Full text of "Analecta Hymnica Medii Aevi"

ANALECTA HYINICA 

MEDII AEVI. 

Herausgegeben 
VOII 
Clenens Blume =« Guido M. Dreves. 

XLV a 

HISTRIAE RHYTHMI:AE. 

Lit«rgische Reimofficien 

des 
Mittelalters. 

Achte Folge. 

Oo 

Leipzig. 
Reisland. 
1904. 



HISTORIAE RHYTHMIt;AE. 

Liturgische Reimofficien 

de 

Mittelalters. 

A c h t e F o 1 g e. 

Ans 
handschriftlichen md gedruckten Quellen 
herausgegeben 
von 
Guido Maria Dreves 

Leipzig. 
O. R. Reisland. 
1904. 



VORWORT. 

Die Quellen, aus welchen die in vorliegendem Hall,bande 
nachgetragenen Officien geschbpft wurden, sind ira wesentlichen 
dieselben, denen der Hvnmenbestand des XLIII. Bandes dieser 
Analekten entnommen wurde. Es sei daher auf die einleitenden 
Worte jenes Bandes verwiesen. Bemerkt sei aulerdem, dafs 
dieser Folge von Reimofficien anhangsweise auch einige rhyth- 
mische Mefsformulare, oder Teile solcher Formulare, zugesellt 
wurden, darunter auch die von Mone in seinen ,Lateinische und 
Griechische Messen" mitgeteilte Missa VIII. 
Die Bruchstacke gereimter oder doch rhythmischer Officien, 
denen man da und dort begegnet, lassen sich in drei Gruppen 
zusammenfassen. Sie sind entweder 
1. Fragmente eines in allen seinen Teilen (oder doch zum 
grbfsten Teilel rhythmischen Officiums, von denen uns aber in 
den Quellen nur Torsos erhalten oder imDruckwerken nur Proben 
mitgeteilt sind. Solche Bruchstacke finden sich in ,uellen, die 
ihrer Bestimmung nach nur Teile des Officiums enthalten konnten 
(Diurnale, Vesperale, Nocturnale), sowie in hagiogral,hischen 
Monographien und Sammelwerken, besonders hiiufig in den 
Acta SS. So finden wir, um noch einiges zu dem Band XXVI, 
S. 7 ff. Bemerkten hinzuzuftgen, in rien Acta SS. Mail Il, 55 
drei Antiphonen aus einem Reimofficium auf den bi. Avertinus. 
Die erste dieser drei Antiphonen beginnt mit den Worten: I eus 
noster exaltat humiles. 
Ein weiteres Bruchstack eines Reimofficiums treffen wir an 
Acta SS. Iulii III, 55. Es sind die fanf Antiphonen sui»er 
Psalmos aus der etten Vesper und die drei Antiphonen der 



ersten Nokturu, von denen indes eine prosaisch abgefafst ist. 
Dies Officium auf den hl. Vincencius Madelgarius bennt mit 
del Versen : 
Iagnis muneribus dormait Hibernica tellus 
Nos, Iadelgarium dura fecit habere beatum. 

Dazu die Bemerkung: Antiphonae officii Sonegiensis sancti 
Vincentii, Sonegiensis Patroni, una cum Responsofiis et Capitulis 
secundum usure ecclesiae Soneensis." 
Ein drittes Bruchsttick ist einem Officium des bi. Flos, 
Bischofes von Pola, entnommen und findet sich Acta SS. 
[tct. XII. 341. EsbeginntmitdenWorten: Ecce flos odoris 
miri, und besteht aus den fïmf Antiphonen super Psahnos aus 
der ersten Vesper. der Antiphon zum Magnifikat. dem Invita- 
torium und je drei Antil,h«men der drei Nokturnen. Es ist he- 
dauerlich, dafs diese Historia nicht vollstindi,,,, mitgeteilt ist, ja 
nicht einmal die Quelle bezeichnet, aus der sie gesch)i,ft wurde. 
Bel der grofsen F¢tlle des Materials glaubte ich solchen Bruch- 
sttcken aus zweiter uud dritter Hand tunlichst aus dem Weue 
gehen zu m¢tssen. 
2. Eine andere Art von Bruchstïtcken bilden einzelue 
rhythmische Antiphonen, Responsorien, Invitatorien, die sich zu- 
weilen mitten in sonst l,rosaischen Officien finden. Solche ver- 
einzelte Antiphonen oder Responsorien sind aus den Ana|ecta 
grundsiitzlich ferngehalten. Indes ist es vielleicht nicht ohne 
Interesse. eiu oder das andere Beispiel hier anzuftgen. 
So befindet sich in einem Passionale ms. S. Sergii Ande- 
gavensis saec. l. Cod. Andegaven. 13 (73), von einer Hand 
«les ll. Jahrh. einetragen, ein ira tibrigen prosaisches Officium 
der HH. Sergius und Bacchus. Doch steht zum Magnifikat in 
l. Vesp. folgende Antil,hon: 

Felix Sergi atque Bacche, 
sancto iuncti foedere. 
Terris Christo proeliati, 
caelis regno praediti, 
Vestrum qui colit triumphum, 
eonservate populum, 
Ut dignemur hoste victo 
sanctorum consortio. 



-- 7 -- 

Das lnvitatorium besteht aus zwei Hexametern: 
Christum suppliciter veneremur corde fideli, 
Sergius et Baechus quem laudant voee perenni. 
Rhythmiseh ist dann wieder die Antiphon ,,in evangelium", 
d. h. zum Benedietus: 
Hymnis diem decoramus, in qua Christus praemimn 
Sergio et Baceho dedit, quod est felicissimum, 
Quippe sibi ut astarent seque luce viverent 
Ac repulsam non timerent, eum quid nobis peteïent. 
Hymnis ergo iuncta prece postulemus supplices, 
Ut salutis suae orent fore nos participes. 
Aulerdem befinden sieh am Rande der Handschrift folgende 
drei Pièeen eingetragen, deren Bestilnmung unbestimmbar bleibt: 
dits erste derselben ist beim Einbinden der Handsehrift ver- 
stfimmelt; die heiden anderen lauten: 
1. E«ce, fratres, quam sit b,mum 
Et non nisi Dei donum, 
Q,am honestum et iucundmn 
Brevem deelinasse mundmn, 
Emendasse menda mundi, 
Ut vivamus non immundi, 
Propter Christum a|megare 
Nosmet et sic habitare 
Fratres in um¢m. 
Die ira Druek hervorffehobenen Worte hekmden, dafs ,las 
Sttek auf Ps. 1:_;2, 1 Bezug nimmt. 
2. Sancte Sergi, martyr fortis, 
Nobis per te, fac, extortis 
A secundae poena mortis 
Pars supernae detur sortis. 
Fac. intremus Sion portis 
Et caelestis nos cohortis 
Deus iungat civibus. 
Tuis sacris precibus 
çac nos in caelestibus 
Conregnare sedibus 
Cure fratribus. 
In einem handsehriftlichen Brevier v.n Rennes, 15. Jahrh, 
Cod. Vatiean. Ottobon. 543. befindet sieh ein ira fibrien pro- 
saisehes Offieium des hl. Symphorianus. Rhythmiseh sind nur 
die ftnf Antiphonen der Vesper sowie das lnvitatorium. 



-- 8 -- 

1. Peractis vir nequissimus 
In multis mundi partibus 
Sanctorum cruciatibus 
Aurelianus Aeduae 
Se praesentavit finibus. 

2. Erat ergo tunc temporis 
Cuiusdam orbis principis 
Puer praeclarae indolis, 
Symphorianus nomine, 
lIirando pollens [schemate]. 

3. Hunc pater Faustus nobilis 
Puerum instructum literis 
Baptizari constituit. 

4. Regeneratur ergo l:igitur] 
In Christo fontis lavacro " 
Caelicolis agentibus 
Benigno et Andochio. 

5. Coepit puer profusius 
Piis crescendo moribus 
Divinae legis studiis 
Yacare iam praecipuis. 

Invitatorium. 
Regi sidereo iabilemus corde benigno, 
Qui superis sanctum sociavit Symphorianum. 
In dem sonst prosaischen, aus der Schrift gezoenen Olficium 
der hl. Maria Magdalena findet sich spfitestens seit dem 1 l. Jahr- 
hundert sehr h/iufig die folgende Antiphon, die noch Elision zeigt 
(nach Brev. ms. Secoviense saec.  . Cod. Graecen. 77}: 
Fundans Sion in saphyris, rex Christe altissime. 
Ac propugnans iaspidibus, te ex ride scientibus, 
lIemor Raab et Babylonis cure Maria 5Iagdalena, 
Confer nobisque ex illius pietatis magnalia 
Ut et corde paenitenti nos alienigenas 
His quandoque collaetari, miserator, perficias. 
In demselben Officium begegnet man (nach Brev. ms. Bene- 
dict. Suecic. saec. 15. Cod. Upsalen. C 477.) noch der folgenden 
rhythmischen Antiphon: 
Gloriosa iam per orbem rutilat sollemnitas, 
ua caelestem sumpsit vitam 5Iaria ]Iagdalena, 
Luce vernans pretiosa turmas inter caelicas, 
Cuius nos, lesu benigne, iam tuere precibus, 
Ut cure illa te laudare possimus per saecula. 
Aus einem handschriftlichen Breviere von Remiremont (Cod. 
Spinalien. 1;4 saec. D;.} notiere ich die Antiphon auf Romaricus: 
Pastor clemens Romaricus. 
Dei servus et amicus, 
Per Amatum eremitam 
Spiritalem duxit vitam, 



-- 9 -- 

tuam devote sic finivit, 
Quod caelestem acquisivit. 
Ergo, Christe, te rogamus, 
Cuius esse nos optamus, 
Ut pro nobis sit confessor 
Ad e pius intercessor. 

Ein Responsorium auf die hl. Kathariaa von Siena eatnehme 
ich dem handschriftlichen Liber divinae doctrinae der Iteiligen, 
Handschrift des Dominikanerklosters zu Wien Nr. 1!. saec. 15: 

R. 0 spem miram, quam dedisti, 
Dura vixisti (et), dura transisti. 
Filiis, quos dilexisti, 
Dura te ipsis profuturum 
Post mortem promisisti. 
Nos tuis iuva precibus, 
Imple, mater, quae dixisti. 
V. (uae rot signis claruisti 
Et virtutibus fulsisti, 
Nobis opem feras Christi. 

Drei vereinzelt stehende Antiphonen auf die HH. Ausonius, 
Barbara, Christoph enthielt das 1542 zu Poitiers gdruckte 
Brevier von Saintes. 

De saucto Au8onio. 

A. 0 pastor huius patriae, 
Ausoni, dux egregie, 
Qui per gregem mart)rium 
Subisti. caput proprium 
Deferens tuis manibus 

Angeli comitantibu» 
A loco fusi sanguinis 
Ad locum tui nominis, 
Ora pro hac familia 
Deum in caeli patria. 

De sancto Christophoro. 

A. O Christophore, respice 
Nos pietatis oculo 
Sub huius adhuc lubricae 
Carnis gementes vinculo; 

Te diligentes unice. 
Te venerantes sedulo, 
Consors lucis angelicae, 
Caeli subscribe titulo. 

De 8ancta Barbara. 

A. 0 flos campi, lucida facies. 
Te, Barbara, mirantur acies, 
Te tuentes confortat species 

Tua, per quam sit nobis requies. 



Das foigeude Responsoriuln, entnommen dem Psalt. ms. 
Valeidorense saee.  UI. Clin. Monaeen. 13 ft67, zeigt einen primi« 
tien Rhythmus; denno¢h m5ehte ich es hier notieren, da es 
von hagiographischem Interesse ist: 
I4. 51oie gravati criminuln 
ad te confugimus. 
Hugberte, abba egregie. 
ne contingat nobis 
cure pcssima morte finire. 
\. lmpetra nobis, quaesumus. 
de pra(teritis malis veniam. 
de praescntibus emendationem 
atque de fmuris cautêlam. 
:. Eine letzte Art VOll Bruehstiaeken hilden solehe, bei 
denen es zweifelhaft bleibt, oh sie der ersten oder zweiten der 
vorerwahnten Klassen an..,:,ehOrt. Soleher Bruehstoeke habe ieh 
eine rolge Anzahl aus Cod. Colonien. 28. ira Anhange zu 
Banal XXVIII. der Analeeta zusammen.,zestellt. Einige ,eitere 
finden sieh in dem reiehhaltigen und oft henfitzten Cod. Darm- 
stadien. 521. Es sind die folgenden: 
De saneto Gerlaeo, ComiteVaikenhergensi. Zu 
rien Band XIII S. 8 mitgeteilten Trfimmern eines Reimoffieiums 
auf diesen Heilien brin-t Cod. Darmstadien. zwei weitere: 

A. 0 dêxêrae mutatio 
Excelsi ! phalerato 
E-ectus in dextrario 
Asêllo insellato 
Rêvêhitur, cilicio 
lnduimr pro pallio. 
('uius in hoc exsilio 
Sobis assit oratio. 

R. urgit, qui diu iacuit 
In lecto peecatorum, 
Et iaetum grmcn messait 
Ex sereine do[orum, 
tui sic babêri meruit 
Concivis algelorum. 
V. tdui semi,nt n lacrimis, 
in exsult,tione metent. 

De sancto G,defredo. Comite Cappenber._-ensi. 
Zu dem Anal. XXVIII, 2»7 Mit._-teilten ist die folgende Antiphon 
hinzuzuf,,,en : 
0 quanta plenus gratia 
Per clara fulget merita. 
tui solum per intuituln 
Effugavit daemonium. 

D e s a n c t o L u d g e r o. Die folgende Antiphon findet sieh 
nicht in dem Officium des Heiligen Anal. XXVI, Nf. 91: 



$alve confessor inclite 
Ludgere beatissime, 
Caelesti fulgens schemate, 
Qui facis Christo credulam 
Pins plebem Saxonicam, 
Frisonum gentem asperam 
Tu facis Deo subditam. 

L ut a r d i c « n fe s s o r i s, quondam comitis Cliviensis arque 
fuudatoris ecclesiarum sancti Clementis in Wvsschel ac sancti 
Quirini in ussia auno Domiui octin-entesimo XXV°." Aul'ser 
dem Resp. O virum imitahilem, das Anal. XXVI. Nr. .5 mit- 
geteiit ist, die folgende, dort fehlende Antiphon: 

0 quam venerandu 
Et isle sanctus 
Regum progenie ortus, 
Qui contempsit pompam saeculi 
Et secuus est praecepta çhriti. 

De sancto Paulo Eremita. Weder in den Officien 
Anal. XXVIII, Nr. 44 un(I 45 noch ibid. S. 315 finden sich die 
beiden Antiphonen und das Responsorium. die hier folgen: 

A. 0 quam mirifice, 
Christe, corascas, 
qui tare mirifice 
Sidera fuscas 
Exaltans humiles, 
Gloriam caeli 
Qui Pauh» dederas 
Iure fideli, 
Qui par apostolis 
Arque prophetis. 

R. Exemplar morum 
nec non speculum mona- 
chorum, 
Paule pater, clarum 
nos duc per iter tibi carum, 
Huius deserti 
fac nos intendere bellis, 
Ut tecum certi 
iungamur in aethere stellis, 
V. Cernere lac tecum 
Christum gaudereque secum. 

A. 0 praeclara caeli stella, 
l'aule pater, seda bella, 
In eremo quae patimur, 
Ignis ardet, mordet serpeas, 
Gravat labor atque torpens 
lIens I1.: 51os) Amalech insequitur 
Duc ad montera visionis, 
"erram ad promissionis, 
Supernam Ierusalem. 



-- 12 

De sancto Silvestro. Eine Antiphon und ein Respon- 
sorium. Vgl. Anal. XXVIII, 320, wo andere Bruchsttlcke eines 
Reimofficiums mioeeteilt sind. 
Silvester admirabilis, 
Confessione nobilis, 
Caput factus ecclesiae, 
In sede Petri positus, 
Eus quondam vicarius, 
Consors ipsius gloriae, 
Caeli gaudes in culmine; 
Pios intende gemitus 
Iuvando tuis precibus, 
Qui talentum multiplicas, 
Ut tuo regi plaeeas. 
Schliefslich sel noch eines sehr jungen Reimofficiums er- 
wiàhnt, welches zeigt, dafs die Liebhaberei far diese Art von 
Officien selbst durch die »Moderne" der Renaissance nicht ganz 
umzubringen war, was schon die ahnlichen Hinweise Anal. XXVI, 
S. 9 u. f. ins Licht setzen sollten. Dieses Officium auf den 
hl. Fortuuat, Bischof vou Todi, findet sich in Cod. Vatican. 
Ottobon. 54. saec. 17. in. Als Probe diene die Antiphon ad 

Magnificat in 1. Vesp. 
Praesul Forlunate, 
Spes tuorum civium, 
Nitens lux Italiae, 
Nobile depositum 
Urbis Tudertinae 

R. O praesul clarissime, 
Silvester sanctissime, 
Aeterno regi supplica, 
Ut nostra regat tempora, 
Cuius vita mirabili 
Praeco esse meruisti; 
V. Serra tuo preeamine 
Christi redemptos sanguine. 

Porta donum gratiae, 
Christi patrocinium, 
Quo feramur prospere 
Ad caeleste regnum 
Almo te ductore. 

Die Incriptio dieses Opus lautet: ,Ad illustrissimum et 
reverendissimum D. D. Marcellum, S. R. E. Card. Ord. Min. 
Couvent. Protect., Episcopum Tudertin. Officium s. Fortunati, 
Episcopi Tudertini .... per fratrem luliun Arigonum 
Cremonensem eiusdem ordinis, servum humillimum, rhvthmis 
deductum. Da Cardinal Marcellus Lante seit 1;«6 Bischof von 
Todi war, fiillt also die Abfassung dieser Historia rhythmica in 
den Anfang des 17. Jahrhunderts. 

Miinchen. den 1. Mai 1.q4. 

Guido Maria Dreves. 



HISTORIAE RHYTHMICAE. 



I. lie Dominica. 

In 1. Nocturno. 
Antiphonae. 
Pro fidei meritis 
vocitatur iure beatus, 
Legem qui Domini 
meditatur nocte dieque. 

luste Deus iudex, 
fortis, patiensque benignus, 
In te sperantes 
muni miserando fideles. 

3. Surge et in aeternum 
serra munimine sacro 
Custodique tuos, 
astripotens, famulos. 

2. Pectora nostra tibi 
tu, conditor orbis, adure 
Igne pio purgans 
arque cremando probans. 
8. Tu populum humilem 
salvasti ab hoste, redemptor, 
Arque superba tuo 
colla premis iaculo. 

In 3. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Sponsus ut e thalamo 
processit Christus in orbem 
Descendens caelo 
Jure salutifero. 

In 

2. 1" oct u rn o. 
Antiphonae. 

2. Auxilium nobis, 
salvator, mitte salutis 
Et tribuas vitam 
tempore perpetuo. 

1. laturae genitor, 
conserva morte redemptos 
Facque tuo dignos 
servitio famulos. 

3. Rex sine fine manens, 
miseris tu parce ruinis 
Praemia concedens, 
aethera cuncta regens. 

Brev. ms. Baiocense saec. 18114. Cod. Capit. Baiocen. 74. --Der AIifalt" 
des Officiums fehlt in der Hs.-- In 3. Noct. A 1, 1 ut et thalamo. -- A 
3, 4 Et tua cuncta. 



In 1. Vesperis. 
Antiphome. 
1. Gaude felix 
mater eeclesia, 
Assunt tibi 
nova sollemnia, 
lam corona 
quondam ingloria 
Sunc per orbem 
refulget gloria. 
2. Corons contumeliae 
Cruore re#s gloriae 
Sacro eonsecratur, 
Venerenmr opprobrium, 
uo salutis remedium 
Mundo reparatur. 
3. Exite, Sion filiae, 
Videte regem gloriae 
Sub eoronae lu,librio, 
Fert diadema spineum 
Et sceptrum arundineum 
Mundano spreto gaudio. 
4. Coronam pulchritudinis 
De carne sumptam virginis 
Pro nobis Christus detulit, 
Quae sub corons spinea 
Pio cruore rosea 
Vitae coronam contulit. 

Tu spes lapsis, 
infirmis firmitas, 
Tu restanras 
coronas perditas. 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 
Assunt dominiei 
Serti sollemnia: 
Laude multipliei 
Plaudat ecelesia. 

In 1. Nocturno. 
Antiphotaae. 
1. Vhristum sub serto spineo 
Deridet plebs perfidiae, 
Cuius eruore roseo 
Serrure confertur gloriae. 
2. Plebis fit abieetio 
Decus angelorum, 
Spinae sub opprobio 
Datus tex caelorum. 
3. Serrure contumeliae 
Non abominatus 
Florem sprevit gloriae 
Spinis corouatus. 

5 Christum eductum populo 
Damnant crueis patibulo 
Iudaei, viri sanguinum, 
In vestitu purpureo 
Illusum serto -pineo 
lIundi eoronant Dominum. 
Ad Magnifieat 
A. 0 coronae 
miranda dignitas, 
Poenas mortis 
repellens debitas! 

Iesponsoria. 
1. Spina earens 
flos spina pungitur, 
Per quam culpae 
spina confringitur, 
Spina mortis 
spinis retunditur, 
Dura vita moritur. 
V. Hac ludibrium 
Hostis deluditur, 
lIortis dominium 
Per mortem tollitur. 



2. Spinae poeva 
culpas exterminat, 
Et dolores 
dolor eliminat, 
llors[que} vitam 
sub spina germinat 
Et morlem terminat. 
V. Inter spinas 
honor illudRur, 
Vita mortem 
sub spinis patitur. 
3. Flos de virga 
natus virginea, 
Puritate 
nitescens nivea, 
Sub punctura 
marcescit spinea 
Crucis iv area; 
¥. ¥irga florem 
virtutum genuih 
Per quem totus 
orbis refloruit. 

In 2. Noeturno. 
Antiphonae. 
1. Gestat coronam spineam 
Rex in derisum traditus, 
Ut ad coronam auream 
l'obis pateret aditus. 
2. De torrente 
bibens miseriae 
Exaltavit 
cai,ut rex gloriae 
Coronatum 
spinis angutiae. 
3. Regem Sibylla cecinit, 
Quod ferret sertum spineum. 
Hoc Iudaea non meminit 
Spinae praebens aculeum. 
Responsoria. 
1. 0 miranda 
regis dignatio, 
Dreves, Historiae Rhythrnicae. VIII. 

Qnae se spinae 
subdit opprobrio ; 
Felix huius 
spirite condicio, 
Quae spinetum 
purgat a vitio! 
V. Flos, spineti 
decus et gloria, 
Pro spineto 
suflert opprobria. 
2. biortis scep',rum comminuit 
¥ita, dura spinis pungitur, 
¥itae coronam tribuit, 
Dura sub corona moritur. 
¥. Christus spinae 
punctus angustia 
Nobis confert 
coronae gandia. 
8. Coronat regem omninm 
Indaea serto spineo, 
Star inter spinas li|ium 
Vgrnans crnore roseo, 
Spinarum culpae nescium, 
Spinae punctum acn|eo. 
V. Sub decore 
fulget purpureo 
Corpus nitens 
eandore niveo. 

In B. Nocturno. 
Antiphonae. 

1. 0 felix punctio, 
uae vitam reddidit, 
Cuius supplicio 
3Iors mortem perdidit. 
2. Spinam rex non reppulit 
N'ec spinae dolorem, 
Spinae serrure detulit 
Nostrum ob amorem. 

3. Rex sub spinae cuspide 
O|im laureatus 
Pretioso lapide 
Fulget coroaatus. 
2 



Responsoria. 
1. Felix spina, 
pcr cuius circulum 
Fluit sanÇuis, 
qui sanat populum, 
Felix poea, 
felix piaculum. 
Quod salvat saeeulum! 
¥. Spina, quae Christum cruciat, 
Mundum a eulpis expiat. 
. 0 eoronae 
tropaeum inelitum, 
Sub qao vita 
vieit interitum. 
Tu tuorum 
so|amên milflum 
Et pêrennis 
coronae miritum. 
¥. 0 praeclarae 
signum victoriae. 
'l'llos serra 
servos in acie. 
3. Felix spina, 
cuius aculei 
Guttis rubent 
roris sangoinei, 
¥ires frangunt 
regis tartarei, 
Seras pandunt 
regni aetherei. 
Y. 0 spinarum 
immensa gloria, 
Quae rot nobis 
praestant remedia ! 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
1. Adest dies laetitiae, 
Quo diadema spineum 
Regnum suscepit Galliae 
('hristi cruore roseum. 

2. Summum regem gloriae 
Spinis coronatum 
Rider plebs perfidiae 
lIorti condemna'um. 

3. 0 quam felix punctio, 
Quam beata spina. 
De qua fluit unctio 
Mundi medicina '. 

4. Pungens spina vulnerat 
Christum patientem 
Et a morte liberat 
Populmn credentem. 

5. Spinae rubent sanguine 
Christum cruentantes 
llundum lavant crimine 
Caelum reserantes. 

Ad Benedictus. 
A. Ave, spina, 
poenae remedium. 
Servi decus, 
regis opprobrium, 
Tua plaga, 
dolor, ludibrium 
Vitae nobis 
mercantur praemium. 

In 2. Yesperis. 
Ad Magnificat. 
A. 0 decus ecclesiae. 
Gloriosa spina, 
Sertum regis gloriae, 
Mundi [medi]cina, 
Praesentis angustiae 
Dulcor et resina, 
Te laudantes hodie 
Serves a ruina. 

Legend. ms. Laurentii Odonis Lincopen. saec. *1. Cod. Dresden. A 182. 
-- In 1. Vesp.. "4. 5 roseo. -- In 3. Noct. A 3, 4 Fclget laureatus. 
-- R 1, 2 per cuiu tinnulum.  Vgl. Anal, V Nr. 10 und 11. 



m 19 -- 

3. De Sepnlcro Uomini. 

In 1. Vesperis. 
Antiphonae. 

1. Christum nuuc laudate, 
Qui omnia creavit, 
Et tumbam honorate, 
Quam sibi reservavit. 

Ad Completorium. 
Super Nunc dimittis. 
A. Tumuli iucunda 
lugis fraglantia 
Sieur laetabunda 
Populi frequentia. 

2. Laudate Dominum 
Nam sine fallacia 
Eius in aeternum 
5ianet laus et gloria. 

3. Lauda regnaturum, 
Elisos erigentem 
obisque profuturum, 
Escam egenti dautem. 

4. Deo nostro laudem 
Da sparsos congreganti, 
blalignorum fraudera 
Potenter conculcanti. 

5. Lauda, Ierusalem, 
Qui in te benedixit, 
Sic et tu. Betlehem, 
Christum, dura horao vixit. 

Ad 3Iatutinum. 
Invitatorium. 

Alleluia, regem 
Gloriose sepultum, 
, Venite, adorenms. 

Ad octurnum. 
Antiphonae. 
1. Qui in tumba torridum 
Corpus dormitare 
Voluit refloridum 
Potenter suscitare. 
2. Deus exau,]ivit me, 
Cure ipsum invocarem. 
uem et in maerore 
Sensi redemptorem. 

R. Ad cuius nutum floruit 
0mnis creatura. 
In ara crucis aruit 
Egens sepultura. 
V. In amore et fervore 
Gaudete mente pura. 

Ad Magnificat. 

A. A cruce deponitur 
Corpus vulneratum 
Et unguentis ungitur 
Ad tumulum praeparatnm. 

3o 

Magnum nomen Dei 
Est notum lu ludaea. 
Et pacis locus ei 
Paratus est in ea. 

Respousoria. 
1. Orus sol in Bethlehem 
Et raide speciosus, 
Occidit lerusalem, 
Hinc factus radious. 
V. Dura sic redit 
Sibi cedit 
Aer nubilosu.. 
2* 



-- 20 -- 

2. In horto quodam fuera 
l'umba dominicalis, 
Ioseph quam exciderat, 
,'ir Christo specialis. 
V. 0 praeclara 
Tumba cara, 
ulla visa talis! 

In quo pax aeterna 
Metipsa habitavit. 

4. De Arimathia 
Ioseph a spectabili 
Est parata via 
Christi tumbae habili. 

3. In cordis nostri tumulo 
Christns sepeliatur 
Et virtutum cumulo 
Feliciter ungatur, 
¥. ('um scis, qualis 
Hospes, talis 
Digne custodiatur. 

In Laudibus. 
Anti|,honae. 
1. Laudemus nunc sepulcrum, 
Christi locum nobilem, 
In eo nain sepultum 
Vidimus immobilem. 

2. In sacro monumento 
Christi corpus iacuit, 
Undique unguento 
Fraglans balsamizavit. 

8. Hoc loseph cisterna 
Sepulcrum figuravit, 

5. Locus a locato 
Clare serenatur, 
Christo, Deo nato, 
Laus, honor, virtus datur. 

Ad Benedictus. 

A. Sepulcrum praeelegerat, 
Cum per prophetam dixerat, 
Quod esset gloriosum; 
Adcelerent ad quod plurimi 
Et venerentur cernui 
Miraculis famosum. 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
A. Gaudeant archangeli, 
Laetentur et angeli 
In bac festivitate, 
Qua Christi tumba colitnr 
Et |audibus exto|litur 
Sacra sollemnitate. 

Viat. ms. Wratislavien. anni 1412. Cod. Wratislavien. 1132.- In 1. 
Vesp. Ad Magn. A, 4 lies Ad tumbam oder paratum. -- In L aud. Ad 
Bened. A, 4 lies Adeurrant? -- Hymnen: In l. Vesp: Rex gloriose 
nimium; Ad. Complet: De sepulcro irradiat. 

4. In Praesentatione Beatae MV. 

In 1. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Utero matêrno 
Fuit consecrata 
Mundi redemptorem 
Virgo paritura. 

2. Offerunt in templo 
Virginem parentes, 
Ut voverunt, Deo 
Eam mancipantes. 
3. Pneumatis impletur 
Gratiarum donis, 
Veri adornatur 
Templum Salomonis. 



m 21 m 

Responsoria. 
I. Sancta priusquam nata fuit 
pin virgo Maria, 
Ventre parentis clausa creantis 
pneumate plena. 
¥. Pulchra nimis Dominoque 
placens: 
formosa, decora. 
2. Regum, pontificum 
de stirpe suum capit ortum, 
Pontificem Christum 
regem paritura supremum ; 
V. lobilis est genere, 
sed nobilior probitate. 
3. Triton gradus ter quinos 
scandit ipsa libenter 
Soin parentes non 
exspectans sepraeparantes ; 
V. 8ummo se teneris 
Domino praesentat in annis. 

In 2. locturno. 

Antiphonae. 

1. Templi gradus trima 
quindecim ascendit, 
Castitatem prima 
Dominoque vovit. 

2. Frequenter ab angelis 
Virgo visitatur, 
Quorum ab infantia 
Vitam imitatur. 

Seraphin et thronos 
Vineit puritate 
Superatque sanctos 
Onnes pietate. 

Responsoria. 
1. ¥irginitatem prima 
quae vovit virgo relinquens 
Exemplum multis 
postea virginibus ; 

V. Omnis ab intus gloria 
virginis exstitit huius. 
2. llorma fuit cunctis 
vivendi spiritualis 
Iustituens vitam 
duxit et angelieam, 
V. In Domini lege 
meditatur nocte dieque. 
3. Simplex, pacifiea, 
prudens humilisque pudica, 
Gratis ornata 
moribus ipsa fuit; 
R. Pura ride, patiens 
sp% miro ferret amore. 

In 3. llocturno. 
Antiphonae. 
1. Dono summi regis 
Plena benedicto 
Feminarum legis 
Caret maledieto. 
2. Sumens illud Ave 
Gabrielis ore 
Concipit intacta, 
Parit ineorrupta. 
3. Mater opulenta, 
Duleis et benigna 
los tuo praesenta 
lato preee digna. 

Responsoria. 
1. Pneumatis imbuitur 
doetrinis mente serena 
Ae paradisi mortalis 
praegustat amoena; 
V. Haee genito patris 
praeparatur mausio digna. 
2. Virgo Maria, maris, 
expers et eriminis omnis, 
Fit geniti patris 
genetrix, quem non eapit 
orbis, 



V. Cunetos praecellens, 
speciali munere gaudens. 
3. Absqae dolore parit, 
post parfum virgo remansit, 
Nutrit virgineo 
de caelis ubere ldeno; 
V. Stella pafit solem, 
Gignit plasmata creantem. 

Prudens, cunctis humilior, 
In amore ferventior, 
Prior est in vigiliis, 
Frequentior in canticis. 

Professione, corpore 
Et mente virgo exstitit 
q]uae florem pudicitiae 
Post generare debuit. 

Ad Lau,t es. 
Anti phonae. 
1. Plasmator caeli siderum 
Lumen creat mirificum, 
Cuius vita sanctissima 
Illustratur ecelesia. 
2. 51uada ab omni crimine 
Prodit ex regum germine, 
0ffertur a parentibus 
Deo vota reddentibus. 
3. Solis divinis usibus 
51ancipanda prae ceteris 
31agnis nitet virtutibus, 
çustoditur ab angelis. 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
A. 0 llaria, flos virginum, 
Rosa sine spina, 
Inter spinas lilium, 
Stella malutina, 
Sole, luna clarior, 
llundi medicina, 
Balsamo suavior, 
Caelorum regina. 
Gloria prae ceteris 
Et honore digna, 
Nobis prece miseris 
Succurre, benigna. 

Brev. Atrehalense imp. Atrebati 1.595. -- In ;:. Noct. R 2, 5 Unctos prae- 
cellens. -- R 3, 6 plamata creastem. -- Zugehirige Hymnen: Ad Vesp. et 
ad Matut.: ,,Ut tibi laudes valeant fideles"; In Laud.: O nimis 
felix". 

.5. In Visitatione BMV. 

1. Ex motu infantium 
Laus divina promicat, 
Dum mater clemcntiae 
Matrem lohannis visitat. 

4. Ab intus plena gratia 
Fusa probat eopia, 
F o r i s digna ideo 
Laudis et honoris. 

2. A ealore cariais 
Calefacta sterilis, 
Dura vox sonat pietatis 
Salutantis virginis. 

5. I)omini refugium 
Fortiter accedit, 
Cui patrocinium 
Mariae procedit. 

lnquinata nulla sorde 
Per carnis delicias, 
¥irgo carne, virgo corde, 
Lavat immunditias. 

6. Quanto sese deprimebat 
Sponsa fabri obilis, 
Tanto magis elucebat 
5Iter Dei hutnilis. 



-- 23 -- 

7. Ferax est terra Domini 
Venter sacratae virginis, 
Qui thesauram fert homini 
Nostrae parem imaginis. 

12. 

Deus palam omnibus 
Revelet clementiam, 
Quando pro hominibus 
Sumpsit carnis substantiam. 

Habens Christum fundamentum 
Aurum, gemmam et argenture 
Sic superaedificet, 
Ut ]lariam glorificet. 

9. Deo decantent omnia, 
Qui proles exstat virginis, 
Elisabeth praêconiis 
Effugat erronea. 

13. 

Cornu praeconis buccinat, 
Regem novum annuntiat 
Castris electorum 
Et in domo Zachariae 
Cornu frangens Eechiae 
Errores elininat, 
Vertitati sublimat 
Cornua iustorum. 

10. 

11. 

Iuste lux orta gratiae 
5Ientem eius penetrat, 
Cuius domum visitat 
t'er se sol iustitiae. 

Novum tibi canticum, 
Virgo. decantamus, 
Ut te vitae viaficum 
[Semper] habeamus. 

14. 

Exsultat infans utero, 
I)um domuln mater [et] virgo 
Èlisabeth intravit, 
lam se indicavit 
Eius praecursorem ; 
Cuius beneficio 
Humana condido 
Advenisse ¢rederet 
Iundi redemptorem. 

Diurn. et. hymn. ms. Benedict. uecic. saec. 15. Cod. Upalen. C. 477. -- 
Die Steilung dieser Bruchstiicke ira Officium iifst sich schwer erraten doch 
scheint lY,. die A ad Benedictus, 14 eine soiche zum Magniflcat zt sein. 

6. De Beata Maria V. 

In 1. Vesperis. 

nper Psaimos. 

Trinitatis thalamum, 
Angelorum gloriam, 
Caslitatis balsamum 
E lapsorum veniam 
Laude totus et deotus 
Chorus iste veneretur, 
I)ei matrem et prêcetur, 
Ut nos ita sub hac vita 
3Iundos omni vitio 
Caros reddat filio, 

tuod ipsius prece pius 
Piae matris regno patris 
Ipsa duce vera luce 
Frai donet et coronet 
Ut dilectos et electos 
Laurea triumphali. 

Ad 5Iatutinum. 
Invitatorium. 
Salutis marrera 
adoremus virginem, 
Cuius sanctitas mundo 
Deum parit et hominem. 



-- 24 -- 

In 1. Nocturno. 
Respousoria. 
1. Mater casta, pia 
rosa, mitis virgo, Maria 
Concepit florem 
nec perdidit ipsa pudorem, 
V. Haec impraegnata 
Christum parit inviolata. 
2. Florem virga parit, 
qaam flos prius ipse creavit, 
V. Teste prophetia 
Deus est flos, virga Maria. 
3. ¥irga dedit florem 
castum servando l,udorem, 
lustitiae solem, 
patris per saecula prolem. 
V. Gaudeat omnis homo, 
quoniam peperit pia viro. 
Gloria divino 
sit regi, nomine trino. 

Prosa. 
Pater per saecula 
Sponsam ad oscula 
lin itat virginem, 
Adulescentula 
Confestim credula 
Gignit propaginem. 
Res raira geritur. 
Vilibus tegitur 
Hic infans vestibus, 
Quo solo regitur, 
Quidquid concipitur 
In mudi fiuibus. 
Hostis perfidiam 
lon per iniuriam 
Hic fiegit parvulus. 
Precatur Mariam, 
lIatrem et filiam, 
Fidelis populus, 
Auferat haee mo|em, 
frangantque precamina pro- 
lem. 

In 2. 1Iocturno. 

Responsoria. 
1. Are festiva ferculis 
Salomonis conviva, 
Regis aurea 
conscendens triclinia, 
Pro agni occisione 
martyr l»url,urea mente, 
Pro gratia 
benedictionis 
Argenteis 
suffulta colonnis. 
V. lIonte Libano magis 
candida virgo, 
0 quam terribilis 
in ordine caritatis 
Transiit per medias 
lerusalem filias. 

2. Maria sacratissima, 
I)ei mater et hominis, 
Roga nature, piissima, 
Ne nos oh culpas criminis 
Tradat in obscurissima 
Loca poenalis fulminis. 
V. Cuius praesidio 
toti succurritur orbi, 
Posce reis veniam 
nobis cure proie beata. 

3. ]4aec est mater triumphalis, 
5Iundi salus unica, 
Cuius aula virginalis 
Voce sub angelica 
Verbo fecundatur, 
Quod ex partis vo|untate 
Obumbrante spiritu, 
Fracto nunquam aditu 
lqec abscissa trinitate 
Des humanatur, 
V. Ut nos salvet a peccatis, 
Quos lex eius sauciat, 
Et heredes faciat. 
Suae pietatis. 



-- 25 -- 

Trinus honor trinitati 
Detur, laus et gloria, 
Cuius dante gratia 
Deo sumus grati. 

Prosa 

Virgo sine simili, 
llater singularis, 
I)igna parlu nobili 
¥itae salutaris. 

Tuam nobis gratiam 
Praesta, quam optamus, 
Fac, ut mundi gloriam 
5Iundi caveamus. 

¥irgo, mater regia, 
Scimus ex te nature, 
Per' quem datur venia, 
Cessat et peccatum. 

l'obis placa filium. 
Cuius sumus rei, 
Ut in eius gaudium 
Adiungamur ei, 

Qui dignatur humilis 
l'obis apparere, 
Cum sit rex mirabilis, 
Trinus, unus vere. 

V. Virgo, Dei genetrix, 
assit lapsis reparatrix. 

3. Rosa fragrans, lux solaris, 
Virginale speculum, 
Tu praesignans singularis 
Castitatis titulum 
Et propinans salutaris 
5Iedicinae poculum ; 
]Iatris reae, mater pia, 
Redimens interitum, 
Templum patris es effecta 
Ob virtutum meritum. 
V. Ius naturae superari 
Stupet per te virginem, 
Quia Deum peperisti 
Pariter et hominem. 

Prosa. 

Templum pudicitiae, 
,'oa stella maris, 
Naufraganti lux viae 
Partu salutaris, 

Per te sol iustitiae, 
Lapis angularis. 
Hos coaptet gloriae, 
Ubi gl,riaris. 

In 3. Nocturno. 
Responsoria. 
1. Aurea de spinis 
processit vilibus olim 
Virgula, flos cuius 
roseus esplenduit t sol. 
V. Sentes ludaeam 
portendunt, virga Mariam, 
Ex cuius flore 
Messiam protulit ex se. 
2. Sicut sol stellas 
superat., sic virgo puellas, 
Quae genuit prolem 
superantem lumine solem. 

Roga patrem, filia, 
Placa, mater filium. 
Cure dulci melodia 
• Sibi vox psallentium 

Per tua subsidia 
Dari poscit bravium, 
Quod non tollat dulia 
Nec demergat vitium. 

Efficaci tua prece 
Omni nos emunda faece, 
Sic collaudet te vox chori, 
Ut coaptet se cor ori 

Ob virtutum meritum. 



 26 -- 

Trop. ms. Martialense saec. 11.--14. Cod. Parisin. 1139. add. saec. 14. 
-- In 1 Vesp. Super Ps. A. 13 Ipso. -- Ad. Magn. A Salve, regina miseri- 
codiae etc., die bckannte Antip|mna major. -- Ad Noct. Vor R 1 ein 
anderes prosaische.: Benedicta et venerabilis es etc. -- 
In 2. Noct. Vor H 1 ein anderes prosaisches:  Maria, ne timeas etc. -- 
R 1, 5 occasione. -- 1 1, 10 suttulta colonis. -- R 2 steht in der Hs. voll- 
stiindig in 1. Vesp., hier nur der Anfang. Dort ist noch die Doxologie bei- 
gef/igt : D«,xa, perennis honor, virtus, laus, sun,lna potestas 
Sit patri, genito sancto cure flamine sacro. 
In 3. Noct. Ad Cantica A prosaisch: ,peciosa facta es et suavis etc. 
-- Vor R 1 ein anderes prosaisches: Salve, nohi|is virga fesse etc. --R 1, 
f, Mente. Iudaeam. -- R 3, 5 Et propugnans. -- R 3, 11 superaris. -- Prosa, 
v. 11 Cure dulcedi mel«,dia. -- Ibid. 12 Tibi vox. --Nach der 3. Noct. fc,lgt 
Pr-sa ad Benedictus: ub luum praesidium etc., dann vier prosaische 
als fiinfte: Alma redemptoris mater etc. 
Es folgen auf dies  fticiu,l, das augenscheinlich fiir den Sonntag be- 
stimmt ist, die (ffficien der XVochentage. Unter den pro.aischen Bestand- 
eilen derselben finden sich folgende teils metrische, tcils rhythmische 
Partien: Feria II. Ad Vesp. 
R. Virga parens floris, via regia, forma pudoris, 
V. Et«, memor nostri, celebris medicina doloris. 

Ad Magnificat 
A. Mater patris et filia, 
Mu|ierum laetitia, 
• ella maris eximia, 
Audi nostra suspiria. 
Regina poli curiae, 
Mater misericordiae. 
In bac valle miseriae 
is reis de»ha (|: vena) veniae. 
Maria, propter filium 
Conter reis remedium: 
Bone fili, preces (1: prece) luatris 
Dona tuis regua patris. 
Diese A ad Manificat s«'heint aus drei Strophen eiues ttvmntts gebildet 
zu sein. -- In 1. Noct. RR 3 und 4: • ° 
3. Ad nulum Domini nostrum ditantis honorera 
8icut spina rosam genuit Iudaea Mariam, 
V. Ut vitinm virtus, operiret grafia culpam. 
4. Mater Dei Maria, felici nomine digna, 
V. lra pro famulis nunc, benedicta tuis. 
Feria III. sind l 3 raid , ad Vesp. in poetischer Form, niimlich .trips 
Iesse virgam produxit etc. Cfr. Anal. V, 50: Are stella matutina Pecca- 
tormn medicina etc. Cfr. Mone II, 321. -- Feria IV. sind RR 3 und 
4 metrisch : 
2,. anca Dei genetrix et semper virgo, Maria, 
V. Ora pro nobis ad Dominum domina. 
4. Solem institiae, regem paritura supremum 
8tella Maria maris felix processi ad ortum, 
V. Cernere diviaum lumen gaudete, fideles. 



-- _07 -- 

Feria VI. ailes prosaisch. Dann Aliae Lectiones, zu diesen ein 
metrisches R, das dritte: 

R. Candida virginitas, paradisi clara colonis, 
Hortus conclusus florenti'cespite vernans, 
Cul merito mundus celebrat praeconia totus. 
V. Quae meruit Dominum progenerare 
Ipsa suo nato nos reddat florida virgo. 

Es folffen dann in der Hs. noch drei Lectiones mit ebensovielen rhyth- 
mischen RR; ob diese der feria VII. angehi3ren bleibt ungewifs. Diese drei 
AA finden sich auch in Collent. ms. Martialense saec. r12. etJ 13. Cod. 
Parisin. 5245. B: 

1. Sit tibi laus, o benigna, 
Tu es omni laude digu, 
Digna indignos respice. 
Indigni nos precamur te, 
Ut tuum, qui creavit te, 
Pro nobis ores filium. 
Laetentur qui sperant in te, 
Coram Deo et coram te, 
In lumine viventium. 
V. Tu regem regum omaium 
Genuisti, ipsum per te 
Habeamus propitium. 
2. Ave, fulgens et praeelara, 
Digna Deo, Deo cara, 
Virgo Dei placens ei; 
Are, lumen no.trae spei, 
Deum orans, mater Dei, 
Illuc nobis locum para, 
Ubi spes dat Iocum rei. 
V. Absque te iux non est clara, 
8ed bonis praesunt amara, 
Mors vitae et nox diei. 

3. ( pium gaudium, 
Duice remedium, 
Dum virgo filium 
Pro nobis orat; 
Unde scis, et «luis ignorat, 
Pro» impiis pia pium, 
Pro indignis digna dignum 
Semper c, rat. 
)rat pro» me, orat pro te, 
Orat pro suis, non pro se, 
8emper orat. 
si suus es, securus es, 
uus ego .um, non nego. 
Ergo plaude 
Et in eius laude gaude, 
Quae pro suis semper orat. 
V. Plaudat coetus, non est met'us 
His, pro quibus semper orat. 
Taee, fletus! iam sure laetus, 
Immo ga:dio repletus, 
quia virgo semper orat. 

1, 7 Laetetur, qui sperat in te B. -- Nach 3, 4 Semper orat B. -- 
Nach 3, 4: Nisi pia subveniret  Orando, quis non periret? -- 

7. De Beata Maria V. 
Lectio I. 

1. Forma, decus puellarum 
Et sanctior feminarum, 
Regis iustitiae solem 
Gaudes esse tuam polem. 

2. Ut sanctus evangelista 
Fideliter dicit ista, 
Verum Deum incarnatum 
Confitemur tuum nature. 

3. Verba, quae dixit propheta, 
Cognoscimus adimpleta, 
Dat Deus benignitatem 
Propter suam caritatem. 



-- 28 -- 

Lectio II. 

1. Terra nostra dedit fructum 
De caelestibus adductum, 
Quo cibati et refecti 
Universi sunt electi. 

2. Hane. ut psalmista praedixit, 
Terrain Deus bênedixit 
Avertens captivitatem 
Et dans nobis libertatem. 

Praefulgida maris stella, 
Iesum Christum interpella, 
Ut tua prece placatus 
Sostros expurget reatus, 

2o 

In mundo pro quo pressuram 
Tu sustinuisti duram, 
lIartyrium passa forte 
lllius eonspecta morte. 

5. Capta nimio maerore 
Satiata es dolore, 
Dura dator aeternae lucis 
Toleraret poenam crucis. 

Lectio III. 

Tu assumptionis hora 
Consurgens velut aurora, 
Sicut eunetis est eompertum, 
]Iundi relinquens desertum. 

Inler claras margaritas 
In caelesti sede sitas 
Dans fulgorem claritatis, 
l';il habens obscuritatis. 

Adest angëlorum coetus 
Et Iesus occurrit laetus 
In caelesti regno secum 
Te locans, ut fuit aequum, 

Saneta sic glorificata, 
Dilue nostra peccata 
Rogans regem sempiternum, 
h'e cadamus in infernum, 

b. Regnum sed possideamus, 
In quo semper gaudeamus 
Cum agminibus sanetorum 
Per saecula saeçulorum. 

Tropar. ms. Martialense saec. 12. add. saec. 13, in Cod. Parisin. 3719. 
Als Lectt. IV, V und VI aus dem Officium B. M. V 

8. I)e beala Maria '(. 

Ad lIat utinum 
Hymnus. 

Quem colit et laudat, veneratur machina triua, 
Qui caelum portat, mare portat sidera portat 
Claudit et omne, quod est, conclusit virginis alvus. 
Sit tibi, summe Deus, laus et beuedictio, virtus 
Quem colimus sanctum, trinum venerantes et uuum. 



-- 29 -- 

Lectio I. 
Quis tibi condignas poterit persolvere laudes, 
0 genetrix pretiosa Dei, quae munere sacro 
Languentem mundum, laesos ]apsosque parentes 
Ad vitam revocas confracto carcere mortis? 
lunere tu solo mundo bona cuncta tulisti, 
Principium sine principio, virgo, genuisti. 

Responsorium. 
Impar et exilis quamvis sit nostra, Maria, 
Laus tantis meritis exiles suscipe laudes. 
V. Immaculata parens maculatas ablue mentes. 

Lectio II. 

Quae superos cires proprio praecellis honore, 
Aures mo[nstrato] nostris precibus pretiosas; 
Quod mens nostra timet, excusa, fer medicinam 
3Iorbosae menti, veniae fons, spes miserorum. 

lesponsorium. 

Salve, stella maris, vitae via, porta salutis, 
Imis depressos, errantes corrige servos, 
V. Cuius ad imperium caelestis curia pendet. 

Lectio III. 

Aegrotis medicina curis, tutela beatis, 
os moderare vagos, stupidos rege, siste ruentes 
Indoctosque doce, nutantes erige, tristes 
Laetifica, laesos sana, succurre cadenti, 
Mater, femineum sexum rege, consule clero, 
Auxiliumque tuum levamen sentiat omnis, 
Qui te corde pio marrera veneratur in orbem. 

1esponsorium. 
Lumen laetitiae, limes pietatis, origo 
Virtutis veniae mater thalamusque pudoris, 
Cuius ad ingressum redit aetas aurea mundo. 
V. Virgo Dei solio residens et sede superna, 
Ubere sacrato lactasti cuncta creantem, 
Germine felici reddens, quod perdidit Eva. 
Collect. ms. Llantoniense{?} saec. 13. Cod. Coll. Corp. Christi Oxonien. 
59. -- L I, 1 condignis. -- L ]11, 2 siste sitientes. -- R 3, 2 veniae ant.- 
Abschrift von Rev. H. M. Bannister. 



9. De beata )laria V in Inventione Reliquiarnm Baiocensium. 

In 1. Vesperis. 

R. Stirps Iesse virgam 
produxit virgaque florem, 
Et super hunc florem 
requiescit spiritus almus. 
V. Virgo Dei genetrix 
virga est, flos filius eius. 

In 1. I';ocurno. 
Antiphonae. 
1. [0] specialis 
virgo inter agmina 
Virginum, gaude 
muner magnifico. 
Quae sola regem 
regum ferre. Maria, 
Digna fuisti 
casta inlra viscera, 
Qui minoratus 
pauluum ab angelis. 
Ex deitate- 
que parti consimilis. 

2. Caeli reginam 
te iure, Maria, fatemur, 
Ex cuius thalamo 
processit iustitiae sol. 

3. Virgo, creatoris 
caelorum matcr et orbis, 
Innocuis mauibus 
mundo quoque corde beata, 
Rite Dei pinguem 
meruisti scandere montem. 

Responsoria. 
1. Prodiit ex Abrahae 
generosa stirpe Maria, 

V. Virgo creatorem 
progenitura suum. 

2. Virga tulit sicca 
frucmm virgoque pudica 
Son operante viro 
prolem tulit ordine miro, 
V. am virgo pariens 
inviolata manet. 

3. Castitatis ad exemplum, 
Virgo, Dei facta templum, 
Ora patrem, filia, 
V. l,'os ut mundos a peccatis 
Sua salvet gratia. 

In 2. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Gratia caelesfis. 
reparatrix totius orbis. 
Diffusa est labiis 
virgo 5laria luis ; 
Propterea regum 
te rex benedixit in aevum 
Et facit a dextris, 
casta, sedere suis. 
&urea quam fulvo 
vesti_, circumdata limbo 
Ambit et exornat 
riteque condecorat. 

2. Sanctificans Dominus 
templum Christus sibi dig- 
hum 
Virgine matre satus 
descendit ab arce polorum, 
Cunctae oui geates: 
terrae simul onlnia regna; 
Gaude, Dei genetrix. 
dicunL he Kyria chere. 



-- 31 h 

3. Aula, Maria, Dei 
casta titulusque pudoris, 
Porta Sion rutilis 
semper fundata saphiris, 
Quae sola cunctis 
patuisti clausa tonanti, 
Suscipe servorum 
miserans pia vota tuorum. 

In 3. locturno. 
Antil»honae. 
1. Psallite cantantes 
Domino nova cantica Christo, 
Omnis et illius 
nomen benedicito tellus, 
Imll|O virginea 
quem florens protulit alvus. 

Brev. ms. Baiocen.e saec. a:4. Cod. Capit. Baiocen. 74. A. -- Brev. ms. 
Baiocense saec. lô. Cod. Capit. Baiocen. 73. B. -- Brev. ms. Baiocen. saec. 
15. Cod. Capit. Bai,ccn. 70. C. 
In 1. Vesp R ist diesem Iffficium nicht eigent/imlich, sondern Ent- 
lehnung, m In 1. Noct. A 1, 12 qui A, qua B. -- R 2, :: virgo A. -- 
R 3, 5 alvet sua B. -- In 2. Noct. A 1.  sedere tui. ABC, k«,rrigiert 
in C. -- A 2, 8 dicunt ei Kyria C. -- A 3, 6 tolanti. C. -- In 3..N,)ct. 
A 1, 4 benedicto A. -- Ailes Fehlende prosaisch. 

10. De saueto Alexandro. 

In 1. Vesperis. 
Super Psalmos. 
Ave, decus martyrum, 
Are, splendor siderum. 
Alexander pie, bone; 
Ave, caeli gaudium, 
Ave, salus hominum, 
Ductor viae, spe coronae, 
Eductos de tenebris 
os coniunge snperis. 

R. Gloriosa bella certaminis 
Recolens ecclesia 
Alexandri, Eventii et Theodoli 
Venerantur merita, 
V. Triumphalem titulum 
Erigens ad sidera. 

Ad Magnificat. 
A. 0 vos flores pretiosi, 
In conspectu Domini 
Assistentes gloriosi 
Cre palma mart) rii, 
Alexander, instar rosae 
Stipaus Eventio 

Et fulcitus specioso 
Flosculo Theodolo. 
Preces nostras exaudite, 
Ut consortes fieri 
Mereamur, subvenite. 
Vestri pleni gaudii. 

A,t Matutinum. 
lnvitatorium. 
Christo, regi mart.vrnm, 
Laeti iubilenms, 
Alexandrum martyrem, 
Venite, laudemus. 

Ad Nocturnum. 
Antiphonae. 
Alexander, ecclesiae 
Pontifex Romanae, 
Velut lignum frondibus 
Sic viruit virtutibus. 
Hune sequens Eventius, 
Fide constantissimus, 
Caritate fervidus, 
Spe regni fortissimus. 



-- 32 -- 

8. Quorum se collegio 
Securus de praevio 
Sociat Theodolus. 
Poenis invictissinus. 

Responsoria. 

1. Quorum meritorum 
specialis gratia 
Corpus oppressorum 
Levat de angaria, 
V. Una triam horum 
Celebris memoria. 

2. Hi tres viri trinitatis 
Unitatem, maiestatis 
Praedicant imperium, 
¥. Trinum amant, 
Unum clamant 
Auribus fidelium. 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
1. In camino caritatis 
3Iartyres probati 
Scandunt thronum claritatis 
Lauro coronati. 
2. Hymnizantes, iubilantes 
Deo canunt dulcius, 
Qui per Deum triumphantes 
Ludunt in caelestibus. 

Ant. ms. chaffnaburgense anni 
burgen. :. -- 

B. In crcis angaria 
Isti tres igniti 
lIente ad caelestia 
Oseitant in sifi. 

4. Hi cum tribus paeris 
lu camino passionis 
Creatorem omnium 
Benedicunt Dominum. 

Laus immensa Deo, 
sanctorum digna tropaeo, 
Quorum tnartyrium 
sanguine pingit humum. 

Ad Benedictus. 

A. Benedictus Dominus, 
Qui beatum Alexandrum 
Coronavit hodie, 
Eentium et Theodolum 
Simile ob meritum 
Pari iugit gloriae. 

In 2. Yesperis. 
Ad Magnificat. 
A. 0 Christi martyres, 
.Nos in via frales 
Prece sustentate, 
.Ne in ride debiles 
Ruamus ad flebiles 
Poenae praeparatae. 
15:6. Cod. BibL Capit. Schaffna- 

11. De s. Amando Lemoviceni. 

In 1. esperis. 
Ad Magnificat. 
A. ]ilagnificet ecclesia 
Amadi prodigia, 
De quo caeli curia 
Gaudet cure laetitia. 

Ad 1. `Nocturnum. 
Antiphonae. 
1. Beatus Amandus in viis 
Peccatorum non adfuit, 
Sed xivere in eremo 
Secus Vigennam voluit. 



-- 38 -- 

2. Pastores obstupuerunt, 
Dum Amandum invenerunt 
lnter rupes habitare 
In eremo sine lare. 

3. Praesuli Lemovicensi 
Roricio retulerunt, 
Qualiter sanctum Amandum 
In eremo invenerunL 

Responsoria. 

1. Locus, abi conversaIur, 
Commodoliacus vocatur, 
Inter rupes positu. 
Iuxta Vigennae litus. 

2. Roricius cellam ibi 
Praecepit aedificari, 
In qua beatus Amandus 
Posset Deum venerarl 
Et vivere corde mundo 
Segregatus ab hoc mundo. 

8. Vir Amandus eremita 
Têntabatur in bac vita, 
Ut Deum respueret 
Et idola colêret. 

Ad 2. Nocturnum. 
Antiphonae. 
1. Cure Amandus invocaret, 
Ut daemonem captivaret, 
Iesum Christum, quem quaesivit, 
Ipum statim exaudivit. 
2. Cellae portam propulsavit 
Iunianus et clamavit: 
Percipe, sancte Amande, 
Verba mea et intende. 
3. Ego vocor Iunianus, 
Verus Dei christianus, 
Qui destruo pugnatorem 
Inimicum et ultorem. 
Dreves, Historiae Rhythmicaa. VIII. 

Responsoria. 
1. Cumque sanctum Iunianum 
¥ir Amandus recepisset 
Et ipsum in ride nostra 
Firmiter edocuisset, 
Tandem spiritum Amandus 
Redemptori reddidit, 
Cuius corpus sepulturae 
lunianus tradidit. 
2. Hugo, abbas Cluniaci, 
Cmmodoliacum peens 
Et ibi sancti Amandi 
¥itam beatam audiens 
Statim esse construendam 
Basilicam disposuit, 
Ubi beatus Amandus 
Suam cellulam habuit. 
8. Canonicis supradictis 
Recedens Hugo praedixit 
hi cella sancti Anmndi, 
In qu ipse diu vixit, 
Esse brevi ecclesiam 
In eiusdem mem,»riam. 

Ad 8. Nocturnum. 
Antiphonae. 
1. Cure ad Commodoliacum 
Praefatus abbas revenit 
le aliquid de capella 
Esse factura adinvenit, 
2. Tunc canonicus Fmmnulphus 
Promisit Amandi corpus 
In eius cella quaerere 
Et capellam construere. 
8. Altequam corpus quaereret. 
Triduum hic ieiulmvit 
E in sancti Iuniani 
Altari missam cantavit. 

Responsoria. 
1. Petrus levita, physicus 
Ranmulphi concanonicus, 



-- 34 -- 

Febris flamma cruciatus 
Super arbore dormiit 
Et a somno excitatus 
Sanus factus abiit. 

2. In tumuli apertione 
Et corporis inventione 
Ex membris sancti Amandi, 
Confessoris venerandi, 
Tantus odor emanavit, 
tuod otaries vere languentes 
Ad sepulcrum confluentes 
Sospitati restauravit. 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
1. Amandus est nominatus, 
Amans Deum et amatus 
Per populnm, qnem docnit, 
E a Christo, qnem colnit. 
2. In lapide, «lui est Christns, 
Fundaverat ridera suam 
Et in eo seroper vixit 
Et finivit vilain suam. 
3. Dura Amandus ab hoc mundo 
Feliciter exspiravit, 
Eus corpus Iunianus 
Iuxta petram tumulavit. 

4. Beati corpus Amandi 
Et eius reliquiae 
Sunt inventae per Ramulphum 
Die quartae feriae. 
5. In caelis est elevatus 
Amandus et Iaureatus 
A Christo, cuius amore 
lqitido vixit corpore. 
Ad Benedictus. 
A. I:[odie canonicorum 
Devotio ac sanctae manus 
Sanctum corpus invenerunt 
Amandi et transtulerunt 
luxta thecam, in qua lacet 
Sanctissimus Iunianus. 

In 2. Vesperis. 
Ad Maguificat. 
In loco, in quo beatus 
Amandus erat humatus, 
Facta est ecclesia, 
Per cuius suffragia 
Datur ibi caecis virus 
Et redditur maestis risus, 
Languentibus sanitas 
Et claudis stabilitas, 
Dementii»us ratio 
E mutis Iocutio. 

Acta 8. Octob. VII, 845 sq. ,Ex t'aditionibus mss. Ecclesiae S. Itmi- 
ani Commodoliacensis." Das Fehlende prosaisch. Zugehrige Hymuen: 
Gaude tellus illustrata {ad Vesp.), Amandi puris mentibns {ad Laud.I. 

12. Ire s. Antonino Apamaeensi. 
Lectio II. 
Germine conspicuo primis natalibus ortus 
Floruit hic sanctus magnis virtutibus auctus. 
Lectio III. 
Denique caelestis doctrinae lampade fervens 
Iura sacerdotii meritis poscentibus ipsis 
Induit et Christo studuit servire tonanti. 



-- 3.5 -- 

Lectio IV. 

Inde salutiferi spargendo semina verbi 
Omnia perlustrat, caeli sed pondere fessus 
Indiguit potu sic verba preeantia fundens 
Figit humi baculum tol'rentis et excipit haustum 

Lectio V. 

Hinc natale solum repetit, fanaticus error 
Sub dictione truci quod adhuc vexarat enormis, 
Sieque sacrilegos actus et frivola sacra 
Destituenda monens, gladio truneatus in altum 
Subruitur pelagus, superis coneivibus auetus. 

Lectio VI. 

Perfida gens, agnosce Deum, quae "talia cernis. 
Deserit unda suum revoluto flumine cursum 
Et servat stupefacta sacrum famulando thesaurum. 
Tu qnoque saeva maries nullis exterrita signis? 
Aspice christicolas, ut laeto peetore plaudant 
Exponantque vadis corpus venerabile siccis. 

Leetio Vil. 

Quis reticere valet tanti miracula facti, 
quae sine ri supera nec fas est credere gesta? 
Nain caput abscissum mox ut fluvialibus undis 
Conieilur, statim nivei eandol'is ad instar 
Caelitus assistunt volucrum duo corpora pulehra 
Impositumque rati dueunl, mirabile dietu, 
Remigio alarum, colitur qua iure perenni. 

Lectio VIII. 

(ui iusto sanctoque viro caeleste brandivum, 
Gymnasium mortis forti cert,tmine quondam 
Rite triumphanti, rutilis concessit in astris 
Hosteque devieto spoliis ditavit opimis 
Arque eoronatum vietrici tempora lauro 
Angelicis cuneis ascivit iure sodalem, 
Cure quibus aetel'na fruitur sine rempote doxa. 

Co||eet. ms. ,%. Lupi Trecen. saec. 10. [et 11.] Cod. Trecen. 11,0.- 
Lect. III. v. 2 lute. -- Leet. VIII. v. 7 tempora. -- Die 1. Leetio des 
Offieiums war jedenfa|ls de saera seriptura. Man beaehte, dafs 
zweite Leetion zwei, die dritte drei, die vierte vier Verse ztlllt u. s.f. Dar- 
aus geht her-or, dafs der 8. Lection ein Vers fehlt, was auch dcr ,ilm 
bestiitlgt, da dem 8atze der Nachsatz fehlt. 
3* 



-- 36  

13 De saneta Aurea. 

In 1. Yesperis. 
Ad Magniflcat. 
A. Rosa rubens 
et candens lilium 
In beata 
refulgent Aurea. 
Dura insigne 
virgo martyrimn 
Celebravit 
in carne nivea. 

Ad Matutinum. 
Invitat«,rium. 
Ad docus Domini, 
Prolis virineaei 
Laus nostra virgini 
Serviat Aureae. 

In 1. Nocturno. 
Responsorium. 
8. "fibi. ('hristo, 
dulce solacmm, 
Qui me clausam 
per caeli nuntium 
Ad aeternum 
invitas gaudium 
Exsolvo gratias. 
V. Tu lux mihi 
splendens irradias, 
Tu ieiunam 
te ipso satias. 

In 2. octurno. 
Responsorium. 
3. Nullum pavens 
virg» supplicium 
Torta torquet 
Aurea Claudium, 
Yincta demum 
subit exsilium 
Tendens ad patriam. 

¥. Exsul ergo 
fertur in Ostiam, 
Ubi Christo 
se fecit hostiam. 

In 3. Nocturno. 
Responsorium. 
3. Vanas spernens 
virgo delicias 
Et suscipi 
ad agni nuptias 
Prat.parata 
per poenas varias 
Intrat in gloriam: 
V. Ad beati 
sponsi praesentiam 
Transit sponsa 
per aquam nimiam. 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
l. A Roma missam Ostia 
Sanctam suscepit Auream, 
Remisit cure victoria 
Ad patriam sideream. 

2. Cum sanctis Christi fitmulis 
Instabat piis actibus, 
Agonem suum se,lulis 
Christo commendans preci- 
bUS. 

3. Tormenta, plagas, vincula. 
I)um forti ride tolerat, 
Invicta Christi famùla 
lqinistrs atan superat. 

4. Post multiplex martyrium - 
In mare virgo mergitur, 
Aeternae vitae bravium 
Sic moriens assequitur. 



 37 -- 

5. Iam coetibus angelicis 
Et choris iuncta virginum 
lqovis exsuitat c«mticis 
Laudans in caelo Dominum. 

Ad Benedictus. 
A. Ex regali 
procedens linea 
Regnum mundi 
contempsit Aurea. 
Sed ad regna 
scandens siderea 
Coronatur 
fuigenti laurea. 
In 2. Yesperis. 
Ad Magnificat. 
& Christi sponsa 
nobilis, Aurea, 
Per quam fulget 
in terris Ostia, 

Domo nobis 
eductis iutea 
Per te caeli 
pateant ostia. 
Per Hebdoma,lan 
Ad Benedictus. 
Pretiosis 
Aureae precibus 
Insistentes 
ipsius laudibus 
"lui, Christe. 
dita muneribus. 
Ad Maguificat. 
Ad honorera 
irginis Aureae 
Diem feslum 
celebret Ostia, 
(duae iam compos 
lucis empyreae, 
Hanc iilustrat 
celebri gloria. 

}ftic. ms. ,'5. Aureae Ostien. saec. 15. Cod. Vati«.an. Regin. l:q:l. -- 
Ad Matut. Invit., 1 Ave decus -- In 1. Noct R 8, 10 sq. Tu ieiu- 
hantera ipso. 

14. De sancta Barbara. 

d lIagni fi eat. 

In .. 'octurno. 

. 0 Christi cultrix 
ac vita lucida. 
Virginali 
pollens munditia, 
Haee Barbara, 
scrutatrix provida, 
Virgo martyr 
fulget in gloria. 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 
Christum, regem eximium, 
Magniticet ecclesia, 
Qui hune Barbarae solium 
Sublimavit in gloria. 

Antiphonae. 
1. Haee Barbara emicuit 
Omni docta peritiz 
E frequenter expo-uit 
Quaedam in lute dubia. 

2. Eiegantia indolis 
Sanetam se devovit 
Christo atque a frivolis 
Ammam rémovit. 

3. Tactum mundi lubrici 
Barbara abiecit 
Gregisque Dominici 
Legem nunquam fregit. 



w 38 -- 

Eesponsoria. 

1. Verbum Dei, 
forts sapientiae, 
Splendor patris 
et sol iustitiae. 
ligat montes 
pluvia gratiae 
E illustrat 
luce constantiae 
V. Hanc Barbaram 
genere nobilem 
Tanquam firmam 
et raide stabilem. 

2. 0 anima sanctissima, 
Qua contemplante dulciter 
Corpus linquebat infima 
Se baptizans feliciter. 
V. 'I'unc liquidius cernitur 
Virms deitafis, 
I)um Barbara renascitur 
Nomine trinitatis. 

o. Haec Barbara 
crescit dulcedine 
Abigendo 
mundi saevitiam, 
Sed qnaeritur 
tali indagine 
¥. Nec sequitur 
cordis duritiam. 

In 2..Nocturno. 

Antiphonae. 

1. 0 munus Dei gratiae 
Ac maximum miraculum, 
Pestiferae lasciviae 
Nunquam sentivit stimulum ! 

2. Pastor ipsam indicat 
Patri fugientem, 
uam terra mirificat 
Signis adfluentem. 

3. Barbara suspenditur 
Versis sursum pedibus, 
Caputque contunditur 
blalleis atrocibus. 

Responsoria. 
1. Christi pia 
tracta dulcedine 
Iuudum linquens 
probatur turbine 
Haee Barbara, 
saerata numine, 
Vicit prorsus 
pulsa libidine  
V. Ipsa pro eulpa 
orante pastoris 
Versus est in 
statuam marmoris. 

2. De excelsis 
forts sapientiae 
Sic Barbarae 
infudit copiam 
Tamquam flumen 
clarae scientiae, 
Quae susceptam 
refudit gratiam, 
Data fluentis 
summae peritiae 
Fidem defensavit 
et banc ecclesiam. 
V. lIens fuit angelica, 
Lingua frucmosa, 
Vita apostolica 
5Iorsque pretiosa. 

8. 0 Barbarae 
raira potentia, 
Quae in vitam 
mutat interitum. 
Corporisque 
sancta praesentia 
[lmprovisum] 
depellit exitum 
Restituta 
formae decentia .' 



-- 39 -- 

V. Vitae exspectans 
supernum meritum 
Implorata 
Dei clementia 
Statim sensit 
salutis reditum. 

In 3. bIocturno. 
Antiphonae. 
1. Haec Barbara 
repleta gratia, 
Assueta 
sacris miraculis, 
Iundi et carnis 
hostisque vitia 
Fugat, data 
exemplar saeculis. 
2. ]Vlentis innocentia - 
Flosque puritatis 
Exstiterunt praevia 
Suae sanctitatis. 
3. Instante vitae termino 
Vidit plura caelestia 
Et revelante Domino 
Novit parata praemia. 

Responsoria. 
1. Barbara, sidus aureum 
Summi ac honoris, 
Cndorem servans niveum 
Dono creatoris, 
Decus habens virgineum 
In supernis choris, 
V. Tu speculum munditiae 
Servatrix innocentiae, 
Tu flos pudoris. 
2. Catholica fervida 
Fidei zelatrix, 
Constans et intrepida 
Haeresis damnatrix, 
Yeritatis lucida 
Doctrix et amatrix, 

V. Verbo vitam indicat, 
Siguis crebris emicat 
Legis aemulatrix. 

3. Dum BarbaraChristum quaerit, 
Lictor caput sacrum ferit, 
Sic triumphi palmam gerit, 
Dura pro ride moritur. 
V. Haec Barbara, pugil fortis, 
Constans profert hora mortis 
Fidem, pro qua patitur. 

Ad Laudes. 
Antiphonae. 
1. Barbaram sollenniter 
Christus sublimavit, 
Cuius mente iugiter 
Dominus regnavit. 
2. Dies est laetitiae 
Barbarae tropaeo, 
Caelestes militiae, 
Iubilate Deo. 

3. Ad te de luce vigilat 
Zelus Barbareus, 
Sed nunc in caelis iubilat: 
Deus, Deus meus. 

4. Barbara nunc fruitur, 
Acto vitae tramite» 
tuae tare digne colitur, 
Cuucta benedicite. 

5. Barbara caelestibus 
Flagrat claritate, 
Pro suis virtutibus 
Dominum laudate. 

Ad Benedictus. 
A. De iacente virtus crescit, 
De sepulcro gratia, 
De latente lux diescit, 
De luctu laetitia, 
Barbara dura innotescit 
llira dans prodigia. 



-- 40 -- 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
A. Splendor Nicomediae, 
l%bilis propago, 

Deitatis regiae 
Instar et imago, 
Virtutis eximiae 
Culmen et indago, 
lgobis spem fer veniae 
Tu morum compago. 

Brev. Ebredunense imp. Lugduni 1.5.00. -- Ad Matut. Invit., 4 solum. 
In 1. Noct. A .0, 1 Eleganti -- R 3, 8 cordis puer|tiare. -- la 2. Noct. 
tl 1, 6 sacro hum|ne.'-- R , 14 divina clementia. -- In 3. Noct. !1 1, 
8umendo ac honoris. -- 1 2, -5 lueidae. -- I n La nd. A 4. 4 Cuneta Iv|dt. 
A 5, 1 Barbara fuiget eaelestibus. -- 

15. De sancta Begga. 

In 1. 'esperis. 
Ad Magnificat. 
A. 0 fundatrix Begginarum, 
Gregem tuum dirige, 
la odorem unguentorum 
C%risti fac nos currere. 

Ad Matutinum. 
lnvitatorium. 
JLaude»ms 1)eum ostrum 
in colëssione sa«tae 
matris Beggtce. 

mo 

In 1. Noeturno. 
Antiphonae. 
Ardens flamma caritatis 
Se decore castitatis 
Sancta Begga induit, 
Cui mundus florens viluit. 

Relinquens aulas regias 
Septem struxit ecclesias, 
Ut Christo vacans eaelica 
Serviret cure aetitia. 

Begga, mater piissima, 
Aspirans ad caelestia 

Christo dicavit plurima 
Virginitatis agmina. 

Responsoria. 
1. ]uncta thoro Begga mater 
Fruetu prolium beatar, 
Christo pie fanm|atur 
Divitans ecclesiam. 
V. Patrie|data Gonduinum 
Pie educat divinum 
Docta verbum fer|que trinum 
Ex virtute meritnm. 

2. Persecutor dura parentem 
lmpie trucidat, mentem 
Pia vidua dolentem 
Munit patientia. 
V. Flumen transiens secura 
Fugit Chris|o servitura 
Et pericula futura 
¥incit opc cae|ica. 

3. Iam soluta lege viri 
Christ| iugo vult munir|, 
Romanl petit erudiri 
Pietate eupiens. 
V. Sacra Christo reddens vota 
Secum retu|it devota, 
Quas op|abat mente tota 
Sanetorum reliquias. 



In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Pie disponens omnia 
Fert vitae necessaria 
Begga mater clientibus 
Mentemque dat caelestibus. 
2. Mariae matris virginis 
Exemplo praeit omnibus 
Oboedientem, humilem 
Castamque vitam praedicans. 
3. Sic filiarum gloriam 
Intus per Christi gratiam 
Demonstrat, tota caelicis 
Obtemperans oraculis. 

Responsoria. 
1. Cor ad Christum anhelabat 
Et in loeo, quem monstrabat 
Dominu% sel,tex fundabat 
Pervigil ecclesias. 
V. Ad salutem animarum 
Iesu Christo devotarum 
Piam itam Begginarum 
Postmodum instituit. 
2. Ad exemplar Christi matris 
Voluntatem summi patris 
Fundamentum pietatis 
Asseclas edo«'uit. 
V. Castitatem mentis flore 
Et humilitatem more 
Observandam vult decore 
Cure ol0ocdieutia. 
3. Moritura mater pia 
Caelum suscipit in via, 
Quam calcavit cure Maria, 
Virgine deipara. 
V. Vocans turmas filiarum 
Cibum petit animarum, 
Sacramentunl Criti carum, 
Ultimum viaticum. 

In 3. Nocturno. 
Anti phonae. 
1. Humilis an«illa Christi, 
4uem ferventer dilexisti, 
Regnum eius percepisti; 
Nos clientes respice. 
2. Castam humilemque mentent, 
Iugiter oboedientem, 
Christo pie adhaerentem, 
Mater, nobis impetra. 
3. Begga, mater gloriosa, 
Paradisi vernans rosa, 
Esto nobis gratiosa 
Apud Christum iudicem. 
Resl.,Loria. 
1. Meritorum tota plena, 
Christum flgrat mens serena, 
Quae beatur vitae ven.t 
Tendens ad caelestia. 
V. Begga, mater pietatis. 
Speculum humilitatis, 
Ad profeetum sanctitatis 
Gregem tuum dirige. 
2. Sancta mater, vivens caelo, 
l,'os clientes sacro zelo, 
Dura artamur in hoc prelo 
Carnis. praesens adiuva. 
V. Tuae vitae institutum, 
Sacra semita virtutum, 
Ut sit nobis iter tutum, 
Apud Deum satage. 
In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
A. Are, mater speciosa. 
clarior sideribus, 
Cuius vultum ac decorem 
concupivit Dominus, 
Sancta Begga, Begginarum 
mater, dives meritis, 
Funde preces redempturi 
pro tuis supplieibus. 

Officia .anctorum Archiepicopatu. Ultraiectensis et episcol,atuum suffra- 
ganeorum. Coloniae 1641. -- In 1. Noet. l{ 3, 4 Pietatem. -- Ad Laudes 
ailes proaiseh. 



-- 42 -- 

16. De saacta Berta. 

In 1. Vesperis. 
uper Psalmos. 
lnclitae martyris festa 
Beatae colentes alma 
Flagitemus, Christe, tuum 
Nobis dari praesidium 
Quo illius ope celsa 
¥itae sumamus pracmium. 

3. Insons et muudi 
fêlix habitudine cordis, 
In montera Domini 
precibus nos toile pudicis. 

4. Gratia te. mater, 
caelestis iunxit ovanter, 
Propterea Domino 
nobis benedicta, faveto. 

Ad Magnifieat. 
A. Magnifice regem 
laudemus cunctipotentem, 
Omnis oui sexus, 
aeIas, genus, ordo sacratur, 
tui sibi praeclaram 
delegit vivere Bertam, 
Cuius maiestas 
nos protegat ae benedieat. 

5. Facta Deo lemplum 
te sanctificante beatum, 
Fac precibus nostris 
habitare in cordibus ipsum. 

6. Sedes digna Dei 
magnique habitatio regis, 
In medio templi 
recipi nos poste perennis. 

Ad Mautinum. 
Invitatorium. 

Contio nunc hilaris 
Domino iubilenms in hymnis, 
Caelica qui sanctae 
tribuit sponsalia Bertae. 

In 1. Socturno. 
A,diphonae. 

1. Ad Domini nomen, 
tota mirabile terra, 
Eicuit nostris 
in finibus inclita Berta. 

2. Alma, diu thalamo 
meritis coniuncta beatis, 
lïos tecum veri 
lac lumina capere solis. 

Responsoria. 

1. In sacrosanctae 
sollenni lumine Bertae 
Sursum cure manibus 
voces et corda levemus, 
V. Quo meritis, precibus 
nos salvet conditor eius. 

2. Sancta Dei Berta, 
praedulcis Franciae alumna 
A summis procerum 
generosum protulit ortum, 
V. Cure carnis genere 
mentis proba nobilitate. 

3. Spousa huic sponso 
couiuncta, beata beato, 
Par insigne animis, 
Gumberto Berta sodalis, 
V. Prole tamen cassa 
latet, an sit et iuviolata. 



-- 43 -- 

In 2. lqocturno. 
Antlphonae. 
1. In fundamentis 
rite aedificata supernis, 
Inter laetantes 
ibi nos habitsre preceris. 
2. Psallat nostra Deo 
socialis turma benigno, 
(ui tantae matris 
nos ditat n»unere digno. 
3. Exsultet terra, 
laetentur et atria nostra, 
(uae Dominus gleba 
pius illustravit honore. 
4. Cantica quae Dondno 
modulis canis altisonoris, 
Protege nos meritis 
et nunc et in omnibus horis. 
5. Sancte super Cherubim 
residens oculosa, canoro 
Carmine ter sanctum 
modulantia numine simplo, 
6. Suscipe, quas laudes 
canimus tibi supplice voto, 
Cumque tua sponsa 
pie nos super astra levato. 

lesponsoria. 
1. Desolata viro 
migrante beata virago 
Cuncta fere spreto 
perle reppulit infima saeclo, 
V. Permutans pullo 
rufilantia flammea 
2. Dura sancta explorat, 
quo diva habitacula ponat, 
Angelico visu 
super hac re certificatur» 
V. blonstraturque locus 
Vallis prius Aurea dictus. 

3. Omnibus exstructis 
dum mater tractat herilis, 
Quisnam illuc Domino 
fanmlatu militet ordo 
Virginibus saepta 
visa est sibi virgo Marig, 
V. Sic monstrando locum 
monialibus instituendum. 

In 3. Nocturno. 
Ad Cantica. 
A. Felix mater, ave 
longaque in saecul gude, 
Vera Dei cultrix, 
mundi fortissima victrix, 
Oramus, domina, 
sic accipe cantica nostra, 
Ut tecum in superis 
coniungas gaudia nostra. 

Responsoria. 
1. Temporibus priscis 
aqua deerat sedibus istis, 
Unde gravata [Deum] 
dum sancta exposceret almum, 
Fons certusque locus 
sibi caelitus insinuatur, 
V. Çui Virtus dictus 
iacet ad tri milia passus. 
2. Illuc cure libr 
nummorum sancta profecta, 
Postquam pro prefio 
fuit illa sol,¢ere presto, 
Pertrahit arv colum, 
sic ducit 3d sua rivum, 
V. Çuo fluit usque hodie 
serans cognomina Librae. 
3. Felix et Domino 
gratissima Berta supremo, 
Dura per multil,lices 
mundo obluctata labores 
Testata est, Christi 
quantum ,ictoria possit, 



Tandem martyrium 
peragens petit altapolorum, 
V. (duo divina videns. 
etiam sinetemporegaudens, 
Christo, cui placuiL 
precibus nos iungere possit. 

In Laudibus. 
Antiphonae 
1. Regnans cure Domino 
virtute accincta virago 
('um grege sanctorum 
gaudet sine fine dierum. 

Nos ipsum tecum 
laudare exposce per ae um. 

Ad Benedictus. 

A. Christe, salus nostra. 
tibi laus et gloria cuncta, 
Qui nobis oriens 
|ux arque redemptio vera, 
bos tantae matris 
donas praedivite gleba; 
Cuius nos precibus 
hinc abstrahe mortis ab 
umbra. 

2. Alma Dei inbilans 
et inenarrabile plaudens, 
Nos prece iunge tibi 
per pascua et atria regni. 

3. 0mnicreatori 
benedictio personet omni% 
Quem superaxaltat 
sanctorum contio casta. 

4. 0 sacra, laudandum 
laudans laudabile Christum, 

Ao 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnifieat. 

Praeclari generis 
meritique insigne beati 
Berta triumphato 
fausto certamine mundo 
Libera sidereum 
petit et palmata senatum. 
Quo nos virtutum 
curramus odore suarum. 

(ffficia 8. Tresani, Gumberti et Bertae imp. Remis 1557.-- In 1. Ve sp. 
Super Ps. A ç 2 Bertae colentes. -- Ibid. 5 praeceisae. -- In 1 et 2 
loct. R 1 prosaisch. -- In 2 Xoct. R _'2, 6 Vallis Aurea ---Monastère 
du Val d'Or d'Avenay. -- In 3. Noct. R 4 prosaisch. -- In Laud. Es 
scheint eine A zu fehlen und zar die zum dritten Psaime: Deus, Deus 
meus, ad te de lute vigiio.  Hymnus: Decus futurum gloriae. 

Ad Vesperas. 

Antiphonae. 

1. lliles in Christi curia 
Cater us mililavit. 
Ex qua magna stipendia 
Ad eum reportavit. 

17. De saneto Catervo. 

2. Armis pugnare didicit 
Caelestibus in proelio. 
In quo triumphum habuit 
Cre claritatis bravio. 
3. Vexillum defert principis, 
0rnatum Christi sanguine, 
Per quod llonorem militis 
Adeptus est victoriae. 



-- 45 -- 

4. Ora pro nobis Domiaum, 
iIiles Caterve inclite, 
Et salva tuum populum 
De tenebris miseriae. 

5. In confliclu bellantium, 
Pater Caterve, miseriis [sic] 
lIundi, carnis et daemonum 
Nobis succurre miseris. 

Ad Magnificat. 

A. 0 nobilis protector 
Piebis Tolentini, 
Caterve, miles inclite, 
Per quem semper divini 
Auxilii iuvamen 
Sentimus in adversis, 
Conserva nos in pace, 
Consolamen da maestis 
Et pie duc ad patriam 
Christi regni caelestis. 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 
Laudetur Christus Dominus 
In hac die iucunda. 
Qua [vota tibi] reddimus 
Catervi sancti munda. 

In 1. Nocturno. 
Antiphonae. 

1. Hic vir in lege Domini 
Mirifice plantatus 
Dedit fructum dulcissimum 
In via veri status. 

2. Praeceptum Dei praedicans 
Catervus cum fervore 
Est in monte Domini 
Collocatus cum sonore. 

3. k)uaerens pacem persequitur 
Eam profuso corde 
Et in virtute moritur 
Sic absque ullo sorde. 

Respons«ria. 

1. Catervus iste proelians 
Adversus muudi vitia 
.Non terretur, sed glorians, 
Cure bellat, de victoria, 
Quam habuit, et iubilans 
Tenet superna praemia. 
V. 5lundum, carnem suppeditans 
Et zabulorum proelia, 
Vexillum Christi baiulans 
Vincit mundana crimina. 

2. Per bona temp, ralia 
Transivit sic beatus, 
Iuod uon amisit praemia 
Aeterna, hic fundatus 
Enim erat et gratia 
AItissimi locatu% 
V. Et ideo in gloria 
Cum immensa [laetitia 1 
Est digne coronatus. 

3. Lahentis vitae gau,lia 
Despexit toiles bhristi 
Hic, Catervus, ut praemia 
Posset habere iusti 
Regis et transitoria 
Reliquit mundo tristi, 
V. Et ideo in gloria. 
Domine, magna munera 
Eidem eontulisti. 

In 2. Socturno. 

Antiphonae. 

1. Invocantem hune Dominus 
Virum sanctum audivit, 
Quem in pace contituit 
Et plene exaudivit. 



-- 46 -- 

2. Benedixisti, Domine. 
Catervo tuo viro, 
Quem voluntatis tuae 
Coronasti scuto miro. 

3. Super opera manuum 
Constituisti, Domine, 
Hunc fanmlum tuum 
Catervum mirifice. 

Responsoria. 
1. Plebem commissam protege 
Tibi, Caterve nobilis, 
Quae sub tuo regimine 
Defendatur in proeliis 
Et ditari iuvamine 
Sperat de caeli gaudiis. 
V. Remove(cuncta)mala, Domine, 
Amore hnius militis. 

2. Per te sumat precamina 
N'ostra Christus piissinms 
Et auferat nunc crimina 
A nobis ipse Dominus; 
Caterve, tua gratia 
Tuere nos divinitus 
V. Et nobis caeli gaudia 
Cure virtutum victoria 
Impetra, paler, caelilus. 
3. Placa prece altissimum, 
l'e puniat iustissime 
los, qui multorum criminum 
Gravamur magno pondere, 
Et nobis fer auxilium 
In ultimo examine. 
¥. ,Nos sub tuum praesidium 
Confuginms, ut Dominum 
Roges, pater, piissimum 
Pro nobis, mlles inclite. 

In 3. Nocturno. 
Antiph-nae. 
1. lustus et plus Dominus 
Iustum dilexit famulum: 

De quo habent superi[us] 
Angeli magnum gaudium. 

In tuo tabernaculo 
Eabitavit hic beatus, 
Deus, qui est iustitiam 
Yeradter operatus. 

De pretioso lapide 
Coronatus in gloria 
Catervus, cuius hodie 
Recolimus sollenmia. 

Responsoria. 

1. Gaudeamus in Domino 
Hoc festum celebrantes, 
Omnes cum magno iubilo 
Christum reg«m laudantes 
Et eum ingenti gaudio 
Viva vote cantantes, 
V. Ut ab onmi periculo 
Catervi patrocinio 
Nos defendat precantes. 

