jaren 1789— 1829, beiden in 1 band. 

Aangaande alhier voltrokken huwelijken vindt men 
in het archief geen kerkregisters. 

Staatstrouwboeken van de jaren 1703 — 181 1, in 3 
banden. 

HEENVLIET. 

Alhier berusten: 

Twee doopregisters der Hervormde gemeente van 
1646 — 181 2 in perkament. 
Een alphabetisch register daarop van 1646— 1887. 
Een overlijdensregister van 1737 — 1805 ingebonden. 



Digitized by 



Google 



— 8o 



Een alphabetisch register daarop van 1731 — 1887, 
uitgezonderd van 1806 — 181 1. 

Twee trouwregisters van 1620 — 1805 en 1808. 

Een alphabetisch register daarop van 1620 — 1887, 
uitgezonderd de jaren 1806, 1807, 1809 — 181 1. 

HEER. 

De alhier aanwezige oude kerkregisters, uitsluitend 
van Roomsch Katholieken, loopen: 

Doopregisters van af 17 Juli 1654—19 November 

1695 in één band en van af 13 Januari 1696 — 10 
Februari 1798 in drie banden. 

Huwelijksregisters van af 21 Juli 1654 — 5 Februari 

1696 in één band en van af 30 Januari 1701 — n Juni 
1769 in één band. 

Doodregister van af 26 October 1683 — 8Dec. 1797. 

'S HEER ABTSKERKE. 

In deze gemeente zijn aanwezig de navolgende oude 
kerkregisters : 

Een trouw- en doopboek van 's Heer Abtskerke en 
Sinoutskerke beginnende met het jaar 1666 en een 
doop- en trouwboek der parochie van Itaarsdorp, 
beginnende met het jaar 1770, beiden loopende tot 
het jaar 1810. 

Begraafregisters zijn niet aanwezig. 

'S HEER ARENDSKERKE. 

In eene kast van de consistorie der Hervormde-kerk 
is aanwezig: 

Een trouwboek van 22 Maart 16 14 — 15 Nov. 18 10. 

Een doopboek van 24 October 1666 — 10 Januari 
1722. Blijkbaar dus in 181 1 niet overgegaan aan het 
burgerlijk bestuur. 

HEERDE. 

Kerkelijke gemeenten: Heerde, Yeessen, Vorchten 
en Wapenvelde. 

Kerkelijke gemeente Heerde. Doopboek van 22 
Augustus 1658 tot en met 26 December 177 1. 

Idem van 3 Januari 1772 — 12 November 1799. 

Idem van 11 April 1772 — 11 October 1807. 

Idem van 12 November 1799 — 24 Juni 181 1. 

Idem van 22 April 181 1 — 31 December 181 1. 

Trouwboek van 16 Februari 1696 — 22 December 
1771. 

Idem van 24 Januari 1772—29 September 1799. 

Idem van 24 Januari 1772 — 1 Januari 181 1 en van 
23 Januari 181 7— 8 Mei 183 1, in 1 band. 

Idem van 1 Februari 1800—20 April 181 1. 

Idem van 3 Mei 181 1 — 14 December 181 1. 

Dood- en begrafenisboeken van 6 December 1745 — 
26 December 1797. 

Idem van 22 December 1777—25 Augustus 1823. 

Idem van 30 April 181 1 — 31 December 181 1. 



Yeessen. Doopboek van 5 Mei 1650 — 24 Februari 

1737- 

Idem van 27 Januari 1737 — 29 December 177 1. 

Idem van 1 Januari 1772- 16 Juni 181 1. 

Trouwboek van 16 Augustus 1696 — 28 December 
1736. 

Idem van 11 November 1796 — 2 Mei 1801. 

Doodboek van 1 Juny 1742 — 2 April 1795. 

Idem van 6 Januari 1795 — 31 Augustus 18 15. 

Vorchten. Doopboek van 3 Februari 1661 — 3iDec. 

1747- 

Idem van 4 Februari 1748 — 22 December 177 1. 

Idem van 1 Januari 1772 — 26 Mei 181 1. 

Trouwboek van 6 September 1660 — 6 Januari 17 11. 

Idem van 21 April 1661 — 17 December 1747. 

Idem van 14 April 1748 — 23 Juni 177 1. 

Idem van 16 Februari 1772 — 21 Maart 1858. 

Idem van 7 Januari 1797 — 21 November 1802. 

Dood- en begrafenisboeken van 6 September 1660 — 
6 Januari 171 1. 

Idem van 1 Januari 1803 — 28 November 1806. 

De kerkelijke gemeente Wapenvelde is eerst gesticht 
in het jaar 1843, en behoorde vroeger onder die te 
Heerde. 

'S HEERENHOEK. 

Doopboek der Hervormde gemeente van 's Heeren- 
hoek van 23 December 1657 — 15 Juni 1732, in 1 band. 

Idem idem van 27 Juli 1732 — 29 December 1810, 
in 1 band. 

Naamrol der ondertrouwden in de Protestantsche- 
kerk te 'sHeerenhoek van 8 April 1657 — 8 December 
1810, in 1 band. 

Doopboek der Roomsch Katholieke-kerk van het 
Land (van Zuid-Beveland). Let wel op het geheele 
eiland, behalve de stad 6oe8 van 1736 — 1768, in 1 band. 

Idem idem van 1768 — 1783, in 1 band. 

Idem idem van 1783 — 1806, in 1 band, waarin ook 
catalogus defunctorum strationis Insulae Goesanea van 
November 1791 — 1806. 

Doopboek der Roomsch Katholieke-kerk van de 
destijds opgerichte parochie van 'sHeerenhoek van 
1798 — 1810, in 1 band. 

Trouwboek der Roomsch Katholieken van het Land 
loopende over de jaren 1785 — 1805, in 1 band. 

Doodenboek der Roomsch Katholieken van de pa- 
rochie van 's Heerenhoek van 9 December 1798 — 4 
December 18 10. 

HEER-HUGOWAARD. 

In deze gemeente zijn geen oude kerkregisters 
aanwezig. 

Voor 1 8 1 1 waren de Roomsch Katholieken ingedeeld 
bij de kerken te Ondorp, Ursem, Obdani, Oude Niedorp 



Digitized by V^OOQ IC 



— 81 — 



en Zuid Scharwoude; de Nederlandsch Hervormden, 
bij de kerken Ondorp, Oterleek, Ureem, Hensbroek, 
Oude Niedorp, Oude Carspel, Noord-Seharwoude, Zuid- 
Scharwoude, Broek en Sint Pankras. 

HEERJANSDAM. 

Doop- en trouwboek over de jaren 1644— 1727. 

Idem van 1728 — 181 2. 

Begrafenisboek van 1752 — 181 2. 

Doop- en trouwboek van de Hervormde gemeente 
de Kleine Lindt van 1730 — 1782. 

Memorie van lijken van 1782 — 1805. 

Register van aangegeven lijken van 1806 — 181 1. 

Trouwboek van 1806 — 1811. 

Begrafenisboek van Heerjansdam van 1806 — 18 11. 

Register van aangegeven lijken van de Kleine Lindt 
van 1806 — 181 1. 

HEERLEN. 

De volgende kerkregisters berusten alhier in het 
gemeente-archief: 

Zeven doopregisters der Roomsch Katholieken van 
1588— 1684, van 1685— 1719 en van 1720 — 1797. 

Twee trouwregisters van de Roomsch Katholieken 
van 1640 — 1798. 

Twee registers van overlijden der Roomsch Katho- 
lieken van 1656 — 1792. 

Een register van overlijden der Roomsch Katho- 
lieken van 1792 — 1798. 

Een doopregister der Gereformeerden der hoofdbank 
Heerlen van 1650 — 1777, dienende tevens tot het 
inschrijven der huwelijken tot 1705. 

Een dito van 1778 — 1797, dienende tevens tot het 
inschrijven der overledenen van 1780 — 1795. 

Twee trouwboeken der hoofdbank Heerlen, gehouden 
door den tijdelijken predikant van 1706 — 1796, inge- 
volge het vigerend echtreglement 

HEESBEEN. 

Voorhanden zijnde registers der Nederlandsche Her- 
vormde gemeente: 

Eèn doopboek loopende van 1700 — 18 10. 
Een trouwboek loopende van 17 10 — 1792. 
Genderen. Een doopboek loopende van 1639— 18 10. 
Een trouwboek loopende van 1639 — 1 73°. 
Eethen. Een doopboek loopende van 1729— 18 10. 

HEESWIJ K. 

De trouwregisters der Katholieken loopen van: 
26 April 1760— 1805, * n één band. 
26 October 1805 — 1808, idem. 
Het doopregister van 1693— 181 1. 
Het register omtrent overlijden (begraven) van 1747 
tot 181 1. 



HEICOP EN BOEICOP. 

In het gemeente-archief is aanwezig: 

Doop- en trouwboeken van Protestanten van 1681 
tot 181 1. 

Alphabetisch register op het begrafenisboek van 
1701 — 1824. 

HEILOO. 

(Vroeger Heylo, Heylo en Oesdom en Heilo). 

Trouwboeken van 18 October 1695—5 Mei 181 1. 
Gereformeerd doopboek van 1758 — 18 11. 
Doodboek van 1783— 18 n. 

HEINO. 

In deze gemeente zijn de navolgende kerkregisters 
aanwezig: 

Doopregister der Nederlandsche Hervormden van 
22 Januari 1694—28 Augustus 1814. 

Idem der Roomsch Katholieken van 14 November 
1776 — 4 Januari 181 2. 

Trouwregister der Nederlandsche Hervormden van 
8 April 1760 tot den 50 van grasmaand 18 11. 

Begrafenisboeken van 12 April 1769—18 Januari 
1812 en van 10 October 1770 — 28 December 181 1. 

HEKELINGEN. 

Een doopregister van 1729 — f792. 

Een doopboek van 1792 — 29 Januari 1812. 

Een trouwregister van 1729 — 1788. 

Een register van het trouwen van Januari 1752 — 
ultimo December 1805. 

Een aanteeken- en trouwboek van 1795 — 1811. 

Een register van het begraven van Januari 1752 
tot 1805. 

Een register van lijken van 1806 tot 181 1. 

HEKENDORP (1). 

In het gemeente-archief alhier berusten: 

Een trouwboek voor schout en schepenen loopende 
van 1765— 181 1. 

Processen- verbaal van geboorten, huwelijken en 
overlijden voor den burgemeester van 181 1. 

Trouwboek voor het gerecht van Oudekoop van 
1670— 1803. 

Huwelijksproclamatiën van 1759— 1807. 

HELDEN (Limburg). 

Roomsch Katholieke oude kerkregisters: 
Geboorten van 1683— 1798. 
Huwelijken van 1689 — 18 15. 
Overlijden van 1664 — 1798. 



(1) Kerkelijk behoorden de gemeenten Hekendorp en Ondekeop 
onder Oudewater. 



( Wordt vervolgd). 



Digitized by V^OOQ IC 



De gemijterde abten Tan Postel. Zegels, wapens, enz. 

(Vervolg.) 

Het luidt: 

In nomine Domini. Amen. 

Per hoc presens publicum instrumentum cunctispateat 
euidenter et sit notum, quod anno a Natiuitate Domini 
millesimo sexcentesimo vigesimo octauo, Indictione 
undecima, mensis Junii die decima tertia, Pontificatus 
Sanctissimi in Qiristo Patris et Domini nostri Domini 
Urb^ni diuina Prouidentia eius nominis Pape octaui, 
anno quinto, vacante abbatiali dignitate ecclesie seu 
monasterii Postellensis, Ordinis Premonstratensis, in 
Campinia Brabantiae, per mortem pie memorie quondam 
in Christo Patris Domini Rumoldi Colibrant, ultimi 
illius, dum viuerit, abbatis. 

Per reuerendum in Christo Patrem Dominum Joannem 
Roberti, monasterii Sancte Marie Floreffiensis, dicti 
Ordinis Premonstratensis abbatem necnon immediatum 
superiorem, visitatorem et Patrem-abbatem dicti mo- 
nasterii Postellensis, die assignata et prefixa in monas- 
terio et capitulo Floreffiensi ad confirmationem, instal- 
lationem et immissionem in possessionem venerabilis 
domini Joannis du Chesne, electi in abbatem Tostel- 
lensem et ab eodem et conuentu Postellensi ac depu- 
tatis fratribus accepta, ad pretactam decimam tertiam 
Junii, hora capitulari matutina, presentibus reuerendis 
venerabilibus dominis D Natali de Resimont proto- 
notario apostolico ac decano insignis ecclesie Fossensis, 
domino Henrico Gregori ibidem canonico, et dicti 
domini electi sindico domino Leonardo Lathour et 
domino Francisco Pochet dicte ecclesie Fossensis ca- 
nonicis, domino item Joanni Caslot balliuo Salturiensi, 
vocatisque legitime omnibus et singulis interesse haben- 
tibus seu pretendentibus, qui de jure et consuetudine 
huic actui poterant et valebant commode ac debite 
interesse, missa prius de Sancto Spiritu devote cantata 
et celebrata, in mei notarii publici testiumque infra- 
scriptorum ad hec specialiter vocatorum etrogatorum 
presentia, dictus venerabilis dominus electus ac domini 
fratres Ludovicus Gaiffier, Carolus Werpen et Ernestus 
Bellequin, omnes tres a conventu et monasterio Postel- 
lensi, ut ipsorum commissio ferebat, ad infrascripta 
specialiter deputati, ad sonum campane in loco capi- 
tulari dicti monasterii Floreffiensis, circa horam decimam 
ante meridiem, comparuerunt, presidente ibidem pre- 
fato reuerendo patre domino Joanne Roberti, abbate 
Floreffiensi (i). 

Quibus peractis, ad summum altare reuertentes inter- 
rogauit ibidem dominum electum et confirmatum 
reuerendus dominus Floreffiensis, lectis prius et tactis 
sacrosactis Dei Euangeliis et Crucifixo, an juraret 



L 



(1) Het volgende achten wij van minder belang en laten het dus 
ter zijde. 



82 — 

per sacrosancta Dei Euangelia et par partem suam 
Paradisi, quod fidelis esset Ordini Premonstratensi re- 
gulam et statuta ejus tenendo, etc, jurauitque solem- 
niter dictus dominus electus eo quo sequitur modo. 

Ego frater Joannes du Chesne, monasterii Postel- 
lensis instituendus abbas, nomine meo et successorum 
meorum promitto et juro per sancta Dei Euangelia et 
per imaginem Crucifixi et per partem meam Paradisi 
coram Deo et Sanctis ejus et hac solemni fratrum 
congregatione, fidelitatem, obedientiam et dignam sub- 
jectionem Ordini nostro ac tibi, reuerendo domino 
Joanni Roberti, patri meo abbati ac successoribus tuis 
tamquam immediatis superioribus. 

Promitto etiam et juro, quod regulam et statuta dicti 
Ordinis nostri Premonstratensis tenebo ac pro pos<;e 
custodiam et defendam, bona, jura, priuilegia, libertates 
et possessiones ecclesie Postellensis congregata conser- 
uando et dispersa congregando etiam custodiam, et ea 
fideliter dispensabo, nee alienabo aliqua bona dicte 
Domus Postellensis aut alienare permittam sine justa 
causa et licentia domini Floreffiensis. 

Promitto etiam et juro, quod abbatialis mee digni- 
taris et monasterii mei sigilla bene custodiam ac eis 
juste et debite utar, nee eisdem aliquid sigillabo, aut 
sigillari permittam quod in prejudicium, damnum aut 
dispendium hujus ecclesie mee seu Ordinis nostri possit 
quomodolibet redundare, et quod triplici sera recludam, 
quarum unam clauem Priori, alteram Suppriori, tertiam 
mihi reseruabo. 

Promitto etiam punctualiter obseruare conditiones 
in transactionibus de noua Domus Postellensis in mo- 
nasterium erectione contentas, videlicet quod monas- 
terium Postellense manebit, perpetuis futuris tempo- 
ribus, filia abbatie Floreffiensis et sub circaria ejusdem. 
Preterea quod si in monasterio Postellensi non inue- 
nirentur idonei ad prelaturam vel non sufficienter qua- 
lificati, postulari et eligi debebunt ex matrice Floref- 
fiensi ecclesia et non alia, datoque casu quo redirae- 
rentur census annui, abbati et conuentui Floreffiensi 
debiti juxta determinationem Joannes ducis Brabantie, 
quod per me vel per aliquem ex.meis in festo natiui- 
tatis Joannis Baptiste pendam in monasterio Floreffiensi 
nummum aureum et argenteum in recognitionem supe- 
rioritatis. 

Ita juro, sic me Deus adjuuet, Sancta Maria et omnes 
Sancti, in fidem omnium et singulorum, propria manu 
subscripsi, in altari, anno, mense, die, quibus supra. 

Prestito ergo, ut premittitur, ad summum altare 
solemniter solito et consueto juramento, sepedictus 
reuerendus dominus Floreffiensis presidens cum domino 
| electo et confirmato ad stallum abbatiale reuersus, eum 
installauit, dicens. Mitto te in possessionem realem 
monasterii Postellensis plenum tibi spiritualium regimen 
tribuendo. 



Digitized by 



Google 



- 8 3 



Atque deinde dictus dominus electus et confirmatus 
per reuerendum dominum presidentem ad cameram 
abbatialem deductus ac in sedem collocatus per tradi- 
tionem sigilli et clavium, immissus est in plenam realem 
et actualem possessionem bonorum,, prouentuum om- 
niumque rerum monasterii Postellensis, plenum ei juxta 
ordines morem temporalium regimen tribuendo. 

De et super quibus omnibus et singulis antedictus 
gestis et actitatis prefatus reverendus dominus electus 
confirmatus et installatus per sindicum sibi decerni, 
confici atque tradi a me notario publico infrascripto 
unum vel plura publicum vel publica instrumentum et 
instrumenta ejusdem reuerendi domini abb^tis Floref- 
fiensis presidentis, sigilli appensione munitum seu 
munita postulauit. 

Acta sunt hec in prenominato monasterio Floreffiensi 
sub anno, indictione, mense, die et pontificatu prescriptis. 

Presentibus in predictis omnibus et singulis reuerendis 
ac venerabilibus dominis, domino Laurentio de la Tour, 
domino Francisco Pochez canonicis Fossensibus, et 
domino Joanne Caslot balliuo Salturiensi, testibus ad 
premissa specialiter assumptis et rogatis, et me notario, 
qui in predictomm omnium fidem, robur ac testimonium 
veritatis presentibus mariu propria subscripsi. 

Aegidius de Taxillis notarius apostolicus, 
ad premisssa rogatus et requisitus. 

Aan het fransijn, metende 53 bij 45 c.M. in geschrift, 
is het ovaalvormig zegel in roode was van den abt 
van Floreffe met twee uithangende strooken van per- 
kament bevestigd. Op dit zegel staat een Mariabeeld 
onder een gothieken troon, en aan den voet des zegels 
een gevierendeeld schild, waarvan het ie en 4 kwartier 
een klimmenden leeuw voorstellen; het overige is 
moeilijk te onderscheiden. Het randschrift: Sigillum 
abbatis monasterii Floreffiensis. 

De abt J. du Chesne werd, volgens deze oorkonde, 
13 Juni 1628, na gezworen eed, in zijne waardigheid 
bevestigd door zijnen vader-abt van Floreffe, J. Roberti; 
hij beloofde naar geweten de teugels van het bewind 
te zullen besturen. Die bevestiging geschiedde met 
groote plechtigheden en naar strenge voorwaarden. 
De gewichtigheid van dit stuk blijkt o. a. uit de 
breedvoerige dagteekening, waarbij de indictie en zelfs 
het regeeringsjaar van den Paus uitgedrukt zijn. 

De bisschop van 's-Hertogenbosch, Michaël Ophovius, 
heeft den nieuwen abt 22 October 1628 te Postel 
geïnstalleerd. 

Nauwlijks stond de man aan 't hoofd, of hij zag zijn 
onderdanen op de vlucht gedreven, en toen eenigen, 
na het beleg van 's-Hertogenbosch (1629), uit hunne 
verblijfplaats te Bree terugkeerden, werden zij door 
eene bende Staatsche ruiters op de heide van Lommei 
overvallen, die de voornaamste kloosterlingen, waar- 
onder ook J. du Chesne, gevankelijk naar den Bosch 



voerden, waar men hun weldra de vrijheid schonk. 

Tijdens de prangende retorsieplakkaten van 1634, 
tijdens die voor den godsdienst zoo hachelijke tijds- 
gewrichten, zag de abt zijn huis door Duitsche soldaten 
overrompeld en uitgeplunderd, en den 11 Juli 1635 
eenen soldaat de abdij binnendringen, die den onschul- 
digen kloosterling Augustus van Zeeland, te Gemert, 
geboren, den dolk tot aan 't gevest in het lichaam 
boorde. Het slachtoffer viel op den drempel der kerk, 
terwijl zijn bloed in breede straal neergudste. De 
jonge priester bezweek, niettegenstaande alle hulp, 
den volgenden dag; de laatste woorden die van zijn 
veege lippen lispelden, waren eene bede om God de 
genade voor zijn koelbloedigen moordenaar af te 
smeeken. 

De abt en zijn onderdanen, met dit broederbloed 
bespat, namen, uit vrees voor meer dergelijke wan- 
daden, meestal de vlucht om elders een rustiger oord 
op te zoeken. 

Zoo ging het bestuur van J. du Chesne met vele 
kruisen gepaard, totdat 7 Juli 1636 te Postel het 
stervensuur van den overste sloeg. 

Zijn wapen, geëtst op den voet van een zilveren 
miskelk en op een koperen stempel bij het zegel van 
Reusel's heerlijkheid, voert in het schild zilveren bellen 
op een blauw veld met een zilveren St. Andrieskruis. 



III. Abt Cornelins van Boesdoneq. 

Ruim vier eeuwen was 's-Hertogenbosch tot den 
rang eener stad verheven, toen er de man geboren 
werd, wiens levensschets wij hier te boek stellen, 
naar de nog restende maar grootendeels versleten 
handschriften onzer abdij. Wij doen dit des te liever, 
omdat die levensbijzonderheden licht werpen op de 
kerkelijke toestanden in ons vaderland gedurende de 
XVII° eeuw. 

De grijze hertogstad schonk 14 Mei 1594 het levens- 
licht aan Cornelius van Boesdoneq (1). Tot welken 
stand zijn ouders behoorden en waar Cornelius zijn 
latijnsche studiën begon, vermelden de archieven met 
geen enkel woord. Waarschijnlijk zullen in zijne 
geboortestad de eerste letterkundige zaden in zijnen 
geest uitgestrooid zijn; daar immers was goede ge- 
legenheid, beter dan op ^eel andere plaatsen. 

Toen hij nu de vereischte studiën voltrokken had, 
zag hij de groote wegen vóór zich uitgestrekt, waar- 
langs de mensch naar het toekomend leven moet 
voortwandelen. Lang had hij gebeden, ten 'einde ver- 



(1) Zijn naam wordt op verschillende wyzen geschreven; wy 
volgen die van den abt naar zijne handteekeningen. 



Digitized by 



Google 



- 84 - 



licht te mogen worden om dien weg in te slaan, 
waarop hij het best de eer van God zou bevorderen 
en het gemakkelijkst zijne ziel kon zaligmaken. Dit 
dubbel doel oordeelde hij het veiligst te zullen treffen 
door in de Orde van Premonstreit zijnen Schepper te 
dienen. Hij ondernam daarom de reis naar Postel, dat 
te dien dage onder het bisdom van 's-Hertogenbosch 
(thans onder dat van Mechelen) behoorde; hier liet 
hij den klopper op de aloude poorten vallen en, zoodra 
de overste Rumoldus Colibrant van 'sjongelings ver- 
langen ingelicht en van zijne geschiktheid en roeping 
voor het Norbertijnen-leven overtuigd was, werd de 
vurige wensch van den candidaat vervuld en tot zijne 
aanneming besloten. 

Een nieuwe dageraad was toen voor Postel aange- 
broken; de zelfstandigheid van dat klooster, waartoe 
de kern der geestelijkheid van het bisdom 's-Hertogen- 
bosch en de bisschoppen G. Masius en zijn opvolger 
M. Zoesius de behulpzame hand geleend hadden, was 
reeds grootendeels verkregen toen Cornelis 4 Juni 1616 
als derde novice aanvaard werd. Wel had het filiaal- 
huis in die dagen nog geene volkomene onafhankelijk- 
heid van zijne moeder-abdij erlangd, doch het was o. a. 
reeds gevolmachtigd tot aanneming en vorming van 
novicen, hetgeen tot dusverre in de abdij te Floreffe 
(thans het seminarie van Namen) geschied was. 

De kandidaat verwisselde 3 Juli 1616 zijn wereldsche 
kleeding tegen het witte kloostergewaad en begon 
toen den proeftijd. Ofschoon deze tijd meestal twee 
jaren duurde, werd Cornelius reeds na een jaar tot 
de plechtige professie toegelaten; hij verbond zich 
dan, 6 Juli 1617, door de drie kloostergeloften nauwer 
aan zijnen Schepper. 

Die inniger verbinding met God diende hem slechts 
tot een nieuwen spoorslag, om sneller op het pad der 
deugd voort te wandelen en de eer zijns Scheppers 
meer en meer uit te breiden. Om zijn voorbeeldig 
gedrag werd hij reeds in 1618 tot de priesterlijke 
waardigheid verheven; hoe klopte zijn hart van 
vreugde toen hij voortaan het vlekkelooze Lam aan 
God opdroeg! 

Wegens zijne nauwgezetheid in het onderhouden 
der regels, bekleedde hij de posten van circator, cellier 
en provisor. Wij kunnen het juiste tijdstip van de 
bekleeding dezer posten niet opgeven, doch alleen 
aanstippen dat hij niet vóór 30 April 1629 circator, 
dat hij tusschen 1619 en ^629 cellier, en van 1629 
tot 1633 provisor geweest is. Hij werd in Januari 1633 
door zijnen abt, Joannes du Chesne, aan den bisschop 
van den Bosch voorgesteld tot pastoor te Arendonk, 
in opvolging van P. Rysingen, 9 Januari 1633 over- 
leden. Toen hij hier ettelijke jaren gearbeid had, werd 
hij als een man, die niet alleen voor het geestelijk, 
maar ook voor het tijdelijk bestuur goed beslagen 



was, door zijne medebroeders tot abt van Postel ge- 
kozen en, 11 Juli 1636, tot die waardigheid verheven 
in het college van Premonstreit te Leuven onder het 
voorzitterschap van Joannes Fraisinne, prelaat der abdij 
te Wezel en norbertijn van Floreffe. De akte luidt: 

Anno Domini 1636, undecima Julii. 

Reverendus Dominus Joannes Fraisinne, Abbas de 
Wezel, praepositus Sancti Gerlaci Ordinis Praemon- 
stratensis, ex commissione speciali R™" in Christo patris 
Joannis Roberti, Abbatis Floreffiensis Ordinis Prae- 
monstratensis, Vicarii Generalis necnon monasterii 
Postellensis Patris- Abbatis et Visitatoris immediati, 
transtulit se Lovanium ad praesidendum electioni novi 
abbatis predicti monasterii Postellensis, modovacantis 
per mortem D. Joannis du Chesne, dum viveret, dictae 
abbatise abbatis atque in collegio Floreffiensi assumpti. 
Venerabilibus dominis, Aegidio Taxillis notario apos- 
tolico, et pastore de Gromelieve ac Norb Piermans, 
dicti collegi praeside, invocata S. Spiritus assistentia 
in sacrificio missae, et cantato hymno Vent Creator, 
venerandi DD. prior, totusque conventus dictae abbatise 
exhortationem audierunt, quam ad illos habuit Joannes 
Fraisinne .... Quo facto, recitatae sunt litterae per- 
missionis factae a domino Floreffiensi. 

Door de laatste keuze, hierboven breedvoerig gemeld, 
werd Cornelius tot abt aangewezen. 

De aartshertog Karel van Oostenrijk, later keizer 
Karel V geworden, had van paus Leo X, den 12 Juni 
1515» een indult verkregen, dat niemand tot overste 
eens kloosters in de Nederlanden zou verheven worden 
zonder de toestemming van den vorst deslands; van- 
daar dat koning Philips, 12 Juli 1636, zijn perkamenten 
brieven met dezen inhoud aan den nieuwen abt C. van 
Boesdoncq gaf. 

Philippe par la grace de Dieu roy de Castille, 
d'Arragon, de Leon, des deux Sicilles, de Jerusalem, 
de Portugal, de Navarre, de Tolede, de Valence, de 
Galice, de Maillorques, de Seville, de Sardaigne, de 
Cordube, de Corsicque, de Murcie, de Jahen, des Al- 
garbes, d'Algezire, de Gibraltar, des Hes de Canarie, 
des Indes tant Orientales qu'Occidentales, des Isles et 
Terre ferme de la mer Oceane. Archiducq d'Autriche, 
ducq de Bourgoigne, de Lothier, de Brabant, de Lim- 
bourg, de Luxembourg, de Gueldres, et de Milan, 
comte de Habsbourg, de Flandres, d Arthois, de Bour- 
goigne, palatin de Thirol, de Haynaut, de Hollande, 
de Zelande, de Namur et de Zutphen, prince de Souabe, 
marquis du St Empire de Rome, seigneur de Frise, 
de Salins, de Malines, des villes et pays d'Utrecht, 
d'Overyssel et de Groeningue, et dominateur en Asie 
et en Africque. 

Aux vénérables nos chers et bien aimez les prieur, 
religieux et convent de Tabbaye de Postel. Comme 
ducq de Brabant assiert et appartient d'avoir soigneux 



.» 



Digitized by 




1* 



- 85 - 



esgard que les prélatures, abbayes, prieurez et autres 
dignitez estant en icelluy duché soyent pourveues de 
gens Catholicques,, doctes, de bonne vie et conver- 
sation pour les entretenir et conserver en bonne et 
Chretienne religion et par Indult Apostolique, droict 
de patronage et autrement nous compéte, et ayons 
droict de nomraer aux dites prélatures et dignitez, quand 
elles vaquent personnes souffisantes, idoines et a Nous 
agreables et il soit, qu'estant par Ie trespas de Jean 
du Chesne, vostre dernier abbé laditte abbaye presen- 
tement vacante, nous ayons faict informer de 1'idonéité 
et capacité des religieux d'icelle, entre lesquelz nous 
seroit esté reputé fr. Corneille de Boesdoncq, pasteur 
d'Arendonck, scavotr vous faisons, que pour Ie bon 
rapport que faict nous a esté dudit Corneille de Boes- 
doncq et de ses sens, experience, bonne et religieuse 
vie et conversation. Nous avons icelluy denommé et 
denommons par ces présentes a laditte abbaye de 
Postel, vous consentans et requerans, que procédant 
a Telection de votre nouveau et futur Abbé, vous 
elisiez et acceptiez a icelle dignité ledit Corneille de 
Boesdoncq, comme personne a ce capable et a Nous 
agréable, auquel concentons et permettons par ces 
présentes de pouvoir sur ce obtenir de N. S. Père Ie 
Pape, de TEvesque diocesain, ou autre supérieur telles 
Bulles Apostoliques et provisions de confirmation, qu'il 
appartiendra, et icelles mettre a due execution, et au 
surplus actuelle possession de ladite abbaye, et des 
droictz, fruictz, prouffictz et émoluments d'icelle, pour 
d'oresenavant la tenir, régir et administrer tant au 
spirituel que temporei, en ce gardées et observées les 
solemnitez en tel cas requises et accoustumées. Si 
donnons en mandement a Nos treschers et feaux les 
chef, presidens et gens de notre Conseil en Brabant, 
et a tous nos autres justiciers, officiers et subiectz, qui 
ce regardera, qu'a vous en ce que dict est ils assistent, 
si besoin en avez, et en autre facent ledit Corneille de 
Boesdoncq de cette nostre presente nomination, ac- 
cordé consentement, pleinement et paisiblement jouir 
et user accord et consentement plainement et pais- 
sillement jouir et user, cessans tous contredictz et 
empeschements au contraire Car ainsy Nous plaist il. 

Donné en notre ville de Bruxelles Ie 1 2 Juillet Tan 
de grace 1636, et de noz regnes Ie ... . 

Koning Philips had alzoo gehoor gegeven aan de 
groote meerderheid van stemmen, die de religieuzen 
der abdij uitgebracht hadden voor van Boesdoncq. 
Zoodra de nieuwe overste eerbied, gehoorzaamheid 
en hulde aan Joannes Roberti, als vader-abt van Postel, 
en tevens getrouwheid in het beheer van zijn klooster 
volgens de regels der Orde beloofd en gezworen had, 
werd hij door voornoemden Joannes, abt van Floreffe, 
17 Juli 1636 gevolmachtigd tot de aanvaarding en tot 
het daadwerkelijk bezit van al de rechten en voordeelen 



der abdij, welke plechtigheid reeds 8 Juli dezes jaars 
had plaats gehad onder het voorzitterschap van ge- 
melden J. Fraisinne, namens den abt van Floreffe. 

De Staten-Generaal der Nederlanden hielden zich 
de goedkeuring der benoeming tot abt uitdrukkelijk 
voor. Die ambtelijke erkenning en goedkeuring volgt 
in dit stuk van 10 October 1636. 

De Staten Generael der vereenichde Nederlanden. 

Allen dengeenen, die desen sien ofte hooren, saluyt 
Doen te weten alsoo, de voorgaende heer abt van 
Postel overleden wesende, heer Cornelis Boesdonck 
volgens de institutie vande abdye van Postel by de 
religieusen van deselve abdye is genomineert, geëK- 
geert ende vervolgens geconfirmeert tot abt van deselve 
abdye by den pater abbas van Floreffe, soo ist dat wy 
nae voorgaende rype deliberatie goet gevonden hebben 
mits dezen te consenteeren ende toe te staen den 
gemelten heer Cornelis Boesdonck, dat hy sal mogen 
blyven gebruycken alsulcke nominatie, electie ende 
confirmatie, als hy volgens de voors. institutie heeft 
geobtineert, oock deselve stellen oft doen stellen ter 
behoorlicker executie, ende voorts continueren de reële 
ende actueele possessie ende gebruik vande voors. 
abdye van Postel, mitsgaders vande vruchten, proffyten 
ende andere rechten, daertoe staende ende behoorende; 
om deselve abdye te houden, regieren, ende admini- 
streren soo int geestelyk als int wereltlyck. Ontbieden 
ende bevelen daeromme alle onse rechteren, justicieren, 
officieren, soo politycq als militair, oock lasten mits 
desen expresselyck alle soldaten te voet ende te peerde, 
ende voorts alle anderen van onse ingesetenen, oft die 
in onsen dienst souden mogen syn, die dit souden 
aengaen ofte vertoont worden, den meergemelten heer 
Cornelis Boesdonck de voors. nominatie, electie ende 
confirmatie rustelyck ende volcomenlyck te laeten 
genieten ende gebruycken. Cesserende alle beletten 
ende wederseggen ter contrarie. 

Gedaen ter Vergaderinge vande hoochgemelte Heeren 
Staten-Generael in den Hage X October XVI c sesen- 
dertich. 

A. PLOOS VAN AMSTEL vt. 

Ter ordonnantie vande hoochgemelte 

Heeren Staten-Generael. 

+ Plaats des zegels. CORN. MUSCH. 1636. 

Het zegel, op dit perkamenten handschrift geplaatst, 
is: in een blauw veld, bezaaid met gouden blokjes, 
een leeuw van hetzelfde over alles heen, gekroond 
met een gouden koningskroon, houdende in de opge- 
heven rechterpoot een zilveren zwaard met gouden 
gevest, en in den linkerpoot een bundel gouden pijlen, 
gebonden van zilver. 

Th. IGN. Welv AARTS, archivaris. 

( Wordt vervolgd). 



Digitized by 



Google 



** 



— 86 



De waarheid omtrent de familie Nahuys en Tan Nahuys, 
hare afkomst en hare rechten (i). 

In het tijdschrift de Nederlandsche Heraut, 40 jaar- 
gang, i sto aflevering, komen twee artikelen voor, het j 
geslacht Nahuys en van Nahuys betreffende en c;ie ' 
bij toeval ter mijner kennis zijn gekomen. 

Ik zal beiden elk op zijne beurt beantwoorden, op 
alle punten grondig wederleggen en volkomen ont- 
zenuwen, terwijl het mij niet moeielijk zal vallen de 
valschheid en den kwaadwilligen geest daarvan klaar 
en duidelijk te doen uitkomen. 



De juistheid van het door den heer Rietstap 
medegedeelde. 

Het eerste dier artikelen is geteekend door den 
heer M. P. Smissaert te Utrecht en voert tot opschrift : 
*Wat is waarheid f*. Daarin oppert de schrijver twijfel 
omtrent de juistheid van het door den heer Rietstap 
in zijn Wapenboek van den Nederland* chen adel ^ mede- 
gedeelde in het artikel Nahuys, deel II, blz. 35, in 
noot §, ncpens officieelc stukken der vorige eeuw, 
waarin Gerard en ïobias Nahuys met den graventitel 
voorkomen. 

De heer Smissaert heeft, zooals hij schrijft, een onder- 
zoek ingesteld naar de juistheid daarvan, voor zooveel' 
het Gerard Nahuys betreft. Hij heeft in archieven en 
notulen gesnuffeld, doch het eenige wat hij te doen 
had om zich van de waarheid te vergewissen, heeft 
hij verzuimd, namelijk, — indien hij er zoo veel belang 
in stelde en het hem werkelijk om de waarheid te 
doen was, — om eenvoudig de origineelen dier stukken, 
welke in mijn bezit zijn, in te zien. 

Nimmer heeft de heer Smissaert inzage dier docu- 
menten gevraagd; hij had zich dan volkomen kunnen 
geruststellen en de overtuiging kunnen erlangen, dat 
wat de heer Rietstap gezegd heeft omtrent die stukken, 
volkomen met de waarheid overeenstemt. In al die 
bedoelde stukken en in nog meer anderen komen 
Gerard en Tobias Nahuys met den graventitel voor. 
Alleen de oorkonde van de Staten 's lands van Utrecht 
is van 8 April 1745 en niet van 5 April 1745. Dit is 
eene ingeslopene drukfout, die overigens ook niets ter 
zake afdoet. Wijders deelt de heer Smissaert eenige 
trouw- en doopakten mede, waarin Gerard Nahuys 
niet met den graventitel voorkomt. 

Dat is niets nieuws, maar wat wil hij daarmede 
bewijzen ? 



(1) Dit ingezonden stak blijft in zijn geheel voor rekening van 
den inzender. Nadere beschouwingen over dit onderwerp, mits ge- 
teekend, zullen worden opgenomen. Red. 



Meent hij, omdat in oude trouw- en doopboeken, 
waarin zoo menige titels zijn weggelaten en waarin 
zoo vele onnauwkeurigheden voorkomen, dat hij daaruit 
de gevolgtrekking kan maken dat de graventitel dien- 
tengevolge ook niet in de door den heer Rietstap 
aangehaalde stukken voorkomt en dat hij om tot die 
conclusie te komen niet eens de origineele oorkonden 
behoefde te zien?! 

Ten slotte haalt de heer Smissaert nog een paar 
notariecle akten aan, waarin Gerard Nahuys niet met 
den graventitel vermeld wordt. Dat bewijst weder 
niets; die notaris maakt wel in die beide stukken 
eene fout in den naam der vrouw van Gerard Nahuys; 
hij schrijft namelijk Pot in plaats van Pott, zoo als 
die naam in de huwelijksakte en in de doopakten 
door den heer Smissaert zelf medegedeeld voorkomt. 

De heer Smissaert, die veel van snuffelen houdt, 
kan, — wat nog sterker is, — na de invoering der 
registers van den burgerlijken stand, in de geboorte- 
registers te Utrecht verscheidene akten vinden waarin 
aan leden van familiën, tot den Nederlandschen adel 
behoorende, de hun rechtmatig toekomende titels niet 
zijn gegeven, als onder anderen: van Heeckeren van 
Brandsenburg zonder den titel van baron in de jaren 
181 2, 18 14, 1815, 1819, 1822, Taets van Amerongen 
van Renswoude, mede zonder den titel van baron in 
182 1, de Geer en de Geer van Oudegein, zonder titel 
of adellijk praedicaat in 1816, 1818, 1820, etc. 

Zou de heer Smissaert wellicht op grond van die 
akten, aan genoemde adellijke geslachten, hunne 
rechten ook willen betwisten?! 

In de huwelijksakte mijner ouders en in al de 
geboorteakten hunner kinderen komt mijne moeder 
nimmer voor met het praedicaat Jonkvrouwe, haar 
toch rechtmatig toekomende ingevolge diploma van 
27 September 181 7 aan haren grootvader Johan Hendrik 
van der Does gegeven, en zoo kan men honderden 
dergelijke voorbeelden opnoemen. 



n. 



De grondig bewezen en wettig erkende en 

bevestigde afkomst en rechten der familie 

Nahuys en van Nahuys tegen onware 

beweringen verdedigd. 

Een tweede artikel in het tijdschrift de Nederlandsche 
Heraut (i** afl. 1887), dat tot opschrift heeft: De be- 
weerde afstamming der familiën Nahuys en van Nahuys 
van het dynast eng eslacht Ahaus uit den huize Horstmar, 
is ongeteekend,' — voorwaar zeer voorzichtig, — maar 
uit den inhoud blijkt evenwel, dat het namens de 
geheele vereeniging ede Nederlandsche Heraut» het 
licht heeft gezien. 



Digitized by 



Google 



8 7 - 



Daarin vermeent ede Nederl. Heraut» de grondig 
bewezen en wettig erkende afkomst der familie Nahuys 
en van Nahuys van het edelheeren-, dynasten- en graven- 
geslacht Ahaus of Nahuys (i) uit den huize Horstmar, 
eenvoudig maar in twijfel t£ kunnen trekken, ja haast 
voor onwaar te verklaren, niettegenstaande mannen 
als Fahne, Dr. Carl Tücking, Grote, Rietstap, enz., 
die afkomst langs wettige mannelijke lijn met onbe- 
twistbare bewijzen gestaafd, in hunne respectievelijke 
werken het licht hebben doen zien. Maar die geachte 
en geleerde schrijvers zijn volgens de vereeniging 
«de Nederl. Heraut» slechts domkoppen of hebben ter 
kwader trouw gehandeld ! 

Verder ziet zij geheel over het hoofd dat die af- 
stamming langs wettige mannelijke lijn na vooraf deug- 
delijk bewezen te zijn, door verschillende koninklijke 
besluiten en adels-inlijvingsdiploma's is erkend en be- 
vestigd geworden; dat de heer F. G. baron van Lynden 
van Hemmen, president van den Hoogen Raad van 
Adel der Nederlanden, den 14 April 1835 aan mijnen 
vader schreef: «In uwen brief zegt gij, dat ik evenwel 
«erkend heb uwe wettige afstamming van Otto, dynast 
«van Horstmar en Ahuis (1214 — 1255), die met Aleid 
«of Adelheid getrouwd was, door u volkomen bewezen 
«is; dit is zoo, daarvan hebt gij de volledigste bewijzen 
«overgelegd en tot een graad van evidentie gebragt 
«zooals welligt aan weinigen zal te beurt vallen dat 
«te kunnen doen» (2). 

Dat alles beteekent niets voor de al wij ze vereeniging 
«de Nederl. Heraut»; zij verlangt nadere bewijzen! 

Ten einde bedoelde overvloedig bewezen afkomst 
te bestrijden heeft zij den overmoed om in hare hooge 
wijsheid de echtheid van eene reeks van niet minder 
dan vijf charters van 1476, 1503, 1559, 1626 en 1644, 
die de filiatie bewijzen van zes generaties, in twijfel 
te trekken en dat, zonder ooit die stukken, — die 
onder anderen bij gelegenheid van de inlijving van 
de heeren C. H. T. Nahuys en Mr. J. J. Nahuys, bij 
Koninklijk besluit van 27 Maart 1835 N° 97, als bewijs 
der afstamming zijn overgelegd geworden, — zelfs 
gezien te hebben! 

Maar waarop grondt zij zich nu? Lach niet. 

i° Op eene oude kroniek van circa a° 1500, waarvan 
de schrijver onbekend is en waarin men het volgende 
leest: <Want Ahus up eme (Sweder van Vorst) ge- 



(1) In de oude oorkonden werden zij vermeld dan eens van Ahus, 
van Ahnes, van Ahuis, en dan weder van den Nahus, vaa den Nahuse. 
van Nahuys, etc. In het vredesverdrag van 27 Augustus 1279, wordt 
Bernhard III dominus de Nahuys genoemd, en in een charter van 
1295 de Nalius. Bernhard IV, die in 1326 bestuurder van het sticht 
Utrecht was, wordt in eenige oorkonden van 1327 van den Nahus 
en van den Nahuse genoemd. 

(2) Deze brief is afgedrukt in het Wapenboek van den Neder- 
landsehen adel, door J. B. Rietstap, deel II, blz. 322 en 323. 



«storven was und de leste iuncker van Ahus hette 
cher Hijnrick und hadde enen basterdes sonne, de began 
«dat fraterhus to Monster*. 

Hoeveel vertrouwen men nu kan steil. n op die 
kroniek, waarop de hoogwijze «Nederl. Heraut» zich 
durft beroepen om de waarde van oorkonden, wier 
echtheid niet in twijfel kan getrokken worden, te 
zoeken te ontnemen, blijkt uit het feit, dat die bastaard- 
zoon van Ahaus, die onder anderen het fraterhuis in 
Munster stichtte, a° 1400, en in 1439 overleed, niet 
een bastaardzoon van Hendrik van Ahaus was, maar 
van Ludolf van Ahaus, en reeds vóór 137 1 verwekt 
bij zekere Hadewigis von Schöppingen en Heinrich 
geheeten (zie Dr. Carl Tücking, Geschichte der Herr- 
schaft und der Stadt Ahatis, pp. 42 en 43 en aldaar 
aangehaalde bewijzen). 

2 . Op de omstandigheid, dat die stukken, welke 
in verschillende werken zijn afgedrukt, in mijn bezit 
zijn! Een even onedel als dom argument. Natuurlijk 
dat charters en diploma's betreffende wapen en adels- 
erkenning in het bezit der familie zijn. 

3°. Op de onjuiste bewering van «de Nederl. Heraut» : 
«dat na 1400 in Westphalen geen lid van het geslacht 
«Ahaus meer optreedt; dat hun naam en wapen op 
«geen enkele bekende opz weeringsakte of stamboom 
«meer voorkomt ; en dat in het Staatsarchief te Munster 
«geen enkel stuk uit de XV de eeuw of later, dit geslacht 
«betreffende, te vinden is». 

De onwaarheid van het vorenstaande is gemakkelijk 
aan te toonen. 

Of werkelijk in het Staatsarchief te Munster geen 
enkel stuk betreffende mijne voorouders na 1400 is 
te vinden, weet ik niet; dit zou nog eerst te onder- 
zoeken en te bewijzen zijn, doch wat zeker is, dat is, 
dat er oorkonden ' betreffende dit geslacht, na 1 400, 
in het stadsarchief te Ahaus bewaard worden, en zelfs 
vermoedelijk zullen aldaar de vijf charters door de 
vereeniging «de Nederl. Heraut» in hare hooge wijsheid 
als verdacht verklaard, berusten, vermits, wanneer, gelijk 
hier het geval was, het zich om een verschil handelde, 
het gebruikelijk was dat die oorkonden in duplo uit- 
gevaardigd werden, één voor de belanghebbenden, 
de andere voor de tegenpartij tot kennisneming en 
inachtneming. Hoe het ook zij, dit is bepaald zeker, 
dat de charters van Bernhard bisschop van Munster 
van 3 December 1559 en die van keurvorst Ferdinand 
van Beijeren, van 8 November 1626, in welk laatste 
de charter van Conradt van Rietberg, bisschop van 
Munster, van 1503, is ingelascht, zich te Ahaus in het 
archief bevinden; van beide stukken liet wijlen mijn 
vader den 14 Juni 1834 authentieke afschriften ver- 
vaardigen door den heer Theodoor Forckenbeèk, Justiz 
Commissar zu Ahaus und Vreden und öffentlicher Notar 
im Bezirke des Oberlands Gerichts Munster. 



Digitized by 



Google 






— 88 



Zie daar reeds drie gewichtige afstammingsbewijzen 
van Peter van Nahuys, gemeenzamen stamvader der 
familie Nahuys en van Nahuys, van Otto heer van 
Ahaus (1214 — 1255) en diens voorouders de heeren 
van Ahaus en Horstmar, en die in het archief der stad 
Ahaus in Westphalen te vinden zijn. 

Op eene lijst der schenkers van geschilderde glazen 
in het raadhuis te Ahaus, wordt in de eerste plaats 
genoemd «Ihro Hochfürstl. Gnaden» (de bisschop van 
Munster), verder het domkapittel, verscheidene abdissen 
en geestelijken, steden, partikulieren, en o. a. ook: 

«Her Ripperda». 

«Junker Morrien zu Ottenstein». 

tjunkcr Nahusz»' etc. 

Behalve dat, deelt Dr. Tücking in zijn boven aan- 
gehaald werk, blz. 62 het volgende mede als hij over 
den wederopbouw xier in 1400 afgebrande kerk te 
Ahaus spreekt: 

«Dasz auch die Edelherrn von Ahaus zu dem Bau 
«das Ihrige beitrugen, best&tigt sich durch das über 
«dem Südportale an gebrachte Wappen: den quadrirten 
«Schild und den Horstmarer Löwen, welche verbunden 
tdïe letzten EdeUiernn wie auch noch jetzt die Graf en 
<von Nahuys führtem. 

Aldus het wapen, sinds 1503 door mijne voorouders 
en thans nog door mij gevoerd, ingevolge charter van 
Conradt bisschop van Munster en ^bevestigd door die 
van 1559, 1626 en 1644; het gevierendeelde schild met 
het doorsneden hartschild. 

Dit alles bewijst duidelijk, dat het geslacht Ahaus- 
Nahuys in de XVI* eeuw vermogend en in de stad 
Ahaus in groot aanzien was. 

Na alzoo de door «de Nederl. Heraut» kwaadwillig 
aangevoerde leugenachtige argumenten tegen de echt- 
heid der bedoelde charters volkomen wederlegd en 
ontzenuwd te hebben, waardoor het geheel op on- 
waarheid en bedrog berustende artikel, zoo wel met 
betrekking tot de afkomst als tot het wapen, als een 
kaartenhuis ineenstort, kon ik mij daarmede te vreden 
stellen, doch er blijven evenwel enkele punten over, 
die eene nadere wederlegging eischen. 

In bewust artikel wordt gezegd, dat de namen der 
vrouwen in bedoelde vijf oorkonden niet voorkomen, 
dat Fahne zelf ze niet in de genealogiën harer eigene 
familiën noemt, en dat door dien schrijver, de jeton 
de mariage (Heinrich IV van Nahuys en Luise van 
Lichtenstein 1578) niet aangehaald wordt. 

Maar wat wil dat alles zeggen? 

In de eerste plaats is de wettige afstamming van 
Peter van Nahuys, gemeenzamen stamvader der familie 
Nahuys en van Nahuys, van Otto heer van Ahaus en 
diens voorouders de heeren van Ahaus en Horstmar, 
gelijk wij hierboven aangetoond hebben, zonneklaar 
bewezen door echte corkonden, in het archief te Ahaus 



bewaard, en de namen der vrouwen hebben daarmede 
hoegenaamd niets te maken. 

Doch zoo die namen in oude familieaanteekeningen 
voorkomen, waarom ze dan verwerpen? zij blijken 
dikwijls zeer juist te wezen (1). Zijn al de genealogiën 
door Fahne uitgegeven geheel volledig? dit is zeer 
te betwijfelen, ja zelfs bepaald ontkennend te beant- 
woorden ; die van het geslacht Nahuys althans is zeer 
onvolledig. 

Er bestaat een zeer groot onderscheid tusschen eene 
niet volledige genealogie te geven, en «lang niet altijd 
met de grootste nauwkeurigheid te werk te gaan», 
gelijk de vereeniging «de Nederl. Heraut», die op 
schaamtelooze wijze de domste leugens debiteert, van 
een man als Fahne durft zeggen, waarop zij zich 
evenwel beroept, als het in hare kraam te pas komt 

Omtrent het huwelijk van Luise van Lichtenstein, 
roept «de Nederl. Heraut» uit: «hoe zou ook een arm 
«edelman uit Westphalen of Holland zulk een aan- 
«zienlijk huwelijk hebben gedaan». 

Wat weet «de Nederl. Heraut» er van of hij rijk 
of arm was? Blijkens de bijdrage aan den wederop- 
bouw der kerk te Ahaus en het schenken van ge- 
schilderde glazen in het raadhuis aldaar, was dat 
geslacht waarlijk niet zoo arm. Overigens kan het 
volstrekt niet vreemd voorkomen, dat een man van zijne 
hooge afkomst en geboorte, huwde met eene dochter 
uit het huis Lichtenstein, dat eerst in 1618 en 1623 
in den vorstenstand verheven werd. 

Deze Luise van Lichtenstein was, volgens de genea- 
logie, dochter van Christoffel. Haar zoon Christoffel 
van Nahuys ontving den naam van zijnen grootvader 
van moederszijde, doopnaam die zeer dikwijls in het 
geslacht van Lichtenstein aangetroffen werd en nog 
nimmer voorgekomen was in dat van Ahaus-Nahuys. 

Overigens wordt het huwelijk van Heinrich van 
Nahuys met Luise van Lichtenstein nog volkomen 
bevestigd door den zilveren trouwpenning en het 
miniatuurportret, die beiden de samengevoegde wapens 
van Nahuys en Lichtenstein vertoonen. 

Dat Fahne van dien penning, — dien ik vóór een 
dertigtal jaren van den heer Louis de Coster in ruil 
tegen eenige munten ontving, — als van zooveel 
andere documenten, penningen, zegels en verdere 
familieherinneringen, geen gewag gemaakt heeft, is 
zeer natuurlijk; hij heeft dien penning nooit gezien 
en bovendien, gelijk uit de door hem gedane keuze 
van stukken ook genoegzaam blijkt, was het hem 
slechts te doen enkele charters te copieeren die hij 



(1) De heer 0. von Dassel, koninklijk Saksisch luitenant te Chem- 
nitz, schreef mij den 29 Juni 1888: „Die Verwandtschaffc Ihrer 
Hochedlen Familie mit der meinigen ist durch die Verbindung der 
AdelLeid v. Dassel mit Herrn Otto v. Nahuys bewiesen." 



Digitized by 



Google 



- 8 9 - 



noodig had om de filiatie te bewijzen, meer ook niet, 
en van daar, dat er eene menigte charters, mijn geslacht 
rakende, bij mij en in andere archieven berustende, 
als onder vele anderen, die van 1644, die wat de filiatie 
betreft slechts eene herhaling is van die van 1626, 
bij Fahne niet afgedrukt of vermeld zijn. Hij heeft 
evenmin een volledig charterboek als eene volledige 
genealogie van mijn geslacht willen geven. 

Dat de vrouwen op de genealogiên harer eigene 
familiên niet zouden voorkomen, weet ik niet; ik heb 
de menigvuldige genealogiên van ieder dier geslachten 
niet nagezien en ook niet kunnen nazien; doch w r are 
het zoo, wat dan nog? 

Heeft men niet voor eenige jaren op een oud schilderij 
der XV° eeuw het afbeeldsel niet wapen gevonden 
van Elisabeth van Duvenvoorde, den 19 Maart 1430 
met Simon van Adrichem getrouwd?, en toch vindt 
men haar op geen een der vele bekende gedrukte en 
geschreven genealogiên van het geslacht van Duven- 
voorde vermeld. 

In het medaille-kabinet te Parijs is een penning, 
van Claude de Beaune dame de Chambrun met haar 
wapen, en niettegenstaande dat, komt zij evenwel op 
niet eene genealogie van dat huis voor. Ziedaar een 
paar voorbeelden uit honderden. 

In zoo vele genealogiên heeft men verzuimd de 
dochters te vermelden, vermits zij den stam toch niet 
konden voortzetten; zij die den geestelijken stand 
omhelsden, werden nog wel eens genoemd, maar zij 
die huwden, werden geacht tot de familie van haren 
echtgenoot te behooren. Ik ken daarvan verschillende 
voorbeelden. 

Verder behandelt de schrijver van dat fraaie artikel 
het wapen van mijn geslacht, en hij die de vermetel- 
heid heeft om aan de echtheid te twijfelen van oor- 
konden, waarvan hij nimmer de origineelen onder de 
oogen gehad heeft, toont daarbij aan, dat hij niet eens 
oorkonden kan lezen of verstaan, of wel dat hij ze 
met opzet verkeerd heeft uitgelegd. Uit de charters 
van 1503 en van 1626, in het archief der stad Ahaus 
te vinden, blijkt dat Hendrik III van Nahuys Ridder 
(1467 — 1503) en zijne voorouders cdie Wappen und 
cSegelen van den Ahues (dus het eenvoudige gevieren- 
«deeld schild) als angeboren Wappen füren und gebrückt 
«hebben und gebrücken»; dat hij door vele brieven 
en oude oorkonden klaar en duidelijk bewezen heeft, 
gelijk het hem (Conradt bisschop van Munster) trouwens 
bekend was, dat hij en zijne voorouders «van olden 
«Herkomen van rechte und gesetlige Bluedt, Wapenen 
«und Manspersonen geboren und afgekommen seynt 
«van Otto van Ahues und syne Vorolderen Herschappen 
«van den Ahues und Horstman; dat vermits hij bij 
brief voor hem en zijne nakomelingen verklaard heeft 
geene rechten meer op Ahaus te bezittten, de bisschop 



van Munster hem tot bewijs van zijne afkomst, «be- 
«stedigen, bewilligen und bevestigen dat he und syn 
«sohn Johann und Eren gerechte Nakomelingen dat 
«Wappen van den Ahues rayt dem Horstmarsche 
«Löwe, up eyn gold Schiltt, und den getornet rote 
«Schloss up eyn silber Schiltt as angeboren Wappen 
«sal gebrücken na gestalt der Saken rayt Ehr wille 
«und wüllgevullen in alle dinck und over all alUyn 
«thom bewiss, dat he eyn rechte und gesetlige aff- 
«komeling is van dat adelick und oltt geslacht van 
«den Herschappen van den Ahues und Horstmar, 
«sunder aver thom Ahues Rechten to hebben aan 
«den Ehrwürdigen in Gott Otto van der Hoya und 
«syne Nahkomelingen up gegeven». 

In het charter van 1626, waarin dat van 1503 in 
zijn geheel is opgenomen, bevestigt aartsbisschop 
Ferdinand van Beyeren, keurvorst etc, de daarin 
erkende rechten, aan Christoffel van Nahuys (achter- 
kleinzoon van bovengenoemden Johann III, zoon van 
Henrik III), zijne kinderen Peter en Hendrich en 
hunne wettige afstammelingen, onder uitdrukkelijk 
«Bedingung niemals das Siegel von Ahaus allein zu 
«füren, wohl aber wie Familiên Wappen zu sammen- 
«gesetzt entweder wie Rückschild oder Mittel und 
kleines' WappenschilcU. 

Henrik III van Nahuys voerde alzoo als aangeboren 
wapen het eenvoudig gevierendeeld schild van Ahaus, 
zooals zijne voorouders, toen zij nog in het bezit van 
Ahaus waren het steeds gedaan hadden, wat overigens 
ook uit alle hunne bezegelingen blijkt, doch vermits 
Ahaus sedert 1406 aan het sticht Munster was over- 
gegaan, bepaalde bisschop Coenradt dat Henrik III van 
Nahuys, zijn zoon Johann III en diens wettige afstamme- 
lingen, voortaan het gevierendeeld schild van Ahaus met 
dat van Horstmar en het getorend slot (blijkens charter 
van 1644 het wapen van Borken) als angeboren wapen 
zullen voeren, alleen als bewijs van hunne wettige 
afstamming van de oud adellijke geslachten van de 
heeren van Ahaus en Horstmar, in tegenoverstelling 
van het vroeger door zijne voorouders als beziltings- 
wapen gevoerde eenvoudige gevierendeeld schild van 
Ahaus. De uitdrukkelijke voorwaarde, voorkomende 
in het charter van 1626, om nimmer het wapen van 
Ahaus alleen te voeren, maar wel als familiewapen 
met het middenschild, bevestigt dit ten volle. 

Dit samengestelde wapenschild is dan ook na dien 
tijd steeds onveranderd door mijne voorouders en mij 
gevoerd, gelijk blijkt uit den reeds vermelden wapensteen 
boven het zuidportaal der kerk te Ahaus aangebracht, 
uit den vermelden huwelijkspenning van 1578 en het 
miniatuurportret, uit den begrafenispenning van Peter 
graaf van Nahuys van 1678, uit verschillende familie- 
portretten met wapens en uit meerdere bezegelingen, 
onder anderen van Hendrik VI, zoon van Peter, voor- 



m. 



Digitized by 



Google 



It 



— 90 — 



komende op de akte van huwelijksche voorwaarden 
van 6 Juni 1687, en °P zijn testament in de Engelsche 
taal, van 25 Januari 1718, welke bezegeling gediend 
heeft voor de teekening van het wapen in de inlijvings- 
diploma's van 1835, hetgeen kan blijken uit de corres- 
pondentie van wijlen mijnen vader met den Hoogen 
Raad van Adel in het archief van dat collegie. Dat 
het wapen, dat de adellijke takken (1) van de familie 
Nahuys gerechtigd zijn te voeren, als helmteeken een 
kasteel zoude hebben, is alweder eene onwaarheid. 
Wat in de diploma's der onlangs in den Nederlandschen 
adel ingelijfde leden der familie staat, weet ik niet, 
maar wat althans zeker is, dat is, dat in het diploma 
van C. H. T. Nahuys, in dat hetwelk door mijnen 
vader Mr. J. J. Nahuys is geweigerd geworden en in 
dat van Mr. H. G. Nahuys van Burgst, van 27 Maart 
1835 en 22 Juli 1836, geen zweem te vinden is noch 
van een helm noch van helmteeken; het wapenschild 
is eenvoudig gedekt met eene Nederlandsche graven- 
kroon en heeft twee leeuwen als schildhouders. 

De drie helmteekens van Ahaus, Horstmar en Borken, 
komen evenwel op vroegere bezegelingen voor, en 
onder anderen, te samen op één helm vereenigd, op 
den begrafenispenning van Peter van Nahuys van 1678. 

De hoogwijze Nederl. Heraut heeft derhalve omtrent 
het wapen ook al bespottelijke onwaarheden en zotte- 
praat gedebiteerd en op grond dier leugens een oor- 
spronkelijk in mijn r familie-archief berustend zegel, 
eenvoudig weg voor niet echt verklaard. 

Of nu, gelijk ede Nederl. Heraut* beweert, een 
teekenaar op eenen kwartierstaat een onjuist wapen 
geplaatst heeft, een cachetsnijder een foutief wapen 
gegraveerd heeft en een rijtuigschilder op eene koets 
een onnauwkeurig vrouwemvapen geschilderd heeft, 
bewijst hoegenaamd niets. Op een officieel portret van 
H. M. de Koningin der Belgen in het Koninklijk 
Museum te Brussel, door Louis Gallait geschilderd, 
is wel het wapen van België daargesteld als een roode 
leeuw op een goud veld, in plaats van een gouden 
leeuw op een zwart veld. Zou men nu daaruit de 
gevolgtrekking willen maken, dat men het wapen van 
België veranderd had?! 

In het Monatsblatt der K*K. heraldischen GeselU 
schaft „Adler" in Weenen, N° 81, komt juist een 
artikel voor aangaande het Donopsche wapen, waaruit 
blijkt hoe, door onkunde en onachtzaamheid, in dat 
wapen de bande bretessée et contre-bretessée in eene 
stormladder vervormd is geworden. Dergelijke abuizen 
die dagelijks voorkomen, kunnen waarlijk niet geldend 



(1) Men heeft waarschijnlijk hiermede willen zeggen n de tot den 
Nederlandschen adel behoorende takken" want het geslacht oor- 
spronkelijk adellijk zijnde, kunnen er geene onadellijke wettige 
takken daarvan bestaan. 



gemaakt worden om feiten, die door onbetwistbare 
bewijzen gestaafd zijn, te bestrijden of om te stooten. 
Dat is te belachelijk. 

Ofschoon een ieder weet welke waarde men over 
het algemeen kan hechten aan het geschrijf van Mr. 
W. J. baron d'Ablaing van Giessenburg, eere- voorzitter 
der vereeniging ede Nederlandsche Heraut», zoo willen 
wij evenwel voor de aardigheid een brief vermelden 
van dien heer, die overladen werd met vriendschap 
door mijne ouders, wier huis hij als het zijne mocht 
beschouwen. Onder de vele brieven door hem, gelijk 
het adres luidt, aan den „Hoog Geboren Gr ave Nahuys' 9 
mijn vader gericht, is er een van 7 December 1840, 
waarin hij de inhuldigingsplechtigheid van Z. M. 
Koning Willem II te Amsterdam, scherp kritiseert en 
onder anderen zegt, dat overal in de Nieuwe-kerk 
en op den Dam de aangebrachte wapens, zoowel dat 
van het Rijk als der provinciën foutief waren ! 

Op de familieportretten die ten huize van mijnen 
vader waren, en waarop het wapen van Nahuys voor- 
komt, is het schild overeenkomstig de charters van 
1503 en 1626, met uitzondering van één, die zeer 
oud is en waarop het eenvoudige gevierendeeld schild, 
zonder middenschild, voorkomt De nog in leven zijnde 
ooggetuige, waarvan «de Nederl. Heraut» spreekt, heeft 
derhalve zeer slechte oogen gehad. 

De vermelding in het register der huwelijksaf kon- 
digingen (trouwlegger A. 6.) van 's-Gravenhage : «Den 
«xxviil Mei 1645, Pieter van Naehuys Jonckman van 
« Utrecht met Catharina Soetens Jonged r beyde wonende 
«alhier in 's Gravenhage», levert niets vreemds op. 
Wat is daarin te vinden dat niet met de overige 
documenten zoude rijmen? Kan Peter of Heter van 
Nahuys te Utrecht geene eigendommen bezeten hebben, 
die hij van zijn moeder Maria of Mergje van Ommeren 
geërfd had? Kan hij niet, wat zelfs in het geheel 
niet onwaarschijnlijk is, te Utrecht geboren zijn? Wat 
natuurlijker dan dat zijne moeder hare bevalling ten 
huize harer ouders zou hebben afgewacht. Verder is 
er niets buitengewoons in het feit, dat alvorens met 
eene Nederlandsche vrouw in het huwelijk te treden, 
hij domicilie in een Nederlandsche stad heeft gekozen. 
Peter heeft wel kinderen gehad die geboren zijn, twee 
te Munster, een te 's-Gravenhage en anderen te Oir- 
schot. Wat bewijst dat anders dan dat zij niet altijd 
op dezelfde plaats bleven? 

Nu nog een woord over het recht tot het voeren 
van den graventitel. 

In het charter van 24 Juni 1644 wordt uitdrukkelijk 
gezegd, dat de heeren van Ahaus en van Horstmar 
van oudsher GKAVEürechten bezaten en uitoefenden, 
dat Peter van Nahuys de gravenstand dienten- 
gevolge AAKGEBOREN is, weshalve keurvorst Ferdinand 
van Beyeren hem en zijne wettige afstammelingen het 



$*. 



JK 



Digitized by 



Google 



*r 



— 91 — 



recht tot het voeren van den graven/i&/ erkent en 
bevestigt. 

Hierboven is aangetoond geworden hoe de waar- 
heidlievende «Nederl. Heraut» leugenachtige verhalen 
heeft uitgedacht om de echtheid der oorkonden te 
bestrijden, maar behalve dat zij bedoeld stuk ver- 
dacht verklaarde, altijd zonder het zelfs gezien te 
hebben, beweert zij dat het geene waarde zou hebben 
vermits het inbreuk zou maken op de rechten des 
keizers I Weet «de Nederl. Heraut» dan niet dat de 
keurvorsten volkomen souvereine rechten bezaten?. 
Maar bovendien is er in bedoeld charter volstrekt geen 
sprake van adelsverheffing, maar doodeenvoudig van 
erkenning en bevestiging van oude rechten. 

Aan het charter van 1387, van hertog Erich van 
Saxen, dat OI wonder door «de Nederl Heraut» niet 
voor valsch verklaard wordt, geeft zij toch eene andere 
uitlegging en zegt, dat zelfs Fahne en het Taschenbuch 
der graftichen H&user het over die oorkonde onderling 
niet eens zijn. 

In het Taschenbuch komt evenwel op blz. 599 
woordelf h hetzelfde voor over dat stuk als bij Fahne 
blz. 93 en 94, en dat noemt de waarheidlievende 
Nederl. Heraut het onderling niet eens zijn! 

Kan men onbeschaamder liegen?! 

Hieruit blijkt op nieuw de goede trouw van «de 
Nederl. Heraut». 

Welke lezing men nu ook wil aannemen, dit staat 
vast, dat in dat charter zonneklaar bewezen wordt 
dat de heeren van Ahaus tot den hoogen adel behoorden, 
wat meer wil zeggen dan graaf. 

Wijders vergeet de Nederl. Heraut, dat in een charter 
van 1178 gesproken wordt van goederen, gelegen in 
het graafschap van Bernhard van Horstmar(i), dat bij 
charter van 1278 Bernhardus nobüis Doinmus de Ahues, 
aan de Johanniterridders in Steinfurt goederen schenkt 
in het keizerlijke vrijgraafschap Laer gelegen, zich 
evenwel de gravenrechten voorbehoudende (2); dat in 
eenen officieelen lastbrief van Z. H. den stadhouder 
prins Willem Hl aangaande de vereeniging van een 
regiment gerecruteerde manschappen, 16 October 1675, 
door den prins stadhouder geteekend en bezegeld en 
door C. Huygens gecontrasigneerd, Peter van Nahuys 
genoemd wordt *Edcl Hoog geboren Heere Petrus 
«Gr ave van Nahuys, Drost van Oir schot en Stad- 
^houder van PeeUand en Kempeland*; dat in het 
vrijheerendiploma, den 21 Augustus 1679 door keizer 
Leopold aan Johann Godfried von Beveren heer van 
Devesburg, Lette en Rhene gegeven, als een der 



(1) Erhabd, Regesta historiae Westfaliae accedit Codex dipl II, 
blz. 143. 

(2) N. Kindlikger, Münsterische Beitrdge, III, Urkunden n° 86, 
blz. 221—223. 



gronden tot zijne verheffing tot vrijheer, wordt aan- 
gevoerd, dat een zijner voorouders «Wenemar von 
«Beveren, welcher ums Jahr 1400 gelebet und sich 
«an eine Gr&FIN von Ahaus verheyrathet hat» (Archief 
der Keizerl. Koninkl. hofkanselarij in Weenen (1); 
dat de heer F. G. baron van Lynden van Hemmen, 
president van den Hoogen Raad van Adel, in den 
reeds vermelden brief van 14 April 1835, aan mijnen 
vader schreef: «een adellijke titel is slechts bij gunst 
«te bekomen hoewel gif bewezen hebt Duitsch graaf 
tte zym, en verder: «beide geslachten (Horstmar en 
«Ahaus-Nahuys) waren even illuster, beide waren Edel- 
*heeren die aüodiale goederen bezaten, beide behoorden 
«tot den hoogen of onmiddelbaren Ryksadel, van beide 
«wordt reeds in het begin der elfde eeuw melding 
«gemaakt». 

Al die bewijzen en erkenningen zijn zeker ook 
zonder waarde. 

De hooge beteekenis van het woord «Edelheer» in 
de middeneeuwen, dat door alle de beroemde geschied- 
schrijvers en rechtsgeleerden, die dat onderwerp be- 
handeld hebben, als minstens gelijk zoo niet hooger 
dan den graventitel gesteld is geworden, wil de ver- 
eeniging «de Nederl. Heraut* in hare hooge wijsheid ook 
al in twijfel trekken ; zij weet het beter dan van Spaen (2), 
die zegt: « Alleen de vorsten, de hoofden des volks wierden 
tNobiles, Edelen, Ethelingi genoemd*, dan Niesert (3), als 
hij schrijft: <Edele Afdnner, d. h. nach damaligem (1300) 
«Canzley-Style, Fürstenmaszigen S tan des*; dan Kind- 
linger (4), die zegt: «von den Edeln Herren Nobües viri, 
«welche eten so wie Grafen in den Urkunden Principes 
*Terrae heissen, erscheinen die Edeln Herren von Ahaus 
«in einer Urkunde von 1139, die Edeln Herren von 
*Horstmar in der Urkunde von 1 1 54,» en «Die Grafen 
toder Edele Manner, Nobües*; dan von Steinen (5), die 
schrijft: «In alten Briefen von den Jahren 1288, 1341, 
«u. f. Nobilesviri, Edle genennet werden, welcher Name 
<dero Zeit den Grafen gebürte*; dan Eichhorn (6), die 
zegt: «Viele Edle Herren nannten sich seit Jahrhun- 
uier ten im Besitze von Graf schaften , nicht einmal 
*Grafen, sondern bezeichneten blos ihren Stand durch 
tden Beisatz Nobües, oder liberi Domini. Der Grund 
«warum die Dynastenfamilien seitdem den Graflichen 
«Titel annahmen, lag in der Nothwendigkeit sich von 
«dem niederen Adel, durch einen anderen Titel zu 
«unterscheiden, seitdem dieser das Pr&dicat des Adels 



k. 



(1) Arnold R0BEN8, Der Ritterbürtige Landstdndige Adels des 
Grossher zogthums. Niederrheins. I. blz. 125. 

(2) Inleiding tot de historie van Gelderland. IV. blz. 239. 

(3) Münsterische Urkundensamtnlung V. blz. 828 — 329, noot (**). 

(4) Münsterische Beitr&ge III, I Abth. blz. 81 en I, Urkunden, 
blz. 4, noot b. 

(5) WestphOlische Geschichte, IV, blz. 1386. 

(6) Deutsche Staats- und Rechtsgeschichte, II, § 224a, blz. 112. 



Digitized by 



Google 



u 



— 92 — 



«gleichfalls erhielt, das sonst nurdem hohen Adel eigen 
«gewesen war»; dan Leopold von Ledebur (1), die 
schrijft: «Denn dasz das Pradicat Nobilis vir, stets, 
«wo es sich in Urkunden des XIT* 11 und Xni** 1 Jahr- 
«hunderts zeigt diejenige höhere Adelsstufe bezeichnet, 
«die den Stand der Dynasten begreift, zu welchem 
«unter andern auch die Grafen von Hohenzollern, von 
«Habsburg, u. s. w. gehort haben. Dies ist eine so 
«fest begründete, von allen Staats- und Rechtslehrere 
«so allgemein anerkannte Thatsache, dasz es einer 
«naheren Begründung dieser Wahrheit nicht, sondern 
«nur einer Hindeutung darauf bedarf. Wenn somit 
«fiir solche Geschlechter der frühere Besitz des hoheren 
«deutschen Adels auszer Zweifel gestellt, d. h. ihre 
«ursprüngliche Gleichstellung mit dem Stande der 
«altesten reichsunmittelbaren Grafen und heutigen 
«regierenden Geschlechter nachge wiesen ist; so kann 
«es nur als Minimum der Berücksichtigung dieser 
«alteren historischen Beziehungen gelten, wenn den- 
«selben die Anerkennung als Grafen zu Theil wird». 

En zoo zoude ik nog eene menigte schrijvers van 
autoriteit kunnen aanhalen. 

Dat mijne voorouders, de Edelheeren van Ahaus 
en Horstmar, ook als graven bekend waren, blijkt 
onder anderen bij A. HOPPENROD, Stammbuch, getruckt 
zu Straszburg bey /osias Rihel, im Jar 1570, waarin 
men leest op blz. 4 «Ahusen eine graffschafft, 
«vor zeitten inn Weèftphalen, Anno 1305, hat gelebet 
«Graff Otto von Ahusen und ist burg worden fur 
«Graff Simon von der Lippe sampt dem GrafFen von 
«Teklenburg Benthem und Schwalenburg, die seine 
«nachtbarn waren, dem Bischoff zu Osnabrug. Crantz 
«in Metr. lib. 8. cap. 52.» «Der Bischoff von Munster 
hat Graff Hansen von tAhusen durch die Graffen 
von Tecklenburg und der «Lippe grossen schade thun 
lassen, Ahusen und Dypene «zurissen, heut zu tage 
hat der Bischoff daz haus «Ahusen. Hammelm. in 
descriptione Vuestphaliae», en blz. 47: «Horstmar. 
Eine Herrschafft inn Westhpalen «hat vor zeiten reiche 
Graffen und herrn gehabt». 

Uit al het vorenstaande blijkt genoegzaam, dat het 
volkomen bewezen en erkend is, dat de geslachten 
Horstmar en Ahaus-Nahuys niet alleen grafelijke 
geslachten waren, maar ook tot den hoog en adel 
behoorden. 

Ten slotte blijft mij nog over, op een mijn persoon 
rechtstreeks rakend leugenachtig verhaal te antwoorden. 

De zeer waarheidlievende Nederl. Heraut zegt na- 
melijk, dat ik tot aan het tijdstip dat ik in Truissen 
genaturaliseerd ben geworden, Nederlander was. 

Dit is eene grove onwaarheid. Den 15 Juni 1882 



(1) Histori8ch-diplomati8cher Nachweis (H. S.), Berlin, 1847. 



werd ik eerst als Pruissisch Staatsaanhoorige gena- 
turaliseerd en reeds den 11 September 1875, dus bijna 
zeven jaren vroeger, had ik, blijkens verklaring van 
den heer burgemeester van Utrecht van bovengenoemde 
dagteekening, ingevolge artikel 9, alinea 3 van het 
Burgerlijk Wetboek, de hoedanigheid van Nederlander 
verloren. 

Dan zegt «de Nederl. Heraut», dat later de bevoegde 
autoriteit mij zou gelast hebben mijne akte van natu- 
ralisatie terug te zenden ; dat is alweder eene grove 
onwaarheid. 

Nimmer ben ik door eene autoriteit gelast geworden 
mijne naturalisatieoorkonde terug te zenden ; men heeft 
mij slechts mondelings die akte ter inzage gevraagd. 

De vereeniging «de Nederl. Heraut» beweert eindelijk 
nog, dat mij bij vergissing, in -mijne naturalisatieoor- 
konde, de titel van graaf zou gegeven zijn. Wanneer 
er iets is wat niet in hare kraam te pas komt, ver- 
klaart zij het eenvoudig weg voor valsch of vooreene 
vergissing; voorwaar eene zeer eerlijke praktijk. De 
waarheid is echter deze: namelijk dat de regeering 
bij het opmaken van mijne naturalisatieoorkonde niet 
anders kon doen dan mij den graventitel te geven, 
vermits het hier geen vreemden adel of titel gold, 
maar wel degelijk echten duitschen adel en titel, die 
door een duitsch vorst was erkend en bevestigd 
geworden. 

Er kan dus geen sprake van zijn, de regeering van 
vergissing te beschuldigen. 

Laat men mij niet noodzaken de in mijn bezit zijnde 
bewijzen, van uit 's-Gravenhage langs officieelen en 
diplomatieken weg uitgestrooide en verbreide leugens, 
openbaar te maken. 

De schrijver van het artikel in «de Nederl. Heraut», 
dat gelijk ik aangetoond heb, niets anders dan onwaar- 
heden en lasterlijke insinuaties behelst, verschuilt zich 
laaghartig achter de anonymiteit. 

Doch in den aanvang van dat ongeteekend artikel 
leest men, dat de Nederlandsche Heraut de gegrond- 
heid van een en ander aan een onderzoek wenscht 
te onderwerpen, en tegen het einde staat er het 
volgende: «Op grond van het voorgaande komt het 
«der vereeniging *de Nederlandsche Heraut* voor, dat 
«de afstamming der familiën Nahuys en van Nahuys 
«uit het dynastengeslacht Ahaus uit den huize Horstmar 
«en haar recht op het voeren van den graventitel nader 
«bewijs behoeft». 

Alzoo is het artikel van de vereeniging uitgegaan, 
en dientengevolge zijn al hare leden, zonder onder- 
scheid, voor de daarin voorkomende leugens en laster- 
lijke insinuaties, solidair aansprakelijk. Men zou zelfs 
moeten aannemen, dat alvorens het bewuste artikel 
het licht heeft gezien, het aan al de leden der ver- 
eeniging ter goedkeuring is onderworpen geworden 



.» 



Digitized by 



Google 



— 93 



en dat zij eenparig tot het drukken daarvan hebben 
besloten. 

De betwijfel dit evenwel. 

Hoe het ook zij, ik ben zeer benieuwd te zien welke 
houding de leden dier vereeniging zullen aannemen 
tegenover de redactie van het tijdschrift dat een der- 
gelijk ongeteekend blauwboekjes-artikel heeft opge- 
nomen, tegenover het publiek, tegenover de familie 
Nahuys en van Nahuys en tegenover mij, en of zij 
onder de verdenking wil blijven van hare goedkeuring 
gegeven te hebben aan de verbreiding van lasterlijke 
leugens, met het opzettelijk en boosaardig doel om de 
grondig bewezen en wettig erkende en bevestigde af- 
komst en rechten van een der edelste en oudste ge- 
slachten in Nederland en Duitschland, in twijfel te doen 
trekken. 

Het publiek is thans ingelicht en weet nu welk 
geloof het voortaan kan hechten aan de bespottelijke 
en kwaadwillige verhalen van *de Nederl. Heraut», 
en zoo m0n verder voort wil gaan onwaarheden aan- 
gaande mijne familie of mij te verbreiden, zal ik de 
moeite niet meer nemen om daarop te antwoorden, 
zulks verder beneden mij achtende, doch dan zal ik 
mij voorbehouden den schrijver of weleen of meerdere 
der verantwoordelijke personen daarvoor rekenschap 
te vorderen. 

Nemo me impune lacessit. 

Maurin Nahuys. 



De wapenlegende vau het geslacht Isenburg. 

Het slot te Büdingen aan den voet van den Vogel- 
berg, bezit een waren schat van oudheden, als vaandels, 
wapens, meubelen, enz.; het is een paarl onder de 
oud-Duitsche gedenkteekenen. 

Met zeer veel belangstelling ontwaart de bezoeker 
in de groote zaal van 't slot een schilderij van den 
nieuweren tijd, welke een gewichtige gebeurtenis voor- 
stelt uit de oudste tijden van Büdingen. De schilderij 
neemt eene eereplaats in onder de familieportretten. 

Zij stelt de wapenlegende voor der Isenburgen, een 
jachtavontuur uit het leven van keizer Barbarossa. 

Men ziet een prachtig % winterlandschap, een deel 
van het keizerlijk domein in het woud van Büdingen. 
Oude met sneeuw beladen boomen, en een dik 
besneeuwde bodem verblinden de oogen. Op den 
achtergrond staat een kleine kolenbrandershut, waaruit 
de roode weerschijn van een helder brandend haard- 
vuur komt, hetwelk een sterk contrast vormt met 
het strenge wintergezicht. 

Op den voorgrond staat een levensgroote groep, 
Barbarossa op de jacht verdwaald, heeft reeds geruimen 



tijd naar eenen uitweg uit het dichte, diep onder de 
sneeuw bedolven woud gezocht, maar is daarin niet 
geslaagd; eindelijk bereikt hij de hut; duidelijk kan 
men hem aanzien hoe vermoeid hij is, terwijl hij naast 
zijn rijk getoomd prachtig paard staat. 

Voor den keizer knielt in de dikke sneeuw de 
kolenbrander. Hij teekent, zooals de legende meldt, 
met zijnen roetzwarten vinger den weg in de sneeuw, 
welke de verdwaalde uit het woud naar het keizerlijk 
kasteel van Gelnhausen zal voeren. 

Even fraai als de figuur des keizers is opgevat, in 
zijne koene houding, vol van hooge waardigheid, terwijl 
hij nauwlettend de aanwijzing van den kolenbrander 
volgt, even trouw en karakteristiek is de eenvoudige 
brander voorgesteld; het is een krachtvolle gestalte 
met een mannelijk ernstig gezicht. 

Het gelukte Frederik Barbarossa niet alleen naar 
de aanwijzing den weg te vinden, maar hij wist ook 
zijnen braven wegwijzer vorstelijk te beloonen. Hij 
sloeg den kloeken boschbewoner tot ridder en keizerlijk 
vazal. Deze was, volgens de sage, de stamvader van 
het bekende, in verschillende takken met de prinselijke 
waardigheid bekleede oude dynastengeslacht van Isen- 
burg (Ysenburg), welks leden in Büdingen, Birstein, 
Meerholz, Wachtersbach en in Offenbach aan den Main 
hunne kasteelen bezitten en buitendien veel grondbezit 
hebben in den omtrek van de Wetterau. 
, Het door Barbarossa verleerde wapen, betrekking 
hebbende op bovenomschreven gebeurtenis, dat twee 
zwarte wegsporen (hier balken) in het zilveren veld 
vertoont, wordt nog altijd in al zijn interessanten 
eenvoud door alle takken gevoerd. 

Volgens het Deutsches Adclsblatt van 14 April 1889. 

J. VAN E. 



Het geslacht Truchses. 

In N* 6 van den vorigen jaargang werd door mij 
het een en ander betreffende het geslacht Grombach 
medegedeeld en ik maakte daarbij de opmerking, dat 
behalve leden van dat geslacht, ook nog andere 
Saksische edelen in 't laatst der 15* en in 't begin der 
16 eeuw naar Friesland kwamen. Als zoodanig noemde 
ik o. a.: Truchses, Warkutsch, Rattaller, enz. (zie blz. 154 
aldaar, in de noot). 

Over het geslacht Rattaller werd door mij het een 
en ander in het tijdschrift De Neder landsche Leeuw, 
jaargang 1888, geplaatst; over het geslacht Warkutsch 
vindt men iets in het Stbk. v. d. Fr. adel van de Haan 
Hettema c. s. 



Digitized by 



Google 



■* 



— 94 - 



Wat ik over het geslacht Truchses vondaangeteekend, 
wil ik hier mededeelen. 

Er komen van dit geslacht onderscheidene takken 
voor, zooals: Truchses toe Walburch, toe Sonnenberg, 
von Baldersheim, zu Eimerberg, von Hailsberg, z\i 
Henneberg, von Höfinga, enz. (zie blz. 255 van de 
Dictionnaire Nobiliaire door A. A. VoRSTERMAN 

VAN OYEN). 

Alleen van de twee eersten vindt men op Frieschen 
bodem melding gemaakt De tak cto Waldburg» voerde: 
drie zwarte gaande leeuwen op goud, helmteeken: zwarte 
leeuw, ten halve lijve naar rechts uitkomende; die 
«toe Sonnenburg», doorsneden, boven: een gouden zon op 
een blauw veld, beneden: drie grijze bergen op zilver; 
helmteeken: twee vleugels, in iedere vleugel een 
engelenkopje. 

Dit laatste wapen vindt men in oorkonden, aanwezig 
op het stedelijk archief te Leeuwarden en in een 
kwartierstaat: «Hannia tot Weydum», berustende op de 
Bibliotheek v. h. Friesch Genootschap te Leeuwarden. 
Het andere op een kwartierstaat van Lock van Aysma 
(gehuwd met Gosewijn van Wydenfeltz), aanwezig op de 
Prov. BiW. van Friesland, terwijl het ook voorkomt 
op een grafzerk, afgebeeld in het Jaarboekje van den 
Frieschen adel van 1885, tegenover blz. 63 (1). 

Voor het eerst trof ik den naam Truchses, met 
betrekking tot Friesland, in eene oorkonde aan van 
het jaar 1 500. Op den 3 1 October van dat jaar benoemde 
hertog Hendrik van Saksen te Brussel, Hugo, graaf 
van Leiningen, tot zijn stadhouder in Friesland «en tot 
«gevolmachtigde procuratores en syndici: Christoffel«von 
Taubenheim en Wilhelm Truchses, ridders, benevens 
«Caspar Ziegler». (Zie: Archivalia, 1886— 1887 van Dr. 
P. J. Blok, hoogleeraar te Groningen, blz. 59). In Dec. 
daarna bevonden zij zich reeds «tot Lewerden» en drie 
jaren later komt hij voor als ridder, raad en ambtman 
te Franeker (2). Hij schijnt tweemaal gehuwd te zijn 
geweest. Volgens het Stbk. v. d. Fr. adel, waarin hij 
ridder en president van den regeeringsraad in Friesland 
wordt genoemd, nam hij tot vrouwe Sibbel Dijes 
Wuy tza (een geslacht mij verder volkomen onbekend), 
die in 1528 de state Wuy tza vermaakte aan hare 
dochter Margaretha en haren man Albert van Arentsma. 
In bedoeld Stamboek wordt gezegd, dat hij zich «Heer 
tzu Walpurch» schreef (zie aldaar ook: nalezing, 61.11 
bladz. ja). 

Margaretha wordt in het boven aangehaald Jaarb. v. d. 
Fr. adel, 1885, blz. 69, noot, als gravin betiteld. Tevens 
wordt aldaar en op blz. 7 1 en 73, alsmede in de Friesche 
Adelaar 1887, blz. 13 en in de bovenvermelde kwar- 



(1) Copiën van beide kwartierstaten zijn in mijn bezit. 

(2) Zie Inventaris van het Archief van Leeuwarden, N° 180, 184, 
143, 144 en 146. 



tierstaat: «Hannia tot Weydum» opgegeven, dat 
hare moeder eene Truchses is geweest en wel uit 
den tak toe Sonnénberg. Dewijl in het Stbk. v. d. 
Fr. adel in de genealogie Arentsma eene fout is in- 
geslopen, waarop de vervaardigers van dat werk in 
aant 21 en 22 op dat geslacht eenigszins doelen, wil ik 
hier laten volgen den kwartierstaat van den in genoemd 
jaarboekje vermelden Pier van Sytzama, achterklein- 
zoon van Albert van Arentsma en Margaretha Truchses. 



(Harmen) Sytzama 

x 

(Tjets) Hiddema 

(Douwe) Douma 

x 

(Jel) Jongema 



Beslinga 
x 
, Jayema 



(Pier?)Jelgerhuis(i) 



(Pier) 
Sytzama 



(Rinske) 
Douma 



Andries 
Beslinga 



Sjouck 



Sytzama 
(Douwe) 



Andries 

van 

S. 



Beslinga 
(Jetske) 



(Ath Hettes?)MellemalJelgerhuis i 
M 

(Gijsbert) Arentsma J ^ Aïbm ^ 
Arentsma 



(Joost) Mockema j 

Wilhelm Truchses 

toe W. 

x 

N. Truchses toe S. 



Marg. 
Truchses / 



Arentsma 
(Ohristoffel) 
(3) 



\ 



> 



(Gmftr.) Loo j Bo udewijnl 

(Margr.) Heemskerk } 

' x 



Loo 



Johanna 
van 

Arents- 
ma. 



(Josias)Kerkwerven \(Jacomina)l (ftfarg,^ 

x J Kerk- 

(Machtelt) Heerma \ werven 

(Zie ook Jaarboek van den Frieschen adel, 1885, blz. 



(1) en (2) Het wapen van Jelgerhuis, en ook dat van Jayema, 
wordt beschreven in de Nederlandscho Heraut, 2 d * jaarg., bis. 219. 
Anth Hetters Mellema was omtrent 1566 de vrouw van eenen Pieter 
Pietersz., accijnsmeester te Leeuwarden, die mogelijk deselfde is als 
Pier (Piers) Jelgerhuis. Zie De Vrije Vries, dl. IX (aant. van Ant. 
Joostz.), blz. 895 en 422 en dl. XVII, het Register, op bis. 105 op: 
Pieter Pietersz. 

(8) Zie over dezen: aant. 21 en 22, genealogie Arentsma, Stbk. 
van den Frieschen adel. 



Digitized by 



Google \ 



th;: :.\ 


T, \ 




JKK 


pcd:.;: 


l: 


3H 


ARY 


ASTOH, 


i -• 


'-'X 


\\D 


TH D-1N <- 


3 J* 


'JAT 


NS. 



Digitized by VjOOQ IC 




Digitized by VjOOQ IC 



95 



63 en 88), alsmede: cDe Nederlandsche Heraut», 5* 
jaarg., blz. 95 — 97 (Grafschriften te Friens). 

Misschien is Sibbel Wuytza de tweede vrouw van 
Truchses geweest en heeft zij aan de (vermoedelijke) 
voordochter van haren man, die dan wellicht geene 
kinderen bij Sibbel verwekte, hare state Wuytza 
geschonken. 

Margaretha had een broeder, in 't Stbk. Christophorus, 
elders Christoffel genoemd, die in 1528 pastoor te 
Goutum bij Leeuwarden was en den 7 November 1535 
overleed 

Verder vind ik in de beschrijving van Friesland 
door Schotanus (bl. i88 b ) melding gemaakt van cOtho 
Truchses Baenderheer in Waltburch», in 1535, die 
later kardinaal werd Hij was een tijdgenoot en be- 
wonderaar van den bekenden Viglius van Ayta, 
geboortig van Zwichem, niet verre van Goutum (nabij 
Leeuwarden) gelegen. 

Dit kan de reden geweest zijn, dat Christoffel, zeer 
zeker een aanverwant van Otho, tot pastoor te Goutum 
werd benoemd. 

In cDie Illustrirte Wekt, 1863 blz. 157 wordt ver- 
haald dat Georg Truchses von Waldburg cFeldhaupt- 
tman des Schwabischen Bundes» was in den Boerenkrijg 
van 1525, dat hij zeer wreed te werk ging na de inname 
van Weinsberg en men hem tder Bauernjörg» noemde. 

Men zie ook: Stacke, Deutsche Geschühte, II, blz. 88. 

KoUum. Mr. A. J. Andrr^e. 



Zonderling begrufenisbriefje. 

IN AMSTELDAM, 
Anno Een Duysent, Seven-hondert Twee-en-twintig 

in Vreden, 
Den derden van Sprokkel-Maand werd UE: ter Be- 

gravinge Gebeden, 
MET HET LYK VAN 

JAN van GYSEN, 

Poëet, die Nimmer schreef als op Maat, 
Het LYK zal Uytgedragen worden in de Egelantiers 

Straat, 
Ten Huyse van Belleflam, Haarsnyder daar hij 

Woonden ; 
En aan de Buuren steeds zyn Gunst Betoonden; 
't Is aan de Zuyd-zy, bij de derde Dwarsstraat, om 

wel te verstaan, 
En om niet Verkeert of door Abüys, voorby te gaan; 
Zo zalje daar den Baar, voor de Gang zien Praalen, 
Daar men het LYK, Ordentelyk op zal Haaien, 
UE: Naam, zal Geleezen worden: Om te gaan met 

Verlof, 
Tegens drie Uuren na 't Kathuysers Kerkhof. 



De wapenkaart ?an de heeren leden der Illustre 

Lieve- Vrouwe Broederschap te 's-Hertogenbosch 

in 1742 (1). 

(Hierby een plaat). 

Naar aanleiding van onze bespreking der broeder- 
schap blz. 63 hiervoor, ontvingen wij een schrijven 
van een geacht mede-abonné met de vraag of ons 
eene wapenkaart van de leden dezer vereeniging uit 
het midden der voorgaande eeuw bekend was; hij ver- 
meende dezelve ergens te hebben gezien. 

Den geachten briefschrijver kunnen wij het volgende 
mededeelen. 

Mr. Steven Johan van den Velde, gez. Honselaer, 
licentiaat der beide rechten, lid der broederschap ge- 
worden in 172 1, proost 1732, overleden 20 Januari 
1743» verzamelde de wapens der gezworen broeders 
vanaf de stichting tot 1742 in een boekdeel; welk 
handschrift wordt bewaard in het archief der broeder- 
schap, zijnde getiteld: «Namen ende Wapenen der 
Heeren beêedigde Broeders soo geestelijke en werelt- 
lijke van de seer oude ende seer doorlugtige Broeder- 
schap van onse Lieve Vrouwe binnen de stad 'sHer- 
togenbosch. Mitsgaders derzelver Constitutie , Privi- 
legiën, Approbatie, nadere reglementen, Beneficiën, 
Inkomsten ende Renten, zedert derzelver fundatie door 
Hr. Gerardus van Uden in den jaare 13 18 tot deze 
tijd toe, voorsien met een ampel register der familie- 
wapenen in dit boek begrepen*. Fol., 146 bladen. 

De wapens van 13 18— 1742 zijn van ééne hand 
geteekend en gekleurd, denkelijk door Mr. van den 
Velde zelf; uit welke bronnen hij heeft geput, is niet 



(1) Behalve het reeds genoemde werk van Hezenmans. zijn ons 
nog de navolgende bekend, die met deze belangrijke stichting in 
verband staan. Wie heeft de goedheid deze 'lijst aan te vullen? 

Mr. R. J. Hopman, Iets over de instelling van het Illustre Lieve- 
V rouwe Broederschap te 's-Hertogenbosch, en deszelfs vijfhonderd 
jarig bestaan, waarvan het Jubilé op den 80 September van dezen 
jare 1818 staat gevierd te worden. Waarachter gevoegd is eene 
lijst der overgeblevene gedenkstukken, benevens de namen der tegen- 
woordige leden. 's-Hertogenbosch, H. Palier en Zoon, 1818. 

Reglement voor de Illustre Lieve- Vrouwe Broederschap gevestigd 
te 's-Hertogenbosch (15 October 1856). 

(G. van Lamschot en Jhr. Mr. P. J. Ridder van der Does de Bye), 
Toespraken gehouden in de vergadering der Illustre Lieve-Vrouwe 
Broederschap te 's-Hertogenbosch op den 21 sten October 1S74 bij 
de installatie van Jhr. Mr. P. J. Ridder van der Does de Bije tot 
archivaris honorair dier instelling. 's-Hertogenbosch, Lutkie en 
Granenburg. 

Jhr. Mr. P. J. Ridder van der Does de Bije, Catalogus van het 
archief der Illustre Lieve-Vrouwe Broederschap te 's-Hertogenbosch, 
1874, 8°. Gedrukt in honderd vijf en twintig exemplaren (niet in den 
handel). 

In het Vaderl. Woordenboek van J. Kok, deel 85, blz. 90, komt 
een artikel voor, dat getiteld is „ZwanenmaaT en ook hierop ziet. 



ik 



Digitized by VjOOQ IC 



9 6 - 



& 



aangeteekend ; na zijn dood is dit werk door eene 
andere hand tot 1765 vervolgd. 