2. Pro terrenis caelestia 
Lucratur hic sauctissimus, 
Pro caducis et praemia 
Meretur mlles inclitus 
Aeterna et in gloria 
Locatus hic divinitus, 
V. Et sic superna gaudia 
Per saeculorum saecula 
Adeptus est superius. 

3. Regis aeterni famulu- 
Plaudit in eius curia. 
Catervus, mlles inclitus, 
Cul donantur munera 
Caeli, et stat superius 
In angelorum patria. 
V. Hic est mlles egregius, 
Quem coronavit Dominus 
In paradisi gaudia. 

4. Supra petram firmissimam 
Erat enim fundatus. 



-- 47 -- 

Ideo vitam propriam 
Despexit hic beatus, 
_Nunc autem est in patriam 
Lucis clare translatus 
V. Possidetque laetitiam 
Et infinitam gloriam 
In caelo collocatus. 
,5. I)edit Catervo Dominus 
Virtutes operare, 
Qui sanat aegros saepius 
Et claudos ambulare 
Facit iste sanctissimus 
Et cunctos sanat elare 
Y. Et si rogatur, citius 
Paratus est sanctissimus 
Petita gratis dare. 
6. 0rtus hic ex prosapia 
Nobili praefectorum 
0rnatur et militia 
Civium Romanorum, 
-unc sequitur consortia 
Militum supernorum ; 
V. Quem susceperunt agmina 
In paradisi gloria 
Sanctorum angelormu. 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
1. Lucis decorem induit 
Altissimus Catervum, 
Quem in caelo constituit, 
Ut vivat in aeternum. 

2. Rutilat hic in gloria 
Deo, cul servivit, 
Et tenet nunc in patria, 
Quae oculus non vidit 
3. Deus, Deus altissime, 
Hic ad te vigilavit 
Et verbo tuae gratiae 
Catervus meditavit. 
4. Benedicunt te angeli. 
Christe, et de Catervi 
Festo gaudent archangeli 
Et cuncti lui servi. 
5. Laudem dicit altissimo 
In paradisi gloria 
Et orat hic pro populo 
Suo in Christi patria. 
Ad Benedictus. 
A. Respice nos et visila. 
Pater Caterve, famulos 
Et duc ad Christi patriam 
Tuos fideles subditos. 

In 2. Vesperis. 
Ad Ma,-mificat. 
Confuginms cotidie 
Ad te, Caterve nobilis, 
ostras preces hune suscipe, 
Conserva nos in prosperis 
Ac mala cuncta remove 
A nobis tuis famulis. 

Collect. ms. Caiet. Constantini saec. 17. Cor. Alexandrin. 96 III).- I n 
1. Noct. A 3, 2 perfuso.-- R 1, 8 territur.- R 1, 7 nmndum crimina.- 
In 2. Noct. R 3, 2 puniat nos piissime.- In 3. Noct. A 2, 3 Dominu.-.-- 
R 6, 1 hic extra prosapia. 

18. De sancto Chrysogono. 

In 1. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
A. Splendide Chrysogone, 
Christi martyr pretiose, 
Servos esse tuos 
adversus effice tutos, 

Cure pie credente 
populo tua festa coleme 
losmet caelesti 
commendans sedulo regi, 
Caeli quo regno 
dignos facial miserendo. 



-- 48 -- 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 

Sanctorum regi 
iubilemus carmine iugi, 
Chrysogonum sanctis 
qui iunxit in aethere turmis. 

Ad l,a u,I es. 
Antiph.nae. 
1. Foriter accin¢tus 
Domino Chrysogonusalmus 
Ut fluctus nimios 
homines superavit iniquos, 
Ese docens templum 
Christi per saecla verendum. 

2. e co,fessus ovem 
Domini sibi concinit oden 
Hic martyr, portas 
sic in;rans eius apertas. 
3. Almus Chrysogonus 
cran corpore mentequetotus 
Chris;um sitivit, 
cuius magnalia vidit. 
4. Cuncta creata Demn 
benedicant nunc et in aex un, 
Hunc restera cunclis 
merito iunxit quia sanctis. 
5. Christum cum sancto 
pie Chrysogono reboando 
Iugiter insomnis 
laudato, spiritus omnis. 

Brev. ms. Emmeramense saec. I5. Cod. Lambacen. CLXIX. -- I n Laud. 
A 4, 4 unixitque sancti.. 

19. De s. Cypriano Tolonensi. 

Ad Vesperas. 
Antiph-nae. 

1. Adest dies laetitiae, 
Patent caeli palatia, 
Doctori novae gratiae 
,Nova confertur gloria. 

2. Carnis liber ergastulo 
Iam cure pastoris mercede 
Caeli pofimr pabulo 
Ciarusque doctoris sede. 

3. Vivens refuiget gratia, 
Bina post finem laboris 
Congaudet sanctus gloria 
Vitae simul et honoris. 

4. 0 pater sancte, filiis 
Confer benedictionem, 
Salutem nobis impetra, 
Gratiae pleni/udinem. 

5. Consors caeli spirituum, 
Pie pater miserorum, 
Te nunc vota precantium 
Iusta suscipe tuorum. 
Ad Magnifieat. 
A. 0 pastor egregie, 
Doctor veritatis, 
Tu norma iustitiae, 
Iudex aequitatis, 
Speculum munditiae 
Custos sanctitatis, 
• N'os ad regnmn gloriae 
Deduc cure beatis. 

In 1. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Cyprianus, vir optimus, 
In Christo tidelissimus, 
Caesarii discipulus 
Fit, cornes individuus. 
Eiusque servat monita. 



3o 

Plebs Tolonensis humilis 
Nunc puro corde et supplici 
Te precalur et obsecrat, 
Ut le palronum habeat 
Et viro precantis sentiat. 

Clemens pater, filiis 
Da salutem miseris 
Et obtine irtutem 
Resistendi vitiis. 

Responsoria. 
Sub magno paire militat 
Caesario »-ir optimus 
Et animo sanclissimus 
Eias sequendo semitas. 
Tanli palris 
doctus colloquio 
Sacri verbi 
fulget eloquio 
Tamquam lumen 
non tectum modio. 

2. Semen verbi, quod messuit 
Post sparsit abundantius 
Et mercede, quam meruit, 
Iam fruitur felicius. 
¥. Post labores requiêm 
Possidet in caelis, 
Dei cernens faciem 
Servus tare fidelis. 

3. Dum caelorum 
scandisti culnfina 
Post devicta 
mundi certmnina, 
Laeta currunt 
sanctorum agmina, 
Modulanlur 
dulcia carmina. 
V. 0 senator 
caelestis cm'iae, 
Memor esto 
tuae familiae. 
Ad Benedictus. 
A. lentis fulgor, 
carnis nobilitas, 
Decus morum 
et ingenuilas, 
Lux doctrime. 
pastoris aequitas 
Ornant iustum 
et raira caritas. 
Ad Magnifieat. 
A. Ortum solem 
divinae gratiae, 
Munus daum 
urbi Tolonicae, 
Cyprianum 
laudat plebs humilis 
Et Deum o- 
rat menle suppliei. 

Acta. 88. Octob. II, 166 sqq. Aus dem Officium de s. Cypriano anni 
1618. Aus jenem Jahre stammt naeh den Aeta 88. a. a. ch. die Ver- 
besserung des alten in der Kirehe von Toulon gebriuehliehen Offieiums dureh 
Antonius du Blanc. Die Anderungen, welehe letzterer vornahm, scheinen 
sieh vor allem auf die Lekti,»nen zu beziehen; ob aber aussehliefslieh? Ailes 
ira Vorstehenden Fehlende ist in der neueren Redaetion de eomnmni. -- 
Zugehrige Hymnen: Numen upremi numinis lad vesp.), ) nostri 
vindex eriminis (ad laud.). 

21). De sanelo Dion)sic et sociis. 

In 1. Vesperis. 
/Udiphonae. 
1. Gaude, felix Parisius, 
Quam sanctus Dionysius 
D r e v e s, Hitoriae Rhythmicae. 

Vlll. 

Decoravit marlyrio ; 
Graeca laelare regio, 
Quae tam clarum genuisi 
Filium et eduxisti. 
4 



2. Dictus Areol)agita 
Ilic Athenis infinita 
cientia praepollebat 
Arque studium regebal. 
3. Dura cruce Christus moritur, 
tlic Athenis fert: ,,Patitur 
Deus naturae, vel roture 
Caelum modo dirnitur." 
Iiranda res. ut legitur, 
Deum coluit ignotum. 
4. Paulus Athenas veniens 
Hunc conxertit ad pascua 
Yeri; lamquam oboedicns 
Secmus est iussa sua. 
5. Clemens papa destinavit 
Sanclum versus Occidentcm. 
Ubi totam adornavit 
Gallicanam ride genlem. 
Ad 1Magnificat. 
A. Gloriosis nmr;yribus 
Ahnisquc, i)ivnysio 
Ac sociis, nitenlibus 
In caelesti palatio 
Plebs laetetur Gallicorum. 
Nomini landes eorum, 
Lumini dcnms luminum. 
Onmia qaod vivifical, 
Concinendo • 3Iaglificat 
Anima mea Dominun;. 

Ad lIatut inum. 
Invitat«»rium. 
Invilati properenus, 
ummo Christo laudes dcmus, 
(ai de tenebris gentimn 
Vocasit Divnysium. 

Iu 1. lgoeturno. 
Anfiphonae. 
!. Beatus vir 
quem JDeus minavit 

Cure sociis 
sccurum per marc, 
Ut Gallicis.. 
sicut post patravit, 
Verbum Dei 
posset praedicare. 
2. Ceruentibns 
ipsis pericula 
Populormn 
in idolatria 
Dicunt simul : 
»Divina gratia 
Dirumpamus 
eoruni vincula." 
3. Tunc ingressi 
per mundi climata 
Paganormn 
sedaut fetatem. 
A guentes 
hos per charismata: 
,, Diligitis 
quare 'auitatem ?" 

Responsoria. 
1. (;ratuletur ecclesia 
C|lristo canens praeconia 
Cure dul¢isonis cantibus 
Sub inclitis marlyribus 
Sacrisque Dionysio, 
Rustico, Eleutherio, 
qui lauream meruere 
Perenniter possidere. 
V. Intrepidi praedicabant 
Alte per totam Galliam 
Tormentaque supportabant 
Propter aeternam gloriam. 
2. Dura Lisbius refutavit 
Agri sui pecuniam, 
In quo sanctus post fundavit 
I)evotius ecclesiam, 
Ipse dicebat: 0 care, 
l)esiste nunc ab incepto, 
);on licet aedificare 
Templum in gratis accepto. 



-- 51 -- 

V. Pauperibus erogare 
Pretium velis affecto, 
lam verbo tibi directo, 
Carissime, dico clare. 

3. Agro ,ir empto fuudavit 
Templum in Christi nomine, 
Ubi multas ampliavit 
• Secundo gentes ordine, 
Restituens creatori, 
(uos cernebat maie mori. 
V. A daemoue subtrahebat 
Quam plurimos prodigiis, 
Luculeter verbis diis 
Iudicium exponebat. 

In 2. Nocturno. 

Autiphonae. 

1. 0 rex Christe, 
quam Dionysio 
Scientiam 
magnam tu dedisti! 
Nam fertili 
cognovit studio 
Lunam: stellas, 
quas tu fundavisti. 

2. Memoria 
tua redundabit, 
Dixit, Deus, 
apud otaries reges, 
Laus super te 
semper abundabit, 
lqam bonorum 
meorum non eges. 

3 Rex aeterne, 
saper craticula 
Servum igne 
me examinasti, 
¥isitasti 
nocte, per singula 
Supplicia 
cor meure probasti. 

Re.ponsoria. 
1. Traditione parata 
In hunc a pontificibus 
Concurrebat plebs armata 
Atrociter cum ensibus, 
Sed hoc viso prosternebat 
Se quisque vel fugiebat, 
()uia caelesli lamine 
Fulgebat plenus numine. 
V. Idola tunc destruuntur 
A manibus, quae fecerant, 
Et daemonum irascunlur 
Turbae, quae prius riserant. 

2. Illustres Diouysius, 
Rusticus, Eleutherius, 
Proterviter cruciati, 
Dire suut examinati 
A principe: Quem colitis. 
Et quem Deum asseritis, 
Dura mundus sic convertitur 
Et idolum dimittitur?" 
V. Dio dono inspirati 
Una voce triuitatem 
Responderunt et beati 
Christi lesu maiestatem. 

3. 0 raira res, in natura 
Bestiae rabie dura 
Excitatae ieiuuio, 
In quarum sanctus medio 
Proiectus est, mansuetae 
Sunt per crucis signaculum 
Et sibi dantes osculum 
Hunc dimittunt in quiete. 
"If. Inter bas feras, Domine, 
Assis servo, precor, isti, 
Qui nos de sacro sanguine 
Tuo vere redemisti. 

In 3. l'octurno. 
Antiphonae. 
1. Dura ab ore 
sanctorum divinus 
4* 



-- 52 -- 

Sermo fine 
datur, decoilati 
:SIomento sunt 
et giorificati. 
Beata gens, 
cuius est Dominus! 

2. Ossa Deus 
custodit eorum, 
Nain ad mensam 
matrona 'ocax-it 
Perditores 
corporum sanctorum 
Et furtive 
corpora celavit. 

Divineque confortavit, 
Pront alias fecerat. 
3. Inclitus Dionysius, 
Athleta fortis et pius, 
Dura suam orationem 
Peregit devotissime, 
Recepit truncationem 
A ianista durissime, 
Et sic animam tradidit 
Christo, qui cuncta condidit, 
Y. Cadaver duo milia 
Yexit caput canentibus 
Angelis verba dulcia. 
Cunctis turbis mirantibus. 

3. Parisius 
dura unda sanguinis 
Fidelium 
late circumiret 
Per emptorum 
sub dono flaminis, 
• Nu lhls erat, 
qui tunc sepeliret. 

Responsoria. 
1. Vir sanctus ruelle dulcior 
In clibanum proicitur, 
Sed hic auro splendidior 
A rogo post eicitur, 
Dicens: Christi, fili Dei, 
Precor, miserere mei. 
V. Post a pravis tortoribus 
Patibulum adpenditur, 
Sed hic orationibus 
Semper vacans invenitur. 
2. 0 mirandnm mysterium, 
Carcere conficienti 
Omnipotenlis filinm 
Apparuit sacramenti 
Constitutor identibus 
Cunctis hic existentibus, 
Quem angeli circumdabant 
5lelodiisque iaudabant. 
V. Hunc Christus sanctum cibavit 
Pane, quem consecraverat, 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
1. Paradisi ianua 
Tibi, Dionysio, 
Pater et in solio 
Parata sedes tua. 
2. Domino iubilate, 
Nain dura credit Larcia, 
Capitis prodigia 
Sequitur rides rate. 
3. Rex vero laetabitur 
Sanctorum basilica, 
Ubi melos canitur 
A plebe catholica. 
4. Benedicite Christo, 
Qui nleritis sanctorum 
In orbe sanat isto 
Copiam ianguidorum. 
5. Laudate Deum, senes, 
¥irgines et iuvenes, 
Qui fugat provincia 
5lartyrum daemonia. 

Ad Benedictus. 
A. Benedictus 
sit rector omnium, 



-- 53 -- 

Dionysi, 
qui te visitavit, 
Tibi gratis 
dans privilegium, 
Ut ris lingua 
fine peroravit. 
Videlicet 
sua petitio 
Sire facto 
tub tuo nomine 
Adnuetur ; 
ergo subsidio 
Tuo, posce, 
simus in lunfine. 

Ad Magnificat. 
A. Cleri progenies, 
I)omino nunc promere laudes 
Alta voce tribus 
nitere martyribus, 
Larcia quos stravit 
hodie vereque levavit 
Horum natali 
Christus in arce poli. 
Ergo tu socii- 
que rogate, sacer Dionysi, 
Ut vir quisque Dei 
possit amore frui. 

Brev. S. Barnardi de Romanis imp. in Romani« 151. u. -- In 2. Noct. 
/k 1, 3 ftmdasti.- In Laud. ), 2, 2 crevit.--A 2, 4 fideln.- In 2. Vesp. 
Ad Magn 5 Laures quos. 

21. Ire sancto Domnio. 

In 1. Vesperis. 
Antiphollae. 

1. Belliger istc sagax 
pro lege Dei sua membra 
Contulit ad lnortem 
moriendoque perculit hostem, 
Nam petra Christus erat, 
qua solidus steterat. 

2. Martyr hic est verus. 
pro Christi nomine corpus 
Qui dedit tortorum 
spernendo tela minarum, 
Militiae palma 
quem caelum sustulit alma. 

3. Respuit hic mundum, 
ludos floremque iucundum, 
Cuncta caduca soli 
librans et gaudia caeli, 
Divitias illic 
arque velut ore locavit. 

4. I)um quis temptatur, 
si non cadit, inde beatur, 

Coronavit cum, 
qui iudicat onme probatum, 
Ex merito rutilam 
dabit isti laude coronam. 
5. Hunc Deus ornavit, 
qui pro meritis adamavit, 
Glorificaque stola 
vestivit splcndida colla 
Ad paradisiacas 
ducendo per aethera portas. 
Ad Maglfitlcat. 
A. 0 quam sancta dies, 
o quam fcstiva refulget, 
Viribus, o, totis 
castis celebrandaque votis, 
Qua bonitate bonus 
noster meat astra patronus, 
I)omnius, ad vilae 
gaudia perpetuae. 

In 1. Nocturno. 
Antildmnae. 
1. Morte triumphali 
superatis morsibus anguis 



-- 54 -- 

Christus ad celsi 
remeavit culmina caeli. 
2 Coetus apostolicus 
divino lucre potatus 
Dividitur multis 
diversis partibus orbis. 
3. At Petrus, ecclesiae 
praelatus, in Antiochena 
3I ultas virtutcs 
fecit ac dando salures 
Pluribus aegrotis 
tenebris a corde remotis. 

Responsoria. 
1. Cure plebs innulnera 
simul, ut iniracula vera 
Viseret. afflueret 
seu quod magis inde vigeret, 
Çontigit, accessit 
Theodosius, accola civis, 
¥..Nobilitate cluens, 
operum virtute [re]fulgens. 
2. Hic I)anae geniti 
geuerosae prolis habenti 
Natnm se iunxit, 
quam more suo sibi iunxit, 
Qu subolem genuit 
.... cia Domnius iuquit. 
V. Praestanti forma, 
sed Christi postea norma. 
8. Quippe suus genitor 
velut almis eultibus auctor 
3Iunere naturae 
vitae spirando futurae 
Ad Dominum saltus 
dabat et gentiliter altus, 
V. Qui fous est vitae 
cunctis side fine petendae. 

In 2. octurno. 
Antiphonae. 
1. Praedicat ut plebi 
verbum Petrus ore tonanti, 

Audiit attentus 
neque mundi compede tentus 
Diseipulum Christi 
petiit sub telnpere noctis. 

2. Cuius doctrina 
rutilans pietate superna 
Credidit iu Christo 
devota mente sequendo. 

8. Ut fidei lavacrum 
tangens sprevit simulacrum, 
Domnius et mater 
fiunt pariterque fideles. 

tlesponsoria. 
1. Aurea gemma solo 
sidus radiabilis caelo, 
Domni, qui resides, 
quem tulit alma rides, 
Auxiliare luis 
solita pietate ministris, 
V. ]lagnificare tua 
valeant ut festa per aethra. 
2. Qui puer aetate 
sed mentis nobilitate 
Celsus apostolicis 
copulavit se documenti% 
V. Potans a puero, 
vomuit «lune postea mundo. 
3. ]ara fidei plenus 
studio Petrus Antiochenus 
¥isus (est) adire Romain 
gestorum laude sonora[m], 
¥. Luceat ut princeps 
a prima luce deinceps. 

In 3. ,Nocturno. 
Antiphone, e. 
1. Domnius a seniore Petro 
suadente magistro 
Venit Dalmatiam 
Domino ducente Salonam. 



-- 55 -- 

2. Semina divina 
spargens ubi voce benigna, 
Purificat, mundat 
plures baptismatis unda. 

3. 3Iox quibus ablutis 
capiendo verba salutis 
Corda maligna tamen 
conclamant l,seud«vatem. 

Responsoria. 
1. Dura trahir a morbis 
dominam, quae dicitur, orbis, 
Discipulos mittit 
lati per climata mundi, 
V. Ecclesiae natos 
pariant, quo multiplicatos. 
2. Pirgus ad haec tumidus 
dialectico turbine fixus 
Obstitit atque ridera 
sibi draco colorat eandem, 
V. Cesser ut athleta, 
Iesu ne vinea crescat. 
3. Sed ne cathegoricus 
palma laetetur iniquus, 
Doctorum doctor 
rires parat ille ministro, 
V. Cui dicit: Os aperi, 
per me quod scito repleri. 

2. Namque sacerdoles, 
Christum venerantibus hostes, 
Maurilium quendatn 
pretio[que et] munere parant. 

3. Romae praefectus, 
qui daemonis arte refertus, 
Aurum spernentem 
neque sacrificare volentem 
Discipulum Christi 
permultat verbere tristi. 

4. Christicolae plures 
clamant pie compatientes: 
('ur pereat saeve, 
qui praedicat omnia vere? 

5. Praeses ad haec motus, 
nullo moderamine fotus, 
Hos novies quinque 
super aethera detulit ense. 

Ad Benedictus. 

A. Pontificum norma. 
splendor pretiosaque gemma, 
Serta venustalis 
retinens cure martyrizatis, 
Scandere celsorum 
da nobis regna polorum, 
Qui barathri claustro 
puerum precibus re'ocasti. 

In Laudibus. In 2. Vesperis. 
Antiphonae. Ad, Maguificat. 

]. Cum pius athleta A. Corpora sanctormn 
mundi rugit omnia laela, tumulantur honore piorum 
3lartyrii palmam Vertice sub monlis, 
I)eus hune invitat ad a|mam, vocitatur qui llacarontis. 

Brev. ms. Romanae Curiae anni 131g. Cod. Vatican. 61)69. add. saec. 14. 
-- In 1. Vesp. A 2, 3 «ledit tartarum. -- A 4, ;.4 coronatur. -- .I 5, 5 para- 
disicas. -- In 1. Noct. A 2 2 potitu.. --A :;, 1 AdPelrus. -- In 2. Noct. 
& 1, 6 tempore noria. -- In 3. Noct. ]1 °o, 4 ministtos. -- R 3, 5 qui dixit. 
-- In Laud. A 2, 4 munere arant. -- Zu beachten in 2. Ne,ct. A 1 das 
Akrostichon A d a m. 



22. De sancto Ettone. 

In 1. Vesperis. 

Ad Magnificat. 

A. Ad te, Christe, fili Dei, 
Ad te clamant omnes rei, 
Ut in hoc vitae stadio 
Fessos idem paraclitus 
Refoveat divinitus, 
Eho cuius imperio 
Caelestem sumpsit vitam, 
lIentem iacentem visiter, 
Consuscitet sopitam. 
O quam felix Dei donum, 
Quod perenne confert bonum ! 

Ad Matutinum. 

htvitat,Jriuat. 

Etho Deum laudet, 
per quem super aethera gaudet ; 
:Nos igitur psalmis 
illi iubilenms et hymnis. 

In 1. Socturno. 
Antil,ho»ae. 

1. Germine feta sacro 
laetelur Hibernia, fructu 
Quod tare multipli 
regna superna replet. 

2. Haec septem radiis 
tenebras illuminat orbis 
8idêribusquê novis 
latius emicuit. 

. Septem namque viros, 
meritorum lumine claros 
Edidit et elaris 
condeeoravit avis. 

Resl,ons)ria. 
1. Ad laudem Domini 
produxit Hibernia septem 
Fratres, insignes 
caeli quos gloria fecit; 
V. Par spes, par animus 
erat illis et Deus unus. 
2. Hos decoravit honor 
mundi fulgens et origo, 
Sed magis inge»uos 
dedit actio mensque beata 
V. Dignos laude viros, 
fibi, sacrum flamen, alumnos. 
3. Horum de numero 
venerandus claruit Etho, 
Cure pia progenies 
mores sacravit heriles. 
V. Unctio sancta Dei- 
que doctrix adfuit illi. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Voti concordes 
effecit gratia fratres, 
(uos spes atque rides 
f,cerat esse pares. 
2. Hi natale solum 
liquerunt, aequora Christo 
Remigc sulcantes 
extera regna petunt. 
3. Fluctibus emensis 
nebulosi post iuga montis 
8acra Pctri subeunt 
cure prece, cure lacrimis. 
l{esl.msoria. 
1. Traditus Etho saeris 
animo vigili doeumentis, 
Praedieat esse l,ium 
super omnia quaerere Christum, 



-- 57 -- 

V. Mundum cure flore 
divino sprevit amore. 
2. Elho domum, patriam, 
mundum cure flore relinquens 
Verna bonus Domini 
gremio meruit refoeri, 
V. Terrea cuncla tcrens 
caeloque pol enter inhaerens. 

V. Gallia laetetur 
et te paslore regalur. 
3. Etho, divinae 
per saecla ferax medicinae, 
Clade piat populum, 
fugat impia gentis, as.vlum 
V. Subvenit adflictis, 
miseris solacia praestat. 

3. Plenus amore pio 
mare transiit ac duce ('hristo 
¥. Solvit apostolicis 
Romae sua vota tropaeis. 

In 3. Soeturno. 
Antil,honae. 
1. Caelitus implorant, 
quibus haecmortalia eondant 
5Iemhra sub hospitiis, 
ossa quilms tumulis. 
2. Christus, servorum 
miserens, ubi quivis eorum 
lus caperet sedis, 
innuit a superis. 
:L Sedit ab his unus 
Etho, qua fonte refusus 
5lanat Corbriolus 
caelitus exhibitus. 

Responsoria. 
1. Etho sacris precibus 
lacrimisque peramplius instans 
Mente polum penetrat 
dignis affatibus astans, 
V. Extera transgressus 
ad spiritualia raptus. 
2. Sunmms apex, celsi 
solii moderator et aeui 
Orar, toem famulum 
recreavit acroamate tali: 

In Laudibus. 
Antil)honae. 
1. Felix eonfessor, 
trinae deitatis amator, 
Audit de caelis 
semel et bis acroama salulis. 
2. Mansio sinatur 
primum, post tumba iubetur 
Quaeri, tumque dies 
vitae poslrema voeatur. 
3. Posthuma facltt patris 
dando suffragio multis 
Lucis eum sedem 
testantur habere perennem. 
4. çota sacerdolis 
acceptans carcere, vinclis 
Ereplum recreat 
spodensque salubria firmat. 
5. Aeger abit sanus, 
maerens solamen adeptus, 
l,'ullus inexpertus 
opis, est pateromnibus aptus. 

Ad Benedictus. 
A. Esultemus hodie 
Simul et cantemus, 
Patris »ostri gloriae 
l'ia vota demus, 
Qui de mundi oragine 
Feliciter sublevatus 
Gaudet eael[est]i lumine 
Divinitus illustratus 
ullam timens iacturam. 



-- 58 -- 

Pro nobis Deo supplica, 
Sancte pater, et vendica 
Laetitiam fuluram. 
0 quam felix Dei donam, 
(uod perenne coufert bonum ! 
In 2. Vesperis. 
Ad Magnifieat. 
A. 0 Iesu Christi bonitas, 
0 gratia, 
Acta 88. hd. III, 49 .qq. 

Dirige nostras semitas 
Ad praemia. 
Quae servas fidelibus 
Oh meritum virtutis, 
Da tuis supplicibus 
Ethonem refugium 
Ad gaudium salutis. 
0 quam felix Dei donum, 
«duod perenne confert bonum ! 

-- Il, 3. N,,et. R 2, 4 und Laud. A, 1 4 

eine siibe zn riel. Aiso ist aeroama dreisiibig; wahrscheinlieh stand in 
der Quelle aeroma. 'ber ihre Quelle bemerken die Hcrausgeber 1. e.: 
,Ofîàcium praedictum . . . misit ad P. Boilandum R. D. Lnytens mense 
Nove:nbri 1f;37, tum temp-ris La e t ie n si s supprior et magister iuniorum 
et postmodum iaudati monasterii abbas." Das «»fticium stammt ai,er nieht 
ans der Abtei Liessies, wie schon die nicht-mona«tische Form desselben 
zeigt, sondern aus Buyn-Viilare bei Arras. 

23. l;e s. Euchario Tullensi. 

Ad 1. Vesperas. 
Antiphonae. 
1. Gaudeat ecclesia 
Pro palma vietorum, 
Quam adornat Gallia 
Splendore sanctorum. 

2. Eucharii natio 
Sancta comprobatur, 
Iustorum eonsilio 
Christunt imitatur. 

3. Hic dum mundi gloriam 
Pro Christo calcavit, 
Aeternam memoriam 
Iusti comparavit. 
4. Laudans nomen Domini 
Vir Deo devotus 
Vacabat regimini 
Per Deum promotus. 

5. Huius sancti praesulis 
Mors est pretiosa, 
Iduem laudant in populis 
Signa gloriosa. 

Ad Magnificat. 
A. 0 pastor egregie 
Doctorque fidelium, 
Gemma Lothoringiae, 
Nobile depositum 
Liberduni eastri. 
Fer, Euchari, gratiae 
Sobis pa*rocinium, 
.Ne perdamus anxie 
Thronum tibi traditum 
Supernalis astri. 

Ad 3latutinum. 
Iuvitatorium. 
Regi caelorum gloria 
Devote coneinatur, 
Dura Eueharii gralia 
Digne commemoratur. 

In 1. Nocturno. 
Antiphouae. 
1. Hic in lege Domini 
Pie meditatus 
Se sanctorum agmini 
lunxit vit beatus. 



2. Reges, intellegite 
Providmn rcctorem, 
Hune sequi satagite, 
Strenuum victorem. 
:3. Christus fuit gloria 
Huius praesidentis, 
Non timuit milia 
Populi furentis. 
Responsoria. 
1. Laudemus permagnificum 
In statu praesulari 
Doctoremque catholicum 
Adfatu salutari 
Eucharium, mirilicum 
In actu regulari. 
V. Ducem sequamur caelicum, 
Colentem Deum unicum 
Affectu singulari. 
2. Fidei rupto foedere 
Rex nequam Iulianus, 
Ordinis spreto munere 
Apostata profanus, 
In Christum coepit furere 
¥ir Belial et vanus. 
¥. Sub eius grandi scelere 
Passus est gravi vuinere 
Populus christiams. 
:i. Dura Galliam ingreditur, 
Urbem Grandem intravit, 
Christicolas insequitur 
Pluresque carceravit, 
Eucharium aggreditur 
Et ipsum decoilavit. 
V. Ab impio perimitur 
Pastor pius nec vincitur, 
Quem Christus coronavit. 

2. Marie Dei famulus 
0rans exauclitur 
Preces eius populus 
Laetus experitur. 
3. Laus perfecta sonuit 
Ex pastoris or% 
Cuius vita splenduit 
Virtutis honore. 

Responsoria. 
1. In Pompeio littore 
Caeso praesulis capite 
Et in loco tnmbarum 
lam dixisum a corpore 
Ab ipso fertur equite 
Palmis caput praeclarum. 
V. Passus modico tempore 
Conscendit recto tramite 
Iontem deliciarum. 
2. Athleta victo turbine 
Per sanctae wdlis medium 
Iter suum direxit; 
Legêntes olus feminae 
Mirantur ex hoc nimium, 
Quod caput suum vexit. 
¥. Plus stupet rubens sanguiue, 
Dum eas per soilemninm 
0perari prospcxit. 
8. Praesul divino munere 
Consummato martyrio 
Per omnia direetus 
Recto pergens itinere 
Liberduni confinio 
Digne fuit collectus. 
¥. Super iapidem funere 
I,ocato caeli gaudio 
Fruebatur electus. 

In 2. Nocturno. 
A ntiphonae. 
1. Hune sanctum mirificat 
Deus veritatis, 
Per quem rot multiplicat 
Signa probitatis. 

In 8. Nocturno. 
A ntiph «,nae. 
1. ¥itam sine macula 
Praesul hic finivit 
Summa tabernacul. 
Laetus introivit. 



-- 60 -- 

2. 0 pl'aeclare pontifex, 
In virtute Dei 
Sis salutis opifex 
Nobis sanctae spei. 

8. Rex aeternae gloriae, 
Per hunc nos conducas 
kd montera laetitiae 
Tecum et inducas. 

Responsoria. 
1. Corpus sanctum 
defuncti praesulis 
Dura deferret 
cure reverentia 
Urbis I.euchae 
clerus cure populis. 
uadrivallis 
non traxit spatia. 
V. Liberduno debebatur 
Sancti quie., ut probatur. 

2. Subvectum in curficulo 
Fraesulis funus inclitum 
"'accae duae trahebant, 
uae pergrandi miraculo 
Locum sepulcri debitum 
Directe requirebant. 
V. Quae cure decenti titulo 
Liberduni depositum 
Gressibus innuebant. 

In Laudibus. 
Antiphouae. 
1. Sanctus vir Echarius 
Morum lute splenduit 
lndutus decorem, 
Sacerdos egregius 
5Ielchisedech tenuit 
Gradum et honorera. 
2. Cordis prae laetitia 
Iubilans in gaudio 
Deum exquisivit, 
5Ianens in iustitia 
Iustom consi|io 
Domino servivit. 
3. Deus. ad te vigilans 
Exsultando labiis 
Mente iubilabat. 
Rectis lumen rufi|ans, 
Gloria, divitiis 
Iustus abundabat. 
4. Benedicant opera 
Cuncta uomen Domini, 
Quod est benedictam. 
Dura scandit ad aethera 
Summo lu,crus numini 
5Iartyr post conflictum. 
5. Tuba, chordis, organo 
Laudet omnis spiritus 
Dominum virtutis, 
Uuem in caeli Libano 
Cernit bibens primitus 
Calicem salutis. 

3. De celso sancti praemio 
Vera sunt testimonia 
Patrata Dei bmchio 
Per eum mirabilia, 
Qui suo patrocinio 
hlagna confert remedia. 
V. Pro triumphali proelio 
Pastor regnat in gloria, 
Iagno dignus praeconio, 
Dum expellit daemonia. 

Ad Benedictus. 
A. Benedictus Dominus, 
Plebem suam visitans 
Per almum pastorem, 
Cuius vitae terminus 
ttunc beatum clamitans 
Hostisque victorem, 
os ad bonum protinus 
51iraculis excitans 
Deo dat honorera. 

Brev. Tullense imp. Parisiis (Higman) 1511. -- Ad Magn. A 5 Luber- 
dini {Liverdun).  In 2. Noet. A 3, 5 Luberduni. -- In  Noct. ] 1, 9 
Luberduno. 



m 61 -- 

24. De sanco Eunuphrio. 

In 1. Vesperis. 
Ad Magnifieat. 
A. Esultet caeli curia 
8anctorum ad consortiunl 
Novo cive translato, 
Congaudeat ecclesia, 
Nostrum quoque collegium 
Eunufrio beato, 
0mnis Christi militit 
Virum laudet humillimum 
In caelis exaltatum. 

Ad Matutinum. 

Invitatorium. 

In militis sollemniis 
Rex regum collaudetur 
Eunufrii, cure gaudiis 
Et votis honoretur. 

Responsoria. 

1. Vir sanctus ad coenobiuJn 
Eunufrius cure properat, 
Implens Christi consilium 
Virtus aetatem superat, 
Per gratiae praesidium 
Menti sensus obtemperat. 
V. Luxu calcato noxio 
Deo firmus inhaeret, 
Foedo cure sui gaudio 
0ccasum mundi maeret. 

2. Novit Heliae merita 
Scriptura referente 
Et praecursoris inclita 
Duce Christo favente, 
Deserti petit abdita 
Spreta mundana gente 
V. Subtractus a consortio 
Mundi decipientis, 
Purgatus a contagio 
Carnis allicientis. 

In 1. Nocturno. 

A ntiphonae. 

1. Ut arbor iuxta fluvium 
Aquae vivae plantata 
Eunufrii dat nimium 
Fructum vita beala. 

2. Casto timore pertulit 
hnbutus disciplinam, 
Iugum peccati reppulit 
Et sae¢uli ruinam. 

8. Ingressus solitudinem 
Virtute roboratur, 
Temptantis altitudinem 
Contra ridera luctatur, 
Dei beatitudinem 
Devote contemplatur. 
V. Solis ardore squalidum 
Ventus, imber infestat, 
Casto timore candidum 
I,ux vitae manifestat. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 

3. Vote devota clamitat 
Et Dominus exaudit, 
0pem devotis impetrat 
Et monitis adplaudit. 

1. tduiete pacis intimae 
Christo miriticatur, 
Electae pacis optime 
Cum merito laetatur. 



 62  

2. Ornatur scuto fidei 
Christi toiles invietus, 
Dignus cure pa|ma provehi 
Ad caelum ben¢dictus. 
8. Caelis emisso nuntio 
A l)eo visitatur, 
Honore, laude, praemio 
Coronae decoratur. 
Responoria. 
1. Capillo pro tegmine 
ludum corpus obducitur, 
Radicum in esurie 
Virentis herbue fruitur, 
Tali cure moderamine 
laemon victus eicitar. 
. Aquae mensura bibitur 
Yini spreta dulcedine, 
Hostilis fraus depellitur 
Illaqueans mulcedine. 
2. Mirandom est, quod creditur, 
Si summum sacramentum 
Presbytero conficitur 
Per Christi documentum, 
A sancto viro sumitur 
Salulis lu augmentmn. 
¥. uod agitur, spiritibus 
Sanclis ratificatm-. 
Vis,us sacratis rilibus 
Divina non ligatur. 
3. Sex lustris pane pascitur 
$1irando vir bealus, 
Pampnutius suscipitur 
Hospes fume laxatus, 
Yerbo l)ei reficitur 
Virtute solidatus. 
V. Uterque pane escitur 
Tunc integro delato, 
Largitor bcnedicitur 
Egcnte saturato. 

In 3. Nocturno. 
Antipht, nae. 
1. Ilic iustus sine macula 
Yerax et mansuetus 

I)ilecta tabernacula 
Colit iam Deo fretus. 

2. Vuitus divini visio 
Virum virtute gratum 
Completo desiderio 
Laetificat beamm. 

3. Hic quaereus Dei faciem 
Eius subit in montera, 
Contemplans Dei speciem. 
Beatae vitae fontcm. 

]»llsoria. 
1. Oculis ac manibus 
In caelum elevatis 
Iungeba! preces precibus 
Devotis impetratis 
Gratiae muneribus 
A fonte bonitatis. 
¥. 5Iigrantis luce claruit 
Vu|tus viri mirificus, 
Locum mirandus imbuit 
Odor rit aromaticus. 

2. Ad sancti viri transitum 
Sanctorum chorus advenir 
Laudes Deo canentium, 
Christus ad caelum provehit 
Virum, quem carne positum 
Donis supernis imbuit 
V. Tamquam columba candida 
Petit anima Deum 
In omni vita nitida; 
Prece pulsemus eum. 

3. Leo deplorat mortuum 
('urvatus et adorat, 
Fodit in ungue tumu|um, 
Pampnutius ut orat, 
Nudum viri corpuseu|um 
Tegens vestis honorat. 
V. Translato patte concidit 
Palma cure sua cellula. 
Pampnutius haec concinit 
Eius vitae miracu|a. 



In Laudibus. 
Atiphonae. 
1. Praecinctus fortitudine 
Eunufrius prostravit 
Hostem et pulchritudine 
Indmus honoravit 
Christm et sanctitudinem 
Domus eius anmvit. 

2. Soluto culpae vinculo 
Contemnit civitatem, 
Deserti tabernaculo 
Locatus ubertatem 
(2uaerit irentis pascuae, 
Dei suavitatem. 

3. De luce Deo vigilans 
In sancto sic apparet, 
Ut ipsuln mente sitieus 
Videret et amaret, 
Antra deserti penetrans 
tuietus et oraret. 

4. Vir corde sanctus, humilis 
In vita benedixit 
Deum, virtute stabilis 
Diabolum adflixit, 
Se mente caeli habilis 
Christo cruci confixit. 

Sed robore stabilitat 
Perfusa caeli gratia, 
Hymnum novum cum gloria 
Sibi canat ecdesia. 

Ad Benedictus. 

A. In sanctitate Donlino 
Servivit et iustitia, 
Mortalis vitae ternlino 
Solutus a miseria 
Eunufrius beatus, 
Nunc fruitur in patria 
Beata caeli gaudia 
Splendoribus ornatus. 

5. Hune sanctum contra militat 
Nix, ignis, grando, pluvia, 
Pontif. ms. Paulanorum saee. 1.5. Cod. Vatican. Ottobon. ,502. 
L aud. A 4, 4 addixit. 

In 2. Yesperis. 
Ad Magnificat. 
A. Eunufri, pater optilne, 
Te invocamus hodie, 
Imple tui nlemoribus, 
Quod pie promisisti. 
Funde preces ad Donfinuln, 
Ut deleat contagia, 
Cncta pcllat tristia, 
Fuget adversantia 
Sublato saevo iudice, 
Concessa culpae venia, 
Omni pulsa miseria 
Nobis aeterlm gaudia 
Douet in caeli curia. 

25. De saneta Eustella. 

In 1. Vesperis. 

Ad Magnificat. 

A. Regia virgo fuit 
Eustella parentibus orta 
Xantonicis et aquis 
ethnica lauta sacris. 

Ad Matutinum. 

Invitatorium. 

Regem nulle virginum. 
Laudemus Dominum, 
Qui hanc regiam 
Virginem Eustellam 



-- 64 M 

Delegit pri,nam 
Xantonum patronam. 

In 1. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Xanctonibus claram 
genuit rex Xanto puellam, 
2. Prtulit et prolem 
nobis regina tenellam, 
:3. uam Deus a toto 
caram providerat aevo. 
Responsoria. 
1. Praedicat Eustellam 
gens Xantona Jure novellam 
3lamaificatque suam 
iucundam [vere] parentem; 
Y. uscipit banc primam 
concivem Xanto beatam. 
2. Requin quippe vagum 
mundi contempsit et omnem 
Onatum saeculi 
sprevit amore Dei. 
¥. Credidit et vidit 
lesum, speravit, amavit. 
8. quae modo praestamus 
tibi munera, summe, rogamus, 
V. Sstra feras caelis 
praestita vota tuis. 

In 2. Soeturno. 
A nti phonae. 
1. ttane ut spina rosam 
peperit pagana fidelenl, 
2. Et vocat Eustellam 
mater propheta novellam, 
8. Noctis digna bene 
virgo borra stella vocatur. 

In 8. Noeturno. 
Antiphonae. 
1. Soete Eustella nitet, 
fidei dura prima eohaeret. 
2. Praefuit et noeti, 
cure Christi iussa faeescit. 
8. Stella praeest nocti, 
caeli dura regna capescit. 

In Laudibus. 
A ntiphonae. 
1. Clara Deo regnat 
nunc Eutropio sociata, 
2. Ardet et in caelo 
Xantona stella suo, 
8. laptaque amore Y0ei 
translucet iuncta diei. 
4. lesplendet famulis 
iguea stella suis. 
. Offert Xantona 
nova iam tibi munera, quare 
'unc tribuas nobis 
dona petila tuis. 
Ad Benedictus. 
A. Depulit Eustellam 
pater improbus urbe puellam, 
5Ionteque mox latitat, 
vigi|at, ieiunat et orat. 

In 2. Vesperis. 
Ad ,lagnificat. 
A. Dura fumus arte parens 
duvas terretque puellam, 
Eutropium scurra 
lanio Xanto necat. 

Brev. Xantonense imp. Pictavii 1524. -- In 2. Noct. A 3, 1 .Nostris 
digna bono. -- In Laud. A ,5, 3 tribuis.  Die zugehSrigen Hymnen: Ad 
Vesp. ,Pangere cantica laetitiae"; ad Laud. »En orta stella 
Xantones." 



-- 65 -- 

26. De sancto Evurtio. 

In 1. Vesperis. 
Antiphonae. 

1. Signo divino 
credunt cires peregrino 
Oinnibus in Domino 
concordibus omine trino. 

2. Ales caelestis 
pro frat rum schismate maestis 
l'atribus est testis, 
quia, qnem Deus eligit, est is. 

3. Aedes ardor edit, 
praesul iubet, ignis oboedit, 
Sors exstineta redil, 
exstinctaque flamma recedit. 

R. Stirps Romae quondam 
florens tulit hypolevitam, 
Et super hunc palam 
descendit spiritus almus, 
V. Urbe diu vidua 
pastore fit hic pater eius. 

Ad Magniflcat. 
0 virum invffabilem, 
Evurlium pontifieem, 
Cuius vila mirabilis 
Praedicatur in saecula 
Et gloriosus spiritus 
Paradisum possidet, 
Ad cuias consortium 
Introducat nos Dominus. 

4. Signa manus subita 
videt et stupet hypolevita 
Magna tribus merita, 
qui speculanlur ira. 

5. Gentilis coetus, 
infuso chrismate laetu% 
Desinit esse vetus 
novus in baptismate foetus. 

Ad Matutfnum. 
Invilatorium. 

Aeternum regem laudemus 
Iesum Christum, 
Qui beatum Evurtimn 
Ad summum 
Elegit sacerdotium. 

Offic. ms. Aurelianen. saec. [14. et] 15. Cod. Vatican. Regin. 623. -- In 
1. Vesp. A 2, 3 elegit. -- A 4, 1 Digna. -- R, 2 hypolevitem. 

27. in Translatione s. Eurtii. 

In 1. Yesperis. 
Antiphonae. 

1. Felix praesul Evurtius 
Exiens urbem Romanam 
Transtulit se reetius 
Ad plagam Aurelianam. 

2. Angelus ei nuntiat 
Cure splendore mirae lucis, 
Dreves, Hitoriae Rhythmicae. VIII. 

ai 

Ut fundamenta iaciat 
Basilicae sanctae erucis. 
Veris tempore amoeno 
Hospes mundi, caeli civis 
lovit aere sereno 
/ocum per circulum nivis. 
Elidit idolatriam 
Sancta prae,licatione 
Deo exhibens latriam 
$incera devofione. 
5 



5. Obitus sui praeseius, 
Cognoseens finem humanum, 
Gloriosus Evurtius 
Pronuntiat Anianum. 
R. Ium refertur 
sanctus ad propria, 
Fit tempeslas 
et grandis pluvia 
Providente 
Dei clementia, 
Ut pateret 
beati gloria ; 
V. Sed non taugit 
pluvia baiulos 
lee cum eis 
euntes popuios. 
Ad Magnifieat. 
A. Magnificat miraculis 
Evurtimn divinitas, 
t'oram omnium oculis 
lonslratur eius sanetitas, 
Grati vultus serenitas 
Et perfecta humilitas, 
t'arnis eius integritas, 
Intellectus sagaeitas, 
Tantis gratiae titulis 
Apparet vilae veritas. 

Ad Iatutinum. 

Invitatorium. 

( hristum, summum regum regem 
Adoremus propitium, 
ui Aurelianum gregem 
Gubernat per EvmoEium. 

In 1. Nocturuo. 
Antiphonae. 
1. In malorum consilio 
Evurtius non abiit, 
Sed cure Dei auxilio 
51undum transiens obiit. 

Peccatorum vincula 
Fortiter rumpamus, 
Ut sancti sine maeula 
Cum praesule vivamm. 
Susceptor Evurtii 
Fuit servator Iesus, 
Qui nullius viril 
Esse legitur laesu. 

Responsoria. 
1. llundum vocans 
ad Dei gratiam 
Exit Roma, 
transit ad Africain, 
Semer regens 
per ignorantiam 
Plurimorum 
pellit tristitiam. 
¥. Per Ioei providentiam 
Sublimatur 
ad praesidentiam. 
2. In columbae specie 
Sauctum flamen apparuit, 
_'oram plurium facie 
lliraculum hoc claruit. 
Et vox magna laetitiae 
In populo personuit: 
Hic est a Deo dilectus, 
ltic praesul noster eleetu. 
Sicut columba docuit. 
¥. Dura recessit sancta avis, 
Exelamat devota ovis. 
3. Dalus mundo 
pro nmndi gloria 
Dignus laude, 
dignus memoria, 
lam de hostis 
gaudct victoria, 
Piebi suae 
dat adiutoria. 
¥. t'uius virtus 
est tare notoria. 
Daemonibus 
exslat contraria. 



-- 67  

In 2. octuruo. 
Autiphona. 
I. DiIigentes vauitatem 
Et. quaerentes mendacium 
Cognoverunt veritatem 
Per beatum Eurtium. 
2. Scuto bonne voluntatis 
In terra fuit ornatus 
Et corona sanctitatis 
Est in caelo coronatus. 

B. Mirabile Dei nomen 
Aurelianis praedicavit, 
Et tunc verbi Dei semen 
llultum fructificavit. 

]es]mnsoria. 
1. Verbum vitae 
dura pontifex proïert, 
Gregem suum 
ab ho»tibu aufert, 
Christicolas 
idolatris pracfert 
Et aegrotis 
sanitatem oJ:lfert, 
V. Tribulatis 
auxilium offert, 
Desolatis 
laetitiam infert. 
2. Dignitatis 
ascendens culmina 
Columba volitans 
circuit agmina, 
Et post plebis 
multa prêcamina 
Hune elegit 
gratia divina. 
V. Cantet chorus 
praesuli earmina 
Ut nobis miseris 
laxentur erimina. 
,'3. Partis vitae et intellectus 
Sanctmn praesulem cibavit, 

Per gratiae effectus 
Ecclesiam roboravit, 
lIalignorum defectus 
Viriliter increpavit 
Et bonormn effeetus 
Caritate- iuflammavit. 
V. Hic iam praesul effeetus 
Plebis cunmlat profectus, 
Dura m'hem sic decoravit. 

In 3. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Sine macula est ingressu 
In Dei tabernacula, 
Quia vitae suae progressus 
Patuit per miracula. 

2. Desiderium animae 
Ei Dominus tribuit, 
(duia de nmudo minime. 
Dura vixit curam habuit. 

3. Manum desuper immisam 
Deus de nube eduxit, 
Ipsi celebranti missam 
Evidenter benedixit. 

Respons.ria. 
1. Granum exl,ulsum palea 
De Romanorum horreo, 
Fidei tutus galea 
Et caritatis clipeo, 
Caruit faece fellea 
Et pcccati aculeo, 
Dura dulccdine mellea 
tlabitans Deus in eo. 
V. Victo rege tartareo 
lunc in caelo empyreo 
Laetanter fruitur Deo. 

2. Felix praesul, 
cuius solacio 
Angelorum 
servivit contio, 
5* 



-- 68 -- 

¥ita eius 
caruit vitio, 
Assueta 
Dei servitio. 
Y. Anlistiti Evurtio 
In missae sacriticio 
Data est benedictio. 

8. 0 rem miram, quam fecisti! 
In processionis via, 
Dum transferri meruisti, 
Longum iter per bivia 
Baiulos custodisti 
Ab inundante pluvia, 
Qui urbem protexisti 
Pellendo mala gravia. 
V. (ui tot signis claruisti 
t'er miracula pervia, 
Nobis opem feras Christi 
Gratia eius praevia. 

Pi-osa. 

Supernae matris gaudia 
Evurtio sunt grandia, 

Cure caelica melodia 
ostra sonent praecordia. 

Inter noctis primordia 
Et diei exordia 
I)ecantetur psalmodia. 

Quaerant nostra studia 
Per huius mundi stadia 
Pontificis subsidia. 

Mortuis vitae subsidia, 
llutis datur facundia, 

Caecis, claudis remedia, 
Febris fugat excidia. 

Fastus, luxus, 
gula, acidia, 
Cupiditas, 
ira, invidia 

Repelluntur 
atque veeordia 
Per gratiae 
stillicidia. 

Fratres captos 
hostis perfidia, 
Carcerali 
clausos custodia, 
Eius prece 
ad Deum media 
Laetos vidit 
post tanta taedia. 

Iesu bone, tu nos irradia, 
Caritatis, praebens incendia, 
Tua pia misedcordia. 

Spreta mentis desidia 
Per brevia compendia 
Toile mentis fastidia, 

Qui urbem protexisti 
Pellendo mala gravia. 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
1. Eurlii magnalia 
Et virtutum praeconia 
Faciunt credibilia 
Dei testimonia. 
2. Aureliana patria 
Deum laudet devotius, 
Quia in Dei atria 
Int roivit Evurlius. 
8. Os magna loquentium 
Per Deum est obstructum, 
Et per sanctum Evurtium 
Est vulgus inslructum. 
4. Haec terra Aureliana 
Deum verum benedicat, 
Quia in aula superna 
Praesul pro ea supplicat. 



-- 69 -- 

5. Iuvenes et senes. 
])ominum laudate, 
Et populi omnes, 
Praesuli cantate. 

Ad Benedictus. 

A. [I)eus] ex alto oriens 
lIundum visitavit 
Et in tenebris sedentes 
Tune illuminavit, 
Cure pontifici beato 
triumphmn donavit, 
Quo dono sibi collato 
Gloriam intravit. 

In 2. Vesperis. 

V. Confert vigil praesul fortis 
Vitam notas tergens mortis, 
(ua pro semper fruitur. 

Prosa. 

1. Ore defert Noe risum 
Columba, du,n placat visum 
Oli'eti ramulo, 
In praesulem prodit fusum 
Eurtium sic suffusum 
Virtutum ex cumulo. 

2. Ignis flagrans deprimitur, 
E thesaurus exprimitur 
Ad decus ecclesiae, 
llathalhias ulciscitur 
E per Iudam reducitur 
Opimum amasiae. 

Ad Magniflcat. 

A. De sede potentes 
])eus deposuit, 
Horum superbiam 
Juste compescuit, 
Pastori Evurtio 
baculmn praebuit, 
Quo lupum inferni 
in tantum terruil, 
Quod a fauce eius 
gregem eripuit. 

3. Fralres praeda caplivatos 
Ut Tobias liberalos 
Reddit Dei munere, 
Clipeus slat, donec tortos 
Iosue terat, sic gralos 
Manus pandit opere. 

4. Omni die dat salutem 
Animabus atque dotera 
Fugans poenae sarculos, 
Hic Moyses scidit fortem 
lIaris stillam et cohortenl 
Velat eius baiulos. 

R. Dura Elias curru scandit, 
Pallium substernitur, 
Evurfius numen pandit, 
Gratum cunctis cernitur. 
Sic evectus spem protendit, 
Sursum per quam labitur. 

5. Ergo rite fil»ris clangit 
Plebs, Evurti. dmn assurgit 
Cultu, qui praefigitur, 
Tecum duces nunc adplaudit, 
Ut protegas, manus tendit 
Affectu, quo rapitur. 

Oftic. ms. Aurelianen. saec. 15. Cod. Vatican. Regin. 623. -- In 1. Vesp. 
A 1, 4 Aurelianem. -- A 3, 2 cires. -- Ad 1Magn..I, 2 Evurtio. -- Ibid. 9 
gratiis. -- Ad Matut. Invit. 3 Aurelianem. -- In 1. Noct. A 3, 4 Fuisse 
legitur. -- ] 1, 3 Romain. -- In 2. lgoct. A 1, 3 Cognoscunt. -- 1 1, 4 
ab hoste. -- R 2, 3 und 11, je zwei Silben Uberschufs. -- R 2, 12 laxantur. -- 
A 3, 1 Pane. -- In 3. Noct. A 2, 1 sq. ei animae. -- A 3, 2 educit. -- 
R 1, 5 fesse fellea. -- In Laud. Ad Ben. 5 Trina cure pontifici. -- In 
2. Vesp. R, P, pendit.- Prosa 4, 6 lies baculus?  Ibid. 5, 5 proteges. 



-- 70 -- 

2,. De sancta Fide. 

In 1. Vesperis. 
Super Psalnios. 

In 1. Nocturno. 
Antiphonae. 

A. Ave, gemma claritatis 
ad instar carbunculi, 
Are, rosa paradisi 
fore fragrans balsami, 
Fides alma, virgo felix, 
gloriosa meritis, 
Assistentes tuae laudi 
caeli iunge gaudiis. 
R. Virgo Fides, dilecta Deo, 
lux inclita nmndi, 
Auxilimn miseris 
quae cito ferre soles, 
Ad te elamantum 
pie suscipe vota precantum, 
Aethereo residens 
solio sponso soeiata. 

Ad Magnificat. 

A. Ad honorera atque laudem 
sempiterni numinis 
Celebrenms diem festum 
sanctae Fidis virginis, 
Uuae per ignem, per tormenta 
calicemque sanguinis 
Est adepta triumphali 
bravium certaminis. 

1. Virgo Fides, generosis 
edita parentibus, 
Generosius effulsit 
actu, verbo, moribus. 
2. Haec instructa documentis 
fidei catholicae 
Custodivit vias duras 
legis e,angelicae. 
3. Son est eius cor elamm 
titulis natalimn, 
Sec attrivit decor formae 
castitatis lilium. 
4. Uuippe vultu speciosa, 
corpore iuveneula, 
Mente sprevit, actu fugit 
nuptiarum vincula. 
5. Vultus eius et incessus 
nuntiabant deforis, 
tduis affectus possideret 
officinas pectoris. 
6. Sic in ea cornscante 
hono pudicitiae 
Arridebant ei simul 
et virtutes aliae. 

Ad 3latutinum. 
Invitatorium. 

Adoremus collaudantes 
Christum Dei filium, 
Cuius lide virgo Fides 
huins "dtae stadium 
Percurrendo comprehendit 
immortale bravium. 

lesponsoria. 
1. EX rubente rosa simul 
et candente lilio 
Virgo Fides coronata 
vivit ex martyrio 
V. Inter choros angelorum 
geminato praemio. 
2. Virgo stirpe supergressa 
primos Agennensitlm 



-- 71 -- 

Sanctitate cumulavit 
gloriam natalium, 
V. Pacta secum custodire 
semitas fidelium. 

6. Accersita primum Fides 
ad tyrannum ducitur, 
Immolare vel feriri 
gladio praecipitur. 

3. His enitens ad supremum 
culmen sanctimoniae 
Holocaustum fecit Deo 
roture confinentiae, 
V. Rata crimen atlrectari 
florem pudicitiae. 

4. Dacianus introgressus 
urbeln Agennensium 
Christi servos et ancillas 
trahi! ad supplicium, 
V. Immolare contemnentes 
eius ad imperimn. 

In 2. Nocturno. 
Anfil, honae. 

1. Pectus Fidis, horius Christi 
vernat morum floribus 
Et ad flatum lents Austri 
fluit aromafibus. 

2. Hoc in votis cius erat, 
hoc in desiderio, 
Ut perennem compararet 
gloriam martyrio. 

3. Aestimabat enim Christo 
gratam parure virginem, 
.Nisi virgo propter Christmn 
funderetque sanguinem. 

4. Audit Deus et exaudit 
vota sanctae feminae, 
Clarificaturus eam 
proximo certamine. 

5. Intrat urbem Dacianus, 
furit atrox bestia, 
Spondet necem christianis, 
intonat supplieia. 

Rcsponsoria. 
1. Ecce, Fides evocata 
clamat ante iudicem: 
Christum colo, Chrisium testor. 
omnium arlificem, 
V. Ut arcalmm mei cordis 
tibi, iudex, indicem. 
2. Nihil mihi cure Diana, 
nihil cure Appolline, 
Quos vel appellari deos 
longe sit ab homine, 
V. Dii vestri manufacti 
dii solo nomine. 
3. Sponsa Christi contemnente 
minas, preces, nmnera, 
Tortor pal'at universa 
tormentorum gellCl'a 
V. Iussus poenas innovare, 
pecrulari viscera. 
4. Ex praeeepto Daciani 
earnifex eongreditur, 
Cratem proferl, subtus earbo, 
super virgo ponitur, 
V. Nihil ille praetermittens 
ex his, quae praeeipitur. 

In 3. Nocturno. 
Respons,,ria. 
1. Tortor furens foret ignem, 
flamma surgir altius, 
Rupta cure vis ardoris 
pcnetrat interius, 
V. Dura carbones et aes canden 
vulnerant exterius. 

2. Nuntiatur Daciano 
virginis constantia, 



-- 72 -- 

uam non flectuut sed nec terrent, 
minae vel supplicia, 
. lubet ergo, capitalis 
puniat seutêutia. 
3. Ducta Fides ad dêlubra 
cure tribus iuvenibus, 
Quia nolunt immolare, 
feriuntur eusibas, 
V. Uuo corde, pari voce 
spretis dêum cultibus. 
4. O coruscans lu superno 
lapis aedificio, 
Virgo martyr, laureata 
mixto rosae lilio, 
Tua nobis apud Christum 
assit inlercessio, 
V. Quo conscribi mereamur 
in caeli palatio 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
1. Dura in craie pateretur 
sirgo pro iustitia, 
('ertis signis agonistae 
claruit victoria. 
2. Nain columba de supernis 
visa est dêscendere 
çoro:mmque super caput 
ustulatae ponerê. 
3. Ignis visus est extingui, 
rore Fidês ablui 
Redditaque sanitati 
vêstem albam indui. 
4. lsta mente contemplatus 
sanctus vir Caprasias 
Coronandam passione 
Fidem novit certius. 
,5. Blox et visu roboratus 
in tanto certamine 
Post tormenta decollatur 
pariter cure virgine. 

Ad Benedictus. 
A. 0 Fides Deo devota. 
o athletae strenuii 
Quibus est collatum morte 
vita superiudui, 
lIementote subvenire 
devoto conveutui, 
Quo vobiscum mereamur 
summo bouo perfrui. 
R. 0 beata et 
x enêrabilis virgo, 
Fides vocata, 
Quaesunlus, 
interventu dilue 
nostra peccata. 
V. Sponsa Dêi egregia, 
In caelesti palatio 
Diademate gêmino 
Laureata. 

Prosa. 
0 Fides virgo, in caelo 
luncta sponso inclito, 
lllius dono aetern¢ Congaudens in thalamo 
Collegio praeclaro 
Angelorum socio, 
l'unc ideo devoto 
Crde praesens contio 
Conclamat Domino : 
dilue ostra l»ecata. 

In 2. Vesperis. 
Ad 3lagnificat. 
A. 0 1,eata. quae iam spon_-am 
virginu,n complecteris. 
Iam. quocunque vadit agnus. 
agnum virgo sequeris, 
Fac orando, ne tradamur 
ignibus tartareis, 
Cure frmnentum iustus iudex 
dividet a palêis. 

Pass. ms. 8. Fidis Uonchen. saee. 11. ex. C,»d. Selestadien. 95 (1187). add. 
saec. 13. A. -- Brev. Lascurrense imp. Lascurris 1.545 Ireimpr. 1,91). B. -- 
lrt 1. Vesp. A up-r Ps. feblt B.  11 Nutiatur Da¢iao etc.  R 2 



-- 73 -- 

Noct. 3. -- Ad Magn. A, 7 Adepta est B. -- In 1. Noct. A 5, I Cultus 
eius B. -- In 2. Noct. A 1, 2 vernans. B. -- A 1, 4 fluens B. -- A 3, 4 
funderet et B. -- A), 4--6 ad Primam. Tertiam, extam B. -- R 1, 6 index 
nuntiem B. -- !{ '2, .3 vcl opinari B. -- In :-. oct. ER 0 und 4 fehlen 
B. -- In Laud. A 3, 4 albam restera B. -- A 5, 1 M,,x his visis roboratur 
1;. -- A 5, 2 et exemplo feminae B. -- Ad i;cned. A, 10 felices Christi 
testes B. -- Ibid. 2 et athletac B.  H und Prosa fehlen B. -- In 2. Ve.p. 
Ad Magn. A, 2 virginem B. -- Bel diesen Abweicbunen sind jcne Umstc|lunffen 
unerwhnt geblieben, die notwendig wurden, weil B das ffficium in nicht- 
monastischer Frm bietct. -- Das Officium unvoilstindig nac|l Mone schon 
XXVI, 32 ff. Die Griinde ebenda. Inzvischen k,,nnte Bhmle die Hs. in ,chlett- 
stadt selbst benfitzen. Ediert auch von Dr. Bouret in seiner Histoire de 
s a i n t e F oy par l*abb Servires. 4. ed. R,dez 179, umer dcm Titel .,P r o s es,, 
mit dem Vermerk: Les lettres Evovae qui terminent la plupart des strophes 
étaient prebablement l'intonation de quelque psaume, qui se chantait peutbtre 
aprbs ces strophes. Ces longues proses servaient h tromper la |«,ngueur des 
veilles sacrées, au pied de la .tatue de ,t. Foyfl Vas die Vokale evovae 
ara 8chlusse von Antiphonen bedeuten, s-lire fiiglich jedcr wissem der sich 
mit liturischen Dingcn glaubt befassen zu diirfen. Dieselben |laben aber in 
der Literatur sch«m mglaublichen Gallimathias zutae g'efSrdcrt. 

29. De sanc{o Firmina. 

In 1. Vesperis. 
Antiphonae. 
1. Firmina virgo, 
virtutis speculum 
Transit felix 
ad caeli solium, 
Cuius prec¢ 
coetus fidelium 
Summi regis 
intret in gaudium. 
2. Opus Firmina 
fecit mirificum 
Ad lucem de tenebris 
revocans impium 
Elirnpiadem, 
convertens ad Dominum. 
ô. Manus quam levat impius 
Stetit immobilis, 
Adflictus clamans caelitus 
I,iberatur virginis precibus 
Et sic pro ride morilur. 
4. 0 qnam magnum miraculum! 
Flatu eonfringens idolum 
In lutumque convertitur, 
Sic error vincitur. 

5. Post tot magna miracula 
Tantaque dira martyria 
Crinibus virgo suspenditur, 
Rogus adhibitur 
Et sic felix 
caelum ingreditur. 

Ad Magmificat. 
A. Gaude, Roma, 
ditata gloria, 
Tot sanctorum 
agens sollemnia, 
Gaude tota 
de rosa rubea, 
qua ditatur 
felix Amelia, 
Quam tu profers, 
vivit in saecula. 

Ad Matutinum. 
Invitat-rium. 

Christum, regem gloriae, 
omnes adorenms, 
In honorera virginis 
ipsi iubilemus. 



-- 74 -- 

In 1. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Praefecti genere 
rosa progreditur, 
Cuius odor 
per nmndmn spargitur. 

2. Mundum fugit 
spernens illicita, 
Deum pulsat 
prece mirifica. 

3. Haec constanter 
tyrannum superat, 
Dura ferventer 
ridera annuntiat. 

Responsoria. 
1. 3lundum calcat sub pedibus 
Romain derelinquens, 
Deserta loca transmeat 
obsequiis insistens. 
V. Mentis servans rnunditiam, 
carnis virginitatem, 
Ueo serire studuit 
per morum honestatem. 

2. Virgo, pugil Christi, 
virtutum forma fuisti, 
Dum pro ride ('hristi 
coronari meruisti ; 
V. Fulgida stella matis, 
nos protege, nos tuearis. 

3. Dura Firmina gressum figit 
in Christo, star fortiter, 
Fidem tenet, non mollitur 
resistens viriliter, 
ludex furit nec timetur, 
dmn sperat sublimiter. 
V. Haec blandimenta respuens 
iudicem despexit, 
In Christo sponso glorians, 
quêm multum dilexit. 

In 2. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Dum iniusti 
lacertus tenditur, 
Riget statim, 
nequaquam fleetitur. 

2. Orat firma 
Firmina dulciter, 
Relaxatur 
Lacertus iugiter. 

3. Stupet iudex 
stalim convertitur, 
Fidem tenens 
pro ride moritur. 

Respons-ria. 
1. Nobilis est genere 
praefectorum alumna, 
Gentem devicit perfidam- 
que nimis furibundam 
Coronam lucrans gloriae 
pretiose iucundam. 
V. Haec convertit praesidem 
Secumque traxit iudicem 
Ad gloriam caelorum.. 
2. Virgo flagellatur. 
suspenditur et cruciatur, 
A Christo iuvatur 
nec flagellis superatur. 
V. Star constanter pugil fortis. 
Fidem tenet hora mortis, 
Dura pro Christo patitur. 
:L Dura orantis 
devota carmina 
Caeli petunt 
alta snblimia, 
Mox redduntur 
stupida brachia 
Iam fideli. 
V. Adflictus verbere 
Promittit credere, 
Redditur sanitas. 



In 3. Nocturno. 
Anfiphonae. 
1. Dura iïnago devastatur, 
¥irtus Christi deïnonstratur 
Flatu sanctae virginis. 
2. Stupent oïnnes et ïnirantur, 
Laudes Chris{o deeantantur 
Iïnïnenso prodigio. 
3. C.uïn Firïnina verberatur. 
Amor Christi inflaïnïnatur, 
Nec terretur verbere. 

Responsoria. 

1. Verbum Chrisli 
dum palaïn promiiur, 
5Iultitudo 
ïnagna converitur. 
Iudex furit, 
ïnina conteïnnimr 
Nec timetur. 
V. Vix flagelli 
amore vincitur, 
Duïn in Christo 
Firïnina figitur. 

2. Deos exprobrat. 
satua frangitur, 
Duïn Firïninae 
flatu contingitur, 
Stupent oïnnes, 
rides exoiliur; 
Sic error vincitur. 
V. Firma, [virgo], 
fortis in agmine ! 
Verba profert 
virtutis nimiae. 

3. O, quaïn magna 
virtus ostenditur, 
Dm Firmina 
crine suspenditur, 

Stat invicta, 
sic taïnen moritur. 
Alleluia. 
Virgo sancta, 
commenda Domino, 
Qui te iaudant 
devoto canfico. 

Ad I, au des. 

Antiphonae. 

1. Adest dies laetiiae, 
Qua rosa delicaa 
Offertur regi gloriae 
Deliciis ornata. 

2. Haec corona duplici 
In caelis coronatur 
Et virtute ïnultiplici 
In terris comprobatur. 

3. Nobilis es genere, 
Firïnina, virgo Christi: 
Non superaris verbere 
Iniïnicuïn vicisti. 

4. Carnem adflixit iugiter 
leiuniis vacando, 
Fidem defendit fortiter 
Pro Christo ïnoriendo. 

5. Castitatis iiliuïn 
Suspenditur per crines, 
Gioriatur nimiuïn 
Tendens in subliïnes. 

Ad Benedictus. 

A. Are, virgo speciosa: 
Geïnïnae iubar, florens rosa. 
Seila splendens virtuosa, 
Nos conserva iugiter. 



-- 76 n 

In 2. Yesperis. 
Ad Magnificat. 
A. 0 speculum munditia% 
Summi vas honoris, 

Yirginitatis lilium 
Mirifici candoris, 
Translata es cure gloria 
In supernis choris. 

Brev. ms. Franciscano-Romanum {Amerinum) saec. 14. in. Cod. Vatic. 
10000.  In 3. Noct. R 1, 6 minas conectitur.  Ad Laud. A , 3 
Glorias eximium.  Hierzu die Hymnen: Ad Vesp. Agmina sacra; ad 
Laud. Almae virginis. 

30. In OOava s. Floriaui. 

Iu 1. Yesperis. 
nper P.ahnos. 

Laeta psalle Noria, 
Sublimata gloria 
Advocati nobilis. 
Floriani martyris. 

Sacra cuius passione 
In caelesti regione 
Es effecta celebris, 
Terris honorabilis. 

Principatum regiae 
Teuens hic militiae 
St:'enue regebat, 
Stemmate poilebat. 

4. Fanmlorum multitud% 
Rerum simul amplitudo 
Sanctum Dei vallaverunt 
E insignem effecerunt. 
5. Licet apex saecularis 
Hunc ornaret singularis, 
Tamen spes in Christo fit, 
Quem secrete coluit. 

In 1. Socturno. 
Super l'salmos. 

A. Iste sanctus impiorum 
Respuit consilium, 
Dum contempsit idolorum 
Stultum sacrificium. 

lesponsoria. 
2. Aqui|inus Soricorum 
Fines tunc intraverat. 
Quem feina mens duorum 
Regum destinaverat 
Christianos indagare 
Et repertos exstirpare. 
V. Otaries geutes fremueunt, 
Reges terrae com enerunt. 

8. Christi mox idoneus 
Tiro, cure ultroneus 
Fidem suam profitelur, 
A profanis detinetur; 
V. Ut agnus obmutuit 
'ec se capi veruit. 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 

Adoremus florem florum, 
Floriano qui bonorum 
Sortem dedit aeternorum. 

lu 2. octurno. 
Super P.almos. 
A. Scuto bonae voluntatis 
Martyr sanctus coronatur, 
Dura caducis refutatis 
Diris uncis iaceratur. 



-- 77 -- 

Responsoria. 
1. Praeses in dementiam 
Versus oh constantiam 
Christum profilentis, 
Iubet hune crudelibus 
Torqueri verberibus, 
Arrisit tormentis. 
V. Paratus in gaudio 
Pro Christo incendio. 
2. 5Iartyr tandem pretiosus, 
Diis profanis odiosus, 
Ferreis est ungulis 
Laceratus scapulis ; 
V. Ferri cernens aciem 
Non avertit faciem. 

V. Aegris salus redditur, 
Dura sepulturae traditur. 

In Laudibus. 
Antiph,,nae. 
1. Christus fortitudine 
Cinxit Florianum, 
Dura vicit certamine 
Saevientis manum. 

Exsultando iubilemus, 
Hunc patronum quod habemus 
Ega Deum, cure quo vivit, 
Portas cuius introivit. 

In 3. lqocturno. 

Super Psalmos. 

A. Caro fluvium proiecta 
Requievit spe secura, 
Supra petram dura evecta 
Çonservatur avis cura. 

Responsoria. 
1. Mes missa caelitus 
Sanctum obumbravit, 
Aquilini penilus 
Ausum confutavit, 
Signum crucis dura expressif, 
Tortor sperni quod suggessit. 
V. Omnes volucres pennatae, 
lIomen Dei collaudate. 
2. Sanctus ut Valeriae 
Se monstrat humandum, 
Cernitur ut hodie, 
Bubus ad potandum 
Fons scatet ducentibus 
Corpus venerandum ; 

Supra petram reclinatus 
Florianus, vir beatus, 
Sub alarum ve!amento 
Gaudens non est motus vento. 

In caelesti firmamento 
Sis benedictus, Domine, 
Tribuisti «lui iumento 
Potum novo flumine. 

5. Salvatorem omnium 
Laudemus de caelis, 
Cuius per suffragium 
De hoste fidelis 
Agonisa triumphavit, 
Idola dura refutavit. 

In 2. Vesperis. 
Ad laguificat. 
A. bliles Dei, Floriane, 
Lucis flos meridianae, 
Aestu pulso nos carnali 
Fonte pota spiritali. 
Brev. ms. 8. Floriani saee. 14. Cod. Florian. XI 916. -- In !. Vesp. 

A , 2 ,edens hic militiae. -- In 2. Noct. R 1, 8 Dari pro Christo. -- In 
3. Noct. R 1, 8 Nomen Domini. -- R 2, 8 lies epulcro? -- Die fehlenden 
Teile: In 1. Vesp. ad Magn. . In 1. Noet. R 1, il 2 et 3 lS/oet. R 3, In Land. 
Ad Bened. A sind dem Festoffic. Anal. XXVI, 37 ff. entlehnt. 



31. De sancto (alectorio. 

In 1. Vesperis. 
Il. Sanctus Galeetorius, 
Praesul Lascurreusis 
(»rabat devotius 
Manibus protensis, 
Dura saevit protervins 
ex Vuandalensis. 
V. Felix, quem non gladins 
Terrer, sed itt melius 
Ictus mutat ensis. 

Ad Magnificat. 
A. Beatus Galectorius 
t'um corona victoriae, 
Praesul, martyr egregius, 
Suscepit thronum gloriae 
ç'um magis trino munere 
Protestans verbis, opere 
Deum regem in humine 
lesu, nato de virgine. 

Ad Matutinum. 

Invitatorium. 

Regem, qui regit omuia 
aecula venerantur, 
Cure praesulis sollcmuia 
Lascurris celebrantur. 

In 1. =Nucturno. 
Autiphonae. 
1. Beatus Galectorius, 
Vir fortis, norma morum, 
.Non abiit ut impius 
In via peecatorum. 
2. Deo servit Vasconia, 
Gens Gota facit peius 
l'rae ceteris iniuriam 
Adversns Christum eius. 

8. Fide propugnat comminus, 
Preces ftmdit ad Deum 
Èxclamans: Tu es Dominus 
Exa|tats caput meure. 

1. Romanorum imperium 
.Non ferens gens Gotorum 
Regem praefecit proprium. 
Fiztes ltalicorum 
Transit, ad henfisphaerium 
Pervenit Gallicorum. 
V. Beatum Galectorium, 
Praesu|em Lascurrenium, 
lumor pulsat eorum. 
2. Dura iteratis vicibus 
Pago Burdega|eusi 
Damna darent Vasconibus 
Goti graves, immensi, 
Enarratur a pluribus 
l'raesuli Lascurrensi, 
¥. quod Guis profanantibus 
Offeruntur altaribus 
Loco faeces incensi. 
3. Beatus Galectorius, 
Vir mirae probitatis, 
Devotus, benignus, plus, 
Excelsae sanetitatis. 
Compalitur profundius 
Vaseonibus gravatis. 
V. Fide plenus ferventius 
Ceteris fit eontrarius 
Gotis mMis armatis. 

In 2. Xocturno. 
Autiphonae. 
1. Lascurrensis eeclesiae 
Gregem cure gubernaret, 
Favit Deus iustitiae, 
Ipsum cure invoealret. 



-- 79 -- 

2. Clamat orationibus 
Sanctus non mente rea: 
Domine, piis auribus 
Percipe verba mea. 
3. Deo fit acceptabile, 
Quod hic fecit in guerra, 
Cuius nomen mirabile 
In universa terra. 

Responsoria. 
1. iIente gestans et corpore 
Signum crucis vivificae 
Servus aeterni regis, 
Cruee signat pro tempore, 
llemor mortis dominicae, 
Agmen eommissi gregis 
. Gotorum spreto robore, 
Quos invadit magnitice 
Zelo suceensus legis. 
2. Agmina Bearnensium 
Beatus Galeetorius 
Sermonibus movebat, 
Contra turbas Gotensium 
Velut primipilolius 
Armatus praeeedebat, 
V. Seque mortem nec gladium 
Vel, si quid est acerbius, 
Pro Christo metuebat. 
ô. Dei magnifieentiam 
lntendens et victoriam 
Contra Gotos pugnabat, 
Currens per patientam 
Ad martyrii gloriam 
Ietus plagas portabat; 
V. Sanctus propter iusliliam 
Liber transit ad patriam, 
Pro qua vivens certabat. 

In ô. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Hic Christi toiles ceteros 
Praeivit hostes vivens, 
llorte transit ad superos 
In Domino confidens. 

'2. Verbi diini pabulo 
Subditos recreabat, 
In Dei tabernaculo 
Devotus habitabat. 
3. llultis potens miraculis. 
Providens de salure, 
Iuva nos in periculis 
Domini in virtute. 
Rspon,»l'ia. 
1. Carnis vitam 
contemnens penitus. 
Caelo sanctus 
praevidens spiritus, 
Ad aethera 
vocaur caelitus 
Repromissa 
sibi divinitus. 
V. Intrat aulam summi rcgis 
Pastor gregis, praeco legis. 
2. Bealus Galeetorius, 
Lascurrensis eeelesiae 
Praesul et pater patriae, 
Vit futurorum praescius, 
51ortem subit iucundius 
Amore verae gloriae. 
V. Hic cure iaude vietoriae 
Reportatus deeentius 
Adoratur devotius 
Altari sedis propriae. 
3. l'er huius sancti merita 
Sanitatis remedia 
Dominum operari 
Sanaa probant eapita 
Plebisque testimonia. 
(Juae non decet celari. 
V. Salus sic mihi tradfla 
5le verilate praevia 
Doeet tesliticari. 

In Laudibus. 
Al]til»hmme. 
1. Beatus Gallectorius, 
l'raesul l.ascurrensis pius, 
Tantum Christun amavit, 



tuod ad eaelum iuncundius 
31orte transit et fortius, 
Quo /)ominus reguavit. 
2. In acerbi martyrii 
Beati Gallectuii 
Sancta sollemaitate 
Sicut laetantes filii 
Psalmis, hymnis officii 
/)omino iubilate. 
8. /)eus, qui sanctis omnibus 
Mortem pro te ferentibus 
Das exemplam in cruce, 
Fos vitae sitientibus, 
Lux ad te vigilantibus 
Ostenderis de luce. 
4. Caeli, terraeque marium 
Faeturae rerum omnium 
Benedieant factorem, 
çdui genti Bearnensium 
Beatum Galectorium 
Dat patrem et pastorem. 
5. Laboris eonfirmatio, 
Honoris retributio 
Fit cure felicitate 
Alto caeli palatio " 
Beato Galectorio, 
Cur Dominum laudate. 

Ad Benedietus. 

A. Sancte Galectori, 
patriae lux. praesul, adesto 
Sic precibus nostris 
adiutor tempore praesto, 
Quod pulsis culpis 
laetemur perpete festo. 

Por l=l o r as. 
Ad Primam. 
A. /)eus, in cuius nomine 
Beato Ga|ectorio 
Salus et vita datur, 

Per ducat nos in lamine 
Cure numero ternario, 
Quo lesns adoratur. 

Ad Tertiam. 

A. Legem in corde posuit 
/)ci, quam facto tenuit, 
In qua iustificatur. 
Beatus Galectorius 
Praesul, martyr egregius, 
Pro qua martyrizatur. 

Ad Sextam. 

A. Defecit vita corporis 
Huius mensura temporis 
Laboreque dolore, 
Decapitantis gladii 
Coronam eepit bravii 
Plenam felicitate. 

Ad Nouam. 

A. Multa sunt mirabilia 
51ultaque testimonia 
Eximiae virtutis, 
Beato Galectorio 
Praestante pat roeinio 
Donum adest salutis. 

In 2. Yesperis. 

Ad Magnifient. 

A. Gaude, Lascurris civitas, 
Tanti patris reliquiis 
Deeorata miraeulis, 
In populis ut veritas 
Protestetur, qaod sanetitas 
Beati Galectorii 
Sit sequenda vestigiis 
Amore summi praemii. 



Brcv. Lascurrense hnp. Lascurris 1541 (rimpr. Pau 191). -- In 
1. Noct... 3, 1 propugnat quominus. -- I{ 1, 4 Itali,,rum. -- In 3. Noct. 
R l, 3 Caelo scitum. -- R 3, 6 Amore vitae g'loriae.  |[ 2, 8 arreportatus 
die decentius.  In Laud. A 3, 2 pro te fruentibus. -- Von diesen Irr- 
tiimern scheinen einige auf Rcchnung des Neudrueks zu kommen. -- Die zum 
«#flcium gehtlrigen Hynmet siehe Anal. XLIII, 14. 

In 1. Vesperis. 
Antiphonae. 
1. Laetetur plebs fidelium, 
.Ad sanctorum consortium 
Galganus scandit inclitus, 
mni virtute praeditus. 
2. Exortus in provincia 
izstro Clusdino Tusciae, 
l'roavorum prosapia 
Spectabilis progenie. 
3. In annis puerilibus 
Satis effrenis moribus, 
Instruitur angelica 
Visione miritica. 
4. Princeps caelestis patriae, 
Michael visu adfuit, 
Sumat novae militiae 
Signa, Galganum monuit. 

Ad Magnificat. 
Magnificat prae cetcris 
¥irtutibus innnmeris 
Galgauum sanctum deitas 
Per gratiam praeveniens, 
In eadem stabiliens 
Coronans per gloriam; 
Per quem nobis veniam 
l'raestet beata trinilas. 

l;e saneto Galgan». 
In 

1. Nocturno. 
Antiphonae. 

1. Beatus evangelicam 
Legem meditatur, 
Quaeper doctrinam caelicam 
Sit,i demonstratur. 

2. Quare mundialia 
Yana cuncta sprevit, 
Qui sola caelestia 
quaerere decrevit. 

3. Ctam invocarem Dominum, 
Ait sanctus, iustitiae, 
Vitare turbaln hominum 
Doter vanae militiae. 

4. Verba lnea, Domine, 
Percipe praecautis 
Viam tu,) lumine 
Dirigens errantis. 

5. Domine, mirabilem 
Tenens principatum, 
Da, ut vincam terribilem 
Daemonis conatum. 

6. In Domino fiduciam 
Totam hic iactavit, 
tdui carnis immunditiam 
Yere declinait. 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 
Regem laudemus aeternum, 
Qui sancto Galgano regnum 
Dedit in caelo sapernum. 
Dreves, Historiae Rhythmicae. ,'III. 

Responsoria. 
1. Aperit marri fi|ias 
Secreta visionis, 
(uae reseravit nun tius 
Caelestis regionis. 
6 



-- 82 -- 

tduam mente volvens tacite 
Mater respondit concile: 
Inimensum libi gaudium 
Figurat hoc praesagiam. 
V. Chrislus Dei filius 
Galganum specialius 
Suum vocal per nuntium. 

2. Archangelus apparuit 
lteraloque monuit 
Galganum, se sequatur, 
Ad flumen magnum xeniunt, 
Molendinum couspiciunt, 
Quod ibi rotabatur, 
V. Decursus praesentium 
lXIundanorum fragilium 
Illo tigurabatur. 

3. Transacto ponte tluvii 
l'ratum floum reperiuut 
Odoris miriAici, 
Ascendant montera Sepii, 
Domum ipsi consl,iciunt 
Cactus [archange/ici] 
V. Erat donms haec rolunda, 
Ubi lurba star iucunda 
Senatus magnifici. 

4. l.ibrum iubelur tollere, 
Versiculum hunc legere, 
Literas qui ignoravit: 
In potentias intravit 
Divini memor nominis; 
V. hnaginem speciosam, 
t,tuam cognovit gloriosam 
Vidit Dei et hominis. 

In 2. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Domine, sine macula 
Ingreditur possessor 
In tua tabernacula 
Tuus hic confessor. 

2. Domine, lacabiur 
In virtute tua 
Sanctus, qui servabitur 
In puritate sua. 

3. Domini est gratia 
Regnum praep.arat uni, 
tui servat innocentia 
('or immaculatum. 

4. Exaudi orationem 
Meam, Deus, qua deprecor. 
Patefac sanationem, 
Pro qua confracta tribulr. 

5. Te decet hynmus hodie 
Galgani vocem audiens, 
tlex aeternae gloriae, 
Fracture ensem reficiens. 

6. Bonum tibi confileri, 
Crealori omniuin, 
t'ui semper misereri 
Fuit et est proprium. 

Responsoria. 
1. Dura ad casrum Civitellae 
Pergit, equus stans in via 
l'rope castrum Ligriani 
Contradicit suo relie; 
Motus oral vote pia: 
Deus, dirige Galganum, 
V. Primum Adam qui plasmasti. 
Mihi quoque demonstrasti 
$lCl'lieve }lutlc mundum vanum. 

2. Prece fletu terminata 
Equus motu proprio 
Pergit eondênso nelnore 
Sistens in Inonte Sepii. 
Ubi manet fixa spata 
l'cr eum Olllfi tempore. . 
V. Yera crux en.e signatur, 
Quae per sanclum honoratur 
Mortificalo eorpore. 



:. Herbis famem refocillans, 
Aquae sili non vacillans 
Persevêral fortiler, 
Salan saevit acriter 
In Galganum exsiliens; 
Y. Daemon lerrere cupiens, 
Oranlem venir iaeiens 
Trabem ignis, post fugiens. 

4. Fama latere cupiens 
Sanctus micans virtutibus, 
Diffunditur in Tuscia, 
Mulieres post veniunt 
De Aretii partibus 
Cure maxima fiducia; 
V. Manu contractam puellam 
Ad ipsius ducam cellam 
Sanat Dei gratia. 
Cum gloria. 

In 3. Noclurno. 
Ad (3aatiea. 

A. Beatus solitarie 
Vitae Galganus stu,luit, 
Non thesauris peeuniae 
Spem suam unquam posuit 

Reaponsoria. 
Apostolorum limina, 
çui sunt mundi lumina. 
Visit pro indulgentia, 
Dura fit absens, aliquorum 
Corda fremunt malignorum 
Po pessima iuvidia; 
Hos ad locum accedentes, 
Ensem fracture relinquentes 
Dei ferit senlentia. 

2. Cure sic Romae perseveraL 
Haec per visum asserebat 
Sibi caeletis nuntius; 
Dolens eogitur redire, 
Ubi meretur audire: 
lqe adeas ulerius! 

¥. Pars fracta dura repomtur, 
Spatae fractae reficitur 
Ensis attditque citius. 
8. Construxit cellulam 
Galganus parvulam 
De lignis humilem, 
Rolundam, similem 
E, quae eernitur 
V. In montis cuhnine, 
Caelesti numine 
Talis ostenditur. 
4. acris ,lum vacat studii:. 
('ontinuis vigiliis, 
l,uee missa caelitus 
Vox clamat divinitus: 
Satis est, quod laborasti, 
5Iete hune, qod sem inasti. 
V. Corpus inane linquitur, 
Anima caêlo rapitur, 
Galgano dum sic dicitur. 

In Laudibus. 
.'Super Psalmos. 
A. Laudes reddit sanus factu 
Puer parvulus, contractu» 
blanibus arque pedibus» 
Sancti Galgani precibus. 

Ad Benedictus. 
A. Benêdictu, es, Domine, 
Qui reparas in homine 
Angelirum excidium, 
Galganum vana spernere. 
Te solum Deum quaerer,' 
Tuoruln docens praemium 

Per lloras. 
Ad l'rimam. 
A. Reddens itae puêrum 
Demersum in fluvio 
Solatur patrem miserum 
Suo patroeinio. 
6* 



Ad Tertim. 
A. Causns exit e carcere, 
Fugit ab ergastnlo 
Sancti Dci munere 
Liber a periculo. 
Ad extam. 
A. Religatum in catenis 
Visu sanctus eripuit, 
Liberum a diris poenis 
Suis eum restituit. 
Ad Nonam. 
A. Quasi omnis gratiae 
Dono invotatus 
Cuidam custodiam 
Reserat bealus. 

In 2. Vesperis. 
Antiph.nae. 
1. Saucti mirabilia 
Cananms n,ultiplicia, 
Privatum cunctis sensibus 
Suis reddidit usibus. 

Visitans sancti limina 
Contracta manu femina 
Cure sanitatis gratia 
Laeta redit ad propria. 

Vexalam a daemonio 
3Iulierem septen.nio. 
I.atam in oratorio, 
Suo curat suffragio. 

4o 

Leprosus, sui similem 
Cerae ferens imaginera. 
Curatus agit gratias 
Sancto Galgano nimias. 

.Al 

Ad Magnifi,'at. 
Magnificat miraculis 
[Sanctum] coram oculis 
Dominus cernentium, 
Capitis servans decorem 
Devotorum ad honorera 
Sibi fanmlantium, 
Per ipsum languentibus 
Cnctis se petentibu 
Dans salutis gaudium. 

Off. ms. Faustae de Beccarinis in M0mast. Visit. S. M. V. Ord. Cist.) 
saec. 16. Cod..enen. F VI 22. 

33. 

Ad Magnificat. 
A. Recolenda gloriosi 
Gengulphi praeconia 
Pro voto [hunc] personando 
celebrat ecclesia. 
Cui congaudet in excelsis 
angelorum cnria, 
Coronato post agonem 
triumpbali gloria. 

Ad 5latutinum. 
Invitatorium. 
Contio nostra Deo 
iubilans pin vota rependat, 

In Translatione s. 3engull, hi. 
Per quem martyrio 
Gengulphus in axe coruscat. 

In 1..Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Beatus vir in»ignitus 
clara stirpe germinis, 
Tamquam lignum vitae florens 
in decursu fluminis, 
Fructum dedit ante Deum " 
pretiosi sanguinis. 
2. Disciplinam apprehendens 
puritatis animo 



-- 85 -- 

Serviebat vir beatus 
in timore Domino, 
Pro quo tandem mortem tulit 
felici martyrio. 

Ut ab illo procul pellens 
maerorem tristitiae 
Vultum eius consignaret 
splendorc laetitiae. 

3. Adversantes vicit hostes 
circumdantis popui 
Et contrivit peccatorum 
dentes scuto fidei, 
Coronandus inter choros 
senatus aetherei. 

2. Scuto bonae voluntatis 
in agone praeditus. 
Linguam nequam et dolosam 
nihil prorsus veritus, 
Operantes vanitatem 
vicit martyr inclitus. 

lel»tlloria. 
1. Gloria lausque Deo 
per saccula cuncta resultet, 
Per quem sancta lion 
ictrici pignore gaudet, 
Dura sic martyrii 
numerosa proie refulget. 
V. Quam spccia]is amor 
matriv pia viscera complet 

2. Gengulphus martyr 
titulis insignis avorum, 
Stemmate reque potens 
et cuhnine fretu honorum 
Dulce decus generis 
compsit dulcedine morum, 
V. Pro Christo patiens 
certamina dura laborum. 

3. Lingonis urbs felix 
divinum nacta virorem, 
Parturicns roseum 
viridi de caespile florem 
Gengulphi meritis 
dignum diffudit odorem. 
Y. Sieur fruclifera 
produxit oliva saporem. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Invoeavit Deum suurn 
amator iustitiae, 

. Ius[ul sanctus se confidens 
habimrum iudicem 
Procellosum peccatorum 
devitando calicem 
Transmigrahat gloriosus 
ad virtutum apicem. 

2. Dura solito more 
regis dormiret in aula, 
Ne Domini serrure 
vexaret nox tenebrosa, 
Caelitus accendi 
meruit deiecta lucerna; 
Y. Rex stupuit mirans, 
quia ter virtute superna. 

3. Martyr et athleta 
fidei ferven,lo calore 
Terrea COlltenlllellS 
vitae caelestis amore 
Fulget in excelsia 
celebri Gcngulphus honore, 
$'. Iartyrii roseo 
radi;ns super asIra cruore. 



In 3. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Montis Dei semper optans 
sanctus heres fieri 
Et caelestis habitator 
esse tabernaculi 
Totis votis affectabat 
coronam martyrii. 
2. lXla:na satis ante D«um 
beatorum gloria, 
Qui coronat decertantes 
felici victoria, 
itam praestans Iongiorem 
per aeterna saecula. 
8. Quam beatus, qui in vanum 
non accepit animam, 
5Iundo corde, pura manu 
servans innocentiam ! 
Hic salutem obtinebit 
et misericordiam. 

Reaponsoria. 
1. Coniugis incestae 
potuit nudare reatus 
Frigidns in fonte 
lapis a duce sanctificatus, 
Dura cure detracta 
,ligitis cadit ungnis abactus; 
Y. Terribilis Deus hic 
dislriclius est operatus. 
2. lXliles Christi gloriose, 
Gengulphe sanctissime, 
tuo pio interventu 
Culpas nostras ablue, 
Y. ut caelestis regni sedes 
Valeamus scandere. 

0 quam raira Dei 
pietas virtusque refulget, 
l'er quem Gengulphus 
signornm iubare splendet; 
Areet enim febres, 
rquiem dut daemoniosis, 

Praecipue piat hos, 
quos pestifer inficit ignis; 
Omnibus optatae 
donat pia vota salutis 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
1. Triumphali fine sanctus 
translatus ad aethera, 
Sicut crebra incessanter 
protestantur opera, 
Claris signis illustratur 
post beata funera. 
2. Dum Gerardus praesul saera 
Tullum defert pignora, 
Fragor venti ter extinxit 
cerae luminaria, 
Sed haec Deus reparavit 
propter sancti merita. 
8. Caecus supplex lest] prost ratus 
in beato limine 
E post Christum invocato 
sancti viri nomine 
Sospittem est adeptus 
reparato lumine. 
4. Captus quiàam vit evadens 
templum sancti subiit, 
tuem perversae mentis homo 
extra tcmplum reppulit, 
Unàe reus mox a terra 
absorptus interiit. 
5. Iam veterno lapsu pendens 
ruebat maceria. 
tuam sic pronam diu fixit 
viri Dei gratia. 
Donec plebis procedentis 
pertransirent agmina 

Ad Benedictus. 
.k. Tua, Christe, sunt nbique 
laudanda miracnla, 



-- 87 -- 
Qui in sanctis-gloriosus Tu es, Deus, benedictus 
facis mirabilia, per aeterna saecula. 
Brev. Tullense imp. Mussiponti 1.595. -- In 1. Noct. A 2, 4 Domini. -- 

31. De saneto Oaudioso. 

In 1. Vesperis. 
Autiphonae. 
1. Sedenti super cathedra 
Exsultet cum ecclesia 
Populus clamore, 
Agens laeta sollemnia 
Et iubila praeconia 
Plena devoione. 

2. Lux exorta rutila, 
Cum sacra carnis germina 
Pullulant splendore, 
Sicque doetrina varia 
Cumulat suspiria 
Fervida amore. 

8. Rosam rubentem obtulit 
Finiens per ineendium 
¥ilam ('hrislo, cui credidit, 
Et puritatis lilium. 

4. Agmina prae ceteris 
l,audent Salernitana 
Pro tanti palris culmine 
Vote cotidiana. 

Ad Magnificat. 
A. 0 stupor, o gaudimn, 
0 dator caecis iuminum, 
0 claudis gressum praevium 
5Iiserorum auriga, 
Consors existens supcrum, 
Speca praesens exsilium 
E lacrimarum gemimm, 
Eentium quadriga. 
Fuisti pastus pauperum, 
Saginatio inopum, 
Abiectorum solacimn 
Et daemonum pedica, 

Ad devotum eollegium 
Converte mentis oculum 
Et pietatis viseera, 
Nos Christo mente dica. 

In 1. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. llic vir anachoriticae 
Perfectionis forma, 
('onfionis ierarchicae 
Micuit quasi norma. 

2. Exceisi dextra copiam 
Charismatum effudit, 
Mcntis intellegenfiam 
Per .¢aecula diffudit. 

3. 5lansuescit humiliter, 
Dura Christmn imitalur, 
Cclso throno sublimiter 
Pat ribus sociatur. 

4. Pertractum ad altaria 
Sedule celebranem 
Laeva monslrat taeterrima 
De caelis acceptantem. 

5. lam liber manu mutiler 
Ferret devotione, 
Dextera fuira rutilat 
In conseeratione. 

6. Ductus ad sacrificium 
l'er angelum nmnetur, 
Ut sacrum miniserium 
Assensus celcbrelur. 



R,«ponsoria. 
1. l'roduxit auctor omnium 
l-e stirpe puellari 
3Iirum clare praeludium 
De genere regali 
Habet tenellum vasculum 
Sanclitate meutali ; 
¥. Paci iunclum amabili 
Orbi monstrat vertibili 
l.ucem et diinali. 
2. Leprosum illum sordidum. 
Pulri caduco corpore 
ui carne defluebat, 
Factura mundi sFectaculum 
Abstersa cutis sanie 
Salixa liniebat ; 
. Sanat perfecie languidum 
Onmi propulso vulnere, 
IOum ipsum abstergebat. 
3. ptata sapientia 
Venit per abstinentiam 
Inentis Salom«mis 
Spernit et refulgcmiam, 
Orbicularem gloriam 
Imaginis decoris, 
x,. Carnem mundumque conterens, 
ectem nudatam dcferens 
q_ractu devotionis. 
4. Mundi contemptor exstitit 
('ulmen indignum suscipere 
Se fatur subditorum 
tduem praesul grate recipit. 
Verbo salutis adfluit 
In ordine polorum, 
V. Gemens alta suspiria 
lMultiplicat, oracula 
I_'un pilis cameloruro. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Cor pietatis gratia 
Ad plene delibuum 

Saccum plcnum pecunia 
Ostendit distributum. 
2. Panera salulis attulit 
Famelicis ae sratis, 
Angelus lucis obtulit 
Sacculum pietatis. 
3. Ut novis alimoniis 
Cessavit ratais pestis, 
Suffeeit elemosynis 
Saecus ille eaelestis. 

4. Audit hoc sanctissimus 
Pietatis custos, 
Sed agit promptissimus, 
Consolatur maestos. 

5. Traite nos ad sidera, 
Pater invocate. 
Cordis desideria 
Replens bonitate. 

6. Ponit in caelestibus. 
Sed non in pertusum, 
tuod datur pauperibus 
Per nnmen diffusum. 

Responsoria. 
1. Gaudiosus in publicum 
Verba vitae serendo, 
Factus praeco caelestium 
P,pu|um admonendo, 
Stabat ad puerperium 
Mulier pariendo, 
V. SuI, plevit lumen caelicum 
Flagrans rentis incendiun, 
Sic distans audiendo. 
2. Leprosis praestat oscula. 
Irradiata plautula 
Serxit et sauciatis. 
Frangit domat[que] vitia, 
Auget superna opera 
Indagine claritatis ; 
V. Sidus clarum emicuit, 
Procul sernao insouuit 
Apice veritalis. 



8. Funclus gradu authentico, 
Vultu nitens angelieo 
In veste pastorali. 
Spreto pravo consortio 
Oses redimit otio 
Cultro pontificali. 
X. Mulierum munuscula 
Fugit et eius oseula 
Pro vita virginali. 

4. ('ibum flexis proplitibus 
Assidue pauperibus 
Non cessat ministrare, 
Sicque praelatus altius 
Humilitatis actibus 
Sitet in pracdicare, 
. Quam summi patris fi|ius 
Peroplat sed in meliu 
Pro cunctis laborare. 

In 3. Soeturno. 
Ad Cantica. 

A. Veruat in miraculis, 
Dura esset viator, 
Nunc profundit singulis 
Sistens contemplator. 

l{esponsoria. 
1. Cure sinistram purrissimam 
Mulier osculatur, 
Extunc per noxam flammeam 
Sancti mens tiliilatur, 
Capit cure dextra rompheam, 
Sinistra reseeatur. 
V. Manum illam obnoxiam 
Per vocem evangelicam 
T«llit, dura stimulatur. 

2. Dum sanctus lfic ut mutilus 
Dcsiit celelrare, 
Insolitum hoc populus 
Çoeperat mussitare, 
Sed lateus mentis gemitus 
Pavebat revelare, 

V. ('uni manum nigram angelus 
Ferens missus caelitus 
Iubet sacrificare. 

3. Draco ille teterrimus, 
tui virus fundens noxius 
Omnem hanc regionem 
Vastabat ferus pessimus, 
Flatu necans pestiferus, 
Vomens contagionem. 
¥. tlunc sanctus ce|eberrinms 
Fugat pulsum remotius 
Per solam iussionem. 

4. Atrox famis inedia 
Exinanitum populum 
Vonsumens perimebat. 
Victus onmis in, qfia 
Panis tollcns edulium 
Pariter defluebat ; 
V. Motus misericordia 
t'ro plebis alimonia 
Cuncta distribuebat. 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
1. Dura Gau,liosus praeviis 
Orationum studiis 
In Domino confisus, 
Inter arma micantia 
Se in sa|utis foedera 
Est athleta provisus. 

2. Hic concitos ad proelium 
Et ad mortis cxcidium 
Cires Benevcntanos 
Fieetit ad pacis vinculum 
Per solum iussum caelicum 
Contra Salernitanos. 

3. Tres tcnet in prodigiis 
Ordines: miraculis 
Potestates pellit, 
Feritates iaeulis, 
Largitate muneris 
Daemones expellit. 



4. Doctus per flamen spiritus 
Se dedicavit funditus 
Servire creatori, 
Spernens mundum penitus, 
Donis perfusus caelitus, 
Innixus redemptori. 

5. Laudans in cordis iubilo 
Decachordo psaherio 
5Ielodi symphonia, 
Hacc est plena devoti,) 
;audiosi praecordio 
Èxsultans melodia. 

Ad Bened;.ctus. 
t praesul fragrans meritis, 
Spretis ad plenum deviis 
E abiectis lasciviis 
Ac mundanis illecebris 
Carne naceratus, 
Refe«'tus exstas praenfiis 
lllis smnmis collegiis 
Sociatus aetlereis 
Et civil, us eaelicolis 
Rosis laurealus ; 
.Xobis assis miseris 
È l,ressm'arum taediis, 
Lacrimarum profluviis, 
Paler, miseratus. 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
0 virum mirabilem, 
Cuius vesfis in liquidis 
Undis exstat vehiculum 
tuasi navis perfecta! 
Fugiebat a perfidis, 
Deferens sancIi pallium, 
Super ipsum stans solidum 
Aqua tune refecta. 
Aciem verte luminis 
Ad peccatorum barathrum, 
Se immergens periculum, 
Labae praecipitium 
In plebe sit subiecta. 

Per Octavam. 
Ad Magnificat. 
A. 0 lumen ecclesiae. 
Doctor veritatis, 
Pontifex egregie, 
Norma caritatis, 
Aquam sapientiae 
Propinasti gratis, 
Praedicator gratiae, 
Nos iunge beatis. 

(fffieium ms..'-.'-. Fortatnatae et Gaudio.i saec. 16. t'od. Vatican. Reg. 
1797. A. -- Officinm s. Fortunatae V. et M. et s. Gaudiosi E. et C imp. 
Neapoli (Joseph Cacchiusl 1565. B. -- 
In 1. V esp. A 1, 1 cathedram B. -- A 1, 4 Augens B. -- A 4, 2 
• alernitani B. -- ,i 4, 3 patre A. -- Ad blagn. 1 stupor et gaudium A. -- 
Ibid. 6 auxilium. -- Ibid. lt 8aginatibus A, 8aginatis B. -- Ibid. 11 so- 
lacium fehlt B. -- Ibid. 15 pietate viscerum A. -- In 1. No ct. A 2, 4 Dei 
secreta diffudit. -- A 4, 3 teterriam A, taeterrima B. -- 1 1, 9 Lucens B 
-- 1 2. 5 euncti A.  l 2, 6 Sana A. -- l 3, 4 revulgentiam A; redo- 
lentiam B. -- 1 4, 4 praesul postea recipit B. -- R 4, 5 adfifit A. -- In 
:2. N oc t. A 2, 1 Pacem .alutis AB. -- A 2. 2 ac statis A. -- A 3, 8 8ufficit A. 
-- A 6, 3 Quid B. -- R 1, 8 Fragans A. Fragrans B. -- R 2, 1 Leprosns 
B. -- 1 2, 4 Fragit A; vitiat AB. -- 1 2, 5 Audit AB -- R 8, 5 otio 
fehlt B. -- R 3, .5 Munere pontifieali B. -- l 8, 7 Mulierum ne- 
bulam AB. -- R4, 4 altus B.-- ! 4,6 in fehlt B.---.In 8. Noct. A 1, 3 
perfundit B. -- A 1, 4 Esistens B. -- 11 1, 3 flammineam B. -- 1/ 1, 4 
mentis B. -- l 4, 6 reverale /3. -- 1 , 2 fundebat B. --1 , 5 pe.tifera 
B.  l 4, 2 Exinanitu.  In Laud. , 1, 4 Intra .lB. -- & 1, 5 Se ut 
.aluti AIL  A 2, 1 Hic cunctos ad /3. -- A 3. 5 muneri. fehlt B. -- 
.[ 5, :] Melodis. -- Ad Ben..t, 6 Refertus B. -- Ihid. 8 Sociatus et heroi B. 
-- Ibid. 10 laureatN A. -- lhid 11 assit A. -- In _'2. Vesp. Ad .Magn. A 



fehlt B; statt dessert die A per octavam. -- ]lvmnen: Supcrnae luei. 
claritas und Iesu, Ittx vera mentium. .{us B auch in Acta ... Oct. 
XI. 903 ff. 

35. De sancto Georgio. 

In 1. Vesperis. 
R. Coepit praeses eontristari, 
Se a sancto superari 
Erubeseens doluit 
Et dolens erubuit, 
Couversus ad alia 
Impia consi]ia 
Cessat a suppliciis, 
Cogitat b|anditiis 
Posse mentem immutmi 
A ride, quam docuit; 
¥. Ridens martyr b]andientem 
Aeque sieur deterrentem, 
Exaltari, eoronari 
Meruit. 

Qui coronae participem 
Fecit in regno diitem, 
Caeli civem, non hospitem, 
Georgium, 
Uuius nlagnitudinis 
Nullum est initium 
Nullus erit finis. 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 
Auctorem rerum omnium 
Laudet turba fidelium, 
Qui martyrem egregium 
Coronavit Georgium. 

P rosa. 
1. Cogitabat Dacianus 
Martyrem seducere 
Blandimentis, quem tormentis 
Non valebat vincere. 
2. Firma petra fixam mentis 
Ancoram evellere 
Uoepit verbis vit profanus 
Mollibus insistere. 
:. Dabat sanctus verba ventis 
Nolens acquiescere, 
Plus amabat et optahat 
Crebro caedi verbere, 
4. Espectatam et optatam 
Coronam percipere ; 
Post labores et dolores 
Fracto carnis carcere 
Coronari meruit. 

Ad Magnifieat. 
A. lIagnificemus prineipem 
,Iagnifieantem militera, 

In 1..Nocturno, 
Autiphonae. 
1. Non in via culpae stetit 
Ideoque vera metit 
Gaudia Georgius. 
2. Fremit frendeus Daciauus, 
Sanctum martyrem profanus 
Membris sectis laniat. 
3. Susceptor meus, Domine, 
Tu es, pro cuius nomine 
Patior fuso sanguine. 

Re.ponsoria. 
Miremur admirabilem 
In sanetis suis omnibus, 
Deum desiderabilem 
In cunetis terrae filibus, 
Collaudemus laudabilem 
In singulis operibus, 
Gloriosum, amabilem 
Vniversis fide|ibu. 



V. Cuius suberbos 
deicit potentia, 
Corde benigno 
respicit humilia. 
2. Dum regnaret Dacianus, 
Sacrilegus et profauus. 
Christi nomen 
exosum habuit, 
Dis cuituram 
vanam exhibuit, 
Ad tormenta 
fideles rapuit ; 
V. Georgius 
 idens ingêmuit 
T3 rannoque 
sese opposuit. 
:. Saldenli 
usu._- eonsilio, 
.N'e tardaret 
rerum retentio 
Iter ad Domiuum. 
Aurunt non modicum, 
tduod habuit. 
Egenis dislribuit. 
Ut currat expeditius 
Et mtius 
Ad patrem iun|illuui. 
V. Iox vuitu interrito 
T.vran tutu intuetur. 
Timore deposito 
(hristum confitetur. 

In 2. Nocturno, 
Antiphonae. 
1. Invocantem exaudivit 
Sancmm uum Domiuus, 
Hosle victo vita vivit, 
Cuius uou est terminus. 
2. Verba mea percipe 
Auribus clamosa, 
I-rmgi, Dêus. praecipe 
Idola exosa. 

3. 0 quam admirabile 
Somen tuum. Domine, 
Qui coufringis sculptile, 
(uod est sine numine. 
Re.ponsoria. 
1. Clamal miles: Quid profane 
Sic insanis Daciaue 
Et adoras idola? 
Ego sum chrislicola. 
Deum untim verum colo, 
[ui creavit onmia, 
Huic offere puri volo 
Cordis sacrificia. 
V. Ipsi soli servio, 
Pro quo pelecutio 
aevit in ecclesia. 
2. Dii tui sunt 
vcre dacmouia. 
Inimica 
humano generi, 
Simulacra 
sensu carentia. 
Muta et surda 
iubeto conteri. 
Nuilum numcn 
inesse operi 
Crede moralium. 
Supra nos est. 
lu nobis habitat 
Creator omnium, 
V. Huuc adora et honora. 
Ipsum ama, ipsum time, 
Si vis salutem auimae. 
4. Ad haec verba fit insanus 
•Nec se capit Dacianus 
Prae cordis insania. 
Inflammatu. est furore 
•Nec recedit ab errore. 
Sain Deum pesequentium 
Çreseens semper ad odium 
Ascendit superbia. 
V. Ad exquisita rapitur 
Et trahitur 
Veloeius 
Supplicia Georgius. 



In 3. Nocturno. 
Antiph,mae. 
1. In Domino confidens 
Et praesidem deridens 
Tormenta non timuit 
Sec *terrores horruit. 

2. Ingressus sine lnacula 
0peratus iustitiam, 
Hic tra tah¢rnacula 
Elegit domunt propriam. 

3. Corona de lapide 
Pretioso decoratur» 
Purpurea chlamyde 
In excelsis honoratur. 

Respousoria. 
1. Omne genus tormentorum 
In conspeclu beatorum 
0culorum ponitur, 
Ferrea erigimr 
Serras velut gladios 
Nefarios 
Habens in se rota; 
Ut concludam brevius, 
Qnidquid potest gravius 
Cogitari, 
Iubet praeses praeparari, 
Sed martyr Georgius 
,lênte stat immota. 
V. Aurum in fornace 
Comprobatur, 
Hic purgatur. 
Ut fruatur 
Perpetua pace. 
2. Sic vinum elici|ur, 
Cure calcata premitur 
Uva torculari, 
Sic excussa palea 
Deferur ad horrea 
Granum nmdo pari; 
Ferrure fit splendidius 
Et clarius 
Iussum elimari. 

V. Sic maiorem dat odorem 
Tus iniectmn ignibus, 
Sonum reddit altiorem 
Chorda tensa manibus. 

3. Sale superposito 
Redivi'us subito 
Redit dolor vulnerum, 
Dum tortetur, non terretur, 
Iesum nmgis confitetur, 
Stabat rictus et afflictus 
Plenus praeses scclerum. 
V. quanto poena acrior, 
Tanto mlles fortior 
Animatur ad certamen, 
In quo spirat sanct um flamem. 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
1. In aeterum 
regnabit Dominus, 
Cuius regni 
non êrit terminus. 
3. Iubilate et servite 
Domino in sobria 
Exsultatione, 
Portas eius introite. 
3. A(I te de luce vigilo 
I)etls rlletls 
et tibi iubilo 
l'ulso procal 
a corde nubilo. 
4. Benedicat creatori 
Omnis creatura, 
Suum plasma plasmatori, 
Factori h,clura. 
5. Sol, luna et omnia 
Caeli lmninaria 
Laudant Deum, qui propria 
Potenlia 
(_urvat imperia. 



Ad Benedictus. 
A. Benedictus rex invictus, 
Pro quo multis est afflictus 
Pressuris Georgius, 
N«bis sit propitius. 
In OE. Yesperis. 
R. Pretiosam stolam lavit 
Et in agni dea|bavit 
Sanguine Oeorgius, 
Pro ride, quam exaltavit, 
Adhuc pugnat ut pugnavit 
Bellator egregius. 
V. Qui iuxta morem solitum 
Christiauormn militum 
Semper praeit exercitum. 
PI'OSa. 
1 a. Ut pro ride catholica 
Pugnet, chors angelica 
1 b. Descendit saepe praevio 
Sacro duce Georgio. 
2a. Cure veste candida, 
hïn,is splendida. 
2 b. Fngit perterritus 
Mox exercitus 

3 a. Infidelis populi 
Et ultore gladio 
Sternuntur i,t proêlio 
Nostrae pacis aemuli. 
3b. Facta strage vincitur 
lnimica legi,, 
A multis agnoscitur 
Cstrorum in nledio. 
4a. Dux eorum bellatorum 
In candore et nitore 
Se ostendens habitus 
l'raeeedit exercitus. 
4b. Turba cadit, quam invadit, 
Hostis cedit, victor redit 
Ad caelos Georgius. 
Bellator egregius. 

Ad Magnificat. 
A. 5lagnificemus D,)minunL 
Qui prelioso sanguine 
.Natus 5Iaria virgine 
Detersit sordes criminunt. 
Ponens dolori terminmn. 
Qui Dacianu,n expulit 
Et Georgium transulit 
Ad regionem luminum. 
Brev. ms. CivitCense saec. 1.5. Cod. Archiep. Utinen. Oct. 10. A.  

Antil,h. ns. Civitaten«e saee. 14. Cod. Civitaten. l,Vll, add. saec. 1.5. B.  
Brev. ins. Civitatense almi 147fi. Cod. Civitaten. LXXIV (28. '. -- Aueh in: 
Antiph. ins. Civitatense saec. 1.5. Cod. Civitatn. XLVIII. -- Aiitiph. m»- 
('ivitatellSe saec. 15. C-d. Civitaten. XLIV.  In i. Vesp. Pr,,sa fehlt AC.  
In 1. N'oct. A 1, 4 Nobis sit propitius AC. I R B, 8 tribuit B. I In 
. Noct. R 2, 1:3 et in nohis ABC.- In ;. Noct A '2. -'2 operatu.sque ABC. 
-- R 1. 16 Hic probatur A. -- R _'2, 11 Tus ictum. -- I .,, 4 Dura tortetur A. 
-- Vor R 2 schiebt B fidgendes R eill: 
Lampadarun latera 
Igne eoncrelnantur. 
h'uda patent viscera, 
Fibrae reserantur, 
Pcdes, manus, cetcra 
Melubra laniatltul-, 
Vulnerantur ruinera, 
.Nullus |ocus est illaesus. 
V. Invocat«r iugiter, 
(|l:nll tenet memoriter, 
ui praesens est ,mnihus 
Il,sUre invocantibus 
Vere et non flcte. 
IIt . Ve.l,. R und ]'r,,sa fehlen AC. 



Ire s. (erardo ('euadieusi. 

In 1. Vesperis. 
Antiphonae. 

qui fdici martyrio 
coronavit beatun Gerordtt». 

1. Aurea iam saecula 
Diem adduxerunt, 
tuo Gerardi specula 
Mundo claruerunt 

2. Laetabunda iubilet 
Mater tiliormu, 
Gaudia multiplicet 
Gaudiis e,)rum. 

3. Gratiarum actio 
Patri sonet luminum, 
Et rein remissio 
Donetur peccaminum. 

4. In lui memoriam 
Dona congregatis 
[[ostium victoriam 
Meritis beatis. 

5. Iustus Deus iustitias 
Servi sui dilexit 
Et ad caeli delicias 
Dilectum iam evexit. 

Ad Magnificat. 
A. Claret dies, 
claret sollemnitas, 
(uo Gerardi 
refulsit sauctitas, 
Chorus caelum 
propulset vocibus, 
Reddat melos 
sanctis affectibus. 

In 1..Nocturno. 

Antil,honae. 

1. Ia sede pestilentiae 
Sanctus Dei non sedit, 
8ed eathedram iusitiae 
Christi martyr accedit. 

2. In timore laetitiae 
Christi martyr servivit 
Et documeutis gratiae 
Devotus oboedivit. 

. In Dei tabernaculo 
Gerardus habitavit 
Et terso vitae speculo 
De hoste trimuphavit. 
4. Sanctus contuso vertice 
M:trtyrio sacralur 
E sic a summo iudiee 
[llonore] coronatur. 
5. hmocens iste nmnibns 
Asceudit [monterai Domini 
Et sanctae legis passibus 
Servir aeteruo numini. 

6. lu.te iustus laetabitur 
In auctore bonorum, 
In quo sperans laudabilur 
Rectitudo sanetorum. 

l/.el»OllSOl'ia. 
1. Urbs praecelsa Venetorum, 
Laudes Dei nunlia. 
Deeorata luce morum 
Dei providemia, 
Qui Gerardum dat decorum 
Intra tua limina. 



V. Gloriosa dicte sut de te, 
ci«itas Dei. 

2. Dei gratia praeventus 
Devotus efficitur, 
5alutarihus intentus 
Regulae subicitur, 
Via carnis non detentus 
Via Christi graditur. 
V. I» qt«o corrigit adul«s,.entior 
,'i,m su,m ? in ,ustodiendo 
s¢.rmocs tuo$. 

3. Adulescens mente cernit 
Paradisi gaudia, 
t'iJuper sepulcri decernit 
Videre magnalia, 
Vita mundus mundum spernit 
Et parcntum grandia. 
V catus vir, cuius est au- 
xilium abs te, ascosiones  
corde suo disl,osuit in loco 
hwrimarum.. 

4. Autrum quaerens earuem terit 
Mauri contnbernio, 
Rex ingressus hunc reducit 
Maceratnm eremo 
Et in praesulem elegit 
Et magistrum populo. 
V. Dominus dabit verbum eva- 
gdicantibus virtute multa. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 

1. Deus praeclaris meritis 
Sanctum mirificavit 
Et hostibus perterritis 
Electum sublimavit. 

2. Beatus, quem elegeris, 
Deus, de nmndi carcer% 
Beatos, quem assmnpseris 
0mni deleto crimine. 

3. Mundus mundum ahhorruit, 
Ut cedrus elevatus 
Et sicut palma floruit 
Spe vitae sublimatus. 

4. lustus ]9eus iustitias 
eri sui dilexit 
Et ad caeli delicias 
Dilectum suum vexit. 

Responsoria. 
1. Veneratur hic dileetus 
Et pater effieitur, 
Crescit numerus electus 
Et ride concipitur, 
Templa struit, sed perfectus 
Humilis cognoscitur. 
V. _Permtmet in aeterv» in 
conspectu Bel, miserit.oràium 
et ceritatem eius qui requiret. 
2. Mentis fastum hic detestans 
Dat manum ad fortia 
Et leprosis stratum praestans 
Relevat mancipia, 
De silvis ligna sequestrans 
Prava rugit otia. 
V. Videa»t pavpcres et luetêntur, 
quucrit( Devra, et «eni«t animo 
oslro prm'o. 
8. Donis prophetiae plenu» 
Futura praenuntiat 
Regi, sed mente serenus 
Populis insinuat, 
çuod seditionis [genu] 
Illis :upe veniat. 
V. Os iusti meditabitur sa- 
pientiam, et linyua eius lo- 
quelur iudicium. 
4. Sacra dies illucescit, 
Quo vir sanctus celebrat, 
Sed de morte spes accrescit, 
Quod ipse praedixerat, 
çhristi rides hune erexit, 
Ne quid[quam] iam timeat. 



Consàerat peccator 4ustum 
et quaerit mortificare eum. 

In 3. Noct.urno. 
Responoria. 
1. Ait fratribus: ad certain 
agni [Dei] ducimur, 
Turbam videns fraudisplenam 
Mente non concutitar, 
Sed oslendit haut amoenam, 
Dura saxis opprimilur. 
¥. i)onimts autem non dere- 
liquit eum in manibus eius 
nec damnabit illum, ,'um 
iudi,'abitur illi. 

In Laudibus. 
Antiph-nae. 
1. Ad laudes gratiae 
surgat eeclesia, 

Cui spem eniae 
donat memoria 
Martyris inclita. 
2. 0 aurora 
super terrain diescens 
Et lux meridiauo 
caelos illustrans 
Nos in vim luminis 
recipe foris lm.ere 
Et infus suaiter 
ardere concede. 
8. Prima luc[ern]is propriis 
Lux il»sa mundo rutilat, 
taam nectaris indieiis 
¥ila fuscala nubilat. 
4. Gerardi alto merita, 
Dura frenis continentiae 
Norma carnis est subdita. 
5. Legit fracture ecclesia 
Praeclare iam [virtutis], 
uos ternir per indicia 
Praeelarae iuventutis. 

I2,,llect. ms Caietani Constantini saec. 17. Cod. Alexandrin. 95 III).  
In 1. Vesp. A 2, 1 Laetabundo.  A 2, 3 Gaudio. -- A 5, 1 iustitiam. 
-- In 2. Noct. A 2, 2 Dominus d« mundi.  A 4, 4 evexit. A 5 und 
6 prosaisch. -- In :. b/oct. A ad laud. prosaisch. -- R 24: prosaisch. 
-- In Laud. A :, 2 ipse.  A B, 3 Quem neeteris iudiciis. -- 4, 1 alto 
- exalte». -- Ad Bened. A prosaisch. -- In 2. Y es p. ad llag'n. A wie in 
1. Vesp. 
37. l)e s. (erardo l'oletino. 

In 1. Vesperis. 
Autil,hoae. 

1. Laudet, eia, salvalorem, 
(Jui Gerardum confessorem 
8ibi dedit in pastorem 
Potentina conlio. 

2. (ui dura circa l)ei fl)rum 
I.ucra quaerit talentorum, 
Regni consors fit eaelorum 
Spreto ncquam otio. 
Dreves, Hi,,toriae Rhythmicae. ¥III. 

3. Lege igil in diina 
Chrisli fulsit in docrina 
quusi stella matutina 
In nebulae medio. 
4. Hinc adeplus est aeterna, 
Ilolllo gaudet in superna, 
Qui refulsit ut lucerna 
Sanctitais radio. 
5. 'lua nos oratioue 
Salvans in hac regione 
Fac et caeli mansione 
Christi fi'ui gaudio. 



H. Sancle Gerarde, tuis 
famulis succurre benigne 
È fac nos otaries 
tneritis iungi tibi digne, 
V. Ora devoto 
pro clero, pro grege toto 
lntercede pie, 
da prospera fine remoto, 
Sentiat ut celebrans 
hoc festmn dona salutis. 

Ad Magnificat. 
A. Ad honorera salvatoris 
exsultet tcclesia, 
Nain Gerardi confessoris 
Rutilant sollemnia, 
Ortus causa cum canoris 
Vocibus Placentia 
l.audet, causa sed honoris 
Gaudeat Potentia. 

Ad Matutinum. 
Invitatgrium. 

Adoremus regem summulll 
lIentibus supplicibus, 
t;ui Gerardum confessorem 
Caeli iunxit civibus. 

In 1. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Venit ab ltalia 
Domino ducênte Gerardus. 
2. lpse Placentints 
civis placuit bcne Christo. 
3. Fitque Potcntinus 
doctor sic postea praesul. 
Responsoria. 
1. l'raesulis eximii 
festa cane, contio laeta, 

E dignas laudes 
l,ersolve Deo sine neta ; 
V. Gaude, festa cohors, 
gaudet provincia tota. 

2. Eeclesiam rexit. 
dictando magnificax it 
Commissm»que gregem 
faeiendo, doccndo, bêaxit, 
V. Sobrius, ornatus, 
prudens, mitisque lmdicus. 

3. Perigil et sollers, 
caulus, patiensque benignu-. 
çultor iustitiae, 
rectus, pius. undiquc dignu_-, 
V. Lector et assiduus, 
doctor, largitor egenis. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. tuadam die visitando 
dura iret paroehiam 
Quandam, beatae Mariae 
venir ad ccclesiam. 

2. Sitientes fratres eius 
nec non et familiae 
Vinum, quod non erat ibi, 
magis petunt auxie. 

t. Fertur aqua de mandato 
praesulis sanctissimi, 
ignat aquam et fit vinum 
saporis dulcissimi. 

Respons,ria. 
1. Cernentes socii 
tantum mirabile signum. 
Immensae reputant 
hunc laudis nmnere diguum. 
V. Sed Domini famulus 
refugit praeconia famae. 

2. Exigit a sociis 
sibi fida mentc caveri, 



Ne nisi post mortem 
praesumant visa fateri, 
¥. Spernens adplausus 
vacuos vulgaris honoris. 

3. Praesentis vitae 
dimittens hbrica castra 
Terrea commuiat 
caelo» dura migrat ad astra» 
V. Pro carnis pugna 
caelestcm sumere palmam. 

In 3. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Anno migrat in octavo, 
Iam relicto mundo pravo 
Tendit ad caelstia. 

2. Gaudet chorus angelorum, 
Sacrum sacer auget chorum, 
Caeli gaudet curia. 

3. Ibi perstat advocatus, 
• Nostros levigat reatus 
¥oce precatoria. 

Respo.oria. 
1. Flet popuhs, gaudet 
caelum, caelestia pangunt 
Agmina, dulcisonis 
melodiis organa tangunt, 
V. Quod datur his socius, 
quod amicus crescit amicis. 
2. ('ongaudet aegris 
subira veniente sahte, 
Pelhntur morbi 
febresque fugantur acutae, 
V. Redduntur claudis 
gressus et hmina caecis. 
3. O hmen patriae, 
populi dux, gloria cleri, 
Digneris precibus 
nos, sancte Gerarde, tueri. 

Illustra patriam, 
populum rege, protege clerum, 
¥.Ut tecum simus 
per saecula cuncta dierum, 
Cernentes pariter 
hmen de iumille verunL 

In Laudibus. 

A ntiphonae. 

1. Calltemus Domino 
laudum praeconia tfino, 
Ut per palronum 
praebeat omne bonum. 

2. Laudelnus D,)minum 
iubilantes voce canora. 
('uncta Deo resonent 
in sacris laudibus ora. 

3. Psallamus pariter 
caelesti cantica regi, 
Ut mereamur eu 
cmicta regente regi. 

4. Laude crcatori 
benedicite cuncta creala 
Exsultando Deum 
sibi dicite cantica grata. 

5. ('ttelunl terra, mare, 
simul his colltenta resultellt, 
Cymbala, psalterium, 
reboautia tympana pulselt. 

Ad Bçncdictus. 

A. Exsultenms in hac die 
cunmulato gaudio 
Celebrantes sancti viri 
festa cure tripudio. 
Sancte nos Gcrarde iuxa 
tuo pat rocinio, 
Ut possimus collocari 
supero palatio. 
7* 



-- 1(«) -- 

In 2. Vesperis. 

Ad Magnificat. 

A. Euge, Dei serve bonc, 
iam intrasti gaudium, 
Post lriumphum iam coronae 
pcrcepisti pracmium ; 
Nos, qui sumus in agone, 
Sic due per hoe devium, 
Ut caelesli mansione 
Consequamur bravium. 

In Colnrnernernoratione. 
Ad l|enedictu«. 
A. Tua nos oralione 
Salvans in hae regione 
Fae in caeli mansione 
Christi frui gaudio. 
Ad Magnificat. 
A. Supplieat ex animo 
tibi plcbs tua, sancte Gerarde, 
lmpetret ut per te 
posse placere Deo. 

Collect. ms. Card. de S. Severina anni 15'2_9. Cod. Arch. Vatic. X 98. -- 
Zn dem Offieium finden sich folgende Benedictiones: 
In 1. Nocturno. 
1. Confesse,r, praesta tua nos promere ge.ta. 
2. Serve Dei vere, nos, sancte Gerarde, tuere. 
• 3. Sis nobis praesto, quotien. precamur, adesto. 
In 2. Noeturno. 
1. Nos rege, confessor et Christi maxime mes.or 
2. Et populum dira virtutibus, Iraelita. 
:. t'ulpae pellat onus veniam &manda patronus. 
In 3. Nocturno. 
1. Auxilium turbis confessor e«,ndonet urbi.. 
'2_. Arque gregi dona, prae.ul, eaelestia dona. 
Brnchstiicke diese Officiums Acta SS. Oct. XIII. 471 au« P. Campi, Historia 
di Piaeenza II. 32 ff. 

3. De san¢lo (ermano Anlismdorensi: 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 

VirtuIum titulis 
Germanus laude perenni 
Floridus a populis 
veneretur non preee segni. 

In 1. locturno. 
Antiphonae. 
1. Ex illustri 
ortus prosapio 

Hic Germanus 
artium studia 
Liberalia 
voluntarius 
Ampleetitur, 
2. Parabaur 
[huit] eloquentia, 
Praeditabat 
iuris seientia, 
Pontifici 
[erat] iustitia 
mox futuro. 

,itfflu°r7 it 



Ut regeret populos 
Diversis ducatibus 
Con»rit utos. 

Rcsponsoria. 
1. Divina virtu», omnium 
Artifex mirabilium, 
Germanum, duceu) gentium, 
Pastorem fecit ovium. 
V. Elegit eum Dominus ex omni 
carne et excelsum fecit illum. 

2. Cure sacerdos cfficitur. 
Hordeo corpus pascitu G 
Cilicio comprimitur, 
Cinis pro lecto steraitur 
V. _rugis ci erat 9cmitus, »ratio 
)O'serert»S. 

3. Loquuutur sibi mu,uo 
Cires caelestis pariae, 
Se,l quod virus cure mortuo, 
Hoc admirandae gratiae. 
V. 3tirabilis Deus u sanctis 
suis. nirabilis  ,Iris D,,- 
»t iuS. 

ReSl)«»n8oria. 

1. Destinati supplicio 
Mortis reatus pondere 
Orationis pretio 
Redinuntur a careere. 
V. Dirw,isti. Domine, vincul,« 
eor«» et libcrasti eos. 

2. Extremum diem clauserat 
Voluiani filius, 
tuem ad vitam aeeelerat 
Germaaus, Dei nuntius. 
V. Dextera Domini ecit «if- 
lutera, d«xtera Domini etc- 
oit eum. 

In 2. Socturno. 
Antiphonae. 

1. Tonsuratur in clefieum, 
Qui princeps êrat militum, 
Seà haec fuit mutatio 
Dêxtcrae excelsi. 

2. Processu vero telnp,wis 
Diu in lege Dottfini 
]Ieditatut', sacerdotimn 
Suscepit invitus. 

3. Erat autem ff,le igneus. 
Torreus eaelestis eloquii 
Et praeeêptorum operarius-_. 
Dei iudefessus..... ,-- 

In 3. l'octurno. 
Autiphonae. 

1. Post decessum antislitis 
Domino revelaute 
Ab omuibus coneorditer 
Eiseol,us eligitur. 

2. Noclibus nunquam vestitum, 
Raro cingulum, raro 
Calceamênta detraxit. 

3. Prostratus super cinere», 
Artatus in cilicio. 
Uuiescere vix poterat 
"-Multo fessus martyrio. 



-- 102 -- 

l{espons,ria. 
1. Pontifices, qui venerant 
Ad viri Dei transitum, 
Altercando diviserant 
Inter se patris habitum. 
Y. Reyia sumpsit capsulam 
sanc¢or«m reliquias conti- 
enten. 
'2.. hnperatrix sanctissimum 
Corpus invohit sericis, 
uod transmisit ad Gallias 
¥icta prece pontificis. 

V. log,«erat cni», ut ghba sui 
corlmris latriae reàderclur. 

3. Palronum excepit 
civitas propfia. 
Sepulti corpol'is 
custos eeclesia, 
Cuius miraculis 
fulget et gloria. 
V. Personans laudibus 
clerus cum populo 
Ruit obviam 
eius vehiculo. 

Brev. Atrebatense imp. Atrebati 1595. I In 1. Noct. A 2, 8 Praedi- 
cali«,nibus. A 2,  sq. Iu.titiae pontifici, i Zugeh6rige Hymnen: Ad Vesp. 
et Matat.: ,:';anctorum meritis .... vocum concordia"; ad Laud.: 
..Iste confessor meritis praeclarus  (Anal. XI, 146L 

39. In Translati«,ne s. 6erlrudis Xivellen.qs. 

IU 1. Yesperis. 
Autiphonae. 
1. Gertrudis festa 
veneremur sacraque gesta 
Cum laelitia. 
2. Huic viluit mundus, 
placuit super omnia Chrislus 
In pudicitia. 
3. Corpus demacerat 
et mundi lurida ealcat 
Prae abstinentia. 
4. Aelatis iuvenis 
annosaque mente pudica 
Cure diligentia. 
5. Pauperibus calida, 
surdis caeeisque medela 
Per miracula. 
Ad Magnificat. 
A. Are, Gertrudis, virgo grata 
Ex regali stirpe nata, 
Leprosos mun dare non sprevisti 
Propter amortnl Iesu Cbristi; 

Caecis viam demonstrasti, 
Pauperibus nummos collocasti, 
tduibus tua hospitia 
Dedisti suavissima. 
0 virgo, fideliter 
Oraque suppliciter 
Iesum. Iariae filium, 
Ut nobis det hospitium 
Hic et in suo palatio 
Cure aêtêrno gaudio. 

Ad Matutinum. 
Iuvitatorium. 
In cordis iubilo 
laudcmus cunctipotentem, 
çui sibi Gertrudem 
iunxit super omnia sanctam. 

In 1..Xocturno. 
,utiphonae. 
1. Gertrudis meritis 
vivamus caelibe sita 
Per saecu|a. 



2. Congaudendo pias 
canat haec plebs nunc sibi laudes 
Per haec feta. 

3. In cordis iubilo 
Gertrudis gaudet in alto 
Perenni gaudio. 

Responsoria. 
1. Diem rec,,l,«mus /'eslum, quo 
G ertruàis riçqinis corpusculum 
summa cure laelitia est trans- 
lalum, 
V. Corpus virgineum 
merilis mifisque comscum. 
2. eatae Glrudis co»Tori factus 
t sollemnior orationis locus, 
ut per eius ider«essionem 
populo suo miseatur Deus; 
V. Mulum euim assidua 
valet oralio munda. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Carnalem sprevit 
sponsum, ('hristo sed adhaesit 
llente casta. 
2. Non regem audivit, 
sua verl,a statim refutavit 
Abominans illa. 
3. Ob haec vota rugit, 
templum Domino praeparavit 
Haeredilate paterna. 

Responsoria. 
1. 0 i, ia rirgo, quae g,udes ex- 
sultando cure Domino, 
V. Fac, ut laetemur 
aeterna morte fugata. 
2. Lauàemus Dominum in cordis 
iubilo, qui« bcneplacitum est 
et in te, o pia ,irgo; 

'. Eslo soror noslra, ut 
bene sit nostris animabu.. 

In 3. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Haec patre defuncto 
matris monito oboedivi| 
Ut supplex filia. 
2. Arae prostrata 
sursum fit clarificata 
I,uce insue|a. 
3. Comam decidit 
sacroque velamine vixi 
5Ionastica rira. 

Responsoria. 
1. )el$  $(llclorlt» ortm 
splendor »irobilis, meritis 
1,recibusque Gertrudis rit- 
V. Haec plebs chislicola 
potialur caelibe vila. 
2. Exsulet caeli regio, 
E nmndialis machina, 
Abyssus alque maria 
Laudem Deum per saecula, 
V. 'amque Dei genilus 
humilem iunxi sibi sponsam, • 
3. Pari naloque pariter 
Sil decus, laus et gloria 
Cu:n spiritu, qui iugiter 
Regil, gubernat omfiia, 
V. ('ui pia Gertrudis 
congaudel omne per aevum 

Ad Laudes. 
Antiphonae. 
1. Ilaec praeerat multis 
l'ivel monialibus annis, 



Edocuit docta 
pastorum dogmata sacra. 

2. Il)sa sacris litteris 
inhaesit tempore cuncto, 
Et pastoris onus 
facit, ut sibi maxime praesit. 

3. Ter decies ternos 
haec cure compleverit annos, 
In Christo dormii, 
per maxima raira refulsit. 

4. Exacto decimo 
Nivellae ferbuit anno 
Ignis in exstructo 
claustro, cui praefuit ipsa 
In flamma sursum est 
eius conspecta figura. 

5. Ignis ei cessit 
cunctis astantibus illic. 
Daemon et expavit ; 
nobis sua gralia prosiL 

Ad Ilenedictus. 
A. 0 Christi virgo, Gertrtldis, 
Intercede pro nobis miseris 
Ad te confugientibus 
Apud Chrislum Dominum, 
Ne pro reatu criminum 
Vexemur in perpeiuum. 

In 2. Vesperis. 
R. Gertrudis, decus virginum, 
Honor, exemplar, gloria, 
• Nostrorum nexus eriminmn 
boire [ora]tu, o pia, 
blobis virtuttlm cumulum 
Procura precum copia. 
çostrae salutis aemulum 
Nequam premens in hac  ia. 
V. Virgo, coniuncta virgini. 
Domino supplicemini. 
Tuos rege per devia: 
Lumen videre luminum 
Post huius vitae terminmn 
Fac nos in caeli patria. 

Gertrudis divae virginis Offieium triplex seeundum tria eiusdem virgini 
resta, suavissimis historiis et hymnis illustratum. Impr. Coloniae supra au- 
tiquum forum. In fero viro. Armo Domini 1513. -- In |. Noce. 11 3 ganz 
prosaisch.  In 2. Koct. R 1 ganz prosaisch. -- In 2. Vesp. 11 10 Christo 
supplicamini. -- Ibid. 11 regi. Dazu der IJymnus ad 1. Vesp.: Plaude 
mater eeclesia 
das Anal. XXVL Nf. 19, mitgeteilte. 

4. lu Consecratione s. 6ertrndi.. 

In 1. Veperis. 
Antiphonae. 
1. Hodiernae 
lucis sollenmia 
Congaudendo 
colat ecclesia, 
Qua Gertrudis velamine 
Consecralur Dei munere. 

2. 0 xirtulum tu speculum, 
Poste nobis suffragium. 

Ut hoc possimus consequi. 
(uo te gaudeamus perfrui. 
3. In voeis iubilo 
laudenms Dominum. 
Qui est mirabilis 
eonditor hominmn. 
Quem irgo conspicit 
in caeli patria, 
In hymnis splendida 
penetrans atria. 
4. Laudemus Dominum 
virginis filium. 



 105 -- 

uem laudant virginum 
chori nobilium, 
Inter quos inclila  
Gertrudis l'utilat, 
Cul nostra contio 
gaudens coniubilal : 
Quae pudicitiae 
gestans insignia 
Praestet cultoribus 
dona perennia. 

Sancta Gertrudis, 
Intercede pro miseris 
Ad te confuentibus 
Apud Christum piissimum. 
Regem atque Dominum, 
Ut det nobis veniam peccatorum, 
Et emeudationem morum 
E gaudium sempiternum. 

1. Virgo carens fraude. 
celebri dignissima laude. 
Velo vestitur 
et virginibus stabilitur 
Mater sacrata 
nunc gaudet luce beata. 
V. Huius per merita 
potiamnr caelibe ita. 

Ad Landes. 
Antiphonae. 

1. Auuua iucundo 
rutilant sollemnia mundo. 
Gertrudis Christo 
sacratur corpore sancto. 

2. Praesulis Amandi 
iussu mater venerandi 
t'laustro Gertrudem 
velamine consecrat alnlam. 

3. Virgo claustralis, 
sacrata Deo monialis. 
Pro cultu morum 
curam capit ipsa sororum. 

4. Virgo Deo reste 
servat eommissa modeste 
Christum meute ferens, 
scripturae semper inhaerens. 

5. Virgifis ergo merae 
famulos, pie Christe, tuere 
Daque sibi gralum 
nostrum fieri famulatum. 

Offieium triplex s. Gertrudis impr. Coloniae 1.513. -- In Laud. A 1, 2 
rttilat.  A 1, 3 Chrlsti. -- Zugeh6rige llymnen: In 1. Vesp. Assunt 
festa iubilaea: ad Laudes Iesu eorona virginum ITeteGertrtdis 
eoluit. 

41. De s. Guilelmo Vercellensi. 

In 1. Soçturno. 
Antiphonae. 
1. A teneris annis 
Christi famulus Gulielmus 
l'ontempsit mundum 
Domini praecepta eculus. 
2. Ferrea vincla sibi 
circumdans membra domabat, 
A vitiis liber, 
virtutum munere plenus. 

Aspera vestis ei 
fuerat, vestigia 
Sic patiens supplex 
visebat limina sacra. 

4. Apuliae tandem 
feliciter atligit arva; 
Felix, quae tanlum 
suscepit terra patronum! 

5. Contentus modico 
tenebat corpus aceto 



Gratia caelestis 
cuius sacra corda replerat. 

Exemplis, verbis 
virtutum dogma docebat. 

6. ('rux sibi dcliciae, 
ruerai crux gloria summa, 
Post mortem vita 
frueretur ut omne per aex um. 

4. I pie coufessor 
votis, Guilclme, faveto 
Arque tuis precibus 
nobis concede lllValilêll 
lu,licis ut faciem 
m?realllUr cerllere laeti, 
V. tum pius et iustus 
renier dare digna quibusque. 

In 2. Noeturno. 
Antiph.nae. 
1. Filia dispensans 
caeci vestigia patris; 
lustitiae solem 
flexis gcnibus rogitantem 
Solo ex odore 
Guilelmu vidit adesse. 

2. Iamque domum repetit 
tenebris miserandus opacis, 
Confestim lumen 
Gulielmo orante recepit. 

3. Per iuga I.aceni 
gradiens Collfessor et orans 
A.pexit Christum, 
cuius flagrabat anmre. 

4. 0 nimis excclsa, 
nimis admiranda potestas ! 
Imperat ille feris, 
fiunt praecepta iubentis. 

5. Regna poli cupiens 
multis comitantibus ire. 

Responsoria. 
2. Ardore quidam nimio 
Sancti quidem itineris 
Dura sacri viri monitis 
Non vult praebere assensum, 
Omni mora dcposita 
Mox accepta licentia 
Iter aggreditur. 
V. ('um autem iter faceret, 
Est affectus verberibus. 

4. 0 Guliehne pater, 
famulorum suscipe vota 
Sosque tuis precibus 
feslum sollenne eolentes 
t'ommendes iugiter 
Christo. cui tu placuisti, 
V. Pectore devoto 
nos ut servire queamus. 

In 3. Nocturno. 
Ad Cantica. 

A. 0 sanctissime confessor 
Gulielme Domini, 
ul,plicantum famulorum 
exaudi precamina, 
Tuis semper illis sancta 
tribue sufl'ragia, 
Ut horrendis »os erepti 
poenis de tartareis 
Tecum, pater, collaetemur 
in aeternis laudibus. 

Responsoria. 
4. Virtutmn meritis, 
Domini confessor amande. 
Sic vestris precibus 
nostros absolve reatus 
v. t't tibi coniungi 
mcreamur in aede polorum. 



-- 107 -- 

Coilect. mus. Coustantini Gaetani saec. 17. Cod. Alexandrin. 93 {ilIL -- 
In 2. Noct. A 1,  8«lis odorem. --- In 2. Xoct. R 2, 9 Multis est 
afin.tus. -- In 3. Noct. A 1. 6 fehit.  Aile ira vorstehenden tbhlcnden Telle 
des Offlciums prosaisch. 

42. De ,ancta Hedwige. 

In 1. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
A. 0 Advigis mirabilis, 
0rnata sanctis moribus, 
Carne, mente spectabilis, 
Nos iuva mis precibus. 

Ad Matutinum. 
Invitalorium. 
Regem gloriosum 
Semper collaudemus, 
Adigisque sponsum, 
Christum adoremus. 

In 1. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Tempus puerile 
Percm rens puella 
Cor gessit senile 
Aetate tenella. 

2. Mens fuit angelica, 
Forma gratiosa, 
Vita evangelica 
5Iorsque pretiosa. 

[. Haec honestis moribus 
Exstitit ornata, 
Ceteris virtutibus 
Plenius dotata. 

Responsoria. 
1. Sicut Rachel emicuit 
Venustam habens faciem 
Et quasi Lia genuit 
Fecmditatis subolem ; 

V. Cotemplari nititur 
Detllll lnente ptl'a 
Coniugi obsequitur 
Legis reddens iura. 

2. Postquam su:cepit subolem, 
Manere casta postulat, 
Sponsum sanctum et nobilem 
Ad castitatem provocat; 
V. Carnis spureitiae 
Vitans conubia 
Vota munditiae 
tuaerit salubria. 

3. Sponsi soluta vinculo 
Se totam Deo dedicat, 
Spreto praesenti saeculo 
Ad eaelum mentem applicat  
V. tIostis insidias 
Cernens celeriter, 
3Iun,li blanditias 
Spernit viriliter. 

In 2. Ngcturno. 
-til,honae. 
l. Sanctum motmsterium 
Intrat feminarm», 
Ubi ministerium 
Agit ratiarum. 
2. Divinum officium 
Audiens ferventer, 
Sacrm,t sacrificium 
butait reverenter. 
3. Flere mortem Domiui 
Iugiter conatur, 
Pro te, Christe, duhiter 
Saepe lacrimatm'. 



108 -- 

Responsoria. 
1. Piis gestans visceribus 
Miserias languentium, 
Saniem suis manibus 
Detergebat dolê»tium. 
V. Gemens cure gementibus 
Se ils conformabat, 
Gaudens cure gaudeutibus 
Singulos amabat. 

2. Natus ipsius unicus 
Dux exstitit Silesiae, 
tuem gladius Tartaricus 
lecat [dirae] malitiae, 
V. De cuius mart.vrio 
Renuit plorare, 
Optat desiderio 
Cure illo regnare. 

:_i. Pauperibus compatiens 
Eos fovere studuit 
Ac paupertatem diligens 
Sua largiri voluit. 
X-. Abstinere uititur. 
Multum vigilavit 
(ilicio utitur. 
Se quoque domavit. 

Responsoria. 
1. Vitam, mores et habitum, 
Crebra panduat prodigia, 
Felicem eius obitum 
Clara clamant miracula. 
V. Mulieri perditum 
Visum reparavit, 
Cure ipsius meritum 
llla imploravit. 

2. Clemens, antistes iuclitu% 
Advigem sanctis eoetibus 
Adgregatam divinitus 
Colendam co»fert omnibus. 
V. ¥iterbii sollemniter 
Haec cano»izatur, 
Ubi annualiter 
Festu,n celebratur. 

3. Gaudeamus in Domino. 
Festum Adxigis inclitum 
Celebrantcs, cure iubilo 
lXTostrum solvamus debitum. 
V. Venerandam praebuit 
Pastor banc matrouam 
Atque coli praecipit 
lX'obilem Polonam. 

In 3. Socturno. 
Antiphonae. 

1. Haec sanctis stigmatibus 
Fertur iusignita, 
Cunctis aromatibu. 
¥irlulmn muuita. 

2. Humilis, pacifica, 
Plena claritate, 
Tribuit magnitica 
Cure hilaritate. 

3. Carnis nexu solvitur, 
Gaudens ad cadotxtm 
Regnum felix vehitur 
Manu angelorum. 

lu Laudibus. 
Antiphouae. 

1. Rota molae premitur. 
Puer et neeatur, 
Sed per Advigem redditur 
Vita et sanatur. 

2. Clauda gres.-um recipit, 
Cum retour putrescit, 
De quo vermis scaturit, 
Sed sana reeessit. 

3. Tibiae gracilitas 
Tatum inspissatur. 
tuod gressus facilitas 
Puero douatur. 



4. Paralysi perditmn 
Latus cancerosum 
Est usui redditum, 
Fac[um virtuosum. 

In Advige 
qui est mirificus, 
Donans ci 
dona magnificus. 

5. Membru paralytica, 
Usu iam privala, 
Virlute miritica 
Sunt consolidam. 

Ad Benedictus. 
A. Benedictus 
sit tex pacificus, 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnifica/. 
A. Magnificat rex gloriae 
Advigcm in miraculis, 
3lagnificam ecclesiae 
0slendit in prodigiis; 
51agnificemus hodie 
Ipsam iaetis praeeoniis. 

Collect. ms. Constantini Gaetani saec. 17. Cod. Alexandrin. 95. -- In 
Laud.. 4, 1 In paracli.i. 

43. Ie ss. llelaro e! Taeiam et S«eii.. 

In 1. Vespcris. 
A ntiphonae. 
1. Haee vera fraternitas 
Nunquam violanda, 
Sancta hune sollemnilas 
Semper veneranda 
Puros mollet pueros 
Sacrum luminare, 
Caelum. terrain, inferos 
Deum collaudare. 
2. 0tartes gentes Deum laudent, 
Patrem omnis gratiae, 
Quae pat ronos sanctos gaudent 
Datos Aquilegiae. 
3. Hi, qui iustis sociari 
Meruerunt supplices, 
Sunt scintillae, sunt praeclari 
Reges, sunt et iudices. 
4. Adest merees copiosa, 
Vilain beans hominum, 
(ui pro ride gioriosa 
Fusionem sanguinum 
Patientes moriuntur, 
Dum et vivi recolunlur 
Son habenles lerminum. 

5. Hierusalem, lauda 
summa dignum hmde, 
Sed Aquilegia 
summo plausu plaude, 
Nain laurearis 
patribus impensis, 
Per quos diaris 
laudibus immensis. 

Ad Magnificat. 

A. Salve, pater Hdlare, 
Doctor  eritatis, 
Ac grassante Caesare 
Virga maieslatis, 
Gregem tumu prohibe 
Zelo pietatis, 
0pem lapais exhibe 
Tuae sanctitatis. 

Ad Matutinum. 
Invit«ttorium. 
Hodierna lux diei 
Nos invitat laudes Dei 
('antibus exprimere, 



-- 110 
uos sanclorum resta quina 
Recensentes lex divina 
Docet sic incipere. 

In 1. Soctutuo. 
A ntiphonae. 

1. A Sumeriano 
taesare Romano 
Praeses Aquilegiae 
Datus est Baronius, 
Cure effectu plenius 
Fauor idolatriae. 

9. Regimen episcopatus 
Hellarus dura recipit, 
Ordinem diaconatus 
Tacianus aceipit. 

. Ifiquorum verbera 
Sancti non timentes 
3Ieruerunt aethera 
Terrea spernentes. 

B. Piagis, scorpionibus, 
Fiagris et carbonibus 
Membra beatorum 
Feriuntur, laniantur. 
Affliguntur, ustulantur 
More pessimorum ; 
Sic ad astra pervenerunt, 
Sic et regnum intraerunt 
Omni plenum gaudio. 
V. Tanti fae itineris 
Orphanos et muneris 
Frui benefieio. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Orat praesui eum timore, 
Spem apponit in amore 
Liberari cupiens 
A profauis iuimicis, 
Ut tare toto quam in micis 
Deo sit oboediens. 
2. Hêllarus dura Christum orat 
E praesidium impiorat 
Mentis eum intuitu. 
Fana templi suut confracta, 
Sunt in nihiiun! redacta 
Flante sancto spiritu. 
• "3. In aetate iuvenili 
Yicit hostes et senli 
t ultus spretor veteris, 
Salvatoris hysopus. 
Heilarus episcopus, 
Doctus ride, litteris. 
Reslmnsoria. 
1. Pontifice beato 
Dominum precante 
Ruit templum Iterculis 
IIIo profugato, 
tdui tare post quam ante 
Mendax est in singulis. 
¥. Tremit tota civitas, 
Sicque Christi deitas 
Seitur ex miraculis. 



-- 111 -- 

2. I lanlis terra claruit 
Semi-Martis tempore, 
(iuo theos inseruit 
Arbores cure arbore, 
(uibus inest flos suavis, 
I:ructus dulcis, cantans avis 
Voce salutifera, 
V. Sunt hae plantae, cultor pie, 
(uae clarescunt ista die 
Quinque caeli sidera. 

3. 0 martyrum constantia 
Constansque patientia ! 
Tu legis liberalitas 
Et libera legalitas, 
Nain verbis non perverteris, 
Verberibus non frangeris, 
Tu passim passa praedicas, 
Te Christo regi dedicas. 
Y. Orbis totus admiratur, 
Hinc ad ridera elevatur 
Laudesque magnificas. 

In 3. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Suut transfixa gladiis 
Corpora beata, 
Rosea ,nartyriis 
In arce coronata, 
(,uae fruuntur praemiis 
Morte iam sublata. 

2. Isti quinque, tot talenta 
Duplicantês per augmenta 
Sapienti studio, 
In amoenis angelorum, 
Quibus pollet rex polormn, 
Vivo splendent radio. 

3. Qui pro ride veritatis 
Bella mirae probitafis 
Et squalorem carcermn 
Cupiendo, capiendo, 
Supportando, superando 
Contrcctastis asperum, 

Aquileiae civitatis, 
llultae locum sanctitatis 
Conservate prosperu,n. 

le,,polaoria. 
1. ¥inculormn unione, 
Mortis quoque passione 
Simul isfi principes 
Sociati sunt beati, 
Sempiternae qui sunt nati 
Gloriae participes. 
V. Collegas quorum 
faciat nos rector eorum. 

2. Ritus vanos exuentes, 
Mores sanos induentes, 
('hristi veste praediti. 
Deu,u verum ve,ere,nur 
His et vere sot'iemur, 
Actu qui su,,! inclifi. 
V. Divinorum dilectores, 
Idolorum sub ersores 
Summo bono consiti. 

3. Sacerdos et pontifex, 
Cuius dies agitur, 
Tu virtutum artifex. 
Impetra, quod petimr. 
Ut nos tecum ad supernL 
I.ucet ubi lux aeerna. 
l'erducamur gaudia. 
V. (uare fêstu,u hoc I,onestum, 
Tare suave, tare modestum, 
Celebrat ecclesia. 

Ad I.audes. 
Antil»honae. 
1. Pastor Aquilegiae, 
Pacis patriarcha, 
Vas misêricordiae, 
l'ietatis arca. 
Nobis assit Hellarus, 
Ne suo nos tartarus 
Voter cure monar«ha. 



2. Defleta gentilitas 
1)egens in errore, 
('uius est crudelitas 
Fervens iu furore, 
Ta«iunus igitur, 
Hellari levia, 
Legem tulus sequitur 
Eus qui est vita. 

3. Deo cum laetitia 
Felix ille serviens 
Meruit felicia, 
Morte vitam finicns. 

4. I.tr!lus sire l,argius 
Ise nuncupetur, 
l.argus Chrisfi filius 
Largius diceur. 

5. Recolentes proelia 
Tua, Dioysi, 
Fac habere prandia, 
Quae sunt paradisi. 

Ad Benedictus. 

A. Ferunt mundo quinque sensus, 
(duiuque dona, quinque census 
Saneta quinque nomina, 
Caritatis semina : 
Hellarus hilaritatem, 
Fdix fert felicitatem, 
Taciqus taeiturnitatem, 
Clamat Zargus largitatem, 
Deo Dio»ysius 
Dat nos sludiosius. 

Antiph. ms. Aquilegiense saec. 1"'1,1. Cod. 8emin. Goritien. B. A. -- ,ancto- 
raie ms. Aquilegiense saee. 15. Cod. Labacen. "/1. B.  ]3rev. Aquileiense 
iml,. Venetiis Francisc. de Hailbrun) 141. C. -- Ebenfalls in: Brev. ms. 
Cvitaten.e anni 1476. Cod. Civitaten. LXXIV 2). -- l;rev, ms. Civitatense 
saec. 15. Cod. Archiep. Utinen. «)ct. 10. --Antiph. ms. Civitatense saet:. 15. 
Cod. t'ivitaten. XLIX. -- Antiph. ms. Civitatense saec. 15. Cod. Civitaten. 
XXXIV.  Antiph. ms. Civitatense saec. 15. Cod. Civitaten XLIV. -- I n 
1. Vesp. A 1, 1 Haec est vera B. -- A 1, 5 Pueros monetC. AdMagn. 
A. 3 Acrassante B, Ac crassante C.  In 1..N'oct. A l 4 Beronius. -- 
l 1, I Fulge B. -- R l, 6 voracem C. -- R 2, 7 penna fictilis C. -- In 
2. 'oct. A 2, 4VanaB. -- R 1, 1 Pantocre beato B. --R 1, 2DominiC; 
Deum imprecante IL -- In ;_¢. N'oct. A , 6 splendet BU. -- A ;3, 6 Con- 
tractastis BC. -- R l, 8 facies B. -- R 2, 9 Summe C. -- R 3, 9 Tare 
sane B. -- In Laud. A 2, 1 Defleat (:. -- A 3, 2 iste. C. -- Ad Bened. 
A, 7 Levita taciturnitatem. -- In 2. Yesp. Ad Magn. A prosaisch. 

4-I. la )lemoria ss. Bermela»di et Baldi. 

In 1. Vesperis. 
Ad Magnitlcat. 

A. 0 Christo plebs dedita. 
Sanctorum glebis praedita, 
Gratuleris hodie, 
Tota sis iucuuda; 

Erumpens in laudibus 
Sursum erectis cordibus 
Lauda regeln gloriae 
Labe mente nmuda. 
Spem ride corrobora, 
Ecce, sanctorum COl'pora 
Hêrmelandi Baldique 
Tibi commendantur ; 



Votis ergo sedulis, 
Dignis concentus modulis 
A nobis hune utrique 
Laudes referantur. 

Ad Matutinum. 
lnvitatorium. 
Sinceris Christo mentibus 
Exsultemus cure gaudio, 
Qui sanctorum pignoribus 
los-honorat in stadio. 

In I. Nocturno. 
Antiphonae. 
I. Laus litetur in sanctorum 
Festo grata numini, 
Nain in lege Domini 
Fuit voluntas eorum. 
2. Super Sion constituti 
Montera saactum Domini 
Sunt honoris gemini 
Serra tandem assecuti. 
3. A fructu multiplieati 
Caelestis pinguedinis 
Dei vu|tus luminis 
Claritate sunt signati. 

Responsoria. 
1. Lux, ecce, fulget hodie 
Novae sollemnitatis, 
Laudum litentur hostiae 
In ara puritatis, 
lqe sanctorum reliquiae 
Auferantur ingratis. 
V. Psallat huius eeclesiae 
Chorus pro tantis gratiae 
I)onis sibi collatis. 
9. /dundum ad agni nuptias 
lnvitans rex eaelorum 
Servos praemittit varias 
Promittens post laborum 
Cursum vitae delieias 
Mereedem meritorum. 
Dreves, Historiae Rhythmicao. VIII. 

V. Horum saucti, uunc proprias 
Quorum colis exuvias, 
Typum tenent servorum. 
3. Cultu laudum impendia 
Sacrae devotionis 
Prome, praesens ecclesia, 
Paradisi colonis, 
Quorum fulges praesentia 
Congaudesque patronis, 
V. Laudes eorum amplia 
Vitae compesceus vitia 
Filiae Babylonis. 

In 2. Noeturno. 
Antiphonae. 
1. lntraverunt Dei templum, 
Ut orateur timidi, 
Cunctis zelo fervidi 
Praebentes exemplum. 
2. Hoste strato cure dulcore 
Praeventrice gratia 
¥iri sancti gloria 
Coronantur et honore. 
3. Sui semper procedebant 
In eonspectu Domini 
Et idcirco termini 
Lapsum prorsus eludebant. 

In 3. Noeturno. 
Antiphonae. 
1. Deum quaerens sine sorde 
Haec est gencratio, 
lIanus eius oflicio 
Innocens et mundo corde. 
g. Beati, remissae quorum 
Erunt culpae penitus, 
llli nempe caelitus 
Sorte fruentur iustorum. 
8. Exaudiri meruerunt 
Clamantes ad Dominum, 
Quia spei terminum 
Suae Christum posuerunt. 
8 



-- 114 -- 

Responsoria. 

1. Assunt nobis celebria 
Beatorum sollemnia 
Hermelandi Baldique, 
Digna laudum praeconia 
Devote cure laetitia 
Referamus utrique, 
V. Ut horum prece praevia 
Christi remittat gratia, 
(uae gessimus inique. 

2. Clara sanctorum merita 
Signa praemonstrant inclita, 
lam ipsorum obtentu 
De caelo datur pluvia, 
Fugatur aegrimonia 
Sanitatis adventu. 
V. Restaurantur deperdita, 
Languorum cessant taedia, 
Pulsi morbi detentu. 

3. Te, Christe, laudant supera, 
Terra, pontus et cetera, 
Quaecunque condidisti, 
Qui rot in vitae vespera 
l'obis sanctorum pignora 
Praeclara contulisti ; 
V. bIobis remitte scelera 
Tibique nos confoedera, 
Christe, quos redemisti. 

In Laudibns. 
Antiphonae. 
1. Sanctorum testimonia, 
Sacris quorum pignoribus 

Praesens splendet ecclesia, 
Facta sunt credibilia. 

2. lqostra hune terra iubilet 
Laetanter illis serviens, 
Laudum sonis invigilet 
Festum sollemne faciens. 

3. Ad te, Cbriste, pervigiles 
Exstiterunt de luce, 
Carnem ut firmi pugiles 
Domantes multa cruce. 

4. Cunctorum universitas 
Cbristo confiteatur, 
Per quem nostra nunc parvtas 
Tot donis gloriatur. 

5. Exuti carnis carie 
Deum laudant in caelis, 
In laude quorum hodie 
Resultet nostra chelys. 

In 2. Vesperis. 

uper Mag'nificat. 

A. 0 Iesu, fidelium 
Spes et gloriatio, 
Per quem tot magnalium 
Haec aula deposito 
Digne gloriatur, 
Firma rides mentium 
Crescat et dilectio. 
Da spectatum gaudium, 
Quo pro vitae merito 
Te dante fruatur. 

Brev. Lochense imp. Turonibua 1536. -- In 1. Noct. R 2, 3 praemiunt. 
-- In 2. lgoct. A 1, 4 Se praebentes. -- A 3, 1 Sui. --Die RR ans dem 
Officium des Haupffestes: ,Lectiones de sermone S ac ramentum cure tribus 
primis RR diei." -- In 3. lçoct. A 1, 3 lies: eius a vitio? -- In Laud. 
Ad Bened. A keine. 



-- 115 -- 

45. I)e saneto Hyacintho. 

In 1. Vesperis. 
Super psalmum. 

Adest dies celebris, 
Quo nobis mater ecelesia 
In festo tanti luminis 
Offert nova praeludia, 
Dum lacintum sanctissimum 
Cunelis tradit hominibus 
Venerandum per saeeula. 

Ad Magnificat. 

A. Iacinfi, novi sideris, 
5lagnificemus gloriam, 
Qui in vita pauperrimus, 
lagnis dolalus meritis, 
Semper auxit ecelesiam. 
Quam pins, quam humillimus, 
Exemplum dedit saeculis 
l'unqnam casurum mentibus. 

Ad ilatutin um. 
Invitatorium. 
Iubar, quod diu laluit, 
Cunetis resplendet hodie. 

In 1. l';octurno. 

Antiphomae. 

1. Iacinti corpus tumulo 
Laeta sumit Craeovia, 
Sanctique viri spiritum 
Caeli suscepit cuda. 

2. Quare frementis populi 
Iacintus corda gentium 
Verbo convertit humili, 
Corda tangebat hominum ? 

3. Vir fuit evangelicus, 
Qui sui patris monita 
eculus est divinitus 
Caelesti plenus gralia. 
Responsoria. 
1. Iacentem mundum tenebris 
Iaeinlus totum rcpperil, 
Sed luce sancti flaminis 
Totus acccnsus ferbuit 
Et corda tangens hominum 
bIultos ad flctum compulit. 
V. Fluminls impeloE laetificat 
ciritatem Dei. 
2. Hic sanetorum eonfessorum 
Gloria sanctissimas, 
Hic studentum norma morum, 
Vir est hic catholicus, 
Suis vertens in stuporem 
Patriam sermonibus. 
¥. lgnitum verbum proferens 
Inflammat cord, frigida. 
3. Inter flores hoe Iaeinto 
Flos non redolentior, 
Imcr gemmas pretiosas 
lqulla gemma clarior, 
Qui virtutum flos et morum. 
Gemma splendens omnibus. 
'. Date Deo coluntarias primi- 
tias et purpuram et hya- 
cinlhum. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
Te invocamus Dominum 
In huius sancti gaudii% 
Exaudi tumn populum 
Plaeatus suis meritis. 
Yerba prudentis hominis 
Fluunt ex ore caeliei, 
I)um aqua saneti fluminis 
Purgentur omnes populi. 
8* 



-- 116  

3. 5Toster in caelis Dominus 
Regnat, qui cunctis saeculis 
5Ios sui sancti precibus 
Caeli coniungat angelis. 

lesponsoria. 
1. Magnus praeco divinitus 
lIissus ad partes patriae, 
Vir vere Dei caelius 
Cunctos subegit gratiae 
lIorbos curando omnium 
Christi invocando nomine. 
V. Verbo, vita, miraculis 
Saevos repellit daemoues. 

2. Corpus afflictum iugiter 
Subegit Christi legibus, 
Quod calcaus multipliciter 
lon tulit mergi turpibus, 
Sed dono Dei gratiae 
Mundum servavit spiritum, 
V. Carnem adversus auimam 
Rebellera sensit plurimum. 

3. Exemplar datum humilis 
Iacintus fuit saeculo, 
Cracoviensem ppulum 
Caelesti pascens pabulo, 
Cbristi frequentans poculum 
Et corporis mysterium, • 
V. Velum feeit de iacintho 
Cortinasque purpureas. 

In 3. Nocturno. 
Antiphonae. 

1. Quis vidit in caelestibus 
Florentem tanta gloria, 
Qui vitam in terrestribus 
Conservat Dei gratia? 

2. Yirtute magna praeditus 
Vicit omne mortifetum 
Et mente semper fervidus 
Caeli conscendit solium. 

3. Terra relicta ceteris, 
Spreta contemptu facili, 
Pauper Iacintus statuit 
I)egere sibi hunfili. 
Responsoria. 
1. Patres Ivo, I)ominicus, 
Et Deus, rex altissimus, 
Te doctum, sanctum, humilem 
Fecerunt cunctis saeculis, 
0 vir inenarrabilis; 
Iacintus, plebem supplicem 
Conserva tuis meritis. 
2. Scandenti caeli sidera, 
Consecuturo praemium 
Caelesti tibi curia 
0ccurrit rex psallentium; 
Vir sancte, viso Domino 
Levans ad caelum oculos 
Cogis abire spiritum. 
3. 0rantibus discipulis 
Pater relicto saeculo 
Laetus ascendit spiritu 
Toto plortnte populo. 
0 vir, pater sanetissime 
Tuis succurre filiis, 
Qui lacrimarum tluvio 
Confidunt tuis meritis. 

Ve 

Ad Laudes. 
Antiphonae. 
1. In hora sui transitus 
Iacintus pansis manibus 
Caelo praemisit spiritum 
Cunctis solutis fletibus. 
2. ,,In te speravi, Domine," 
Decantans voce flebili 
Sanctam efflavit animam 
Aspectu visus angeli. 
3. Cure venit ad versiculum 
,,In manus tuas, Domine," 
Relicta carnis sarcina 
Redit ad suum dominum. 



117 -- 

4. 0 virum ineffabilem, 
Benedicendum iugiter ! 
Regnans in caeli solio 
Nos benedic per saecula. 
5. Laudantem sancti merita, 
Sanctorum iunge coetibus, 
Ploranti sua scelera 
Parce lacinti precibus, 

Ad Benedictua. 
A. 0 quantus luctns populo, 
Quanta lamenta fratribus, 
Dura vir Iacintus saeculo 
Discessit teudens ocu|os 
Ad Iesum, suum dominum, 
0rans coniunctis manibus: 

In manus tuas, Domine, 
Meure commendo spiritum. 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
A. Are, gemma pretiosa, 
Cuncris gemmis clarior, 
Are, fiorum fios, lacinte, 
Omni flore purior, 
Are pie, are boue, 
Pastor noster iuclite, 
Tu qui potes, scis et raies, 
Preces nostras sscipe, 
Ut potenti tua prece 
Ios trahas ad superos. 

Miss. Cracoviense imp. 1545. -- Vor dem Commune Sanctorum steht 
das vollstindige Officium des Chores und des Altares.- In 2. Noct. R 3, 1 
fehlt der Reim. -- lu Laud. A 3, 4 I%diit. -- Zugeh;irige Hymnen: In 
1. Vesp.: Laudibus celsis; Ad Matut.: Gaude, mater ecclesia; Ad 
Laud.: Aeterni regis raaximus. 

46. De s. lohanae Evangelista. 

In 1. Vesperis. 
Ad Mag'nificat. 
Ao 0 pater venerabilis, 
Orbi cuncto mirabilis, 
Lux evangelistarum, 
0 lux apostolorum, 
Exemplar absfinentiae, 
Insigne pudicitiae, 
Imago veritatis, 
Te laudat caeli curia 
Christi felici gloria 
Assumptum cure beatis 
Chorisque apostolicis, 
Propheticis, angelicis 
Fac frui deitatis. 

In 1. octurno. 
Antiphonae. 
1. Iohannes velut aquila 
Transcendens mentem omnium 

Beatorumque agmin 
Adeptus est in praemium. 

2. Hic a Deo praedilectus 
Adhaesit Christo firmiter, 
Çena sringens sacrum pectus 
Obdormivit suaviter. 

8. Alta voce coetus clamat: 
0 pie diseipule, 
Drttsiana, quant amabas, 
Fertur in hoe funere. 

4. Mortem vicit hic mortalis, 
Dura mortuos resuscitat, 
Fervens oleum legalis 
lohannes in se superat. 

5. Pendens Christus patibulo 
Matrem lohanni condonat 
Et de puro discipulo 
Virginis nature adprobat. 



-- 118 -- 

6. Funde preces iam pro tuis 
Devotis fidelibus, 
Ut fruantur tamquam suis 
Gaudiis caelestibus. 

In 2. octurno. 

Antiphonae. 

1. Yenenum mortem continens 
Crucis signo praemonitus 
lohannes, vitam instruens: I 
Sumpsit ob id intrepidus. 

2. Revela/or arcanorum 
Se transtulit ad insulam, 
Librum vi/ae a/que morum 
Scripsi/ hic christicola. 

3. 5lira virtus de Iohanne 
In Pathmos extollitur, 
Ubi dulce canit carmen, 
Quo secretum panditur. 

4. Sit qui venit benedictus 
In honorera Domini, 

Clamat populus electu 
Civitatis Ephesi. 
5. Cure hic esset scriba doctus 
Confectus dulci senio, 
Iesum vocat praeelectus 
Ferventi desiderio. 
6. Spone se submittit humo, 
Unde manna provenit, 
Liberum a mortis fumo 
lohannem Christus suscipit. 

In 3. Nocturno. 
Responsorium. 
Supra pectus Iesu Christi 
Tu, lohannes, dormivisti, 
Eius marrera recepisti, 
Cruci cuius astitisti 
Veni, mi amor audisti, 
Cure ad caelos ascendisti. 
Sicut absque omni labe, 
Ira sine carnis tabe 
lungi Christo nleruisti. 

Offic. ms. Faustae de Beccarinis in lonast. Visitat. BMV (Ord. Cist.) saec. 
16. Cod. 8enen. F VI 2. --In 1. Vesp. Ad Magn. A, 7 lmago virginitatis. 

47. De s. lohanne Eva»gelisa. 

Ad Matutinum 
Invitatorium. 
Qui Iohannem diligebat, 
Adoremus dul¢em Iesum. 

In NTO C t U rn o. 
Antiphonae. 

2. Iohannes iam praeteritas 
Nos culpas deploremus, 
Et agat Dei bonitas, 
lllas ne replicemus. 

3. Iohannes, patrocinium 
1os tuum imploramus, 
Quo caeli sic fastigium 
Securi conscendamus. 

1. Iohannes, fac in laudibus 
Iesu nos occupari, 
A quo debent in nubibus 
lIortales iudicari. 

V. Sic Iohannes omnia 
Paterna dimisit, 
R. Quod lesu vestigiis 
Firmiter adhaesit. 



-- 119 -- 

Ad Lau des. 
Super Psaimos. 
A. Iohannes, cum collegium 
]issorum congregaviti 
Redemptor tunc te filium 
TÇnitrui vocavit. 
V. Iohanncs Iesu pectori 
Caput adclinavit, 
R. Cum suae morlis Dominus 
Reum revelavil. 
Ad Benedictus. 
A. Iohannes. Iesu aemulus, 
Dignus I)ei apostolus, 
Cum angelis laetatur, 
Summi partis imaginis 
Visu fruens et virginis 
Iucunde delectatur. 

Per Horas. 
Ad Primam. 
A. Iohannes, pie credimus, 
Quod asinam minavit, 
Quam Iesus, sicut legimus, 
Dura fleret, equitavit. 
V. A Iohanne caritas 
Fuit praedicata 
R. Suisque discipulis 
Morte commendata. 
Ad Tertiam. 
A. Iohannes cenam ultimam 
Cure Simone paravit 
Iesu, qui morti animam 
Pro populo donavit. 
V. Iohannes multis lacrimis 
Iesum sepeliviL 
R. Post eius matri humilis 
semper oboedivit. 
Ad Sextam. 
A. Iohannes, Dei filius 
Proslratus tibi lavit 
Pedes, quem Iudas impius 
Argento commutavit. 

V. Iohannes nunc in patria 
Valde sublimatur, 
R. De cuius magna gloria 
Ecclesia lactatur. 

Ad Nonam. 
A. Iohannes amicitia 
Plus cunctis Chrislo iunctus, 
Dira fuit anguslia 
In sua morte punctus. 
V. Iuxta crucem Dorerai 
Iohannes pie stabat 
R. Matremque cure filio 
Amare deplorabat. 

Ad Vesperas. 
Super Psalmos. 
A. Iohannes, multis lacrimis 
Cure matre sepelisti 
Iesum, quem poenis maximis 
Affligi conspexisli. 
V. Sic lohannem virginem 
Iesus peramavit, 
R. Quod illi marrera virginem 
Care commendavit. 

Ad Completorium. 
A. Iohanues cunctas Asiae 
Ecclesias plantavit, 
Quas singulas cotidie 
Tare bene gubernavit. 

V. In medio ecclesiae 
Iohannes praedicavit, 
R. Spiritu sapientiae 
Quem Dominus implevit. 

Super Nunc dimittis. 
A. lohannes inter proceres 
Est primos paradisi, 
Ob cuius fructus uberes 
Sunt plurimi gavisi. 



-- 120 -- 

Officium novum beati Iohannis, qui supra pectus Domini in c.ena recubuit. 
Imp. Bononiae 1525.  Col«»phon: Impressum Bononiae in aedibus heredum 
Benedicti, quondam Hectoris de Faellis Bononieu. civium. Anno C. $[DXXV. 
Nonis Aprilis. -- Vor jeder tIore: 
V. Singuli Iohannem 
semper collaudemus, 
R. Eius ob honorera 
Deo iubilemus. 

48. De ss. lohanne et Marciano. 

In 1. Vesperis. 
Antiphonae. 
Hi duo nostri martyres, 
De c|ara tribu nobile 
In Lubrae civitate, 
Gentiles in catholicos 
Rapti sunt, in neophytos 
Pro Christi caritate. 

Sacer Abundus ducitur, 
Ad supp|icium vehitur, 
tuem rogat 5larcianus, 
Natum ut restituat 
Vivum, quem iam perdiderat, 
Ut fiat christianus. 

Sanctus illum resnscitat 
lohannem, qui dormierat, 
Pristinae sanitati 
Patrem natumque renovat, 
Aqua salutis adgregat, 
Forts virus, deitati. 

4o 

Tres decollari praecipit 
Caesar, quos Christus suscipit 
In gloria caelesti, 
Quorum sacrata corpora 
Humat clara Theodora 
In praedio campestri. 

5. Et post annorum spatia 
Iubente Christi gratia 
Hoc in templum delata 
Marciani sanctissimi, 
Iohannis sacratissimi 
Crpora sunt beata. 

Ao 

Ad Magnificat. 
0 gloriosi principes, 
Patroni nostri proceres, 
Qui praesulis ministerio 
Crescentiani sedulo 
In bac aula sedetis, 
Quique Petri pontificis 
Ope. summi artificis, 
Miraculis fulgetis, 
Ad Deum intercedite, 
Devota mente poscite, 
Ut plebem istam augeat 
Virtutibusque muniat. 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 

Christum regem collaudemus, 
Iohanni et patri iubilemus. 

lesponsoria. 
1. Defuncum gemens filium 
Hic princeps Marcianus 
Euntes ad supplicium 
]am cernit, quos insanus 
Caesar tunc infidelium 
lIittit Diocletianus, 
V. Ut vitam per martyrium 
Abundus. Deo caru% 
Finiretque Abundantius 
Per impiorum manus. 
2. ¥ir lIarcianus inclitus 
,Inquirit, sciscitatur : 



121  

Qui sunt, quos chorus horridus 
Pungit, trahir, minatur? 
Audit. quod horum Dominus 
Christus Iesus vocatur. 
V. Per hune virtutum omnium 
Suis potestas datur, 
Per hutte et cuuctis etiam 
5Iors et vita donatur. 