Van dit handschrift bestaan onderscheidene copiën 
(geheel of gedeeltelijk), vier zijn er ons bekend. 

Wijlen A. T. baron van Rijckevorsel te 's-Hertogen- 
bosch bezat een bijzonder fraai exemplaar, thans be- 
rustende onder de familie, ook Jhr. M. A. Snoeck te 
Hintham, de heer A. Cuypers te Bergen op Zoom en 
de schrijver, zijn in het bezit van dit wapenboek. 

Hoe sierlijk die wapens er ook mogen uitzien, ver- 
trouwbaar zijn ze niet, dat ons bij nader onderzoek 
is gebleken. 

In 1739 deed Mr van den Velde de broederschap 
het voorstel om in navolging van andere corporatiën 
de wapens in koper te laten brengen; de voorslag 
vond wel instemming, doch de groote kosten schrikten 
de broeders af, hetgeen zeer is te betreuren, daar wij 
anders eene hoogst belangrijke wapenkaart meer 
zouden bezitten. 

Spoedig deed zich de gelegenheid voor om zonder 
kosten der broederschap zoo niet eene volledige, ten 
minste eene wapenkaart der in leven zijnde broeders 
in het licht te geven. 

De cKerkelijke historie, oudheden en gestigten der 
zeven Vereenigde Provintient veel aftrek vindende, 
besloten de uitgevers cFoppens, Hist. episcopatus 
Sylvaducensis» in onze taal te laten overzetten om 
als aanhangsel tot dat werk te dienen. 

Met de vertaling daarvan belastte zich Mr. van 
den Velde; het zag 't licht onder den titel <Oudheden 
en gestigten van 's Hertogenboscht. Leiden, 1742 (1). 

Hij vermeerderde dit werk met eenige bijzonder- 
heden en deed de wapenkaart van de broeders in 
1742 in hetzelve opnemen. Aan zijne zorg hebben 
wij deze wapenkaart dus te danken. 

Zij is ook afzonderlijk in den handel gebracht en 
bevat behalve de wapens der in 1742, nog eenige 
andere van in 1741 overleden broeders ; zelfs het over- 
lijden van den proost Nicolaas van Blotenburg, 17 Mei 
1742, is er op aangeteekend, een bewijs dat ze na 
dien datum in genoemd jaar is vervaardigd. 

Een woord van lof mag der redactie niet onthouden 
worden; dadelijk was ze bereid eene reproductie der 
wapenkaart te geven, die uitmuntend geslaagd is. 

Voor wij eindigen, nog een vraag: 

Den 15 Januari 15 18 gaf Erardus van der Marck, 
bisschop van Luik, zijne goedkeuring aan eene nieuwe 
verordening voor de broederschap. 

Kort na 15 18 kwamen deze statuten, in het Neder- 
landsch vertaald, van de pers bij den Bosschen boek- 
drukker Laurens Haeyen in de Kerkstraat 

Van Oudenhoven bezat een exemplaar van dit 



(1) In 1749 met een nienwen titel andermaal in omloop gebracht. 



boekje, hetwelk hij voor het grootste gedeelte heeft 
opgenomen in zijne beschrijving van 's-Hertogenbosch 
(uitgaaf 1670), blz. 102 — 109. 

Is een onzer lezers dit boekje bekend, hij verplichte 
ondergeteekende dan met de opgave waar hetzelve 
berust of met het ter inzage te geven? 

Rotterdam. Ch. C. V. Verreyt. 



Aanvulling. 



De Illustre Lieve-Trouwe Broederschap te 
's-Hertogenbosch. 

Lambertus Hoeze ook Hoze, geboren te 's-Hertogen- 
bosch, trad in 't jaar 1526 de Abdij te Floreffe bij Namen 
binnen, was van 1544 tot 1548 overste der Abdij van 
Postel en tevens lid der Illustre Lieve-Vrouwe Broeder- 
schap te 's-Hertogenbosch. 

In een handschrift van 7 April 1547 heet hij bachelier 
in de H. Godgeleerdheid. Hij ovprleed in 1553 als 
pastoor van Lagemierde, waar hij nochtans niet ge- 
vestigd was en een plaatsbekleeder had. 

Postel Th. I. Welvaarts. 



Boekbeoordeelingen en aankondigingen. 

Dr. C. Bamps, Notes Historiques sur Hasselt, bonne 
vtlle de Vancienne Prtnctpauté de Lieg e, d'après des 
documents originaux tnédits (i4T4 — 1580). Hasselt, 
1889. 8°. 

In aangenamer trant geschreven, hebben wij in lang 
geen bijdrage gelezen. De schrijver verplaatst ons in 
de dagen van het einde der XV en de eerste helft 
der XVI« eeuw. Zijne studie getuigt dat de schrijver 
met het beste gevolg de archieven van zijne geboorte- 
plaats heeft geraadpleegd. Achtereenvolgens behandelt 
hij het hotel de Valk en daaruit blijkt hoe in dien tijd 
de aanzienlijke bezoekers van Hasselt op stads kosten 
werden onthaald ; geen wonder ook, daar een edelman 
de bezitter van dat hotel was en wel Herman van 
Horion; hij toch wist wel wat de aanzienlijken van die 
dagen toekwam. Vervolgens bespreekt de schrijver de 
blijde inkomst der Prins Bisschoppen van Luik en het 
bezoek van beroemde personen te Hasselt; hierbij 
munt vooral uit de intocht van Karel V aldaar. 
Omtrent het kasteel Curingen (Curange) bevat dit 
geschrift ook veel nieuws, hetgeen door schrijvers, 
zooals o. a. ridder de Borman, nog niet was behandelt 

Wij durven met het meeste recht deze geschied- 
kundige brochure aanbevelen; in geen geschiedkundige 
boekerij mag zij ontbreken, en wij hopen dat de schrijver 
zijne veelvuldige studiën van het archief verder openbaar 
zal maken. 



f 



— 97 — 



De oude kerkregisters in ons land. 

(Vervolg). 

HELLENDOORN. 

De doopregisters der Gereformeerden aldaar loopen 
van 1664— 184 1, in 3 banden. 

De doopregisters der Roomsch Katholiekekerk te 
Haarle loopen van 1752—1830, in 3 banden. 

De huwelijkregisters der Hervormde-kerk te Hellen- 
doorn loopen van 1683 — 181 1, in 2 banden. 

Idem van de Roomsch Katholieke-kerk te Haarle 
loopen van 17 12 — 18 14, in 1 band. 

HELLEVOETSLUIS. 

In het gemeentehuis zijn aanwezig: 

Doopboek der Gereformeerden van 1744— 181 2. 

Kopy doopboek gemaakt in 18 12, loopende van 
1693 — 1812. 

Registers van het recht op het trouwen en begraven, 
mitsgaders Pro Deo van 17 18 — 181 1. 

HELMOND. 

Doopboek van den pastoor van 3 Maart 1691 tot 
2\ Januari 1698. 

Idem idem van 30 Januari 1706 — 2 9 December 18 10, 
vier banden. 

Doopboek van den predikant van Helmond en Rixtel, 
met eene akte van 1678 en twee akten van 1679, 
overgenomen uit, losse aanteekeningen en voorts ge- 
regeld doorloopende van 14 Augustus 1679 tot 6 
December 1778. 

Doopboek van den predikant van Helmond en Rixtel 
van 2 April 1780 tot 3 Juni 18 10. 

Huwelijksregisters van schepenen, als commissarissen 
in huwelijksche zaken, met akten van ondertrouw en 
trouw van September 1650 tot Mei 1787, in 3 banden. 

Minuten van huwelijksaangiften en hu welijksaf kondi- 
gingen van 1657 tot 18 10. 

Register van overledenen (met vermelding van den 
dag van overlijden en den dag der begrafenis) tevens 
dienende tot inschrijven der akten van schatting voor 
het successierecht van 1658 tot December 1667. 

Idem van Januari 1668 tot December 1793, in zes 
banden* 

Idem van Maart 1794 tot 19 October 1807. 

NIEUW HELVOET. 

Doop- en trouwboek der Gereformeerden van 1627 
tot 1759 in één band. 

Doopboek der Gereformeerden van 1759 tot 1 Maart 
18 12, in één band. 

Trouwboek der Gereformeerden van 1759 tot April 
18 14, in één band. 

HELVOIRT. 

Doop- en huwelijksregister der Roomsch Katholieken 
van 1592— 1626. 



Idem idem van 1654 — 1666. 

Doopregister der Hervormden van 1649— 1740. 

Huwelijksregister van 1653 — 1733. 

Doopregister der Roomsch Katholieken van 1666 — 
1763, in drie banden. 

Register van overlijden van 1709 — 1810. 

Doopregister der Hervormden van 1742 — 1809. 

Huwelijksregister van 1689 — 1744. 

Idem van 1750— 1798. 

Idem van 1798 — 18 10. 

Idem van 1738— 1796. 

Doopregister der Roomsch Katholieken van 1 763 — 
1810, in twee banden. 

Register van den burgerlijken stand van 181 1 — 181 2. 
HEMMEN. 

Het doopregister der Gereformeerden alhier loopt 
van het jaar 1677 — 1811, in 2 banden. 

Trouwboek van de kerk loopt van 1678 — 1772, in 
j band. 

HENDRIK IDO AMBACHT. 

Alhier is aanwezig: 

Een doopboek van 22 Augustus 1788—29 Maart 1829, 
waarbij is ingevoegd een trouwboek van 14 September 
1788 — 24 Mei 1S27. 

Het overige is 18 Maart 1850 met het raadhuis en 
de geheele burgelijke stand door brand vernield. 

• • HENGELO (Gelderland). 

Lidmatenboek der kerk van Hengelo van den jare 
1645 tot 1756 en trouwboek der kerk van Hengelo 
van den jare 1645 — 1 761, in 1 band. 

Doopboek der kerk van Hengelo van den jare 1645 
tot 1756. 

Doopboek der kerk van Hengelo van 1756 — 177 1, 
trouwboek des ambts van Hengelo van 1762 — 177 1, 
en lidmatenboek der kerk van Hengelo van 1756 — 
177 1, in 1 deel. 

Doopboek der kerk van Hengelo van 1772 — 18 11. 

Doopboek der Roomsch Katholieke gemeente van 
Hengelo en Selm (Zelhem) van 17 24— 1808, en trouw- 
boek der Roomsch Katholieke gemeente van Hengelo 
en Selm (Zelhem) van 1724— 1808, in 1 deel. 

Doopboek der Roomsch Katholieke gemeenten van 
Hengelo en Selm (Zelhem) van 1808 — 18 11. 

Register van overlijden in de gemeente Hengelo, 
van 1747 — 181 1. 

Register van ondertrouw, aangehouden door commis- 
sarissen van huwelijkszaken van 1795 — 181 1. 

Register, bestemd ter inschrijving der verklaringen 
van vaste geslachtsnamen voor de gemeente Hengelo 
over 1826. 

HENGELO (Overijssel). 

Doopregisters der Hervormde gemeente van 1643 — 
28 December 181 1, in drie banden. 



Digitized by V^OOQ IC 



- 9 8 - 



Doopregisters der Roomsch Katholieke gemeente 
van 1796 — 181 1. 

Geboortelij st van zoodanige kinderen welke te 
Hengelo en te Goor ter waereldt gekomen, in de 
kindsheid niet gedoopt zijn van 1750 — 18 12. 

Geboorte- en sterfteregisters van 181 1. 

Register van aanneming van geslachtsnamen der 
Israëlitische gemeente van 181 1. 

Register derghenen die gheproclamirt ende gheco- 
pulirt zijn van 1643 — 181 1, in 2 banden. 

HENGSTDIJK. 

Doopboeken van 1680 — 1796, in vijf banden. 
Trouwboeken van 1680— 1795, in vijf banden. 

HENNAARDERADEEL. 

In deze gemeente zijn aanwezig: 

Wommels. Doopboek van 1772 — 18 11. 

Cubaard en Waaxens, Trouwboek van 1772 — 1 810. 

Doopboek van 1772 — 181 1. 

Oosterend. Doopboek van 1719—1812, in 2 banden. 

Trouwregister van 1720 — 1772. 

Doopboek der Roomsch Katholieken van 1748 — 
1812 (raadhuis). 

Lutkewiernm. Doopboek van 1 644 — 1 8 1 2 in 2 banden. 

Trouwregister van 1772 — 18 10. 

Ytens. Doopboek van 1 7 72-- 181 1. 

Weisrijp. Doopboek van 1772 — 181 2. 

Spannum en Edens. Doopboek van 1693 — 18 n, in 
2 banden. 

HENSBROEK. 

In het archief der burgerlijke gemeente zijn aan- 
wezig : 

Een doopboek van Hensbroek, beginnende met den 
24 Maart 1669 en eindigende met den 25 December 

«757- 
Een doopboek tot Hensbroek, beginnende met den 

8 Januari 1758 en eindigende met den 24 October 182 1. 

In het archief der diaconie: 

Een trouwboek beginnende den 4 Februari 1787 en 
eindigende den 26 April 1874, niet geregeld bijgehouden. 

HERKINGEN. 

Register van gedoopten in de Protestantsche kerk 
aldaar, loopende van 1 Mei 1695 tot 16 Juli 1733, 
aan de andere zijde van datzelfde register staat het 
trouwen van 21 Augustus 1695 tot 25 December 1733, 
in 1 band. 

Register van gedoopten in dezelfde kerk aldaar, 
loopende van den 7 Februari 1734 tot 21 November 
1773, aan de andere zijde van datzelfde register staat 
het trouwen en ondertrouwen van 16 April 1734 tot 
16 October 1773, in 1 band. 



Register van gedoopten in dezelfde kerk aldaar, 
loopende van 2 Januari 1774 tot 26 November 181 1, 
in 1 band. 

Registers van den impost op het trouwen en be- 
graven, loopende van 1696 — 1806. 

HERPEN. 

In deze gemeente zijn aanwezig: 

Doop- en trouwregisters van 1669 tot en met 1781, 
in 3 banden. 

Overlijdensregisters van 1744—1811, in 2 banden. 

Geboorte- of doop- en trouwregisters der parochiën 
Herpen en Overlangel van 1782— 18 11. 

HERPT. 

In deze gemeente zijn geerïe oude kerkregisters 
aanwezig. 

'S-HERTOGENBOSCH. 

De doop- en trouwregisters dezer gemeente der 
Roomsch Katholieken in vier kerken loopen van 1565 
tot 181 1, in 58 banden. 

De doopboeken der Gereformeerden in twee kerken 
loopen van 1629—1811, in 10 banden, terwijl de trouw- 
boeken loopen van 1672 — 18 11, in 3 banden. 

Het doop- en trouwboek der Luthersche-kerk loopt 
van 1627 — 1810. % 

De doop- en trouwboeken der Waalsche gemeente 
loopen van 1630 — 18 10, in 2 banden. 

De doop- en trouwboeken van het fort Isabel loopen 
van 1 641 — 1733, in 4 banden. 

De trouwboeken van het stadhuis loopen van 1629 
tot 18 10, in 4 deelen (stads-trouwboek). 

Ondertrouwboekjes van stadhuis en kerk loopen 
van 1650 — 18 10. 

De begraaf boeken der kerken loopen van 1 729 — 1 8 1 o. 

HERWEN EN AERDT. 

Doopboek, loopende van 1641 — 1763, in 1 band. 

Doop- en trouwboek, alsmede registers van lidmaten 
der Hervorm de-kerk te Aerdt van 1665- 1809, in 
2 banden. 

Doop- en trouwboek der Roomsch Katholieken van 
Herwen en Aerdt van 1715—1811, in 1 band. 

Register von Getauften, Gestorbenen und Gehei- 
rateten bey der reformirten Gemeinde zu Lobith van 
1764 — 18 17, in 1 band. 

Register van geborenen, overledenen en gehuwden 
der Roomsch Katholieken te Lobith van 1776 — 18 17, 
in 1 band. 

Register van geborenen, overledenen en gehuwden 
te Lobith en Byland van 1790 — 18 14, in 1 band. 

Trouwboek van Aerdt van 1796 — 18 10, in 1 band. 

Trouwboek van Herwen van 1796 — 1 8 1 o, in 1 band. 



Digitized by V^OOQ IC 



1 



99 



HETEREH. 

De doopregisters der Gereformeerden aldaar loopen 
van de onderscheidene kerken als volgt: 

Randwijk van het jaar 1666 — 181 1, in 3 banden. 

Driel (bij Arnhem) van 1 7 2 9 — 1 8 1 1 , in twee banden. 

Elden (idem) van 1772 — 18 17, in 1 band. 

Heter en van 1772 — 181 1, in 1 band. 

Doopregister van de Roomsch Katholieke-kerk van 
Indoornik, waartoe behoorden de dorpen Heteren, 
Randwijk, Opheusden, Dodewaard en de buurtschappen 
Lak<*mon<l, Uien en Wely, loopende van het jaar 1666 
tot 1 8 1 1 , in 1 band. 

Doopregister van de Roomsch Katholieke-kerk van 
Driel (bij Arnhem), loopende van het jaar 1767 — 181 1, 
in 2 banden. 

Trouwboek van de Gereformeerde-kerk van Rand- 
wijk, loopende van het jaar 1666 — 1752, in 1 band. 

Trouwboek van de Gereformeerde-kerk van Heteren, 
loopende van het jaar 1772 — 1811, in 1 band. 

Trouwboek van de Gereformeerde-kerk van Driel, 
loopende van het jaar 1796 — 181 1, in 1 band. 

Trouwboek van de Roomsch Katholieke-kerk te 
Indoornik, loopende van het jaar 1721 — 1 8 1 1, in 1 band. 

HEUKELUM. 

Alhier bevinden zich de navolgende oude registers: 

Doopboeken van 1638—1657 en idem van 1663 — 
18 12, in vier banden. 

Het doopboek (1657— 1663) is ni§t aanwezig. 

Overlijdensregisters van 1725 — 1 8 1 1 , in twee banden. 

De gemeente bezit slechts één trouwboek van 
1795— 1811). 

Van de gemeente Spijk, in 1855 met Heukelum 
vereenigd, wordt slechts het Doopboek van 1 7 1 9 — 1 8 1 1 
gevonden. 

HEUMEN (Gelderland). 

Dorp Hen men. De doopboeken der Roomsch Katho- 
lieken te Heumen loopen van 20 October 1707 — 30 
December 18 10. 

De doopboeken der Hervormde gemeente loopen 
van 7 Augustus 1718 tot 4 September 1768 en van 
21 Juni 1772 — 23 Maart (810. 

Dorp Malden. De doopboeken der Roomsch Katho- 
lieken loopen van 12 Juli 1799 tot 2 Februari 181 1. 

Kosterboek van het begraven van 13 Januari 1806 
tot 4 Maart 181 1. 

Van overledenen zijn te Heumen geene registers 
voorhanden, evenmin zijn er trouwboeken. 

HEÜSDEN. 
Alhier is aanwezig: 

Register van huwelijken en huwelijksaf kondigingen 
van 1590 — 1639. 

Idem van huwelijksaf kondigingen van 1639 — 1709. 



Een register waarin bij elkaar is gebonden: 

Huwelijksafkondigingen van 1709 — 1795. 

Aangevingen voor 't middel op het trouwen van 
1760 — 1805, en 

Aangevingen voor 't middel op de advertentiën in 
de nieuwspapieren wegens geboorten, huwelijken en 
sterfgevallen van October 1797 — 1805. 

Een huwelijksregister van 1651 — 18 10. 

Een register der Waalache gemeente, waarin voor- 
komt geboorten van 1638 — 1806, en huwelijken van 
1638— 1786. 

Een doopregister van 16 18 — 1642. 

Idem der Hervormden van 1707 — 181 1. 

Idem der Roomsch Katholieken van 1730 — 18 10. 

Overlijdensregisters van 1750 — 18 co. 

HILLEGERSBERG. 
Alhier berusten: 

Doopboeken der Gereformeerden van 1648 — 181 1. 
Kerkelijke trouwboeken van 1619 — 181 7. 
Trouwboeken voor schepenen van 165 1 — 1806. 
Begrafenisregisters van 1696 — 181 1. 

HILLEGOM. 

Vier doopregisters der Hervormden van 1600 — 18 14. 

Twee doopregisters der Roomsch Katholieken van 
1760— 1811 en van 1788— 1812. 

Twee trouwboeken van 17 15 — 23 Januari 1731 en 
van 1750 — 1814. 

Vier registers van begraven van 1732 — 1824. 

HILVARENBEEK. 

De doopregisters der Roomsch Katholieken loopen 
van de jaren 1592 — 18 10, in 6 banden. 

Het doopregister der Gereformeerden loopt van 
1708 — 18 10, in 1 band. 

Aangaande aldaar voltrokken huwelijken vindt men 
in het archief: 

Trouwboek der Roomsch Katholieken van 1647 — 
1702, in 2 banden. 

HILVERSUM. 

De alhier berustende kerkregisters zijn: 

Register der overledenen voor het recht van successie 
van 1806 — 181 1. 

Register der overledenen op meerderjarigen leeftijd 
sedert den brand van 1766 tot op het aanleggen van 
den burgerlijken stand. 

Doopboek der Roomsch Katholieken van 1 70 1 — 1 7 1 9. 

Doopboek der Roomsch Katholieken, tevens register 
van trouwen van 17 19 — 1766 en van 1706 — 1766. 

Doopboek der Hervormden van 1689 — 18 10. 

Doopboek der Roomsch Katholieken van 1784 — 1810. 

Doopboek van de Roomsch Katholieke gemeente 
van de Clerezie van 1767 — 18 10. 

Trouwregister van 19 Juli 1766 — 25 November 1784. 



ized by\jO< 



Digitized by 



öógle 



— IOO — 



Trouwregister, tevens register van begraven van 
1766— 1793 en van 1773 — 1795* 

Trouwregister, tevens register van begraven van 
1795— 181 1 en van 1795 — 1805. 

Trouwregister van 1785 — 181 1. 

HOEDEKENSKERKE. 

De doopboeken der Hervormde-kerk te Hoedekens- 
kerke loopen van 1658 tot en met 18 10, in 3 banden. 

De trouwboeken der Hervormde-kerk aldaar loopen 
van 1658 tot en met 18 10, in 3 banden. 

Het lidmatenboek dier kerk loopt van 1660 — 1738 
en van 1786 — 1806, in 1 band. 

Het doopregister der Roomsch Katholieke gemeente 
van het zuidelijk gedeelte van Znid-Bcreland, aan- 
vangende met de stichting der Roomsch Katholieke- 
kerk te Kwadendanimo (gemeente Hoedekenskerke), 
loopt van November 1801 tot en met 1810, in 1 band. 

Een extract uit het doopregister der Roomsch Katho- 
lieken van het platteland, berustende te 's Heerenhoek, 
loopende van 1796 tot October 1801, in 1 band. 

Lijst van Roomsch-Katholieke overledenen van 1802 
tot en met 18 10, in 1 band. 

Het trouwregister der Roomsch Katholieke gemeente 
te Kwadendamme van 1801 tot en met 1810, 1 band. 

HOEK. 

Doopregisters der Gereformeerde-kerk aldaar van 
1587 tot het 4 jaar der Fransche republiek, in 3 dln. 

Trouwregisters als voren van 1632 tot het 4° jaar 
der Fransche republiek, in 2 deelen. 

Een register met doodlijsten als voren van 1761- 1796. 

H0ENK00P. 
In deze gemeente bestaan geen oude kerkregisters. 
HOENSBROECK. 

In deze gemeente bestaan vier kerkregisters: 

Een register van geboorten van af 6 Juli 1606 tot 
en met 13 Mei 1685 en huwelijken van 1 Februari 
1626 tot en met 2 Januari 1722. 

Een register van overledenen van 9 Februari 1682 
tot en met 18 December 1776. 

Een register van geboorten van 8 Juni 1685 tot 
en met 4 Januari 1737 en huwelijken van 28 October 
1722 tot en met 10 September 174 1. 

Een register van geboorten van 4 Januari 1794 tot 
en met 10 Frimaire An 5, overledenen van 1 x Januari 
1794 tot en met 31 Juli 1796 en huwelijken van 1 Mei 
1794 tot en met 4 Juli 1796. 

HOEVELAKEN. 

Het doopregister der Gereformeerde-kerk loopt van 
het jaar 1746 — 18 12, in 1 band. 

Het trouwboek loopt van af het jaar 1795. 



HOEVEN. 

De oude kerkregisters in het gemeentearchief alhier 
voorhanden, zijn: 

Doopboek der Gereformeerde gemeente van 1649 
tot 1808, in 1 band. 

Registers van huwelijken der Gereformeerde ge- 
meente van 1650 tot 1789, in 4 banden. 

Doopboeken der Roomsch Katholieke parochie van 
167 1 — 181 1, in 3 banden. 

HOF VAN DELFT. 

In het archief zijn aanwezig: 

Kerke-doopboek van Op 't Wout, beginnende met 
den 9 April 1 7 1 9 en loopende tot en met 26 Febr. 1 8 1 2. 

Kerke-doopboek van de gemeente op 't Woud, 
volgens resolutie van H. E. G. M. in dato 15 ]uni 
1792 als een tweede doopboek aangelegd, beginnende 
met den jare 1792, den 19 September, loopende tot 
en met 20 Januari 1828. 

Register dergenen, die Op 't Woud in wettigen 
ondertrouw zijn opgenomen om volgens resolutie van 
H. E. G. M. in dato 15 Juni 1792 als een tweede 
trouwboek gehouden te worden, beginnende met den 
jare 1792 den 25 October en loopende tot en met 
16 Maart 181 1. 

Vier registers van huwelijken van Hof van Delft, 
inhoudende zoowel huwelij ksaf kondigingen als huwe- 
lijksvoltrekkingen, te weten: 

Van 20 Augustus 1633 tot 1 Augustus 1662. 

Van 30 November 1662 — 19 Februari 1696. 

Van 16 April 1697—3 Mei 1795. 

Van 29 Mei 1795 — 1 Mei 1803. 

Trouwboek van de heerlijkheid van Groene?eld van 
24 April 1774 — 17 October 1801. 

Boekje van aangifte van overledenen van Groene? eld 
van 28 April 1772—7 April 1796. 

Begrafenisboekje van Groene veld van 27 Januari 
1806 — 16 Augustus 181 1. 

HOLTEN (Overijssel). 

De doopregisters der Gereformeerden aldaar loopen 
van 24 Mei 1706 — 181 1, in 4 banden. 

De huwelijken der Gereformeerden loopen van 23 
Juli 1791 — 181 1, in 3 banden. 

De sterfregisters der Gereformeerden loopen van 
1 Januari 1800 — 181 1, in 2 banden. 

HONTENISSE. 

Doop-, trouw- en sterfregister , gehouden door 
Roomsch Katholieke missionarissen in het district 
Hulst van 1673 — 1746, in 5 banden. 

Register der Roomsch Katholieken der parochie 
Lamswaarde, inhoudende : 

Doopakten van 1 Januari 1747—6 September 1769. 

Overlijden van 3 Januari 1748—8 Maart 1764. 



Digitized by 



Google 



— IOI — 



Trou wakten van 9 Februari 1747—28 Augustus 1791, 
in 1 band. 

Register alsvoren, inhoudende: 

Doopakten van 7 September 1769—28 Sept 1795. 

Trouwakten van 11 September 1797—30 Mei 1796. 

Register als voren, inhoudende: 

Doopakten van 4 October 1795 — 9 September 1796; 
daarachter zijn eenige , geboorteakten ingeschreven in 
de fransche taal, in 1 band. 

Register der Roomsch Katholieken van Hontenisse, 
Osseuisse en Hengstdijk, gehouden in de parochie 
Uroenendijk-Hontenisse, zijnde doopregister van 22 
April 1692—30 December 1766, in 1 band. 

Register van en gehouden als voren, bevattende: 

Trouwakten van 26 April 1692 — 18 Juli 1796. 

Overlijdensakten van 17 Augustus 1694 — 18 Februari 
1781, in 1 band. 

Register van en gehouden als voren, bevattende: 

Doopakten van 3 Januari 1767 — 25 Augustus 1796, 
in 1 band. 

Register der Gereformeerden van Hontenisse en 
Ossenisse, inhoudende: 

Doopakten van 10 October 1677— 25 October 17 16. 

Trouwakten van 9 October 1677 — 19 December 
1716, in 1 band. 

Register alsvoren, inhoudende: 

Doopakten van 17 Januari 17 17 — 19 November 1775. 

Trouwakten van 9 Januari 17 17 — 23 December 1775, 
in 1 band. 

Register alsvoren, bevattende: 

Doopakten van 8 Januari 1776—17 Juli 1796. 

Trouwakten van 20 Januari 1776 — 4 Juni 1796, 1 band. 

Register alsvoren, bevattende: 

Begrafenissen van 17 Mei 17 63 — 19 September 1796, 
in 1 band. 

HOOFDPLAAT. 

Boeken van de Hervormde gemeente: 

Trouwregister van 1783 tot en met 6 Augustus 1796. 

Doopregister van 1785 tot en met 25 Nivose 5 
jaar der Fransche Republiek. 

Register van overlijden van 1783 tot en met 1788. 

Idem van 1789 tot en met 1796. 

Boeken van de Roomsch Katholieke gemeente: 

Doopregister van 1796 tot en met 18 Brumaire 5 
jaar der Fransche republiek. 

Register van overlijden van 5 Pluviose tot en met 
20 Floréal van het 5 e jaar der Fransche republiek. 

H00GEL00N, HAPERT EN CASTEREN. 

Burgerlijken stand vóór 181 1. 

Trouwregisters der schepenbank van Hoogeloon, 
Hapert en Casteren van 1703— 17 13 en van 1722*- 
1806, in zes banden. 



Doodboek van Hoogeloon van 1795 — 1806. 

Lijkcnregister van Hoogeloon van 1806 — 18 10. 

Doodboek van Casteren van 1739 — 18 10. 

Idem van Hapert van 1731 — 1810. 

Trouwregister der Hervormden van Yessem, Hoog, 
Casteren en Knegtel van 1683— 1793. 

Doop-, huwelijks- en doodregisters van den pastoor 
van Hapert en Hoog van 1725— 1810. 

Doopboek van den pastoor van Casteren van 1750 
tot 18 10. 

HOOGEMIERDE c. a. 

De doopregisters der Gereformeerden van Hooge- 
en Lngemierdo en Hulsel, loopende van de jaren 1786 
tot 1805. 

De doopregisters der Roomsch Katholieken der 
drie kerken van Hooge- en Lagemierde en Hulsel, 
loopende van de jaren 1645 — 18 11, doch niet allen 
compleet, in zes banden. 

De overlijdensregisters der Roomsch Katholieken 
der drie kerken loopende van de jaren 1650 — 18 11, 
doch niet allen compleet, in vijf banden. 

De trouwboeken van de drie kerken loopende van 
de jaren 1690— 181 1, in zes banden. 

HOOGEVEEN. 

Een register van gehuwden van 1 Januari 1803 — 
1 Maart 1812. 

Een register, bevattende de geboorten, huwelijken 
en sterfgevallen van Augustus tot uit December 181 1. 

Register tot inschrijving der familienamen (18 13). 

Register van aangenomen geslachtsnamen in 1826. 

Een doopboek van 1699 — 11 Mei 1730. 

Een doopboek van 10 Augustus 1732 — 6 Sept. 1789. 

Idem van 13 September 1789 — 2Üctober 181 1. 

Deze drie der Hervormde gemeente. 

Een register van geboren joden van 6 Juli 1786 — 
1 Maart 181 1. 

Een begrafenis-protocol van 26 Mei 175 1 tot 21 
April 1786. 

Twee dito protocollen van 3 Mei 1786—28 Sept. 181 1. 

Een register van aangegeven sterfgevallen van 28 
Februari 1778—26 Maart 1805. 

Twee protocollen van overledenen van 9 Januari 
1806—8 Augustus 181 1. 

Een protocol van begraven lijken van 11 Januari 
1806—21 December 181 1. 

Een zakboekje, bevattende aanteekeningen van 
gedoopte kinderen en huwelijksinzegeningen (zonder 
dagteekeningen, doch oud), der Hervormde gemeente. 

HOOGKARSPEL. 

Op het raadhuis aldaar bevinden zich: 
Een doopboek van 17 17 — 18 12. 



Digitized by V^OOQ IC 



— 102 — 



Een trouwboek van 1718 — 1802, in één band. 

Een grafboek van 1757 — 1828. 

Een burgerlijke stand van 1811^—1822. 

HOOGKERK. 

In het gemeentehuis alhier zijn aanwezig: 

Het doopregister der Gereformeerden van Leegkerk 
en Hoogkerk loopt van het jaar 1666— 181 1, in 1 band. 

Een protocol van huwelijkszaken te Leegkerk en 
Hoogkerk, loopende van 1666 — 181 1, in 1 band. 

Een register der overledenen, loopende van 1806 
tot 181 1. 

HOOGLAND. 

In deze gemeente zijn aanwezig: 

De doopregisters der Roomsch Katholieke gemeente 
loopende van 1656 — 1811. 

De doopregisters der Hervormde gemeente loopende 
van 1780— 18 n. 

De trouwregisters der Roomsch Katholieke gemeente 
van 1761 — 1811. 

De trouwregisters der Hervormde gemeente van 
1783— 1811. 

HOOGVLIET. 

Doopboeken van 12 December 1655—21 December 
1760 en van 11 Januari 1761—29 December 181 1. 

Trouwboeken van 15 April 1763 — 7 Juni 1805 en 
van 14 April 1798 tot 22 Februari 181 1. 

O verlij densregisters van 6 Jan. 1763 — 3oDec. 1802. 

Begrafenisboekje van 19 Januari 1793 — 11 Dec. 1822. 

Register van begraven van 1 Januari 1806 — 15 
December 181 1. 

HOORN. 

Doopboeken van den jare 1579 tot en met 1816, 
in 14 banden. 

Een doopboek der Remonstrantsche gemeente van 
den jare 1668 tot en met 2 Januari 1745. 

Een idem van 1631 tot en met 3 September 1684. 

Een idem van 1785 — 1808. 

Een register der gedoopte kinderen der Luthersche 
gemeente van den jare 1724 tot en met 181 1. 

Een idem van 1801 — 181 1. 

Een register van geborenen der doopsgezinde ge- 
meente van den jare 1792 tot en met 181 1. 

Een register van gedoopte kinderen der Roomsch 
Katholieke gemeente Nieuwenoord van den jare 1675 
tot en met 181 1, in 2 banden. 

Idem der Roomsch Katholieke gemeente op het 
Achterom van den jare 1680 tot en met 181 1, in 
2 banden. 

Een register van gedoopten en gehuwden der 
Roomsch Katholieke gemeente in de Slijksteeg van 
den jare 1692 tot en met 181 1. Voorts registers der 



geborenen van 181 1 tot en met 1834, ingebonden in 
2 banden. 

Een inteekenboek van de Noorder- en Ooster-kerk 
van den jare 1674 tot en met 1682. 

Een idem van 1681 —1694. 

Een idem van 17 14 — 1740. 

Een idem van 17 14 — 1742. 

Een idem van 1740 — 1782. 

Een idem van 1782 — 18 11. 

Een register van de Noorder- en Ooster-kerkgeboden 
van den jare 1695 tot en met 17 13. 

Een idem van 1740— 1782. 

Een trouwboek van 1782 tot en met 1803. 

Een idem van 17 13 — 1795. 

Een contra trouwboek van 1792 — 1802. 

Trouwboeken van de jaren 1605 tot en met 1834, 
ingesloten in 11 banden. 

Een register van trouwen en begraven van den jare 
1757 tot en met 1805, in vier banden. 

Een idem van 1800 — 1805. 

Een register van begraven in de Noorder-kerk van 
den jare 1729 tot en met 1774. 

Een idem van overlijden van 1774 — 18 12. 

Een register van aangeving voor de successie van 
overledenen van den jare 1806 tot en met 181 1. 

Een register van overlijden van den jare 1806 tot 
en met 1834, in 3 banden. 

Prothocol gehouden van alle dtegeenen voor de 
magistrate dezer Stede Hoorn getrout hebben. Be- 
ginnende den VI Januari 1582 (loopt tot 26 Maart 1619). 

Prothocolle gehouden van alle diegeenen, die voor 
de Magistraten dezer Stede Hoorn getrout zijn, ende 
hun in de heyligen echten Staet laten bevestigen 
hebben, van de XIII cn April Anno 161 9. 

(Dit deel loopt tot 11 December 1640). 

Lijst van dood- en grafregisters der Groote-, Ooster- 
en Noorder-kerken (1). 

Register van begraven personen in de Parochie- 
of Groote-kerk van 3 November 1653 tot 21 Juli 
181 6, 3 deelen in folio. 

Aanteekening van de uitgegeven kwitantiën aan de 
gravenmakers van de Groote-kerk wegens het begraven 
van 15 Januari 1737 tot 20 April 1830, 2 deelen in folio. 

Register van begraven personen in de Ooster-kerk, 
loopende van 1683 tot 1809, één deel in folio. 

Twee kleinere aanteekenboekjes van begraven per- 
sonen loopende van 13 December 1755 tot 20 November 
1790 en van Mei 18 12 tot 31 Maart 1830. 

Register van de eigenaars der graven in de Groote- 
kerk, beginnende in den jare 1638, 3 deelen in folio. 



(1) Later door het kerkbestuur mede in het gemeente-archief 
gedeponeerd. 



Digitized by 



Google 



103 — 



Register alsboven van de Noorder-kerk, 2 deelen 
in folio. 

Vier diverse registers van personen, in de Noorder- 
kerk begraven. 

Register van eigendomsovergangen der graven in 
de Noorder-kerk van 1725—1828. 

Register der ontvangsten wegens het trouwen in 
huis van 1 Mei 1756 — 24 Mei 1795. 

HOORNAAR. 

Doopboeken der protestanten, waarin tevens de 
akten van den kerkenraad en namen der lidmaten 
voorkomen, en aanteekening van huwelijken, loopende 
van 1604 — 1801. 

Doopboek gehouden ter secretarie ingevolge resolutie 
der Staten van Holland en West-Friesland, loopende 
van 1792 — 1817. 

HORN. 

Doodakten van 1 November 1695 — 18 Juni 1797. 
Trouwakten van 12 Juli 1695 — 25 November 1796. 
Geboorteakten van 22 Juli 1695 — 3 Mei 1797. 

HOUTEN. 

In deze gemeente zijn geen oude kerkregisters 
aanwezig. In het archief dezer gemeente berusten de 
navolgende stukken: 

Bewijzen van doop en extracten uit de doopboeken 
van 1764, 1778-^1801, i8jo, i lias en eenige losse 
bladen. 

Huwelijksafkondigingen en certificaten van gegane 
geboden van 1666, 1697, 1702 — 1704, 1706, 1708, 171 1, 
1713, 1714, 1787 — 1812, 2 pakken en 1 lias. 

Akte van trouw van 1678, 1680—1685, 1687, 1695 
tot 17 14. 

Certificaat van huwelijksvoltrekking van 181 1. 

Akte van toestemming tot het aangaan van een 
huwelijk van 181 1. 

Lijsten van begravenen onder Houten en 't Goy 
van 1735 — 1737» 1741» 1742 en 181 1. 

Grafstedeboek van Houten en 't Gny van 1783— 1803. 

Memorie van de lijken welke in Houten en 't Goy 
begraven zijn van 1795 — 1803. 

Lijst der begraven lijken in de gemeente Houten 
van 1803 — 181 1. 

Gemeente Schonauwen. Akten van trouw, huwelijks- 
afkondigingen en certificaten van gegane geboden 
van 1762, 1765, 1766, 1787— 1789, 1791, 1794, 1796, 
1797, 1808 en 1810. 

Register van huwelijken, slechts eenige bladzijden 
beschreven van 1796. 

Extracten uit doopboeken van verschillende ge- 
meenten van 1751, 1783, 1792 — 1794. 

Gemeente Oud Wulven en Wayen. Akten van trouw, 
huwelijksafkondigingen en certificaten van gegane 



geboden van 1721, 1726, 1729, 1735, 1736,1740,1744, 
i745t 1747 — 1748, i75°» 1752 — 1760, 1762, 1763— 1767, 
1768, 1772— 1776, 1778, 1779, 1782, 1789, 1790, 1793, 
1794. 

Akte van toestemming tot het aangaan van een 
huwelijk van 1745, 

N.B. In de oude rechterlijke archieven der boven- 
genoemde gemeenten komen ook huwelijksakten en 
verschillende niet gerechtelijke akten voor ; deze 
archieven berusten echter bij het Rijks-depöt te 
Utrecht. 

HUISSELING. 

In de archieven der gemeenten Huisseling en Neer- 
loon worden gevonden: 

Van de parochie Neerloon: Register inhoudende 
doopakten van 1 681— 1694 en van 17 17 — 18 10, waarbij 
ook eenige verspreide akten betreffende de parochie 
Orerlangel. 

Trouwakten van 1709 — 1799, en 

Overlijdensakten van 1767 — 18 10. 

Burgerlijke registers van huwelijken van 1791 — 1806 
en van 1806 — 18 10. 

Van de parochie Huisseling: 

Register inhoudende de doop-, trouw- en overlijdens- 
akten van 1667 — 181 1, waarvan echter de eerste 
bladzijden (enkele doopakten) beschadigd zijn. 

HÜÏSSEN (Gelderland). 

Doopregisters der Roomsch Katholieke parochie 
van de jaren 1703 tot en met 1755, in 1 band. 

Idem van 1756 tot en met 10 October 181 1 en van 
1 Januari 1814 tot en met 30 Juni 18 16, 

Doodregisters van de jaren 1765 tot en met 10 
October 181 1 en van 1 Januari 1814 tot en met 30 
Juni 1816. 

Overlijdensregisters van het nonnen-convent van 
1 602— 1 8 1 1 , alsmede trouwregisters der Roomsch 
Katholieke parochie van de jaren 1752 tot en met 
10 October 181 1 en van 1 Januari 18 15 tot en met 
30 Juni 181 6, allen in 1 band. 

Doopregisters der Roomsch Katholieke vicarie van 
de jaren 17 17 tot en met 1765, en 

Trouwregisters idem van de jaren 1726 tot en met 
1765, in 1 band. 

Doopregisters idem van de jaren 1766 tot en met 
181 1, en 

Trouwregisters idem van 1766 tot en met 18 16, in 
1 band. 

Doopregisters der Gereformeerden van de jaren 1653 
tot en met 1723, en 

Trouwregisters idem van 1652 — 1724, in 1 band. 

Doopregisters idem van 17 14 — 1770, 

Doodregisters idem van 1730 — 1772, en 

Trouwregisters idem van 1724 — 1772, in 1 band. 



Digitized by V^OOQ IC 



— 104 — 



Doopregisters idem van 1771 — 1816, 

Trouwregisters idem van 177 1— 18 14, en 

Doodregisters idem van 1771 — 18 16, in 1 band. 
HUIZEN. 

Doopboek der Gereformeerde-kerk van 1740 — 18 11. 

Aanteekenboek lidmaten Doopsgezinde gemeente, 
beginnende met een in 1683 geboren persoon. 

Registers van personen die zich om te trouwen 
hebben aangegeven van 1729— 1805, in 2 banden. 
HULSBERG. 

Alhier berusten in het gemeente-archief: 

De doop- trouw- en doodenregisters van 1727 tot 
en met 1787, in 1 band. 

De doop-, trouw- en doodenregisters door de fun- 
geerende heeren pastoors opgemaakt van 1787 — 1797, 
in 1 band. 

Allen zijn van de Roomsch Katholieke gemeente. 

HULST. 

Tien oude doop- en trouwboeken der Roomsch 
Katholieke kerk te Hulst (afkomstig uit het Belgisch 
Staatsarchief sinds 9 Januari 1863) van 1605 — 1658. 

Alzoo meerendeels van vóór de reductie der stad 
Hulst in 1645. 

Vier kerkelijke doopboeken der Gereformeerde ge- 
meente te Hulst van 6 November 1645 tot 2 9 Mei 1796. 

Een-en-twintig dito doop- en trouwboeken van de 
Roomsch Katholieken te Hulst, waaronder sommige 
ook bevatten die van de omliggende parochiên Lams- 
waarde, Hontenisse, Pauluspolder, Stoppeldijk, Hengst- 
dijk, üssenisse, Namen, St. Jan Steen en Kieldrecht 
van 25 Augustus 1648 tot 31 Juli 1796. 

Acht kerkelijke trouwboeken voor den predikant 
te Hulst van 4 Maart 1646 tot 3: Juli 1796. 

Twee begraaf boeken van 1612— 3 November 1643. 

Vier dito van 12 October 1651 — 15 Augustus 1796. 

Twee dito van de parochie Uontenisse van 6 April 
1709 tot 1 1 Mei 1763. 

Een dito van de parochie Pauluspolder van 1 Mei 
1709—22 Maart 1742. 

Een dito van de parochie van ilengstdijk van 1 Mei 
1709 tot 22 April 1761. 

Op de voormelde doop- en trouwboeken zijn registers 
of alphabetische tafels aangelegd. 

De gewone registers van den burgerlijken stand, 
volgens de tegenwoordige orde van zaken, beginnen 
hier van Augustus 1796. 

HUMMELO EN KEPPEL. 

De doopregisters der Gereformeerde-kerk van Hum- 
melo loopen van de jaren 1675 — 18 11, in 2 banden. 

De doodregisters der Gereformeerde-kerk van Hum- 
melo loopen van de jaren 1757 — 1812, in 2 banden. 

Het trouwboek van ds Gereformeerde-kerk van 
Hummelo loopt van de jaren 1796 — 18 12, in 1 band. 



De doopregisters der Gereformeerde-kerk van Keppel 
loopen van de jaren 1725— 1806, in 2 banden. 

Het doodregister der Gereformeerde-kerk van Keppel 
loopt van de jaren 1786 — 1806, in 1 band. 

De trouwboeken der Gereformeerde-kerk van Keppel 
loopen van de jaren 1772 — 181 1, in 2 banden. 

Het doopregister der G*reformeerde-kerk van 
Drempt loqpt van de jaren 1667 — 18 12, in 1 band. 

Het doodregister der Gereformeerde-kerk van 
Drempt loopt van de jaren 1780 — 1813, in 1 band. 

Het trouwboek der Gereformeerde-kerk van Drempt 
loopt van de jaren 1667 — 18 14, in 1 band. 

Het doopregister der Roomsch Katholieken van 
Drempt loopt van de jaren 1749 tot 18 12, in 1 band. 

Het trouwregister der Roomsch Katholieken van 
Drempt loopt van de jaren 1796 tot 181 1, in 1 band. 

Verder nog aanwezig een register van huwelijksaf- 
kondigingen der Gereformeerde-kerk van Keppel over 
de jaren 1814, 1815 en 1816 in 3 banden en nog 
eenige extracten uit de registers der overledenen 
annex aan de trouwboeken van 1811. 

HUNSEL. 

Alhier berusten: 

De akten van geboorten, overlijden en huwelijken 
loopende van 1798 tot op heden; en bij den pastoor in 
het kerkarchief: , 

Doopregisters van 1782 tot en milfc 181 1. 

Huwelij ksregisters vafl 1805— -18 11. 

O verlijdensregisters van 1 8 1 5 — 1 8 1 1 . 

De Roomsch Katholieke gemeente behoorde alstoen 
tot de gemeente EU. 

HURWENEN. 

In het gemeente-archief is aanwezig: 

Doopboek der Nederduitsch Hervormde-kerk van 
1772 — 1809. 

Trouwboek idem van 1795— 180 1 en een lijst van 
gedoopten in de Roomsch Katholieke-kerk van 1803 
tot 18 13. 

In het archief van den kerkeraad der Nederlandsche 
Hervormde gemeente te Hurwenen bevinden zich: 

Doopregister van 1648 — 1724, te vinden in het 
Notitieboek, gemerkt L. 

Doopregister van 1725—1771, te vinden in het 
kerkeboek, gemerkt A. 

Doopregister van 1772 — 1 7 8 1 , te vinden in het doop- 
en contradoopboek, gemerkt E. 

Trouwregister van 1648 — 17 14, te vinden in het 
Notitieboek, gemerkt L. 

Trouwregister van 1725 — 177 1, te vinden in het 
kerkeboek, gemerkt A. 

Trouwregister van 1772 tot heden, te vinden in het 
trouw- en contratrouwboek, gemerkt D. 

( Wordt vervolgd). 



Digitized by 



Google 



TKU :•. i.W YOKK 

PUBLIC LIBRARY 



Digitized by VjOO<?IC 




PhoLolHüosraptil* vfliOJ. Thwi lc.Amh»ia 



/ 

Diqitized by VjOOQ' 1^ 
Behoort bij N°.5 van bet Algemeen fiederiandwfli Familieblad. 6* p$& 



1* 



— los — 



De heraldieke tentoonstelling te Gent, in verband met 
de wapenen van de ridders van het Gulden Vlies* 

(Hierbij een plaat). 

Programme et Reglement (i). 

Art. I. — Il sera ouvert au Vestibule de TUniversité 
de Gand, du 31 Mars au 12 Mai 1889, une Exposition 
d'Art héraldique et des Armoiries des chevaliers de la 
Toison d'Or. 

Art. II. — L'exposition se composera: 

1. Des armoiries des chevaliers de la Toison d'Or 
des chapitres tenus a Gand, a Bruges, etc. 

2. D'une section historique comprenant des docu- 
ments d'héraldique antérieurs au XVI siècle, quelle 
que soit leur valeur artistique. 

3. D'une section artistique comprenant les objets 
d'art héraldique postérieurs a cette date. 

Les documents et objets exposés se rapporteront: 
d) A la science du blason. 
b) A Tart héraldique. 

Peinture sur bois, papier ou vélin, verre, porce- 
laine, faïence, etc. 

Emaux. 

Dessins. 

{Armoriaux. 
Pièces détachées. 
Sculpture (y compris la fonte, la ciselure, Ie 
martelé et Ie repoussé). 
en bois. 

{sceaux. 
méreaux, etc. 
en ivoire. 
sur pierre. 
Reproductions plastiques en eire et céramique. 
Etoffes, broderies, reliures, estampages. 
Art. III. • - Les personnes qui se proposent de 
prendre part a l'exposition sont priées d'en donner 
avis, avant Ie 15 Mars, a Mr. Albert Dutry, avocat, 
rue de la Monnaie, 29, Gand, secrétaire du Comité. 

Elles voudront bien joindre a eet avis une note 
indiquant leurs noms, prénoms et domicile, ainsi que 
la description sommaire des objets a envoyer. 

Elles indiqueront aussi remplacement dont elles ont 
besoin en longueur, largeur et hauteur. 

Art. IV. — Un jury spécial statuera sur 1'admission 
des objets. 

Art. V. — Les envois devront être adressés au 
siège du Comité a TUniversité, rue des Foulons, a Gand, 
avant Ie 20 Mars. 



(1) Volgens het officieel programma, dat wij hier geven om het 
aan de vergetelheid te ontrukken. Red. 



Art. VT. — Les frais de transport des objets, aller 
et retour, sont a la charge des exposants. 

Art. VTI. — Les plus grands soins seront pris 
pour la conservation des objets. Cependant Ie Comité 
organisateur n'assume aucune responsabilité quant aux 
pertes et dommages. 

La surveillance de l'exposition sera faite par des 
membres du comité et des agents spéciaux. 

Des veilleurs seront préposés a la garde pendant 
la nuit 

Art. Vin. — Aucun objet exposé ne pourra être 
copié, photographié ou dessiné sans une autorisation 
écrite transmise par Texposant au Comité. 

Art. IX. — Les objets ne pourront être retirés 
avant la fin de l'exposition. 

Les exposants seront priés de les enlever endéans 
les 3 jours qui suivront la fermeture, faute de quoi ils 
seront réexpédiés aux risques et périls de leurs pro- 
priétaires par les soins du Comité. 

La Commission Organisatrice: 

Président: M. Ferd. van der Haeghen. 
Vice-Présidents: M. Ie comte de Limburg Stirum. 
M. de Maere-Limnander. 
Secrétaire-Trésorier: M. Albert Dutry, avocat. 

Membres: MM. 
Baron J.-B. Béthune van Outryve d'Ydewalle. 
Baron J. Béthune-de Villers. 
Th. Canneel, directeur de 1' Académie de Gand. 
A. Diegerick, archiviste. 
de Ghellinck d'Elseghem de Vaernewyck. 
Baron H. della Faille d'Huysse. 

0. de Meulenaere, conseiller a la Cour d' Appel 
de Gand. 

Chevalier E. de Nève de Roden. 

J. de Waele, architecte. 

F. d'Hoop, conservateur du dépót des archives de 

1'Etat a Gand. 
P. de Smet de Naeyer, membre de la Chambre 

des Représentants. 
Baron A. d'Udekem d'Acoz. 
Chanoine H. Fobe. 
H. Goossens, conseiller provincial. 
Chevalier E. Hynderick, avocat général. 
E. Lacquet. 
Chanoine J.-B. Lavaut. 

1. Lefevere de ten Hove. 

H. Schoentjes, directeur de TEcole industrielle de 

Gand. 
Chevalier E. Soenens. 
Baron Surmont de Volsberghe, sénateur. 
L. Tydgadt, président de TCEuvre de THospitalité de 

Nuit. 



Digitized by 



Google 



— ioó — 



A. van Assche, architecte. 

F. van den Bemden, capitaine pensionné. 
Comte V. van den Steen de Jehay. 

V. van der Haeghen, archiviste. 

H. van Duyse, conservateur du Musée d' Archéologie 

de Gand. 
A. Vercruysse-Bracq, membre de la Chambre des 

Représentants, vice-président de 1'CEuvre de 1'Hos- 

pitalité de Nuit. 
A. Verhaegen, ingénieur honoraire des ponts et 

chaussées. 

G. Verhaeghe de Naeyer. 

A. Wagener, administrateur-inspecteur de TUniversité 
de Gand. 

Hierachter was gevoegd een cBulletin d'Adhésion>. 

Een beschouwing over de tentoonstelling laten wij 
hier volgen. 

Zooals uit het bovenstaand programma blijkt, is sedert 
31 Maart jl. te Gent eene tentoonstelling geopend, 
de vierde in hare soort en zal tot 2 Juni duren. 

In 1878 had de eerste op dat gebied plaats te 
Weenen, daarna in de maanden Augustus en September 
1889 alhier, en in 1882 te Berlijn. 

Wij hadden het voorrecht die verschillende tentoon- 
stellingen te bezoeken, fungeerden op de tweede als 
secretaris en komen na deze, die te Gent gehouden 
wordt, tot de slotsom dat zij hoogst belangrijk is en, 
ofschoon niet zooveel bijeengebracht werd als op de 
drie eerstgenoemde, niet behoeft achter te staan, vooral 
uit het oogpunt van kunst. Zekerlijk hadden wij 
vroeger op deze tentoonstelling gewezen, indien de 
commissie te Gent betere maatregelen had genomen 
dat ook Noord-Nederland er aan had kunnen deel- 
nemen ; een bezoek was zij waardig, zooals uit enkele 
mededeelingen zal blijken; de opbrengst werd bestemd 
tot een nuttig doel. nl. de kas te stijven van het 
cNacht verblijf voor armen» aldaar. 

De catalogus bevat 88 nummers van Wapenborden 
van het Gulden Vlies, allen afkomstig uit de St. 
Bavo-kerk te Gent. Zij staan in betrekking tot het 
7 e kapittel aldaar gehouden door Philips den Goede 
den 6, 7 en 8 November 1445 en tot ^ et 23* kapittel 
mede aldaar gehouden, door Karel V, den 23, 24 en 
25 Juli 1559. Zooals zich licht laat begrijpen maakte 
dit langs de wanden in de ruime en fraaie vestibule 
van het gebouw der Hoogeschool te Gent een hoogst 
belangrijken indruk, daar de wapenborden voor het 
meerendeel goed geconserveerd zijn en de heraldiek 
aangeven over een tijdsverloop van meer dan eene eeuw. 

De samensteller van den catalogus der tentoon- 
stelling, de heer Albert Dutry, heeft eer van zijn 
werk, vooral wat het gedeelte over het Guldenvlies 



betreft; hij toch geeft daarbij een beknopt overzicht 
dezer machtige orde. 

Gaarne hadden wij op de tentoonstelling nog gezien 
al de werken, die over het Guldenvlies geschreven 
zijn; daardoor toch zou een deel der zoo moeielijk te 
bewerken bibliographie op dit gebied een groot deel 
zijn vooruit gekomen. (Wij hadden het voorrecht nog 
eenige exemplaren, in ons archief aanwezig, er aan toe 
te voegen, waarbij vooral uitmunt een bundel, zoowel 
gedrukt als in handschrift, over het 9 kapittel, alhier 
gehouden in 1456). 

Het tweede gedeelte dezer tentoonstelling omvat 
de wapenkunde, toegepast in het algemeen gebruik, 
wapens op papier, perkament, voorwerpen van huis- 
raad, gebrand glas, stamboomen, enz., te veel om 
hier op te noemen. 

Op een paar bijzonderheden moeten wij echter, 
alvorens ons verslag te eindigen, de aandacht vestigen. 

Zeldzaam, meer dan waarschijnlijk eenig, is de in- 
zending van de stad Gent, nl. ongeveer een honderd- 
vijftigtal banden van de schepenboeken, beginnende 
in 1468 en bevattende de wapens in kleuren op de 
omslagen, prachtig geschilderd, van den eersten schepen 
die jaarlijks voorzat in deze oude merkwaardige 
Vlaamsche stad, waar zooveel aanwezig is op het 
gebied van geslacht- en wapenkunde. 

Vooral munten uit de banden, geschilderd door den 
Gentschen wapenschilder Liévin van der Schelden op 
het einde der 16* eeuw. 

Sommige banden vertoonen wapenschilden, te be- 
ginnen met het jaar 1397, doch deze zijn slechts met 
zwart aangegeven, niettemin uiterst belangrijk, door 
dat van dien tijd zoo weinig op dit gebied is over- 
gebleven. Door de goede zorgen van het gemeente- 
bestuur zijn zij in 1794 aan de vernielingswoede ont- 
komen, daar zij ze alstoen hebben laten overschilderen 
met een grijze verflaag, die sedert kort is weggenomen 
onder de leiding van den gemeentearchivaris, den heer 
V. Van der Haeghen. 

De stad Gent zond ook in het zoogenaamd gilden- 
boek, bevattende de wapens van souvereinen, schepenen 
en pensionarissen van Gent, alsmede de blazoenen der 
gilden. Dit waar prachtwerk werd in 1579 door bo ven- 
genoemden van der Schelden op stads kosten ge- 
schilderd; opmerkelijk fraai en zuiver uitgevoerd is 
het fransijnen blad, bevattende het wapen van Willem 
den Zwijger met het onderschrift «Willem van Nassau, 
commissaris van 't vermaeken van de wet der stad 
van Gend». Weldra zal dit werk voor een groot deel 
door de zorg van een der verdienstelijke leden van 
de commissie, baron Béthune, worden uitgegeven. 

Op modern gebied moeten wij vermelden de Gentsche 
wapenschilders G. Ladou, S. E. Lybaert en N. de Traey; 
van hunnen arbeid zijn goede inzendingen aanwezig, 



Digitized by 



Google 



— io 7 — 



doch wij kunnen hierbij de verzekering geven, dat 
onze Noord-Nederlandsche wapenteekenaars er niet 
bij achterstaan. 

Op den tweeden Paaschdag brachten een veertigtal 
leden der Oudheidkundige Sociëteit van Brussel der 
tentoonstelling een bezoek. Een ware cursus werd 
over het belangrijkste gehouden door den adjunct- 
archivaris van Brussel, den heer Jean van Malderghem, 
zoo gunstig bekend door de uitgaven van zijne «Bataille 
de Staveren» en het wapenboek «Ie blason desarmes, 
suivi de l'armorial des villes, chatellenies, cours féo- 
dales, seigneuries et families de Tanden comté de 
Flandre par Corneille Gaillard, heraut d'armes de 
lempereur Charles Quint». 

Voorts bewezen de volgende commissieleden bij die 
gelegenheid uitstekende diensten en moeten dankbaar 
vermeld worden de heeren Th. graaf van Limburg 
Stirum, Belgisch Senateur, de Maere-Limnander, baron 
Bethune, baron de Ghellinck, G. Verhaeghe de Nayer, 
de oud-kapitein van den Bemden, alsook de bereids 
genoemde stadsarchivaris V. Van der Haeghen. 

Aangenaam is het ons hier mede te deelen, dat 
eenparig de roep was over de beteekenis der tentoon- 
stelling en ongetwijfeld Was het goed dat niet alleen 
beoefenaars der geslacht- en wapenkunde naar Vlaan- 
derens hoofdstad gingen, maar ook de architect, beeld- 
houwer, schilder*, enz., heeft er kennis kunnen maken 
met veel goeds dat daar aanwezig was. 

In de St. Jacobs- of Groote-kerk alhier bevinden 
zich de wapenborden van het 9* kapittel, den 28 Maart 
1456 alhier gehouden. Gelukkig zijn deze wapenborden 
de algemeene vernieling op het einde der vorige eeuw 
ontkomen; mochten zij eenmaal tot waar sieraad der 
kerk gerestaureerd worden, dan is het te hopen dat 
zulks met de meeste zorg zal geschieden en des- 
kundigen daarbij zullen geraadpleegd worden. 

Een hoofddeel, nl. de wapenkas van Philips de Goede, 
wordt hierbij in plaat weergegeven, ontleend aan de 
afbeelding, voorkomende in DE RlEMER, Beschrijving 
van 's-Gravenhage, waarin ook zijn afgebeeld de 
overige wapens der Gulden vliesridders van dien tijd. 

A. A. V. v. O. 



Hoog© hofbeambten in vroeger tijd. 



Over den oorsprong der hoogwaardigheidsbekleders 
ten Hove deelt een te Frankfort verschijnend blad 
het volgende mede: 

De hooge betrekkingen aan het Hof zijn van zeer 
oude dagteekening. Reeds in de eerste tijden van het 
Duitsche keizerrijk vindt men een grootmeester, major 
domus, een hofmeester, een schenker en een stalmeester. 
Het Karolingische huis had die overgenomen van het 
Merovingische en deze weder van de Romeinsche 
grootwaardigheidsbekleeders. Dit blijkt uit den titel 
van maarschalk, die comes stabuli heette, waaruit later 
het Fransche woord connétable ontstond. Comes was 
de naam, dien bij de Romeinen de jonge patriciërs 
droegen, welke een proconsul vergezelden naar zijn 
zetel in de wingewesten. Een ganschen zwerm jonge 
patriciërs nam dikwijls zulk een Romeinsch staatsman 
of veldheer mede, om zich aangename reisgezellen en 
dischgenooten te verzekeren, en ook om hen, die van 
jongsaf met de gebruiken van voorname huizen bekend 
waren, met de leiding te belasten van de verschillende 
onderdeelen der consulaire huishouding. 

De comes stabuli had te zorgen, dat reeds op de 
reis naar de plaats van bestemming de benoodigde 
wisselpaarden van de cursus publicus op den behoor- 
lijken tijd gereed waren. Op de plaats aangekomen, 
rustte ook op hem de verplichting, te waken over de 
stallen van den proconsul. De cellarius zorgde voor 
den wijnvoorraad en een derde voor de aanrichting 
der feestmalen, terwijl de vierde, de oudste onder de 
jongelieden, als major domus het geheel der hofhouding 
onder zijn toezicht had. 

Uit den aard der zaak moest ook bij het schrijven, 
vooral in den Merovingischen tijd, een der jeugdige 
comités met die kunst den consul ten dienste staan, 
en het Grieksche woord graphein (schrijver) ging over 
op diegene der jonge comités, die de schriftelijke zaken 
voor zijn heer behandelde. Deze werden graven ge- 
genoemd (volgens Grimm echter is het woord graaf 
afgeleid van garavjo, in het Angelsaksisch gerefa, 
metgezel). 

Wat den comes stabuli der Merovingers betreft, 
diens waardigheid ontwies al spoedig aan het hofleven. 
Als opperstalmeester had hij ook in den dienst te 
voorzien van aanvoerder der ruiterij en chef van het 
koninklijk hoofdkwartier. Zijn militaire rang steeg in 
Frankrijk te gelijk met de ontwikkeling van het krijgs- 
wezen. Terwijl de Frankische uitdrukking mare-schalc, 
opzichter van de oorlogspaarden, naast den comes 
stabuli in zwang kwam, ging de waardigheid van den 
connétable aan het Fransche Hof over in die van den 
voorzitter van het maarschalks-college, dat aan het 
hof aan een marmeren tafel was gezeten en de hoogste 



SI 



« 



Digitized by 



Google 



— io8 — 



5* 



rechtbank van eer uitmaakte voor de ridderschap en 
het leger. De connétable moest in den strijd het teeken 
tot den aanval geven en in de Staten der oudere 
Fransche Koningen gold zijn woord in oorlogszaken 
meer dan dat van den vorst. 

Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage 
van 22 en 23 Mei 1887. 



Mededeeling uit de Alkmaarsche vroedschaps- 
resolutiën. 

Op huyden den eersten Augusti xv^lxxxiij Alzo 
in de vergaderinge van Staten van Hollant gepropo- 
neert es off men in de begravenisse van zijne Ex io zal 
gebruycken die wapenen van Hollant dan niet, en die 
van Amsterdam, Goude en Alcmaer daerop geadviseert 
hebben, dat men inde selue begravenisse die wapenen 
van Hollant niet gebruycken zal, alzo zijne Ex io die 
seluen noyt in sijn leven gebruyckt heeft en oic die van 
Amsterdam, Goude en Alcmaer in de capitulatie noyt 
bewillicht hadden, en dat daer en boven cüe van 
Amsterdam en Goude expresselicken hadden gepro- 
testeert, dat zij noch haeren gedeputeerden op die 
vsz. begravenisse niet en souden compere zo men die 
wapenen van Hollant in de vsz. begravenisse wilde 
gebruycken: Soe es bij de vroetschap geresolveert, 
dat die gedeputeerden deser stede (zo vre (1) die 
wapenen van Hollant op die begravenisse van zijne 
Ex io worden gebruyckt en die gedeputeerden van 
Amsterdam en Goude absenteren) niet mede sullen 
gaen, maer hen conformeren die van Amsterdam en 
Goude. 

De kwestie betreft stellig de niet doorgegane op- 
dracht der grafelijkheid aan den Prins; maar het klinkt 
mij wel wat vreemd, die opdracht met den naam 
capitulatie te hooren bestempelen. 



Alkmaar. 



C. W. Bruinvis. 



(1) verre. 



*:^j*<z>€*n<5^z&zz*>- 



De familie van Leuningen, een boekdrukkersgeslacht. 

Eenigen tijd geleden kwam mij een geslachtstafel 
in handen, blijkbaar door of ten behoeve van een der 
leden mijner familie in vroeger tijd opgemaakt Zij 
bevat afstammelingen, zoo in mannelijke als in 

vrouwelijke lijn, tot in het zeste geslacht van 

ja, van wien wist de opsteller blijkbaar zelf niet. 

«Aelbrechts troud van Leuningen» schreef 

hij er boven en maakte vervolgens een stamtafel op, 
zonder data of nadere aanduidingen, overal een plaats 
openlatende waar zijn kennis te kort schoot. Dat 
gebeurde nog al eens. 

Langzamerhand gelukte het mij dat fragment hier 
en daar aan te vullen. 

Zoodoende kwam ik tot de ontdekking van een 
boekdrnkkersgeslacht en van enkele bijzonderheden 
aan onze bibliografen tot nu toe onbekend. 

Het volgende is voor de geschiedenis van de boek- 
drukkunst in ons vaderland mogelijk niet geheel on- 
belangrijk, de mededeeling daarvan den lezers van 
dit tijdschrift misschien niet onaangenaam. — 

Onder den titel «Den Delfschen Martelaer», gaf 
Mr. Theodorus Verburch in 1652 een boekje in het 

licht, geschreven «naer de papieren en bescheiden 

berustende onder de kinderen en erfgenamen van 
Herman Pietersz. van Ruyven». 

Reinier Boitet heeft het in zijn beschrijving van 
Delft, blz. 173 — 691, grootendeels overgedrukt en ver- 
klaart dat het zeer zeldzaam is. Noch de Bibliotheek 
der Universiteit te Leiden, noch de Koninklijke Boekerij 
bezitten het. 

Op de Delftsche tentoonstelling van 1863 kwam 
het onder N° 1 2 17 voor en aan de bekende welwillend- 
heid van dr. Campbell dank ik het, dat ik het ter 
inzage ontving. 

De martelaar waarover het handelt, «Over-groote- 
Vader van ons Moeders zijde», zooals de schrijver 
hem noemt, was Harmen Schinckel, meester in de 
vrije kunsten, in 1535 of 1536 geboren. 

Hij voerde gedwarsbalkt van zes stukken goud en 
rood, beladen met een groenen schuinbalk. 

Den 22 September 1563 werd hem octrooi tot drukken 
verleend, twee jaar later noemt hij zich «gheswooren 
Boecprenter der C. M.» 

In het Jaarboekje voor den Boekhandel van 1842 — 
1843 vindt men een opgaaf van de werken doorhem 
gedrukt. 

Daaronder zijn eenige kettersche boeken. Dienten- 
gevolge werden, in strijd met de privilegiën van Delft, 
zijn goederen verbeurd verklaard, de boeken verbrand 
en hij zelf den 23 Juli 1568 «in de fleur en vigeur 
van sijn leven, sijnde naulicx twee-ende-dertigh jaeren 
out», te Delft onthoofd. 



Digitized by 



Google 



— 109 — 



Zooals uit zijn eigen brieven blijkt, waren toen van 
zijn naaste bloedverwanten in leven: zijn beide ouders, 
volgens J. L. C. Jacob in bovengemeld jaarboekje, 
te Montfoort woonachtig, zijn broeder, zusters, groot- 
moeder, de zusters en broeders van zijne schoonmoeder, 
allen verder onbekend, benevens zijn vrouw en drie 
kinderen. 

Zijn vrouw, wier naam wij aanstonds zullen vinden, 
zette de drukkerij voort. Ten minste in 1574 is de 
drukkerij van «de Wed. Harmen Schinckel» bekend. 

Zijn kinderen waren: 

1. Catharina, geboren 19 October 1562, overleden 
6 November 1620, in 1605 regentes van het 
Oude-gasthuis te Delft. Zij huwde met Pieter 
Joosten van Ruyven, in 161 8 veertigraad te 
Delft, overleden 11 October 1627 en begraven 
naast zijn vrouw in den zuidtrans bij het timmerhok 
in de Oude-kerk te Delft. Uit dit huwelijk een 
dochter Catharina, in 1632 regentes van het 
Nieuwe weeshuis te Delft, overleden in 1642 en 
gehuwd met Herman Pietersz. van Ruyven, over- 
leden 23 October 1678. 

2. Josina of Justa, geboren 20 December 1564. 

3. Bruno of Bruyn, blijkbaar met den geslachtsnaam 
van zijn moeder gedoopt, geboren 1 Maart 1567, 
overleden te Delft 19 December 1625 en aldaar 
gehuwd 7 Februari 1588 met Elisabeth Otten. 
Hij was in 1610 veertigraad en regent van het 
Nieuwe gasthuis, in 161 1 kerkmeester, in 16 15 
binnen-havenmeester, in 161 8 even als zijn zwager 
veertigraad en werd even als deze door Prins 
Maurits afgezet. 

Met zekerheid weet men, dat hij van 1 590 tot 1 621 
te Delft boekdrukker was. 

Zijne moeder was intusschen hertrouwd. 

Van 1600 tot 1602 is Agniesgen Bruynen Caesarsdr., 
eerder weduwe van Mr. Harmen Schinckel, thans echt- 
genoot van den Haagschen schepen Aelbert Heyn- 
dricksz. van Leuningen, regentes van het Burger- 
weeshuis te 's-Gravenhage. 

De naam van Leuningen komt in de Haagsche 
regeeringslijsten niet voor. Toch blijkt het, dat er in 
het jaar 1600 in den Haag een schepen was, Aelbrecht 
Heynricxz. geheeten. Op het oud-archief, ten stadhuize 
aldaar, is een schepenbrief van hem bewaard, den 7 Juli 
1600 uitgegeven en door hem, zonder gebruik te maken 
van een geslachtsnaam, onderteekend. Het zegel van 
dien brief is verloren gegaan. 

In volgende jaren komt Aelbrecht Heindriksz. eenige 
keeren als burgemeester in de Haagsche regeerings- 
lijsten voor, tot hij na 1606 voor goed daaruit verdwijnt. 
Eerst op zijn grafzerk in' de Oude-kerk te Delft krijgt 
hij zijn geslachtsnaam weder terug. 

Blijkens die zerk is hij jo Maart 16 13 overleden 



en voerde hij in ? een klimmend konijn van?. Het wapen 
van zijn huisvrouw, Agniesgen Bruynen Caesarsdr., 
overleden 23 December 161 2, is op de afteekening die 
van der Lely daarvan maakte, niet te onderscheiden. 
Albert Hendriksz. van Leuningen, alleen bij plechtige 
gelegenheden gewoon zijn familienaam te gebruiken, 
was als Albert, Aelbert of Aelbrecht Henricxz, Hen- 
dricksz, Hendricxz, Heyndricksz of Heyndricxsz, zooals 
hieronder nader blijken zal, boekdrukker, en woonde 
te Delft van 1570 tot 1590, te 's-4*¥avenhage van 
1591 af. 

In het jaar 1579 ontving hij het eerste privilegie 
in Holland op de uitgaaf van een bijbel verleend. In 
1582 was hij ordinaris drukker der Staten-Generaal 
en der Staten van Holland. In die hoedanigheid drukte 
hij de Unie van Utrecht, door J. Enschedé in 1778 
met dezelfde fraaie gothische letters herdrukt 

Ook voor cDer stede keurboek van Haarlem>, dat 
het vorig jaar de pers van Joh. Enschedé en Zooneh 
verliet, hebben zij weder dienst gedaan. 

De geschiedenis dier letters is zeer volledig bekend. 
Het schijnt wel, dat zij van vader op zoon zijn over- 
gegaan. 

In 1 490 waren zij in gebruik bij Hendrik Cornelisz. 
of Henrick van Rotterdamme, lettersnijder en drukker 
te Delft en te Antwerpen van 1480 tot 1500. 

Van hem kwamen zij in handen van Cornelis Hen- 
driksz, waarschijnlijk zijn zoon, van 1500 tot 1541 
lettersnijder en boekdrukker te Delft. 

Waarschijnlijk was Hendrik Hendriksz., die te Leiden 
in 1483 als boekdrukker werkzaam, was een broeder 
van hem en onze Albrecht Hendriksz. van Leuningen, 
die na Cornelis Hendriksz. de letters gebruikte, weder 
een zoon van deze. 

Na hem kwamen de letters in het bezit van Hillebrand 
Jacobszoon van Wou, zijn schoonzoon. — 

Albrecht van Leuningen en zijn huisvrouw Ag- 
niesgen Bruynen schijnen, volgens bovengenoemde 
stamtafel, zes kinderen gehad te hebben: 

1. Sophia Aelbrechts van Leuningen, 4 April 1640 
in de Klooster-kerk te 's-Gravenhage begraven, 
huwde tweemalen. Haar eerste man was N. N. 
Koekeleberg, die bij haar een dochter verwekte, 
naar grootmoeder van Leuningen Agneta van 
Couckelberg geheeten. Haar tweede man was 
Dirk Gooi, weduwnaar van Anna Hemelaer, 
geboren te Leiden in 1559 of 1560, zoon van 
Peter Gooi en van Janneken Mahieu Nicolaesdr., 
bij wien zij twee dochters kreeg, Petronella Gooi 
en Anna Gooi. 

Petronella Gooi huwde Adriaan van der Mijl, 
secretaris van Prins Maurits, die, na haar over- 
lijden, den :6 Februari 1625 %$ 's-Gravenhage 
ondertrouwde met eene andere dochter van zijn 



Digitized by 



Google 



— 110 — 



schoonmoeder: Agnieta van Couckelberg voor- j 
noemd. 

Anna Gooi, geboren 16 November 1606, over- \ 
leden 23 Januari 1679, huwde te \s-Gravenhage , 
28 Februari 1628 Ewout Ewoutsz. Brand, burge- I 
meester van 's-Gravenhage , die in 1647 zl J n 
schoonvader opvolgde als griffier van de Leenen 
van Holland. 

2. Magdalena Aelbrechts van Leuningen, die volgt. 

3. N. N. Aelbrechts van Leuningen, huwde N. N. 
Trezel. 

4. N. N. Aelbrechts van Leuningen, huwde N. N. 
Koster. 

5. Adriana, elders Clara Aelbrechts van Leuningen 
genoemd, huwde 24 Februari 1594 Weyer van 
Overmeer, zoon van Gerrit en Pietertje Weyer 
Gijsbertszsdr., uit welk huwelijk twaalf kinderen, 
gehuwd aan van Sloten, van Persijn en Gooi. 

6. N. N. Aelbrechts van Leuningen, huwde N. N. 
van Ruyven, waaruit een zoon Hermanus. 

De tweede dochter van onzen boekdrukker, Magda- 
lena, huwde Hillebrand Jacobs van Wouw. Ook deze 
was boekdrukker van beroep en in zijn hoedanig- 
heid van schoonzoon van Albrecht Hendriksz. van 
Leuningen gingen de bovengenoemde gothische letters 
op hem over. 

In hetzelfde jaar 1606, waarin zijn schoonvader 
Aelbrecht Heindricxz, het laatst in de Haagsche 
regeeringslijsten voorkomt, noemt hij zich «Hillebrant 
Jacobsz, Drucker Ordinaris der Heeren Staten Generaal». 

Hij schijnt dus de zaken van zijn schoonvader te 
hebben overgenomen en, even als deze, zijn geslachts- 
naam gewoonlijk verzwegen te hebben. 

Den 23 Januari 1622 wordt er nog een Placcaet 
op de Munt bij hem gedrukt, het volgende Placcaet 
van 21 Juli 1622 verschijnt «Bij de weduwe en Erf- 
genamen van Wijlen Hillebrant Jacobs van Wouw, 
Ordinaris Drukkers van de Hoog Mogende Heeren 
Staeten Generael». 

Regentes van het Burgerweeshuis te 's-Gravenhage 
van 162 1 tot 1651 is: Machtelt Aelbrechts van Leu- 
ningen, Luynigen of Lunigen, wed. Hillebrant Jacobs 
van Wouw, Drukker voor de Staten-Generaal. 

De andere helft van de firma, de erfgenamen, zullen 
haar kinderen en misschien haar kleinkinderen zijn 
geweest. Deze waren: 

a. Hillebrand Hillebrandsz. van Wouw, gehuwd 
met N. N. en vader van een zoon, ook Hillebrand 
geheeten en van een dochter Magdalena, die 
eerst N. N. van Beunen en later N. N. Bemont 
huwde. 

6. Sophia Hillebrandsdr. van Wouw, geboren 4 
Maart 16^5 en gehuwd met een lid van het 
geslacht Paets. 



c. Agneta, gehuwd met N. N. Onderwater. 

Den 26 Maart 1670 werden de letters van de firma 
«Weduwe en Erfgenamen van Hillebrant Jacobs van 
Wouw» verkocht, na dus ruim 180 jaar in dezelfde 
familie in gebruik te zijn geweest. Jacobus Scheltus 
volgde de firma als Staten-drukker op. 

Bijzonderheden omtrent de hierboven genoemde 
personen vindt men o. a. in: 

A. M. Ledeboer, Alfabetische lijst der boekdrukkers 
in Nederland. Utrecht, J. L. Beyers, 1876. 

A. M. Ledeboer, Boekdrukkers in Noord Nederland. 
Deventer, A. ter Gunne, 1872 (niet in den handel). 

Der Stede Keurboek (voorrede), Joh. Enschedé en 
Zonen, Haarlem, 1888. 

Specimen de Caractères typographiques etc. de Joh. 
Enschedé et Fils, Harlem, z. j. 

Jaarboekje voor den Boekhandel 1842 — 1843, 's-Gra- 
venhage, J. L. C. Jacob. 

Het Burgerweeshuis etc. te 's-Gravenhage, W. P. 
van Stockum, 1864. 

M. Balen, in zijn genealogie van der Mijl. 

Algemeen Nederlandsch Familieblad, passim. 

Voor aanvullingen houdt zich aanbevolen: 
Amsterdam. Mr. J. E. VAN SOMEREN BRAND. 



Geslacht Toll en aanverwante geslachten. 

I. Willem Toll, geboren in Juli 1686, overleed op 
zijn buiten Schijnrust te Loenen a/d Vecht den 15 
September 1759 en werd aldaar begraven. Hij was 
gehuwd met Cornelia Gansneb genaamd Tengnagel, 
overleden in Mei 1750. Uit dit huwelijk vijf kinderen: 

1. Dirk Toll, die volgt II. 

2. Cornelia Toll, geboren den 12 Augustus 17 17, 
overleden op den huize Cromwijck te Maarsseveen 
den 21 Augustus 1783. Zij was driemaal gehuwd: 
i° met Nicolaas Paradijs, 2 met Nicolaas Johannes 
Bastert (zie geslachten Paradijs en Bastert) en 3 
26 Maart 1770 te Amsterdam met Jacob Hagen 
(weduwnaar van H. E. Cruydenier) ; hij is geboren 
in Juni 1703 en overleden den 18 Februari 1795. 
Uit zijn eerste huwelijk:" 

A. Jacob Hagen, geboren in 1738, overleden den 
9 Juli 1803 te IJsselstein, was gehuwd met 
A. Ploos van Amstel, geboren in 1738, over- 
leden te Amsterdam den 20 October 18 18. 
Uit dit huwelijk twee zonen, waarvan een 
overleed te IJsselstein in 1788, en de andere, 
Cornelis Hagen genaamd, in Januari 1821 te 



Digitized by V^OOQ IC 



III «— 



Amsterdam, was gehuwd metj. J. Stadlander. 

B. Cornelia Hagen, huwt te Rotterdam met J. A. 
van der Haar; hij overleed in November 1775. 

C. Elisabeth Hagen, geboren in December 1739, 
overleden den 24 April 1803, was gehuwd 
met G. Mijnssen, geboren in Februari 1737, 
overleden den 20 November 1801. Uit dit 
huwelijk: Gerrit Jacob Mijnssen, overleden 
den 18 October 18 17, en Jacob Mijnssen, 
overleden den 27 October 1820. 

D. Maria Hagen, geboren in 1744, overleden den 
4 Augustus 18 15, was gehuwd met Jan van 
Winter, geboren in 1739, overleden den 13 
Januari 18 19. 

E. Johanna Hagen, overleden te Rotterdam in 
Februari 1788, was gehuwd met Jacob van 
der Haar, geboren in 1731, overleden den 
1 April 1805. 

3 . Catharina Toll, geboren in Juni 1722, overleden 
den 17 September 1784. 

4 . Wijnanda Johanna Toll, geboren in Mei 1726, 
overleden den 13 December 1798. 

5 . Johanna Jacoba Toll, geboren den 4 October 
1730, overleden den 1 Januari 1793, was gehuwd 
met Barend Noorink, geboren den 15 November 
17 19, overleden den 7 November 1804. Uit dit 
huwelijk: , >, \ 

A. Casper Noorink, geboren in 1751, overleden 
den 13 September 181 1. 

B. Jacob Hermanus Noorink, geboren in 1752, 
overleden te Amsterdam den 16 October 1830. 

C. Geertruy Noorink, geboren in 1754, overleden 
te Amsterdam den 2 Maart 1826. 

D. Anna Noorink, geboren in 1756, overleden 
den 18 April 1824. 

E. Maria Cornelia Noorink, geboren in October 
1773, overleden te Amsterdam den 2 Februari 
1821, huwde den 8 October 1793 Jan van 
Herwerden. Uit dit huwelijk: 

a. Claudius Henricus van Herwerden, geboren 
den 3 September 1794. 

b. Barend van Herwerden, geboren den 1 1 Oc- 
tober 1804. 

II. Dirk Toll, geboren in Juni 1713, overleden den 
24 Augustus 1780, was gehuwd met Maria Hubert, 
geboren in November 17 iS, overleden den 16 April 
1788. Uit dit huwelijk: 

1. Willem Toll, geboren in 1746, overleden te 
Amsterdam den 10 Juni 1782. 

2. Maria Eva Toll, geboren in Maart 1748, over- 
leden te Amsterdam den 18 Juni 1806, was 
gehuwd te Amsterdam den 16 December 1770 
met Huybert Bastert (zie verder geslacht Bastert). 

3. Cornelia Clasina Toll, was gehuwd den 3 Juni 



1787 met Hendrik Klinkert, geboren in 1741, 
overleden den 20 Augustus 1807. Uit dit huwelijk: 

A. Adriaan Klinkert, geboren in April 1788. 

B. Anna Alida Klinkert, geboren den 17 Febru- 
ari 1797. 

C. Maria Cornelia Klinkert, geboren den 2 Mei 

1792, overleden te Hazerswoude den 20 Juni 
1804. 

4. Dirk Toll, geboren in 1750, overleden den 29 
Januari 1810. 

5. Arnolda Catharina Toll, geboren in 1754, over- 
leden den 24 Juni 1806. 

6. Nicolaas Toll, geboren in December 1762, over- 
leed als notaris den 14 December 1793. Den 
25 December 1780 zeilde hij per schip «De twee 
vrienden», kapitein H. N. Angel, Texel uit, om 
zich te Constantinopel na een verblijf van zeven 
jaren op het kantoor der H.H. Panchaud & Ceries 
met genoemde heeren te associeeren. Na eenige 
dagen op zee te zijn geweest, werd genoemd 
schip door een Engelschen kaper genomen, en 
werden de opvarenden van alles beroofd. 



Breukelen 1889. 



J. J. Bastert. 



Reqnest der voornaamste kooplieden van Fernambnco 

aan de Vergadering der 19 der West-Indische 

Compagnie. 

Aen de Edele Erentfeste Heeren, de heeren 
Gecommitteerden ter vergaderingh van de XlXe 
der geoctroyeerde West Indische Compagnie. 

Geven onderdanichlijck te kennen de onderge- 
teekende inwoonders van het Reciffe ende Maurits 
Stadt, hoe dat sij supplianten herwaerts aengecomen 
sijnde uytt het vaderlandt met merckelijcke Cappitalen 
soo voor hare meesters als voor haer selven, omme 
deselve alhier te verhandelen ende soo veel mogelij ck 
was daermede haer profijt te doen. Ende althans ge- 
engageert sijnde met vele uytstaende schulden, dewijl 
den handel alhier in Brasil voor het merendeel, jae 
bijna voort geheel niet anders en geschiet dan op 
tijt, alsmede vaste goederen (bij aldien het hier qua- 
lijcken ging) weynich ofte niet soude comen te gelden, 
tot haer grote drouffheyt ende harteleet althans verstaen 
hebben dat UEd. E. gelieft dat Sijn Excellentie Maurits 
Grave van Nassau sijn gouvernement alhier verlaten 
ende naer het vaderlandt keeren soude, welck vertreck 
alsoo strecken soude tot groote schaede ende bederff 
van de supplianten ende alle Nederlanderen alhier, 
dewijl (sijn Excellentie alhier continuerende) deselve 
hoop hebben gerust en vredich te sullen connen 



Digitized by V^OOQ IC 



— 112 — 



leven, gelijck wij tot noch toe gedaen hebben, hare 
negotie doen ende hare uytstaende schulden in het 
landt invorderen, daer (sijn Excellentie vertreckende) 
opt hoogste te vresen is dat haer supplianten groote 
swaricheden ende pericullen sijn aenstaende, als na- 
mentlijck revolte van de Portugesen, plonderinge van 
onse eygen soldaten, die mits de ledige magasijnen 
en kassen dickmaels maent noch costgelt becomen; 
ende (dat Godt alles genadelijck wil verhoeden) on- 
tallicke moorden ende bloetstortingen, waervan de 
bloetstortinge en verraderij onlanghs in de Maranhaon 
geschiet voor een levendige spiegel behoort te ver- 
strecken; voor welcke swaricheyden de authoriteyt 
van sijn Excellenties persoon alleen tot noch toe ons 
heeft bewaert ende (met Godes hulp) machtich is 
vorder te bewaeren. Waeromme de supplianten haer 
aen UEd. E. sijn kerende, onderdanichlijck versoec- 
kende UEd. E. gelieven deselve swaricheyden nae 
behoren te pondereren en dienvolgens (alsoo den sup- 
plianten wel ofte qualick vaeren, daer oock des Com- 
pagnies aenhanght, alleenlijck bestaet in het verblijft 
ofte vertreck van sijn Excellentie) sijn Excellentie 
soodanige contentement te doen als sijn Excellenties 
getrouwe sorge voor desen staet meriteert; ende 
vorders dat UEd. E. sijn Excellentie soo met hare 
brieven als met brieven van hare Hoogh Mogende 
gelieve te versoecken in sijn gouvernement alhier te 
continueren, ten minste ten tijde en wijle het landt 
alhier in den vasten onbesorghden staet gebracht 
sal sijn. 

Twelck doende, etc. 

(geteekendj : 

Abram Masuer. 

Isaac Graswinckel. 

N. Verdion en J. van Bullestrate. 

Joris van der Ghiessen. 

Jacob Valcx. 

Daniel van Steenwinckel & Guill Scheu. 

Frans Bruyn Anthoniss. 

Edewart Eleman. 

A. de Vries. 

Louys Heyns. 

Langua. 

Jacques van Dalen. 

Jacques van de Velde. 

Jacob & Cornelis May. 

Nicolaes Aertsen. 

Pieter van Alderwelt 

Joan van Aeken. 

Joan Morris. 

Hans Edouart Lebrun. 

Daniel Bonnel. 

Joan Boudewijns. 

Jan Rocken. 



Jan Aragons. 
Fred. Vuirbergh. 
Antony de With. 
David Aragon. 
Eduart Crop. 
Jean de Flines. 
Johannes de Saver. 
Gommarez Crispijnsz. 
Abraham van Cabiliau. 
Mathijs Beek. 
Nicolaes Sack. 
Gillis van Luspe. 
Willem van Tongeren. 
Enguerrante. 

Samuel en Antonie van Gansepoel. 
Tomas Wallis. 
Hugo Graswinckel. 
Lourens Cornelisz. de Jonge. 
Gerret ter Beek. 

Pieter Marrissingh en Godefried vanWessum. 
Jacob Wolfradt & K. Tiebos. 
Cornelis van der Venne. 
Anndres Heym. 
Marne Mey van der Hare. 
Hendrick Haecxs. 

Anth ü Dengremont & Isaac Ipelaer. 
Janse van Zwol. 
Houenellman. 

Abel Wylmsen Deevel Breedroe. 
Allert ter Becke. 
Andries Ketelaer. 
Davidt Nicolaï. 
Julius Nieuman. 
Jan van Strin. 
Jan Taeneps. 
Adam Jakops Itsma. 
Maniel de Jonge en J. Colaer. 
Jacob van der Els. 
-, Willem Hendricksz. Schellinger. 
Jacob Nachtegael. 
Jacob Pouwelsse. 
Jan Parent. 
Claes Pieterse Ray. 
S. B. Conde. 
Gille Braconier. 
Frans Lingers Siplinger. 
Jasper & Henrico van Heussen. 
Piere Rathon. 
Fop Adryaense. 

Medegedeeld door C. J. Wasch. 



M 



Digitized by 



Google 



— H3 — 



Geslacht Montanus. 



In 162 1 werd de proponent Petrus Montanus predi- 
kant bij de Hervormde gemeente van Nieuwenhoorn. 
In de Acta van de buitengewone vergadering der 
Classis van Voorne en Putten, gehouden te Brielle 
den 23 sten Augustus 162 1, leest men het volgende: 

«De vergaderinge is geleijdt geweest ter oorsaecke 
van de examinatie Petri Montani, die totten dienst 
der kercke in den Nieuwenhoorn is beroepen in de 
plaetse van Johan de Court. 

Petrus Montanus heeft voor de tegenwoordige 
Broederen een propositie gedaen uyt Matth. 26 vs. 
uit., sprekende van de bekeeringe Petri, dewelcke 
haer sulcx heeft bevallen, dat se goedtgevonden 
hebben tot de examinatie van sijn persoon in de 
stucken der Christelijcker leere voort te gaen. 

'T examen is gedaen deur W. Crijnsze ten over- 
staen D. Henrici Rosaei ende D. Samuelis Gruteri, 
gedep e des Suyd-Hollantschen Synodi. 

D' antwoorden, dewelcke Petrus Montanus gegeven 
heeft op de vragen, hem voorgehouden, hebben den 
Broederen soo wel bevallen, dat se, bencfFens de 
voornoemde Gedeputeerde des Synodi, hem totten 
kerckendienst hebben bequaem geoordeelt: waertoe 
hij (nadat sijne beroepinge, mitsgaders d'attestatien 
sijner studiën, leere ende leven waren overgelevert 
ende gelesen) met handttastinge is opgenomen, ende 
emstelick vermaent, met naersticheyt in sijne aenge- 
vangene studiën te continueren. 

D' eerste voorstellinge Montani sal gedaen worden 
deur Azariam, de 2* deur 1'Empereur, ende de be- 
vestinge deur Joh. Fleurkenium*. 

In de buitengewone vergadering der Classe, gehouden 
den 24 sten Augustus 1638 te Zuidland, was Petrus Mon- 
tanus niet tegenwoordig wegens ziekte, en nog in 
dezelfde maand stierf hij. 

Eene akte van 16 Junij 1635 begint aldus: «lek 
Clement Jacobsze Stijerman .... bekenne voor mij, 
mijnnen erven ende naecommelingen, schuldich te 
wesen aen Jan Fransze Santvoort, brouwer binnen 
deser stede (Brielle) voor de vijer deelen, item aen 
Jacob Heijndricxze van der Ghijssen, als getrout 
hebbende Arijaentgen Isbrants dr. voor de twee 
deelen, ende Petrus Montanus, predicant in den 
Nieuwenhoorn voor een deel, t'samen de sofrime van 
1563 car: guldens ses en een halve stuver, procede- 
rende uut saecke van den coop van de voorsz. gedeelten 
in seecker haringhschip, genaempt de Valck» etc. 

De Acta van den Kerkeraad der Hervormde Ge- 
meente van Brielle van 4 November 1638 vermelden 
onder de met attestatie ingekomen personen Simon 
Montanus «student in de H. Theologie», van Leiden. 

In De Navorscher, jaargang 1879, blz. 335, vindt 



men opgeteekend, dat de Haagsche Magistraten in 
16 12 15 ponden vereerden aan Petrus Montanus van 
Amsterdam voor een boek, door hem aan de Magis- 
straten geschonken. 



Brielle. 



H. de Jager. 



Bewaarheid omtrent de familie Nahuys en van Nahuys. 

Mijnheer de Hoofdredacteur van het Algemeen 
Nederlandsch Familieblad. 

Ik heb, met verzoek om plaatsing in uw blad, de 
eer uwe aandacht te vestigen, op hetgeen in uwe 
aflevering van April 1889, blz. 86 en volg. met boven- 
staand opschrift voorkomt, onderteekend door den heer 
Maurin Nahuys. 

Dit opstel, gerigt tegen eene recensie van RlET- 
STAP'S Wapenboek, voorkomende in den Nederlandschen 
Heraut; is op zoodanigewijze geschreven, dat ik niet 
twijfel, of het bestuur van laatstgemelde vereeniging 
zal daaraan gevolg geven, op welke wijze ook; want 
het stuk is niet anoniem, gelijk de heer Nahuys het 
noemt; de namen der bestuursleden staan op den 
omslag der aflevering vermeld. 

De eer niet hebbende tot dat bestuur te behooren, 
terwijl overigens mijne opstellen in den Heraut, van 
den aanvang af alle onderteekend, ter mijner verant- 
woording bleven; moet ik de beantwoording van, of 
het gevolg geven aan dat ab irato geschreven stuk, 
aan dat bestuur overlaten. Mogt echter uit dat schrijven 
een proces wegens hoon of laster ontstaan, en ik als 
getuige onder eede worden gehoord; dan zal het mijn 
pligt worden, naar waarheid getuigenis te geven en 
niets te verzwijgen. 

In afwachting echter van hetgeen ten deze zal 
plaats hebben, voel ik mij geroepen, hetgeen nopens 
mijn persoon op blz. 90 voor de aardigheid wordt 
vermeld, niet onbeantwoord te laten. 

Is het zoo aardig, dat ik voor eene halve eeuw, 
als jongeling geloof hechtende aan de beweeringen des 
vaders, zonder mogelijkheid van inzage van stukken, 
die bij den Hoogen Raad van Adel ter beoordeeling 
waren ingezonden, en nog niet in mijne jeugdige jaren 
ondervonden hebbende de waarheid van het spreek- 
woord «Een ieder gelooft ligt, dat zijn uil een valk is», 
zijn vader geschreven heb: Hoog Geb. Heer Graaf f 
Niet éénmaal, maar gedurende mijne meerjarige reis 
buiten 's lands, toen ik intusschen niets meer van deze 
familiezaak had vernomen, deed ik het meermalen. 
Die fout te hebben begaan, beken ik. 

Na mijne terugkomst, begon ik mij voor het eerst 
in ernst op de Heraldisch-Genealogische studiën, tot 



Digitized by V^OOQ IC 



— 114 ~ 



dusverre slechts liefhebberij, toe te leggen; zooals 
blijkt uit mijn schrijven van 7 December 1840, aan 
den vader, die mij in mijne studiën van groot nut 
geweest is, waardoor groote intimiteit. 

Toen omtrent dat tijdstip de broeder en neef met 
jonkheer ingelijfd waren, doch te vergeefs trachtten 
den grafelijke?i titel daarbij te hebben, en de andere 
broeder mij daarover klaagde; verlangde ik, die nog 
geen eenig stuk gezien, maar uit onervarenheid aan- 
genomen had wat beweerd werd, het bewijs te hebben, 
dat ten aanzien van den titel onregt geschiedde. 

Mij werden twee authentieke notarieele kopyen 
getoond van 1559 en 1626, waarin wel van de afkomst 
der daarin gemelden, doch geenzins van graaf of 
graaflijk recht gesproken werd. 