2. Fer, ille inquit, filium, 
Quem tantum deflevisti, 
Videbis mirabilium 
Virlutem Iesu Christi, 
Quem creatorem omnium 
Credas cordi non tristi, 
¥. Vermn Dei filium, 
Ut recte spopoudisti, 

3. Hic, macstus dura illacrimat, 
Obvius illis factus, 
Orbum se nato clamitat 
Cordis dolore tactus. 
Abundus sanctus fla.qitat: 
A quo est tibi raptus? 
ç. Hic leto raptum explicat 
Anxio luctu fractus. 

In 2. llocturno. 

3. Viri lunc huius nobilis 
Cessat omniuo fletus, 
Qui[quel fuerat flebilis, 
Incipit esse laetus, 
Et mox Luhram ingreditur, 
Sequitur eum coetus. 
V. Filium tollit umeris, 
Affert, ut suscitetur, 
Rapido cursu graditur, 
Cristum ut imitetur. 

Antiphonae 

In 3. Nocturno. 

1. Herculem summum adorate 
Et invicto Iovi tura date, 
llisi, ad tormenta properate. 

2. Sancli martyres dixere 
Et Diocletiauo respondere: 
Te confundat altus Deus 
Et te profaner unus Deus. 

3. ¥obis terminum praefixi, 
Ut deponatis legem Christi, 
Et imolate diis veris, 
Ut non deficiatis in his poenis. 

Responsoria. 
1. Sacer Abundus loquitur: 
In Christo si nunc credis, 
Anima tua salvabitur, 
Et nalum vivum habebis. 
Tunc ]Iarcianus utitur 
Humiliter his verbis: 
V. Quidquid tu, sancte, iusseris, 
Implere me videbis. 

A ntiphonae. 

Stulte, miser, insensate, 
Redemptori tura date 
Et adorate crucifixum 
Et Trinilatem in idipsum. 

Coepit imperator altercari 
Et sanctos in eculeo levari 
Iussit et capita truncari. 

Dura ad necem mitteret insanus 
Sanetos Christi, Marcianus 
Exclamavit: Heu mihi, 
Quia nature unicum amisi. 

Responsoria. 
1. Abundus orat, suscitat 
Iohannew, qui dorwierat, 
Patrem confestim renovat 
Et nature, qui perierat, 
Ex fonte, qui vivificat, 
In mortem qui abierat. 



122 -- 

Quos fides spes et caritas 
Sic implet, purgat, [re]creat, 
Ut, qui [Christum] non noverat, 
3Iori pro Christo iam quaerat. 

Ad locum autem venientes, 
lihil ipsum sustinentes, 
lIatumtollit ferensad Abundum 
Et simul pergit ad secundum. 

2. Sic isi Christi athletae 
Tunc pariter certantes, 
Constantes et intrepidi, 
In nuilo murmurantes 
Ab impio satellite 
Percussi sunt orantes. 
V. Et sic in agni sanguine 
Suas stolas dealbantes 
Ad regnum summae gloriae 
Volarunt collaetantes. 

In Laudibus. 

Ad Benedictus. 

A. lIarcianus cure abisset 
Et ad locum pervenisset, 
lIinistri diri Satanae 
loluerunt tantum sustinere, 
Usque quo nature adduceret ; 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
Ottone magno imperante, 
Silvestro papa triumphante 
Pax rediit ecclesiae, 
A Sclavinis timentes, 
Adalbertum perimentes, 
Eorum pium praesulem. 
At pius imperator militavit 
Slavoniam, inde corpus ad- 
portavit 
Adalbertum et humavit 
In nairabili ecclesia. 
Inter duos pontes est constructa 
Urbe Roma florida, 
Ibi corpora deducta 
Abundi et Abundantii, 
Aliorum corpora multa 
Et beata Theodora. 

Of'tic. ms. Catellan. saec. 17. Cod. Borgian. L Vil 26. -- In 1. Vesp. 
A 1, 5 in cophitos. -- I 5, 2 Christi clementia. --Ad Magn. A, 3 misterio. 
-- In 3. loct. R 1, 10 modo qnaerat. -- In Laud. Super Pss. lA ex 
l. Vesp. -- Ad Bened. l, 8 tollit illum ferens. -- In 2. Vesp. Ad agn. 
A, 3 reddidit. -- Ibid. 5 Ad clavini. -- Ibid. 5 et 9 Aà Albertum. 

49. I)e sancto loseph. 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 
lunc venias properesque libens, 
devote sacerdos, 
Ut lIariae sponso 
Christiquc cananus alumno. 

Ad Laudes. 
Antiphonae. 
1. Illustris patriarcha, Ioseph, 
David inclita proles 

Fac, placeant $ummo 
earmina nostra Deo. 

2. Purifica, sana 
dira nos, maxime Ioseph, 
loster enim est animus 
sordidus, aeger, egens. 

3. Qui peregrinus eras, 
nobis esto peregrinis 
Dux, cornes et fautor, 
scandala toile viae. 



123 -- 

4. Conscius arcani es, 
quod nescivere priores, 
Dura Christum tangis, 
fers, refoves et alis. 

Desuper intendas 
nobis miserosque benignis 
Aspicias oculis, 
quos creba pericula vexant. 

5. Tu vir, tu dominus 
matris Domini dominorum, 
Et libi subicitur, 
qui regit astra Deus. 
In terris igilur 
es magno dignus honore, 
Cui nunc in caelis 
gloria magua datur. 

Ad Benedictus. 

A. A propriis laribus 
quondam rugis, at modoregnas 
In caeli patria 
felix, securus et omnis 
Expers terroris, 
labor, anxietas, metus absunt. 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
A. 0 Ioseph, adcrescens 
dictus, tu crescere fac nos 
Virtutum gradibus, 
donec Iesus videatur. 
Incola dura terrae 
fueras, hoc munus habebas, 
Quod caeli dominus 
dignatus erat tibi subdi. 
Quid modo, di'us, habes, 
o quanta potentia, quanta est 
Vis impetrandi, 
quia, dnm vir. dura pater orat 
Uxorem et nature, 
velut imperium reputatur. 

Officium ex evangelio et probatis doctorum Bernardi: Petri de heliaco: 
et Iohannis Gerson: sententiis absque apochrifis(!) c0,11ectum de sancto Ioseph 
nutritore cristi: cuius festum. XIX. die marcii celebrandum institafit reue- 
rendissimus et illustris princeps dominus Albertus ex bavarie ducibus: 
argentinensis Episcopus. Et assumperunt illustres et generosi domini de 
capitulo maioris ecclesie eiusdem. Impressum per Iohannem wehinger IX. 
die marcii: Anno dfii MDIIII. -- Zugeh6rige Hymnen: Ad 1. Vesp : Claro 
de Davidis; ad Complet.: Quem patres Christum; ad parvas horas: 
O praecolenda trinitas. Aile drei Hymnen (letzteren als ,ad laudes") 
bat Morel (S. 146f.) mitgeteilt aus einem ,Officium ex evangeliis et probatis 
doctorum .... sentenciis. S. 1. e. a.", -- allem Anschein nach eine friihere 
Ausgabe des vorliegenden Officiums. --Die anderen metrischen Teile des 
Officiums scheint Morei nicht bemerkt zu haben. -- Das iibrige der ,Hystoria 
sancti Ioseph sponsi Marie: et nutritoris alumnique dfii nostri Ihesu Christi" 
ist prosaisch. 

50. De sancta luliana. 

In 1. Vesperis. 
Antiphonae. 
1. Plaudat mater ecclesia 
lIo'is laudum praeconiis, 
Quam lulianae gloria 
Festivis replet gaudiis. 

2. Haec nata de nobilium 
Praefectorum progenie 
Patris, matris, insignium 
Civium Nicomediae. 

3. Ab annis puerilibus 
Sacris imbuta moribus, 



-- 124  

Sponsum Christum praeelegit, 
Cui totam se subiecit. 

4. Sprevit omnem viri thorum 
Hostis manens vitiorum, 
Conservare s-olens statum 
¥irginalem illibatum. 

R. Trahentes ad interitum, 
Igni martyr proicitur, 
Sed gaudens tradit spiritum, 
Dura caput emJse caeditur. 
V. l:Ionor, s'irtus et gloria 
Sit Christo, sponso virginum, 
Qui nos ad caeli gaudia 
Ducat post vitae terminum. 

Ad Mag'nificat. 

A. Ad honorera Iulianae, 
Contemptricis pompae sanae, 
Persolvamus laudis melo$ 
Hac qua die scandit caelos 
In vestitu speciosa 
Solis more luminosa, 
Spon$o Iesu praeseutata 
Sit pro nobis advocata. 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 

Regem regum adoremus, 
¥oce, votis honoremus, 
Qui lulianam hodie 
Heredem fecit gloriae. 

In 1. lgocturno. 

Antil,honae. 

1. Admirabilis, Domine, 
Comprobaris in virgine, 
Humanas quae blanditias 
SI)revit atque delicias. 

2. Caeli narrabant gloriam 
Perpetuam se quaerere, 
[gon mundi transitoriam, 
Quae noscitur deficere. 

3. Haec est generatio 
Quaerentium Domiuum, 
Perseverans natio 
Saeratarum virginum. 

4. In virginis labiis 
Est gratia diffusa, 
Nain caesa supplieiis 
Stabat inconfusa. 

5. Deus noster refugium 
Fuit Iulianae, 
Patris nequam cousilium 
Faciens inane. 

6. Dominum mirabilem 
¥irgo laniata 
Fatetur laudabilem 
Caelo iam beata. 

Responsoria. 

1. Iuliana nobilis 
A patte flagellatur, 
Ut immolet daemouibus, 
Minime mutatur, 
Vacat dei laudibus, 
V. Christum Dei filium 
Vocat iu auxi|ium 
Exposita verberibus. 

2. Caesa damr Iuliana 
Praefecto, quam puniat 
Iudicis officio  
lIovet iudex verba varia, 
Ut eam emolliat 
Cmail contagio ; 
V. lmmortali servo quidem, 
lnquit, soli puram ridera, 
ulli iam consentio. 



3. In furore iudex motus, 
Mente caeca captus totus 
Virginem exspoliari, 
Quatuor iubet mactari, 
Ministrorum manibus. 
V. In tormentis vultu laeta 
Domini stabat athleta 
Nullis laesa eaedibus. 
4. Praefectus eoepit fremere 
Se volens interimere 
Caecus iracundia, 
1)landaus statiJn viris illis 
ludam appendi capillis 
Die fere media. 
V. Dura quassata proeella 
Cuncta tolerat puella 
lIira patientia. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
I. Fundamenta posuit 
Sancta sanctis montibus, 
Oleum haec habuit 
Intrans cure prudentibus. 

2. Cantate regi virginum, 
Omnis terra, canticum» 
Haec sancta propter Dominum 
Carnis vitavit lubricum. 

3. Dominus sapientia 
Triumphum dedit virgini 
De mundi malitia 
Sanctorum iungens agmini. 

4. Canate mirabilia, 
Quae Dominus ostendit, 
Dura cuncta visibilia 
lIaryr haec vilipendit. 

5. Dominus glorificavit 
In aeterno solio 
Virginem, quae triumphavit 
Perpesso supplicio. 

Responsoria. 
1. Tyrannus magis saeviens 
Illatis nil proficiens 
Tormenfis [crudelius], 
Ollam plumbi bullientis 
Super caput patientis 
Fundi iubebat saepius, 
V. Poenam libenter pafiens, 
Pro Christo mori cupiens 
lil reputabat carius. 
2. Religata post catenis 
Reservanda novis poenis 
[Iuliana] ergastulo 
Datur adminiculo 
Sublao miaistraatis 
V. 5Ton defuit solacio 
Divine miseratio 
Ange|i conso|aatis. 
3. 5Tocte Satan veniens, 
Angelum se mentiens 
Bonum, dicit talia: 
Car tare dura pateris? 
Tuis membris eneris 
Sunt haec nimis gravie. 
V. Christo placent minime 
lec tuae prosunt animae 
Perpessa supplicia. 
4. Dubitavit primitus, 
Sed docetur caelitus 
Capere daemonium ; 
Interrogat, quid ageret? 
Quod homines deciperet, 
Hoc suum officium. 
Amat fraudes, odia, 
Quaelibet convicia 
5Tutrit cure discordia. 

Vo 

In 3. Nocturno. 
Ad Cantica. 
A. Quasi rose vel lilium 
Plantata secus fluvium 
Fructus fecit honestatis 
Viam servans puritatis. 



-- 126 -- 

Responsoria. 
1. Educta de carcere 
Summe verberalum 
Trahir Dei munerc 
Daemonem liatum, 
In lutum proiciens; 
V. Vade, inquit, in inferuum, 
Christianos in aeternum 
Sinas, leo rugiens. 
2. Praeceptoris imperio 
Rota grandis erigitur, 
In ipsa dura extcnditur 
Carnificum officio 
Tota conquassatur ; 
V. Angelus statim adfuit, 
Rotam illam comminuit, 
lhx virgo liberatur. 
3. Numero quingenti viri 
Signo viso lami miri 
Se fecerunt baptizari, 
Qui sunt iussi decollari; 
V. Centum triginta feminae 
Confidentes in 'irgine 
¥iris petunt sociari. 
4. Iuliana ad praemium 
Virgo praesentata 
Capite minuitur. 
Corpus terrae linquitur, 
Anima secura 
Intrat caeli gaudium; 
V. Christo mente semper iuncta 
¥ita sivit vita functa. 

In Laudibus. 
Super Psalmos. 
A. Dominus fortimdinem 
Iulianae tribuit, 
Quando nullam gravedinem 
Tocmentorum timuit. 

Ad Benedictus. 
A. Flos Iuliana virginum, 
Ora pro nobis Dominum, 
Prv nobis, virgo Christi, 
Ut mundi post exsilium 
lntremus caeli gaudium, 
llartyr, quod meruisti. 

Per Horas. 
Ad Primam. 
A. Haec est virgo sapieus 
De numero prudentum, 
Devote custodieus 
¥irgineum ta|entum. 
Ad Tertiam. 
A. Ista virgo sapiens 
Inventa margarita, 
lIundaua despiciens 
Comparavit ita. 
Ad Sextam. 
A. Benedixit creatorem 
Suis [in] operibus, 
Virginalem servans florem, 
Datum caeli civibus. 
Ad Nonam. 
A. Duo minuta protulit, 
Quod est quadrans, obtulit, 
Corpus tormentis tradidit, 
Animam caelo reddidit. 

In 2. Vesperis. 
Ad MagnificaL 
A. Glorificat miraculis 
Iulianam divinitas, 
In qua divinis oculis 
llira fulsit fidelitas, 
Quam gratiarum titulis 
Sollemnem fecit populis 
Virginalis integritas. 

ffic. ms. Faustae de Beccarinis in ]lonast. Visitat. BMV. (Ord. Cist.) 
saec. 16. Cod. Senem F VI 22. -- Itt 1. Vesp. R, 3 tra£lidit. -- It 1. Noct. 
A 4, 1 virgineis. -- A 5, 3 E patris. -- A 5, 4 Faciens marie.  R 3, 8 
caedibtts laesa.- ] 4, 3 ua caecus.  In 3. h'oct. R 1, 2 verberatam. 



127 -- 

[il. De ss. lusto et Clemente. 

Ad Vesperas. 

Antiphonae. 

1. Laetetur ecclesia 
Mater voto mentis, 
Recolens sollemnia 
lusti et Clementis. 

2. Horum vera fraternitas 
Probatur Deo grata, 
Quam exornat integritas 
Carnis immaculata. 

3. Isti sunt triumphatores 
Mundi, carnis inimici» 
Vanitatis contemptores, 
Dei facti sunt amici. 

4. Patriarchae sectatores 
Exiverunt patriam, 
Divini praedicatores 
Verbi petunt Italiam. 

Ad Magnificat. 
A. Veneremur sanctos patres, 
Iustum et Clementem fratres, 
Quorum carnis fraternitas, 
5iagis perfecta caritas, 
Mundi ac caeli socia 
Pari locatur gloria. 

In 1. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Beati pestilentiae 
Cathedram refugerunt, 
Magis oboedientiae 
Viam ambulaveruut. 

2. Quare sancti disciplinam 
Visi sunt apprehendère, 
Evangelicam doctrinam 
Docentem cuncta spernere. 

3. Cum invocarent Dominum, 
Audiri meruerunt, 
Viros dolosos sanguinum 
Sancti cum fugaverunt. 

4. Verba percepit auribus 
Dominus confessorum, 
Orantium pro frugibus 
Faine tribulatorum. 

5. Domine, mirabile 
lIom en cognoverunt 
Tuum, formidabile 
Quod praedicax erunt. 

6. In Domino fidueiam 
Iactaverunt totam, 
Linquentes provinciam 
Pergentes ad ignotam. 

Ad Matutinum. 

Invitatorium. 

Regem regum sempiternum 
Dignis colamus laudibus, 
Qui regnum dedit aeteraum 
Iusto et Clementi fratribus. 

Responsoria. 

1. ]ustus et Clemens nomine 
De genere nobilium 
Fratres partium Africae, 
Refugiunt mirifice 
Consortium affinium, 
Levi ne peccent famine. 



128 -- 

V. Admiranda fraternitaz, 
Qnam servat Dei pietas 
hnpollutam a crimine. 

2. Exenntes de patriae 
Solo, relicto proprio 
Fines intrant Italiae, 
Vulterram dietam hodie 
Pergunt Dei consilio, 
Corruptam tunc perfidia. 
V. Magnam gentem eopiosam, 
Rebus miris speciosam, 
Nominatam Antonia. 

3. Replent terrain sentine 
Divini verbi, germine 
Pleno fruetum percipiunt 
Sacramenta lribuentes, 
Convertendo cunctas gentes 
Fideles sic efficiunt, 
¥. Orantes ab haeresibus, 
Forinse«us ab hostibus 
Civitatem eripiunt. 

4. Orta lames cives ferit, 
Gens clamabat, quia perit, 
Confessorum auxilium, 
Et ferre dieunt populis: 
Cras vestris coram oeulis 
Videbitis suffragium. 
V. Reperiuntur fl'ugibus 
Mane sanctorum precibus 
Horrea plena civium. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Domine, sine macula 
Tui confessores 
Sacri montis per saecula 
Fiant possessores. 

2. Domine, in virtute 
Tua laetabantur, 
A sua iuventute 
Cure te sequebantur. 

Domini potentia 
Sanctis est collatum 
Servare pudieitia 
Cor immaculatum. 

4. Exaudivit Dominus 
Preces confessorum, 
Liberans eos protinus 
De manu malignorum. 
5. Te decet hymnus, Domine, 
Qui habitans in homine 
Templum lacis sanctitatis, 
Omnis replens bonitatis. 
6. Bonum nobis confiteri 
Est Domino altissimo, 
Psailere. qui misereri 
Ut pater scit piissimo. 

Responsoria. 
1. Notre sanc/is orantibus, 
Guandalis quiescentibus, 
Omne bladum exterius 
Simul fertur interiis 
Angelieo praesidio ; 
¥. Aeternae rex clemeutiae 
Novnm genus potentiae 
Sanetorum dat arbitrio. 
2. Iratae gentes efferae 
Ad arma currunt propere 
Spoliatae cibariis, 
Pressae fanais angustiis; 
V. Facinnt pro lapidibus 
Afflictis plagis variis 
Proici panes hostibus. 
3. Mira res et laude digna. 
Fit clementia benigna, 
Turba nocere cupiens, 
Gustato pane furiens, 
Turbata coepit fugere, 
Quaeque praerupta petere. 
V. Instante tota civitas 
Ad landes surgir debitas 
Tanto recepto munere. 



-- 129 -- 

4. Una voce tollitur 
Iustus, constituitur 
Pontffex civitatis, 
Docet mundum spernere, 
Caelum semper quaerere 
Locum securitatis ; 
V. Novus praesul factus gregis 
Formam tenet" summi regi% 
Sedem humilitatis. 

In 8. octurno. 

Ad Cautica. 

Sanctorum sapientiam 
Narrabat omnis populus, 
Eorum providentiam 
Quia cernebat oculus. 

Responsoria. 

1. Fabricant ecclesiam, 
Domum orationis, 
Foris portam Antoniae 
Praestant ibi gratiam 
Causa devotionis 
Entibus cottidie ; 
¥. Vacabant sacris studiis, 
Hymnis, psalmis, ieiuniis, 
Doctrinarum vigiliis. 

2. Elegerunt asperrimum 
Ferarum animaliu,n 
Locum ,alde delerrimum, 
Daemonum infernalium, 
V. Consecrant Dei laudibus, 
Fit sacrum domicilium 
Cunctis purgatum sordibus. 

8. Carnis degentes sensibus 
8ucurrebant dolentibus, 
Quibuscunque languoribus 
Suis orationibus, 
Dreves, Historiae Rhythmicae. VIII. 

Imperant daemonibus, 
Pellunt de corporibus, 
Assistunt invocantibus. 

4. Iusta iustis venit dies, 
Quo perennis datur quies 
Viantium laboribus, 
Redditur simul gloria 
Confortais, par victoria 
Insto et Clementi fratribus. 
V. Ecce, vere datur vita 
Digna mortali finita 
Domini confessoribus. 

In Laudibus. 
Super Psalmos. 
A. Terrer poena detrahentes 
Beatis con fessoribus 
Duos, qui fiunt rigentes 
Corporis membris omnibus. 

Ad Benedictus. 

A. Benedictus rex gloriae 
Sit, qui caelestis patriae 
Regni confert munus 
Sanctis, quorum precibus 
Nobis supplicantibus 
Det trinus et unus. 

Per Horas. 

Ad .Primam. 

A. Horarum vigiliae 
Per llos sunt custoditae, 
Nunc ad bonum gloriae 
Audiunt Venite. 

Ad Tertiam. 
A. Fideles isti Domini 
Servi sunt probati, 
Suo dantes nomini, 
Quae sunt operati. 
9 



-- 130 -- 

Ad Sextam. 
A. Beati servi vigiles 
Hi pattes sunt inventi, 
Bono pastori similes, 
Erranfibus intenti. 
Ad Nonam 
A. Horum sacrata servitus 
Deo grata probatur, 
Quae festum sancti spiritus 
Semper concomitatur. 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
A. bIagnificat divin(tas 
Confessores virtutibus, 
Sanctorum immortalitas 
Probatur ex operibus, 
Gratiam pracstantium 
Quibuscunquelanguentibus, 
Optatum praesidium 
Cunctis [dnnt] petentibus. 

Offic. ms. Faustae de Beccarinis in Monasterio Visitationis B.M.V. (Ord 
Cist.) saec. 16. Cod. Senen. F VI 22. -- In 1. Noct. A 3, 3 sanguinem. -- 
R 2, 1 patria.--R 2, 7 gentecopiosa.--In2. Noct. A 6, 3Eipsallere.-- 
A 6 4 piissime gegen den Re(m. -- ] 4, 2 lustus sic. -- In 3. Noct. R 
2, 2 sq. Ferarum Iocum animalium valde. -- Ad'Prim. A, 1 Et harum 
vigiliae. -- Hymnus: Felicis alma gloriae (Anal. XLIII. 210. 

52. De s. lusto Tergestino. 

In 1. Vesperis. 
Ad Magnificat. 

In 1. Nocturno. 
Antiphonae. 

A. Fulget clara dies, 
a Christo magnificata 
5Iartyrio sancti 
Iusti nimis arque dicata; 
Hanc otaries Christi 
merito venerantur amici, 
Ecclesiae sanctae 
per quam pereunt inimici, 
Hanc Tergestini 
cires recolunt pretiosam, 
Per quam se noscunt 
turbam superare dolosam ; 
Ergo pio Christo 
pie tu nos redde patrone. 

1. Iste beatus vit, 
nomine Iustus, sapienter 
Absque reatu legit 
in actu vivere semper. 

2. Adversus Iustum 
populi mala sunt meditati, 
Quos pia mens risit 
Iusti super astra beati. 

3. Ad Dominum Iustus 
* clamavit voce beatus 
Et de monte De( 
fuit bac in valle iuvatus. 

Ad Noct urnum. 

Invitatorium. 

Regem iustorum, 
quem lustus, frater eorum, 
In regno vitae 
laudat, rogitare venite. 

Responsoria. 
1. Teml,ore, quo vanus 
regnabat Iaximianus 
Eius et insanus 
collega Diocletianus, 
In Tergestina 
micuit ceu stella marina 



131 -- 

Urbe sacer lustus, 
vitiis vit semper inustus. 
¥. Iste ride, ¢rbis 
pro Christi iure superbis 
Obstabat magnus 
martyr mitis velut agnus. 

2. Sanctum credentes 
postquam gcnuere parentes 
Iustum, se Christo 
mundo commisit i isto, 
Actibus in sanctis 
observans iussa tonantis. 
V. Pro regno Christi 
quia mortem sponte subisti, 
Gaudes in caelis 
cum iusfis, ]uste ridelis. 

3. Dura sacer hic turbae 
Tergesti ferret in urbe 
Iustitiae lumen 
ridei condendo cacumen, 
lIagnatius praeses 
barathri mox frenduit heres 
In serrure Christi 
minitans sibi verbere tristi ; 
V. Tune ]eu dignus 
martyr, per cuncta benignus, 
Exoptans Chl'istum 
minitantem non rimer istum. 

In 2. octurno. 

Antiphonae. 

1. Iustitiae solem, 
quia Christum Iustus amavit, 
Hune scitote, pii, 
Dominus quia Iniriricavit. 

2. Iste domum Domini 
fidei virtute regebat, 
Qui fidei scuto 
ceu sidus in astra nitebat. 

3. Gloria, laus et honor 
Christus Deus atque corona 
Martyris est Iusti, 
sibi dans caelestia dona. 

Responsoria. 
1. Vit Domini Iustus, 
fidei sub tegmine tutus, 
Non dubitans Christum 
venerari tune crucitixum, 
Coram praefecto 
respondit famine recto; 
V. Hic inquisitus 
ridei de Jure peritus, 
Mente quidem sana 
contemnens idola varia. 

2. Tune sanctum vanus 
Magnatius ille tyrannus 
Carcere conclusit, 
sed, cure lux altera fulsit, 
Orantem istum 
renuit de carcere ductum. 
V. Hune iussit servis 
cudis affligere nem'is, 
Laudantem Christum 
Dominum, Iesum erucifixum. 

3. Iste mori lucrum 
pro Christi nomine multum 
Crcdidit et Christmn 
semper coluit crucifixum, 
0ptans post i.-tam 
caelestem ducere vilam 
V. Verus amor Christi 
sic iusto praefuit isti, 
Quod nihil in terra 
cuperet nisi sola superna. 

In 3. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Iusus te Dominus 
dilexit, Iuste beate, 
9* 



-- 132 -- 

Per quem sunt gentes 
Christo credendo renatae. 

2. In sancto sanctus 
iam Iustus monte quiescit, 
A Christo Domino 
qui nunquam corde reeessit. 

3. In caput huius te 
lapidem summum posuisti," 
Iesu, tuque eorona sibi 
pretiosa fuisti. 

Responsoria. 

i. Postquam vel poenae 
vol sponsio vocis amoenae 
In sanctum vere 
Iustum non pmevaluere, 
lpsum per mortem 
vult praeses perdere fortem ; 
V. Hic solum Christum 
quia praedicat in cruce fixum 
Atque diis terrae 
contemnit tura referre. 

2. Ergo praefatum 
Iustum per saecla beatum 
Praeses damnavit 
nec non sibi membra li- 
gavit, 
Sub multo plumbo 
pelagi dans ipsa profundo ; 
¥. l'rudens iste nimis, 
dura sic pateretur in imis, 
Laudabat Iesum 
1)ro mundi crimine laesum. 

8. Funibus et plumbo 
Iustum per membra ligature 
De pelagi fundo 
solvit maris unda beatum, 
])lartyris ergo Dei 
dedit aequor signa tropaei, 
Cure non est tanti 
[mare] passmn vincula 
sancti. 
¥. Praecipieute pio 
tunc noctis tempore Iusto 
Condita sunt digno 
sua digne membra [se- 
pulcro]. 

Antiph. ms. Civitatense saec. 14. Cod. Civitaten. LVII. -- Das Weitere 
fehlt, da leider ein Blatt aus der Hs. entfernt worden. Dasselbe Officium 
findet sich auch in den Acta SS. Nov. I, 430 u.f., aber in einem so un- 
heilbaren Zlstande, dafs es nieht einmal miiglich war, die fehlenden Laudes- 
Antiphonen daraus zu ergSnzen. Der Text verdient verglichen zu werden 
als lehrreiches Beispiel dafdr, was ein Abschreiber aus einem Texte zu 
machen imatande ist. 

53. De s. Katharina Senensi. 

In 1. Vesperis. 
Super Psalmos. 

A. ¥irginem Katharinam maximis 
Hodie veneremur laudibus 
Quac meritis pollens amplissimis 
Vitac fuit exemplar omnibus, 

Unde sertis oruata plurimis 
In supernis refulget sedibus. 
Ad Magnificat. 
A. Quae sub divo 
patre Dominico 
Iussa caeli 
complevit omnia 



-- 133 -- 

Comitante 
coeta angelico 
Alta poli 
conscendit atria, 
Digna virgo, 
qaam .dalci cantico 
Rite, pie 
colit ecclesia. 

Ad Matatinum. 

Invitatorium. 

Christum, regem regain, 
sapplices adoremus, 
Qui immortali gloria 
virginem Senensem 
dotavit Katherinam. 

In Nocturuo. 

Antiphonae. 

1. Lumen Senensis patriae, 
Haec sacra virgo Domini 
lIultum adiecit gloriae 
Pmedicatorum ordini. 

2. Claris orta natalibus, 
Religione praedita, 
lIagnis aacta virtutibus0 
Vita florebat inclita. 

2. Virgo fortis in sexa fragili 
Tutum salatis iter eligit 
Et Christam meute sequens 
humili 
Carum gratiae manas attigit, 
Cam amore fragrat mirabili 
Poenas sponsi ferre, qaem 
diligit; 
¥. ,Nain toti mundo salatifera 
In se Christi suscepit vulnera. 

3. Ad instar pari nitens speculi 
Orbem taetlis purgat a vitiis, 
Omni carens labe piaculi 
Summi regis potitur nuptiis 
Post pretiosi pignus annuli. 
¥..Nos suis ducat meritis 
Ad caeli domicilium, 
Qaae sertis floret inclifis 
Stans ante Christi s«lium. 

Ad Landes. 

Antiphonae. 

1. Alma virgo Katharina, 
Verbo potens et opere, 
Luce fruitur divina, 
Semper felix in aethere. 

3. Cure solo pane vescitur 
Caelestis alimoniae, 
Fama per orbem spargitur 
Ingentis sanctimoniae. 

2. Quae recte Christam colait 
Amore semper inlimo, 
Haec exaltari meruit 
Honore caeli maximo. 

Responsoria. 
1. Salvatoris nostri clementia 
Sororum decoravit ordinem 
Sub arta vitae paenitentia 
Digne per Katharinam virginem, 
Cuius ampla refulget gratia 
Late peromnem mundi cardinem. 
V. Stella caeli haec orta saeculis 
Lumen praebet salubre populis. 

3. Plena fruentem copia 
Caelestes alunt nupfiae, 
Quam dira pari! hostia 
lliro cum fructu gratiae. 

4. Pro flagris tunc asperrimis 
Et daro ferri cingalo 
Bonis gaudet uberrimis 
5Ianc in perenni saeculo. 



-- 134 -- 

5. Divino laudes nomini 
Danur, cum trinam lauream 
Accepit sponsa Domini 
Aulam scandens aetheream. 

Nos cousortes reddat fruentium 
Caritate perennis gloriae. 

Ad Benedictus. 
A. Itaec sponsa c|arissima, 
Quae signa faciens potissima 
Saepe morbos sanavit plurimos 
Et feroces demulccns animos 
Pacis dedit foedera gentibus, 
Nos suis salvet dignisprecibus. 

Per Oct.avam. 
Ad Benedictus. 
Lux effulgens matutina, 
Salabris cura popu|i, 
Det nos frui Katherina 
Aeterna pace saecu|i. 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
A. Sororum gemma paenitentiae, 
Katherina, decus Etruriae, 
Quae dono Christi, regis omnium, 
Diadema suscepit hodie, 

Ad Magnificat. 

A. Felix virgo Katherina, 
Mente nitens et corpore, 
Nos praeservet a ruina 
Extremo vitae rempote. 

Antiphon. ms. S. Katharinae Divoduren. saec. 14. Cod. Vatican. s. n. 
(ol. 122 his). -- In Noct. l 2, 2 elegit. -- Ad Laud. Ad Bened. A, 5 
dedit tendera. 

54. De s. Kalharina de Snecia. 

In 1. Vesperis. 

Ad Magnificat. 

0 beata sponsa Christi, 
Katharina, meruisti 
Apud regem angeiorum 
Suscitatrix mortuorum 
Fieri quam plurium; 
Felix tui depressio 
Superbis fit repressio 
Et rohur humilium. 
Tu pro nobis, virgo pia, 
Roga regem omnium, 
Ut donet vera gaudia 
Praesens post exsilium. 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 
Regi Christo iubilantes 
Laudum per insignia 
Exsultemus venerantes 
Katharinae sollemnia. 

In 1. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Nata virgo Katharina 
Regalis prosapiae 
Rara confinentiae 
lIox refulsit gratia. 



185 -- 

2. Katharina puellula, 
Flagellata (a) daemonibus, 
In amore radicata 
Chris|i stat robustius. 

3. Adulta virgo nubilis 
Duci desponsatur, 
Quem sanctis suis monitis 
Cas|um Christo lucratur. 

Responsoria. 
1. Facto voto castitatis 
Sponsa, sponsus pariter 
Sub aspectu dei|a|is 
Mundum ludunt fortiter, 
Spreta spe posteritatis 
Deo vivunt dulciter. 
V. Carnem sub cilicio 
Iugiter premebant, 
Precibus, ieiunio 
Semper insistebant. 

2. Dura sic ambo continenter 
Christum colunt sedulo, 
Urget daemon fraudulenter 
Cadere proposito, 
Hinc in sanctos i[npudenter 
Fratrem movet odio. 
V. bIam dura frater observavit 
Horum castimoniam, 
Quasi stultos obiurgavit 
Exprobrans ignaviam. 

3. Sanctae matris et avorum 
Sequitur vestigia, 
Romam petit, ut sanctorum 
Veneretur limina 
Et. ut Christi passionem 
Recolat intimius, 
Terrae sanctae regionem 
Visitat devotius. 
V. Sicut quondam patriarcha 
Dereliquit propria, 
Sic maritum Kathariaa 
Spreta liquit patria. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 

1. Postquam virgo Katharina 
Exsul Romae habitat, 
Marrera piam comitata 
Sancta Ioca visitat. 

2. A maligno est. tentata 
Coniugis memoria, 
Quem mox Deus ad beata 
Caeli duxit gaudia. 

3. Maria matri reserat, 
Quam felix eius filia, 
Quod pauper faeta spreverat 
Opes cure mundi gloria. 

Respousoria. 
1. Quidam cornes inflammatur 
Veneris incendio, 
Ab hoc sancta poslulatur 
lungi matrimonio  
At repulsus cornes nocte 
Abditur in vineis, 
Ut banc raptet facto mane, 
Sed privatur oculis. 
V. Apertis cornes oculis, ihil 
viàebat; ad manus autem 
illum trahentes introduxeru,t 
ad sanctam Katharinam, 
qua orante cure marre pro 
eo confestim cecidit caligo ab 
oclis et visum recepit. 

2. Virgo Christi passionem 
Cogitabat sedulo, 
Semper sponsi u»ionem 
Affectabat serio, 
Ut referret talionem 
Ex affectu intimo. 
V. Quaerit Iesum toto corde, 
Eius morten cure mnaerore 
Tractat fundens omni die 
Laerimas pro sanguine. 



136 -- 

3. lIatris ossa, virgo pia, 
Dum defers in Sueciam, 
bIe errares hac in via, 
Stellam habes praeviam, 
Cuius luce Deo duce 
Recta petis patriam. 
V. Quot perversi sunt conversi 
Sacris tuis monitis, 
Quot intirmi sunt curati 
Precibus et meritis! 

In 3. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Quanto sese deprimebat 
Humilis nobilitas, 
Tanto magis elncebat 
Nobi|is humiiitas. 

2. Quando Tibris alte suum 
Superabat alveum, 
Grave Romae civitati 
lIinitans exitium, 
Haec rogata tactu pedum 
Dimovet imperium. 

3. Sicut coenobitas fugit 
Suis votis non contentos, 
Katharina sic diligit 
Factis votis delectatos. 

Responsoria. 
1. Tordonis manum praesulis 
Post mortem v.irgo comprimit, 
Hoc, ut fidelem subditis 
Impendat curam, innuit, 
Quem vivens iuvit gratia 
In Romana curia 
Pro confirmanda infula. 
V. Quod viva verbis, precibus, 
Excmplo, zelo, monitis, 
Post mortem fecit imtibus, 
Sic salus facta plurimis. 

2. Post labores hic completos 
Vocaris ad praemium, 
In amplexus sponsi laetos 
Properas et gaudium. 
Gaudet terra, plaudit caelum 
Sidus mittens lucidum, 
Quod ad tui stetit promptum 
Funeris obsequium. 
V. Stella , quam viderant viri 
timorati cure aliis lumiari- 
bus in aêe, antecedebat funus, 
usque dura veniens staref 
supra, ubi sacrum pignm 
conditum /'uit. 

In Laudibus. 
Antiphonae. 

1. Sicut Ioseph et 5Iaria, 
{Sic} Eghardus et Katharina 
Carnali sine copula 
Casta fuerunt lilia. 

Devota meditalio, 
Preces et ieiunia, 
Iugis humi cubatio 
Erant horum media, 
Quibus pellebant vitia; 
Sequamur haec vestigia. 

Pompam despexit vestium 
on sequens morem principum, 
I:tinc oculis nobilium 
Ipsius vestis lacera 
Divinum per miraculum 
Putatur praestantissima. 

4o 

Ab ancillis obiurgata 
Gaudens fert ludibria, 
A vicinis damnis laesa 
Re&lit bencticia. 

5. 0 Katharina filia, 
lon cedis matri mortua 
lIiraculorum gratia. 
Sancta mater, felix nata, 



-- 187 -- 

lgobis per vestra merita 
Caeli donentur gaudia. 
Ad Benedictus. 
A. Gestant reges et magnates 
Corporis exuvias, 

llultis modis student otaries 
Tangere reliquias; 
Eius sanctos imitantes 
lIores simus humiles, 
Ut pro nobis fundat preces, 
Deprecemur supplices. 

Officia propria sanctorum et aliarum festivitatum ordinis Salvatoris, 
valgo S. Birgittae, Romano Breviario accommodat, recitada a monialibus 
Anglicanis civitatis Ulyssiponensis. Ulissipone 1690. -- Daraus mitgeteilt 
von Robert Geete in: Svenska Litteraturs/illskapets Tidskrift Samlaren. 1903, 
5--11. -- Trotz der junge Quelle (eine noch jiingere zitiert Chevalier, 
Repert. Hymnol. Nf. 1265) nehme ich dies Officium, als ein augènschein- 
lich glteres Produkt, hier auf. Ad Mat. Hymnus: Exsultet aula caelica. 

5.5. De san«to Kentigerno. 

In 1. Vesperis. 
R. In septentrionali Wallia, 
Non longe ab Albania, 
Sancta colit ecclesia 
Kentegerni sollemnia, 
Cul volatilia, 
Ferae, pistes, flumina 
Parent ut mancipia 
Domino clientia. 
V. Eius flatu facula 
Sopita pro iuvidia 
Suceendimr in Scotia 
Sine ignis materia. 

Ad llagnificat. 
A. Aime praesu| Kentegerne, 
laudum digne iubilo, 
Qui dura lumen tenebroso 
praebuisti populo, 
Lux scintillis splenduisti 
crebris in candelabro, 
Tibi laudes decantantes 
repraesenta Domino. 

Ad lIatutinum. 
Invitatorium. 
Caelestis regem patriae 
Adoremus cottidie, 

Qui K entegernum hodie 
Coronavit glorifice. 

In 1. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Stirps regalis Britannorum 
Kentegernum protulit, 
Quem Servanus, var non vanu% 
Litteras edocuit. 

2. Iste ab infantia 
Iugum portans Domini 
Praesulari stragula 
Promeruit indui. 

3. Aemulorum ausibus 
Obviat puerulus 
¥itam dando volucri, 
Quam necarant invidi. 

Eesponsoria. 

1. Christi mlles Kentegernus, 
plenus Dei gratia, 
Regi regum mililavit 
ab adulescentia, 
Qui per eum ampliavit 
electorum agmina, 



-- 138 -- 

Dum moneret legis hostes 
tuba evangelica. 
V. Eructando flumina 
salutaris scientiae, 
Plebem lavit tepidam 
de tabe apostasiae. 

2. Mirantes pavent aemuli, 
Qued vita redit volueri, 
Quam necarant improvidi 
Avulso lento capite. 
Virtutum haec primordia 
Sunt facta in Albania 
Per Kentegerni merita, 
V. Qui illaesum quondam rubum 
inflammavit stipitei 
Sine rogo accendebat 
corilum mirifice. 

3. Qui elixas eondiebat 
dapes in lebetibus, 
Hunc defunctum lamentatur 
herus cure clienfibus, 
Sed culinae redit virus 
Kentegerni precibus 
Albaniam fugientis 
citatis anfractibus. 
V. Siste gradum, praebe vadum, 
fuga ponti rheumata, 
Doctor clamat, ad quem amat 
assequens vesfigia. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 

1. Sacro flatu pueri 
Consciutillant spatulae 
¥iridantis corili 
Ut faces ignicomae. 

2. Pulsat aures Domini 
¥ox orantis pueri 
Pro defuncto famulo, 
Qui revixit concito. 

3. Stupet Ledonis alveus 
])Iallenae ructans fluctibus, 
Quod salebre divortia 
In se grassant reciproca. 
Responsoria. 
1. Olim fetae arcam Dei 
vaccae Dagon obruto 
De Accaren ad Bethsames 
plaustrant sine scrupulo, 
Sic de Ckernach funcum tauri 
reddunt nullo praevio, 
Qui in Glascu funeratur 
Kentegerni merito. 
V. llore Simeonico 
Accepto oraculo 
Aegcr viso puero 
Obiit in Domino. 
2. Cultro lupi exaraus 
Ager ac tellure satus 
Germinavit triticum, 
Furibundus rex caecatus 
]Iitis est illmninatus 
Per virnm authenficum. 
Silvestri apro praevio 
Compaginatur praed:.um, 
In quo sancto collegio 
Fit Asaph monasterium. 
Crudi moris rex infaustus 
Et exosus clericis 
Documentis obviavit 
sanctis sicut magids, 
Doctilogum calce pellens 
instigante vernula, 
Quem festina mors detrusit, 
rexque languet podagra. 
Qui submersit Pharaonem 
Et Goliam obruit, 
Regem nequam et tironem 
Dira nece perculit. 

Vo 

In 3. N«cturno. 
Antiphonae. 
1. Kentegernus nunquam nimbi 
passus est discrimina, 



139 -- 

ec dumtaxat nix vel grando 
eius rigant pallia. 

2. Lupino fissure vomere 
Agellum sevit pulvere, 
iIirante superficie 
A|bescit caespes segete. 

3. Crimen suum palliavit 
Regina per aunulum, 
De profundo quem portavit 
Pisciculus laticum. 

Responsoria. 

1. Aporia ingruente 
vir largus diriguit, 
iro modo recreandus 
opera, qua viguit, 
Cum horrisonum avari 
flumen lambens horrea 
Classicaret sine rate 
ad eius mapalia. 
¥. Qui mare scidit lIoysi 
Et Iordanem Iosue, 
Annonam sancto praesuli 
Cludum fecit vomere. 

2. Cudenti in ferrugine 
g|anca fabro mittitur, 
Quod per culpam incuriae 
vado lac effunditur, 
ec commiscêtur gurgiti 
liquor nec defluitur, 
Virtutum in congerie 
sic Kentegerni cuditur. 
¥. Vervex gregem comitatur 
Amputato capite, 
Quod in petram transmutatur 
Ut uxor Loth Sodomae. 

3. Iubente Petrus Domino 
Inescat piscem hamulo, 
In quo reperto statere 
Didragmam iussit solvere; 
Sic Kentegerni merito 
Reginae piscis baiulo 

De stagno aurum attulit, 
(uo velut insons claruit. 
V. Reginam rex supplicio 
lIortis pro adu|terio 
Torquebat, sed redemptio 
lIiranda fit in annu|o. 

1. Gens Cambrina cure regina 
Plaudite tripmlio, 
Vibex fletus, dolor, metus 
Et mortis condicio 

2. Iam cassatur et purgatur 
¥itali remedio, 
Lympha celat, quod revelat 
Ichthys berne clanculo. 

3. Latet regem, per quam legem 
Ditetur cum annulo, 
Ensem tortor condit, horror 
Sedatur prae gaudio. 

4. Laudes ergo Kentêgerno 
Decantat haee contio, 
bletam auto quod reperto 
Traxit de ergasalo 
Velut insons. 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
1. Eia, |audes decantemus, 
iubilemus Domino, 
Kentegernum vencrantes 
laudum cure praeconio. 
2. Per coronam auream 
In peplo angelico 
Et columnam flammeam 
5lotus est in cuneo. 
3 Sospitati pristinae 
dortuum mirifice 
Kentegernus hominem 
Reddidit et volucrem. 



-- 140 -- 

4. Benedictus Kentegernus 
Gregem suum visitans 
Larvas fugat, aegros curat 
Plebs exsullat obvians. 

]psum otaries proclamemus 
cure precum instantia, 
Ut de mortis terra ducat 
nos ad caeli gaudia. 

5. Laudes Deo decantare 
Suevit in frigidis 
Undis artusque siccare 
Super frontem silicis. 

Ad Benedictus. 

A. Sacrosanctam Kenlegernus 
servans parcimoniam 
Faine, siti et algore 
eius pavit animam, 
Dura in aquis decantaret 
frigidis psalterium 
Ac quatriduauo cibo 
foveret corpusculum; 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnifieat. 

0 paradoxe pontifex, 
Per orbis rasta climata 
Quem phalanges uranicae 
E siderum officia 
E elementa omnia 
Alterna per prodigia 
Carum declarant Domino 
Qui poli regit dindima 
Ab illo nobis vendica 
Perennis vitae praemia. 

Alexander Penrose Forbes, Lires of S. Ninian and S. Kentigern, Edin- 
burgh 1874. p. XCIV sqq. ,from a ms. Breviary of the latter hall of the 
thirtheenth century, lately acquired for the Advocates Libra.ry. « -- In 
1. Noct. R , 9 cipite. -- In . Noct. R 1,6 redant nullo.-- R3,4 sine 
magicis. -- I n 3. N o c t. Prosa 2, 4 Ixtis (L,v¢). -- Ibid 4,  quo aeperto. -- 
In Laud. Ad Bened. A. 11 mortis torre. -- In . V esp. A, 9 vendita. 

56. De s. Laurentio Sipontino. 

Ad Yesperas. 
Antiphonae. 

1. Ad hanc urbem Sipontinam 
properet Apulia. 
Convocetur Beneventum 
et -icta Campania 
Ad colenda patris nostri 
festiva sollemnia. 

2. Felicissimus Felici 
successit Laurentius, 
Aulae regis triumphalis 
Constaniui maximus, 
Quo patrono gratuletur 
Sipontinus populus. 

3. Viduata suo sponso 
Sipontina civitas 
A Zenone confirmari 
cleri petit unitas, 
Et concessa illi fuit 
patris nostri sanctitas. 

4. 0 Laurenti, membrum Christi, 
pontifex mirabilis, 
Terris templum recepisti 
conditum ab angelis 
E nunc caelestis cure illis 
omnibus amabilis. 

5. Gratuletur et laetetur 
Sipontina contio 



141 -- 

Laudes Deo referendo 
et sancto Laurentio, 
Qui hanc regit et gubernat 
suo patrocinio. 

Ad Magnificat. 
]lartyr volens adorari 
Et Siponti venerari 
Stephanus immobilis 
Portu stetit, voto quaerit 
Domum sui nominis; 
Qua promissa est concesssa 
Cunctis via facilis, 
Et re|iquias portames 
Intrant urbcm, visitantes 
Domum summae virginis. 

Ad Matutinum 
Invitatorium. 
Adoremus regem rr, agnum 
eonfessorum omnium 
Qui pastorem »obis dedit 
beatum Laurentium. 

Rogans verbis et exemplo, 
ut putetur soeius. 

l%sponsoria. 
1. Urbs laetare Sipontina, 
gaudeat Byzantium, 
Hum quo patre nos laetamur, 
dedit illa filium 
Ad honorera tui cleri 
et salutem ciium. 
V. Laudes Deo referas, 
Sipontina civitas, 
Qui patronum tibi dedit 
[beatum] Laurentium. 
2. Ut est facta Sipontinis 
digna postulatio, 
Et Zenonis celebrata 
exstitit concessio, 
Ad nos pater adventavit 
celeri navigio. 
V. Hic martyris Stephani 
communitus brachio 
Et mamillae Agathae 
Celesti subsidiu. 

In 1. lqocturno. 
Antiphonae. 
1. Urbs beata Constantini 
genuit Laurentium, 
Educavit et instruxit 
adiuvans imperium, 
Quem donavit 8ipontinis • 
ad salutem omnium. 

2. Urbs antiqua Sipontina, 
gaudeas in Domino 
Qui te tanti confessoris 
munit patroeinio, 
Terra regit et gubernat 
ac maris navigio. 

3. Consecravit hune beatum 
pontifex Gelasius, 
Eius magnae sanctitatis 
et virtutis cotseius, 

3. Postquam sanctus purtum cepit 
cure sanctis rcliquiis, 
Donec roture praesui dedit, 
mox stetit ilnmobi|is, 
Quod celeriter formarat 
templum protomartyris. 
V. Hinc intra'it civitatem 
tendens ad ecclesiam 
lgatris nostri salvatoris, 
dignam petens veniam. 

In 2. Hocturno. 
Antiphonae. 
1. Hune suseepit eonseeratum 
Sipontinus polmlus 
Laudes Deo referendo 
quasi gemens servulus 
Et pastori obviando 
vehtt patri filius. 



-- 142 -- 

2. Vere felix hic monstratr 
eaeli fltus grafia, 
lam instinclu blichaelis 
datur ei filia, 
Quae Romanae sanctitati 
possit esse socia. 
3. Plel)s pagana haec impugnans 
et Samnitum moenia 
lliehaelis fuiminatu 
sternitur per devia 
Et prostrata trucidatur 
divina potentia. 

Eesponsoria. 
1. Tandem Romain consecrandus 
vir beatus adiit 
Et Gelasio sacratus 
felix praesul rediit. 
Sed a Deo informatus 
sanctitate praefuit. 
V. Hic inunctus et instructus 
Romano pontifice 
I)igna lege in bac sede 
lIultis annis praefuit. 
2. Hunc beavit et artavit 
3lichael archangelus, 
I)ans favorem, ut sub eo 
sit ,Montanus populus, 
Qui pro loci sanctitate 
dicitur Augelicus. 
V. I=Iic hortatu 51ichaelis 
cepit ius regiminis 
Civitatis arque cleri 
et caelestis lapidis. 
3. Turba Heapolitana 
bello citans Samnium 
Et Siponti ut pagana 
quaerens exterminium, 
Fulgur sensit malesana 
et humanum gladium. 
V. lam b¢atus praesul noster 
hoc vidit per somnium 
Quod virtute lIichaelis 
iret in exifium. 

In 3. lIocturno. 
Antiphonae. 

1. Hunc dum Totila impugnat 
trucem equum dirigens, 
Quasi agnum mitigavit 
super illum residens, 
Et ad regem properavit 
multa signa faciens. 

2. Civitate liberata 
condidit ecclesiam. 
In qua totam designavit 
Siponti parochiam, 
Qua pictura prophetavit 
teneri memoriam. 

3. 0 Laurenti, membrure Christi 
et cornes mirabilis, 
iostquam carnem exivisti, 
iam regnas cure angelis, 
Sed ut felix exstitisti 
es et venerabilis. 

Responsoria. 
1. Haec dura Totilae flagellum 
obsideret moenia, 
Ferum equum sancto misit, 
rouira plenum mania, 
Quem sedavit equitando 
sanctitate nimia; 
V. Quem ut vidit rex crudelis 
remissa saevitia, 
Condonando civitati 
remisit ad propria. 
2. Hic habendo prophetiae 
sanctitatem duplicem 
Aulam fecit praecursoris 
depingendo silicem, 
Quam parochiae praedixit 
recuperandae vicem. 
V. Hic habendo sanctitatis 
et virtutis calicem 
Ad pingendum suae manus 
adaptavit pollicem. 



-- 143 -- 

3. Laudes Deo hoe in festo 
demus annis singulis, 
Quia stetit ut in terris 
patronus mirabilis. 
Sic in caelo stat cure Deo 
et regnat cure angelis. 
r. Gaudeanms et ad preces 
nunc sit quisque humilis, 
Nain, ut fuit hic benignus, 
cunctis venerabilis. 

Ad Laudes. 
Antiphonae. 
1. Praesens festum venerantes 
laudes demus Domino, 
Qui Sipontum exaltavit 
tanto beneficio, 
E hanc aulam assignavit 
beato Laurentio. 
2. Gaude, puer, gaude, senex, 
gaudeat et iuvenis 
$ipontinae civitatis 
decus portans luminis, 
Et hoc festo cantet clerus 
dulce melos carminis. 
3. 0 Laurenti, pater pie, 
audi preces populi 
Te clamantis et precantis, 
tut devoti filii 
Ut sint libi commendafi 
velut vert srvait. 

4. Gaudeamus et laetemur, 
clerici et milites, 
Et nobiscum gratulentur 
nobiles et humiles, 
Et hac die nuptae cantent, 
et exsultent virgines. 
5. Hic Eliae, Deum rogans, 
sensum cepit duplicem, 
lqam futura praesignavit 
et sanavit debilem 
Ac superbura conculcavit 
et erexit humilem. 

Ad Benedictus. 
A. Res miranda et colenda 
Siponti per saecula, 
Quo, Lauren|i, tibi dedit 
angelus oracula 
Beneventum simul sensit 
tua beneficia, 
Et domita sub te fuit 
Totilae superbia. 
In 2. Vesperis. 
Ad Magnifient. 
A. Lumbos cinxit et praecinxit 
beatus Laurentius 
Ac lucerna fulgens fuit 
et servorum servulus, 
In hac sede digna sedit 
sanctitatis cumulus. 

Acta S. Febr. If, 62 sq. -- Vorher (p. 56) die Note: Triplicem illius 
vitam damus quam ex veteri codice manu in membrana exarato, qui in 
ecclesia Canonicorum 8ipontinorum .Manfredoniae asservatur, descriptam 
nobis transmisit Antonius Beatillus noster [8. I.] ..... Tertia non tare vita 
est, quam Antiphonae et Responsoria, ut votant, Offieii eeclesiastie.i .... 
Porro duplex erat horum metrorum exemplar: unum priori Vitae praefixum, 
alterum seeundae, in leetiones partitae interieetum.  D,.r Text i.t naeh dem 
ersteren mitgeteilt: Varianten aus dem zweiten: In 1. Noct. R 1, 3 Nain 
quem patrem laeta tenes. -- R 2, 1 Ut ex faeta a ,iponto. -- In 2. Noet. 
R 2, 1 beavit et ornavit; zu aretavit ara Raude die Bemerkung: alias dota- 
vit. -- R 2, 4 zu Montanus an Rande die Beluerkung: Garganus. -- In 
3. Noct. A 3, 3 carnem exuisti. -- R 1, 4 plenum insania. -- R 3, 3 Qui fuit 
ut. -- Das zweite Exemplar schliest mit dem 3. Resp. der 3. Noct. In dem 
ersteren folgt nach dem eben genannten Reap. samt Versikel noch folgendes 
,Aliud Responsorium" : 



-- 144 -- 

Caeli aulam dum mandaret 
pontifex Gelasius 
Consecrari, convenerunt 
primitus Laurentius, 
Hi[n]c 8abinus Canusinus, 
Salpensis Palladius 
Et lohannes Rubesanus, 
Tranensis Eutitius 
Et cure illis Venus/nus 
affuit Austerius. 
Hoe vetavit Deo missus 
Miehael archangelus 
Dicens: Domum istam feci 
et sacravi caelitus. 
V. Quibus visu dum astaret 
summi regis nuntius, 
Ut cessarent ab incepto 
monuit archangelus. 

57. De s. L,onardo Lemovicensi. 

In 1. Vesperis. 
Antiphonae. 

1. Christe, tui sancti 
confessoris Leonardi 
Laude pia praesta 
nobis sacra solvere festa. 

2. Adflictis operante Dei 
virtute potenter 
Auxilium meruit 
conferre salubre frequenter. 

3. Hic vir despecto 
mundi praesentis honore 
In sancto studuit 
Domino servire timore. 

4. Hinc algore, faine 
fragilis instantius artus 
Corporis edomuit, 
daret ut sibi praemia Christus. 

5. Iste, salutaris 
baptismi gargite tinctus 
Est fidei verae 
prudenter dogma secutus. 

Ad llagnificat. 
A. Confessor Christi, 
sublimi proxime patri, 
0 Leonarde tuis 
hodie succurre ministris, 
Digna laude tua 
recolentibus inclita resta, 
Et, qui peccati 
sumus undique mole gravati, 
Clemens dignare 
relevando iustificare. 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 

Cuncta gubernantem 
Dominum laudemus in unum, 
Qui famulum dignum 
sibi praevidit Leonardum. 

In 1. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. il) mnis almiluis 
Christo pariter iubilemus, 
A quo supremum 
decus est Leonardus adeptus. 



-- 145 -- 

2. Hic aetate tener 
didicit mundana cavere, 
Iundo corde Deo 
satagens et mente placere. 

2. Qui postquam coepit 
probitatis viribus uti, 
A Domino meruit 
dare morbida membra saluti. 

3. Sedulus ardenti 
studio praebebat ovanter 
Auditum sacris 
evangelii documentis. 

3. Fulget in excelsis 
coniunctus coetibus almis, 
Perpetuo potiens 
doni cure principe summo. 

Responsoria. 
1. Servus Christi Leonardus, 
coruscans virtutibus, 
A primaevo coepit Deo, 
servire attentius, 
Sanctitatis incessanter 
insistens operibus. 
V. Claruit eximiis 
Francorum gentibus ortus. 

2. Sanoitate roboratus 
fideIis Christi famulus 
Èrat, rebus vir benignus 
perfectus in omnibus, 
Trinitati summae semper 
obsequens viriliter. 
V. Edidit hunc alitrix 
Gallia nobiliter. 

3. Elegit sanctum 
de plebe Deus Leonardum, 
Nomine, virtute 
magnificavit eum. 
V. Solveret Vae, quosque 
vinctos sanaret et aegros. 

Responsoria. 
1. Incremenlis adulescens 
Bonitatis hic succrescens 
Tanta Dei sublimari 
Gratia promeruit, 
Ut reginae aegrotanti 
Prae dolore pariendi 
Sospitatem redderet. 
V. Ad Dominum lacrimando 
preces fudit l.eonardus. 

2. Vere miranda 
magnalia sunt Leonardi, 
blovcra! adflictis 
dare caelica commoda cunctis, 
V. Quo fundente preces 
lviua fiunt] latices. 

8. 0 felix dilecte Deo 
Leonarde coheres, 
Custodi nos et 
nostri diguarc reatus 
Iam nexus laxate tui 
virtute precatus ; 
¥. Nobis erg» bonus 
petinms succurre patronus. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. In terris degens 
Christi mlles Leonardus 
]Ylembra voluptat i 
carnis sua non dedit ulli. 
Dreves, Historiao Rhythmicae. 

In 3. locturno. 
Antiphonae. 

1. Demus digna Deo 
laudis praecouia summo, 
Qui sibi dilecto 
regna dedit Leonardo. 
10 



--- 146 -- 

2. Iste Dei sanctus 
divino robore fretus 
Sanavit multos 
morbi valetudine pressos. 

3. Te, clemcns, aeterne Deus, 
proni rogitamus, 
Suscipe vota precum 
tibi devote famulantum. 

Leonarde, fidelium 
Audi preces servulorum, 
Impetrans nobis gaudium 
Ante regem saeculorum. 
V. Reginam et plebem 
qui succurristi 
Ac regem dolentem 
qui conforlasti, 
Leonarde. 

Responsoria. 
1. Quidam servus Leonardi, 
dira vinctus compede 
Augebatur taetrae trusus 
angustia speleae, 
Cui sauctns in estitu 
candido apparuit 
Arque potenter eum 
solvit et eripuit. 
V. Ecce, daturus opem 
tibi misertus ait: assura. 

2. 5liles erat positus 
angustiis artis in antris 
Qui graviter diris 
constringebatur habenis, 
V. Huic Christi famulus 
mox subvenir Leonardus. 

3. 0 beati Leonardi 
veneranda praeconia ! 
0 immensae admiranda 
caritatis opera ! 
Qui, dura saeculi des .exit 
[prospera] labentia, 
Supernae felicitatis 
promeruit gaudia. 
V. Reddidit aegrotos 
validos, alacres tribulatos. 

4. 0 disruptor vinculorum, 
Pater et dux captivorum, 
(onservator infantium. 
Liberator praegnantium 
Et curator languentium 
• uperatorque daemonum, 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
1. Laudibus alma tui 
dilecti festa colentes 
Fac pie provisi. 
Deus, heredes paradisi. 

2. A puero sanctus 
athleta Dei Leonardus 
5Ioribus, eloquiis 
praefulsit et actibus almis. 

3. Iste salutaris 
baptismi gurgite tinctus 
Est fidei verae 
prudenter dogma secutus. 

4. Sancti Remigii 
veris rutilans documentis 
Elegit placitam 
Domino deducere vitam. 

5. Digne iam superis 
est civibus associatus, 
Qui culmen renuit 
praesumere pontificatus. 

Ad Benedietus. 
A. Aime Deus trine, 
qui cuncta regis sine fine, 
Agminibus eoneede pris 
merilis Leonardi 
]ustorum nos spi'ituum 
felieiter addi. 



-- 147 -- 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
A. 0 bone protector, 
clemens ])eus, optime rector, 

Custodi famulos 
semper ab hoste tuos 
Et fer opem nobis 
ipsius propter amorem, 
Cuius soliennem 
das celebrare diem. 

Oftic. ms. S. Leonardi Lemovicen. saec 15. Cod. Sangenovefiau. 122 
(BBI. Fol. 32).-- In 1. Noct. R 1, 2 fidei coruscans. -- R 1, 4 regi summo 
servire. -- In 3. Noct. A 2, 3 Sanat. -- A 3, 4 famulatum. -- i 1, 7 sq. 
Pentameter. -- R 3, 7 sq. promeruit felieitafis.  Hymnen de Communi. 

58. De ss. Liberata et Faustina. 

In 1. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
Ad gloriam 
Dei et fidelium 
I)iscretionis 
verae celsitudini 
Innotescat 
sacratissimas virgines 
Liberatam et Faustinam 
Secundum carnem sorores 
lobiles quidem genere, 
Sed longe nobiliores 
¥ita et conversatione. 

Ad lIatutinum. 
Invitatorium. 
Agnum, sponsum virginum, 
Yenite adorenms. 

2. Virgo Liberata 
Ioanatis libera nata, 
Et Faustina soror, 
candida sicut olor, 

3. Moribus ornatae 
claraque propagine natae, 
Spreverant aevum 
suntque secu'ae Deum. 

Responsoria. 

1. lIentes tuorum visita, 
Christe, redemptor omnium, 
Et nos salva per merita 
Tare beatarum virginum, 
Quae per mundi climala 
Tibi dant obsequium, 
¥. Quocumque pergis, virgines 
Sequuntur arque laudibus 
Post te canentes cursitant 
Hymnosque dulces consonant. 

In 1. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Virginibus sacris 
pangamus carmina laudis, 
Ut penetret caelos, 
quod damus, ecce, melos. 

2. Liberata et Faustina 
Sorores tlllC geminae, 
3Iundi recusant nuptias 
Saucto calentes lïamine, 
Modo metunt manipulos. 
Pro rite iacto sereine. 
V. F, untes ibant et flcbant mit- 
lentes semina sua. 
10 * 



-- 148 -- 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Virgineas mentes 
miroque pudore nitentes 
Rcplevit citius 
spiritus, ecce, pius. 
2. Quando virum flebat 
laniataque crine dolebat 
Gemilu miro 
sponsa reliera viro, 
3. Tune animos vincunt. 
opes patriamque relinquunt, 
Perdidcrant mat rem 
destituuntque patrem. 

lesponsoria. 
1. Templa struunt, vigilant, 
ieiunant, iugiter orant, 
Carnis membra domant 
Christoque placere laborant, 
V. Haec nempe mundi gaudia 
Et blandimenta noxia 
Caduca rite deputant. 
2. Dolebat pa- 
ter lugens nimium, 
Conimx ce-sit 
uullum (hinc) consilium, 
Quis super his 
dabit auxilium. 
V. Fueru.nt illi lacrimae 
suae panes die ac nocte. 

In 3. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Sic duce Marcello 
devieto denique bello 
Comum tune quaerunt 
donaque rouira ferunt. 
2. lgitur hic orant 
eommissaque crimina plorant 
Pluraque templa struunt, 
flumina prope fluunt. 

3. Finis sic vitae 
fuit illis denique rite, 
Suntque labore brevi 
regna secuta Dei. 

lesponsoria. 
1. Virgineos artus 
replevit spiritus almus, 
Funera, cure flebat 
coniunx orbata marito. 
V. Deduxit eos Doninus in 
portum voluptatis suae. 

2. Sic Comum properant, 
opibus patriaeque resignant 
Armillasque ferunt 
• et munera plurima seeum. 
¥. Has iustus sequitur, 
llareellus nempe sacerdos. 

3. Urbs Comensis gratuletur, 
Hynnis tota iucundetur 
Hodie clementius, 
Quam thesauro tare pracelaro 
Sublimavit Dominus. 
V. Gauàeat terra nostra, tantis 
irradiata ful.qoribus et tan- 
tarum virgium sÆledore 
hoEtrata, totius s¢wculi sentiat 
se amisisse caligi«em. 

In Laudibus. 

Antiphonae. 

1. 0 felix virginitas, 
quae Christo dura attendit, 
Omnem muudi gloriam 
prorsus vilipendit. 

2. Quam felix germanitas, 
quae se talem exhibui b 
Quod in caeli solio 
eonsociari meruit. 



-- 149 -- 

3. Propter fidem sedulam 
Suae caritatis 
Quasi bina lilia 
Odorem dant suavitatis. 

4. Benedicat terra Deum, 
Quae sic est ditata, 
Quod tantarum virginmn 
lYlembris est lustrata. 

5. Virgnum corporihus 
nimium exsultat 

Comensis ecclesia 
totaque resultat. 

In 2. Vesperis. 
Ad Maguificat. 
A. Sponsae Christi carissimae 
Spretis mundi illecebris 
Plis vacabant studiis, 
De corporis ergastulo 
Ergredientes libere 
Regna tenent caelestia 
Cuncti fideles, plaudite. 

Brev. sec. ritum patriarchalem Comeasis ecclesiae imp. Comi (Gotardus 
de Poate) 1519 et 1523. -- Ia 1. Noct. R 3 prosaisch. -- In 2. Noct. 
R 3 prosaisch. -- In Laud. Ad Ben. A p]'osaich. 

59. De s. Lucia Salernitana. 

In 1. çesperis. 
Antiphonae. 

1. Iam splendor, lumen luminum, 
[In] Ecclesia micuit, 
lam lux, quae radiaviL 
Lucia, consors virginum, 
Candor lucis apparuit, 
Ad caelos evolavit. 

Crucis Christi delieias 
Informat haec novitias 
Exemplis et doctrina. 
¥irgo Lucia, gaudeas, 
In laude semper floreas 
Ad Christum perducflorem 
In annis puellaribus 
Delectamenti facibus 
,q_pretis quae das odorem. 

2. Cuius perfecta sanctilas 
Per mundum cluxit rivu|os, 
Qui scaluriunt, aquarum, 
lstius fontis claritas 
$ororum traxit ramulos. 
Ad marrera filiarum. 

8. I:Iaec virgo spernens gloriam 
De mundo fert victoriam 
In ordine 5Iinorum, 
Dumque Francisci studia 
Sectatur, est in grafia 
lXlore patrum priorum. 

4. Lucia docens filias, 
Cuius est ad iuvenculas 
Caelestis disciplina, 

Ad Magnifieat. 
A. 0 pro|es nobilium, 
0 virgo, splendens lilium, 
Ex te sidus claruit. 
Quod nos illustravit, 
Castitas per saecula, 
Refulgens Chrisfi vernula, 
Lucia lux micuit, 
Quae crucem amavit. 
In te rosa rutiler, 
In te fructifer pullulat 
ltequicscens spiritus, 
Dulcis vis odorum, 
Cuius replet sanctitas 
Sorores Christo deditas, 
Per te nobis aditus 
Pateat polorum. 



-- 150 -- 

Ad Matutinum. 

Invitatorium. 

Regi, qui mundo claruit, 
Cuncti demus honorera, 
Lucia cruci praebuit 
Crucem amans amorem. 

In 1. ;octurno. 

Antiphonae. 

1. Haec virgo prudentissima, 
Virgo fulgens, flos florum, 
Lucia splendidissima 
¥irginum intrat chorum. 

2. Francisci tenens formulam 
Haec virgo Deo grata 
llluminavit regulam 
Sponso Cristo dicata. 

3. 5Iundi spernens delicias 
Yult Christum invenire, 
Per corporis miserias 
Ad caelum sludet ire. 

Responsoria. 
1. Francisci sequens regulam 
Cre sancta paupertate, 
In voto Christi sedulam, 
Perfectam caritate 
Lucia xirgo plantulam 
Se plantat sanctitate. 
V. 0 iuvenem irgunculam, 
Quae se Christo tare parvulam 
Dedicat castitate. 
2. In mundo spernens vivere 
51undum suppeditavit, 
Quae morum fulgens opere 
Sorores informavit, 
Sic botrum Cristi colere 
Studens fructificavit. 
V. Dura fructus venir legere 
Legionis fructiferae 
Fructus multiplicavit. 

3. In paupertatis nidulo 
Iacens virgo sacrata, 
Virtutum pollens titulo 
Christo configurata, 
Sine nummorum loculo 
Vivit alleviata. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 

1. Pauper affectans vivere 
Pauperibus se vinxit, 
Adnullans se incinere 
Cilicio [se] cinxit. 
2. Tamquam tidelis docuit 
Sorores castitatem 
Et semper eas monuit 
Sectari sanctitatem. 

3. Delectat evangelium 
Christi semper audire, 
I)esiderat in superum 
Gaudium introire. 

Responsoria. 
1. Haec est virgo paupercula 
De numero prudentium, 
Amatrix margaritae, 
Quae castigatur ferula, 
orores paenitentium 
Docens: istic venite; 
V. Cnctis damr haec formula: 
Quem gessit virgo filium, 
Ad ipsum omnes ire. 
2. Amica crucis p|angere 
Crucifixum non desinit, 
Quem docens ipsa plangit 
Pro dulci ferens pondere, 
Crucis iugiter meminit, 
.Nec eam dolor ant; 



151  

V. Per crucem credens vivere 
Psalmos huic dulces concinit, 
Quam tractans manu tangit. 

3. Vivens [in] caeli gaudio 
Lucia cure tripudio 
Cure Christo iucundatur, 
Splendorem dans palatio 
Lux lucet, cuius radio 
Mundus illuminatur; 
. V. Cursu laboris praevio 
Sur-um felici bravio 
Fruens deliciatur. 

In 3. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Crucem diligens iugiter 
Cordi suo adfixit, 
Quam dulce pondus suaviter 
Eam laedens adflixit. 

2. De paupertatis horreo 
Dura studet spicam vellere 
Virgo, suo corporeo 
Dura castigatur verbere, 
Fit panis, quem offert Deo 
Pro sui fructus munere; 
V. Sic pro pane cinereo, 
Quem fletu rigat ubere, 
Page cibatur melleo, 
Quod est cure Christo vivere. 

3. Felix virgo, quae laetaris 
Gaudio polorum, 
Quae cum pace iam cibaris 
Pane angelorum, 
Quaesumus, reminiscaris . 
Supplicum tuorum, 
¥. lam corona puellaris 
Tibi datur pro amaris 
Vitae meritorum. 

In Laudibus. 

2. De petra trahit oleum 
Et de rosa odorem, 
De resta crucis rubeum 
Et lilii candorem. 

3. Virgo Lucia macerat 
Corpus se £agellando, 
Sic ad caelestem properat 
Curiam exsultando. 

Responsoria. 
1. Carnis virgo 
spernens delicias 
Metit granum, 
exculit paleas, 
Caeli solum 
captat divitias, 
Deo laudis 
offert primitias ; 
V. Virgo virtutes varias 
Sponso portat ad nuptias. 

Antiphonae. 

1. Sancta Lucia gaudeat, 
Choris [con]iuncta virginum 
Habet quem adamavit ; 
In caelo gaudens floreat, 
In quo lacet lux luminum, 
Qua Dominus regnavit. 

2. Agnus vocat ad nuptias, 
Invitat ad delicias 
Luciam castitate, 
Mon quaerit haec inducias, 
Sed spernit mox divitias 
Pro Deo, iubilate. 

3. Haec in te tota sitiens, 
0 tu fons indeficiens, 
Deus, ad te de luce 
Vigilavit, quem diligens 
Frequentavit non neglegens, 
Amplexans te in cruce. 



152 -- 

4. Amatrix crucis Domini 
Det crucifixi nomini 
Gloriam tractans crucem, 
Hanc tenet manu dextera 
Ut benedicant opera, 
Per quem transit ad lncem. 

5. Laudans factorem omnium 
Monet turbam fidelium 
Hunc solum [adorare], 
Quem cymbalis pulsantibus 
Et tympanis sonantibus 
lon cessat personare. 

Ad Benedictus. 

A. 0 lux lucens ecclesiae, 
Virginis tare egregiae! 
Amat Lucia pauperes, 
Spernit mundi degeneres 
lIens intus ditata, 
Cuius in claustro lectulus 
Pauperculus et nudulus, 
Crucifixo coniungitur, 
Christo passo conectitur, 
Cruci conformata ; 
Post finis sui terminum 
Virgo cure turba virginmn 
Scandit ad caelos fulgida, 
Splendet ut lumen lucida, 
Pulchre laureata. 

In 2. Yesperis. 
Ad Magnificat. 
A. Gaude, p|ebs fidelium, 
l'lande, convenms ordinnm, 
Lucia, candor virginnm, 
Tuum lauda factorem, 
Tibi danur monilia 
Gemmis effulgentia 
Danfibus splendorem. 
0 vita caelestium, 
Quae lampade non vacna 
Venit ut virgo fatna 
Oleum non ferens, 
Sed evigilans aperfl, 
Sponsum digne repperit, 
Hunct oto corde quaerens. 
Aiia Antiphona. 
0 lesu. |ux signorum, 
Fons luminum et stel|a 
Signis radiosa, 
Dulcissimus flos florum 
lIanat ex ma ce|la, 
¥irgo specisa. 
Ex rosis hunc hortornm, 
Lutin nobi{li)s bella 
Radiat ut rosa. 
Balsamus unguenorum, 
Tus, cedrus et fiscella 
lon sic pretiosa, 
Sicut est vis odorum, 
Quo replet nos puella 
Signis gratiosa. 

Offic. ms. S. Mariae 51agdalenae Salernitanae saec. incert, s.n. Daraus 
bei Caietanus, Octavius, Vitae Sanctorum Sicuiorum, Panormi 1657, Tom. II. 
Animadverss. p. 70 sqq. --In 1 Vesp. A 1, 5 luci. --A 2. 3 Per muitum. 
-- A 3, 4 studium. -- A 5, 3 produc.  Ad Magn. A, 14 Christo dedicatas. 
 In 3. Noct. R 3, 9 In te meritorum. -- A 5, 3 solem. -- l:lymnen: E x- 
suitemus et iaetemur Ad Vesp. et Noct. und Summi regis palatio 
(ad Laudes), Das Officium fo|gt dem des hl. Franciscus s. Aaaiai. 

60. De s. Lucia de Monte Virginis. 

In 1. Yesperis. 
l. Extremum peragens 
felix I,ucia laborem 

Virgo beatorum 
merio perrexit in arcem 
Qua divina videns 
diademata virginitatis 



Fulgebit semper ; 
taa nunc solacia praebens 
Sideream regem 
nobis deposce favorem, 
¥. Implora veniam, 
cura nos, cuncta secunda. 

Ad MagnificaL 

A. Sponsa Dei, Lucia, memor 
[huius] esto caiervae, 
Quae ma gesa canens 
a te petit auxiliari, 
lqatalis cure grata tui 
sollemnia pollent, 
Et te quaerentes 
seelerum fae peste carere. 

Ad Matutinum. 

lnvitatorium. 

Praecelso regi, 
oui machina subiacet orbis, 
Qui sibi sacravit 
I.uciam dote beatam, 
In labiis huius 
memores et corde canamus. 

In 2. Nocturno. 

R. Flos sudans rorem 
ascendit ad montis honorera 
Et super hunc florem 
Deus inspiravit odorem, 
Flos virgo, ros grata salus, 
odor aura salutis. 

A 

In 3. Nocturno. 

Multorum dulci 
medicamine vulnera cnrans, 
Aula Dei radians. 
dorons et deitatis arnica, 

Fer curam nostri 
nobisque, benigna, faveto. 

Responsoria. 
1. Carnis terens 
adulescentiam, 
Dei tantum 
quaerens notitiam, 
Regnum linquens, 
notos et patriam, 
Gressum vertit 
in Lotharinam ; 
V. Optans Christo sponso con- 
iungi roluntarie mundanam 
ricit 91oriam. 

2. 0 |ampas ecclesiae, 
Rivum fundens olei, 
Medicina gratiae, 
lutrimentum tidei, 
Tutelam praesta pavidis, 
Calorem minus fervidis, 
Languidis medelam. 
V. In te [virgo] veritas, 
Oliva fructifera, 
Cuius luter puritas 
Et respleudent opera. 

In Laudibus. 

Antiphonae. 

2. Gaudia feslivae 
percurrant ora diei, 
Christicolae plebis 
celebrat qua laeta [caterva] 
¥irgineum decus ad 
laudem Domini Luciam. 

3. Haec est virgo nitens, 
quae clara iam tibi sponsa 
Obviam processit, 
factura perenniter illic 
Obsequii pensum, 
divis sociata choreis. 



-- 154 -- 

4. Aula capax lucis 
verique domus pia solis, 
Quae medicante manu 
miseros compassa fovebas, 
lIunc petimus nostris 
occurre per omnia morbis. 

5. 0 felix ancilla Dei, 
nos pondere pressos 
Exonera et fessos 
mordacibus exue culpis, 
Aetheris et paleat 
te supplice ianua nobis. 

Acta SS. Sept. VI, 101. ,Ex apographo transmisso," leider nicht voll- 
soEndig mitgeteilt. -- In Laud. A 3, 2 iam te. -- .t 3, 4 illi. 

61. De s. Marcellino Ebredunensi. 

Lectio 1. 

0 beate iIarcelline, 
gloriose pontifex, 
Qui fuisti praedicator 
et dux innocentiae, 
Intercessor sis pro nobis 
ad regem clementiae. 

Lectio 2. 
(ui ab Africa venisti 
te ducente Domino 
Parentibus inconsultis 
et relicfis omnibus, 
Cira mare remeasti 
versus paries Alpium; 
lmpetra, ut deleantur 
sordes nostrum omnium. 

Lectio 3. 

Benignissime confessor, 
domino praedilcctus, 
Qui serpenti venenoso 
eras non incognitus 
Et sodalem elegisti 
beatum Vincentium, 
Ut opprimeres errorem 
perfidorum omnium, 
Praebe nobis, te rogamus, 
bonum patrocinium. 

Lectio 4. 
Sancte pater 3Iarcelline, 
nobilis progenie 

Fideque uobilior 
erga regem gloriae, 
Per diversas mundi partes 
docuisfi "popnlum, 
Ut errorem relinquendo 
seqaerentur Dominum ; 
Funde preces, deprecamur, 
pro aobis ad Dominum. 

Lectio 5. 

Sanctissime Marcelline, 
Pontifcx egregie, 
Illustrator veritatis, 
monstrans viam veniae. 
Custos gregis Iesu Chrisfi 
[et] doctor assiduus, 
lomen suum praedicasti, 
electorum socius, 
Sis tuorum devotorum 
adiutor perpetuus. 

Lectio 6. 

Pater sancte, lIarcelline, 
nobis suspirantibus 
]Ianum tuam sic extende 
cum flelu poscentibus, 
Ut exutos a peccafis 
in caeli palatio 
Tuis precibus oblatis 
caelorum altissimo 
Valeamus collocari 
cum sanctorum gaudio. 



-- 155 -- 

Brev. Ebredunense imp. Lugduni 1520. -- Diese Lektionen folgen auf 
das Oflicium votivum des Heiligen mit der Bemerkung: ,,Sequentes lecfiones 
possunt dici, quando placuerit." -- Lect. 2, 1 Qui ab infantia venisti. -- 
Lect. 3, 5 sodalam. 

62. De sancta Martha. 

In 1, Vesperis, 
Antiphonae. 
1. Assunt festa magnifica 
lova pangamus cantica 
In laude Christi hospitae. 

2. /Iartha Dominum suscepit 
Et sollicite refecit 
In hospitio suo. 

3. Iesus bIartham peramabat, 
Se tangentem ipsam sanat 
A profluxu sanguinis. 

4. Erat Martha valde pia 
Et fecunda et benigna, 
Gratiosa omnibus. 

5. Hanc baptizat bIaximinus, 
Vir praec|arus et divinus, 
Et custodit sedule. 

Ad Magnificat. 
A. 0 praeclara 
Domini hospita, 
Roga Deum, 
ut nostra debita 
Pietate 
relaxer solita 
llosque ducat 
ad regna caelica. 

Ad Nlnc dimittis. 

A. 0 felix Dei famula, 
Digna laude per saecula, 
artha, Christi discipula 
Pro nobis deprecare, 

Ut a peccalis expiati 
Efficiamur Deo grati 
Et in caelis collocati 
Digne possimus dicere 
Al|eluia. 

Ad llat utinu m. 
Invitatorium. 
Sanctae blarthae hospiti, 
Christo iubilemus. 

In 1. locturno. 
Antiphonae. 

1. Sanctae Marthae so|lemnia 
Nobis assunt celebria, 
Iucunda, salutaria. 
2. Sancta ]Iartha interpella b 
Christum iudicem appellat 
Pro sororis requie. 
3. lesus Christus pascebatur, 
llartha vero laetabatur 
Pro suscepto Domino. 

Responsoria. 
1. Splendent Marthae sollemnia, 
Tota Christi ecclesia 
Petat eius suffragia; 
V. Plebs fidelis et devota 
Festum co|at mente tota 
bIarthae, Christi hospita'. 
2. Beata blartha nobilis, 
Carne Christo amabilis, 
Exsultat lesu Domino 
8uscepto in hospitio; 



156 -- 

V. Sancta Martha satagebat» 
Soror vero audiebat 
Verba Christi dulcia. 

3. Prece lIarthae Lazarum 
Christus suscitavit, 
Iam foetentem mortuum, 
Quem ipse amavit ; 
v. Dei gloriam videbis, 
Ait Christus, et habebis, 
llartha, si credideris. 

In 2. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Sancta Martha egregia 
Stirpe descendit regia. 

2. Fecit se foras deferri, 
Ut caelum possit intueri 
Et poni in cinere. 

3. Passio dum legitur 
Chrisli, 5lartha transit, 
Ut In manus dicitur, 
Spiritum emisit. 

Responsoria. 

1. Aqua sancta iacitur 
Ad draconis mortem, 
Christi crux ostenditur, 
Quem ligal ut ovem, 
V. Dei freta pietale 
Populoque comitante 
Ad draconem properat. 

2. Feci! 5lartha statuam, 
Ornalam veste fimbria 
Ad Domini imaginera; 
¥. Herbae sub illa crecentes 
Alque timbriam tangentes 
5lullos sanant languidos. 

3. Iesus 5larthae obitum 
Funere levavit, 

Quae per annum integrum 
Febre laboravit, 
V. Laudes Christo refœerebat, 
Febres magnas sustinebat 
Corde semper hilari. 

In 3. Nocturno. 
Antiphonae. 

Adest dies laetitiae, 
In qua 5lartha egregia 
Sedem recepit gloriae. 

lesus, Fronto episcopus 
Corpus llarthae sepeliunt 
Officiumque finiunt. 

Hospes mi, pauperculam 
Tuam me custodi, 
Caelesti hospitio 
Facias reponi. 

Responsoria. 
1. Ante sui obitus 
Octo dierum spatium 
Videt sororis animam 
Dnci ad caeli curiam; 
Y. Sonant voces peramoenae, 
Animaque lagdalenae 
Ducitur ab angelis. 

2. Sancta lIartha praesentiens 
Suum icinum exium 
Astantibus innotuit, 
V. Ut attenle vigilarent 
Obilumque observarent 
Accensis luminibus. 

3. Veni, mea 
dilecta hospila, 
Intra mea 
regna caelestia, 
Ut gaudeas 
per cuncta saecula. 



V. Tuo me hospitio 
Suscepisti, Martha, 
Ego te recipio 
In sanctorum sancta. 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
1. Martha sine alimentis 
Arque navis armamentis 
Cure multis includitur. 
2. Servos suos Christus pavit, 
A periculis salvavit 
Misitque Iarsiliam. 
8. Tandem ad quam adierunt 
Populumque converterunt 
Fidei ad gratiam. 
4,. Erat ibi quoddam nemus, 
Ubi draco erat saevus 
lIirae magnitudinis. 

5. Sancta Martha nemus intrat 
Et draconis collum ligat 
Proprio cure cingu|o. 

Ad Benedictam. 

A. 0 lucis invisibilis 
Amatrix, Martha nobilis, 
lostros depelle tenebras, 
Quae luce caeli habitas. 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 

0 salvatoris hospita, 
Bea'a Martha inclita, 
llunc folix iuncta Domino, 
Ora pro nobis miseris, 
Ut sociemur superis. 

Antiph. ms. Civitatense saec. 14. Cod. Civitaten. LVII. add. saec. 15. A. 
-- Brev. ms. Civitatense anni 1476. Cod. Civitaten. LXXIV (215 B. -- Auch in 
Antiph. ms. Civitatense saec. 15. Cod. Civitaten. XLIV. -- Antiph. ms. Civi- 
tatense saec. 15. Cod. Civitaten. XXXIX. -- Brev. ms. Civitatense saec. 15. 
Cod. Archiep. Utinen. Oct. 10. -- In 1. Vesp. Ad Magn. A, 4 delicta B. 
-- In 3. loct. R 3, 4 caelica AB. 

63. 
In 1. Vesperis. 
Super Psalmos. 
A. Gaude, diva 
radix levitica, 
Tanti rami 
dans nobis gaudia, 
Magis tamen 
plaudat ecclesia 
Apostoli 
dotata gloria, 
Matthaei re- 
gnantis in patria. 
R. Dum Matthaeus Christum fatur I 
lIaurorum regis filia 

De sancto Matthaeo. 

Vivo verbo itspiratur 
Caelibum tunc constantia, 
Sicque Christo desponsatur 
lnsignis Ephigenia, 
V. Quae lilimn 
sibi eonvallium 
Habet iunctum, 
Mariae filium. 

Ad Magnificat. 

A. Transfert Dei 
ad Mauros filium 
Matthaeus dans 
eis consilium, 



-- 158 -- 

Ut credentes 
post hoc exsilium 
Suscipiant 
triumphi lilium. 
Ad lIat utinum. 
Invitatorium. 

¥irginalem puerum 
Ore collaudemus, 
Apostoiorum Dominum 
lIente adoremus. 

In 1. Igocturno. 
Antiphonae. 
1. Fontem vitae reserare 
Venit llatthaeus auriam, 
Yeram lucem nuntiare 
Reis donantem veniam. 

2. Transit gentes 
alienigenas, 
]Iauros, Indos 
et $Iacedonicas 
Iugo Christi 
subdens terricolas, 
Parans caelicolas ; 
V. Vocatus a 
Christo dixit : Assura ; 
Quem promovit 
mox in apostolum. 

3. Patriarcha orphanorum, 
Exterge sordes mentium, 
Luctus aufer pupillorum 
In hae valle gementium 
E in coetu angelorum 
Consortes fae gaudentium. 
V_ Rex eoronat 
fortes et pugiles, 
Christo iungat 
]Iatthaeus humiles. 

2. llorem gerens hominis 
Deum incarnatum 
Describit et nominis 
Sui caelibatum. 