Op deze (1) stukken gegrond, vond ik mij destijds 
uit waarheidsliefde genoodzaakt, mijnen vriend te be- 
kennen, dat naar mijn inzien geen onregt geschied 
was. Daar hier slechts sprake was van graaflijken 
titel en niet van afkomst, kreeg en vroeg ik niets 
meer ten bewijze. De broeder en neef toch waren 
ingelijfd, en daarctm schreef ik sedert aan den anderen 
broeder Hoog Wel Geboren, schoon hij nog niet tot 
den Nederlandschen adel behoorde ; eene fout als men 
' wil, doch waarvan als niet in een officieel stuk opge- 
nomen, ik de verantwoording op mij neem. 

Sedert vermeende ik verkoeling van de zijde mijns 
vriends te bespeuren; de omgang, schoon nimmer 
afgebroken, verminderde zeer, vooral toen ik lid 
geworden was van het collegie, waarover hij zoo 
zeer geklaagd had. 

Dat eene fout begaan uit jeugdig vertrouwen, door 
eenen destijds ter zake onkundige, op beweeringen van 
den vader, die vermeende op grond van afkomst uit 
dynasten, zooals hij toen zeide, regt te hebben ; na eene 
halve eeuw, als aardigheid door den zoon zoude worden 
te berde gebragt, had ik niet kunnen verwachten. 

'sHage, 13 Mei 1889. 

Mr. W. J. baron d' Ablaing van Giessenburg. 



(1) Van een stuk 1644 werd mij toen, nocb later gesproken, tot 
staving van aanspraak. Ook namen adressanten hunne verheffing 
tot baron met regt van eerstgeboorte in dank aan, zonder eenig 
protest, zooverre ik weet. 

Dat zoodanig stuk thans aanwezig zoude zijn, vernam ik voor het 
eerst, uit vermelding daarvan door den heer Rietstap. 



Vraag om betere bewijzen betreffende het geslacht 
Jongema. 

In De Friesche Adelaar, N° 5, blz. 36, i e kolom, 
i2 e regel van boven, wordt de moeder van ./Ede 
Keympes Jongema, van Rauwer d, gehuwd met 
Hack Gerckesdochter Eysinga, genoemd: 
Ansck Harinxma thoo IJlst. 

Wanneer deze bewering enkel berust op de kwar- 
tieren, voorkomende op eene grafzerk te Rauwerd 
van iEde Heringa van Jongema, overleden 8 
Mei 1586, beschreven in N° 4, blz. 31, 2 kolom van 
genoemd blad, volgens welke kwartieren sEde Keympes 
Jongema, van Kornwerd, — gehuwd met Saeck van 
Eminga en in het Stamboek van den Frieschen Adel 
voorkomende als een volle broeder van eerst genoemden 
iEde — , eene Harinxma tot moeder zoude gehad 
hebben, als zijnde dat wapen een klimmende leeuw 
(niet omgewend) en waarbij de naam Haringsma ; 
dan kan ik — stellende dat zij broeders waren en 
hunne moeder eene Harinxma was — direkt niet 
aannemen: i° dat dit wapen (eene klimmende leeuw) 
is van Harinxma thoe IJlst (in het Stamboek de leeuw 
omgewend), en 2 dat zij Ansck zou geheeten hebben. 

Het Stamboek van den Frieschen Adel geeft hunnen 
vader Keympe ^Edes Jongema, te Rauwerd, 
overleden in 1468, tot i° vrouw Ansck N. en 2 Jel 
Bockesdochter Harinxma, die hem overleefde. 

Het door mij in het Maandblad de Nederlandsche 
Leeuw, jaargang 1886, blz. 72 genoemde M.S. Wapen- 
boek, geeft aan Anna van Jongema, gehuwd met 
Ruurd Popckes Roorda van Grou w, tot ouders Keympe 
Jongema in Raerd (Rauwerd) en Ansck Burmattia. 

Zoolang ik dus geene beter overtuigende bewijzen 
heb, zal ik eerstgenoemde iEde (die met zijne vrouw 
op Eysingahuis te Rinsumageest woonde en ook aldaar 
in 1481 overleed) tot moeder moeten geven óf Ansck 
ran Burmania, of Jel Bockesdochter Harinxma, die 
misschien het oude Harinxma-wapen (in goud 
een kli?nme?ide zwarte leeuzv) nog gevoerd kan hebben. 

Het is vooral voor mij, met het oog op genoemd 
M. S. Wapenboek, van veel belang, deze kwestie 
opgelost te zien, waarom het mij zeer aangenaam zal 
zijn het oordeel van deskundigen of betere bewijzen 
hieromtrent te vernemen. 

Ofschoon op deze zaak geene betrekking hebbende, 
geef ik ten slotte eenige beschrijvingen van wapens 
in genoemd M. S. Wapenboek voorkomende. 

Eysinga. In zilver drie goud-geknopte roode rozen. 
Helmteeken: eene uitkomende klimmende roode leeuw, 
tusschen twee zilveren struisveeren. 

Bolta in HolwcrL In goud drie zwarte vogelpijlen 
naast elkaar. Helmteeken: drie struisveeren, een van 
zilver, tusschen twee van goud. 



Digitized by 



Google 



— H5 ~ 



J vvs ma in RinsmageesL In goud eene zwarte 
adelaar, waarover een zilveren hartschildje beladen 
met eene klimmende roode leeuw. Helmteeken: een 
zwarte adelaar (mei uiikomende). 



Leeuwarde?t, Mei 1889. 



Johs. Wenning IJz. 



't Zij hierbij tevens nogmaals opgemerkt, dat be- 
oefenaars der genealogische wetenschap, deze als eene 
zeer ernstige studie moeten beschouwen; doen zij dit 
niet, dan ontstaan daardoor schromelijke fouten. 

Ook de redactie van den Fricsche Adelaar schijnt 
niet onfeilbaar te zijn; wij vonden daar toch 't volgende 
in vermeld. 

Lisck van Jousma, die gehuwd was met Frans van 
Eysinga en dochter was van Jan en diens tweede 
vrouw Mary van Tjaerda, sterft volgens bovenge- 
noemd blad, jaargang 1887, N° 1, blz. 5a, in 1584, 
volgens N° 5, blz. 37*, jaargang 1889, in 1564. 

Welke datum is nu juist?? 

Redactie. 



Aanteekeningen uit een doopboek van Lillo (loopende 

van A° 1706—1785), bepaaldelijk ten aanzien Tan 

de fumiliën Ermerins en Ferleman. 

Gedoopt 24 Januari 17 1 2, Jacoba Wilhelmina, van dhr. 
Johan Verschuere en Jacoba Verbergh ; getuigen : Mr. 
Willem Ferleman en juffrouw Jacoba Ermerins. 

Gedoopt 24 Juli 17 18 (geboren 19 dito), Jacobus 
Andries, van dhr. Jan van den Noord en Bresetta Jacobs ; 
getuigen: Andries de Jager en Anna Maria Ferleman. 

Gedoopt 3 Juli 17 18 (geboren 2 dito), Wilhelmus, van 
dhr. Anthony van Oostdorp en Johanna van der Gijsen; 
getuigen : dhr. bailliu Wilhelmus Ferleman en mevrouw 
Barbara van der Burgt. 

Gedoopt 24 September 1719 (geboren 23 dito), 
Wilhelmus, van dezelfden ; getuigen : dhr. bailliu Wil- 
helmus Ferleman en juffrouw Catalyna Eyens. 

Gedoopt 22 Februari 1722 (geboren 18 dito), Fran^ois, 
van dezelfden; getuigen: dhr. Fran^ois Ermerins en 
juffrouw Anna Maria van der Gughte (echtgenoote 
van David Coutry, predikant aldaar). 

Gedoopt 9 Mei 1 7 1 7 (geboren 5 dito), Jan Wilhelm, 
van dhr. secretaris Fran^ois Ermerins en Anna Maria 
Ferleman; getuigen: Mr. Wilhelmus Ferleman en 
Jacoba Ermerins. 

Gedoopt 22 September 1720 (geboren 20 dito), 
Wilhelmina, van dezelfden; getuigen: dhr. Jacob Fer- 
leman en juffrouw Wilhelma Wiers. 

Gedoopt 1 November 1722 (geboren 31 October), 
Francina Adriana, van dezelfden; getuigen: dhr. Adriaan 
Ferleman en Wilhelmina Geertruyd Ferleman. 



Gedoopt 23 Juli 1724 (geboren 21 dito), Jacobus, 
van dezelfden ; getuigen : dhr. Wessel Eduard Ferleman 
en juffrouw Catharina van Weenegem. 

Gedoopt 9 December 1725 (geboren 8 dito), Jacobus (1), 
van dezelfden; getuigen: dhr. Antonius Ferleman en 
juffrouw Aletta Krane. 

Gedoopt 15 December 1726 (geboren 1 4 dito), Maria 
Catharina, van dezelfden ; getuigen: dhr. Wessel Eduard 
Ferleman en Juffr. Catharina van Weenegem. 

Gedoopt 7 November 1728 (geboren 2 dito), Chris- 
tina Anthonia, van dezelfden; getuigen: dhr. Jan de 
Grandt en juffrouw Christina Anthonia van Goens. 

Gedoopt 29 Mei 1730 (geboren 22 dito), Anna 
Catharina, van dezelfden; getuigen: dhr. Wessel Eduard 
Ferleman en juffrouw Catharina van Weenegem. 

Gedoopt 18 Mei 1732 (geboren 12 dito), Cornelia 
Maria, van dezelfden ; getuigen : Mr. Wilhelmus Ferle- 
man , rekenmeester in de generaliteits-rekenkamer 
wegens de provincie Zeeland, en zijne echtgenoote 
mevrouw Cornelia Maria de Mauregnault. 

Gedoopt 10 Januari 1751 (geboren 7 dito), Anna 
Maria (2), van dhr. Jacobus Ermerins en juffrouw Sara 
Vereik (3); getuigen: dhr. Jan Willem Ermerins, dhr. 
Robbert Guillaume Temet, secretaris, en mevrouw 
Wilhelma van IJsselsteyn, geboren Ermerins. 

Bij eene doopsbediening op den 12 Januari 1766 te 
Lillo, staat als getuige vermeld: mevrouw Joanna 
Jacoba Maria Ermerins, geboren Wiltschut (4). 



(1) Deze is Jacobus Ermerins, de vermaarde schrijver van de 
„Zeeuwsche Oudheden" en andere geschiedkundige werken, die 
29 Juni 1795 te Veere overleden is. Door deze aanteckening 
is dan nu uitgemaakt, dat hij den 8 December 1725 te Lillo geboren 
is, en niet 25 December van dat jaar, ook evenmin te Sluis, gelijk 
zulks veeltijds opgegeven wordt. 

(2) Anna Maria Ermerins, de eenige dochter uit het 1« huwelijk 
van Jacobus Ermerins, huwde met Cornelis Egter, medic. doctor 
te Brielle, als wiens weduwe zij den 3 April 1818, oud 67 jaar, 
te Zicrikzee overleden is. 

(3) Sara Vereik (Verheyck), uit Dordrecht, was de eerste gade 
van den vermaarden Jacobus Ermerins, met wien zij in 1749 gehuwd 
was, doch zij overleed reeds in 1751. 

(4) Joanna Jacoba Maria (of Catharina) Wiltschut, dochter van 
Hermanus Wiltschut, luitenant-admiraal van Zeeland en van Maria 
Auste, was sinds 1752 de tweede gade van Jacobus Ermerins, en 
had bij hem twee dochters, van welke de jongste, Anna Catharina 
Ermerins (geboren te Veere 6 Januari 175S en overleden te Zierikzee 
19 December 1S41), den 10 September 1787 huwde met Samuel 
Boeye, weduwnaar (geboren te Zierikzee 1 Juli 1757 en overleden te 
Antwerpen 31 Juli 1819), bij wien zij vier kinderen had. 



Wolfaarisdijk. 



J. van der Baan. 



wc^L^r^ 



Digitized by V^OOQ IC 



n6 — 



Naamlijst van de predikanten der Hervormde gemeente 
te Maarssen. 

i. Gerardus Petri Schepens was van 1581 — 1586 
predikant te Reeneroord, waar hij ontslagen 
werd; vervolgens te Maarssen 1588 — 1590, als 
in Mei 1590 verroepen naar Ransdorp, c. a., 
van waar hij in October van dat jaar reeds 
vertrok. In 1591 kwam hij in dienst te Lillo, c. a. 
Toen hij zijn ontslag aldaar verlangde, besloot 
de Classis van Tholen, c. a., den 2 Augustus 
1602 tot eene standplaats- verwisseling tusschen 
hem en ds. Cornelis Bosschaert, predikant te 
Oud-Vossemeer, waarop door Gecommitteerde 
Raden van Zeeland 18 September reeds de 
goedkeuring verleend werd. Hij vertrok alzoo 
naar Oud-Vossemeer, waar hij in dienst bleef 
tot dat hij 20 December 161 8 overleed. (Zie 
mijne geschiedkundige naamlijst van de predi- 
kanten te Lillo, c. a., in Navorscher XXXVI, 
blz. 6). 

2. Franciscus Taurinus Petrusz., werd in 1604 pre- 
dikant te Rijsoord, c. a., te Maarssen in 16 13, 
waar hij wegens Remonstrantsche gevoelens in 
16 19 werd afgezet. 

3. Ludovicus Gerardus van Renesse, alhier beroepen 
in 1620, was in 1633 en 1637 veldprediker en 
in 1634 niede revisor van de overzetting des 
Nieuwen Testaments, vertrok in Juni 1638 van 
hier naar Breda, waar hij tot theologisch doctor 
en professor benoemd werd aan de Illustre school 
aldaar en overleed in 167 1. 

4. Jacobus Kamerbeek werd in 1636 predikant te 
Odijk en in Augustus 1638 te Maarssen, was 
veldprediker in 1643 en overleed in 1653. 

5. Johannes Hondius, als proponent onder de Classis 
van Utrecht alhier beroepen en 3 December 1654 
bevestigd, overleden 6 November 1673, oud 43 
jaar, 1 1 maanden en 1 7 dagen. 

6. Nicolaas van Hasselt werd in 1659 tot i^ 11 pre- 
dikant te Vuursche beroepen, in Maart 1674 alhier, 
en is 8 Maart 1675 overleden. 

7. Johannes Fredericus van den Eeden, ambachts- 
heer van Bergestein, was predikant aan 't Hof 
van de Vorstin-gouvernante van Friesland, alhier 
beroepen in Augustus 1675 en overleed 25 Mei 
1707. 

8. Jeremias Frescarode, geboren te Guyenne in 
Frankrijk in 1683, student te Utrecht en daarna 
sinds 1703 te Harderwijk. Als proponent onder 
de Classis van Gouda alhier beroepen en 15 April 
1708 bevestigd, vertrok hij 9 November 17 10 
naar Rotterdam als Waalsch predikant. Den 
5 Juli 17 13 te Harderwijk honoris causa tot 



philosophisch doctor bevorderd, werd hij aan 
de Illustre school te Rotterdam tot professor 
in de philosophie aangesteld. In 1748 emeritus 
geworden, overleed hij 14 Juni 1749, ruim 66 
jaar oud. 
9. Theodorus Bogaart, geboren te Alkmaar, als 
proponent beroepen te Obdam in December 1703, 
en in Februari 1704 tot predikant bevestigd. 
Verroepen naar Maarssen en aldaar bevestigd 
26 April 17 11, overleed hij iy Mei 17 19. 

10. Bartholdus van Wezel, als proponent onder de 
Classis van Amsterdam alhier beroepen en 15 
October 1719 tot predikant bevestigd, overleed 
hij in 1730. 

11. Adrianus van der KolfF, als proponent onderde 
Classis van Workum, alhier beroepen in 1731, 
vertrok den 10 Augustus 1744 naar Almkerk, 
en nam als Emeritus aldaar afscheid 6 Juni 1773. 

12. Anthony Kist, als proponent onder de Classis 
van Leiden, alhier beroepen in 1744 en 25 Januari 
1745 tot predikant bevestigd, vertrok ^Novem- 
ber 1752 naar Woerden, waar hij 19 November 
bevestigd werd. 

Aldaar in 1790 Emeritus geworden, overleed 
hij te dier plaats 11 December 1794 in zijn 
73° jaar. Hij was gehuwd met Johanna Wolff 
en alzoo de schoonbroeder van de vermaarde 
Elisabeth Bekker. De beroemde Ewaldus Kist 
was zijn zoon. 

13. Simon Boitet, als proponent onder de Classis 
van Delft in 1752 beroepen en 18 Februari 1753 
tot predikant alhier bevestigd, vertrok 27 Maart 
1757 naar Middelburg, waar hij 19 December 
1756 beroepen was en 17 April 1757 bevestigd 
werd. Hij vierde 19 April 1807 zijn 50-jarig 
verblijf aldaar en overleed 22 October 1807, oud 
81 jaar en 4 maanden. 

14. Adriaan de Hengst, als proponent onder de 
Classis van Delft, 10 Mei 1757 beroepen en 
4 September 1757 tot predikant bevestigd, over- 
leed 25 Augustus 1802 in zijn 74* jaar. 

15. Johannes Diederik Dibbetz werd 4 Februari 1799 
proponent onder de Classis van 's-Gravenhage, 
beroepen te Bunschoten 11 Februari en 14 April 
1799 tot pred. bevestigd. Beroepen te Maarssen 
15 October 1802, en 30 Januari 1803 bevestigd, 
vertrok den 11 Mei 1806 naar Zwolle, waar hij 
25 Mei bevestigd werd en 2 September 1810 
afscheid nam, als zijnde beroepen te 's-Gravenhage 
21 Mei, en 9 September 18 10 bevestigd; hij 
overleed aldaar 7 Januari 18 13. 

16. Diedericus ter Veer werd 5 Maart 1799 propo- 
nent onder de Classis van Utrecht, beroepen te 
Zoelmond 17 April en bevestigd 30 Juni 1799; 



Digitized by 



Googk 



— ii7 — 



beroepen te Dubbeldam 13 September en be- 
vestigd 7 November 1 802 ; beroepen te Maarssen 
1 9 Februari en bevestigd 6 Juli 1 806 ; vertrokken 

28 Februari 18 19 naar Breda, waar hij 14 Maart 
1819 bevestigd werd, in 1842 Emeritus en over- 
leed 15 Januari 1848. 

17. Jan Brave, geboren te Amsterdam 7 October 

1 793. Als proponent onder de Classis van Utrecht, 
beroepen te de Meern en 16 Februari 1817 aldaar 
bevestigd; alhier bevestigd 1 Augustus 18 19 en 
vertrokken 24 September 1826 naar Doetinchem, 
waar hij 15 October 1826 bevestigd werd en 

29 Juli 1827 afscheid nam; stond vervolgens te 
Arnhem van 5 Augustus 1827 — 18 Maart 1832. 
Beroepen te Amsterdam 25 October 1831 en 
bevestigd 1 April 1832, overleed hij aldaar 29 
September 1859. 

18. Syvert Hendrik Koorders (zie Algemeen Neder- 
landsch Familieblad, jaargang 2, blz. 206), werd 
cand. te Utrecht in Mei 1823, predikant te Meer- 
kerk 19 October 1823, te Maarssen 1 April 1827 
en overleed 1 1 Februari 1866. 

19. Karel Frederik Creutzberg, geboren te Horssen 
1 November 1840, werd cand. te Utrecht 6 
Augustus 1863, predikant te Oosterbierum 31 
Januari 1864, alhier beroepen en 28 October 
1866 bevestigd, vertrokken 11 September 1870 
naar Arnhem, waar hij 30 October 1870 bevestigd 
werd en nog in dienst is. 

20. Bernardus Johannes Swaan (zie Algemeen Neder- 
landsch Familieblad, jaargang 2, blz. 207), geboren 
te Arnhem 18 Mei 1839, werd cand. in Gelder- 
land in Augustus 1865, predikant te Eemnes- 
buitensdijks 26 Augustus 1866, alhier beroepen 
en 10 September 1871 bevestigd, vertrokken 24 
Augustus 1873 naar Breda, waar hij 7 September 
1873 bevestigd werd, en verroepen naar Gouda, 
is hij sinds 1 September 1878 aldaar nog in dienst. 

21. Marten Adriaan Adriani Nz., werd cand. te 
Utrecht 14 Augustus 1856, predikant te Cothen 
12 Juli 1857, te Oud Loosdrecht 16 Augustus 
1863, te Harlingen 4 November 1866, en van 
daar verroepen, alhier 7 December 1873 bevestigd 
en nog in dienst. 

Medegedeeld door: 

J. van der Baan, te Wolfaartsdijk, en 
J. J. Bastert, te Breukelen. 



Inhoud Tijdschriften. 



Maandblad van het Genealogisch-Heraldisch Genoot- 
schap <.De Nederlandsche Leeuw», VI e jaargang, 1888. 

N° 10. Mededeelingen van het bestuur; Iets over 
adellijke titels op Java en Madura; Geslacht de Meyn 
de Bonvoust; Uit Axel's trouw- en doopboeken ; Cata- 
logus der schilderijen van .het gemeentemuseum te 
's-Gravenhage; Waarschuwing ten opzichte van het 
gebruik van waterverven; Familieberichten. 

N° 11. Opschriften te Goinga, in de grietenij Wij m- 
britseradeel; Het geslacht Clifford ; Genealogische varia 
uit Lillo en Liefkenshoek in de gemeente Rilland Bath 
op Zuid-Beveland; Proces over familiepapieren der 
familie de Witt ; Vraag betreffende het geslacht Ie Sage 
een adellijke Deensche familie; Familieberichten. 

N° 12, Mededeelingen van het bestuur; Benoeming 
van leden; Verheffingen in den adelstand en titelver- 
leening; Geslacht Hütschler; Geslacht de Ranitz;Jahr- 
buch des Vereins Greiff; Grafzerk van een Nederlander 
in Frankrijk, Willem Heynricx van Zierikzee; Geslacht 
Meemeling; Familieberichten. 

VII e Jaargang, 1889. 

N # 1. Benoeming van nieuwe leden; Mededeeling 
van het bestuur ; Verslag van de algemeene vergadering 
op 16 Januari 1889 ; Diploma van het geslacht Hütschler; 
Friesche volksalmanak; Jaarboekje van den Neder- 
landschen adel; Twee onbekende wapens; Uitgestorven 
Zeeuwsche geslachten, het geslacht Vocx te Reimers- 
wale; Familieberichten. 

De Maasgouw. Orgaan voor Limburgsche Geschie- 
denis, Taal- en Letterkunde, X e jaargang. 1888. 

N° 21. Kluizenaars of Eremieten te Ottersum en 
Tienray; Poort van de heeren van Leuth te Maas- 
tricht; Verkoop als domeingoederen in den Franschen 
tijd van eenige goederen, behoord hebbende aan de 
Dominicanen te Maastricht; Kroniek der stad Maas- 
tricht van haren oorsprong af tot in Juni van het 
jaar 1862. 

N° 22. Statuten van de schutterij van den H. Se- 
bastiaan te Slenaken; Ordnung, Statuten und Regle- 
menten der löblichen Vogelschützen Bruderschaft in 
der freien Reichsherrlichkeit Slenaken; Oude klokken- 
makers in het tegenwoordige Noorden van Limburg. 

N° 33. Doodsbericht van Joseph Russel; De Lom- 
straat te Venlo; Boekbeoordeelingen. 

N° 24. Het klooster «Jerusalem» te Venray; Hooge 
waterstand der Maas te Venlo; De familie de la Houssaye. 

N° 25. Het Bisschoppelijk Seminarie te Roermond; 
Het klooster «Maria ter Hagen» der reguliere kanun- 
niken te Weert. 

N° 26. Professoren en regenten van het Bisschoppelijk 
Seminarie te Roermond. 



i 



Digitized by VjOOQ IC 



— u8 



N° 27. Verbod van wapenen te dragen in de middel- 
eeuwen te Maastricht; Een schaking te Maastricht in 
1434; Het gemeentewapen van Elsloo. 

N° 28. Meester Gerrit de Well. 

N° 29. Eenige bescheiden over het Annontiaten- 
klooster te Wijk-Maastricht; Het gemeentewapen van 
Obbicht en Papenhoven. 

N° 30. Kunrader bouwsteen; Bewaring van archi- 
tectuur fragmenten. 

N° 31. Bijdrage tot de geschiedenis van het semi- 
narie te Roermond; Het nieuwe gemeentewapen van 
Geleen; Het nieuwe gemeentewapen van St. Pieten 

N° 32. De armentafel te Blitterswijck; Kunrader 
steen. 

N° 33. Eenige bijzonderheden over den vice-hoog- 
schout Collette te Maastricht; Uittreksel uit eene 
Kronyk te Roermond. 

N° 34. Tienden van St. Servaas-kapittel nabij Maas- 
tricht; De familie Bosch te Maastricht. 

De Dietsche Warande. Tijdschrift voor Kunst en 
Zedegeschiedenis, II e jaargang, 1889. 

N° 1. De St. Vincentius-kerk te Zinik; Vondel en 
Milton; In memoriam; Het huis ede groote SpiegeH 
te Antwerpen; De school van H. Willibrord in de 
abdij van Echternach; De handel, vooral in de Neder- 
landen, tijdens Karel de Groote; Hector Berlioz; De 
kapel van «'t Claeitje* te Brugge en hare beschilderde 
grafkelders; Boekbeoordeelingen; Allerlei. 

N° 2. De geheimen der verfbereiding, afzetterskunst 
en miniatuurschildering van het klooster van Groenen- 
daal; Standbeeldennieuws ; Luim of Ernst; Van der 
wive wonderlycheit werdt u hier een deel geseit; 
Isaac da Costa; Onze Lieve Vrouw van Handel; De 
heerlijkheden van het land van Mechelen, Niel en 
zijne heeren; Boekbeoordeelingen; Allerlei. 

Oud Holland. Nieuwe bijdragen voor de Geschiedenis 
der Nederlandsche Kunst, Letterkunde, Nijverheid, 
enz., onder redactie van Mr. N. de Roever en A. 
Bredius, VII Jaargang, 1889. 

Afl. 1. Pieter Aertsz, gezegd Lange Pier, vermaard 
schilder; Kunstsmesdwerk; Het ijzeren hek van de 
buitenplaats «Vreedenhof» aan de Vecht; Kunstkritiek 
der XVII e eeuw ; De Amsterdamsche schutters-stukken 
in en buiten het nieuwe rijks-museum; Nog iets over 
de historie van het leven en sterven van heer Johan 
van Oldenbarnevelt, beschreven door een liefhebber der 
waerheyt; Tweeërlei regenten. 

Archief voor Nederlandsche Kunstgeschiedenis, van 
Fr. D. O. Obreen. Deel 7. 

Afl. 9 — 13. De Hollandsche tak der schildersfamilie 



Kobell; Uit de minute octrooien der staten van Holland 
West-Friesland; De schuttersstukken uit Goes. Nijmeeg- 
sche schilders. 

Archief voor de geschiedenis van het Aartsbisdom 
Utrecht, 1889. 

17® dee!, i e afl. volgt later. 

17° deel 2 e afl. Beknopte levensschets van Aloysius 
Ciamberlani; Insinuatio status provinciarum, in quibus 
haeretici dominantur; Varia; Scheidsrechterlij ke be- 
slechting van een geschil nopens de inkomsten der 
geestelijke goederen, tusschen H. Vordenus, deken 
van Oldenzaal, C. S. ter eenre, en de Gedeputeerden 
van de provincie Overijssel, ter andere zijde, met 
andere bescheiden daarop betrekking hebbende, Ao 
1622 — 1623; Doodstrijd des kapittels van S te Walburg 
te Arnhem; De abdij van Prume in hare betrekking 
tot de stad Arnhem; Bernard Joseph van Kruissen, 
1771 — 18 12, aartspriester van Groningen; Amersfoorts, 
godsdienst en onderwijs, 1580— 1680; Florentius van 
Vianen, pastoor te Laren ; Josephus van Berkel, pastoor 
te Kampen. 

Tijdschrift voor Geschiedetiis, onder redactie van 
A. M. Kollewijn Nz., lV e jaargang. 1889. 

Afl. 1. Bijdrage tot de geschiedenis der tijdmeters; 
Johannes Hus; Het leenstelsel; Uit de vaderlandsche 
geschiedenis; De christenvervolging onder Trajanus; 
Mededeelingen ; Boekbeoordeelingen. 

Afl. * 2. Nieuwe bewijzen in zake Naundorff — de 
Bourbon; Johannes Hus; De staatkundige verhouding 
van Italië tot Frankrijk," Uit de vaderlandsche ge- 
schiedenis ; Diverse mededeelingen ; Nieuwe uitgaven. 

Afl. 3. De moderne koloniale politiek; Wilhelm Teil; 
Karel de Groote ; Mededeelingen. 

Verslagen van het Friesch Genootschap van Geschied-, 
Oudheid en Taalkunde te Leeuwarden, 1887. 

Zestigste verslag der handelingen van het Friesch 
Genootschap over het jaar 1887 — 1888. 

De vrife Fries. Mengelingen uitgegeven door het 
Friesch Genootschap van geschied-, oudheid- en taal- 
kunde. Leeuwarden, 1888, i7 e deel, 3 e reeks. 

V° deel. Afl. 2 en 3. De wording van het college 
der gedeputeerde staten in de provincie Friesland; 
De tien geboden naar een handschrift uit de provinciale 
bibliotheek van Friesland; Bijlage; Romeinsche steen 
te Beetgum gevonden. 

Monatsblatt der Kais. Kon. Heraldischen Geseüschaft 
tAdler*, 1888. 

N° 95. Mittheilungen der Gesellschaft; Zwei Amster- 



Digitized by 



Google 



— 1X9 — 



dammer Altherthumsforscher, Numismatikcr und Heral- 
diker ; Die erloschene österreichische Linie der Hallwyl; 
Friedhof Notizen ; Litteratur; Anfragen und Beantwor- 
tungen. 

N° 96 volgt later. 

N° 97. Mittheilungen der Gesellschaft ; Einige Aus- 
züge aus den Lehnbüchern des Herzogthums Brabant; 
Literatur. 

No 98 volgt later. 

N° 99. Mittheilungen der Gesellschaft: Zur Geschichte 
der Alantsee ; Ein Institut für Genealogie und Heraldik; 
Anfragen. 

N° 100. Mittheilungen der Gesellschaft; Die Kunst- 
sammlungen des Stiftes Klosterneuburg; Das Brünner 
Adels-Tasschenbuch ; Heraldische Ausstellung in Gent ; 
Allerlei. 

N° 101. Mittheilungen der Gesellschaft; Prinz Geiza 
von Ungarn; Allerlei. 

Der Deutsche Herold. Zeitschrift für Heraldik, Sphra- 
gistik und Genealogie. Organ des Vereins \Herold» 
zu Berlin. XIX Jahrgang, 1888. 

N° 1. Bericht über die Sitzung vom 20 November 
und 4 December 1888; Protokoll der Generalversamm- 
lung am 4 December 1888; Die erste ungarische 
Adelsschematismus; Das Wappen Ruprechts von der 
Pfalz, Kurfïlrsten van Cöln 1463 — 1480; Mittelalterliche 
Siegelstempel ; Die Gothaischen Taschenbücher für 
1889; Bücherschau; Familienchronik; Allerlei. 

N° 2. Bericht über die Sitzung vom 18 December 
1888 und 8 Januari 1889; Kaiser Friedrich bessert 
das Helmkleinod des Philip vom Stein (unter Nassau) 
durch Zufügung einer Krone; Beitrage zur Würtem- 
bergischen Adelsgeschichte ; Drei Banner des Deut- 
schen Ordens ; Die erbliche Ritter Titel in Oesterreich- 
Ungarn und Süd-Deutschland ; Bücherschau ; Familien- 
chronik; Die (von) Abtshagen in Pommern ; Livlandische 
Beitrage; Allerlei. 

N° 3. Bericht über die Sitzung vom 22 Januar 1889; 
Protokoll der Sitzung vom 5 Februar 1889; Die Ma- 
nessische Handschrift zu Heidelberg ; Die Wappen der 
Schwedischen und Finnlandischen Landschaften (Pro- 
vinzen), Lans (Regierungsbezirke) und Stadte ; Reichs- 
adler und Kaiserkrone : Livlandische Beitrage; Familien- 
Chronik; Genealogische Notizen über die Danziger 
Patrizierfamilien Abtshagen und Jordan; Anfragen; 
Bücherschau, Die Eintheilung der Geschichte in Mittel- 
alter und Neuzeit in ihrer Anwendbarkeit zurBestim- 
mung des Begriffes des alten Adels; Das Brünner 
Adels-Taschenbuch ; Alte Gildewappen in der Stadt 
Hanover; Ein deutscher Grabstein in Palermo. 

N° 4. Bericht über die Sitzung vom 29 Februar und 
5 Marz 1889; Zum Ritterstand; Glossen zu einer deut- 
schen Kaiserurkunde ; Vermischtes; Bücherschau ; Das 



Wappen der von Alten; Auszüge aus den Inhalts- 
verzeichnissen und anderer Zeitschriften ; Familien- 
Chronik ; Anfragen und Antwort ; Eine v. v. Gröbensche 
Ahnentafel; Wappen aus Rendsburg* 

N° 5. Bericht über die Sitzung vom 19 Marz und 
2 April 1889; Gedanken eines mecklenburgischen 
Heraldikers; Das Reitersiegel Graf Gottfrieds von 
Habsburg-Laufenburg ; Das Wappen der Stadt Linden; 
Zur Geschichte der v. Peistel; Bericht des Vereins 
für Geschichte und geschichtliche Hilfswissenschaften 
an der Universit&t Leipzig «Roter Löwe»; Familien- 
chronik; Das Wappen der Grafen von Wasaburg; 
Bücherschau; Allerlei. 

Vier teljahr schrift für Heraldik, Sphragistik und 
Genealogie. Herausgegeben ven Verein Herold zu 
Berlin, XVII Jahrgang, 1889. 

Heft 1. Das Wappen und die Siegel der Grafen 
von Froberg und Homberg; Aus dem in alterer Zeit 
sehr unleserlichen Kirchenbuch von Weiszbach (früher 
Weiszenbach) bei Schmölln in Sachsen-Altenburg nebst 
Vollmershain ; Beitrage zur Geschichte des deutschen 
Adels in Böhmen; Zwei Beilagen zu den von Biber- 
stein; Boris und Rostislaw, Beitrag zur Geschichte 
der russisch-polnisch-ungarischen Beziehungen ; Inhalts- 
verzeichnisse der dem Verein »Herold» zugegan genen 
Tauschschriften. 

Neues Lausitziches Magaztn. 64 Band, 1888. 

Zweites Heft. In Memoriam Professor Dr. Schön- 
wolder; Die Familie Steinrucker in Zittau und Görlitz; 
Johann Christian von Dannitz; Nachrichten aus den 
Lausitzen; Nachrichten aus der Gesellschaft. 

Zeitschrift des Harz- Vereins für Geschichte und 
Allertumskunde. XXI Jahrgang, 1888. 

Schlussheft. Heidnische Reste im heutigen Volks- 
glauben der Bewohner des braunschweigischen Landes; 
Die Reichstadt Nordhausen als Festung ; M. Leonhard 
Jacobi aus Nordhausen; Die Deutschordencomture 
Joachim von HopkorfF; Balthasar von Eimbeck und 
Arnd von Sandow ; Der Notar Joachim Buchtenkirch; 
Die Schoppen Herman Overbeck und Johann Schröder ; 
Hans Pape; Vermischtes; Bücheranzeigen. 

Deutsches Adelsblatt. Wochenschrift für die Auf- 
gaben des christlichen Adels. VII Jahrgang 1889. 

N°* 1 tot en met 3 volgen later. 

N° 4. Zum Geburtstage Sr. Majestat des Kaisers 
und Königs Wilhelm II; Sozialreform und Genossen- 
schaftswesen ; Standes-Disciplin ; Verzeichniss adlicher 
Familienverbande Feuilleton ; Allerlei. 

N° 5. Seine Kaiserliche und Königliche Hoheit der 
Erzherzog Rudolf Franz Karl Josef von Oesterreich; 



Digitized by 



Google 



— 120 



Deutsche Adelsgenossen schaft; Sozialreform und Ge- 
nossenschaftswesen ; Die Entscheidung in Afrika ; 
Standes-Disciplin; Der eiserne Siegfried; Das Geschlecht 
von Wiederhold; Blatter und Bücherschau; Allerlei. 

N° 6. Deutsche Adelsgenossenschaft ; Die Verfügung 
König Wilhelms II vom 27 Januar; Zwei bemerkens- 
werthe Aeusserungen aus dem Reichstage; Verzeichniss 
adeliger Familienverbande ; Allerlei. 

N° 7. Der allgemeine Deutsche Schulverein; Aus 
der Geschichte der Berliner Gesandtschaften ; Zur 
Geschichte des Hauses Hessen-Kassel ; Bücherschau; 
Allerlei. 

N° 8. Est ist Zeit ; Die Kredit-Bank gegen Wucher, 
Wiszmann und Peters ; Der adlige Grundbesitz im 
Königreich Sachsen ; Ein Nachtrag zur Geschichte der 
von Lettow-Vorbeck; Janson von der Stockh; Allerlei. 

N° 9. Das Geschlecht von Fingerlin; Kleinbaueran- 
sicdlungen in ihrer Beziehung zur Sozialen Frage; 
Allerlei. 

N° 10. Zum 9 Marz; Neuer Adelsspiegel ; Die Manns- 
zucht im französischen Heere; Das Geschlecht von 
Hailbronner; Aus dem Standesleben ; Nachrichten aus 
Stadt und Landt; Kleinbaueransiedlungen in ihrer 
Beziehung zur Sozialen Frage; Allerlei. 

N° 11. Die moderne Schule und die Erziehung des 
jungen Adels; Neuer Adelsspiegel; Die Notablener- 
klarung und der Allg. Deutsche Sprachverein; Qnsere 
Aussichten; Die Familie des Dichters von Scheffel; 
Aus den Hofleben; Allerlei. 

N° 12. Der 22 Marz; Neuer Adelsspiegel; Die 
moderne Schule und die Erziehung des jungen Adels; 
Die historischen Quitzow's; Allerlei. 

N° 13. Geschichte des uradeligen Geschlechts der 
Freiherrn von Aufsess in Franken ; Rundschau in 
deutschen Zeitschriften ; Zur Geschichte des Geschlechts 
von Borcke; Allerlei. 

N° 14. Die Wohnungsreform ; Der Mannerverbund 
zur Bekampfung der Unsittlichkeit in Berlin; Zur 
Geschichte des Geschlechts von Bismarck; Allerlei. 

N°. 15. Arbeitsabtheilung III, der deutschen Adels- 
genossenschaft; Die Wohnungsreform; Freiherr von 
Durant über die Bedeutungdes Genossenschaftswesen; 
Aus Afrika ; Aus vergangenen Tagen ; Zur Geschichte 
des Geschlechts von Bülow ; Die Wappensage der Isen- 
burg; Aus dem Hof- und Standesleben; Allerlei. 

N° 16. Waarenhaus für deutsche Beamte; Aus ver- 
gangenen Tagen ; Aus der Geschichte des Geschlechts 
derer von Ziethen; Allerlei. 

N° 17. Wie man bei der Arbeiter-Ansiedelung nicht 
verfahren soll; Vortrag des Freiherrn Clemens von 
Hausen ; Dienet den Brüdern ; Geschlecht- und Siegel- 
kunde; Nachrichten aus Stadt und Land; Zwei Tage 
zur Jagd im Riesengebirge; Allerlei. 

N° 18. Baurath Braun über landwirthschaftliche 



Genossenschaften ohne kapitalistische Grundlage; Sa- 
moaconferenz und die Zukunft; Graphologische Antwort 
an Frau v. B. ; Aus der Geschichte des Geschlechts 
derer von Zieten; Aus dem Hof- und Standesleben; 
Allerlei. 

N° 19. Vortrag des Freiherrn Clemens von Hausen; 
Dienet den Brüdern; Allerlei. 

N° 20. Gustav Tuch über Genossenschaftliche Be- 
wirthschaftung umi Sozietaren Betrieb der Gemeinden; 
Allerlei; Inhalt und Titel. 

Anzeigcr des germanischen Nationalmuseums , II 
Band, 1888. 

N° 12. Chronik des germanischen Museums; Nürn- 
berger Goldschmiede des 1 6 Jahrhunderts; Altarschrein 
aus der St. Katrinenkirche zu Nürnberg im germani- 
schen Museum; Bronzener Brunnenausguss ; Zeitblom 
und Dürer; Spatklassische Seidengewebe; Ein gemus- 
tertes Wollen ge webe aus spatgriechischer Zeit; Zur 
Geschichte der deutschen Altertumsvereine. 

1889. N° 13. Chronik des germanischen Museums; 
Fundchronik; Einige Möbel aus den Rheinlanden aus 
dem Schlusse des 1 6 und Beginne des 1 7 Jahrhunderts; 
Ordnung und Statuten des Ordens vom goldenen 
Vliesse. 

N° 14. Chronik des germanischen Museum; Fund- 
chronik ; Ein Beitrag zur Geschichte des Armenwesens; 
Aus der Skulpturensammlung des germanischen Mu- 
seums; Niedersachsischer Tisch vom 17 Jahrhundert; 
Drei Nürnberger Bokale aus vergoldetem Silber vom 
Beginne des 17 Jahrhunderts; Eine Ordnung der 
Kannengiesser zu Lüneburg vom Jahre 1597; Katalog 
der germanischen Museum vorhandenen interessanten 
Bucheinbande und Teile von Solchen. 

Antwerpsch Archievenblad, uitgegeven op last van 
het gemeentebestuur, door P. Génard. 

Deel 16. Verzameling getiteld: Collegiale Acten- 
boeken van 1577 — 1583 ; De verzameling der Epistolae 
publicae van Bochius, 1586 — 1605. 

Deel 17. i e afl. Vervolg van de verzameling der 
Epistolae publicae van Bochius, 1586— 1605. 

Annales de V académie d' archéologie de Belgiquz, 
4 e serie, tome IV. Anvers, 1888. 

2 e et 3 e livraison. Ecolatres depuis 1197 jusqu'en 
1798; Notice historique; Membre du chapitre 1164 
jusqu'en 1798. 

Messager des sciences historiques ou archives des 
arts et de la Bibliographie de Belgique. Gand, 1888. 

4° livr. Histoire de la Gilde souveraine et chevalière 
des Escrimeurs, dite chef-confrérie de St. Michel a 
Gand; Chronique. 



Digitized by 



Google 



— 121 — 



De oude kerkregisters in ons land. 

. (Vervolg). 

HÜYBERGEN. 
Doop-, trouw- en overlijdensregisters der Roomsch 
Katholieken loopen van 1632 — 181 1, in 8 registers. 

IDAARDERADEEL* 

In het gemeentearchief alhier berusten de navolgende 
oude kerkregisters: 

Huwelij ksproclamatiön van Idaarderadeel van 1659 — 
1736 en van 1796 — 1807. 

Proclamatie-, trouw- en doopboeken van Gronw, 
loopende van 1653 — 181 1. 

Roomsch Katholiek doopboek van Warga, loopende 
van 1696 — 1812. 

Proclamatie- en trouwboeken van Warga, loopende 
van 1733— 181 1. 

Doopboek van Roordahuizuni, loopende van 1730 
tot 1812, in 2 banden. 

Trouwboek van Roordahuizum, loopende van 1740 
tot 18 io t in 2 banden. 

Doop-,nachtmaal- en trouwboeken van Idaard, iEgnm 
en Friens van 1738— 1772. 

Doopboek van ldaard, loopende van 1772 — 1811. 

Trouwboek van ldaard, loopende van 1772 — 1811. 

Twee familieboeken van Grouw in het jaar 181 1. 

Familieboek van Roordahuizum, Warga, Warstiens, 
Wartena en JSgum. 

Twee kleine familieboeken van Warga (vervolg). 

Register der ingezetenen van Idaarderadeel van 1825. 

ILPENDAM. 

Doopboek van 1663 — 1790 en trouwregister van 
1663 — 1779, in 1 band. 

Doopboek van 1721 — 181 1. 

Idem van 1747 — 18 11. 

Idem van 1790—1811. 

Trouwboek van 1675— 1706. 

Idem van 1707 — 1797. 

Idem van 1721 — 1795. 

Idem en begrafenisboek van 1751 — 1787. 

Idem van 1799 — 18 10. 

Idem van 1787 — 1805. 

N.B. Tot toelichting diene dat de gemeente Upendam 
bestaat uit de wijken Upendam, Pnrmerland en lip 
en dat in dien tijd meest in iedere wijk boek werd 
gehouden. Wijk Pnrmerland was toen hoofdplaats. 

ITTEREN. 

Alhier is aanwezig: 

Doop-, overlijden- en trouwregisters van af 1720 
tot heden, onverminderd de registers van den burger- 
lijken stand, loopende van af 1797 tot heden. 

De kerkregisters zijn in 3 banden. 



ITTERYOORT. 



Binnen deze gemeente zijn geen oude kerkregisters 
aanwezig die dateeren vóór 1796. 

JAARSYELD. 

Alhier berusten: 

Een register van gedoopten in de Hervormde-kerk 
sedert 21 October 1787 — 26 Januari 181 2. 

Een register van gehuwden van 1704 — 181 1. 

Een register van begravenen van 1 743 — 26 Juli 18 12. 

In 1787 zijn de doopboeken weggeraakt en in 1788 
is eene oproeping gedaan tot het doen van aangiften 
van geboorten, welke vóór 1787 hadden plaats gehad. 

De naar aanleiding van die oproeping gedane aan- 
giften zijn in één register genoteerd. 

JISP. 
Ter secretarie alhier berusten: 
Doopboeken van 1715 — 18 11 in 2 banden. 
Trouwboeken van 1672 — 1772. 
Idem van 172S — 1757. 

Idem van 1755 — 18 11, alsmede een register van 
huwelijksaangiften loopende van 1758 — 1806. 
Doodboeken van 1728 — 1757. 
Idem van 1758— -1806. 
Idem van 1769— 18 11. 

JÜTPHAAS. 

Huwelijksproclamatiën van het Overeind van Jut- 
phaas van 17 19 — 1794. 

Register van huwelij ksaanteekening van het Over- 
eind van Jutphaas van 1796 — 18 11. 

Trouwregister van het Overeind van Jutphaas van 
1796 — 1810. 

Huwelijksproclamatiën van het Nedereind van Jut- 
phaas van 1694 — 181 1. 

Trouwregister van het Nedereind van Jutphaas van 
1796 — 1810. 

Register van huwelijksaanteekeningen van het Neder- 
eind van Jutphaas van 1796 — 181 1. 

Aangifte tot het aangaan van huwelijken van het 
Nedereind van Jutphaas van 1806 — 181 1. 

Verklaringen van geestelijken in het Nedereind van 
Jutphaas, omtrent door hen gesloten huwelijken van 
1796 — 1809. 

Register der trouwakten van het Over- en Neder- 
eind van Jutphaas van 1780 — 1798. 

Verklaringen omtrent het afkondigen van huwelijken 
te Jutphaas, die, hetzij daar of elders zullen worden 
gesloten van 1804 — 18 11. 

Doopregisters der Hervormden van 1745 — 181 1. 

Doopregisters der Roomsch Katholieken van 1694 
tot 1772. 

Register der dooden van 1727 — 181 7. 

Register van geboorten van 181 1 — 18 12. 



U- 



Digitized by VjOOQ IC 



— 122 — 



Register van overlijden van 1806 — 18 13. 

Trouw- en doopregister van de Gereformeerden van 
1623 tot heden. 

KAMPEN. 

Register van huwelijksproclamatiën van 31 Juli 1608 
tot 28 Augustus 181 1, in 7 banden. 

Idem idem van de Boven-kerk van Augustus 1622 
tot 24 April 1644. 

Idem idem idem van 6 Januari 1767 — 29 Maart 181 1. 

Idem idem idem van 31 Aug. 1797 — 29 Maart 181 1. 

Idem idem van den adjunct-maire van 31 Maart 
181 1 — 29 December 181 1. 

Register van huwelijken van Januari 161 3 — 1 Juli 
1635 en van 21 Maart 1637 — 25 December 1809, in 
6 banden. 

Idem idem van de Boven-kerk van 24 September 
1661 — 11 November 1809, in 3 banden. 

Register van gedoopten van 21 September 1623 — 
28 November 1660, in 4 banden. 

Idem idem van 1 Januari 1663—30 December 1792, 
in 17 banden. 

Idem idem van de Boven-kerk van 1 Januari 1644 
tot 1 Januari 1657 (met aanteekening van begravenen 
van 24 September 1672 tot 9 December 1672). 

Idem idem van de Boven-kerk van 4 Juli 1675 — 
9 April 1694 (met aanteekening van begravenen van 
Juli 1730 — September 1730, en een huwelijk op 22 
Februari 1733. 

Idem idem van de Boven-kerk van 18 Maart 1684 
tot 31 December 1809, in 3 banden. 

Begrafenisboek van de Boven-kerk van 15 October 
1661 — 10 April 1694 en van 2 September 1736 — 26 
October 1747. 

Idem idem van 8 Maart 1694 — 11 Februari 1730. 

Idem idem van 22 September 1681 — 9 Juni 18 10, 
in 6 banden. 

Idem van de Buiten-kerk van 11 November 1678 
tot 6 Januari 18 12, in 3 banden. 

Idem van de Broeder-kerk van 18 Juli 1741 — 25 
October 181 1. 

Register van aangenomen geslachtsnamen van 3 
December 181 1 tot 8 Mei 1826. 

Idem idem van 3 December 181 1 — 24 December 181 1. 

Kerkenboek van 't Kampereilaud, bevattende de 
huwelijken van 3 December 1669 — 29 Maart 181 1. 

Idem en der gedoopten van 19 December 1669 — 
15 December 181 1. 

Idem van de Hervormde gemeente te Ens op 't 
eiland Schotland, bevattende het doopboek van 3 
September 1688 — 5 Juni 1791 en het trouwboek van 
17 Augustus 1658 tot 12 Juni 1791. 

Trouwboek voor de municipaliteit te Ens, eiland 
Scliokkmd, van 17 Juli 1795—23 December 18 10. 

Idem van de Katholieke gemeente te Emmeloord, 



eiland Schokland, van 28 October 17 14 — 21 September 
1812, doopboek van 30 Mei 17 14 — 27 November 181 2, 
doopboek van 26 November 1750 — 25 November 18 12. 

Paters-kerk te Kampen. Trouwboek van 12 Januari 
1674 — 21 September 181 1. 

Idem idem. Doopboek van 7 Januari 1687— 26 Sep- 
tember 1787. 

Idem idem. Doopboek van 9 Januari 1788 — 1 Janu- 
ari 18 12. 

Pastoors-kerk. Doopboek van 12 April 1738 tot 
3 November 1796 en van 1 1 Maart 1759 — 21 November 
1796 en 1808. 

Idem idem. Huwelijken van 29 Juni 1738 tot 6 
November 1796. 

Idem idem. Doopboek van 10 December 1796 tot 
8 Maart 181 2. 

Idem idem. Huwelijken van 28 December 1796 tot 
November 181 1. 

Kinderboek der doopsgezinde gemeente te Kampen 
aangelegd in 1789, bevattende de geboortedatums der 
toenmalige leden en later bijkomenden tot 1815. 

Register der huwelijksproclamatiën van de Menno- 
nieten te Kampen van 22 October 1667 — 22 December 
1795. Achterin eenige naar het schijnt gemengde 
huwelijken van 16 Augustus 1664 tot 21 Juni 1759. 

Livre des Baptêmes et des Mariages celebrés, dans 
TEglise Wallonne de Campen, depuis 1'année 1652. 
Doopregister van 25 Augustus 1652 — 25 October 1809. 

Begrafenisboek van 10 Maart 1727 — 1754. 

Huwelijksregister van 17 November 1654 tot 19 
Maart 1809. 

Kerkenboek der Luthersche gemeente te Kampen 
bevattende een verhaal van de wording en geschiedenis 
der gemeente, namen der communicanten, kerkenorde, 
enz., en 

Doopboek van 14 Januari 1647—9 November 1684, 
van 15 Januari 1685 tot 17 Augustus 1699 en van 
1 Januari 1700 tot 15 December 1736. 

Trouwboek van 24 October 1647 — 9 Februari 1755. 

Doopboek van de Luthersche gemeente van 27 
Januari 1737 tot 16 Februari 1812. 

Trouwboek van 8 Maart 1741 tot 3 Februari 181 1. 

KANTENS. 

Het trouwregister van het kerspel Kantens van 
1735 — «Sn. 

Register der gedoopte kinderen van 1704 — 181 1. 

Register van lijken van 1806 — 181 1. 

Een doopregister van het kerspel Stitswerd van 
1666— 1811. 

Een huwelijksprotocol van 1666 — 18 10. 

Een register van lijken van 1806 — 181 1. 

Een doopregister van het kerspel Bottom van 1655 
tot 1811. 



Digitized by 



Googlje 



— 123 — 



Een register van huwelijken van 1655 — 1811. 

Een lijst van sterfgevallen van 1806 — 18 11. 

Kerkprotocol van gedoopten en huwelijken van het 
kerspel Zandewoer van 1680— -181 1, in 2 banden. 

Een doopregister van het kerspel Eppenhnizen van 
1734— 181 1. 

Een lijst van huwelijken van 1755 — 18 10. 

KAPELLE-BIEZELINGE. 

Doopboek van Maart 1597 — December 1627, welk 
een weinig gescheurd en onvolledig is. 

Doopboek van November 16 10— April 1622, welk 
ook eenigszins gescheurd is. 

Doopboek van Januari 1628— Augustus 1673, welk 
mede gescheurd en onvolledig is. 

Doopboek van October 1685 — December 1727, welk 
eenigszins gehavend en onvolledig is. 

Doopboek van Augustus 1691 — Maart 177 1, welk 
ook onvolledig is. 

Het ontbrekende van een en ander wordt in een 
ander doopboek gevonden. 

Doopboek van Januari 1728 — Mei 1777. 

Doopboek van Augustus 177 1 tot December 18 10, 
waarin ook de personen staan welke in ondertrouw zijn 
opgenomen in de jaren van Juni 1779 — Februari 18 10, 
en eenige kerkelijke attestatiën van personen destijds 
te Biezelinge woonachtig van Juli 177 1— Juni 1778, 
alsmede de namen der lidmaten van Biezelinge en 
Eversdijk. 

Doopboek van Juni 1777— December 18 10 en van 
Juli 1779 — 1788 in dat zelfde boek. 

Boek van ondertrouw van September 1655 — April 
1728, en van Januari 1729— November 1810. 

Bovendien bevinden zich in het doopboek van 1628 
tot 1673 (boven vermeld) eene opgaaf van begravenen 
te Biezelinge van 1 631 —November 1634. 

KATS. 

Trouwboek beginnende 24 Maart 1752. 

Doopboek beginnende Januari 181 1 onder de dienst 
van P. Anemaet, alzoo de eigenlijke doopregisters met 
ultimo December 18 10 zijn gesteld geworden in handen 
der maire. 

Lidmatenboek beginnende 18 September 1829 onder 
den dienst van W. Vcrvoorcn. 

Vijfde doopboek van de kerke Jesu Christi van Kats 
begint 5 Mei 171.5 — 18 10. 

KATWIJK. 

In het archief dezer gemeente bevinden zich: 

Het doopboek der Hervormde gemeente te Katwijk 

aan Zee loopende van 30 Augustus 1643 en eindigende 

26 Januari 1812, in twee deelen. 



In <ien aanhef van het eerste deel staat: 

cAlsoo ick in dit kerekenboeck nochte oock ijwers 
niet en hebbe gevonden, dat de namen van de ge- 
doopte kinderen van de voorg. praedicanten waren 
aengeteyekent, soo en hebbe ick dcselve oock niet 
aengeteyekent gehadt tot nu toe, maar nu van de 
visitatoribus classis specialijck hiervan gevraecht sijnde 
of ick sulx dede ende vermaent sijnde dat ick het 
volgens d'ordre des synodi doen moste ende hebbe 
ick niet willen in gebreken blijven, soe begin ick dat 
nu den 30 Augusti 1643. Ende sijn derhalven dese 
navolgende kinderen gedoopt», etc. 

Het doopboek der Hervormde gemeente te Katwijk 
aan den Rijn van 13 Januari 161 3 — 22 Januari 1812, 
in vier deelen. 

N.B. De opgaven tusschen 12 Mei 1668 en 24 Mei 
1671 ontbreken. 

Een contra doopboek der Hervormde gemeente te 
Katwijk aan den Kijn van 20 Januari 1793 — 10 Januari 
1808, in 1 deel. 

Het trouwboek der Hervormde gemeente te Katwijk 
aan Zee van vóór 1614—31 October 181 1, in drie 
deelen. 

N.B. Het jaar 16 14 is het eerste dat wordt vermeld, 
doch daarvóór zijn ook nog huwelijken aangeteekend 
zonder eenige tijdsbepaling. 

Het trouwboek der Hervormde gemeente te Katwijk 
aan den Kijn van 9 September 1657 — 5 Mei 181 1, 
in twee deelen. 

N.B. De opgaven tusschen 30 November 1800 en 
21 Februari 1802 ontbreken. 

Burgerlijk trouwregister van de beide Katwijken 
en het Zand van 20 Januari 1720—21 November 181 1, 
in twee deelen. 

Register van het trouwen en begraven in de beide 
Katwijken en het Zand van 11 October 1716— 28 Mei 
1806, in drie deelen. 

Register van de aangegeven lijken in de beide 
Kntwijken en het Zand gedurende de jaren 1806 — 
181 1, in 1 deel. 

N.B. Eene Katholicke-kerk is eerst in deze eeuw in 
de gemeente Katwijk gesticht. Vroeger parochieerden 
de katholieken te Oeg.stgeest. 

KEDICHEM. 

Ter secretarie van Ark el en Kedichem berusten: 

Doopboek van de kerk te Arkel van 1633 — 17 18. 

Idem van 1710— 1813, en 

Trouwboek van 1710—1809, in 1 band. 

Doopboek der Hervormde gemeente te Kedichem 
van 1783 — 1813. 

Idem van Oosterwijk van 1764—1811. 

Aanteekenboek van huwelijken van de toenmalige 
municipaliteit van Kedichem van 1798— 181 1. 



Digitized by 



Google 



— 12 4 — 



Een register van aangegeven lijken te Kedichem 
van 1806 — 181 1. 

Idem te Oostenrijk van 1806— 18 11. 

KERKRADE. 

In het gemeente-archief alhier berusten : 

Roomsch Katholieke kerkregisters van geboorten 
van af 9 Januari 16 15 — 2 Februari 1797. 

De registers van huwelijken van af 4 October 1654 
tot 24 Januari 1797. 

De registers van overlijden van af 4 October 1654 
tot 24 Januari 1797. 

KESSEL 

De doop-, huwelijks- en sterfregisters loopen van 
1676 — 1798, in vier banden. 

RESTEREN. 

Van de oude kerkregisters dezer gemeente bevinden 
zich de navolgende in het gemeentehuis te Opheusden. 

Doopboek van 1772 — 1813 van het dorp Opheusden. 

Trouwboek van 1772 — 18 10. Idem. 

Trouwboek van Kesteren van 1772 — 1811, in twee 
banden. 

Doopboek van Kesteren van 1740 — 181 1. 

Bij het hoofd der school, tevens koster der gemeente 
Kesteren zijn aanwezig: 

Register van ledematen van 1620 — 1727. 

Idem van getrouwden van 1655 — 1726. 

Idem van gedoopten van 1657 — 1727. 

Een boek der lidmaten van 1 Januari 1772 — 1 
Augustus 1856. 

Doopboek van 181 1 — 1856. 

Het boek van doopelingen, lidmaten en getrouwden 
van 1727 — 1772. 

Idem der doopelingen van 1772 — 1856. 

KLAASWAAL. 

Doopregister d.r kerk van Klaaswaal van 1 701 tot 
en met 181 1. 

Ondertrouw, en trouwregister van 1701 tot en met 
Mei 1795. 

Register van hu welijksaf kondigingen van 181 1. 

G eboorteakten van 1 8 1 1 . 

Register van aangenomen geslachtsnamen en voor- 
namen door de belijders van den Joodschen godsdienst 
van 181 1. 

Register van de aangegeven lijken der Israëlieten 
van 1806 tot en met 181 1. 

Register van trouwen en begraven van 1737 tot 
en met 1786. 

Alphabetisch register der overledenen voor zooverre 
zij zijn gehuwd geweest binnen deze gemeente van 
1737 tot en met 181 1. 



KLÜNDERT. 

Huwelijksgeboden van 1683 — 1692 en 1800— -18 10. 

Aanteekeningen betrekkelijk huwelijken van 1795 
tot 1805. 

Een register van doopelingen van 1658 — 1805. 

Een dito van 1806 — 18 10. 

Een dito van de Roomsch Katholieken van 1803 
tot 18 10. 

Een trouwboek der stad Niervaart van 1683 — 1807. 

Een idem van 1697 — 1 741. 

Een idem van 1742 — 1791. 

Een register van ontvangst van den impost op het 
trouwen van 1732 — 1764. 

Een idem van 1765—1805. 

Een register van trouw onder akte van pro Deo van 

1765— 1772. 

Een idem van 1778 — 1804. 

Origineel trouwboek der kerk van Niervaart van 
1792 — 1810. 

Register der Roomsch Katholieke huwelijken van 
1804 — 1810. 

Een trouwboek der stad Niervaart van 1808 — 18 10. 

Een register van begraven onder akte van pro Deo 
van 1804 — 1805. 

Een register van uitgegeven permissiebilletten tot 
het begraven van lijken van 1805 — 1808. 

Een register van overlijden van 1806— 18 10. 

KOEDIJK c. a. 

In deze gemeente zijn geen oude kerkregisters 
aanwezig. 

KOEKENGEN. 

Ten gemeentehuize alhier zijn aanwezig: 

Een trouwboek van Koekengen en de Haar, etc. etc, 
beginnende December 1673 en eindigende 1 Dec. 18 11. 

Een trouwboek van Koekengen en Spengeu, be- 
ginnende 3 October 1733 en eindigende 2 Juni 181 1. 

Een doopboek van Koekengen en de Haar, etc. etc, 
beginnende Juli 1673 en eindigende 27 November 18 12. 

Een boek van de begravenen in de kerk en op het 
kerkhof, beginnende 18 Januari 1763 en eindigende 
27 December 181 1. 

Tot de Hervormde-kerk behoorden de ingezetenen 
van Koekengen, Laagnieawkoop en de Haar (Haar- 
zuilens). 

Spengen is een onderdeel van Koekengen. 

De Roomsch Katholieken behoorden tot de parochiën 
Feekop (later vervangen door die van Kamerlk), Bren- 
kelen en Vleuten. 

(Wordt vervolgd). 



Digitized by 



Google 



125 — 



De gemijterde abten van Postel. Zegels, wapens, enz. 

(Vervolg,) 

Voor zulke akten betaalde men aan de landsregeering 
nog al een aanzienlijke som. Hoe groot die som was 
voor C. van Boesdoncq hebben wij niet gevonden, 
maar in 1726 voor den abt J. van den Broeck, een 
Helmonder, beliep zij 728 Oostenrijksche gulden (1). 

Intusschen had men de goedkeuring der Staten- 
Generaal niet behoeven af te wachten, om tot de 
inzegening van den nieuwen abt over te gaan. Die 
plechtigheid werd, 16 September 1636, te Luik in de 
St. Cornelius-kerk voltrokken ; de bisschop van 's-Her- 
togenbosch, Michael Ophovius, was er bij tegenwoordig 
en, hoewel de archieven niet uitdrukkelijk vermelden, 
dat hij de wijding verrichtte, zijn wij nochtans geneigd 
zulks te gelooven; de kerkvoogd was zeer bevriend 
met Postel en verbleef er dikwerf, vooral toen de 
plakkaten tegen de Katholieke godsdienst in de Meierij 
van 's-Hertogenbosch scherper toegepast werden. 

Het volgend jaarschrift is voor die plechtigheid 
gemaakt. 

CorneLIUS Van BoesDonCq ConseCratUr 
tertlUs abbas PosteLLensIs, 
festlVItate s. CorneLII, 
In eCCLesIa s. CorneLII. 

Cornelius van Boesdoncq wordt gewijd tot derden 
abt van Postel, op den feestdag van den H. Cornelius, 
in de kerk van den H. Cornelius. 

Frederik Hendrik prins van Oranje verleent, 17 
October 1636, zijne beschermingakte aan den abt 
Dit stuk luidt: 

Doen te weten, dat wij, om seeckere goede 

consideratien ons daertoe moverende, genomen hebben 
en nemen mits deesen in onse bysondere protectie 
den abt, prior en alle andere religieusen van POSTEL, 
den doctor, advocaet, chirurgyn, dieners ende gansche 
familie van deselve abtdye, de kercke, klooster, huysen, 
stallen met de aenliggende hoeven: Spreeuwel, Vee- 
huis, Heybloem enz., voornaemelyck de pastoren van 
Arendonck, Reusele, Legemierde ende Veltho ven, 
derselver thiendenaeren, winners ende pachteren aller 
familien, huysingen, peerden, bestialen, groot en kleyn 
vee, landen, vruchten, waegens en andere bouwgereet- 
schappen, bosschen, water-wintmoolens, alle roerende 
ende onroerende goederen, geene daervan uytgesondert, 
om voor alle gewelt, plunderinge, brandschattinge, 
dreygementen en andre overlast beschermt te blyven. 



(1) Aldus verdeeld : Voor de rechten van den Hoogen Raad 450 gl. 
Voor de perkamenten akte met keizers groot zegel 200 „ 
Voor het Weener-gasthnis 30 „ 

Voor het overzenden dezer som naar Weenen 42 ,, 



728*1. 



Ordonneren wy oock aen allen en yegelycken, als 
boven expresselyck verleent is, den voorn, abt, prior 
ende andre religieusen van POSTEL met den doctor, 
advocaet, chirurgyn, dieneren, alsoock de voors. pas- 
toren enz., om hen vry, vranck ende rustelyck te laeten 
passeren, repasseren in carossen, te peerden, ende 
waegens ten platte landen en in steden soo onder 't 
gebied van den vyant gelegen, als neutrael wesende, 
ook in de Vereenichde Provintien. Oock beschermen 
ende beschutten wy hen en hunne goederen tegen 
molestatien, rooveringen, enz.: nyemant sal er logeren 
sonder onse patenten ende ordonnantien op peene 
daerover anderen ten exempel gestraft te worden. 
Interdicerende aen alle jaegeren op den bodem van 
Postel het wilt te stooren met laweyen, clopperen, 
foretteren (fretten) of andre onbehoorlycke jachte. Inter- 
dicerende aen de tamboers of trompetters, gaende of 
komende met gevangenen of andersints aldaer nyet 
sullen mogen logeren, peysteren (spys of drank ge- 
bruiken), dan mits betaelende tgeen sy sullen ver- 
teren: alles op peene als boven. Consenterende aen 
den abt en syne religieusen, dat sy thunner meerdere 
verseeckeringe onse waepens van sauvegarde sullen 
mogen op- of aenslaen daer en soo hen het best 
geduncken sal, midts thoonende copye authentique 
deser, by een van onze secretarissen onderteeckent, 
willende wy deselve van soo goede weerde te syn, 
als dese onse principaele. 

Gegeven in 't leger te Sprang, 17 October 1636. 

De prins heeft nog in andere bescheiden zijne be- 
scherming den huize van Postel verleend. De zegels 
dezer bescheiden zijn gevierendeeld: i° in azuur, 
bezaaid met gouden blokjes, een leeuw over alles heen- 
gaande van 't zelve, genageld en getongd van keel; 
2 in goud een geleeuwde luipaard van keel, genageld, 
getongd en gekroond van azuur; 3 in keel een zilveren 
dwarsbalk; 4 in keel twee boven elkander gaande 
leeuwen van goud, genageld en getongd van azuur. 
Op het snijpunt gevierendeeld, 1 en 4 in keel een 
gouden schuinbalk, 2 en 3 in goud een blauwen 
roodgesnoerden en beslagen jachthoren, benevens een 
hartschildje op het snijpunt, beladen met vijf gouden 
vakken, grenzende aan vier blauwe. Op de eereplaats 
van het groote schild, in een schild van sabel, een 
zilveren dwarsbalk. Op de punt een schild van keel, 
beladen met een dwarsbalk, beurtelings gekanteeld. 

Dat wapenschild van den prins prijkte als «wapen 
van sauvegarde» op de poorten der abdij, doch het 
belette niet, dat zij later werd geplunderd, bij welke 
gelegenheid het werd verbroken en door het volk 
vertreden. 

De abdij ontving, 16 Augustus 1637, uit de leger- 
plaats te Roesselaar een afschrift der beraadslaging, 
die de Senaat ter gelegenheid van een smeekschrift 



Digitized by 



Google 



126 — 



en van andere stukken had gehouden. Die stukken 
waren door den abt en zijne religieuzen den Raad 
van Brabant aangeboden. M. Emmanuel wenscht 
eindelijk dat God den abt nog veel jaren bescherme. 

De oorspronkelijke tekst luidt: 
Ex mo S r 

Remito a V. E. copia de una consulta que el con- 
sejo de Estado me ha hecho en vista del memorial 
y papeles adjuntos, pressentados por el abad y reli- 
giosos de la abadia de Postel, sobre cuya instanziael 
consejo de Brabante, me ha hecho tanbien la repres- 
sentazion adjunta, afin que enterado V. E. de su 
pretension y de los motivos en que la fundam, inter- 
ponga V. E. sus oficios como lo hallere mas conve- 
niente. N ro S r G* 9 a V. E. multos anos come deseo. 

Campo de Rousselaer 
a 16 de Ag to 1637 
su mas afecto Ser° 
M. Emanuel, 

Ex. mo S. OT D. Fran Ber Quiros? 

De benoeming van den nieuwen abt door koning 
Philips, zijne erkenning door de Staten-Generaal, de 
bescherming van Frederik Hendrik schenen een rustig 
bestuur te waarborgen; maar toch blijkt het, dat 
Cornelius van Boesdoncq woelige tijden beleefd en onder 
moeilijke omstandigheden zijn bewind gevoerd heeft. 

Reeds bij den aanvang van zijn bestuur was hij 
genoodzaakt de vlucht te nemen. Hij zocht met zijn 
medebroeders, 2 Januari 1637, eene schuilplaats in 
het toevluchtshuis van Postel te Bree in Belgisch 
Limburg (1). In 1641 zien wij hem in ernstige en lang- 
durige moeilijkheden gewikkeld, ter gelegenheid dat 
hij voor zaken der abdij naar 's-Gravenhage was 
gereisd en onderweg in hechtenis werd genomen door 
Maximiliaan Sanders, bevelvoerder van het fort Creve- 
coeur bij 's-Hertogenbosch. Ziehier in 't beknopt de 
aanleiding tot die inkerkering. Men schreef het jaar 
1641. In dien tijd was er een vrijgeleide of paspoort 
noodig om tuyt vyandenlandt in deze Vereenichde 
Landen te mogen komen ende saecken verrichten 
ende daarna wederom na vyandenlandt te mogen 
keeren». Met een behoorlijk paspoort had de abt in 
1641 de reis aanvankelijk rustig voortgezet, maar in 
October van dat jaar kwam hij door een ongelukkige 
reisvertraging in aanraking met den commandant van 
het fort Crevecoeur, een vreeselijk onweder stak op, 
zoodat de beurtschipper het niet geraden vond den 
tocht voort te zetten en dus bij het fort het anker 
uitwierp. De abt toonde den commandant het paspoort, 
dat hij door de beambten in 's-Hertogenbosch aan de 



Vughterpoort had laten verifieeren. Spoedig bleek het, 
dat de reispapieren niet in orde waren, de vereischte 
afteekening of verificatie in de Vughterpoort was 
verzuimd (1) en het gevolg was dat men C. van 
Boesdoncq, volgens een handschrift van 5 November 
1641, een groote som vroeg. 

De prelaat werd eerst in het logement: Het loopend 
hert bewaakt en daarna op het fort Crevecoeur ge- 
vangen gezet. Gedurende die inkerkering werd hij zoo 
streng bewaakt, dat de rentmeester van de domeinen 
te Heusden, G. Fockestaer, hem niet eens mocht spreken, 
zooals blijkt uit den volgenden brief: 

t Klein zegel van 
twee stuivers. 

Attestere ick ondergescreven rentmeester van de 
domeynen van Heusden, dat ick op Manendach den 
XIII October voorleden naar Crevecoeur gegaen sy 
geweest om myne kinderen te besoecken, ende als- 
doen aldaer verstaen hebbe, dat de prelaet van Postel, 
die door den commandeur Sanders, acht dagen tevorens, 
gedetineert was, aldaer in de herberge noch werde 
bewaect, ende voorn, commandeur om die saecke naer 
den Hage was vertrocken, hebbe voorts my vervoeght 
naer den lieutenant Hanecrot, omme consent te hebben 
den prelaet eens te mogen aenspreecken en van wege 
vorige kennisse een dronck te doen, versoeckende aen 
den lieutenant en myn schoonzoon den vendrich, dat 
se souden willen medegaen, dat ick niets scheefs hadde 
te besoigneren, welcke my dit afsloeg met verclaeringhe, 
dat hem van den commandeur ten allerhoochsten was 
belast nyemandt ter werelt by hem te laten comen, 
ende daerop by my gerepliceerd synde, datter geen 
galgen aen hingen, en met geit wel te komen sou 
syn, indien prelaets paspoort nyet souffisante werde 
bevonden, soo heeft mij voornoemde lieutenant noch 
verscheyden malen aengeseyt, dat hy my om geen 
geit ter werelt wilde laten by hem comen, maar dat 
het hem leet was, doch synen laste moest volgen; 
waerop ick des anderendaegs wederom sy vertrocken, 



(1) Twee religieuzen met den rentmeester F. Deckers en den 
molenaar Lenaerts ontmoette men toen nog te Postel, volgens een 
HS. van 12 December 1639. 



(1) Of dit soms met opzet gebeurd was, om den prelaat later een 
som gelds te kunnen afpersen — een vermoeden, dat uit het vervolg 
der geschiedenis niet al te gewaagd zal blijken — is ons niet be- 
kend, doch een verzuim der beambten was het ongetwijfeld, zooals 
blijkt uit het voegende handschrift van 9 October: 

Ick ondergescreven verclaer ende attesteer, dat die heere Cornelis 
Boesdoncq, prelaet van Postel, tot synder incompste binnen de stad 
'Shertogenbossche syn paspoort ende syn persoen aen mij heeft 
verthoent ende gepresenteerd ende dat hetselve op de voora. pas- 
porte nyet en is aangeteeckent, is door myne ende myns secretaris 
omissie geconsteert. 

Datum et actnm binnen 'Shertogenbossche, deseo 9 October 1641. 

P. Thibksk. 



Digitized by 



Google 



— 127 



laetende den prelaet in syne vorige detentie, alhoewel 
de commandeur savents te voren thuys gecomen was. 

Actum onder myne signature 
den XXII 60 November XVI C een en veertich. 

P. FOCKESTAERT. 

Zulk een gevaarlijk man werd de prelaat geacht, 
ofschoon aan zijn paspoort niets dan de laatste af- 
teekening ontbrak, doch de wakkere commandeur 
dacht den gevangene uit te plunderen. Daar niets 
hoegenaamd wat strafbaar was, aan den abt omtrent 
zijn paspoort kon ten laste gelegd worden. Om die 
redenen liet van Boesdoncq zijn beklag inleveren over 
de onverantwoordelijke wijze, waarop de commandeur 
Sanders zich tegenover hem gedragen had, en wij 
laten dit stuk hier volgen als een merkwaardig staaltje 
van de onbeschaamde knevelarij, die de commandeur 
van Crevecoeur gemeend had straffeloos tegenover 
een hooggeplaatst geestelijke der Katholieken te 
kunnen plegen. 

Aen de Ed. Mo. Heeren Raden van 
Staten der Vereenichde Nederlanden. 



Klein zegel Tan 
twee stuiver. 



J. esser. 



Sy dese gestelt 
in handen Tan 
capiteinSanders, 
om daarop te 
seggen binnen 
Tier dagen naer 
insinuatie. Ac- 
tum, eersten No- 
vember 1641. 
M. Hüygens. 



D'insinnatie 
Tan desen is by 

mynen denr- 
waerder onder- 
staen Capitein 
Sanders gedaen 
en copie Tan de- 
sen gelevert, die 
my toot ant- 
woort gegeven 
heeft, seggende: 
dat is wel, ik sal 
mergen daerop 
antwoorden. 

Actnm Hage> 
5Novemb.l641. 

L.V.Bbrchen. 
1641. 



Vertoont reverentelyck dTieer prelaet 
van Postel, dat hy, voorsien met behoor- 
lyck pasport, tot verrichten van syner 
Abdye saecke hier te lande gecomen is, 
van hier weder vertrocken synde naer 
Shertogenbosch omme volgende d'ordre 
van UEd. Mo. te halen advys van den 
ontfanger du Tresne ende andere be- 
scheyden tot syne saecke nodich, mey- 
nende met het martschip van Shertogen- 
bosch weder te comen alhier in Sgraven- 
hage, by den commandeur van Creveceur, 
onder frivole pretexten, aldaer aenge- 
houden, sonder enich acces scherpelyck 
bewaert ende met verscheyde dreyge- 
menten ende onbehoorlycke manieren van 
doen soo verre gebracht is, dat hy datelyck 
aan den commandeur of syne huysvrou 
heeft getelt de somme van vierhondert 
ende twintich gulden, ende dat bovendien 
de advocaet Herlaer, ten behoeve van den 
voors. commandeur, op 19 October leste- 
lede, verleden heeft eén obligatie van 
aen hem binnen den tyt van ses weken 
te betalen de somme van dertien hondert 
ende tachentich gulden, om d' welcke 
weder te restitueren ofte goet te doen 
aen den voors. Herlaer hy suppliant ge- 
passeert heeft syne acte van indemniteyt, 
boven alle 't welcke hy suppliant noch 



in de herberge voor hem ende syn dienaer ende voor 
die hem bewaert ende op hem geteert hebben betaelt 
heeft de somma van seventich gulden; 't welck gedaen 
synde, heeft de voors. commandeur op syns suppliants 
pasport getekent, dat hy den 7 dcn October met selve 
pasport gecomen was op Creveceur, ende 'tselve daer- 
naer aen den commandeur getoont hadde, volgende 
d'selve aenteyckeninge gedateert den 8 8ten October, 
voorts gegeven eene acte van den i9 den October, in- 
houdende dat deselve commandeur hadde gesustineert 
de suppliant te wesen van goeden prise, omdat op 
syn pasport niet getekent was syne aencomste ter 
eerster frontierplaetse, ende ter contrarie dat de sup- 
pliant hadde gesustineerd ende bewesen, dat hy by 
synder aencomste te Shertogenbosche syn persoon 
ende paspoort hadde vertoont aen den heer comman- 
deur Thienen, ende dat om te voorcomen vordere 
proceduren, die airede voor UEd. Mo. waeren begost, 
hy suppliant met den voors. commandeur van Creve- 
ceur d'selve questie int minnelyck hadden afgemaeckt 
ende daerover geaccordeert, dat hy commandeur op 
ofte tegens den suppliant niet en hadde te pretenderen, 
en hem verclacrde voor liber ende vry, en bovendien 
noch gegeven heeft een derde acte van den 20 8 * 50 
October, inhoudende dat hy te Creveceur den suppliant 
hadde aangehouden van 7 tot 20 October en soo in 
syne reyse verlet, dat men hem vry ende ongemoles- 
teert soude laten passeren ende repasseren gedurende 
den tyt van drie weken; dat hy suppliant nu alhier 
in Sgravenhage gekomen wesende bevint, dat syn 
gemachtichde, die hy van de voors. syne detentie 
hadde geadverteert, d'selve by req te heeft te kennen 
gegeven aan UEd. Mo. die verstaen hebben, dat hy 
suppliant? hem voor deselve soude hebben te rechte 
te stellen en by provisie uyt syne detentie ontslagen 
soude worden, onder suffisante cautie, van synentwege 
gestelt; ende alsoo hy alnoch bereyt is. gelyck hy 
van den beginne aen geweest heeft, sich te onder- 
werpen aen de judicature van UEd. Mo.; ende dat 
de voors. commandeur, naer dat hij kennisse hadde 
van de voors. dachten van wege den suppliant gedaen, 
voor hem secreet houdende, hoe de saecke alhier was 
staende, den suppliant in vouge als voren afgegaen 
heeft t'voors. geit en obligatie: versou.ct appoinct op 
de marge van desen, daerby de voors. commandeur 
werde belast de voors. obligatie te casseren en aenden 
suppliant gecasseert over te leveren met interdictie 
van ter saecke van de penningen, daerinne begrepen, 
den voors. Herlaer te moeyen ofte te mogen moles- 
teren, om aen den voors. commandeur ofte iemant 
van synentwege te betalen, ende hem voorts belast 
aen den suppliant te restitueren de voors. vierhondert 
twintich gulden en seventich gulden respectieve, en 
te vergoeden de verdere schaden by hem suppliant 



Digitized by 



Google 



— 128 



door de voors. syne detentie gehadt ende geleden. 
Ende indien hy commandeur meynt enige actie te 
hebben jegens den suppliant, dat hij deselve binnen 
acht dagen naer de insinuatie sal hebben te justitieren 
voor UEd. Mo. op pene van versteken ende dat hem 
geimponeert sal werden euwich swygen ende silentium. 

Dit doende, etc. 

Blijkens de randteekeningen was deze handelwijs 
den Hoogm. Heeren wat kras, en de commandeur 
moest zich verantwoorden. Toch liep de prelaat groot 
gevaar het gelag te moeten betalen, naar een schrijven 
van den advokaat Herlaer (9 — 11 November) : «Dat 
de commandeur van Crevecoeur quellinghe in den 
Haeghe heeft, is de waerheyt; maer is dusdanighe 
nyet off die heer prelaet van Postel ende syne burse 
sal den meesten last draeghen. 

Dat echter de 420 gulden, die onder bedreigingen 
op het fort Crevecoeur afgevorderd waren, ooit terug- 
gegeven zijn, vinden wij nergens vermeld; de voor- 
spelling van Herlaer, dat de beurs van den abt den 
meesten last zou moeten dragen, zal wel uitgekomen 
zijn; verdere bijzonderheden echter verschaffen ons 
de archieven niet. 

Was de abt van voornoemde moeilijkheden ontslagen 
tegen een goeden penning, toch kon hij niet over de 
grenzen stappen zonder voortdurend van een wettig 
paspoort voorzien te zijn. Uit menigvuldige paspoorten 
deelen wij hier slechts één mede: 

De Staten Generael der Vereenighde Nederlanden. 

Allen gouverneurs, admiralen, coronellen, lieutenant 
ende vice-admiralen, ritmeesteren, capiteynen, lieute- 
nanten, bevelhebberen ende gemeene soldaten, te peerde, 
te voete, te water ende te lande. Voorts alle magistraten, 
justicieren, officieren ende anderen in onsen dienste 
ende onder onse gehoorsaemheyt wesende, saluyt. Doen 
te weten, dat wij gunnen ende accorderen bij desen 
aen Cornelis van Boesdonck, prelaet van Postel, vrij 
geleyde consent ende paspoerte, omme gedurende den 
tijt van een geheel jaer nae date van dese vallende, 
te mogen met twee geestelicke dienaers gaen reysen 
ende verkeeren alomme te platten lande ende mede 
in de Meyerije van S'Hertogenbosch, daer de saken 
van heure goederen ende affairen sullen vereyschen, 
sonder yemants belet 

Mits heur regulerende wijders strictelick nae slants 
placcaten; behoudelick dat onder dexel van desen 
niet en sal worden geatten teert, dat tot nadeel deser 
landen soude mogen strecken. Ende dat de voors. 
prelaet van Postel, noch ook de voors. geestelicke 
dienaers niet en sal vermogen, uyt crachte deses, te 
komen in deze landen, steden ofte forten vandien, 
zonder daertoe verkregen te hebben speciale ende 
bijsonder consent ende pasport. 

Waeromme wij ontbieden ende bevelen ulieden 



tsamentlick ende besonderlick den voors. prelaet van 
Postel met sijne voors. twee geestelicke dienaers vrij 
ende onverhindert, in voege als hiervoren verhaelt, 
voor denselven tijt te laten passeren, frequenteren 
ende repasseren, zonder henluyden daerinne eengerley 
hinder ofte belet te doen, maer veel eer allen behulp 
ende bijstant des versocht sijnde. 

Gedaen in sGravenhage den Vlij September xvic 
vierenveertich. 

A. VAN LOO * (vidit). 

■+■ Plaats van 

het zegel. Ter ordonnantie vande Hoog Mo. 

Heeren Staten Generael. 
J. Eyckbergh. 

Laatste bijzonderheden van C. van Boesdoncq.. 

Na den afloop van zaken, die zulk een sleep van 
onaangenaamheden, bezwaren en onkosten had mede- 
gebracht, vinden wij in de archieven nog deze bijzonder- 
heden omtrent Boesdoncq's bestuur. Hij woonde, 10 Juli 
1644, de mijtering bij van Augustinus Wichmans, 
prelaat der abdij te Tongerloo. In den jare 1645 ver " 
eerde Joseph Bergaigne, bisschop van 's-Hertogenbosch, 
de abdij met een bezoek. Blijkens een schrijven van 
C. van Boesdoncq aan den abt van Berne, Leonardus 
Bosch, gedagteekend 11 December 1645, ^ a( i voor- 
noemde kerkvoogd den abt en Egidius Janssen, pastoor 
te Veldhoven, verzocht eenige zaken voor hem in orde 
te brengen, vermoedelijk geestelijke zaken in de Meierij, 
die eene onderhandeling met de Staten vereischten 
en dringend waren: res non patïtur moram, zegt de 
abt; vóór Kerstmis moest de bisschop weer te Munster 
zijn, waar hij tijdens de onderhandelingen over den 
vrede meestal vertoefde. In 1649 zond C. van Boes- 
doncq den vermaarden raadsheer Stockmans naar 
's-Gravenhage, om er de wederrechtelijke handeling 
in 't volle daglicht te stellen, waarbij een vijftigtal 
hoeven, allen in Noord-Brabant liggende, aan de abdij 
ontnomen en door het Land genaast waren, onder 
voorwendsel, dat de abdij niet onder het markgraaf- 
schap Antwerpen, maar wel onder de Meierij van 
's-Hertogenbosch behoorde. De langdurige geschillen 
en de ingewikkelde processen, betrekkelijk het aanslaan 
dezer goederen, ter gelegenheid van het vredesverdrag 
van Munster, bleven ten laste van zijne opvolgers. 

Nadat de abt gedurende veertien jaren als een voor- 
beeldige overste voor het geestelijk en stoffelijk welzijn 
des kloosters, te midden van zoo woelige dagen en 
afwisselende bezwaren, met onverdroten ijver gewerkt 
en gezwoegd had, gaf hij te Brussel in het toevluchts- 
huis der abdij van Tongerloo, 22 Juni 1650, zijne ziel 
in de handen van haren schepper over. 

Th. Ign. Welv aarts, archivaris. 
(Wordt vervolgd). 



Digitized by 



Google 



— 129 — 



Aanteekeningen uit de trouwregisters te Sluis. 

( Vervolg). 

19 Februari 1710. Johannes Hille, w r van Hilletie van 

Esse met Adriana Kaers j. d. van Aerdenburg. 
— attest, naar Delfshaven Adriaan de Wolf j. m. van 
Sluis met Jacoba van Meurs. 
1 Mey. Andries van Holmen j. m. uit de Westereede 
met Isabella Johanna Schaep j. d. van Lapschure. 
8 Mey. Wilhelmus van den Ede j. m. van Saemslag 
met Sara Roelants j. d. van Sluys. 

18 Mei attestatie gegeven om buyten de stad te tr. 
Pieter Welgeboren j. m. van Ysselmonde met Josina 
Schansman j. d. van Sluis. 

26 Juni. Cornelis Pronck j. t m. van Bommel met Her- 
myna van Gelinck j. d. van Wynterswijk. 
1 Juli attest, gegeven om te Hulst te tr. d'Heer Lieven 
Ferdinand de Beaufort pencionaris slants van den 
Vrije, wed r van Vrouw Cornelia van Vrijbergen met 
Juffir. Maria de Beaufort j. d. van Hulst. 

31 July. Joan Borneman j. m. van Eeckerenforde met 
Jacomina Ellieul w* van Herman Pistorius geboortig 
van Sluis. 

7 Sept r . Lodovykus Joseph La Facterije Grevier van 
Ysendijck j. m. van Iperen met Juffr. Francjoise 
Cornelia Nimgeer wed e van d'Heer Cornelis van 
Haugem. 

6 Nov. Fran<;ois Horlebeek dien e in 't reg* van 
Steenhuyse met Martijntie van Toornberg j. d. 
van Bommel. 

13 Nov. Meerten Niesvelt dien 6 onder 't reg* Steen- 
huysen met Johanna de Raet w 6 van Harmanus 
Nesman. 

30 Dec. Jillis Jillissen Scheepen der Steede Aerden- 
burg met Cornelia Blauwkamer j. d. van Sluys. 

12 Januari 171 1. D'Heer Pieter van Durven Schepen 
slants van den Vrijen met Juffr. Cornelia Catharina 
Hoogerwerf j. d. van Sluys. 

22 Jan. Jacobus Veranneman j. m. van Yperen met 
Mensie Hendricks, w° van Jurjen Rodenburg. 

8 Feb. H. Hendrick Heine kaptein Lutenant van 
d'Heer overste Junius met Juffr. Susanna Catharina 
Parent, w e van Hermanus Aarnsen. 

8 Maart in de franse kercke. Pieter Philip Ennequin 
j. m. van Geerlij met Pieternella Herny j. d. van 
St. Annetermuyden. 
28 May. Jan Benoot j. m. bij Westereede met Jaco- 
mijntje Vermaas j. d. van de Eede. 

14 Juni. D'Hr. Cornelis de Witt, vendrager onder 't reg' 
Dukaris met Juffr. Anna Treutelaar j. d. van Sluis. 

19 Juli. Jan Francpoys Henekin j. m. van Herlij met 
Janna Jansen j. d. in de polder benoorden. 

22 Sept. Laurens Dalm j. m. met Cornelia Schansman 
j. d. beide van Sluis. 



— attestatie om buyten te tr. D'Heer Frans Servaas 
Anthoni de Brulou, capteyn onder het reg* van 
de Brigadier Caris uit den Haege, met Juffr. Anna 
Parent, w° van d'Heer Michiel Donckers van Sluys. 

22 Oct. ondertr. te Zzee. d'Hr. Mr. Hendrick de Beau- 
fort, pensionaris slants van den Vrijen te Sluys 
met Jonckvrouwe Agatha Mogge j. d. van Zierikzee. 
8 Nov. Johan van Romjeu, bedienaar des Goddel. 
woordts in de France gemeente tot Oostburg j. m. 
met Maria Catharina Acroon van Buma j. d. won. 
alhier. 

1 6 Nov. Johannes van Wenegem j. m. met Jacoba de 
Jonge j. d. beide v. Sluis. 

29 Nov. getr. tot Wester Soegborg D'Hr. Burgemeester 
Gijsbregt Coenraats Volmeer j. m. van Winterswijk 
met juffr. Aplonia de Moor j. d. van Vlissingen. 

28 Januari 17 12. Olivier de Gran diend onder kaptein 
Ysel met Johanna van Nierop, w° van Jacobus 
Helmus. 

30 Mrt. in Cadsant getr. D'Hr. Samuel Barpredicant 
te deser plaatse j. m. van Potau in Frankrijk met 
Mej. Catarina. Oortman j. d. van Oostburg. 

22 Mey in de Franse kke. Jacob Heinekein, w* van 
Maria Florens Heinekein met Suzanna Robbregs, 
w° van Mateus Deckers. 

28 Aug. Laurens Bekart j. m. van Knesselaar met 
Malena Verstrate, w e van Pieter de Roeck. 

10 Oct getr. te St. Anne. Willem Sluimer j. m. en 
Oud Burgemeester van Sluis met Alida van Kerk- 
hof, w* van wijlen d'Hr. Johan Tevel, medicinae 
doctor en burgemeester der stad Sluis, won. alhier. 

30 Oct. ondertr. te Rotterdam. Pieter van Couwen- 
hoven j. m. van Sluis met Willemijntje van de 
Baan j. d. van Rotterdam. 

— Adriaan de Braa j. m. van Isendijcke, diend e onder 
captn Rijswijk met Adriana Bovy j. d. van Sluys. 

8 Feb. 17 13 getr. te Middelburg. Abram Willemoens 

w 1 van Jannetje Pieters met Johanna Ollewijn j. d. 

van Ter neusden won. alhier. 
16 Feb. David de Meier j. m. van Ysendijcke met 

Maria van de Kastele, w e van Daniel Lame. 
30 April getr. in de fransche kke. Cornelis Bosch, 

bedienaar des Goddel. woorts in de Waelse Gem. 

te Aardenburg en j. m. van Leyden met Johanna 

Straf j. d. van Sluis. 
15 Juni. Johannes Bovy, w r van Diercktje Kosters 

met Susanna Hameling, w e van Johannes Poets. 
1 Sept r . Robbert de Bruyn, w r van Anna Couwen- 

hoven met Matie Meaude j. d. van Zuytsande. 
1 4 Sept. ondertr. Jan van Kouwenberg j. m. van Brugge 

met Dircktie Roelants w e van Albertus Lalo. 
5 Oct r . Gijsbregt van Loon j. m. van Oosterhout met 

Suzanna Groen j. d. van Suidzande. 

29 Oct. D'Hr. Otto Obreen, w r van Anna Fritersmet 



Digitized by 



Google 



— 130 — 



Juffr. Kristina Berdenius, w c van d'Hr. Johan van 
der Meiden, 
9 Nov. 17 13. Nicolaes de Rovers j. m. van Sluys 
met Teunke Beckers j. d. van Oostburg. 

28 Dec. Marinus Care, w r van Levina van Egen won. 
te Sluis met Jacoba de Bats j. d. van Reinegelt 
bij Iperen. 

11 Feb. 17 14. Willem Haak, w r van Sara van Bensum 

met Johanna Facon j. d. van Sluis. 
19 April. Rocus Rocussej. m. van Cadsant met Neeltje 

Dames, w e van Laurens Rocus. 
3 Mey. Jurriaen Krijns j. m. van Maastrigt met Mag- 

dalena Timmermans van Terburght beyde won. 

alhier. 
19 April ondertr. attestatie om tot Middelburg te tr. 

D'Hr. Adriaan Lammens j. m. van Axel, kaptein 

van den Staat in 't garnisoen te Sluis met Juffr. 

Laurentia van Kampen, w e van d'Hr. van Durp. 
15 July attest, naar Middelburg, Johannes de Vos, w r 

van Leiden, met Margrieta Haak j.d. van Middelburg. 

29 July attest, gegeven om buyten te tr. D'Hr. Gillis 
Deckers, w r van Madalena Koejiraats met Juffr. 
Anna Mateus, w e van Abram van Dijke. 

1 1 Aug. attest, naar Delft. Meester Pieter Durven w r 
tot Sluys in Vlaanderen met Juffr. Maria Elisabeth 
Fijck j. d. van Delft. 

— attest, om buyten te tr. Mons r Johannes Middelton 
j. m. van Amsterdam won. tot Sluys met Juffr. Maria 
Mars j. d. van Philippine. 

11 Aug. ondertr. attest, naar buyten. D'Heer Johannes 
Mars oud burgem r en Schepen van Aardenburg, 
w r van Jacomijntje Voeljaert met Christina van der 
Veen, w e van Hermanus Sonck. 

8 Dec. ondert. te St. Anne. Joseph Dillebeek j. m. 
van Cinge Meelants ond. Rijsel won. in Wester- 
eede met Mayken Scheers, w e van d'Hr. Borgm r 
de Puyt won. op St. Anne. 

7 Feb. 17 15. Nicolaas Rovers van Sluis met Anna 
van Romont j. d. van Sluis. 

9 Mey. Fransois la Gas j. m. van Coeverden met 
Neesie Rovers j. d. van Sluis. 

2 Juny attest, naar St. Anne. Jacobus Bovy j. m. 
met Jesijne van der Wael j. d. beyde van Sluis. 

— attest, naar. St. Anne. Cornelis Dalm j. m. van 
Sluis met Johanna Horlewin, w e van Abram Wille- 
moens, won. alhier. 

30 Nov. ondertr. Jan Lowijk, w r van Maria Melle met 
Angelijk Blankaart j. d. van Houplaine. 

29 Dec. Cornelis Deckers, w r van Suzanna van Houten 

met Martha Facon j. d. van Sluis. 
1 3 Jan 1 7 1 6. D'Heer Jan Benjamin Rijswijck, Capiteyn 

van een compie onder de prins van Holsteyn, van 

Ravesteyn met Mejuffrouw Margryta Mauregnault 

j. d. van Breda. 



12 Mrt. Jan Wiltschut diend e onder 't reg* van Steen- 
huysen met Cornelia Beeckman, w e van Jacob 
Moleson (?). 

19 Mrt. Willem Bours, w r van Maria Terni Wijnans 

Luitenant in 't regt van wijlen d'Heer Steenhuisen 

met Maria Huigens, w e van Adriaan van Ouweling 

van Sluis. 
26 Juli. Laurens Michiel Nimigheer j. m. van Sluis 

en tegenwoordig Griffier van Aardenburg met 

Johanna Wilhelmina Helvetius j. d. van Sluis. 
28 July. Meerten Aertsen, won. in Bewester Eede, Wr 

van Printje Kleymans met Marianne de Bois j. d. 

oock aldaar won. 
24 Septr Jan Gosem, w r van Geertruid Abrahams met 

Maria de Jonge, w« varw d'Heer Luitenant Meps. 
14 Oct r . Jacobus de Fra, w r van Catharina ter Way 

met Maria de Jonge j. d. beyde hier won. en ge- 
boortig. 
22 Oct. Hendrik Brakel j. m. van Mastrigt met Maria 

Bibow, w e van Albertus Bekkering won. alhier. 
26 Nov. Gijsbrecht van Loon, wr van Suzanna Groe 

van Oosterhout en won. op St. Donaas met Fenijntje 

Hoeke j. d. van Ysendijke. 
4 Maart 17 17. Lovy Verdonk j. m. geboren in 't land 

van Der monde diend° onder de compie v. d'Hr. 

L' col. Citters met Helena van Riel j.d. van Delft. 
1 7 Juny ondertr. te Rotterdam. Wouter Kroop, w r 

van Dordregt woont tot Rotterdam met Lysabet 

Ie Feber j. d. van Rotterdam. 

13 Aug. ondertr. Samuel Martinus Hoogerwerf j. m. 
met Johanna Berck j. d. beyde van Sluys. 

21 Aug. ondertr. te Retrenchement. Gideon de Rob- 
billaerdt de Champagne j. m. van St. Tonge in 
Vrankrijk Luyten* onder het reg* van d'Hr. overste 
Mauregnault, met Adryana Berberyna van Bergen 
j. d. van Retrenchement. 
7 Nov. Wilhelm van Akker Luitenant onder 't reg* 
van d'Hr. Marnordt (Mauregnault?) met Apollonia 
Parent j. d. van Sluis. 

28 Nov. getr. in de Franse kke. Pieter Francpoys Muiier 
j. m. van ontrent Rijsel nu won. in Bewester Eede 
met Maria Magdalena Hennekein j. d. van omtrent 
Rijsel nu won. op Geyle. 

16 Dec. Jacob Huige j. m. van de Eede met Johanna 

van den Hoeke j. d. van Sluys. 
3 Feb. 1 7 1 8. ondertr. in de Walse gemeynte te Cad- 
zand. Lowys de Mahieu, w r van Maria Magdalena 
de Bousec met Maria Magdalena Beuret j. d. 

12 Feb. ondertr. — attest, naar St. Kruys. Fransois 
Kleyman j. m. van S. Kruys won. alhier, met Jacoba 
Viers j. d. van Sluys. 
7 April. Albrecht Frederik van Selcke, diend° onder 
Majoor Pottey met Adriana van Akker j. d. 

31 July. Christiaen de Hannequin, w r van Marianne 



Digitized by 



Google 



— 131 — 



Bouquet won. op St. Anne met Maria Qare Beau- 
reper w e van Philippe Knap en won. in Bewester 
Eede. 

8 Aug. 17 18 ondertr. — attest, om buyten te mogen 
tr. Luytenant Willem Scheffer onder 't reg' van 
overste de Abodije met Juff. Gidia Catharina Pottey 
j. d. van Sas van Gent won. alhier. 

4 Sept. getr. in de Franse kke. Pieter Bonier, w r 
van Janna del Cambre won. in.bewest Ede met 
Maria Josepf Delcour. 

6 Oct. attest gegeven om buyten te tr. Arnoldus 
Ravestein, w r van Suzanna Catharina Engels met 
Bartha Moutshart, w° van Christoffel de Wolf. 

13 Nov. getr. in de Franse kke. Pieter Philip Alewijn 
j. m. met Mary Fran9oyse de Helemme j. d. beyde 
uit de Casselrye van Rijssel won. te St. Anne. 

27 Nov. attest om te Rotterdam te tr. Dirk Slijp j. m. 
van Rotterdam met Juffr. Cornelia Fijk j. d. van Delft. 

9 Feb. 17 19. Hendrick Blom, diend 6 onder capt n Ca- 
beljau met Derckje Timmer j. d. van Bommel. 

23 Mrt Johannes Mahi, w r van Maria Jansen Benöt 
won. tot Sluys met Johanna Schoenmakers j. d. 
van Tijl. 
3 Maart, ondertr. te Middelburg. d'Heer Meester 
Hendrik de Beaufort, w r van Middelburg Heer 
van Duyvendijke pensionaris van de lande van den 
Vrien met Mevrou Maria Cornelia Gijselin van 
Vlissingen, w e van d'Hr. Jacob Marynes Campe. 

10 Juny ondertr. te Groede. Jean Bastiste du Hayon, 
w r van Maria Sauvage met Angelique Frelierj. d. 
uyt de Castelenij van Rijsel. 

11 Oct r ondertr. attest om te Aardenburg te tr. D nus 
Samuel Bodding van Laren predikant tot Aarden- 
burg met Juffr. Cornelia Josina Hauweel j. d. laatst 
gewoond hebbende te Middelburg, geboortig van 
Sluys. 

14 Dec. Gijsbrecht van Loon, w r van Tönijntje Hoeke 
met Pieternella Taerlings, w e van Jacobus Delvoy 
beide van Sluis. 

29 Dec. ondertr. te Ysendijke. — attest om daar te 
tr. d'Heer Petrus Adriaan van Affelen j. m. van 
Sluys in Vlae. met Juffrou Wilhelmina Hoebeke 
j. d. van Ysendijke. 

28 Maart 1720. Thomas Vink j. m. van Oorne met 
Joanna Rovers j. d. van Sluis. 

14 Mrt. ondertr. Jacob Schansman j. m. met Jesyna 

de Rijcke j. d. beide van Sluis. 

9 Mey. Jacob Brevet j. m. met Sara Willemoens j. d. 

beide van Sluis. 

22 Mey in de Franse kke. Mons r Cornelis de Jonge 

j. m. met Elisabeth de Vey j. d. beide van Sluis. 

11 July. Pieter Abrams, w r van Lysebeth de Clerck 

met Francyna de Fremy j. d. won. beyde alhier. 
2 Aug. ondertr. te St. Anne. Pieter Frank diend c 



onder den Generaal van der Beek, w r van Anneken 
Ruyterman met Johanna de Raadt, w° van Aalbert 
van Oyen. 
17 Sept. 1720 getr. te St. Cruise. Martinus Heerena 
j. m. met Anna de Jonge j. d. beyde won. te Sluis. 

7 Nov. Abraham Sonnevijle, w r van Maria van der 
Veere met Levyna Benoot j. d. geboren in Beweste- 
reede. 

15 Dec. Pieter Roelands j. m. geboortig van Breda 

Catarina Pistorius j. d. geboortig van Sluis. 
9 Dec. Jan Valentijn, w r van Isabella Tierens van 
Halteren met Eremina Allarts geb. van Sluys. 

26 Mrt. 172 1. Frans Joseph Symons, w r van Geertruy 
Backx met Lysabeth Burchgraef, w e van Jan Neste- 
ling beide won. alhier. 

14 April 172 1. D'Hr. Petrus van Weeningen Fil. Petri 
j. m. geboortig in de Groede met Juffr. Sara de 
Jonge j. d. geb. te Sluys. 

19 Juni. Jan van Kouwenberg, w r van Dirkjen Roe- 
lands met Catharina van Geluwe j. d. van Brugge. 
3 Juli ondertr. Bertelt de Gelindt j. m. van den Graef 
met Maria Suzanna van de Castele j. d. van Sluys. 

8 Oct r . Alexander Gordon j. m. te Gent won. met 
Amelberga Rommeus j. d. van Tasselberg. 

25 Sept ondertr. Crijn van Kouwenhove, w r laastvan 
Josina van Ouwegem te Sluys met Sara de Bruine 
j. d. te St Annetermuiden. 

15 Maart 1722. Guilliaem van den Bussche j. m. van 
hier met Eva Appelbogh, w c van Isaack van den 
Broecke won. alhier. 

26 Maart. Davit de Mejer, w r van Maria van de Kastele 
met Maria van Doornick, w° van Pieter Gosen. 

29 April 1722 te Dordt getr. Jacob Hendrick Peckiusen 
j. m. te Sluis wonende met Barbara Maria Pompe 
van Meerdervoort j. d. van Dordrecht. 

24 April ondertr. attest, naar Bergen. De Heer Petrus 
Adrianus van Affelen, w r van Juffr. Wilhelmina 
Hoebele met Juffr. Catharina van Uffele j. d. van 
Bergen op den Zoom. 

10 Mey. De Heer Hendrick van Affelen j. m. met 

Juffr. Martina van Hierschot j. d. beyde van Sluys. 

6 Aug. Hubrecht Rutgers diend 6 onder 't reg* van 

de Collonel Hemert, w r van Josina van Petegem 

met Johanna Coolbergen, w e van Pieter de Graaf. 

23 July. Pieter Casteleyn j. m. van Roeselaer met 
Goverdina van Loon j. d. van Oosterhoudt beyde 
won. alhier. 

21 Oct r . Hr. Wessel Eduard Ferleman j. m. geb. van 
ter Vere tegenwoordig won. te Oudvosmar met 
Juffr. Catarina van Weenigem j. d. van Sluis. 

19 Oct r . Pieter Capel j. m. Guenne (?) met Frangoise 

de Bongart j. d. geb. te Groede en alhier won. 
8 Nov. attest, om te Aardenburg te tr. De Hr. Ven- 
drich Reynier van de Casteele j. m. van Sluys, 



Digitized by 



Google 



— 132 — 



leggende in garnisoen tot Bergen op Zoom met 
Juffr. Levina Elisabeth Colen j. d. van Vosmeer 
won. alhier. 

17 Oct. 1722 ondertr. te Vlissingen. Jacobus Breugel, 
w r van Maria Wage met Maria Munters, w° van 
Jacobus de Bok. 

30 Oct. ondertr. te Breda. D'Heer Jan George van 
Son medicinae doctor en schepen tot Breda met 
Juffrou Elisabeth Josina Christina Palm mede aldaar 
woonachtig. 

18 Nov. ondertr. D'Hr. Christiaan Gregorius Rhet (?) 
Lut nt , w r van Johanna Bardenius met Arnoldina 
Sanders, w e van Carel de Keizer. 

25 Maart 1723. Johannes de Wispelaer j. m. in Be- 

wester Eede met Pieternella Keuvelaar j. d. mede 

aldaar. 
18 Mrt. ondertr. Philippe Mullier, w r van Elisabet 

Bonduvel met Catharina de Koning j. d. beide in 

bewestereede. 
— ondertr. te Wolphersdijk. Pierre Fran^is Mullier, 

w r van Maria Magdalena Hennekein won. op Heyle 

met Maria Antonette Le Saffre j. d. van Verlinghem. 
23 Mrt. ondertr. Johan Carel Klitzeu ver, vendrig onder 

d'Hr. Generaal van der Beeck met Johanna Mars 

beyde won. alhier. 
2 April ondertr. D'Hr. Jean Teulieres vendrig onder 

de compie v. d'Hr. Soute, w r van JufFr. van Latum 

met Juffr. Rachella Gabrielle Pottey j. d. won. 

beyde alhier. 

1 Aug. tr. te St. Cruice Mons r Antoni de Munk j. m. 
van Sluis met Juffr. Anna Durven, w° van Mons r 
Jacobus de Vey. 

25 Oct r . Pieter Coenraats j. m. van Vlissingen te 
Middelburg won. met Elisabet van Holmen j. d. 
geb. te Middelburg won. te Sluis ; getr. in Cazand- 
sche dorp. 

2 Dec. Cornelis van der Kreek, w r van Elisabeth 
Aarsen met Palijntje Pikaar j. d. van Bergen op 
't Zoom beyde won. alhier. 

25 Dec. ondertr. attest, naar Vlissingen. Johannes 
Jongereus, w r van Apollonia Straf met Maria van 
der Swalem, w e van Johan de Clerq. 

29 Febr. 1724. getr. in de fransche kke. Jacob Bogaart 
j. m. geb. van 's Gravenhage met Fran<;oise Catha- 
rina de Lange j. d. geb. te Leyden, won. beyde 
alhier. 

11 Mey. Hendrik Leenen j. m. van Biesen bij Venlo 
met Pieternella Nortier, we van Frank Franken, 
beide won. alhier. 

7 Mey. Pierre Antone du Hajon j. m. met Mari Hugo 
j. d. won. beide alhier. 

22 Juni 1724. Abraham de Wind, w r van Maria Jansen 
met Joanna van den Busse j. d. beide alhier. 

8 August, tr. te Eede. Heer Cornelis van Affelen 



Lutinant in 't reg* van den Hr. Collonel laRocke 

met Juffr. Maria Reynestein, beide te Sluis. 
30 Aug. 1724 tr. te St. Cruice. d'Heer Eko Ekoma, 

bedienaar des heyl. Evangeliums in Cadsant, wr 

met Juffr. Maria Camby j. d. van Sluys. 
24 Oct. tr. te Waterland. De Heer Adriaan Hoebecke, 

w r van Dina van der Swalme won. te IJsendijke 

met Juffr. Suzanna Surendonk, w« van wijlen T> nm 

Petrus Villaret, tegenwoordig tot Sluis. 
9 Jan. 1725 ondertr. te Axel. attest, naar Axel, de 

Heer Gideon Soute majoor in 't reg* van d'Hr. 

Collonel Regtert van Hemert, w r van mijnvrou 

Magdalena Maria Bosch met Mevrou Lucretia van 

Campen, w e van den Heer Adriaan Lammens. 
9 Feb. ondertr. te Oost Cappelle. attest, daarheen, 

Hr. Adriaan Reynesteyn j. m. van Sluys met Juffr. 

Tobina Catharina van Bergen gesegt Montanus j. d. 

van Middelburg. 
1 1 Mrt. attest, om buyten te tr. de Heer Symon Hendrik 

Jorus, ingenieur en veendrigh ten dienste deser lande, 

geb. van Swerin, met Juffr. Rebecca Cornelia Gau- 

tier j. d. geb. van Sluys. 
5 April. Adriaan Dobbelaar, w r van Johanna Annars 

alhier won. met Magdalena Verstraten, w« van 

Lourens Bêkart in de bewestereede. 
22 April. Cornelis Bloos j. m. van de Willemstadt met 

Adriana van den Nesten j. d. van Sluys. 
3 Mey. Marinus Dout j. m. van Sluis met Recardina 

van den Busse j. d. te Sluis. 
1 5 July ondertr. attest, naar Middelburg. Jacob Stromph 

w r van Arriaentje Timmermansen van Middelb. met 

Cornelia Bisdom j. d. van Sluis. 
2 Augusty. Christiaen Kesselaar j. m. van Hessen 

Cassel diend e onder het reg* van d'Heer La Rocque 

in de comp ie van Capteyn Balfour met Elysabeth 

Makleyne j. d. van Bergen op Zoom. 
17 Aug. ondertr. Mons r Mattheus de Vey j. m. met 

Juffr. Joanna Facon, we van Mr. Willem Hauk. 
13 Sept. Ambrosius Poret, w r van Catarina van Lumeck 

met Joanna van den Busse, we van Abraham de Wint. 
13 Sept ondertr. attest, naar Middelburg. GerritFlom 

j. m. van Luinen met Suzanna Laley, w c van Pieter 

Groenevelt. 
1 Nov. Jan Jurien Opits j. m. te Sluis met Johanna 

van Hasebroek j. d. 
29 Nov. Jan Baptist de Laat dien d* in *t regt van d'Hr. 

Collonel Pieter de la Roque onder de comp ie van 

d'Hr. Major Belling met Hendrina Pijl, w e Pieter 

Smit. 
13 Dec. Jacob Voerman, w r van Hester Roseboom 

met Susanna Catarina Groen. 



Sluis. 



J. A. DORRENBOOM. 

(Wordt vervolgd). 



> ^ 



— "33 



Benoeming van Burgemeesteren en Schepenen der 
stad Heusden over de jaren 1739—1805. 

In de Beschrijvinge der stadt Heusden, t'Amsteldam 
By Jan Hartog 1743 vindt men een Lijste van de 
Heeren Magistraten, beginnende met den Jare Anno 
1308 tot 1738. Het vervolg daarop, dat hieronder 
geplaatst is, is getrokken uit de Registers van Reso- 
lutiön van den Magistraat, berustende in het oud-archief 
te Heusden. 

1739. Burgemeesteren: 
Elardus Wentholt, Gerrit van Oostroom, Cornelis 
van Dongen. 

Schepenen: 
Maarten Brand, Isaac van Nahuys, Bernardus Bangste, 
Gillis Poosen, Johan L. de Voo, Adriaan van Rooyen, 
Fran<;ois Nicolaas Slingsbie. 
1 7 40. Burgemeesteren: 
Allardus Wentholt, Adriaan van Rooyen, Jan Bax. 

Schepenen : 
Cornelis van Dongen, Isaac Nahuys, Bernard van 
Bangstee, Gillis Poozen, Jan de Voo Laurentsz., Fran- 
<;ois Nicolaas Slingsby, Wouter van Coem. 

1741. Burgemeesteren: 

Elardus Wentholt, Gosewinus de Bock, Johan Bax* 
Schepene7i: 

Bernardus Bangstee, Gilles Poosen, Johan Laurens 
de Voo, Dr. Johannes Leemans, Adriaan van Rooyen, 
Fran9ois Nicolaas Slingsbie, Wouter van Coem. 

1742. Burgemeesteren: 

Elardus Wentholt, Gosewinus de Bock, Jan Bax. 
Schepenen: 

Bernardus Bangstee, Gillis Poosen, Dr. Johannes 
Leemans, Adriaan van Rooyen, Johan Laurens de Voo, 
Francois Nicolaas Slingsby, Wouter van Coem. 

1743. Burgemeesteren: 

Ellardus Wentholt, Gosewinus de Bok, Gerrit van 
Oostrom. 

Schepenen: 
Bernardus Bangstee, Gillis Poosen, Johannes Lee- 
mans, Adriaan van Rooyen, Johan Laurens de Voo, 
Francois Nicolaas Slingsby, Wouter van Coem. 
1 7 44. Burgemeesteren: 
Gerard van Oostrom, Gosewinus de Bock, Maurits 
de Wit. 

Schepenen: 
Bernardus Bangstee, Gillis Poosen, Dr. Johannes 
Leemans, Johan Laurens de Voo, Adriaan van Rooyen, 
Francois Nicolaas Slingsbie, Wouter van Coem. 
1 7 45. Burgemecsteren: 
Gerard van Oostrom, Gosewinus de Bok, Maurits 
de Wit. 



Schepenen: 
Bernardus van Bangstee, Gillis Poosen, Dr. Johannes 
Leemans, Johan Laurens de Voo, Francois Nicolaas 
Slingsbie, Simon Lodewijk van de Poll, Reinier van 
der Linden. 

1 7 46. Burgemeesteren: 
Gerard van Oostrom, Gosewinus de Bock, Maurits 
de Wit. 

Schepenen: 
Reinier van der Linden, Simon Lodewijk van de 
Poll, Gillis Poosen, Dr. Johannes Leemans, Johan 
Laurens de Voo, Francois Nicolaas Slingsbie, Cornelis 
Schimmelpenning. 

1747. Burgemeesteren: 

Gerard van Oostrom, Gosewinus de Bock, Maurits 
de Wit. 

Schepenen: 

Reinier van der Linden, Simon Lodewijk van der 
Pol; Gillis Poosen, Dr. Johannes Leemans, Johan de 
Voo Laurensz., Francois Nicolaas Slingsbie, Cornelis 
Schimmelpenning. 

1748. Bnrgemeesteren: 

Gerard van Oostrom, Gosewinus de Bock, Maurits 
de Wit 

Schepenen: 

Simon Lodewijk van de Pol, Gilles Poosen, Dr. 
Johannes Leemans, Adriaan van Rooyen, Johan Laurens 
de Voo, Francois Nicolaas Slingsbie, Cornelis Schim- 
melpenning. 

1 749. Burgemeesteren: 

Gerard van Oostrom, Johannes Leemans, Cornelis 
Schimmelpennin g. 

Schepenen: 

Simon Lodewijk van de Poll, Gillis Poosen, Adriaan 
van Rooyen, Francois Nicolaas Slingsbie, Maurits de 
Wit, Cornelis Godefroi, Pieter Kuypers. 

1 750. Burgemeesteren: 

Gerard van Oostrom, Dr. Johannes Leemans, Cornelis 
Schimmelpenning. 

Schepenen: 

Simon Lodewijk van der Poll, Gillis Poosen (in plaats 
van wijlen Gillis Poosen is benoemd tot schepen Govert 
de Kok (verg. 11 Sept 1750), Adriaan van Rooyen, 
Francois Nicolaas Slingsbie, Maurits de Wit, Cornelis 
Godefroy, Pieter Kuypers. 

1 7 5 1 . Burgemeesteren: 

Gerard van Oostrom, Dr. Johannes Leemans, Maurits 
de Wit. 

Schepenen: 

Simon Lodewijk van der Pol, Adriaan van Rooyen, 
Francs Nicolaas Slingsbie, Cornelis Schimmelpenning, 
Cornelis Godefroi, Pieter Kuypers, Govert de Koek. 



8- 



Digitized by 



Google 



— 134 



1752. Burgemeesteren: 
Gerard van Oostrom, Dr. Johannes Leemans, Maurits 
de Wit. 

Schepenen: 
Simon Lodewijk van der Pol (in plaats van den 
schepen Simon Lodewijk van der Pol, is benoemd 
Wouter van Coem (verg. 20 Maart 1752), Adriaan 
van Rooyen, Johan Laurens de Voo, Cornelis Schim- 
melpenning, Pieter Kuypers, Govert de Koek, Gijsbert 
van Gorkom. 

1 7 5 3- Burgemeesteren: 
Gerard van Oostrom, Dr. Johannes Leemans, Maurits 
de Wit. 

Schepenen: 
Adriaan van Rooyen, Johan de Voo Laurentsz., 
Wouter van Coem, Cornelis Schimmelpenning, Pieter 
Kuypers, Gijsbert van Gorkum, Dionisius Godeffroy. 

1754. Burgemeesteren: 

Gerard van Oostrom, Dr. Joannes Leemans, Dionisius 
Godeffroy. 

Schepenen: 

Adriaan van Royen, Wouter van Coem, Cornelis 
Schimmelpenning, Cornelis Godeffroy, Pieter Kuypers, 
Govert de Koek, Gijsbert van Gorkum. 

1755. Burgemeesteren: 

Gerard van Oostrum, Dr. Joannes Leemans, Dionisius 

Godeffroy. 

Schepenen: 

Adriaan van Rooyen, Wouter van Coem, Cornelis 

Schimmelpenning, Cornelis Godeffroy, Pieter Kuypers, 

Govert de Koek, Gijsbert van Gorkum. 

1756. Burgemeesteren : 

Gerard van Oostrum, Dr. Joannes Leemans, Dionisius 
Godeffroy. 

Schepenen: 

Adriaan 'van Rooyen, Wouter van Coem, Cornelis 
Schimmelpenning, Cornelis Godeffroy, Pieter Kuypers, 
Govert de Koek, Gijsbert van Gorkum. 

1757. Burgemeesteren: 

Gerard van Oostrum, Dr. Joannes Leemans, Dionisius 
Godeffroy. 

Schepenen: 

Adriaan van Rooyen, Wouter van Coem, Cornelis 
Schimmelpenning, Cornelis Godeffroy, Pieter Kuypers, 
Govert de Koek, Gijsbert van Gorkum. 

1758. Burgemeesteren: 

Gerard van Oostrum, Dr. Joannes Leemans, Dionisius 
Godeffroy. 

Schepenen: 

Adriaan van Rooyen, Wouter van Coem, Cornelis 
Schimmelpenning, Cornelis Godeffroy, Pieter Kuypers, 
Govert de Koek, Gijsbert van Gorkum. 

1759. Burgemeesteren: 

Gerrit van Oostrum, Johannes Leemans, Dionisius 
Godeffroy. 



Schepenen: 
Adriaan van Royen, Wouter van Coem, Cornelis 
Schimmelpenning, Cornelis Godeffroy, Pieter Kuypers, 
Govert de Koek, Gijsbert van Gorkum, 
1 7 60. Burgemeesteren: 
Gerard van Oostrum, Wouter van Coem, Maurits 
de Witt. 

Schepenen: 
Johan Louwerens de Voo, Cornelis Schimmelpenning, 
Cornelis Godeffroy, Govert de Kok, Pieter Kuypers, 
Gijsbert van Gorcum, Nicolaas Rousselet de la Jarie. 
1 7 6 1 . Burgemeesteren: 
Gerard van Oostrum, Wouter van Coem, Maurits 
de Wit. 

Schepenen: 
Johannes de Voo, Cornelis Schimmelpenning, Pieter 
Kuypers, Govert de Koek, Gijsbert van Gorkum, Nico- 
laas Rousselet de la Jarie, Johan Leemans Gosz. 

1762. Burgemeesteren: 

Adriaan van Royen Senior, Wouter van Coem, 
Maurits de Wit. 

Schepenen: 

Johannes de Voo, Cornelis Schimmelpenning, Pieter 
Kuypers, Govert de Koek, Gijsbert van Gorkum, Nico- 
laas Rousselet de la Jarie, Johannes Leemans Gerrzn. 

1763. Burgemeesteren: 

Adriaan van Royen Senior, Wouter van Coem, 
Mauritz de Witt. 

Schepenen: 

Johannes de Voo, Cornelis Schimmelpenning, Pieter 

Kuypers, Govert de Koek, Gijsbert van Gorkum, 

Nicolaas Rousselet de la Jarie, Gerard Dirk Knoops. 

1 7 64. Burgemeesteren: 

Wouter van Coem, Maurits de Witt, Petrus Pama Vos. 

Schepenen: 
Adriaan van Rooyen Senior, Cornelis Schimmel- 
penning, Pieter Kuypers, Govert de Koek, Gijsbert 
van Gorkum, Nicolaas Rousselet de la Jarie, Gerard 
Dirk Knoops. 

1 765. Burgemeesteren: 

Gerard van Oostrum, Adriaan van Rooyen, Petrus 
Pama Vos. 

Schepenen: 

Wouter van Coem, Cornelis Schimmelpenning, Pieter 
Kuypers, Maurits de Wit, Govert de Koek, Gijsbert 
van Gorkum, Gerard Dirk Knops. 

1766. Burgemeesteren: 

Wouter van Coom, Cornelis Schimmelpenning, Petrus 
Pama Vos. 

Schepenen: 

Adriaan van Rooyen Junior, Pieter Kuypers, Govert 
de Koek, Gijsbert van Gorkum, Johannes Leemans Gz. 
Gerard Dirk Knops, Johan Huibert Rietvelt. 



Digitized by 



Goo 






'35 



i 



1767. Burgemeesteren: 
Gijsbert van Gorkum, Gerard Dirk Knops, Petrus 
Pama Vos. 

Schepenen: 
Dr. Joannes Leemans, Adriaan van Rooyen Senior, 
Pieter Kuypers, Govert de Koek, Johan Leemans Gerz. 
Johan Hubert Rietvelt, Hendrik Frederik Engelberg. 
1 7 68. Burgemeesteren: 
Gerard Dirk Knops, Petrus Pama Vos, Johannes 
Augustus Gerlach. 

Schepenen: 
Adriaan van Rooyen Senior, Pieter Kuypers, Govert 
de Koek, Gijsbert van Gorkum, Johan Leemans Gerz. 
(in plaats van den schepen Johs. Leemans Gz., naar 
elders vertrokken, is benoemd Huibert Nolet (verg. 25 
Mei 1768), Hendrik Frederik Engelbergh, Davit Papet. 
1 7 69. Burgemeesteren: 
Gerard Dirk Knops, Petrus Pama Vos, Johannes 
Augustus Gerlach. 

Schepenen: 
Adriaan van Rooyen Senior, Govert de Koek, Gijs- 
bert van Gorkum, Hendrik Frederik Engelbergh, Davit 
Papet, Huybrecht Nolet, Adam Rouws. 
1770. Burgemeesteren: 
Gerard Dirk Knops, Johannes Augustus Gerlach, 
Adam Rouws. 

Schepenen: 
Adriaan van Rooyen Senior, Govert de Koek, Gijs- 
bert van Gorkum, Hendrik Frederik Engelberg, David 
Papet, Huybregt Nolet, Dr. Francjois Tieleman Leemans. 
1 7 7 1 . Burgemeesteren: 
Gerard Dirk Knops, Johannes Augustus Gerlach 
(de burgemeester J. A. Gerlach, den. 9 April 1771 tot 
stedehouder te Heusden benoemd, is in zijne plaats 
den 6 Mei 177 1 gekozen den schepen David Papet 
en in diens plaats tot schepen Christoffel Rietvelt), 
Adam Rouws. 

Schepenen: 
Adriaan van Rooyen Senior, Govert de Koek, Gijs- 
bert van Gorkum, Hendrik Frederik Engelbergh, David 
Papet (de burgemeester J. A. Gerlach, den 9 April 
April 1771 tot stedehouder te Heusden benoemd, is 
in zijne plaats den 6 Mei 1771 gekozen den schepen 
David Papet en in diens plaats tot schepen Christoffel 
Rietvelt), Huibrecht Nolet, Cornelis van der Burgh. 
1772. Burgemeesteren: 
Gerard Dirk Knops, David Papet, Adam Rouws. 

Schepenen: 
Adriaan van Rooyen Senior, Govert de Koek, Gijs- 
bert van Gorkum, Hendrik Frederik Engelberg, Dr. 
FranQois Tieleman Leemans, Cornelis van der Burg, 
Christoffel Rietvelt. 



j 7 7 3. Burgemeesteren: 
Adriaan van Rooyen Senior, Adam Rouws, Cornelis 
van der Burg. 

Schepenen: 
Govert de Koek, Gijsbert van Gorkum, Hendrik 
Froderik Engelberg, David Papet, Dr. Francpois Tiele- 
man Lemans, Christoffel Rietvelt, Gijsbert du Pont. 

1774. Burgemeesteren: 

Adriaan van Rooyen Senior, Adam Rouws, Cornelis 
van der Burg. 

Schepenen: 

Govert de Koek, Gijsbert van Gorkum (in plaats 
van wijlen den schepen G. van Gorkum, is in zijne 
plaats gekozen Nicolaas van Bergen van der Grijp 
(zie res. 22 April 1774), Hendrik Frederik Engelberg, 
Davit Papet, Dr. Fran^ois Tieleman Leemans, Chris- 
toffel Rietvelt, Gijsbert du Pont. 

1775. Burgemeesteren: 

Adriaan van Rooyen Senior, Adam Rouws, Cornelis 
van der Burg. 

Schepenen: 

Govert de Koek, Hendrik Frederik Engelberg, Davit 
Papet, Dr. Fran^ois Tieleman Leemans, Christoffel 
Rietvelt, Gijsbert du Pont, Nicolaas van Bergen van 
der Grijp. 

1776. Burgemeesteren: 

Adriaan van Rooyen Senior, Adam Rouws, Dr. 
Francjois Tieleman Leemans. 
Schepenen: 

Govert de Koek, Hendrik Frederik Engelbergh, 
David Papet, Christoffel Rietvelt, Cornelis van der 
Burg, Gijsbert du Pont, Nicolaas van Bergen van 
der Grijp. 

1777. Burgemeesteren: 

Adriaan van Rooyen Senior, Adam Rouws, Dr. 
Francjois Tieleman Leemans. 
Schepenen: 

Govert de Koek, Hendrik Frederik Engelbergh, 
Davit Papet, Cornelis van der Burgh, Christoffel Riet- 
velt, Gijsbert du Pont, Nicolaas van Bergen van der Grijp. 

1778. Burgemeesteren: 

Adriaan van Rooyen Senior, Adam Rouws, Dr. 
Fran<jois Tieleman Leemans. 
Schepenen: 

Govert de Koek, Hendrik Frederik Engelberg, David 
Papet, Cornelis van der Burg, Gijsbert du Pont, Nicolaas 
van Bergen van der Grijp, Johan Albert Rietvelt. 

1779. Burgemeesteren: 

Adriaan van Rooyen Senior, Adam Rouws, Dr. 
Fran<?ois Tieleman Leemans. 
Schepenen: 

Govert de Koek, David Papet, Cornelis van der 
Burg, Gijsbert du Pont, Nicolaas van Bergen van der 



Digitized by 



Google 



- i 3 6 - 



Grijp, Johan Lodewijk Nolet, Constantinus Wilhelmus 
Probsting. 

1 7 80. Burgemeesteren: 
Adriaan van Rooyen Senior, Dr. Fran£ois Tieleman 
Leemans, Gijsbert du Pont. 
Schepenen: 
Govert de Koek, David Papet, Adam Rouws, Cor- 
nelis van der Burg, Johan Lodewijk Nolet, Constantinus 
Wilhelmus Probsting, Abraham van Baak. 

1781. Burgemeesteren: 

Adam Rouws, Dr. FranQois Tieleman Leemans 
Gijsbert du Pont. 

Schepenen: 

Govert de Koek, David Papet, Cornelis van der 
Burg, Johan Albert Rietvelt, Johan Lodewijk Nolet, 
Constantinus Wilhelmus Probsting, Abraham van Baak. 

1782. Burgemeesteren: 

Adam Rouws, Dr. Fransois Tieleman Leemans, 
Gijsbert du Pont (in plaats van den burgemeester 
G. du Pont, overleden, is benoemd Frederik Rant, 
res. 18 Oct. 1782). 

Schepenen: 

Govert de Koek, David Tapet, Cornelis van der 
Burg, Johan Albertus Rietvelt, Johan Lodewijk Nolet, 
Constantinus Wilhelmus Probsting, Abraham van Baak. 

1783. Burgemeesteren: 

Adam Rouws, Dr. Fran<;ois Tieleman Leemans, 
Frederik Rant. 

Schepenen: 

Govert de Koek, Davit Papet, Cornelis van der 
Burgh, Johan Albertus Rietvelt, Johan Lodewijk Nolet, 
Constantinus Wilhelmus Probsting, Abraham van Baak. 

NOTA omtrent de benoemingen van burge- 
meesteren en schepenen en van regenten van 
de Godshuizen te Heusden over de jaren 1784, 
1785 en 1786. 

Ten gevolge van een adres van burgemeesters der 
stad Heusden in de maanden November en December 
1783 aan de Staten van Holland en West-Friesland 
ingezonden, om de gewone jaarlijksche benoeming 
van burgemeester en schepenen der stad Heusden 
door dezen eigener authoriteit, zonder tusschenkomst 
van den stadhouder den Prins van Oranje, te doen 
plaats hebben, is in Januari 1784 op de lijst van 
aanbeveling, door de magistraat ingezonden geene 
benoeming door Z. D. H. gedaan (13 October 1785). 

Het antwoord was weigerend. 

In 1785 en 1786 is noch aanbeveling, noch benoeming 
geschied door de magistraat. 

In het laatst van 1786 is deze zaak weder ter tafel 
gebracht, ten gevolge waarvan in de vergadering van 
3 Januari 1787 is besloten in 't vervolg de benoeming 



door de magistraat zelf te doen, onder goedkeuring 
van de burgers der stad. 

In de vergadering van 6 Januari 1787, zijn dien- 
overeenkomstig benoemd voor den jare 1787. 
Tot Burgemeesteren: 
Govert de Koek, Johan Aalbert Rietvelt, Jacob 
Gerrit de Jongh. 

Tot Schepenen: 
Davit Papet, Constantinus Wilhelmus Probsting, 
Frederik Rant, Bastiaan van Braakel, Jacobus Ophorst, 
Jacobus Cornelis Hagelis Engelberg, Alexander Gijs- 
bert Webster. 

1 7 88. Burgemeesteren: 
Johannes Augustus Gerlach, Adam Rouws, Jan Esdré, 
Phil. Doet. 

Schepenen: 
Johan Lodewijk Nolet, Abraham van Baak, Arnoldus 
de Hoog, Cornelis Roomer, Jan van Eek, Adriaan 
van Meerten, Abraham Akkersdij k. 
1 7 89. Burgemeesteren: 
Johannes Augustus Gerlach, Jan Esdré, Abraham 
van Baak. 

Schepenen: 
Johan Lodewijk Nolet, Arnoldus de Hoog, Cornelis 
Roomer, Adriaan van Meerten, Abraham Akkersdijk, 
William Mowat, Jan Hendrik van Baak. 
17 90. Burge$ncesteren: 
Johannes Augustus Gerlach, Jan Esdré, Abraham 
van Baak. 

Schepenen: 
Johan Lodewijk Nolet, Arnoldus de Hoog, Cornelis 
Roomer, Adriaan van Meerten, Abraham Akkersdijk, 
William Mowat, Jan Hendrik van Baak. 
1 7 9 1 . Burgemeesteren: 
Johannes Augustus Gerlach, Johan Lodewijk Nolet, 
Abraham van Baak. 

Schepenen: 
Christoffel Rietvelt, Arnoldus de Hoog, Cornelis 
Roomer, Adriaan van Meerten, Abraham Akkersdijk, 
Johan Hendrik van Baak, Willem Bekol. 

1792. Burgemeester en: 

Johannes Augustus Gerlach, Johan Lodewijk Nolet, 
Abraham van Baak. 

Schepenen: 

Christoffel Rietvelt, Cornelis Roomer, Abraham 
Akkersdijk, Johan Hendrik van Baak, Willem Bekol, 
Bernardus Jacobus* Wolterbeek, Jan Valkenburg. 

1793. Burgemeesteren: 

Johannes Augustus Gerlach, Abraham van Baak, 
Willem Bekol. 

Schepenen: 

Christoffel Rietvelt, Cornelis Roomer, Adriaan van 
Meerten, Abraham Akkersdijk, Johan Hendrik van 
Baak, Bernardus Jacobus Wolterbeek, Jan Valkenburg. 



Digitized by 



Google J 



— 137 — 



1794- Burgemeesteren: 
Johannes Augustus Gerlach, Abraham van Baak, 
Willem Bekol. 

Schepenen: 
Christoffel Rietvelt, Cornelis Roomer, Adriaan van 
Meerten, Abraham Akkersdijk, Johan Hendrik van 
Baak, Bernardus Jacobus Wolterbeek, Philippus Bar- 
tholomeus Clavel. 

1795. Burgerbestuurders: 
Hermanus Rom, Andries van Coem, Johannes Fran- 
£ois Leemans, Abraham Quirijn Hoynck van Papen- 
drecht (in plaats van A. Q. Hoynck van Papendrecht, 
naar elders vertrokken, is gekozen J. E. Hagelis Engel- 
bergh (30 Maart 1795), Anthony Rits, Cornelis van 
Dongen, Gerrit Bax. 

Schepe?ien: 
Gerrit van de Pol, Leonardus van der Voort, Johan 
Richard van Ommeren, Adrianus Olifiers, Jan van 
Bers, Jacobus Ophorst, Christiaan van Dongen. 
1 7 96. Burge meesteren: 
A. Rits, J. R. van Ommeren, G. Bax, C. van Dongen, 
J. A. Rietveld. 

Schepenen: 
J. R. van Ommeren, A. Olifiers, J. Ophorst, Jan van 
' Bers, C. van Dongen, Ch. v. Dongen, J. C. H. Engelbergh. 

1797. Burgemeesteren: 

A. Rits, J. R. van Ommeren, G. Bax, C. van Dongen, 
J. A. Rietveld. 

Schepenen: 

J. R. van Ommeren, A. Olifiers, J. Ophorst, Jan 
van Bers, C. van Dongen, Ch. van Dongen, J. C. H. 
Engelbergh. 

1798. Municipaliteit: 

Gerrit Bax Jansz., Jan van Bers, Cornelis van Dongen, 
Jacobus Ophorst, Adrianus Olifiers, Jacobus Cornelis 
Hagelis Engelbergh, Anthonie Baks, Hendrik Willem 
Spiering (in plaats van Hendrik Willem Spiering, die 
zijn ontslag heeft gevraagd, is benoemd Johan Albert 
Rietvelt), Pieter Ribb. 

1799. Municipaliteit: 

Gerrit Bax Jansz., Jan van Bers, Cornelis van Dongen, 
Jacobus Ophorst, Adrianus Olifiers, Jacobus Cornelis 
Hagelis Engelbergh, Anthonie Rits, Johan Albert 
Rietvelt, Pieter Ribb. 



1 800. Municipaliteit: 

Gerrit Bax Jansz., Jan van Bers, Cornelis van Dongen, 
Jacobus Ophorst, Adrianus Olifiers, Jacobus Cornelis 
Hagelis Engelbergh, Anthonie Rits, Johan Albert 
Rietvelt, Pieter Ribb. 

1 80 1 . Municipaliteit: 

Gerrit Bax Jansz., Jan van Bers, Cornelis van Dongen, 
Jacobus Ophorst, Adrianus Olifiers, Jacobus Cornelis 
Hagelis Engelbergh, Anthonie Rits, Johan Albert 
Rietvelt, Pieter Ribb. 

1802. Gecommitteerden tot het ontwerpen en 

inrichten van het gemeentebestuur: 

Johannes Jacobus Bax, Johannes Augustus Gerlach, 
Johan Richard van Ommeren, Govert van de Pol, 
Johan Hubert Rietvelt. 
1803. 

Eervol ontslag der leden van de municipaliteit te 
Heusden op last van het departementaal bestuur van 
Holland en een nieuw bestuur voor de stad Heusden 
door genoemd departementaal bestuur benoemd, zijnde 
de heeren: 

Cornelis van Dongen, J. C. Hagelis Engelbergh, 
Johannes Augustus Gerlach, Johan Richard van 
Ommeren, Jacobus Ophorst, Gerrit van de Pol, Johan 
Albert Rietvelt. 

N.B. Aftreding van 2 leden den i en Dingsdag in 
Af ei 1804. 

Idem idem in Mei 1805. 

Idem idem in Mei 1806. 
1804. 

Bij resolutie van het departementaal bestuur van 
Holland de aftreding van 2 leden van den raad den 
i en Dinsdag in Mei 1804 uitgesteld voor één jaar. 

Dientengevolge zijn de leden van den raad voor 
1804 weder benoemd zooals in 1803. 
1805. 

Bij resolutie van het departementaal bestuur van 
Holland, de aftreding van 2 leden op den i en Dinsdag 
in Mei 1805 wederom uitgesteld, blijvende de leden 
van den raad, zooals die 1803 en 1 804 waren benoemd, 
tot 1 November 1806 in functie. 

Medegedeeld door 
Mr. J. E. van Someren Brand. 




Digitized by 



Google 



- i 3 8 - 



Oude kwartierstaat. 

(Met een plaat). 

Bijgaande plaat is de reproductie eener kopergravure 
zonder jaartal of naam van den vervaardiger, metende 
30 bij 22 x \ % centimeter, dus op kleiner schaal dan het 
origineel, en is een proef van oude kunst, waarbij 
wij een kort woord ter verklaring voegen, omdat men 
allicht geneigd zoude zijn de zaak voor ouder aan 
te zien dan zij werkelijk is. 

De jaartallen in de beschrijving verplaatsen ons in 
de laatste helft van de 15® eeuw en blijkt uit de 
helmen met hun sieraden, dat de teekenaar van den 
kwartierstaat gepoogd heeft dit tijdvak ook in de 
wapens voor te stellen. Oppervlakkig beschouwd, zou 
men meenen dat hij goed slaagde, doch meer van 
naderbij bezien, blijkt dat hij niet volkomen op de 
hoogte was van den stijl dier dagen, en vroeg en 
laat door elkaar heeft gehaspeld; want de vorm der 
schilden en die der leeuwen is zeventiende eeuwschl 

Dat de koperplaat na 1638 werd gegraveerd, spreekt 
duidelijk uit de richting der lijnen waarmede de heral- 
dieke kleuren zijn aangebracht. Dat is het stelsel van 
Petra Sancta, 't welk toen werd aangenomen en thans, 
na 250 jaren, nog algemeen in zwang is. 

Op hoogeren ouderdom mag die plaat dus niet 
bogen, maar niettemin verdient hij aan de vergetelheid ] 
te worden ontrukt, omdat men zelden iets van der- 
gelijken aard onder de oogen krijgt. 

Hoe hij eigenlijk zou moeten zijn om te beant- 
woorden aan den eisch, laat zich niet beschrijven en 
zou door afbeeldingen dienen te worden verklaard. 
Wij achten dit voor het oogenblik niet dringend 
noodig en bepalen ons dus tot de waarschuwing dit 
specimen niet te houden voor eefi onberispelijk voor- 
beeld van oud-Nederlandschen stijl (1). 



Lent bij Nijmegen, 3 Mei 1889. 



J. A. KOOPMANS. 



(1) De tekst van dezen kwartierstaat is voor een groot deel afge- 
drukt in de eerste serie kwartierstaten, onder redactie van Jhr. 
M. P. Smissaert c. a. De origineele kwartierstaat berust in ons 
archief en schijnt uit een boekwerk te zijn gekomen; wie kan 
mededeelen uit welk werk ? Red. 



^J>T'C>r^yt ! ^<L>'^^< 



Leden der Illnstre Lieve-Vrouwe broederschap te 
's-Hertogenbosch van 1318—1642. 

Naar aanleiding onzer bespreking der broederschap, 
werden wij van verschillende zijden aangezocht een 
ledenlijst der vereeniging te geven. 

Gaarne voldoen wij aan dit verzoek, mits men hier- 
onder niet verstaat een volledige naamlijst ; die kunnen 
wij niet geven; wel de namen van bijna 550 personen 
die vóór de invoering van het nieuwe reglement van 
1642 lid der broederschap zijn geweest, getrokken 
uit een handschrift (1) en eenige werken. 

Wij voldoen hieraan met te meer genoegen, omdat 
het wellicht aanleiding kan geven, dat een der heeren 
broeders met een volledige naamlijst het publiek komt 
verrassen. 

Voor gemak van overzicht zijn de namen in alfa- 
betische orde geplaatst, waardoor de lijst ook kan 
worden aangevuld; ons plan is binnenkort een vervolg 
tot op dezen tijd te geven. 

Tot beter begrip gaan eenige aanteekeningen vooraf. 

Vóór de invoering van het reglement van 1642 
was het bestuur der vereeniging opgedragen aan twee 
proosten, waarvan jaarlijks één aftrad. 

Bij leden, die wij in deze waardigheid vonden vermeld, 
is dit aangeteekend. 

De deken der broederschap was een priester, die 
de kerkelijke diensten verrichtte in hare prachtige 
kapel in de St. Jans-kerk. 

Door den grooten toevloed van personen werden 
in verschillende plaatsen provisors, zelfs broeders, aan- 
gesteld, die zich belastten met het aannemen van leden. 

Wij hebben als schepen vermeld, allen die den 
Bosschen schepenstoel hebben bezet, al was 't voor 
slechts één jaar. De afgetreden schepenen waren ipso 
jure gedurende een jaar gezworenen, daarna bleven 
zij als raden het tweede lid der regeering uitmaken. 

Volgens eene ordinantie van Karel V van 1525 
moesten ze genomen worden uit ede rijekste, notabelste 
ende nuttelijckste mannen, die men daertoe vinden sal». 

Wordt gesproken van de stad of St. Jan zonder 
nadere aanduiding, dan is hiermede bedoeld den Bosch 
en hare hoofdkerk. 

De cijfers voor de namen duiden de jaartallen aan, 
waarin die personen als lid worden vermeld; bij de 
meesten is dit het jaar van aanneming in de vereeniging ; 
de cijfers achter de namen zijn het sterfjaar. 



(1) Getiteld: Namen en wapenen van meer dan vierhondert Ge- 
sworen Broeders van het Ulustre L. Vrouwe Broederschap binnen 
'* Hertogenbosch, van af de fundatie in 1318 tot aan het jaar 16é2, 
4°, 96 bladen. 

Blijkens eenige inschriften is dit manuscript bewerkt tusschen 
de jaren 1745—1747; bij vergelijking met andere aanteekeningen 
is ons gebleken dat de opgaven en datums vertrouwbaar zijn. 



Digitized by V^OOQ IC 




«2 



SS 

uni 




ï 

i 



e 




Digitized by 



Google 



TH F NLW 


7 VJKK 


PUBLIC LI 


3RARY 


ASTOR, i.FK 


OX AND 


TILDEN n'" 


P\TJ N9. 



Digitized by 



Go^gI< 



139 — 



A. 



Dirk van der Aa, schepen, h. geestmeester. 1484. 
1457. Hendrik van der Aa, ridder, heer van Bokhoven. 

1477. 

Jan van Achelen, schepen. 1496. 
1520. Willem van Achelen, schepen. 

Jan van Aelst, provisor der broederschap te Zalt- 

Bommel. 1487. 
i592.Jr. Godaart van Aer, commandeur der Duitsche 

orde te Gemert. 1599. 
1533. Thomas Aerntse, priester. 
1565. Dirk Aerntz, schepen, Zwanenbroeder. 1599, 6 Mrt. 

Arnold van Aken, pastoor van Zevenbergen. 1638. 
1487. Hieronimus van Aken (Bosch), beroemd kunst- 
schilder. 15 16. Augustus. 
1476. Gerard Allards, provisor der broederschap te 

Gouda. 

Jan van Andel, kanunnik en cantor van Stjan. 

1472, 2 April. 

Mr. Hendrik Appels, secretaris der stad. 1470. 
1460. Jan van Arckel, heer van Heukelom. 

Hendrik van Arckel, schepen. 1359. 
1553. Arnold van Asperen, priester officiant der broeder- 
schap. 1575, 8 April. 

Gerard Authase, pastoor van Grave. 1465. 



B. 



Jr. Jan Back, ridder, heer van Asten, schepen. 

Zwanenbroeder. 1508, 11 Februari. 
1520. Jan Bacx, rentmeester der staten van Brabant 

in het kwartier van den Bosch. Zwanenbroeder. 

1552. 

Jr. Jan Bacx van Schoonvorst, ridder, heer van 

Rosmalen, laagschout der stad. 1530, 4 Januari. 

Simon Bacx Jansz., rentmeester der staten van 

Brabant in het kwartier van den Bosch. 1549. 
1506. Frederik markgraaf van Baden. 

Hendrik van Baertwijck, kapitteldeken van 

Heusden. 1549. 

Mr. Jacob van Balen, schepen, h. geestmeester. 

1622. 19 Januari. 
15 18. Jan van Balen, ridder van Jerusalem, kanunnik 

van St. Jan. 1545, 3 October. 

Pieter v^n Balen Jansz., rentmeester der staten 

van Brabant in het kwartier van den Bosch, 

schepert. 1540. 

Nicolaas Balmeker, kanunnik te Bergen op Zoom. 

1558. 

Mr. Frans Bardoul, schepen. ;6oi. 

Jan Basijn, schepen. 1359. 

Gijsbert Batens Jansz., kanunnik te Luik. 1413. 

Pieter van Beeck Lucasz. 1450. 



Arnold van Beeke. 1405. 

Arnold van Beeke Jacobsz., 1408. 

Jan van Beeke (de Beka), kanunnik te Utrecht 

1394. 

Gerard Beelaerts, schepen, gasthuismeester. 1439. 
1478. Albert van Beerze. 

Gerard van Beest, kanunnik van St. Jan en 

pastoor van het groot-begijnhof te 's Bosch. 15 10, 

10 October. 

Arnold van Beke, schepen, 1391. 
1398. Hendrik van Beke, proost. 

Leonus van Beke. 1384. 

Leonus van Beke. 1390. 

Rutger Bellarts bij gen. Hanert, kanunnik te 

Luik. 1560. 

Jan Beni, prior der kruisheeren te 's Bosch. 1505, 

20 Augustus. 

Gerard van Berckel. 1347. 

Jacobus van Berckel Hugoz. 1486. 

Jan van Berckel Gerardsz., schepen, gasthuis- 
meester. 1522. 
1330. Nicolaas van Berckel, schepen. 

Jr. Rutger van Berckel, heer van Nuenen, 

Nederwetten, Gerwen en Tongelre, schepen. 

1575, 19 December. 
i54i.Cornelis van Berghen, prins-bisschop van Luik. 

Zwanenbroeder. 
1623. Antoon van den Berghe, rentmeester der broeder- 
schap. 

Gerard Bernards, predikheer te 's Bosch. 1523. 

Dirk Berwouts, kanunnik te Oirschot. 1406. 
i568.Jr. Everard Berwouts, schepen. Zwanenbroeder. 
1476. Roelof de Bever, provisor der broederschap te Tiel. 
i56i.Dominicus Beyens, notaris , rentmeester der 

broederschap. 

Frederik paltsgraaf op den Rijn en hertog van 

Beyeren. 1508. 
1484. Robrecht paltsgraaf op den Rijn en hertog van 

Beyeren. 
1479. Stephanus van Beyeren, deken van St. Pieter 

tè Keulen. 
1476. Hendrik Beys, provisor der broederschap te 

Keulen. 

Eligius Beyts. (509 (1). 

Godschalk van Bladel, schepen. Omtrent 1330. 

Simon Blancocq bij gen. Withaen, kanunnik van 

St. Jan. 1558. 21 Augustus. 

Mr. Hendrik Bloeymans, heer van Helvoirt, 

president-schepen. 1584, 13 April. 
1465. Amelius van Boechem, schepen, kerkmeester van 

ot. Jan. 1483. 



(1) Voornaam koopman te 's-Hertogenbosch. Hij deed tweemaal 
een tocht naar het H. land. 



Digitized by V^OOQ IC 



— 140 — 



147 <>• Hendrik de Boeckbijnder, provisor der broeder- 
schap te Delft. 
Philip van Boemingen, organist der broederschap. 

M55- 

Mr. Gerard Boest, schepen, secret, der stad. 1469. 

1460. Rutger van Boetselaer, ridder, heer van Asperen. 

i57i.Balthasar de Bont, deken der stad, werd 25 
Augustus 1604 deken der broederschap, deed in 
161 4 afstand van deze waardigheden en werd 
kanunnik te Boxtel. 1624, 24 December. 
Mr. Hendrik Boort Jansz. 1568, 29 October. 
Jr. Everard de Borchgrave, schepen. Zwanen- 
broeder, 161 7, Augustus. 

Willem Mathias van Borselen, kapellaan van 
St. Jan. 15)8. 
Willem van den Bossche, ridder, heer van Erp (1). 

i5ói.Andries Boudewijnsz., proost. 

Anna Catharina van Bourbon, gemalin van Adolf 
van Egmond, hertog van Gelder. 1469, 22 Mei. 

1466. Agnes van Bourbon. 

1475. Jan van Bourgondië, bisschop van Kamerrijk. 1479. 
Gerard Bovier. Omtrent 1330. 

Jan van Boxtel, kanunnik te Luik. 1455. 

Jan van Boxtel, deken der broederschap. 1506. 

Nicolaas van Boxtel, pastoor van Gemonde. 14 15. 

Willem heer van Boxtel en Oyen, ridder. 1350. 

Staasken van Brakel, ridder. 1345. 

Jan Brants, kanunnik te Brugge. 1577, 8 Juli. 
1505. Hendrik Bredemers, organist van Philips de 

Schoone. 
1450. Walraven van Brederode. 

Jr. Godfried van Brecht. ridder, heer van Dussen. 

1574. 
1558. Jr. Jacob van Brecht, ridder, hoog- en laagschout 

der stad en meyerij van 's Hertogenbosch. 

Jhr. Jan van Brecht, ridder, hoog- en laagschout 

der stad en meyerij van den Bosch. 1558. 

Mr. Jan van Breugel, president-schepen. 1628, 

27 Januari. 

Mr. Jan van Breugel, schepen. 1532. 
1466. Jan Breyde, burgemeester van Keulen. 

Wijnand van Breyel, commandeur derDuitsche- 

orde te Gemert, in 1536 provinciaal-commandeur 

van Oude Biezen. Zwanenbroeder. 1554. 

Mr. Jan Broek, secretaris der stad. 1559, 29Dec. 
1520. Gosewijn van den Broeck, schepen. 

1476. Hendrik van den Broeck, provisor der broeder- 
schap te Amersfoort. 

1520. Roelof van den Broeck, schepen. Zwanenbroeder. 
1533. 



(1) In 1339 komt hij nog voor als getuige bij het verbond tusschen 
den hertog van Brabant en de graaf van Vlaanderen, betreffende 
de koophandel, munt, enz. 

Zie Miraeü8, I. 324. 



1505-Tielroan van den Broek, kerkmeester van St. Jan, 

proost. 1531. 

Hij ontving van keizer Maximiliaan een verguld 

zilveren beker ten geschenke, welke hij der 

broederschap vereerde. De voet van dezen beker 

is nog aanwezig. 

Mr. Christiaan van Broeckhoven, schepen. 161 2, 

27 April. 

Hendrik van Broeckhoven. 1408. 

Rutger van Broeckhoven Pietersz., schepen. 

Zwanenbroeder. 1624, 14 September. 

Walter van Broeckhoven, 1460. 
1476. Gerard Broet, provisor der broederschap teZalt- 

Bommel. 
1559. Dirk graaf van Bronckhorst en Anholt, baron van 

Batenburg, Millendonck, enz. 

Godfried van der Brugge bijgen. van Eyck, 

schepen. 1523. 

1459. Helena hertogin van Brunswijk. 

1476. Willem Bruynen, provisor der broederschap te 

Utrecht. 

Arnold Buck, kanunnik van St. Lambert en 

proost van St Dionisius te Luik. 1427. 

Hendrik Buck, kanunnik van St. Jan. 1 402, 4 Jan. 
i432.Ludolf Buck (ook Bux), schepen. Proost. 
1456. Petrus- Bukentop, kanunnik van St. Jan. 1468. 

Augustus. 

1460. Geertruida van Bylandt, vrouwe van Oyen. 
i448.Jr. Jan van Bylandt. 

1507. Jr. Otto van Bylandt, heer van Well. 



1470. Jacob Caillet, ridder van Rhodes. 

Zebertus van Callenberch, kapitteldeken van 

Boxtel. 1539. 
1439. Arnold de Campo of van der Velde, kanunnik 

van St. Jan. 1456, 12 September. 

Bartholomeus de Campo of van der Velde, pastoor 

van Zeelst. 1467. 

Godfried de Campo of van der Velde, deken 

van Woensel en kanunnik van St Jan. 1435, 

16 Augustus. 
1620. Jacob van Casteren, proost. 

Pieter Ciermans. Zwanenbroeder. 1636. 

Rudolf Claessen. Zwanenbroeder. 1533. 

Hieronimus de Clibano, muziekmeester te Ant- 
werpen. 1501. 
1500. Mr. Arnold van den Cluyten Hendriksz. 

Laurens van der Cluse, med. doctor, kanunnik 

te Boxtel. 1530. 

Gosewijn de Cock, ridder, schepen. 1334. 

Jan de de Cocq of Cock, kanunnik van St Jan. 

1472, 23 September. 



Digitized by 



Google 



— I 4 I — 



Christiaan Coenen, kwartierschout van Kempen- 
land. 1532. 
1478. Herman Coenen Christiaansz., heer van Herlaar, 

schepen. Proost. 1488. 

Jan Coenen Roversz. 1504. 

Rudolf Coenen, president-schepen. 1471 (1). 

Gerard Colen, secretaris der stad. Zwanenbroeder. 

1578, 31 October. 
1562. Petrus Colen, deken van het district Orthen en 

kanunnik van St. Jan, werd 1 1 Januari van gezegd 

jaar deken der broederschap. 1572, 27 Januari. 
1398. Christiaan de Coninc, proost. 

Gerard Coptiten. 1374. 

Jacob Coptiten, schepen. 1383. 

Jan Coptiten, 1401. 

Wouter Coptiten. 1346. 

Jordaan Corendijk, pastoor van Nuland. 1529. 

Pieter de Cort, secretaris der stad. 1593, 22 Juli. 
1588. Adolf van Cortenbach, heer van Helmond, gouver- 
neur van ? s-Hertogenbosch. Zwanenbroeder. 1594. 

Iwaan van Cortenbach, commandeur der Duitsche- 

orde te Gemert en provinciaal-commandeur van 

Oude Biezen. 1434, 22 Juni. 
15 18. Jan van Cortenbach, heer van Helmond. 1534. 

Jan van Cortenbach, heer van Helmond, licentiaat 

in de rechten. 1586. 

Mr. Simon van Coudenborch, secretaris der stad. 

1349. Hendrik Crabbaits, h. geestmeester, proost. 1367. 
1585. Clemens Crabeels, bisschop van 's Hertogenbosch. 

1592, 22 October. 

Dirk van Cranendonck, ridder. 1399. 
i47i.Margaretha van Croy, wed. des heeren van 

Montfoort. 

Willem Cuypers, kapitteldeken van Boxtel. 161 5, 

c Augustus. 



Hendrik Dachverlies, schepen, hoogschout van 

den Bosch. 1536. 
1349. Wouter Deenkens, proost. 

Wouter Denkinus. Omtrent 1330. 

Everard van Doerne, heer van Deurne. schepen, 

hoogschout der stad 's Hertogenbosch. 1526. 
1533. Hendrik van Deventer, schepen. Zwanenbroeder. 

1556. 
1546. Herman van Deventer, schepen. Zwanenbroeder. 

1550. 

Arnold Dickbier, ridder, schepen. Omtrent 1326. 

Jan Dickbier, schepen. 1421. 



(1) De namen dezer vier personen worden ook geschreven van 
Coenen. 



Willem Dickbier Jansz., schepen, h. geestmeester. 

1455- 

Dirk van Dinther, ridder. 1361. 

Hugo Dirksz., provisor der broederschap te Delft. 

1517- 

1 381. Gerard van Doerne, proost. 

Mr. Godfried van Dommelen, secretaris der stad. 

1498. 
1478. Iwaan van Dommelen, kastelein van Oud-Her- 

laar. 1501. 

Nicolaas Donckers Jansz. , schepen , gasthuis- 
meester. Zwanenbroeder. 1633. 

Godfried van Doorn, kapitteldeken van St. Jan. 

1569, 2 Augustus. 

Cornelis van Dordrecht, prior der carmelieten te 

Schoonhoven. 15 13. 

Gerard van Driel, kanunnik van St. Lambert 

te Luik. 1397. 

Hessel van Drongelen, schepen, h. geestmeester. 

1419. 
1478. Alard Duhamel, bouwmeester aan de St. Janskerk. 
1478. Nicolaa Duhamel, zuster van bovengenoemde. 

Nicolaas de Dumo, kapitteldeken van Boxtel en 

deken der broederschap. 1561. 
1405. Arnold van Dijck. 
1447. Willem van den Dijck, rector van het leprozenhuis 

bij den Bosch, kanunnik van St. Dionisius te 

Luik en deken der broederschap tot 1460. 1469. 



1463. Jr. Albrecht van Egmond te IJsselstein. 

1454. Arnoud van Egmond, hertog van Gelder. 1473, 
23 Februari. 

Floris van Egmond, graaf van Buren en Leerdam, 
heer van IJsselstein, St. Maartensdijk, Cortgene, 
Cranendonk en Jaarsveld, gulden vliesridder. 
Zwanenbroeder. 1539, 24 October. 
Frederik van Egmond, graaf van Buren en Leer- 
dam, heer van IJsselstein, guldenvliesridder. 152 1. 

1483. Margaretha van Egmond, wed. van paltsgraaf 
Frederik hertog van Beyeren. 

1542. Maximiliaan van Egmond, graaf van Buren en 
Leerdam, heer van IJsselstein, enz., ridder van 
het guldenvlies. Zwanenbroeder. 1548, 23 Dec. 

1475. Maarten van Elmpt, schepen. 

1626. Reinier van Enst, pastoor van Helvoirt. 

Godfried van Erp van Middegael, schepen. 1 450. 
Jan van Erp Amoldsz., schepen. 1488. 
Jan van Erp Leonusz., schepen. 1398. 
Jan van Erp, pastoor van Boxtel. 1450. 

1520. Jan van Erp, schepen. Zwanenbroeder. 
Leonus van Erp, schepen. 1347. 

1 503. Lucas van Erp, schepen. Zwanenbroeder. 



Digitized by V^OOQ IC 



— 142 — 



Walraven van Erp Walravensz., ridder, schepen. 

1548. 

Jr. Walraven van Erp, heer van Erp en VegheL 

161 1 9 31 October. 
1458. Philip van Eukele of Oekele, kanunnik van St 

Jan en deken der broederschap. 1465, 14 Jan. 

Jr. Floris van Eyck gen. van Berckel, heer van 

Nuenen, Gerwen en' Neder wetten 1609, 8 Sept. 
1562. Jaspar van Eyck, schepen. Proost. 

Godfried van Eyck, rentmeester des hertogs. 1529. 

Jr. Rudolf van Eyck, heer van Blaarthem, Zeelst 

en Veldhoven. 1580, 7 Maart. 

Arnold van Eyndhouts, abt van St. Geertruid 

te Leuven. 1607, 11 Maart. 
i539.Jr. Hendrik van Eyndhouts, schepen. Zwanen- 

broeder. 1576, 18 Maart. 

Jan van Eyndhoven, ridder. 1360. 



Willem Faeber, priester, provisor der broeder- 
schap te Dordrecht, 1496. 

Maarten Fierlants, rentmeester der domeinen. 
1622, 15 Februari. 
Fredericus, pastoor van Helvoirt. 1440. 



Willem van Gendt, ridder, schepen. 1426. 
ióoó.Jr. Hendrik van Gestel Fransz., president-schepen. 
1478. Simon van Gheel, schepen, kerkmeester van Stjan. 

Jan van Glymes, suffragaan en vicaris van het 

bisdom Kamerrijk. 1497. 

Nicolaas van Goudriaan, provisor der broeder- 
schap te Heukelom. 1472, 
1342. Gerard Graet, kanunnik van St. Jan. 1375, 11 Nov. 
1533. Mr. Maarten de Greve, griffier der stad. 
1 581. Erasmus van Grevenbroeck, heer van Mierlo, 

Lierop en Santvliet Zwanenbroeder. 1633, 18 Sept 
1559. Zeger heer van Groesbeek, luitenant-stadhouder 

van Friesland, enz. 1572. 
1367. Gerard Groy, kanunnik van St Jan. Proost. 1405, 

3 September. 

Frans van Gunterslaer, priester, med. doctor. 1504. 

Jan de Gruyter, organist 1539. 
1492. Hendrik Gijsselen, schepen. 

H. 

1439. Arnold Haeck, kanunnik van St. Jan. 1448, 7 Aug. 
Jan Haeck, ridder. 1368. 
Walraven heer van Haaften. 1608. 
Mathias van Hanenbergh, naar zijne geboorte- 
plaats meestal van Heeswijk genoemd, abt van 
Middelburg. 1559. 



Jan Hanneton, raadsheer in den raad van Brabant 

protonotaris-apostoliek en proost van St Lebuinus 

te Deventer. 1559. 
1592. Jan Hanskens bijgen. van Aerle, kanunnik van 

Oirschot 1635, 23 December. 
1448. Maria van Heemstede. 
i5ói.Marten 'sHeeren Gerardsz., schepen, rentmeester 

der stad. Proost. 1578, 1 Januari. 

Philips 'sHeeren Pieter Waltersz. 1542. 

Jan van Helle, schepen. 1363. 
1485. Jan van Helmont proost 
1509. Jan van Helmond of Helmontius, suffragaan van 

Trier. 15 17. 
143 2. Jan Hels, proost 
1533. Ambrosius van Henneberch. 
1620. Jozef van Henxste, rentmeester der broederschap, 
i47Ó.Jacob Hermalen, provisor der broederschap te 

Leiden. 
1620. Jan Hermans, kapitteldeken van St. Jan, later 

deken van St Jacob te Leuven, 1640, 19 Maart 

Jan van Herpt Pietersz., prior van het klooster 

Eemstein bij Dordrecht. 1579. 
1612. Caspar van der Herstraten, pastoor van Esch. 

*633» 4 Januari. 

Simon van Heusden, kanunnik van St Maarten 

te Luik. 1470. 

1485. Jan Heyens (1). 

Gosewijn Heym, schepen, hoogschout van den 

Bosch. 1470. 

Mr. Jan Heym, schepen. 1515. 

Dirk Heym, 1408. 
1478. Jan Heyns, bouwmeester aan de S. Janskerk. 1516, 

Philip Hinckaert Philipsz., ridder, heer van Lille, 

Stein, enz. 1548. 

Philip van Hofdijn, abt van St Geertruid te Leuven. 

1569, 28 Mei. 
1603. Hendrik van Holtrop, commandeur der Duitsche- 

orde te Gemert 1630. 
1584. Hendrik de Hont, schepen. Proost. 
1623. Barend van Horenbeeck, proost 
1475. Aleida van Horne, vrouwe van Petershem. 
1588. Gerard graaf van Horne, baron van Boxtel, 

Baussigni. enz. 161 2, 7 Februari. 
I 535-J an graaf van Horne, heer van Weert, Altena 

en Woudrichem. Zwanenbroeder. 1540. 

Andreas Hornkens. 1447. 

Andreas Hornkens, carmeliet 1473. 
1445. Jan van der Horst, pastoor Vart Veghel. 

1486. Hendrik Houterloo, kanunnik te Luik. 

1546. Lambert Hoze, overste der abdij van Postel 



(1) Hg schonk een aanzienlijk bedrag tot opbonw van de kapel 
der broederschap. 



Digitized by 



Google 



— 143 — 



(i544 — 48), pastoor van Lagemierde, niet resi- 
deerende. 1553. 
1476. Gerard Huysener, provisor der broederschap te 
Haarlem. 



j. 



1533. Hendrik Gerard Jacobse, priester. 
1520. Dirk Jacobsz. 

Arnold de Jeger. 1476. 

Jhr. Godfried de Jeger, schepen. Zwanenbroeder. 

1624, 6 November. 
1554. Godfried de Jeger, schepen. Zwanenbroeder. 1558. 

Jan de Jode, schepen, 141 2. 
1476. Simon de Jonge Dirksz., provisor der broederschap 

te Amsterdam. 



K. 



Nicolaas Kant, volkomen bacelier in de god- 
geleerdheid. 1489. 

1476. Petrus Kerck, provisor der broederschap te 'sHage. 

1606. Dirk van Kessel Bernardsz., secretaris der stad. 
Zwanenbroeder. 1637. 

Herman van Kessel, deken van het kapittel van 
Boxtel. 1532. 

Willem Keteler of Ketelaer, volkomen bacelier 
in de godgeleerdheid. 1490. 
Wijnand Kinc, kapitteldeken van Eindhoven. 1533. 

1520. Mr. Hendrik Kuysten, president-schepen, kerk- 
meester van St. Jan. 1555. 



Gerard van Langelaer, ridder. 1360. 

Hendrik van der Leek, ridder, heer van Hees- 
wijk. 1427. 
1347. Margaretha van Levedale. 
1494. Libertus, bisschop van Liberia, suffragaan van 

Luik. 1506. 

Gosewijn van Liempde, ridder. 1414. 
1476. Gerard van Liesvelt, deken van Schieland, pro- 
visor der broederschap te Rotterdam. 
1564. Bartholomeus Loef, schepen. Proost. 
1497. Mr. Jan Lombaerts, pensionaris der vrijheid Ois- 

terwijk (Noord-Brabant). 

Godfried Lombaerts van Enckevoirt, ridder, heer 

van Rapst. 1549. 

Willem Lombaerts van Enckevoirt, aartsdiaken 

te Luik. 1597, 28 November. 

Hubert Lonisz., schepen. 1345. 
1488. Wessel van Loo, kanunnik van St. Jan en deken 

der broederschap. 1506, 12 Januari. 

Hubert van Loon, ridder van Jerusalem, schepen. 

1558- 



1384. Hendrik Louten, proost. 
1478. Gijsbert Lucey, proost. 

Adam de Lu, deken van het kapittel van St Jan. 

1367, 8 Mei. 

Jan Lyscap, schepen. 1346. 



M. 



1330. Aleidis van Marcharen. 

i48i.Jacobus Maes, kanunnik van St. Jan en deken 

der broederschap. 1498, 7 Juli. 

Arnold van Malsen, abt van Bern. 15 15, 29 Oct. 

Coenraad van Malsen, abt van Bern. 1.549, i2 J an - 
i57i.Egidius Mallants, kanunnik van St. Jan en deken 

der broederschap. 1575, 17 September. 
1505. Jan heer van Marbais, ridder van het gulden vlies. 
13 18. Adolf van der Marck, bisschop van Luik, 1344, 

3 November. 

Hij schonk in genoemd jaar zijne goedkeuring 

aan de stichtingskaart der broederschap. 

Dirk Martens. 1393. 

Gijsbert Masius, bisschop van s-Hertogcnbosh. 

161 4, 2 Juli. 
ióoi.Jan Thomas Masius, kanunnik van St. Jan. 1641, 

ij April. 

Thomas Masius. Zwanenbroeder. 1625, 3 Maart. 

Jhr. Floris Masschereel, commandeur der Duitsche- 

orde en pastoor der St. Lambertuskerk te Vught. 

1608, 29 April. 

Jhr. Hendrik Masschereel, ridder, heer van Bal- 

goyen. 1545. 
i52Ó.Jr. Jan Masschereel, schout van Breda. Zwanen- 
broeder. 1532. 

1 619. Willem van der Meer. Proost. 
1330. Bertholdus van Meghen. /350. 

Jan van Merchten, bisschop van Liberia, suffra- 
gaan van Luik. 1471. 
Jan van Merheym (Meerheim), heer van Boxtel. 

1434- 

Egidius de Merica, bisschop van Berisa, suffra- 
gaan van Kamerijk. 1505, 5 Februari. 
Medardes van Merlo, ontvanger van den Geer- 
vlietschen tol. 1490. 

1607. Floris van Merode, markies van Rode en Deinse, 
baron van Duffel, Leefdaal en Vossum, heer van 
Oirschot en Hilvarenbeek. Zwanenbroeder. 

i507.Elisabeth van Merode. 

1507. Margaretha van Merode. 

1570. Laurentius Metsius; bisschop van 's Hertogen- 
bosch. 1580, 18 September. 

1620. Daniel van der Meulen, rentmeester der broeder- 
schap. 

Egidius Meysens, pastoor van Oyen. 1384. 
Valentinus Michelinck, prior der kruisheeren te 



Digitized by V^OOQ IC 



— 144 — 



St. Agatha. 1504, 12 September. 
1520. Godfried van Middegael Woutersz. schepen. Proost. 

Godfried van Middelburg, kapellaan van St. Jan. 

1501. 
1369. Adam van Mierd, kapitteldèken en pastoor van 

St. Jan. Proost. 1403, 25 Maart. 
I 379-J an van Mierd, kanunnik van St. Jan en deken 

der broederschap. 141 6 V 

Everard Millinck, ridder. 1397. 

Lambrecht Millinck, heer van Eethen, Meeuwen 

en der vrijheid Waalwijk. 1556, 9 April. 

Gosuinus Moei, pastoor van Megen. 141 7. 
1533. Willem Moei, priester. 
1532. Victor van der Moeien, rentmeester van Brabant. 

Zvvanenbroeder. 

Hendrik van Mcerdrecht, ridder, schepen. 1391. 

Mr. Jan Moeys, rentmeester des hertogs. 1550. 
1520. Arnold Monincx, schepen. 
1421. Jr. Jan Monincx, schepen. Proost. 

Mr. Jan Monincx Jansz., licentiaat in de rechten, 

schepen. 1469. 

1508. Jan Monincx Jansz., schepen, kwartierschout van 
Peelland. 1535. 

Willem van Montfoort, ridder. 1468. 

1509. Robcrtus van Montreal, abt van Epternach. 
1505. Claude de Montrechard. 

Nicolaas Mutsaerts, abt van Tongerloo. 1608, 
2( November. 
1465. Reinier Muykens, kanunnik van St. Jan, deken 
der broederschap. 1481, 10 Mei. 

N. 

Willem Nagel, provisor der broederschap te 

Wesel. 15 10. 

Wolterus Nenne, schepen. Omtrent 1330. 
1478. Philippina van Neuenaar, vrouwe van Reifferscheit. 
1478. Anna van Neuenaar, abdis te Nuis. 

Hendrik Nieuwenhuysen, kanunnik van St. Jan, 

deken der broederschap. 1378. 
1469. Floris van Nispen, stadhouder van de leenen te 

Breda, ook vermeld als kastelein van Breda. 
1469. Jan van Nispen. 

Nicolaas Zijberts van Nispen, pastoor van Wester- 

loo. 1522, 31 December. 

Hendrik van der Noot, pastoor te Helmond. 1563. 

Hendrik van Nulant, ridder. 



O. 



Jan van Oeffelt, pastoor van St. Michielsgestel. 

1460. 

Jan Oem, ridder. 1448. 

Jan Oem of Oems, kanunnik van St. Jan. 14 19, 

2\ Januari. 



Gerard van Oistervvijck, pastoor te Hees. 1363. 
147 6. Jan van Oistervvijck, provisor der broederschap 

te Nijmegen. 

Andries Ooms, secretaris der stad. 1562, 8 Nov. 

Michiel van Ophoven, bisschop van 's Hertogen- 

bosch. 1637, 4 November. 

Willem prins van Oranje, graaf van Nassau, heer 

en baron van Breda, enz. enz., stadhouder van 

Holland, Zeeland, Utrecht en Westfriesland, enz. 

Zwanenbroedcr. 1584, io Juli. 

Jan van Orten, ridder. 1409 (1). 

Jhr. Antoon van Os. 1589, 21 Januari. 
1384. Dirk van Os, proost. 
i 533-J an van Os Pietersz., priester. 
1533. Mr. Pieter van Os Pietersz., schepen, gasthuis- 
meester. Zwanenbroeder. 1558. 

Dirk van Os, pastoor van Steensel. 1369. 
1384. Dirk van Os, pastoor van Steensel, proost. 1409. 

Willem van Os Willemsz., ridder, schepen. 1556. 

Dominicus Ottonis, kanunnik van St. Jan, deken 

der broederschap. 1520, 22 Juli. 

Rutger van Ouden, ridder, schepen. 1384. 
1535. Joost van Ouwen, proost. 



Hendrik Paepken, pastoor van Hedikhuizen. 1380. 
14 17. Jan Pauweter, kanunnik van St. Jan, deken der 

broederschap tot 1447. Vermoedelijk 1450. 
1609. Hendrik Pelgrom. 
1533. Herman Pelgrom. 
1598. Mr. Pieter Pelgrom, schepen. 
1533. Gijsbert Pels, schepen. Proost. 

Pieter Pels, schepen. 1502. 

Simon Philippi, vicaris te Rosmalen. 1513. 
i505.Engbert de Plaine Thomasz., kanselier van Bour- 

gondië. 1533. 

Gijsbert van der Porten, priester. 1483. 

Bij testament van 18 Februari 1483 schonk hij 

de vereeniging het huis, waarin de broeders tot 

1842 hunne vergaderingen hebben gehouden, en 

dat toen door een sierlijk gebouw is vervangen. 

Gosuinus Prekers, pastoor van Engelen. 1541. 

4 September. 

Ludolf Pijnappel, schepen. 14 18. 



Rotterdam. 



Ctt.-C. V. Verreyt. 
(Wordt vervolgd). 



(1) Hij was de stichter van het naar hem genoemde klooster der 
„Zusters van Orten" te 's-Hertogenbosch. 



^^^^^C^^^K: 



r 
DigitizedbyVjOOQlC 1 



— 145 — 



De oude kerkregisters In ons land. 

(Vervolg). 

KOEWACHT. 

In de archieven der gemeente Koewacht worden 
gevonden: 

Een doop-, trouw- en doodregister der Roomsch 
Katholieke parochie van de jaren 1713-^—1781 in de 
latijnsche taal. 

Een doop-, trouw-* en doodregister van de jaren 
1780 — 10 Juli 1796 dat op 18 Augustus 1796 is ge- 
sloten en overgegeven aan de Agenten Municipaal 
om er mede te handelen ingevolge de wet. 

KOLLUMERLAND EN NIEÜWKRÜISLAND. 

Van Bnrom: Doopboeken van 1680 — 1770 en van 
1772 — 181 1. 

Huwelijksproclamatieboek van 1772 — 1 8 1 1 . 

Van Oudwonde en Westergeest: Doop- en trouw- 
boeken van 1727 — 181 1, in twee banden. 

Huwelijksproclamatieboek van 1772 — 18 11. 

Angsbunrt of Lutjewoude : Doop- en trouwboek van 

1730—1763- 
Doopboek van 1772 — 1811. 

Angsbunrt en Kollumerswaag: Een doopboek van 
1772— 1811. 

t Een trouwboek van 1772 — 181 1. 
, Kollumerswaag: Doopboeken van 1706 — 1744 en 
Van 1772 — 1811. 

Kollnm: Huwelijks-proclamatieboeken van 1718 — 
x8n, in 3 banden. 

Doopboeken van 1696—1811, ir\ 3 banden. 

Een register van aangiften van overledenen voor 
de Successie van 1806 — 181 1. 

Registers van geboorten, huwelijken en overlijden 
van 1 Maart tot 31 December 181 1. 

Lijst van gehuwde personen in het district Kollu- 
merland en Nieuwkruisland loopende van 1 Januari 
1796 tot en met 1799. 

KQOG AAN DE ZAAN. 

Een doopboek der Hervormde-kerk loopende van 
30 December 1685 — 11 December 1763. 

Een idem idem loopende van 1 Januari 1764 — 15 
September 181 1. 

Een idem idem loopende van 13 Juni 1723—6 Mei 
1728 en van 29 Mei 1763 — 11 Februari 1798, tevens 
begrafenisboek van 8 Juli 1696 — 23 Maart 1723. 

Een lijst van gedoopten in de Evangelisch Luthersche 
kerk te Zaandam, loopende van af 21 Juli 1793 — 25 
Augustus 181 1. 

Een lijst van gedoopten in de Roomschekerk aan 
het cKalf» te Zaandam, loopende van 2^ Maart 1788 
tot 9 Februari 1812. 



Trouwboek der Hervormde gemeente loopende van 
4 November 1696 — 1 December 18 16. 

Trouwboek van den schout en der municipaliteit, 
loopende van 7 Juni 1795 tot 27 Januari 181 1. 

Boek van ontvangen kerkrecht wegens begraven, 
loopende van 7 April 1722 — 25 April 1737. 

Doodenboek, loopende van 26 Mei 1763 tot 25 
Februari 181 1. 

Een register der overledenen in de Banne West- 
zaanen (waartoe behoorden de dorpen Westzaan, 
Westzaandam, Koog aan de Zaan, Zaandijk, Wormer- 
veer en West- Knollen dam), gehouden door de directie 
over de invordering van de belasting op het recht 
van successie, loopende van 1 Januari 1806 — 25 De- 
cember 181 1, in 2 deelen. 

Een naamlijst van de leden der doopsgezinde gemeente 
van Koog en Zaandijk en hunne kinderen, opgemaakt 
in 1811. 

KORTENHOEF. 

De doopregisters der Gereformeerden loopen van 
de jaren 1731 — 181 2, in twee banden. 

Trouwboek van de Nederlandsche Hervormdekerk 
van 1734 — 1809, in twee banden. 

De doopregisters der Roomsch Katholieke gemeente 
van 4 December 1809 — 18 13, in één band. 

KORTGENE (Zeeland). 

Alhier is aanwezig: 

Een ingebonden boek, bevattende het trouwregister 
over 1691 — 1756; het doopregister over 1685 — 1756, 
en het lidmatenregister over 1744 — 1756. 

Een dito bevattende het doopregister van 1756 — 
1810, en het tweede lidmatenregister over 1756 — 1810. 

Een dito bevattende het trouwboek over 1756 — 18 10. 

KOUDEKERK (Zuid-Holland). 

Ter secretarie dezer gemeente zijn voorhanden: 

Register van de namen der kinderen die gedoopt 
zijn in de kerk van Koudekerke, beginnende 20 Sep- 
tember 1693 en eindigende 20 December 1772. 

Als boven aanvangende 3 1 Januari 1773 en eindigende 
3 November 181 1. 

Register van de namen der personen die getrouwd 
zijn of hunne geboden gehad hebben in de kerk van 
Koudekerk, aanvangende 1 November 1693 en ein- 
digende 8 October 1772. 

Als boven aanvangende den 2 Mei 1773 en eindigende 
22 April 1798. 

Trouwboek van Koudekerk van 1696 — 1702. 

Trouwboek over den Ambachte van Koudekerk 
van 1703 — 1729. 



Ji 



Digitized by 



Google 



146 — 



Register van aangiften van het trouwen van 1785 
tot 181 1. 

Register van huwelijken van 1740 — 181 1. 

Register van aangiften wegens rechten voor trouwen 
en begraven van 1765 — 1785. 

Deze gemeente bezat in de bovengenoemde jaren 
alleen eene Gereformeerde-kerk, zoodat de kinderen 
der Roomsch Katholieke ingezetenen zullen gedoopt 
zijn aan den Hoogenrijndijk te Hazerswoude of te 
Alphen. 

KOÜDEKERKE. 

* De in het gemeentehuis aanwezige oude registers zijn : 
Doopboek van 7 Januari 1663 — 5 December 18 10, 

in 4 banden, en 

Trouwboek van 24 Juni 1645 — 1 December 18 10, 

in 3 banden. 

KOUDUM. 

Trouwboek van Hemelumer Oldephaert en Noord- 

wolde over de jaren 1665 — 1806, in één band. 

Boek, houdende huwelijksaanteekeningen ter secre- 
tarie van Hemelumer Oldephaart en Noordwolde van 
1796 — 18 11, in één band. 

Huwelijksregister van Koudum van 1772 — 1 810, in 
één band. 

Trouwboek van Molkwerum van 1772 — 181 2, in 
één band. 

Trouwboek van "Warns van 1772 — 18 10, in één band. 

Trouw- en doopboek van Warns en Scharl van 
1659 — 1769 in één band. 

Trouwboek van Ondega en Eolderwolde van 1772 — 
18 10, in één band. 

In dit boek een boek ingenaaid papier, waarop aan- 
geteekend de getrouwden in die dorpen van 1690 
tot 1772. 

Trouwboek van Nijega en Elahuizen van 1772— 18 10, 
in één band. 

Doopboek van Koudum van 1772 — 1 8 1 o, in één band. 

Idem idem van 1636 — 1772, in één band. 

In dit boek aanteekeningen des kerkeraads, akten, 
resolutiën, enz., benevens register van aangekomen 
lidmaten. 

Doopboek van Molkwernm van 1639 — 18 12, in twee 
banden. 

Doopboek van Warns van 1772 — 18 12, in één band. 

Doopboek van Hemelnm en Mirns c. a. van 1772 
tot 18 12, in één band. 

Eenige ingenaaide vellen papier. Doopboek van 
Ondega en Kolderwolde van 1684— 17 70. 

Idem idem van 1772 — 1812, in één band. 

Doopboek van Nijega en Elahuizen van 1772 — 18 12, 
in één band. 

Idem idem van 1659 — 1772, en trouwboek idem idem 
van 1735 — 177 1, in één band. 



In dit boek tevens aanteekening van de leden der 
kerk van Nijega en Elahuizen van 1657 — 1772. 

Register van overledenen te Koudum van 1806 — 
1809, in één band. 

Kerkeboek van Hemelnm en Bakhuizen, waarin 
aangeteekend de namen van de lidmaten, gedoopten 
en getrouwden, van 1705 — 1772, benevens handelingen 
des kerkeraads, akten, resolutiën, enz., benevens register 
van aangekomen lidmaten, in één band. Dit laatste 
loopt van 1753 — 1812. 

Register van gesolemntseerde huwelijken bij de resp. 
gezindheden in Hemelumer Oldephaert en Noordwolde 
van 1796. 

Dit register is geheel in blanco; alleen bevat het 
eenige aanteekeningen, op losse stukken papier en 
losse bladen, van gesolemniseerde huwelijken door de 
leeraars der onderscheidene gezindheden in Hemelumer 
Oldephaert en Noordwolde van 5 Juni 1796— 1 April 
1799, in één band. 

Familieregister voor de gemeente Koudum, aange- 
legd ter voldoening aan het keizerlijk decreet van 
18 Augustus 181 1, in één band. 

KRABBENDIJKE. 

Het huis van den secretaris waarin het archief was 
geplaatst, alsmede de hofstede van het armbestuur, is 
door brand vernield. 

KRALINGEN. 

In de oude archieven dezer gemeente worden 
gevonden : 

. Registers der Gereformeerde gedoopte kinderen van 
1 Februari 1645 — 21 October 1863, in 2 banden. 

Registerboek onder den dienst van D. Kelck, waarin 
voorkomen de namen der gedoopten van 2 September 
1685 — 7 October 1703, in perkamenten band. 

Registerboek onder de dienst van Nicolaas van Lis, 
hetwelk bevat blz. 1, 2 e gedeelte de namen der ge- 
doopten in de kerk tot Kralingen van 21 October 
1703 tot 25 November 1725, in 1 perkamenten band. 

Naamregister van gedoopten in de kerk van Kra- 
lingen van Januari 1726 tot November 1784 en van 
December 1784 tot December 181 1, 2 registers in folio 
en perkamenten banden. 

Doopboeken der Roomsch Katholieken van Januari 
1679 — 10 Maart 1786, 2 registers in 4 . 

Idem van 1786 — 181 1. 

Doopboek van de kinderen op de Saladehaye ge- 
boren en met toestemming van den E. kerkeraad 
der Gereformeerde gemeente te Kralingen, te Rotter- 
dam gedoopt, beginnende met 25 Mei 1800 — 10 Nov. 
181 1, register in folio linnen band. 

Naamregister dergenen die zich in den heiligen 
echten staet tot Cralingen hebben begeven van 5 



Digitized by 



Google | 



147 — 



Januari 1653 tot 21 October 1663; 2 registers in 4 , 
gemerkt 1 en 2. 

Registerboek onder den dienst van D. Kelck. Hierin 
bevat het tweede gedeelte blz. 1 — 98 Naamen van 
die persoonen welke zich in den houwelijken Staat 
hebben begeven end e getrout in de kercke van Cra- 
lingen van 4 November 1663 tot 12 October 1703; 
register folio in perkamenten band. 

Registerboeck onder den dienst van Nicolaas van Lis. 
Hierin vindt men in het derde gedeelte blz. 1 en ver- 
volgens: Naamen der persoonen dewelcke in de kercke 
van Cralingen in den huwelij eken staat zijn bevestigd 
van 27 October 1703 tot 29 December 1725; register 
in folio in perkamenten band. 

Trouwboeken der Gereformeerde gemeente te Kra- 
lingen van 2 Februari 1653 tot 28 April 181 1; drie 
registers in folio. 

Naamregister der personen die te Kralingen zijn 
getrouwd of aangeteekend gedurende den dienst van 
Petrus Buyt van 21 November 1784 tot 29 Juli 1792; 
katern in folio van 12 bladen en omslag. 

Trouwboek der Gereformeerde-kerk te Kralingen, 
beginnende 1 Augustus 1792, volgens resolutie van 
H. E. G. M. van den 15 Juni 1792 en eindigende 12 
September 18 1 1 ; register in folio in linnen band. 

Huwelijksproclamatiën en verdere daarbij behoorende 
stukken van gesloten^ huwelijken in Kralingen van 
24 Juni 1673 tot December 181 2; losse stukken in 
folio in 2 portefeuilles, gemerkt N° I en II. 

Aanteekenboeken der overledenen te Kralingen van 
4 April 1709 tot December 181 1; 5 registers folio 
in hoornen banden gemerkt N° 1 — 6, N° 2 ontbreekt. 

Registers der begravenen van 12 November 17 17 
tot 31 Dec. 1812; elf boekjes in 4 gemerkt n°i — 11. 

KRIMPEN A/D IJSSEL. 

Doopboeken der Gereformeerde gemeente van 1655 
tot 181 1. 

Trouwboeken idem van 1695 — 181 1. 

Trouwboek voor de Municipaliteit van 1795 — 181 1. 

Registers van het recht op het trouwen en begraven 
van 1695 — 1811. 

KROMMENIE. 

Doopboek der Roomsch Katholieken te Kr o mm e- 
niedijk van 1728— 1755. 

Doopboek van Krommenie van 1719 — 1800, waarin 
eenige aanteekeningen omtrent het trouwen van 1719 
tot 1728. 

Doopboek van 1801 — 1812. 

Boek bevattende o. m. eene lijst van personen die 
zich hebben doen inschrijven voor een huwelijk van 
1685 — 1809. 

Eene lijst van ondertrouwden en getrouwden van 
1799 — 1810. 



Een lijst van ondertrouwden en getrouwden van 
1801 — 1811. 

Twee doop-, tevens lidmatenboeken der Hervormde 
gemeente Krommeniedijk van 1752 — 181 1. 

Doopboek der Roomsch Katholieke gemeente te 
Krommeniedijk van 1700 — 181 1. 

Doopboek der Oude St. Nicolaas-kerk te Krommenie 
van 1765 — 1812. 

Een doop-, tevens lidmatenboek der Doopsgezinde 
gemeente te Krommenie. 

Een boek gevuld met 8 bladzijden houdende aan- 
teekeningen van de geboorten en huwelijken van de 
Doopsgezinden te Krommeniedijk. 

Een register van overledenen van 1806 — 18 11. 

Een alphabetisch register der overledenen van 1750 
tot 1812. 

KRÜININGEN. 

In het gemeentehuis zijn aanwezig: 
Doopboek van 17 14 — April 181 9, in 2 banden. 
Doodboek van einde 172 1 — 1808, in 2 banden. 
En bij het kerkbestuur is aanwezig: 
Doopboek van 1628 — 1714, welk grootendeels ver- 
teerd is. 

Trouwboek van 1674 tot heden. 

KÜINRE EN BLANKENHAM. 

Op het gemeentehuis alhier bevinden zich: 
Doopboek der Hervormden van 1688 — 1 Juli 1813, 
in twee banden. 

Trouwboek van 1670 — 181 1, in twee banden. 

KWADIJK. 

De doopregisters der Gereformeerden aldaar loopen 
van 1701 — 18 12, in 2 banden. 

De doopsgezinden van Kwadijk werden ingeschreven 
in het doopregister van de doopsgezinden der gemeente 
Middelie. 

LAAGNIEUWKOOP. 

In het gemeentearchief van Kockengen is aanwezig: 

Doopboek van Kockengen en de Haar. enz., enz., 
van 1673 — f812. 

Trouwboek van Kockengen en de Haar van 1673 
tot 181 1. 

Boek der begravenen van 1763— 18 11. 

Trouwboek van Kockengen en Spengen van October 
1733— "811. 

Register van ter aarde bestelde personen tusschen 

I730—I793. 

Laagnieuwkoop behoort kerkelijk voor de Her- 
vormden tot Kockengen, voor de Roomsch Katho- 
lieken tot verschillende parochiën. 

De Roomsch Katholieken van Kockengen behoorden 
vreeger onder de kerk van Teckop, thans onderdeel 
van Kamerik. 



Digitized by V^OOQ IC 



— 14» — 



LANDSMEER. 

Een doopboek van Landsmeer, loopende van Nov. 
1656 tot 8 October 1706. 

Een doopboek van Landsmeer, loopende van 1 5 Mef 
1740 — 28 Maart 1810, in 2 banden. 

Een doopboek van Watergang, loopende van 20 
October 1726—17 Maart 181 1. 

Een trouwregister van Landsmeer en Watergang, 
loopende van 29 Januari 1763— 1 Juni 181 1. 

Een register van begraven te Landsmeer en Water- 
gang, loopende van 7 Januari 1 751 — 31 December 1805. 

Een lijst van aangiften der overledenen te Landsmeer 
en Watergang, loopende van 22 October 1806 — 29' 
December 1808. 

Een register van aangiften der overledenen te Lands- 
meer en Watergang, loopende van 1 Januari 1809 
tot 31 Augustus 181 1. 

LANGERAK. 

Doopboek van 173 1 — 181 2. 

LANGBROEK. 

In het gemeentehuis alhier berusten de navolgende 
oude kerkregisters: 

Van de Nederlandsch Hervormde gemeente te 
Nederlangbroek: 

Doopboek van 5 April 1739 — 30 Juni 181 1, 2 dln. 

Trouwboek van 6 December 1739 — 18 April 1755. 

Idem van 5 October 1756 — 5 Juni 1761. 

Idem van 24 October 1766 — 12 Augustus 1795, en 
eene akte in dato 6 Mei 1804. 

Begrafenisregister van 1786 — 1817. 

Van de Nederlandsche Hervormde gemeente te 
Oyerlangbroek : 

Doopboek van 17 16 tot 1813. 

LANGE-RÜIGE WEIDE (Zuid-Holland). . 

In deze gemeente is aanwezig: 

Een huwelij ksregister loopende van 1804 — 181 1. 

LAREN (Gelderland). 

In deze gemeente zijn slechts de volgende oude 
kerkregisters nog aanwezig: 

Register van geslachtsnamen van 181 2. 

Aanteekeningen betreffende huwelijken, geboorten 
en kerkelijke zakeri van 1684 — 1770. 

Doopboek van 1772 — 181 1. 

Trouwboek van 1772 — 1822. 

Contra trouwboek van 1804 — 1809. 

Contra trouwboek van 18 10 — 18 11. 

Register van overlijden van 1806 — 1811. 

LAREN (Noord-Holland). 

De oude kerkregisters bestaan alhier uit zeven deelen, 
allen door Roomsch Katholieke geestelijken bijge- 
houden : 



Overledenen van 26 November 1695 — 21 Sept. 1744. 

Huwelijken van 15 November 1695 — 5 September 
1744, in één band. 

Laren en Hilversum: 

Geborenen van 26 Juni 1704 — 30 December 1724. 

Huwelijken van 13 Juli 1704 — 25 November 1724, 
in één band. 

Geborenen van 1 Januari 1725 — 14 Maart 1746. 

Huwelijken van 25 April 1725 — 25 April 1765. 

Overledenen van Januari 1725 — 30 Juni 1774, iniband. 

Geborenen van 22 Maart 1746 — 1 1 September 1774, 
in één band. 

Huwelijken van 1 October 1744 — 1 December 1799. 

Overledenen van 1 October 1744 — 27 Augustus 
1799, in één band. 

Geborenen van 15 September 1774 — 9 April 18 13, 
in één band. 

Overledenen van 1 Januari 1800 — 9 Februari 18 12. 

Huwelijken van 12 Januari 1800—13 Januari 181 1, 
in één band. 

ST. LAÜRENS (Zeeland). 

Een doodboek van Breedamme en St Laurensvan 
September 1693 — 181 1, in 2 banden. 

In een bundel drie begrafenisboeken van 11 April 
1748 — 21 Februari 181 1. 

Drie doopregisters der Herv.-kerk der gemeente Fop- 
kensburg gez. StLaurens v. 25 April 1610 — 2 Dec. 18 10. 

Drie trouwregisters id. van 10 Juli ióio— -8 Dec. 18 10. 

Een boek der huwel. van 25 Juni 1639 — 6 Juli 1720. 

LEEK (Groningen). 

In het gemeentehuis alhier is aanwezig: 

Doopregister van Tolbert van 1663 — 1776, en 

Trouwboek idem van 1663 — 1776, in 1 band. 

Doopregister idem van 1776 — 18 11, en 

Trouwboek van 1776 — 1811, in 1 band. 

Doodlijst idem van 1806 — 181 1, in 1 band. 

Doopregister van Midwolde en Leek van 1672 — 
181 1, in 1 band. 

Trouwboek idem idem van 1672 — 1811, in 1 band. 

Doopregister van Oostwold, Lege- en Hoogemeden 
van 1710 — 1803, en 

Trouwboek idem idem van 17 10 — 1803, in 1 band. 