3. Documentis popu]um 
Erudivit gratiae, 
Praemii nunc cumulum 
Tenet Dei facie. 

Responsoria. 
1. lIundum gyrans 
percurrit sladium, 
Gentes caecas 
vocat ad bravium, 
Hostem fugat 
assumens gladium 
Yerhi ri clavium. 
V. Fontem vitae monstrat 
Christi, qui proclamat: 
Quicunque sitiat, 
Yeniat et bibat. 

In 2. lX'octurno. 

1. Domesticis, inquilinis 
Et dogma evangelicum 
Christus nuntiis cum hinis 
lIittit et apostolicum. 

2. Agonizans 
claret miraculis, 
Plebes mugit 
divis signaeulis, 
Parans iugi- 
bus tabernaculis. 

3. Atrox carnis martyrium, 
Susceptas plagas vulnerum, 
Perfidorum ludibrium 
Habehat ad solacium. 

Responsoria. 
1. Huius corpus 
lictor transforat, 



-- 159 -- 

Quando Christi 
corpus consecrat; 
Dante Christo 
Sic mors abscesserat, 
¥ita redierat. 
¥. lIox assistit 
caeli militia 
Ducens illum 
ad vera gaudia. 

2. Cunctos salvavit langaidos 
Oppressos ri daemonii, 
Peccati faece morbidos 
Vi Christi [sanat munii]; 
¥. Signis, verbis 
reficit variis 
Aethiopes 
sponsi cellariis. 

8. Radiavit splendens 
miris prodigiis, 
llissus in salutem 
termrum filiis 
In effecto rutilo, 
Quos curavit, 
Baptizavit 
Errorum pulso nubilo, 
Gaudens cordis iubilo. 
V. Coniunctus sanc- 
torum solacio 
lllic plaudit 
[laeto] tripudio. 

In 3. lgocturno. 

Antiphonae. 

1. Eligebat sanctus 
lIundi ludibrium, 
Tale Christo tantus 
I)ns sacrificium. 

2. Rubens martyr sanguine 
Fide gratulatur, 
Deum poli agmiue 
Clare contemplatur. 

3. Orat prece sedula 
Deum clare visum 
obis dure per saecula 
Tuum paradisum. 

Responsoria. 
1. Verbo vitae 
dum pascit populum, 
Peccatorum 
frangens ergastulum 
Beatorum 
promittit poculum 
Simulque saeculum ; 
V. Ex abundanti gratia 
Praestat caeli palatia. 
2. Visitanti 
desertas Indiae 
Partes minas 
pater invidiae 
Dat Matthaeo, 
plebes perfidiae 
Ad adyta 
vocat tragoediae, 
V. Per quem tamen 
eversor latriae 
Efigatur 
a pagis Mauriae. 
3. 0pem, Christe, promisisti 
Apostolos laudantibus, 
Dura per eos transmisisti 
Salutem oberrantibus, 
Semper ergo nos lac sisti 
Tibi tuis astantibus. 
V. Qui Matthaeum adiunxisti 
Felicium agminibus, 
Nos a morte salva tristi 
Eius beatis precibus. 

In Laudibus. 
Autiphona«. 
1. Sidus oppressum nebula, 
Humano latens pailio, 
Nunc claritate sedula 
Splendet in caeli solio. 



-- 160 -- 

2. Datus mundi vespere 
Mundo senescenti 
Parare in aethere 
Vitam paenitenti. 
3. Anguis fraude lividus 
Mauros excaecavit, 
Quos 3Iatthaeus fervidus 
Fide, spe sanavit. 
4. Ore, corde pariter 
Levi veneremur, 
Cuius prece iugiter 
Nece protegemur. 
5. 8upplex assessor iudicis 
Christo supplicabit 
Pacem, quam viris caelicis 
Digue impetrabit. 
Ad Benedictus. 
A. Dura Matthaeus 
Christum annuntiat, 

Plebis clamor 
mortuum resonat 
Regis fili- 
um, quem resuscitat 
Sicque Mauros 
errore liberat. 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 

A. 0 lux iacedoniae, 
Sceptrum maiestatis, 
Candor Aethyopiae, 
Hortus voluptatis, 
Venam fontis gratiae 
Reserasti gratis, 
Illustrator Indiae, 
'os adde beatis. 

Brev. ms. Praedicatorum saee. 15. Cod. Carolsruhan. St. Pet. 32.  In 
1. Vesp. uper Ps. A, 6 plaudet. -- R, 7 sq. sibi lilium. -- R, 9 vinctum. 
 Ad Magn. A, 7 sq. Trinmphi snscipiant.  In 2. Noct. A 2, 3 Plebs. 
-- R 2, 4 Vi Christi daemonii.  In 3. Noct. R 2, 2 sq. partes Indiae. 
 Das Of-ficium folgt dem Schema des Dominilus-Offiliums Anal. XXV, 
Nf. 85. -- Hymnen: Ad Vesp.: Psallat devota eontio: Ad Laudes: 
Fulget in choro martyrum {Morte III, 132). 

64. De sancto Nicolao. 

In 1. Vesperis. 
Antiphonae. 
1. Sacris duxit originem 
l';icolaus parentibus, 
Sanctitatis imaginera 
Servans a puerilibus. 
2. Ortus sui prima die 
Recrus stetit in pedibus, 
Quarta et sexta semel pie 
llatris lotus uberibus. 
3. Sanctus redemit virginum 
Trium turpcm infamiam 
Clam, nolens laudes hominum, 
Auri donando copiam. 

4. Divina providentia 
licolaus almificus 
Ponitur in ecclesia 
Episcopus mirificus. 

Ao 

Ad Magnificat. 

Yeneremur inclita 
icolai merita, 
Qui a pueritia 
Plenus sapientia, 
Svnctitatis fuit norraa, 
Caritatis vere forma, 
Ut sit nobis propitius 
Per eum Dei filius. 



161 -- 

Ad II att t i r,u m. 
Invitatorium. 
Summum regem adoremus, 
Hymnis, votis honoremus, 
Qui llicolaum hodie 
Stola dotavit gloriae. 

In 1. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. 0r|us ex venerabi|i 
icolaus progenie 
Proposuit amabili 
Vacare sapientiae. 
2. Primo die, quo nasciiur, 
In pedibus erigitur, 
Sanctitatis praesagium 
Futurae mox indicium. 
3. ¥itam continentiae 
Inde genitores 
E|igunt, modestiae 
Vere sectatores. 
4. Semel lac sanctus sugebat 
Quarta cure sexta feria, 
Sanctior semper fiebat 
Divina p|enus gratia. 
5. Iuvenum lascivias 
Invertis vitabat, 
Potius ecclesias 
Vigil visilabat. 
6. Scripturarum memoriter 
Audita retinebat, 
Quae postmodum viriliter 
Servare cupiebat. 
Responsoria. 
1. Defunctis parentibus 
Coepit cogitare 
Divitiarum copiam 
In panperum inopiam 
Velle erogare, 
Spretis vanis laudibus, 
V. Thesaurizare studuit, 
Ut Dominus consuluit, 
In caelorum aedibus. 
Dreves, Historiae Rhythmicae. III. 

2. Servts fidelis Domini 
Vicino sibi homini 
Aurum coepit porrigere, 
Tres putanti filias 
Ad humanas infamias 
Pro paupertate tradere. 
V. Aurum proiecit tertio, 
lqe virgines eomercio 
Turpi cogatur ponere. 

3. Ignarus, tanti muneris 
Quis esset auctor "operis, 
Horam coepit custodire, 
Gratus volens caute scire 
¥irum tanlae clementiae. 
V. Custodiens vigilias 
Homo pater familias 
Invenit noctis tertiae 
Virum tantae clementiae. 

4. C|ero totius civitatis 
Pro pastore congregatis 
5Ionslral eligendum 
Divina providentia, 
Quem morum pudicitia 
Facit reverendmn. 
V. Vox emissa caelitus 
licolaum penitus, 
Docet promovendum. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Ut visio docuit, 
octe venientem 
Praesulem constituit 
C|erus renitentem. 

2. Cathedram superbiae 
Fugit sub|imams, 
Privatae modestiae 
Stature meditatus. 

3. Humilis erat doctrinae, 
Quam inspirabat unctio, 
Sanctae dator disciplinae, 
Quae competebat vitio. 
11 



4. Caritatis operum 
Sectator studiosu% 
Pater erat pauperum 
Ut praesul gloriosus. 

5. ¥itabat colloquia 
Cuiuscunque vanitatis, 
Risum sapientia, 
Laesiva puritatis. 

6. ¥itam sine macula 
Pontifex ducebat, 
Caeli tabernacula 
(duia sitiebat. 

Responsoria. 
1. Nantis pereuntibus 
lam prope naufragium 
Certum moriendi 
Adest invocantibus, 
Tribuens auxilium 
Firmum evadendi. 
V. Apparentem Dei virmn 
Cognoverunt, spem niminum 
Donantem se petendi. 

2. Dura fames perculit 
Viri Dei provinciam, 
licolaus reppulit 
Tantae pestis miseriam, 
lIultiplicando triticum. 
V. Annis duobus nemini 
I)efecit cibus semini, 
Omni collatum homiui. 

3. I)aemonis praestigium 
Ne possit offendere, 
I)ocet navigantes 
Tale [hic I praeludium 
Oleum effundere 
Viros ignorantes, 
V. Daemon ut disparuit, 
blicolaus adfuit, 
lllos sic admonuit. 

4. Scholares tres hospitio 
Susceptos ferit gladio 
Hospes per avaritiam, 
Libros putans pecuniam 
Noctis intra silentium; 
V. Suscitans hos benigne, 
Increpans virum digne 
Criminis tanti conscium. 

In 3. Nocturno. 
Ad t,'antiea. 

A. Narrat omnis ecclesia, 
Qua pater providentia 
Vacavit sapientiae 
Thesauris, non pecuDiae. 

Responsoria. 
1. Nullius noxae conscios 
Eripuit tres anxios 
Velatos stantes capite, 
Ligatos flexo poplite ; 
¥. ]qicolaus iustitiae 
Zelo datos sententiae 
Liberavit indebitae. 

2. Peregrini fastigium 
Assumendo daemonium 
Occidit patris filium, 
Celebrantis convivium 
Nicolai sollemniis; 
V. lIox viventem genitoris 
Patd reddit, ne doloris 
Fatigetur suspiriis. 

3. Falso laesae maiestatis 
Carceratos in famia 
Suae sanctus pietatis 
Liberavit clementia ; 
¥. 5Ionet iudicem, immunes 
Ut dimittat hos impunes, 
51inis duris per somnia. 

4. Coronandus ad gloriam 
Angelos habet obviam, 



163  

A quibus introducitur: 
Intra, fidelis, gaudium, 
Tibi paratum pr'acmium. 
Orans sanctus decantavit: 
In te, Domine, speravit 
bIeum cor ; sic exspiravit. 

In Laudibus. 
Super PsMmos. 
A. In caeli tabenaculis 
lefulget sanctus gloria, 
Gloriosus miracuIis 
Coruscat [in] ecclesia. 
Ad Benedictus. 
A. Sancti partis pauperum 
Signorum innumemm 
O|ei manatio 
Est nota declaratio, 
Desudans ex ossibus 
Cunctos curat languoribus. 

Per Horas. 
Ad Primam. 
A. Reddit vitae vit functum 
Iacentem in bivio, 
Curru tritum corpus cunctum, 
Perditum periurio. 

Ad Tcrtiam. 
A. Consolatur patrem maestum, 
Annuum colentem festum, 
Filium a Deo datum 
Sibi reddens captivatum. 
Ad Sextam. 
A. Fures cogit reddere 
[magini, quae tuIerant, 
Quorum dato verberc 
Afflicta membra fuerant. 
Ad Nonam. 
A. Vir de c|ara progenie 
Vas aureum ecclesiae 
Vovit, sibi votum [gratum] 
Si donaverit optatum. 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
Felix pater, gratiarum, 
,Nicolae, variarum 
Iona praestans, caecis visum, 
Functis vitam, maestis risum, 
Tua prcce nobis dona, 
Ut devicta carnis trabe 
Transeamus sine labe 
Ad caelestis vitae bona. 

Offic. ms. Faustae de Beccarinis in Motast. Visitat. BMV. (Ord. Cist.) 
saec. 16. Cod. 8eten. F VI 22. -- In l. Vesp. A 4, 1 |,raesentia. -- Ad 
Matut. Invit., 2 adoremus. -- In l. Noct. R 4, 3 sq. umgesle||t.  In 
2. Noct. A 2, 2 Fuit sublimatus.  A 2, 4 tatum sublimatus. -- A 3, 
3 8antaeque.  R 1, 7 Apparente. -- 1 2, 1 pertu|it.  Il 2. 7 cibo. -- 
R 4, 8 conscii. -- In 3. Noct. R 1, 1 conscius.  R l, 2 Erepuit tres 
anaias. -- Il 2, 5 sv|lemnis.  In Laud..uper Ps. A, l'tabernacula, 
Ad Bened. 6 Cunctis. -- A Prim. A, 1 vitam viae.  Il,id., 4 lmriurium.  
Ad Sext. A, 3 Cuius dato. 

65. In Translatione s. Nicolai. 

In 1. Vesperis. 
Super Psalmos. 
A. Gaude plaudens, 
fidelis contio, 

Tantae ludis 
dotata gaudio 
Nain lucerna 
lateus sub modio 
Novae lucis 
resplendet radio, 
11" 



-- 164 -- 

Dum antistes, 
plebis victoria, 
Iam per orbem 
fuiget in gloria. 

Ad Magnifieat. 
A. 0 praesui egregie, 
Limes aequitatis, 
Doctor sapientiae, 
Candor puritatis, 
Auctor innocentiae, 
Yeniam peccatis 
Apud thronum gh»riae 
Posce cum beatis. 

Inclite dux Christi, 
dura transferri meruisti, 
Dulcis odor manat, 
tua virtus ianguida sanat; 
V. bIatum voce pia 
flectas cure matre Maria. 

2. Farris adauctus cumulus 
Gentis supplet inopiam, 
Auriqne datus sacculus 
Patris peilit tristitiam, 
V. Tumbae sacrae 
alubris riulus 
lqicolai 
testatnr gioriam. 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 
Venite, magnifice 
lubilemus 
Et pro tanto pontifice 
Honorem demus 
Domino. 

Ad Nocturnum. 
Antiphonae. 
1. In iege Dei docilis 
Studet clarus virtutibus 
Puer, cunctis amabilis 
Mundanis spretis opibus. 

2. Constitutus in acie 
Praesulum oraculo 
Totum se confert gratiae 
Christo vacans sedulo. 

3. Doctor apostolicus, 
Honor confessorum, 
Est effectus caelicus 
Civis angelorum. 

Responsoria. 
1. Gemma beatorum, 
lqicolae, salus miserorum, 

3. Mundi decus, forma cleri, 
lqicolae, norma veri, 
Te quaerentes revereri 
luva sanctis precibus 
Apud Christnm, regem tuum, 
Ut conservet gregem suum 
]ungens caeli civibus. 
V. 0 maestorum 
duice solacium, 
Cunctis pium 
praesta subsidium. 

In Laudibus. 

Antiphonae. 

1. Gemma decorem induit 
Dudum lucens in gloria, 
Cuius virtus exhibait 
Aegrotis beneficia. 

2. Servite cure laetitia 
bIicolao pontifici, 
Videntes mirabilia 
Muita per iilum effici. 

3. Terra suum protulit 
Fructum praeter morem, 
Dum pro flore contulit 
01ei iiquorem. 



165 -- 

4. Hymnum Deo dicite 
Flumine quassati, 
Sancto benedicite, 
Opi suae grati. 
5. Praesul, salvator virginum, 
Auctor pietatis, 
Laudat in caelis Dominum 
Fruens cure beatis. 
Ad Benedictus. 
A. lqicolae, 
decus fidelium, 
"irginalis 
custos munditiae, 
Vas virtutum, 
candoris lilium, 
Tuae pandens 
sinum clementiae 

Te quaerentes 
duc post exsilium 
Cure beatis 
ad thronum gloriae 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 

A. 0 pastor, dulce bravium, 
Desolatorum gloria, 
5entes illustrans omnium 
Verbo, signis et gratia, 
Translationis gaudium 
Colentes cure laetitia 
Transfer ad regni solium 
Post huius vitae stadia. 

Brev. ms. Praedieatorum saee. 15. Cod. Carolsruhan. st. Pet. 32. -- 
In Laud. A 1, 2 lies: Dudum iaeens ingloria? -- A 3, 1 praetulit. -- In 
2. Vesp. Ad. Magn. A, 8 stadio. -- Hymnen: Ad Ve.p." Ad est dies 
sanctissima; in Laud.: Regi caelorum. 

Ad Yesperas. 
Antiphonae. 

1. Praeclarus dies rtttilat, 
In quo Paris, almificus 
Christi ponfifex, draconis 
De faucibus nos eruit. 

2. Hic Athenis huc advenit 
os quidem redimere, 
Hostis senis quos invenit 
Sub cultura vivere. 

3. Religatus relegatur 
IOurs hosfis et prostratur, 
Draco furens adplicatur 
Ad profunda pelagi. 

4. ]ngratanter hoc suscepit 
Plebs insana, dura accepit 
Viri sancli victoriam. 

66. De sanclo l'aride. 

5. Mens caecaur, dura antiquo 
Famulatur inimico, 
Nain cultorem trinitatis, 
Amatorem deitatis, 
Plebs immensae caecitatis 
lqece dignum comprobat. 

Ad Magnificat. 

A. Rex regum vere, 
populi miseri miserere, 
Ad te clamantis 
summis precibusque pre- 
caltis, 
Qui Paridem laetum, 
sollenni laude repletum, 
Ad patriam vitae 
ducis, quam maxima rite 
Gaudia concrescunt, 
flores nflidique virescunt. 



166 -- 

Invitatorium. 
Reetorem eaeli 
veneremnr corde fideli, 
Qui nos per Paridem 
feeit habere fidem. 

In 1. locturno. 
Antiphonae. 

1. Vir Domino dignus 
rector populique benignus 
Urbem salvando 
nos salvet purificando. 

Hune tu purifiea 
Cunetis a vitiis 
Necnon salvifica 
Praeclaris meiitis. 

3. Ad tactum sancti 
Paridis iugiter veneranèi 
Serpens immitis 
Cogitur ad crebras 
pelagi remeare tenebras. 
V. Invitus pergit, 
invitus in horrida mirgit, 
1gon linquens solitum 
sponte sua loculum. 

2. Urbs felix dira 
laniatur [daemonis] ira, 
Daemonis infestus 
sed tandem pellitur aestus. 

8. Ad sancti tactum 
loculum draco desinit actum 
Arque matis fluctus 
subiit per dexia dnctus. 

lesponsoria. 
1. Christi confessor, 
Paris, almificnsque sacerdos 
Caelorum [caeli] 
loca naclus iure perenni, 
Augeat augmentis 
nos sanetis ne doeumentis; 
V. Celsa petens laetus, 
Domini virtute repletus, 
Gaudia euneta ferat 
erimen et omne terat. 

2. 0 custos habilis, 
Dux venerabilis, 
Custodi populum, 
Quaesumus, inclitum, 
Tu [«unctas] ma«ulas 
Cordis [et] abluas, 
Ut valent solium 
seandere perpetuum. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Hoc mirum digne 
peragens sanetissirrus ille 
Protinus a turbis 
in moenia dueitur urbis. 

2. Tune plebs infelix 
stat nondum corde fidelis, 
Insontis clarum 
dant corpus in ora ferarum. 

3. Hae mites faetae, 
rabiem nescire coactae, 
Suppliciter tantmn 
coeperunt lambere sanctum. 

lesponsoria. 
1. Rumor direetus 
populi mox attigit aures, 
Quod quidam sanctus, 
senio iam eorporis aetns, 
Urbem salwtret 
hostem pellendo superbum; 
V. Hand mora nempe fuit, 
sexus uterque ruit 
In sanetum Domini 
talia suscipiens. 



2. Duceris in patriam, 
patriae defensor herilis, 
Traderis arque feris, 
sed ovans illaesus haberis, 
V. Morsibus alma nimis 
dantur tua membra ferinis. 

Nos te laudantes 
festumque tuum celebrantes 
Auxiliare tuis 
almificis meritis, 
V. Ut caeli solium 
mereamur adire perenfle. 

3. Cires turbati 
Paridis virtute beati, 
Sed iam credentes 
eius pia facta videntes 
Pastorem dignum 
stauunt patriae gregis illum. 
V. Dignum quoque gerens 
cunctaque saeva terefls, 
Efficitur [gratus] 
sic omnibus ille beatus. 

In 8. Nocturno. 

Antiph«,nae. 

1. Sic cunctis gratus 
factus pater ille beatus 
Antistes plebis 
sanctae sabilitur et aedis. 

2. Ex eius tenlplo 
fons manans sanctifieatus, 
Ex quo gustantes 
nimium quoque febricitantes 
lncolumes remeant ; 
V. Concurrunt populi 
vario languore coacti, 
Sed precibus sancti 
incolumes remeant. 

3. Flos palriae floret 
cunctis dans semper odorem, 
Quem, pie tex regum, 
voluisti scandere caelum 
8le dicens : Itra in regnum Dei. 
V. 0 virum admirabilem, cul 
Dominus digatus est tantam 
i»pertiri yr«tiam dice«s : 
_ltr« i regnum Dei. 

2. Huius vita satis 
fuit eximiae pietatis, 
ullum spernebat, 
cunctos pietate regebat. 
3. Aegros quaerebat 
propriis opibusque fovebat, 
llhs salvabat 
igno crucis et vegetabat. 

R,sponsoria. 
1. 0 pater aime Paris, 
qui tantus adesse probaris, 

In 2. Yesperis. 
Ad Magnificat. 
A. Alme Dei pontifex, 
Praesul honorande, 
In servos tuos respice, 
Paris venerande. 
Quts reduxisfi, domine, 
Ad semitam salutis 
Rege, tuere, confove 
Baculo virtutis, 
uo fugasti pestiferae 
Iuga servitufis. 

Officia ss. Reparatae, Paridis, Amasii etc. imp. Neap-li {loan 8ul- 
baeehius) 1533.- In 1. Vesp. Ad Magn. 2 miserere. -- In 2. oct. 
R 3, 4 nimium eoque. -. Ad Laud. Ailes prosaiseh. Zugeh/rige Hymnen: 
AdVesp.:Gratulemur eoneinentes; adLaud.: O quam mira, Iesu, 
fuit. Von den in dem Drueke mitgeteilten Offieien wird bemerkt: ,quae 
omnia fuerunt diu 8idieino in arehitemplo servata neque antehae tradita 
impressoribus". 



-- 168 -- 

67. De saneto Petro. 

In I. Nocturno. 
Antiphonae. 
I. Aethereos paires, 
divos de lumine soles, 
Bethsaidae thalamus 
germano protulit ortu. 
2. Hos ludaea potens, 
regali germine pompans, 
Christo sub veteris 
nulrivit grammate legis. 
3. Ex patribus geminis 
sed dura Deus infima sumpsit, 
Sic ab utroque micans 
dux et rex, unctio, flamen 
Sac'i it proceres, 
per quos fera sceptra domaret. 

Responsoria. 
1. Fluctibus abstractis 
cedunlur flumina mundi, 
Turbida lucifluis 
clarescant quo vada lymphis, 
Unicus unde sator 
Iordanis ginnat abyssos. 
V. Benedicite, aqu«e otaries, 
quae super caelos sunt, 
Domino. 
2. Snscipit ex merito 
deitatis primns amator 
Discere amantinos 
Acherontis frangere traclos 
Et virlute potens 
regnorum ferre tridentem. 
. Beatus. quem elegisti et 
«ssuml,sisti, Domine. 
3. Errores primae 
reseeat nova gratia culpae, 
Petrus in hostilem 
dura vites exserit aurem; 
Nil minus id pandit 
medico medicante cieatrix. 

¥. 11ic sanat cotritos corde et 
adligat contritiones eoru». 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 

1. Praescius omnipotens 
Gallilaeae litora lustrans 
Sensit in aeqnoreis 
splendentia lumina campis. 

2. Nec mora, tex reges 
creat et cognomine ditat 
Et facit heredes, 
triplices disponit honores. 

3. Cuius ad imperium 
victricia arma capescunt 
Inclita praeclaris 
peragentes bella tropaeis 
Et placitis firmans 
pacatum legibus orbem. 

Responsoria. 
1. Cedens proposito 
Petrus fidei pede lapso, 
Unius allophilae 
tremefacms voce puellae, 
Quos ferat, addiscit 
gratis sibi redditus illi. 
V. Cuius dura »entis moti sunt 
1)eàes et ehsi ess. 
2. Inter divinae 
quondam conivia mensae 
Tres dedit audac 
eonfessio trina timores, 
Terque renda Petro 
traduutur ovilia saeto. 
V. Gloria et hono corotur 
et constituitur super opera 
Dom ini. 



169  

$. Sculpsit petra Petrum 
poliens redditque quadrature 
Et saper hunc locat hos, 
quos dira litura supernos 
5|ittit in usque polos 
vitae solidante cemento, 
V. Civilatem ma9ni regis montes- 
lue So et latera aluilonis. 

In 3. octurno. 
Antiphonae. 

1. Sed dura multiplices 
Petrus ferit ore penates, 
Fascibus Ausoniis 
invictus parcere spernit. 

2. Nam, nisi victor erit, 
bellator cedere nescit 
Atque Saturnalem 
deitatis vendicat urbem. 

3. Exsequitur celebres 
felix be|lator agones 
Hostis aposlatici 
dura fraudes trudit ab altis, 
Arcibus ipse poli 
victor vexilla reponens, 
IIilitiae metam 
superatis cladibus explens. 

Responsoria. 
1. Vestis panzodion 
nodo religata quaterno, 
Caelitus adlabens, 
mundari pendula poscens 
Velle I)ei numen 
roture signaverat orbem; 
V. O»mis tamis parati cibi et 
loraepar«tio illorum. 
2. 0 virtus celebris, 
quod principis umbra beati 
lXIorbos et clades, 
languores, fanera, pestes 
A quocumque fugat, 
prisca valetudine ditat, 
Y. Ossa conturbat, et mentes 
saucias aninasque gravatas. 
3. Laudibus insignis, 
quem perpes gloria cint, 
Leges in populos 
staluens velut arehisenator, 
Saecli iura tenens, 
regum diademata solven% 
Orantes turmas 
vitiorum solve eatenas, 
Caelica caesareo 
praetendens gaudia dono. 
V. Excrescit ut pluia doctria 
ha, fiait ut ros eloquium 
tuum. 

Collect. ms. saec. 10. Cod. Varie. Re.gin. 592. add. saec. 11. -- In 
2. Noct. R 3, 2 poliensque reddit. 

68. 
In 1. Vesperis. 
Antiphonae. 
1. Eligius praesul, 
Quintinus, martyr honorus, 
Quorum festivis 
iam hune incumbimus actis, 
Subveniant nobis 
meritis precibusque benignis. 

In Inventione s. qaintini. 

2. 5|artyr mirificos 
passus dire cruciatus 
Praesu| et egregios 
lucratus mente maniplos, 
Submissae vobis 
emper succurrite p|ebi. 

3. Nomine pro Christi 
poenarum milia passe 



-- 17o -- 

Angustaeque viae 
praesul, qua tendis in aethra, 
Pro nobis Dominum 
fanmlis orate subactis. 

4. Domine vulnifice 
Christi testisque laudate, 
Assertor fidei 
verae praesul et luculente, 
Impetrate gregi 
veniam itaeque coronam. 

5. Martyris eximii 
confessorisque benigni 
Impetret oratus, 
quod nostra non prece quimus. 

In 2. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Quidam Martinus, 
regis cantor vitiosus, 
Corpus nacturum 
iactabat se fore sanctum. 

2. Qui praesumptivae 
mentis molimine [pravae] 
Aggreditur sanctam 
cumbo divellere terram. 

ô. Slivae moxque manus 
eius haesere ligonis, 
Plebs stupet, haeret, hebet, 
refugit, miratur et horret. 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 

Thesauri sacri 
celebrc festum reeolentes 
Aeternum columen 
speciosa voce canamus. 

In 1. Nocturno. 
Antiphonae. 

1. Orbia solaris 
satagit nos festa novare 
Corporis inventi 
Quintini, martyris almi. 

2. Cuius sancta Deo 
texit servante ve:ustas 
Membra trecentenis 
annis et quinque viginti. 

3. Cuius praesidiis 
virtus rutilabat opimis 
Languentum membris 
infesta peste gravatis. 

In .. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Vermibus ephesis 
manibus stillantibus eius 
Amisit vitam 
divino verbere laesam. 
2. Hoc gentis nostrae 
signo radiante per aurt.s 
Multo magnificus 
ditatur munere sanctus. 
3. Martytis ob merimm 
mirabile praeulis atque 
Harmonicas quorum 
digne persolvimus odas, 
Quorum subsidiis 
semper [fruamur] honestis. 

In Laudibus. 

Antiphonae. 

1. Eligius praeul 
Quintini martyris artus 
Quaesitos studio 
vigilauti repperit agro. 



171  

2. Visibus humanis 
ter centum quinque fuerunt 
Annis absconsi 
Christo servante viginti. 
3. Perfodiens cumbum 
terebraudo ligone venustum 
Lux et odor pariter 
cunctis falsere verenter. 

4. Pignora cure caperent, 
clavos capifisque capillos, 
Dentibus abstractis 
profluxit lympha cruoris. 

5. Tunc pater Eligius, 
tanto de munere laetus, 
Corpus susceptum 
condivit more sacrorutr 

Ao 

Ad Benedictus. 

0 tuintine sacer, 
nostras iam suscipe preces, 
Eligio Christum 
poscens cure praesule lesum, 
Conferat ut veniam 
nobis vitaeque coronam. 

Brev. S. Quintini imp. s. 1. et a [1520]. 

69. De sancto Qnirino. 

Ad Laudes. 

Antiphonae. 

Martyr, praecinctus Domini virtute, Quirinus 
Fluctus errorum pressit moderamine morum, 
Praebens exemplo. Christi sit gloria templo. 

Laeto conatu stetit in Domini famulatu, 
Eius ad aspectum rogitans sibi cor fore rectum, 
Divinum nomen ferret quo laudis honorera. 

Summa inflatus seu eorporis iste beatus 
Illum sitivit, qui fons sine limite vivit, 
Eius virtutem quo cerneret atque salutem. 

Angelicus coetus, Dominum benedicito laetus, 
lpse quod in regno iussit fulgere superno 
Huile meritis gratum, cum martyribus decoratum. 

l.audlbus exsultet caelum, mare, terra resultet, 
Rex quia caelestis manet huius gloria testis 
Cure sanctis cunctis caelorum lumine fuuctis. 

Brev. ms. Tegnrin. saec. 15. Cod. Lambacen. CLXIX. A. -- Brev. ms. 
Tegarin. saec. 14. Clin. Monacen. 19302 B. -- In 1. Vesp. Ad Magn.  rex 
caelestis famulis miserere scelestis, Anal. XXVIII. 8. 156; Mies 
andere Proaa. 



I 172 I 

70. De Reliquiis Ecclesiae s. Frambaldi Silvanecteusis. 

In 1. Vesperis. 
Antiphonae. 

Ngbis , quos laetificat 
[Hodie] his laudibus. 

1. Ad laudem regis gloriae 
De thesauris ecclesiae 
Lapides pretiosi 
Prodeunt in propatulo 
Radiantes in populo 
Virtute luminosi. 
2. Attolamus praeconio, 
Te lateant sub modio, 
Lucernas claritatis ; 
Hi sunt iubar ecclesiae, 
Exemplar sanctimoniae, 
Speculum sanctitatis. 
3. Vigens vigore spiritus 
V i g o r, antistes inclitus 
Baiocae civitatis, 
Hanc exornat ecclesiam, 
Quam collaudat ad gloriam 
Divinae maiestatis. 
4. Ad laudis assint cumulum 
Laudes sauctorum praesulum 
Silvini et Gerbaldi, 
Quos hic in sede propria 
Comitatur praesentia 
Gloriosi F r a m b a I d i. 
5. Assint cure rosis lilia, 
Reginarum consortia 
Ac beati Baumiri, 
Quibus sanctis corporibus 
Et sacris nos quam plurimis 
Datum est insigniri. 

Ad Magnificat. 
A. 0 quantis magnificat 
Vos Christus honoribus, 
Quos et hic mirificat 
Signis et virtutibus 
Et secum glorificat; 
Assit x estris precibus 

Ad 5Iatutinum. 
Invitatorium. 
Adorer ecclesia 
Regem saeculorum 
De sanctorum gloria 
Gaudens confessorum. 

In 1. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Sancfi legem Domini 
Corde meditantur, 
Per quos Christi nomine 
Plebes adgregantur. 
2. Praecepta dominica 
Docent et consilia 
Contemnentes lubrica 
Pro perenni gloria. 
3. Sic suos mirificat 
Sanctos rex virtutum, 
In caelo glorificat, 
Hic dat iter tutum. 
Responsoria. 
1. Sonet vox in laudibus 
Summae bonitati 
Nam accepti ratio 
os monet et dati, 
Te de tanto munio 
Reddamur ingrati 
V. Gratiarum sit actio 
Pro tanto beneficio 
Divinae largitati. 
2. In carnis huius carcere 
Carne mortificati, 
Non sibi soli vivere 
Sed Christum amplexati, 
Plurimorum preficere 
Student utilitati 



-- 173 -- 

V. Docentes bona facere, 
Mundana vana fugere, 
Pro Christo mala pari. 
3. Intima brevi rempote 
Christo foenerantes 
Et cum multo foenore 
Lucrum deportantes 
In promissum gaudium 
Intrant gloriantes, -- 
V. 0 quam felix comercium! 
Pro terrenis caelestium 
Regna commutantes. 

In 2. [gocturno. 

Antiphonae. 

1. Laetentur in te, Domine, 
Saneti, quos hic inhabitas 
Et quos aeterno lnmine 
Tua replet aeternitas. 

2. lIilitans eccleia 
Sanctos hic honorat, 
Quos Cbristus in gloria 
Corona decorat. 

Hic qui sine macula 
Sanctos honorabunt, 
Tua tabernacula, 
Deus, habitabunt. 

Responsoria. 
1. Adflicti paenitentia 
Carnis vicerunt vitia 
Despecto nmndi flore, 
Cesserunt his daemonia, 
Spreverunt temporalia 
In spiritus ardore. 
V. Ex bac trina victoria 
Coronantur in gloria 
Et [maximo] honore. 
2. In praesenti periculo 
Ferebant in propatulo 
Lucernas sanctitatis, 

Vo 

Exemplum dantes populo 
Lumbosque saos cingulo 
Praecincti castitatis. 
Christo vacabant sedulo 
Et proximis in osculo 
Mutuae caritatis. 

3. Per istorunl precamina 
lostra delere crimina, 
Salvator mundi, relis, 
Vitae nostrae discrimina, 
Tua virtute termina, 
Protector Israelis ; 
V. Reiecta carnis sarcina 
Transferamur ad agmina 
Beatorum in caelis. 

In 3. locturno. 
Antiphonae. 

1. Tu sanctis es, Domine, 
Pars hereditatis, 
Totus cure du[cedine, 
l"orrens voluptatis. 
2. Sanetormn generatio 
Christum quaerunt et sitiunt, 
Mundum habent fastidio 
Et, quae sursum sunt sapiunt. 
3. Sanetorum suffragio 
Tecta sunt peceata, 
le sint in iudicio 
Cunetis revelata. 

Responsoria. 
1. Si narrera miracula, 
lqarrando deficiunt 
Lingua, vox et marins, 
am mors, error, vincula, 
Daemon, lepra fngiunt 
Aeger redit sanus. 
V. le sanctoum singula 
Facta retexamus, 
Haec de multis paueula 
Gesta reeolamus. 



-- 174 -- 

2. 0 virtutum rosaria, 
0 lilia fragrantia 
Sanctitatis odore ! 
0 clara luminaria, 
Vos sidera micantia 
Veritatis splendore ! 
17. Opem nobis impendite, 
5Ientes nostras accendite 
Caritatis ardore. 

3. In circuitu, Domine, 
Tuo lux nunquam deficit, 
Ubi lumen de |umine, 
Christus, e|ectos reficit, 
Ibi sanctorum animae, 
Quas sanctus ardor afficit; 
V. 0 quam felix iucunditas 
Est in tanta dulcedine 
Et quam raira suavitas 
Aeterno frui numine! 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
1. Cinctis lumbis deportemus 
Lucernas in manibus; 
Ut sic laudes praesentemus 
Sanctis confessoribns. 
2. Creatori iubilantes 
Cum cordis laetitia 
Gloriemur exsu|tantes 
Cure sanctis in patria. 

3. Vigilantes hic de luce 
Post mundi vigilias 
Perducamur Christo duce 
Ad sanctorum nuptias. 
4. Sacerdotes [praelecti], 
Summo benedicite, 
Ad superna iam provecti 
Nos illuc ascrihite. 
5. Laudes demus altissimo, 
Ferrure cordis intimo 
Regnantem contemplemur, 
Ut post praesens exsilium 
Per sanctorum suffragium 
Cure ipsis coronemur. 
Ad Benedictus. 
A. Confessores 
excelsi meriti, 
Vestram nobis 
opem porrigite ; 
Patres sancti, 
pastores incliti, 
h'os in viam 
pacis dirigite. 
Ad Magnificat. 
A. Tu, Criste, nostrum gaudium, 
Adesto nostris precibus, 
Qui cure sanctorum milibus 
Yeniens ad iudicum 
Apparebis in nubibus, 
Da sanctorum cultoribus 
Cre Sancfis vitae praemium. 

Brev. Silvanectense imp. Parisiis 1521. -- In 1. Vesp. A 4, 3 Gerbaudi; 
dann miifste auch ibid. 6 Frambaudi geschrieben werden. -- Ad Magn. A, 2 
os. -- In 2. Noct A 3, 3 In tua.- R 2, 2 Ferebat.- R 2, ' vacabta.- 
I n 3. N o c t. R 3, 1 sq. tuo Domino lux. -- ZugehSrige Hymnen: In 1. Vesp. 
p. et Mat. Sanctorum nobis meritis; in Laudibns: Voces attollat 
populus. 

71. De sancta Reparata. 

Ad 5Iagnificat. 
0 beata Reparata, 
virgo prudentissima, 

Quae cure Christo thronum tenes 
in caelesti cmia, 
Famulorum supplicantum 
attende precamina, 



175  

Tua prece fac, ut Christi 
perfruamur gratia. 

Ad llatu tinum. 
Invitatorium. 
Virginis ad festum 
Reparatae convenientes 
Reddamus Christo 
grates indeficientes. 

Diis impendenda, 
Chrito sunt haec referenda, 
V. Qui mare quique solum 
condidit arque polum. 

2. Mox ad tormenta 
manus est conversa crueuta 
¥irginis et corpus 
duros tolerat cruciatus, 
V. Lampades ardentes, 
plumbum f»rnacis et igaes. 

In 1. Hocturno. 
Responsoria. 
1. Virgo, satis grata 
reparatori, Reparata, 
lqos sponso repara 
danti tibi regna beata, 
¥. Ut sponso cari 
mereamur sponsa vocari. 
2. Gaude, virgo Dei, 
quae praesidis ante tribunal 
Promerita es sisti 
pro dulci nomine Christi. 
¥. lIolles adfatus, 
terrores et cruciatus 
Aeque contemuis 
pro dulci nomine Christi. 
3. Eia, virgo decens, 
monitus attende salubres, 
Esto nostrorum 
cultrix devota deorum; 
V. Hoc decet, hoc fas est, 
Christum coluisse nefas est. 

In 2. locturno. 
Responsoria. 
1. 0 iudex insanis, 
non sunt libamina vanis 

In 3. Nocturno. 

Autiphouae. 

1. Virgo prudens, ride fervens 
in aetate enera, 
In amore Christi [sui] 
permanet inconcussa. 

2. Christum verum esse Deum 
clamat, voce praedicat, 
Deos i|los falsos esse 
ratione comprobat. 

Christo, inquit, soli debet 
immolari hostia, 
Per quem fiuut vivunt, crescunt 
et reguutur omnia. 

Responso ria. 

1. Virgo virum fortem 
fragilis, iuvenem duodennis 
Vieit et ad vitae 
festinat regna perennis, 
V. Pervigili cura 
reprobat, refugit peritura. 

Oftic. 88. Reparatae, Paridis etc. imp. lgeapoli 1533. -- In 1. Vesp. 
Ad Magn. A, 7 Et tua prece.-- In 1. Noct. R 1, 6 sponso. -- R 2, 6 
conternnit. -- In 2. Noct. R 2, 6 iffnis.-- Hymnen: Ad Vesp.: In titu- 
los Reparata tuos; ad. Laud.: Fervida lampas adapta tibi. 



176 -- 

72. De sancto Richario. 

In 1. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
Rector orbis et redemptor 
nostra dele crimina, 
Qui sancti tui Richarii 
laetamur praeseutia, 
Cuius pro nobis, rogamus, 
assit intercessio. 

In 1. I'octurno. 
Resp,msoria. 
1. Dilectus est in omnibus 
Et laudibus et actibus 
Et modo suis meritis 
Praesidium [est] populis, 
V. Confessor fuit inclitus 
Et clarus in virtutibus. 

2. Cum quidam claudusparvulus, 
Privatus suis gressibus, 
Sancti sepulcrum Richarii 
Contigisset ride [bona], 
Sanatus est continuo, 
V. Fide muda qui ad eum 
convoerat et puro obsecra- 
verat corde. 

3. I)um vincti viam transeunt 
Catenis collo subditis 
Sanctum precantes Richarium, 
Protinus saeva illius 
Heritis vincla solvuntur; 
V. Efferimus (inquiunt) te laudibus, 
Ut tuis nos suffragiis 
Liberes a piaculis. 

Oppressit, quosdam graviter, 
Sancti Dei de famulis, 
Sed eius sacri tumuli 
Tactu salutem capiunt. 
Fide muàa quotquot ad eum 
cofugerat et puro obsecra- 
rerat corde, nullus ex eis 
çeriit. 

2. Richari, tu nostrum decus, 
Fretus divino oraculo 
Tu contempsisti saeculum 
Et invenisi Dominmn 
V. Paupertas tibi placuit, 
$Iundi pompa displicuit, 
on tibi quidquam defuit," 
Iens tua Deum habuit. 

3. Verbis fultus et sensibus 
Et dogmatum mysteriis, 
Repletus [donis] supernis 
Et pietate exstitit, 
Cuius ante mausoleum 
Taetri fugantur daemones. 
V. 0 (pretiosa) sacerdotum gloria, 
0 magna lux ecclesiae! 

In 3. lgocturno. 

Responsoria. 

1. Confessor Christi fueras 
Et saeculum contempseras, 
Sequendo evangelium 
Scandisti caelum arduum, 
V. 0 Richari, decus nostrum, 
Fretus divino oraculo. 

In 2. locturno. 
Responsoria. 
1. Dura sacva quondam patriam 
Clades voraret, plurimos 

2o 

Efferimus te laudibus, 
[0] sancte pastor Richari, 
Et postulanms precihus, 
Ut tuis nos suffragiis 
Liberes a piaculis, 



177 -- 

V. Dilectus Deo in omnibus 
Et laudibus et actibus (tuis) 
Profusis te gemitibus 
lmploramus [et] precibus. 
3. (Sancte) Richari, Christi 
confessor, 
Audi rogantes servulos 
Et impetrmm calitus 
Tu defer indulgentiam. 
V. 0 sancte Richari, sidus aureum, 
Domini gratia servorum gemitus 
Solita suscipe clementia. 

In Laudibus. 

Super Psalmos. 

A. Debilis ad sancti 
veniebat saepe sepulcrum, 
Quidam «mtractus 
meritis salvatus est eius. 

Ad Honam. 
A. lgexus cu|parum 
nostrarum so|ve, redemptor, 
Qui sncti meritis 
rupisti vincula ferri. 

A|ia Antiphona. 
Confessor Christi fueras 
Et saeculum contempseras, 
8equendo evangelium 
8candisti caelum arduum. 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 
A. Interventu, Christe» sancti 
poscimus Richarii. 
llos ab omnibus noxiis 
absolve reatibus, 
Ad caelum quem sublimasti 
floridum virtutibus. 

Ad Horas. 

Ad Tertiam. 

A. Qua moriebantnr 
plnres, dum peste laborat, 
Frater slvatur, 
tumulum dum contigit eius. 

In Commemoratione Sancti. 
Die Dominica. 
A. In terris merito 
te christicolae venerantur, 
Caelica quem socium 
laetatur habere eaterva. 

Ad Sextam. 
A. Vit sanctus Domino 
fundens pia verba precatur, 
Produxit fontem 
sterili de cae,pite vivum. 

Feria secunda. 

A. Votis supplicibus 
te, pastor sanct% rogamus, 
Commenda Christo, 
quos doctrinis gennisti. 

Alia Antiphona. 
Verbis fuit et sensibus 
Et dogmatum mysteriis 
Dei repletus spirtu 
Et pietate milis. 

8abbato. 

A. Iam regnatnrus 
cum Christo celsa petisti, 
Ora pro nobis, 
ne detineamur ab imis. 

l:I6nocque, Hist. de l'abbaye et de la Ville de Saint-liquier II (Amieus 
1883), p. 4é8ff. [bildet den 10. Banal der M6moires de la soci6té des anti- 
quaires de Picardie]. Quelle: ,Extrait d'un manuscript du XIII. siècle à la 
Dreves, Historiée F, hythmicse. VIII. 12 



-- 178 -- 

bibliothbque d'Abbeville, intitulé Horae diurnae de Saint-Riquier. u In 2. Noet. 
] 2, 2 divino miraeulo ; vgl. in 3. Noet. ] 1, 6. -- R 2, 7 tibi quieunque defuit. -- 
In 8. Noet. R 2, 8 gemitibus te. -- Ad Horas. Ad Tert. A, 1 Quia. -- 
Ailes Fehlende prosaiseh. Der FIerausgeber bemerkt zu diesem Offieium: 
On lit dans Hariulfe: Albinus (Aleuinus) antiphona.s quoque et respensoria 
vel hymnos de eodem sancto eomposuit, ut magui patris festivitas nihil minus 
eongrui offieii habere videatur. -- Nous pensons que cet office, aujourd'hui 
incomplet par l'absence de quelque pages est celui dont parle Hariulfe; ce 
qui lui donne un mérite tout spéeiale dans l'histoire de ,aint-Riquier. u -- 
Es ist noeh beizufiigen, dafs Saint-Riquier eine Benediktinerabtei war, 
whrend dies Offieium die Form des Cistercienserbreviers aufweist. 

73. De saucto Severo. 

In 1. Vesperis. 
Super Psalmos. 
A. Gloria sanctorum, 
Deus, accipe votaprecantum 
Nosque tuas laudes 
in Severo venerantes 
Respice placatus 
nostros solvendo reatus. 

Ad Magnificat. 

A. ],Iagnificemus in excelsis 
Christum venerantes, 
Qui sanctum Severum 
in sede locavit Olympi, 
Angelico fruitur 
ibi nunc diad emategaudens; 
Unde, pater, humiles 
odas tu respice nostras. 

In 1. lqocturno. 

Responsoria. 

1. 0 Severe gloriose, 
Servis tuis condescende, 
Sub obtentu meritorum 
Solvens nexus delictoxum. 
V. Post vitae cursum 
trahe nos ad gaudia sursum. 

2. 5Iellifluum florem, 
divino rore madentem, 
Sicut apis studio 
mellis, sic quique frequentant 
Severum praesulem 
vitae documenta docentem, 
V. Ut gelidos fontes 
ceri quaerunt sitientes. 

In 2. l'octurno. 
lesponsoria. 
1. Rex caelorum, pie Deus, 
Ad te spectat laus illius, 
Tu per eum nobis parce 
Ac redemptis miserere. 
V. Plasma tuum, Christe, 
defende benignus ab hoste. 
2. Sancte Severe, Cristi praesul, 
Audi rogantes servulos 
Et impetratam (nobis) caelitus 
Tu defer indulgentiam. 
V. Osancte Severe, sidus aureum, 
Domini gratia servorum gemitus 
Solita suscipe clementia. 

In 3. locturno. 
Antiphonae. 
1. Ad hune montera suspirare 
Fac nos, pater sanctissime, 



-- 179 -- 

Ut exutos carne gravi 
Excipiat aula caeli. 

Responsoria. 
1. lIiles Chrisli gloriose, 
Severe sanctissime, 
Tuo pio interventu 
Culpas nostras ablue, 
V. Ut caelestis regni sedem 
Valeamus scandere. 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
1. Induit omnipotens 
virtutum cyclade sanctum 
Severum, pielatis opus 
de corde sequentem. 
2. Servivit Domino 
sanctus pangendo sacerdos 
Et meruit penetrare 
polorum regna beata. 
8. Aurora croceo 
clari sub tegmine solis 
Pausante hic psallebat 
ovanter carmina Christo. 
4. Pervigili sanctus 
cura Severus ovile 
Christi comissumque gregem 
sine labe regebat. 

5. Laudibus omnigenis 
confessor corde canebat, 
Ore etiam Domino 
psallens non deficiebat. 

Ad Benedictus. 
A. 0 Severe, tuis, 
pie pastor, eaelitus assis, 
Te memorem nostri 
faciat elementia Christi, 
Ac per eam, Christe, 
nobis, petimus, miserere. 

In 2. Vesperis. 
Super Psalmos. 
A. Hic athleta tuus, 
eelebris pietate patronus, 
Post invictorum 
certamina plena laborum 
lligrat ad aethereas 
hodie gau,lendo ehoreas. 

Ad Magnificat. 
A. Exsultemus Deo omnes 
Ilunc in sanctis collaudantes; 
0 Severe sacer, ave, 
Preces audi, culpas dele, 
Nos his festis fac adesse 
Et aeternis non deesse. 

Brev. S. Mariae Erphordien. imp. Nurembergae 1497. A.- Brev. ad 
morem 8everiani Coilegii Erphordien. imp. Moguntiae 1518. B. -- In 
2. Noet. R 2, 1 ,Sanctus Severus A. -- Ailes hier Fehleude prosaiseh. 

74. I)e saneto Siffredo. 

In 1. Vesperis. 
,Super Psaimos. 

Cure de Siffredi praemiis 
Recensentur miritica. 

A. In his sacris sollemniis 
Exsultet aula caeliea 
Et promptis desideriis 
Parigot hic chorus cantica, 

Ad Magnificat 

A. Siffredc, terror daemnonum, 
Dans tribulatis gaudia, 
12" 



180 -- 

]ara turba supplex bominam 
Tua poscit auxilia, 
Ingemiscens exsilium 
Aspirat ad sublimia, 
Quae te colit, ecclesia. 
Ergo, gemma pontificum, 
Exerce mirabilia, 
Agmen fuga terrificum, 
Quod volat per inania, 
Pium tuere populum, 
1ge prematur insania 
Illius fraudulentia. 

Alia Antiphona. 
Ad sacra saucti 
Siffredi sollemnia 
:Mente devota 
fidelium agmina 
Simul occurrant 
arque dent praeconia, 
Ut ad caelorum, 
quae percepit, gaudia 
• Nobis cedatur 
ascendendi gratia 
Et conregnemus 
per eius suffragia. 

Ad 51atutinum. 

Invitatorium. 

Adoremus Christum regem, 
confessorum Dominum, 
Qui pontificem Siffredum 
supra caeli solium 
Condonavit percepturum 
angelorum gaudium. 

In 1. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Christi toiles Siffredus 
Campaniae finibus 
Exstitit oriundus, 
Qui suam satis claram 
I4onestavit prosapiam. 

2. Hic adbaerens genitori 
Cornes individuus 
Omnibus renuntiavit 
pompis mumlialibus, 
0ptans, ut effieiatur 
Lirinensis monachus. 

3. Hunc ut vidit pater clarus, 
pontifex Caesarius, 
0mni studio instruxit 
adornatum moribus 
Et provexit Arelatem 
admirandum omnibus. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Quem austerae vigor vitae 
perfecit laudabilem 
Et signorum sequens virtus 
reddidit mirabilem, 
Cure viderent sanctum virum 
in praesenti caelibem. 
2. Vendascenses tunc pastore 
desolati populi 
Conqueruntur aggregati, 
ne subdantur alteri, 
le sine ductore lapsi 
videantur comprimi. 
3. Ad Arelatis 
festinantes moenia 
Ante Caesarii 
provolvuntur genua, 
Petunt Siffredum, 
ad sua suffragia 
Consensit praesul 
motus querimonia. 

In 3. lqocturno. 
Antiphonae. 
1. Siffredus hoc ut comperit 
Ie fiat factura, distulit 



-- 181 -- 

Et nititur aufugere, 
Quod se vider eligere. 
2. Tunc violenter capitur 
Et praesul benedieitur, 
Proponitur in eathedra 
Cre magna plebis gloria. 
3. Eeee, praesul beate, 
qui de te gloriamur, 
Salutis adiumentum 
a te experiamur; 
Audi, Siffrede, preces, 
quibus te depreeamur, 
Ut semper tecum bonis 
perfrui mereamur. 
R. 0 pontifieem beatum, 
o sacratum praesulem, 
Qui tuum familiarem 
huius vitae exsulem 
Et defunetum suscitasti 
et feeisti eaelibem, 
Tu nostram fragilitatem 
interventu protege 
Et eaeleste nobis regnum 
interpellans obtine. 
¥. Per tuam, pastor ovilis, 
dignam confidentiam 
lgostram, petimus fuleiri 
praesentem miseriam 
Ut perduei mereamur 
ad perennem gloriam. 

In Laudibus. 
Antiphonae. 
1. Ad hoc motus pater pius 
consolari nititur 
Et certatim affluentes 
temperare lacrimas, 
e mutarent in lamentum, 
quod laetandum cernerent. 

Plangunt in commune damnum 
adfuturum proprium 
Et precantur dilatari 
sui patris exitum. 

3. Ut cognovit praesul sanctus 
lamentantem populum, 
lncrepando arguebat, 
dicens, ut ad Dominum 
Corda vertant et exquirant 
ab eo auxilium. 

Ad Benedictus. 

A. Celebrantes festura diem 
Siffredi pontificis 
Dominum benedicamus, 
salvatorem omnium, 
Cui hodie Siffredus 
suum misit spiritum; 
Ideoque nos poscamus 
eius adiutorium, 
Ut cure ipso conregnemus 
laeti in perpetuum. 

Alia Antiphona. 
0 eastitatis lilium, 
iffrede, dux humilium 
Lucerna eonfessorum, 
Castiga saevientium 
e passim ingerentium 
Incentiva morborum, 
Et tamquam praevium 
lIore laudantium 
Laudis influe radium, 
Deo nostro decorum. 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 

2. Illi hoc audito nullum 
flendi dant remedium, 

A. 0 Siffrede, vir beate, 
o pastor egregie, 



-- 182 -- 

(uem confidimus regnare 
in caelis cum Domino, 
Te potentem exorare 
deprecamur supplices, 

Ut pro nobis intercedas 
fidenter ad Dominum, 
Qui te secum regnaturum 
dat per omne saeculum. 

B'ev. ms. Carpentoractense saec. 14. Cod. Vatican. Borgh. 53 A I. -- 
In 1. Noct. A 3, 1 Tunc ut vidit. -- Aile RR prosaisch mit Ausnahme 
des letzten. -- I n L a u d. die zwei ersten AA prosaisch. 

75. De s. Siro Ticinensi. 

In 1. Vesperis. 
Antiphonae. 
1. Salvatorem Syrus sequens 
Praedilectum Christum, praebens 
Sacrantem matrem virginem, 
Gradum tenet principalem, 
Yirum docens singularem, 
Nam verum I)eum hominem. 
2. Atritus Ticinensium 
Cum laude praesidentium 
Per Syrum fit catholicus, 
Hic salutem sitiebat, 
Ad quos istum dirigebat 
Auditor apostolicus. 
3. Erigitur ecclesia 
Et datur Christo gloria, 
Cure transit sacrilegium 
Collaudemus veritatem, 
Sancti Syri probitatem, 
Qua pelletur daemonium. 
4. Cure viris apostolicis 
lutritus in canonicis 
Attentius praedicabat 
Ecclesiae mysteria 
Tollebatque fastigia 
ldolorum, quae damnabat. 
5. Confirmant hunc miracula, 
Cure suscitatur plantula 
Orante marre hu,nili, 
Panduntur probabi|ia, 
Adduntur mirabilia, 
Expressa mundo fragili. 

Ad Magnificat. 
A. Praesul benignissime, 
Tu fidei catholicae 
Doctus es in infantia, 
Ora pro populo, 
_Morum lumen optimum, 
Ducatum ferens hominum 
Fundis in Papia 
Firmus lu commisso, 
Tu rector animarum, 
Tu destructor et culparum, 
¥igil in custodia 
Gregis, quem fecisti; 
Precamur, miserere 
ttis, quos rides oportere 
Visitari gratia 
Redemptoris Christi 

Ad lIat utin um. 
Invitatorium. 

Adoremus redemptorem, 
Iesum, Dei filium, 
Qui nunc Syrum praeceptorem 
Fecit Ticinensium. 

In 1. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Turbam cernit in deserto 
Famelicam et nmltam 
¥ivus partis, qui de caelo 
Annonam dat augustam. 



-- 183 -- 

2. Pandit Andreas puerum, 
Dominus interrogat : 
Unde praebebit prandendum 
Populo, qui venerat? 
3. Dat innocens pisciculos 
Syrus. quos ferebat, 
Et panes hordeaceos 
Auctori, qui pascebat. 

Responsoria. 
1. In orbe splendor oriens 
Catholicae testurae, 
Verbum a patte exiens 
Deificae naturae, 
Syrum dedit incipiens 
Honestae praelaturae, 
V. Hic civitates adiens, 
Ac Christo cunctos colligens 
Deservit creaturae. 
2. Hic vir, cure Christus loquitur, 
Spernit vilam fragilem, 
Cure ceteris colligitur 
Et ad ridera stabilem 
Fortis athleta iungilur 
Monstrans nmndum labilem ; 
V. Sermo divinus funditur, 
Grex humilis erigitur 
Ad pastorem nobilem. 
ô. Verbum spargit affluenter 
Doctus Aquilegiae, 
Signa facit evidenter 
Superans egregie 
Inimieum eminenter 
Actionis optimae ; 
V. Postquam sanctus hic recenter 
Est instructus excellenter 
In doctrina gratiae. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Invocamem exaudivit 
Christus cure gemitibus, 

Unde Syrum huc transmisit 
Firmum in amoribus. 

2. Lacrimatur gens devota 
Pontificem attendens, 
Per quem creditur promota, 
Sed marier hunc distendens. 

3. In nomine lu Domini 
Venisti, benedicte, 
Dirigens vota populi 
Fudisti verba vitae. 

lesponsoria. 

1. Cum ingressu civitatem 
Syrus esset Papiensem, 
Commendatam praesuli, 
Voce magna caritatem 
Audiebat diffundentem, 
Cure deflebant populi. 
V. Declinabant falsitatem 
[Et] optabant veritatem 
Lacrimantes oculi. 

2. Non piger, sed sollicitus 
Eradicabat errores 
Damnatae falsitatis, 
Non horridus, sed i,tclitus, 
Cure disseminat odores 
Expressae veritatis ; 
V. Sic procedit ad honores, 
Sic accedit a,I favores 
Hic coetus civitatis. 

3. Postquam ridera complantatam 
Divino spectat nmnere 
In commissis filiis, 
Geutem quaerit depravatam 
In Brixiensi genere, 
Adhaerentem idolis. 
V. Carnem daemone vexatam 
Dat cure laude liberatam 
In propinquis oppidis. 



In 3. Nocturno. 
Antiphonae. 

1. Ad altaris sollemnia 
Frequenter in laudibus 
Sollerfi cure custodia 
Orat pro fidelibus. 

2. Iudaeus lunc incredulus 
Ausu temerario 
Christi corpus improvidus 
Attinit ore arido. 

3. Statim clamat haereticus 
Sine forma mugiens, 
Sed orat lune episcopus 
Et fit Deo serviens. 

Responsoria. 

1. Arcana detegens 
Reserat prophetans 
Humanorum cordium, 
Per haec pusillum gregem 
Ampliat perducens 
Ad actorem omnium. 
¥. Ovis fictae, fraude tectae, 
Yestem notam facit certe. 

2. Clamans caecus [il]lustratur, 
Ipse surdus et sanatur 
A condolente miseris, 
Vera rides diffamatur, 
Spes fumra commendatur 
Ab hoc parente posteris. 
Y. Dei virtus collaudatur, 
Pia mens congratulatur, 
Christi rides augmentatur 
Maximis miraculis. 

$. Eventium, quem tertium 
Sumpsit honor praestflaris, 
Ut dixerat propheta, 
Pompeium intermedium 
Sacer ordo clericalis 
Consequitur assecla, 

184 
V. 

Relinquens corpus terrenum 
Communem petit Dominum, 
Rosis vernant dumeta. 

In Laudibus. 

Antiphonae. 

1. Quam gloriari sufficit 
Hae¢ civitas, quae profieit 
Talibus pastoribus ! 
Ergo Deo glorietur, 
Ut per ipsmn coronetur 
5Iaximis honoribus. 

2. Haec magistra civilatum 
Praebet sununas facultatum 
Religionis Christi, 
Ipsa vocat adiacentes 
Et impugnat non credentes 
Ad rationes Syri. 

8. Orans pro grege vigilat, 
Hic successores ordinat 
Cathedralis infulae, 
Istos doctrinis instruit, 
Quas ipse Christus docuit, 
Cum doceret sedule. 

4. Benedicat creatura, 
Dei gratis plasmatura 
Excelsum creatorem, 
Qui est Deus ex natura, 
Homo factus in statura 
Se fecit viatorem. 

5. Cogita, gens incredula, 
Auctoris beneficium 
Sine tuo opere, 
Laudemus hunc per saecnla, 
Clericorum collegium, 
In aeterno sidere. 



-- 185 -- 

Ad Benedictus. 

A. Vir doctus in principio 
Cure spiritu cherubico 
Prophetabat civitmi, 
Quae innixa veritati 
Prospera videbat. 
Procedes abundantius, 
Nec locus erit vacuus, 
Gaudebis excellentius 
Bonis civibus repleta, 
Sicut ostendebat. 
Nos patrem confidentius, 
Ne genus sit deterius, 
Precemur affluentius, 
Laetitia sit .completa, 
Sicut cupiebat. 

In 2. Vesperis. 
Ad Mag'nificat. 
A. Terrae cultor optime, 
Quam reperis edomitam, 
lqullae culturae redditam 
Noxia sectanti, 
Astriuge lapsus varios, 
lIos fecunda subditos 
Magna suscitanti. 
0 pater sanctissime, 
Quem tenemus defensorem 
Et pro nobis oratorem 
Ad tribunal Dei, 
Officii conditoris 
Et indigni successoris 
Tu memento mei. 

Co]lect. ms. Ticinense[?] saec. 15. Cod. Roman. 1300 (Sessor. 343). 
In 1. lloct. A 1, 4 ang'utam. -- In 2. Noct. R 2, 7Hic.-- In 3. Noct. 
Il 2, 1 Clamamus caecus lustratur. -- Çber den ,conditor officii" vgl. 
Anal. XLIII, Nr. 491 in hot. Die Hymnen zum Officium ebenda S. 290ff. 

;6. In Festo Sororum B)IV. 

In 1. Vesperis. 

R. Benedicta villa matis, 
Quam thesauris tam praeclaris 
Rex ditavit gloriae, 
In te portus salutaris, 
Sal virtutis et amaris 
Aquaeductus gratiae. 
V. Sola digna glotiaris, 
Quod sorores amplexaris 
Virginis eximiae. 

Ad Magnificat. 
A. 0 felix prosapia, 
Ex regali germine 
David propagata ! 
Beata Provincia, 
Sub Matiae nomine 
Stellis illustrata [ 
Digne gaudes, villa matis, 
Quae duabus filiabus 
Annae venustaris. 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 

lubilemus in bac die 
Dignis Deo laudibus, 
Qui claris virtutibus 
Reg,mm dat sororibus 
Virginis ariae. 

In 1. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Ecce, dies gloriosa, 
Dies mundo gratiosa, 
Qua sorores mattis Christi 
Meruerunt caelo sisti. 
2. Gratuletur civium 
Coetus supernorum, 
Festivans sollemnium 
Sacrarum sororum. 



186 -- 

B. Almae matris nomine 
Vocatae sorores 
Stellae matis, feminae 
Pollent gratiosae. 

Responsoria. 
1. Dies festus beatarum 
lIatris Christi germanarum 
Celebratur hodie, 
Quas invitat ad superna 
Christus, luce sempiterna 
Fruituras gloriae ; 
¥. Felicium par sororam 
Chorus gaudet supernorum. 
2. liirandae propagines 
Tres ex una vite 
Generantur, 
Procreantur 
Ex quibus sex homines 
Et creator vitae; 
r. Sic ex Anna tres puellae, 
Otaries dictae maris stellae. 
3. Ante regis solium 
Astat purpurata, 
Per duarum 
Puellarum 
Fulta ministerium, 
Hesther delicata  
V. FIae puel]ae duo flores, 
]atris ei sunt sorores. 

In 2. octurno. 

Antiphonae. 

1. Anna, coniunx Ioachim, 
trinos sponsos habuit 
Et lIariam, ].)omini 
matrem, primo genuit. 

2. Quo defuncto Cleopham 
maritmn accepit, 
De quo matrem lacobi 
lIariam concepit. 

8. ])emum sponso Salomae 
tertio donaur, 
Hinc lIaria, Salome 
dicta, generatur. 

Iesponsoria. 
1. Maria post sabbatum 
Dnaeque sorores 
Emerunt aromatum 
Iysticos odores, 
Cupientes stigmatum 
Ungere livores, 
r. Et dicunt ad invicem: 
Quis revolvet silicem 
Ad sepulcri fores? 
2. O Iesu, deiferae 
Lacis instrumentam, 
Olivae fructiferae 
Dulce condim entum, 
Qaem daae materterae 
lIane quaerunt ungere 
Portantes unguentum 
V. FIae super candelabrum 
uo sunt olivae, 
Post cracis venfilabrum 
Testes carnis vivae. 
3. Orto solis radio 
51ulieres visio 
Clara consolatur, 
Angelus terribilis, 
Veste delectabilis, 
Amoto signacuIo. 
Reserato tumuio 
Eas sic adfatur: 
V. on est hic, quem quaeritis, 
Sed, prout videbitis, 
Surgens gloriatur. 

In 3, Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Iaria de Ioachim 
fuit primogenita, 



-- 187 -- 

Quae Christi per gratiam 
mater fuit inclita. 

2. Haec Maria Iacobi 
minoris est mater, 
Cuius fuit Cleophas, 
homo iustus, pater. 

V. Hic chorus ecclesiae, 
Ubi unt reliquiae ; 
Plebs tota Provinciae 
Digne gloriantur. 

Ad Lau des. 

3. Et Maria, Salomae 
proles erudita, 
Paterno sic nomine 
fuit insignita. 

Responsoria. 

1. Duo luminaria 
Praeclara formantur, 
Duo sanctuaria, 
Quae huc destinantur, 
De quorum praesentia 
Fulget haec ecclesia, 
Caelum, terra, maria 
Pariter laetantur. 
V. Felices materteme, 
Sorores Christiferae, 
Cum virtutum munere 
Ad nos applicantur. 

2. Scriptam Deus in tabulis 
Duabus legem statuit, 
Post Verbum-caro populis, 
Gratiae plenum, claruit, 
Quam signis et miraculis 
Mundo vivons exposuit. 
V. Dura sorores matris |tic posuit 
Duas legis iabulas tribuit. 

3. Gaudeamus hodie, 
Immensae laetitiae 
Laudes extollantur.. 
Dura reginae gloriae 
Sorores egregiae, 
Annae duae filiae, 
Caelo coronantur. 

A ntiphonae. 

1. Cure Maria Magdalene 
Sorores venerunt 
Et unguentum ride plenae 
Mane portaverunt. 

2. Ad sepulcrum veniunt 
Sociae beatae, 
Quod solis aspiciunt 
0rta claritate. 

3. Et intrantes splendidum 
Iuvenem sedere 
Vident, stola candidum, 
Et obstupuere. 

4. Mulieres leniter 
Angelus adfatur 
Et paventes dulciter 
Eas consolatur : 

5. Scio, Iesmn quaeritis 
Credentes huuc mortuum, 
Surrexit, videbitis, 
Ecce, locum vacuum! 

Ad Benedictus. 

A. Benedicta sit rinitas 
Ter Annae rcplens uterum, 
Benedicia germanitas 
Trium praeclara siderum; 
Benedicta sit iterum 
Trinae Mariae claritas, 
Per quas hos fines visitas, 
])ator aeterne munerum. 



188  

In . Yesperis. 
Ad Magnificat. 

A. 0 lux luce clarior, 
Gemina lucerna, 

Ceteris splendidior 
Dies hodierna, 
Qua sorores strenuae 
Scandunt ad superna, 
Gaudentes assidue 
Luce sempiterna. 

Brev. ms. Arelatense aec. 1,5. Cod. Parisien. 1284. A. --Brev. ms. 
Aqnense saec. 1,5. Cod. Parisien. 1061. B. -- Breviarium Aquense imp. 
Lugduni 1499. C. -- In 1. Vesp. Ad Magn. A, 40 ïehlt B. -- Ibid. 7 
stella maris B. -- Ad Matut. Invit. 5 Matris virginis B -- In 2. Noct. 
1 1, 8 lapidera B. -- In 3. 1 Toct. ] l, 11 numero A. -- Vgl. Anal. V, 
Nr. 25 und die Anm. daselbst. 

77. De sancto Tito. 

In 1. Vesperis. 
Antiphonae. 
1. Claret dies praecipua, 
Qua tecum, summe Deus, 
Gaudet in caeli curia 
Titus pater, Creteus. 
2. Tanti patris magnifica 
Sonet rides natorum, 
Qulbus in urbe Cretica 
Fulget nomen eorum. 
3. Sicut a sole radius 
Titi claret doctrina, 
Qua Cretae laetus populus 
Illustratur divina. 
4. Hic quasi virens folium 
Virtute germinavit, 
Ad usque caeli solium 
Se tollens elevavit. 
5. Terris vivens ut angelus, 
Spe firma solidatus, 
Adplaudit caeli civibus, 
Iam digne laureatus. 
R. Solve, plebs Cretica, 
Laudes et tura 
Resume, cantica 
lotaque pura ; 

"Vo 

Pangit angelica 
Tito plebs inclita 
Sanctorum iura. 

Ad Mag'nificat. 

A. Ave, nostrae fidei 
Pater gloriose, 
Qua sumus idonei, 
Suntque gratiosae 
Preces almo numini. 

Ad Matutinum. 
Invitatorium. 

Regi regain 
iubilemus Domino, 
Qui stola gloriae 
Beatum hodie 
Coronavit 
Titum apostolum. 

In 1. locturno. 
Antiphonae. 
1. Dies nuntiat diei, 
Tito Deus verbum spei 
Collatum divinitus. 



189 -- 

2. Dei laudem hic in ore 
Semper habens ctm decore 
Docuit sublimits. 
3. Verbum bonum eructavit, 
Cuius lingu, multis ravit 
Velox sicut calamus. 

3. Gaudet Titus et laudatur, 
Laus ipsius minus fatur 
Digna laude caelica. 

In 3. Nocturno. 
Antiphonae. 

Responsoria. 
1. Caelestis hodie 
,:iris effronduit, 
Cuius in palmite 
no'eus apparuit 
Flos pudicitiae 
V. Titum suscipite, 
Patrem aspicite, 
Qai ridera docuit. 
2. ovus emittitur 
Ad gentes nuntius, 
Verus eligitur 
Caelestis baiulus 
Verbi prudentiae 
V. $idus eximium, 
BIagister gentium 
Prolesque Minoae. 
8. Ros refrigerii 
De caelo mittitar, 
$pes desiderii 
Gratis amplectitur 
In urbe Cretica; 
¥. Dignum depositum 
Quod ibi positum 
Virtute caelica. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 
1. Populos Tito subiectos 
Verbo donat esse rectos 
Christi grata gratia. 
2. Sub alarum velamento 
Dei tectus in augmento 
Lacis fulget gloria. 

1. Christi nomen invocantes, 
Laudem Titi personantes 
Exsultemas hodie. 
2. Lux est orta iustis Cretae, 
Cui semper congaudete 
Luci laade prae,:ia. 
3. Parans hic directiones 
Christi benedictiones 
Impetravit populo. 

Responsoria. 
1. Auri candelabrum 
lqitens prudentia, 
Christi ventilabrum 
Purgans in area 
Gmnum a paleis; 
V. Corruant idola 
Populi subdola 
I)editi ,:itiis. 
2. Falget in tenebris 
BIundi hcerna, 
8ancti regiminis 
.a.dest pincerna 
Patris familias ; 
V. Duc ad aeterna 
Regna superna, 
Fili familias. 

In Laudibus. 

Antiphonae. 

1. Domum tuam, Domine, 
Decet sanctitudo, 
In qua Titi colitur 
Vitae magnitudo. 



2. Omnes Cretae populi 
Christo iubilate, 
Titi unc apostoli 
Laudes elevate. 

3. Sancta patris anima 
Repletur pinguedine, 
Cor eius et labia 
Cantici dulcedine. 

4. Benedicant omnium 
Regi regum opera, 
Qui Titum apostolum 
Transduxit ad aethera. 

5. In excelsis Dominum 
Vocibus laudate, 
Titum sed apostolum 
Eius adorate. 

190 

Capax benedictionis 
Cretae dirigitur. 

Ad Tertiam. 

A. Exsultet mundus hodie 
Renovatus laetitia, 
Dum Titus urbis Creticae 
Celsa refulget gloria. 

Ad Sextam. 
A. Sonet vox gaudii 
Voce iustorum 
Voxque tripudii, 
Laus filiorum. 

Per Horas. 
Ad Primam. 
A. Sicut vas electionis 
Sanctus eligitur, 

Ad Nonam. 

A. Facti sicut consolati, 
Sancto corpore ditati 
Laetemur in Domino 
Dulci vocis iubilo. 

Brev. ms. Civitatense saec. 15. Cod. Archiep. Utinen. Oct. 10. A.- 
Antiph. ms. Civitatense saec. 14. Cod. Civitaten. LVII. add. saec. 15. B. -- 
Brev. ms. Civitatense anni 1476. Cod. Civitaten. LXXIV (28 . C. --Antiph. 
ms. Civitatense saec. 15. Cod. Civitaten. XXXIX. D. --Antiph. ms. Civita- 
tense saec. 15. Cod. Civitaten. X.LIV. E. -- In 1. Noct. 3, 2, 2 Semper 
hic cum decore A. -- In 2. Noct. 1 3 prosaisch. -- In 3. Noct. Ebenso. 
-- AA ad Bened. und ad Magn. in 7. Vesp. prosaisch. Die Al per 
Horas fehlen AC. -- Die Hymnen hierzu Anal. XLIII, 295 sq. 

78. De s. Valeria Lemoxicensi. 

In 1. Vesperis. 
Ad 5lagnificat. 
A. lIagnus es, rex Christe, sponse 
Valeriae virgini% 
Quam illustras et hic signis 
et in caelo praemiis, 
Sonet tibi, sonet illi 
laus et honor celebris. 

Ad Matutinum. 

Invitatorium. 

Virginalis palmae Christum 
adoremus praex ium 
Pro quo caesa Valeria 
vexit caput proprium. 



191 -- 

In 1. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Natalibus egregia 
Et moribus Valeria 
De genere gentilium, 
De spinis fulsit lilium. 

2. Haec et in ipsis ritibus 
1Non gentilis gentilibus. 
Iam Christo Christi nescia 
Yivebat horrens vitia. 

3. Mente praesaga caelitus, 
Dono praeventa spiritus, 
Carne mansit virginea 
Rosa de stirpe spinea. 

4. Idola cernens deici 
Ex viri apostolici 
Martialis sermonibus, 
Lavatur sacris fontibus. 

5. Stephano, duci Galliae, 
Sponsata dotes gratiae 
Sponso terreno praetulit, 
Hinc dura mortis pertulit. 

6. Die noctuque Domino 
Supplex pro sponso Stephano 
Ei vitam obtinuit, 
Per quem caesa occubuit. 

Caput caesum fert brachiis 
Ad sanctum sancta propriis, 
Durities marmorea 
Plantis cedens fit cerea. 

Illator mortis moritur, 
Sed sancti prece redditur, 
Sic dux ad ridera ducitur, 
Stupet, credit, abluitur. 

Caelum scandit aethereum 
Per globum martyr igneum, 
Concentus tunc angelicus, 
Clangor auditur caelicus. 

Vale, valens Valeria, 
Tempore primiceria 
Post passum Christum Dominum 
Agonizantum virgiuum. 

In 3. octurno. 
Ad Cantica. 

A.. 0 Valeria, lilium, 
0 lux, o rosa caelica, 
Quae nos tibi otïerimus, 
Offer Deo tu cantica. 

Ad Laudes. 
Antiphonae. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 

Laudes decent Valeriam, 
Domum tuam, rex, regiam, 
Haec parata sedes tua 
Visat nos ad festa sua. 

1. Dux h'emit ira Stephanus, 
Intus ardens ut clibanus, 
Dura se sperni considerat, 
Sanctam punire properat. 

2. 0ccurrit imperterrita 
lec auditur dans monita, 
Sed ferit illam impiger 
Mox feriendus armiger. 

2. Coniubilemus Domino, 
Qui sponsam suam gemino 
Coronat diademate 
8uo signatam stigmate. 
3. Adhaesit post te anima 
Et caro mea victima, 
Tuaque, Deus, dextera 
Me suscepit in aethcra. 



-- 192 -- 

4. Deo sit benedictio, 
Qui sponsam de incendio 
Babylonis eripuit, 
Dum sponsnm virgo respuit. 

Haec sedentes in tenebris 
Illustret lampas celebris, 
In viam pacis dirigat, 
Ad regnum lucis adligat. 

5. Auctorem unum omnia 
Collaudent laude socia, 
Valeriae qui gioriam 
Dedit sicut victoriam. 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 

Ad Benedictus. 

A. Hodie sponsa regia 
Sponsum petit Valeria, 
Hodie ab angelicis 
Fertur choris hymnidicis, 
Hodie thronum roseum 
l'er globum scandit igneum. 

A. 0 Domini pietas, 
o Christi summa potestas, 
Morte petit roseas 
Valeria virgo choreas, 
biagnificat Dominum 
cure virgineum eanit hym- 
hum ; 
Impetret haee nobis 
aeternae gaudia lucis. 

Tropar. ms. 8. Aridii Lemovicensis saec. 11. add. saec. 12. Cod. 
Parisin. 903. 

79. De saneto Wnlfranno. 

Ad Matutinum. 

Invitatorium. 

Corde puro regis regum 
poscamus clementiam 
In sanctique veneremur 
Wulfranni sollemniis. 

In 1. octurno. 

Antiphonae. 

1. Smictus Wuifrannus, 
generosis patribus ortus 
A puero sanctis 
traditus est studiis. 

2. Doctrinae gradibus 
divinae proficiebat 

Aetatemque sertis 
moribus exhibuit. 

3. lutu divino 
clamanteque plebe fideli 
Wulfrannus praesul 
praeficitur Senonum. 

4. Coneessa a Domino 
praeclara per omnia cuius 
Virtus ornavit 
pontificale decus. 

-5. Orans commissam 
protexit denique plebem, 
Utque ad regna poli 
tenderet, admonuit. 

6. Maxime quodque solet 
sanctis prodesse magistris, 
Implevit factis, 
voce quod admonuit. 



193  

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 

1. Ostendebat eum 
duplex dilectio gratum, 
Prudenter moderans, 
fortis [et] iustus erat. 

2. Accipit in somnis 
divina oracula sanctus, 
Aggrestem Fresiae 
viseret ut p«Jpulum 

3. Subveniatque docens; 
illud nain tempus adu-que 
Error gentilis 
|udificabat eum. 

4. Tunc Rotomagensem 
cathedram sanctus habebat 

Allsbertus, rebus 
conspicuus Domini. 
5. Cuius praecepto 
C|lristi ze|atus amore 
SalctUS Wulfrannus 
hoc iter aggrediur. 
6. Ecce, sacerdotum 
collatio sancta piorum 
Errantes tractat, 
ne peuitus pereant. 

lu 3. Nocturuo. 
Ad Cantita. 
A. Pro nobis, Wulfranne, tibi 
fanmlantibus ora, 
Convertis Domino 
qui Fresiae populum. 

Chronicon ms. Fontanellense saec. 9 [12--15]. Cod. Portus Gratiae 
,2. -- RR und die .lA ad Laudes prosaisch. 

80. De sancto Zosimo. 

In 1. Vesperis. 
Super l%almos. 
A. Gaude, le|ix 
urbs Syracusia, 
Tanti partis 
dotata gloria, 
Praesens tecum 
mater ecclesia 
In concordi 
mentis melodia 
Promat novae 
laudis praeconia. 
R. 0 praeclara sacerdotum 
Christi natalitia, 
Quibus Zosimam ascripsit 
in caelesti curi'a 
Lux virtutum, norma morum, 
vitae sanctimonia. 
Dreves, Historiae Rhythmicae. VIII. 

V. Inter quorum gloriosa 
positum consortia 
Advocatum sentianms 
in Dei praesentia. 

Ad Magnificat. 

A. Laetare, urbs Syracusia, 
Sedes sanctorum praesulum, 
tduorum sacra patrociuia 
Tuentur tuum populum; 
Ego beati Zosimi 
l,aus, hymnus et nle|odia 
Oris, vocis et animi 
Festivet haec sollemnia. 

Alia Antiphona. 

Urbs insignis Syracusa 
Zosimi per merita, 
13 



-- 194 -- 

Tanti praesulis perfusa 
Gratia gratuita, 
Ore, voce, meute pura 
Recole sollemnia, 
Cuius ope duratura 
Consequeris praemia. 

Ad lla tutinum. 
Invitatorium. 

Summo patri modulemur 
lIelos cordis intimum, 
Qui honore praesulari 
Decoravit Zosimum, 
Inter caeli laureatum 
agmen candidissimmn. 

In 1. Iqocturno. 
Antiphonae. 
1. Plebs fidelis, plebs devota 
Urbis Syracusiae, 
Funde digna cordis vota 
Plausibus laetitiae. 
2. In hac die mentis piae 
Ex affe¢tu intimo 
Psallit, gaudet chorus plaudens 
Pio patri Zosimo. 
3. Hunc coronat morum forma, 
oneslalis filu|us, 
I-tunc insignit legis norma 
Virtutumque tumulus. 

2. Huius sanctae zelans florem 
lllibati corporis 
Dura aspirat ad decorem 
Purpurati pectoris, 
V. Est adeptus hunc fulgorem 
Cumulandi decoris. 

3. Sanctus Faustus, pater aedis, 
Et adiutrix dextera 
Aemulanli sanclo actus 
Et sanctarum opera 
Saerae martyris eommisit 
Pretiosa funera, 
V. Per virtulem Dei patris 
Mundo salutifera. 

|u 2. Nocturno. 

A utiphonae. 

1. Cibus et verbum Dei, 
Potus est oratio, 
Strati cura mens est pura, 
Tegimen dilectio. 

2. Carnis fluxum stringit [luxum] 
Zona eontiuentiae, 
[Repentinam] ne ruinam 
Ferat pudicitia. 

3. llunduni spernit et secernit 
51entem ab illecebris, 
Tuba clant, et vas frangit 
Gedeon, in tenebris 
I.ux apl)aret , et sic claret 
Dux triumphi eelebris. 

Respon.oria. 
1. Ut aelatis suae puer 
Utitur septennio, 
Ad exemplum Samuelis 
Divino praesagio 
V. Hunc parentum pia mente 
Obtuli| devofio 
Templi celebris Luciae 
¥irginis obsequio. 

Reponsoria. 

1. Sanctus Faustus cunctae carnis 
viam ut ingreditur, 
Quem assumat in pastorem, 
gregis mens suspenditur. 
Ad lohannem, urbis patrem, 
tendit, abbas petitur, 
V. Sed quem sprevit, Dei nutu 
Zosinms eligitur. 



195 -- 

2. Quanto gradu dignitatis 
Eminet praecelsior, 
Tanto nutu caritatis 
Cunctis est humilior, 
Quo interno mens affectu 
Afttuebt parior, 
V. Gestu, verbo et aspectu 
Effulgebat gratior. 

3. 0 laudanda, o mimnda 
Yirtus huius praesulis, 
Donans signum laude dignum 
Saeculorum saeculis ! 
Qui ad instar praecursoris 
Prototestis luminis 
V. Prodit virum et accersit 
Revelatum numinis. 

2. Iam insudat vigilanter 
praesulis officio, 
Non exponens se torpori, 
ne tepescat otio, 
Ad usuram tradita ta- 
lenta {a) numulario, 
V. Quae reportat augmentata 
duplici commercio. 
3. Ut cuiusdam relevaret 
pauperis inopiam, 
Qua se tegit, vendi iubet 
pater restera propriam. 
Dura remordet sui scribae 
moram et desidium, 
¥. In momento vir ignotus 
offert auri copiam. 

In 3. Kocturno. 

Antiphonae. 

1. Certat clerus, urbs contendit 
optione copia, 
Cui praestentur praesulatus 
apcls lnslgma. 

2. li»x sopitur apud patrem 
Sedis apostolicae  
Post laborem praesulatur 
Zosimus mirifice. 

3. am Eliam urget furor 
lezabelis impiae, 
Vox anciilae Petrum vexat, 
Principem ecclesiae. 

Responsoria. 
1. Sublimatus vitae fama 
gestorumque specula 
Praesulari vir insignis 
insignitur infula, 
Per quem signa sanctitatis 
fulgent et miracula, 
V. Dignnm clamat praesulem 
clerus et gens incola. 

In Lau,libus. 
Antiphonae. 
1. lnvitatur 
ad sponsi nuptias 
Cultor agri, 
pater fimilias, 
am depromens 
carnis exuvias 
Vilae stolas 
sumit eximias. 
2. Dura triturat 
lllessem in area, 
Fructu replet 
1)omini horea, 
Caula lupos, 
vulpes a vine 
Arcet tractans 
arma siderea. 
3. Ut se videt 
a mundo exsuIem 
Fore, sançum 
eligit praesulem 
e luporum 
in morsus [trucium] 
Grex in praeceps 
effluat [ovium]. 
13 * 



196  

4. Benedicat Deum patrem 
trina mundi machina, 
In quo Zosimus exsultat 
inter caeli agmina. 

5. Laus decora salvatori 
resonet per omnia, 
Per quem viget in hoc loco 
Zosimi memoria. 

Ad Benedictus. 

A. Aime praesul Zosime, 
Iubar sacerdotum, 
Auge mores, reprime 
Vitiorttm motum, 
Serva clerum, protege 
Populum devotum 

Et in bonum dirige 
Utriusque votum. 

In 2. Yesperis. 
Ad blagnificat. 
A. Ave, pater 
et pastor optime, 
Nostra salas 
et vita, Zosime, 
Praesta nobis 
medelam animae, 
Fuga pestem 
et morbos adime 
Et, qui plauu 
laudis ttberrimae 
Te attollunt, 
a malis exime. 

Caietanus, Octavius, S. I, Vitae sanctorum 8ictdorum, Panormi 1657. 
Te»m. I. Animadversiones p. 183. ,Sollemne de saucto Zosima officium in 
ecclesia Syracusana posteaquam a Ilogerio Comite pulsis Saracenis restituta 
est, olim peragebatur. Exstant Hymni, Antiphonae et Ilesponsoria ex eius 
vita desumpta descriptaque, ut barbara ïerebant tempora. I-Iymnos exscribo." 
An diesem )fflcium ist nichts ,Barbarisches" zu entdecken; barbarisch er- 
scheint dagegen die doppelte Unwissenheit, die sich in der Anmerkung des 
I-Ierausgebers kundgibt. Hymnen sind keine mitgeteilt. Die einzelnen 
Antiphonen usw. sind nicht getrennt, sondern als fortlaufendes Ganze gedruckt. 
Nur wird innerhalb der einzelnen Nokturnen angezeigt, wo die Antiphonen, 
wo die Ilespons.rien beginnen. -- In ;3. Noct. A 2, 1 Vox sopitur. -- 
Il 2, 4 tepescant. -- In Laud. A 2, 5 A caula. -- Aus diesem Officium 
finden sich einzelne Bruchstiicke Acta 88. Mart. III, 840 ff. Von diesen 
Bruchstiicken registriert Chevaliers Ilepert. hymnol, das erste Ut aetatis 
suae puer; die anderen Bruchstiicke -- und noch weniger das Ganze -- 
kiimmern ihn nicht. 



ANHANG. 

MESSEN. 



81. Missa 6allicana. 
(Monli VIII.) 

I. Praefatio. 

Siderea de sede nitens, bone conditor orbis, 
Te pietate probans, non nostra hic crimimina pensans: 
Expositas admitte preces et iudice libra 
Iitior aequali non reddas pondere poenam; 
Errores ignosce gregis pastorque fidelis 
Ereptis ovibus paradisi pabula reddas. 