Doopregister van Lege- en Hoogemeden van 1803 
tot 181 1, in 1 band, 

Doopregister van Oostwold van 1803 — 18 11, in 1 bnd. 

Doodlijst idem van 1806 — 18 10, in 1 band. 

Trouwboek idem van 1805 — 181 1, in 1 band. 

Doodlijst van Midwolde en Leek van 1806 — 181 1, 
in 1 band. 

Doopregister van Lettlebert en Enumatil van 1752 
tot 181 1, en 

Trouwboek idem idem van 1752 — 181 1, in 1 band. 

f Wordt vervolgd). 



DigitizedbyV^OOQlC / 



149 



De gemijterde abten van Postel. Zegels, wapens, enz. 

(Vervolg). 

Van oudsher is het de gewoonte bij de Norbertijnen, 
dat elk nieuwbenoemde abt voor zich een wapen 
kiest, om de stukken, die zijn bestuur betreffen, te 
stempelen. De abt koos voor zich het volgende: in 
zilver een gouden klaverkruis, beladen met een 
vlammend hart van keel, doorstoken met twee gouden 
pijlen, de punten naar onder (i), met de spreuk: otnnia 
vindt amor y d. i. de liefde overwint alles. 

Dit wapen zien wij nog op verschillende kostbaar- 
heden des kloosters afgebeeld; op den staf van den 
abt, in koper kunstig gedreven in den stijl van Rubens 
tijdperk; op twee prismavormige reliquiekasten, op 
een zilveren plaat de pax; op eene ciborie en opeen 
zeventigtal folianten, onder zijn bewind in fraaien band 
gebonden. Ten slotte ziet men zijn wapen op een 
koperen stempel, in wiens midden een Mariabeeld, 
de patronesse van Reusel staat, en daarneven een 
wapen met drie molenijzers van sabel op zilver. De 
abt gebruikte dezen stempel als grondheer der heer- 
lijkheid Reusel, om daarmede de stukken dezer plaats 
te bekrachtigen. Vroeger waren de abten van Postel 
heeren van verscheidene heerlijkheden, waaronder ook 
die van Reusel was. In eene schepenakte, 6 Maart 
1637, heet van Boesdoncq heer van Reusel, Kerk- 
Oerle, Netersel en Lierop. 



IV. Abt Egidins Janssen. 

Janssen aanschouwde 27 November 1596 te Diest 
het levenslicht. Hij melde zich 1 Januari 1616 te 
Postel aan en werd er 3 Juli 161 6 de eerste novice 
sedert Postel gescheiden was van zijn stamhuis Floreffe. 

Luidens de perkamenten akte van den bisschop, die 
met het uithangend zegel nog gesterkt is, werd hij 
4 April 1620 door den bisschop Zoesius diaken en 
nog in 't zelfde jaar priester gewijd. In een verdrag, 
van 12 Januari 1621 tusschen Floreffe en Postel, ziet 
men hem leeraar der Godgeleerdheid, door Franciscus 
van der Zype 7 November 1625 pastoor te Olmen 
benoemd en door den pastoor van Meerhout ingehaald. 
De prior Remigius Herbaye (2) stelde hem 1 Juli 1627 
als pastoor van Veldhoven voor, waar hij vijf dagen 
later benoemd en 9 Juli ingeleid werd. Egidius, in 
November 1639 te Veldhoven door van der Loocke 
vervangen, toen hij er bijna 14 jaren pastoor was 



(1) D'argent a la croix tréflée d'or, chargée d'un coeur de gueules, 
percé de deux flèehes en sautoir d'or, les pointes en bas. 

(2) De prior deed de voordraging, omdat de abdy door den dood 
van den abt H. Colibrant vakant was. 



geweest, was reeds 25 September 1639 prior luidens 
den verleenden jurisdictiebrief van Luik. Toen van 
der Loocke in 1642 pastoor te Olmen werd, ontving 
Janssen 24 November 1642 opnieuw de parochie van 
Veldhoven, totdat hij 7 September 1647 pastoor te 
Olmen benoemd werd door den aartsdiaken van der 
Zype. Uit die herderlijke bediening werd hij door 
zijne medebroeders tot abt aangewezen en 8 Juli 1650 
door den abt van Floreffe, Carolus Severy, in die 
waardigheid bevestigd. 

Dit oorspronkelijk handschrift luidt: 

Nos Carolus de Seuery permissione diuina monasterij 
B. Marie Floreffiensis abbas necnon Circariarum Flo- 
reffiae et Flandriae Vicarius Generalis dilecto in Christo 
fratri Aegidio Janssen salutem. 

Cum nobis innotuerit, vacante abbatiali dignitate 
monasterij Sancti Nicolai postellensis per obitum piae 
memoriae (1) reuerendi domini Cornelij Boesdoncq illius, 
dum viueret, ultimi abbatis pacifici, electionem detua 
persona factam in abbatem dicti monasterij legitimam 
et canonicam esse, Ulam approbandam et confirmandam 
duximus, prout per presentes approbamus et confirma- 
mus in nomine Patris et Fily et Spiritus Sancti. 

In huius rei fidem ac robur has propria manu sig- 
natas abbatiali nostro sigillo muniri fecimus, mensis 
Julij die octauo anni Domini 1650. 
+ Plaats des zegels. fr. Carolus abbas Floreffiensis 

De mandato reuerendi domini 
abbatis mei praefati fr. Hen- 
ricus Noyzet, secretarius. 

Het vroeger opgeplakte zegel van den abt C. de 
Seuery is verdwenen van het handschrift op papier. 

Gaspar Nemius, bisschop van Antwerpen, heeft in 
deze stad den nieuwen prelaat gewijd 24 Juli 1650, 
in het Norbertijner klooster St. Michiel en meer bepaald 
in de kapel, toegewijd aan den H. Martinus. 

Bij die plechtigheid beloofde Janssen met dezen 
inhoud gehoorzaamheid aan den bisschop van het 
bisdom 's-Hertogenbosch. 

Ego frater Aegidius Janssen monasterij sancti Nicolai 
postellensis ordinandus abbas. Promitto coram Deo, 
Sanctis eius et hac solemni fratrum congregatione, 
fidelitatem dignamque subiectionem, obedientiam et 
reuerentiam Matri meae ecclesiae buscoducensi, illiusque 
futuro episcopo, ac suis successoribus, secundum sa- 
crorum canonum statuta, et prout praecipit inuiolabilis 
auctoritas pontificum romanorum, saluis nostri sacri 
ordinis exemptionibus et priuilegijs. 

Actum in coenobio sancti Michaelis, hac 24 Juli 1650. 
Frater Aegidius, qui supra. 

-+■ Plaats des zegels. 

Dit zegel, of liever het wapen van den abt Janssen, 



(1) Men vindt in dit handschrift overal ae in plaats van de enkele e. 



Digitized by 



Google 



— 150 



is met dubbel uithangenden staart van fransijn aan 
het perkamenten charter, metende 23 bij 12 c.M., 
verbonden. . 

Het wapen van dezen abt is: in zilver drie gouden 
weegschalen, twee boven, één onder: men vindt er 
nergens eene leuze bij. Janssen bezigde dit zegel ook 
voor de akten der heerlijkheid van Reusel, maar dan 
leest men in het randschrift: SIGILLUM. RENOVATUM. 
SCABINORUM DE ROSELE. ANNO. 1670, gelijk een schoon 
gegraveerde stempel van koper in de abdij noggetuigt 

Tot hoogen ouderdom geklommen en van krachten 
uitgeput, verkreeg hij in 1679 zijn gevraagd ontslag, 
nadat hij reeds 3 Mei 1667 eenen coadjutor ontvangen 
had in zijnen medebroeder Franciscus Gaillard. 

Janssen schreef voor zijne ontslaggeving der abatiale 
bediening het volgende: 

Ego frater Aegidius Janssen ecclesiae beati Nicolai 
Postule abbas, etc, meae conscius infirmitatis, attentoque 
quod et propter aëris intemperiem. non valeam salua 
corporis sanitate in monasterio meo secundum officii 
exigentiam et debitum residere, simque viribus impar 
ad gregis mihi commissi in utroque statu regimen 
exequendum, hinc est quod pure et libere sine ulla 
coactione omnimodam ecclesiae postulanae in tempo- 
ralibus et spiritualibus administrationem integere ad 
manus reuerendissimi domini abbatis floreffiensis ec- 
clesiae nostro postulanae patris abbatis illustrissimique 
praemonstratensis abbatis generalis vicarii reposui, prout 
per praesentes repono; solum mihi in et ab ecclesia 
postulana reseruans sustentationem , reuerentiam et 
dignitatem, idque taliter qualiter placuerit reuerendis- 
simo domino floreffiensi, desuper disponere et ordinare 
consentiens et instanter rogans, ut reuerendo domino 
Francisco Antonio Gaillard, coadjutori nostro a rege 
legitimo nominato et conuentu ecclesiae postulanae 
canonice recepto et ab ordine confirmato, administra- 
tionem tam in temporalibus quam spiritualibus in 
Domino committere dignetur, cum iis restrictione et 
modificatione, cum quibus judicauerit expedire coram 
Deo. Inter manus reuerendissimi domini abbatis floref- 
fiensis firmiter et irrevocabiliter promittens, quod in 
ullam administrationem nullo praetextu aut qusesito 
colore me intromittam, quam administrationis cessionem 
et ad manus suas repositionem reuerendus dominus 
Guilielmus de Jallet, abbas floreffiensis, acceptauit, 
prout per praesentes acceptat. 

In quorum fidem hoc instrumentum utriusque abbatis 
manuali signo et abbatiali sigillo coram vocatis testibus 
munitum fuit. 

fr. Aegidius abbas postulensis. 

> Guilielmus » floreffiensis. 
» de Heest prouisor. 

> de Comperessen. 



Uit dit schrijven blijkt ten klaarste, dat Janssen, 
door verval van krachten, zich niet meer bekwaam 
oordeelde den abbatialen last nog langer te dragen, 
en dat hij uit eigen beweging en met vrijen wil dat 
ontslag verzocht van zijnen vader abt, den overste 
van Floreffe, de stamabdij van Postel 

Zoodra de abt van Floreffe voornoemd schrijven 
ontvangen en de daarin aangehaalde beweegredenen 
grondig onderzocht en waar bevonden had, gaf hij 
aan de bede van Janssen in eene akte van 22 April 
1679 gehoor. 

Dit latijnsch handschrift luidt letterlijk: 

Anno Domini milesimo sexcentesimo septuagesimo 
nono, mensis Aprilis die vigesima secunda, reuerendus 
admodum et amplissimus dominus Aegidius Janssen 
ecclesiae Sancti Nicolai in Postel, Ordinis praemon- 
stratensis, abbas, dictae praelaturae annum agens vigê- 
simum nonum, octogenario maior iam suae conscius 
infirmitatis, iuxta indultum sibi pridie ab illustrissimo 
domino abbate generali Ordinis praemonstratensis fa- 
cultatem dignitatem suam abbatialem et praelaturam 
omnimodamque ecclesiae postulanae administrationem 
ad manus reuerendissimi domini Christophori de Heest, 
ecclesiae beatae Mariae floreffiensis eiusdem Ordinis 
praemonstratensis abbatis, per circarias Floreffiae et 
Flandriae vicarii generalis, et dictae ecclesiae sancti 
Nicolai patris-abbatis, sponte, pure et citra ullam coac- 
tionem reposuit et resignauit, prout per praesentes, 
propria manu subscriptas et sigillo munitas, reponit et 
resignat, rogatque iuxta praescriptum Statutorum dicti 
Ordinis Dist 2, cap 6, de competenti sustentatione et 
decentibus mobilibus ac utensilibus sibi prouideri; pro- 
mittens se infra quadraginta dies monasterium aliumve 
locum regularem electurum, ubi sub obedientia dum- 
taxat illustrissimi domini Generalis et reuerendissimi 
domini Patris-abbatis diem claudat extremum. 

Actum in loco capitulari dicti monasterii postulani 
coram reuerendissimo domino abbate floreffiensi, et 
reuerendo admodum ac amplissimo domino abbate 
Heilessensi, similiter et fratri Adriano van Mierlo, cano- 
nico floreffiensi pastore in Legemierde, et fratre Fol- 
coldo Smits canonico bernensi, testibus ad hoc specia- 
liter vocatis. 

fr. B. de la Perle, 
reuerendissimi domini abbatis floref- 
fiensis secretarius. 

Op de oorspronkelijke oorkonde zijn de zegels van 
alle deze personen geplaatst. 

Verder luidt dit stuk: 

Nos Christophorus de Heest, ecclesiae beatae Mariae 
floreffiensis abbas, Ordinis praemonstratensis, per cir- 
carias Floreffiae et Brabantiae vicarius generalis, mo- 
nasterii vero postulani pater-abbas. 

Attenta infirmitate reuerendi admodum et amplissimi 



Digitized by V^OOQ IC 



i5i 



domini Aegidii Janssen, dicti monasterii postulani ab- 
batis, et mature pensatis rationibus cum amplissimo et 
reuerendo admodum domino Lamberto Bals, abbate 
Heilessensi, per dictas circarias visitatore, dictum am- 
plissimum dominum abbatem ad cessionem mouentibus, 
eiusmodi cessionem et resignationem, legitime ad manus 
nostras factam et a domino cedente subscriptam eius- 
que sigillo munitam, auctoritate eiusdem illustrissimi 
Generalis abbati floreffiensi concredita, approbauimus 
et acceptauimus, approbamus et acceptamus, decer- 
nentes ei honorem omnem et praeminentiam, abbati 
ex rationabili causa et sine culpa cedenti, perStatuta 
indulta Dist. 2, Cap 6, specialiter veroei addecentem 
sustentationem, auctoritate qua supra, pensionem an- 
nuam sexentorum florenorum monetae brabanticae, in 
loco eligenda residentia, numerandam assignauimus et 
assignamus, mandantes in virtute sanctae obedientiae 
reuerendo admodum et amplissimo domino Antonio 
Gaillard ad vacantem sic sedem abbatialem nomina- 
tione regia proxime promouendo, eiusque successoribus 
et conuentui ecclesiae postulanae, qua tenus dictam pen- 
sionem sexentorum florenorum fideliter quotannis, qua- 
tuor videlicet terminis, seu singulis trimestribus pro 
rata anticipata solutione persoluant, quorum primum 
trimestre initium habebit die datae praesentis, et sic 
de trimestri in trimestre, et de anno in annum, usque 
ad diem extremum domini resignantis, quod dictus 
reuerendus admodum et amplissimus dominus Antonius 
Gaillard, totusque conuentus ecclesie postulane capi- 
tulariter congregatus, repromisit. 

Quoad vero locum residentie iuxta ordinationem 
Statutorum eligendum, amplissimo domino cedenti 
terminum quadraginta dierum ad deliberationem in- 
dulgemus decernentes super omnibus praedictis instrü- 
menta * fieri, quae ad id interesse habentibus fuerint 
necessaria. 

In quorum fidem his nöstro sigillo munitis, sub- 
scripsimus, et reuerendum admodum ac amplissimum 
dominum abbatem heilissemensem, Ordinis praemon- 
stratensis, visitatorem, similiter et reuerendum admo- 
dum dominum, ac amplissimum Antonium Gaillard, 
sua manualia signa apponere veile rogauimus. Conuen- 
tuale vero sigillum ecclesiae postulanae ad praesentium 
robur et confirmationem cum signo prioris claustralis 
imprimi mandauimus. 

Acta sunt haec coram amplissimo et reuerendo ad- 
modum domino abbate Heilissemensi, praesentibus fratre 
Adriano van Mierlo canonico Floreffiensi et pastore 
in Legemierde, et fratre Folcoldo Smits canonico Ber- 
nensi, testibus specialiter rogatis, die 22 mensis Aprilis 
1679. 

fr. Christophorus abbas Floreffiensis. 
» Lambertus > Heilissemensis. 

» Franciscus Antonius Gaillard abbas Postellen sis. 



fr. Adrianus van Mierlo pastor in Legemierde. 
» Folcoldus Smits canonicus Bernensis. 
B. de la Perle 
reuerendissimi abbatis Floreffiensis 
secretarius. 

Daar Janssen pastoor te Veldhoven was geweest, 
verbleef hij hier veel in zijn laatste jaren, waar hij 
dan ook 15 Maart 1688 zijne loopbaan eindigde. 

Deze overste had met vele moeilijkheden te kampen, 
slechts van ééne zullen wij gewagen, te weten van 
de aanmatiging van verschillende kloosterbezittingen. 

Na een zeker tijdsverloop was de finantieele baro- 
meter der abdij zeer geklommen door zuinig bestuur 
en menige schenking- 
Terecht kon men die goederen, in tal van dorpen 
verspreid, op den aardrijkskundigen vloer bij een groot 
mozaïek vergelijken, dat met pachthoeven, molens, 
vijvers, bosschen, enz., ingelegd was. 

Dat mozaïek werd vreeslijk geschonden en menig 
stuk er uitgeroofd, toen, ter gelegenheid van het 
vredesverdrag van Munster (1648) een geschil ont- 
stond of Postel onder de Meierij van 's-Hertogenbosch, 
of wel onder Antwerpen behoorde. Die vrede kan 
men hier beschouwen als het groot jachtwiel, waar- 
door een zeer ingewikkeld raderwerk van gedingen 
en processen in werking werd gebracht, welke eerst 
ten jare 1787 geëindigd zijn. Toen werd het geschil 
van Postel's ligging naar recht beslist, te weten dat 
die plaats onder Antwerpen behoorde. In dit geval 
zouden de reeds lang aangeslagen kloostergoederen 
aan de abdij teruggegeven worden door de Noord- 
Nederlandsche Staten. Onder die hoeven telt men er 
7 te Bladel, 1 te Duisel, 3 te Hapert, 1 te Hulsel, 
1 te Hoogeloon, 3 te Kasteren, 1 te Lagemierde, 7 
te Lierop, 1 te Lommei (toen in Nederland), 1 te 
Loon-op-Zand, 1 te Mierlo, 2 te Netersel, 2 te Oerle, 
1 te Oirschot, 6 te Reusel, 4 te Zomeren, 1 te 
Valkenswaard en 2 te Veldhoven. 

Vele dezer hoeven werden met twee of drie paarden 
bewerkt, en zijn thans in talrijke gesplitst; zoo zijn 
o. a. uit de 7 hoeven te Bladel nu 29 grootere en 
kleinere boerderijen ontstaan. 

Wie van dit alles een breedvoeriger mededeeling 
verlangt, raadplege ons Olmen naar de archieven van 
Postel's abdij, blz. 66 tot 70. 



V. Abt A. G. F, Gaillard. 

Antonius Gregorius, en volgens zijnen kloosternaam 
Franciscus, Gaillard, werd 17 Juli 1626 uit adellijken 
bloede te Brussel geboren. Na de voltrekking zijner 



Digitized by 



Google 



— 152 — 



latijnsche studie, trad hij 14 Mei 1646 de abdij te 
Postel binnen, waar hij 1 9 Augustus van dat jaar het 
witte kleed ontving, met dispensatie van den abt van 
Floreffe 13 October 1647 geprofest en 23 September 
165 1 te Antwerpen priester gewijd werd. Voorgedragen 
door den graaf en paladijn Philips Willem, heer van 
Ravenstein en Dennenburg (1), tot pastoor te Dennen- 
burg, werd hij er 27 Maart 1659 bekrachtigd door 
Petrus Rosen (2), aartsdiaken van het Kempeland. 
Van hier 29 Maart 1663 door den vikaris Houbraken 
pastoor van Arendonk benoemd en 11 Mei door Aug. 
van Dyck, pastoor van Tilburg en deken van Hilvaren- 
beek, ingeleid. Toen nu Gaillard aan al de eischen 
dezer parochianen niet kon voldoen, drongen eenige 
Arendonkers op zijne verwijdering aan en stelden een 
seculieren priester tot pastoor voor, doch zonder gevolg. 

Na 3 Mei 1667 met eenparige stemmen tot coad- 
jutor van Egidius Janssen gekozen te zijn, werd hij 
20 Mei dezes jaars in die waardigheid met de brieven 
van Koning Karel bekrachtigd. 

Die koninklijke oorkonde luidt: 

Charles par la Grace de Dieu, roy de Castille, 
de Leon, d'Arragon, des deux Sicilles, de Hieru- 
salem, de Portugal, de Navarre, de Grenade, de 
Tolede, de Valence, de Gallice, des Mailliorcques, 
de Seuille, de Sardaigne, de Cordube, de Corsicque, 
de Murcie, de Jaen, des Algarbes, d\Algesire, 
de Gibraltar, des Illes de Canarie et des Indes 
tant Orientales qu' Occidentales, des Illes et terre 
ferme de la mer oceane. Archiducq d'Austriche, ducq 
de Bourgoigne, de Lothier, de Brabant, de Lembourg, 
de Luxembourg, de Gueldre et de Milan, comte de 
Habsbourg, de Flandres, d'Arthois, de Bourgoigne, 
palatin de Thirol, de Hainau et de Namur, prince de 
Zwabe, marquis du St Empire de Rome, seigneur de 
Salins, de Malines et dominateur en Asie et en Africque. 

A reuerend pere en Dieu, venerables noz chers et 
bien aimez les abbé, prieur, religieux et couvent de 
Tabbaye de Postel, Ordre de Premontré en nostre 
pays et duché de Brabant, salut et dilection. 

Comme a nous assiert et appartient d'auoir soigneux 
esgard que les prelatures, abbayez, prieuréz et autres 
premières dignitez, estant en nostre dict duché de 
Brabant soyent pourueues de gens catholicques, doctes, 
de bonne vie et conuersation, pour les entretenir en 
bonne et chretienne religion, et qui par indult apos- 
tolicque, droict de patronage regale et autre, nous 



(1) Philippus Wilhelmus comes palatinus Rheni, utriusque Bauarie, 
dux Julie, Cliuie ac Montium, comes Veldensie, etc.; uit den aan- 
stellingsbrief. 

(2) P. Rosen canonicus et archidiaconus Campinie in ecclesia 
Leodiensi S. Joannis, prepositus S me Sue Celsitudinis episcopi ac 
principis Leodiensis cancellarius. 



compete et ayons droict de auxdites prelatures et 
dignitez, quand elles vaquent, nommer personnes souffi- 
santes, idoines et a nous agreables, et que pour pour- 
ueoir au plus grand bien et advantage de la ditte 
abbaye, nous vous accordons pour bonnes considerations 
permis par acte du dixhuictiesme d'Octobre dernier 
a vostre instance et requisition de proceder a Telection 
d'un coadjuteur de vous abbé a cause de vos infir- 
mitez et qu' ensuite de ce vous auez esleu et a nous 
presente entre autres la personne de frere Anthoine 
Gaillard, pasteur d'Arendoncq et religieux de votre 
dite abbaye, scauoir vous faisons que pour Ie bon 
rapport que faict nous a esté du dit frere Anthoine 
Gaillard et de ses senz, experience bonne et religieuse 
vie et conuersation, et veu Ie consentement de vous 
abbé, nous auons par la deliberation de nostre tres 
cher et feal covsin Don Francisco de Moura Cortereal 
marquis de Castelrodrigo de nostre Conseil d'Estat 
lieutenant gouverneur et capitaine general de noz 
Pays Bas et de Bourgoigne etc, nommé et commis, 
nommons et commettons par ces presentes Ie dict 
frere Gaillard pour coadjuteur de vous abbé et futur 
successeur a la dignité abbatiale de vostre Maison, vous 
mandans et requerans de Ie receuoir a ce des mainte- 
nant pour tel et qu' aduenant Ie trespas, ou deport 
volontaire de vous abbé, et procedans a Telection de 
vostre nouveau vous eslisiez et acceptiez a la dicte 
dignité Ie dict frere A. Gaillard comme personne a 
ce capable et a nous agreable, au quel consentons et 
permettons de pouvoir sur ce obtenir de nostre saint 
Pere Ie Pape, de Teuesque diocesain, ou autre supe- 
rieur telles bulles et prouisions de confirmation qu'il 
appartiendra, et icelles mettre a deue execution et au 
surplus prendre et apprehender la vraye, reelle et 
actuelle possession de vostre dicte abbaye, ensemble 
des droicts, fruicts, proufficts, reuenus et emoluments 
y appartenans, pour doresnauant la tenir, regir et 
gouuerner tant au spirituel que temporei en ce gar- 
dees et obseruees les solemnitez, en tel cas requises 
et acoustumees, sans estre tenu d'en impetrer autres 
noz lettres que ces presentes, si donnons en mandement 
a noz treschers et feaux les chef, presidens et gens 
de noz priué et grand Conseils, chancellier et gens 
de nostre Conseil ordonné en Brabant et a tous autres 
noz justiciers, officiers et subiects auxquel ce peut 
toucher ou regarder que de cette nostre presente, 
grace, aggreation, coadjutorie et de tout Ie contenu 
des dictes presentes, ils fassent, souffrent et laissent 
Ie dict frere Antoine Gaillard plainement et paisible- 
ment jouyr et user, cessans tous contredicts et empe- 
schement au contraire car ainsy nous plaist il. 

Th. Ign. Welvaarts, archivaris. 
( Wordt vervolgd). 



Digitized by V^OOQ IC 



/. 



— 153 — 



Benoeming van regenten over de Godshuizen der 
stad Hensden over de jaren 1707—1805. 

Op het oud-archief der stad Heusden berusten 
registers van resolutiën van den vollen Magistraat, 
later van de Municipaliteit en van den raad van 1676 
tot 1805 toe. In het jaar 1707 vindt men daarin voor 
het eerst een opgaaf van de regenten der Godshuizen. 
De hieronder volgende lijst is uit de registers getrokken. 

1 707. Kerkmeester en: 

F. van Rentzen, Bernardus Middelkoop. 

Gasthuismeesteren: 
Cornelis van Dongen, Jacobus Engelberg. 

Weesh uisme es teren: 
Abraham Coen, Willem Schermers. 

Manhuysmeesteren: 
Pr. Pijll, Johan van Gerwen. 

Vrouwenhuismeesteren: 
Adriaan van Nus, Maarten Brand. 

1708. Regenten v/d Rijke Weesen: 
Pieter Pijll, Bernardus Middelkoop. 

Kerkmeesteren: 
Bernardus Middelkoop, Conradus Leemans. 

Weesmeesteren: 
Abraham Coen, Maarten Brand. 

Oude Manhuysmeesteren: 
Pieter Pijll, Johan van Gerwen. 

Gasthuismeesteren: 
Jacobus Engelenberg, Isaac Nahuys. 

Vromvenhuismsesteren: 
Thomas van Malssen, Gerard van Hanenburg. 

1709. Regenten v/d Rijke Weesen: 
Bernardus Middelkoop, Pieter Pijll. 

Kerkmeesteren: 
Conradus Leemans, Hendrik van Zitterd. 

Weesmeesteren: 
Maarten Brand, Abraham Coen. 

Gasthuismeester e?i: 
Jacobus Engelenberg, Isaac Nahuys. 

Manhuysmeesteren: 
Pieter Pijll, Johan van Gerwen. 

Oude Vrouwhuismeesteren: 
Ysbrand van Broekhuysen, Gerard van Hanenburg. 

17 10. Weesmeesteren v/d Rijke Weesen: 
Hendrikus Frederik van Rentzen, Pieter Pijll. 

Kcrkm eest er en : 
Hendr. Fred. Rentzen, Walrood van Hanenburg. 

Weeshuismeesteren: 
Maarten Brand, Jacobus Engelenbergh. 

Gasthuismeesteren: 
Isaacq Nahuys, Hendrik van Zetteren. 

Oude Manhuysmeesteren: 
Pieter Pijll, Johan van Gerwen. 



Oude Vrouwhuismeesteren: 
Ysbrand van Broekhuyzen, Thomas van Malssen. 

171 1. Weesmeesteren v/d Rijke Weesen: 
Hendr. Fred. van Rentzen, Pieter Pijll. 

Kerkmeesteren: 
Hendr. Fred. van Rentzen, Walrood van Hanenburg. 

Weeshuismeesteren: 
Maarten Brand, Abraham Coen. 

Gasthuismeesteren: 
Jacobus Engelenberg, Isaac van Nahuys. 

Oude Manhuysmeesteren: 
Pieter Pijll, Johan van Gerwen. 

Oude Vrouwhuismeesteren: 
Ysbrand van Broekhuysen, Thomas van Malssen. 

17 12. Weesmeesteren v/d Rijke Weesen: 
Pieter Pijll, Maarten Brand. 

Kerkmeesteren: 
Laurens de Voo, Walrood van Hanenburgh. 

Weeshuismeesteren: 
Maarten Brand, Bernardus van Bangstee. 

Gasthuysm eesteren: 
Hendrik van Zitteren, Reynier van der Linden. 

Oude Manhuysmeesteren: 
Pieter Pijll, Jan van Gerwen. 

Oude Vrouw huysmec ster en: 
Ysbrand van Broekhuysen, Thomas van Malssen. 

17 13. Weesmeesteren v/d Rijke Weesen: 
Pieter Pijll, Maarten Brand. 

Kerkmeesteren: 
Laurents de Voo, Abraham van Walraven. 

Weeshuismeesteren: 
Maarten Brand, Barend Bangste. 

Gasthuys meesteren : 
Isaacq Nahuys, Reynier van der Linden. 

Oude Manhuysmeesteren: 
Pieter Pijll, Johan van Gerwen. 

Oude Vrouwhuismeesteren: 
Thomas van Malssen, Hendrik van Zittert. 

17 14. Weesmeesteren v/d Rijke Weesen: 
Laurens de Voo, Pieter Pijll. 

Kerkmeesteren: 
Laurens de Voo, Abraham van Walraven. 

Weeshuysmeestercn: 
Maarten Brand, Bernardus van Bangstee. 

Gasthuysmeestercn: 
Isaacq van Nahuys, Hendrik van Zittert. 

Oude Manhuysmeesteren: 
Pieter Pijll, Jan van Gerwen. 

Oude Vrouwhuys?neesteren: 
Thomas van Malssen, Reynier van der Linden. ' 

1 7 1 5. Kerkmeesteren: 

Laurens de Voo, Abraham van Walraven. 

Manhuysmeesteren: 
Pieter Pijll, Jan van Gerwen. 






Digitized by VjOOQ IC 



18 



— 154 — 



Gasthuysmcesteren: 
Isaac van Nahuys, Coenraet Leemans. 

Wceshuysmeesteren: 
Maarten Brand, Barend van Bangste. 

Oude Vrouwhuysmeesteren: 
Reynier van der Linden. 

Regenten v/d Rijke Weesen: 
Pieter Pijll, Louwerens de Voo. 

1716. Kerkmeesteren: 

Louwerens de Voo, Abraham van Walraven. 

Manhuysmeesteren: 
Pieter Pijll, Jan van Gerwen. 

Gasthuismeestere?/: 
Isaek van Nahuys, Coenraet Leemans. 

Wcesh u ism eest er en : 
Maarten Brand, Barend van Bangste. 

I "rouw enk nysmeesteren: 
Reynier v/d Linden. 

Regenten v/d Rijke Weesen: 
Pieter Pijll, Louwerens de Voo. 

1717. Kerkmeesteren: 

Louwerens de Voo, Abraham van Walraven. 

Weeshuis?neesteren: 
Barend van Bangste, Reynier van der Linden* 

Mank uysm eest er en: 
Pieter Pijll, Jan van Gerwen. 

Gasthuismeesteren: 
Isaac Nahuys, Coenraet Leemans. 

Vrouwenh uysmeesteren: 
Reynier v/d Linden. 

Regenten vjd Rijke Weesen: 
Pieter Pijll, Louwerens de Voo. 
Van de jaren 17 18 tot en met 1726 geen registers 
aanwezig. Zie Catalogus. 

1727. Regenten vjd Rijke Weesen: 
Pieter Pijll, Maerten Brand. 

Regenten van de Kerken: 
Pieter Pijll, Adriaan Slingsbie. 

Regenten Manhuys meesters: 
Maerten Brand, Cornelis van Dongen. 

Regenten Weeshuismecsters: 
Bernardus van Banghstee, Simon Lodewijk van 
der Pol. 

Regenten v/h Gasthuys: 
Isaac van Nahuys, Conradus Leemans. 

Regenten v/h Vrouwenhuis: 
Reynier van der Linden, Ellardus Wendholt. 

1728. Regenten v/d Rijke Weesen: 
Maarten Brand, Cornelis van Dongen. 

Regenten v/d Kerken: 
Govert Beverlo, Adriaan Slingsbie. 

Regenten Manhuysmeesters: 
Ma^rten Brand, Cornelis van Dongen. 



Regenten J i eeshuismeesters: 
Bernardus van Bangstee, Ellardus Wendholt 

Regenten v/h Gasthuis: 
Isaak van Nahuys, Conradus Leemans. 

Regenten v/h Vrouwenhuis: 
Reynier v/d Linden. Ellardus Wendholt. 

1729. Regenten Rijke Weesmeesters: 
Maarten Brand, Cornelis van Dongen. 

Regenten van de Kerken: 
Godert Beverloo, Gillis Poosen. 

Regenten v/h Mannenhuis: 
Maerten Brand, Cornelis van Dongen. 

Regenten v/h Weeshuis: 
Reynier van der Linden (in plaats van Reynier van 
der Linden, Hendrik Lambertus Wagardus), Ellardus 
Wentholt. 

Regenten van het Gasthuis: 
Isaac van Nahuys, Coenradus Leemans. 

Regenten v/h Vrouwenhuis: 
Anthony van der Burgh, Jacob Louis Rijke. 

1730. Regenten Rijke Weesmeesters: 
Maarten Brand, Cornelis van Dongen. 

Regenten van de Kerken: 
Godert Beverloo, Gillis Poosen. 

Regenten v/h Mannenhuis: 
Maerten Brand, Cornelis van Dongen. 

Regenten v/h Weeshuis: 
Reynier van der Linden (in plaats van Reynier van 
der Linden, Hendrik Lambertus Wagandus), Ellardus 
Wentholt. 

Regenten van het Gasthuis: 
Isaac van Nahuys, Coenradus Leemans. 

Regenten van het Vrouwenhuis: 
Anthony van der Burgt, Jacob Louis Rijk. 

1731. Regenten Rijke Weesmeesters: 
Maarten Brand, Cornelis van Dongen. 

Regen tc?i van de Kerken: 
Godert Beverloo, Gillis Poosen. 

Rege?iten van het Mannenhuis: 
Maarten Brand, Cornelis van Dongen. 

Regenten van het Weeshuis: 
Hendrik Larnb 8 Wagardus, Lllardus Wentholt. 

Regenten van het Gasthuis: 
Isaacq van Nahuys, Coenradus Leemans. 

Regenten v/h Vrouwenhuis: 
Anthony van der Burg, Jacob Louis Rijke. 

1732. Regenten v/d Rijke Weesen: 
Van der Pol, van Dongen en Brand. 

Regenten van de Kerken: 
Beverlo en Wagardus. 

Regenten van het Gasthuis: 
Van Dongen en Brand. 

Regenten van het Weeshuis: 
Leemans en Poozen. 



M 



Digitized by 



Google 



— 155 - 



Regenten v/h Mannenhuis: 
Wentholt en van der Burg. 

Regenten v/h Vrouwenhuis: 
Wentholt en van der Burg. 

1733. Regenten van de Kerken: 
Beverlo en Wagardus. 

Regenten v/h Mannenhuis: 
van Dongen en Brand. 

Regenten v/h Gasthuis: 
Wentholt en van Oostrom. 

Regenten v/h Vrouwenhuis: 
van der Burgt. 

Regenten van het Weeshuis: 
Leemans en Poosen. 

Regenten v/d Rijke Weesen: 
van der Pol, Wagardus en Brand. 

1734. Regenten v/d Kerken: 
Beverlo en Wagardus. 

Regenten v/h Mannenhuis: 
varp Dongen en Brand. 

Regenten van het Gasthuis: 
Wentholt en van Oostrum. 

Regenten v/h Vrouwenhuis: 
van der Burgt. 

Regenten v/h Weeshuis: 
Leemans en Poosen. 

Regenten van de Rijke Weesen: 
van der Pol, Wagardus en Brand. 

1735. Regenten van de Kerk: 
Beverlo en van Rooyen. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Brand, Nahuys en van Oostrom. 

Regenten van het Weeshuis: 
Poosen, de Bock en Leemans. 

Regenten van het Gasthuis: 
Wentholt en Wagardus. 

Regenten Rijke Weesmeesters: 
van der Pol, Wagardus en Brand. 

1736. Regenten van de Kerk: 
Bangste en van Rooyen. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Brand en van Oostrom. 

Regenten van het Weeshuis: 
Poosen, de Bock en de Voo. 

Regenten van het Gasthuis: 
Wentholt en Leemans. 

Regenten van de Rijke Weesen: 
Brand en Wendholt. 

1737. Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Brand, van Oostrom en Poosen. 

Regenten van het Gasthuis: 
van Dongen, Slingsbie. 

Regenten van het Weeshuis: 
Nahuys, de Bock, de Voo. 



Regenten van de Kerk: 
Bangste, van Royen. 

Regenten van de Rijke Weesen: 
Bax, van Dongen en Brand. 

1738. Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Brand, van Oostrom en Poosen. 

Regenten van het Gasthuis: 
van Dongen, Slingsbie. 

Regenten van het Weeshuis: 
Nahuys, de Bock, de Voo. 

Regenten van de Kerk: 
Bangste, van Royen. 

Regenten van de Rjke Weezen: 
Bax, van Dongen en Brand. 

1739. Regenten v/h Mannen- en Vromvenhuis: 
Brand, van Oo.strum en Poosen. 

Regenten van het Gasthuis: 
van Dongen en Slingsbie. 

Regenten van het Weeshuis: 
Nahuys, de Bock en de Voo. 

Regenten van de Kerk: 
Bangste, van Royen. 

Regenten van de Rijke Weezen: 
Bax, van Dongen en Brand. 

1740. Regenten van de Kerken: 
Bangste en van Rooyen. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
van Dongen, Poosen en Bax. 

Regenten van het Weeshuis: 
Nahuys, de Voo en Slingsbie. 

Regenten van het Gasthuis: 
Wentholt en van Coem. 

Oppervoogd en Regenten van de Rijke Weezen: 
Den Hr. Drossaard, oppervoogd, Wentholt en van 
Dongen, regenten. 

1741. Regenten van de Kerken: 
Bangste en van Rooyen. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Poosen, Wentholt en de Bock. 

Regenten van het Weeshuis: 
Leemans, de Voo en Slingsbie. 

Regenten van het Gasthuis: 
Bax en van Coem. 

Oppervoogd en Regenten van de Rijke Weezen: 
Oppervoogd: den Hr. Drossaard, regenten: Went- 
holt* en Bangstee. 

1742. Regenten van de Kerken: 
Bangste en van Rooyen. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis : 
Poosen, Wentholt en de Bock. 

Regenen van het Weeshuis: 
Leemans, de Voo en Slingsbie. 

Regenten van het Gasthuis: 
Bax en van Coem. 



Digitized by 



Google 



- «56 - 



Oppervoord en Regenten van de Rijke Weezen: 
Oppervoogd: den Hr. Drossaard, regenten: Went- 
holt en Bangstee. 

1743. Regenten van de Kerken: 
Bangstee en van Rooyen. 

Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis : 
Poosen, Wentholt en de Bock. 

Regenten van het Weeshuis: 
Leemans, de Voo en Slingsbie. 

Regenten van het Gasthuis: 
van Oostrum en van Coem. 

Rijke Weezen : 
Oppervoogd: de Heer Drossaard, regenten: Went- 
holt en Bangstee. 

1744. Regenten van de Kerken: 
Bangstee en van Rooyen. 

Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
Poosen, van Oostrum en de Bock. 

Regenten van het Weeshuis: 
Leemans, de Voo en Slingsbie. 

Regenten van het Gasthuis: 
van Coem en de Wit. 

Rijke Weezen: 
Oppervoogd: de Heer Drossaard, regenten: van 
Oostrum en de Bock. 

1745. Regenten van de Kerk: 
van der Linden en Slingsbie. 

Regen ten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
Poosen, van Oostrum en de Bock. 

Regenten van het Weeshuis: 
Bangste, Leemans en de Voo. 

Regenten van het Gasthuis: 
van.de Pol en de Wit. 

Rijke Weezen: 
Oppervoogd: den Heer Drossaard, regenten: van 
Oostrum en Bangste. 

1746. Regenten van de Kerk: 
van der Linden. 

Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
Poosen, van Oostrum en de Bock. 

Regenten van het Weeshuis: 
Leemans, de Voo en Schimmelpenning. 

Regenten van het Gasthuis: 
van de Pol en de Wit. 

Rijke Weezen: 
Oppervoogd: de Heer Drossaard, regenten: van 
Oostrum en van der Linden. 

1747. Regenten van de Kerken: 
van der Linden en Slingsbie. 

Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
Poosen, van Oostrum en de Bock. 

Regenten van het Weeshuis: 
Leemans, de Voo en Schimmelpenning. 



Regenten van het Gasthuis: 
van de Pol en de Wit. 

Rijke Weezen : 
Oppervoogd: de Heer Drossaard, regenten: van 
Oostrum en van der Linden. 

1748. Regenten van de Kerk: 
van der Linden en Slingsbie. 

Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
Poosen, van Oostrum en de Bock. 

Regenten van het Weeshuis: 
Leemans, de Voo en Schimmelpenning. 

Regenten van het Gasthuis: 
van de Pol en de Wit. 

Rijke Weezen : 
Oppervoogd: de Heer Drossaard, regenten: van 
Oostrum en van der Linden. 

1749. Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
Poosen, van Oostrum en Leemans. 

Regenten van het Weeshuis: 
van Rooyen, Schimmelpenning en Godeffroy/ 

Regenten van de Kerk: 
van de Pol en Slingsbie. 
Regenten van het Gast/iuis: 
de Wit en Kuypers. 

Regenten van de Rijke Weezen: 
van Oostrum en van de Pol. 

1750. Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
Poosen, in Augustus 1750 overleden, is in zijne 

plaats tot regent verkozen Govert de Kok, van 
Oostrum en Leemans. 

Regenten van het Weeshuis: 
van Rooyen, Schimmelpenning en Godeffroy. 

Regenten van de Kerk: 
van de Pol en Slingsbie. 

Regenten van het Gasthuis: 
de Wit en Kuypers. 

Regenten van de Rijke Weezen: 
van Oostrom en van de Pol. 

175 1. Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
de Koek, van Oostrum en Leemans. 

Regenten van het Weeshuis: 
van Rooyen, Schimmelpenning en Godeffroy. 

Regenten van de Kerk: 
van de Pol en Slingsbie. 

Regenten van het Gasthuis: 
de Wit en Kuypers. 

Regenten van de Rijke Weezen: 
van Oostrom en van de Pol. 

1752. Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
de Koek, van Oostrum en Leemans. 

Medegedeeld door Mr. J. E. van Someren Brand. 

(Wordt vervolgd). 



Digitized by 



Google 



157 



Leden der Illustre Lieve- Vrouwe broederschap te 
's-Hertogenbosch van 1318—1642. 

(Vervolg), 



R. 



1405. Petrus Raet 

16 14. Jan Raitt von Frentz, commandeur derDuitsche 

orde te Vucht. 
1347. Arnold van Randenrode. 

Hendrik van Ranst, ridder, heer van Boxtel, 

Liempde en Kessel, hoogschout der stad en 

meyerij van den Bosch. 1497, 12 Mei. 
1520. Raas Raessen, med. doctor, schepen. 

Mr. Willem van Reys, pensionaris der stad. 1632. 
1394. Gerard de Rivo (van der Beke?). 
1405. Godfried van Rode, schepen. 1421. 

Gijsbert van Rode, provisor der broederschap te 

Keulen. 1498. 

Mr. Martinus van Rode, schepen. 1490. 
i47i.Paulus van Rode, kapellaan van St Jan. 

Godschalk Roesmont Jr. t schepen. 1395. 

Gijsbert Roesmont, schepen, kerkmeester van 

St. Jan. 1449. 

Arnold de Roever. Overleden voor 1340. 
1585. Laurentius Roose, ridder van Jerusalem, kanunnik 

van Oirschot 1606, 1 Juni. 

Arnold de Roover, ridder, schepen. 1384. 

Dirk de Roover Jansz., schepen. 14 18. 

Gerlacus de Roover, heer van Rixtel, 1375. 

Jan de Roover, ridder, hofmeester van Wences- 

laus en Johanna, hertog en hertogin van Brabant 

1365. 
1506. Wouter van der Rullen Hendriksz., kerkmeester 

van St. Jan. 1527. 
1627. Dirk Stephaan van Ruyssenberch, commandeur 

der Duitsche orde te Vucht. 
1533. Adriaan de Ruyter. 



i48i.Jacob van Savoyen, graaf van Romont, ridder 

van het gulden vlies. 

Frederik Schalck, kapellaan van St. Jan. 1524. 

Mr. Hendrik Schalter, deken en kanunnik van 

St. Lambert te Luik, 1450. 

Jan Scheepstal, pastoor van Helvoirt 1391. 
1567. Jan Scheyfve, heer van St Aechtenrode, ridder 

van het gulden vlies, kanselier van Brabant. 

Zwanenbroeder. 1581. 

Boudewijn Schilder. 1385. 
1405. Gerard Schilder, proost 14 14. 
i34i.Mathias Schilders, kanunnik van St Jan, proost. 

Vermoedelijk 1420. 



Nicolaas Schilders, pastoor van GefFen. 1388. 

Jhr. Frans Schotelmans, heer van Zeelst, 1561, 

9 November. 

Godfried van Schijndelt, kanunnik van St. Oeden- 

rode. 1546. 

Gerardus Sellius, gasthuismeester, later priester 

en rector scholarum. 1543. 
1476. Gillis Sevendonck, provisor der broederschap te 

Breda. 
1476. Mr. Gerard Simons, schepen. 1488. 
1520. Godfried Simons, schepen. Proost. 
1476. Jan de Smit provisor der broederschap te Go- 

rinchem. 

Willem Snavel, abt van Mariënwaard. 1384, 27 

September. 

Mr. Maarten van Someren, secretaris der stad. 1404. 

Nicolaas van Someren, notaris en rentmeester 

van het groot-gasthuis. 1623. 
J562. Franciscus Sonnius, bisschop van 's-Hertogen- 
bosch, later van Antwerpen. 1576, 29 Juni. 
1476. Arnoud Sonijt, provisor der broederschap te 

Emmerik. 
1330. Dirk Speceyer, proost. 

Amelius Spierinck, schepen. 1455. 

Jhr. Gerard Spierinck van Wel, kastelein van 

Heusden. 157 1. 

Nicplaas Spierinck, schepen en kerkmeester van 

St Jan. 1466. 
1505. Hendrik Staal, hofmeester van den hertog van 

Kleef. 

Jhr. Hendrik van Staekenbroeck, schepen. 1583, 

18 October. 

Arnold Stamelaert van der Beeke. 1492. 
1461. Jan Steen wech, schepen. 
1496. Mr. Jan van der Stegen, proost 
1535. Nicolaas van der Stegen, schepen, rentmeester 

der broederschap. 1561, 9 October. 
1330. Hendrik Stempel, proost 

Jan Sterck de Monte, abt van Mariënwaard. 1 540. 

Antonius van der Straten, rentmeester der staten 

van Brabant 1557. 

Jacob van Sulekem of Zuluikum, schepen, kerk- 
meester van St Jan. 1344. 



1342. Theodoric, apotheker. Proost 

Theodorus, deken van Anderlecht en kanunnik 

te Geervliet. 1466. 
1425. Theodorus, bisschop van Rossen. 

Mr. Nicolaas van Thulden, schepen. 1625, 11 Sept 
1530. Frans Toelinck, kanunnik van St. Jan en deken 

der broederschap. 1541, 3 April. 

Gosewijn Toelinck, schepen. 1473. 



Digitized by V^OOQ IC 



- i 5 8 - 



Jan de Tule of Tula, deken van Hilvarenbeek 
en kanunnik van St Jan. 1382, 24 Mei. 
Dirk van Tulden, abt van Park bij Leuven. 1494, 
9 October. 



U. 



13 18. Gerard van Uden, edelman uit het geslacht der 
heeren van Uden en Herpen, schepen. 
Volgens het algemeen gevoelen is hij de stichter 
der broederschap. 
Hendrik van Uden, schepen. 137 1. 

1469. Hendrik van Uden, schepen, kerkmeester van 
St. Jan. Proost 15 13. 

Marcelis van Uden, provisor der broederschap 
te Geertruidenberg. 1539. 

13 18. Napoleon de Ursini, aartsdiaken van Kempen- 
land, kanunnik te Luik en kardinaal, 1347. 
In 13 18 schonk hij zijne mede-goedkeuring aan de 
stichtingskaart der broederschap. 



Joseph Valckenborch, pastoor van het groot-gast- 
huis, deken der broederschap. 1554, 4 Januari. 

Petrus Vannijn, kanunnik van St Jan. 14 18, 14 Mei. 
1580. Mr. Dirk van Vechel, schepen. Proost. 161 1. 
1544. Godfried van Vechel, schepen. 

Mr. Willem van Veen, raadsheer in den raad 

van Brabant. Z wanenbroeder. 1597, 8 Januari. 
1585. Adriaan van de Veen, naar zijne geboorteplaats 

Vlijmen, Vlijmius genoemd, abt van Bern. 1606. 

18 December. 

Mr. Everard de Veer, raadsheer in het hof van 

Holland te 's-Gravenhage, later in den grooten 

raad te Mechelen. 1533. 

Mr. Gijsbert van den Velde, secretaris en griffier 

der stad. Zwanenbroeder. 1634. 

Van der Velde, zie de Campo. 

Jan Vercuylen, abt van Bern. 162 1, 1 November. 

Hendrik Vereept, kapitteldeken van Hilvarenbeek. 

1580, 3 September. 

Daniel Verreyt, kanunnik van St. Maarten te 

Zalt-Bommel, later te Boxtel. 1610. 

Pieter van Vertaing, ridder, heer van Heeswijk, 

Dinther en Asten, hoogschout der stad en meyerij 

van den Bosch. 1479, 22 April. 

Arnold van Vessem, abt van Bern. 1608, 24 Aug. 
1405. Jan Vinninx. 

Denkinus van Vladeracken. 1348. 

Mr. Gerard van Vladeracken, schepen. 1471. 

Jhr. Gerard van Vladeracken, heer van Geffen, 

ridder van Jerusalem, schepen. Zwanenbroeder. 

i5 6 5> 30 Maart. 



1 551. Jhr. Hendrik van Vladeracken, ridder. Zwanen- 
broeder. 
Jan van Vladeracken Gerardsz., schepen. 1422. 

1520. Jhr. Mr. Jan van Vladeracken, heer van Geffen, 
president-schepen. 1532. 

Rover van Vladeracken, kanunnik van Stjan. 1 390. 
Thomas van Vladeracken Jan Arnoldsz., priester. 

1543- 

Mr. Balthasar van Vlierden, advokaat in den 

raad van Brabant. 1528, 6 Februari. 

1533. Daniel van Vlierden, gasthuismeester. 1547. 

16 14. Godfried van Vlierden, pastoor van het groot- 
begijnhof te 's-Hertogenbosch en deken der 
broederschap. 1637, 30 September. 

lóoo.Judocus Vos, kanunnik en cantor van St Jan. 
1623, 12 Juni. 

1398. Willem van Vucht, kanunnik van St. Jan, deken 
der broederschap. Na 14 13. 

1451. Wouter van Vucht, schepen, gasthuismeester. 



W. 



Jan van Waderle Dirksz., gasthuismeester. 1558. 
16 13. Balthasar Walravens, pastoor van St. Jacob te 

's-Hertogenbosch. 
15 16. Willem van Wamel bijgen. Haemeker, deken 

der broederschap. 1530, 2 Juli. 
1468. Willem van Wassenaer. 
1533. Everard van de Water, schepen. Proost 1558, 

13 October. 

Everard van de Water, 1624, 7 September. 

Jan van de Water, provisor van het weeshuis. 

!6i5, 7 Januari. 

Mr. Theodoor van de Water. 1638, 15 December. 

Christiaan van Waterhoven. 1421. 

Jhr. Jan van Weerdenborch, heer van Gansoyen. 

1561. 

Willem de Weerdt, karthuiser te Roermond. 1463. 

Gerard van Weghe, med. doctor, pastoor van 

Esch. 1489. 

Antoon van de 'Weteringhe, ridder. 1399. 
1542. Jan van de Weyll, proost 
13 18. Wilhelmus, pastoor der kerken van Orthen en 

den Bosch. In 1330 nog in leven. 

In eerstgenoemd jaar schonk hij zijne medegoed- 
keuring aan de stichtingskaart der broederschap. 
1340. Wilhelmus, pastoor van Esch. 1344. 

Gerard de Wisselaer, schepen. 1368. 

Jan de Wolff Lambertsz., schepen, kerkmeester 

van St Jan. 1550. 
1465. Jacobus Wortels, kanunnik van Antwerpen, deken 

der broederschap. 1499. 

Arnold van Wijck, heer van Nieuwkuik en 

Onsenoort 1488. 



1 



Digitized by 



Googk 



— 159 



1508. Adolf van Wijlach, waldgraaf van Monreberge. 
Jan van den Wijngaerde, ridder, schout van 
Breda, later schepen in den Bosch. 1551. 

1520. Jan van den Wijnghe. 



Y. 



Willem van IJsselsteyn, kanunnik van O. L. 
Vrouw te Antwerpen en Stjan te 's-Bosch. pastoor 
van Moll. 1541, 19 ApriL 
1459. Agnes van IJssenborch, abdis van Elfduizend- 
maagden te Keulen. 



1606. Dirk Zeghers, kanunnik te St Oedenrode. 1645, 

19 Maart 
1615. Nicolaas Zoesius, bisschop van 's-Hertogenbosch. 

1625, 22 Augustus. 

Maarten van Zusteren, kapellaan van St. Jan. 1530. 

Jan van Zuydewijn, schepen. 1401. 

Gelijk wij vroeger reeds mededeelden was het lid- 
maatschap der broederschap vóór 1642 alleen toe- 
gankelijk voor katholieken. 

In genoemd jaar kwam op den 27 Februari eene 
overeenkomst tot stand, dat voortaan ook protestanten 
konden aangenomen worden. 

Deze akte werd door de volgende katholieken en 
protestanten onderteekend. 

Hendrik van den Leemputte, vicaris van het bisdom 
's-Hertogenbosch. 1657. 

Mr. Arnold van Broeckhoven, schepen. 

Hendrik de Bije. 

Jan van Broeckhoven. 

Mr, Gerard van Horenbeeck, schepen. 

Mr. Albert van Breugel, schepen. 

Rombout Rombouts, schepen. 

Jhr. Jacob de Cock, schepen. 

Jan van Bethmeer. 

Jacob de Coster. 

Jan van der Stegen, schepen. 

Nicolaas de Moy. 

Mr. Hendrik van den Broeck. 

Roelof van Reynst. 

Antoon Donckers. 

Adriaan Coomans. 

Laurens van Kessel, secretaris der stad. 1661. 

Arnold van Horenbeeck. 

Mr. Jacob van der Cammen. 

Rutger van Broeckhoven. 

Arnold van Breugel. 

Jhr. Albert van Absloons. 



Johan van Zutphen. 1692 (1). 



De aangenomen gereformeerde heeren broeders 
waren: 

Johan Wolfart van Brederode, heer van Brederode, 
baron van Vianen en Ameide, erfburggraaf van Utrecht, 
enz., grootmeester van de artillerie, later veldmaarschalk 
der Vereenigde Nederlanden, gouverneur van 's-Her- 
genbosch. 1656, 3 September. 

Jhr. Philip van Thienen, heer van Berlicum, luitenant- 
kolonel van het regiment van Brederode, comman- 
deur van 's-Hertogenbosch. 1654. 

Jhr. Hendrik van Bergaigne, hoog- en laagschout der 
stad en meyerij van den Bosch. 1666, 6 October. 

Hendrik Kuysten, schepen. 

Jhr. Gijsbert Pieck van Tienhoven, schepen, rent- 
meester der domeinen in de meyerij van den Bosch. 1676. 

Mr. Andries du Fresne, schepen. 1645. 

Mr. Johan Gans, heer in Bommenede, pensionaris, 
later schepen. 1674. 

Mr. Lazarus van Zonst, pensionaris, later schepen. 

Adriaan Ploos van Amstel, schepen. 

Rutger Tulleken, schepen. 1646. 

Jacob van Casteren, schepen. 1666. 

Mr. Otto Copes, schepen, later pensionaris der stad. 
1673. 

Johan Ruysch, schepen, commissaris van de monste- 
ring. 1657, Augustus. 

Pieter Lus, schepen en licentmeester. 

Bij die overeenkomst werd besloten dat het personeel 
vervolgens zou uitsterven tot op zes-en-dertig leden, 
en daarna bij het overlijden van een katholiek een 
ander katholiek, en van een hervormde een ander 
belijder der hervorming zou worden toegelaten. 

Boven dit getal mogten altijd nog aangenomen 
worden: «hertogen, prinsen, graven of andere illustre 
personen, wier toetreden tot meerder spiendeur der 
broederschap kan strekken». 

Deze eere-leden worden Zwanenbroeders genoemd; 
welk eere-lidmaatschap thans is opgedragen aan Z. M. 
onzen geëerbiedigden Koning Willem IIL 



VERBETERINGEN. 

Eligius Beyts, lees: Lodewijk Beys. 15 19. 
Godfried van der Brugge, lees: Gerard van der 
Bruggen. 
Jan van Eyndhoven, ridder. 1360. Lees: 1364. 



(1) Behalve laatstgenoemde, hebben al de R. K. ondertcekenaars 
der akte van 1642 als schepen vermeld, dit ambt bekleed voor de 
reductie der stad in 1629. 



Digitized by 



Google 



— i6o — 



Hendrik van Nulant, ridder. Overleed 1384. 
Gerard van Oisterwijck, pastoor te Hees. 1363. Lees: 
Heesch bij Oss. 1393. 

Bladz. 96 deelden wij mede dat het handschrift 
vroeger in bezit van wijlen baron A. T. van Rijcke- 
vorsel, nog onder diens familie berustte. 

Jhr. M. A. Snoeck te Hintham schrijft ons dat 
bedoeld manuscript later het eigendom werd van Mr. 
J. B. van Son, oud-minister van R. K. eere-dienst; 
na wiens overlijden het door een lid zijner familie aan 
het archief der broederschap is geschonken. 

Het handschrift in zijn bezit, ontving Z.Ed. ten 
geschenke van zijn neef wijlen Jhr. Mr. H. B. Martini 
van GefFen en is getiteld: 

cBeschrijving der Heeren Beëedigde Broeders soo 
geestelijke als weereldlijke van de Seer oude ende 
Seer Doorlugtige Broederschap van Onse lieve Vrouwe 
binnen de Stad 's Hertogenbosch ; mitsgaders der selver 
Constitutie, Privilegiën, Approbatie, Nader Regle- 
menten, Beneficiën, zedert der selver Fundatie door 
Hr. Gerard van Uden in den Jaare 13 18. 

(Volgt van bladz. 1 — 24 een afschrift der reglementen, 
privilegiën en aflaten, alsmede het nieuwe reglement 
van 1642). 

Bladz. 25. € Wapenen der Heeren Beëedigde Broeders 
soo Geestelijke als Wereldlijke van de Seer Oude 
ende Seer Doorlugtige Broederschap van Onse Lieve 
Vrouwe binnen de Stad 's Hertogenbosch , bij een 
versameid door de Heer Mr. Steve Jan van de Velde 
Dict de Honselaer, zeedert den Jaare 1318 tot deze tijd. 

Geteekend door de Heer Cornelis Martini in den 
Jaare 1762». 

Als vervolg op bladz. 95 geven wij eene opgave 
van werken waarin een afzonderlijk artikel over de 
broederschap voorkomt. 



Wilden wij al de schrijvers opnoemen die over haar 
hebben gesproken, dan kon dit lijstje nog aanmerkelijk 
worden vermeerderd, o. a. met Cuperinus, Gramaye, 
Foppens, van Gils, Coppens en anderen. 

Wichmans, Brabantia Mariana, Lib. II, cap. 25. 

Van Oudenhoven, Beschrijving van 'sHertogen- 
bossche. Editie 1670, bladz. 102. 

Nederlandsch Magazijn 1839, bladz. 304. 

Hermans, Geschiedkundig Mengelwerk, deel 2, blz. 
50 en 122. 

Hierin de afbeelding van den voor- en achtergevel 
der Lieve- Vrouwepoort 'voor de slooping, het ver- 
gaderings-gebouw der vereeniging van 1483 — 1842. 

Volks- Almanak voor het jaar 1858, uitgegeven door 
de Maatschappij tTot nut van 't Algemeen», blz. 177. 

Hezenmans, De St. Janskerk te 's Hertogenbosch, 
bladz. 125. 

Schutjes, Geschiedenis van het bisdom 's Hertogen- 
bosch, deel 4. bladz. 215. 

Sassen, Tijdschrift voor Noordbrabantsche geschie- 
denis. Jaargang I, bladz. 85. 

Hierin de afbeeldsels van de deksels van achttien 
oude tinnen drinkkannen, nog in het bezit der ver- 
eeniging. 

In den ÜI^ jaargang van hetzelfde tijdschrift, blz. 
25, is ook de Lieve- Vrouwepoort afgebeeld. 

Der Deutsche Herold. Organ des Vereins tHerold» 
zu Berlin. V Jahrgang, 1874, s. 126. 

De papiermerken van de rekeningen der broeder- 
schap van 1330 — 1500 vindt men voorgesteld in de 
Handelingen van het Noord-Brabantsch genootschap 
van 1847. 



Rotterdam. 



Ch. C. V. Verreyt. 




«- 



IC j 



L 



THH :.:"\V V'. .•!;:•<• 

PUBLIC LIjaAaY 



A8T0R, LPNOX ANO 
TILD1N PC'^Nüxr.fj'jg. 



Digitized by VjOOQ IC 



Behoort Wj N°. 7 van liet Algemeen Nederlandsen Familieblad, 6 e jaargang. 




<J/6ee6£ny w, 't &a*, ür jZku&znü neCben, 2&r*Mcc7aas ran Ruiden , 



ruuzr een,' StUza*™* -p?yy&, zk~^en,fz*z* j&S, zfe X^^Wb, 
ny*t*é*uJ ctour eten Cümst-Sa&ÓAr, ^^y,^,^ j_ 7dp 



ruo zn< 



PKMIIUuiipSB ia.: J j. 7h:ri m ;».«, 



Digitized by VjOOQ IC 



— i6i — 



Claes van Ruyren. 

(Met een plaat). 

Ingevolge de kwartierwapens op de hierbij gevoegde 
afbeelding, genomen naar de plaat, voorkomende tegen- 
over bladz. 316, deel I, van de Stad Haarlem en hare 
geschiedenissen, door Mr. G. W. VAN Oosten DE 
Bruyn, Haarlem 1765, was Claas van Ruyven (volgens 
anderen verkeerdelijk Willem genoemd), de zoon van 
van Ruyven en Rietwijk en kleinzoon van van Schoten 
en van Egmond van Merestein. Dat is ook zoo; de 
hier voor zijne bidtafel op de knieën liggende ridder 
Claas van Ruyven, zijne handen gevouwen naast 
zijn toegeslagen gebedenboek, terwijl zijn helm en 
degen aan zijne rechterhand liggen, werd denkelijk 
geboren te Haarlem en aldaar 3 Mei 1492 des avonds 
ongeveer 8 uren op het stadhuis door het Kaas- en 
Broodvolk jammerlijk vermoord, volgens overlevering 
zijn lijk in stukken gehakt en in eene mand gepakt 
naar zijne vrouw Jkv. Maria van Cats (dochter van 
Anthonie, burgemeester van Zierikzee, en Elizabeth 
van Mathenesse) gezonden met de boodschap of adres: 
tVrouwke van Ruyven 
(Aen) Dese bouties kon dy kluyven». 

Deze Nicolaas was in 1471 rentmeester en baljuw 
van Kennemerland geworden en was zulks nog in 
1492, evenals baljuw der stad Haarlem; ook vind ik 
hem als schout en rentmeester van Amstelland, in 
welke betrekking hij opgevolgd werd door Thomas 
Beukelaar. 

Volgens de in oude chronyken voorkomende genea- 
logie van van Ruyven, was hij de zoon van Willem van 
Ruyven, schildknaap, zoon van Klaas f 1452 (1459) ex 
Agneta van Schoten en van Agnes van Rietwijk, 
dochter van Dove van Rietwijk, schildknaap en Bertha 
van Egmond van Meresteyn en dus de zuster van 
Elisabeth van Ruyven, die volgens de plaat in ons 
vorig nommer, gehuwd wasmetjacob van Cats, zooals 
die plaat ook aanwijst. 

Alhoewel wij onder zijne elf kinderen zes zonen 
tellen, zoo stierf de tak uit der familie van Ruyven, 
die zoo als hij, in goud een van zilver en zwart ge- 
schakeerden schuinbalk voerde (1) en wel met zijn 



(1) De eerste heer vaa Ruyven wordt 1200 genoemd Woul(wal)terus 
de Ruvene, Wouter van Ruven of Ruyven. Hij zegelde met anderen 
een charter van 9 Januari 1199, waarvan echter het zegel verloren 
is. Na eene eeuw gezwegen te hebben, komt 1299 voor Klaas van 
Ruyven, schildknaap. In dien tusschentijd echter vond ik nog een 
Wouter van Ruyven, genoemd in een charter van Stephanus van 
Buren dd. 14 September 1270, berustende in het stadsarchief van 
Keulen. Het zegel, eenigszins in den rand geschonden, heeft tot 
omschrift: „S. Walteri (d)e Ruvenne (mi)litis" en het wapen stelt 
voor een veld, bezaaid met leliën. Hij kan een kleinzoon zijn van 



kleinzoon Jan Willemsz. van Ruyven, die slechts eene 
dochter Judith, ongehuwd overleden, naliet (1). 

Het was stellig een wijs besluit van de cvroede 
mannen» van Haarlem om voor het zoogenaamd Kaas- 
en Broodvolk, dat met ontrolde vaandels uit Alkmaar 
gekomen was en zich des avonds ongeveer 8 uur van 
den 3 Mei 1492 voor de Kruispoort der stad had neder- 
geslagen en dadelijk begeerde binnen gelaten te worden, 
de poorten voor den neus toe te doen en ze gesloten 
te houden. Doch zij hadden niet gerekend op het 
gespuis van binnen, dat met die Kennemers in verstand- 
houding was en juist dat begeerde, wat de magistraat 
wilde beletten. 

In een hevigen oploop werd gemelde poort openge- 
broken en zoo aan de tuk op roof ademende bende 
gelegenheid gegeven in de stad te komen en daar 
te samen eden boel eens op te scheppen». 

Eenige der vroedschap, waaronder ook de schout 
Nicolaas van Ruyven, waren de woede der zich weldra 
in de straten verspreidende toomlooze bende ontweken, 
door op het stadhuis eene schuilplaats te zoeken. Doch 



den eerstgenoemden heer Wouter van Ruyven en dezelfde die van 
Spaen noemt als hy zegt : 1269 Jan van Dorpe, broeder van Arnout, 
koopt de tienden van Pijnakker van Wouter van Rayven. 

Nu ryst de vraag „welk wapen voerde de Ie heer van Ruyven? 
de leliën of in het gouden veld den geschakeerden hand (sprekend 
wapen eene ruif?)". Het is moeilijk uit te maken of de personen 
die van Ruyven heetten in 1200 en 1300, wel tot hetzelfde geslacht 
behooren als die in 1400 en 1500 dien naam dragen, vooral daar 
de „Batavische Arcadia" ons zegt, dat de l e Wouter aauhangerwas 
van Lodewijk van Loon. 

(1) Het tegenwoordig geslacht van Ruyven staat in geen de minste 
betrekking tot de oude familiën van dien naam. Die zich thans van 
Ruyven noemen, doen zulks m. i. ten onrechte. In „wandeling door 
de straten der stad Delft in 1600" van Mr. J. Soutendam, staat dat 
toen in de brouwerij „de Klaauw" woonde Dirk Jansz. van Ruyven. 
Dezen persoon vind ik onder zijn familienaam aangeduid in het „libro 
nassau," berustende op het rijksarchief alhier, alwaar fol. 157 staat: 
„Philips, enz., doet condt dat voor hem gecomen ende gecompareert 
is in eygen persoon C, de Witte ende heeft opgedragen, overgegeven 

ende quite gescolden tot behoeff van Dirk Jansz. Vuytenhaech, 

brouwer in de Olauw te Delft, d'ambachtsheerlichey t van Ruyven, enz." 

Na hem ging de heerlijkheid over aan zijn zoon Dirk Dirksz. 
Utenhage; daarna op diens moeder Elisabeth Frederiksdr. (volgens 
haar wapen van Adrichem), die haar in twee deelen splitste ; een ten 
behoeve van Dirk en Eliz. de Cocq, kinderen harer dochter Catharina, 
en het andere deel op de kinderen van haren zoon Frederik Uten- 
hage van Ruyven, gehuwd met Cornelia de Vries. Dit deel bleef 
niet lang in 't bezit dier kinderen; 5 Februari 1638 gaven wees- 
meesters van Delft, voor de nog minderjarige kinderen, verlof tot 
verkoop der ambachtsheerlykheid van Ruyven, die overging aan Jhr. 
Theophilus van Cats, wiens dochter Anna haar in het geslacht van 
Wassenaer, de laatste bezitters, bracht. 

Zoover ik kan nagaan stamt de tegenwoordige familie af van een 
der kinderen van gemelden Frederik Utenhage en Cornelia de Vries. 
Is het dus niet ten onrechte dat mijne moeder en al de tegenwoordige 
afstammelingen zich van Rut/ven noemen in plaats van Utenhage? 
Om beide namen te bewaren ware het beter verlof aan te vragen 
zich voortaan te mogen noemen en schrijven „ Utenhage van Ruy%en." 



Digitized by 



Google 



— IÓ2 — 



daar was men nu geenszins mede gediend, en met 
recht vreezende de prooi te verliezen, begon de steeds 
aangroeiende bende het stadhuis aan te vallen, op de 
deuren te rameien en met steenen te gooien. De daar 
opgesloten heeren geen kans ziende om lang weer- 
stand te bieden en geene hulp van buiten kunnende 
verwachten, kwamen met de belegeraars in gesprek 
en maakten het verdrag, dat, als zij de deur openden 
niemand eenig leed zou worden aangedaan. 

Op nakoming van zulk een verdrag met zoo een 
woedende hoop viel bijster weinig te vertrouwen ; 
nauwelijks waren de deuren dan ook geopend of ze 
stoven naar binnen, vielen op hunne slachtoffers aan 
en sloegen er een drietal dood, waaronder den schout 
der stad, tevens rentmeester van 't verarmde Kenne- 
merland, op wien men het met of zonder reden in het 
bijzonder schijnt gemunt te hebben gehad. 

tZoodra zij (de bende) meester was der heeren, en 

(van) 't stadhuis 
Kwam deeze booze hoop, met schrikkelijk gedruis 
Gelijk een bijenzwerm, in al de kamers stuiven, 
Daar geld het bovenal den ridder, Klaas van Ruiven 
Den rentemeester van 't verarmde Kenmerland 
Dees wierd van lid tot lid gekapt, en, in een mand, 
O schrikkelijke daad! zijn huis-vrouw toegezonden, 
Waarop een schimpschrift zeer afgrijslijk wierd 

gevonden». 
Niet te vreden hunne wraak gekoeld te hebben in 
het bloed dier drie slachtoffers, besteedde men den 
nacht met het plunderen der huizen van eenige aan- 
zienlijken, waaronder voornamelijk dat van Nicolaas 
van Ruyven aan 't Zand wordt genoemd, waar men 
alles stuk sloeg, verscheurde, vernielde en het kost- 
baarste roofde (waar het eigenlijk om te doen was). 
, Na een verblijf van vier volle dagen was het bloedig 
drama te Haarlem afgespeeld en toog de bende op 
reis naar Leiden, doch de naweeën bleven voor Haarlem 
niet uit. 

Den 16 dier maand Mei 1492 kwam hertog Albert 
van Saksen, sedert 1488 algemeen stedevoogd over 
de Nederlanden, binnen de stad Haarlem, om daar 
den boel eens wat op te knappen en de schuldigen 
te straffen. De regeering, burgerij en geestelijken 
togen hem te gemoet, vielen hem te voet, boden hem 
de sleutels der zoo zwaar beproefde stad aan en 
smeekten voor haar om genade. Albert gaf haar dan 
ook genade, maar vooral boos over het gegeven vrij- 
geleide aan veel vertrokken schuldigen, trok haar het 
vel geducht over de ooren, door het ontnemen der 
voorrechten, enz., zoo als men verder bij de kroniek- 
schrijvers lezen kan. 

Haarlem, alsmede Kennemerland en West-Friesland 
moesten daarenboven nog 400 gouden Andries guldens 
opbrengen tot laaf nis der ziele van den vermoorden 



Schout (1), welke gelden echter gebruikt werden voor 
het stichten van eene kapel in het eerlang op te richten 
kasteel of blokhuis genaamd Saxenburg, en in het 
doen maken eener schilderij voor die kapel, waarop 
de moord moest vereeuwigd worden, vervolgens nog 
800 van die guldens voor den dienst in die kapel met 
de noodige zielmissen voor den vermoorden Nicolaas 
van Ruyven (2), en eindelijk moesten Haarlem en 
Alkmaar met de onderhoorige dorpen nog binnen 
drie maanden ter hand stellen aan de wed e en bloed- 
vrienden van zaliger Hr. Nicolaas twee honderd 
guldens om daarvoor te doen maken twee geschilderde 
glazen, een in de groote kerk te Haarlem en een in 
die van Alkmaar (3) tter gedachtenis aan den moord 
begaan aan den voorz. Heer (Nicolaas van Ruyven) 
met een onderschrift zulks aanwijzende, met uitdrukking 
van 't jaar en den dag waarop die geschied was. 

Het is de afbeelding van het geschilderde glas voor 
heer Nicolaas van Ruyven, gesteld in den omgang 
aan de oostzijde van het koor der groote- of St Ba vo- 
kerk te Haarlem, waarin het slachtoffer begraven 
is, waarvan de hierbijgaande plaat eene afbeelding 
geeft (4). 

Het glas is reeds sedert meer dan twee eeuwen 
verdwenen; in 16 16 had Fabianus Clemensonius het 
gelukkig denkbeeld de voorstelling eerst op papier 
af te beelden en later in prent te doen drukken, die 
toen te Hameien het licht zag, ten einde aldus de 
gedachtenis er van tot in de verste nakomelingschap 
over te brengen. 

Onder de oorspronkelijke plaat, waarvan de ge- 
noemde schrijver Mr. van Oosten de Bruyn, eene 



(1) Van de twee andere slachtoffers, de gebroeders Pieter Thomasz. 
en Andries Thomaszoon, waarvan de eerste schepen genoemd wordt, 
leest men volstrekt niets. 

Die schijnen totaal vergeten te zijn; nu ze zijn dan ook niet 
van lid tot lid gekapt en in een mand verpakt, zooals van heer 
Nicolaas van Ruyven getuigd wordt. 

(2) Vergelijk Mr. A. J. Enschedé, Inventaris van het archief 
der stad Haarlem. N° 216. 

(3) Van het glas te Alkmaar is my niets bekend? Is dat er nooit 
geweest ? 

(4) Na het lezen van het bijschrift der vorige plaat van dit tijd- 
schrift, door den heer J. A. Koopmans, zou men moeten aannemen 
dat deze plaat de afteekening niet wezen kan van het omstreeks 
1492 gestelde glas, want hij zegt van de vorige sprekende „dat zij 
na 1638 werd gegraveerd spreekt duidelyk uit de richting der lynen, 
waarmede de heraldische kleuren zyn aangebracht. Dat is het stelsel 
van Petra Sancta, 't welk toen werd aangenomen, enz." De heral- 
dische kleuren der wapens zijn immers op onze plaat ook aldus 
met die lynen aangeduid? Wetende dat het glas begon gehavend 
te worden, onderstel ik, dat, toen de teekenaar in 1616 de teekening 
maakte, de wapens reeds gedeeltelijk of geheel weg zullen geweest 
zijn, en dat Clemensonius ze weder aanbracht zooals ze toen in 
zwang waren en daarom het glas van omstreeks 1492 (onderstellende 
dat het overige der teekening echt is) wapens doet zien uit het 
begin der XVIP eeuw. 



DigitiZed by 



Google 



i6 3 - 



afteekening bezat, waren deze volgende regelen ge- 
sneden, waarin mede 't onderschrift, dat volgens de 
voorverhaalde order des Hertogs van Saksen onder 
't glas was gesteld geweest (i) en dat het jaar en 
den dag van den beganen moord duidelijk aanwees, 
zooals uit het volgende blijkt: 

tNicolaus de Ruyven, armiger, Satrapa Kinheimer- 
tlandiae, et praetor Harlemensis. ibidem in domo civica 
*Anno 1492 mense majo die j, hora 8°, a Panecasea- 
«riis interemtus, ante summum altare ad DiviBavonis 
theroice sepultus est. Cujus effigies cum serie avorum, 
tdepicta fuit in ambitu chori, in duabus vitreis, orientem 
tversus, prout hic, et facie quidem ad vivum inpressa, 
cexhibetur. Cujus inscriptio, cum effigie, et vitreis, hoc 
«nostro saeculo anni millesimi sexcentesimi, puerorum 
«petulantia, frequenti lapillo confracta. paulatim interiit». 



Fabianus Clemensonius Hamelae 
excudebat anno 1616. 



's-Gravenhage. 



Fred. Caland. 



Genealogie Tan het geslacht de Ram. 

Het aantal familiën Ram en de Ram is zoo groot, 
dat het moeilijk is van een dezer eene genealogie op 
te maken; licht zou men, zich latende leiden door over- 
eenkomst van naam, er toe besluiten personen er in 
op te nemen, die er niet in te huis behooren. 

Wat ik hier geef is door mij opgemaakt uit doop-, 
trouw- en begraaf boeken, uit communicatiebrieven, enz. 

De tweede en volgende generatiën zijn nagenoeg 
volledig", wat niet gezegd kan worden van I en vbis. 

Deze familie de Ram schijnt van Zeeuwschen oor- 
sprong te zijn en zich, ten tijde der reformatie, te 
hebben gevestigd in Noord- Brabants westelijk deel. 
Wellicht behooren er toe: Laurens den Ram, die op 
blz. 211 van het i e deel van Bocxhorn's Chronieck van 
Zeelandt voorkomt als «Capiteyn van Vlissingen met 
oorlochschip varende», Binnen s'Landts, en „Johannes 
Ramus", die op blz. 464 van hetzelfde werk voorkomt 
als «ghebooren ter Goes, is gheweest langhe jaren 



(1) In het Oeographisch Woordenboek van van der Aa, artikel 
Haarlem, staat van dit glas het volgende aange teekend : Tot aan- 
denken van den oploop van het Kaas- en Broodvolk, zag men weleer 
te Haarlem in de Groote-kerk, ter plaatse waar nu het orgel ge- 
vonden wordt, een glas, waarop de schout van Ruyven in eene 
biddende houding was afgebeeld met de volgende regels er onder: 
Als men negentig twee duysend vier honderd teld' 
Den derden Mey ook me sijn haestig met geweld 
De poorten van Haerlem oproerig opgeslagen 
Van 't Kasen-Brood8volk stout, dat uyt Noord- Holland quam, 
't Welk Klaes van Ruyven, schout, haest met siju dood vernam, 
Waeraf van ouds dit glas ons seker deed gewagen. 



Professor in de Rechten tot Leuven, ende elders, ende 
heeft vele treffelijcke boecken gheschreven. Sterf in 
het jaer 1578». Tegenwoordig voert deze familie: van 
goud met een stappenden zwarten ram op een groenen 
grond en daarboven twee klaverbladen van het laatste. 
Het helmteeken bestaat uit den ram van het schild, 
uitkomende. Op het portret van Mgr. Pierre F. X. 
de Ram komt de ram uit een gekroonden helm. 

Men vermoedt evenwel, dat het oorspronkelijk wapen 
anders was en in verband met den Zeeuwschen oor- 
sprong is misschien het vermoeden gewettigd, dat 
het zou moeten zijn: «drie springende rammen in 
sabel», hetwelk Smallegange opgeeft als het wapen 
der Zeeuwsche familie de Ram. 

Ik bezit dit laatste werk niet, maar meen evenwel, 
dat de schrijver aangeeft, dat die familie van Vlaam- 
schen oorsprong is. Ik kan beginnen met: 

I. Adrianus de Ram, wiens zoon was: 

II. Michaël de Ram; deze huwde, waarschijnlijk in 
den loop van Mei 1674, met Maria, de dochter van 
Christophoris Meesters Comelisz., én van Maria Deckers 
Adriaansdr. Deze Maria Meesters deelde met hare 
zuster Catharina en haar broeder Christophoris op 
9 Mei 1674 ter vorsterij van Gastel de nagelaten 
goederen, zoo roerende als onroerende, van hunne 
ouders. 

Maria was te dien einde bijgestaan door haren 
bruidegom Michiel Adriaanszoon de Ram. Maria 
Meesters maakte 11 November 1693 als weduwe van 
M. de Ram huwelij kscontract met Hendrik Mouw 
Janszoon; dit geschiedde voor den notaris Coenraad 
van Ravensberge te Oudenbosch. Den 12 Juni 1702 
werd ten overstaan van schepenen van Nieuw-Gastel 
de akte van scheiding en deeling gepasseerd tusschen 
den weduwnaar H. Mouw en de kinderen uit het eerste 
huwelijk zijner overledene vrouw. Deze kinderen waren: 

1. Adrianus de Ram, volgt. 

2. Maria de Ram; zij was in voornoemd jaar 1704, 
den 12 Juli reeds gehuwd met Cornelis Joosten 
van Roosendaal. De scheiding, deeling en liqui- 
datie van de goederen dezer beide kinderen had 
plaats den 18 Februari en den 2 Maart 1703 
ten overstaan van schepenen van Nieuw-Gastel. 

III. Adrianus de Ram was gehuwd met Adriana 
Pijpers. Volgens het begraafboek van Roosendaal 
overleed hij (werd begraven?) den 13 September 1754; 
zijne weduwe den 26 October 1759. 

Hunne hierna volgende kinderen zijn alle te Roosen- 
daal gedoopt: 

1. David de Ram, gedoopt 16 December 1706. 

2. Adrianus de Ram, gedoopt 30 December 1708; 
zijne meter was: Maria de Ram. Waarschijnlijk 
is hij of zijn broeder David de «zoon van Adriaan 
de Ram», die 25 Augustus 1741 werd begraven. 



Digitized by 



Google 



— 164 — 



3- Margaretha Cornelia de Ram, gedoopt 10 Fe- 
bruari 17 ii. 

4. Maria Anna de Ram, gedoopt 25 Februari 1 7 1 3, zij 
werd 6 September 1775 te Roosendaal begraven. 

5. Cornelis de Ram, gedoopt 4 September 1715 
en 31 December 1781 te Roosendaal begraven. 

6. Christophoris Lambertus de Ram, volgt. 

7. Johannes Franciscus de Ram, geboren 18 Maart 
1721; de heer Johan de Ram werd 17 September 
1767 te Roosendaal begraven. 

8. Margaretha Cornelia de Ram, gedoopt 19 Mei 
1723; meter was Anna de Ram. Zij huwde den 
15 September 1749 voor schepenen van Roosen- 
daal met Thielemanus van Ertrijck, j. m., geboren 
te Etten en wonende te Bergen op Zoom ; hij was 
te dien einde geassisteerd door zijn vader, den 
heer Guilhelmus van Ertrijck, woonachtig te Etten. 

9. Adriana de Ram, gedoopt 11 October 1727, 
huwde te Roosendaal 26 Juli 1767 Adrianus 
Franciscus Nieuwenboer, die 2 Juni 1782 aldaar 
hertrouwde met Adriana van Weel. 

Nog schijnt onder de kinderen van Adrianus de 
Ram en Adriana Pijpers thuis te hooren: 

Michaël de Ram, die, als meerderjarig jongman, 
wonende te Roosendaal, geassisteerd door zijn vader 
Adrianus, aldaar op 29 Februari 1736 huwde met 
juffr. Maria van der Heiden, minderjarige j. d., wonende 
te Oude Tonge; zij was geassisteerd door haren voogd. 

IV. Christophoris Lambertus de Ram, gedoopt 2 
Februari 1718, woonde eerst te Roosendaal, doch 
vestigde zich, toen de Franschen die streken naderden, 
binnen het sterke Bergen op Zoom. Hij bewoonde 
aldaar het huis genaamd ede Blauwe Hand», en leed 
groote schade, toen in 1747 Bergen op Zoom door 
de Franschen werd ingenomen. 

Hij was den 22 Augustus 1744 te Wouw gehuwd 
met Maria Sanders, dochter van Joannes (geboren te 
Wouw 2 Mei 1696) en van Cornelia Vlaminckx (1). 
Hun oudste kind werd te Roosendaal geboren, de 
andere te Bergen op Zoom: 

1. Adrianus de Ram, gedoopt 24 October 1746 te 
Roosendaal; waarschijnlijk stierf hij jong. 

2. Joannes Jacobus de Ram, stamvader van den 
Belgischen tak, volgt sub wbis. 

3. Adrianus de Ram, gedoopt 1 Juni 1751 te Bergen 
op Zoom en als pastoor te Steenbergen in 1825 
overleden. 



(1) Ik heb een vrij volledigen stamboom dezer Wouwsche familie 
Sanders opgemaakt. Is zij dezelfde als de Vlaamsche, die Rietstap 
opgeeft als voerende: „d'or a trois trèfles de sinople?" Een familie 
Sanders, die zoodanig wapen voerde, schijnt ook te 's-Hertogenbosch 
te hebben gewoond. 

Deze Sandersen waren schepen en burgemeester der heerlijkheid 
Wouw. 



4. Adriana de Ram, gedoopt 25 Januari 1753, huwde 
te Wouw den 1 November 1795 met Michaël 
Petrus Menu, gedoopt den 17 November 1768 
te Bergen op Zoom, als zoon van Guiliielmus 
en van Anna Catharina de Baptist (ook de Battist). 

5. Maria Margaretha de Ram, gedoopt 9 October 

1754. 

6. Guilielmus de Ram, gedoopt 13 Mei 1757, huwde 
en had twee dochters. 

7. Maria Catharina de Ram, gedoopt 1 Februari 
1759 en overleden den 2 Mei 1801 te Bergen 
op Zoom. 

8. David de Ram, gedoopt 18 Augustus 1761; hij 
is te Bergen op Zoom begraven 2 1 Augustus 1 763. 

9. David Johannes Franciscus de Ram, volgt (1). 

V. David Johannes Franciscus de Ram, gedoopt 
30 December 1763, vestigde zich als geneesheer te 
Wouw en huwde er den 22 Juli 1793 met Maria 
Elisabeth Moerkints. Uit dit huwelijk: 

1. Johanna Maria Francisca de Ram, gedoopt te 
Wouw den 5 Juli 1795 en aldaar ongehuwd 
overleden. 

2. Maria Catharina de Ram, gedoopt te Wouw 
den 23 Februari 1797 ; zij huwde Dominicus 
Adrianus Janssens, med. dr. te Roosendaal. Hij 
was aldaar in 1791 geboren uit het huwelijk van 
-^Egidius (geboren te Zoersel) en van diens tweede 
vrouw Catharinat Johanna van Urfsel (waarmede 
10 Mei 1789 te Roosendaal gehuwd). In 1855, 
den 12 Februari stierf hij er; zijne weduwe den 
18 Juni 1877. 

3. Johannes Adrianus de Ram, volgt. 

4. Cornelis Lambertus de Ram, geboren te Wouw 
den 9 April 1800 en aldaar den 25 April 1869 
overleden. 

5. Jacobus Johannes de Ram, geboren te Wouw 
8 Januari 1803 ; priester gewijd te Gent 1 2 Maart 
1832, benoemd tot kapelaan te Kruisland (5 De- 
cember 1834) en te Halsteren (29 December 
1846); nadat hij op zijn verzoek eervol was 
ontslagen, vestigde hij zich als rustend geestelijke 
te Wouw en overleed aldaar 19 Maart 1880. 

6. Dominicus David de Ram, gedoopt te Wouw den 
3 1 Januari 1 805 en aldaar overleden 1 3 December 
1839; hij was medicinae doctor en had zich als 
geneesheer gevestigd te Braschaet. 

VI. Johannes Adrianus de Ram, geboren te Wouw 
10 November 1798, promoveerde tot doctor in de 
medicijnen en vestigde zich te Bergen op Zoom. 

Ten tijde dat in de stad Groningen een hevige 



(1) Welligt behoort tot deze familie Charles Bertin de Ram, die 
te Leiden 1 Juni 1832 als B. K. priester stierf, oud 69 jaar en 
3 maanden. Bed. 




Digitized by 



Google 



- i6 5 - 



cholera-epidemie heerschte, bood dr. de Ram zich als 
geneesheer aan. Gedurende den ganschen duur der 
ziekte wijdde hij zich aan de genezing der lijders; 
als een bewijs van hulde en dankbaarheid werd hem 
daarvoor een gouden gedenkpenning aangeboden. Hij 
was lid van den gemeenteraad en wethouder te Bergen 
op Zoom, lid der provinciale staten van Noord- Brabant 
en gedurende vele jaren de hoogst aangeslagene in 
die provincie. Hij overleed te Bergen op Zoom den 
23 November 1888 en werd te Huybergen begraven. 

Hij was aldaar op 27 December 1832 gehuwd met 
Henriëtte Cornelia Frederica Maria Cuypers, geboren 
te 's-Gravenhage 5 Augustus 1804 en te Bergen op 
Zoom den 26 Januari 1886 gestorven, waarop zij te 
Huybergen begraven werd bij hare ouders. Deze 
waren: Petrus Josephus Cuypers, ambachtsheer in 
Grijsoord en Klinkerland, ridder der orden van 
de Unie en van den Nederlandschen Leeuw, lid van 
de vergadering der H.H. staten van Brabant, presi- 
dent der Eerste Kamer van 't Wetgevend Lichaam, 
president van de tweede sectie van den Raad van 
State, lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, 
Staatsraad in buitengewonen dienst, burgemeester van 
Bergen op Zoom, — die 11 April 17Ó3 te Ouden- 
bosch was geboren en 18 December 1844 te Bergen 
op Zoom stierf, — en Maria Elisabeth Theresia van 
Mattemburgh (geboren te Bergen op Zoom 1 5 October 
1773 en aldaar overleden 22 December 1850) (1). 

De kinderen dezer ouders, allen te Bergen op Zoom 
geboren, zijn: 

1. Louisa Johanna Theresia de Ram, geboren 3 
September 1833, huwde 10 November 1864 te 
Bergen op Zoom met Wilhelmus Maria Dona- 
tianus van Wely, toen ontvanger der directe 
belastingen te Halsteren, thans te Maastricht. 
Hij is zoon van Mr. Willem van Wely, advocaat, 
notaris en secretaris van Roosendaal (sterft 
aldaar 28 Januari 1839) en van Johanna Petro- 
nella Piot 

2. Maria Elisabeth Henriëtte de Ram, geboren 16 
September 1834, huwde te Bergen op Zoom 
27 Mei 1873 Wilhelmus F. C. J. Eerens, thans 
controleur der belastingen te Breda, 

3. Angélique Marie Therèse Henriëtte de Ram, 
geboren 4 September 1835, huwde CarelHippo- 
lytus Petrus Klamberg, geboren 6 October 1832 
te Etten. Hij was officier van gezondheid en is 
thans gepensionneerd. 



(1) Tot deze familie behoorden ook : „Pieter Andries van Mattem- 
bnrg, In zijn Ed. leven Raed intendant van den Doorl. Huyse van 
Bergen op Zoom, sterft 4 April 1784 ende vrouwe Margaretha 
Vervloet zyne Huysvrouwe, sterft 25 Januari 1786, wier „Sepulture" 
te Huybergen in de kerk is te vinden. 



4. Elisabeth Maria Petronella Johanna de Ram, 
geboren 7 October 1836, huwde te Bergen op 
Zoom 14 April 1864 met Wilhelmus Cornelis 
Schillemans, med. doctor, toen te Nijmegen, thans 
te Amsterdam. Op den dag van zijn huwelijk 
was hij 38 jaar oud. Hij was te Oudenbosch 
geboren uit het huwelijk van Hubertus Petrus 
Schillemans en Anna Maria Liefmans. 

5. Fredericus Petrus Johannes David de Ram, ge- 
boren 20 Februari 1838, is gehuwd en woont te 
Halsteren bij Bergen op Zoom; hij heeft één 
zoon en twee dochters. 

6. Isabella Jacoba Charlotta Maria de Ram. geboren 
22 Maart 1839, * s j° n g overleden. 

7. Annette Caroline Maria Constantia de Ram, 
geboren 25 April 1840, trad 8 Januari 1873 in 
't huwelijk met Nicolaas Henri Anne (del Campo 
gen d ) Camp, thans majoor bij het 3 e regiment 
infanterie, en op zijn verzoek gesteld op non- 
activiteit. Hij werd 11 Augustus 1838 te Geer- 
truidenberg geboren; zijne ouders waren : Willem 
Antonie Camp en Adriana Tindal (1). 

8. Mathilde Prosperina Maria Henriëtte de Ram, 
geboren 6 Augustus 1841, trad te Bergen op 
Zoom den 27 Mei 1873 in den echt met Mr. 
Sebastianus Theodorus Aloysius van der Heyden, 
geboren 16 November 1833 te Ravenstein, uit 
het huwelijk van Gerardus en Maria Christina 
Hoeben; hij overleed te Bergen op Zoom den 
1 Juli 1888 als kantonrechter en oud-lid van den 
gemeenteraad aldaar, lid der Provinciale Staten 
van Noord-Brabant. Zijne eerste echtgenoote was 
Antonia Hubertina Mensing. 

9. Lambertus Dominicus Johannes Ludovicus de 
Ram, geboren 29 October 1842, thans lid van 
den raad der gemeente Bergen op Zoom en 
door het district van dien naam afgevaardigd 
naar de Tweede Kamer der Staten-Generaal; 
Marie Josèphe Laure Everaerts, zij re echtgenoote, 
schonk hem de volgende kinderen, allen te Bergen 
op Zoom geboren: 

A. Jean Paul Marie de Ram, geboren 28 Juni 1881. 

B. George Henri Ernest de Ram, geboren 26 
December 1882. 

C. Marthe Melanie Frédérique Elvire de Ram, 
geboren 14 December 1884. 

10. Maria Josephina Charlotta Ferdinanda de Ram, 
geboren 11 Juli 1845, ongehuwd. 



(1) Volgens een lakafdruk is het wapen van Camp : een boom, 
door welks stam een degen is gestoken, ingaande ter rechter- 
en uitkomende ter linkerzijde; het helmteeken schijnt (de afdruk 
is wat onduidelijk) een buste te zijn. Zie Stam- en Wapenboek van 
aanzienlijke geslachten, door A. A. Vorsterman van Oyen. 



Digitized by V^OOQ IC 



If 



— 166 — 



vèis. Johannes Jacobus de Ram, med. doctor, woonde 
te Lier en huwde te St. Theunisin 1782 (ondertrouwd 
1 1 Mei van dat jaar) Johanna Maria van Ballaer. Later 
schijnt hij gehuwd te zijn geweest met Jeanne Thérese 
Roelans, die den 6 Januari 1849, OU( i 7 2 jaar, als zijn 
weduwe te Lier overleed. Als zijne kinderen vond ik 
vermeld: 

1. Mgr. Pierre Fran<?ois Xavier de Ram, rector 
magnificus der Leuvensche Hoogeschool, prelaat 
apostolisch protonotarius ad instar participantium, 
consultor van de H. Congregatie van den Index, 
kanunnik honorair der Metropolitaan kerken van 
Mechelen en Parijs, doctor in de theologie en 
het kanoniek recht, officier der Leopoldsorde en 
van de Eikenkroon , ridder der Ernestinische 
huisorde, van den Rooden Adelaar van Pruisen, 
3« klasse, en van de orde van Willem van 
Hessen; ridder der eerste klasse van de Beiersche 
orde van den H. Michaël, commandeur der 
Christusorde en van die van Isabella la Catholica ; 
lid der theologische academie en der academie 
van den Katholieken godsdienst te Rome, van 
de Koninklijke academiën van Wetenschappen, 
Letteren en Schoone Kunsten van België en 
Munchen, der Koninklijke commissie voor Ge- 
schiedenis, van het Historisch genootschap van 
Duitschland, van de pauselijke academie van 
Oudheidkunde, enz. 

Hij was te Leuven den 2 September 1 804 geboren 
en stierf er 14 Mei 1865, waarop hij te Nylen 
werd begraven. Van zijne hand verschenen ver- 
schillende geleerde werken, terwijl hij van andere 
de uitgave bezorgde. 

2. Joseph Fran<;ois de Ram, geboren te Lier 21 
November 1805, studeerde van 3827 tot 1831 
aan de seminarien te Mainz en te Mechelen, werd 
den 1 7 December van laatstgemeld jaar te Gent 
tot priester gewijd en den 3 Januari 1832 benoemd 
tot kapelaan te Puers; den 26 September 1844 
werd hij pastoor te Oirbeek, alwaar hij den 14 
Juli 1853 overleed. 

3. Jean de Ram, med. doctor te Grobbendonck, 

was gehuwd met Vrancx; uit dit huwelijk: 

A. Isidore de Ram, med. doctor te Cappelle. 

4. Carolus Emmanuel de Ram, rechter in de recht- 
bank te Antwerpen (1849), raadsheer aan het 
hof van appel te Brussel (1865), ridder der 
Leopoldsorde. 

5. Eduard de Ram, advocaat en rechter plaatsver- 
vervanger in de rechtbank van Leuven (1849), 
later rechter in de rechtbank te Mechelen. Zijne 
echtgenoote is de dochter van Hubert Antoine 
de Vries, burgemeester van Grobbendonck (over- 
leden 22 Januari 1844, oud 78 jaar). 



Hiermede is de genealogie geëindigd. Daar er nog 
veel aan ontbreekt, is er misschien onder de lezers van 
dit tijdschrift wel iemand, die haar kan aanvullen. 



Bergen op Zoom. 



W. J. F. J. 



"o^nx^sL^^^^- 



Necrologie orer 1888. 

Gedurende dit jaar verloor ons vaderland weder 
eenige verdienstelijke personen, waarvan wij als vroeger 
melding wenschen te maken. Op volledigheid kan 
deze lijst zeker niet bogen; toch hopen wij er nut 
mede te doen. 

8 Januari te 's-Gravenhage, Mr. Johannes Petrus 
Smeele, geboren aldaar 23 April 1832, van 1875 — 
1878 president van het hof van justitie, van 1878 — 
1886 procureur-generaal bij het gerechtshof te Cura^ao, 
oud-lid van de Tweede kamer der Staten-Generaal, 
ridder der orde van den Nederlandschen Leeuw, zoon 
van Johannes Ludovicus en van Philippina de Jager. 
Hij huwde met Anna Everdina Christina de Surmont 
de Bas, geboren te Heemstede 12 Maart 1834, dochter 
van Theodoor Lodewijk en van Wilhelmina Wolff. 

27 Jan. te 's-Gravenhage, Jacobus Adriaan de Bergh, 
geboren te Boxmeer 6 Juli 1844, letterkundige, bekend 
door zijne vele vlugschriften o. a. de cPenkrassen», 
lid der Maatschappij van Nederlandsche Letterkunde 
te Leiden, enz., zoon van Philippus Adriaan en van 
Cornelia Maria Agnes Theben Terville, gehuwd te 
's-Gravenhage 27 April 1881 met Mathilde Agnes 
Bertram, geboren aldaar 7 April 1859. 

5 Februari te Arnhem, begraven te 's-Gravenhage, 
Anton Mauve, geboren te Zaandam 13 September 1836, 
beroemd kunstschilder, zoon van Willem Karel en 
van Elisabeth Margaretha Hirschig. Gehuwd te 's-Gra- 
venhage 26 November 1874 met Ariette Sophie Jea- 
nette Carbentus, geboren aldaar 14 April 1856, dochter 
van Arie en van Sophia Cornelia Elisabeth van Bemmel. 

9 Februari te Venlo, Johannes Stephanus von Hu- 
guenin, geboren te 's-Hertogenbosch 4 Juli 1827, 
kolonel der cavalerie en sedert 1861 commandant der 
rijschool. De cavalerie heeft groote verplichtingen aan 
hem en geen bereden officier of mindere die zijn naam 
niet noemde met grooten eerbied. Hij was ridder 
der orde van den Nederlandschen Leeuw en officier 
van die. der Eikenkroon en der St. Olaforde (zie A. A. 
VORSTERMAN VAN Oyen, Stam- en Wapenboek van 
aanzienlijke Nederlandsche geslachten, artikel Huguenin. 

24 Maart te 's-Gravenhage, Gerhardus Fabius, ge- 
boren te Lisse 1 3 December 1 806. Na het doorloopen 
van alle officiersrangen was hij van 1867 — 1869 vice- 
admiraal, werd toen gepensionneerd en lid van de 



Digitized by 



Googft 



— 167 — 



Tweede Kamer der Staten-Generaal ; was ridder der 
beide Nederlcndsche orden, versierd met het Metalen 
kruis en begiftigd met vele buitenlandsche orden. 

Zie geslacht Fabius in het Stam- en Wapenboek, 
voornoemd. 

26 Maart te 's-Gravenhage, Olke Arnoldus Uhlen- 
beck, geboren te Colombo 1 8 Maart 1 8 1 o, gepension- 
neerd vice-admiraal, adjudant des Konings in buiten- 
gewonen dienst, ridder der beide Nederlandsche orden, 
groot-officier der orde van de Eikenkroon, enz. (zie 
geslachtslijst Uhlenbeck in het Stam- en Wapenboek, 
voornoemd). 

10 April te Vlissingen, Jacob Hobein, geboren te 
's-Gravenhage 8 Januari 18 10 en gedoopt 14 d. a. v. 
in de Groote-kerk, de bekende held uit den tijd der 
Belgische omwenteling, gepensionneerd opperstuurman 
der marine, ridder der Militaire Willemsorde en der 
Eikenkroon, broeder der orde van den Nederlandschen 
Leeuw. Zijn geboorteplaats schonk hem een zilveren 
medaille, waarop aan de eene zijde stond gegraveerd: 
«De stad 's-Gravenhage aan haren medeburger, den 
ridder Jacob Hobein, voor de trouw, kloekmoedigheid 
en zelfopoffering, waarmede hij op 19 Maart 1831 voor 
het fort Philippine in het midden der golven zijne 
boot redde, en haar vlag behield», terwijl de keerzijde, 
waarop een voorstelling van het feit was gegraveerd, 
door het volgend randschrift was omgeven: «Zijne 
trouw wijkt voor water noch vuur». 

2 Mei te 's-Gravenhage, Gerhard Hendrik Uhlen- 
beck, geboren te Colombo 7 Februari 18 15, oud-direc- 
teur van burgerlijke en openbare werken in O. Indië, 
oud minister van koloniën, lid van den raad van toe- 
zicht op de spoorwegdiensten, ridder der orde van den 
Nederlandschen Leeuw (zie geslachtslijst Uhlenbeck 
in het Stam- en Wapenboek, voornoemd). 

13 Mei te 's-Gravenhage, Jhr. Mr. Arnold Joseph 
Theodore Hubert van den Bergh, geboren te Roer- 
mond 11 Augustus 18 19, laatstelijk procureur-generaal 
bij het gerechtshof te 's-Gravenhage, ridder der orde 
van den Nederlandschen Leeuw, commandeur van de 
Pruissische kroonorde en ridder 4 e klasse van den 
Rooden Adelaar, zoon van Adrien Theodore en van 
Elisabeth Anna Antoinette Gruyters. 

12 Juni te Terrotel bij Montreux, Mr. Carel Vos- 
maer, geboren te Vrijenban 26 Maart 1826, tot 1873 
substituut griffier bij den Hoogen Raad der Neder- 
landen, maar boven alles bekend en vermaard als een 
der degelijkste en smaakvolste der hedendaagsche 
Nederlandsche letterkundigen. De cNederlandsche Spec- 
tator» heeft aan hem zijn ontstaan en roem te danken. 
Veel heeft hij het licht doen zien; onder het pseudo- 
niem cFlanor» schreef hij in de Spectator, terwijl hij 
als kunstcriticus hoog gewaardeerd werd (zie Heral- 
dieke Bibliotheek 1873, blz. 374). 



13 Juni te 's-Gravenhage, begraven op Eik en Duinen, 
Mr. Franciscus Cornelis Donker Curtius, geboren te 
Dordrecht 27 November 1805, oud-raadsheer bij den 
Hoogen Raad der Nederlanden (zie geslachtslijst 
Donker Curtius in het Stam- en Wapenboek, voornoemd). 

20 Juni te Dresden op het slot Albrechtsberg, Marie 
Elisabeth Friedrike prinses van Pruissen, geboren 14 
September 1855, weduwe van Willem Frederik Hendrik 
prins der Nederlanden, hertrouwd 6 Mei 1885 met 
Albert prins van Saksen -Altenburg. 

1 5 Juli te 's-Gravenhage, begraven op Eik en Duinen, 
Willem Anne Aloysius Bernardus van Toll, geboren 
te Brussel 27 Juni 18 18, gepensionneerd generaal -majoor 
der cavalerie, oud plaatselijk commandant en waar- 
nemend gouverneur der residentie, ridder der orde 
van den Nederlandschen Leeuw, officier van die der 
Eikenkroon, zoon van Willem en van Marie Judith 
Aloyse Nijpels, gehuwd te Arnhem 21 September 1848 
met Barbara Maria Catharina Twiss. 

22 Augustus te Ellecom, begraven te Warmond in het 
familiegraf, Mr. Simon Vissering, geboren te Amster- 
dam, oud 70 jaar, oud-hooglecraar aan de universiteit 
te Leiden, van 1879 — 13 Juni 1SS1 minister van finan- 
ciën, zoon van Willem en van Debora Menalda. gehuwd 
met Grietje Corver. 

29 Augustus te Arnhem, Willem Jacobszoon Hofdijk, 
geboren te Alkmaar 27 Juni 1S16, de «minstreel van 
Kennemerland». Zie zijne biographie blz. 164 vanden 
III en jaargang van dit blad. 

9 September te 's-Gravenhage, begraven op Eik 
en Duinen, Jan van ^wieten, geboren te Mainz 28 Mei 
1807, gepensionneerd luitenant-generaal O. I. leger, 
nam deel aan den oorlog te^en België, onderwierp 
als luitenant-kolonel in 1849 Bali, in 1859 als luitenant- 
generaal Boni. Hij werd in 1862 gepensionneerd, doch 
nam in 1874 het opperbevel der tweede expeditie 
tegen Atjeh weder op zich en werd onder zijne leiding 
den Kraton ingenomen. Hij was de eenige naast den 
Koning die het grootkruis der Militaire Willemsorde 
droeg. Hij was adjudant des Konings, staatsraad in 
buitengewonen dienst, gouvernement-commissaris bij de 
Nederlandsch-Indische spoorwegmaatschappij, zoon van 
Johan en van Louisa Brodier, gehuwd met Wilhelmina 
Johanna Margaretha Steinmetz, geboren te Delft 1 9 Juni 
1828, overleden te 's-Gravenhage 8 November 1865. 

24 September te Amsterdam, Abraham Johannes 
de Buil, geboren aldaar, oud 64 jaar. Zoowel door 
zijn proza als poëzie komt hem een eervolle plaats 
toe in de Nederlandsche letterkunde. Hij was gehuwd 
eerst met Maria Heynsius, daarna met Everdine Cor- 
nelia Santhagens. 

. . September te Groningen, Dr. Emil Baehrens, geboren 
te Keulen 24 September 1848, sedert 1877 hoogleeraar 
in de philologie aan de universiteit te Groningen. 



Digitized by 



Google 



5« 



— 168 — 



17 September te 's-Gtavenhage , ongehuwd, Mr. 
Laurent Philippe Charles van den Bergh, geboren 
te Dusseldorp 20 Juni 1805, sedert 1852 werkzaam 
aan het rijksarchief en in 1865 benoemd tot archivaris ; 
de vaderlandsche historie heeft veel aan hem te danken ; 
ook als heraldicus heeft hij zich naam verworven en 
verscheen op dit gebied o. a. van zijn hand: Grond- 
trekken der Nederlandsche zegel- en wapenkunde (3 
drukken). Hij was ridder der orde van den Neder- 
landschen Leeuw en der Poolster van Zweden (zie 
geslacht van den Bergh in het Stam- en Wapenboek, 
voornoemd). 

9 November te Smeermaes bij Maastricht, Joseph 
Russel, geboren te Sittard 19 Maart 1829, bekend 
geschiedschrij ver. 

13 November te Wijhe, Mr. Rudolph Anne baron 
van Hoëvell tot Nijenhuis, geboren te Deventer 29 
Juli 18 10, oud- voorzitter van den Hoogen Raad van 
Adel, beschreven in de ridderschap van Overijssel, 
kamerheer des Konings in buitengewonen dienst, ridder 
der orde van den Nederlandschen Leeuw, versierd 
met het Metalen Kruis, zoon van baron Rudolph en 
van Anna Maria Grosse. Gehuwd te 's-Gravenhage 
5 April 1843 met Marguerite Petronille de Mey van 
Streefkerk, dochter van Mr. Jean Gijsberto en van 
Elisabeth Wilhelmina Swellengrebel. 

W. G. van Oyen. 



Portret yan Willem den Zwijger. 

Op de veiling Secrétan te Parijs is door den heer 
A. Bredius voor de verzamelingen des Rijks aan- 
gekocht: een mansportret van Antonio Moro, hetwelk 
in den catalogus aldus wordt beschreven: «N° 146, 
portret van een edelman, gezien tot het middel; hij 
wendt zijn blik rechts; zijn donkerbruin haar is kort 
afgesneden en achterwaarts geborsteld; baard en knevel 
zijn dun. Hij draagt een grijs vest met staanden hals- 
kraag, een smallen halsboord, een kostbare gouden 
ketting en gele mouwen, gespleten en gestikt. Zijn 
rechterhand is gesloten en rust tegen zijne borst. Een 
prachtige schilderij, gedateerd 1561, op linnen, hoog 
67 centimeter, breed 53 centimeter». 

Hiermede is echter nog niet alles gezegd; de ver- 
kooper toch wist blijkbaar niet, dat onder de lijst, 
in de rechter bovenhoek, de volle handteekening van 
den schilder verborgen was, aldus luidende: A ntonius 
Morus pingebat a° 1561, en tevens, dat hij den titel 
gerust had kunnen veranderen in: «zeer waarschijnlijk 
het portret van Prins Willem den Eerste, op 28-jarigen 
leeftijd». 

Tot dusver is er slechts één authentiek en naar het 



leven genomen portret van den Vader des Vaderlands 
bekend, en dit berust in het buitenland, terwijl de 
meeste portretten, die onze openbare verzamelingen 
bezitten, teruggaan op stukken van Mich. Mierevelt, 
die ze naar oudere origineelen copieerde (hijzelf immers 
was bij het overlijden van Willem I eerst 1 7 jaar oud). 
Het genoemde authentieke portret berust in de schilde- 
rijen-verzameling te Cassel en staat daar op naam 
van Frans Floris, hoewel de directeur, dr. Eisenmann, 
en andere kunsthistorici van naam deze attributie niet 
boven allen twijfel verheven achten. De Prins is hier 
in een rijk met goud versierde wapenrusting afgebeeld; 
hij heeft een commandostaf in de hand (1) en ziet naar 
rechts. Hij heeft kortgeschoren, bruinachtig haar en 
een ontkiemenden baard. Rechts boven staat : Wülhem. 
Printz. zu. Uranten. Graff von Nassauw. Katzennellen 
Bochem. 

De gelijkenis tusschen deze twee portretten is op- 
vallend. Wel is waar is de Prins op het stuk van Moro 
ongeveer 6 a 8 jaar ouder en zijn ook eenige afwijkingen 
in de gelaatstrekken niet te ontkennen, doch men 
vergete niet wat de Prins heeft doorleefd in de laatste 
jaren vóór 1561, hoe dit sterke sporen op zijn uiterlijk 
heeft moeten achterlaten, en bovendien, dat een schilder 
geen photograaf is. zoodat er tusschen twee geschilderde 
portretten altijd kleine onderscheiden moeten blijven 
bestaan. 

De overeenkomst ligt voornamelijk in den vorm 
van het gezicht, den groei van haar, baard en knevel, 
den vorm, de kleur en de uitdrukking der oogen, den 
vorm van den rechter neusvleugel en den mond. 
Eenige afwijkingen zijn er in den vorm van de kin, 
den stand en den vorm van het oor, en den vorm 
van den neusrug. Toch is deze laatste afwijking wel- 
licht toe te schrijven aan eene kleine retouche op het 
aangrenzende gedeelte van de linkerwang. 

Het schilderstuk verkeert over het geheel in uit- 
stekenden toestand, en wij aarzelen dan ook niet het 
Rijk, zoowel als den heer A. Bredius, met den aankoop 
geluk te wenschen. Aan dezen laatsten komt boven- 
dien de eer toe, het eerst op de treffende gelijkenis 
met het Casselsche portret te hebben gewezen. De 
prijs van aankoop bedraagt, zonder de onkosten, 
3500 francs. 



(1) Is dit niet eene vrij zekere aanduiding, dat het portret na 
Juli 1555 moet zijn geschilderd, toen Willem I op twee-en-twintig- 
jarigen leeftijd door Karel V met het commando in den oorlog 
tegen Frankrijk bekleed werd? 

Nieuwe Rotterdamsche Courant 



Digitized by 



Google 



— 169 — 



De oude kerkregisters in ons land. 

(Vervolg). 



LEENDE. 

Alhier zijn aanwezig: 

Het register der geboorten van de Hervormden, 
beginnende 14 Maart 1762 — 1809, in 1 deel. 

De registers der gedoopten, gehuwden en over- 
ledenen, beginnende met 1607 tot en met 18 10, in 8 dln. 

Het doopregister der Roomsch Katholieken, begin- 
nende met 1760 tot en met 18 15, in 1 deel. 

LEE NS (prov. Groningen). 

De kerkelijke protocollen, aanwezig in het gemeente- 
archief van Leens, bestaan in: 

Een register van gedoopte kinderen der Hervormde 
gemeente te Leens over de jaren 1680 — 1748. 

Een dito van 1750 — 181 1. 

Een register van overledenen te Leens van 1797 
tot 1803. 

Een dito van 1806 — 181 1. 

Een begrafenisregister over dezelfde jaren. 

Een doopprotocol van Wehe van 1767 — 181 1, in 
2 banden. 

Eene lijst van gedoopte kinderen te Zaardijk van 
1683— 1804. 

Een protocol van gedoopten te Mensingeweer en 
Maarslag van 1687 — 18 11. 

Een dito van overledenen over de jaren 1804 — 18 11. 

Eene lijst van geborenen der Doopsgezinde gemeente 
van Mensingeweer van 1760—1810. 

Ëen register van gedoopten te Warf huizen van 
1743— 1811. 

Een dito van overledenen te Warf huizen van 1779 
tot 181 1. 

Een protocol van gedoopte kinderen bij de Roomsch 
Katholieke ^gemeente te Hoorn van 1727 — 18 11, be- 
vattende mede een lijst van gehuwden over die jaren. 

LEERBROEK. 

De doopregisters der Gereformeerden aldaar loopen 
van 1714 — 1812, en 

De overlrjdensregisters yan 1773 — 181 2, bei4en te 
samen in één band. 

LEERDAM. 

In het gemeentehuis alhier zijn aanwezig: 

Doopregister der Hervormden van November 1622 — 
1812, in twee banden. 

Een register van geboorten van 4 November 181 1 
tot 23 December 181 1. 

Kerk- en doopboek der Luthersche gemeente, wat 
de gedoopten betreft begonnen in April 1778 en 
loopende tot 1803, echter met vele openlatingen. 

Kerk- en doopboek met naamlijst der Gereformeerde 



christelijke gemeente van Leerdam, Asperen en Heu- 
kelum, enz. (opgave der geborenen en gedoopten: 
van slechts een zestal over de jaren 1834 en 1835, 
dus waarschijnlijk van geen beteekenis). 

Registers van ondertrouw en huwelijken van 1686 
i8p8, in twee banden. 

Een dito van 1686 en gesloten 1779, zijnde een 
afschrift der oude trouwboeken. 

Een boek of register van ondertrouw en huwelijken, 
beginnende met een extract uit het trouwboek der 
kerk te Acquoy van 28 Maart 1779 en verder loopende 
van 6 Augustus 1780 tot 20 October 1793. 

Registers van ondertrouw en huwelijken begonnen 
Juli 1795 — 1812, in drie banden. 

Een armen-rekeningboek, houdende mede opgave 
der begravenen, begonnen 1698 — 1792. 

Een aanteekeningboek van begravenen van 1791 
tot November 1820. 

Een register van overledenen in de gemeente Leer- 
dam en Schoonrewoerd van 1806— 18 12. 

Verklaringen, gepasseerd voor den maire van Leer- 
dam door de joden wegens het aannemen of behouden 
van een geslachtsnaam over 181 1. 

L E E R S ü M (prov. Utrecht). 

Ten gemeen tehuize is aanwezig: 

De doopboeken der Nederlandsch Hervormde ge- 
meente van 1730 tot en met 18; 1, 1 deel. 

Aanteekening van begravenen van 1745 — 1792, 1 dl. 

Trouwboek van 1797 — 181 1, 1 deel. 

In de doopboeken komen voor de kinderen van de 
voormalige gemeente Darthuizen, wier ouders kerkelijk 
onder Leersum behoorden. 

LEEUWARDEN. 

Onderstaande oude kerkregisters berusten op het 
gemeentehuis : 

Doopboeken van de Hervormde gemeente te Leeuw- 
arden van 13 Februari 1603 — 31 December 1809, ' m 
17 deelen. 

Doopboek van de Roomsch Katholieke kerk, ge- 
naamd «het Klooster» te Leeuwarden van 2 Juni 1744 
tot 22 November 1770, 1 deel. 

Trouwboeken van de Herv. gemeente te Leeuwarden 
van 13 Februari 1603 — 2 3 September 1798, 18 deelen 

De burgerlijke stand van 5 Januari 1810—20 Dec. 
18 12, 1 deel. * 

3 Trouwboeken der Hervormde gemeente, loopende 
van 23 Januari 1723 — 31 December 1739, van 2 Jan. 
1756 — 26 October 1781 en van 1772 — 29 April 1781. 

Trouwboek van de Roomsch Katholieke kerk ge- 
naamd «het Klooster» te Leeuwarden van 29 November 
1744 — 26 November 1769. 



Digitized by 



Google 



— i70 — 



Doodboeken van i Januari 1687 — 18 November 1692. 
Twee deelen. 

Idem van 6 Februari 1723—31 December 1795. 
Vier deelen. 

Registers der eigenaars van graven: 

Op het Oldehoofster-kerkhof van 1671. Eén deel. 

Idem idem van 1679 — U94* Drie deelen. 

Idem van 1795 — 1815. Eén deel. 

Op het Jacobijner-kerkhofvan 1779 — 1794. Eén deel. 

Op het Oldehoofster- en Jacobijner-kerkhof van 
omstreeks 1800. Eén deel. 

In de Wester-kerk van 1736, met bijgehoudene 
vermelding van den eigendomsovergang tot 1770. 1 dl. 
. Alphabetisch register van de eigenaars der graven. 
Eén deel. 

Afschrift van de grafregisters der drie kerken van 
de Nederlandsche Hervormde gemeente te Leeuwarden, 
alsmede de namen der overledenen, die sedert de jaren 
1500 — 1826 in genoemde kerken zijn bijgezet of be- 
graven, opgemaakt in 1883 door K. van Belkum, 

1 deel. 

LEEUWARDERADEEL. 

In deze gemeente zijn de navolgende registers van 
nevensvermelde dorpen aanwezig: 

Britsum. Doop- en trouwboek van 1674 — 1772, in 

2 banden. 

Doopboek van 1772— 181 1, in 1 band. 

Trouwboek van 1772—1811, in 1 band. 

Cornjum. Doop- en trouwboek van 1633 — 1772, in 
1 band. 

Doopboek van 1772 — 181 1, in 1 band. 

Trouwboek van 1772 — 181 1, in 1 band. 

Finknm en Hijum. Doop- en trouwboek van 1673 
tot 181 1, in 2 banden. 

Goutum en Swichum. Doop- en trouwboek van 
1658 — 18 11, in 2 banden. 

Hempens en Teerns. Doop- en trouwboek van 1694 
tot 1772, in 1 band. 

Trouwboek van 1772 — 181 1, in 1 band. 

Huizum. Doop- en trouwboek van 1710 — 1772, in 
1 band. 

Trouwboek van 1772 — 1811, in 1 band. 

Jelsnm. Doop- en trouwboek van 1610—1772, in 
1 band. 

Doopboek van 1772 — 181 1, in 1 band. 

Trouwboek van 1772 — 1811, in 1 band. 

Lekkum en Miedum. Doopboek van 1772 — 18 11, 
in 1 band. 

Trouwboek van 1772— -1811, in 2 banden. 

Stiens. Doop- en trouwboek van 16 19— 1772, in 
1 band. 

Doopboek van 1740 — 18 11, in 2 banden. 

Trouwboek van 1742— 18 11, in 2 banden. 



Wirdum* Doop- en trouwboek van 1734 — 1772, in 
1 band. 

Doopboek van 1772 — 18 11, in 1 band. 

Trouwboek van 1772 — 1811, in 2 banden. 

Wijtgaard. Doop- en trouwboek der Roomsch Katho- 
lieken aldaar van 1736 — 18 11, in 1 band. 

LEIDEN. 

Doopboeken der Gereformeerde Pieters-kerk van 
1621 tot 181 1. 

Idem der Hooglandsche-kerk van 1621 — 18 11. 

Idem der Mare-kerk van 1650 — 18 n. 

Idem der Ooster-kerk van 1663 — 18 11. 

Idem der Luthersche-kerk van 161 3 — 1679, bovendien 
een register van kinderen die aan huis gedoopt zijn 
van 1730— 1811. 

Idem der Waalsche-kerk van 1599 — 18 11. 

Idem der Engelsche-kerk van 1753 — 1801. 

Idem der Hoogduitsche-kerk van 1644 — 1739. 

Idem der Doopsgezinde-kerk van 1737— 18 11. 

Idem der Remonstrantsche-kerk van 1663 — 18 11. 

Idem der Roomsch Katholieke-kerk op de Appel- 
markt van 1664 — 18 11. 

Idem in de Bakkersteeg van 1661 — 18 n. 

Idem in de Kuipersteeg van c66o — 18 11. 

Idem op het Utrechtsche Veer van 1646 — 18 11. 

Idem in de St. Jorissteeg van 1670— 181 1. 

Idem in de Zon van 1654 — 181 1. 

Een klein register van kinderen, geboren uit Isra- 
ëlitische ouders van 1807 — 18 11. 

Vroegere aanteekeningen gingen bij de ramp van 
Leiden verloren. 

Huwelijken : 

De kerkelijke huwelijksaanteekeningregisters (Gere- 
formeerde) van 1575 — 181 1. 

De raadhuis-aanteekeningregisters (gemengde huwe- 
lijken) van 1592 — 18 11. 

Begrafenis-registers : 

In elk der registers wordt vermeld wie in de Pieters-, 
Hooglandsche-, Vrouwe- en Engelsche-kerk, alsmede 
op de bolwerken zijn begraven van 1601 — 18 18. 

Buiten begrafenis-registers van 1665 — 1684. 

Pro-deo begrafenis-registers van 1697 — 1805. 

's Avonds begrafenis-registers van 1692 — 1736. 

Rijks hospitaal van 181 1 — 1820. 

LEIDERDORP. 

De doopboeken der Gereformeerde gemeente loopen 
van 16 Mei 1620 — 15 December 181 1, in vier banden. 

Op deze boeken bestaan alphabetische registers 
van 1700— 1811. 

De trouwboeken loopen van 1641 tot einde 1725, 
in twee banden. 

Register van aangeving wegens het recht op het 
trouwen, geëmaneerd van 22 April 1723 — 21 Oct. 1808. 



Digitized by VjOOQIC 



— i7i — 



Kosterboek van aangifte voor het trouwen van 

25 October 1777— 11 September 181 1. 

Register wegens het trouwen, ingevolge ordonnantie 
van de Staten van Holland en West-Friesland van 

26 October 1695, loopende van 20 Januari 1696 tot 

27 Maart 1723. 

Register wegens het sterven, ingevolge ordonnantie 
van de Staten van Holland en West-Friesland van 
26 October 1695, loopende van 11 Februari 1696 — 
31 December 1722. 

Register van aangeving wegens het recht op het 
begraven en vervoeren van dooden van 27 April 
1723 — 19 December 1807. 

Kosterboek van begravenen van 12 Januari 1768 — 
tot 7 April 1812. 

Alphabetisch register van overledenen van 1780 
tot 181 1. 

Registers van den burgerlijken stand betreffende 
geboorte, overlijden en huwelijksaangiften van 1 Mei 
tot 31 December 181 1. 

De Roomsch Katholieke bevolking behoorde vroeger 
kerkelijk onder de gemeenten Leiden en Hazerswoude. 

LEIMUIDEN. 

In het gemeente-archief alhier zijn aanwezig: 

Doopboek der Nederlandsch Hervormde gemeente 
van 1643 — 18 11, in vier banden. 

Trouwboek idem van 1643— 1795, in twee banden. 

Burgerlijk idem van 1728 — 18 10, in twee banden. 

Begrafenisboek N. H. van 1762 — 18 12, in drie banden. 

Register van overlijden van 1806 — 1811. 

Kalslagen. Doop- en trouwboek der Gereformeerde 
gemeente van 1771- 1811 en van 1771 — 1809, samen 
in één band. 

Overlijdensregister van 1806 — 18 11. 

Burgerlijk trouwboek van 1795 — 18 11. 

Al wat betrekking heeft op de Roomsch Katholieken 
berust ter secretarie der gemeente Rijnzaterwoude, 
daar die gemeente met Leimuiden vroeger en ook nu 
een kerkelijke gemeente vormt. 

LEKKERKERK. 

Alhier is aanwezig: 

Doopboeken der Gereformeerden van 1665 — 18 12. 

Trouwboeken idem van 1666 — 18 11. 

Register van huwelijken voor de municipaliteit van 
1795— 1811. 

Registers wegens het recht op het trouwen en 
begraven van 1702 — 1806. 

NIEUW LEKKERLAND. 

Doopboeck der kercke tot Niew Leckerlandt De 
namen der kinderen die gedoopt zijn, alsmede der 



ouderen en getuygen, beginnende met den dienst van 
Reiniers Vossii, van 17 Januari 1666—2 April 1724. 

Doopboek bevattende de namen der kinderen die 
gedoopt zijn sedert de predikbediening van D 8 Johannes 
Baudy van 11 Juni 1724 — 28 December 181 1. 

Alphabetisch register van het doopboek van 1762 
tot 181 1. 

Aangiften van ondertrouw van 1806 — 18 11. 

Register van trouwen van 1782 — 1806, in 2 banden. 

Idem van begraven van 1782 — 1806, in 2 banden. 

Alphabetische naamlijst der overledenen van 1782 
tot 1811. 

Losse papieren betreffende aangiften van ondertrouw, 
loopende van 1806 — 27 September 181 1. 

LEMSTERLAND. 

Dorpen Lemmer, Eesterga en Follega: De doop- 
registers der Hervormden loopen van 1726 — 18 12, in 
2 banden. 

Dorpen Oosterzee en Echten: De doopregisters der 
Hervormden loopen van 1772 — 181 2, in één band. 

Dorpen Lemmer, Eesterga en Follega: De trouw- 
boeken loopen van 1751 — 1811, in 2 banden. 

Dorpen Oosterzee en Echten: De trouwregisters 
loopen van 1773 — 18 11, in één band. 

Verder bestaan in deze gemeente; 

Een overlijdensregister loopende van 1806 — 18 n, 
in één band, en 

Een doopregister der Roomsch Katholieken, loopende 
van 1717 — 1813, in één band. 

LEUSDEN. 

Ter secretarie dezer gemeente zijn aanwezig: 

Een trouwboek der Nederlandsch" Hervormden van 
Leusden van 3 Januari 1664 tot 31 October 1749. 

Een idem idem van 1789 — 1807. 

Een doopregister der Nederlandsch Hervormden van 
Leusden van 1789 — 1809. 

Een doopregister der Roomsch Katholieken van 
Hamers?eld van 1732— 181 1. 

Een trouwboek der Roomsch Katholieken van Ha- 
mers?eld van 1732 — 18 n. 

LEXMOND. 

Alhier is aanwezig: 

Doopboeken van Hervormden van 1623 — 1634, 1640 
tot 16.59, 1658— 1679, 1682 — 1688, 1694 — 1815. 

Trouwboek van 1708 — 1756. 

Een trouwboek gehouden ter secretarie ingevolge 
resolutie der Staten van Holland en West-Friesland 
van 1792 — 1815. 

Trouwboek voor schout en schepenen van 1 795 — 18 1 2. 

Register van overledenen van 1776 — 1812. 

Drie registers van begravenen in de kerk, beginnende 
1701; met alphabetische inhoud. 



Digitized by V^OOQ IC 



— I 

LICHTENVOORDE. 

Doopboek der Roomsch Katholieken van 1677 — 1738. 

Idem van 1739— 1774, gemengd Hervormd en R. K. 

Idem van 1749 — 1759. 

Idem van 1750 — 181 1 9 in 2 banden. 

Doopboek der Hervormden van 1772 — 181 1. 

Idem op de Hervormde pastorie van 3 Mei 1772 
tot heden. 

Een lidmatenboek van 17 April 1772 tot heden. 

Een trouwboek van 26 Februari 1772 tot heden. 

Trouwboek ter secretarie slechts van 1761 — 1790. 

Een overlijdensregister der Hervormden en Roomsch 
Katholieken van 1742 — 181 2. 

Een doopboek van de buurtschap Zieuwent van 
1789 — 1811. 

Een gedeelte der ingezetenen zijn vroeger te Groenlo 
gedoopt. 

LIEMPDE, 

Alhier zijn aanwezig: 

Doop-, trouw en begraafregisters door de pastoors 
gehouden, loopende van 1626 — 1687, 1690 — 1721 en 
1746 — 1809. 

Overlijdensregisters van 1765 — 1797, in vier banden. 

Huwelijksregisters ten overstaan van drossaard en 
schepenen van 1736 — 1808, in 2 banden. 

Huwelijksgeboden van 1700 — 1837, in 3 banden. 

Een pak trouwakten van het begin der 19* eeuw. 

Een pak doodlijsten idem idem idem. 

LIENDEN. 

Deze gemeente bestaat uit de dorpen Lienden, Ingen 
en Ommeren. 

De doopregisters van de kerk van Lienden, loopende 
van 1653 — 1673 en van 1675 — 181 1. 

Idem van de kerk van Ingen van 1772 — 181 1. 

Idem van de kerk van Ommeren van 1762— 181 1. 

Aangaande voltrokken huwelijken, voor zoover het 
dorp Lienden betreft, kan worden vermeld dat de 
registers van 'gehuwden loopen van 1639 — 1648. 

Idem van 1650 — 1665. 

Idem van 1668 — 1673. 

Idem van 1675 — 1680. 

Idem van 1738 — 177 1. 

Idem van 1772 — 1796. 

Benevens het register van overlijden van Ingen 
van 1806— 18 11, zijn er ook nog registers van in 
ondertrouw opgenomen en gehuwden van 1762 — 18 10. 

DE LIER. 
Alhier berusten op het gemeentehuis: 
Doopboeken van Hervormden van 1713 — 181 2. 
Huwelijksakten gepasseerd voor schout en schepenen 
van 1611 — 1718. 

Huwelijksafkondigingen van 1805 — 181 1. 
Registers van begra venen van 1685 — 181 2. 



72 — 

Idem van aangifte van trouwen en begraven van 
1785— 1805. 

LIEROP. 

Alhier berusten: 

Doopboek van 23 Mei 1738 — 11 November 1810. 

Trouwboek van 27 April 1738 — 18 November 1810. 

Doodenboek van 24 Maart 1738 — 21 Januari 181 2. 

Alle drie in één band. 

Trouwboeken voor schepenen van 18 November 
1747 — 18 November 18 10, in 2 banden. 

Pakket losse relazen van huwelijksafkondigingen 
i8 e eeuw. 

Doodenlijsten (extracten uit het grafboek van den 
koster) van 1723 — 1757. 

Grafboek van den koster van 10 Januari 1768 — 
18 April 1778. 

LIESHOUT. 

Doop-, trouw- en doodakten, gehouden door de 

Roomsch Katholieke kerk van 1658 — 181 2 en ge- 
deeltelijk 1824, in drie banden. 

LIMBRICHT. 

De navolgende kerkregisters berusten in ons ge- 
meentehuis : 

Een doopregister van af 18 April 1679 tot en met 
28 Augustus 1798. 

Een huwelijksregister van 11 Mei 1678 tot en met 
24 Juli 1798. 

Een register van overlijden van af 17 Juli 1731 
tot en met 1 September 1798. 

LIMMEN. 

Doopboeken der Roomsch Katholieken van 23 Nov. 
1678 — 181 1. 

Doodboeken idem van 1678— 18 11. 

Trouwboeken id. van 1678 — 1750 en van 1753 — 181 1. 

Trouw en aangifte van trouwen der Hervormden 
van 1772 — 1810. 

Aangiften van lijken van 17 19 — 1770 en 1772 — 1812. 

Doopboek der Hervormden van 1742 — 181 2. 

De registers van den burgerlijken stand van Limmen 
over de jaren 181 1 — 181 4 zijn vereenigd gehouden 
met die der gemeente Heiloo en zijn daar ter secretarie 
aanwezig. 

LINDEN (Noord-Brabant). 

In het archief dezer gemeente zijn geen oude kerk- 
registers aanwezig. 

LINNE. 

In het archief dezer gemeente zijn de navolgende 
registers der Roomsch Katholieken aanwezig: 

Doopregisters van 1 Januari 1765—17 Sept 1798. 
Trouwregisters van 29 Januari 1765 — 6 Nov. 1797. 
Overlijdensregisters van 18 Febr. 1765— 3 Oct. 1797. 

(Wordt vervolgd). 



Digitized by V^OOQ IC 



1 



— 173 - 



De gemijterde abten van Postel. Zegels, wapens, enz. 

(Vervolg). 

Donné en nostre ville de Bruxelles soubz Ie grand 
seel dont nostre tres honnore seigneur et pere (que 
Dieu absolve) a usé par deca, et nous userons tant 
que Ie nostre soit faict, Ie vingtiesme jour du mois 
de May, 1'An de Grace seize cent soixante sept, et 
de noz regnes Ie deuxiesme. 

St Vt (vidit). 
Par Ie Roy. • 

De Gottignies. 
Aan het oorspronkelijk stuk, beslaande 
15 X 50 c.M. in geschrift, is het groot 
voor- en tegenzegel in roode was met 
uithangenden strook van perkament be- 
vestigd. 
Na aflevering dezer koninklijke goedkeuring werd 
de nieuwe coadjutor 17 Juni 1667 in zijne waardigheid 
bevestigd te Postel door Ambrosius de Fraisne, abt 
van het Premonstratenser-klooster Beaurepart te Luik, 
namens Gulielmus de Jallet, vader-abt van Postel. 
Egidius Janssen gaf hieraan, naar het volgende hand- 
schrift, zijn volkomene goedkeuring. 

Anno Domini millesimo sexentesimo sexagesimo 
septimo, die decima septima Junij, circa horam tertiam 
post meridiem, ego infrascriptus uti delegatus a reue- 
rendissimo domino Guilhelmo de Jallet, abbate insignis 
monasterij floreffiensis, Ordinis premonstratensis (ad 
quem pertinet), congregatis in loco capitulari reuerendo 
admodum domino Egidio Janssen monasterij postel- 
lensis abbate, domino priore et toto conuentu postel- 
lensi ibidemque presenti et flectenti coram me reue- 
rendo domino Francisco Antonio Gaillard, facta trina 
interrogatione, an consentiret electioni de se facte a 
suis confratribus (qui annuit se consentire), factis deinde 
tribus proclamationibus ad valuas ecclesie postellensis, 
et nemine contradicente, ac seruatis ceteris solemni- 
tatibus de jure requisitis, induxi dictum reuerendum 
dominum Franciscum Antonium Gaillard in veram, 
realem et actualem possessionem coadjutorie abbatialis 
dignitatis memorati monasterij postellensis, presentibus 
ibidem fratre Waltero Hodege et magistro Antonio 
Didons testibus, ad hoc vocatis et requisitis, presente 
item secretario meo fratre Petro Stael, in quorum 
fidem, etc. 

Frater Ambrosius de Fraisne, 
abbas monasterij Bellireditus 
prope Leodium. 
Op het origineel stuk, metende in geschrift 
34 X 16 c.M., zijn de sporen van hetzegel 
nog zichtbaar. 
Toen de lichamelijke krachten van E. Janssen dage- 
lijks verminderden, ontving A. F. Gaillard, omstreeks 



vier jaren na zijne bevestiging tot coadjutor, het volle 
bewind zoowel van de tijdelijke als geestelijke zaken. 
Ook hiervoor was de tusschenkomst van den abt van 
Floreffe weer noodig. Die overste, Gulielmus Jallet, 
verleent tot gemelde volmacht, 14 September 1671, 
deze latijnsche oorkonde: 

Nos Gulielmus de Jallet ecclesie beate Marie floref- 
fiensis abbas, et sancti Nicolai in Postel pater-abbas, 
necnon et illustrissimi domini abbatis premonstratensis 
vicarius-generalis, reuerendo domino Francisco Antonio 
Gaillard ecclesie postulane coadjutori salutem. 

Cum amplissimus dominus Egidius Janssen, abbas 
postulanus, senio et infirmitate plurimum attenuatus 
iuxta licentiam sibi ab illustrissimo domino Generali 
Ordinis premonstratensis factam, omnem sui monasterij 
administrationem, ad manus nostras sub modificationi- 
bus in cessionis instrumento expressis, reposuerit. 

Hinc est quod nos de tua vigilantia bene confisi 
tibi coadjutori, canon ice electo et confirmato, plenariam 
ecclesie postulane tam in temporalibus quam in spiri- 
tualibus administrationem sub nostro tarnen benepla- 
cito et immediata dependentia committendam duximus, 
prout per presentes in Domino committimus, etiam 
cum potestate recipiendi novitios ad habitum, eosque 
per professionem canonicam secundum formam Statuo- 
rum communitati incerporandi, insuper et rebelles ad 
regulae et statutorum obseruantiam etiam per censuras 
ecclesiasticas et aduocato, si necesse sit, brachio secu- 
lari, compellendi, aliaque prestandi que legitimus abbas 
prestare posset, nisi talia forent que ad paternam nos- 
tram auctoritatem mererentur recursum. 

In virtute sancte obedientie omnibus et singulis ecclesie 
postulane canonicis professis, ofïicialibus, pastoribus et 
aliis quibuscumque districte precipientes, ut tibi in 
qualitate qua supra in omnibus et per omnia sine 
contradictione obediant et assistentiam prestent. 

Sed et tibi specialiter demandantes, ut amplissimo 
domino abbati, sic administrationi cedenti, honorem et 
reuerentiam ubique exhibeas et ab omnibus exhiberi 
procures, de honesta suppellectile eidem prouideas et 
singulis trimestribus sine mora, a data huius, centum 
florenos monete regie ubicumque residentiam elegerit 
numerari ad sustentationem procures, et commissam 
administrationem fideliter exequaris tamquam Deo et 
nobis desuper rationem redditurus. 

Datum Postule sub sigillo nostro abbatiali, et in loco 
capitulari publicatum, hac decima quarta mensis Sep- 
tembris, anno xvi c septuagesimo primo. 

Frater Guilielmus, abbas floreffiensis. 

De mandato revmi domini mei 
frater Ch. de Heest, secretarius. 
Op het origineel charter, metende 14 X 
24 c.M. in geschrift, is het zegel van Gulielmus 
de Jallet, abt van Floreffe, gedrukt. 



Digitized by 



Google 



— 174 — 



Volgens dit handschrift moest het klooster van Postel 
jaarlijks vierhonderd gulden aan den ontslaggevenden 
abt uitkeeren, de noodige meubelen verschaffen, hem 
allen eerbied bewijzen en de rechten van Floreffe in 
niets verminderen. 

Toen nu de hoogbejaarde Janssen, met goedkeuring 
des Generaals van Premonstreit, het geheel bewind had 
neergelegd, werd Fr. Gaillard 22 April 1679 in de 
abbatiale waardigheid ingehuldigd. 

De akte der installatie is deze: 

In nomine Domini. Amen. 

Per presens publicum instrumentum cunctis notum 
sit et pateat euidenter, quod anno Incarnationis do- 
minicae millesimo sexentesimo septuagesimo nono, 
mensis Aprilis die vigesima secunda revmo domino 
Christophoro de Heest, ecclesiae Mariae florefïiensis 
abbate, ecclesiae vero beati Nicolai Postulae patre-abbate, 
Ordinis praemonstratensis per circarias Floreffiae et 
Flandriae vicario generali, in loco capitulari ecclesiae 
filialis postulanae constituto, amplmus et revmus dominus 
Egidius Janssen, dictae ecclesiae postulanae abbas, coram 
toto conuentu, ibidem congregato, dignitatem suam 
abbatialem libere, pure et spontanee reposuit etresig- 
nauit, qua cessione et resignatione per dictum revmum 
dominum, nomine, auctoritate et ex speciali commis- 
sione illmi domini Ordinis praemonstratensis Generalis 
acceptata, toti conuentui ibidem congregato praefatum 
diem celebrandae electioni canonicae designauit ac statim 
decantata missa de Spiritu Sancto, omnibus in dicto 
loco capitulari iterum comparentibus, praelectum est 
diploma regium, quo reverendus admodum ac amplis- 
simus dominus Franciscus Antonius Gaillard ad coad- 
jutoriam dictae ecclesiae postulanae nominabatur, quo 
praelecto et declarata abbatia sic vacante, canonici 
capitulariter congregati ad canonicam electionem pro- 
cesserunt ac dictum reuerendum admodum et amplis- 
simum dominum Franciscum Antonium Gaillard, uti 
canonice electum praefato revmo domino uti patri- 
abbati confirmandum praesentarunt, et quidem dictum 
reuerendum admodum et amplissimum dominum in 
electionem, de se factam, consentientem, nemine cano- 
nicum impedimentum objiciente, authoritate paterna 
confirmauit, ac canonicis hymnum Te Deum decan- 
tantibus, ad stallum abbatiale produxit, ubi patre-abbate 
residente, dictus reuerendus admodum dominus eidem 
obedientiam et reuerentiam, promisit, et vicissim in 
stallo suo abbatiali residens, omnes et singulos cano- 
nicos et conversos ad obedientiam acceptauit, ac demum 
ad summum altare perductus coram Crucifixo super 
sancta euangelia solita praestitit juramenta, tandemque 
tam in choro quam in aedibus abbatialibus, in realem 
ac actualem possessionem spiritualium respectiue et 
temporalium missus est, acclamantibus cunctis ad multos 
annos. 



Acta sunt haec, assistente reuerendo admodum ac 
amplissimo domino Lamberto Bals abbate Heylisse- 
mensi, praesentibus fratre Adriano van Mierlo canonico 
floreffiensi pastore in Legemierde et fratre Folcoldo 
Smits canonico bernensi, testibus specialiter rogatis et 
me infrascripto. 



Plaats des zegels van 
den abt Ch. de Heest. 



De mandato revmi domini 
mei B. de la Perle, secretarie*! 



Het zegel is er met papier opgeplakt en 
is zeer duister geworden. 

Naar het voorbeeld van zooveel andere kloosters der 
Premonstratenser-orde, werden nu ook hier pogingen 
voor het verkrijgen van den mijter aangewend. Gaillard 
verkreeg zoo voor zich als voor zijne wettige opvolgers 
die onderscheiding 15 Januari 1679 van paus Inno- 
centius IX; doch toen men vernam dat hij nog coad- 
jutor van den abt Janssen was, schreef frater Velerius 
Mundelaer, proost, 8 April 1679 u ^ Rome aan P. Fes- 
traets, advocaat van den Koninklijken Raad te Brussel, 
dat Gaillard gedurende zijn coadjutorschap geen gebruik 
van den mijter zou maken ; vandaar geschiedde de 
mijtering eerst 5 Mei 1680, ofschoon hij 22 April 1679 
tot abt ingehuldigd was. 

Vóór dat men den mijter verleende, moesten alle 
bezwaren uit den weg geruimd worden, die te dezer 
gelegenheid konden onstaan; zoo schreef men deswege 
28 Januari 1679 uit Rome: 

Illus° e Re mo Sig re . 

Quando il concedere 1'onor della mitra all' abbadia 
di Postello deir ordine di Premostrato, diocese di 
Bolduc, non tiri seco qualche incoveniente ó per la 
natura dell' abbadia ó per Ie leggi della fundazione 
ó per la vicinanza degli Acatholici, puo il P^ Gaillard, 
eletto abate, sperar da S. S u ogni benigna disposizione 
a favor della grazia, mentre da questa puo risultar 
vantaggio agli interessi della religione in Ollanda, 
secondo che V. S. Illus me mi significa. Ita percio S.B° 
rimesso il negozio alla sacra Congregazione, la quale 
sara necessario che resti prima informata della stato 
della medes ma abbadia e de' motivi che possono con- 
sigliar la concessione. Di che V. S. Ill 10 * potra auuer- 
tire il detto P^® accioche trasmetta quale notizie, e 
frattanto insinuare al personaggio che raccommanda 
Taffare, il benigno riguardo che puó aver S. S u alle 
sue raccomandazione con fiducia che egli sia per cor- 
rispondere vel favorire i Catholici in queste parti. E 
baccio a V. S. Ill ma Ie mani. 

Roma 28 Gennaro 1679. 

Di Vostra Signoria Illustrissima 
Servitore 
Il Cardinael Cybo. 



Digitized by 



Googlek 



175 — 



Luidens dit schrijven wilde men te Rome weten 
of er geene moeilijkheden zouden ontstaan, hetzij uit 
de natuur des kloosters, hetzij uit zijne regels- en 
oprichting, hetzij van wege het land waar vele Pro- 
testanten woonden, met den mijter te verleenen. Toen 
men tevens den staat der abdij kende en ingelicht 
was dat de mijterverleening den Protestanten geene 
moeilijkheden baarde en van den anderen kant den 
Katholieken ter eere verstrekte, ging Reginaldus Cools, 
bisschop van Roermond, tot de wijding en mijtering 
van Franciscus A ntonius Gaillard in de kerk van Postel 
5 Mei 1680 over; getuige de volgende oorkonde: 

F. Reginaldus Dei et Apostolicae Sedis gratia 
episcopus Ruraemundensis, omnibus et singulis prae- 
sentes litteras visuris, salutem in Domino sempiternam. 
Notum facimus quod die datae praesentium, quae 
fuit Dominica secunda post Pascha vigore Indulti 
Apostolici quoad nouam mitrationem ex parte sanc- 
tissimi Domini Nostri Innocentij, diuina prouidentia 
Papae XJ, dati Romae apud sanctum Petrum anno 
Incarnationis dominice millesimo sexcentesimo septua- 
gesimo nono, decimo octauo kalendas Februarij, publice, 
intelligibiliter et distincte per infrascriptum secretarium 
nostrum perlecti, reuerendo admodum ac amplissimo 
domino Francisco Gaillard, electo abbati monasterij 
Postulensis canonico regulari Ordinis Praemonstratensis, 
diocesis Buscoducensis, munus benedictionis cum noua 
mitra alijsque priuilegiis et praerogatiuis, eidem an- 
nexis inter missarum solemnia in abbatem predicti 
monasterij Postulensis, Spiritus sancti cooperante gra- 
tia, promouimus et instituimus iuxta formam a S. R. E. 
in pontificali praescriptam, accitis et huic solemni actui 
assistentibus R. K*» admodum ac amplissimis DD, 
Seruatio et Henrico, Auerbodiensi et Bernensi, res- 
pectiue abbatibus, gratiam et communionem sanctae 
Sedis Apostolicae habentibus. 

In quorum fidem praesentibus manu nostra signaui- 
mus et sigillo nostro communiri mandauimus. 

Datum Postellae hac quinta Maij, anno millesimo 
sexcentesimo octogesimo. 

+ Fr. Reginaldus Episcopus Ruraemundensis. 

Plaats des De mandato illust mi ac reu mi domini 

zegels. praefati. 

Au Mont secretarius. 1680. 
Ontleend aan het origineel handschrift van 
perkament, dat in geschrift 35 X 17 c.M. 
beslaat en met het zegel van den bisschop 
Reginaldus in roode was nog gesterkt is. 
In het schild ziet men zes zeshoekige gouden 
sterren op lazuur; de leuze is: Non nobis. Het 
randschrift luidt: Sigülum fratrts Reginaldi 
Cools episcopi Rurcemundensis. 

Gaillard kon slechts vijf jaren gebruik maken van 



den mijter, want de dood nam hem 1 Juni 1685 uit 
het getal der levenden weg te Aken, waar hij ter 
verkrijging der gezondheid de baden nam. 

Men aanschouwt nog in den zuidelijken buitenmuur 
der abdij en tevens parochie-kerk van Postel eene 
wit marmeren plaat ter breedte van 75 en ter hoogte 
van 70 c.M. met dit gebeiteld inschrift: 

D. O. M. 

Nobilem admodum ac amplissimum dominum 

Franciscum Antonium Gaillard, 

ecclesiae hujus coadjutorem 

effecerunt'et prudentia et pietas, 

ut quintum abbatem, 

primum infulatum Postella coleret, 

Cumque gregem suum ut pastor bonus 

providens et vigilans 

e lupo communi mortalium hoste 

annis . . . . (1) fortiter defendisset, 

kal. Junii 1685 Aquisgrani, 

mortem cum vita commutans, 

oves suas praecessit. 

R. I. P. 

Ter abdije bewaart men nog het in olieverf ge- 
schilderd portret van dezen abt De schildering, groot 
108 c.M., stelt den man eenigszins rechtsziende voor, 
in zittende houding, bijna heellijfs, in de witte toga 
en met de bonnet op 't hoofd; onder de camailkomt 
halverwege het abtelijke kruis te voorschijn. De prelaat 
heeft den linker- en wijsvinger tusschen de bladen 
van een gesloten boek met uithangend rond zegel; 
naar dit boek is de wijsvinger der rechterhand gericht 
Het wapen in kleuren ziet men aan den linkerkant 
zijns hoofds, staf en mijter aan den rechterkant. De 
wrong van den staf is buitenwaarts gekeerd en heeft 
geen wimpel. 

Dit wapen is gevierendeeld: 1 en 4 in sabel drie 
zilveren besanten (2), 2 en 3 in goud een schuinbalk 
van keel met drie schuinsgeplaatste zilveren klop- 
hamers, vergezeld in 't schildhoofd van een schildje 
van sabel met zilveren leeuw, genageld, getongd en 
gekroond van goud. De wapenspreuk is: Intrinolaetor, 
d. i. In 't drieën verheug ik mij. Het ie en 4e kwartier 
is van Gaillard, het 2 e en 3° van van den Heetvelde; 
waarschijnlijk behoorde de moeder van dezen prelaat 
tot die familie uit Vlaanderen. 

Men ziet dit wapen nog op bovengemeld portret, 
op de marmeren grafplaat, op het zilveren beslag van 
een missaal en op eenige handschriften. 



(1) Men ziet deze leemte ook op den grafzerk. 

(2) Besant, ook besan, is ontstaan uit het woord Byzantie; dit 
geldstuk weleer te Byzantie (Constantinopel) in omloop, gold onge- 
veer vijfentwintig gulden. 



Digitized by 



Google 



— 176 



TI. Abt Nicolans Gregorius Sichmans. 



De man, wiens levensbijzonderheden wij hier naar 
de charters der abdij gaan mededeelen, is een Noord- 
Brabander en wel van St. Oedenrode, waar hij 23 
April 1623 het levenslicht aanschouwde. 

Zijn leven legt een hoogst vereerend getuigenis af 
van de voorbeeldige zelfopoffering en zielenijver, waar- 
mede hij in de moeilijkste dagen der vervolging, zichzelf 
aan alle gevaren blootstelde om de trouw gebleven 
katholieke bevolking in hun geestelijken nood bij te 
staan. 

Eer wij echter dit stuk mededeelen, moeten wij den 
belangstellenden lezer bekend maken met hetgeen 
daaraan vooraf ging. 

Nadat Nicolaus Sichmans in de latijnsche taal en 
andere wetenschappen genoegzaam ervaren was, begaf 
hij zich naar Postel en deelde den prelaat Cornelius 
van Boesdoncq, zijn verlangen mede om als klooster- 
ling in de abdij te worden opgenomen. Zoodra men 
oordeelde van 'sjongelings roep tot het religieuze 
leven overtuigd en van zijne bekwaamheid door een 
afgelegd examen verzekerd te wezen, werd de candidaat 
aangenomen, die dan 1 2 December 1 644 het huis binnen- 
trad en 1 Januari 1645 het witte gewaad ontving met 
den kloosternaam Gregorius. 

Na den proeftijd voorbeeldig doorgebracht te hebben, 
zag Gregorius vol vreugde den gewenschten dag, 19 
Augustus 1646, aanlichten, waarop hij zich door de 
drie plechtige geloften nauwer aan God mocht ver- 
binden. 

Nog geen twee jaren verliepen er of hij werd tot 
priester gewijd. Die plechtigheid geschiedde te Ant- 
werpen 6 Juni 1648 door Zijne Hoogheid Mgr. Gaspar 
Nemius, en innig dankte de jeugdige priester zijn 
Schepper voor die weldaad, welke hij zich volkomen 
onwaardig achtte. Niet lang mocht hij binnen de 
kloostermuren den goeden God in stilte dienen; tot 
zaligmaking ook van anderen, die in de wereld leefden, 
werd hij door zijn overste geroepen. 

Toen ter wille van den Munsterschen Vrede (1648) 
de kerken der Katholieken gesloten of hen ontnomen 
werden, en vele herders, uit hoofde der zoo hatelijke 
en zwaar drukkende plakkaten van die dagen, hunne 
schapen moesten verlaten, ten einde niet door de groote 
geldboeten uitgezogen, in kerkers opgesloten of aan 
andere vervolgingen prijs gegeven te worden, werden 
de aan elkander grenzende parochiën van Duisel en 
Eersel ter sluik bijgestaan door de abdij van Postel, 
die er een afstand van ongeveer twee uur van verwijderd 
lag. Hier waagde Sichmans het zijn geestelijke bediening 
uit te oefenen. 

Gedurende het lange tijdsverloop van 1650 tot 1685 
w&s hij pastoor te Duisel en aanvankelijk coadjutor 



te Eersel, zoolang aldaar de pastoor Dionysius Rooy- 
mans S. T. B. F. nog leefde (1); maar toen laatst- 
genoemde in 1670 stierf, kwam de zielzorg geheel 
op hem neder, en sedert datzelfde jaar bekleedde hij 
ook tot 1685 de waardigheid van deken van Hil- 
varenbeek. 

Dat hij gedurende die 35 jaren van veelzijdige 
werkzaamheid menig gevaar trotseerde en met vele 
moeilijkheden te kampen heeft gehad, laat zich ge- 
makkelijk begrijpen. 

Van deze moeilijkheden willen wij een tafereel 
schetsen met het penseel der archieven. 

Het volgende handschrift, door den notaris Adrianus 
Wachtelaer 24 Juli 1696 opgesteld, plaatst het loffelijk 
bestuur van Gregorius Sichmans als geestelijken herder 
te Eersel in het volle daglicht. Uit dit stuk blijkt 
eveneens, hoeveel dit dorp van pest en vervolging 
heeft te lijden gehad. Daar de oorkonde vele bijzonder- 
heden bevat, deelen wij ze hier in haar geheel mede. 
Tot meer gelijkvormigheid aan het oorspronkelijke, 
hebben wij de u bewaard, waar men thans de v schrijft. 

Comparerende voor mij, Adriaen Wachtelaer, als 
oepenbaere notaris bij den Ed. Mog. Raede van Bra- 
bant in 's Grauenhage geadmitteert, tot Bergheyck 
residerende, ter presentie der getuygen nae genoemt, 
de eersaeme Jan Janssens Alewijns, out 83 jaeren, 
out schepen der vrijheyt van Eersel, Jan Jansens 
Juttes, out omtrent 72 jaeren out burgemeester, Lam- 
brecht Vercolcken out burgemeester ende schepen des 
voorschreuen vrijheyts, out omtrent 85 jaeren, ende 
Cornelius Wouters, out schepen, out omtrent 73 jaeren, 
inwoonders der Vrijheyt voornoemt, ende hebben ter 
requisitie van den hoochweerdigen heere Gregorius 
Sichmans, tegenwoordigen Abt van Postel, te samen 
ende elck in 't particulier gedeponeert, verclaert ende 
getuycht, gelijck midts dese sij deponeren, verclaeren 
ende getuygen op hunne gepresteerden eedt, inde 
aenvanck hunder officien gedaen, waer ende waer- 
achtich te wesen hoe dat de gemeyntenaren vande 
vrijheyt Eersel der Meyereye van 'sHertogenbossche, 
naer de reductie vande episcopale stadt van 's Her- 
togenbossche vanden jaere 1629 tot het jaer 1648 
hebben gehadt sonder molestatie hunne Roomse pu- 
blieke diensten, oock het gebruyck van hunne parochiale 
kercke ende den bijstandt van hunne pastooren, die 
ghenoempt werden vanden hoochweerdigen Abt van 
Epternaeken als patroon. 



(1) In 1657 tot pastoor te Bergeik voorgedragen, liet hij dien 
post aan zijnen medebroeder Th. H. van den Eynde over. 

Th. Ign. Welvaarts, archivaris. 
( Wordt vervolgd). 



Digitized by 



Googlei 



— 177 — 



Benoeming van regenten over de Godshuizen der 
stad Heusden over de jaren 1707—1805. 

( Vervolg). 

Regenten van het Weeshuis: 
van Rooyen, Schimmelpenning en Godeffroy. 

Regenten van de Kerk: 
van de Pol en Slingsbie. 

Regenten van het Gasthuis: 
de Wit en Kuypers. 

Regenten van de Rijke Weesen: 
van Oostrom en van de Pol. 

1753. Regenten van de Kerk: 
de Voo en Schimmelpenning. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
van Oostrum, Leemans en D. Godefïroy. 

Regenten van het Gasthuis: 
van Coem en de Wit. 

Regenten van het Weeshuis: 
van Rooyen, Kuypers en van Gorkum. 

Regenten v/d Rijke Weesen: Geen. 

1754. Regenten van de Kerk: 
van Coem en Schimmelpenning. 

Regente?i v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
van Oostrum, Leemans en D. Godeffroy. 

Regenten van het Weeshuis: 
van Rooyen, Cornelis Godeffroy, van Gorkum. 

Regenten van het Gasthuis: 
Kuypers en de Koek. 

Regenten v/d Rijke Weesen: 
van Oostrum en van Rooyen. 

1755. Regenten van de Kerk: 
van Coem en Schimmelpenning. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
van Oostrum, Leemans en D. Godeffroy. 

Regenten v/h Weeshuis: 
van Rooyen, Cornelis Godeffroy, van Gorkum. 

Regenten van het Gasthuis: 
Kuypers, de Koek. 

Regenten v/d Rijke Weesen: 
van Oostrum, van Rooyen. 

1756. Regenten van de Kerk: 
van Coem en Schimmelpenning. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
van Oostrum, Leemans en D. Godeffroy. 

Regenten v/h Weeshuis: 
van Rooyen, Cornelis Godeffroy, van Gorkum. 

Regenten v/h Gasthuys: 
Kuypers, de Koek. 

Regenten v/d Rijke Weesen: 
van Oostrum, van Rooyen. 

1757. Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Gerard van Oostrum, Dr. Joannes Leemans, Adriaan 

van Rooyen. 



Regenten van de Kerk: 
Wouter van Coem, Cornelis Schimmelpenning. 

Regenten van het Weeshuis: 
Cornelis Godeffroy, Pieter Kuypers, Gijsbert van 
Gorkum. 

Regenten van het Gasthuis: 
Govert de Koek, Dionisius Godeffroy. 

Regenten v/d Rijke Weesen: 
Geen. 

1758. Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Gerard van Oostrum, Dr. Joannes Leemans, Adriaan 
van Rooyen. 

Regenten van de Kerk: 
Wouter van Coem, Cornelis Schimmelpenning. 

Regenten van het Weeshuis: 
Cornelis Godeffroy, Pieter Kuypers, Gijsbert van 
Gorkum. 

Regenten van het Gasthuis: 
Govert de Koek, Dionisius Godeffroy. 

Regenten v/d Rijke Weesen: 
Geen. 

•1759. Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Gerard van Oostrum, Dr. Joannes Leemans, Adriaan 
van Rooyen. 

Regenten van de Kerk: 
Wouter van Coem, Cornelis Schimmelpenning. 

Regenten van het Weeshuis: 
Cornelis Godefïroy, Pieter Kuypers, Gijsbert van 
Gorkum. 

Regenten v/h Gasthuis: 
Govert de Koek, Dionisius Godeffroy. 

Regente?t van de Rijke Weesen: 
Geen. 

1760. Weesmeesters van de Rijke Weesen: 

de Heer Drossaard, de Heer Prest Burgemeester. 

Regenten van de Kerk: 
Schimmelpenning, Rousselet de la Jarie. 

Regenten v/h Oude Mannen- en Vrouwenhuis: 
van Oostrum, de Voo en van Coom. 

Regenten van het Weeshuis: 
Godeffroy, Kuypers, van Gorkum. 

Regenten van het Gasthuis: 
de Wit, de Koek. 

1761. Regenten van de Kerk: 
Wouter van Coom, Maurits de Wit. 

Regenten v/h Oude Mannen- en Vrouwenhuis: 
Gerrart van Oostrum, Johannes de Voo, Nicolaas 
Rousselet de la Jarie. 

Regenten van het Weeshuis: 
Cornelis Schimmelpenning, Pieter Kuypers, Gijsbert 
van Gorkum. 

Regenten van hel Gasthuis: 
Govert de Koek, Johannes Leemans Gertz. 

Regenten van de Rijke Weezen: Geen. 



Digitized by 



Google 



- i 7 8 - 



1762. Regenten van de Kerk: 

Wouter van Coom. Johahnes Leemans Gertzn. 

Regenten v/h Oude Mannen- en Vrouwenhuis: 
Adriaan van Rooyen Senior, Johan Louwrens de 
Voo, Govert de Koek. 

Regenten v/A Weeshuis: 
Cornelis Schimmelpenning, Pieter Kuypers, Gijsbert 
van Gorkum. 

Regenten van het Gasthuis: 
Maurits de Witt, Nicolaas Rousselet de la Jarie. 
Regenten van de Rijke Weesen: Geen. 

1763. Regenten van de Kerk: 

Wouter van Coom, Nicolaas Rousselet de la Jarie. 
Regenten v/h Oude Mannen- en Vrouwenhuis: 
Adriaan van Rooyen Senior, Johan Louwerens de 
Voo, Govert de Koek. 

Regenten van het Weeshuis: 
Cornelis Schimmelpenning, Gijsbert van Gorkum, 
Gerard Dirk Knops. 

Regenten van het Gasthuis: 
Maurirs de Witt, Pieter Kuypers. 

Regenten v/d Rijke Weesen: 
Green. 

1764. Regenten van de Kerk: 

Cornelis Schimmelpenning, Nicolaas Rousselet de 
la Jarie. 

Regenten v/h Oude Mannen- en Vrouwenhuis: 
Wouter Jan van Coem, Adriaan van Rooyen Senior, 
Govert de Koek. 

Regenten van het Weeshuis: 
Gijsbert van Gorkum, Gerard Dirk Knops, Petrus 
Pama Vos. 

Regenten v/h Gasthuis: 
Maurits de Witt, Pieter Kuypers. 

Regenten van de Rijke Weezen: 
Geen. 

1765. Regenten van de Kerk: 
van Rooyen, Schimmelpenning. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis : 
van Oostrum, Kuypers, de Koek. 

Regenten van het Weeshuis: 
Pama Vos, van Gorkum, Knops. 

Regenten van het Gasthuis: 
van Coom, de Witt 

Regenten van de Rijke Weesen: 
Geen. 

1766. Regenten van de Kerken: 

Adriaan van Rooyen, Johannes Leemans Gertzn. 
Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Cornelis Schimmelpenning, Pieter Kuypers, Govert 
de Koek. 

Regenten van het Weeshuis: 
Gijsbert van Gorkum, Petrus Pama Vos, Gerard 
Dirk Knops. 



Regenten van het Gasthuis: 
Wouter van Coem, Johan Hubert Rietvelt 

Regenten van de Rijke Weesen: 
Geen. 

1767. Regenten v/d Kerken: 

P. Kuypers, H. F. Hagelis Engelbergh. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Dr. J. Leemans, Adrs. van Rooyen, G. de Koek* 

Regenten van het Weeshuis: 
G. van Gorkum, G. D. Knops, P. Pama Vos. 

Regenten van het Gasthuis: 
J. Leemans Gertzn., J. H. Rietvelt. 

Regenten van de Rijke Weezen: 
Geen. 

1768. Regenten van de Kerken: 
Hendrik Frederik Engelbergh, David Papet. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Adriaan van Rooyen Senior, Govert de Koek, 
Johannes Augustus Gerlach. 

Regenten van het Weeshuis. 
Johannes Leemans Gertz. (ter vervanging van den 
regent Johs. Leemans Gertzn., naar elders vertrokken, 
is benoemd de schepen Huybrecht Nolet tot regent 
van het weeshuis (verg. 27 Mei 1768), Gerard Dirk 
Knops, Petrus Pama Vos. 

Regenten van het Gasthuis: 
Pieter Kuypers, Gijsbert van Gorkum. 

Regenten van de Rijke Weezen: 
Geen. 

1769. Regenten van de Kerken: 
Hendrik Frederik Engelbergh, David Papet. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Adriaan van Rooyen, Govert de Koek, Johannes 
Augustus Gerlach. 

Regenten van het Weeshuis: 
Gerard Dirk Knops, Huybregt Nolet, Adam Rauws. 

Regenten van het Gasthuis: 
Gijsbert van Gorkom, Petrus Pama Vos. 

Regenten van de Rijke Weezen: 
Geen. 

1770. Regenten van de Kerk: 

Hendrik Frederik Engelbergh, David Papet 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 

Adriaan van Rooyen Senior , Govert de Koek , 
Johannes Augustus Gerlach. 

Regenten van het Weeshuis: 

Gerard Dirk Knops, Huybrecht Nolet, Adam Rauws. 

Regenten van het Gasthuis: 
Gijsbert van Gorkum, Dr. Frangois Tieleman Leemans. 

Regenten van de Rijke Weezen: 
Geen. 

177 1. Regenten van de Kerken: 

Govert de Koek, Hendrik Frederik Engelbergh. 



Digitized by 



Google \ 



179 - 



Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Adriaan van Rooyen Senior, Johannes Augustus 
Gerlach, Davki Papet. 

Regenten van het Weeshuis: 
Gerard Dirk Knops, Huybregt Nolet, Adam Rauws. 

Regenten van het Gasthuis: 
Gijsbert van Gorkum, Cornelis van der Burgt 

Regenten van de Rijke ' Weezen: 
Geen. 

1772. Regenten van de Kerken: 
Engelbergh, Dr. Leemans. 

Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
de Koek, Papet, Rietvelt 

Regenten van het Weeshuis: 
van Rooyen, Knops, Rauws. 

Regenten van het Gasthuis: 
van Gorkum, van der Burg. 

Regenten van de Rijke Weezen: 
Geen. 

1773. Regenten van de Kerken: 

H. F. Engelbergh, Dr. F. J. Leemans. 

Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
G. de Koek, D. Papet en C. Rietvelt. 

Regenten van het Weeshuis: 
A. van Rooyen, A. Rouws, C. van de Burg. 

Regenten van het Gasthuis: 
G. van Gorkum, G. du Pont. 

. Regenten van de Rijke Weezen: 
Geen. 

1774. Regenten van de Kerken: 

H. F. Engelbergh, Dr. F. T. Leemans. 

Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
G. de Koek, D. Papet, C. Rietvelt. 

Regenten van het Weeshuis: 
A. van Rooyen, A. Rouws, C. van der Burg. 

Regenten van het Gasthuis: 
G. van Gorkum (ter vervanging van wijlen den 
regent van het gasthuis G. van Gorkum is gekozen 
Nicolaas van Bergen van der ürijp), G. du Pont. 

1775. Regenten van de Kerken: 

H. F. Engelbergh, Dr. F. T. Leemans. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
G. de Koek, D. Papet, C. Rietvelt. 

Regenten van het Weeshuis: 
A. van Rooyen, A» Rauws, C. van der Burg. 

Regenten van het Gasthuis: 
Nicolaas van Bergen van der Grijp, G. du Pont. 

1776. Regenten van de Kerken: 

H. F. Engelbergh, Dr. F. T. Leemans. 

Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
G. de Koek, D. Papet, C. Rietvelt. 

Regenten van het Weeshuis: 
A. van Rooyen, A. Rauws, C. van der Burg. 



Regenten van het Gasthuis: 
Nicolaas van Bergen van der Grijp, G. du Pont 

1777. Regenten van de Kerken: 

H. F. Engelbergh, Dr. F. ï. Leemans. 

Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
G. de Koek, D. Papet, C. Rietvelt. 

Regenten van het Weeshuis: 
A. van Rooyen, A. Rauws, C. van der Burg, 

Regenten van het Gasthuis: 
Nicolaas van Bergen van der Grijp, G* du Pont 

1778. Regenten van de Kerken: 

H. F. Engelbergh, Dr. F. T. Leemans. 

Regenten vjh Mannin- en Vrouwenhuis: 
G. de Koek, D. Papet, C. Rietvelt. 

Regenten van het Weeshuis: 
A. van Rooyen, A. Rouws, C. van der Burg. 

Regenten van het Gasthuis: 
Nicolaas van Bergen van der Grijp. G. du Pont 

1779. Regenten van de Kerken: 

Dr. Frangois Tieleman Leemans, Jan Lodewijk Nolet 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Govert de Koek, David Papet, Constantinus Wilhs. 
Probsting. 

Regenten van het Gasthuis: 
Gijsbert du Pont, Nicolaas van Bergen van der Grijp. 

Regenten van het Weeshuis: 
Adriaan van Rooyen Senior, Adam Rouws, Cornelis 
van der Burg. 

1780. Regenten van de Kerken: 

Adam Rouws, Dr. Frangois Tieleman Leemans. 
Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Govert de Koek, David Papet, Constantinus Wilhs. 
Probsting. 

Regenten van het Weeshuis: 
Adriaan van Rooyen, Cornelis van der Burg, Abraham 
van Baak. 

Regenten van het Gasthuis: 
Gijsbert du Pont, Johan Lodewijk Nolet. 

1781. Regenten van de Kerken: 

Dr. Fran^ois Tieleman Leemans, Johan Lodewijk Nolet. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Govert de Koek, David Papet, Constantinus Wilhs. 
Probsting. 

Regenten van het Weeshuis: 
Adam Rauws, Cornelis van der Burg, Abraham 
van Baak. 

Regenten van het Gasthuis: 
Gijsbert du Pont, Johan Albert Rietvelt 

1782. Regenten van de Kerken: 

Dr. Frangois Tieleman Leemans, Johan Lodewijk 
Nolet 

Regenten v/h Ma7inen- en Vrouwenhuis: 

Govert de Koek, David Papet, Constantinus Wilhs. 
Probsting. 



Digitized by 



Google 



— 180 — 



Regenten va?i het Weeshuis: 
Adam Rauvvs, Cornelis van der Burg, Abraham 
van Baak. 

Regenten van het Gasthuis: 
Gijsbert du Pont, Johan Albert Rietvelt. 
1783. Regenten van de Kerken: 
Dr. Fran£ois Tieleman Leemans, Johan Lodewijk 
Nolet. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Govert de Koek, David Papet, Constantinus Wilh. 
Probsting. 

Regenten van het Weeshuis: 
Adam Rauws, Cornelis van der Burg, Abraham 
van Baak. 

Regenten van het Gasthuis: 
Johan Albert Rietvelt, Johan Lodewijk Nolet. 

1784, 1705 en 1786. 
Zie Nota van toelichting omtrent de benoeming 
van Burgemeesteren en Schepenen blz. 136 hiervoren. 

1787. Regenten van de Kerken: 

Jacobus Ophorstjacobus Cornelis Hagelis Engelbergh. 

Rege?iten v\h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Govert de Koek, David Papet, Constantinus Wilhs. 
Probsting. 

Regenten van het Gasthuis: 
Johan Albert Rietvelt, Bastiaan van Braakel. 

Regenten van het Weeshuis: 
Frederik Rant, Jacob Gerrit de Jongh, Alexander 
Gijsbert Webster. 

1788. Regenten van de Kerken: 

Jan Esdré, Phil. Doet., Abraham van Akkersdijk. 

Regenten v/n Mannen- en Vrouwenhuis: 
Arnold de Hoog, Johannes Antonius Gerlach, Adriaan 
van Meerten. 

Regenten van het Gasthuis: 
Jan Lodewijk Nolet, Cornelis Roomer. 

Regenten van het Weeshuis: 
Adam Rauws, Abraham van Baak, Jan van Eek. 

1789. Regenten van de Kerken: 

Jan Esdré, Phil. Doet, Abraham Akkersdijk. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Johannes Augustus Gerlach, Arnoldus de Hoog, 
Adriaan van Meerten. 

Regenten van het Gasthuis: 
Jan Lodewijk Nolet, Jan Hendrik van Baak. 

Regenten van het Weeshuis: 
Abraham v. Baak, Cornelis Roomer, William Mowat. 

1790. Regenten van de Kerken: 

Jan Esdré, Phil. Doet., Abraham Akkersdijk. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Johannes Augustus Gerlach, Arnoldus de Hoog, 
Adriaan van Meerten. 

Regenten van het Gasthuis: 
Jan Lodewijk Nolet, Jan Hendrik van Baak. 



Regen ten van het Weeshuis: 
Abraham v. Baak, Cornelis Roomer, William Mowat. 

1791. Regenten van de Kerken: 
Christoffel Rietvelt, Abraham Akkersdijk. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwe7ihuis: 
Johannes Augustus Gerlach, Arnoldus de Hoog, 
Adriaan van Meerten. 

Regenten van het Gasthuis: 
Jan Lodewijk Nolet, Jan Hendrik van Baak. 

Regenten va?i het Weeshuis: 
Abraham van Baak, Cornelis Roomer, Willem Bekol. 

1792. Regenten van de Kerken: 
C. Rietvelt, Abraham Akkersdijk. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
J. A. Gerlach, B. J. Wolterbeek, Jan Valkenburg. 

Regenten van het Gasthuis: 
J. L. Nolet, Jan Hendrik van Baak. 

Regenten van het Weeshuis: 
J. A. Gerlach, subst. Casteleyn, Abraham van Baak, 
C. Roomer, Willem Bekol. 

1793. Regente?i van de Kerke?i: 
C. Rietvelt, A. Akkersdijk. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
J. A. Gerlach, C. Roomer, A. van Meerten. 

Regenten van het Gasthuis: 
J. H. van Baak, J. Wolterbeek. 

Regenten van het Weeshuis: 
de Heer Subst. Drossaard, A. van Baak, W. Bekol, 
J. Valkenburg. 

1794. Regenten van de Kerken: 
Rietvelt, Akkersdijk. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Gerlach, van Meerten, Clovel. 

Regenten van het Gasthuis: 
J. H. van Baak, Schepen, Wolterbeek. 

Regenten van het Weeshuis: 
A. van Baak, Burgemr., Roomer, Bekol. 

1795. Geen regenten benoemd of herbenoemd. 

1796. Regenten van de Kerken: 

Jacobus Ophorst, Jacobus Cornelis Hagelis Engel- 
bergh. 

Regenten v/h Mannen- en Vrouwenhuis: 
Adrianus Olifiers, Jan van Bers. 

Regenten van het Gasthuis: 
Anthony Rits, Johan Richard van Ommeren, Cor- 
nelis van Dongen. 

Regenten van het Weeshuis: 
Gerrit Bax, Christiaan van Dongen, Johan Albert 
Rietvelt. 

Rijke Weesmeester en : 
• Gerrit Bax, Christiaan van Dongen, Johan Albert 
Rietvelt. 

1797. Regenten van de Kerken: 

Jacobus Ophorst, Jacobus Corns. Hagelis Engelbergh. 



M 



Digitized by 



GoogIe\ 



Pübi,xJ L.J^A.v' 



A?T»H, ITM'.x AND 
TILDEN r^ i N -%- 



Dig 



itizei^Goegle 



Behoort bij N° 8 van het Algemeen Nederlandsen Familieblad, VI e Jaargang, 1889. 




WILHELMINA fÏELENA PaULINA MaRIA 

Kroonprinses der Nederlanden. 



Digitized by VjOOQ lC^ 



i8i 



Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
Adrianus Olifiers, Jan van Bers. 

Regenten van het Gasthuis: 
Anthony Rits, Cornelis van Dongen, Johan Richard 
van Ommeren. 

Regenten van het Weeshuis: 
Gerrit Bax, Christiaan van Dongen, Johan Albert 
Rietvelt 

Rijke Meesteren: 
Gerrit Bax, Christiaan van Dongen, Johan Albert 
Rietvelt. 

1798. Regenten van de Kerken: 

Jacobus Ophorst, Jacobus Corns. Hagelis Engelbergh. 

Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
Adrianus Olifiers, Jan van Bers. 

Regenten van het Gasthuis: 
Anthony Rits, Cornelis van Dongen, Johan Richard 
van Ommeren. 

Regenten van het Weeshuis: 
Gerrit Bax, Christiaan van Dongen, Johan Albert 
Rietvelt. 

Rijke Meesteren: 
Gerrit Bax, Christiaan van Dongen, Johan Albert 
Rietvelt. 

1799. Regenten van de Kerken: 

Jacobus Ophorst, Jacobus Cornelis Hagelis Engel- 
bergh. 

Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
Adrianus Olifiers, Jan van Bers. 

Regenten van het Gasthuis: 
Anthony Rits, Johan Richard van Ommeren, Cor- 
nelis van Dongen. 

Regenten van het Weeshuis: 
Gerrit Bax, Christiaan van Dongen, Johan Albert 
Rietvelt. 

Rijke Meesteren: 
Gerrit Bax, Christiaan van Dongen, J9han Albert 
Rietvelt. 

1800. Regenten van de Kerken: 

Jacobus Ophorst, Jacobus Cornelis Hagelis Engel- 
bergh. 

Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
Adrianus Olifiers, Jan van Bers. 
Regenten vjh Gasthuis: 
Anthony Rits, Johan Richard van Ommeren, Cor- 
nelis van Dongen. 

Regenten vjh Weeshuis: 
Gerrit Bax, Christiaan van Dongen, Johan Albert 
Rietvelt 

Rijke Meesteren: 
Gerrit Bax, Christiaan van Dongen, Johan Albert 
Rietvelt 

1801. Regenten van de Kerken: 

Jacobus Ophorst, Jacobus Corns. Hagelis Engelbergh, 



26 Maart 1801 eervol ontslagen op verzoek van 
Commissarissen over de Kerkelijke Zaken der Nederd. 
en Waalsche Herv. Gemeente. 

Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
Adrianus Olifiers, Jan van Bers. 

Regenten van het Gasthuis: 
Anthony Rits, Jan Richard van Ommeren en Cor- 
nelis van Dongen. 

Regenten van het Weeshuis: 
Gerrit Bax, Christiaan van Dongen, Johan Albert 
Rietvelt. 

Rijke Weesmeesteren: 
Gerrit Bax, Christiaan van Dongen, Johan Albert 
Rietvelt. 

1802. Rege?iten van het Weeshuis: 

Gerrit Bax Jansz., Christiaan van Dongen, Johan 
Albertus Rietvelt. 

Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
Adrianus Olifiers, Jan van Bers, Jacobus Cornelis 
Hagelis Engelbergh. 

Regenten van het Gasthuis: 
Cornelis van Dongen, Antonie Rits, Jacobus Ophorst. 

1803. Regenten van het Weeshuis: 

J. A. Rietvelt, G. van de Pol, J. Ophorst. 

Regenten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
J. C. H. Engelbergh, J. A. Gerlach. 

Regenten van het Gasthuis: 
C. van Dongen, J. R. van Ommeren. 

1804. Regenten van het Weeshuis: 

J. A. Rietvelt, G. van de Pol, J. Ophorst. 

Rege?iten vjh Mannen- en Vrouwenhuis: 
J. C. H. Engelbergh, J. A. Gerlach. 

Regenten vjh Gasthuis: 
C. van Dongen, J. R. van Ommeren. 

1805. Als in 1803 en 1804. 

Medegedeeld door 
Mr. J. E. van Someren Brand. 



Iets orer het wapen van Wilhelmina Helena Paulina 
Maria, Kroonprinses der Nederlanden. 

(Met portret der Kroonprinses). 

Reeds meermalen werd mij gevraagd: «boe is het 
wapen van Prinses Wilhelmina?» Het juiste antwoord 
des betreffende moest ik schuldig blijven, daar zoo 
iets wettelijk moet geregeld worden en dit tot dus- 
verre niet geschied is. Bij gelegenheid van het ver- 
jaringsfeest is het niet ongepast over de vaststelling 
daarvan te spreken, waarom wij de wettelijke bepa- 
lingen omtrent de wapens der vorstelijke familieleden 
hier laten volgen, met behoorlijke inleiding daaromtrent. 



Digitized by 



Google 



182 — 



Op het Congres te Weenen den 15 Juni 18 15 werd 
de Souvereine Vorst tot Koning der Nederlanden 
verklaard en korten tijd daarna, bij besluit van Z.M. 
Koning Willem I dd. 24 Augustus 18 15 N°7i (Staats- 
blad N° 46) met wijziging van het besluit van 14 
Januari 1814 N° 133 (Staatsblad N° 9), het Rijks- 
alsmede het Koninklijk wapen vastgesteld als volgt: 

WJJ WILLEM, BIJ DE GRATIE GODS, KONING 

der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, 
Groot-Hertog van Luxemburg, enz., enz., enz. 

Bij gelegenheid der vereeniging van alle de Neder- 
landsche Provinciën tot één Koningrijk, het Rijks- 
wapen willende vaststellen; 

Hebben besloten en besluiten: 

Art. 1. Het wapen van het Koningrijk der Neder- 
landen, zoowel als dat van Ons en Onze Successeuren, 
Koningen der Nederlanden, zal bestaan in Ons aan- 
geboren Geslachts wapen van Nassau, zijnde een klim- 
mende Leeuw van goud, getongd van keel, op een 
veld van Azuur, bezaaid met gouden blokken, welk 
wapen Wij als nu vermeerderen door te bepalen, dat 
de Leeuw zal zijn gekroond met eene Koninklijke 
Kroon, en dat hij in den regter voorklauw een opge- 
stoken zwaard houden zal, en in den linker een bundel 
pijlen met gouden punten, de punten om hoog en de 
pijlen met een gouden lint te zamen gebonden. 

Art. 2. De Prinsen van Oranje, Kroonprinsen der 
Nederlanden, zullen het Rijks wapen voeren, gevieren- 
deeld met de wapenen van het Prinsdom van Oranje, 
zoodanig als Wij die tot dusverre gevoerd hebben; 
terwijl de oudste Zoon van den Prins van Oranje het- 
zelfde wapen als zijn Vader zal voeren, doch gebroken 
met een barensteel met drie stukken of pendants. 

Art 3. De tweede Zoon des Konings zal het Rijks 
wapen voeren gebroken en chef met een barensteel 
van keel in drie stukken en een gouden pijl op dezelve. 

Art. 4. De oudste Dochter van den Koning zal mede 
het Rijks wapen voeren, doch gebroken met een 
barensteel van keel van drie stukken en op het 
middelste eene gouden Koninklijke Kroon. 

Art. 5. Aan de jongere Zonen en Dochters des Konings 
wordt insgelijks het Rijks wapen met een barensteel 
van keel van drie stukken toegewezen, doch voorzien 
van zoodanige verdere teekenen of brisures als inder- 
tijd zal worden bepaald. 

Art. 6. De jongere Zonen en de Dochteren des 
Prinsen van Oranje, alsmede de verdere Kleizonen en 
Kleindochteren des Konings, voeren het Rijkswapen 
gebroken met een barensteel van vijf stukken, onder 
bijvoeging van zoodanige teekenen als indertijd voor 
ieder hunner zal worden bepaald. 

Art 7. Alle Onze wettige Descendenten, zoo 
vrouwelijke als mannelijke, zullen, tot dekking hunner 



wapenschilden de Koninklijke kroon en tot schil 
houders of tenants twee gekroonde Leeuwen voeren. 
Art. 8. Wij behouden voor Ons en Onze mannelijke 
Descendenten het devies ,Je Maintiendraï' en het 
aloude Nassausche helmteeken of Cimier, zijnde twee 
uit een gouden kroon zich verheffende Olifantstrompen 
van Azuur, met gouden blokken bezaaid, tusschen welke 
de ongekroonde gouden Leeuw zit 

Gegeven in 's Gravenhage, den 24 sten Augustus des 
jaars 1815, het tweede van Onze regering. 

(geteekend) WILLEM. 
Van wege den Koning, 
(geteeke?id) A. R. Falck. 

Bij het opmaken van dit besluit was men niet 
bedacht op het geval dat zich kon voordoen en zich 
werkelijk voorgedaan heeft, n.1. dat geen mannelijk 
oir zou aanwezig zijn, en is er slechts sprake in 
artikel 2 van cPrinsen van Oranje» en cKroonprinsen 
der Nederlanden». Wel worden in artikel 4 en artikel 
5 Dochteren des Konings aangeduid, doch met de 
veronderstelling dat geen ontstentenis van eenen troon- 
opvolger bestaat. 

Het antwoord is gemakkelijk te geven, als menigeen 
vraagt: «waartoe nu reeds de aandacht zoo sterk 
gevestigd op een wapen speciaal voor onze jeugdige 
Prinses?» Reeds is meermalen gebleken dat de vast- 
stelling daarvoor noodig is. De ondervinding daarvan 
deed ik zelf op bij het samenstellen van de 64 kwar- 
tieren van H. K. H. Prinses Wilhelmina (1); hoe 
gaarne had ik daarbij gevoegd Haar wapen en moest 
mij slechts tevreden stellen met het gebruik der ge- 
combineerde wapens van Z. M. den Koning en H. M. 
de Koningin, beide gedekt door de Koninklijke Kroon 
en voorzien van de deviezen ,Je Maintiendray" en 
„Palma Sub Ponder e Crescü" (2). 

Even wenschelijk als het is, dat weldra aan onze 
Kroonprinses wettelijk de titel van Prinses van Oranje 
worde toegekend, is het, dat Haar wapen vastgesteld 
wordt. 

Eenvoudig en goed zijn beide zaken te regelen 
en wel op grond van artikel 2 van het vorenstaand 
Koninklijk besluit van 24 Augustus 18 15, n.1. door 
eerst aan onze Kroonprinses den titel te verleenen 
van Prinses van Oranje en dan het wapen vast te 
stellen als volgt: 

De Prinses van Oranje, Kroonprinses der Ncder- 



(1) Als bylage gevoegd bij N° 1 van den Vierden Jaargang van 
het Algemeen Nederlandsch Familieblad. 

(2) Zie omtrent de geschiedenis der beide wapens meer breed- 
voerig mijne werken Het Vorstenhuis van Waldeck en Pyrmont, 
Utrecht 1879, alsmede nieuwe uitgaaf 1889, en Het Vorstenhuis 
van Oranje-Nassau van de vroegste tijden tot heden. Leiden en 
Utrecht 1882. 



Digitized by 



Google) 



- i8 3 - 



landen, zal het Rijkswapen voeren, gevierendeeld met 
het Wapen van het Prinsdom van Oranje, zoodanig 
als het tot dusverre gevoerd werd. Als schildhouders 
twee aanziende gouden leeuwen, goud gekroond, rood 
getongd en genageld. Het schild gedekt door de 
Koninklijke kroon. Dit alles rustende op een groen- 
bronzen arabesk, waaraan een blauw lint bevestigd 
is, voorzien van het devies der Nassau's cje Main- 
tiendray» in gouden letteren. 

A. A. V. v. O. 



Extracten uit de huwelijksregisters, gehouden door 
de predikanten van de Hoeven. 

Den 12 November 1673 met attestatie van Etten 
alhier in de Hoeven getrout Anthoni van Baal, wed r 
van Soetien Stevens ende Schepen tot Etten, met 
juffr. Anna Hagers, j. d., van geboorte tot Rosendael 
en nu tot Etten wonende. 

Den 5 October 1675 Marinus van Roeveen, j. m., 
van geboorte in de Hoeven en aldaer Schoolmeester, 
den 3 November alhier getrouwt met Catharina Ver- 
heulen, j. d., van geboorte van Sevenbergen en nu 
woonachtich in den Oudenbosch. 

Den 11 December 1675 d'heer Petrus Duls, predicant 
in de Houven, wed r wijlen juff. Anna van Dijck, den 
12 Januari 1676 getrouwt in den Oudenbosch met 
juffr. Cornelia Wadde, wede wijlen d'hr. Isaacus Heyns- 
bergius, in sijn leven dienaar des Goddel. Woorts in 
de Finaart, woonachtich in den Oudenbosch. 

Den 24 Januarii 1686 d'heer Hubertus Duls, schouteth 
en secretaris in de Hoeven en St. Meertens-Polder, 
j. m. van geboorte in de Hoeven en aldaar woon- 
achtig, op den 13 Februari 1686 alhier getrouwt met 
juffrouw Eva de Clerck, j. d. van geboorte in den 
Oudenbosch en aldaer woonachtig. 

Den 27 Decembris 1687 d'heer Fredericus Hermck- 
huysen, j. m., geboortich tot Leyden ende predicant 
tot Etten onder de baronie van Breda, met juffrouw 
Cornelia Duls, j. d., van geboorte van Rosendael, nu 
woonende in de Hoeven onder het Marcquisaet van 
Bergen op Zoom. 

Den 24 November 1695 Albertus van Rooveen j. m. 
en schoolmeester in de Hoeven, alwaer geboortig en 
woonende, den 14 December 1695 getrouwt op de 
Leur met Digna van Steen, j. d., van geboorte in de 
Leur onder de Baronie van Breda en aldaer nu woonende. 



1708 Sijn in ondertrouw opgenomen den 1 1 December 
tot Geil dese navolgende persoonen : den wel edele ge- 
booren heer, jonker Adolphus Franciscus de Witte, j. m., 
gebooren ende woonachtigh in de Hoeven, met de 
wel edele geborene joffrouw Maria Magdalena Blereau, 
j. d., gebooren tot Leuven en woonende tot Geil. 

17 10. Sijn in ondertrouw opgenomen tot Antwerpen 
den 24 April de heer en mr. Johan Babtista Fran^oys 
Otgens, j. m., geboren in de Hoeven en woonachtig, 
met Joffr. Maria Catharina Josepha de Heuvel, j. d., 
geboren en woonachtigh tot Antwerpen. En sijn ge- 
trouwt den 1 Junio C710 in de Hoeven. 

17 12. Sijn met attestatie van d 8 de Croyze, mr eeccl* 
walonensis tot Breda, hier verscenen de heer Geerardus 
de Ridder, j. m., Cornet onder het regiment van sijn 
Hooghijdt den erfprins van Hessen-Kassel, met mejoffr. 
Gerardina Maria Dingemans, j. d., geboren tot Delft 
en woonende tot Breda en sijn getrouwt in De Hoeven 
den 4 December 17 12. 

17 13. vSijn in ondertrouw opgenomen tot Breeda 
don 17 Junii dese navolgende persoonen: d s Hubertus 
Segers, j. m., predicant in de Hoeven, met joffr. Helena 
Hagers, j. d., geboren in de Hoeven en woonende tot 
Breda, En sijn getrouwt door den eerw. heer J. Noort- 
bergh den 2 Julii in de klijne kerke tot Breda, volgens 
trouwbrief, door sijn eerw. uytgemaackt. 

17 15. Sijn in ondertrouw opgenomen den 17 Mey 
dese navolgende: sin r Coenraadt Cuypers. j. m., geboren 
tot Schravenmoer en woonende tot Cappel, met joffr. 
Anna Catharina Hayers, j. d., geboren en woonachtigh 
in de Palingstraadt. En sijn getrouwt den 1 Julii 17 15. 

17 16. Sijn hier verschenen, met behoorlijcke attes- 
tatien van overhinderde gegane geboden, soo van 
Groodt Waspick als van Vlissingen : sin r Cornelis 
Segers t wedu r van Adriana Thijssen, geboortigh van 
Roosendaal en borger tot Waspick, met juffr. Elisabeth 
van Kamerijck, j. d., gebooren en woonachtigh tot 
Vlissingen. En sijn getrouwt den 6 September 1716. 

1723. Sijn in ondertrouw opgenomen den 20 Meert: 
s r Anthony Jacobsen Kuypers, j. m., geboortigh van 
Breda en borger tot Rotterdam, met joffr. Maria 
Hagers, j. d., geboren in de Hoeven en woonende in 
de Palinckstraadt. En sijn getrouwt den 11 April 1723, 

1739. Den 24 October zijn in ondertrouw opge- 
nomen; de heer Nicolaas Brakman, j. m., geboren en 
woonagtig te Breda, met juffr. Johanna Kuypers, j. d., 



Digitized by 



Google 



— 184 — 



geboren onder Etten, kerkelijk zijnde onder de Hoeven 
en aldaar wonende. 

1744. Den 2i Maart 1744 sijn alhier in wettigen 
ondertrouw opgenoomen : Lambertus Pijsel, j. m , ge- 
boren te 's-Gravenhage, predikant alhier, met Cornelia 
Kuypers, j. d., gebore in de Hoeve en wonachtig te 
Etten, kerklik onder de Hoeven, tijdig getrout den 6 
April 1744. 

Den 1 Maart 1748 sijn alhier in ondertrouw opge- 
nomen: de eerw. heer Joannes Gochchels.j .m., geboren 
en wonende te Leijden en bevestigt predikant na de 
West-Indien, met juffr. Helena Hadorn, geboren en 
wonende in de Hoeve, getrout den 31 Maart 1748. 

Op attestatie van Dordrecht, dat aldaar den 20 Maart 
1748 in ondertrouw waren opgenomen de heer Cor- 
nelis Papegaay, j. m. van Dordrecht, met juffrouw 
Anna Jacoba Kuypers, j. d. van de Hoeve, hebben 
dezelve hunne drie gewone proclamatien sonder eenige 
verhindering gehad en sijn deselve door mij Lambertus 
Peysel, predikant alhier, te Dordrecht in den huewe- 
likken staat bevestigt. 

Den 5 den October 1754 sijn alhier door den predikant, 
ten overstaan van Arjaan Anthonie Huybregts en 
Arithonie Kuypers, als diacon en ouderling, mede ten 
overstaan van mons r Anthonie Hagens en monsr Ma- 
rynis Cop, schoolmeester tot Sprundel, als eerelikke 
getuygen in ondertrouw aangenomen de heer en 
meester Wernerus Adrianus Lach, secretaris alhier, 
j. m., geboren te Bergen op Zoom, met Johanna 
Catarina van der Mee, j. d., geb. te Breda en bijde 
wonende alhier. Attestatie geligt den 21 Oct. 1754. 

Op den 22 July 1787 is vertoond twee verklaaringen 
van Rozendaal en Etten, dat de geboden on verhinderd 
zijn gegaan van d'heer Willem Albertus van Hout, 
j. m., geboren en wonende te Rozendaal en mejuf- 
vrouw Antonia Magdalena van Breda, geboren en 
wonende te Etten. Op dito getrouwt door den eerw. 
heer J. M. Vissers, proponent. 

Medegedeeld door 

H. N. Ouwerling te Deurne. 



Een aardigheidsrijmpje (1). 