II. Collectio. 

Summe sator rerum, qui spinis cultor ademptis 
Catholicae ecclesiae plantaria fida locasti, 
Flecte oculos ad vota plus, age, mente serena 
Haec ut apostolico fodiatur vinea rastro, 
Adridens foliis, vivaci pahnite vernans. 
l:toscida fonte tuo, nullo cruciata vapore, 
Nutriat aeternos felici germine fructus, 
Fertilis et placeat largo vindemia partu. 

III. Ante nomina. 
Adnue. rector, opem vultuque adverte secundo, 
Quae damus, accipiens, quod poscimus, il»se rependens, 
Et quamvis trepidet proprio mens tacta reatu, 
Vel sacra reddentes commendet causa redemptos, 
Hoc speciale bonum ribuens, ut corde fideli 
¥ivamus Domino, moriamur crimine nmndi. 

IV. Post nomina. 

Quod poscit divinus honor, quod munus amantum 
Obsequio reddente I)eo sollenne tributum, 
Suppliciter Dominum per vota gemella precemur, 
Ut, quos culpa premit, pietas miserta relaxer, 



Atque interventu sacri libaminis huius 
Vita superstitibus detur, .indulgentia functis. 

V. Ad Pacem. 

Arbiter orbis, apex rerum, spes una reorum, 
Tardus vindictae, veniae celer, immemor irae, 
Qui loca perquiris, miseris ubi parcere possis, 
Invitans ad dona magis, ne crimina damnes, 
Nette ridera populis, pacem sere, peetora iunge, 
Ut teneant animo, quod blanda per oseula produnt. 

VI. Contestatio. 

Dignum et iustum est, vos gratias tibi dicere dignas, 
Summe Deus semperque manens dominator ubique, 
Et qui euneta potens propriis animata figuris 
Artifici sermone faeis, qnique edita cernens, 
b. Ante videns rerumque creans per nomina formas. 
Cure fierent, vox semen erat, nec distulit ortus 
Imperium natura sequensl mox spiritus oris 
Aethera curvavit, sola nexuit, aequora fudit, 
Materiamque operis sola est largita voluntas. 
10. Ne deforme iugum similis portaret imago, 
Tegmine servili latuit regnator Olympi, 
Ut sua gentiles implerent coepta furoris. 
Quis dolus Herodis, cure tristia bella mo'erent 
Infantum mandata necis! quot ubere raptos 
15. Yulnera suseipiunt parvis errantia membris, 
Vix habitura loeum! Saevoque iubente tyranno 
• Nasci poena fuit, cuius tulit impetus aevum, 
Quem neseivit agi, qui perdidit. 0 nova mortis 
Condieio, solum vitam pro fine subire 
20. Et, cure prima dies arque ultima sit simul una, 
Posse magis quam seire mori. Quis lumine siceo 
Aut gemitu cessante queat memorare Pilati, 
Quod deflent elementa, nefas? Quo iudiee Christus 
Subdere pro mundi voluit sua membra periclis, 
2b. Ut carnale malum earo solveret et refus hostis, 
Cius ab ingenio fluxerunt tela veneni, 
Perderet antiqui laerimosa piaeula belli 
Materia superante pari, nec efiminis ultra 
Per subolem prodesset onus. Damnatio iusti 
80. Libertas est facta reis. De sereine verbi 
Per tua dona colis signisque novalibus usa, 
Colligat ista manus te fructifieante maniplos, 
I)e quibus ipse tui .eomponas horrea caeli 
Tritieeamque ridera lolio pereunte corones. 



-- 2)1 -- 

35. Per quem cuncta tibi, quae sunt caelestia, semper 
¥irtutesque tonant sacro modulamine carmen, 
Ang(e)lorumque chorus resonant his vocibus hymnum; 
Quaesumus, ut iubeas nunc nos audire canentes, 
Et tibi sint placitae laudes, cum dicimus istas. 

10. 

¥II. Alia contestatio. 
Dignum, aequum ac iustum est, tibi nos, pie, clangere laudes. 
Lux, via, rira, decas, spes, forts, sator, arbiter, auctor, 
Gratia, dulcedo, sapientia, gloria, regnum, 
Qui sine principio perstas, si,,e fine per aevam, 
Cuius trinas apex statuit tria maxima reram: 
Sol, luna, astra, polus radiarunt Imnine nmndum, 
Fons, pecus, herba, frutex terras variavit honore, 
Piscis, concha, lapis, sui, murex aequora complet. 
Sic hominem, genitor, finxisti ductile limo 
Arque reformasti post crimina fonte lavacri; 
Unde tibi merito, rerum Deus, una triades, 
¥ocibus angelicis haec carmina sancta resultant. 

¥III. Post Sanctus. 
Vere terribilis, sanctus, metuendus, amandus, 
Conditor, instructor, moderator, tutor, operator, 
Qui proprium genitum, per quem virtute paterna 
Tunc adulescentis formasti exordia mundi, 
Mittere sede poli demum dignatus es orbi, 
Qui reparator adest nostrarum [lux] animarum. 
Coll ect. ms. Augiense saec. 7/8. Cod Carolsruhan. Aug. 2.53. Daraus Mone, 
Lateinisehe und griechisehe Messen, Frankfurt a. M. 1850, ,S. 30-35. -- 
I. 1 obis. -- 2 pensas. -- Il. 3 Plecte. -- 8 vindemiae. -- III. 3 reatus. -- 
1V. 1 quod funus. -- 5 libamini. -- V. 5 serere. -- VI. 8 sola nec suetae- 
quora fudit; die f';ilben nur falseh verbunden von Mone. -- 13 moveret. -- 
14 neci quos. -- 19 solus. -- 23 Quod iudiee. -- 25 earnalem. -- 26 ingenium. 
-- 29 proderit. -- 30 Da semina. -- 32 manipolus. -- 36 Virtutisque toas. 
-- VIL 4 praestas. -- 5 maxime. -- VIH. 2 fehlerhafteroder entstellter Vers; 
lies tutor opime? -- 3 virtutem paternam. -- 6 Qui repatur. -- Die Messe 
ist in der Weise der lingua rustica geschrieben. Ffir diese rein ortho- 
graphischen Lesarten, die der Messe jedenfalls nicht ursprfinglich eignen, 
murs auf Morte 1. c. verwiesen werden. 

82. E )lissa Ambr0siana. 
Praefatio. 

Aequum et salutare nos tibi reddere grates, 
[0] vis trina, Deus [clemens], sator optime rerum, 
[0] qui cuncta [tuis] propriis animata figuris 
Artifici sermcne facis qui et facta conservas, 



-- 2o2 -- 

5. Qui dudum multo latitantem pulvere drachmam 
Invertis accensa verbi virtute [ucerna, 
Ut pateant cunctis tua munera [rex pie] saeclis. 
Reddens ecclesiae fausto certamine palmam, 
Angelicos cernant humana lumina vultus, 
10. lXIicent et tumuli splendida membra loco. 
Iamiam qui reperus, olim absconditus agro, 
Rutilat thesaurus, evangelicis praesignatus figuris. 
En, superexsultat intemerata (ecclesiae) rides, 
Dura sacrum mercatum margaritae lucrum capessat, 
15. In qua, martyr sancte, tuus inclitus martyr 
Geminam insignem Nazarius gestat coronam, 
Qui meruit, Domini [testis] pro lande fidelis, 
Sanguine martyrium clarificare suum. 
0 nimium dilecta Dei, membra Christi servata promisso! 
20. 0 testis flagrantissime, 
itore caeIi lu|gicle! 
Cuius inaestimabilis 
Odor [cunetis] Sabaeicis 
Praepollet aromatibus, 
25. Quem pins Ambrosius sacrum 
Locans ece|esiae munus 
Perennem patronum dedit 
Reperiens et medicum, 
Propugnatorem fidei, 
30. Saeri proelii bellatorem. 
Propterea cum angelis 
[Dieamus] et archangelis 
Sanctus, sandus etc. 

Miss. ms. Ambrosianum saec. 9. ex. Cod. Ambrosian. A 24 bis inf. A. 
 Miss. ms. Ambrosianum saec. 10. Uod. Capit. Mediolanen. 8. n. B. -- 
Miss. ms. Ambrosianum saec. ll. Cod CapiL blediolanen. 8. n. C. -- Der 
Tcxt dieser Prfation ist augenscheinlich sehr verdorben. Der erste Teil 
derselben scheint aus 1-1exametern (und Distichen), der zweite aus Iamben 
bestehen zu sollen. Es wechseln aber metrisch-richtige Verse mit rhythmischen, 
rhythmisch-richtige mit solchen unrichtiger Betonung. Als vSllig unheilbar 
sind 12--15 und 19 bela.sen, wie sie iiberliefert sind. -- 4 quique facta ABC. 
 5 multum B. -- 8 Reddis A; ecc|e.iae secundum certaminia palmam ABC. 
-- 9 ut cernant AB. -- 10 Mitent et splendida tumu|i ABC.  13 Et superex- 
sultat ABf-'.  19 promissio AC. -- 27 sq. Perennem reperiens patronum 
dedit et medicum. 

83. lu Commemoratioue s. geuedicti. 

lntroitus. 
Gaudeat ecclesia Casinensis prole beata, 
Cui Benedictus adest Scholastica virgoque grata, 
Ornant banc Maurus, Piacidus, stirps nempe sacrata. 



-- 203 -- 

Gradale. 

Per meritum gratia doctoris iussa sequentes 
Sunt Maurus, Placidus, nunc Christo mente fruentes. 
His pastor Benedictus in altis consociatur, 
Et Scholastica nunc illis quoque perpetuatur. 

Alleluia. 

0 venerande pater, Benedicte, gregis miserere, 
0 Maure, Placide, Scholastica virgoque, vere 
Christum poscatis, ut nos possimus habere 
Regnum caeleste, vestiti gloriae veste. 
Alleluia, Alleluia. 

Laudes Benedicto parti, 
Piae Scholasticae matri, 
Athletae forti Placido 
Et duci Muro fulgido 
Devotis demus vocibus, 
Us nos salvent ab hostibus. 

Offertoriu m. 

Benedicte gloriose, 
Scholasticae frater piae, 
Virtutibus copiose; 
Maure, fulgens ut sol die, 
Alta stirpe generosa; 
Placide, dux nostrae viae, 
Rogate Christum sedulo, 
Ut in futuro saeculo 
Cum sanctorum collegio 
Caeli fruamur solio. 

Communio. 
Salvete, pattes incliti, 
Gubernatores saeculi, 
Nostrum, Maure magnifice 
Benedicteque caelice, 
Placide, martyr Domini, 
Cum Scholastica subveni 
lobis vos deprecantibus, 
Ut inngamur regnantibus. 

Miss. ms. Casinense saec. ls. Cod. Vatican. 602. ad. saec. 15. 



204  

84. Ire sancto Claudio. 

Introitus. 

O rex regum gloriae, 
Qui C|audium hodie 
Ad regnum deducis, 
Fac nos eius precibus, 
Tare votis quam vocibus 
Sic tibi placere, 
Ut datum pauperibns 
Regnum in cae|estibus 
Possimus habere. 
Claudi, tuis miraculis 
Ager fidei pallulat, 
Gemens infernus ululat. 

Alleluia. 
O Claudi, qui corpore 
Hac in urbe reservatus, 
Praeserva nos a languore 
Venenosi flatus 
Per tua miracula. 
Alleluia. 

Offertorium. 
Qnanti sauctus sit nominis 
Mortui testantur, 
Qui utriusque hominis 
Morte tenebantur, 
lam Claudii meritis 
Muiti suscitantur 

Graduale. 

Non est nostrae paupertatis 
Tec humanae facuitatis 
Referre miracula, 
Quibus virtus deitatis, 
Testis sancti sanctitatis, 
Illustravit saecula. 

Communio. 
Gloriose praesul Christi, 
Claudi sacratissime, 
Duc nos tecum, quo ivisti 
Post Christum piissime, 
Intercede et pro nostra 
omniumque salute. 

Miss. Carnotense imp. Parisiis 1535. A. -- Miss. Tullense imp. Tullii. 
1551. B. --Grad. 5 sanctitatis fehlt B. --Allel. 2 Hoc in orbe AB.- 
Coin. 2 sanctissime AB. -- Coin. 5 et fehlt. 

85. De saaeta Ermelinie. 

Introitus, 
Gaudeamus 
in te nos Domine, 
Et psallamus 
in tuo nomine, 
Sub colendis 
condigno carmine 
Ermelindis 
festis et famine 
Coastantibus 
caeli civibus 
Nomenque tuum 
collaudantibus. 

Graduale. 
Virgo gradu gradiens 
directo, sedula tiens, 
Gratiore grata 
veneratione veneranda 
Cur quusi regina, 
pro virginitate supina 
Est exaltata 
caeloque beatificata. 
Alleluia. 
0 vere digna monacha, 
O virgo cultrix eremi, 



Christum tua prece placa, 
Qui ne ve|it dire premi 
Nos sorte daemoniaca, 
Quos curavit semel emi, 
Sed te frui 
Vultu sui. 

Des tota 
Funde vota 
Vique tota 
Nobis hic et alias 
Christum mitigato 
Pacisque bona dato. 

Quae per pudoris flosculum 
Et per virtutes alias 
Ornasti tuum vasculum, 
Tu nobis hic et alias 
Christum mitigato, 
Pacisque bona dato. 

Tractus. 
Tu dives opum gratiae 
Sponsa regis gloriae, 
Te collaudat hodie 
Plebs ovante facie. 

Offertorium. 

Offer summae trinitati 
Votum prece supplice, 
Virgo pia, ne peccati 
Impedianmr obice, 
Sub peccato venumdati 
Redempti sumus apice, 
le damnemur iudicati 
A Christo pis iudice. 

CommulliO. 

Assis, pia, 
Et de via 
Lapsos rege 
Et protege, 

Stat tua per labia 
distillans gratia dia, 
Scandit et in lama 
redolendo tui thymiama. 

Acta SS. Oct. XH, 866 ff. ,e pervetusto codice pergameno archivii « 
Meldradiensis. -- Das Graduale besteht aus Hexametern wi die Communio. 
Der zweite 8atz ist kein Fragesatz, sondern cur steht hier wie 5fters sonst 
stutt quare. -- Offert., 2 soli die Hs. Voctxm preces attende lesen, was 
allerdings gegen den Reim verstiefse. -- Hierzu die ,"3equenz Vo x a mo en a 
mens serena Acta SS. 1. c. 867. 

86. De sancto Lazaro. 

Introitus. 

Collaudemus venerantes 
Christi sacrum praesulem 
los adulti et infantes, 
[Genere] praenobilem, 
Quem a morte Christus vocavit 
Per mortem terribilem 
Massiliamque dccoravit 
Hic fundendo sanguinem. 

Alleluia. 
lobilis es ex genere, 
Virtutibus nobilior, 
O sancte praesul Lazare, 
Ora pro nobis omllibus. 

Offertorium. 
Yenit ab Ierosolymis 
lIassiliae oblats 



Lazarus, multum nobilis, 
Stirpe regia natus, 
Ab universis populis 
Devotc est laudatus, 
Eius sanctis meritis 
Sit nunc Igeus placatus. 

Faillon, M,.numents inédits sur l'apostolat de Sainte Marie Madeleine 
II, 56 aus ,,Missale seu sacramentariunt ad usum illibatae Aniciensis 
ecclesiae almifluis deiparae obsecrationibus angelicis manibus c,,nsecratae 
Ig«.thique)". 



Inhaltsiibersicht. 

Reai-lnd.x. 

.it 
1. Die Dominica ..... 15 
2. De Corona Spinea . 16 
3. De ,epulcro Dolnini . 19 
4. In Praesentatione BMV. 20 
b. In Visitatione BMV.. 22 
6. ]ï)e Beat.t Maria V.. 23 
7. De Beata Maria V.. 27 
. De Beata Maria V. . 
9. De BMV. in Iuventione Çeli- 
quiarum Baiocensium 80 
10. De sancto Alexandro 31 
11. De sanct- Amando 32 
12. De saucto Antonino . 34 
13. De sancta Aurea .... 36 
14. De sancta Harbara 37 
15. De sancta Begga .... 40 
lt;. De ancta Berta .... 42 
17. l)e sancto Catervo _ 44 
1. De sancto Chrysogono  47 
19. De s. Cypriano Tolonen. 415 
20. De sancto Dionysio . 49 
2I. De saneto Donmio 
22. De sancto Ett,me .... 56 
-93. De s. Euehario Tullen. 
24 De sancto Eunuphrio 61 
25. De sancta Eu-tella 63 
26. De saneto Evurtio . . . 65 
27. In Transi... Evurtii. . . 65 
25. De saneta Fide .... 70 
29. De sancta Firmina 73 

30. De 
31. De 
• 32. De 
33. De 
34. De 
35. De 
36. De 
37. De 

sancto Floriano 
sanct«, Galecterio" 
sancto Galgano . 
sancto GenguIpho 
sancto Gaudioso . 
sancto Georffio 
s. Gcrardo Cenadier 
s. Gerardo P(tentino 

• °)3. De s. Germano Autisiod. 
39. In Transi. s. Gertrudis . 
40. In Conecr. s. Gertrudis 
41. De s. Guillelrno Vercellen. 
42. De sancta Hedwige . . . 
4:3. De ss. Heilaro et Tatiano. 
44. De ss. tIermelando et Baldo 

76 
7 
81 
84 
91 
95 
97 
100 
102 
104 
105 
107 
109 
112 

45. 
46. 
47. 
4,. 
49. 
50. 
51. 
5"2. 
53. 
54. 
55. 
56. 
57. 
59. 

61. 
62. 
63. 
64 
65. 
66. 
67. 
6. 
69 
70. 
71. 
75. 
76. 
77. 
78. 
79. 
81. 
,."2 

84. 
85. 
86. 

S«,ite 
lte saucto Hyacintho 11.5 
Ire s. Iohanne Fvang. . 117 
De s. I,,hame Evang. . . 118 
Ire ss. I,,h:tmle et Marciano 120 
De sancl0, l-seph .... 122 
l)c sanct:t hdiana 1213 
De se. lusto et CI.mnt'e 1"_'5 
De s. l,m«t,, Tergestino . 128 
l te s. Katharina 8enen. 132 
Ire s. Katharina uecica 134 
Dt. sm,cto Kentigerno . 137 
De s Laurentio 8ipontino. 140 
De s. Le,mardo Lemovicen. 144 
De ss. Liberata et Fau.qina 147 
l)e s. Lucia Sah.rnitana . 149 
De s Lucia de Me,nie Vir- 
ginis ........ 152 
Ire s. Marcel|ino Edredunen. 154 
De sancta Martha 155 
lte sancto Matthaeo . 157 
[te sancto Nic, lao 160 
hi Traus|ati,,ne s. Niol'ai 161 
De .-aueto Paride .... 162 
De sancto l'etro ..... 162, 
In llventi,ne s. Quintini.. 11;4 
De sanct,, Quirino . 165 
Ire Reliquii. Ecclesiae s. 
Frambaldi Silvanect,-nsis ° 166 
De sancta Reparata . . 167 
De saneto Richario . . 168 
De sanet,» evero .... 178 
De sancto iffredo 179 
l)e a. iro Ticinen . 12 
l}e ss. or,,ribus BSI" 
Ire sanclo Tito .... 188 
De s. Valeria Lem,,vicvn.. 190 
I)e sancto W,dfi-:mu,» 192 
De sauct. Z,,simo 19:3 
Missa Gallicana .... 199 
E misa Ambroiana. . . 201 
In Commcmoratione 
dicti . ....... 202 
[teaanet- ('|audio . 203 
De sancta Ermelinde 204 
De sancto Lazaro. 205 



-- 2,)8 -- 

Verbal-Index. 

Seite 
Adest dies celebris .... 11.5 
Adest dies laetitiae .... 48 
Ad gloriam Dei et fidelium 147 
Ad hane urbem 8ipontinam 140 
Ad laudem regis gloriae. 172 
Ad te Christe fili Dei 56 
Aequum et salutare .... 21)1 
Aethereoa patrea ..... 16 
Assunt festa magnifiea 155 
3, teneris annia ...... 11)5 
Aurea iam saecula ..... 95 
Are decua martyrum .... 31 
Are gemma claritatis .... 70 
Belliger iste sagax .... 53 
Benedicta villa maria .... 185 
Chriate tui sancti . 144 
Chriatum aune laudate 19 
Claret diea praecipua .... 1,5 
Coepit praesea eontristari 91 
Collaudemu venerantes . 205 
Corde puro regia regum . 192 
Eligiua praesul ...... 169 
Ex motu infantium .... 22 
Exsultet eaeli euria .... 61 
Extremum peragens .... 152 
Felix praeaul Evurtius . 65 
Firmina virgo virtutis 73 
Forma deeua puellarum . 27 
Fulget clara diea ..... 130 
Gaudeamua in te nos 204 
Gaudeat ecclesia Casien." 202 
Gaudeat eecleaia pro pa|ma" 
Gaude dira radix levitica . 157 
Gaude felix mater eeclesia 16 
Gaude felix Parisius .... 49 
Gaude felix urbs 8yracuaia 193 
Gaude plaudens fidelis eontio . 163 
Germine eonspieuo ..... 34 
Gertrudis resta ...... 102 
Gloria sanctorum ..... 
]ttaec vera fraternitas 109 
Hi duo nostri martyres . 120 
Hodiernae lucis aollemnia . 104 
Iam splendr lumen luminum. 149 
Inclitae martyris resta 42 

Seite 
In his aacris aollemniis . 179 
In septentrionali Wallia. 137 
Laeta psalle Noria .... 76 
Laetetur ecclesia ..... 127 
Laetetur plebs fidelium . 1 
Laudet eia salvatorem 97 
Magnificet ecclesia .... 32 
.Magnus es rex Christe . . 190 
Mar-r praecinctus Domini 171 
Miles iu Christi curia 44 
Nunc veniaa properesque 122 
O Advigis mirabilis .... 107 
 beata Reparata ..... 174 
 beata aponsa Chriati 134 
O beate 3Iarcelline .... 154 
O Chriati eultrix ..... 37 
O Christo pleba dedita 112 
  fundatrix Begginarum  40 
O pater venerabilis .... Il7 
O rex regam gloriae .... 204 
Plauda! mater ecclesia . 123 
Praeclarus dies rutilat . 165 
Pro fidei meritia ..... 15 
Quem colit et laudat .... 28 
tui Iohannem diligebat . 11 
Recolenda glorioai ..... $4 
Rector orbis et redemptor 176 
Regia virgo fuit ...... 63 
Rosa rubens et candena . 36 
Sacris duxit originem 160 
Salvatorem 8irus princeps . 182 
8anctun Galectorius .... 78 
8edenti super cathedra 87 
Sidereo de sede nitens 199 
8igno divino ....... 65 
Splendide Chrysogone 47 
8tirps Iesse virgam .... 30 
Trinitatis thalamum .... 23 
Utero materno ...... 20 
Virginem Katharinam 132 
Virtutum titulis ...... 100 

Pierersche Hofhuchdruckerei Stephan Geibel & Co. in Altenburg. 



Naehtrag. 

De Quinque Martyribus. 

In 1. Vesperis. 
Antiphonae. 

Ad Matutinum 
InvitatoriunL 

1. Torrentem per martyrium 
Quinque Fratrum Minorum 
Adepti sunt consortium 
Caelestium splendorum. 
2. bIirabilem victoriam 
])ominus renovavit, 
Quando Fratrum familian 
Triumphis dccoravit. 
3. Haec vere generatio 
Rectorum perhibemr, 
çuae praeclaro martyrio 
Coronam promeretur. 
4. Vota fratrum humilium 
Deus celsus respexit, 
Quos ad caeli fastigium 
Iartyriis erexit. 
5. Lauda Christum praeconiis, 
Religio linorum, 
(ui tuis dedit filiis 
)Ial'tyrium decorum. 

14ex martyrum et praemium, 
Christus laete laudeur, 
Pro quo Fratrum collegium 
Occidi non veretur. 

In 1. locturno. 
Antiphonae. 
1. Felix Fratrum quinarius, 
Firmus in Christi lege, 
Factis probat et certius 
Se de Francisci grege. 
2. Adversus Christi aemulos 
Saraceni frementes 
Augent poenarum stimulos, 
Ferunt illi gaudentes. 
3. Perversi multifarie 
Sanctos aggrediuntur, 
Sed a Deo propitie 
llli suscipiuntur. 

Ad Magnificat. 
A. Actor magnificientiae, 
tuae lucet in martyribus, 
Christus magnificetur, 
Veniae dos et gratiae 
Precetur cure sodalibus, 
0thoque nobis detur. 
Dreves, Historiae Rhythlnicae. VIII. 

Responsoria. 
1. Quinaria f,tmilia, 
Francisci genilura, 
Spreta carnis lascivia 
Et mundanorum cura, 
I)ocebat in Hispania 
Documenta secura. 
14 



21o -- 

V. Per poenas et opprobria 
Horum probat Sibilia 
Vota tirmaque pura. 
2. Rege eoram Sibiliae 
Flatu sancto muniti 
De eausa, de progenie 
Respondent requisiti, 
Nec minis nec blanditie 
Cesserunt impetiti ; 
V. Iêiuniis, vigiliis 
Ae etiam suspiriis 
Non neglegunt inniti. 
3. Turris in summo positi 
Non cessant praedicare, 
Sed viri Satan subditi 
Conantur hos turbare, 
uos populi rex perditi 
Dire iibet necare; 
V. Agente prece geniti 
Non necantur immeriti, 
Iubentur navigare. 

In 2. Nocturno. 
Antiphonae. 

Infans Portugalensium 
Receptis dat honorera. 
V. Divum panduut eloquium, 
Laeti ferunt supplicium, 
Quaerunt regis furorem. 

2. Diro ducti de carcere 
Crudeliter caeduntur. 
Nec propter hoc ab opere 
Incepto rctrahuntur, 
Fidem veram disserere 
Nolentibus nituntur ; 
¥. Bene cure barbae vellere, 
Cure labiis ex verbere 
Cruore perfunduntur. 

3. Maurorum dux aggrediens 
Consortium decoris, 
Nunc blandiens, nunc saeviens, 
Perversi consors moris, 
quem Dei plebs despiciens 
Vim non perdit rigoris; 
¥. Seorsum ligat furiens 
Dux flagellans et feriens 
Servos mundi factoris. 

1. Sancti fratres et humiles, 
Virtutibus perfecti, 
Sunt ad manendum habiles 
Divino regno tecti. 
2. Voluntates mirificat 
Suas Deus in sanctis, 
Laetificans dignificat 
Quos donis tot et tantis. 
3. Francisci gencratio 
tuod vere quaerat Deum, 
Probat haec fe]ix contio 
Tot passa propter eum. 

Responsoria. 
1. Ferventes ad martyrium 
Christi propter amorem 
Perveniunt Marochium 
,Non parvum post laborem, 

In 3. Nocturno. 

Antiphonae. 

1. Confessi Deo cithara 
Mortificationis 
Contemnunt facta barbara 
Perversae nationis. 

2. Ex angustiis omnibus 
Hos sanctos liberavit 
Deus, horum qui mentibus 
Dulce lumen donavit. 

3. Spes, virtus et refugium 
Sanctis Deus censetur, 
Per cuius beneficium 
0mnis iustus meretur. 



211 -- 

Responsoda. 

1. Vinctis post terga manibus 
Nudi, discalceati, 
Flagellis, pugnis, fustibus 
Per totum verberati, 
Regis diri conspectibus 
Sunt sancti praesentati; 
¥. Laetis constantes vultibus 
Respondent variis vocibus 
A Deo confortati. 

2. Praemissis minis voluit 
Rex Almiramolinus 
Pervetere nec potuit, 
Sic amor nain divinus 
Hos firmiter retinuit 
Sinceros intra sinus; 
¥. Tres gladios exacuit 
In his, sertaque tribuit 
Deus unus et trinus. 

3. Reliquiae praenobiles 
¥ilissime tractantur, 
Quas igni dant ignobiles, 
Sed a Christo servantur, 
Tristantur incredibiles, 
Christiani laetantur; 
V. Deus conservat humiles, 
Per lapides terribiles 
Proiectos ne laedantur. 

In Laudibus. 

Antiphonae. 

1. Quinque fratrum martyria 
Firmae credulitatis 
Sunt firma testimonia 
Eorum sanctitatis. 

2. Constanter in laetitia 
Hi Christo famulantur, 

Ob quod eius praesentia 
Aeterne gratulantur. 

3. Francisd dat religio 
Praeclarum fructum suum, 
Quo prava, Christe, natio 
Cognoscit nomen tuum. 

4. Sacerdotes et laici 
Christo benedixere, 
Martyrio multiplici 
Dura mortem sustulere. 

5. Laud Christum, Colimbria, 
Gaudenter laude plena, 
Hosque lande quinaria 
Pangat plebs Agarena. 

Ad Benedictus. 

A. Gloriosi martyrii 
Pretiosa devotio 
Infantem liberavit 
De taediis exsilii 
Sanctoque desiderio 
Antonium iuflammavit. 

In 2. Vesperis. 
Ad Magnificat. 

A. Gande quino martyrio, 
Sed plange 5Iachometicos, 
Urbs bIarochiana, 
Pro tanto patrocinio 
Plausus age melodicos, 
Plebs Colimbriana. 

Alia Antiphona. 

A. 0 regnum Portugalliae, 
Quod vergis ad occasun% 
Te ditavit altissimus 
Sanguine quinque fratrum ; 
14" 



-- 212 -- 

Rex impius Marochiorum 
Tibi per Petrum obtulit 
Thesaurum hune l1inorum, 
Quem Beata Crux suscipit. 

Gaude illorum meritis, 
0 tare felix Hispania, 
Sed tu iubila prae eeteris, 
Devota plebs Colimbriana. 

lreviarium secundum usure insignis monasterii Sanctae Crucis Colim- 
briensis, ordinis divi Augustini. Impr. Colimbrie (Gernanus Galbardusl 
1.531. -- In 2. Noct. A 1, 4 Divini. --- R 1, 4 Non p«rum pe»st. -- In 
3. Noct. A 2, 1 omnibus angu.tus. -- In Laud. A 5, 4 pies. -- Die letzte 
A ist augensheinlich nicht vom Verfasser des (lfficium.. Zu diesem der 
Hymnus: Ramana gaude natio. -- Daa seltene Brevier, dem die.es 
(lfficium entnommen, wurde mir erst nach Vollendung des Drtckes der 
er.ten lïlilfte dieses Bandes bekannt. Ich verdanke Kenntnis und Einsicht- 
nahme der Giite des Herm Ludwig Rosenthal, Antiquars in Miinchn. 



ANALECTA HYMNICA 

MEDII AEYI. 
Herausgegeben 
Çlemens Blume u« Guido M. Dreves. 

XLV b 

Lieder und Motetten 
des 
Miltelalters. 

Drite Folge. 

Leipzig. 
R. Reisland. 
1904. 



CANTIONES ET IIUTETI. 

Lieder und Motetten 

des 

Mittelalters. 

D ri tte Folge. 

CANTIONES 
Variae, Bohemicae, Suecicae. 

H erausgegeben 
Guido Maria Dreves 
.S.J. 

Leipzig. 
Reisland 
! 904. 



VORWORT. 

Der vorliegende Halbband enthlt in drei Abteilungen 
einen Nachtrag von Cantionen. Die erste Abteilung ulnfafst 
solche aus verschiedenen, die zweite aus b6hmischen, die dritte 
aus schwedischen Quellen. Zu jeder dieser Gruppen wenige 
Worte. 
I. 
Mancherlei Lieder mit ein- oder mehrstimmigen Melodien 
enthlt ein aus Eberhardsklausen stammender Sammelband 
des 15. Jahrhunderts, jetzt Cod. 322 der Trierer Stadtbibliothek. 
Es konnten aus dieser Handschrift leider nicht alle Lieder 
Aufnahme timlen, da dieselbe fast nur Bruchstficke bietet. Die 
Sammlung ist namlich ersichtlich zu musikalischen Zwecken 
angelegt und daher den :Noten vielfach nur die erste Strophe 
der Lieder untergelegt. Folgendes sind die Anfiinge der 
iibergangenen Lieder: 
Are lmen Dei verum. 
bova sims conspersio. 
0 praemitm et reqtfies. 
Paraclitus egrediens. 
Physica harmonia. 
Qondam stillans es manna. 
Sonat agmen caelestis curiae. 
Tu sine principio. 
Universi popli. 
Veni sancte spiritus, Da nobis. 
Veni sancte spiritusque pater. 
Die Texte dieser Trierer tIandschrift sind iiberaus schlecht 
und fehlerhaft. Die Handschrift selhst bat, falls sie nicht aus 
Bihmen stammt (allerdings aus dem deutschen B5hmen, da 
sie auch deutsche Texte enthiilt), jedenfalls eine bhmische 



Vorlage gehabt. Ein Fingerzeig fur diese (mindestens mittel- 
bare) bihmische Herkunft gibt schon das Vorkommen des 
Husliedes Iesus Christus nostra salus (Anal. XLVh, 
St. 12.3). das indes aueh aufserhaib Btihmens bekannt war. 
Einen weiteren gibt die Erw:,ihn||ng der Literaten in dem 
Liede Adest «lies eelebris: 
Pro literatis 
Tibi paratis. 
Dal's es auch aufsel-halb B5hmens L i t e r a t e n g e s e I 1 - 
sehaften (ygl. Anal. I, 27 u. f.) gegeben, ist nimlith 
mindestens sehr zweifeihaft. Endlich komlnen unter rien 
wenigen Liedern der Eherhardsklausener Handschrift zwei 
weitere vor, die entschieden hOhmisther Herkunft sind, niimlich 
das Lied O m n i u m s a n c t o r u m resta recolamus. Anal. II, 12;, 
und das Lied Katharina ¢oronatatstalt Dorothea coro- 
nata), Anal. XLVb, Nr. 156. Sach P. Bohn, der in tien 
3Ionatsheften fur Musikgeschiehte 18.q7, S. 37 ff., eine kurze 
Beschreibung der Handschrift gegeben und einige Lieder aus 
derselben mitgeleilt hat. zeigt der deulsthe Text ,in Gemisch 
x'on niederliandisehen ttnd Moselaner-Dialekt." Diese Angahe 
entzieht sich meiner Kontrole. Ihre Riehtigkeit vorausgesetzt. 
hitten wir aiso ein Sehipfen aus b6hmischen Quellen an- 
zunehmen. 
In der Sterzinger Miszeilenhandsehrift, liber weiche 
Zingerle in den Sitzungsberichten der Wiener Akademie 
{Bd. 54 [1,;;], 293 ff.) berichtet, und aus der schon fl'iher 
(Anal. XXXIIII mehrere Reimgehete mitgeteiit sind. befindet 
sich ,'5_'. 29b noch das foigende Lied mit der Aufschrift: 
)larnarii de quinque vocaIibus; de quinque vocalibus 
insofern, als die fimf Strophen des Liedes auf dieselben ans- 

lauten: 
1. Iam pridem aestivalia 
Pertransiere gaudia. 
Brumalis saevitia 
Yenit cure tristitia, 
Grando nix et pluvia 
Crda nun¢ reddunt segnia, 
Ut desolentur omnia. 

2. Nunc conticent aviculae, 
Quae volebant in nemore 
Cantica depromere 
Et voluptates ) gignere, 
Tellus caret gramine, 
Laeto sol micat iubare, 
Et dies currunt propere. 

]) voluntates. 



3. Ad obsequendum Veneri 
Mens tota languet 1) animi. 
Fervor abest pectori 
Et calor cedit frigori, 
Maledicant hiemi, 
Qui veris erant soliti 
Amoenitate perfrui. 

4. In omni loco congruo 
Sermonis oblectatio 
Cran sexu femineo 
Evanuit omnimod0 ; 
Tempori praeterito 
Sit salus in perpetuo 
Et gratiarum actio. 

5. Prae lucis aurae transitu 
Et tempestatis impetu 
Tribulato spiritu 
In gravi sumus habita. 
Ver, nunc tuo redira 
Refove, quos in gemitu 
Reliquisti iam diu. 
Diesem Liede fïge ich ein anderes bei: ad salutandum 
cantorem in novo anno, weil sich dasselbe doch zu sehr dem 
weltlichen Liede nahert. Es steht in der Pariser Hs. 1139, 
einem Tropar von St. Martial in Limoges. 

1. Annus novus in gaudio 
Agatur in principio, 
Magna sit exsultatio 
In cantoris tripudio. 

2. Anni novi principiume) 
Vox celebret psallentium, 
Et cantorem egregium 
Hymnus extollat omnium. 

3. Anno novo in cantica 
Recitentur 8) organica, 

Tota sonet ars musica 
In cantoris praesentia. 

4. Annnm novum celebrantes, 
Exsultantes et laetantes 
Et cantorem venerantes 
Gaudeamus congaudentes. 

5. Arme nove, fit titulis 
Hodie ineffabilis, 
Tni cantor mirabilis, 
Esto per saecla 4) stabilis. 

R °. Ad haec sollemnia 
Concurrunt omnia 
Voce sonantia 
Cantoris gratia 
Et vitae spaia, 
Per quem laetitia 
Fit in ecclesia. 

Die den Schlufs dieser ersteu Ab(eilung hildenden Can- 
tiones Scholasticae (Nf. 98--109) sind siimtlich einer aus 
St. Victor von Paris stammenden Hs. Cod. Parisin. 11412 

) languent. -- u) principio.  a) recitetur. -- ) saecula 



entnommen. Man vgl. iber dieselbe Hauréau, Notices et 
Extraits V, 3(} ff. Einige dieser ,Noëls des écolires" hat 
Duméril, PoCis inédites du moyen-îge, 295 ff., publiziert. 
I)iese Lieder sind alle von ein und demselben Yer- 
fasse r geschrieben, fiir Schtler, gewil's, aber schwerlich von 
einem Schfilcl'; dazu schl'eibt der Diktator doch zu kulante 
Verse, die ich nicht fiir so minde'wertig erachten kann als 
Hauréau. Bemerkeuswert ist. dafs in der Reihenfolge dieser 
Lie(ler das 1)ekannte Gedicht Taurum sol intraverat 
in d(ppelter Redaktion, das andere Tan to viro l ocuturi 
in lingeret" Fassung sich fin(let. 

II. 
Dieses zweite Auctarium Cantionum Bohemicarum -- 
dcnn ein el'stes bilden die Cantiones Vissegradenses (Anal. II, 
147 ff.) -- ist vorzugsweise der Hs. XIII A 2 des BShlnischen 
Museums in Prag entnommen. I)ieselbe ist 1512 von einem 
Priester Wenceslaus de Wyskytna geschrieben, selbstredend fiir 
eine Kirche der Prager Erzdi5zese; far welche, dafïr fehlen 
die nïtigen Anhaltspunkte. Bemerken will ich nur, (lais die 
Kirchenwcihe des betreffenden Ortes zwischen dem Feste des 
hl. Bartholomius und dem des hi. Wenzeslaus lag Aufser 
den ira folgenden mitgeteilten enthiit diese Hs. auch zahi- 
reiche Cantiones, die schon .nal. I und lI mitgeteilt wurden. 
Die Lesarten der Handschrift zu diesen Lie[tern werden 
spiiter an geeigneterem Orte lnitgeteilt werden, ais es dieses 
Vorwort wire. Das ganze hfialtsvel'zeichnis der Handschrift 
hier aufzufiihren, halte ich far iiberfiïssig und bemerke nur, 
dal's die folgenden StOcke absichtlich iibergangen worden sind: 
l. Inter natos mulierum, Ut testatur. DiesesLie(l 
besteht nlimlich aus den St'ophen 1--5 inkl., 11 b und 12 
d«r Sequenz Anal. XXXIX, lr. 194. 
2. P r o ri t e n t e s t ri n i t a t e m. Besteht aus ftmf Strophen 
der hekannten Dreifaltigkeits-Sequenz Adams von St. Victor 
mit dem Rundreime: 
Trinae sit laus uniati, 
Sit et simplae trinitati. 
Patri, nato ac flamini 
Ab utroque procedenti, 
Coaeterna. gloria. 



3. Ave Iesu quam formosus. Das Lied besteht 
aus acht dem Psalterium Ave Iesu lignum mite, Anal. 
XXXV, 53 ff. entlehnten Strophen. 
4. Pomparum dux tunc corruit. Eintschechisches 
Lied, dem nur die folgenden lateinischen Verszeilen voraus- 
gehen: Pomparum dux tunc corrui, 
Dura virga Iesse floruit, 
Emanavit, 
Hunc locavit 
¥irguncula purissima. 
Elatus dux opprimitur, 
I)um rex caelorum nascitur. 
R ° Collaudemus hunc Dominum 
Et salvatorem omnimn 
lIatre cum clarissima. 

l,'ur e in unbekanntes Lied bot die kleine Sammlung von 
Cantiones in einem Prager Gradual von 1473. Cod. Mus. Bohem. 
XII A 1 1); dagegen sind einige ]ateinische Gesënge aus 
Ian Rozenpluts Kancyonài, Holomaucy MDCI aufgenommen 
worden, weil sich dieselben als mittelalter|iche Lieder charak- 
terisieren. Ausgeschlossen habe ich eine Reihe von Can- 
tionen, die sich in der Wiener Handschrift 11857 finden, die 
dem ausgehenden 16. Jahrhundert angehSrt. (Vgl. Anal. 
XLII, 9.) Diese Lieder sind namlich augenscheinlich nicht 
mittelalterliche, stellen sich vielmehr als der mil'slungene Ver- 
such einer in voller Dekadenz begriffenen Zeit dar, sich der 
eleganten Formen entschwundener Tage zu bedienen. Folgendes 
sind die Initien der in dieser Sammlung enthaltenen 

Cantiones : 

Venit in mundum de caelis. 
Ave speciose fili matris castae. 
¥ictoriosissimae matris. 
Omnes cum gaulio Deo serviamus. 
Virgo stellis quae est adornata. 
Unigenitum parentis nature. 
Vox angeli mitissima. 
Universi pangamus. 
Vigilanti iam animo. 
) Die Handschrift lt.itet die Sammlung von 14 Cantionen mit der 
Rubrik ein: ,8equuntur cantilenae de B. M. V. non secundum chorum 
Pragensem, sed de beneplacito eantandae." 



Venite Dei cultores. 
Dominam laademas voce alacri. 
los mortales omnes Deo parenti. 
Salve fili matris castae. 
Memorantes Christi adventum. 
Viri fratres simul congregati. 
Venite in uomiae otaries Iesu Christi. 
Venir in mundum rmilans propago. 
Regi regum regi regum Domino. 
Deus invietissime audi nos. 
Venir de eaelestibus Gabriel arehangelus. 
Virginem eastissimam Delegit. 
Virga Iesse refloruit Lugubri. 
Are Iesu gloriose Fili matris. 

Beispielshalber mag das erste dieser Lieder hier eine 
Stelle finden: 

1. Venit in mundum de caelis 
lIagni patris natus, 
Ei semper amabilis 
Atque reis gratus; 
i'qam ob salutem eorum 
Venit rex caelorum, 
Propheticis oraculis 
01ira praedicatus, 
Sybyllinis versibus 
Pafiter cantatus. 

2. Caelorum factor altorum 
Se exinanivit, 
Et creator angelorum 
Se humiliavit, 
Servi formam suscipiens, 
De nobis providens, 
Dura in gremium virginis 
Descendit humilis, 
Faetus est visl'bilis, 
Cunetis plaeabilis. 

3. Laudemus regem humilem, 
Cunctis placabilem 
Ad hunc voces extollendo, 
Preces porrigendo. 
Yenit in hoc exsilium 

Ferens auxilium, 
Nos ab omni privans malo 
Et daemonis dolo. 
Christo regi gloria 
Sit et victoria. 

4. Salve, Iesu piissime, 
Fili matris castae 
Saiv% puer mitissime, 
Patris candor, Christe; 
In cor nostrum illabere, 
Nobis miserere 
Tuam gratiam praestando 
Virmtes donando, 
Ut te possimus pure 
Et digne laudare. 

5. Cuius tonitru tremiscit 
Tellus atque aether 
Quem princeps mundi pavescit, 
Mulges matris uber, 
Infans perquam g|oriosus, 
l'obis gratiosus 
De plenitudine cuius 
Omnes accipimus  
Illi ergo gloria 
Sit et victoria. 



6. Te nunc oramus, Domine, 
Assis sine mora, 
Tuo ) vivamus nomine, 
In ultima hora, 
Tuas in mauus animas 
Commendamus nostras, 
Quas digneris gubernare 
Et pie servare, 
Ut consequantur tua 
Laetanter gaudia. 

7. Cum veneris iudicare 
Omnes terrae tribus 
Et omnes ad te vocare 
De mundi partibus, 
Statue nos ad dexteram, 
Iu.te iudex, tuam, 
Ut audire verba tua 
ueamus dulcia : 
Ire, vos benedicti, 
Dco pmedilecti. 

8. Da audire illam vocem, 
Benigne salvator, 
Ut atram vitemus necem, 
Aeterne creator, 
Duc nos tuam ad gloriam, 
Post hanc victoriam, 
Ut te laudenms in caelis 
Cure sanctis angeli 
Per tempora sedula 
Per cuncta saecula. 

III. 

Die Lieder der dritten Abteilung fïfiu'en den Nalnen 
Cantiones Suecicae nicht deshalb, weil sie ausnahmslos aus 
Schweden stammen, da ntanche vernmtlich, einige wenige 
gewifs aus Frankreich, Deutschland oder Bi)hmen stammen, 
sondern weil sie jedenfalls der Mehrzahl nach nordischen 
Ursprungs und aile ein und derselhen schwedischen Quelle eut- 
nommen sind, aus der sie bereits "con Klemming in seiner 
schwedischen Hymnensammlung publiziert wurden. Obschon 
diese Quelle aus dem Ende des 1;. Jahrhunderts stautmt, ist 
doch ihr Inhalt ein mittelalter]icher. Der Titel dieses seltenen 
Druckwerkes lautet: 
Piae cantiones ecclesiasticae et scholasticae 
veterum episcoporum in inc]ito regno Sueciae I,assim usurpatae, 
nuper studio viri cuiusdam reverendissimi, «le ecclesia Dei et 
schola Aboënsi in Finnlandia Ol,time meriti, accurate a mendis 
correctae et nunc typis COmlnissae opera Theodorici Petri 
l'y la n d e nsis. His adiecti sunt aliquot ex psalmis recen- 

]) Nobis tuo vivamus 



tioribus. Imprimebatur Gryphisuualdiae per Augustinum 
Ferberum. 
Colophon : Gryphisvvaldiae. Typis Augustini Ferberi 
Anno 1582. 
Die Vorrede ist datiert Rostochii, die 23. Maii anno 
Christi 1582. Aus derselben sind die folgenden Abschnitte 
nicht ohne Interesse. 
Semper itaque sapientes gubernatores et pli episcopi 
tllla CUlll ceteris artibus ecclesiae necessariis etiam musicae 
studia foverunt et. sedulo conservaverunt. Tales 
homines vere pii et docti, admiratores et laudatores operum 
diviuorum, etiam in mea patria fueruut non pauci, quod ipsum 
hic lil)ellus, qui spirituales cantiones et carmina veterum 
episcoporum in inclito regno Sueciae continet, testatur. Quam- 
quam enim permagnae in ecclesia tenebrae essent eo rempote. 
quo lux evangelii x'ariis sophi,ticis superstitionibus et ido- 
l«rum cultihus oppressa iaceret, tamen in tanta caecitate 
Deus excitavit aliquos pios viros, ipsum recte agnoscentes et 
tiducia misericordiae divinae pl'«qter Christum promissae eum 
invocantes et celebrantes. Huius asseverationis etsi alia quo- 
que testimonia exstent, tamen hic libellus prae aliis locu- 
ldetissimus testis esse potest. In quem tametsi iniuria 
librariorum mendae quaedam irrepserunt (ut fieri so]et, cure 
liber aliquis al) imperitis saepius describitur), tamen ab isfis 
erratis pene omnibus magna ex parte repurgatus et restitutus 
est. )uamvis interim negari non possit, cure omnia haec 
rhythmica potius sint quam poetica, plurihus in locis antiquae 
illius et tutu in conventibus ecc|esiasticis et scholasticis 
usitatae latinitatis vestigia adhuc subinde occurrere, quae tamen 
talia sunt, ut vetusatis reliogiosae nomine potius venerationem 
Clllll candida excusatione quam maledicanl et superciliosam 
exagitatiouem promereri videantur. Sicuti veteres quoque illos 
post edita poemata Virgilii, Horatii et ali«rum poetarum 
plane divina, tamen non propterea Ennium et Lucilium plane 
repudiasse et cum fastidio abiecisse constat ....... 
Cure vero usus talium cantilenarum non sit exiguus, cure- 
que non solum in scholis, verum etiam alias in inclito regno 
.ueciae, patria mea carissima, passim usurpentur, eaedem 
isuper opera magnificorum et illustrium virorum in civitate 



-- 1:5 -- 

Aboënsi nuper revisae et approbatae sint, ego eas cure propter 
gloriam Dei, ad quam singuli nostra consilia, studia et actiones 
referre debemus, tutu propret utilitatem eeelesiae seholarum- 
que, quae in patria mea surir, quibus me roture dedere iisque 
omnia mea quasi eonseerare debere agnosco, typis elegantibus 
excudendas euravi." 
Jedem springt sofort in die Augen, dafs die in diesem 
Werkchen enthaltenen Marienlieder simtlich auf Christus 
»umgedichtet" sind. Bei der Umdichtung ist nihnlich, soll 
ich sagen, so konservativ oder so salopp, verfahren, dafs die 
Verëmderung liberall mit Hinden zu greifen ist. So wird 
Christus ira ganzen Mittelalter niemals Stella maris ge- 
nannt. Dieser Ausdruck ist ein stëmdiges Beiwort Mariens, 
weil er fiir die Ubersetzung des :Namens Mirjam galt. In 
diesen Umdichtungen wird aber Christus wiederholt schlank- 
weg Meeresstern genannt. So Iqr. 13), Str 6 b: 
Stella maris 
Appellaris 
Lapsis in sentinam. 
Vielfach ist aber die lberarbeitung noch riel per- 
funktorischer. So ist das Lied :Nr. 179 auf Christus abgeandert ; 
Str. 1 b wird derselbe (unter Zerstirung des Reims) angeredet : 
Nattes carens 
Originis conlagio, 
Totis votis 
Te carminis 
laudat praeconio 
Coetus nostri collegii. 
Im Verlaufe seiner Arbeit hat aber der Revisor augen- 
scheinlich v6llig vergessen, wer der Angeredete ist, und f:,ihrt 
daher fort Christus zu apostrophieren nicht nur als: 
Tu rubus ardens crederis, 
Tu vellas Gedeonis, 
was stindige Epitheta Mariens sind, sondern sogar: 
Tt ludith fortis, 
Hesther mortis 
In caput sententiam 
Commatans Haman pravi. 



Wer diesen ;allimathias ira Zusammenhange lesen will, 
kann diesem Wunsche bel Klemming Il, :33 ff. Genhge leisten. 
Bei einigen wenigen Lie(lern lai'st sich al)er auch die 
uukorrigierte marianische Fassung in Mteren Quellen nach- 
xveisen. So vergleiche man das Lied Ax'e, ruaris stella 
Lucens miseris, Anal. I, 49. mit Klemming II, 15 sq.; 
das Lied Are, maris stel]a, Divinitatis ce]la, Anal. 
XX, 143 sq., mit Klemming II, 13 sq.: tas Lied Parce, 
virgo, spes reorum, Anal. XX, 169, mit Klemming II, 
und mau wird sehen, wie diese (herarl)eitungen gemacht 
wurden. Ich habe nicht wie Klemming die tiberarbeiteten 
Texte des l;. Jahrhunderts abgedruckt, sondern den mittel- 
alterlichen Text herzuste]len gesucht, was in der Regel nicht 
schwierig ers¢hien. 
Dem zuletzt genanr, ten Liede: Parce, virgo, spes 
r eorum, siml in unserer Quelle vier weitere (ebenfa]ls unl- 
g, dichtete) Strophen angehiingt, die sich schon durch das ver- 
schiedene Metrum als uicht zum Liede geh(rig kennzeichnen. 
Dieselhen sind augt, nscheiulit.h nur eiu Bruchsttick eiues 
liingeren Marien]iedes und darum fortgelassen. Man findet 
dieselben bei Klemming l. c. Auch hier kann man die Be- 
arbeitung sofort an dem zerst6rten Binnenreime erkennen: 
Iesu Christi. caecis 'ia statt: ( Maria, caecis via. 
OI,ergangen habe ich auch (las kurze Lied Regimen 
scholarium. «las ganz zweifel]os nur ein Torso ist. Wer 
es vermissen sollte, findet es bei Klemming IX', 65. 
Mtnchen. den ll. Juni 194. 

Guido Maria Dreves. 



CANTIONES VAR IAE. 



Cantiones a{ali{iae. 

I. De Incarnatione Verbi. 

Grammatica. 

1. Causans totam structionem 
Regi vi vis excipit, 
Ens cure rerum passionem 
Accidentum suscipit, 
Complens crux orationem, 
Dura transit, repraecipit 
Et figuris rationem 
Ut naturam decipit. 

Arithmetica. 
4. Data ab uno bis procedit 
Sesquas, par se meditas, 
Dura impar gumpho sueeedit, 
Fit idem alteritas, 
Semis bis se dodrans pedit 
Libram triens piditas, 
letas tamen non excedit 
Trisabstans medietas. 

Logica. 
2. Inter locos locum nescit 
Locus a contrariis, 
Praedicatum obmatescit, 
Fallitur in propriis, 
Syllogismus enthyme.cit, 
Circlus epichremiis, 
Et de suis erabescit 
Logica fallaciis. 

Geometria. 
5. Suae artis in censura 
Geometm fallitur, 
Dum immensus sub mensura 
Terrenorum clauditur, 
In directum quadratura 
Circuli disolvitur, 
Claudit sphaeram ligatura 
E ub ipsa clauditur. 

Rhethoriea. 
B. qovus tropus in figura, 
Dura locos dat actio, 
lqec solvit causae statura 
Sed deliberatio, 
Quid concludat triiunctura, 
Periodi transmissio, 
Primus color in scriptura 
Christi rubricatio. 
Dreves, Canti«,nes et )Iuteti. III. 

Musica. 
I)um faetoris et facturae 
blira fit coniunctio, 
Quaesint iuncta, quaeiuncturae, 
Qui gumphi, quae ratio, 
Tripente tetratessurae, 
Bicicli mesnexio, 
Suo stupet fracto iare 
lIasica proportio. 
2 



-- 18 -- 

Astronomia. 

7. Solis lumen luna tectum 
Draconis certamine, 
ostrum vergit in defectum 
Sol orus in virgine, 
Ternum reddat ut aspectum 
lIars crucis quadramine, 
In defectu dans effectum 
Crisis sub imagine. 
Collect. ms. Campoliliense saec. 14. Cod. Campolilien. 137. --2, 2 
Locum. -- 4, 2 SesqlSs parC. -- 4, 5 bisse dodran. Die ganze tr. bleibt 
unverstindlich. -- 5, 6 trisolvitur. -- Mit dem Liedi ist das Gediiht des 
Alanis .xieptivam actionem" (Anal. XX, 421 zu vergleichen, von 
dem es eine Bearbeitung ist, und aus dem es ganze Phrasen beibehilt. 

2. In Nativitate Domini. 

1. Pastores dicite, quemnam vidistis? 
Vidimus parvulum, quem credidistis. 

R. lIanibus plaudite, pedibus terite, 
zNatus est parvulus, ergo venite. 

2. Nuntiat gaudium angelus fulgens, 
Natus est parvulus crimina indnlgens. 

3. Vah, lacte pascitur cibus sanctorum, 
In foeno ponitur rex angelorum. 

4. Dulces panniculi, dulce praesaepe! 
Felix est anima, quae videt saepe. 

5. 0 quam mirabile! rex maiestatis 
asci de virgine voluit gratis. 

6. Hinc inter bestias positus iacet, 
Hunc stella nuntiat, et ipse tacet. 

7. lIatre paupercula pauper est natus, 
Nobis pauperculis, nobis est datus. 

8. Iesum puerulum, putas, videbo? 
Iesum dulcissimum quando tenebo? 

9. Iam cum pastoribus volo transire, 
Yult meus aninlus ad Iesum ire. 



10. Me iam nullatenus possum tenere, 
Cure Iesu parvulo volo gaudere. 

11. Venite pauperes, ac transeamus, 
Hunc mundum sordidum iam dimittamus. 

12. Sit tibi gloria, pater benigne, 
Laudes per saecula sint tihi digne. 

CoIIect. ms. Sublacense saec. a4h. Cod. SubIacen. CCLXKXV[. add. 
saec. 15/i. -- R, I territe.- 3, 1 Vaht.- 7, 2 pauperculus.- Diese 
Abschrift danke ich der G/ite des Herrn P. Leo Allodi, t'rior von uhiaco. 
Das Lied, welches vielleicht einem Weihnachtsspiele entnommen, ist von 
Barbier de Montanlt in der Revue de l'Art Chrétien I, 125 sq. zuerst pu- 
bliziert, aber mit einer Reihe von Fehlern, die hier aufznffihren zwecklos w/irc. 

3. lu Nativita/e Domini. 

1. Omnis orbis 
resonet in cantico, 
Cautu caeli 
resonent angelico. 
Rosae crescit 
surculum in lericho 
Fructu nato deico 
I,mnine mirifico 
Ventre de Davidico. 
Iam peperit Elisabeth, 
Iam filium vetus habet, 
Qui viam lucis praeparet, 
Qui descendit in lazareth. 

2. Panis virus 
proficiscens peregre 
,Non mortalis 
fieri tulit aegre, 
Domus intrat 
claustra, domus integrae. 
lon amisso numine 
Exit sine sereine 
Incorïupto limine. 
Sicut praedixit Gabriel, 
Iam natus est Emmanuel, 
Iam colles ttuunt lac et mel, 
Iam ex lacob fit Israel. 

3. Homo laesus 
agmine vulnifico, 
Ierusalem 
descendens in lericho, 
Sacerdote 
prius et Levitico 
Valle iacens publico, 
Praetermissus illico 
Diu sine medico, 
Iam convalcscit alacer, 
Iam non iacet semilacer, 
Iam venit sanctorum sacer, 
Qui latronem domat acer. 
Trop. ms. Casinense saec. 12. Cod. Vatican. Urbin. 602. -- 1, 13 Quem 
descendit; dies zweite qui brachylogisch ffir il Il, q u i. -- 2, 8 Exiit homo 
sine.  3, 2 Descendens Ierusalem in. -- Abschrift von l{ev. H. M. Bannister. 
2* 



-- 20 -- 

4. De Xativitte l)omini. 

1. Expurgator scelerum 
Aeterni patris dextera 
Descendit ad saucium 
Ad sananda ruinera 
Et duxit in stabulum 
Pietatis opera, 
¥inum dans et oleum 
Caritate supera. 

4. Pauper rex efficitur, 
Ut pauper dites fieret, 
Potens prelo premitur, 
Ut impotens resurgeret, 
Christus crucifigitur, 
Ut homo caelum scanderet, 
Sol eclipsim patitur, 
Ut sidus lumen sumeret. 

Hic est noster proximus, 
Genitus de virgine, 
Pro nobis novissimus 
Rex in caeli culmine 
Factus est humillimus, 
Frixus in sartagine, 
,Nos raperet potentius 
Hostium voragine. 

5. Hic sorti nostrae miserae 
Contulit subsidia, 
Duxit lapsos scelere 
Ad caeli fastigia, 
3Iortis vivus asperae 
Passus est fastidia, 
Ut sanaret, viperae 
Quos laeserat invidia. 

8. Poenis se innexuit, 
Ut nos a poenis solveret 
Saccum nostrum texuit, 
Ut fallentem falleret, 
Funera sustinuit, 
Ut fuuus noslrnm vinceret, 
Carni se immiscuit, 
Ut carne nos redimeret. 

6. 0 quam raira circa nos 
Dei patris dilectio! 
Ut salvaret servulos, 
Non pepercit filio. 
0 summae potentiae 
Qnam miranda passio, 
Conditionis miserae 
çuam magna redemptio! 

Colleet. ms. Llantoniense? saee. 13. Cod. Coll. Corporis Christi Oxonien. 
59. -- 1, 5 duxerat. -- Absehrift von Rev. II. M. Bannister. 

5. In Nativitate l)omini. 

1. Mira lege. miro modo 
Deus format hominem, 
5lire magis hune reformat, 
vide mirum ordinem. 

2. Primus homo fit ex humo, 
roulier de homine, 
los ex illis; novus homo 
fit ex sola virgine. 

R ° Reformandi mirus ordo 
In hoc sonat decachordo. 

R ° Reformandi mirus ordo 
In hoe sonat decachordo. 



m 21 -- 

3. Sic se nobis coaptavit, 
homo fit pro homine, 
Caecus alta ne desperet, 
ri|lus fit feminae. 

8. 5Iatrem petat reus homo 
hominem securius, 
Fit per marrera natus, pater 
per nature propitius. 

4. Primus homo non peccare 
œeotuit, sed noluit; 
ostrum tamen est peccare, 
novus haec non potuit. 

9. Patrem intus portat mater, 
ostium est filius, 
Intrant rei per 5Iariam 
prius atque latius. 

5. Mori potest et non mori, 
primus homo conditur, 
Sumus tamen nos mortales, 
novus sponte moritur. 

10. Sol est pater, mater steila, 
natus solis radius, 
Pater sanctis, mater reis 
lux, inferni filius. 

6. Acquisivit morte sua 
nobis benignissimus 
Vitam, in qua nec peccare 
nec mori poterimus. 

11. Sic novatur vetus homo, 
sic novari poteris, 
Si per matrem tibi nature 
advocatum feceris. 

7. Pater Deus, mater homo, 
Deus-homo tilius, 
Deus surum, homo citra, 
Deus-homo medius. 

12. A praedicto decachordo 
I)iscordanti non concordo, 
lon sunt Christi, quibus cordi 
lIon est ordo decachordi. 

Trop. ms. Martialen.e saec. 12.--14. Cod. Parisin. 1139. add. saec. 2/la.- 
Mit zweistimmiger Melodie in l%umen. -- 7, 3 scitra. -- 12, 4 decacordo. 

6. In .Sativitate Domini. 

1. Natus est rex 
de virgine Maria, 
Mundi salus, 
aeternae vitae via, 
Quem peperit 
intacta mater pia. 
0 quanta gaudia 
Dant in ecclesia 
Haec natalitia, 
Christi praesentia 
Et eius gratia! 

2. ovum regem 
laudet orbis terrarum 
Cum llovarum 
laude melodiarum, 
Qui nos trahir 
de lacu tencbrarmn 
Et cunctarum 
mole miseriarum. 
Adam, quem fregerat, 
Hostis deceperat, 
Regnum perdiderat. 
Quod Deus dederat 
Et eius gralia. 



3. Iam sunt dicta 
completa prophetarum. 
'amque nobis 
propago divinarum 
Deum natum 
testatur seripturarum, 
Quod cnm caede 
salus est animarum. 
¥irgo virginibus 
Dignior omnibus, 
Subvenientibus 
Salva nos precibus. 
Laus et gratia. 
Ro 

4. Primus Adam 
in morte nos prostravit, 
Secundus hic 
ad itam reparavit, 
Carnem sumptam 
miro modo beavit, 
Quam ad dextram 
summi patris locavit. 
Quod reddit aditum 
Per gustum perditum, 
Son fuit debitum 
Vel nostrum meritum, 
Sed sola gratia. 
Dat gaudia 
Caelestia 
Sunt pervia, 
In patria 
Patet via, 
Perfidia, 
Superbia, 
Potentia 
Itostis frangitur; 
Introitus 
Est reddims, 
Rex genitus 
Humanitas 
Dat aditu% 
Et perditus, 
Expositus 
Ad gemitus, 
Homo solvitur. 

Trop. ms. llartialense saec. 12. Cod. Parisin. 3719. -- 2, 11 Perdiderat 
regnum. -- 3. 13 Laus zweisilbig. -- 4, 7 Quem ad. -- 4, 9 Qui. 
-iederholt sich nach jeder trophe; vor R% 1 Et gratia, ,vas dem RhyEamus 
zufolge iiberfl6issig, dem 8inne nach entbehrlich ist. 

7. In ativitate Domini. 
1. Lumen patris resplenduit, 
Esultet omnis mundus, 
Deus natus est hodie, 
Sit homo laetabundus. 
R° In gaudio 
Sit confio, 
Sollennis modulatio 
Arque mentis devotio. 

Humana caro floruit 
In hominem secundtma. 
Quam prinms parens posuit 
Doloris in profundum. 



2. Maria, proles regia, 
Concepit novum regem 
¥irginitatis utero, 
Miramur novam legem, 
Corruptionis nescia 
Enixa summum rerum, 
Pannis involvit vilibus 
Puella lumen verum. 

3. Virgo, parens mitissima, 
Infantem lactans Deum, 
Qui iacet in praesaepio 
lIaerendo plasma reum. 
Vilis locus praesaepium, 
Sed puer ille dives, 
Cui cantant in gloria 
Caelorum summi cives. 

R° In gaudio 
Sit contio, 
Sollennis modulalio 
Atque mentis devotio. 

R ° In gaudio 
Sit contio, 
Sollennis modulatio 
Atque mentis devotio. 

Trop. ms. Martialense saec. 12. [13. 14.]. Cod. Parisin. 1139. 

8. In Nativitate Domini. 

1. Ortum floris 
Concinat laus oris. 
Vas dulcoris, 
lliri flos odoris, 
Flos aetatis 
lqovitatis, 
Radius splendoris, 
De beatis 
Caeli pratis 
Vernans in his oris. 
0dor thymiamatis, 
Vas, plenum aromatis, 
Fontismatis, 
Baptismatis 
Unda purioris, 
Firma ratis 
laufragatis 
Fluctibus errons, 
Datur natis 
Evae gratis 
0rtus redemptoris. 

2. Exardescit 
Rubus nec tabescit, 
Virga crescit 
Aaron et frondescit. 
Alaflfia 
Canit quia, 
Pseustes obmutescit, 
Data Maria, 
lIater pia, 
Partu parera uescit. 
Patrem parit filia; 
Naturae contraria 
Sunt ta]ia, 
Sed gratia 
Caecitas decrescit. 
Homelia 
l'rophetia 
Praesenti patescit  
Isaia 
Teste via 
Legis innotescit. 



-- 24 -- 

3. Radix Iesse 
Pulluiat in messe; 
Messem esse 
lovimus expresse. 
'on delevit, 
Sed explevit 
Quod erat necesse. 
Venter gerit, 
Quod mox erit 
lIanifestans res se. 
Caro Deum operit 
Nec pudorem deserit. 
Sed asserit, 
lil interit 
Virginis oh esse. 
Mortem terit, 
Mortem ferit; 
Legem sic implesse 
Iam non erit 
Timor, perit 
Evae mors transgressae. 

4. Plebs fidelis 
Creat (tuere|is, 
Mors crudelis 
Fugit plenis relis. 
Non invims 
Est unitus 
lIostris parentelis 
Per quem strictus 
Morfis ictus 
Est cure suis elis. 
Patris uuigenitus 
Sumpsit caruis habitus 
Diviuitus, 
Dura inclitus 
Sermo Gabrielis 
Est auditus, 
Redimitus 
Salttis medelis ; 
Sic sopitus 
Culpae rius. 
Deo laus in caelis. 

Coilectan. ms. Ramesiense saec. 14. Cod. Cantabrigen. Hh. VI. 11. -- 
1, 1 Hortum. -- 1, 19 nautis.  2, 7 8eustis. -- 3, 15 obesse.- Abschrift 
von Rev. H. M. Bannister. 

9. In Nativitate l)omini. 
Versus optimus. 
1. Radix Iesse 
cstitatis lilium 
2 a. Stella novum 2 b. Rosa mitis 
nova profert radium; et coruscans lilium 
3. Exsulatis, 
4 a. Captivatis, 4 b. Iorti datis 
5 a. lIater natis 5 b. Dedit gratis 
6. Vitae bravium. 
7 a. lova profert radium 7 b. Virgo Dei filium, 
7 c. qui est salus omniun b 
8 a. Qui non habet initium, 8b. In hoc "¢enit exsilium 



10a. ]ntonet 
harmonia, 

lla. Patri, nato 
athanato, 

-- 25 -- 
8 e. Dare nobis consilium. 
9. Cuius in praeeonia 
10 b. Resonet 
symphonia 
11 b. Athanato, 
athanato 
12. De virgine Maria. 

13a. Ergo per haec gaudia 13b. Gaudet caeli curia, 
13c. Gaudeat ecclesia, 
14a. Vociferans prodigia 14b. Per haec sacra soilemnia 
1 4 c. Patrem nature de filia. 

Tropar. ms. Martialense saec. 12. [13. 14.]. Cod. Parisin. 1139. -- Die 
Melodie (Neumen) entspricht genau der vorgelegten Abteilung. 

10. In Nativitate l)omini. 

1. Resonemus hoc natali 
Cantu quodam speciali, 
])eus ortu temporali 
De secreto virginali 
Processit hodie 
Argumenta 
cessent perfidiae. 

3. Post maerorem redit risus, 
Aperitur paradisus, 
Est in terris Deus visus, 
Lapis manu non praecisus, 
Quem vidit Daniel, 
Quem venturum 
praedixit Gabriel. 

2. $Iagnum quidem sacramentum, 
lIundi factor fit figmentum, 
Sumens carnis indumentum, 
Ut conferat adiumentum 
Humano generi, 
Coetus inde 
mirantur superi. 

4. Hic est noster angularis, 
Spes iustorum salutaris, 
Hic est noster salutaris, 
Potens caeli, terrae, maris, 
Facturae condolens, 
Quam premebat 
tyrannus insolens. 

Trop. ms. Martialense saec. 12 [13. 14.] Cod. Parisin. 1139. -- 1, 6 sq. 
Cessant argumenta. -- 4, 2 sq. das doppeite salutaris au erster Stelle 
adjektivisch, an zweiter substantivlsch; daher nach mittelalterlicher Auf- 
fassung kein fehlerhafler reicher) Reim. 



-- 26 w 

II. In ativitate l)oraini. 

1. Res no,, principiura 
Facti subit seriem, 
Rerura factor omnium, 
Novara surait speciem 
In virgine. 
R ° Iiranda potentia, 
Quae sic naturalia 
Frangit iura ! 

2. Est irregressibilis 
Lex fatalis ordinis, 
Sed fit regressibilis 
Facta forraa horainis 
In virgine. 
R ° ]Yliranda potentia, 
Quae sic naturalia 
Frant iura ! 

3. Ut propheta docuit, 
Virga Iesse floruit, 
Yerbura sic innotuit, 
Quod irapleri potuit 
In virgiue. 
R ° Miranda potentia, 
Quae sic naturalia 
Frangit iura ! 

Trop. ms. Martialense saec. 12 [13. 14.]. Cod. Parisin. 1139. A.- Trop. 
ms. Martialensê saêc. 12. Cod. Parisin. 3719. B. -- tr. 1 und 2 fehlên B; 
Str. 3 fehlt A. -- 1, 2 Facis subit A. -- 1, 7 Quae signatur alia A. -- 
Vgl. auch Chevalier, Prosolarium êcclesiaê Aniciênsis p. 19. sq., wo diese 
Cantio als »Farsumen" in die Lektionen der zweiten Nokturn eingewoben ist. 

12. lu Nativitale ltomi»i. 

1. lus naturae consumiur, 
Dura virgo parit filiura, 
Et castitas [non rmnpitur], 
Sed partu floret liliura. 
Nova mater novara prolem, 
Horao Deura, stella solera, 
Patrera profert filia. 

2. Quera mundus nequit capere, 
Virgo claudit" interiu% 
Et fit sacrae puerperae 
Deus pater et filius. 
Felix alvus castae matris, 
Quia surapsit verbura patris, 
Protulit ex gratia. 

Trop. ms. Martialense saec. 12. Cod. Parisin. 3719. 

13. lu Nativitate Domini. 

1. Virgine naio 
Rege beato 
Gaudeat orbis ; 
Hoste fugato, 
Se medicato 
Ga«deat orbis. 

2. Lux dominatur, 
Nox separatur, 
Gaudeat orbis; 
Vita paratur 
Mors superatur, 
Gaudeat orbis. 

Trop. ms. Martialensê saec. 12. (13. 14.). Cod. Farisin. 1139. -- 1, 5 Sed 
meàicato.  2 $ separatur. 



-- 27 -- 

14. In Nafivitate Dominio 

1. Promat chorus hodie, 
0 contio, 
Canticum |aetitiae, 
0 contio, 
Psallite, contio 
Psallat cure tripudio. 

Ex cuius ilnperio, 
0 contio, 
Servit nostra regio, 
0 c«mtio, 
Psallite, contio 
Psallat eum tripudio. 

2. Regum rex et dominus, 
0 contio, 
Quem non claudit terminus, 
0 contio, 
Psallite, eontio 
l'sallat cure tripudio. 

In utero virginis, 
0 contio, 
Carnem sumpsit hominis, 
0 contio, 
Psallite, eontio 
Psallat cure tripudio. 

Trop..ms. Martialense saec. 12. [13. 14.]. Cod. Parisin. 1139. 

15. ill Nativitate l)omini. 

1. Surge, vide, gens misera, 
De virgine puerpera 
Christum nature considera 
Fide eius reficiens. 
De virgine puerpera. 

2. lllum citari propera, 
De virgine l,uerpera, 
Quenl prophetavit litera, 
Praedixit falsum nesciens. 
De virgine puerpera. 

3. lam excluduntur vetera 
De virgine puerpera, 
Tua lex velut extera 
lacet, quasi praeteriens. 
De virgine puerpera. 

Collect. ms. Maioris Monasterii saec. lZ/14o Cod. Turonen. 615 (927.. -- 
1, 4 fehlt.- 2, 4 neciens. -- Aus derselhen llandschrift bei Luzarches, 
Office de Pîques, p. 4.5 mit folgenden I?ehlern : 2, 1 citari p r o p h e t a. -- 
2, 2 fehlt. -- 2, 4 Praedixit falturum nesciens. 

1. In laudes debitas, 
Marier vir9initas , 
Prorumpat civitas 
0mnis et regio, 
lIanet virginitas 
In puerperio. 

16. in Nativitate l)omini. 

2. Divina bonitas, 
3bmet vir9initas , 
Res servat perditas 
Arto eonsilio, 
Manet virginitas 
In puerperio. 



-- 28 -- 

3. Absit iniquitas, 
3remet virgiitas , 
]9olus et pravitas 
Ab hoc collegio, 
lIanet virginitas 
In puerperio. 

4. Utquid exorbitas, 
fimet virgiitas, 
]udaeae caecitas, 
Errans in invio? 
lIanet virginitas 
In puerperio. 

5. Ad trina excitas, 
J[anet virginitas, 
Nos summa [deitas] 
Laudem cure gaudio, 
Manet virginitas 
In puerperio. 

Collect. ms. Maioris Monasterii saec. 18/4. Cod. Turonen. 615 (927). 
5, 1 Atrina excitas. -- Aus dieser Hs. auch bei Luzarches, Office de Pfiques, 
p. 30 sq., mit folgenden Fehlern: 1, 1 Oh laudes. -- 2, 3 Mariae servatur 
puritas. -- 2, 4 acro consilio. -- 2, 6 fehlt. -- 3, 3 Dolus et impuritas. 
3, 6 fehlt. -- 4, 4 ]rrans in inferno. -- 4, 6 fehlt. -- 5, 1 Acriam excitas. 
5, 6 fehlt. 

17. la Salivilale Domini. 

1. Ignis in rubo cernitur, 
Festa dies nunc colitur, 
bleque rubus comburitur, 
Hoe mystice ostenditur. 
Congaudeat ecelesia, 
Festa dies hune colitur, 
lova dieamus gaudia. 

2..Nune iguis, qui aspicitur, 
Festa dies unc colitur, 
In rubo, intelligitur 
Spiritus, qui emittitur. 
Congaudeat ecclesia, 
Festa dies nunc colitur. 
blova dicamus gaudia. 

3. Dum puer nobis nascitur, 
Festa dies uc colitur, 
Per quem homo redimitur 
A morte, quae non moritur, 
Congaudeat ecclesia, 
Festa dies nunc colitur, 
lqova dicamus gaudia. 

Collect. ms. Maioris Monasterii saec. 13114. Cod. Turonen. 615 (927. -- 
1, 4 steht in der H.. hinter 1, 7. -- 1, 6 nec colitur. -- 3, 6 nec colitur. 
Aus dieser Hs. auch bei Luzarches, Office de Pques, p. 47, mit folgenden 
Fehlern: 2. 4 Spem qui emittitur. -- 2, 5--7 fehlen. 



18. in Natlvitate Domini. 

1. ])eus pater filimn, 
0 natale gaud(um, 
Deus pater filium 
Proprium donavit ; 
0 natale gaudium, 
Dominus regnavit. 
2. Habet vaticinium, 
0 natale gaudium, 
Habet vaticinium 
Suum psalmus David; 
0 natale gaudium, 
Dominus regnavit. 

3. Abraham fidelium, 
0 natale gaudium, 
Abraham, fidelium 
Pater, exsultavit ; 
0 natale gaudium, 
Dominus regnavit. 
4. Ecce, sicut lilium, 
0 natale gm«dium, 
Ecce, sicut lilium 
lustus germinavit ; 
0 natale gaudium, 
Dominus regnavit. 

Colleet. ms. Maioris Monasterii saec. shs. Cod. Turonen. 61.5 /927). 
3, 4 Pauper exsultavit. -- Aus dieser Hs. auch bel Luzarches,  ffice de P/tques, 
p. 54 u. f., mit folgenden Fehlern: 2, 4 8uurn psalmus dedit. -- 2, 6 fehlt. 
-- 3, 6 fehlt. -- 4, 3 fehlt.  4, 6 fehlt. 

19. in Nativitate Domini. 

1. Beata nobis gaudia, 
Dura patrem parit filia, 
Nam Christi natalitia, 
Cncives, exsultate, 
Cure patrem parit filia, 
8ed salva castitate. 

2. Sit celebris laetitia, 
Dura patrem parit filia, 
Per haec sacra sollemnia, 
Concives, exsultate, 
Dum patrem parit filia, 
Sed salva eastitate. 

4o 

Gaudet nostrum ecclesia, 
29um patrem parit lïlia 
De stirpe irgo regia; 
Concives, exsultate, 
Dura patrem parit filia, 
Sed salva castitate. 

Vagit inter praesaepia, 
Dura patrem parit filia, 
Salvatoris infantia, 
Conciçe% exsultate, 
Dura patrem parit filia, 
Sed salva castitate. 

Collect. ms. Maioris Monasterii saec. '/s. Cod. Turonen. 615 (927). -- 
1 1 gaudium. -- 3, 3 regna. -- Aus dieser Hs. auch bel Luzarches, Office 
de Pques, p. ,1 sq., mit folgenden Fehlern: 1, 6 ua aalva caslitae. -- 
2, 3 Haec sacra.  2, 6 fehlt. -- 3, 1 Gaudet enim ecclesia. -- 3, 6 fehlt. 
-- 4, 6 8ua salva castitate. 

20. In Nativitate Domini. 

1. lIagnus qui factus erat, 
Tandem praeterit, 
• Novus, qui non aderat, 
Caput exserit. 
Yirga, quae floruerat, 
Virgo peperit. 

2. Adam, qui perierat, 
Portum comperit, 
Eam qui deceperat, 
Cal)tus interit. 
¥irga, quae fioruerat, 
Virgo peperit. 



3. Eva, cui cre,liderat, 
Caput conterit, 
Librum, quem lex clauserat, 
Agnus aperit. 
Virga, quae floruerat, 
Virgo peperit. 

4. Lex ad lucem properat 
Umbram deserit, 
Legem lux non alterat» 
Sed plus asserit. 
Virga, quae floruerat, 
Virgo peperit. 

5. Pharao non imperat, 
Undis deperit, 
Licet, qui transierat, 
Non meminerit. 
Virga, quae floruerat, 
Virgo peperit. 
Cllect. ms. Mai-ris Monasteril saec. 3h4. Cod. Turonen. 61.5 (97). -- 
1, 1 factus undeutlich. -- 1, 4 exserat. -- 2, 3 quae. -- 3, 2 Captus conterit. 
-- 5, 1 imperat undeutlich. -- Aus dieser Hs. auch bei Luzarches, Office de 
Pâques, p. 43 sq., mit folgenden Fehlern: 2, 4 Caput interit. -- 5, 3 Licet 
qui tum steterit. 

21. In Nativitate Domini. 

1. Agnoscat omne saeculum, 
Nostri venir piaculum, 
Mortis solvens periculum. 

Maria ventre concepit, 
Mundus vero quod percepit, 
Eo salus ortum cepit. 

2. Isaias quae cecinit, 
Christus implet: ut meminit 
Fides, propheta praecinit. 

Radix Iesse iam floruit, 
In Maria cure daruit 
Fructus vitae nec defuit. 

R°. Hymnizetur regi melos, 
ui natus est de virgine. 

Cant. ms. Venetum saec. Ihe. Cod. Bononien. 2216. -- 1, 8 resolvens, 
-- 4, 3 ne defuit. 

22. In Nativitate Domini. 

1. Hamus prendit virginis 
Verbo fortitudinis 
Christum Iesum, ens entium ; 
Ecce, nitet in prora 
Ut rutilans aurora 
lex in salutem gentium. 
R o Iesus file parvulus, 
Quem Mariae aivulus 
Gessit rerum praeter morem. 

2. lumquid dormis, physica? 
Dic, quod probat logica, 
Dic, quis audivit talia ? 
Regnat quod praedicatum 
Per subjectum monstratmn, 
Ens necans barathralia. 
Ro Iesus ille parvulus, 
Quem Mariae alvulus 
Gessit rerum praeter morem. 



3. Infernorum hinc portam 
Perquam reddit absorptam 
Eiusdemque voraginem. 
Constat, quod divinitus, 
lmmo non humanitus 
Carnis sumpsit originem. 

Collect. ms. Bohemicum saec. 15. Cod. Vindoboneu. 3143. -- 1, 3 phy 
ens entium -- 1, 4 Eece nat in prora. -- 3, 2 Per quod restat adcortam. 
-- 3, 3 voraginis. -- , 4 Constat a divinitus. 

23. In Nalivitale Iomini. 

1. lascitur ex virgine 
Sine viri sereine 
Verus sol iustitiae. 

Iacet in praesaepio, 
Cuius natalitio 
Iundus floret gaudio. 

2. Laudemus in virgine, 
Quod produxit libere 
Nobis regem gloriae. 

4o 

Ergo noslra contio 
0mni plena gaudio 
Benedicat Domino. 

Collect. ms. Hilariense saec. 15. Cod. Hilarien. 83. -- Nach 1, 3 noch 
l'atus sine crimine, ersicht]ich eingeschoben. --Iach 4, 2 eingeschoben; 
lunc et sine termino. 

24. In Nativitate bomini. 

1. Resonent pueruli 
Sollenniter 
Voce pia cantando 
Unanimiter 
Novo haro, 
Qui plasmavit et creavit 
Terram, pontum, aethera. 

3. Aeternitas nascitur 
Templum dum destruitur 
Et olei 
Fluit rius, quando vivus 
Verus Deus redditur. 

2. Infantes ut infanti 
Pueriliter 
Corde puro psallendo 
Hilariter 
Deo nato 
Singuli concinite : 
Suze libe nynne. 

4. Natus est verbigena 
De virgine, 
('ui symphonizemus 
Cure conamine 
Ei grates 
Referendo et laudando 
ummum regem gratiae. 

Process. ms. Ambergense saec. 15. Clin. Monacen. 2992. -- 1, 7 Terra, 
pontus. -- 2, 5 dioie. -- 2, 7 Zuze nynne, fuze nynne fuze libe nynne. -- 
3, 5 Et tihlt. -- 3 6 Fuit. -- 4, 7 Summo regi. 



-- 32 -- 

25. In lativitate Domini. 

1. Vernalis lux emicuit, 
Error vetus conticuit, 
Iam resonant melodia, 
Quae restant, nova gaudia, 
Quae mundo sunt salubria. 

2. Chorus noster in iubilo 
lato plaudat puerulo 
Vigente pro victoria, 
Cum superis abs scoria 
In altis canens gloria. 

R. ° En, natus est de virgine 
unc puer sine sereine, 
Quem rates dudum speculo 
"v'idit futurum saecu|o. 

Process. ms. Ambergense saec. 15. Clin. Monacen. 2992. -- 2, 2 plaudet. 
-- 2, 5 In artis. -- R°, 4 Fautor futurum. 

26. In Na{ivitate Domini. 

1. Terit. perit illusio, 
l'rotoplasti confu_io 
Per nature generosnm, 
Pyr ne, pyr ne, Pyr ne, 
Pyr ne laedat furiosum. 

2. Per trinitatis speculum 
¥idit errare saeculum, 
Cuncta qui creavit, 
Pyr ne, pyr ne, pyr ne, 
Pyr, ne laederet, fugavit. 

8. Exinanivit semet EI, 
Uti praedixit Gabliel, 
Mundus omnis doleret, 
Pyr ne, pyr ne, pyr ne, 
Pyr ne hominem urgeret. 

4. logemus sanctum spiritum, 
Patrem arque filium, 
Ut plebem banc defendat, 
Pyr ne, pyr ne, pyr ne, 
Pyr ne inferis mandet. 

Process. ms. Ambergense saec. 15. Clin. Monacen. 2992. -- 3, 3 omni. 
-- 4, ,5 inferos mandat. 

27. In Nativitale Domini. 

1. Enche, Enche, Enche, 
Fetum nunc produxit eus 
Verum, Enche, 
Fetum nunc produxit dans 
Libens, Enche. 

2. lletfe, Metfe, Metfe, 
Se exinanivit ens 
Verum, Metfe, 
Se exinanivit dans 
Libens, Merle. 

3. Trine, Trine, Trine, 
Nobis afla in fine ens 
Verum, Trine, 
Nobis asta in fine dans, 
Libens, Trine. 
4. Efe, Efe, Elfe, 
Se humiliavit eus 
Yerum, Elfe, 
Se humiliavit dans 
Libens, Elle. 

Process. ms. Ambergense saec. 15. Clin. Monacen. 2992. -- 3, 4 tatt 
Libens Triue: O fili Mari«te. Viel[eicht sind tr. 3 und 4 umzustellea. 



2. In Nalivilate Domii. 

1. Sibyllae dictum floruit, 
Et pacis templum corruit 
Christo nato. 

2. Abrahae semen capitat, 
In quo Moyses navigat, 
Suze nynne. 

3. Px in mundo penitus, 
Angeli dicunt caelitus, 
Cure gaudio. 

Process. ms. Ambergense saec. 15. Cire. Monacen. 2992. -- 1, 3 Christo 
nato to to to to te» te, to to to Christo nato. -- 2, ?, Suze nynne au zu zu 
zu zu zu zu zu zu Suze nynne. -- 3, 2 dicent. -- 3, 3 Nunc cure gaudio 
cure cure cure cure cure cure cure cure cure Cum gaudio. 

29. In .'ativitate Domini. 

Quam felix, quam praeclara 
Maria genuit 
Christum, per quem amara 
Mors nostra doluit! 
Scripturas hic implevit 
In Behlehem, 
In praesaepe locari voluit, 
Quod toti mundo hic condoluit. 

Die felige nd vil reyne 
Maria vns gepar 
Christum, den wir loben, 
den edelen herren clar; 
'çir lefen in den bucheren, 
wy Jesus in den tucheren 
in eyner krippen lag, 
der do in dem h)mel ift 
vnd aile ding vermag. 

Procese. ms. Ambergense saec. 15. Clin. Mt, nacen. 2992. 

30. In lativitate l;omini. 

Basilio poli laudemus hodie, 
Natum, datum de virgine. 
Qui nos redemit, 
Pestera [ademit] 
A[que restituit partis gloriae. 

Den himmel kunick 
der ist geparen von einer maidt, 
als vns dy propheten haben gesait; 
pist gelobct, Jesu crist, 
das du vns geparen pist 
vnd durch vnser hot 
pist gestorben rot. 
Process. ms. Ambergense saec. 15. Clm. Monacen. 2992. 
Dreves, Cantiones et Muteti. III. 



-- 34 -- 

31. In Nativitate Domini. 

Polo, polo egreditur 
Per EI, per EI, 
lntrat domum Gabriel 
Nymphae retulitque Are 
Matris Dei in conclave. 
0 felix puerpera, 
Nostra dele crimina; 
Tuba, tuba canimus, 
Exi, exi dulciter, 
Natum, nature laudat bos 
Et asinus. 

Process. ms. Ambergense saec. 1.5. Clm. Monaeen. 2992. -- 5 Marrera 
Domini in. 

32. In Nativitate Domini. 

1. Ex sinu matris parvulus 
Est egressus Iesulus, 
Alfodie fonn durchfcheint dasglas. 

Qui Caspar, llelchior, Balthasar 
Nomine dicuntur, 
Gott brachten fie das opffer dar. 

2. Hic iacet in praesaepio, 
Qui regnat sine termino, 
Ohn end fo ift die herfchafft sein. 

6e 

Hic stella lucet dulciter, 
Oriente pariter, 
Alfo sahen fie das kindelein. 

8. Natus est Emmanuel. 
Quem praedixit Gabriel, 
Und den bezeugt [Ezechiel]. 

Cognovit bina bestia 
Iacentem in fascia, 
Bekannten fie das kindelein. 