Eenmaal toen Napoleon 
Ons de wetten stellen kon, 
Nu gauw honderd jaar geleên, 
Schreef hij uit, dat iedereen 
Zich een «Van» te kiezen had, 
Mooi of leelijk, dwaas of zot, 
Op het land en in de stad, 
Ieder deelde in 't zelfde lot 
En was vrij in zijne keus: 
Wou hij 'n Dwerg zijn of een Reus, 
Keizer, Koning, Prins of Graaf, 
Schilder, Werkman of wel Slaaf 
Vrijheid, Blijheid, ieder kiez' 
Voor zich 't verlangd devies, 
Dat zijn nazaat voeren zal, 
Zoo was 't, dat de vorst beval! 

En de zinnen van de menschen, 
Zoo verschillend in hun wenschen, 
Dwaalden heen naar Veld en Akker, 
Zochten rond bij Boer en Bakker, 
Vloge?i over Land en Zee, 
Naar de Hei en naar de Ree, 
Naar het Meer en naar de Vliet, 
Naar den Oever en het Riet, 
An'dren noemfden zich de Hoog, 
Namen zelfs den Regenboog, 
Zon en Sterren en de Maan, 
Als een ken'lijk teeken aan. 
Alle Donders, Storm en Hagel, 
En Kanon, en Kruit en Nagel, 
Kolf en Kogel, Haan en Loop, 
Treurniet en daar naast de Hoop, 
Kwamen in 't register saam, 
Alle in Nap of Napjus naam , 
Met Muziek van Trom en Fluit 
Pijper, Kornet en de Luit. 

Kaplein, Schutter en Soldaat, 
Hertog, Burggraaf en Kordaat, 
Kracht en Sterk en Stout en Moed % 
Sluiten dezen I/eld-en-Stoet. 

Vechtgraag die is Zeldcnthuis, 
Frank een vijand van den Pruis 
Hanje op 't ijs een vlugge Baas 
Maar zoo Vlug niet als de Haas. 



(1) Uit aardigheid wordt dit vers overgenomen om het te be- 
waren, daar het met Naamsgeschiedenis in verband staat. De ver- 
zenmaker vergist zich echter met vele namen, die lang voor Napoleons 
tijd bestonden. Red. 



DigitizedbyVjOOQlC - ! 



i8 5 - 



Naast Gewin ziet men Verloren, 
Naast van Putten, van der Toren, 
Groustra komt met Ftjnva?idraat, 
Heetebnj met Coudexvater , 
En de Zwijger met de Prater, 
Samen op denzelfde staat. 

Kijken wij eens rond den Haard, 
Namen vindt men naar den aard: 
Zagt en Zoet en Stil en Strak, 

Vr ooiijk, Dapper en Zelfs Zwak, 

Slim en Driest en Vroom en Fein, 
Dikwijls Groot en zelden Klein; 
Veel de jongen, weinig Ouden, 
Hebben toch dat was toen houden, 
Doch niet ieder dacht daaraan, 
Zooals gij straks zult verstaan. 

Elders werden aangegeven 
Namen om er van te beven, 
Zooals Leeuw en Wolf en Beer, 
En daartegenover weer 
Schaap en Lam en zelfs de Duif, 
Wonder dat de zoete Druif 
Toen niet meer bekoring had, 
En men wel vindt Kalf en Kat, 
Bok en Buil 'en Spin en Muis, 
Bult en Belt 'en Zöj/ en Kruis, 
Zeker heeft niet elk gedacht 
Aan een «dankbaar» nageslacht. 

Stoel en Steen en *?/<?£ en i?/0£, 
Kok en Z0/& en zelfs ook .... Sok, 
Zeil en Roer en ifoè en Mast, 
Bron en ifrr^ en zelfs ook . . . Kwast, 
Soms met stra en .rw^ er bij 
Kwamen in de namenrij. 

Slager, Drager, Wafelbakker, 
Schrijver, Drijver* Haringpakker, 
Scheper, Schipper, Schuttevaer, 
Maaier, Menger, Molenaar, 
Vindt men in ons Lageland, 
Naast een enk'le Stokebrand — 
Voordewind en Tegenstroom, 
Koperberg en Hoogeboom, 
Zoetendaal en Ratelman, 
Brekeveld en Zondervan, 
Ondcnvater, Overmeer, 
Bovenkamp en Meyerbeer, 
Van der Weg en van der Draai, 
Van der Heg en van der Kraai, 
Van der Laan en van der Baan, 
Van der Kraan en van der Maan 



Hebt ge zeker wel ontmoet, 
Bij Jan Zuur of bij Jan Zoet, 
Bij van Balen of van Stralen, 
Bij van Galen of bij Thalcn, 
Of misschien bij van der Meer, 
Van der Scheer of bij van Leer, 
Hoe dit zij of wezen moge, 
't Zij bij Schale of bij Drooge, 
't Blijft al evenwel gelijk 
Zeker was 't niet bij van Speyk! 

Krul en Kroes en Regt en Slegt 
En ook Vrede en van der Vegt. 
Zijn u vast niet Onbekend 
Evenmin als Cent en Vent 
Be?it en Gent en Drent en Krent, 
'k Geef u verder Zwart op rF/?, 
Grjfr en Grauw en jQb/z/ en Blauw, 
Groen en 6V^7 en Blank en Bruin, 

Licht en Donker en Fortuin! 

En wat wilt ge nu nog meer? 

Met mij mee naar 7 Woud of 7 ^/^n 

Naar het Veen of naar het Strand, 

Naar de Klei of wel naar 7 Zand, 

Of misschien wel naar den Brand, 

Namen volop Bijdehand. 

Of wilt gij naar Katerveer 

Deventer of Windeweer, 

Haarlem, Sloten, Enschedé, 

Kampen, Assen, Oosterzee, 

Zwolle, Wyckel of den Ham, 

Borger, 7 Loo of Zwammerdam 

Smilde, Hoorn of Oostinje, 

Zeker al die «vannen» vinje 

Meestal nog met «van» er voor, 

't Gaat dan soms voor adel door, 

En als 't nog voor 't grijpen lag, 

Menigeen kwam voor den dag — 

Met zoo iets «van» dit of dat, 

En een vriend zei, weetjewat, 

't Moest te koop zijn bij het Rijk, 

't Bracht nog zoóden aan den Dijk! 

Doch wij dwalen te ver af; 
Ingehaald nu op een Draf. 
Snel en Rap naar Hof en Tuin, 
Winkel, Schuur, Fabriek en Duin, 
"Waar men vindt schier Overal, 
Namen tot een groot getal: 
Kievit, Koekoek, Musch en Raaf 
Hamer, Beitel, Schop en Schaaf 
Boom en Stam en Tak en Spruit, 
Hout en Bast en Bloem en Kruid, 
Eik en Linde, Olm en Pruim, 



Digitized by 



Google 



— i86 — 



Pot en Pan en Riet en Pluim 
Vink en Zwaluw, Mees en Zwaan, 
Ja zoowaar, alleen de Haan 
Levert Kam en Veer en Spoor, 
Zeg hoe komen wij er door? 
Ziet Kalkoen en Nagtegaal, 
Rozebeek en Bloemendaal, 

Ieder heeft hier volop üT^w/' 

En toch staat daar nog .... de Leur, 
Schreier, Kommer en de Niet, 
LeeghoJ, Zwerver en Verdriet! 

Broekman en ook Naaktgeboren, 
Meester, Mol en Nederkoren, 
Kusgraag en de Maneschijn, 
Honig, Stroop en Zoetewijn, 
Hanekuik en Fijnebuik, 
Schralenhans en Magendans. 
Schietekatte en ifc^/ dfcwr iT^, 
Roskam, Sloothaak en Cedée, 
Slaphek, Vischwat, Snoek en Sprot, 
Dokter, Dol en Kramer, Krot, 
Sladood, Lachnict en öfc i?/^', 
Kibbelgaarn en afe Frj?', 
Boterkooper, Stoppelaar, 
Roeper, Klopper, Ratelaar, 
Niemand samen met Verdriet, 
Zeldenrust, Pleizier, Geniet, 
Muggcnbeet en Kallenkoot, 
Zofidcrkop en v. d. Sloot, 
Leejlang en daarnaast de Dood/ 

Kort en Lang en Breedevoort, 
Agter, Wachter en dfe Nacht, 
Kussendrager, Nooitgedacht, 
Pet en y^i-, Broek en Zter, 
K?toop en Klomp en #. *£ 7#.r, 
Potjcwijd en Kneppelhout, 
Achttien, Stuivers, Doerebout, 
Zomer, Winter, Vogelzang, 
Vondeling en Vogelvang, 
Els en Spijker, Naald en Draad, 
Kort en Scheel en P/z/^ en Plaat, 
Bies en i?/^ en Bontekoe, . 
Kool en ivTw*/, Ratjetoe. 
Biesterbosch en ##/* *&r Bende, 
Hier en is zoowaar geen Ende. 
Spanjaard, Griek en 7W en Pruts 
Zochten namen vèr van huis, 
Doch de Fries in 't algemeen, 
Stelde zich heel gauw tevreen: 
h en ga en ma en ma, 
diz en la en dan nog .y/ra, 
Brachten duizend vannen voort, 



Die men al den dag nog hoort; 
In geen oord van Nederland 
Is het kenmerk zoo constant 
Als deez' uitgang op een a 
Die ge ook vindt bij 

Februari 1889. Donia. 

(Overgenomen uit HErKEMA's Nieuw Advertentie- 
blad van Heerenveen). 



Adeldom (1). 

Ik ben een kind van Nederland, 
Aan adeldom gehecht, 
Maar aan een adel die om 't hoofd 
Een krans van stralen vlecht 

Ik schuw den trotschen edelman, 
Die hooger roem niet stelt, 
Dan uit te snuffelen, hoeveel 
Kwartieren hij wel telt. 

En ik ontvlucht veel eerder nog 
De hooggeboren vrouw, 
Die naar 't genadig lachje zoekt, 
Waarmee ze u groeten zou. 

Zij wacht een hulde, die reeds lang 
Verging in volk of land, 

En wacht vergeefs ik kus ze niet 

Die fijne, blanke hand. 

Maar toon mij, wie beschaafd van hart 
Van geest en daden zij; 
Hij is — 7vaar ook zijn wiegje stond, 
Een koningskind voor mij. 

Ik ben een kind van Nederland, 
Aan adeldom gehecht. 
Maar aan een adel, die om 't hoofd 
Een krans van stralen vlecht. 

Louise Stratenus. 



Bockbcoordeelingen en aankondigingen* 

Bij de gelegenheid der viering van het 40-jarig 
Koningschap van Zijne Majesteit Koning Willem III 
zagen een aantal werkjes en brochures omtrent 
's Koning s leven het licht. 

Eerstens wenschten wij een woord te wijden aan 
de toespraak gehouden in de Godsdienstoefening op 



(1) Niet ongeschikt achten wij het bovenstaand gedicht over te 
nemen uit „De Gids voor Leesgezelschappen en rederijkerskamers" 
N° 1, 2* jaargang. Red. 



Digitized by V^OOQ IC 



i8 7 - 



12 Mei 1889 door C. van Koetsveld C.Ezn., predikant 
te Oosterhout. Uitgave van N. Wenk te Rotterdam, 
f 0.20. De schrijver gedenkt de gelukkig gewende 
ziekte van Z. M. en Gods wijze beschikking hierin. 
Hij maakt ons opmerkzaam hoeveel reden van dank- 
baarheid wij moeten hebben dat onze geëerbiedigde 
Koning gespaard bleef. 

Kortelijk vermeldt hij de harde beproevingen door 
onzen grijzen Vorst telkenmale ondergaan in zijn 
huwelijksleven, dat echter gedurende de laatste jaren 
veel verzacht werd door Nederlands Koningin en 
ons Koningskind. 

Met een bede voor het geheel herstel van Z. M. 
eindigt de heer van Koetsveld zijn werkje. 

J. G. van Terveen & Zoon te Utrecht deden een 
fraaie Feest-cantate van Dr. J. J. L. ten Kate het 
licht zien; zij was oorspronkelijk om met groot orchest 
te worden gezongen; de toestand van Z. M. verhinderde 
zulks echter. 

De prijs der cantate is f 0.25, hetgeen zij ruimschoots 
waard is. 

De firma J. A. Willemsen te Zutphen gaf uit eene 
schets voor kinderen van de 40-jarige regeering van 
Z. M., door W. K. H. Hagendans, f 0.25. 

In een dertigtal bladzijden laat de schrijver ons zien 
hce nuttig en belangrijk de regeering van onzen 
Koning tot nu is geweest, hoeveel groote vredeswerken 
zijn ondernomen en geslaagd. 

't Werkje komt ons echter voor meer voor ouderen 
van dagen geschikt te zijn dan voor kinderen. 

Schetsen uit het leven van den laatsten vorst uit het 
Huis van Oranje, door E. J, Veenendaal, is de titel 
van een boekje, dezer dagen bij P. J. Milborn te 
Nijmegen a f 0.50 verkrijgbaaar gesteld. 

Het werkje, versierd met de minder gelukkig ge- 
slaagde portretten van 't Koninklijk gezin en 4 andere 
afbeeldingen, is een zeer goed geslaagde in aange- 
namen trant geschreven levensschets van Z. M., waarin 
ook vele bijzonderheden, tot nog toe niet algemeen 
bekend, een plaats vonden. 

In 't eerste hoofdstuk behandelt schrijver een verkorte 
geslachtslijst der Oranje's en Nassau's, ten einde de 
afstamming van Zijne Majesteit aan te toonen, in de 
overige bladzijden wordt 't leven des Konings van 
af de geboorte door hem gevolgd tot op 't gelukkige 
herstel en wederaanvaarding der regeering op 3 Mei j.1. 

Wij bevelen een ieder aan met 't werkje kennis 
te maken, ofschoon o. i. blz. 86 en 87 daarin niet 
behooren. 

Een korte maar zaakrijke biographie van Koning 



Willem III, door W. F. P. Enklaar. zag te Deventer 
het licht bij A. D. Treffers, f 0.30. 

Het daarin voorkomende portret van Z. M. in politiek 
voldoet ons minder goed dan de inhoud van 't werkje 
zelf, dat zeer veel merkwaardigs in een beknopten 
vorm aanbiedt. 

Ook bij de firma A. W. Sijthoff verscheen een werkje, 
betrekking hebbende op ons vorstenhuis, voor 't jonge 
Nederland bewerkt door W. F. OOSTVEEN (5 # onver- 
anderde druk). 

Het werkje geeft goede en vrij uitgebreide biogra- 
phiën van de verschillende prinsen van Oranje-Nassau, 
welke in zoo nauw verband met onze geschiedenis 
stonden. 

Aan de uitgave is veel zorg besteed, ofschoon de 
omslag met de portretten van 't Koninklijk gezin 
minder goed geslaagd mag heeten. Ook het wapen 
op den omslag prijkend, is o. i. niet vrij van heraldische 
fouten; de schildvorm toch is veel te gerekt. 

Ten laatste wenschen wij nog met een enkel woord 
melding te maken van de uitgave van de steeds 
werkzame firma H. A. M. Roelants te Schiedam. 

Bij genoemde firma is a f 0.60 verkrijgbaar gesteld 
*Het leven en de regeering van Koning Willen den 
Derden*, waarbij een goed geslaagd portret gevoegd is. 

Het werkje behandelt de levensgeschiedenis van 
onzen Vorst van af diens prilste jeugd tot op heden 
en een ieder zal met genoegen daar in kunnen lezen 
dat onze Koning ten opzichte van ons land immer 
zich groote opofferingen heeft getroost en goed en 
bloed overhad om rampen te lenigen en persoonlijk 
hulp te bieden. Wij kunnen dan ook volkomen in- 
stemmen met den wensch waarmede de ons onbekende 
schrijver zijn werkje eindigt, n.1.: Leve de Koning! 

Dr. H. GROTEFEND, Urkundcnbuch der familie von 
Heimbruch, 1142 — 1500, 1502 — 1603. Frankfurt am 
Main, 1882 en 1886. 

De kundige schrijver, archivaris te Frankfurt a/M, 
geeft in 2 royaal 8° deelen een hoogst belangrijke 
studie over 't oude geslacht von Heimbruch. 

Hij heeft zich de moeite getroost om zoowel alle 
gedrukte als ongedrukte gegevens betreffende deze 
familie op te zoeken en uit te werken. 

Uit de verschillende archieven heeft hij ruim een 
twee honderd charters te voorschijn gebracht, die allen 
meer of minder op de familie von Heimbruch betrekking 
hebben en ook groote waarde hebben voor eiken 
genealoog of geschiedvorscher, welke grondig de 
Hannoversche oud-adellijke familiën wenscht te be- 
studeeren. 

Aan de familie von Heimbruch is door de uitgave 
van dit werk een onschatbaren dienst bewezen. 



Digitized by 



Google 



— 188 — 



Maison de Cavtcllanc, Branche de Salernes. 

Aan de Conseil Héraldique de France zijn door 
twee leden van bovengenoemd geslacht 93 gelegali- 
seerde stukken, waarmede zij hunne afkomst wenschen 
te bewijzen, ter hand gesteld, terwijl zij genoemd college 
verzochten daarover advies te willen uitbrengen en 
alsdan tevens het wapen vast te stellen. 

De afstamming wordt door hen met die stukken 
voldoende bewezen, hetgeen dan ook de meening der 
Conseil héraldique is, welke het wapen vaststelt, terwijl 
achter in het werkje door verschillende leden even- 
eens hunne instemming met bovengemeld advies wordt 
gegeven. 

Handbok Prakt /sk Wapenkonst, door Ca RL Arvid 
KLINGSPOR is de titel van een klein handig boekje 
voor beoefenaars der wapenkunde. 

Schrijver geeft korte maar duidelijke verklaringen 
der heraldische termen en figuren, en aanduidingen waar 
de wapenkunde op toegepast kan worden. Verder 
geeft hij aan wat de hoofdfiguren zijn en op welke wijze 
een wapen geblazoeneerd moet worden ; hij behandelt 
de verschillende soorten van adel, geeft adressen op 
waar volgens heraldische regels goede wapens ver- 
vaardigd worden, enz. 

Eindelijk behandelt hij nog de verschillende stijlen 
der heraldiek, een en ander met fraaie gravures op- 
gehelderd. De schrijver heeft o. i. aan de Zweedsche 
beoefenaars der heraldiek een grooten dienst bewezen 
met dit geschrift. 

Van de hand van den bekwamen en werkzamen 
VïCOMTE Oscar de Poli, voorzitter du Conseil Héral- 
dique de France, is verschenen een fraai octavo boek- 
deel, de genealogie bevattende der familie de la Noue. 

Schrijver behandelt eerst zeer uitvoerig den oorsprong 
van den naam en de waarschijnlijkheid dat de verschil- 
lende familiën van dien naam toch tot eenen stam 
behooren voor zooverre zij in elkanders onmiddelijke 
nabuurschap woonden. 

Vervolgens zijn beschreven de verschillende wapens 
van deze familie en tevens die van geslachten die 
gelijkluidende namen dragen, maar toch waarschijnlijk 
niets met deze familie gemeen hebben 

Alvorens tot de eigenlijke genealogie over te gaan, 
worden in een afzonderlijk hoofdstuk de biographiën 
gegeven van die personen, welke zich het meest onder- 
scheiden hebben, terwijl ,de daaraan volgende blad- 
zijden nog vermelden de verschillende eervolle posten 
door hen bekleed en data van adelserkenningen en 
verheffingen, benevens de bezittingen in Frankrijk en 
de wapenbeschrijvingen der aanverwante geslachten. 
Ook de opgave der bronnen waaruit voor de samen- 
stelling is geput, is hoogst belangrijk. De heer de Poli 



mocht buitendien door een toeval kennis maken met 
een afstammeling van 't geslacht dat hij uitgestorven 
waande, welke heer hem vele familiegegevens ver- 
strekte. 

De voorlaatste bladzijden van 't hoogst verdienstelijke 
werk geven de korte extracten van de 356 bewijzen 
waarop de geslachtslijst steunt, terwijl een register 
der namen het geheel besluit. 

Auszug aus der Famüiengcschichte der Do/ma's von 
der Hand Siegmar Graf Dopina, General-Lieuten'. z. D. 

Bovengenoemd werk is een uittreksel der Dohna'- 
schen familiegeschiedenis, welke uit 5 boekdeelen 
bestaat. 

De samenstelling van deze zeer volledige genealogie, 
aanvangende met het midden der 1 2 eeuw en loopende 
tot op heden is zeer belangrijk. 

In 1152 op den Rijksdag te Merseburg beleende 
Frederik Barbarossa eenen edelen Henricus de Rotowe, 
met het burggraafschap Donyn. 

In de 2 e helft der 14* eeuw verloren de burggraven 
na een hardnekkigen en eervollen strijd al hunne 
sloten en bezittingen. 

In de I5 e en i6 e eeuw trachtten wederom twee 
leden van 't geslacht hunne rechten hersteld te krijgen, 
wat hun echter niet mocht gelukken, en omstreeks 
1650 werden hunne rechten voor goed verjaard ver- 
klaard. > n - 

De geheele familiegeschiedenis wordt verder zeer 
uitvoerig behandeld en biographisch toegelicht, terwijl 
in 't geheele werk nog zeer fraaie wapen- en zegel- 
afbeeldingen voorkomen. 

Ook de stamtafels en uitvoerige kaarten, de bezittin- 
gen aangevende van dit hoogst verdienstelijke geslacht, 
verhoogen de waarde van dit werk, hetwelk weder- 
om een bouwsteen is voor Duitschland's geschiedenis. 

Dirck Volckertszoon Coornfiert, een leven- en karakter- 
schets, door F. D. J. MOORREES, is de titel van een 
fraai royaal 8° boekdeel, uitgekomen bij S. en W. N. 
van Nooten te Schoonhoven. 

De heer Moorrees heeft met zijnen studierijken 
arbeid eer ingelegd. 

Niets is door hem verzuimd om een duidelijk begrip 
te krijgen van Coornhert's karakter; ijverig heeft hij 
van alles gebruikt om 't leven van den hoogst ver- 
dienstelijken en kundigen notaris, dichter en graveur 
zoo uitvoerig mogelijk te behandelen en naar de tijds- 
omstandigheden te beoordeelen. 

Duidelijk toont hij aan de groote helderheid van 
geest en volharding welke Coornhert bezat, hetgeen 
bij voorbeeld blijkt uit zijn besluit om op dertigjarigen 
leeftijd aan te vangen op grondige wijze het Latijn te 
bestudeeren en zich daarmede zoo vertrouwd te maken 



Digitized by V^OOQ IC 



— 189 — 



dat hij verscheidene latijnsche schrijvers vertaalde en 
zijne vertalingen nog in den tegen woordigen tijd nuttig 
en dienstig zijn. 

Ofschoon geen theoloog, bleek Coornhert uitmuntend 
op de hoogte te zijn en werd niet zelden zijne bekwame 
tusschenkomst ingeroepen ter beslechting van geschillen 
tusschen predikanten. 

Het werk van Moorrees is een waardige krans om 
het hoofd van den grooten Coornhert. 

Bcttrage zu einer Fatniliengeschichte der Fretherren, 
von Uslar-Gleichen aus gedruckten und ungedruckten 
Quellen, bearbeitet von Edmund freiherr VON Uslar- 
Gleichen. Mit Personen- Orts- und Sachregister und 
9 Stammtafeln. (Hannover Hohn'sche Buchhandlung). 

Het getuigt van gezond verstand, wanneer een volk 
te midden van de tegenwoordige drukke bezigheden 
en strijd voor het bestaan, van tijd tot tijd den blik terug 
slaat op 't verledene en op datgene wat in den loop 
der eeuwen geschied is, terwijl hij de wegen opzoekt 
welke de een of ander tot macht en aanzien heeft 
geleid. 

Vooral 't Duitsche volk zoekt zijne kennis te ver- 
meerderen met datgene wat in vroegere eeuwen heeft 
plaats gegrepen. 

De leden . van de oudste adellijke familiën van 
Duitschland, welke met trots op een rij van waardige 
voorouders kunnen wijzen , beijveren zich om de 
verspreide gegevens en draden van de dikwerf zoo 
moeielijk terug te vinden aanteekeningen op weten- 
schappelijke gronden tot een goed sluitend geheel te 
vormen. 

Terwijl zij op deze wijze aan hunne familiegeschie- 
denis veel glans bijbrengen, bewijzen zij tevens groote 
diensten aan de geschiedenis door dat door een naar 
waarheid en op bewijzen steunende geslachtslijst menig 
donker punt in de geschiedenis wordt opgehelderd en 
tot klaarheid gebracht. 

Eene degelijke arbeid van dien aard ligt voor ons 
in bovengenoemd werk. 

Met onvermoeibare vlijt heeft de schrijver alles en 
alles verzameld wat uit gedrukte of ongedrukte be- 
scheiden, archieven en bibliotheken over zijne familie 
te vinden was. 

In 't eerste gedeelte vermeldt de schrijver de immer 
zoo moeielijke vraag van oorsprong, naam en eerste 
voorkomen der familie alsmede de ligging der goe- 
deren en het aandeel dat de leden der familie naftien 
aan veeten en tournooien. 

Een duidelijk beeld van dien tijd wordt ons daarin 
gegeven ; daar toch kan men zien, hoe ieder zich als- 
toen zelf recht moest verschaffen, en dat.de edellieden 
zich niet ontzagen met 't zwaard in de vuist recht en 
onrecht te plegen ; de dappere ridders von Uslar zelf 



vonden niets schandelijks in 't overvallen van koop- 
lieden of 't berooven van een rijken kramer ; echter 
lieten zij 't zwaard niet in de schede, als 't er op aan* 
kwam den vijand van 't land te bestrijden. 

Aan dit belangrijk deel dezer uitgave sluit zich on- 
middelijk aan een genealogie over 52 1 personen loopend, 
de een met meerdere, de andere met mindere bio- 
graphische bijzonderheden, alsmede 1135 extracten van 
charters betrekking hebbende op de personen of hunne 
goederen en die der familie Gleichen. 

Tot de belangrijkste der biographien behoort zonder 
twijfel die van de bekenden dapperen aanvoerder in 
den dertigjarigen oorlog Thilo Albrecht von Uslar, 
welke eerst in dienst van den landgraaf Wilhelm V 
van Hessen-Kassel en later in Zweedschen dienst met 
afwisselend geluk de Zweedsche banier in Nedersaksen 
tegen den overmachtigen vijand verdedigde. 

Een negental genealogische tafel^ welke de stamboom 
der familie met al zijne vertakkingen van af de oudste 
tijd tot op heden aangeven, besluiten het werk. 

Omstreeks 1 1 30 komen de eerste Heeren van Uslar 
voor (waarna 't bestaan onwederlegbaar is te geven), 
als Ministerialen? van den graaf Siegfried IV von 
Boinenburg en Nordheim. Wat de patricische takken 
betreft, die in Hörter— Einbeck enjGoslar (nog heden) 
bloeiden, wordt aangewezen dat zij van denzelfden 
stam zijn. 

De in het koninkrijk Hannover levende takken van 
het geslacht zijn eerst in 1840 door de Pruisische 
regeering als Freiherren erkend geworden. 

De arbeid van den baron van Uslar-Gleichen is de 
vrucht van jarenlange studie, en van nog grootere 
waarde is dit werk, omdat de samensteller , immer 
onpartijdig is gebleven, wat niet altijd het geval met 
geslachtsregisters is; bovendien de familie in de ge- 
schiedenis een plaats heeft gegeven met een rijke 
vermelding van bronnen en bewijzen. 

Aan de typographische bewerking is de meest mo- 
gelijke zorg besteed, waardig den inhoud. 

Geschichte des Geschlechts von Oeynhausen aus ge- 
druckten und ungedruckten Quellen, bearbeitet von 
Julius Grafen von Oeynhausen, 2 Theile, 1870— 
1887. Wilhelm Rommell. Verlag. 

De algemeen bekende en hoogst kundige schrijver 
biedt ons in bovengenoemd werk de vrucht aan van 
een tienjarigen moeielijken arbeid. 

Hij behandelt zijne familiegeschiedenis van af 1036 
(waarschijnlijk was den naam vroeger von Barkhausen 
en is Oeynhausen een jongere tak) en steunt zijne 
beweringen op eene groote collectie charters, waarvan 
telkens een zaakrijk uittreksel wordt gegeven. Zijn 
werk getuigt van meer dan gewone volharding en 
studie; het is een reuzenarbeid geweest Ook het 



Digitized by 



Google 



— 190 — 



tweede deel, hetwelk het eerste aanvult, maar waar- 
van hij helaas de verschijning niet mocht beleven, is 
een meesterwerk, te meer daar wij moeten bedenken 
dat hij geen leiddraad of zelfs eene genealogie had 
zijner familie. 

Het werk is voor de Westphaalsche geslachten een 
niet hoog genoeg te waardeeren bron. 

Met belangstelling zien wij de verschijning van het 
derde deel, waarin de genealogie met biographische 
toelichtingen zal voorkomen, te gemoet. Dit was reeds 
voor zijnen dood voor de pers gereed. 

Door het Archivio storiqo gentilizio te Milaan is 
uitgegeven het eerste deel van het Tkédtre généa- 
logique de la Noblesse d'Europe, waarin de genealogiën 
van een tiental geslachten worden behandeld. 

De uitgave is met de meeste zorg bewerkt en elke 
genealogie geïllustreerd met een of meer familiewapens; 
de Italiaansche heraldiek is echter nog niet op het 
hoogste punt; zij kan zonder twijfel met goed gevolg 
eens ter schole gaan bij de Duitsche, die in dat opzicht 
de kroon spant. 

De tekst welke meestal slechts een kort overzicht 
der familie geeft, is dikwijls zeer belangrijk, voor- 
namelijk ook om reden de meeste Italiaansche ge- 
slachten zeer oud zijn. 

Wij hopen dat de graaf de Daugnon voort moge 
gaan met dergelijke nuttige uitgaven. 

J. D. G. van Epen. 



Inhoud tijdschriften. 

Maandblad van het Genealogisch-Heraldiek Genoot- 
schap „De Nederlandsche Leeuw/ 9 VII Jaargang, 1889. 

N°2. Uitgestorven Zeeuwsche geslachten, het geslacht 
Vocxen te Reimerswale; Geslacht Vaillant; Boekbe- 
oordeelingen ; De grootouders van den zeekapitein Jan 
van Amstel ; Genealogische aanteekeningen betreffende 
de Goessche familie van Oostee en hare afstammelingen; 
Familieberichten. 

N° 3. Benoemingen; Vervolg der aanteekeningen op 
de familie v:.n Oostee; Geslacht Schuurman; Boekbe- 
oordeelingen ; Familieberichten. 

N° 4. Benoemingen van leden; Mededeelingen van 
het bestuur; Eenige oorkonden uit de Brabantsche 
Leenregisters in het Algemeen Rijksarchief te Brussel; 
Uit een familiebijbel ; Eigenaardige plaatsing van een 
devies; Vragen; Familieberichten. 

N° 5. Tentoonstelling van Heraldieke kunst en van 
wapens der Vliesridders ; Oud wapenboek; Geslacht 
Teixeira de Mattos; De wapens van gemeenten en 



heerlijkheden in Zeeland; Boekbeoordelingen; Familie- 
berichten. 

De Maasgouw. Orgaan voor Limburgsche Geschie- 
denis, Taal- en Letterkunde, XI Jaargang, 1889. 

N° 35 en 36 volgen later. 

N° 37. Gemeentewapen van Houthem; Gemeente- 
wapen van Ulestraten ; Necrologie van Pierre Jan 
Eyben; Kroniek der stad Maastricht van haren oor- 
sprong af tot in 'Juni 1862. 

N° 38. Gemeentewapen van Heeren Gulpen; Uitvaart 
van Petrus Reinier baron van Wassenaer-Warmond, 
proost van St. Servaas te Maastricht. 

N° 39. Het adellijk stift van Munsterbilsen ; Op den 
hove te Valkenburg; De vrij heidsboom te Valkenburg. 

N° 40. Opening der Maasbrug te Roosteren-Maaseyk; 
Onthulling te Valkenburg van het gedenkteeken der 
vereeniging van Limburg met Nederland; De hof «de 
Borg» te Roosteren; Uit het beleg van Maastricht 
in 1672. 

N° 41. Twee belegeringen der stad Venlo, 1637, 
1646; Gemeentewapen van Schinveld. 

N ü 42. Het hertogdom Limburg; Gemeentewapen 
van Brunssum ; Een dekreet van Benedictus XHI ten 
gunste van Francisca Christina gravin van Paltz-Sultz- 
bach; Klokopschriften te Blitterswijck. 

De Nederlandsche Heraut. Tijdschrift op het gebied 
van geslacht-, wapen en zegelkunde, V c Jaargang, 1889. 

Afl. 3 en 4. Necrologiën; Het geslacht van Delen. 

VI C Jaargang. Afl. 1. Necrologie; Souvereiniteitsrechten 
door H. H. M. M. de Staten Generaal der Vereenigde 
Nederlanden in 17 10 te Rijssel uitgeoefend; Nieuwe 
gemeen tewapens ; Het geslacht de Coninck van Peyze; 
De orde van het Gulden Vlies ; De beweerde afstamming 
der familiën Nahuys en van Nahuys uit het dynasten- 
geslacht Ahaus uit den Huize Horstmar ; Het geslacht 
Dedel. 

De Dtetsche Warande. Tijdschrift voor Kunst en 
Zedegeschiedenis. II C Jaargang, 1889. 

N° 3. De geheimen der verf bereiding, afzetterskunst 
en miniatuurschildering van het klooster van Groenen- 
daal; Josephus Albertus Alberdingk Thijm, als stichter 
der Dietsche Warande herdacht; Vondel en Milton 
II; Aan de nagedachtenis van den heer Eugene Edward 
Stroobant; Wapenteekenkunst en Wapenalbum; O. 
L. Vrouw van Handel; Le Musée de la révolution 
Frangaise. 

N° 4. Kunstenaars en kunstwerken in de Belgische 
Benedictijner-kloosters van de io e tot het midden der 
i3 e eeuw; Iets over notenschrift; Isaac Dacosta; Ca- 
milla's opdracht; De Psalmen in Gezangen; Jozef 
Alberdingk Thijm aan den Nederlandschen Spectator, 



Digitized by 



Google 



— IQI — 



echo eener stemme over het graf; Weerklank op 
Edw. van Even's herdenking van den Warandestichter; 
De heerlijkheden van het land van Mechelen, Nieien 
hunne heeren ; Een woord met betrekking tot het 
Koninklijk museum van oudheden en wapenen te 
Brussel. 

Oud Holland. Nieuwe bijdragen voor de Geschiedenis 
der Nederlandsche Kunst. Letterkunde, Nijverheid, enz., 
onder redactie van Mr. N. de Roever en A. Bredius, 
VII e Jaargang, 1889. 

Afl. 2. Caspar van Baerle (VI) laatste levensjaren 
(1644 — 1648); Aanteekeningen omtrent eenige Dord- 
rechtsche schilders ; Aanteekeningen van Mr. Hendrik 
Houmes op van Mander's schilder-boeck; Bij de 
portretten van Isaack van der Voort en Magdalena 
Stockmans; Nog eens het regentenstuk van Johan 
van der Meer. 

Tijdschrift voor Geschiedenis, onder redactie van 
A. M. Kollewijn Nzn., 4* Jaargang, 1889. 

4 e afl. Independen ten en Jacobijnen; De moderne 
koloniale politiek; De Tempeliers; Het Hollandsche 
gravenhuis; De gedeputeerde staten in Friesland. 

Jaarboek van de Koninklijke akademie van Weten- 
schappen, gevestigd te Amsterdam, over 1888. 

Mededeelingen en verslag van bovengemelde aka- 
demie over 1888. 

Der Deutsche Herold. Zeitschrift für Heraldik, Sphra- 
gistik und Genealogie. Organ des Verein Herold zu 
Berlin. XX Jahrgang 1889. 

N° 6 volgt later. 

N° 7 und 8. Bericht über die Sitzung vom 21 Mai 
und 4 Juni 1889; Grabdenkmöler Regensburgs; Al- 
brecht Dürers Abstammung und Kunsth£tigkeit ; Die 
Glasmalereien in der Stiftskirche zu Hamelsloh bei 
Lüneburg; Familienchronik ; Erkl&rung; Danische Offi- 
ziere ; Stendaler Wappen und Hausmarken ; In Bayern 
nicht immatrikulirte Adelsfamilien ; Verzeichnisz der 
Mitglieder des Vereins Herold in Berlin in 1889. 

Deutsches Adelsblatt. Wochenschrift für die Auf- 
gaben des christlichen Adels. VII Jahrgang. 1889. 

N° 21. Ueber Selbsthülfe in der Landwirthschaft; 
Neuer Adelspiegel; Der Kohlenausstand und was er 
lehren soll; Zum Wettiner Jubileum; Aus der Ge- 
schichte des Geschlechts derer von Zieten. 

N° 22, Statistik der deutschen Adelsgenossenschaft; 
Neuer Adelspiegel; Aus der Geschichte der Berliner 
Gesandschaften. 

N° 23. Hilfsverein der deutschen Adelsgenossen- 
schaft ; Die innere Colonisation und die landwirthschaft- 
liche Arbeitersfrage. 



N° 24. Friktionen. 

N° 25. An den deutschen Adel; Mittheilung über 
die Organisation der Deutschen Adelsgenossenschaft ; 
Ueber christliches Recht; Zur Geschichte des branden- 
burgisch-preussischen Offizier-Corps; Das Geschlecht 
van Lükow. 

N° 26. Deutsche Adelsgenossenschaft; Das Sinken 
des Zinsfusses; Das Centenarium in Frankreicb, ein 
Weckruf an die christlich-monarchische Welt ; Geadelte 
Jüdische Familien. 

N° 27. Die Betheiligung des Sachsischen Adels; 
Familien Nachrichten; Ge$chlecht- und Siegelkunde. 

N° 28. Ein Wort zu: Was thut Ihr; Lose Blater; 
Allerlei. 

N° 29 volgt. 

N° 30. Freiheit und Autoriteit im Genossenschafts- 
wesen; Der vollkommene Edelmann ; Das neue König- 
lich-S^chsische Maj est &ts wappen. 

N° 31. Die Eintheilung der Geschichte im Mittel- 
alter und Neuzeit in ihrer Anwendbarkeit zur Bestim- 
mung des Begriffes des alten Adels; NeueMedaillen; 
Ferdinand Graf von Alvensleben-Erxleben ; Allerlei. 

N° 32. Volkswirthschaftliche Todesstarre und neue 
Lebenszeichen im seitherigen Genossenschaftswesen ; 
Ueber Stufen des Adelsstandes ; Die Schwanengeseli- 
schaft ; Heinrich «der Pilger» und sein Diener ; Friedrich 
vota Oeynhausen. 

Zeitschrift des Harz- Vereins für Geschichte und 
Altertkumskunde. XXII Jahrgang, 1889. 

Erste Halfte. Zur Genealogie der Grafen von Regen- 
stein und Blankenburg bis zum Ausgange des 14® 
Jahrhundert, mit einem Stambaum; Quellen zu der 
Geschichte des Konvertiten Ludolf Klencke; Liber 
feodalis censuum perpetuorum ecclesiae, S. Crucis 
in Nordhusen ; Kulturbilder aus der Zeit kurz 
vor und bis zum dreissigjahrigen Kriege; Das Grab- 
denkmal Graf Emsts VII von Honstein im Kloster 
zu Walkenried, mit einer Abbildung; Noch eine deut- 
sche Hausurne; Schaumünzen Braunschweigischer Her- 
zöge aus dem XVI ünd XVII Jahrhundert, mit einer 
Tafel; Asche von Kramm, dessen Gemahlin und ihre 
Verwandtschaft zu Wernigerode, 1524 — 1567 ; Der 
Sch warmer Johann Beidenrod zu Veckenstedt, 1554 — 
1574; Generalordnung des Herzogs Julius vonBraunsch- 
weig-Wolfenbüttel, nach welcher Fremde in Wolfen- 
büttel, herumgeführt werden sollen, 1578. Vereinsbericht 
von Juli 1888 bis dahin 1889. 

Messager des sciences historiques ou archives des arts 
et de la Bibliographie de Belgique. Gand, 1889. 

i e Livraison. Les armoiries des registres scabinaux 
de Gand ; Histoire de la Gilde souveraine et chevalière 
des Escrimeurs, dite Chef-confrérie de Saint-Michel a 



h 



Digitized by 



Google 



— 192 — 



Gand; Jan van Monkhoven, capitaine flamand au ser- 
vice de la Suède; Les archiducs Albert et Isabelle 
et la relique du Saint Clou vénérée a Soleilmont, 
documents inédits précédés d'un apenju historique sur 
la même relique ; Archives gantoises ; Les Seigneuries 
du pays de Malines; Keerbergen et ses Seigneurs; 
Erratum au sujet de Tarticle intitulé: cDe Toffice du 
Grand-Bailli au XIV siècle a Gand. 

2 e Livraison. L'autobiographie de Juste Lipse; Note 
sur Ie Watermolen de Gand ; L'hospital de la Byloke 
a Gand ; Charte de St. Pharailde 30 Mars 1596, relative 
a 1'achat d'une cloche et aux conditions de eet acte; 
Le dernier manuscript de Jacques Meyer; Le pays de 
Waes a Tépoque de mammouth ; Portret de Juste Lipse. 

Bulletin Héraldiqué de France ou revue historique 
de la noblesse. Paris, 1888. 

Septembre. Armorial de Versailles; Noms des gentils- 
hommes colonels-propriétaires des régiments francais; 
Pourcet marquis d'Arnéguy; Généalogie de la familie 
de Genas; Eudel de Thouron et du Gord; Notes 
d'état civil nobiliaire; Variétés. 

Octobre. Catalogue des chevaliers de Malte appelés 
successivement chevaliers de Tordre militaire et hos- 
pitalier de St Jean de Jérusalem, de Rhodes, de Malte, 
1099 — 1800. 

Novembre et Décembre. Nettancourt; Villèle; Notes 
d'état civil nobiliaire; Variétés. 

Janvier. Les ordres de chevallerie; Notes sur les 
bureaux des trésoriers de France en Normandie; La 
Rochefoucauld-Bayers; Notes d'état civil nobiliaire; 
Variétés. 

Février. Du Chastel; Crespin du Neufburg; Clary; 
Flandy; Notes d'état civil nobiliaire; Le tribunal réve- 
lutionnaire d'Orange; Variétés. 

Mars. Armorial de Versailles; Les comtes de Foix; 
Un branche de la familie d'Anglade; Gayfïier alias 
Gueyffier; Notes d'état civil nobiliaire; Variétés. 

Avril, volgt later. 

Mai. Les ordres de chevallerie, ordre des Templiers; 
La familie Chauvelin, Quatrefages de Bréau; Notes 
d'état civil nobiliaire; Le tribunal révolutionnaire 
d'Orange; Le comte de Barthélemy d'Hastel; Une oeuvre 
inédite du président de Montesquieu; Bibliographie. 

Juin. La familie Chérisey; Hibon de Frohen; Un 
légitimé de Lorraine; Notes d'état civil nobiliaire; 
Annuaire de la noblesse de Russie; La Saintonge et 
les seigneurs de la Plassac, le duc d'Epernon. 

Archives héraldiques. Publiées par Maurice Tripet (1), 
Héraldiste a Neuchatel. 1888, 1889. 



(1) De twee eerste jaargangen verschenen in autographie doch 
met Januari 1889 is dit tijdschrift in druk verschenen. 



N* 23. L'ordre de la Générosité; Les armoiries du 
général Dufour. Bibliographie. 

N° 24, volgt later. 

N° 25. Les cimiers de la Maison de Neuchatel ; 
Bemerkungen zum Basler Siegel ; La famiglia Planta. 

N° 26 et 27. BeitrSge zur Kenntnis der Heraldik 
und Sphragistik der deutschen Schweiz; Le lion de 
Reinach; Le Schild de TAuberge de Thielle et les 
armoiries de cette commune; Les armoiries de 
Trachselwald; La famiglia Planta; Necrologie. 

N° 28. Notes sur les armes de quelques families 
neuchateloises; Les verrières du moyen-age de Stamm- 
heim (Zurich) et de Stein-am Rheim (Schaffhouse). 

N° 29 et 30. Société Suisse pour la conservation de 
Monuments historiques et nationaux ; Benedikt Meyer- 
Kraus; Bibliographie; Les régies du Blason ; Les Ver- 
rières du moyen-age de Stammheira (Zurich) et de Stein- 
am Rhein (Schaffhouse). 

N° 31 — 34. La forteresse et les armes des Atting- 
hausen ; Les sobriquets et les armoiries de Communes; 
Les armoiries de la confédération et des cantons 
Suisses; Chateaux Suisses. 

L'enlumineur, par J. van Driesten, 1889. 

N° 5. Notre cours; Etude sur les livres manuscrits 
et Tart de les orner; Quartiers généalogiques des 
maisons illustres d'Europe; La t valeur d'un missel: 
De 1'emploi du Blason; Bibliographie. 

N° 6. La miniature et 1' enluminure a 1'exposition de 
1 889; Documents inédits, concernant le Jean le Tavernier 
et Louis Liedet. 

The New- York genealogical and biographical Re- 
cord. 1889. 

January. The Oliver Family of New- York, Penn- 
sylvania and Delaware ; Francis Marschalck Kip D. D.; 
Records of the reformed Dutch church in the tity of 
New- York; Gouverneur Morris; The Bruyn family of 
Ulster Co. N.-Y.; Records of the first and second 
presbyterian churches in the city of New- York; Jour- 
nal of Cornelia Clinton; Notes and queries; Obituaries; 
Book notices. 

February. Sketch of bishop Seabury; Lineage of 
Alexander Hamilton ; Names of streets in New- York; 
Old burial ground in Westchester C° N.-Y.; William 
Thorne and some of his descendants ; Notes and queries ; 
Obituaries: Book notices. 



O 



Digitized by 



Google 



ff 



— *93 — 



De oude kerkregisterg ia om laad. 

( Vervolg). 

LINSCHOTEN. 

Ter secretarie berusten: 

De doopboeken der Hervormde gemeente aldaar 
van af 29 Juni 1766 tot en met 18 19 (in duplo). 

Een pakket huwelijksaangiften van 1736 — 1794. 

Een idem huwelijksaf kondigingen van 1798 — 1802. 

Trouwboeken van 1700 — 1792, in 3 banden. 

Enkele losse huwelijksproclamatiön vóór 1700. 

Een trouwboek van Snelrewaard van 1729 — 1766. 

Registers van begraven van lijken van 14 Mei 1751 
tot 1818, in 3 banden. 

In het archief der Hervormde-kerk van Linschoten: 

Een register van gedoopte kinderen van 1648 — 1772 
en van huwelijksproclamatiën van 1648 — 17 13. 

Een register van gedoopte kinderen van 1722 — 1766. 

Een idem van af 1766. 

Een trouwregister van 1722 — 1766 en verder. 

De doop- en trouwregisters van Achthoren berusten 
vermoedelijk te Montfoort. 

Het doopboek der Roomsch Katholieke gemeente 
van Linschoten berust te Montfoort. 

Idem idem van Snelrewaard te Oudewater. 

LISSE. 
Alhier zijn aanwezig: 

Gereformeerde doopboeken van 1707 — 24 November 
1811. 
Roomsch Katholieke doopboeken van 1687 — 181 1. 
Gereformeerde trouwboeken van 1707 — 1809. 
Roomsch Katholieke trouwboeken van 1687 — 181 1. 
Overlijdensboeken van 1687 — 181 1. 

LITH. 

Doopboeken der Roomsch Katholieken van 1603 — 
1609, tevens inhoudende losse bladen van 1642 — 1648 
en van 1673 — 18 10, in vier banden. 

Trouwboek van 1704 — 1764. 

Idem van 1680 — 1704 en verder van 1748, bevattende 
losse stukken «van alle degene die voor de wet alhier 
in de Heerlijkheid groot «Lith» zijn ingeschreven en 
getrouwd*. 

Trouwregister van 1805 — 18 10 door commissarissen 
der huwelijkszaken. 

Idem van 1799— 1805. 

Doopregister der Hervormde gemeente Lith en 
Lithoyen van 1761 — 1810. 

Doopregister der Gereformeerden van 1650 — 1759. 

Register van overlijden van 18 10. 

Idem van begravingen van 1730 — 1809. 

LITHOYEN. 
Een doopboek der Roomsch Katholieken, loopende 
van 1774 — 1810. 



Een boek inhoudende extracten van een doopboek 
en aanteekeningen van overlijden over 1687 — 1809. 
Een doopboek van 1706 — 1769. 
Een trouwboek van 17 16 — 1808, in 3 banden. 
Het laatste bevat ook overlijden&-acten van 1810. 

LOCHEM. 

Ten gemeentehuize zijn aanwezig: 

Een doopboek van stad en schoutampt Lochem 
van 3 Juli 17 17 — 25 Augustus 181 1, in 2 banden. 

Een register der geboorten bij de Israëlitische kerk- 
gemeente binnen de stad Lochem van 1788 — 1824. 

Een register van de familienamen der Joden in de 
gemeente van Lochem van 181 2. 

Een trouwboek van 1699 — 1723. 

Aanteekening van getrouwde personen van 30 No- 
vember 1723 — 17 November 1833. 

Een trouwboek van stad en schependom Lochem 
van 26 Mei 1798 — 23 November 1810. 

Een register van ontvangst voor lakens en mantels 
bij de begrafenis van onderstaande overledenen in de 
jaren 1781 — 1827. 

Annotatie der overledenen personen binnen de stad 
Lochem van 1796 — 1807. 

Aanteekening van overlijden in 1807. 

Register van overledenen van 1796 tot en met 181 1. 

.LOENEN. 

Op het gemeentehuis alhier berusten: 

Liber Baptismalis Pastoratus in Slootd^k van 1745 
tot 1793. 

Nomina Matrimonia junctorum incipiendo ab anno 
Dei 1745—1793. 

Huwelijksregister van 1774- 181 1. 

Actes de Naissance Tan 181 2. 

Actes de Mariage Tan 181 2. 

Doopboek der Roomsch Katholieke gemeente van 
Slootdijk en Loenen van 1793 — 1805. 

Begraafregisters van Loenen , Mijnden en Oud-over 
en Loenersloot, beginnende met de komst van Jan 
Kleinenbreingel als koster en doodgraver te Loenen 
van 1760— 18 12. 

Geboorteregister van Loenen over 181 1. 

Geboorteacten van 18 13 — 1822. 

Gestorvenen van 1813 — 1822. 

Gehuwden van 18 13— 1822. 

Sterfregister over 181 1. 

Actes de décès Tan 181 2. 

Register van aanteekenen der geboden en voltrekken 
van huwelijken voor den gerechte van Loenen en 
Nieuwersluis van 1776— 1793. 

Register der gedoopten in de Gereformeerde-kerk 
te Ter Aa beginnende 1722 en eindigende 18 12. 

Register der dooden en begravenen te Ter Aa 
sedert pinksteren van 1767 — 1783. 



K 



#. 



Digitized by 



Google 



194 — 



Register der begra venen gehouden bij Willem Mulder, 
doodgraver te Ter Aa van 1783 — 18 12. 

Register der gehuwden in de gemeente van Ter Aa 
over 181 1. 

Geboorteregister van Ter Aa over 181 1 in twee 
banden. 

Register der overledenen in de gemeente van Ter Aa 
over 181 1, in 2 banden. 

Register van geboorten in de gemeente Ruwiel 
van 1813 — 1822. 

Idem van overlijden idem van 18 13 — 1822. 

Idem van huwelijken idem van 18 13 — 1822. 

LOENERSLOOT. 

In het gemeentehuis van Loenersloot en Ruwiel 
zijn aanwezig de navolgende oude kerkregisters : 

Register der begravenen te Ter Aa van 1767 — 
1813 en register der gedoopten in de Gereformeerde- 
kerk te Ter Aa van 1722 — 1797. 

Het register der begravenen bestaat uit twee en 
dat der gedoopten uit één deel. 

LONNEKER. 

In het archief dezer gemeente berust: 
Protocol van huwelijken van 1804 — 1809. 
Register van sterfgevallen van 1806 — 181 1. 

LOON OP ZAND. 

In het archief dezer gemeente bevinden zich: 

Doopboek van 9 Juli 1608—8 Februari 1685, in 
vier banden. 

Idem van 1 Januari 1678—2 Juli 1795, in vier 
banden. 

Idem van 6 Maart 1780 — 23 December 1781. 

Idem van 16 Maart 1786 — 1 Februari 1789. 

Pastoor Kaatsheuvel: 

Doopboek van 1 Februari 1796 — 12 December 1800. 

Overlijdensaanteekeningen van 2 Februari 1700 — 
175 1, in 2 banden. 

Idem van 8 Januari 1757 — 14 December 1786. 

Hervormde gemeente: 

Doopregister van 26 November 1684 tot l Nov. 18 10. 

Ondertrouw- en trouwregister van 9 September 1779 
tot einde 1786. 

Trouwregister van 22 Fpbruari 1715 tot 1 Juli 1731. 

Overlijdensaanteekeningen van 4 Januari 1787 — 30 
December 1805. 

Heerlijkheid Yenloon (Loon op zand).: 

Ondertrouw en huwelijken van 11 Januari 1686 — 
2 Mei 1690. 

Idem van 28 Juli 1770—13 Januari 181 1, in vier 
banden. 

Register van lijken van 10 Jan. 1806 — 29Dec. 1810. 

Roomsch Katholiek doopboek gemeente Sprang. 



Parochie Loon op zand: 

Doopboek van 12 Juni 1792—24 Januari 1796. 

Gemeente Trljhoeve Cappel, parochie Loon op zand: 

Roomsch Katholiek doopboek van 21 Juni 1792 — 
22 April 1795 (4 akten). 

Trouwregister van, 11 September 1737— 6 Mei 1770. 

Gemeente Capelle, parochie Loon op zand: 

Roomsch Katholiek doopboek van 3 December 1792 
tot 15 Mei 1794. 

LOOSDRECHT. 

Ten gemeentehuize alhier worden de volgende 
registers aangetroffen: 

Nederlandsch Hervormde gemeente : Huwelijksaf- 
kondigingen van 1808 — 18 16. 

Doopboek van Nieuw Loosdrecht van 1730 — 18 11. 

Aangenomen lidmaten idem van 17 19 — 1729. 

Huwelijken idem van 17 19 — 1730. 

Doopboek idem van 17 19 — 1730. 

Huwelijksaf kondigingen van 1720 — 1807. 

Doodboek van Oud Loosdrecht van i{> Juni 1783 
en 29 Februari 181 2. 

Trouwboek van Nieuw Loosdrecht van 1730— 18 10. 

Doopboek van Oud Loosdrecht van 1637 tot 5 
April 18 13. 

Trouwboek van 1637—12 November 1807. 

t LOOSDUINEN. 

Ter secretarie zijn aanwezig: 
De doopboeken der Hervormde gemeente van af 

1 Juli 1637 tot en met 21 Juli 18; 1. 

De trouwboeken der Hervormde gemeente van af 

24 Mei 1637 tot en met 8 April 18 12. 

Doop-, trouw- en sterfregisters der Roomsch Katho- 
lieke gemeente van af 17 13 tot 1739 en van af 15 
Februari 1785 tot en met 6 Januari 181 2. 

LOPIK. 

Een extract uit het register der gedoopten in de 
Roomsch Katholieke-kerk te Cabnuw, yoor zooverre 
Lopik betreft, van 177 1 — 181 1. 

Een register der gedoopten in de Hervormde-kerk 
te Lopik van 1681 — 181 1. 

Een register der gedoopten in de Hervormde-kerk 
te Lopikerkapel van 1621 — 1811. 

Een register der gehuwden te Lopik van 1690 tot 

25 Januari 181 1 en te Lopikerkapel van 1744 tot 

26 Augustus 1810. 

Een register van begravenen te Lopik van 1750 
tot 181 1 en te Lopikerkapel van 1730— 181 1. 

LOPPERSUML 

Registers van gedoopten van 30 Maart 1634 tot 

2 Augustus 181 2, in 3 banden. 

Register van ondertrouw en getrouwden van 13 
April 1634 tot 27 Juni 1802. 






— 195 — 



Wirdum. Protocol van gedoopte kinderen van 6 
Maart 1657—28 Juli 181 1. 

Protocol van gecopuleerde personen van 1657 tot 
en met 1793. 

Garrelsweer. Protocollen van gedoopten en geborenen 
van 25 December 1728 — 27 Juli 181 1 en van 1804 — 
21 Maart 18 17, in 3 banden. 

LÜYKSGESTEL (Noord-Brabant). 

In het gemeentearchief zijn aanwezig de Roomsch 
Katholieke kerkregisters van geboorten van 1538 — 1 794. 

Geboorte-, overlijdens- en huwelijksregisters in de 
Fransche taal van 1801 tot en met 18 14. 

MAARHEEZE. 

Van den pastoor van Maarheeze, Soerendonk en 
Herksel: doopboek van 12 October 1662—13 Sep- 
tember 1681. 

Idem van 1 Augustus 1687 — 13 October 1738. 

Trouwboek van den pastoor van 26 Januari 1681 — 
4 Mei 1738. 

Idem van 4 November 1738 — 6 December 18 10. 

Lijst van Hervormd-gedoopten van 1759- 1786. 

Trouwboek voor schepenen van 3 Februari 1753 — 
30 October 1796. 

Idem van 18 10. 

Doodboekje van 8 Januari 1772 — x 8 November 18 10. 

Begrafenisboek vari 6 Mei 1772 — 26 Maart 1796, 
en 1 bladzijde van 1804. 

Register van overlijden van Januari 1806 tot 19 
November 1810. 

MAARSSEN EN MAARSSEYEEN. 

Hervormde doop- en huwelijksregisters van 1708 — 
181 2, in 2 banden. 

Roomsch Katholieke doop- en huwelijksregisters 
van 1738 — 1812. 

Algemeen begrafenisregister van 1745 — 1811, in 3 
banden. 

SINT MAARTEN (Zeeland). 

Ter secretarie dezer gemeente zijn aanwezig: 

Een doopregister der Nederlandsch Hervormden van 
Sint Maarten, loopende van af 1757 — 181 1. 

Een idem van Valkoog, loopende vanaf 1674 — 181 1. 

Een idem van Eenigenburg, loopende van af 1663 
tot 181 1. 

Een register van overlijden der Nederlandsch Her- 
vormden van Sint Maarten, loopende van af 1776 
tot 1808. 

Een idem van Talkoog, loopende vanaf 1770 — 1809. 

Een idem van Eenigenburg, loopende van af 1770 
tot 1809. 

Een trouwregister van Sint Maarten, loopende van 
af 1757 — 1806. 

Een idem van Talkoog, loopende van 1674 — 1774. 



Een idem van Eenigenburg, loopende van 1664 
tot 18 10. 

MAARTENSDIJK (Utrecht). 

De doopregisters der Gereformeerden alhier loopen 
van 1640 — 181 1, in 2 banden. 

Het trouwboek loopt van 173 1 — 18 11, in één band. 

SINT MAARTENSDIJK (Zeeland). 

In het gemeentearchief zijn aanwezig: 

Een register van aangifte tot trouwen, waar bij de 
meesten acten van ondertrouw staan aangegeven, de 
plaats waar getrouwd, van 15 April 1666 — 31 December 
18 10, in 3 banden. 

Doopregisters van 5 Mei 1666—2 December 18 10, 
in 3 banden. 

Een lijst van sterven van 13 September 1760 — 31 
December 18 10. 

Een lijst van aangegeven lijken krachtens publ. 
vao 4 Oct 1805, en de Notific. Bat. Republ. 4 December 
1806, beginnende 4 Januari 1806 — 22 December 18 10. 

MAASBREE. 

In het archief dezer gemeente zijn de navolgende 
registers der Roomsch Katholieken aanwezig: 

Blerick. Sterfregisters van 17 63 —17 98. 

Doopregisters van 1763 — 1798. 

Huwelijksregisters van 17707-1798. 

Doop-, sterf- en huwelijksregisters van Maasbree 
van 1709— 1798, 

liaarlo. Doopregisters van 1745 — 1798. 

Sterfregisters van 1666— 1798. 

Huwelijksregisters van 1745— 1798. 

MAASDAM. 

In deze gemeente zijn geen oude kerkregisters 
aanwezig. 

MAASHEES. 

Alhier is aanwezig: 

Een doopregister van 1663— 181 o. 

Een doodregister van 1742 — 18 10. 

Een trouwregister van 1692 — 1730. 

Een idem van 1742— 18 10. 

Een doop-, trouw- en overlijdensregister van de 
jaren 1798 — 181 1, in 1 band. 

Geboorten, huwelijksafkondigingen en overlijden van 
1811 — 1813, in 3 banden. 

Allen behoorende tot de Roomsch Kath. gemeente. 

MAASLAND. 
Alhier berusten: 

Doopboeken der Gereformeerden van 1670 — 181 2. 
Trouwboek van 1760 — 18 19. 

Trouwboek voor schout en schepenen van 1749 
tot 1809. 



Digitized by V^OOQ IC 



— 196 — 



Doopboeken der Roomsch Katholieken van 1726 
tot 1845. 

Register van begraven in de kerk en op het kerkhof 
van 1 735-- 1812. 

N.B. Op al deze registers zijn alphabetische registers. 

MAASNIEL. 

In het gemeentehuis alhier zijn aanwezig de volgende 
registers der Roomsch Katholieken: 

Doopregisters beginnende met 1750 — 1789 en van 
1791—1792, in 2 deelen. 

Doodenregister van 1733 — 1781, in 1 deel. 

Trouwregister van 1733— 178 1, in 1 deel. 

MAASSLUIS. 

In het gemeentearchief berusten : 

Doopboeken der Gereformeerden van 16 10— 18 n. 

Alphabetisch register daarop van 1750 — 18 11. 

Trouwboeken der Gereformeerden van 1609 — 18 11. 

Acten van ondertrouw van 1646— 18 11. 

Registers van huwelijken gesloten voor schout en 
schepenen van 1646 — 1795. 

Memorialen van doopen en registers van begraven 
van 1670 -181 1. 

Doopboek der Roomsch Katholieken van 1 7 87 — 1 8 1 1 . 

Registers wegens het recht op het trouwen en be- 
graven van 1695 — 1805. 

Register van acten -van inwoning van 1775 — 18 16. 

MAASTRICHT. 

St. Catharina. Doopregisters van Augustus 158 1— 
December 1795. 

Trouwregisters van October 1593— Juli 1796. 

Overlijdensregisters van Jan. 1674— Augustus 1796. 

St. Jacob. Doopregisters van Maart 1 597 — Aug. 1 796. 

Trouwregisters van September 1717 — Augustus 1796. 

Overlijdensregisters van November 1719— Aug. 1796. 

St. Nicolaas. Doopregisters van 1 581— Aug. 1796. 

Trouwregisters van 1589— Augustus 1796. 

Overlijdensregisters van Juni 1627— Augustus 1796. 

St. Maarten. Doopregisters van Januari 1628 tot 
Augustus 1796. 

Trouwregisters van Augustus 1648 — Augustus 1796. 

Overlijdensregisters van 1640 — Augustus 1796. 

Een register van overlijden van St. Seryaas Collegie 
van Januari 1768 — Mei 1807. 

Doopregisters der NederlapdschHervormde gemeente 
van November 1632 — September 1796. 

Trouwregisters van November 1632— September 1796. 

Overlijdensregisters van Juni 17 15 — September 1796. 

Doopregisters der Fransch Hervormde gemeente 
van Januari 1633— Juni 1796. 

Trouwregisters van Januari 1634— Juni 1796. 

Overlijdensregisters van April 1655 — Augustus 1796. 

Twee registers van ondertrouw van December 1691 
tot Juni 1796. 



Doopregisters der Luthersch Hervormde gemeente 
van Mei 1756 — Augustus 1796. 

Regiment Zwitsers: Twee doopregisters van Mei 
17 17— October 1781. 

Trouwregisters van Mei 1723 — October 1781. 

De registers van den burgerlijken stand beginnen 
met September 1796. 

MADE EN DRIMMELEN (Noord-Brabant). 

Doopboek der Roomsch Katholieke gemeente van 
Made en Zwalmre van 1670 — 1810, in zes banden. 

Trouw- en begrafenisboek der Gereformeerde ge- 
meente van Drimmelen van 1695 — 1799, in 2 banden. 

Overlijdensregister der Gereformeerde gemeente van 
Drimmelen van 1800— 18 10. 

Doop- en trouwboek der Gereformeerde gemeente 
van Drimmelen van 1706 — 18 10. 

Doopboek van de Gereformeerde gemeente van 
Made van 1731 — 1810. 

Trouwboek der Gereformeerde gemeente van Made 
van 1704 — 18 10. 

Trouwboek der Gereformeerden van Drimmelen van 
1795— 1810. 

Huwelijksregister van het dorp Made (burgerlijk), 
van 1795— 18 10. 

Overlijdensregister idem van 1795 — 1822. 

«ARGRATEN- 

In Het gemeentehuis alhier zijn geene oude of nieuwe 
kerkrégisters aanwezig. 

HARKEN (eiland). 

Alhier is slechts aanwezig: 

Een doopboek der Gereformeerden van 1749 — 1843. 

MAURIK. 

De oude kerkrégisters, berustende ter secretarie dezer 
gemeente, zijn: 

Doopregisters van de Hervormde gemeente te Maurik 
van 1636— 177 1 en van 1736— 181 1, in 2 banden. 

Idem der Hervormde gemeente Eek en Wiel van 
1771 — 1811. 

Idem der Hervormde gemeente Rijswijk van 1680 
tot 1686 en van 1716 — 181 1. 

Idem der Hervormde gemeente Rayenswaay van 
1733 — 181 1, in 2 banden. 

Idem der Roomsch Katholieke gemeente van Maurik 
van 1795 — i8iu 

Trouwboek van de Hervormde gemeente te Maurik 
van 1772 — 1798. 

Idem idem idem van 1796 — 18 11. 

Idem der Hervormde gemeente Eek en Wiel van 
1772— 1795. 

Idem idem idem van 1796 — 18 10. 

(Wordt vervolgd). 



Digitized by 



Google 



— 197 — 



De gemijterde abten van Postel. Zegels, wapens, enz. 

(Vervolg). 

Maar nae het troffen vanden Peys van Munster 1648, 
als tusschen het jaer 1649 en 1650 door de edicten 
ende placaten vande Hoog Mogende Heeren Staeten 
Generael der Vereenichde Nederlanden geene Roomse 
priesters onder het ressort vande voorschreuen heeren 
mochten schuylen oft hunne Roomse functien oeffenen, 
de gemeyntenaren vande voors. vryheyt souden syn 
verlaeten van hunne sielbewaerders (gelyk sy verlaeten 
was vanden heer Roymans, wereltlycke priester, om 
de gevanckenisse lestmael gevolght) ten sij dat de eer- 
weerdiche heere Gregorius Sichmans, Canoniek regulier 
vande abdye van Postel, Order van Praemonstreyt, nyet 
ontsiende de peryckelen ende costen ofte dispendien 
van gevanckenisse, hadde ter hulpe gekomen inden 
jaere 1650. 

Ende nyet tegenstaende soo veele vervolginge die 
hy heeft moeten onderstaen, verclaerden dan de voor- 
noemde deponenten, dat voorseyde heere nyet en heeft 
ontsien te onderstaen de persecutie, gevanckenisse ende 
soo swaere pecunieele boeten ende penen, ende andere 
costen ende dispendien ter liefde van deese gemeynte 
om die te houden vast in de vorige Roomse Catholyke 
Religie, gelyk sy waerlyck altemael constant syn ge- 
bleuen inde selve tot deese ure toe ; ende dat de per- 
secutie soo overvloedich was, dat hy sich dickwyls 
heeft moeten ïn hoecken verbergen, vluchten op den 
naer gelegen Luycxen bodem, ende om de vervolginge 
te ontgaen in slechte boeren, voermans ende andere 
veranderinge van kleederen de H. Sacramenten heeft 
moeten administreren, oock al nu (terwjpt) in dese 
vryheyt vigileerden de officiers om den voorseyde 
heere te vangen. 

Oock verclaerden sy waerachtich te wesen, als ons 
d'almogende Godt besoecken quaemp bouen deese 
vervolginghe met de pest (1),. de voors. heer ons 
vroomlijck heeft bijgestaen, soo dat si naer Godt aen 
hem hunne stantvasticheyt inde Roomse geloue tou- 
schriuen, ende de bedeweghe naer Werbeeck helpsaem 
waere; si betrouden, dat oock de Beerse pelgrimagie 
hulpe krijghe tot Scherpen heuele, soo dat de heer 
Sichmans de conditien van eenen rechten schaepherder 
heeft volbracht ten tijde van 35 jaeren, tot den jaere 
1665 als hij geroepen is tot de digniteyt vande pre- 



(1) Toen men die doodverspreidende plaag doo r geene menschelijke 
middelen kon afweren, beloofde raen jaarlijks eene bedevaart te doen 
naar de ruim vier oren verwijderde Maria-kapel op het gehucht 
onder Retie in de provincie Antwerpen. Door dit middel is die 
verdelger in zijne vreeslijke vaart gestuit. Nog jaarlijks trekken 
vele inwoners van Eersel en omliggende dorpen den 25 Juli naar 
die kapel, Zie hierover breedvoeriger onze Beernche processie naar 
Scherpenheurel, in 1884 gedrukt by H. Bogaerts, 's Bosch. * 



lature van Postel, die hij tegenwoordich met sorge 
van deese gemeynte in hoogen ouderdom bedient...(i). 

Voorder verclaeren sij, dat de voors. heer Gregorius 
in de meeste persecutie verscheyde andere omliggende 
dorpen, gelijck Duysel, Knechtsel, Oirs (Oerle), Bergh- 
eyck, etc, verlaten sijnde van alle wereldsche priesters, 
heeft bijgestaen, dickwijls te hulp roepende sijne heeren 
confraters vyt de abdije van Postel 

Eyndigende hier mede hunne depositie, voor reden 
van welwetendheid allegerende sij deponenten in tghene 
voors. is waerachtich te wesen; want goddelijck is der 
waerheyt getuygenisse te geuen, hebben naer voor- 
gaende prelecture daer bij gepersisteert met presentatie 
van eede, des versocht. 

Aldus gedaen bynnen de vrijheyt van Eerssel den 
XXI1IJ July MDc sessen ende tnegentich, in presentie 
van M.{eeste)r Laurens Finet ende Jacob Aerts, als 
lofweerdige getuygen, die de minute beneffens de 
declaranten ende mij notaris hebben onderteeckent. 

Quod attestor 
A. Wachtelaer, notarius publicus. 

In die tijden van vervolging, waarmede de herwonnen 
vrijheid ingehaald werd, konden leden der abdij nog 
betrekkelijk het veiligst te Eersel en op omliggende 
plaatsen werkzaam blijven in 's Heeren wijngaard. 
Maar, wij zien toch ook uit het aangehaalde stuk 
hoe pastoor Sichmans genoodzaakt was zich op den 
voorvaderlijken erfgrond in allerlei vermommingen 
te steken, als ware hij een boosdoener, om de troost- 
middelen van den godsdienst aan landskinderen te 
brengen, wier eenige misdaad hierin bestond, dat 
zij van de Hervorming niet gediend wilden wezen. 
Sichmans droeg nu eens het pak van een daglooner, 
dan weer trok hij als voerman rond, en omdat geene 
vermoeienis of gevaar voor zijn zielenijver te groot 
was, wist hij zoo middelen te vinden om ter sluiks de 
H.H. Sakramenten toe te dienen en vooral om den 
zieken en den stervenden het Brood des Levens te 
breken, niettegenstaande de arendsblikken der ambte- 
naren vooral naar zulke boosdoeners rondgluurden. 

Keeren wij thans van 1696 tot 1685 terug, toen 
G. Sichmans de herderlijke bediening neerlegde om 
een hoogere waardigheid te gaan vervullen. 

De gemijterde abt Antonius Gaillard was den 1 April 
1685 overleden. Al spoedig gaven de Norbertijnen ; 
kennis van den dood aan den hertog van Brabant 
en verzochten tevens zijne toestemming om tot de 
verkiezing van een nieuwen abt over te gaan. Wij 



(l) Het hier weggelatene valt bniten deze stof; het is eene aan- 
beveling om de parochie van Eersel te blijven bedienen, en het 
loffelijk gedrag van den opvolger van G. Sichmans als pastoor in 
deze parochie, van A. H. Bertrandt, ook Norbertijn van onze abdij. 



M 



Digitized by 



Google 



— 198 — 



deelen ook dit stuk mede, omdat daaruit blijkt, hoe 
zorgelijk de toestand der abdij door herhaalde berooving 
was geworden, en hoezeer men in deze omstandig- 
heden de tu66chenkomst der koninklijke zaakgelastigden 
trachtte te ontgaan, die hunne tegenwoordigheid alleen 
tegen een goeden penning verleenden. 
Het stuk luidt als volgt: 

A son Excellence. 

Remonstrent tres hurablement les Prieur et Reli- 
gieux de 1'Abbaye de Postel de TOrdre de Premonstré, 
sur les confins de la Mairie de Boisleducq qu'il auroit 
plu a Dieu d'appeller de ce monde Dom. Fran<;ois 
Antoine Gaillard leur dernier Abbé, pour quoy il est 
leur important que sa place soit remplie, Ie plutot qu'il 
plairait a votre Excellence, d'une personne idoine a 
regir Ie spirituel et temporei d'icelle abbaye. 

Et comme depuis la Paix de Munster il at este mis 
en contestation et controverse entre les ministres de 
Sa Majeste et les Estats des Provinces Unies, si 1'enclos 
du monastere seroit situé soub la Mairie de Boisleducq 
ou dans Ie district d'Anvers, ce que at fait que les 
diets Estats se sont mis et sont encor en possesion 
de tous les biens de Tabbaye de Postel soub la Mairie 
de Boisleducq. 

Les remonstrants n'estant en jouissance que de fort 
p§u de revenus soub la domination de Sa Majesté 
toutes fois que venoit vacante la dignite abbatiale, les 
Gouuerneurs Generaux des Pays-Bas pour Sa Majeste 
ont touiours usez de beaucoup de diligence k ypour- 
uoir et preuenir les diets Estats, mesme ont eu soins 
que les elections se feroyent promptement sans eclat 
et sans commissaire de la part de Sa Majeste, laissant 
faire ce debuoir par Ie Superieur immediat, qui est 
1'Abbe de Floref, comme se voit par act pour la der- 
niere election icy ioingte, pour raison que 1'erection 
de la Chambre Mipartie, erigee apres la Paix de Munster, 
pour decider les poinctes difFerenticux, il estoit conuenu 
entre les ministres de Sa Majeste et les diets Estats 
qu'on feroit de parte ni d'autre acte possessoir au 
preiudice du cas litigieux, qui k Tegard de 1'Abbaye 
de Postel demeure encor indecis, pour ce est ce que 
les remonstrants se retirent vers Votre Excellence. 

La suppliant tres humblement estre seruie de leur 
ordonner et permettre de passer outre incessament 
a Telection d'un Abbe nouveau, selon la forme ou 
deuant practique et auecq la diligence et precaution 
accoustumees pour ensuitte du rapport qui s'en ferat 
en Quoy faisant, etc 

Werkelijk gelukte het de abdij van de tusschen- 
komst dezer geldzuchtige mannen verschoond te blijven. 

Koning Karel, als hertog van Brabant, gaf 5 Juni 
1685 verlof om tot de kiezing van een nieuwen abt 



over te gaan, naar het volgend schrijven uit het kasteel 
Mariemont (1) onder Morianwelz in Henegouwen. 

Son Excellence ayant este informee de la mort de 
Dom Francois Antoine Gaillard, abbe de 1'abbaye de 
Postel de 1'ordre de Premonstré, scituee au quartier 
de la Campine, at par aduis de ceux du Conseil d'Estat 
du roy, permis et permet par cette aux religieux de 
la mesme abbaye, pour des raisons a ce la mouuantes 
qu'ils puissent, et pourront proceder entre eux au receuil 
des voix et sufFrages sur la procuration et creaticn 
d'un nouueau et futur abbe, et ce saus envoy ou inter- 
uention de comissaires de la part de Sa Majeste, pour 
en apres et veu Ie besoigne desdits religieux et estre 
pourueu, a charge et conditions toutesfois que lesdits 
religieux seront tenus de donner auparauant un acte 
declaratoir que Ie receuil desdits suffrages et voix, en 
la forme susdite at este fait du consentement, et par 
dispensation de Sa Majeste, et sans prejudice et con- 
sequence pour Taduenir. 

Fait a Mariemont Ie cincquiesme de Juin mille six 
cent huitante et cincq. 

Plaats de zegels. Blon vt. 

H. M. de Carmet (?) 

Par ordonnance de Son Excellence 
B. Galuard (?) 

Volgens de gewone formaliteiten geschiedde ,nu de 
kiezing, waarbij de leden des kloosters den pastoor 
Gregorius Sichmans in geweten den bekwaamsten 
oordeelden en ook stemden. 

Na deze plechtigheid moest de uitslag naar den 
vorst gezonden worden ter bekrachtiging, en onder 
dagteekening van 19 Juli 1685 schrijft Joannes de 
Rivero uit Brussel in het Spaansch: 

Su Ex a ha hecho mrd (merced) a VR"* de la abadia 
de Postel, y me manda lo avise a VR para que tenien- 
dolo entendido haga acudir por los disp* de que doya 
VR M la enora buena deseando tener otras ocasiones 
de repetirsela a VR cuya vida guarde Dios largos y 
felizes anos. 

Bruselas a i9 do Julio 1685. 

Vl.m. de VR™ 
Juan de Rivero. 

R" • G. fr. Gregorio Schimans (2). 

Uit dezen brief blijkt, dat Zijne Excellentie toestemt 
en iemand uitnoodigt om de bekrachtigingsakte te 



(1) Dit koninklijk kasteel, door Maria koningin van Hongaryeen 
zuster van Karel V gebouwd, werd door Hendrik koning van 
Frankrijk in 1554 in assche gelegd, door Albert en Isabel opge- 
bouwd en in 1794 weer de prooi der vlammen. 

(2) Tot volkomen gelijkvormigheid hebben wij hier Schimans 
voor Sichmans trouw overgeschreven. 



Digitized by VjOOQI^ 



— 199 — 



komen halen; daarbij biedt de schrijver zijn geluk- 
wensch aan, dien hij bij een andere gelegenheid hoopt 
te hernieuwen, en bidt ten slotte dat God den nieuwen 
abt vele en gelukkige jaren verleene. 

De bekrachtigingsakte van koning Karel, onder 
dagteekening van 20 Juli 1658 wordt door Franciscus 
Antonius Augurto, ridder der Orde van Alcantara, 
luitenant en gouverneur der Nederlanden en neef des 
konings bekrachtigd; zij luidt: 

X Zegel van 10 stuivers. 

Charles par la grace de Dieu, roy de Castille, etc. 

A venerables nos chers et bien aimez les prieur, 
religieux et cqnuent de Tabbaye de Postel, Ordre de 
Premonstre, en notre pays et duche de Brabant, salut 
et diliction. 

Comme a Nous comme ducq de Brabant assiert et 
appartient d'auoir soigneux esgard que les prelatures, 
abbayez, prieurez et autres premières dignitez, estans 
en icelluy pays et duche soyent pourueues de gens 
catholiques, doctes, de bonne vie et conuersation, pour 
les entretenir et conseruer en bonne et chretienne 
religion, et que par Indult apostolicque, droict de 
patronages, regales et autrement Nous compete, et 
aypns droict de auxdites prelatures at dignitez, quand 
elles vacquent, nommer personnes suffisantes, idoines 
et a Nous agreables. Et il soit qu'estant par Ie trespas 
de frere Francois Anthoine Gaillérd, vostre dernier 
abbe laditte abbaye presentement vacante, Nous ayons 
fait informer de Tidonite et capacite des religieux 
d'icelle. entre les quel Nous seroit este presente frere 
Greg-oire Sichmans, religieux dela ditte abbaye et 
pasteur d'Eersel, en la Mayerie de Boisleducq, Sqavoir 
VOUS FAISONS que pour Ie bon rapport que fait Nous 
at este dudit frere Gregoire Sichmans, et de sessens, 
experience, bonne et religieuse vie et conuersation, 
Nous Tauons pau- la deliberation de nostre treschier 
et feal cousin don Francisco Antonio Agurto, cheualier 
de 1'Ordre d' Alcantara, lieutenant gouuerneur et capi- 
taine general de nos Pays-Bas, etc, denomme et de- 
nommons par ces presentes aladitte abbaye de Postel, 
vqus consentans et requerans que procedans a 1'election 
de vostre nouveau et futur abbe, vous elisiez et accep- 
tiez a icelle dignite ledit frere Gregore Sichmans comme 
personne a ce capable et a Nous aggreable, auquel 
consentons et permettons par ces presentes de pouuoir 
sur ce obtenir de nostre pere Ie pape, de Tevesque 
diocesain, ou autre superiour telles Bulles apostolicques 
et prouision de confirmation qu'il appartiendra, et icelles 
mettre a deue execution, et au surplus prendre et 
apprehender de la vraye, reelle et ACtuelle possession 
deladitte abbaye, ensemble des droits, fruicts, prouffits, 
emolumens et reuenus d'icelle, pour doresnauant la 
tenir, regir et administrer tant au spirituel que tem- 



porei, en ce gardees et obseruees les solemnitez, en 
tel cas requises et accoustumees. 

Si donnons en mandement a nos treschiers et feaux 
les chef, presidents et gens de nos Priué et Grand 
Conseils, chancellier et gens de nostre Conseil, ordonne 
en Brabant, et a tous autres nos justiciers, officiers et 
subjets a qui ce regardera qua vous en ce que dit 
est, ils assistent, si besoing en auez, et en outre fassent, 
souffrent et laissent ledit frere Gregoire Sichmans de 
cette nostre presente nomination, accord et consente- 
ment plainement et paisiblement jouyr et user, cessans 
tous contredits et empeschemens au contraire, car ainsy 
Nous plaist il. 

Donne en nostre ville de Bruxelles Ie vingtiesme 
Jour du mois de Juillet Tan de Grace mille six cent 
huitante et cincq, et de nos regnes Ie vingtiesme. 

Par Ie roy (1) vt 

VI f VI st (2). 
B. Galuan (3). 

De vorstelijke akte op perkament, meet 
in geschrift 51 X 25 c.M. en in geheele 
oppervlakte 56 X 37 c.M. Het groot Voor- 
en tegenzegel in roode was meet 10 c.M. 
in middellijn en is met een enkel uithangenden 
strook aan het origineel verbonden. 

Na de koninklijke akte ontvangen te hebben voor 
het kiezen en bekrachtigen van den nieuwen abt, 
moest men daarvoor nog al een goed sommetje be- 
talen, o. a. voor het zegelrecht der *patente» of voor- 
noemde oorkonde van 20 Juli 1685 vierhonderd Duitsche 
gulden. Daar aan de abdij toen het grootste gedeelte 
harer goederen ontnomen was (4), zonden de religieuzen 
het volgend smeekschrift naar den koning om vrij- 
waring of ten minste om vermindering van betaling. 

Au Roy en son Conseil d'Estat. 

Remonstrent humblement les prieur et religieux 
de Tabbaye de Postel, au quartier de la Campine, 
que Votre Majeste ayant este seruie de denommer a 
la dignite abbatiale deladitte abbaye frere Gregoire 
Sichmans pasteur d'Eersel, dont ils la remercient tres 
humblement. 

Il est neantmoins que les fraiz des depesches dela 
patente d'abbe, et notamment les droits du seel dela 
ditte patente, qui montent i. la somme de 400 florins, 
sont si excessifs qu'il est impossible aux remonstrans 
d'y satisfaire en cette meschante conjoncture de temps, 
a cause de 1'extreme misere ou laditte abbaye se trouue 



(1) De naam schynt Friu of Fiev te zijn. 

(2) VI floreni, VI stuferi. 

(8) De naam is twijfelachtig op het charter. 
(4) Zie IV abt, Janssen. 



Digitized by V^OOQ IC 



7» 



— 200 — 



*- 



reduite par les pertes considerables qu'ils ont faites 
dela plus grande partie de reuenus de cette maison, 
dont les Estats Generaux de Prouinces Unies se sont 
emparez par force, n'ayans pas seulement laisse aux 
remonstrans Ie necessaire pour la subsistence d'un si 
grand nombre religieux. Comme ils sont mesmes 
jusques a la qu'ils ont encore exposé en vente tout 
recement par affiche publique une maison auec ses 
dependances, appartenante audit monastere, estant a 
craindre qu'ils ne passent encor plus auant. 

Cause pourquoy ils se retrechent vers Votre Majeste, 
la suppliant tres humblement qu'en consideration de 
ce que dessus, elle soit seruie de vouloir accorder aux 
suppliants Texemption desdits droits du seel, ou du 
moins telle moderation, dont il plaira a Votre Majeste 
leur faire grace, pris esgard que la mesme at este 
aussy cy deuant accordee a plusieurs autres abbayez 
de ces Pays, qui n'auoient pas (sous correction) plus 
souffert, ny fait des pertes si considerables que les 
supplians. 

Quoy faisant. 

In hoever de koning aan dit smeekschrift gehoor 
heeft gegeven, kunnen wij niet melden, omdat uit de 
resteerende handschriften niet blijkt hoeveel men voor 
de vorstelijke akten voor dezen abt heeft betaald. 

Na al deze formaliteiten bevestigde Christophorus 
Heest, abt van Postel's stamklooster te Floreffe, 20 
Augustus 1685 de verkiezing van G. Sichmans. De 
nieuwe prelaat werd 1 zes dagen daarna te Luik in de 
Norbertijnen-abdij Beaurepart ingezegend en gemijterd 
door Mgr. J. A. Blavier, suffragaan van het bisdom 
Luik, bij welke gelegenheid Ambrosius de Fraisne, 
abt van Beaurepart (Belli-Reditus) , en Hubertus 
Henrice, abt van St. Jacobusklooster ook te Luik, 
assisteerden. 

Zoodra G. Sichmans gemijterd en met de volle 
macht van zijn bewind uitgerust was, begon hij zijn 
bestuur als een oprecht toonbeeld van deugd, dat 
zich nooit verloochend heeft. Gelijk hij als moedige 
en trouwe herder van Israël steeds op zijn post was, 
toen hij zich te Eersel en op andere plaatsen aan het 
heil der zielen wijdde, zoo hield hij thans niet op de 
zijnen door woord en voorbeeld aan te sporen ge- 
durende de negentien jaren, dat hij als abt aan het 
hoofd geplaatst was. Minpaar der nederigheid, wist 
hij de hoovaardij te onderdrukken; ten volle over- 
tuigd, dat hij zonder zijnen Schepper niets vermocht, 
herhaalde hij vaak de veelbeteekenende leuze van zijn 
wapenschild: Sub manu Dei, d. i. Onder Gods hand. 

Michael Colbert, abt van Premonstreit en generaal 
der Orde, bracht 4 September 1698 een bezoek aan 
Postel. De prelaat van Tongerloo, alsmede de prior 
van het St. Michielsklooster te Antwerpen en de prior 



uit Laon in Frankrijk, allen Norbertijnen, vergezelden 
den generaal. Nadat deze algemeene overste met de 
kanoniken in den refter het middagmaal genomen en 
zijnen zegen gegeven had, is hij 6 September weer 
vertrokken. 

Bij die gelegenheid bekrachtigde M. Colbert, op de 
bede van G. Sichmans, het patronaat der kerken Mill 
in Noord-Brabant, Beesd, Renooi en Rumpt in Gelder- 
land, welke reeds vóór vele jaren bij het klooster 
van Postel ingelijfd waren door Gulielmus Quisthout, 
overste van de Maria waarder abdij, ook in Gelderland. 

Bij het klimmen der jaren, het vermeerderen van 
de lasten des ouderdoms en het dreigend gevaar van 
den oorlog met dezelfs treurigen nasleep, schreef G. 
Sichmans 7 November 1701 eigenhandig (1) naarden 
generaal der Orde Michael Colbert om tot 4e keuze 
van een coadjutor over te gaan. De generaal schreef 
20 November die eigenhandige toestemming en de 
abt van Floreffe gaf de zijne 9 December. De prior 
van Postel, Milo van Boxmeer werd nu door zijnen 
abt 28 November gevolmachtigd om de toestemming 
ook aan de landsregeering te vragen, want ook deze 
macht liet hierin haar gezag en tusschenkomst gelden. 
Uit de volgende akte van 16 December 1 701 zien wij 
de toestemming, die het Land twee dagen vroeger 
verleend had. 

Les abbe, prieur' et religieux soubsignez de Tabbaye 
de Postel, de TOrdre de Premonstre scituee au quar- 
tier de la Campine, estans informez que Son Excellence 
a este seruie de leur permettre, pour des raison k ce 
la mouuans, de proceder entre eux au receuil des 
voix et suffrages sur la prouisión et creation d'un 
coadjuteur auecq future succession a ladite abbaye, et 
ce sans enuoy ou interuention des commissaires ordi- 
naires de la part de Sa Majeste, et de pouuoir requerir 
d'eux memes Tabbe de Floreffe leur superieur immediat 
d'entreuenir a la collation des dits suffrages et voix, 
declarent et s'obligent par cette de faire Ie receuil 
desdits suffrages et voix en la forme et maniere sus- 
dites, et ce du consentement et par dispensation de 
Sa Majeste, et sans prejudice et consequence pour 
1'aduenir. 

Faict en ladite abbaye de Postel Ie 16 Decembre 17 10. 
fr. G. Sichmans, abbas Postellensis. 
» Milo van Boxmeer, prior Postellensis et 

S. T. B. F. et professor. 
> Prosper Montini supprior. 



(1) Die eigenhandige brief van G. Sichmans alsmede de toe- 
stemming van den generaal berusten nog in het archief. 

Th. Ign. Welvaarts, archivaris. 
(Wordt vervolgd). 



Digitized by VjOOQI^ 



— 201 — 



Aanteekeningen uit de trouwregisters te Sluis. 

(Vervolg). 

27 Feb. 1726 ondertr. de Heer Jan Pieter van den 
Brande Luytenant onder de comp 16 van de capt n 
Padt, reg* van de overste Pieter la Rocque met 
Juffr. Adriana Barbarina van den Berge, w* van 
d'Hr. Luytenant Gideon de Champagne. 

2 Mrt. ondertr. te Breda. Bastiaan Lips diend° onder 
't Reg* van d'Hr. overste La Rocque met Barber 
Schenkers. 

2 Mey. Pieter Willemoens, w r van Jacomina Logge 
met Maetjen Eybe, w e van Johannes van Damme. 

12 July in de franse kerk getr. De Heer Johan Cau 
Luytenant onder 't reg* van de Hr. overste La 
Rocque met Juffr. Anna Susanna van Dijck j. d. 
van Sluys. 

5 Oct. ondertr. attest, om buyten te tr. Jan Hendrik 
Meijer churisijn van 't regt van d'overste la Roque 
met Jacomina van de Weteringe j. d. van Sluys. 

17 Oct. ondertr. atttest. om buyten te tr. Jan Bibout, 
w r van Maria Adams met Johanna Calon, w e van 
Fran9ois Burgraef, beide won. alhier. 

14 Nov. Guilaume van den Busse, w r van Eva Appel- 
bach met Jacoba van den Broecke j. d. won. alhier. 
8 Dec. d'Heer Willem van der Beeke luitenant en 
adjudant onder 't reg* van den Collonel la Rocque 
j. pa. van den Hage.met Juffr. Rebekka Gprnelia 
Goetiers, w« van wijlen de Hr. Simon Hendrik 
Torns (?). 
5 Mey 1727 getr. in de Franse kerk. Louis Beekus 
en Agathe Therese Six. 

l 7 July ondertr. de Heer David Alexander Balfoer 
Luyt* onder 't reg* van de Collonel Evertsen, j. m. 
met Juffr. Anna Catharina Pompe van Meerderfort 
j. d. van Dort. 
2 Oct. Fran<;ois de Vulder j. m. van onse Vrouwe 
bij zuyden Aardenburg in het lande van den Vrije 
alhier met Elisabeth van Hill won. alhier. 
2 Oct. ondertr. attest om buyten te tr. de Hr. Willem 
de Massee j. m. van Ostende vendrigh in het reg* 
van de overste Pieter la Rocque met Juffr. Anthonia 
Johanna Cauw j. d. van Zieriksee. 

22 Feb. 1728. Johan de Vey j. m. procureur won. 
alhier met Juffr. Catharina Pieternella van Bergen, 
w e van Pieter Wolbert Willebert. 

21 Feb. ondertr. te Aardenburg. Jacques Bremie, w r 
van Maria Berbel Gestiero met Maria Catharina 
Pelletier j. d. won. in de polder Benoorden. 

14 Maart Nicolaes Rovers, w r van Janne Fransen 
van Roermond met Catharina Cauw j. d. van Sluys. 

1 3 Juny. attest om buyten te tr. Pieter van Out Heusden 
j. m. van Bergen met Jacomina Elisabeth van den 
Hoeke j. d. van Sluys. 



17 Juny. Cornelis de Ruyter j. m. van Rosendaal, 
diend in 't reg* van Collonel Samuel de La Rocque 
in de comp. van Capt n de Vassy met Johanna 
Frederiks j. d. van Sluys. 

22 July. Jan Lamarche diende in 't reg^ van CoL 
Samuel La Rocque met Mary Tresa Cromelinck 
j. d. van Sighem. 

18 Aug. getr. op d'Eede. Johannes Hardhoeck, w r van 
Johanna Engelse van Arnemuyden gekomen, alhier 
won. met Juffr. Elisabeth de Jonghe j. d. van Sluys. 

16 Aug. de Heer Griffier Hendrick van Affelen, w* 
van Martiena van Hierschot met Juffr. Anna Eli- 
sabeth Hogerwerf j. d. van Sluis. 

4 Aug. ondertr. te Zzee. de Heer Cornelis Schwendler 
vaandrigh in 't reg* van col. Pieter de la Rocque 
j. m. van 's Hertogenbos met Jonckvrou Geertruyd 
Cau j. d. van Zzee. 

31 July ondertr. te Steenbergen. Nicolaas de Bois 
j. m. diend 6 in 't reg* van Samuel la Rocque in 
de comp. van Capt Neuville met Lijsbeth Frede- 
riks, w e van Theophilus Betram won. te Steen- 
bergen. 
3 Nov. Johannis Wagenaar, w r van Adriana Schrauwer 

met Catryna de Neve j. d. won. alhier. 
3 Nov. Ariaen de Ridder, w r van Maria Klaysen 
met Catharina Servaes j. d. van Mastricht, won. 
alhier. 

t6 Dec. Jan Ornee j. m. van Aardenburg met Paulina 
Piecaert, w* van Cornelis van der Creeke. 

23 Feb. 1729. Getr. te Eede Nicolaes van Heuren 
j. m. met Maria Elisabet Soucke j. d. beide alhier 
geboren. 

17 Mrt. tr. te Aardenburg. De Heer Pierre Capelle, 
luit* onder 't reg* van den overste Samuel de la 
Rocque, wed r van Juffr. Fran^oisa Bongart met 
Mevrouw Fran^oise van den Bussche, w° van de 
de Heer Antoni Krul. 

10 Febr. Jan de Klerck, w r van Jannetje van Eegen 

met Magdalena Steenbeek, w e van Wouter Philip. 
13 Mrt. attest, om tot Bergen te tr. George Tayler 

Sergeant in 't reg* van de Hr. Bregadier Halket 

j. m. met Algonde Remigius , w° van Willem 

Roose. 
31 Mrt. Thomas Gordon j. m. diende onder 't reg t 

van d'overste Brigardier Hacket met Geertruyt 

Traphof, w c van Andries Ronseman. 
20 Mrt. te St Anne getr. De Heer Cornelis Evers- 

dijck j. m. met Juffrouw Johanna Straf, w° van 

de Hr. predicant Cornelis de Bois. 
7 April. Alexander Stuardt j. m. uit Schotlant ven- 

drig onder 't reg* van de Hr. Brigadier Hacket 

met Margryta Catrou j. d. van Dendermonde. 

5 Mey. Philip George Lambert, w r van Maria Diamant 
met Maria Verheeke j. d. van de Groede. 



Digitized by 



Google 



202 — 



9 Mey tr. te Aardenburg. Johan Zutterman alhier 
procureur met Juffr. Anna Adriana Warmaas j. d. 
van Sluys. 

28 Mey ondertr. Johannes Mesdag j. m. won. in Be- 
westereede met Elisabeth Vercruysse, wed c van 
Adrian de Smidt won. op Heyle. 

2 July ondertr. William Nickelson vendrig onder 't 
reg* v. d. Brigadier Hacket j. m. met Maria van 
de Weteringen j. d. van Sluys(de bruydegom voor 
't trouwen gestorven). 

29 July. Bernardus Moors j. m. onder 't reg* van 
Samuel la Rocque capiteyn la Garique met Eli- 
sabeth Rovers j. d. van Sluys. 

22 Sept. Jacob van de Walle, w r van Elisabeth Mesan 
met Geertruyt Terson. w« van Paulus Bolster. 

17 Sept attest, om buyten te tr. de Hr. Hendrik van 
Affelen Griffier der stadt Sluis in Vlaanderen commis 
van slands magazijnen alhier laast w r van wijlen 
Juffr. Anna Elisabeth Hoogewerf met Juffr. Maria 
Poddé j. d. geb. in 'sGravenhage won. te Eindhoven. 

18 Sept. ondertr. attest om buyten te tr. d'Heer Ar- 
noldus Alardus de Jonkheer j. m. Luitenant onder 
't reg 1 van de Heer Verschuur met Juffr. Maria 
Eversdijk j. d. van ter Goes won. alhier. 

20 Oct Thomas Janse, w r van Allegonda Oostendorp 
met Barbara Lowyse Warnaar, w e van Pieter Bos- 
mans beyde won. alhier. 

30 Oct. de Heer Marcus Anthony de Lavalet j. m. 
Luit* onder 't reg* van wijlen Coll. La Rocke met 
Juffr. Elisabeth Eversdijk j. d. van ter Goes. 

6 Nov. attest, naar St. Anne. Cornelis Schansman 

j. m. van Sluis in VI. met Levina van Mil j. d. 

van de Graaf. 
26 Feb. 1730. attest om buyten slants te tr. Mattheus 

de Jonge j. m. van Sluys met Jacoba van Asperen 

j. d. van Amsterdam. 
1 2 Mrt. attest, om buyten te tr. De Heer Rikus Catte- 

poel vendrig in 't regt van wijlen de overste Samuel 

la Rocque met Juffr. Elisabeth Deckers j. d. tot 

Sluys. 
30 April, attest, om buyten te tr. De Heer Andreas 

de Kemper, bedienaar des Heyl. Evangelium tot 

Nieuwvliet met Juffr. Pieternella de Jonge j. d. van 

Sluys. 
11 Mey. Jan van den Driest diend e onder jie comp. 

v. de Hr. la Garique met Anna Jansen, w c van 

Willem de Man van Lillo. 