4. Ab Oriente veniunt, 
Aurum. tus, murram deferunt, 
Die hailigen d rey kinig kumen dar. 

In hoc natali gaudio 
Benedicamus Domino 
Et lIariae puerperio. 

Cant. ms. Kirchheimense saec. 16. Cod. Maihingen. lI 2. 8 0 13.- 
1, 1 partis. -- 7, 2 in effascia. 

33. In Nativitate Domini. 
3. 

1. Natus est nobis hodie 
De pura virgine 
Rex gloriae. 

2. Ergo pangamus ei 
Otaries et singuli 
Cure voce tubali. 

Qui et plasmavit omnia, 
[Terras] et maria, 
Per cuncta saecula. 

Laudenms quoque Dominum, 
Mariae filium, 
Regem caelorum. 



-- 35 -- 

5. Laudetur sancta trinitas, 
[¥era] aeternitas, 
In esse unitas. 

6. Benedicamus Domino 
Alque regi nato 
Cure iripudio. 

Cant. ms. Kirchheimense saec. 1{5. ç'od. Maihingen. lI 2. 8 c 1'-4. -- 
Nach 8tr. 3 folgt ein Vers aus dcm Liede Per natus in Bethlchem, der 
nicht hierher gehSrt; vor ,tr. 4 steht »Aiiud"; augenscheinlich gehSren aber 
diese Strophen zusammen. Nach jeder Str«»phe foigt deren deutsche 'ber- 
setzung, frei dem Sinne und frei dem Mctrum nach. So lautet die L'ber- 
tragung von Str. 6: 
Mir loben das kindelein 
mit reichem fchall, 
mir kiofterfrauwen ail. 

34. In çircnmcisi»ne |omini. 

1. Novus annus, dies magnus 
Assit in laefitia, 
Lux aeterna de superna 
Venir ad nos regia, 
Culpam saevae matris Eae 
Sola delet gratia. 

2. Omnis homo sacra domo 
Propagate Domini. 
Consecrate vel signate 
Suo sancto nomini, 
Gratulare et laetare, 
Salus datur homini. 

R ° Quia sic genitor 
paradisi Adam, 
Protoplasma suum, 
vexit ad patriam 
Crucis supplicio 
reparando viam. 

R ° Quia sic genitor 
Paradisi Adam, 
Protop|asma sumn, 
vcxit ad patriam 
Crucis supplicio 
reparando viam. 

3. Ad haec fcsla, Chris|e, praesta 
Cuncta m»bis prospera, 
Qui gubernas res supernas 
Iura tenens omnia, 
lstum chorum clericorum 
Tua salvet dextera. 

R ° Quia sic genitor 
paradisi Adam, 
Protoplasma suum, 
vexit ad patriam 
Crucis supplicio 
reparando viam. 
Trop. ms. Martialense saec. 12. [13. 14. I. Cod. Parisin. 1139.  Chevalier, 
Prosolarium Aniciense tsaee. 16. ex. p. 19. B. -- 1, 6 Epla delet A. -- 
2, 2 Propagata B.  2,  Consecra te et signate B. -- 3, 2 N-bis cuncta 
B.  3, 3 de superna A.  3, 4 tenens infima B. -- 3, 5 Laetum chorum 
B.  In B ais conductus be.eichnet. 
3* 



35. In 'ircumciione Domini. 

1. Tuta canit Michael 
6audia, 
Natus est rex lsrael 
Ea, eia, 
Anni novi 
• Nova llovi 
Gaudia. 

3. Nostra nobis redditur 
Patria, 
In qua [bene] ivitur; 
Eia, eia, 
Anni novi 
Nova novi 
Gaudia. 

2. In excelsis canitur 
Gloria, 
Terris pax indicitur; 
Eia. eia, 
Anni novi 
Nova novi 
Gandia. 

4. Devitemus igitur 
Vitia, 
Per quae virtus moritur; 
Eia, eia, 
Anni novi 
Nova novi 
Gaudia. 

5. Sua spargat castitas 
I.ilia, 
Peperit virginitas ; 
Eia, eia, 
Anni novi 
Nova novi 
Gaudia. 

C.Ilect. ms. Maioris Monasterii saec. lS'14. Cod. Turonen. 615 (92"0. -- 
4, 3 Per quem. -- Aus dieser Hs. auch Luzarches, ffice de Pftques, p. 52 
u. f., mit folgenden Fehlern: 1, 1 Certa eanit in der Hs. steht uta, die 
Initiale fehlt. -- Der Refrain ist nieht wiederholt. 

36. l)e Nomine lesu. 
4. 

1. Cordi nihil vivacius, 
Auri nil tinnibilius, 
Ori nil sapit gratius, 
Quam Iesus Dei filius. 

2. En, maguum nomen Domini, 
Quo cordi nihil mundius, 
tuo solo salus homini, 
Menti nihil iucundius. 

3. Est iubilo plenissimum, 
Est ori sapor melleus, 
Auri melos dulcissimum, 
Rancor quo perit felleus. 

Est nomen tetragrammaton 
Sanctum et ineffabile, 
Sec dici fas automaton 
Nomen hoc admirabile. 

Est oleum languentibus 
Huius duleedo nominis, 
Magnifieatum gentibus, 
Hinc tota salus hominis. 

Hoc nomen admirabile 
Est datum Christo homini, 
Omne genu curvabile 
Est huic sancto nomini. 



-- 37 -- 

7. Hoc magnum nomen gloriae 
Sit nobis benedictio, 
ostrae fixum memoriae, 
on caritatis fictio. 

8. Laus, bonitas, potentia, 
ttonor sit sancto nomini, 
Virtus et sapientia 
('hristo Deo et homini. 

Collect. ms. FF. 8. Crucis in Colonia saec. 15. Cod. Vindobonen. 4556; 
mit Melodie. 

37. In Epiphania D»mini. 

1. Oriente oriens 
Stella nova claruit, 
Ex Iacob egrediens 
Lacifer emicuit, 
Balaam praesagiens 
Ut olim edocuit. 

2. Auctor saecli nascitur 
Saecuh»rum vespere, 
A magis agnoscitur 
Artifex in opere, 
Adorandus creditur 
Unus [rino munere. 

3. In ture divinitas. 
In auro donfinium, 
In murra m,rtalitas 
Et carnis supplicium, 
E haec tria caritas 
Offerat fidelimn. 

Trop. ms. Martialense saee. 12. Cod. Parisin. 719. -- 2, 3 Ac magis. 

3i. In Epiphania Domini. 

1. Iam ver exoritur, 
Laetemur igitur, 
Hiems conteritur. 
Cesser tristitia: 
Floralis gaudia 
Dat Epiphania. 

2. Hiems conteritur 
Laetemur igitur, 
ovus sol oritur. 
Cesset tristitia» 
Floralis gaudia 
Dat Epiphania. 

3. Ècce, flos oritur, 
Laetemur igitur, 
Herba nune naseitur. 
Cesser tristitia, 
Floralis gaudia 
Dat Epiphania. 

4. Draco conteritur, 
Laetemur igitur, 
Pax nobis redditur 
Cesser tristitia, 
Floralis gandia 
Dat Epiphania. 



5. Laus Christo dicitur. 
Zaetemur i9itur , 
Angelis canitur. 
Cesser tristitia, 
Floralis gaudia 
I)al Epiphania. 

Collect. ms. Maioris Monasterii saec. sh4. Cod. 615 (927).  5, 3 
Angelus canitur. -- Aus dieser Hs. auch bei Luzarches, Office de Pques, 
43. -- Vgl. das Lied: Novum ver exoritur, Anal. XX, 94. 

Canti«nes Paschales. 

39. In Resnrreelione Domini. 

Cedit frigus hiemale, 
Redit tempus aestivale, 
Iuventus laetatur. 

1. Ecce, tempns est vernale, 
Quo per lignum triumphale, 
Inter ligna nullum tale, 
Genus hominum mortale 
Morte liberatur. 

3. Accusatur, condemnatur, 
Ligatur et flagellatur, 
Aceto, felle potatur, 
0pprobriis saturatur, 
Spinis coronatur. 

2. Iudaeoram turba duce 
• Nucleus exit de nnce, 
lndns ponitur in cruce, 
Terra tremit, et sol luce 
Propria privatur. 

4. Gens Iudaea, ,,crucifige", 
Clamans ,tormentis adfige, 
Per membra clavos infige" ; 
Adam Averni de Styge 
Extractus laetatur. 

5. Gaude, plehs religionis, 
Dies resurrectionis 
Instat, novis plaude sortis, 
Expende tempus in honis, 
Dura spatium datur. 

Collect. ms. S. Mariae Rivipullensis saec. 13. in. Cod. Parisin. 5123. 
add. saec. 13. -- Mit Melodic. 



m 39 -- 

40. 
1. Mittendus praedicitur, 
Morte citae «incitur, 
Et praedictus mittitur, 
Concipitur 
Et nascitur, 
]Iagnum consilium. 
Morte vitae vincitur 
Et tollitur 
Et moritur 
lIortis dominium. 
2. Deus homo nascitur, 
.Morte ritae cincitur. 
Et propter nos traditur, 
Conspuitur, 
Contunditur 
Et fit opprobrium. 
Morte vitae vincitur 
Et tollitur 
Et moritur 
lIortis dominium. 

in Resurrectione Domini. 
3. n cruce suspenditur, 
)llorte ,itae rincitur, 
Sanguis aqua labitur, 
Redimitur 
Et tegitur 
blundi flagitium. 
Ilorte vitae vincitur 
Et tollitur 
Et moritur 
llortis dominium. 
4. Consolemur igitur, 
2tIorte «itae vicitur, 
Surrexit, non moritur 
Absconditur 
Et creditur 
Nostrum iudicium. 
l',Iorte vitae vincitur 
Et tollitur 
Et moritur 
Mortis dominium. 

Collect. ms. Maioris Monasterii saec. 15/14. Cod. Turonen. 615 (927). -- 
2, 5 contenditur. -- 3, 5 et regitur. -- Aus dieser Hs. auch bei Luzarches, 
Office de Pâques. p. 50ff. 

41. In Resurreelione Domini. 

1. Resurrexit libere 
Filius puerperae 
Die tertia ; 
Eia, 
Gaudeat ecclesia 
lqova colens sollemnia. 

3. Festina iam credere, 
Iudaeae gens miserae, 
Die tertia ; 
Eia, 
Gaudeat ecclesia 
bIova colens sollennia. 

2. Nos volens redimere 
Ab inferni carcere 
Die tertia ; 
Eia, 
Gaudeat ecclesia 
bIova colens sollemnia. 

4. Hunc vere resurgere 
Gaudeamus hodie 
Die tertia ; 
Eia, 
Gaudeat ecclesia 
lova colens sollemnia. 

Collect. ms. Maioris Monasterii saec. 18l!4. Cod. Turonen. 615 (927). -- 
4, 2 der schlechte Reim h odie lifst eine Verderbnis des Textes vermuten; 
derselbe liefse sich mit den iiberlieferten Worten etwa so herstellen: 
Gaudeamus hunc vere 
Hodie resurgere. 
Aus derselben Hs. auch bei Luzarches, Office de Pàques, p. 60 sq., mit 
folgenden Fehlern: 2, 2 De infemi. -- 3, 1 iam edere. 



-12. In Resurrectione Uomini. 

1. Dies felix atque grata, 
11ae« est dies oblata, 
Dies nostri 
do|oris terminus. 
Haec est dies, 
quam îecil Dominus. 

3. Haee est romphea sublata, 
Haec est dies oblata, 
Vires perdit 
hostis serpentinus, 
Haee est dies, 
quam fecit Dominus. 

2. Dies purgat haec peccata, 
Haec est dies oblata, 
Dies purgans 
humanum facinus, 
Haee est dies, 
quam feeit Dominus. 

4. Evae mala sunt velata, 
Haec est àies oblata 
Vetus eessat 
luclus vespertinus, 
Haec est dies, 
quam fecit Dominua. 

Collect. ms. Maioris Monasterii saec. ls/14. Cod. Turonen. 61.5 (9271. -- 
1, 1 Dies felix et gl,,ria gegen den Heim. -- 2, 1 Dies purgata peccata.- 
2, 3 Dies fehlt. -- 4, 1 àurch Raàierung unleserlieh; der Text der Zeile 
aus Luzarches, Office de P:'tques, p. 38. 

43. In Re.nrrectione Domini. 

1. Agnus sine macula, 
Ii,nici viw_ula, 
Praedictus per saecula 
Ex Abrahae semine; 
Inimici vincula, 
Dirupisti, Domine. 

3. Fraude Iudae sedula, 
Inimici rincuh«, 
Traditur per oscula 
Occultato numine ; 
Inimici vincula 
Dirupisti, Domine. 

2. Post patrum oracu|a. 
Inimici vincula, 
Prodit ex virguncula, 
latus est de virgine; 
Inimici vineula 
Dirupisti, Domine. 

4. Post amara pocula, 
Inimici vicda, 
Per crueis patibula 
Nos redemit sanguine; 
lnimiei viueula 
Dirupisti, Domine. 

Collect. ms. Maioris M,,nasterii saec. laha. Cod. Tur,,nen. 615 (927). -- 
1, 4 Ex Habre.  2, 1 Post partum.  Aus dieser Hs. aueh bei Luzarehea, 
Office de Pîques, p. 49 u. f., mit folgenden Fehlern: 2, 3 Prodit ex virgula. -- 
2, 6 6.-hlt.  3, 6 fehlt. -- 4, 4 redimit. -- 4, 6 fehlt. 



-- 41 h 

41. In Resurrectione DN. 

1. Adest celeberriraa 
Dies resurgentis, 
In qua sacratissima 
Caro redimentis 
Ministratur populis. 
Expurgelur aziraa 
Ab inquinamentis, 
Nain virtus altissima 
Stans in sacramentis 
Plena est miraculis. 

1. Totum est miraculum 
Christi sacrameutum, 
Quod praeléndit speculum 
Et vo«is figmentum 
Et splendor visibilis. 
Datur in cenaculo 
lentis alimenlum, 
blinistratur populo 
Sed per tegimentum 
Specie sensibilis. 

2. Procedunt oracula 
Legis, prophetarum, 
Succedunt miracula 
Pnem gratiarum, 
Laudis et poteutiae. 
Sine ride sedula 
Mentium sacrarum 
Permanens in saecula 
0peratur parum 
Partis eucbarisliae. 

5. Punis virus sumitur, 
Sed non immutatur 
Sumptus nec consumitur, 
Sed sic operatur 
Diviua potentia. 
Agnus verus editur 
Hic et immolatur, 
Per quem plebs redimitur 
Et iam liberalur 
Regis violenfia. 

3. Sacerdos et hostia 
Hoc in sacramento 
Cbristus est, et gratia 
Datur in augmento 
Simul et remissio. 
Tolus est in hoslia, 
Totus in fragmento, 
blanent aceidenlia 
Sine fundamento 
Et eorum ae|io. 

6. Celebrantes gaudium 
Resurrectionis 
Recordenms pretium 
Nostrae passionis 
In cenn dominica. 
Creseat per edulium 
Reparationis 
Iostrae desiderium 
Retributionis 
Et rides catholica. 

Oral. ms. Casinense aec. 14. ('od. Vatican. 9340. 

4.5. h, Resurre,.lione l),mfini. 

Christus surrexit, vinctos de carcere vexit, 
Quos hic dilexit, mundi cruciamine texit, 
Polliciens caeli vincenti regna fideli, 
Expertes caeli iusos sociavit Abeli. 
Eia, felices bine psallatis genetrices, 
Omnes gaudete, destructae sunt quia metae. 



 42 -- 

Daemouis astuti sumus effecti quoque tuti, 
0 princeps Christe, tibi laus sit modulus iste. 

Coilect. ms. Eberhardiclusan. saec. 15. Cod. Treviren. 322. Mit Mel. -- 
1 victos. --  Et quod hic . . . cruciamina. -- 3 Alliciens caeli viventi. -- 
4 iustus.  5 hinc psallades.  6 quia mitte. -- 7 affecti.--8  princeps 
opem tibi. 

46. in Resurreclione bomini. 

1. Surgens mortis victor fortis 
Praedam tulit de distortis 
Barathri militibus, 
Patri ïactus coaequalis 
Est mutatus talis, qualis 
Se praestitit hominibus. 

2. Formam sumens humanalem 
In se tenens triumphalem 
Possidendam caelims, 
lobis "itam repara,it, 
Qua nos Adam parens stra'it 
Per peccatum penitus. " 

3. Hanc advexit supernorum 
Turbae chorus angelorum 
Per patentes aditus. 

Collect. ms. Eberhardiclusan. saec. 15. Cod. Treviren. 322. Mit Mel. 

47. In Resurrectione Domini. 

1. Epulemur in azimis 
Sinceritatis ,et er.s 
Et veritatis gressibus 
]Iundi huius solacium, 
Donec purgentur ,etera, 
Quo premimur nos, vitia. 

2. Gratulemur in laudibus 
Praecelsae Dei virginis, 
Det nobis suum filium. 
Cordis, carnis pedibus 
Zima purgato veteri, 
Quo firmemur miseri. 

Coilect. ms. Eberhardiclusanum saec. 15. Cod. Treviren. 322. -- 1, .5 
ptrgando.  1, 6 vitiis. -- 2,  Ut nobis suum.  2, 6 firmentur. 

4S. In Exaltatione s. Crueis. 

1. 0 mira clementia, 
Triu»llohus et gloria, 
Propter nostra vitia 
Crueis extollatur 
Triumphus et gloria, 
Christus immolatur. 

2. Sua sola gratia. 
Triumphus et gloria, 
Pia pius hostia 
Christus immolaur, 
Triumphus et gloria, 
Christus immolatur. 



-- 43 -- 

3. Evae contumacia, 
Triumphus et gloria, 
Adae ignorantia 
Per crucem purgatur; 
Triumphus et gloria, 
Christus immolatnr. 

Gratis efficacia, 
Triumphus et gloria, 
Inferni potentia 
Cruce concuicatur ; 
Triumphus et gloria. 
Chrisms immulatur. 

4. Zabuli saevitia, 
Triurnlhus et gloria, 
Potest[as, malit]ia 
Cruce debellatur; 
Triumphus et gloria, 
Christus immolatur. 

lu crucis victoria, 
Triumphus et gloria, 
Porta prius invia 
Caeli reseratur ; 
Triumphus et gloria 
Chrislus immolatur. 

Collect. ms. Maioris Monasterii saec. Sh. Cod. Turonen. 615 [927)... -- 
2, 4 wahrscheinlich verschrieben; lien etwa: Christus victimatur oder Ahn- 
liches. -- 4, 3 Was in Klammern steht, wegen Radierung unleserlich, q 
Ans dieser Hs. auch bel Luzarches, Office de Piques, p., 33 mit folgenden 
Fehlern: l, l Mira Christi clementia; in der Hs. stcht raira clementia mit 
fehlender Initiale; O ist zu ergfinzen. -- 4, 3 Potestatis gratia. -- 5, 1 
Gravi efficacia. -- Die sechste Zeile in allen 8trophen mit Ausnahme der 
ersten ausgelasssn. 

49. In Penteeoste. 

1. Ex linguis multifariis 
Hebraeus teritur, 
Confusus tot linguagiis, 
Quis phalanx loquitur 
Apostolorum candida, 
Amore flammea. 

2. unc veni, pater pauperum, 
Tributor munerum 
Et lumen iuminum, 
In meates homiaum 
Rigando, quod est aridum, 
Regendo devium. 

Cillect. ms. Eberhardiclusanum saec. 15. Cod. Treviren. 322.  1, 4 
fallax. -- 1, 6 flammeo. 

50. 

1. Ecce, magnum sollemnium, 
Quo Christus summum omnium 
Constituit mysterium. 
Hune laudemus, 
Doxa theo 
in excelsis iubilemus. 

De Corpore Christi. 
3. De corporis mysterio 
Christi, quod in hoc orgio 
Fiat cure magno gaudio, 
os dicemus, 
Doxa theo 
in excelsis iubilemus. 

2. Laetetur caeli curia, 
Gaudeat omnis usia, 
Deo patri sit gloria, 
Decantemus, 
Doxa theo 
in exceisis iubilemus. 

4. Sicut fit vespertilio 
Hebes pro solis radio, 
De praesenti sollemnio 
[Esultemus], 
Doxa theo 
in excelsis Jubilerons. 



-- 44 -- 

5. Sed, quod nequit |ocutio, 
Supplet mentis devotio, 
Oh hoc, sother, anxilio 
Decantemus, 
Doxa theo 
in excelsis iubilemus. 

10. In earnem punis mulalur, 
Pro vino sanguis potatur, 
In his rides operalur. 
Adoremus, 
Doxa theo 
in excelsis iubilemus. 

6. Cure turba stantes duodena 
Ad mensam Christi in cena, 
Alternatim voce ldena 
Laudes demus, 
Doxa theo 
in exce|sis iubi|emus. 

11. In omnibus et singu}is 
Tolus manet particu|is, 
Hune in omnibus saecu}is 
Rogitemus, 
Doxa theo 
in excelsis iubilemus. 

7. Expletis agni ferculis 
Panera fregit, discipulis 
[Suis] dedit; cum modulis 
[Hunc] laudemus, 
Doxa theo 
in excelsis iubilemus. 

12. Unicum Deum senties, 
Licet diversa species, 
[Carnis] verae materies. 
Hic spectemus, 
Doxa theo 
in excelsis iubilemus. 

8. Dicens eis: comedite 
Ex hoc omnes et bibite, 
Cibus et potus est vitae. 
Hune laudemus, 
Doxa thêo 
in excelsis iubilemus. 

13. Pu|sis peccatis ideo, 
Qui est trinus et unio, 
Benedicamus Domino. 
Decanlemus, 
Doxa theo 
in excelsis iubilemus. 

9. Hune discant panera Iudaei 
Esse verum corpus Dei, 
Baculo fulti fidei 
Confitenms, 
Doxa theo 
in excelsis iubilenms. 

14. In nomine trinitatis 
Ire missa est dicatis, 
Nos eum rege maiestatis 
Exsultemus, 
Doxa theo 
in excelsis iubilenms. 

Collect. ms. Victorinum saec. 15. Cod. Parisin. 15 105. -- 1, 5 theos, 
so immer. -- 6, 1 Eine 8ilbe -uviei. -- 11, 3 Nune in. -- 11, 4 Hune 
rogitemus. -- 13, 2 trinus et unus. -- 14, 2 est deitatis [Lesefehler?k -- 
Dafs ,5tr. 13 spi4tere Zutat, beweist der Reinl vielleicht ist auch 8tf. 14 
dem Liede nicht urspriinglich. -- Absehrift von Rev. H. M. Bmlnister. 



-- 45 -- 

Cantiones Partheniae. 

51. lu Nativitate BMV. 

1. Iam novum sidus oritm', 
Iam palet galaxia, 
Iam ex Iudaea nascitur, 
Iam oritur Maria, 
lam nobis enim panditur, 
lam det nobis gaudia 
In eaeli curia 
Christus. cuius filia 
Et mater es, Maria, 

2. lam nubes dissolvitm', 
Iam palet galaxia, 
Iam flos de spina rumpitur, 
Iam oritur Maria, 
Iam verrou lutnen cernitar, 
lam demonslralur via, 
lam pro nobis 1,ia 
Exorat Maria, 
Ut fruamur gloria. 

Collect. ms. Eberhardiclusanum saec. 15: Cod. Treviren. 2,:2.- 1, 8 
filius. -- 2, 1 desolvitur. -- 2, 3 lam nobis de spina rumpitur. -- 2, 9 Ut 
summa fruitur. 

5". ). In Pnrifi¢atione B)IV. 

R. Gaudeamus 
nova cum laetitia! 

1. Fulget dies hodierna, 
xNala luce sempiterna, 
lqova dies, 
nova natalitia, 
,Iovts alls 
nova haec sollemnia, 
Iqova decent gaudia 
h'ovae laudis cantica. 

Prius gau,le, etuli 
Senex aetas servuli; 
Dat se visum 
Simeol,i veteri, 
blittunt aquas 
sub lechyto pueri, 
Novitas miraculi, 
Quo mittuntur iaculi. 

2. Speciali gaude choro, 
Maritali iuncta thoro, 
Suo Deus 
sempiterno filio 
Ecclesiam 
copulat conubio ; 
Viduata Domino, 
Annae gaade gaudio. 

Onmis ergo aetas, gaude. 
Sed tu, virgo, prius plaude, 
Virgo parit 
filium prudenliae, 
Novum genus 
mirum ho polentiae, 
Partum esse feminae 
Sine plaudat sereine. 

Trop. ms. Martialense saec. 12. [13. 14.]. Cod. Parisin. 1139; mit Mclodie 
in Neumen.  2, 1 corum. -- 2, 5 sq. Copulat ecclesiam.  3, 1 gaude ut 
veruli.  3, 2 seruli. -- 3, 3 Da se. -- 3, 6 su|, eccite pueri. -- 3, 7 
miraculum. -- Die Reime der 8trophen bilden die Vokale a. o, i, e; demnach 
mÇchten die 8trophen 1. 4. 3. 2 zu ordnen und eine Schlufsstrol»he, in u 
reimend, ausgefallen sein. 



-- 46 -- 

53. In Assnmptione BMV. 

1. ('antat omnis creatura, 
Nua relërt obis iura, 
Sua nobis refert iura 
¥irginis assumptio. 
O, o, Domino 
Coneinat haee contio. 

3. Christo regi demus tura, 
Sua refert obis iura, 
Pio corde, [mente] pura, 
Puro desiderio. 
O, o, Domino 
Coneinat haee contio. 

2 .... nos mensnra 
Nua refert obis iura, 
('ibi potusque mensura 
Sit in hoe sollemnio. 
0, o, Domino 
Concinet haec contio. 

4. ])edit suum ius natura, 
Sua re[ërt obis iura, 
Rerum factor fit factura 
Yirginis in gremio. 
O, o, Domino 
Concinat haec contio. 

Collect. ms. Maioris Monastefii saec. 1S/le. Cod. Tmonen. 615 927). -- 
Daraus auch bel Luzarches, Office de Pfiquos, p. 41 u. f., mit folgenden 
Fehlern: 1. 2 fehlt. -- 2, 1 fehlt.- 3, 3 pttra fehlt.- 4, 1 Dedit suum ni[ 
natura. -- Der chlufsrundreim fehlt immer. 

54. In Assumptione BMV. 

1. Adest dies celebris 
Decoris et laetitiae 
Virginis lIariae, 
Quae assumpta hodie 
Choris ab angelicis. 

2. Ubi regnat cure filio 
In aeternis gaudiis, 
Quae orat pro miseris 
Postulando veniam, 
Largiendo gratiam. 

3. Felix caelorum domina, 
Plena polorum gaudiis, 
Astris praepollens lucidis, 
l'la IIaria, 
Pro literatis 
Tibi parafis 
Crucifixum exora. 

Collect. ms. Eberhardiclusanum saec. 15. t'od. Treviren. 322.- 2. 1 
regnas. -- 2, 5 indu]gentiam. -- 3, 10 felix.  3, 3 Astris pollenciis. -- 
"Nach 3, 5 scheint dies Lied nus BShmen zu slammen. Ygl. Anal. I, 27. 



-- 47  

55. In Assumptione BMV. 

1. Dies recolitur 
Yirgo caeli vehitur 
Ad ardua  
lIova res, panditur 
Ianua, 
Per quam vitae scanditur 
Ad pascua. 
R o ]gitur 
blerito 
Plus solito 
Adplauditur. 
2. Sacri ïnysterium 
Operis 
Terris mittit gaudium 
A superis  
Dura scandit solium 
Aetheris, 
Orat mater filium 
Pro miseris. 

Trop. 

3. Virgo virginibus 
Sanctior, 
/Iater cunctis matribus 
Beatior, 
Fit astris omnibus 
Clarior, 
Fit supernis civibus 
Superior. 
R o Igitur 
blerito 
Plus solito 
Adplauditur. 
4. 8tupet angelica 
Dignitas, 
Quod admittit eaelica 
8ublimitas 
Carnem, quam publiea 
Pravitas 
Arguit et lubrica 
Fragilitas. 

5. Tam mirandae rei 
Gratia 
Blanditur nobis I)ei 
Clementia, 
Nam eollatae rei 
Venia 
Laudis refer ei 
Praeeonia. 
ms. Martialetse saec. 12. Cod. Parisiu. 1139 add. saec. r-'ls.  

1, 50uara panditur. 

.56. 
1 a. Instanter 
Veneremur 
Con dignis hune laudibus, 
2a. Haee praesentia 
Dulcis blariae 
festa per sollemnia 
3 a. Quam prompserunt angelorum 
Collaudando nunc eaelorum 
Regem, Christum Dominum, 

In Assumptione B.I. 
1 b. Laetanter 
Coniungemur 
Supernis nunc 
2 b. Laus sit angelis, 
Gloria summo 

civibus. 

Deo sit in excelsis. 
3b. Qui pro nobis homo natus 
Et in mundo eonversatus 
Palet faetus hominum. 



-- 48 -- 

4a. Laudem demus pronius, 
Voce multa plenius 
Hilarius, 
Amoenius, 

5 a. Est in terra pax largita 
Et parentum est sopita 
Prorsus maledictio ; 

4 b. Harmoniam crebrius 
Discernentes merius, 
Celerius 
Ac verius. 
5b. Adest nobis salus illa, 
Felix tulit quam ancilla, 
Est et benedictio. 

Collect. ms. Tegurinum saec. 15. Cire. Mouacen. 18921 ; mit Melodie.- 
Nach 8tr. 5 wiederholt .ich Str. 4 als Rundreim.« 

57. 
1. Gaude, gloriosa, 
Morborum medela, 
Laude copiosa, 
Iustorum tutela. 
9.. Tutela iustorum, 
Copiosa laude, 
lIedela morborum, 
Gloriosa, gaude. 
8. Via in viando, 
Viantes procura, 
Curia curando 
Deviantes cura. 

De Beata Maria V. 
4. Cura deviantes 
Curando curia, 
Procura viantes 
In viando via. 
5. Prece preciosa 
Precantes intende, 
lece tenebrosa 
Peccames defende. 
6. Defende peccantes, 
Tenebrosa nece, 
Intende precantes 
t'retiosa prece. 

Collect. ms. Lirense saec. 12. Cod. Ebroicen. 17. add. saec. 13; zweimal 
mit Mel. A und ]J. -- An ersterer 8telle folgen sich die 8tr«»phen: 1. 3. 5. 
2. 4. 6. -- 5, 4 Cantentes defende A.  6, 1 Cantantes defende A. -- Die 
geraden Strophen stets Umkehrungen der ungeraden. 

1. Verbo verbum incarnatur, 
Dura lIaria salutatur 
A salutis baiulo, 
Sponso sponsa collocatur, 
Pax in terra reformatur 
Universo populo. 
3. Virgo sancta, 

De Beata Mari V. 

2. Virginale gravidatur 
Claushlln. nimis admiratur 
aturalis reglla; 
Tecum Deus operatur, 
Sic breviter persolvatur 
Ista quaestiuncula. 

te precatur 

Grex hic, ut exaudiatur 
Eius deprecatio, 
Ut ad regnum perducatur, 
In quo quisque praeditatur 
Diurno denario. 

Collect. ms. Lirense saec. 12. Cod. Ebroicen. 17. add. saec. 13. mit ,lel. 



-- 49 -- 

59. De Beata .laria V. 

1. 0 domina, 2. Illuminatrix 
Dominatrix, Cordium, 
lllumina, Eliminatrix 
¥i|ae datrix Sordium, 
Femina, Imperatrix, 
Nostras tenebras. Nos visita. 

3. Respice nos, 
0 matrona, 
Post hos threnos 
Nos duc, bona, 
Ad amoenos 
Vel amoena. 
Collect. ms. Lirense saec. 12. Cod. Ebroicen. 17. add. saec. 13. Mit MeL 

60. De Beata ,laria V. 
2. Cum infante loquere 
Voee tuta, 
Qu« loqueute libere 
Lex sflebit muta, 
Ritus prisci 5Ioyses, 
Yultum muta, 
Erubeseat facies 
Legis iam corruta. 
Puer nobis natus est, 
Cuius pater Deus est. 
Cuius mater prorsus est 
¥irgo impolluta. 
Quos abseondit regulus 
In operto, 
Noster iste parvulus 
Traxit in aperto ; 
Serpens faetus aeneus 
In deserto, 
Quos vulnerat igneus, 
Dono eura eerto. 
Ergo spreta Veneri 
Vila simus pueri 
lovatore miseri 
Stalus iam reperto. 

1. Are, virgo sapiens 
E matura, 
Caro Deum pariens 
Contra carnis iura, 
Angelorum gaudium, 
Pasce. cura, 
Reorum remedium, 
Manu range pura, 
Te gestantem brachia 
Tua gestent, eia, 
Tibi iungat basia 
Dêi genitura. 

zu fordern. -- 3, 10 puri. 
Drovos, Cantionoa et blutoti. III. 

Liber ms. Miracuiorum 13. V. saee. 13. Cod. Arsen. 3517. add. saec. 13. 
2, 2 locitiva. -- 3, 9 spreta venttm; der Reim scbeint die Form Vcneri 

4 



-- 50 -- 

61. De Beata Maria V. 

R. Nardus odorifera 
Stillat arce sapera, 
Per quam fit puerpera 
Virgo matis stella. 

1. Thronus regis instauratur 
14odie puella, 
Terra caelo fecundatur, 
Fardant caeli mella, 
5Iella, quibus irrigatur 
Virginalis cella, 
lqovus liquor eliquatur 
De vite novella. 

2. Deus, qui cure Deo vivit, 
Unius usiae, 
Quem prae cunctis illinivit 
Oleo sophiae, 
Humanandus introivit 
Uterum 5Iariae, 
Humanatus nunc exivit 
Clauso cursu viae. 

3. Qui Iudaeis suscitavit 
Rude testamentum, 
Sese nobis instauravit 
Novum testamenutm, 
Venir. ut non ultra staret 
Vetus sacramentum, 
Et ut legis azymaret 
Veteris fermentum. 

4. Benedictus sermo patris, 
ui sic nos revisit, 
Per quem sacer thorus matris 
liendam non admisit, 
Quem a sinu patris [natal 
Caro non divisit, 
Dura se carne calciata 
Deitas immisit. 

5. Virgo prudens et virilis 
Nescia mixturae, 
Dum parturit sub virilis 
Forma creaturae, 
Virgo, cella trinitatis, 
Obvia naturae, 
Salvo iure castitatis 
Purum parit pure. 
Cod. Berolinen. Phillipp. 1996. add. saec. 12. -- Der Refrain folgt jeder 
Strophe. 

62. De l]eata Maria V. 

1. Salve, virgo regia, 
Tui nati rata, 
Patrem paris filia 
51atura mutata. 

2. Totius triclinium 
Tu es trinitatis, 
Paris, virgo, filium 
Vi divinitatis. 

3. Tua pudicitia 
lqunquam violata, 
Sed adest laetitia 
Integre servata. 

4. Eva nobis nocuit 
Dans mortem et luctus, 
Sed sic, virgo, floruit 
Ventris tui fructus, 



5. Quod antiqua vitia 6. Tu fons aquam gratiae 
Per te sint ablata, Omnibus inundans, 
Sed et castimonia lIater regis gloriae, 
Salutis oblata. Infernum pessumdans. 
7. Dilue propitia 
Reorum peccata, 
Quia reis alia 
lon est advocata. 
Collect. ms. S. Mariae Rivipullen. saec. 13. in. Cod. Parisin. 5132. add. 
saec. 13. ex. 

1. 0 venerabilis 
et salufifera, 
Semper amabilis 
arque melliflua. 
2. Regina virginum, 
felix puerpera, 
Decus sidereum, 
stella clarissima. 

63. De Beata Maria V 
3. Virtutum specimen 
et vitae ianua, 
lobis tare miseris 
stilla remedia. 
4. Fac, nostras tenebras 
videns irradia, 
Tua duicedine 
supplices satia. 
5. 0 Iesu Domini 
genetrix inclita, 
Iam suo iudici 
reos concilia. 
Collect. ms. incertae orig. saec. 13. in. Cod. Tolosan. 871. -- Abschrift 
von Adr. Carrbre S. I. 

64. De Beata Maria V. 

1. Ave, Maria, 
Gratia 
Plena, viris invia, 
Via regia. 
Thalamus pudoris, 
Summi vas odoris, 
,Mater salvatoris 
Arque filia, 
Parens paris nescia, 
Dans gaudia 
Dulcia. 
Terminans doloris 
Nostri taedia, 
Primi genitoris 
Tollis vitia. 

2. 0 solacium 
Omnium, 
Reis da remedium, 
liundo gaudium 
Confer salutare, 
Mundi luminare, 
Servans singulare 
Privilegium, 
I)um post puerperium 
Egregium 
Gremium 
blanens pueilare 
5Tescit vitium, 
Mater absque mare 
Paris filium. 
4* 



-- 52 -- 

8. 0 puerpera., 
Foedera 
Ferens orbi prospera, 
Cuius ubera 
Christum lactaverunt, 
Per te recesserunt, 
Per te perierunt 
Legis vetera, 
Celsa supra s,.'tlera, 
Mortifera 
Scelera 
Tua purgaverunt 
Sacra viscera, 
Quud magi noverunt 
Dando munera. 

4. Stella marina, 
Lumina 
Cordium illumina, 
Felix femina. 
Tuum ora nature, 
Ne nos Adae rature 
Trahat in pecc--.tum. 
Caeli regina, 
Vitae confer semia, 
Discrimina 
Termina, 
Nostrum munda stature, 
Terge crimina, 
iXlundes et reatum, 
Mundi domina. 
5. Christo laudibus 
lugibus 
Insistons cum cantibus 
"luis precibus 
Petit adiuvari, 
Ne mundano mari 
Possit naufragari, 
Sed mortalibus 
Purgatis criminibas 
E levibus 
Omnibus 
Possit adgregari 
('aeli civibus 
Aque g|oriari 
In caelestibus. 

Cant. ms. Anglicanum saec. 13. Cod. Oxonien. Rawl. C 510. A. --Cant. 
ms. Gallicum saec. 13. Cod. Guefenlffteran. 677 (Helmsiadien. 62 B.- 
1, 6 Templum creatoria B. -- 1, 11 Grandia Il. -- 2, 3 dans A. -- 2, 7 
Serra A. -- 2, 13 Nescis B. -- 2, 14 absque patte (gegen den Reim) ]5. -- 
3, 6 Per te claruerunt B. -- 3, 7 paruerunt B. -- 3, 15 Dantea B. -- 4, 1 
Stella maris A. -- 4, 6 factura B. -- 4, 7 ad peccatum. B. -- 4, 12 purga 
stature B. -- 8tr. 5 fehlt A. 

ri,5. Ile Beata ,laria V. 

1. 0 hlaria, 
0 felix puerpera, 
Mater pia, 
Cuius suxit ubera, 
Qui creavit sidera, 
lXIunera 
De te fluunt dulcia, 
Spiritus sancti cratera. 

Aqua viva, 
Clausa semper ianua, 
Progressiva, 
Stella non occidua, 
Ficus sed non fatua, 
Irrigua 
Paradisi pascua, 
Balsamus, myrtus, oliva. 



-- 53 -- 

8. Ioseph spica, 
Humus, de quo vipera, 
Per quam sicca 
Ionae petit hedera, 
Sanans anguis vulnera 
Pertica, 
Funda tu Davitica, 
Parens cedrum mirica. 

5. Iacob scala, 

Salomonis 
Thronus es eburneus, 
Visionis 
Electrinus urceus, 
David sitim satians 
Puteus, 
Tu septenus cereus 
Raàians septenis donis. 

Fac me caelum scandere, 
Mundi mala, 
Carnem, Satan fugere, 
Tollens Evae miserae 
Scandala, 
Pietatis ubere 
Gratiae fove sub ala. 
Cant. ms. Petri de Medicis saec. 13. Cod. Laurentian. Pl. XXIX. 1. A. 
-- Orat. ms. Campense anni 1462. Cod. Darmstadien. 521. B. -- A hat nur 
Str. ]. 

66. De Beata Maria V. 

1. Cella pudoris, 
Maria, vocata, 
Plena dulcoris 
Et inviolata, 
Gloria regis, 
Clausula legis, 
Per prospera, 
Per aspera, 
Per invia 
Servos rege, Maria. 
2. Porta polorum, 
Aegris medicina, 
Spes miserorum. 
Salus in ruina, 
Flos mulieris, 
Nescia sceleris, 
Per aspera, 
Per prospera, 
Per devia 
Servos rege, Maria. 

3. Fons sine limis 
Supernae virtutis, 
Qui pluis imis 
Pocula salutis, 
Manna beatum 
Das nobis gratum, 
liirifice, 
lIagnific% 
0 pia, 
Servos rege, Maria. 
4. Corrige mores, 
Lava vitiosum, 
Pelle furores, 
Praebe vir|uosum, 
Dele reatum, 
Placa nobis natum, 
Per prospera, 
Per aspera, 
Per devia 
Servos rege, llaria. 

Collect. ms. Llantoniense (?) saec. 1:. C,,d. Coll. Corp. Chritsi Oxonien. 
59. -- I, 6 FIos mulieris, gegen den Reim; ,gl. 2, 6. -- Vor .'4, 7 noch 
biystice. -- 3, 9 fehlt eine Silbe ara Verse.  Abschrift von Rev. H. M. 
Bannister. 



-- 54 -- 

67. De Beata Maria V. 
1 a. Teneae 
Rosulae 
Lenia folia 
Pullulant ex arida. 
2 a. Species 
Aurea 
Quodlibet aes 
Rutilitate praeminet. 
3 a. Spectabilis 
Haec valorifera 
Remedia creticae 
Turmulae. 
R o Singuli terrigenae, 
Diligite 
Prae ceteris 
rosulam floribus 
Laudibus 
In canoribus. 
Proximam verbigenae 
Porrigite 
lemoribus 
In temporibus 
Bulliens aream 
Paradisi 
plurimis decoribus. 
4 a. Genitor 
Editor 
Trifidae machinae • 
Caelitus banc rosulam 
5 a. Auream, 
Roseam 
Butilatriam 
Rediviviscit quoniam, 
6 a. Apparuit, 
Claruit 
Amoenitas, 
Qua reviviscunt 
saecula. 

1 b. Temere 
lebulae 
Prodeant lolia. 
Quae perimunt valide,. 
2 b. Series 
Rosea 
Quaslibet res 
Germinis supereminet. 
3 b. Tractabilis 
Haec odorifera 
Viriditas inclitae 
Rosulae. 
4 b. Posuit, 
Imbuit 
Mystico sereine 
Desuper aridulam, 
5 b. Aruit, 
Caruit 
0pe, patriam 
Sed per rosulam Mariam 
6b. Lux oritur, 
Moritur 
Sterilitas, 
Hanc vivificat 
diecula. 

R .o Singuli terrigenae etc. 



-- 55 -- 

7 a. Prae violis 
rosulam diligo, 
Quae pullulat in Iericho, 
Supra celsas cedrus 
emicuit 
Ac intra ,Nazaxeth 
viruit. 

7 b. (uae rosula 
protulit lilium, 
Quod caeli supercilium 
Regens fert saeculis 
auxilium, 
Praegnans verbigeua 
filium. 

Per quod vetitus 
Aditus 
Humanitus 
Est regenitus. 

8b. 

Tamquam eminus 
Comminus 
Hic eminus 
Fulget Dominus. 

9a. 

Per rosulae 
redolentiam 
Deus omnipotentiam 
Implicuit, 
condescendentiam 
Ad sceleris 
inclementiam. 

9b. 

Per rosulae 
stillicidia 
Supprimuutur dissidia, 
Salubria 
dantur praesidia, 
Tot rosulae 
sunt subsidia. 

10 a. Resonet laus et gloria 
Per saecu|a 
meritoria, 

10 b. Lilia cure memoria 
Per rosu|am 
duratoria. 

11 a. lIater fi|ium saecu|o 
Induigeat, 
iilium speculo 

llb. Sordes inquinamenlorum 
Et tribuat 
genitis iterum 

12 a. Post saeculum 
ambigiferum 

12 b. Peroptima 
regna polorum. 

R° Singuli terrigenae etc. 

Collect. ms. Tegurinum saec. 10. C]m. 5Ionacen. 18628. add. saec. 13/14. 
A. -- Miss. ms. Altovadene saec. 14. Cod. Altovaden. LXV. add. saec. 14. 
B. -- lb, 1 Tremere B. -- lb, 3 Prodeunt B; lolea A. -- lb, 4 Quae 
peribunt B. -- 2a, 3 Quolibet B.- 2b, 3 Quaelibet A.  2b, 4 Lies 
germinis? -- 3a, 2 Hic A. -- 3b, 2 Haec fehlt B; Hic A. -- 3a, 3 sq. 
und 3b, 3 sq. umgestellt A. -- R °, 7 verbigenam AB. -- Sa, 2 Rosulam 
B. -- Sa, 3 Luti laetam A; butilatria wohl statt buti latrix. --Sa. 4 
Rediviscit A, rediviviscat B. -- 6 a, 4 rediviscunt A, rediviviscunt B. -- 7 a. 1 
Prae cunctis A. -- 7a, 3 pullulant AB. -- 7a, 4 celsa B.  7a, 6 Hac 
intra. -- Str. 8 und 9 fehlen B. -- Sa, 1 veditus A. -- 9b, 3 Supruntur 
A. -- 10b, 2 rosulae A. -- llb, 1 Sorden. B.  llb, 2 tribuat et A. -- 
llb, 3 genus iterum. A. -- Die Wiederholung von R ° nach Str. 6 und 12 
nur in B, an zweiter telle mit dem Vermerk: ,quaeraiis superius". 



-- 56 -- 

68. De Beata laria V. 

1. Yeni, sancte spiritus: 
Et in me robur auge 
virtuosum, 
Eflhnde iumen caelius 
Et munda, quod est in me 
vitiosum. 
Fer solamen misero, 
Qui nititur iaudare 
5lariam, piam irginem, 
Cuius iaudem intendo 
propalare. 

Tu virtutum speculum, 
Lucet in te 
Saiomonis sophia, 
Tu perlustrasti saeculum 
Splendore 
claritatis, o Maria. 
Luua sub tuis pedibus 
Tu es amicta sole, 
Ex te processit filius 
Homo Deus 
Sine peccati mole. 

2. Maria, mater gafiae. 
Spes veniae, 
Solamen miserorum. 
Tu eivilas iustitia% 
Vas gioriae, 
Reparatrix reorum ; 
Tu steila maris iucida, 
Tu rutilans aurora, 
De me demas aspera, 
Da prospera, 
Cor aridum duicora. 

5o 

Languoris tu solacium, 
Peccanlium 
"la spatium, 5laria, 
Spes in te sperantium, 
Errantium 
Tu es direeta via. 
Actus meos dirigas 
Orisque rege dicta, 
Hostes nocentes deshuas 
Et diluas, 
Virgo, mea delieta. 

:. Are, regiua virginum 
Et angelorum, 
Thronus Saiomonis, 
Tu peperisti dominum 
Caeiorum ; 
Are, veilus Gedeouis, 
Tu sola virgo crederis 
E mater deitatis, 
Tu sine spina iilium, 
Trielinium 
Tolius lrinilatis. 

6o 

Tu rosa parens lilium, 
Tu virens virga 
fructum protulisti, 
Cure peperisti filium, 
Quem courra carnis 
morem genuisti ; 
Tu rouler maris uescia, 
Cella divinilatis, 
A nobis pelle noxia 
Et vitia, 
Nos solvas a peccatis 

Et fac caelesti gloria 
Gaudere cure beatis. 

Pass. et Orat. ms. Emmeramense saec. 14. in Clm. 3l,,nacen. 14528. 



-- 57 -- 

69. De Beata Maria V. 

1. Ave, mater o Maria 
Pietatis, tota pia, , 
Sine te non erat via 
Deploranti saecnlo. 

3. Plena dulci medicina, 
Tu protegens a ruina, 
Tu es portus, tu carina 
In onmi pcrieulo. 

2. G-ratia tu nobis data, 
Quam fidelis advocata, 
Caeli thronis es praelata 
In aeterno solio. 

4. 0 Maria, tu solaris 
Micans phoebus, stella maris, 
Christo regi tutelaris 
Coruscanti solio. 

Cant. ms. S. Salvatoris Venet. saee. 'ne. Cod. Bononien. 2216. A. -- 
Cant. ms. Franciscan. Venet. saec. 15. Cod. Marclan. It. IX 145. B. -- 1, 4: 
A deploranti A. -- 2, 3 prolata 13. -- Str. 3 and 4 umgestellt B. -- 3, 1 
dulcis A. -- 3, 2 Tu es B. -- 3, 3 Tu es puntus A. -- 3, 4 In fehlt A. -- 
Str. 4 fehlt A. 

70. l)e Beata Maria V. 

1. Rector potens caeli, terrae, maris, 
Omnium factor, qui modcraris 
Alto deitatis consilio 
Summa cure imis nullo medio, 
Tu matris ad laudes summe bonae 
Digno dato sermone 
Os aperi, pulsoque vitio 
Purae marri para sit cantio. 
2. Dic, Christi. dic, misericordiae. 
Dic nostra, dic, totius gratiae, 
Qua laude te referamus, mater? 
Quia contentus a nullo pater, 
Continens omnia, qui non cael«» 
Capitur, hic sub velo 
Velaminis carnis a te nata 
Natus est filius, o beata. 
3. Dicant omnes: o vere beata, 
Quae per illud ate saluttta 
Ab ingenerato illo taevae 
Sanasti omnes filios Evae» 
lam morti deditus homo mortem 
lon vieisset, si sortem 
Hane non terminasset per te data 
Gratia miserieors, beata. 
Colleet. ms. S. Floriani saee. [11. et] 13. Cod. Floriau 
Contines. 

X l 58. -- 2, 5 



-- 58 -- 

1. 0 quantum sollicitor 
Et cnris snppeditor, 
Dura corde transmeditor 
Praeens et futurum; 
Praesens et praeteritum 
Vergnnt in interitum, 
Talem habet exitum 
Humana natura. 
0 qui iutellegeret 
Mortem, quam sit dura, 
Et finem prospiceret, 
In timore viveret. 
¥overet et redderet 
Deo sua iura. 
2. Cunctis, quibus milio, 
Diebus in proposito 
Sum, quod velim subito 
Aut cras emendari; 
Cras ut corvus crocito 
Et cras idem appeto, 
Volo, sed non quaerito 
A sorde mundari. 
Lingua, sed non ratio 
Spondet haud peccare, 
Sed nec satisfacio, 
Sed, [si] venit unctio, 
Tunc venit compuncfio 
¥ix passu salutari. 

71. De Beata Maria V. 
3. Vae vobis presbyteris, 
Qui estis [in] literis 
Testamenti veteris 
Et novi doctores 
Praestatuti ceteris, 
Obstructores aetheris. 
Indiscreti oneris 
Estis inianctores ; 
Cathedrae recubitus 
Primos adamatis, 
Si sit [vobis] subditus, 
Commissus divinitus, 
Grex salvus vel perditus, 
lIinime curatis. 
4. «,uid de vulgo proferam? 
Nunquam eius sufferam 
Ita, quod non efferam 
Miras falsitates, 
Cuius lingua florida, 
Acta vero sordida 
Et corda sunt perfida 
Per subtilitates, 
Traditur sophistice 
Nec est, ut apparet, 
Doctrinae catholicae 
Iam factae snnt psensticae, 
Si quis vivit deice, 
Mundi laude caret. 
5. Adiuva nos, Domine, 
Qui passus es pro homine, 
Ut in tuo nomine 
Semper gloriemur ; 
Maria, humilium 
Et spes, salus omninm, 
Tu pro nobis filimu 
Ora, ut salvemur. 
Audi nos, nain te filius 
lqil negans honorat; 
Salva nos celerins, 
Christe, sis propitins, 
Pro qnibns te dulcins 
Virgo mater orat. 

Colleet. ms. Pragense saec. 15. Cod. Pragen. I G .qg. -- 1, 90 quis. -- 
2, 3 ,im.  4, 14 lqie mundi laude. -- 5, 12 Christe, tu sis. -- 5, 9 sq. 
entlehnt aus der 8equenz Ave praeclara. 



I. Concordi laetitia 
Propulsa maestitia 
Mariae praeconia 
Recolat ecclesia. 
Virgo Maria. 

De Beata Maria V. 
Tempore Paschali. 
3. Quam concentu parili 
Chori laudant caelici, 
Et nos cure caelestibus 
Novum melos pangimus. 
Virgo Maria. 

2. Quae felici gaudio 
Resurgenti filio 
Floruit ut lilium 
Vivum cernens filium. 
Virgo Maria. 

"4. 0 regina virginum, 
Votis fave poscentum 
Et post mortis stadium 
Vitae confer bravium. 
Vir-o Maria. 

5. Gloriosa trinitas, 
Indivisa unitas, 
Oh Mariae merita 
lqos salva per saecula. 
Virgo Maria. 

Clement, Felix, Choix des principales Séquences du moyen-age, Paris 
1861, 8. 86. Tiré d'un manuscrit du XVe siëclc, qui nous appartient." 

73. De Beata Maria V. 

In trinitate consistit perfectio, 
In trinitate vitae star refectio, 
In trinitate graduum collecti% 
E in trinitate caeli radicantur. 
In illo numero Deus trifario 
Modo providit nobis ordinario, 
Aspiciens de caeli viridario, 
In quo lucis lïlii sine fine laetantur. 
Extremis medium simul compegit 
Magister omni in sapientia. 
Illud videns Mariae provideutia 
Interpretes circumspecta sententia; 
Tunc tripartitae portionis optimam elegit. 

]Disce praecelsae virginis magnalia, 
Efficitur suppeditans carnalia 
Mater Dei vera, non alia, 
Haec ab aeterno vas electum meruit vocari. 
Haec est. deserti petra bloabitica, 
]De qua bibit aquam turba levitica, 



Haec est triumphalis fauda Davidica, 
Per quam Golias debuit gigas humiliari. 
Haec est stella lucis ex Iacob orta, 
Haec est Salomonis reclinatorium. 
Totius trinitatis consistorium, 
Haec est proselytarum divisorium, 
Soli Deo transibilis Ezechielis porta. 

Vide, quanta Dei sit humi|itoE% 
Quod eius caro facta est sublimitas, 
Immensurabilis est haec stabilitas, 
A nobis mentis oculis non potest videri. 
Divina fecit ista misertio, 
Quod protoplasti cernitur salvatio, 
Quem noxialis ponii masticatio 
Morti dedit, hunc redemit natus Dei veri. 
Ex irgine tex nasci dignabatur, 
Haec est mater nostra verissima, 
Virgo et mater Deo dilectissima, 
Succurre nobis, quaesumus, piissima, 
lam per te genus homiuum perpetuo salvtur. 

Collect. ms. 8tiriaeense saee. 15. Cod. Stiriacen. L 26 [s. n.]  2, 2 
Virclitur. -- 2, 5 petri. 

74. De Beata )laria V. 

1. Alma mater, gemma principalis, 
Te perornat raira castitas, 
Et collaudat plebs universalis, 
Quam pavit tua feeunditas, 
Dura per aurem Deum concepisti 
Et sine dolore peperisti 
Et post partum virgo permansisti. 

2. Hunc partum legislator praesignavit, 
Dura rubus ardens iucanduit, 
Ezechiel portam clausam monstravit, 
In te virga Iesse floruit. 
Gedeonis per te vellus rigatur, 
Area telluris solidatur, 
Filius Dei sic humanatur. 

3. Cum sis nostri utriusque mater, 
Summi regis ac lapsi hominis, 
lil negando te honorat pater 
0b virtutem tui nominis. 



Ergo pro nobis interpella nature, 
Pis prece dilue reatum, 
Tos ducas in beatorum stature. 
Collect. ms. Teg'urinum saec. 10. Clin. 51,)nacen. 18628. add. saec. 
(Mit Neumen.) 
75. Ie geata laria V. 
1. Humilitate slringitur aeternitas, 
Et corde puro capitur benignitas, 
Sic mortis umbra cingit immortalem; 
]ncircumscriptus loco circumscribitur, 
Cursus naturae his decretis labitur, 
Dura Deus formam sumit tlem. 
De caeli ergo solio 
Mariae claustrum verbum visilavit, 
Ut nos mundaret lolio, 
Caput serpentis virgo conculc«vit ; 
Adulter princeps tollitur, 
Maxilla Leviathan perforalur, 
Regnum eius destruitur, 
Emptitiis libertas condonatur. 
Sic Holofernis demitur 
Caput aque Golie 
Fund m,mu femiea, 
Tune Hebraea 
Cesat immolaio. 
Crescit honor 5Iariae. 
2. lon sure dignus vidure caeli olium, 
Propter peccata defluo ut folium, 
Dormio mortis umbr oporatus, 
Pro fonte peccati septenario 
lIergor delicti flumine ncfario, 
Fremo gehennae freno laqueatus. 
Libellus repudii 
Dvtus mihi facie sanctorum, 
Cessat spes auxilii, 
am duco tristis fru,:tum labiorum, 
Si dulcis me despexeris 
]iaria, revocatrix proscril»torum, 
Cadenlem ni erexeris, 
ox depulabor ore damnatorum. 
Aeternum principium, 
litte me, si praesumis, 
Salva praedulci gratia 
Labentia, 
Virgo beata, revoca, 
E hoc honorera umis. 



-- 62 -- 

3. Pulchre cubas poli summo fastigio, 
Angelorum circumdaris collegio, 
Fons sinu tuo manat pietatis; 
Ponis fuuestae haeresi tu terminum, 
,Mater perfecta beatorum nominum, 
Tenes thesaurum verae castitatis. 
Immolatur ris filius 
In forma panis manu sacerdotis. 
Cibo quid hoc sapidius? 
Hune nobis confer, pia, tuis votis, 
Ut cum molares steterint, 
Ciausis fenestris thorus dissolvetur, 
Aethiopes si venerint, 
Potestas contra nos his nul]a detur 
lam virtus ornais deficit. 
Sola sis advocata, 
Verbosa viris ratio 
Et cautio 
Deperit, si abfueris, 
Praedulciter trabeata. 

Collect. ms. Stiriacense saec. 15. Csd. Stiriaccm L 26 [s. u.]. -- 1, 13 
legnum Dei destruitur. -- 1, 16 Hebrae. -- 2, 3 Dormitis mortis. -- 2, 12 
praescriptorum. -- 3, 1 eumbas. -- 3, .q mana. -- 3, 4 fuuestri. -- 3, 7 
Immolatur tibi filius. -- 3, 9 quod. -- Verfasser nach der Hs. ]Iagister 
Nicolaus de Sweydniez. 

76. .)iutetum de beata Virgine". 

Imperatrix supernormn 
Civium, 
Consolah-ix miserorum 
Et gaudium, 
Verum lumen cordium. 
Vitae datrix, 
lIediatrix, 
Hominum, 
Exoratrix 
Sis pro nobis ad Dominum. 
Per te mors destruitur, 
Per te vita redditur; 

Mortem nostram destrue, 
¥itam nobis tribue. 
Tu nostrum refugium, 
0 Maria, 
Nobis fer auxilium, 
Virgo pia, 
0 splendor gloriae, 
0 lux ecclesiae, 
Nos te laudantes, 
.Nos exsultantes 
Tuis laudibus, 
lunge caeli civibus. 

8ermones ms. (S. Bernhardi super eantica) saec. 12. Cod. Hilarien. 40. 
add. saec. Is/4. -- Das Gaaze mit einstimmiger Melodie, was zut Fest- 
stellung des Begriffes eines Mutetum von Interesse ist. 



Cantiones de Sanctis. 

77. De sancto Nicolao. 

1. Incomparabiliter 
Cum io, cunditate 
Gaudeamus pariter 
In bac sollemnitate. 

2. Innumerabilibus 
lqicolai vita 
Clarens claris actibus 
Ut gemmis redimita 

In festo beatorum 
Huius et aliorum 
Decet melos canomm 
Dari Deo deorum. 
Ht stmt beati, qttorum 
Pater est rex caelorum 
lqicolaus elisorum 
Per saecula saeculorum. 

Nondum verba formare 
Norat et praedicare, 
Novit iam iêiunare 
Et a mammis eessare. 
Incepit castigare 
Corpus suum amare 

Festum ergo pontificis, 
Iam sociati eaelieis. 
Cum eantibus mirificis 
Atque modis organieis 
Festivetur a elerieis, 
Sed maxime seholasticis. 

Festum ergo pontificis, 
lam sociati caelicis, 
Cure cantibus mirificis 
Arque modis organicis 
Festivetur a clericis, 
Sed maxime scholasticis. 

• 3. Decet ipsttm precari 
Et iuste venerari, 
Qui natas lupanari 
Iam datas revocari 
Fecit eisque dari 
Auri pondus praeclari, 
Sic patrem consolari 
Volens et has servari. 

R o Festttm ergo pontificis etc. 

Trop. ms. Martialense saec. 12. [13. 14.J. Uod. Parîsin. 1139. -- 1, 10 
et tex. -- 1, 11 Lies: clericorum? -- 1, 15 soeiasti. -- 1, 18 bac clercicis. -- 
2, 7 Novit nain. -- Vor 3, 1 scheinen vier Zeilen zu fehlen. -- , 2 Et ustra 
venerari. -- 3, 3 nata. -- 3, 4 data. -- 3, 8 Volens et assetvari. 



-- 64 -- 

78. De sancto Nicolao. 

1. Sollemni gaudio 
Sit aucta contio 
Fidelium 
Ad digni [titulis] 
Soilcnne praesulis 
Praeconium. 

3. A morte clericos) 
A mari laicos 
Eripuit 
Et multis aliis 
Idem prodigiis 
Emicuit. 

2. Praecedant clerici, 
Succedant laici 
Tripudio, 
Ope Nicolai 
Posccntes se trahi 
De devio. 

4. Ut res haec clareat, 
Iam lector subeat 
0fficio, 
De vita praesulis 
Audita populis" 
Sit lectio. 

R ° Sollenni gaudio 
Sit aucta haec contio. 

Collect. ms. Lirense saec. 13. Cod. Ebroicen. 1. add. saec. 13. Mit Mel. 
-- 4, 1 res ex clal-eat. 

79. De saneto Ni«olao. 

1. l'icolaus inclitus, 
Laudet omnis spiritus, 
Factus est divinitus 
Praesul cure laetitia, 
Laudet omnis spiritus 
Gubernantem omnia. 

3. Vox emissa caelitus, 
Laudet omnis spiritus, 
Viam, dixit, aditus 
Serres vigilantia; 
Laurier omnis spiritus 
Gubcrnantem omnia. 

2. Grex erat sollicitus, 
Laudet onnis spiritus, 
Quem pastoris obitus 
Laeserat maestria, 
Laudet omnis spiritus 
Gubernantem omnia. 

4. Qui praefore praescitus, 
Laudet omnis spiritus, 
Praeferret intuitus 
Deferrct insignia; 
Laudet omnis spiritus 
Gubernantem omnia. 

5. Vigilare solitus, 
Laudet ornnis spiritus, 
Sic est sancta deditus 
Praesul in ecclesia; 
Laudet omnis spiritus 
Gubernantem omnia. 

Collect. ms. Maioris Monasterii saec. ah(. Cod. Turonen. 615 (927).  
3, 1 "Vos emissa. -- 4, 1 Qui praefore praesitus. -- Aus dieser Hs. auch 
bei Luzarches, Office de Pques, p. 42 sq., mit folgenden Fehlern: 4, 1 Qui 
pectore positus. -- 5, 3 est sacra. -- 5, 4 Praesul in Lycia. 



-- 65 -- 

80. In Festo S. Nicolai. 
De Episcopo Puerorum. 

1. 0 sedes apostolica, 
Gaude» sedes naetica» 
In bac die dominica 
lovum pastorem suscipe, 
Gaude, sedes mannetica, 
lovum pastorem suscipe. 

Emitte nova cantica, 
Gaude, sedes m«nnetica. 
Servos tuos laetifica, 
.Non adplaudentes corripe» 
Gaude, sedes mannetica, 
lovum pastorem suscipe. 

2. In hac die dominica, 
Gaude, sedes »annetha, 
Emitte nova cantica, 
Novus adplausus concipe, 
Gaude, sedes niannetica, 
lqovum pastorem suscipe. 

4o 

Descende, virlus caelica, 
Gaude, sedes mannetica, 
Quod eorruit, aedifica 
Sub isto novo principe 
G:ude, sedes manoetica, 
blovum pastorem su,cipe. 

Collect. ms. Maioris Monasterii saec. ]$/14. Cc, d. Turonen. 615 (927l. -- 
1, 2 Zu sedes mannetica cri'. Du Cange s. v. manneta, exametum. -- 
3, 4 aplaudantes. -- Aus dieser Hs. auch Luzarches. Office de Pques, 
33 sq. mit folgenden Fehlern: 1, 2 und ira iblgenden immer Nannetica.- 
6 fehlt. -- 3, 6 fehlt.- 4, 6 fehlt.  Zwischen Strophe 3 und 4 scheint 
mindesteus eine Strophe zu fehlen, da sonst die erste Zeile jeder Strophe die 
dritte der vorhergehenden wieder aufnimmt. 

81. De sanctis Innocentibns. 

1. In laudes innocentium, 
Qui passi sunt martyrium, 
Psallat chorus infantium: 
Si{ decus regi martyrum 
Et gloria. 

4. In somnis hanc fallaciam 
Viderunt ac ad patriam 
Per viam tendunt aliam. 
Sit decus regi martyrum 
Et gloria. 

2. Cure filius apparuit, 
In quo patri complacuit, 
Terrenus tex infremuit. 
Sit decus regi martyrum 
Et gloria. 

5. lunc videns, quod paraverat, 
]ratus rex cure furia 
Nefas constans celaverat. 
Sit decus regi martyrum 
Et gloria. 

3. Hune magos iubet quaerere, 
(ui praecedente sidere 
Tres pergunt trinum colere. 
Sit decus regi martyrum 
Et gloria. 

6. Ut vitam morte omnium 
Occidat, Dei tilium, 
Datur regis imperium. 
Sit decus regi martyrum 
Et gloria. 

Trop. ms. 5lartialense saec. 12. [13. 14.] Cod. Parisiv. lla9.  2, 2 
patris. -- 3, 2 praecedentis.  3, 3 Tres idem trinum. -- 5, 1 Ne videns.- 
Nach 5, 3 Alleluia. -- 6, 1 mortes. -- 6, 20ccidens. -- 6,  Cantu rezi.. 
Dreves, Cantiones et luteti. III. 5 



-- 66 -- 

.2. De s. lohanne Bap{isa. 

1. Cleri uuiversitas, 
Solve laudes debitas 
Beato Iohanni, 
Ut per eum siccitas 
Cesser» et humiditas 
Assit boni anni. 

4. Dum iuventa floruit, 
aculari respuit 
Vaniloquo felle, 
Hinc eremum coluit 
Et pro pastu habuit 
Locustas cum ruelle. 

2. Gaude, cleri contio, 
Laetare cum gaudio, 
Iohannem implora, 
Ut eius subsidio 
Aestuum effusio 
Cesser absque mora. 

5. ¥ilam ducens asperam 
Docuit ad literam 
Atque baptizavit, 
Vestem gerens bugeram 
Sec vinum nec siceram 
Nec mustum potavit. 

3. Iohannis natixitas 
Per sortes exhibitas 
Claruit praeclare, 
Cui laudes debitas 
Populi inmensitas 
Debet decantare. 

6. llundo nolens sabici 
Nominis angelici 
Voee nominalur, 
Carne spernens infici 
l,aurea eentupliei 
Caelo laureatur. 

7. Lux, lucerna praevia, 
Hos aestus abhinc via 
Fulsa livione 
Ac in eaeli curia. 
Ubi pax et gloria, 
I%s tecum repone. 

Collect ms. Trecoriense saec. 14. Cod. Parisiu. Nç, uv. acq. 426. -- 1, 6 
bonis. -- 4, 4 llic. -- 7, 2 via, imp. von viare, transitiv gebraueht. 

83. Ie s. Iohanne Baptista. 

1. In hoc festo breviter 
Iubilemus pariter 
Collaudantes Dominum. 
Salvatorem omnium. 

2. In quo Samson meruit 
Aulam caeli scandere, 
tua regnat rex gloriae. 

R° Festum miri viri, 
Festum miri viri, 
Eia, celebremus 

R ° Festum miri viri, 
Festum miri viri, 
Eia, celebremus. 



-- 67 -- 

3. Qui natus de sterili 
Fit praecursor Domini, 
Siguis et virtutibus 
Eulsit in plebibus. 
R ° lpsum, ipsum mirum 
Virum, mirum virmn. 
Ergo collaudemus. 
Tr,,p. ms. Martialense saec. tl/l. Cod. Parisin. 1139. -- 

Cantiones Morales. 

1. Pater, tui sumus, 
Cui et poli sidus; 
8anetifica laude 
lqomen mure clare. 
:2. Adveniat regnum, 
(uod est sempitelmm: 
Fiat voluntare 
Sieut poli terrae. 

Pater 
ô. Panera nostrum hodie 
Cotidianum praebe 
E dimitte pius 
Sieur terrae pendus. 
4. Libera nos recto 
Ab antiqua fraude, 
Maneat tutamen 
Fiat, fiat. Amen. 

Trop. ms. Martialense saec. 12. (13. 14.) Cod. Parisin. 11:-;9. -- 1, 2 Qui 
et poli. 
S5. De Paenitentia. 

1. Quare non cesses vivere, 
0 miser home, misere? 
Cnr moriendo vivitas 
Et quare te non excitas 
A somno mortis miserae? 
Clamat ad te cotidie 
Pius largitor veniae: 
Sunamitis. revertere, 
0 miser[ai, egredere 
De 13abylonis carcere. 
Dura modo possibilitas 
Adest et opportunitas, 
Cur differs culpas plangere ? 
('uv in obscaenis habitas, 
çur in sepulcro latitas 
Perversae conscientiae ? 
Cur iudicem non dubitas, 
Cur te demulcet foeditas 
Luxus et immunditiae? 
Collect. ms. S. Germani Autisiodoren. 

2. Cur de te non. deliberas 
Et quare te non liberas, 
Miser, a morte misera ? 
Dura vivis, nunc accolera 
Delere cito scelera 

lec paenitere differas, 
Ne poeffas mortis perferas 
Illic, ubi est mors altera. 
Dura tractas de iudicio 
Finali vol uppli«'io, 
Cur in te tanta caecitas? 
In quo dormitat ratio, 
Cur semper vacas otio? 
Surge, ne l,oenas debitas 
Cure damnatis sustineas 
E in infernmn peras, 
Ubi nulla redemptio. 
saec. 15. Cod. Autisiodoren. 23. 
.5* 



-- 68 -- 

86. De paeiteaiia oa differeda. 

Dic. homo, cur abuteris 
Discretionis gratia, 
Cure vitae viam deseris 
Et tendis ad supplicia? 
Saluti praefers otia 
Et pretiosis villa 
Nec metu poenae flecteris 
:Nec spe salutis traheris, 
Ut summa quaeras gaudia. 

3. Certe non excusaberis 
Dissimulando talia, 
'am, si sic subterfugeris, 
Post restat conscientia, 
Quae non tacet latentia, 
Et divina iudicia 
Declinare non poteris, 
Sed, si convictus fueris, 
Pater mortis sententia. 

2. uid valet mundi gloria, 
¥ide, quam sic amplecteris. 
Iulta rides iudicia, 
Qui scienter deciperis, 
Mundum, qui fugit, sequeris 
E çllnl labente laberis 
equendo transitoria, 
Sic bona permanentia 
ub aure surda praeteris. 

4. :Non confidas de venia, 
Si sero paenitueris, 
Dies est peremptoria, 
Quam nisi tu praeveneris 
Fructu condigni operis 
Et reatum purgaveris, 
Erit tibi miseria 
Absque misericordia 
In aeternum cure miseris. 

5. Ergo rides, cure veneris 
In iudicis praesentia, 
ui tibi, prout egeris, 
Iusta reddet stipendia, 
'e gloiosa patria 
Tua te. privent vitia, 
Nam, si mundus occurreris. 
Cure iustis sociaberis 
 In aeterna laetitia. 

Collect. m.. Victorinum saec. 15. Cod. Parisin. 14810. A. -- Collect. 
ms. Victorinum saec. [14. et] 15. Cod. Parisin. 14923. B.- Collect. ms. 
Victorinum saec. 15. Cod. Parisin. 15163. C. -- 1, 2 Discretione B. -- 1, 5 
«,ctia AB. -- 2, 4 QuodB; Quae C.-- 3, 5 non latet AC. -- 4, 5 Fructu 
cure digni B. -- 5, 1 rides AB; quo veneris A.  5, 6 privat A; privant 
BC. -- 5, 8 Cure istis A. -- Nach jeder Strophe wiederholen sich 1, 1 sq. 
als Rundreim. 
Gedanken, Ausdruck des Gedankens und Rhythmik dieses Liedes sind so 
sehr diejenigen Philipps de Grève, dafs ich nicht umhin kann, ihn 
f/ir den Autor desselben zu halten. Dies um so mehr, als sein Lied: Cure 
sit omnis caro foenum in allen drei Quellen mit diesem Liede ver- 
bunden ist. 
Dies Lied steht auch in Cod. Palatin. Matriten. 2 N 4 saec. la/], eben- 
fall ohne Angabe des Verfassers.- Vgl. Leyser, 422; Hauréau, Des poèmes 
latin« attribués à aint Bernard. 2. 



-- 69 -- 

87. De Morte et ludicio. 

1. 0 Christi longanimitas, 
Et longs exspectatio, 
0 raira Christi pietas, 
0 quanta miseratio! 
0 cordis induratio! 
4uid differs, cur non cogitas, 
Homo, quae vitae brevitas? 
Cito fit consummatio. 

3. 0 quae mortis acerbitas 
Et quanta trepidatio. 
Cran tare tangit mortalitas. 
Ut fiat separatio! 
Quid prodest delectatio, 
Quid pestia iucunditas? 
Numquid pro ita flagi'as ? 
0 sera reeordatio! 

R ° Cernat hoc meditatio, 
Quid nos primo fuerimus; 
Nihil prodest elatio, 
lam terra tandem erimus. 

R° Cernat hoc meditatio, 
(uid nos primo fuerimus; 
lihil prodest elatio, 
Nain terra tandem erimus. 

2. 0 vanitatum vanitas, 
Curarum occupatio ! 
0 cur ambitur dignitas, 
Car opum cumulatio? 
Quo tendit eongregatio, 
Aut quid valet cupiditas 
E in sepulcro foeditas 
Et extra dealbatio? 

4.0 
0 

0 
0 

servitus, quid cogitas 
ipparens in iudicio? 
arguens crudelitas 
Hostis et accusatio ! 
0 dolor, o confusio, 
horror, o obscuritas, 
poenarum aeternitas 
Et ignis aestuatio! 

5. 0 homo, eur non cursitas, 
Ut detur tibi mansio? 
Quam felix immortalitas 
Et nulla trepidati% 
Sed perpes exsultatio 
Sanctorumque societas 
Et permanens felicitas 
Et laeta Dei visio! 

Collect. ms. Victorinum saec. 15. Cod. Parisin. 14810. A. -- Collect. ms. 
Victorinum sec. [14. et] 15. Cod. Parisin. 14923. B. -- Collect. ms. Victorinum 
saec. 15. Cod. Parisin. 1.5163. C. -- Nach 1, .5 folgt noch Et mortis festinatio 
ABC ; diese Zeile ist aher nach Analogie aller anderen 8trophen zu tilgen. -- 
I, 6 cur non agiras ABC. -- R °, I haec AC. -- 2, 5 de abbatio B. -- 
5, 6 Quid pecunia iucunditas B. -- Das Repert. hymnol. Chevaliers bezeichnet 
dies Lied als ,divisio" des Liedes Dic homo cur abnteris. Zwar 
hSngen die beiden Lieder in A und C zusammen; dafs sie aber nicht zu- 
sammengeh5ren, sondern zwci getrennte Lieder sind, beweist einmal daa 
Versmafs, das in unaerem Liede eine Zeile weniger bat sis in jenem, tbrner 
der leim, der in diesem Liede durch aile ISrophen auf itas und io, 
in jenem dagegen auf e ris und la gebildet ist, endlich der Rundreim, der 
in beiden Liedern verschieden, in diesen vierzeilig, in jenem zweizeilig ist. 
Auch fiir dies Lied ist Philippe de Gr6ve als Verfasser anzusehen, da 
beide Lieder zweifelsohne sus einer Feder geflossen. 



-- 70 -- 

88. De Poea Pe¢¢ati. 

I a. Eva virum 
dedit in mortem, 
Omnes eam 
sequimur sortem ; 

2 a. Puisus in hanc patriam 
Patitur miseriam ; 
Proh dolor, 
Proh dolor ! 

1 b. Perdidimus 
caeli cohortem, 
Gemit homo 
se hinc exsortem. 

2b. In sud»re corporis 
Cursum habens temporis; 
Corporis, 
Temporis. 

3 a. Surgunt spinae, 
tribuli. 

3 b. Operantur 
exsuli 

4 a. Humillimi 

4 b. Siinillimi. 

Sa. Eva, mater, 
paris in tristitia 

5 b. Terribi|is 
data est sententia. 

6a. Sorte hic degunt misera, 
Quos vipera 
Letifêra 

6b. Trudit sede de supera 
Ad infera, 
Ad infera 

7. Sede de supera. 
Trop. ms. llarialene saec. 19. (13. 14.) Cod. Parisin. 11.39. --3lit 
llel, iu Neumen. J 4a, 1 Humillimo. -- 4b, 1 Sub millimo. -- 5b, 2 est 
fehlt. -- 6a. 1 hic legur, t. -- 6a, 2 Quo. -- 6b, 1 Strudit sedens de. -- 
ï, 1 Sedens de. 

89. De Morte. 

1. Deus.. quam brevis est 
Yita mortalium ! 
Suo perit augmento. 
Eam si compares 
Ad aevi spatium, 
Vix par est ut momento. 

1i tempus rcdimas, 
Dum habes spatium, 
5lors cita tibi lento. 
Heu me, quid faciam, 
Cure ad iudicium 
Surgam «le mouumento? 

2. Ut fumus deficit, 
Cadit ut folium, 
Quod rapilur a vento. 
Fili putredinis 
Et cibus vermimn, 
Homo quod est, memento. 

4. Districti iudicis 
Stans ad praetorium 
quo fruar argumento? 
tuam felix fuerim 
Intrans iu gaudium 
Lucratus de talento! 

Tropar. ms. Martialen:e saee. 12. (13. 14.) Cod. Parisin. 1139. J Die 
Initialen der trophen fehlen durchgiingig (doch nicht in tr. 1); sollte 
indes nicht doch Heus statt Deus zu lesen sein? -- 4, 1 Districtis.  4, 3 
Quid. -- 4, 5 gaudio. 



90. De Mnnd«. 

1. lIulta nobis adversantur, 
Quibus mores impinguantur, 
Tria tamen principantur, 
(uae vicissim proe|iantur: 
Hostis invisibilis, 
Mundus hic umbratilis, 
Caro, cornes fragilis, 
Ista coniungantur. 

Mundus fraudes praemolitur, 
ficelus celat et blanditur, 
Dum, quod spondet, non largitur, 
Mendax esse comperilur, 
Occultans versutias, 
Rerum affluentias 
Spondens et res varias, 
Omnia mentitur. 

3. Dignitates et praebendas 
Hic !,r»mittit exhibendas, 
Si magnates non offendas, 
Sed ipsorum tegas mendas 
Et occulles vitium 
Suave per mendacium, 
Quod est adulautium; 
Sed hoc non attendas. 

Flaeius, De cnrrupto ecclesiae statu poemata, p. 23. sq. -- 1, 2 mores 
adeo. -- Naeh Versmafs mtd Inhalt k5nnten diese Strophen iîiglieh zu Anal. 
XXI, N. 207 gehSren. 

91. De Paenitentia et de Stalu mundaao. 

1. 0 quantum sollicitor 
Et curis suppedilor, 
Dum corde transmeditor 
Praesens et fulurum. 

2. Cunctis, quibus milito, 
Diebus in proposito 
Sure, quod velim subito 
Aut cras emendari. 

Praesens et praeteritum 
Vergunt in interitum, 
Talem habet exitnm 
Humana natura. 

Cras ut corvus crocito, 
Et cras idem appeto, 
Volo, sed non quaerito 
A sorde mundari, 

0 quis inte||egeret 
1Mortem, quam sit dura, 
Et finem prospiceret, 
In timore viveret, 
Voveret et redderet 
Deo sua iura. 

Ligari sed non cupio, 
Spondens haud peccare, 
Sed nec satisfacio, 
Sed [si] venit unctio, 
Tunc venit compunctio, 
Vix possum salvari. 



-- 72 -- 

8 

Vae vobis presbyteris, 
Qui estis [in] literis 
Testamenti veteris 
Et novi doctores 

4. Quid de vulgo proferam, 
lunquam eius sufferam 
Ita, quod non efferam. 
Miras falsitates, 

Praestituti ceteris ! 
Obstructores aetheris, 
Indiscreti oneris 
Estis iniunctores. 

Cuius lingua florida, 
Acta vero sordida 
Et corda sunt perfida 
Per subtilitates. 

Cathedrae recubitus 
Primos adamatis, 
Si [vobis] sit subditus, 
t'ommissus divinitus, 
Grex salvus vel perditus, 
Minime curatis. 

Graditur sophistice 
lec est, ut apparet, 
Doctrinae catholicae 
Iam factae sunt pseusticae, 
Si quis vivit deice, 
Hic mundi laude caret. 

5. Adiuva nos, Domine. 
Qui passus es pro homine 
Ut in tuo nomine 
Semper gloriemur. 

3Iaria, hnmilium 
Spes et salus omnium, 
Tu pro nobis filium 
Ora. ut salvemur. 

Audi nos, nam te filius 
Nil negans honorat. 
Salva nos celerius, 
Christe, tu sis propitius, 
Pro quibus te dulcius 
Virgo mater orat. 

Collect. ms. S. Georgii Pragen. saec. 15. Cod. Pragen. I G 39. -- 2, 4 
emendare. -- 2, 10 Lies peccari? -- 5, 2 passus est. -- 5, 6 Et .pes salus 
omnium. -- 

92. De Fortuna mundana. 

1. Fortuna, si alluseris 
In altum me tollendo, 
Gressus meos direxeris 
Adversa deprimendo, 
Firme muniendo, 
Sure Salomonis socius; 

Si versipellis figeris 
Furtim nec non latenter, 
More consueto feceris 
Deplumans me recenter, 
Vulgo tune patenter, 
Videbor [compar] ocius. 



-- 73 -- 

Teues reguum, honores, 
Nobilitatis copiam, 
Posttergas iuopiam, 
Pauperem de sentina 
Trahis ferendo balteum, 
Sceptrum de pruina, 
Botri tui vina 
Laute mihi propina, 
Felix medicina, 
Succurre nuuc velocius. 

2. Ut quid spiua dorsi premis, 
Paupertas cumul: 
Sensus, simul vites ctemis 
Cervice adgregata, 
Sic coadunata 
Motus vitales suffocas, 
Abiectum cunctis populis 
Tamquam vermenl osteudis 
Orbis totius oculis, 
Arcum dire intendis, 
Sic me deprehendis, 
Mox vinctum abysso locas. 
Prostibulo natas iungi 
Parti egenti praecipis, 
Formam, mores recipis, 
Dormis sic contractus 
Per cuncta mundi climata, 

lieu, cul viget actus, 
Ponderosus tactus, 
Leges tuas nactus, 
In nihil sure redactus, 
Caelum contra me invocas. 

3. Sother magne, mirabilis, 
Votorum exauditor, 
Super cuuctos laudabilis, 
Bonorum elargitor, 
Yultus tui nitor 
Cives supernos debriat, 
Inaestimatum gaudium 
Choris das augelorum. 
Corda purges fidelium 
Figura mundanorum, 
Comites sanctorum 
Pietas tua faciat. 
lon aestimator meriti, 
Sed verus veniae dator, 
¥itae perennis sator 
Valle nos lacrimosa 
Degentes pie respice 
¥irtute gratiosa, 
2qe ob criminosa 
Caterva tenebrosa 
Sede speciosa 
Fesiine nos proiciat 

Collect. ms..tiriacense saec. 15. Cod. Stiriacen. L 26 (. n.). -- 1, 18 
Ceptrum das pruina. -- 2, 2 tumulata. -- 3, 6 supremos. -- .3, 9 purgis. 

93. Planetns de tempornm nequitia. 

1 a. Advertite, percipite, 
perpendite, cunctorum 
populorum agmina. 

1 b. Quantis muudum fraudulenter 
improbant malis, turbant 
et conculcant vitia. 

2 a. Prindpes, satellites 
ac praepotentes, ignea, 
dura derident, et seducunt 
et mergunt in tartara, 

2 b. Iudicantes impia 
iudida tyrannica 
et super innocuos 
falsitatis ingenia. 

3 a. Et dira conterentes 
pauperum ferocia, 

3 b. Mites et vesania 
cedentes malitia, 



-- 74 -- 

4 a. Tendunt omnes iudicantes 
ad maioris doni lucra; 
Praesidis ante tribunal 
vox pupilli plorat frustra, 
lYleliorem tenet locum, 
quem honorant praemia. 
5 a. Sic deludit Dei formam 
daemonis versutia. 

4 b. Danti parcunt et succurrunt 
princilmm praesidia, 
Nulla paene iam virescunt 
caritatis germina, 
Bona cadunt, mala surgunt, 
immutantur vitia. 

5 b. Miserere, Deus pie, 
qui regnas immortalis 

6. Per terrena saecula 
Mundi calcans crimina 
Pcrenni victoria. 

Collect. ms. Parisinum saec. 10. -- 13. Cod. Mazarin. 1708 (1318). 
add. saec. 11. A. -- Trop. ms. Nivernense saec. ll. Cod. Parisin. 9449 B.- 
lb. 1 Quantus B. -- 2a, 3 cure A. -- 4a, 2 donis B. -- 4a, 2 Praesides 
A.- 4a, 4 implorat A. -- 4a, 5 tenent AB. -- 5b, 2 Lies: regnas imperia? 

91. Planctus Cleri. 

1. Margarita pedibus calcatur, 
Et electmn aurum obscuratur, 
Terrae sal infatuatur, 
Azimusque panis fermentatur, 
Et peripsima, « proh dolor, fit pulpa. 
Iam in Israel non est propheta, 
Exorcismus et verbmn Effeta 
Truculenta sunt in meta, 
Sacerdos, eximius athleta, 
Nugatoria « accusatur culpa. 

Auditur ignobilis ecloga, 
Non ecclesia sed synagoga 
lam diligitur « nec Deus in culpa 

2. Rota legis atque iuris cardo 
Retractatur volumine tardo, 
Citiores leopardo 
Desidiae immutantur lardo, 
lieu, iudicium « misere declinat. 
l'etri navis fluctuat damnosa, 
Et suavis in lericho rosa 
Stat in campo dolorosa, 
leque prodest litera nec glosa, 
Sub periculo « lupus ovem minat. 



Hyaena i» margine catini 
Transiens in ordine Latini, 
Velm antea . nemo iam «ivinat. 

3. Doctus non auditur sed susurro. 
Et fidelis aestimatur scurro, 
Si ad axem caeli curro 
Et ad centrum aridae recurro, 
Non invenio . caritatis ridera. 

Fides ab aula retrahit pedem 
EI ineptam aptat sibi sedem, 
Rusticanam petens aedem 
5Ialum ordinat et mortis caedem, 
Fides aurea * non est iam ut pridem. 

Lazarus repellimr a mensa 
Servorum divitis cure offensa, 
Cuius indiget . ope dives idem. 

4. Tortuosum labis modo tuber 
Aemulatur canus arque puber, 
Innocens sanguinis uber 
.Non curamr, quantumcunque rube.r, 
Chaos horridum . subarrhavit iura. 

Austrum fugat rigor Aquilonis, 
Dominatur feritas l'eronis, 
Clerus ad instar leonis 
lugit gemitu confusionis, 
uod premitur . enormi pressura. 

Ulu|at ecclesiae libertas, 
uod promissiones perdat aetas, 
Quod constituit « t'harao censura. 

5. Capu mundi, proh dolor aegrotat, 
Ego membra doloribus rotat, 
ponsus sponsam male dotat, 
Pudens lector iilud bene notat, 
Quod praeposte-us « ordo non servatu. 

Roma misit Ungaris Gentilem, 
Per quem fecit clertm hic servilem, 
luvenem arque senilem, 
Neque per annum hunc bissextilem 
lIentis exstasis . iam apocopatur. 



-- 76 -- 

lIaiorem degenerat potestas 
Oh thesauri regn|as ineestas, 
lIee est alia: « si das, tibi datur. 

6. Nain apostolorum maior natu, 
Petrus, degens in apostolatu, 
Non vixit in apparatu, 
Pastores ut hoc in incolatu, 
In discipulis « hoc est manif:stmn. 

Ovis in ovili non est tuta, 
Quia timet vietima versuta, 
Facies Moysi eornuta 
Facta nimis oeulis acuta, 
lntuentibus « iubar fert m«.lesl 

Tibi soli Deo hoe revel% 
Clero fer auxilium de caelo, 
Tributarium « ut evadat aestum. 