21 Mey te St. Anne getr. Mattheus Deckers j. m. 
met Johanna Brouwers j. d. 

30 July. Pieter Ie Febre Luytenant onder de comp. 

van de Hr. du Rocque met Anna Maria van de 

Vierde j. d. won. alhier. 
17 Aug. Jacobus Doeleman van Drijschor met Josina 

de Rijcke, w e Jacob Schansman won. alhier. 



1 Nov. te Vlissingen getr. de Heer Melchior de 
Geyser, w p van Juffr. Prijna Cornelia Stevens, 
bedienaar des Heyl. Evangeliums te Sluis met Juffr. 
Elisabeth Teerling j. d. van Vlissingen. 

2 January 1731. Johannes Fridericus Helvetius j. m. 
met Johanna Helena Borneman j. d. beyde van 
Sluys. 

11 Jan». Klaes Kalandt j. m. vanSicele met Jacomijntje 
Olmen j. d. van bewester Eede. 

29 Jan tr. te St Anne. De Heer Fran^ois Eversdijk 
capiteyn luyt* onder 't reg* van de overste wijlen 
Samuel la Rocque j. m. met Juffr. Johanna van de 
Casteele j. d. van Sluys. 

8 Feb. ondertr. Fran<;ois Burgh-graaf j. m. van Bergen 
op den Zoom Cadet onder 't reg* wijlen S. la 
Rocque met Alida Burgh-hoorn j. d. geb. van 
's Gravenhage. 

30 Mey. Marinus Loef j. m. uit Bewester Eede met 
Petronella van Welden. 

3 Mey. Arnoldus Tromp j. m. won. alhier.met Aeltje 
Boelee, w e van Antoni Morison. 

17 Mey Ariaen Matton j. m. van Sluys met Johanna 

Mary Symons j. d. van Moerkercke. 
26 April ondertr. te Zuydzande. Jozias Nuytingh 

j. m. van Zuydzande met Levina Berteloot j. d. 

van Aardenburg. 

4 Mey ondertr. attest, om buyten te tr. De Heer 
Cornelis van Affelen van Sluys in VI., w r van 
Juffr, Maria van Reynesteyn capiteyn in 't reg* 
van wijlen Coll. S. de la Rocque met Juffr. Johanna 
Paulina Stocke j. d. van Delft 

29 Mey tr. te St. Laurens. De Heer Pieter de Wolf, 
w r van Catharina ter Beecke met Juffr. Margrita 
van der Snippe, w c van Quirinius Coenraets. 
2 Aug. Johan van Eek, w r van Maria Willems met 
Adriana van Hoecke. 

9 Aug. ondertr. attest om op de Eede te tr. Pieter 
Laurens j. m. van de Hooge Swalue met Pieter- 
nella Rochussen, w e van Jan Loobeecke. 

11 Oct Johan Wens vandrig onder 't reg 1 van den 
prins van Holsteyn met Cornelia van Duimen van 
Bergen op Zoom. 

17 Oct getr. op d'Ede. De Hr. Frans Henrik Hijtveldt, 
w r van Juffr. Johanna van Loo met Juffr. Apollonia 
Parent, w c van de Hr. Willem van Ackeren. 

1 Nov. Lieven van Akkeren, w r van Bartel Muelaart 
won. alhier met Maria de Frere j. d. geboren van 
Damme. 

31 Oct. getr. te St Anne. Johannes Franke j. m. van 
Sluys met Maria Catharina van Beekhuysen j. d. 
van Sluys. 

18 Oct. ondertr. Jan Moens in 't regt van Hr. Coll. 
Montet onder de comp. van de Hr. Luit. Coll. 
Neufville met Anna Catharyn Dorre Craets. 



Digitized by 



Googk 



— 203 — 



6 Nov. ondertr. attest naar Utrecht De Heer Jacob 
Wolters Canonic van het capittel van St. Jan tot 
Utrecht, w r van Juffr. Jacoba van Holten met 
Mevrouw Jacoba Vermeulen, w* van de Hr. Mr. 
Vincent Oortman won. alhier. 

17 Dec. op St Anne getr. Jacob Broeckhuysen j. m. 
met Maria Hennequin j. d. beyde van Sluys. 

18 Januari 1732. ondertr. Jan Henrik Meyer chirurgus 
major onder 't reg* van colL Pieter du Larotke, w» 
van Jacomina van de Weteringe met Pieternella 
Trouwe j. d. geb. van Ter Goes. 

24 Mrt. tr. te St Anne. Maerten van de Kerkhoove 

j. m. van St. Anne won. alhier met Maria van 

Groenenberg j. d. van Sluys. 
1 Mey. Gregorius Sterre j. m. diend e onder 't reg» 

van den prins van Holsteyn in de comp. van de 

Heer Canisius met Engeltje Flores, w° van Frederik 

Planke. 
4 Juni. De Heer Cornelis Lampsins Heer van Brig- 

damme j. m. geb. te Vlissingen won. te Middelburg 

met Juffr. Elysabeth Arnoldina Helvetius j. d. van 

Sluis in VL 
9 Juny ondertr. attest, naar d'Eede. Jan Struyck j. m. 

geb. van lage Swaluwe borger van Rotterdam 

met Tanneke Lobel j. d. van Sluys. 

10 Juli tr. tot Eede. Marinus Boogaerdt j. m. van 
Zzee met Maria de Vey j. d. van Sluis. 

16 Aug. ondertr. De Heer Dignus Nollens, W van 
Mevrouw Jacoba Anthonia de Vriese, oud Burge- 
meester en Scheepen slants van den Vrijen met 
Mejuffrouw Alida van Kerkhoff, w c van de Hr. 
Willem Sluymer. 

18 Dec. Laurens van Nieuwenhuyze j. m. van West- 
kapel met Mary Hennequin, w e van Pieter Timmer- 
man te St. Donaas. 

1 1 Febr. 1 733. Johannes van Weenegem, wr van Jacoba 
de Jonge met Catharina van Uffele. w« van Petrus 
Adrianus van Affelen, beyde won. alhier. 

16 Feb. getr. te Meenen. Arnoldus Vermehr, wr van 
Dina Debora Boers met Johanna van de Weeteringe 
j. d. beyde won. alhier. 

— attest, om te Middelburg te tr. Andries van de 
Neste, w r van Isabella de Marees met Sara Ver- 
bergmoes j. d. van Vlissingen. 

30 April. Pieter Moens j. m. geboren te Oelem won. bij 
Westereede met Pieternella Kabouters j. d. van 
Heile won. bij Westereede. 

14 Mey. Pieter den Engelsse j. m. van de Swaluw 
met Maria Tistelet j. d. van St. Maartensdijk. 

14 Mey. Reynier Koelman j. m. van Bergen op den 
Zoom Serg* onder de Heer Capt Sonsbeek in *t 
reg' van de Hr. Colonel Soute won. alhier met 
Jacoba Winterbeek j. d. van 'sGravenhage won. 
tot Oostburgh. 



20 Mey ondertr. te Aardenburg. Aarnout Kamerman 
j. m. van Aardenburgh met Thresia Brutijn j. d. 
van Onbersij won. tot Sluys. 

26 Nov. Jan Fran<;ois Martini j. m. met Pieternella 
de Bon j. d. van Gent 

— tr. te St. Anne. De Heer Johannes Canisius, Kapi- 
tein, w r van Mevrou Helena Kornelia Kempe, met 
Juffr. Susanna de Vos j. d. beide van Zierikzee. 

22 Oct Johannes van Enthove j. m. diend e onder de 
Prins van Holstein met Hendrina Janssen j. d. 
geboren van Vlissingen, alhier won. 

5 Nov. Philippus Blankaert, w r van Johanna Nortier 
won. in de Groede met Janneke de Vulder, w e van 
Jacob van der Moere won. alhier. 

15 Oct. ondertr. attest, om op de Eede te tr. Willem 
Hendrik Imbijse van Batenburg j. m. Vendrig 
onder 't reg* v. d. Prins van Holsteyn met Johanna 
Christina Middelton j. d. won. alhier. 

17 Oct. ondertr. attest naar Vlissingen. De Hr. Mr. 
Anthony Caan j. m. van Sluis met Juffr. Maria 
Lankers j. d. van Vlissingen. 

24 Dec. Jan van Batenburg j. m. won. alhier met 
Adriaantje Goedertier j. d. van Biervliet alhier won. 

17 Dec. ondertr. attest, naar Bergen op Zoom. Joost 
Hendrick Sluyters j. m. van Paderborn diend° in 
't reg 1 v. d. Prins van Holsteyn in de Comp. van 
de Hr. Middelhoven met Adriana Termaet j. d. van 
Befgen op Zoom. — Zijn aldaar den 9 Dec. in 
ondertr. opgenomen. 

4 Febr. 1734. Abraham Henricus de Vries j. m. met 
Pieternella Jacoba Lobeeck j. d. beyde van Sluys. 

4 Maart Pieter Keiler j. m. diend e in 't reg^ van 
Coll. Soute in de comp. van Hr. Capt n Alvarez 
met Anna Catharina Sadelaar j. d. van Bergen 
op Zoom won. alhier. 

23 Jan. ondertr. op de Eede. attest, om daar te tr. 
Jan Verheye j. m. van Maldeghem met Elisabeth 
van de Velde j. d. van Maldeghem. 

25 Maart. Fran<;ois Delbaar j. m. met Mary Moerloze 
j. d. beyde van Ghent 

7 Mrt. tr. op de Eede. Iemand Bonifacius Cau j. m. 
van Zierikzee met Cornelia van den Nesten j. d. 
van Sluis. 

6 Mei. Cornelis Hendriks j. m. won. in de polder 
Bewestereede met Jacoba Noé won. in de polder 
benoorden. 

23 Mey. D° Abraham Pompe van Meerder voort j. m. 

van Dordrecht met Ada Gerardina van Besten j. d. 

van Sluis. 
6 Juny tr. te St. Anne. Hermannus de Bruyn j. m. 

met Esther Moermans j. d. beyde van Sluys. 
28 Mey ondertr. attest, om buyten te tr. Jeronimus 

Godhart Wannich j. m. lieutenant onder de artillerie 

met Patrica Cederquist j. d. beyde won. alhier. 



Digitized by 



Google 



— 204 — 



i July. Hendrick van Gogh j. m. diend e onder den 
Prins van Holsteyn in de comp. van Capt n Pour- 
golt met Johanna Verhecke j. d. van Sluys. 
25 Juny ondertr. te Middelburg. De Hr. Mattheus de 
Vey, Schepen der Stadt Sluys, w r van Johanna 
Facon met Juffr. Elisabeth Hattinga j. d. van de 
Leek in Groningerlandt. 
1 6 Aug. Jacobus de Fra, w r van Maria de Jonge met 

Maria de Jonge j. d. beide van Sluis. 
7 Oct Jacob van de Wal, w r van Geertruyt Terson 

met Sara Felle, w* van Evert Lauwermans. 
4 Nov. Nicolaas Boogaert j. m. van Tholen met 
Beatrix Staapels j. d. van 's Gravenhage, beide 
won. alhier. 
25 Nov. tr. te St. Cruys. Fran^ois Kleyman, w r van 
Jacoba Fiers met Jacoba Bastiaanse, w* van Johan 
Christoffel Siske. 
10 Feb. 1735. Matthijs Velthove, diend e onder de Coll. 
Zoute in de comp. van Major Vassy, met Jacomina 
de Brauw, w e van Johannes Labaar. 
3 Mft. 1735. Frederick Kann j. m. diend e onder de 

Prince van Holsteyn met Johanna van Driel. 
9 Mrt Hermanus Vessuup j. m. van Vlissingen met 
Katarina Vincentia Nimmegeer j. d. van Aardenburg. 

2 1 April. Jan Baptist van Tuyl, w r van Agnies Schuur- 
man van 's Hertogenbosch diend° onder de prins 
van Holsteyn met Jacomina Waleveldt j.d. van Sluys. 

1 April ondertr. attest, naar Middelburg. Pieter Andries 
de Jonge j. m. van Sluis met Pieternella de Timmer- 
man j. d. van Middelburg. 

18 July. Hermanus Boekholt, w r van Anna Maria van 
Breda, sergeant in de comp. van de kapt. Alvarez met 
A,nna Acronius, w e van Antonie Plankeel. 

28 Aug. Adriaan Sixti Eversdijk j. m. vaendrager 
onder 't reg* van d'overste de la Roque in gar- 
nisoen tot Dendermonde met Johanna Elisabeth 
Swancke j. d. van Sluys. 

25 Oct. Pieter Johan Bangeman, w r van Margarita 
Johanna Rooseboom gekomen van Batavia met 
Willemina Johanna Nimegheer j. d. van Aardenburg, 

— attest naar Yzendijke. Abraham Franke j. m. van 
Sluys met Janna Rubbens j. d. geb. tot Isendijke. 

15 Dec. Jan Jurjen Dijckman diend e onder Coll. Zoute 
in de comp. van d'Hr. Lieutenant Coll. Kemp met 
Maria de Neve j. d. van Sottegem. 

12 Feb. 1736 tr. te St. Anne ter Muyden. Marinus 
van der Vliet j. m. geb. van Tholen Vendrig onder 
't reg* van Sijn Vorstelijke hoogheyd Saksen Eise- 
nach met Geertruit Heine j. d. geb. van Deventer. 

22 Maart. Hendrik Terij, w r van Anna Arentse, corp 1 
onder 't reg* van de prince van Holsteyn met 
Johanna Catoor j. d. van Bergen op Zoom alhier won. 



Sluis. 



J. A. DORRENBOOM. 



Pauselijk document van A° 1470, betrekkelijk 
Sinontskerke in Zuid-Bevelund (1). 

Paulus Episcopus servus servorum Dei Dilectis filiis 
Abbati Monasterii Sanctae Gertrudis Lovaniensis et 
Decano beatae Mariae Antwerpiensis Leodiensis et 
Cameracensis dioceseos ac Adriano de Hee Canonico 
Leodiensium ecclesiarum salutem et apostolicum bene- 
dictionem Hodie dilecto filio Cornelio de Aken Clerico 
Cameracensis dioceseos familiari nostro pensionem an- 
nuam viginti coronarum auri moneta Regni franciae 
super fructibus redditibus et proventibus parochialis 
Ecclesiae de Synoutskerke Trajectensis Dioceseos per 
dilectum filium Arnoldum Nicolai clericum dictae Tra- 
jectensis Dioceseos cui etiam hodie de predicta Ecclesia 
tune certo modo vacante per alias nostras literas man- 
davimus provideri ac Successores Suos pro tempore 
existenses ipsius Ecclesiae Rectores annis singulis in 
certis festivitatibus eidem Cornelio donei sibi de uno 
vel duobus beneficiis sine cura inius seu quorum fructus 
redditus et proventus viginti coronas similes secundum 
communem extimationem valeant annuatim procurante 
ipso Arnoldo provisum — foret persolvendam prefati 
Arnoldi ad id expresso' accedente consensu reserva- 
vimus, constituimus et assignavimus volentes et apos- 
tolica auctoritate statuentes quod ille-ex Arnoldo et 
successoribus predictis — qui in eisdem festivitatibus 
vel sahem infra triginta dies etftunc immediate seqüentes 
pensionem ipsam dicto Cornelio non persolverit elapsis 
diebus eisdem sententiam excommunicationis incurreret 
prout in aliis nostris inde confectis literis plenius con- 
tinetur. Quo circa disactionem inde per apostolica scripta 
mandamus quatenus vos vel duo aut unus vestrum 
si est postquam dictae posteriores literae vobis presen- 
tatae fuerint per nos vel alium seu alios faciatis auc- 
toritate nostra pensionem prefatam ipsi Cornelio vel 
ejus procutari legitimo juxta reservationis constitutionis 
et assignationis predictarum necnon decreti nostri in 
prefatis posterioribus literis appositi continentia atque 
formam integre persolvi et nihilominus quemlibet ex 
Arnoldo et successoribus predictis quem huius modi 
excommunicationis sententiam vobis incurrisse con- 
stiterit quoties super hoc pro parte ipsius Cornelii 
fueritis requisiti tandem dominicis et festivis diebus 
in ecclesiis, dum major populi magnitudo inibi ad 
divina advenerit excommunicationem publice nuncietis 
et faciatis ab aliis nunciari ac ab omnibus arctius 
evitari donec ipsi Cornelio de predicta pensione tune 
debita fuerit integre satisfactionem idemque excom- 



(1) Pit document, sierlijk op perkament geschreven en met een 
afhangend zegel in rood was voorzien, maakte een deel uit van 
de ryke bibliotheek van wijlen Mr. C. P. Lenshoek te Wol- 
faartsdijk. 



Digitized by 



Google 



— 205 



municatus meruerit ab huius modi excommunicationis 
sententia absolutionis beneficium obtinere nonobstan- 
tibus omnibus quae in dictis posterioribus literis volumus 
non obstare Aut si Arnoldo et successoribus predictis 
vel quibusvis aliis vel communiter vél divisim ab 
apostolica sit sede indultum quod interdici suspendi 
vel excommunicari non possunt per literas apostolicas 
non facientes plenam ac de verbo ad verbum expressam 
de indulto hujusmodi mentionem contradictores per 

censuram ecclesiasticam appellatione post posita 

compescendo. 

Dat Romae apud Sanctum Petram anno Incarnationis 
dominicae millesimo quadringentesimo septuagesimo 
Quarto kl. Decembris Pontificatus nostri anno septima. 



B. di Miffry 
Band'tus 
A. de pistu. 



Jo. Mil 
an ovy (i) 



Door eene bevoegde hand werd hiervan de volgende 
vertaling geleverd: 

Paulus, Bisschop, de knecht der knechten Gods, 
zijnen beminden zonen den Abt van het klooster der 
H. Geertruida te Leuven (2) en Deken van de geluk- 
zalige Maria der Antwerpsche, Luiksche en Kame- 
rijksche Diocesen, en Adriaan de Hee, Kanunnik der 
Luiksche kerken, heil en Apostolischen Zegen I 

Heden reserveeren, constitueeren en adsigiteeren 
wij aan onzen beminden zoon Cornelius van Aken, 
geestelijke in de Diocese van Kamerijk, onzen aan- 
verwant, een jaarlijksch pensioen van twintig gouden 
fransche kroonen, boven de opbrengsten en inkomsten 
van de parochie-kerk van Sinoutskerke in de Diocese 
van Utrecht, te betalen door onzen beminden zoon 
Arnoldus Nicolai, geestelijke van gezegde Utrechtsche 
Diocese (voor wien wij ook uit gezegde kerk, toen 
vaceerende, door andere brieven van ons bevolen 
hebben, dat gezorgd zou worden), en door zijne op- 
volgers, de Bestuurders derzelve kerk, jaarlijks op 
bepaalde feestelijke tijden, tot dat voor gezegden 
Cornelius uit een of twee benificiën, wier opbrengsten 
volgens gemeenschappelijke schatting, de som van 
twintig gouden fransche kroonen zullen bedragen, zal 
gezorgd zijn, — willende en met ons Apostolisch gezag 
vaststellende, dat indien gezegde Arnoldus of een zijner 
opvolgers op dezelve feestelijke tijden, of binnen 30 
dagen onmiddellijk op dezelve feesten volgende, aan 
gem. Cornelius dit pensioen niet uitbetaalt, hij de straf 
der Excommunicatie zal beloopen, zoo als in andere 
van ons uitgegane Brieven uitvoeriger is bepaald. 



(1) Deze naamteekeningen zijn bezwaarlijk te ontcijferen. 

(2) Van Anno 1467—1488 was Theodorus van Brakel abt van 
St. Geertrnid te Leuven. 



Weshalve wij bevelen door onze Apostolische schriften, 
dat gij, óf beiden, óf één van U, indien of nadat U 
de gezegde latere brieven zijn vertoond geworden 
door ons, of een ander of anderen, zorgt, 4at door 
ons gezag, jaarlijks aan gezegden Cornelius of zijnen 
wettig gemachtigde, dit pensioen worde uitbetaald, 
volgens den inhoud en vorm onzer tegenwoordige 
reservatie, constitutie en assignatie en van ons Decreet, 
in de voorzegde latere brieven vervat. En wanneer 
het U gebleken is, dat gemelde Arnold of iemand 
zijner geregelde opvolgers, de ^traf der Excommu- 
nicatie zich heeft waardig gemaakt, zult gij, zoo 
gij daartoe van wege Cornelius zijt uitgenoodigd , 
op Zon- en feestdagen in de kerk voor de vergaderde 
menigte, de Excommunicatie afkondigen en doen af- 
kondigen door anderen, tot dat aan gez. Cornelius, 
betrekkelijk dit pensioen, volkomen genoegdoening 
geschiede, en de geëxcommuniceerde van de straf der 
excommunicatie verdient ontheven te worden en vol- 
ledige absolutie te ontvangen, zich daartegen niet 
verzettende wat wij in gezegde latere brieven gewild 
hebben, dat zich daartegen verzetten zou. Of wanneer 
aan Arnoldus en zijne opvolgers, óf gezamenlijk, óf 
afzonderlijk, door den H. Stoel vergund is, dat zij 
niet kunnen in den ban gedaan, gesuspendeerd of 
geëxcommuniceerd worden, door Apostolische Brieven, 
die niet een volledige en van woord tot woord duidelijk 
uitgedrukte melding, aangaande deze indulgentie be- 
vatten, de tegensprekers, door middel van kerkelijke 
censuur te bedwingen, behoudens appel. 

Gegeven te Rome bij de H. Steenrots, in het jaar 
der geboorte onzes Heeren 1470, de 4 kalende van 
December [28 November], in het 7 e jaar van ons 
Pontificaat. 

Zegel : Aan de rechterzijde afgebeeld : de Paus 
gezeten op zijn troon en eenige geknielde 
personen vóór zich. Bijschrift : Paulus P. P. 
II. En aan de keerzijde : de Apostelen Paulus 
en Petrus met hunne symbolen en tusschen 
beide de letters: 

S. S. 

P. P. 

A. E. 

V. T. 

N.B. Paulus II, den 7 September f464 tot 2i2 de 
Paus van Rome gekozen, overleed den 25 Juli 
147 1. Zijn voorganger, Pius II was 15 Augustus 
1464 overleden, en zijn opvolger, Sixtus IV 
werd 25 Augustus 147 1 tot Paus verkozen. 



Wolfaartsdyk. 



J. van der Baan. 



Digitized by 



Google 



15? 



— 206 — 



George Hertog ran Saxen en deszelfs wapen. 

In de Friesche Geschied- en Biographische Woorden- 
boeken (zie o. a. Tegenwoordige staat van Friesland, 
II, 454, en J. Scheltema, Staatkundig Nederland op 
Georg hertog van Saxen, erf-gouverneur van Friesland 
en de aldaar aangehaalde werken) vindt men opge- 
teekend, dat, hoewel overigens geheel Friesland op 
hem verbitterd was, de stad Franeker den hertog 
Georg van Saxen eene groote getrouw- en gehecht- 
heid betoonde, waardoor zij met vele voorrechten 
werd begiftigd. Het moet voorzeker ook daaraan 
worden toegeschreven, dat later — en wel in het jaar 
1591 — in den gevel van het toen voltooide nieuwe 
stadhuis aldaar, onder anderen (zie Friesche Adelaar, 
blz. 44 — 48) ook zijn wapen werd aangebracht. . 

Dit wapen te beschrijven, zooals ik het nog bij 
mijn laatste bezoek (4 Augustus j.1.) heb bevonden, 
is het hoofddoel van dit mijn beknopt schrijven. 

Vooraf wenschte ik echter eenige nadere bijzonder- 
heden betreffende zijn persoon aan te teekenen, die 
men te vergeefs bij genoemde schrijvers zoude zoeken 
en zooals ik die vond aangeteekend in de Genealogische 
Tabellen van J. Hubner (tafel 157 en 167). 

Georgius hertog van Saxen, de rijke en ook de 
gebaarde genoemd, was een zoon van hertog Albertus 
(overleden 1500) en van Zedena, dochter van George 
koning van Bohemen. Hij werd geboren den 27 Au- 
gustus 147 1, stierf den 17 April 1539 en was den 
21 November 1496 gehuwd met Barbara, dochter van 
Casimir IV koning van Polen en van Elisabeth van 
Habsburg, dochter van Albertus II keizer van 
Oostenrijk. 

Het bovenbedoelde wapen is gekwartileerd met een 
gedeeld hartschild, waarop de figuren en relief zijn 
gebeeldhouwd. Het eerste kwartier vertoont in blauw 
een gekroonde leeuw van goud; het tweede in goud 
een zwarte adelaar; het derde in goud twee zwarte 
palen en het vierde in rood een gouden leeuw. Het 
eerste gedeelte van het hartschild heeft in rood twee 
zilveren zwaarden met gouden gevest en het tweede 
is gedwarsbalkt van zwart en goud, waarover een 
gouden ruitenkrans. 

Volgens vertrouwbare werken zoude dit wapen aldus 
moeten zijn : 1 in blauw eene goud-gekroonde leeuw, 
gedwarsbalkt van zilver en rood (Thuringen); 2. in 
blauw een gekroonde gouden adelaar (Palts-Saxen); 
3. in goud twee blauwe palen (Landsberg); 4. in goud 
een zwarte leeuw — volgens sommigen met rooden 
tong en klauwen — (Meissen). Hartschild, gedeeld: 
a. doorsneden van zwart op zilver, waarover twee 
gekruiste roode zwaarden (wegens de waardigheid van 
Aarts-Maarschalk des H. Roomschen Rijks, in 1433 
gegeven aan Frederik de Strijdbare, markgraaf van 



K. 



Meissen); b. gedwarsbalkt van (tien stukken) goud 
en zwart, waarover een groenen ruitenkrans (hertog- 
dom Saxen). 

Een fraaie afbeelding van dit wapen vindt men in 
de Heraldische Kunstblatter van Fr. von Warnecke 
(N° 202 op pi. 54). In den tekst vindt men vermeld, 
dat dit is, het «Wappen Herzogs Georg des Bartigen 
«von Sachsen (1514)» en is — met uitzondering van 
het hartschild, dat enkel Saksen voorstelt — geheel 
gelijk aan evengenoemde beschrijving. Qp het schild 
drie helmen met helmteekens: 1 (de middelste) Saksen, 
2 (rechts) Thuringen en 3 (links) Meissen. 

Ook het wapen van de provincie Friesland, zoowel 
als dat van Willem Lodewijk graaf van Nassau-Dietz, 
destijds (1591) stadhouder over dfeze provincie, is foutief; 
want in de plaats dat zij zich bevinden zooals de 
Friesche Adelaar ze aangeeft, is het eerste zonder 
de blokjes en het laatstgenoemde, gekwartileerd: 1. 
(Nassau) in blaauw een klimmende leeuw, geheel van 
goud — niet met roode tong en klauwen en zonder 
de blokjes, 2. (Catzenelnbogen) in goud een gekroonde 
aanziende leeuw (geheel zwart), 3. (Vianden) in goud 
een blauwe dwarsbalk, en 4. (Dietz) in zwart twee 
gouden leeuwen [niet aanziende) boven elkaar. 

Van de wapenschildjes in de cordonband, was, op 
een paar uitzonderingen na, hoegenaamd geene figuur 
te onderscheiden en geene kleur zichtbaar. 

Daar op dit oogenblik het* stadhuis geheel wordt 
gerestaureerd, geeft de Friesche Adelaar ons bij voor- 
baat eene beschouwing, hoe een en ander later in 
werkelijkheid zal zijn te zien. 



Leeuwarden. 



Johs. Wenning IJz. 



Portret Tan Tinthje van Idsaerdu, geb. 1662, dochter 

yan Baerthe ran Idsaerda en van Magdalena 

Rommerts* 

Van de voorwerpen die de wanden van het Museum 
van het Friesch Genootschap van Geschied-, Oudheid- 
en Taalkunde versieren, zijn voor de geslacht- en 
wapenkunde niet het minst belangrijk de portretten, 
waarvan men er aantreft met één, twee en vier wapens 
(de laatste zijn kwartieren). 

Ik stel mij thans ten doel, slechts één derzelve te 
behandelen, en wel dat, hetwelk in den catalogus van 
dat museum wordt genoemd onder N° 291 (blz. 149) 
en waarvan de beschrijving luidt, als volgt: 

«Portret eener onbekende dame Jarla, op 36-jarigen 
«leeftijd. 

«Gekleed in het zwart, breeden geplooiden kraag, 
«het hoofd gedekt met eene van voren steil opstaande 



£ 



Digitized by 



Google 



207 



«nuts, kleine manchetten. In de rechterhand een ge- 
cbedenboek, de linker versierd met drie ringen. 

«In den rechter-bovenhoek de wapens van Jarla van 
«Wetsens en van? (gehalveerd, links een boom in 
«natuurkleur op zilver; rechts een uitspringenden leeuw 
«van keel op goud), waaronder het jaartal 1598. 

«In olieverf op paneel. Hoog 0.93 M., breed 0.72 M.» 

Het eerste wapen (in goud een blauwe adelaar) 
is niet Jarla, maar Idsaerda (Idserda of Idzaerda), ter- 
wijl het tweede, volgens M. S. Wapenboek Roorda, 
is, dat van Rommerts (of Rommaerts). 

Dus zou zij, wanneer men het Stamboek van den 
Frieschen Adel raadpleegt, eene dochter moeten zijn 
van Baerthe van Idsaerda, Gedeputeerde Staat en later 
Raad in het Hof van Friesland, geboren 1528, over- 
leden 14 Mei 1603, begraven te Ter Idserd, en van 
Magdalena Jansdochter Rommaerts (of: Rommerts), 
die 9 Mei 1584 overleed en te Leeuwarden in de 
Groote- of Jacobijner-kerk werd begraven. 

Een en ander indertijd door mij aan het bestuur 
van bovengenoemd genootschap medegedeeld, ben ik — 
aangezien die mededeeling onder de papieren verloren 
scheen te zijn — aangezocht, eene nieuwe rectificatie te 
willen indienen, hetwelk bepaald in het vergeetboek 
zoude zijn geraakt, ware het niet, dat ik tot eene 
nieuwe, meer bepaalde ontdekking gekomen, hieraan 
ware herinnerd. 

In de «Wandeling van mijnen oud-oom den opzichter 
naar Orxma-State te Menaldum» door H. v. Rollema 
(zie Friesche Volks Almanak, jaargang 1844), vond ik 
(op blz. 170) het volgende: 

«Hier tegen den achtermuur ziet gij nog drie por- 
«tretten; het eerste, met hare wijd uitstaande muts, 
«zwart kleed en stijfgeplooide kraag en het gebeden- 
«boekje in de hand, is van Tintie van Idzarda, geboren 
«in 1562, dochter van Baerte van Idzarda en Magdalena 
«Rommarts en gehuwd met Hessel van Bootsma, in 
4:1 599 grietman van Idaarderadeel, die in 1601 tot 
«ontvanger-generaal van Friesland benoemd, zijne eerste 
«betrekking nederlag». 

Het valt dus niet te betwijfelen, dat, zoowel met 
betrekking tot het jaartal, als de overeenstemming in 
de beschrijving der kleederdracht, dit portret hetzelfde 
is als dat, hetwelk thans als N° 291 op het Museum 
van het Friesch Genootschap aanwezig is en dus 
afkomstig moet zijn van Orxma-State te Menaldum. 



Leeuwarden. 



Johs. Wenning IJz. 



Geslachten Noey, Noy en Noyen. 



Noey te Arnhem. 
Wapen : drie zwarte roodgekamde en gelelde hanen 
op een goud veld. 

Johan Noey, is gehuwd met Evertjen Tulleken, 
dochter van Rutger en Geertmida Gaymans (Geld. 
V. Alm. 1877, blz. 58). 

Hun zoon Gerard Noey Jansz. was getuige te Arnhem 
20 Mei 1651 bij het huwelijk van Gerard Noey met 
Lucretia vah Brienen (Trouwb. Ger. gem. te Arnhem). 

Diens broeder: 

Jacob Noey, koopman te Bordeaux, gehuwd 1 ° (Geld. 
Volksalmanak 1877) met Geertruida Tulleken, dochter 
van Rutger en Margaretha Parcelis; 2°metElysabeth 
Tulleken, dochter van Gerard; getuige: Gerard Noey 
1644. — Was 20 Mei 1651 getuige bij het huwelijk 
van Gerard Noey en Lucretia van Brienen. 

Een zoon bekend: Heinrich, gedoopt te Arnhem 
9 Juli 1652. 

.... Noey, was gehuwd met .... Morleth. 
Zijn zoon Gerard Noey, griffier van het vorstendom 
Gelre, enz., huwt i° Helena Tulleken, geboren te 
Arnhem in 1591, die kinderloos overleed 11 Februari 
1650, daarna 20 Mei 1651 met Lucretia van Brienen, 
dochter van Reindert en Helena Everwijn. 
Zij hadden drie dochters: 

i°. Helena Noey, geboren te Arnhem 13 of 14 
September, gedoopt 17 September 1652, trouwt 
aldaar 10 Maart 1682 met jan Umbgrove, con- 
troleur van de Veluwe, zoon van Lubbert en 
Wilhelmina Berents Emants. 
2 . H ester Noey, geboren te Arnhem 4 Maart 1654, 
gedoopt 5 Maart, trouwt aldaar in 1674 met 
Coenraad Michel van Coxie, koopman te Amster- 
dam, geboren 6 Mei 1652, overleden 28 Sept. 1689. 
3 . Johanna Noey, geboren te Arnhem 4 Februari 
1656, trouwt aldaar 29 Maart 1685 Jan Wilbren- 
ninck, rentmeester der stad Arnhem, zoon van 
Evert en Judith Mom. 

Gijsbertjen Noey, 2 C vrouw van Willem Tulleken 
Zij heeft geen kinderen nagelaten. 

Noy te Arnhem (uit Silvolde). 

Getrouwd in de Groote-kerk 2 1 Maart 1 7 8 1 : Alexander 
Frederik Hendrik Noy, j. m. van Keppel, en Anna 
Catharina Berndsen j. d. van Steenderen. 

Getrouwd in de Groote-kerk 15 November 1793: 
Barend Beunink j. m. en Berendina Noy j. d. 

Noey te Emmerik. 
Dr. Hendrik Noey, schepen van Emmerik, was 1 Juni 



W. 



Digitized by 



Google 



208 — 



^55 getuige bij den doop van Gerard Johan Ver Huell, 
zoon van Quirijn, drossaard van de heerlijkheid Wisch, 
en Cunegonda van Haeghen (genealogie Ver Huell). 
Deze Hendrik was gehuwd met Johanna Christina 
van Haeghen. 

Zij is weduwe in 1692. Hun zoon, luitenant Johan 
Henrick Noey (Noy), was gehuwd met Cornelia van 
Wijnbergen. Deze is weduwe in 1792 en had een 
zoon. Haar zaakgelastigde in een proces was Frederik 
Noey te Emmerik. 

Noey of Noy te Silvolde. 

Jan Noij of Noey, schoolmeester teSilvoldein 1678, 
was gehuwd met Enneken Wichers. Hij is dood 
-in 1707. 

Zijne kinderen waren: 

A. Gerardus, geboren 20 Januari 1678. 

B. Benjamin, geboren 18 Februari 1683. 

C. Willem Jacob, geboren 17 Juni 1688. 

D. Theodorus, geboren 13 Februari 1691. 

E. Ruben. 

B. Benjamin, gehuwd met Anneken Noij. (Zij trouwt 
na den dood van haar man 1741 met Gradus 
Westerfeldt, diaken te Silvolde). 

Hunne kinderen waren: 

a. 17 17. Jan Hendrik. 

b. 17 19. Anna Gerharda. 

c. 1721. Hendrik Willem (kerkmeester te Sil- 
volde, gehuwd met Henriëtte Florentine 
Geistman, van deze drie dochters: i° Johanna, 
gehuwd te Silvolde 29 Juni 1788 met Jan 
Hendrik Pliester, schout, later burgemeeester 
te "Wisch , zoon van Mathias en Aaltjen 
van Huedt; 2 Berendina; 3 Wilhelmina 
Hendrica. Na den dood van Henriëtte Flo- 
rentine Geistman, trouwt Hendrik Willem 
in 177 1 Gesina te Velde, bij welke geene 
kinderen). 

(d. Agnes, gehuwd met Jan Essink). 
{e. Magteld, gehuwd met Jan Graal). 

C. Willem Jacob (gehuwd met Aaltjen Lensink). 

Kinderen : 

a. 1720. Hendrik Jan. 

b. 1722. Gradus (gehuwd met Johanna Groen). 

c. 1723. Anna Aleida. 

d. 1725. Anna Maria (geh met Wessel Kappers). 
E. Ruben (diaken te Silvolde in 1741; gehuwd met 

Henderske van Hengel; hij is dood in 1742). 
Kinderen : 

a. 17 16. Johanna. 

b. 17 17. Aleida. 

c. 1723. Berendina en Anna Gerarda, tweelingen. 

d. 1726. Wander. 



e. Gerardus, geboren in 1730, getrouwt in 1745 
met Jenneken Herbers. 
Kinderen: 

1. 1748. Aaltjen. 

2. 1752. Jan, schoolmeester te, Silvolde, over- 
leden in September 1836, was gehuwd in 
1799 met Carolina de Graal. 

e. Wander, gehuwd in 1756. 
Kinderen : 

1. Reind (tr. Aleida van Eerden, eene dochter 
Wilhelmina, geboren te Silvolde 9 Maart 1827, 
gehuwd 18 September 1846 te Terborgh met 
Mathias Pliester, zoon van Jan Hendrik en Johanna 
Noy, weduwnaar van Lucie Adriana van Son 
van Tengnagel. Uit het eerste huwelijk had deze 
drie zoons, uit het tweede negen kinderen). 

2. Antonie, geboren 4 Februari 1774, trouwt Gerritje 
Colenbrander uit Angerlo. 

Kinderen: 
a\ Willem, gehuwd met Naatje Dixhoorn, uit welk 
huwelijk een zoon en twee dochters. 

b. Hendrika, geh. met Careljöhien te Amsterdam. 

c. Antoinetta Wilhelmina. 

d. Geertruida Johanna Berendina, ongehuwd over- 
leden. 

e. Cornelis, bij ongeluk als grenadier doodge- 
schoten in 1850. 

/. Gerrit Jan, geboren te Silvolde 4 November 
*833, gepensionneerd kapitein der infanterie 
te Hees bij Nijmegen, huwde in 1863 met 
Pauline Stellingwerf, geboren te Franeker 28 
Mei 1842. 

Uit dit huwelijk vijf kinderen : 

1. Anna Adriana, geboren 16 October 1870. 

2. Geertruida Johanna Berendina, geboren 20 Octo- 
ber 187 1. 

3. Antony, geboren 19 December 1873. 

4. Anne Broer Liebe, geboren 26 Juni 1877, over- 
leden 11 September 1879. 

5. Anne Broer Liebe, geboren 26 April 1881. 

De opgaven betreffende de Noy's te Silvolde zijn 
mij bezorgd door kapitein G. J. Noy te Hees. 

Het tusschen haakjes geplaatste is door mij naar 
officiëele opgaven ingevuld. 



Bijlage A. 
van Noy te Arnhem. 

1635J Jacob Reiners van Noy, gehuwd met Geertruid 
Ravens; kinderen: 1. Anna, gehuwd met Dr. Beltgem. 
2. Reinder ; kinderen : a. Arnold, gehuwd 1 ° met S. Mol, 



4-»- 



Digitized by 



Google 



— 2og — 



een zoon 1755 Reinder, en 2 met S. Pauw, dochters: 
Anna, gehuwd met Dr. Reiner Bakker, en Geertruid, 
gehuwd met Gijsbert van de Velde; 3. Peternelle; 

4. Theodora; 5. Jacomina, trouwt Hendrik Hopman; 
6. Wilhelmina, trouwt Jacobus de Wit; verder: 

Noy te Arnhem. 
1729. Gisbert Hendriks en Hendrina Noy, echtelieden. 
! 738. Jan van Spaen en Elisabeth Noy, echtelieden. 
1748. Sander Holsum, gehuwd met Jenneke Noy. 

van Nooy te Arnhem. 
Sander Hendriks van Nooy en Willemke Sanders; 
kinderen 172 1: 1. Lucas, gehuwd met Everdina Vos; 
2. Hendrina, gehuwd met Gisbert Hendriks; 3. Hendrik, 
gehuwd met Maeyke van Hout; kinderen : a. Sandrijn, 
b. Cornelia ; 4. Jacomina, gehuwd met Jan van Duren ; 

5. Geertruida, gehuwd met Engel Verwers. 

Noy en te Arnhem. 

Anna van Arnhem, weduwe van Jaspar Noyen, trouwt 
met Henrick Gaaymans; haar zoon: 

Clais Noyen, 14 October 1566. 

Anna Morleth, wed. van Jaspar Noyen; kinderen: 

Jasper, Naeleken, Johanna, 11 Februari 1582. 

Peter Noyen en Rijksken, zijne echte vrouw. Jasper 
van Brienen en Nail Munters, hun oom is Heer Thomas 
Noyen, priester, 12 Mei 1583. 

Jaspar Noyen en Maria de Haas, echtelieden; hun 
zoon Dirck 29 Mei 1624. 

Thomas Noyen, priester, broeder van Jasper Peter 
Noyen, raadsheer, gehuwd met Catharina Giesen, over- 
leden 3 December 1704. 

Wapen van raadsheer Noyen: In zilver een rooden 
fasce, onder deze een rooden vijfpuntige ster, boven 
de fasce drie eikels op dwarstak, natuurlijke kleur. 

De opgaaf .... Noey, gehuwd met .... Morleth 
(zie boven Noey), die ik ergens vond, is blijkens deze 
aan ofïicieele bescheiden ontleende data foutief. 



Bijlage B. 

Prothocollen van Wtsch. 
Deel (n° 8) n° 1 (1690— 1725). 

fol. 28 vcrao . Johann Colkman en Aaltjen Wichers 
leenen van hunnen zwager Jann Noy custos tot Sijell- 
volden en zijne huisvrouw Enneken Wichers f 600. — 
26 Sept r 1699. ' 

Kantteekening aldaar. 19 Juli 1707 verklaren de 
wed. Noij met haar gekozen momber Willem Noij 
die som afgelost. 

fol. 45. Custos Noij, provisor van de Syellvoldschen 
armen 19 September 1702. 



fol. 61. Benjamin Noij en zijne huisvrouw Anneken 
Noij koopen met Willem Winters en diens huisvrouw 
Reintjen Roebeling en Geert Egging twee stukjes 
land van den heer Alexander de Raet, 26 April 1706. 
fol. i86 v6rao . Engelbert van Hueth en Hendrina 
Morren op den Keyenberg nemen op van de armen 
van Silvolde uit handen van D* de Roij en diakenen 
Ruben Noij en Gradus Westerfeld de somme van 
f 250. — geroijeerd 9 Februari 1741. 

Deel (n° 9) n° 2 (1732— 1748). 

fol. 63. Willem Jacob Neuy en Aaltjen Lenssinck 
14 October 1733. 

fol. i32 verso . Ruben Noy en Hendersken van Hengel» 
Echtelieden 11 Mei 1739. 

fol. i66 vcrao . H. W. Noy, provisor en armmeester te 
Silvolde 6 Mei 1757. 

fol. 169. Willem Jacob Noy en Aaltjen Lensinck, 
echtelieden, leenen geld van de kerk te Etten 17 
November 1741. Die schuld werd afgelost door G er- 
hardus Noy 8 April 1774. 

fol. 182. Hendersken van Hengel, wed van Ruben 
Neuy, 26 October 1742. 

fol. 224. Jan Essinck en Agniet Noy, echtelieden 
29 Juni 1746. 

fol. 225. Gart Westerfeldt en Enneken Noy echte- 
lieden blijven 12 September 1746 borg voor hun zoon 
en stiefzoon Henrick Willem Noij die tot kerkmeester 
te Silvolde was aangesteld. Zij verbinden daarbij een 
stuk land naast dat van Jacob Noij. 

Deel (n° 10) n° 3 (1748—1758). 

fol. 40. Testament van Gradus Westervelt en 
Enneken Noij, echtelieden 13 Augustus 1752. Zij 
maken daarbij hun zoon en stiefzoon H. W. Noij tot 
eenigen erfgenaam en onterven zijne beide zusters 
Megtelt en Agnes, doch hij zal aan deze uitkeeren 
na den dood der moeder f 300 aan ieder, en zij zullen 
al de kleederen harer moeder hebben, beide zusters 
worden hem aanbevolen. 

fol. 42. Jennetje Vierholte, weduwe van Jan Veld- 
kamp, protesteert tegen het testament van Gradus 
Westerfelt en Enneken Noij echtelieden dd. 31 Aug. 
1752 omdat zij een vordering heeft op Mechteld Noij 
en J. Graal echtelieden en zij beducht is daardoor 
niet aan haar geld te zullen komen, 7 October 1752. 

Prothocollen van Silvolde. 
1738— 1811. 

fol. i veno . Ruben Noij en Hendersken van Hengel, 
echtelieden 1739. 



Digitized by 



Google 



2IO — 



fol. 3. H. J. Elsing en Agnes Noij, echtelieden 1741. 

fol. 3 veno . Willem Jacob Noij en Aaltjen Lensink, 
echtelieden 17 November 1741. 

Idem. Henderiken van Hengel, wed e B. Neuy, 20 
October 1741. 

fol. 6. Hendrik Jan Elsink en Agnes Noij, echte- 
lieden 1745. 

fol. 6 verso . Garret Westerfeldt enEnneke Noij, echte- 
lieden 1746. 

fol. 7. Wessel Kappers en Anna Maria Noij, echte- 
lieden. Hun huis naast dat van Gradus Noij te Sille- 
volde 26 Juli 1748. 

'fol. 8 vereo . Hendrik Jan Graal en Megteld Noij, 
echtelieden 25 Februari 1751. 

fol. io verso . Gradus Westefeld en Enneken Noij echte- 
lieden, hun zoon en stiefzoon H. W. Noij, 31 Aug. 1752. 

fol. 22. H. W. Noij, inventaris zijns boedels enz. 
Zie Protocoll van verbanden en opdragten der Hh. Wisch 
1767 — 1773, 17 Oct. 1771. W. Noy wed r . van Joffer 
Hendr. Flor. Geistman heeft het voornemen een tweede 
huwelijk aan te gaan. Hij heeft 3 dochters Johanna, 
Berndina en Wilhelmina Hendrica, aan deze kinderen 
werd toegedeeld f 2412 — 10 — ». Voogden Jacob Pake 
Schepen te Emmerik en Lucas Pierik. 

fol. 66. Magescheid van Aaltjen Noij wed'. Hendr. 
Luymes 1797. Zie Proth. van verbanden enz. fol. 137. 

fol. 67. J. Noij Secretaris der Grondvergadering te 
Silevolde en Ligtenberg 23 April 1798. 

fol. 69. Johanna Greven wed e . Gradus Noij passeert 
haar laatste wil 6 Febr. 1789. Zie Proth. v. verbanden 
fol. 217. 

fol. in. Derk Jan Hengeveld en Aeltjen Noij echte- 
lieden koopen een huis te Silvolde tusschen het hunne 
en dat van J. Noij, 27 Dec. 1805. 

Idem. Dezelfde verkoopen het huis in 't dorp Silvolde 
no. 4. 26 Juni 1808. 

fol. 122. J. Noij koopt een huis in *t dorp Silvolde 
no. 59, voor f 2829-16-4, en een uitgang aan de kerk 
van 12 St. 'sjaars, 1809. 



Bijlage C. 



Prothocoll van Verbanden en Opdrachten der Hoogheid 
Wisch. 1767 — 1773. 

H. W. Noij wed r . van Joffer Hendr. Flor. Geistman 
heeft het voornemen een tweede huwelijk aan te gaan. 
Hij maakt daarom eene deeling met de drie kinderen 
uit zijn eerste huwelijk. Johanna, Berndina en Willemina 
Hendrica, de oudste is circa zeven jaren, Aan de kin- 
deren wordt toegedeeld f 2412,10. Voogden zijn Jacob 
Pake, Schepen van Emmerik en Lucas Pierik. 



ProthocoUen van Bredevoort. 

Hendrik Noey en Johanna Christina van Haeghen 
tuchten elkander te Emmerik 19 Mei 1670. Zie 1679. 

Frederik Noey als volmagtigde van Salomon van 
Wijlich (uit Emmerik?) 27 Maart 1694. 

ProthocoUen Varseveld 1673 — f700. 

Christina van Haagen wed r . van D r . en Schepen 
Noij te Emmerik 16 Febr. 1693. 

Johan Henrich Noij, luitenant, zijne weduwe Cornelia 
van Vrijbergen passeerde volmacht 9 Mei 1692 en 
11 Mei 1695 te Emmerik. Zie 2 Juli 1695. 

Cornelia van Vrijbergen wed. Noeij momber van 
haren zoon 10 Oct. 1695. 

Noey te Wageningen. 

17 Sept. 1678. Peter Noey Oudburgemeester, Schepen 
te W. getr. met Anna van Stralen , kinderen Elisabeth, 
Aeltjen en Cecilia Rijkje, Anna Johanna en Anthoni 
Noey. Getr. waren toen Elisabeth en Aeltjen. Aeltjen 
met Dirick Suermondt. 

5 Sept. 1696. Antonie Noey, Diaken te W. 

i4 Jan. 1697. Antonie Noey, Rentm r . der stad Wage- 
ningen en zijne huisvr. Weijnken Cornelissen koopen, 
een halven uiterwert, (d'oplage) van Elisabeth Mom 
en broeders en zusters. 

14 April 1697. Aeltjen Noey wed. Suermondt. 

17 Maart 1699. Weynken Cornelissen wed. Ant. Noey. 

6 Jan. 1729. Fred r . Noy e (Nuye) Apotheker, getr. 
met Margereta Ditschi. 

10 Jan. 1700. Willemken Cornelissen wed. Anthonie 
Noye. Kinderen Peter Cornelis, Frederik. — Zij ook 
dood. — Na doode Frederiks gehuwd met Frans van 
Eek, die later hertrouwde met Evertje van Maanen, 1 8 
Febr. 1716. 

22 Febr. 17 14. Cecilia Nooye, wed. oud-burgem. v. d. 
Horst 

A. J. C. Kremer. 



De Zegelkunde in verband met een stuk 
geschiedenis. 

^Onbekend maakt onbemind.» 

Geslacht-, wapen- en zegelkunde worden gewoonlijk 
in één adem genoemd op titels van boekwerken of 
tijdschriften speciaal aan deze zaken gewijd, maar in 
den regel vindt men daarin van de zegelkunde bijna 
niets, vermoedelijk omdat de bronnen voor hare studie 
benoodigd — de oude archieven — slechts door enkele 



Digitized by 



Google 



211 



bevoorrechten mogen worden geraadpleegd, die van 
hunne ontdekkingen niet veel wereldkundig maken, 
terwijl werken waarin over zejgels wordt gehandeld 
(tegelijk van vertrouwbare afbeeldingen voorzien) zeer 
schaarsch zijn. 

Hoewel onderling verwant, zijn de genoemde drie 
vakken niet onafscheidelijk aan elkander verbonden 
en zoude, volgens anciënniteit, de volgorde moeten zijn : 
geslacht-, zegel- en wapenkunde; want van geslacht- 
rekeningen en zegels vinden wij in de gewijde schriften 
gewag gemaakt, zoodat deze reeds vele eeuwen be- 
stonden, voordat aan wapens en de daaruit voortge- 
sproten wapenkunde werd gedacht. 

Het is volstrekt geen noodzakelijk vereischte voor 
een zegel van een wapenbeeld te zijn voorzien, want 
elk willekeurig zinnebeeld of teeken kan hiervoor 
dienst doen ; er zijn dan ook een menigte uit den ouden 
tijd bekend, zonder eenig heraldiek symbool ; maar 
aangezien zeer vele zegels wapenfiguren vertoonen , 
kan men hieruit leeren hoe die zaken werden afgebeeld 
in het tijdvak waartoe zij behooren en zijn zij dan 
onschatbare voorbeelden voor den wapenteekenaar. 

Toen, in de tijden dat de schrijfkunst niet algemeen 
werd beoefend, de zegels nog golden voor handteeke- 
ningen of daarnevens werden gebezigd tot nadere 
bekrachtiging hiervan, waren zij uitsluitend persoonlijk 
eigendom en werden daarom de stempels, bij het 
overlijden van de eigenaars, vernietigd of met hen be- 
graven ; in alle geval onbruikbaar gemaakt. Wel ging 
een geslachtswapen van vader op zoon over, maar 
nimmer diens zegel. 

Behalve vorsten en edelen, zelfs burgerlijke personen, 
hadden ook corporatiën hunne zegels, waartoe in de 
eerste plaats de steden behoorden. Wel wisselden de 
leden van de regeering — de schepenen — maar de 
stad bleef bestaan en behield haar zegel, zoodat dezelfde 
stempel soms eeuwen achtereen werd gebruikt en 
deze alleen in geval van nood wijziging of vernieuwing 
behoefde. Hierdoor zijn nog vele getuigen van hooge 
oudheid bewaard gebleven waaraan zich soms zeer 
interessante bijzonderheden laten vastknoopen. 

Met deze korte inleiding meen ik te kunnen vol- 
staan, daar het niet in mijne bedoeling ligt hier eene 
verhandeling te geven over zegelkunde; wie er meer 
van weten wil, raadplege het voortreffelijke werkje: 
«Studiën over wapen- en zegelkunde, door J. ter Gouw; 
Amsterdam, C. L. Brinkman 1865» dat, op zeer onder- 
houdende wijze, hem geheel op de hoogte zal stellen 
van het onderwerp. Ik heb het hoofdzakelijk gebezigd 
als aanloop voor iets wat elders nog niet geregeld is 
beschreven en door mij is genoemd: een stuk oude 
geschiedenis. Dat de zegels een belangrijke rol er in 
vervullen zal later blijken en is het dus noodig geweest 
dit voorop te stellen. 



Voor hetgeen ik wensch mede te deelen, zou ook 
tot opschrift hebben gekozen kunnen worden: «Wat 
eenige oude stukjes gestempelde was ons vertellen»; 
dit klinkt minder geleerd dan zegelkunde, maar is 
feitelijk toch nagenoeg hetzelfde. Uit dit oogpunt be- 
schouwd, zal het te behandelen onderwerp den lezer 
wellicht minder afschrikken dan een vooronderstelde 
vak-studie, wat het niet uitsluitend zal zijn. Men ver- 
wachte evenwel ook geen romantisch verhaal, daar 
ik mij moet bepalen tot historische daadzaken, waarbij 
het mijn streven zal zijn zoo veel mogelijk dorheid te 
vermijden. 

Ik zou nu wel terstond met wat men noemt: de 
deur in huis kunnen vallen, maar vind dit minder ver- 
kieslijk , wijl tot beter begrip van de zaak , vooraf 
dient te gaan op welke wijze ik tot de ontdekking 
ben gekomen van hetgeen ik bekend wil maken. 

Nijmegen, vroeger de plaats mijner inwoning en velen 
mijner lezers zeker wel door eigen aanschouwing be- 
kend, is een zeer oude stad die reeds meer dan duizend 
jaren bestaat en dus vrij wat belangrijks binnen hare 
muren heeft zien voorvallen. Eertijds een sterke vesting en 
de voornaamste der vier hoofdsteden van het hertogdom 
Gelre, is zij sedert het sloopen der wallen en poorten 
in 1879 geen vesting meer en in beteekenis achteruit 
gegaan, maar heeft daarentegen in aantrekkelijkheid 
en bewoonbaarheid zeer gewonnen. 

Moge de oudheidkundige het betreuren dat de 
trotsche keizerlijke burcht — het Valkhof — een prooi 
werd van de vernielzucht , die in het laatst van de 
voorgaande eeuw, onder de leus van : vrijheid, gelijk- 
heid en broederschap, de overblijfselen van vroegere 
grootheid deed verdwijnen (1), andere merkwaardige 
oudheden zijn gelukkig gespaard gebleven en thans 
met zorg gerestaureerd. Hieronder bekleedt een voor- 
name plaats het Raadhuis (in de eerste helft van de 
zestiende eeuw gebouwd en Anno 1544 voltooid) 
't welk, onder meer, een belangrijk Museum bevat van 
romeinsche, middeleeuwsche en latere merkwaardig- 
heden, om en in Nijmegen gevonden, of daar in ge- 
bruik geweest 

In die verzameling bevinden zich ook eenige op- 
merkelijke charters uit het oud-archief, maar zijn 



(1) Joh. in de Betouw, „Lotgevallen en eindelyke ondergang van 
den van ouds alom vermaarden burgt binnen Nijmegen." Volgens 
dezen bekenden geschiedschrijver werd de stad den 6 Nov. 1794 
door de franschen beschoten en twee dagen later ingenomen. Het 
Valkhof was erg beschadigd, wat aanleiding gaf op den landdag in 
Oogstmaand van 1795 een voorstel te doen tot slooping; dit werd 
aangenomen en de burcht op den 9 Febr. 1796 voor f 90400.— 
verkocht. In September 1797 was de slooping voltooid. 

In die onrustige dagen had men het geld er niet voor over het 
geschonden paleis te herstellen en vond men beter af te breken wat 
nog eeuwen had kunnen verduren. 



Digitized by 



Google 



— 212 



enkele daarvan op zoo ongeschikte wijze tentoonge- 
steld dat een weetgierig bezoeker er niet veel aan 
heeft; dit is jammer, omdat met een beetje meer oor- 
deel en goeden wil het euvel gemakkelijk ware te 
verhelpen. Sommige perkamenten met zegels, hangen 
toegevouwen met de achterzijde naar den beschouwer, 
zoodat deze van den beschreven inhoud niets ziet ! 
Het is bijkans ongelooflijk, maar toch waar; terwijl 
mijn pogingen dit veranderd te krijgen, zonder gevolg 
zijn gebleven. 

Hiermede ben ik dan nu genaderd aan het onder- 
werp door mij te bespreken, maar moet ik nog een 
kort woord vooraf laten gaan over het oud-archief 
zelf en de bewaarplaats daarvan. Het bestaat uit een 
menigte perkamenten met zegels (waarvan het oudste 
het jaartal 1 1 96 draagt) en ettelijke andere stukken, 
waarvan in 1848 door den heer P. Nijhoff een be- 
schrijvende inventaris werd opgemaakt die vijftien 
jaren later in druk is verschenen. Belangstellenden 
kunnen dus daaruit nagaan welke historische docu- 
menten voorhanden zijn, maar deze met eigen oogen 
zien s gaat niet zoo gemakkelijk, omdat ze zijn opge- 
borgen in een groote antieke eikenhouten kast met 
blinkend ijzeren beslag en kunstige hangsloten, bekend 
onder den weinig poëtischen naam van «den Blok», 
die zelden geopend wordt. Thans in het raadhuis 
bewaard, stond dezelve vroeger in de Groote- of St. 
Stevens-kerk en werd toen zoo groote waarde aan 
den inhoud gehecht (niet zonder redenen), dat bij de 
ontsluiting van de kast — welke minstens eenmaal 
in het jaar moest geschieden — de sleutelbewaarders, 
door een gewapende wacht begeleid, in plechtigen 
optocht van het stadhuis naar de kerk trokken, terwijl 
de trom werd geroerd en op de wallen de kanoniers 
met brandende lonten bij hunne stukken stonden. 
Tegenwoordig is deze ceremonie, met vele andere 
verouderde gebruiken afgeschaft en gaat het openen 
van de kast, door de bewaarders van het archief, van 
geen den minsten omslag vergezeld. Deze documenten 
hebben dan nu ook geen andere waarde dan eene 
historische, wijl de privilegiën, tractaten, enz., thans 
hunne verbindende kracht hebben verloren ondanks 
de in velen voorkomende bepaling van «ten eeuwigen 
dage» te zijn verleend. 

Dikwijls heb ik voor die kast gestaan met de vraag : 
wat zou wel daarin zitten? Hoewel sedert (door den 
inventaris) de inhoud mij niet meer onbekend is, heeft 
het mij nog niet mogen gelukken er meer van te 
zien dan het weinige 't welk in het museum is opgesteld. 

Bij gelegenheid dat ik weer eens een kijkje daar 
kwam nemen, ontdekte ik iets 't welk er vroeger niet 
aanwezig was en wel: een groot fijn beschreven vel 
perkament met een massa aanhangende zegels. Zoo- 
veel had ik nog nimmer aan één stuk bijeen gezien 



en begreep ik al dadelijk dat het een zeer belangrijk 
document moest wezen; maar de glasbedekking en 
het slechte licht maakten het onmogelijk iets te onder- 
scheiden, zoodat mijne weetgierigheid onbevredigd bleef. 
Ik wilde evenwel dit stuk meer van nabij bezien en 
onderzoeken, overtuigd dat daarin veel wetenswaardigs 
moest schuilen ; doch hoe hiertoe te geraken ? De pedel 
kon de glazenkast niet voor mij ontsluiten, en dit 
te verzoeken aan de commissie welke den sleutel 
heeft en het museum oppermachtig beheert, was on- 
noodige moeite, daar zij mij niet genegen is. Er moest 
dus wat anders op worden bedacht en besloot ik mij 
te wenden tot Burgemeester en Wethouders, die mijn 
verzoek welwillend in overweging namen. Het duurde 
echter een geruimen tijd — wel bijna vier maanden — 
voordat ik hierop antwoord kreeg en reeds begon ik te 
twijfelen aan den goeden uitslag, toen eindelijk de zoo 
begeerde toestemming mij gewerd. Ik mocht evenwel 
het stuk niet mede naar huis nemen, maar er werd een 
vertrek in het Raadhuis ter mijner beschikking gesteld 
om daar op mijn gemak de zaak te onderzoeken. 

Mij was die bepaling tamelijk onverschillig, als ik 
het document maar in handen kreeg ; en dit doel was 
bereikt 

Dientengevolge vond ik mij op Maandag den 2$*** 
November van het jaar 1885. geïnstalleerd in de ge- 
wezen raadkamer van de voormalige Rechtbank — 
een zaal behangen .met Gobelins en voorzien van een 
antieken vuurhaard — aan een lange tafel met groen 
laken bekleed, recht deftig en in overeenstemming 
met den gewichtigen arbeid door mij te ondernemen. 

Zou de gespannen verwachting worden beantwoord? 

Niet alleen werd zij beantwoord maar overtroffen, 
want in plaats van één stuk kreeg ik er drie te be- 
handelen welke bleken bij elkander te behooren , 
namelijk de Hoofdacte met twee Transfix-brieven. 

(Wat dit zijn zal ik later zeggen , want op dat 
oogenblik wist ik het zelf nog niet). Welk een schat 
van zegels had ik hier voor mij liggen ! Uit de lijsten 
die, ter vergelijking, waren bij gegeven bleek dat er 
gesamenlijk 150 waren en dat de perkamenten de dag- 
teekening droegen van 27 January 1538. 

Wat daarin stond was op de lijsten niet vermeld 
en kon ik uit het verbleekte fijne zestiende-eeuwsche 
schrift zoo terstond niet ontcijferen, maar uit den aan- 
hef bleek mij dat het iets was, uitgegaan van Hertog 
Karel van Gelre. 

De zegels interesseerden mij evenwel het meest en 
werden deze het eerst stuk voor stuk bekeken. Hoe- 
wel vele door een druk van bijkans drie en een halve 
eeuw wat hadden geleden in de meest vooruitstekende 
deelen, waren zij over het geheel genomen vrij goed 
geconserveerd, enkelen zelfs bijna onbeschadigd ge- 
bleven. Al spoedig kwam ik tot de ontdekking dat 



Digitized by 



Google 



*I3 - 



onder de stede-zegels de oudste typen vertegenwoor- 
digd waren en dus daar de meest belangrijke exem- 
plaren schuilden ; want die van de Ridderschap (welke 
uit tijdgenoten bestond) vertoonen onderling weinig 
verschil in uiterlijke gedaante, wat later aan een be- 
langstellend bezoeker de niet onjuiste opmerking ont- 
lokte dat het den schijn had alsof zij bijna allen door 
den zelfden graveur waren gesneden, wat zeer zeker 
niet het geval is geweest, maar bewijst dat destijds 
de smaak algemeen in de vertegenwoordigde richting 
viel. 

Toen de zegels waren bekeken en met de lijsten 
geconfronteerd, bleek dat oorspronkelijk 181 stuks aan- 
wezig zijn geweest, dus 31 verloren gingen, waarvan 
27 tot de hoofdacte behoorden; doch is deze met de 
overgebleven 34 zegels nog zóó gevuld, dat het niet 
bijzonder in het oog valt dat bijkans de helft er aan 
ontbreekt. Wel is het gemis van enkelen te betreuren, 
maar dit is de schuld van den alles vernielenden tand 
des tij ds, die ook dit perkament niet heeft gespaard, 
wat hoofdzakelijk daaraan ligt dat de kast waarin het 
tot dus verre bewaard werd te zelden wordt gelucht, 
de zaken door verstikking bederven en aan een lang- 
zame doch zekere vernietiging prijs gegeven zijn ; te 
goed bewaren deugt dus ook al niet! 

Ongetwijfeld moest het ontstaan dezer acten aan 
een gewichtig feit te danken zijn, wat uit te vorschen 
nu aan de beurt lag. \ Ik zag er wel tegen op de 
lectuur te beginnen van een document bevattende 86 
regels (van 63 1 / 9 c.M. lengte en een halve c.M. uit 
elkander) fijn krulschrift dat met de loupe moest worden 
vergroot om er uit wijs te kunnen worden, maar die 
moeite moest ik mij getroosten om op de hoogte te 
komen. Papier en potlood bij de hand hebbende, dacht 
mij het best te beginnen met den aanhef af te schrijven, 
daar een geregeld lezen niet goed vlotte. Zie hier 
wat ik vond: 

«Wij Kaerll Hertough tho Gelre etc. wij Johann 
Hertough tho Cleue etc. ind wij Baenreheren, Ritter- 
schafift, Stede ind Lantschap des Furstendombs van 
Gelre ind Graiffschap Zutphen doin saemen kondt ind 
bekennen apentlich, Als tusschen uns Kaerlen Her- 
tougen vurgt ind unseren Steden ind landschap» enz. 
enz., en iets verder «mit unsere verwilligpnge eyn 
gemeyne lantdach tho Nymmegen uytgeschreven ind 
gehalden worden dairselfifs, durch Baenerheren Ritter- 
schap steden ind lantschap user Furstendoms Gelre 
ind graiffschap Zutphen onder anderen hoichlich be- 
gert, enz. enz. 

Tot hiertoe genaderd was het hoofddoel mij bekend, 
namelijk : het houden van een landdag of algemeene 
vergadering der Staten van Gelre en Zutphen met mede- 
werking van die van Cleve, wat nader bleek uit de 
bijgevoegde Transfix brieven, die duidelijker geschreven, 



gemakkelijker waren te lezen. De eerste weetgierig- 
heid nu bevredigd zijnde, dacht ik zoo bij mij zei ven : 
er moet pertculum in mora zijn geweest om in het 
hartje van den Winter een landdag te houden en 
van heinde en verre deelhebbers daartoe opteroepen; 
want niet alleen de Geldersche ridderschap en steden 
maar ook de Kleefsche moest opkomen, sommigen 
der laatsten van een afstand waarvoor tegenwoordig 
7 tot 8 uren sporens noodig zijn om Nijmegen te be- 
reiken. Hoeveel tijd was daarmede in die dagen ge- 
moeid toen de wegen slecht waren en men steeds te 
paard moest reizen ? Hoelang hebben de beraadsla- 
gingen geduurd alvorens men het eens heeft kunnen 
worden over de voorwaarden? want wat op één en 
dezelfden dag bezegeld is , kwam niet als met een 
tooverslag gereed, maar eischte veel voorbereiding. 
Waar hebben ongeveer twee honderd personen ver- 
gaderd en met hun gevolg huisvesting gevonden ? 

Een en ander ongetwijfeld op het Valkhof, den burch 
door Karel den Groote gesticht; want het Stadhuis 
was destijds in aanbouw, dus ongeschikt tot het houden 
van vergaderingen. 

Ziedaar eenige overpeinzingen die mij noopten de 
historie van Gelderland eens op te slaan om mij licht 
te geven over een feit waarvan het eindresultaat voor 
mij lag. Witkamp's «Geschiedenis der zeventien Neder- 
landen» ter hand nemende, bracht deze mij spoedig 
op de hoogte en ontleen ik daaraan het volgende: 

Hertog Karel van Gelre, uit den huize Egmond, 
toen ongeveer 70 jaren oud en zonder wettig mannelijk 
oir ter opvolging in de regeering, had langen tijd 
reeds het plan gekoesterd zijne staten, na zijn dood, 
over te dragen aan den koning van Frankrijk (Fran- 
<;ois I), maar ondervond hierin van zijn onderhoorigen 
zoo veel tegenkanting dat hij dit, hoewel zeer noode, 
moest opgeven. Om tot een vergelijk te komen werd 
de bewuste landdag uitgeschreven, en kwam deze 
voor de eerste maal op den i2 den December 1537 
bijeen. Daarin werd besloten en vastgesteld dat na 
overlijden van Hertog Karel, de beide gewesten Gelder 
en Zutphen aan den jongen hertog Willem van Cleve 
en Gulik zouden komen, dat Hertog Karel gedurende 
zijn leven de inkomsten daarvan zoude behouden, 
benevens nog eene vereering van 40.000 gulden, door 
den hertog van Cleve te voldoen, en eenige andere 
geldelijke voordeelen. Ook voor de landzaten werden 
gunstige bepalingen gemaakt, o. a dat alle ambtenaren 
Gelderschen zouden zijn en de hertog van Cleve en 
Gulik steeds een Gelderschen raad nevens zich zou 
hebben. 

In het voorbijgaan zij hier medegedeeld dat Hertog 
Karel reeds vijf maanden na het sluiten van het 
verdrag (30 Juni 1538) overleed en zijn opvolger niet 
lang genot had van zijn nieuwe bezitting, daar deze 



K- 



if 



V 



Digitized by 



Google 



"♦SF 



214 



in 1543 door keizer Karel V bij de overige ver- 
eenigde Nederlanden ingelijfd, en hiermede het hertog- 
dom Gelder voor goed werd opgeheven. 

In de bewuste oorkonde vinden wij dus de laatste 
openbare handeling van een, in zijn tijd, groot en 
machtig personage, vermoedelijk ook wel zijn laatste 
handteekening en den laatsten afdruk van den zegel- 
stempel die gedurende een tijdsverloop van 46 jaren 
dienst had gedaan. Wat zal er in het gemoed van 
dien trotschen hertog zijn omgegaan toen hij gevoelde 
dat zijn macht gebroken was en hij moest buigen 
voor den wil zijner onderhoorigen? moge de vereering 
van 40.000 gulden den steeds in geldnood verkeerenden 
vorst welkom zijn geweest, inwendig moet hij van 
woede hebben gekookt over het mislukken zijner 
plannen. Genoeg diplomaat dit niet openlijk te toonen, 
heeft hij zijn steile signatuur (Charles) met vaste hand 
onder de akte geteekend — want men kan de wijze 
waarop zij is neergezet geen schrijven noemen — 
maar de waskoek welke zijn zegelstempel bedekte, 
draagt de sporen van den nijd welke hem bezielde, 
door den forschen indruk der duim toppen. 

De hertog van Cleve (met wien hij voortdurend 
overhoop lag) daarentegen opgetogen over de behaalde 
overwinning, door de eer aan zijn zoon bewezen, schrijft 
zijn naam met een zwier alsof hij daarmede wil uit- 
drukken: Victorie! terwijl de 22-jarige jongeling ver- 
legen, en misschien huiverig te aanvaarden wat hem 
is toegedacht, met onvaste — in elk geval onbedreven — 
hand een signatuur fabriceert waaruit niet gemakkelijk 
Wilhem te lezen is (vergelijk de facsimiles). 

Bijkans drie en een halve eeuw zijn sedert verloopen 
en de handelende personen lang tot stof vergaan, zelfs 
twaalf menschengeslachten (zoo niet meer) inmiddels 
opgekomen en weer verdwenen, maar de stomme 
getuigen van deze verschillende gemoedsaandoeningen 
nog bijkans ongedeerd in wezen gebleven. Die vellen 
perkament met hun zegels zijn welsprekend! Doch 
er is meer. Het aloude Valkhof, waarin het Tractaat 
tot stand kwam, is reeds bijkans een halve eeuw 
geleden gesloopt en thans daarvan niets meer aan- 
wezig dan een kleine ruïne, tot aandenken gespaard; 
de plaats waar deze historische documenten nu worden 
bewaard — het Raadhuis — toen in wording, thans 
zelf reeds een oudheid geworden, die, om niet te ver- 
vallen, grondige restauratie van noode heeft gehad. 
Er is poëzie in deze beschreven dierenhuiden en ge- 
stempelde waskoeken als men daar goed over nadenkt; 
ik ten minste gevoel eerbied er voor en zie er meer 
in, dan een doode acte die heeft uitgediend. 

J. A. KOOPMANS. 

( Wordt vervolgd). 



Eenige aanteekeningen uit het archief der rechtbank 
te Middelburg. 

Copie uit het Protocol van den Notaris Willem 
Cornelissen te Vere. Van 1640 — 1644. f* 126 v°. 

In den name des Heeren Amen. Kennelijck zij eenen 
ygelijcken bij den inhouden van desen jegenwoordigen 
Instrumente, hoe dat in den jare onses Heeren ende 
Salichmaker Jesus Christus 1 643 den 9 dach February 
soo is gecompareert voor mij Maerten Cornelissen 
openbaar geadmitteert Notaris binnen de stadt Vere 
in Seelandt residerende in de presentie van de ge- 
tuygen naer genoemt Pieter Jansen geboren en woon- 
achtich binnen deser stede varende met Capiteyn 
Bastiaen Thyssen, jonckman ongehilicht out omtrent 
26 jaren enz. 

f 9 2 1 6. Testament d° October 1 644 van Juffr. Maeyken 
Velters huisvr. van de Heer Johannes Kien. 

Protocol van 4 Nov. 1636 — Juny 1640. 
f° 5. Huwelijksche voorwaerde 7 Maart 1636, van 
S r . Daniel Lantsberge wonende te Middelburg jongesel 
oud omtrent 40 jaren toekomende bruidegom van 
Juffr. Janneke van der Wete, jongedochter, wonende 
als voren, geassisteert met Sr. Abraham Bocheljoens 
in huwelijk hebbende Maeyken van der Wete suster 
van de Bruyt. 

f° 1 1 . Testament van S r . Pieter de Grave 1 9 Augustus 
1636. Getuige waren Robbrecht van Doormael en 
Gillis van Borstel beyde schilders en inwoners der 
stad Middelburg maakte tot zijne erfgenamen Maeyken 
de Grave zijne dochter en Cornelis de Grave zijn zoon. 

f 76. Testament van Juffr. Mary Wallis, huisvrouw 
van Mr. Jacob Wiers, siekelijk in de craam te bedde 
liggende 5 Augustus 1638. Haar broeder was Dirck 
Wallis jegenwoordig uitlandig evenzoo waarschijnlijk 
Johannes Wallis, Jacobus en Eduaert Wallis, hare 
zuster was Janneke Wallis. Haar mans zuster Catelijnken 
Wiers, nog vermeit Anna Wallis. 

Johannes en Samuel zonen vanS r . Samuei Wallis. 

f° 77. Besloten testament van Daniel de la Heye 
21 Augustus 1638. Getuigen Symon de Mares sijn 
cousijn te Amsterdam. Zijn broeder was David de 
la Heye. Symon en Jan de Mares zijne neven en zonen 
van zijne zuster Marye de la Heye. 

f° c 1 7. Testament 1 9 January 1 640, van Juffr. Susanna 
van Reygersberch wed e . wijlen den Heer Burgemeester 
Mr. Anthony Bloche. 



Digitized by 



Googlej 



215 



Susanna van Varick, haar meter. 

Pieter de Groot, haar zusters zoon. 

Dorothea van Dorp. 

Juffr. wed . Veth. 

Juffr. Sara van Trello wed 6 , van' Jonkheer Fre- 
derick van Dorp. 

Mevrouw de wed . Bournou. 

Anthony Davids van Reygersberg. 

Juffr. Cornelia Campe wed , de Heer Philips van 
Varick. 

De kinderen van Juffr. Marta van Reygersberg ge- 
wonnen bij den Raatsheer Campe. 

Juffr. Cornelia de Groot dochter van Juffr. Maria 
van Reygersberg. 

Cornelia de Groot, Cornelis, Pieter en Dirck de Groot. 

De kinderen van haren broeder de Heer Rent- 
meester Reygersberg sal. 

Kinderen van de Heer Raetsheer van Reygersberg. 

Den Rekenmeester van Reygersberg. 

Prot. 1629 — 1635. 
f° 38. 23 September 163 1. Testament van S r . Willem 
Jacopse Bruenge en Juffr. Jacomijna Tijs, wonende 
te Goes. 

120 v°. Testament 4 Maart 1634. d e Heer Philippus 
Johannes Collart wonende te Middelburg en Juffr. 
Adriana Maillarts. 

141. Testament 16 Februari 1635 van Franchoys 
de Hase coopman te Vere oud 49 jaren sijn jongste 
zoon Franchoys de Hase, 

Josina de Hase. 

Maria de Hase. 

Dirrick de Hase, student. 

Jacobus de Hase. 

Zijne kinderen. 

Prot. 1645 — 1649. 
P 89. Testament 15 October 1646, Juffr. Dyna Ketelaer 
gehuwd met Sr. Pieter de Grave. 

f° 97. Testament 22 October 1646. Monsieur Guil- 
laume Segers en Juffr. Cornelia Arondeaux. 

f° 122. Testament 17 Februari 1647. Johan Michielsen 
van Hal eylant 22 jaren. 

f° 137 v°. Testament Cornelis Udemans, geb. te 
Bergen-op-Zoom oud 55 jaren, en Juffr. Apollonia 
Udemans man en vrouw. 

f° 164. Test. 21 January 1648. Juffr. Helena Wallis, 
wed° de Hr. Johannes Damman oud 74 jaren. 

f° 182. Test. 7 Maart 1648. Jan Pietersen Casteel 



geb. in Schouwen, oud 27 jaren en won. te Vere, 
varendsman en Jacomijnken Crijns zijn vrouw. 

f° 251. Test. 12 Juny 1649. Juffr. Bussardina Fran- 
soeis wed de Heer Pensionaris Mr. Christiaen Meese. 

haar zoon Sr. Fransois Meese. 

dochter Juffr. Lucresia Meese. 
» Juffr. Maria Meese. 

» Juffr. Lessie of Bessie Meese, geh. met Sr. 
Alexander Balten of Balty. 

Sr. Johannes Gruyterus achter gebleven weduwnaar 
van Juffr. Janneken Meese. 

Mr. Willem Spange bedien, des G. W. van de 
Schotsche gemeente binnen Veere in houwelijck heb- 
bende Juffr. Anna Meese hare dr. 

(21 November 1650 gelevert copie aan Sr. Franchoys 
Meese). 

Prot. Nots. J. Rycx. B. 1665—67. f° 149. 

24 Feb. 1667. Testament van vrouwe Agnes Boreel, 
huisvrouw van den Heer Collonel Gaspar de Maureg- 
nault, won. te Vere, verlangt bij vooroverlijden begr. 
te worden te Middelburg in haer vaders graf. 

Had 3 kinderen : Johan, Alexander en Agnes Marie. 

Haar broeder Jan Boreel Burgem. v. Middelburg. 



ld. prot. C. 1667. f> 1. 
Test. 11 Oct. 1667. Jan Casteel en Francijntje 
Adriaens. 



f° 66 v°. Testament 4 December 1668 van Jacobus 
Huybrechts Pensionaris van Vere en zijn vrouw Agnes 
van der Stringe. 

f° 113 v°. Test. 25 Oct. 1 669. de Heer Bartholomeus 
Deynoot Schepen te Veere en Juffr. Cornelia Naelhout. 

f° 235 v°. Test. 23 Sept. 1672. Jonkhr. Gillis de 
Mauregnault, kapit. van een comp. voetknechten en 
vrouwe Ester Granier. (contr. ante nuptial 27 Feb. 1669). 



Poorterbrief en Poortereed van Leuren. 

(Zegel van 6 stuivers). 
(Get.) Charles. 

«Mijne Heeren die Borgemeesteren, Scheepen ende 
Raedt der hooftstad Loven hebben gejont, soo sij 
jonnen bij dese; het poorterschap dezer stad aen 
Joannes Franciscus Smidts, sone Petri ende van Maria 
van Esse, geboortigh van Loven, onder betalinge bij 
hem gedaen van hondert guldens ten behoeve dezer 



jr 



Digitized by 



Google 



■» 



— 2l6 — 



stad, van sesse guldens voor eenen brand eemer en 
van dry guldens ten behoeve der arme vondelingen 
alhier, blijkens de quittantien daervan zijnde de dato 
dezer respectivelijk onderteekent M. van Elewijk ende 
J. F. de Bontridder, beide alhier in originali gesien, 
mits doende tot dien den Eede daertoe staende, dienende 
deze voor acte in forma. 

Actum Loven, 21 November 1791. 
(Get.) H. G. Marchant.» 

«In de tegenwoordigheyd der Heeren Meyer ende 
Scheepenen der hooftstad Loven, hier onder te noemen, 
gestaen: Johannes Franciscus Smidts, sone Petri en 
van Maria van Esse, gebortig deser stad, den welcken 
is geworden poirter derselve, onder de betalinge van 
de volle rechten. 

Ingevolge (de) resolutie (vati den) Magistraet de date 
deser heeft de eed gedaen aen Baron de Herckenrode 
ende Sr. L. Lims, Schepenen. 

Loven, 21 November 1791. 
(Get.) H. G. Marchant. 

(Wapen der stad Leuven). 

«Eedt die is doende eenen poorter van Loven. 

Ick Joannes Franciscus Smidts, gelove ende sweere 
ten Heylige; dat ick ben van Catholycke ouders ende 
oock ben van Catholycke Roomsche religie; Dat ick 
om Poirter te sijn van Loven, mij in alle saecken ten 
dienste mijns genaedighs Heere van Brabant ende der 
Stadt van Lovene raeckende, mij getrouwelijck sal 
draegen ende quiten, ende tot defensie van dyen mijn 
goedt ende leven waegen, ende in d'occasien mij laten 
vinden met mijn geweir ende ter plaetse die mij sal 
worden gestempt ende geordonneert bij mijne Oversten, 
die Heeren Meyer, Borgemeesteren, Schepenen ende 
Raedt der stadt JLoven, aen dewelcke gelove op den 
selven Eedt altijdt te sullen wesen goedt getrouwe 
ende gehoorsaem, tot dien aen deselve overbrengen 
alle misdaeden, frauden ende delicten, geene uytge- 
sondert, die de inwoonders in hunne rust ende goedt 
ende den Prince der Stadt in heure interesten eenigh- 
sins soude mogen krencken, soo daen deselve tot 
mijnder kennisse sullen komen, waer toe wel te weten 
geene peene en staen gestatueerd, dat ick daerinne 
mijn selven oock noyt sal complice dragen met raedt, 
wereken, noch ooghluyekinghen in geender manieren, 
soo moet mij godt helpen ende alle sljne 
Heyligen. 

Tot Loven bij Joan. Franc, van Overbeke, Stads- 
Drucker». 

In het gedrukte eedformulier komen vele veroud.erde 



woorden voor, o. a. gelove, voor belove, in welken zin 
het ook wordt gevonden bij Huydecoper op Melis 
Stoke, 2 6 deel, blz. 236 en 237 ; gestempt voor aan- 
gewezen, aangeduid; daen, voor dadelijk. 

Medegedeeld door Ch. C. V. Verreyt, 
te Rotterdam. 



Nog iets betreffende het wapen van het geslacht 
Smissaert. 

(Met een plaat). 

Het artikel *Iets betreffende het wapen van het ge- 
slacht Smissaert*, voorkomende in N° 5 van den 5 e 
jaargang van dit blad, eindigt met de vraag «waaruit 
blijkt dat de moeder van Susanna de Klerks (Clericx) 
eene van Waveren was?» Die vraag vindt hare beant- 
woording in eene akte den 27 April 1604 voor den 
notaris L. Heylinc te Amsterdam verleden, waarbij 
«Magdalena van Waveren weduwe wijlen Geyselbregt 
«de Clerck» volmagt verleent aan «Jan Smissaert, haer 
tiehouwd sone, ingesetene deser stadt,» 

Wat daaruit met betrekking tot het wapen thans 
met zekerheid volgt is voor den belangstellenden lezer 
duidelijk. 



Errata blz. 181. 



Onze geachte lezers gelieven in den titel en tekst 
van «Iets over het wapen van Wilhelmina Helena 
Paulina Maria, Kroonprinses der Nederlanden», zoomede 
onder het portret van Haar Koninklijke Hoogheid te 
lezen, in plaats van Kroonprinses der Nederlanden, 
Prinses der Nederlanden. 

Redactie. 



Bladvulling. 



President Camot ontving van den Koning van Anam 
ten geschenke een boom van koraal, die de genealogie 
van de tegenwoordige dynastie voorstelt ; als zinnebeeld 
van het gezag werd daaraan groote waarde gehecht 
en de boom was nog nooit uit het paleis geweest 

Overgenomen uit Het Vaderland van 24 Mei 1888. 



-^y^s^^^^Lj 






Digitized by 



Googlq 



Behoort bij N° 9 van het Algemeen Nederlandsen Familieblad, VI 8 Jaargang, 1889. 




Wapen van het geslacht Smissaert. 



Digitized by VjOOQ IC 



TJÏKK !■/.■/ v-KK 

public lidhaky 



Tl! 



l€ 



— 217 



De oude kerkregteters in ons Un<L 

( Vervolg). 

MAÜRIK (vervolg). 

Idem der Hervormde gemeente Rijswijk van 1680 
tot 1686. 

Idem idem van 1696— 181 1, in 2 banden. 

Idem der Hervormde gemeente Ravenswaay van 
1735 — 1810, in 2 banden. 

Een register van aanteekeningen van overledenen 
van Maurik, Eek en Wiel, Rijswijk en Ravenswaay 
van 1806 — 181 1. 

MEDEMBLIK. 

In het gemeentearchief alhier berusten: 

Doopboeken van de Gereformeerde gemeente van 
1619 — 181 1, in 5 banden. 

Idem der Luthersche gemeente van 1672 — 181 1, in 
2 banden. 

Idem der Doopsgezinde gemeente van 1709 — 181 1. 

Idem der Roomsch Katholieke gemeente van 1665 
tot 1 8 1 1 , bevattende mede aanteekening van huwelijken 
van 1686 — 17 1 1 en van 1717 — 1811, in 3 banden. 

Registers van schepenen en commissarissen van 
1614 — 1640. 

Idem idem voor Protestanten van 1665 — 1787, in 
5 banden. 

Idem idem voor Roomsch Katholieken van 1665 — 
1787, in i bandera n.1. een geteekend G waiarin de 
Gereformeerden van 1787 — 1797» en een geteekend 
R waarin de Roomsch Katholieken, de Lutherschen, 
de Doopsgezinden en de Joden van 1787 — 1797. 

Een cahier van 4 katernen van 1799 — 1803. 

Een register ven 1804 — 22 Juli 181 1. 

Idem van 4 Augustus 181 1 — 27 October 181 1. 

Van de overlijdensregisters bestaan geene aanteeke- 
ningen, doch wel zijn aanwezig 22 Collecteboeken van 
het recht op het begraven, loopende van 1740— 1805, 
waarin mede zijn opgenomen het recht op het trouwen 
over hetzelfde tijdvak. 

Een register voor het recht van successie van 1806 
tot 181 1. 

MEEDEN. 

Alhier is aanwezig: 

De doopregisters der Gereformeerden van 1667 — 
181 1, in 2 banden. 

Trouwboeken van de kerk te Meeden, loopende 
van 1667 — 18 11, in 2 banden. 

MEERKERK. 

De doopregisters der Gereformeerden aldaar loopen 
van 1655 — 1812, in één band. 

MEERLO. 

Roomsch Katholieke parochie van Meerlo: 
Doopregister van 1586 — 1798. 



Huwelijksregister van 1656 — 1798. 
Overlijdensregister van 1661 — 1798. 
Deze drie in 3 banden. 
Roomsch Katholieke parochie Bli tters wijk : 
Doopregister van 1 7 1 1 — 1798. 
Huwelijksregister van 171 1 — 1798. 
Overlijdensregister van 17 11 — 1798. 
Deze drie in 2 banden. 
Roomsch Katholieke parochie Swolgen: 
Doopregister van 171 2 — 1798. 
Huwelijksregister van 17 12— 1798. 
Overlijdensregister van 17 12 — 1798. 
Deze drie in 1 band. 
Municipaliteit der gemeente Meerlo: 
Geboorteregister van 1798 — 181 1. 
Huwelijksregister van 1798 — 181 1. 
Overlijdensregister van 1798 — 181 1. 
Deze drie in 4 banden. 

MEERSSEN. 

Geboorteregisters en kerkregisters loopende van 8 
September 1739 tot en met 8 April 1755. 

Idem idem van 20 October 1797 tot en met 22 
Augustus 18 13. 

Idem idem van 7 September 1739 tot en met 29 
December 1780. 

Idem.idem van Juli 1672 totfcn met 29 Augustus 1739. 

Idem idem van 1 9 Januari .1 78 1 tot en met 1 4 Juli 1797. 

Idem idem van 2 Juli 1615 tot en met 27 Au g. 1671. 

Limmel, gehucht van Meerssen. 

Geboorteregisters loopende van 21 September 1645 
tot en met 12 September 1646. 

Idem idem van 6 September 1707 tot en met 10 
Mei 1796. 

Overlijdensregisters van 8 Februari 1728 tot en met 
10 Mei 1796. 

Idem van Januari 1676 tot en met 8 Juli 1739. 

Idem van 19 Februari 1746 tot enmet 9Sept 1795. 

Idem van 19 Januari 1781 tot en met 1 1 Januari 1798. 

Idem van 3 September 1739 tot en met 30 Nov. 1780. 

Huwelijken loopende van 26 October 177 1 tot en 
met 7 Augustus 1796. 

Idem van 22 Mei 1728 tot en met 26 October 177 1. 

Geboorteregisters der Protestanten van 1 4 September 
Ï753 tot en met 5 October 1796. 

MEEUWEN C. A. 

De doopregisters bij de Hervormde gemeente van 
Meeuwen loopen van 1747 — 181 1, in 1 band. 

Die bij de Hervormde gemeente vun Babjloniën- 
broek en Hill van 1733— 181 1, in 1 band. 

MEGEN. 
De doopregisters van den pastoor der parochie van 



Digitized by V^OOQ IC 



r 



— 218 



Megen loopen van af 8 Mei 1616 — ! o December 18 10, 
in 5 banden. 

Een doopregister van den pastoor van Macharen 
van 5 Januari 1700 tot 30 Januari 181 1. 

Idem idem van Haren van 5 November 17.53 tot 
25 Januari 18 14. 

De overlijdensregisters van den pastoor der parochie 
van Megen loopen van 5 Juli 1692 — 21 Februari 181 1, 
in vier banden. 

Een overlijdensregister van de parochie van Macharen 
van af 3 Januari 1700 tot 11 Januari 181 1 en een van 
Haren van 19 November 1753 tot 26 December 18 13. 

De huwelijksregisters van den pastoor der parochie 
van Megen loopen van 2 Mei 16 16 — 1 Februari 1800, 
in vier banden. 

Een trouwregister van den pastoor van Macharen 
van af 5 April 1700 tot 23 December 18 10. 

Idem idem van Haren van af 10 April 1754 tot 
8' September 181 3. 

Trouwregisters van schepenen der Dingbank van 
1804 tot 10 Januari 181 1. 

Losse huwelijksproclamati&s van 1808 — 18 10. 

MELICK-HERKENBOSCH. 

In het gemeente-archief bevinden zich de registers 
als volgt: 

Roomsch Katholieke doopregisters van 1752 — 1798. 
Idem trouwregisters van 1752 — 1798. 
Idem overlijdensregisters van 1752— -1798. 

MELISKERKE. 

Een trouwboek loopende van 1633 — 1791, in 3 bdn. 
Een doopboek van 1612 — 181 1, in 4 banden. 

MELISSANT. 
Alhier zijn geen oude kerkregisters aanwezig. 

MENALDUMADEEL. 

Kerkeboek van Beetgum A° 1765, 4 . 

Inhoud: Register van gedoopten van 25 Januari 
1722 — 12 Juli 1821. 

Register van getrouwde personen van 1765 tot 
2 Augustus 1772. 

Trouwboek van Beetgum van 1772 tot 10 Maart 
1S11, 4 . 

Doopboek van Beetgum van 1772—1812, 4 . 

Boek van de getrouwden in het dorp Belkum van 
1 Mei 1772 — 10 Maart 181 1. Fol. 

Boek van de gedoopten in het dorp Belkum van 
10 Mei 1772- 26 December 181 1. Fol. 

Kerkeboek van Boxum en Blessnm, 4 . 

Inhoud; Register van gedoopten van 1686 — 1772. 

Opneming van gedoopte ingezetenen van 1772. 

Register van huwelijken van 1734 — 1772 (in omge- 
keerde richting geschreven). 



Trouwboek van Boxum van 1772 — 181 1, 4 . 

Doopboek van Boxum van 1772 — 181 1, 4 . 

Trouwboek van Blessum van 1772 — 1809, 4 . 

Doopboek van Blessum van 1772 -1811, 4 . 

Doopboek van Deinum van 1686— 1772, Smal folio, 
zeer beschadigd. 

Trouwboek van Deinum van 1772 — 181 1, folio. 

Nieuw doopboek van Deinnm van 1772 — 181 1, folio. 

Register van gedoopten te Dronrijp van 9 April 
1699 — *3 Mei 1705; aan ommezijde: register van over- 
ledenen van 22 Juli 17 16—3 Januari 181 2. 

Doopboek van Dronrijp (volgens den rugtitel van 
1732 — 1772). Het begint echter met den 16 Januari 
1735> zoodat het schijnt, dat hiervan eenige bladen 
zijn verloren gegaan, 4 . 

Annotatie van gedoopte kinderen sedert mijn be- 
diening als schoolmeester op Dronrijp, J. Rinsma, 
van 12 October 1732 — 18 December 1734. 4 . 

Doopboek van Dronrijp van 26 April 1772 — 23 
Februari 1812. Daarachter: register van getrouwden 
van 24 April 1772—3 October i8ti. Fol. 

Doop- en trouwregister der Roomsch Katholieke 
gemeente te Dronrijp en de onderhoorige dorpen, 
van 16 Mei 1715 — 1812. Smal folio. 

Trouwboek van Engelnm van 1772— 18 10. 4 . 

Register der gedoopten te Engelnm van 24 Mei 
1772 — 21 Januari 1812. 4 . 

Consistorieboek der kerk te Engelnm. Inhoud: Namen 
der Predikanten van 1588 — 1796. Ouderlingen, 1645 — 
181 3, diaconen 1645 — 18 13, schoolmeesters 1613—1765, 
gedoopten 1645— 1772, ledematen 1645— 1682, ge- 
trouwden 1645— 1772, acta synodi 1745. Opneming 
van diaconierekeningen van 1761 — 1689. 

Aan ommezijde: namen van overledenen 1646 — 1653. 
Datums waarop het H. Avondmaal is gehouden 1767 — 
1802. Stukken betrekking hebbende tot den kerkeraad 
van Engelnm in 1796. Namen van ledematen 181 1. 
Smal folio. 

Doopboek van Marssum van 7 April 1607 — 6 Dec. 
1739. Folio. 

Register van gedoopten te Marssum van 7 Februari 
1740 — 29 Maart 1812. Folio. 

Trouwboek van Marssum van 1772 — 181 1. Folio. 

Doop-, ledemaat- en proclamatieboek van het dorp 
Menaldnm van 28 November 1723. Bevat alleen een 
lijst van namen der doopelingen van 1724 — 1768. Folio. 

Doopboek van Menaldnm van 1772 — 181 2. 4 . 

Trouwboek van Menaldnm van 1772-1812. 4 . 

Kerkeboek voor de getrouwden en geproclameerden 
in de gemeente Behingen en Slappeterp van 1 Mei 
1772 — 28 September 18 10. 4 . 

Kerkeboek van Wier, bevattende de namen i° der 
gecopuleerden, 2 der gedoopten ende 3° der bejaarde 
ledematen van 26 April 1675— 6 Mei 1725. Daarachter: 



Digitized by VjOOQlC; 



— 219 — 



**_ 



kerkeboek van Wier, bevattende de namen i° der 
leeraren, 2° der gehuwden, 3 der gedoopten, 4 der 
ledematen, 5 de verandering der kerk- en raadsper* 
sonen van 20 Augustus 1727 — 1772. Doopboek van 
Wier van 1 Mei 1772 — 1 Maart 181 2. Kerkeboek tot 
aanteekeninge der gedoopte personen in de gemeente 
Schingen en Slappeterp van 1 Mei 1772 — 12 Januari 
1812. 4 . 

Trouwboek van Wier van 1772 — 181 1. 4 . 

Kerkeboek van Wier van 1727 — 1772. 4 . (Geheel 
blank). 

Register van overledenen in het district van Menal- 
dnmadeel, aangehouden ingevolge art. 24 der ordon- 
nantie op het recht van successie van 4 October 1805. 
Loopende van Januari 1806 — 31 December 181 1. Folio. 

Lijkregister van het dorp Deinuni, aangelegd in 
den jare 1806 (15 Maart) door M. H. Klaases, dorp- 
rechter, tot 9 van Bloeimaand 1808. 4 . 

Lijst van overledenen en geboren te Blessum in 181 1. 

Lijst van overledenen te Boxum in 181 1. 

Lijst van overledenen te Boxum in 1812. 

Lijst der kinderen die geboren zijn in het jaar 181 1 
te Boxum. 

Lijst van overledenen te Deinum in 181 1. 

Lijst der geboorten in 1 8 1 1, wegens het dorp Deinum. 

Lijst van de huwelijksproclamatiën en van de vol- 
trekking der huwelijken te