Collect. ms. tiriacense saec. 15. Cod. Stiriacen. L. 26 (s. n.). -- 1, 5 
perisma. -- 2, 4 intorbonantur lardo. -- 2, 8 Star in rampno. -- 2, 11 
Lyena in. -- 3, 1 sed surro. -- 3, 2 curro. -- 3, 7 Et fehlt. -- 
4, 13 Phara«,nis. -- 5, 9 hune fehlt. -- 6, 3 Tanto non vixit, gegen 
Versmafs. -- 6, 4 ut huiu. incolatu. -- {3, 7 victimae. -- {3, 11 hoc fehlt. 
Land unl Zeit der Abfasstmg des Liedes bestimmen 5, {3 und 5, 9; Kardinal 
Gentilis de Monte florum weilte in Ungarn als Legat Clemens X. von 1307 
bis 1310. Da in diese Zeit nur das eine Schaltahr 1308 tllt, so ist in 
diesem das Lied geschrieben worden. 

95. Adh0rtati0 ad bellum sacrum. 

1. Ierusalem, laetare, 
Quae flebas tare amare, 
Dura serra tenebare, 
Ierusalem, eulta. 

5. [Uit perimat tyrannos, 
Qui per tare multos annos 
Vexarunt Christianos, 
Ierusalem exsulta. 

2. lamque diu servisti 
Turcis, sub quis fuiti 
Post mortem Iesu Christi. 

lUit locns snae mortis 
obis per fidem ortis 
Proprie fiat fotis. 

3. Fletu movisti regem, 
Qui, ne nil veri negem, 
Proposuit banc legem, 

Vera res est et nota: 
Non est Deo devota 
Gens non ad haec eommota. 

4. [Uit contio fidelis, 
Si vult potiri eaelis, 
Curet aecingi relis, 

8o 

Hoc praemium rex dabit, 
Quod se manifestabit 
Huic, qui bene pugnabit. 



-- 77 -- 

9. Cur ergo, creatura, 
Non railitas secura, 
Cure sis hoc adeptura? 

21. 

0 raira lex vivendi! 
De casu raoriendi 
Ius oritur nascendi. 

I0. tduara bene servir patri 
Proles devota raatri, 
Sic placitura fratri! 

22. 

]erasalem terestris. 
Principiura caelestis, 
Laetare novis festis. 

11. Christus luus est pater 
Ipsi sunt tibi raater, 
His tu soror et frater. 

23. 

Felix est ille raensis, 
Quo te tuorum ensis 
Eruit ab infensis. 

12. lqati, parete patri, 
Fili, succurre raatri, 
Fratres servite fratri. 

24. 

Iunius obsidendi, 
Iulius capiendi 
lus dedit et gaudendi. 

13. [U]rbs regia, gaudeto, 
Corde resulta laeto 
Et secura maneto. 

25. 

Ab ortu rederaptoris 
Ad hoc tempus honoris 
Certis maturis horis 

14. Rex praecipit, ut gentes 
Gladiis renitentes 
Te visitent gaudentes. 

26. 

Anni ceneni fructus 
Undecies reductus 
Diluit oranes lut:tus. 

15. Procedant ipsae tutae 
Signo crucis indutae, 
Caeli regem secutae. 

27. 

Sexta die saspensus, 
Sexta fuit defensus 
Eius locus iramensus. 

16. Lancea regis caeli 
Genti datur fideli, 
Ut sit raors infideli. 

28. 

lIeridies dura splendet, 
Christus in cruce pendet, 
sic suos emendet. 

17. Coetus Christianorum, 
Pro vobis stant cunctorum 
Catervae superorum. 

29. 

Urbs capitur hac hora; 
Nulla sit ergo mora, 
ostra sit vox canora, 

18. Quid igitur tiraetis? 
Nonne plane videtis, 
Quae dona capietis? 

30. 

Ut ipse dux laudetur, 
Qui facit, ut iuvetur 
Urbs eius et laetetur. 

19. Iussa regis complenlur, 
Ser uli gratulentur, 
Per quos hostes delentur. 

31. 

Rivi fluunt cruoris 
Ierusalera in moris, 
I)um perit gens erroris, 

20. I4ex pugnat et praecedit, 
Sic mors nerainem laedit, 
tdui raoritur, dura caedit. 

32. 

Et templi pavimentum 
Efficitur cruentum 
Cruore morientum. 



-- 78 -- 

33. ]psi tradtmtur igai; 34. Cure sit iuvasor reus, 
Vos gaudete, benigni, Pulsus dolet Iudaeus, 
l'am pereunt maligni, tuod regnat Christus Deus. 
35. Sit gloria, spes eo, 
Unde surrexit leo 
Suscitatus a Deo. 
Collectan. ms. ,t Marine Rivipullensis saec. 13. in. Cod. Parisiu. 5132. -- 
31, 2 iii,er in movis von gleicher Hand: vel in horis. -- 34, 3 ui tenet 
Christus, dariiber von gleicher IIand: .eel reynat.  35,  /iber der Linie 
von gleichr Hand: ]ara lotitus tropaeo. -- Das Lied bezicht sich auf den 
ersten Kreuzzug; Str. 16 auf die Auffindung der bi. Lanze in Antiochien. 

96. 
1. Ie'usalem mirabilis» 
Urbs beatior aliis, 
tulm permanes optabilis 
Gaudemibus te angelis! 
2. Nam in te {çhristus veniens, 
Aperta bona ribuens, 
buper asellnm residens, 
(!1$ flore$ terrac COIlSerilPllS. 
::;. qui ibi ceuam fccerat, 
{_'um dL-cipulis manderat, 
ludas illum prodiderat. 
Triginta nummis 'euderat. 
4. Illuna Iudaei emerant, 
Colaphos ei dedrr.mt, 
In faciem eonspuerant 
E in eruce suspenderav.t. 

Adhorlalio ad bellnm sacrum. 

5. In ligno poenas passus est, 
In latus perforatus est, 
Pedes, manus eonfixus est 
Ibique nos edemptus est. 
6. Et in sepulcro positus 
Custoditur militibus, 
Tamen surrexit I)ominus 
lllis aspieientibus. 
7. [line debemus pergere, 
Nostros honores ,endere, 
Templum Dei acquirere, 
Saraeenos destruere. 
8. Uuid prodest nobis omnibus 
Honores aequirentibus 
Animam dare penitus 
lnfernis tribulantibus ? 

9. llluc quicumque tenderit, 
Mortuus ibi fuerit, 
Caeli bona reeeperit 
Et cure san«tis permanserit. 
Trop. ms. Martialense saee. 12. 1. 14.) Cod. Pariin. 1189. -- 4, g 
Colafis ei. -- 7, 1 Illie.  9, 3 deeeperit. -- Die Melodie ist in der Hs. in 
lIetunen en pointa superpoa6s ohne Linien aufgezeiehnet; ist daher mit 
einiger 8ieherheit u iiberschreibeta. Sic iautet: 

Je-ru-sa-lem mi ra - bi-lis, Urbs he - a - ti - or a - li-is, 

Quan per-ma-nens op - ta - bi - lis Gau-den-ti- bus te an-ge-Ils ! 



PT. l]e A,,,iciti. 
R. Coetibus angeli«is 
Gaudium sit in caeiis, 
1. In terris omni populo 5. Firmatur foedus integrae 

Celebris exsultatio, 
Quia hodie vigilia 
Sancti Mathaei fuigida, 
9.. Pe|litur nebu|u,n omne 
Gemitus et tristitiae 
Ab amicorum intimis 
Cordis duorum secretis. 
3. Fit amarum namque dulee 
Qualitatum versa vice, 
Fei quoque amarissimum 
.Nectar exsistit optimum. 
4. Fuliginis duritia 
Efficitur meilitlua, 
Dulcedine nectarea 
Pacatur bilis acerba. 

Ae fortis amieitiae, 
duod semper insolubile 
Aeter,m constet tempore. 
6. Datur munus, ut nitidi 
Existat testis foederis, 
Et proprium fit commune 
In usibus utriusque. 
7. Constituitur, ut semel 
Colloqua[n]tur omni die, 
Ne frigescat multimodae 
Fervor benevolentiae, 
8. Sed ferveat benevola 
Semper amoris gratia 
Per saeeuiorum omnia 
Christo donante saecula. 

9. tuod adnuas, summe Deus, 
Vultu deposco cernuus, 
tui cuncta hic et in caelo 
Nutu gubernas proprio. 
Trop. ms. Martialense saec. 16/11. Cod. Parisin. 1120. add. saec. l°hl. 

Cantiones Scl,olastieae. 

1. Congaudentes exsultemus, 
Exsullantes collaudemus 
Deum, Dei filimn; 
Deum, qui nos visitavit 
Et in terra se monstravit 
Nostrae carnis socimn. 
2. Venir ,ostrae spes salutis, 
Deus pacis et virtmis, 
Deus, dator gratiae; 
'¢erbum patris incarnatum 
Corpus sumit animatum 
Carnis ute,m spee;-e. 

Pro Vacatione in Natali ltomini. 
3. Ecce, dies specialis, 
Vitae «msa principalis, 
Sa|utis praeambu|a; 
Fit Maria virgo mater, 
51ittit nature Deus pater 
Ad saivandum saecula. 
4. Virgo paril, et est mirum, 
Virgo nuilum passa virum 
Deum parit hominem; 
Tunlet venter virginalis, 
lqee eorrumpit partus talis 
Incorruptam virginem. 



-- 80 -- 

5. Iato mundi sa|vatore 
lovo gaudet terra rore, 
Caeli gaadent sidera; 
Terra novum habet regem, 
Dat tex novus novam legem 
Legis comp|ens opera. 
6. 0 quam felix istud Are, 
Qnam praeclarum, quam suave 
Fuit verbum nuntii! 
Illud verbum sa|utavit 
Et puellam impraegnavit 
Partu novi filii. 

9. Lex impletur et scriptura, 
Fit creator creatura 
Sine viri sereine; 
Ut sit mundi reparator, 
Creatura fit creator 
In Maria virgine. 

10. 0 magister, vas honoris. 
Pretiosi flos odoris, 
Fluentum scientiae, 
Te clamantes exoramus, 
los permittas ut petamus 
Fines dalcis patriae. 

7. Consummatur in Maria 
Prophetarum prophetia 
Tot per vaticinia; 
Stella praeit novum solem, 
Virgo parit novam prolem, 
';irgo viri nescia. 

11. lqos itnri tibi vale, 
Doctor, damus, post natale 
Revertemur iterum ; 
Cure ad scholas revertemur, 
Omnes tibi largiemur 
I,argitatem munerum. 

8. Ut nos ducat ad salutem, 
Carnis sumit servitutem 
Summi patris filius; 
Lactis sumit alimenta, 
Qui gubernat elementa 
Potens et propitius. 

12. Iubilemus salvatori 
os concordes cordis ori 
Pura conscientia, 
Laudes Christo concinamus, 
Ut cum ipso gaudeamus 
In pcrenni gloria. 

Collect. ms. Victorinum saec. 13. [et 14.] Cod. Parisin. 11412. -- 1, 6 
carnis soiium.- 4, 2 Virgo verbum passa, m '/, : Tot in vaticinia.- 
8, 1 ducas. -- 10. 5 Nos permittes si petamus. -- Cfr. Dumérii III, 300 sqq. 

99. Pro Vacatione in Natali Domini. 

1. Iubilemus omnes ei, 
Cuius caecis iubilaei 
Dies nobis oritur, 
Dies, inquam, nostrae spei, 
Dies, in qua primi rei 
Delictum obstruitr. 

3. Lux lucet nulli secunda, 
I,ux insignis, lux iu«unda, 
Iucundemur pariter, 
'latus mirata natura 
Crealor de creatura 
Carne nostra tegitur. 

2. Sola mater excors matis 
Fit Maria, stella maris, 
Sol de stella nascitur; 
Pia parens, expers paris, 
Dura parentem tuum paris, 
atura deluditur. 

4. Carnis nostrae reparator 
Carnem vestit, imperator 
Archangelis imperans, 
Omnis caro l'enascatur, 
Verbum partis incarnatur 
Carne carnem liberans. 



-- 81 -- 

. Fallit norma rationem, 
In hoc verbo passionem 
Dura recipit actio, 
lec aufertur vis activa, 
Sed in ipsam vi passiva 
Fit reciprocafio. 

12. Sine succo, sine rote 
Virga lent dat cum flore 
Fruetum sine germine, 
Virgo, per quam nobis datur 
Fructus vitae, gravidatur 
Sine viri sereine. 

6. Immensum claudit mensura 
Factor exit de factura, 
Figulus de vasculo, 
Iustitia terras visit 
De supernis, quod promisit 
Davidis oraculo. 

13. A fructu mors emanavit, 
Mundum fructus emundaxÆt 
Fraeto mortis malleo, 
Ea fructu nos sedu\it. 

7. Caelos inclinans descendit, 
Quod mundus non comprehendit, 
Claustro brevi clauditur 
]lle ventre puellari 
Dignatus est baiulari, 
çai non circamscribitur. 

8. le serviamus aeternum, 
Regnum cuius est aeternum, 
Servi corpus induit; 
Germinavit radix lesse 
Florem, quem satis expresse 
Isaias innuit. 

14. 

15. 

Sacra lux nos eluceseit, 
Et nox eius noctem neseit 
0rtum dantis luminis, 
Quod ad lucem nos direxit, 
Quod pedes nostros reflexit 
A via caliginis. 

Illustravit umbras praesto 
Noctis huius intempesto 
Vert solis radius, 
In tenebras gentis missae 
Lutera magnam micuisse 
lotat Amos filius. 

9. ¥irga Iesse comparatur 
Et decenter adaptatur 
Partui virgineo, 
Site rubus ,isionis, 
Sire vellus Gedeonis 
Sparsum rote vitreo. 

10. Ezechiel non patentem 
Se portam ad orientera 
Vidisse perhibuit ; 
Ventris parit clausa porta 
Virg% de qua lux est orta 
Et terris enituit. 

11. Porta clausa post et ante, 
Florens hortus austro riante, 
I-lortus fetus balsam% 
I-lortus elausus florens austro, 
Cuius Deus prodit elaustro 
Sponsus ut ex thalamo. 
Dreves, Cantiones et Iuteti. III. 

16. De nocte praevidens ista 
Ut dies, ait psahnista, 
• Nox illuminabitur, 
ltox illustrans tenebrosa, 
Legem legens legis glosa, 
Legis nubes scinditur. 
17. lam aufertur sceptrum luda, 
Synagoga sedet nuda 
Fixo legis tegmine; 
Tange lyram, pange laudes, 
Tu qui Christum nature gaudes 
Ex iIaria virgine. 
18. Gaude turba, lyram range, 
Gaude manu, melos pange, 
blente tamen sobria; 
Tange lyram turba, gaude, 
Pange manu, pange, [plaude], 
Nato canunt omnia. 
6 



-- 82 -- 

19. Assistentes tuae laudi 
lqos tuere, nos exaudi, 
Saneta virgo virginum, 
Digna mater, tu dignare 
Auxilium flagitare 
Pro nobis ad Dominum. 

20. A maris huius procella 
lqos erue; maris stella, 
Verbi Dei baiula, 
Iu Ierusalem superna 
l%s disponens per aeterna 
Saeculorum saecula. 

Collect. ms. Victorinum saec. 13. [et 14.]. Cod. Parisin. 11412. -- 5, 5 
Sed in hanc ri. -- 7, 2 mondus. -- 10, 1 Iezechiel.- 11, 4 clausus florem. -- 
12, 5 Fructus in te. -- 13, 2 mondum fructus emondavit. -- 15 1 umbra. -- 
15, 6 Noctat. -- 17, 2 sedes. -- 17, 4 Pange lyram.- 20, 6 In sae- 
culorum. -- Vgl. zu diesem Liede Anal. XX, 42. 

!oo. Pro Vacatione in Natali lomini. 

1. Gratuletur omnis mundus 
Et festinet, ut sit mundus 
Ab immundo crinfine; 
Ecce, mundi reparat{»r, 
/esus Christus, tex, saivator, 
Natus est de virgine. 
2. Corpus sumit passionis 
])eus trinus in personis, 
Unus in substantia; 
Virgo, vellus Gedeonis, 
Templum veri Salomonis, 
lIater est et filia. 
3. lqovus dator novae legis, 
Princeps pacis, fortis aegis, 
Fit larae filius, 
Fons et auctor pietatis 
llundum salvat a peccatis, 
l'eccatoruni neseius. 
4. ¥irgo felix salutatur, 
Salutata contemplatur 
Hunc salutis nuntium 
Audit, stupet et miratur 
Et ad partmn praeparatur 
Yentris domicilium. 
5. Sol de stella nascitur, 
I)um Deus egreditur 
De Maria virgine, 
lqec virgo currumpitur, 
lqee maiestas laeditur 
Iuneto carni numine. 

6. Rubus ardens per ardorem 
Incorruptum signat florem 
Incorruptae virginis, 
Ardet rubus nec erematur, 
Sic nec virgo violatur 
Per ingressum numinis. 
7. Pridem erat mundus caecus, 
Sed nunc venit mundi deeus, 
Rex incomparabilis, 
Deus, iudex iustus, fortis, 
Ut sit cornes nostrae sortis, 
Homo fit passibilis. 
8. 0 quantum mysterium, 
Quantum beneticium 
]_)edit haec nativitas! 
Salus datur homini, 
Caro nubit numini, 
[Nascitur divinitas]. 
9. uidquid fuit in scriptmis 
Signis dictum et figuris, 
Patens est ad oculum; 
Erubescat hune Iudaeus, 
(ui non credil, quod sit Deus, 
une qui salvet populum. 
10. 0 Bethlehem felix, gaude, 
Lauda Deum digna laude, 
Sonet iubilatio ! 
In te natus rex caelorum, 
ledicina peceatorum, 
Iaeet in praesaepio. 



-- 83 -- 

11. Hic est i|le, qui nos lavit, 
Hic est, de quo prophetavit 
Iohannis augurium ; 
Hic est, per quem sumus mundi, 
Qui peccata tol|it mundi, 
Redemptor fide|ium. 

13. 

Aures tuas aperi, 
Da, quod petunt pueri, 
Ludendi lieentiam, 
Nostra quod infantia 
[Pro tali lieentia] 
Tuam laudet gratiam. 

12. 0 magister, dux scholarum, 
Cuius nomen est praeclarum 
Titulo scientiae, 
Vultu cerne nos c|ementi, 
Audi preces et consenti 
¥oci pueritiae. 

14. 

Haec est i|la sancta dies 
In qua debet esse quies 
Et summa laetitia; 
Cristo nato concinamus, 
Ut cure Christo gaudeamus 
In aeterna gloria. 

Coilect. ms. ¥ictorinum saec. 13. [et 14.] Cod. Parisin. 11 412. -- 1, 2 
mondns. -- 1, 3 imm«,ndo. -- 3, 5 mondum solvat. -- 4, 4 Audet. -- 5, 6 Iusto 
carni munere. -- ;, 1 Rubet. -- 6, 4 Ardet rubet. -- 9, 3 Parons.  10, 4 
Inde natus. -- 11, 4 mondi. -- 11, 6 Vice pueritiae. -- Cfr. I)uméril III, 
297 sqq. 

101. Pro Vaeatitme in Natali Domini. 

1. Magistrorum omnium 
Decus speciale, 
Ade|phe, per studium 
Nomen immortale, 
Accipe scho|arium 
Turbae pressae mme, 
Quae, tibi quod miitit, 
non habet ipsa, Vale. 

4. Doctor, cuius caritas 
Longe di|alatur, 
Cuius generositas 
Vix enumeratur, 
Tua nunquam probitas 
Nec |aus corrumpatur, 
tJuam labor et gravitas 
operandi continuatur. 

2. Turba tuorum 
Discipu|orum, 
Quae grave nutat, 
Quae studiorum 
Continuorum 
Mole volutat, 
Seribit honorum 
Carmen sonorum 
Teque sa|utat. 
3. Doctor sagax studio, 
Sagax lege dia, 
Sagax in quadrivio 
Triviique via, 
Cul non fit deceptio 
lec falsigraphia, 
In cuius gremio 
requiescit philosophia. 

5. Lux subit, ecce, Dei, 
lux resta, dies requiei; 
Quaeque dies isii 
cedit, quia natio Christi. 

6. Mare, te||us, sidera, 
Gaudia habete, 
Homo, gaude, vetera 
Prorsus pelle de te 
Et curata eetera 
Laetitiam pete  
Prospera lux oritur, 
linguis animisque favete. 

7. Quam dulce colloquium 
Fuit et quam vernum, 
Per quod virgo filium 
Concepit paternum 
6* 



-- 84 -- 

Et sensit oflîcium 
Intacta modernum, 
Solem iustitiae, 
regem paritura supernum. 
8. Paris ergo mentibus 
Et plausu canoro 
Psallamus in domibus 
Linguis et in choro, 
Sed quibus te laudibus 
Efferam, ignoro, 
Femina, caelesti 
digna reperta choro. 
9. Stella, maris 
Expers paris 
Contra iuris regulam 
Deum paris, 
Virgo, paris 
Inexperta copulam. 
Homo, fraude 
Pulsa gaude, 
Deo praebe gloriam, 
liente plaude, 
Ut de laude 
Consequaris veniam. 
10. Istud est sollemnium, 
In quo contra morem, 
Virgo, parientium 
.Non passa d,fiorem 
Peperisti filium, 
Dcum genitorem, 
Ad laudem Domini 
nostrum ditantis honorera. 

11. 0 raira festivitas 
Domini natalis, 
Qua peperit castitas 
I)eum virgiualis, 
Particeps virginitas 
Fit vitae carnalis, 
I)ecet in hac solitis 
poena carere malis. 

12. Ergo parce miseris, 
Magister perite, 
Miserere miseriis 
Aliorum rite, 
Et si nobis dixeris 
Licitum dans Ite 
Detur inoffensae 
tibi metas tangere vitae. 

13. Petimus licentiam 
Imminente festo. 
Relaxa familiam 
Cum vultu modesto, 
Ad misericordiam 
Dandam plus esto, 
Fac modo iustitiam 
tibi nam sunt munera 
praesto. 

14. Si dederis licitum 
pueris, mercede frueris 
Et, si forte negas, 
sis certus, quod punieris. 

Collect. ms. Victorinum saec. 13. (.et 14.] Cod. Parisin. 11412. -- 1. 1 
Dagi«trorum. -- 2,  honorum. -- 3, t) cit. -- 6. 4 Prorsus per se dete. -- 
11, 6 Fit fehlt; vergl. Nf. 102, Str. 14, 6. -- 12, 5 sq. fehlen; vergl. Nf. 102, Str. 
16, 5 sq. -- 13, 8 tibi non sunt. 

io2. Pro Vaeatione in Natali Domini. 

I)octorem nostrum puerorum turba salutat, 
am nihil utilius esse salute putat. 

1. I)octor, vatum gloria, 
]decus morum, 
Dedit sapientia 
Primitias sui, 

Rex qui regit omnia, 
Sit protector rai, 
Dans tibi perpetua 
prosperitate frui. 



-- 85 -- 

2. Quisquam tibi similis 
Non fuit hactens, 
Corpore curabilis 
Moribus es plenus, 
Iam, licet sis nobilis, 
Avis tam serenus, 
Exsuperas morum 
nobilitate genus. 

7. Nos per anni circulum 
Fuimus studentes, 
Studendo corpuculum 
lostrum atterentes, 
Parure cordis oculum 
Alibi ponentes, 
Sufficiens epulum 
vix nobis suscipientes. 

3. Es virtutum alvcus, 
Custos et patronns, 
Totus es sidereus, 
Tare ad bonum promis, 
Quodsi essem ferreus, 
Tamen, quam sis bonus 
Dicere conantem 
debilitaret onus. 

8. on modo contrarius 
ostrae voluntati, 
Da ç'rtum quam eitius 
Fatigatae rati, 
1,Imn cura diutius 
Scholarmn gravati, 
Possumus ulterius 
vix graviora pari. 

4. Sed ut Ioquar brevius 
Conferri tibi res 
Nulla potest, tofius 
Bonitatis vir es, 
Nain in sensu polius 
Quam Salomon vites ; 
Heu mihi, tare parvas 
quod habent mca carmina rires ! 

9. Sine mora licitum 
Sit nobis collatum. 
Ut colamus inclitum 
Regem regum nature, 
Ortum tam insolitum, 
Tare longe praefatum, 
Pandite hune nobis 
praesentia numina vatutn. 

5. Ion mimm, languescimus 
Intus atque foris, 
lçam, quidquid habuimus 
In vltu decoris, 
Penitus consumpsimus 
Sub pondus laboris, 
Quidquid et in nobis 
vivi fuit arque vigoris. 

10. ])eus volens solvere, 
Quod promisit pridem, 
Maiam eligere 
Thalamum, ihidem 
Voluit et sumere 
Carnem manens idem, 
Quod fuit, et sumpt«tm 
puce manere ridera. 

6. Sufferri diutius 
equit labor gravis; 
Quid est bono firmius? 
Defeeit sua vis; 
Sis ergo propitius 
l'obis et suavis, 
Nostra ne quam eitius 
mergatur in aequore navis. 

11. Est faclus ad virginem 
Sermo Gabrielis : 
Tu paries hominem 
Deumque de caelis, 
¥irgo noscens neminem 
Stupet de loquelis, 
Donec ait Gabriel: 
careant tua verba querelis. 



m 86 -- 

12. Virtus sancti flaminis 
Obumbrans credentem 
Te faciet hominis 
Deique parentem. 
Fit consensus virginis: 
Mox omnipotenlem 
Concipit in gremio 
eaelum terramque regentem. 

15. Propter imminentia 
Festa regis tanti 
Praestetur licentia 
Clero postulanti ; 
5Ie moveam taedia 
Prece tam instanti, 
Yerba mihi desunt 
eadem tare saepe roganti. 

13. Clauso puer limine 
Prodit, alienae 
Suut omnes a virgine 
Parientis poenae, 
Sonat in hoe numine 
Talis ortus bene 
Excedente modum 
stadium mortalis habenae. 

16. Ergo parce miseris 
Potius concite, 
lliserere miseris 
Alio um rite, 
Et si nobis dixeris 
Licitum dans Ire, 
Detur inoffensae 
metas tibi tangere vitae. 

14. 0 mira sollemnitas 
Donfini natalis, 
Peperit qua castitas 
Christum virginalis 
Particeps divinitas 
Fit vitae carnalis! 
Debet in hae solitis 
poena carere malis. 

17. Da licitum omnibus, 
Doctor. modo quoquo 
Pro me, pro sodalibus 
Unde Deum voeo, 
Quod veres de talibus 
Aliter sub ioco, 
Defuit hic uno 
litera nostra loto. 

Tu qui cuncta regis, dignus diademate regis, 
Qui dator es legis, mibi sis protector et aegis. 

Collect. ms. Victorinum saec. 13. [et 14.] Cod. Parisin. 11412. -- 1, 4 
Primitias eui. -- 2, .q Lies: amabilis. 9 -- 3, 7 cog'nantem. -- 6, 7 Ne nostra 
quam. -- 6, 5 sonatur in aequore.- 9, 2 nobis scholhr. -- 10, 4 sibidem.- 
15, 1 eminentia. -- 1Il, 8 tangere lite; vgl. Nr. 101, Sir. 12, 8. 

103. ,,Salus Paschae." 

1. Tempus novum renovat omnia. 
Renovata sunt temporalia, 
Faciamus spiritualia 
Renovari. 

2. Rerum fetus emittunt germina. 
Circumquaque pullulant semina, 
Puerorum deposcit anima 
Spatiari. 



-- 87 -- 

3. In doctrina satis studuimns, 
Omnem carnem mollem consumpsimus, 
Mentes nostras cuncti retraximus 
Ab errore. 

4. 0mnis error nobis displicuit, 
Lascivire nobis non licuit, 
Sicut pater et sicut patuit 
In colore. 
5. Tantus labor quaerit temperiem, 
Quaerit pacem et quaerit requiem, 
Generabit cito pernitiem 
Iugis poena. 
6. Fac, quod soient facere ceteri, 
Gaudeanms statuto veteri, 
Nos reformer eventu celeri 
Pax amoena. 

7. Postulamus a te licentiam, 
Tui cordis misericordiam 
Postulamus, pacis materiam 
Sentiamus. 

8. Consentire tacentem credimus ; 
• Nœobis laves, quaecunque petimus, 
Ad Deum te, quia recedimus, 
Commendamus. 

Collect. ms. Vict,,rinum saec. 13. [et 14.] Cod. Parisin. 11412. -- 3, 2 sq. 
ttmgestellt. -- Ara Schlufs: ,Explicit salus Paschae." 

101. Pro Va¢atione Paschali. 

1. Universa gens laete/ur 
Et festiner, ut mundetur 
A peccati macula, 
Christus, cunctis aegis fortis, 
Factus cornes nostrae sortis 
Est carnali copula. 

2. lovus dator novae legis, 
Princeps pacis, pastor gres, 
Pro salute populi 

Fructu ligni mors oblata, 
Per parentes nostros data, 
Nos dedit miseriae; 
Superatur mors, et vita 
Ligno nobis est |argita 
Dono dato veniae. 

Vita morti dominatur, 
Dum non mori dedignatur 
In crucis ergastulo; 
lobis donum largitatis 
Datur, rivus pielatis 
Toto fluxit saeculo. 



-- 88 -- 

5. Impletae sunt prophetiae, 
Quas praedixit Ieremiae 
Nobilis facundia, 
Ierusalem sub tributo 
Corporeo servir scuto, 
('hristus obit hostia. 

8. Christus, actor pietatis, 
In virtute baptismatis 
lIos dignetur tergere; 
In honore tanti regis, 
Nobis est qui fortis aegis, 
Cucto decet plaudere. 

6. Palo serpens exaltatur, 
Et Iudaea liberatur 
Ignitis draconibus, 
Christus in cruce levetur, 
Homo vermis expurgatur 
A suis squaloribus. 

9. Ergo, doctor, qui nos foves 
Documentis et removes 
Posse tuo vitia, 
Iube, quod est in Catone, 
Fessis dixit: interpone 
Tuis curis gaudia. 

7. Quidquid fuit in scripturis 
Signis dictum et figuris, 
Patens est ad oculum, 
Erubescat nunc Iudaeus, 
çui non credit, quod sit Deus 
5Iorte salvans populum. 

10. Yalde su.nus fatigati, 
Parure sumus relaxati 
Nos vacantes studio; 
Labor frangit cuncta dura 
Nulla res est duratura, 
Si desit pausafio. 

Collect. ms. Victorinum saec. 13. [et 14.] Cod. Parisin. 11412. -- 1, 2 
m«mdetr. -- 6, 1 Pa||o. -- 6, 6 scalorihs. -- Z ,'6_'tr. 7 vgl. lqr. 10l, 
8tf. 9. -- 10, 3 vagantes. -- Cfr. DataCil III, 295 sqq. 

105. Pro Vacatione Paschali. 

1. Ecce, dies gaudii, 
Dies gloriosa, 
Dies desiderii 
Diesque iocosa, 
In qua fuit filii 
Caro pretiosa, 
Crimina nostra plans, 
pro peccatis operosa. 

2. Mortem nobis praebuit 
Morsu noxiai 
Pima parens, statuit 
Ligno trinmphali 
loti Deus, voluit 
Tactos labe mali 
Sic quoque restitui 
peccato nos criminal; 

3. ]Iors minax et effera, 
Mors pro morsu lata 
¥incitur, ad infera 
Victor pace data 
Transit, sede misera 
Traxit collocata, 
.Xostraque peccata 
sunt ad veniam revocata. 

4. Luget Sion nescia 
Pfimitus doori% 
Hebraei nequitia 
I,aetatur erroris 
Contemnens remedia, 
Unda sed ciuoris 
Antidotum nobis 
fuit et medicina doloris. 



-- 89 -- 

Praesens proposuimus 
Celebrare festum, 
dolor, quam citius 
lost-am placa questum, 
Penitus exuimus, 
Quidquid est molestum, 
Cura, quid expediat, 
non est, sed quid sit honestum. 

6. Ergo beneficio 
Vestrae pietatis 
Illico cure gaudio 
lqobis concedatis 
Et morandi taedio 
Non nos adfligatis, 
Quia procul dubio 
nocuit differre parat;. 

Da licitum gratis, nos mos est ludere praqs; 
Exigit aetatis lascivia; dic: abeatis. 

Collect. ms. Victorinum saec. 13. [et 14.] Cod. Parisin. 11412. -- 5, 6 
-t moh estam. 

106. Pro Vaeatione Pasehali. 

1. Salve, doctor, gemma scientiae, 
Lumen cleri, flos patientiae, 
Odor recti, fons eloquentiae, 
Veritatis [ 
Quot in caeli sunt stellae regia, 
Quod labuntur guttae per maria, 
Quot in mari pisces, quot tblia 
Vere prutis ; 
2. Quot abundant Gargara frugibus, 
Quot sunt apes in Hyblae vallibus, 
Quot racemi dependent vitibus 
Iu mcer% 
Quot volucres sub fronde latitant, 
uot [muscellae] circum has volitant, 
Et quot membr vivunt et palpitat 
undi sphaem  
3. Quot sunt puncti diebus saeli, 
Quot ate sunt flor patuli, 
Tibi manant, doctor, discipuli 
Tot salure, 
Et meliora putes nisi ius superse refutes. 
4. Si commendo novo praeconio 
Te perftum, erit nugaio 
Auctoizat te conversatio 
Tuae vitae ; 
In te cure sit omnis perfectio, 
Quid prodest laus, quid adulatio, 
isi relis sub multiloquio 
Frustra te ? 



5. 5ie compellit instans necessitas, 
Ut revolvam, quod iubet aequitas; 
Iubet usus et iubet veritas 
Illud idem. 
Sermo nugax et nugax otium 
Postponatur, ne gignat taedium; 
Si non possum tenere medium, 
Me trucidem. 

6. Pretiosa Domini passio 
Hic sacrorum sacro ieiunio 
Celebratur magno m)sterio, 
Prout debet. 
Sion plangit, Ephraim queritur, 
Iudas gemit, lacob atteritur, 
Ratione quoniam frangitur, 
Questus praebet. 

7. ¥ita lucis in ligno moritur, 
Sol eclipsat, et Ioseph venditur, 
Terra tremit, terra non fruitur 
Iure lucis. 
¥itam naori res est nairabilis, 
]Iortem subit libens et hunailis. 
[Inaorta'is factus pe.ssibilis], 
Mortem crucis. 

8. lIors amara, minax et effera, 
Tu succumbis, victor ad infera 
Quaerit suos, a sede misera 
Revocantur. 
S.lus nostra mortis angaria 
Libemtur in die tertia, 
Fel, acetum, sputa, flagitia 
Superantur. 

9. Affligamur votis, ieiuniis 
Exsultemus Christo praeconiis, 
Occurramus in paenitentiis 
Salvatori. 
Expurgetur vetus spurcitia, 
Vetus error vetus nequitia. 
Emundemur convenientia 
lieliori. 



10. Vobis notum, magister, facimus, 
(uod hucusque satis studuimus, 
lIentes nosiras cuncti retraximus 
Ab errore. 
Lascivire nobis non licuit, 
Omnis ludus nobis displicuit, 
Sicut patet et sicut patuit 
In colore. 

11. Detur ergo nobis pausatio, 
Recreatur nam corpus otio, 
Nunquam potest sine remedio 
Sustentari. 
Dicas nobis tuo dominio: 
Ite lusmn omnes cure gaudio, 
lqe tollatur morandi taedio 
Spatiari. 

Collect. ms. Victorinum saec. 13. [et 14.] Cod. Parisin. 1141'2.. -- 2, 2 
in Ible. -- 2, 4 macera fiir maceria. -- 2, 6 Qu,,t frondes circum. -- 2, 8 
,ondi pena. -- 4, 1 commenda nove praecognio. -- ri, 1 Celehrator magno 
mixterio. -- t;, 7 fringitur. -- 9, 1 Affigamur. -- 9, 2 praecugniis. -- 
9, 7 Emundemus. 

107. Pro Va¢ationibus. 

Doctorem nostrum puerorum lurba salutat, 
Nam nihil utilius esse salure putat. 

1. Salve, doctor optime, 
Doctor, flos doctorum, 
Arca sapientiae, 
Fonte pollens morum, 
Exaudi piissime 
Preces subditorum, 
Si non iusta peiunt, 
voces contemllaS eorum. 

3. Quia labi respuis 
Post mores amaros, 
Sed magis proficuis 
Exemplis ignaros 
Invitas et instruis 
Ad mores praeclaros, 
Carmina Jure damus 
mores testantia raros. 

2. Te, doctor, scientiae, 
Thesaurus fecundat, 
E torrens facundiae 
Tuum os inundat; 
Quid loquar de specie, 
Quae nulli locum dat? 
lon eget exterius, 
qui moribus intus abundat. 

4. Qui labori poncre 
Suum finem nescit, 
Diu nequit vivere, 
Sed cito decrescit; 
Terrain potes cernere, 
Quae, si non quiescit, 
Frugibus assiduis 
et fructu lassa senescit. 



5. Opera novalimn 
Tauros necuere, 
Per cursum eximium 
Equi periere, 
Frequenter tractantium 
Manus riguere, 
Ferrum cunc domans 
acet omni durius aere. 

7. Exemplorum [talium] 
Attendens virtutem 
Paulisper studentimn 
Toile servitutem, 
Revoca per otium 
51ostram iuventutem, 
Quae, nisi tu dederis, 
non est habitura salutem. 

6. Laboris immodici 
Pondus cuncta teait, 
Quo gregis scholastici 
Virtus tota petit, 
Arcus, ut Nvsonici 
Libri carmen serit, 
Si nunquam cesses 
têndere, mollis erit. 

8. Longo pressit spatio 
51os labor poenalis, 
Nec nos recreatio 
Fovit aliqualis, 
Sed confracta studio 
Vis est corporalis. 
Ingenium tantis 
exsultat omne malis. 

Collect. ms. Victorinum saec. 13. [et 14.] Cod. Parisin. 11412. -- 3, 3 
Sed mage proficimus. -- 3, 4 innaros. -- 4, 4 diescit. -- 5, 6 Manus con- 
filsere.- 6, 3 grege scholari. -- 6, 6 carmine.- 8, 4 Foret.- 8, 8 exigit. 
-- Zu diesem Liede findet sich in der l:[s. noch ein zweiter AnfanÇ (fol. 9 a): 
Magistrorum oranium 
Decus speciali, 
A d e 1 p h e, per studium 
lomen immortale, 
Accipe scholarium 
Turbae pressae male, 
Quae tibi, quod mittit, 
non habet ipsa Vale. 
Dann folgt noch Str. 2 und die Bemerktmg »Superius scriptum est.  -- Vgl. 
r. 101, tr. 1. 

108. Altereatio inter Fratres et Magislrum. 

Fratres. 
1. R. decane civitatis, 
In quo non est levitafis 
Crimen vel fallacia, 
Omnes fratres domus Dei 
Salutamus speciei 
Te plenum eximiae. 

Magister. 
2. Decane, vir nobilis, 
Salve, reverende, 
Mihi favorabilis 
Cunctis condescende 

Et magistri debilis 
Sermones attende, 
Proposito stabilis 
proprium ius cuique repende. 
Fratres. 
3. Querelam intellige 
Patrone petite, 
Nec sermones neglige, 
Pauperum oblite, 
Iudicio dirige 
bos discussa lite 
Detur inoffensae 
tibi metas tangere vitae 



-- 93 -- 

Magister. 
4. Idanc causam ingredior 
Solus nec consultus, 
Absque culp patior 
Istorum assultus, 
Cure sit eaus melior, 
Hue adhibe vultus, 
h'e fiat deterior 
ac insons ne sit inultus. 

Fratres. 
5. Istud fmtresprimoproponimus, 
Cure magistro nunqum potuimus 
('omputare, dura domus fecimus 
Provisorem. 
lostme domus proventus deterit, 
Lis, gravamen se iam ostenderit, 
Nobis fore dicit et asserit 
Se priorem. 

Magister. 
6. Ad obiecta breviter 
Respondere volo : 
Computavi noviter 
Absque cordis do|o, 

Coram vobis firmiter 
Terras, vites colo, 
Temptatis me graviter 
depellere crimine solo. 

Fratres. 
7. Audi, iudex, hunc loquentem, 
Fals veris inserentem, 
Sicut scit fraternitas. 

Magister. 
Hoc per restes arque per me 
Comprobabo, quod sit ferme 
Cunctis nota falsitas. 

Fratres. 
8. Causa subest alia 
Gmvior priore, 
Pauperes miseri 
Pressos ac languore 
Hic spernit, inedia 
I)ignus graviore, 
Qui Christi clementi 
non est motus nec amore. 

Collect. ms. Vietorinum saec. 13. [et 14.] Cod. Farisin. 11412. -- 1, 4 
Lies O decane? oder ist l. die Abkiirzung fiir leverende? -- 3, 7 sq. vgl. 
r. 10, ,tr. 16, 7 sq. -- 4, 6 Huc adhibeo multus. -- 6 7 der Hexameter 
setzt erst mit 6, 8 ein. -- 8, 3 Paupere. -- 8, 4 a languore. -- 8, 7 vgl. 
6, 7. h Nach Str. 8 folgt noch: Humo nos depellitis Pressos paupertate; 
das Veitre fehlt. 

109. Planctus Vagorum. 

1. Hac in terra 
cernuntur nefanda, 
La inistis 
denegantur danda, 
Litera fit detestanda, 
Non constat ratio blanda, 
Iam despiciunt 
Praelati scholares, 
0mnes atteu- 
dunt vigellatores, 
lihil curant 
latinos cautores, 

Licet viles sint hi mores, 
Saltatrices 
et fistulatores, 
Hos respiciunt 
Uxores et mures. 
Hanc noscatis, 
domini, querelam, 
Vilipendunt 
nobilem loquelam, 
Iam deficiunt 
Radii solares. 



2. Disciplinis 
amgdo imbuti, 
Dicebantur 
qui quondam astuti; 
Surdi sedent, quasi muti 
Conqueror il- 
lud summae virtuti, 
Quod subtilia 
lqequaquam curantur, 
Nec est modo, 
prout fuit ante. 
Vere scimus 
sensu mediante 
Ratione comprobante, 
Antichristo 
iam appropinquante 
Per scurrilia 
divina fugantur, 
Paucos uti 
cernimus virtute 
Vivunt besti- 
aliter et brute, 
(uia vilia 
Per hos adamantur. 

3. Eia, rosa, 
verbi Dei matèr 
Hune lactasti, 
qui est I)eus pater, 
Christus fertur noster frater, 
Ne nos unquam 
terat daemon ater 
Multipliciter 
tuearis, dia. 
Salva vagos 
tibi servientes, 
Benedic his 
dona tribuentes ; 
Tenaces sunt viles gentes, 
Isti semper 
sint deficientes. 
Te suppliciter 
deprecamur, pia. 
Adoptamus 
largos honorari, 
Cure sanctis in 
caelis coronari 
Da feliciter 
hos, virgo Maria. 

Collect. ms. tiriaeense saee. 15. Cod. 3tiriaeen. L 2 (s. n.).  1, 5 
Litera sunt. -- 1, 6 planda. -- 1, 90mnino.- 2, 1 sq. Amodo disci- 
plinis. -- 2, 3 sq. Qui quondam dicebantux. -- 2, 18 sq. cernimus uti. -- 
3, 7 terreat. -- 3, 13 retribuentes. -- 3, 19 sq. Largos adoptamus. 



CANTIONUM BOHEMICARUM 

AUCTARIUM. 



Cantiones Natalitiae. 

il0. 
1. Sonitemus voculis 
Neumatum in tropulis, 
Res amoenitatis 
5Iadefacto vellere 
Stellam signat parere 
Solem claritatis. 
2. Vis hebescit physicae, 
Partus hic mirifice 
Flaminis adflatu 
Sine viri sereine 
Pura fit de virgine 
Salvo caelibatu. 
8. Taciturus logice 
5Iirans prolis deicae 
Partulum sincerum, 
Cuncta qui disposuit, 
Sic potens sic voluit, 
Sic dans esse verum. 
4. Assueri coniugio 
Genus a supplicio, 
Hesther, exemisti 
Dum pro Vasthi tumida 
Veste regis fulgida 
Sponso placuisti. 

De Nativitate 
5. 

Domini. 
Benignis precatibus 
Veniam reatibus, 
Virgo. deprecare, 
Audit namque protinus 
6. Regis nec praesentia, 
Virgo mater, filia, 
Horre peccatores, 
Sine quibus filio 
Tanto puerperio 
lunquam digna fores. 
7. A decreto deico 
Carcere de Lymbico 
Si non redimendi 
Hi fuissent pretio, 
Iqulla tibi ratio 
Natum pariendi. 
8. Benedicta llio, 
Rosa iuncta lilio 
Iam es, o aurora, 
Coram mundi principe 
Vota nostra suscipe, 
Gratiam implora. 

9. Ad matris benigniter, 
Rex o summe, iugiter 
Vide supplicamen, 
Salva matris servulos. 
Cleros arque populos 
Tergendo peccamen. 
Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna) anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XII/ A 2. -- 2, 6 Salvato. -- 3, 6 i das esse. -- 6, 3 Non hotte. 
Dreves, Cantiones et lViuteti. III. " 



m 98 m 

III. De Nativitate Domini. 

1. Verbum patris mundo fulsit 
Uterum per virginis, 
1Kentem euius non oppressit 
Sarcina peceaminis. 

2. Praesagium prophetarum 
In bac die panditur, 
Et figura paginarum 
Novo partu solvitur. 

3. En, secretum Isaiae 
Propalatur hodie, 
Porta clausa Ezechiel 
Reseratur festine. 

5. Iam captivus liberatur, 
Zabulon conteritur, 
Vita datur, mors fugatur, 
Deus homo nascitur. 

6. 0 quam stupenda natio! 
Parit virgo filium, 
Haesitat stupens ratio 
Infantis exordium. 

7. Intellectus discurrendo 
Syllogizans frustratur 
Causam prolis inquirendo 
çuomodo humanatur. 

4. Iamque Gedeonis vellus 
In area maduit, 
Rubus quondam incombustus 
Fructum vitae protulit. 

Cant. 
B-hem. XllI A 2] 

8. Sed claudicat hic natura, 
Ratio confunditur, 
Nain est mira genitura, 
Pneumate disponitur. 
R. 0 beata progenies, 
Dulci cure puerpera 
Ab aerumnis te laudantes 
Leva super aethera. 
ms. Pra,dense (Wenceslai de Vyskytna) anni 1512. Cod. Mtm. 
- 1, 4 peccaminum. -- R ° steht hinter ,'5_'tr. 1. 

112. De Nativitate Domini. 

1. Salvator iam iiluxit, 
Mundi principêm destruxit, 
Pastoribus dans gaudium 
Reclinavit praesaepium. 

Omnes ergo plaudentes, 
Patrem Deum venerantes, 
Qui nos clarificavit 
Et filium condonavit. 

2. 0 raira humanitas, 
Quod virginalis castitas 
Semper illaesa exlitit, 
Ex qua Deus prodiit[ 

Mons hic manet illaesus 
De quo Christus lapis caesus, 
Nobis est eondonatus 
Et pro nobis immolatus. 

3. Salutemus hunc nature, 
Itnmolatum per ministrum 
Generis Levitici, 
Quod non credunt sehismatici. 

6a 

Sacra haec mysteria 
Ios perducant ad gaudia, 
Ubi pax et gloria 
Per infinita saecula. 

Cant. ms. Pragense {Wenceslai de Wyskytna} anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. -- l, 4 Declinavit. 



I13. De Nativitate Domiui. 

Succinamus vocum harmonia 
Laudis sonorosae eulogia 
Christi natali 
Exsultantes venerabili. 

t2ui de throno gloriae polorum 
Caeli dono aulae puellaris 
Invisit conclave 
Salutando Gabrielis ore. 

Hune enixa virgo egregia, 
Procreata stirpe ex regia, 
Turba prophetica 
Quam praedixit laude hymnidica. 

Est facturus omnipotens mirum, 
Circumdabit puerpera virum, 
Gemma mulierum 
Germinabit antiquum dierum. 

Portam chmsam cernit Ezechiel, 
Saxum lalptum propheta Daniel 
Abs manu fragili, 
Signans ortum virginis filii. 

6o 

Iam egressus thulami cubile 
Reclinavit praesaepium vile, 
Striera dura fascia 
Membra ligat repleta gratia. 

7m 

Qui parentis dolens de ruina 
¥oluisti appetere ima, 
Ut ris medicina 
Restauretur gaudiu ad prima. 

Molis nostrae expia reatum 
Ut post vitae taediosum stature, 
Mentis eaelibatum, 
Mereamur caeli incolatum. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna) anni 1512. Cod. Mua, 
Bohem. XIII A 2. -- 5, 2 prophetavit. 
7* 



-- 100 -- 

114. I)e /¢atiritate Domini. 

1. Est de monte lapis caesus. 
Fait tamen ruons illaesns, 
Quo processit noster Iesus. 

4o 

Thronus regi praeparatur, 
Arca lgoe fabricatur. 
Per quam mnndus liberatur. 

2. qui de sede maiestatis 
Venit ad nos ferens gratis 
lqostrae onus paupertatis. 

Caelum stillat nobis rorem, 
Apis mellis dut dulcorem, 
Virga Iesse gignit florem. 

3. Quam ut daret virga Iesse, 
Tempus erat et necese, 
Cure iam seges sit in messe. 

6o 

Iesu, verbum summi patris, 
Per amorem tune matris 
los tuere a peccatis. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna) anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. A. -- Cant. ms. Vissegradense saec. 15. Cod. Capit 
¥issegraden. s. n. (ol. V C c 7) B- -- 3, 3 fit inA.-- 4, 3Per quemB.-- 
5, 3 gignen B. -- In B zum Teile als Tropus des Sanctus verwendet. 

!!5. De Nativitate Doadni. 

1. En. virgo parit filium, 
Iubilemus, 
Rosa gignit lilium, 
Exsultemus. 

. Hominum naturam, 
Iubilemus, 
Sumpsit contra iura, 
Exsultemus. 

2. Qui prophetizatus, 
Iubilemus, 
Est in orbem natus, 
Exsultemus. 

4. Golias prostratus, 
lubilemns, 
Homo liberatus, 
Exsultemus. 

R. latum sine Patre, 
Filium cum laatre 
Collaudemus. 

Roznplut, Kancyonfil 1601, p. 78. 

!!6. De /¢ativitate Domini. 

1. Nobis est natus hodie 
De para virgine 
Rex victoriae, 

3. ldeo nos terrigenae 
Laudemus hodie 
Regem potentiae. 

2. Cui sol, luna et terra b hoe aune pangamus ei 
Et omnia sidera \3"£ O ir It "t siugnli 
Vernant per tempor  x-x 5 . iïï'k horali. 



5. Laudemus nostrum Dominum, 6. Ut dentur nobis praemia 
5Iariae filium, Magnaque gaudia 
Regem humilium, In caeli curia. 
7. Salus illi et gloria 
Atque victoria 
Per cuncta saecula. 
Rozenplut, KancyonAl 1601, p. 80. -- 1, 3 fehlt eine Silbe; 2, 2 iat 
eine iiberschiiaaig. 

Cantiones Pasehales. 

117. 
1. Phoebus ecclipsi tumuli 
Restringens umbram saeculi, 
Pridem neci subie¢tus. 
Refulsit surgens hodie, 
Per quem perennis gloriae 
Spe homo est refectus. 
R ° Alleluia laetitiae 
Christo, soli iustitiae! 
2. De morte surgens grabato, 
Qui hominem in sabbato, 
Totum mundum salvavit; 
5Iortem morte propterea 
Devicit et tartarea 
Claustra praecipitavit. 
R o Alleluia laetitiae 
Christo, soli iustitiae! 

In Resurrectione Domini. 
8. Captivos, quos dilexerat, 
De limbo patres vexerat 
Ad agmina polorum; 
Plutonis posse destruit 
E vitae sedem construit 
Credentum populorum. 
R o Alleluia laetitiae 
Christo, soli iustitiae! 
4. 0 Iesu, qui conglutinas 
Et in sttera trutinas 
Totius orbis molem, 
Laus, honor cure victoria 
Sit tibi, virtus, gloria. 
tui manes ante solem. 
R o Alleluia laetitiae 
Christo, soli iustitiue! 

5. In hoc paschali gaudio 
Benedicamus Domino 
Discantu cure tenore ; 
Laudetur sancta trinitas, 
Deo dicamus gratias 
Mente simul et ore. 
R o Alleluia laetitiae 
Christo, soli iustitiae! 
Cant. ma. Pragense (Wenceslai de Wyskytna) anni 151"2. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. -- R ° stcht hinter 1, 3. -- Vor ,5, 1 noch t,,Igende, 
jedenfalls nicht dorthingehSrige Zeilen: 
C_uln Ira't're "ed" ingenito 
• "Sl- ttum'pro¢dénti. 



-- 102 -- 

!!8. 
1. Iortis, en, enm gloria 
Victor mortis revixit, 
Hostis posse victoria 
Desolando vinxit. 
2. Alacris lux oritur 
Festa triumpho tali. 
Qno mire decus promitur 
Lucta palaestrali. 
3. Retexit caliginem 
loctis iustrans iivore, 
1Mortis dura vertit ordinem 
Surgens miro more. 
4. Tetendit ad inferos 
Pattes emanicipavit, 
Manubriis horticulos 
Captis spoliavit. 

In Resurrectione Domini. 
5. If patris ad solium, 
Regnet rit sine fine, 
Angelorum et hominum 
Stipatns agmine. 
6. Neuma caeli concinunt, 
Pattes laetificantur, 
Colles, montes exsiliunt, 
Una gratulantur. 
7. Yeris fer praesidia 
Desuper, Iesn, cnnctis, 
lobis et in Bohemia 
Lege tua funetis, 
8. Snrgentes ut eolere 
Paseha possimns digne, 
Corde, ore et opere 
Animo benigne. 

R ° Canentes Alleluia 
Landes da resonemns, 
Nos te duce gens libera 
Tecum conregnemus. 
Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytua) anni 1512. lus. Bohem. 
XIrl A 2. -- Akrostichon : M a r t i n u s. 

!19. lu Resurrecfione Domini. 

1. Fortis, ecce, leo iile, 
Christus surrexit hodie 
Carmine laetitiae. 

5. Hic est Samson vere fortis, 
Qui abstulit portas mortis, 
Sonet vox laetitia. 

2. Quem designat in figuris 
Ciarus David, manu fortis, 
Carmine laetitiae. 

6. Yelut Samgar hic robustns 
lecat vomere sexcentos 
Divina potentia. 

3. Iam armatns in atrio 
Spoliatur cum gaudio 
Toilens capta spolia. 

7. In hoc paschali gaudio 
Christo, victori strenuo, 
Benedicamus Domino. 

4. Nam captivos liberavit, 
Israel Aegypto pavit, 
Psallat vox laetitia. 

8. Landetur sancta trinitas, 
Gioriosa divinitas 
Laetabundo carmine. 

Rozenplut. Kaneyon«il 1601, p. 238 sq. 



-- 103 
120. In Ascensione Domini. 
1. Constat aetheris Iesum sedilibus iam residere, 
Viris Gallilaeis ipsum cerncntibus, cure assistere. 
2. Testes angelici, semper veridici, sic profitentes: 
Iterum veniet, qui mundum posidet; este gaudentes! 
3. Pueri, canite, denuo vivite absque fermento, 
Stabiles faciat, qui suos satiat vitae sacramento. 
R ° Per semitonia haec festivalia non ore nodoso 
Chorus, Alleluia, cauat per omnia corde iocoso. 
Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna} anni 1512. Cod. 
Bohem. XIII A . -- 1o stcbt hinter 1, 1; 3, 2 und E °, 1 fehlerhaft. 

121. In Pente¢»ste. 

1. Spiritum misit hodie 
Ab aethere rex gloriae. 
2. Huic melos laetitiae 
Plaudat decus harmoniae. 
3. Ut flamen sancti spiritus 
Succendat corda caelitus, 
4. Foris arque interius 
Expurget nostrum facinus. 
5. Gavisi sunt discipuli 
0rantes corde humili. 

6. Gaudium nobis attulit, 
Evidenter quod patuit. 
7. Dies laeta intepuit, 
Sol clarius resplenduit. 
8. Concinamus corde laeto 
Viventes absque fermento. 
9. Angelormn altissimo 
Benedicamus Domino. 
10. Laudetur saucta trinitas, 
Deo dicamus gratias. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna anni 1,512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. 

122. De sanctissima Trinitate. 

1. Deum trinum adoremus, 
Tres in una collaudemus 
Personas essentia ; 
Hae personae personali 
Distinguuntur, non locali 
A se differentia. 
Quamvis sunt tre% non sunttria, 
Quarum simplex est usia, 
Sed trina disfinctio, 
Quas discernunt notiones, 
.Non humana rationes, 
Sed vera confessio. 

2. Hae personae sunt diversae, 
:Non diversa nec aversae 
In rerum regimine, 
Cure sit illis idem nosse, 
Idem velle, idem posse 
Pari moderamine. 
Pater airer est a proie, 
Proles tamquam, sol ex sole, 
A patre progreditur; 
Quod procedit ab utroque, 
Flamen paire fiilioque 
Firma ride creditur. 



Vivum, verum 
Dexm con6temxr 
Unanimiter, 
(4uem trinum in personis 
Et unum in esse profitemur 
Laudantes alacriter. 
Per patrem vitia 
lqostra a nobis removentur, 
t'er filium gratia tribxitur, 
Fides per pneuma nobis datur. 
Sic ride roborati 
Stemus in ride rati. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna) anni 
Bohem. XIII A 2. 

1512. Cod. Mus. 

123. De sanetissima Trinitate. 

1. 0mnipotens 2. 
Pater gentimn 
Factor entium, 
Exsistentittm, 
Qaem colit terra, 
Tremunt tartara 
Et adorant aethera, 

R o Gloriosus rex caelorum, R o 
Dux angelorum, 
Decus sanctorum, 
Sab potestate magnus 
Sedes in throno ut agnus. 

Unigenitus 
Ac illustris 
Filius patris 
bIatusque matris, 
Fortis leo 
De tribu Iuda, 
¥ictor mortis capta praeda, 

Snmmus rerum opifex, 
Verus pontifex, 
Cuius mira lex, 
Sub partis materia 
Designat mysteria. 

3. Consolatur 
lIentis infimus, 
Hospes optimus 
bIagisterque maximus, 
Increatus 
lec factus nec natus, 
Spiritus paraclitus, 
R ° Sed procedens ab utroque, 
Patte filioque, 
Compar utrique 
Potestate, 
Iaiestate, 
l)ivina aeternitate. 
Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna) anni 
Bohem. XIII A 2. -- 1. 12 et agno. 

1512. Cod. Mus. 



105  

124. 

1. |esus Christus dura cernitr, 
A veris ipse colitur, 
Corde tamen purissimo 
Canamus regi Domino. 
2. Agmina angelorum 
Astantant nunc sacerdotum 
Manibus offertur [pia] 
Pro fidelibus [victima]. 
3. Corpus Christi immolatur, 
Ut a matre generatur, 
Yerus homo, refus Deus, 
Plus liberator meus. 

De Corl)ore 
4. 

60 

Christi. 

Omni bono augmentatur, 
Qui te ride speculatur, 
Bone Iesu, miserere 
Omnium nostrum tu vere. 

Bonis, sanis sumentibus 
Est refectio mentibns, 
Indigne sumentibus 
Est detrimentum talibus, 

Ut non accedant infirmi, 
Imbecilles et indigni, 
Ut refert apostolus, 
Ille doctor egregius. 

7. Sanis, bonis inquit: ite, 
Salutem vestram quaerite, 
Nain summum bonum Deus est7 
Quod mains e% nihil est. 

t'ant, ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna) anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2 -- Der Einflufs des nachfolgenden Licdes auf dieses ist 
unverken,ibar. Nach dem Akroatichoa diirfen wir wohl Iacobellus von 
Mies tîir den Verfasser halten. 

125. De Corpore Christi. 
5. 

1. lesus Christus, nostra salus, 
Quod reclamat omnis malus, 
bobis sni memoriam 
Dedit in ctrnis hostiam. 

2. 0 quam sanctus panis iste! 6. 
Tu soins es, Iesu Christe, 
Caro, cibus, sacramentum 
çuo nunquam mains inventum. 
8. ltoe donum suavitatis 7. 
Caritasque deitatis, 
rirtus et eucharistia, 
Communionis gloria. 
4. Ave pietatis forma 8. 
Dei unionis norm% 
In te quisque delectatur, 
Qui te ride speculalur. " 

Non es panis, sed es Deus 
Homo, liberator meus. 
Ut in cruce pependisli 
Et in carne defecisti. 

Non augetur consecralu$ 
bIec consumlus fit mutatus 
Nec divisus m fractura 
Plenus Deus in statura. 

Esea digna angelorum, 
Pietatis lux sauctormu, 
Lex moderna adprobavit 
Quod antiqua prophetavit. 

Salutare medicamen, 
Peccatornm rclevam(.n, 
Pasce nos, a malis leva, 
Duc pos b ubi lux est aeva. 



106  

9. 0 quam magna tu fecisti, 
Dum te, Christe, impressisti 
Panis et vini specie 
Obfantium in facie. 

10. Caro cibus, sanguis vinum, 
Est mysterium divinum, 
Huic sit laus et gloria 
In saeculorum saecula. 

R ° Eia, iubilantes 
Vultum attollite 
ostro creatori, 
Symphoniis hymnidicis 
Christum zelate. 

Grad. ms. Altovadense anni 1410. Cod. Altovaden. 42. A. -- Cant. ms. 
Vissegradense saec. 15. Cod. Capit. Vissegraden. s. n. (ol. ¥ C  t/). B. -- 
Orat. ms. Pollingense anni 1501. Clin. Monacen. 11922. C. -- Cant. ms. 
Pragense [Wcnceslai de Wy.kytnal anni 1512. Cod. Mus. Bohem. XIII A 2. 
D- -- 1, 2 Quam C. -- 3, 3 virtus est D. -- 4, 1 norma BD. -- 4, 2 forma 
BD. -- 5, 1 est panis sed est BCD. -- 6, 2 Inconsumens fit BD, -- 8, 3 
Tibi sit laus et gloria B. -- 8, 4 Duc nos ubi est lux CD; per infinita 
saecula B. -- 9, 1 Ach quam. -- 9, 2 Dum te cruci impressisti D. -- 9, 3 
Partis, vini in speciem B; Vini et partis specie D. -- 10, 1 Caro, sanguis 
panis, vinum D. -- Str. 9 fchlt in C, 10 in BC. Dieselben scheinen auch 
deshalb unecht, weil mit Str. 8 das Akroatichon I o h ann es endet und auch 
dem Sinne ein Abschh, fs des Liedes wahrscheinlich ist. -- Verthsser des 
Liedes I,,hannes Hus. Vgl. Anal. I, .51 u. f. Das Lied ateht auch in 
Cllect. ms. Eberhardiclusam, m saec. 15. Cod. Treviren. 322. Der Text ist 
aber ao sehlecht, dafs eine Heranziehung seiner Lesarten wertloa wire; 
ebenso in: Orat. ms. Vallis ioeoaae saec. 15. Cod. Labacen. 147 mit der 
Aufschrift: ,Carmen nobile de venerabili sacra,nento". Vor Str. 8 (tr. 9 and 
10 tehlen) steht der Rundreim mit der Uberachrift: ,,Repetitio Iohannis". 
Vgl. auch Anal. I, 43 (unter ). 

126. De Corpore çhristi. 

1. Panis virus typicatus 
Reclusus velaminibus, 
Sciscitatur designatus 
Lugubraminibus, 
Nunc in mundum translegatus 
Fit cibus viatoribus 
E in cruce est oblatus 
Pro foedis peccatoribus. 

8. In figuris praesignatus 
0bscuri aenigmatibus, 
Iste est agnus nobis datus 
In pabulum credentibus. 
Iste [panis] spiritalis, 
Salubriter reficiens, 
Vita bouis, mors est malis, 
In se non deficiens. 

2. IMe panis, est credenti 
Qui salmis hostia, 
Fideliter se vcsccnti 
Caeli pandit ostia. 
Pange, exsul, typicalem 
Recolendo ictimam 
Sancti agni, quae pascbalem 
Se dedit dapem optimam. 

4. Partis, ecce, angelorum, 
Non mittendus canibus, 
Est factus cibus viatorum 
Repromissus patribus. 
Iste panis sacramentum 
ovum et celebenimum, 
Quod antiquum testamemum 
Terminat durissimum. 



Io7  

5. Tantum ergo sacramentum 
Veneremur cernui 
Et antiquum testamentum 
Novo cedat ritui, 
Praestet rides supplementum 
Sensuum defectui, 
Fides sitque firmamentum 
Aegro intellectui. 

Cant. ms. Pragense I Wenceslai de Wyskytna) anni 
Bohenl. XIII A 2. -- 2, 2 que. -- 2, 7 agnique. 

1512. Cod. Mus 

Cantiones Partheniae. 

127. Ire beata Maria ¥. 

1. Depromamus iubilose 4. 
Melos, pangamus cordose 
Virgini gloriosae. 
2. Aaron ta tïorens virgula, 5. 
Ex te sine macula 
Carmen vitae prodiit. 
8. Verbi Dei manens eella, 6. 
Regem regum interpella, 
Salvet nos ut a procella. 

Hymnizet cohors caelica 
Sonora voce mellica 
Virgini pia cantica. 

Pelle cuipas, o Maria, 
Per te nobis detur via 
Ad aeterna gaudia, 

Ut ad caelos sic intremus, 
Gratulemur et regnemus 
Sedibus in caelestibus. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna) anni 
Bohem. XIII A 2. 

1512. Cod. Mus. 

128. De beata Maria V. 

1. Divo fragrans numine 
Maria dulcoris 
Congaudet in culmine 
Angelicis choris ; 
Are, virguneula, 
Maria pia. 

2. Radiis solaribus 
Undique amicta, 
Stellis luminaribus 
In connexo picta, 
Ingenti gaudio 
]Iaria pia. 

Honor est per filium, 
Tu dignum rapuisti 
Singulare lilinm, 
Quia genuisti 
0rnata monilibus, 
Maria pia. 

Vale, virgo virginum, 
Ab angelis sumpta, 
Mediatrix hominum, 
Tu sola innupta, 
Charismatum munere, 
Maria pia. 



5. Almo quem tu ubere 
Lactasti in solo, 
Tecum regnat libere 
Rutilo in polo, 
0 beatissima 
Maria pia. 
Cant. ms. Pragense {Wenceslai de Wyskytna) anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. -- 3, 4 Quae genuisti. 

129. De beata Maria V. 

1. Gratulentur 
musici, carmiuis 
Prorumpant voces 
in laudem virginis 
lIariae gloriosae, 
Sine spineto 
florentis rosae, 
Servans caelibatum 
Orbi quae profudit nature. 
2. Ex figuris 
divinis claruit, 
Dura rubus arsit 
nec virens aruit, 
Quo, virgo, praesignaris, 
Partu producto 
non temeraris ; 
Donum singulare ! 
Exstas mater sine mare. 
3. Ortus clausus 
germinas lilium, 
Te fons signatus 
rigans exsilium, 
Te thronus Salomonis, 
Yellus praesignat 
te Gedeonis, 
Flos florum, Maria, 
Tu porta rcgis pervia. 

4. Regis regum 
genetrix humilis, 

Prae cunctis es electa, 
lIater honoris, 
virgo, etfecta, 
Felix puerpera. 
Lactans regentem aethera. 
5. Gloriosam 
te poli agmina, 
rature beatam 
collaudant famina. 
Laudant et Evae nati, 
Per filium 
tuum reparati, 
Te dignam laudibus 
Concinunt omnes plausibus. 
6. ]uncta tuo 
congaudes filio, 
Orbis assumpta 
iam ab exsilio, 
In veste deaurata 
Astas a dextris 
iam coronata 
Corona gloriae, 
Sponsa regis -ictoriae. 
7. Vera mater 
misericordiae, 
Sis adiutrix 
in valle miseriae, 
Placando tuum nature 
Potenter de- 
terge reatum 
Purgare vitia 
Pietatis ex gratia. 



8. Summe Iesu, 
matris precamine 
Nobis in diro 
servis examine 
Placare, rex sanctorum, 
Coetibus ad- 
iunge beatorum 
Matris per iuvamen, 
Da tibi conregnem. Amen. 
Cant. ms. Pragense {Wenceslai de Wyskytna) anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. -- 3, 10rtus statt Iortus fordert das Akrostichon. -- 
3, 7 te thlt. -- 5, 5 Laudant te et. --8, 9 conregnemus. -- Akrostichon: 
Georgius. 

130. I)e beata Maria V. 

1. 2. Ave, plena tu gratia% 
Salus humanitatis, 
Tu sceptrum regis gloriae 
Arca deitatis, 
1. 1. Fac nos esse mites 
Semper et humiles, 
Potestas summi Dei, 
Misçrorum sancta spes 
Iunge nos, ubi tu es. 
3. lIemento nostri, quaesumus, 
Praeelecta, sancta 
Ut tuus primogenitus 
Parcat nostra peccata, 
R o 0 virgo virginum, 
Exora Dominum, 
Ut nos tuis precibus 
Locans in caelestibus 
Regni det solium. 
Cant. ms. Pragense (Wenceslai de XVyskytna) anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. 

Imperatrix egregia, 
Virgo gloriosa, 
Iesu Christi mater pia 
Et imperiosa. 
0 dulcis Maria, 
Interventfix dia, 
Lux, serena flebiles, 
Refove nos debiles, 
Advocata pia. 

131. I)e beata Maria V. 

1. Iam praestolantes gloriam, 
¥ictoriam 
Surgite, 
Clara dies illuxit, 
Atram noctem destruxit, 
Et nebula propellitur 
Et umbra terrestris. 

2. 5Iam mystice quem ceperit, 
Hunc peperit 
Maria, 
Caelorum verum lumen, 
En, pneumatis per numen, 
Cui dixit Gabriel 
Angelus caelestis: 



3. 0 virgo venerabilis, 
Laudabilis 
Regina, 
De stirpe David orta. 
Tu vera caeli porta 
Cunctis te laudantibus 
Precibus praecelsis. 

4. Trinitatis triclinium, 
Tu filium 
Vestisti 
Parti [Deo] oboediens, 
Paraclito consentiens ; 
Huic sit laus et gloria 
Per aeterna saecula. 

R ° Are, ave, gratia plena, 
Dominus tecum, 
Concipies et paries 
Verbum patris altissimi ; 
Et verbum caro factura est, 
Nobiscum est 
Et manet in aeternum. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de SVyskytna) anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. -- 3, 5 veri caeli. -- R ° steht hinter ,'tr. 1. 

132. De beata Maria V. 

1. lesu dulcis mater bona, 
lIundi salus et patrona 
Supcrnorum civium, 

6. Leti finis, vitae via, 
Tibi triplex ierarchia 
Digna dat praeconia. 

2. Ad te fientes suspiranms, 
Te gementes invocamus 
Evae proles misera. 

7. Ave, gemma pretiosa, 
Supra solem speciosa, 
¥irginale gaudium, 

3. Regina tu pietatis 
Et totius sanctitatis 
Flumen indeficiens, 

8. Virga lesse tu florida, 
Stella semper praefulgida, 
Sidus verae lucis. 

4. 0 Maria, tu benigna 
Christi consors atque digna. 
¥otis nostris adnue. 

9. Statum nostrae paupertatis 
Yultu tuae maiestatis 
Clementer considera. 

5. Spes reorum es. blaria. 
Redemptoris mater pia, 
Electorum gloria, 

10. Pacem confer sempiternam 
Et ad lucem nos aeternam 
Transfer post exsilium. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wysk)oEna) anni 1512. Cod. 5Ius. 
Bohem. XIII A 2. -- 8tf. 3 steht ais R ° hinter Str. 1; das Akrostichon 
laroslaus weist ihr indes ihren Platz als Str. 4 an. 



-- 111  

133. De beata ,laria V. 

1. lesu mater, deica 
Virginum M[,«ria 
0 curatrix, medica 
Hominum M«ria. 

6. N.m in ventris alvulo 
Requievit tecum, 
Iacens in prttesaepio 
Colludebat tecum. 

2. 0 de Deo gcuita 
Genetrix 3[aria, 
0 decus angelicum, 
Gaudium Maria. 

7. Et prius in stabulo 
Laborabat tecum, 
Nunc sedens in solio 
Gratulatur tecum. 

3. ]]aec divina gratia 
Mire procuravit, 
Te virtutum gratia 
Privilegiavit. 

8. Solam iam prae ceteris 
Dominus dilexit, 
Ultra summos angelos 
Dolninus te vexit. 

4. Are, ventrem gratia 
Proie fecundavit, 
Cuius raira gratia 
Damnatos sanavit. 

9. Decoris te pallio 
Donlinus contexit, 
Et dulcoris oculo 
1)ominus respexit. 

5. Nain plena munditiae 
Cella puritatis 
0 plena laetitiae 
Porta pietatis ! 

10. E benedicto Domino 
Gaudens benedicta, 
Nam Maria nomine 
Tu es bencdicta. 

11. Tui fructus praemia 
Da participare, 
Amen dicat populus 
Cum devotione. 

Cant. ms. Pragense [Wenceslai de Wyskytnal amfi 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. -- 4, 1 rentrera tuum; gratia fehlt.  8, 1 Sola. -- Das 
Lied ist unvo||stndig; dies zeigt einma| die f31-.se iiber daz Are Maria, 
anderseits das Akro.ticll«m ,Iohannes de . . ." 

131. De beata Maria V. 

1. Rosa, rosarum l)rinula, 
Consurgens ut aurora, 
Immuuis omni rimula 
51oe salutis prora. 

2. Omnis dos Abigail, 
Iudith, Esther fonnosa, 
Maria, sponsa pervigil, 
Stirps Iesse fructuosa. 

R o Davidis ala .... 
Clangens et sonora, 
Dulcor in aure Domini, 
Virgo, pro nobis ora. 

3. In tribus, virgo, tertium 
Tu mundo peperisti, 
Nos perdue in Cistertinm 
Lotos cruore C, hristi. 

G rad. ms. Pragense anni 1473. Cod. Mus. Bohem. XII A 1. -- R o, 2 et feh|t. 



-- 112 -- 

135. De beata Maria V. 

1. Felici amatrici 
Christique genetrici 
I)uici sono resonemus, 
I)ecet symphonizare 
Virginem et laudare 
Pro morum virtute. 
2. Te Deus gcnetricem 
Et nos te adiutricem 
Egentium censemus. 
Belial te spernente 
Dominoque cernente 
Servata es a fomite. 

3. Tu virginum speculum, 
Evellens hostis iaculum 
Tu cum virtutibus. 
Exhinc post statum gratiae 
Assumpsit locum gloriae 
Regnans in caelestibus. 
4. Christicolae nos lasse 
Precamur, ut non casse 
Roges pro venia, 
Ut tua per suffragia 
Relaxentur vitia. 
Et placetur Dominus. 

R ° 0 norma virginum. 

Cant. ms. Pragense (Venceslai de Wyskytna) anni 1612. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. -- Eine primitive Umarbeitung der Cantio Fdici pecca- 
trici, Anal. I, 108. Das Versmafs ist von dem Umdichter des iiftern ver- 
derbt; der Rundreim offenbar unvollstiindig. 

136. De beata Maria V. 

1. Dies iam laetitiae, 
Salutisque fiduciae, 
In qua processit hodie 
De stella sol iustitiae. 
2. Servi sumens formulam, 
Plastorum quoque normulam, 
Per vatum praesagia 
Mundi tollit contagia. 
8. Sanctissima, te poscimus 
Supplicibus nunc vocibus, 
Adveni, dulcis domina, 
Dele nostra peccamina. 
4. Pro nobis ora filium, 
Rosa, candens lilium, 
Absterge nostra vitia, 
lmple nos laetitia. 

5. Per tuum, virgo, filium, 
Per patrem, per paraclitum 
Assis praesens ad obitum, 
Da felicem exitum. 
6. Maria, mater gratiae, 
lIater misericordiae, 
Tu nos ab hoste protege, 
In hora mortissuscipe. 
7. Maria, virgo virginum, 
Deposce nobis omnium 
Remissionem criminum 
Tuum placando filimn. 
8. Gloria tibi, Domine, 
qui natus es de virgine, 
Cum patre et sancto spiritu 
In sempiterna saecula. 

R. Aaron virga florida 
Casta virgo fecunda, 
Thronus veri Saiomonis 
Et vellus iusti Gedeonis. 
Cant. ms. Pragense [Wenceslai de Wyskytna) anni 
Bohem. XIII A 2. -- 

1512. Cod. Mus. 



-- 113 -- 

1. Virgo nobilis, 
Genetrix dia 
Et amabilis, 
Virgo Maria. 

2. Summus te pater 
_Ab exordio, 
Ut esses mater 
Suo filio, 

Dignam elegit; 
Qui caelos regit, 
Te adamavit 
Ac illustravit. 

4. luntium misit, 
Cui commisit : 
Haec arcana fer 
Et cuncta refer. 

5. Habitacalum 
Archangelus it 
Et oraculum 
Dei aperit. 

6. Are, Marih, 
Angelus dixit, 
Plena gratia» 
Et post detexit: 

7. Paries natum, 
tuem chori vatum 
Praecinuere, 
A d6ravere. 

8. Ex tuo alvo 
Pudore salvo 
Procedet natus 
Desideratus. 

9. Virgo turbatur 
Archangelico 
Et admiratur 
In eloquio. . 
D r e v e s, Cantiones et lIuteti. 

137. De heata Maria V. 

10. 

Virum non nosco, 
Ait Maria, 
Materque posco 
Effici dia. 

11. loli timere, 
Virgo sacrata, 
Haec tibi ferre 
Veni secreta. 

12. 

lqumen paternum 
Te obumbrabit, 
l'neuma supernum 
Te adornabit. 

13. 

Verbis secunda ; 
En, altissimi 
Fies fecunda 
Mater filii. 

14. Velis credere, 
Mitis puella, 
In tua vere 
Sacrata cella 

15. 

Gigas armari, 
Carne togari 
Vult» oprimere 
Hostem, sternere, 

16. 

Culmta spolia 
llli rapcre 
Et ad lilia 
Patris transferre. 

17. 

Huile lUUlTI ila|Uill 
Vocabis Iesum, 
Post immolatum 
¥idebis caesum. 

III. 

18. 

En, Elisabeth, 
Tua cognata» 
Cum Deus iubet, 
[Est] impraegnata. 
8 



-- 114 -- 

19. Ecce, humilis 26. 
Dei ancilla ; 
Ea, quae dicis, 
Fiant in illa. 

20. Stupet natura, 27. 
Dura sua iura, 
Puclla pura, 
In te franguntur. 

21. 0 mater Dei 28. 
Felicissima, 
Sis memor mei 
Die ultima. 

Splendens aurora» 
Solis praevia, 
Pro nobis ora, 
Dulcis laria. 

Iericho rosa, 
Palma in Cades, 
Tu gratiosa, 
Cui vis, ades. 

Caeli fenestra, 
Inferni castra 
Da evitare 
Ducens ad astra. 

22. 

Spes mortalium 
Prima post Deum, 
Nobis tilium 
Fac propitium. 

29. Vera patrona 
Christianorum, 
Pia matrona 
Desolatorum, 

23. Virtutum cella 30. 
Fragrantissima, 
Propinans mella 
Suavissima, 

24. Ilaria, stella 31. 
Serenissima, 
Educ, ancilla, 
Profundissima. 

25. Quibus oriris, 32. 
l,'on naufl'agantur, 
Fluctus aequoris 
Non adversantur. 

Audi canentes, 
0 piissima, 
Cura languentes, 
Clementissima. 

Pestera removens 
Praebe vivere, 
Post letum fovens 
Summo aethere. 

Aevum solamen, 
Tuum iuvamen, 
Sacrum 0et flamen, 
Canamus Amen. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna) anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2.- 17, 2 Vocabis eum.- 25, 4 Non aquasantur.- 31, 3 
Post locmn. 

138. De beala laria V. 

1. ¥igilanter melodum 
lymphae harmonizent, 
Hymnidice phonicum 
lIatri modulizent, 

3. Castissimam Assueras 
Hesther collocavit, 
Vasthi spernens sceptro regni 
Iure trabeavit. 

2. Corde ovans cleri coetus 
Carmen ractuando, 
0re tonans, mente laetus 
3Ielos reboando. 

4. Te architam Salomon 
Dextris sociavit, 
Yenustat e praecellentem 
Laude adornavit. 



115  

5. Orphanotam lugubres 
Laudant matrem voces, 
Regi regum celebres 
Per te mittunt preces, 

7. Interventu caelibis 
Matris, lesu, saiva 
Hanc catervam deposcentem 
Tua tecum regna. 

6. Adiutricem exspectantes 
Divam abs repuisa, 
Redemit quos, ut salventur 
Morte saeva pulsa. 

8. Nymphularum reginam 
Cohors interpeila, 
Consequaris protectricem 
Euntem in regna. 

R. Magnificans assistricem 
Regis theotocos, 
Humanitus alitricem 
Summi venerando. 

Cant. ms. Pragense {Weneeslai de Wyskytna) anal 112. Cod. . 
Bohem. XIII A 2.- 1, 3 sq und 2, I sq. vertauseht.  1, 4 modulizct.  
2, 2 ructuantes.  5, 3 sq. uud 6, 1 aq. vertauseht.  6, 2 Dira.  Ro 
ateht hinter 8tr. 1. 

139. De beata ,laria $" 

1. Superni iubar aetheris 
Praefiguratam veteris 
blundo detegit scripturam 
Laudando Mariam piam. 

Hebescit sensus logicae, 
Stupescit cnrsus physicae, 
Obmutescunt cunctae artes 
Ac philosophicae partes. 

2. Aspectu solis rutilans, 
Salutis tempus nuntians 
In orbe divo iam legi 
Summo quoque Christo regi. 

Dura virgo carens sereine 
Sacroque gignit germine 
Caelique terrae rectorem, 
Maris quoque dominatorem. 

8. Nain chaos necis pellitur, 
Caelestis vita redditur, 
Hic sumus nuée exstantes 
Ac praecelsum enerantes. 

Aurora fulgentissima 
Stellaque praepurissima 
Subventrixque miserorum, 
Consolatrix oppressormn. 

4. Praefulgens natus cernitur, 
A sinu patris mittitur, 
Paternalique dulcore 
Iubilo canamus ore. 

Benigna, placa filium, 
Ut nobis post exsilium 
Donet regna introire, 
Tandem chorum angelorum. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna) anni 
Bohem. XIII A 2. -- 3, 3 fehlt eine Silbe. 



-- 116 -- 

140. De beata Maria V. 

1. Salve, mitis virguncula, 
Tu trinitatis cellula, 
Maria beatissima, 
Virtuosa Annae nata, 
In mysticis typicata 
Figuris, aenigmatibus, 

5. Memento nostri oneris, 
Nos Abrahae ut generis 
Fiamus coheredes, 
Implora tuum filium, 
Ut det nobis auxilium, 
Tu honor trivitatis, 

lIascentis Christi clementia 
Illa, quam prodit Sib311a 
Sollemni vaticinio. 

R. Laetemur ut in aetheris, 
Sanctorum quae prae ceteris 
lIostra es advocatrix. 

2. Ierusalem filia, 
Tu optima consilia 
Dans veniam quaerenti, 
Tu clavis es Davidica, 
Tu es serpentis pertica, 
Percussus qua revixit ; 

R. Realis est arca illa, 
Ne Charybdis nos vel Scylla 
Obruat in diluvio. 

6. Legalis es coniugii, 
Vitalis es refugii 
Fidelis advocata, 
Arca tu es aetherea, 
Tu, virgo, virga fumea 
Aromate pigmenti 
R. Et humilis [ancillula], 
Tu es in nostra terrula 
Vox turturis audita. 

3. Amicta sole, luce plena, 
Quam cure prole duodena 
Te circumtendunt sidera, 
Medicinalis camphora, 
3u es farinae amphora, 
Tu olei lechytus. 

R. Mystica tu metaphora, 
Tu repetens anaphora, 
Qua sermo fit politus. 

7. Sponsa tu praebens oscula, 
Tu deitatis cartula 
Sigillo communita, 
Arnica fidei tutrix, 
Peccatorum es adiutrix 
Et salus in periculis, 

R. Regalis es virga Iesse. 
Laborantum falx in messe 
Morfis in articulo. 

4. Lux omnium pulcherrima, 
Tu fama celeberrima, 
Gens praerogat modesta, 
Urna lu quoque aurea, 
Tu tabula lapidea 
Dans decem iussa genti. 

8. Armatura tu fortium, 
Insultibus cohortium 
Resistens alienis, 
Yatum tu es oraculum, 
Tu fidei signaculum, 
Quo Deus subarrhavit, 

R. Dotata mille sortibus 
Et grata prae consortibus, 
Te spiritus ignivit. 

R. 2qos gratia rorifluos 
Et famulos rege tuos, 
Virguncula Maria. 

Cant. ms. Pragense [Wenceslai de Wyskytna) anni 1512. Codo Mus. 
Bohem. XIII A 2 -- 1, 8 Illam quam. -- 2, 5 portica. -- 3, 9 Que sermo 
sit. -- 7, 5 Laborantium. -- 8, 4 es fehlt. 



117  

141. De bet Mari V. 

1. Salve, deitatis cella, 
¥irgo virginum, 
Maria, nostra consolatrix; 

2. Salve, vas deitatis, 
Cubile trinitatis, 
Placa tuum filium; 

Salve, de radice Iesse, 
Noster chorus optat adesse 
Orphanorum adiutricem. 

Salve, virgo virginum, 
Deposce nobis omnium 
Remissionem criminum. 

R. Ex Davidis progenie, 
lIater misericordiae, 
OEu nos ab hoste protege. 

R. Ex te nascitur refus 
Iesus Christus pam ulus, 
0 virgo sacrata. 

3. Salve, mater Maria 
Tuo nos concilia 
Regi, regum filial 

Salve, virgo singularis, 
Serva nos a peccatis 
Rogans tuum filium. 

R. Salve, regina diva, 
Suscipe haec carmina, 
0 virgo beata. 

Cant. ms. Pragense Wenceslai de Wyskytna} anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. 

14. 9e heata )laria V. 

1. Salve, lux fidelium, 
Lucens in aurora, 
Quae es supra lilium 
Pulchra et decora. 

2. lostra spes, fidelium 
Vitae reparatrix, 
Est et erit hodie 
Mater virginalis. 

3. Suspiramus fletibus 
lostris pro peccatis 
Et nostris criminibus 
Viliter patratis. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna} anni 1512. ('od. Mus. 
Bohem. XIII A 2. -- 3, 3 nostris gemitibu.. 



-- 118 -- 

143. I)e beata Maria V. 

1. later altissimi regis, 
Tu humani altrix gregis, 
Advocata potissima 
In hora mortis ultima. 

4o 

Tu Hesther, salus Iudaei, 
Ingementis ]lardochaei, 
Assuero regi placida 
Astans in veste fulgida. 

2. Amore matris filius 
Placabitur facilius, 
Ergo regnans cum natulo 
Sis assistrix pro populo. 

Habes accessum, o homo, 
Coram sedente in throno, 
Si monstrat mater ubera 
Nato, is patri vulnera. 

3. Regina caeli diceris 
Sanctissima prae ceteris, 
Spes prima tu post filium 
Nostram, servorum vilium. 

Accede, securus esto, 
Sunt interventores praesto 
Christus cum sanclis omnibus, 
Regina cum irginibus. 

Cant. ms. Pragense (Weneeslai de Wyskytna) anni 1512.- 5, 3 Si 
fehlt. -- Akrostichon: Martha; wohl nicht die Verfasserin, sondera eine 
dem Dichter irgendwie nahestehende PersSnlichkeit, der er seine Dichtung 
zueignen wollte.- 

144. De beata Maria V. 

1. Imperatrix gloriosa, 
])Inter gratiosa, 
])Iitis et serena, 
Dona fer amoena, 
Dulcedine plena. 

Superas solem splendore 
Lunamque decore. 
Virgineo flore 
Celestique rore, 
Repleta pudore. 

2. Radix vera salutaris, 
Clara stella maris, 
¥irgo singnlaris, 
Miro modo paris, 
Nato non gravaris. 

Are, templum deitatis, 
Splendor claritatis, 
Vas sinceritatis, 
Decus sanctitatis, 
Nympha bonitatis. 

3. Tu flos florum, fons hortorum, 
Tu zelatrix morum, 
]later orphanorum. 
Fugatrix dolorum, 
Pudoris lilium. 

xNobis confer nunc solamen 
Christi per iuvamen, 
Ne nobis noceat 
ludicis examen ; 
Depromemus Amen. 

Caut. ms. Pragense ($Veneeslai de Wyskytna) anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. -- 2, 1 vera salvatoris. -- 4, 1 Tu superas. 



-- 119 -- 

145. De beata Maria V. 

1. Ave, pura tu pueila, 
I)ominantis domicella, 
Cuius tuto sub manteiio 
Nullus timor est misello, 
Sed timido iatibulum. 

4. Regina caeli exsulta, 
Auro, gemmis bene fuita, 
Ad te nostra mens suspirat, 
Qui te amat, non delira.t, 
0 amor, o amoenitas! 

2. 51uila inventa similis 
Et in milibus feminis, 
Gestans Cbristum in gremio 
Et pariens cure gaudio 
lIundi saIvatorem. 

5. Eiecta, candens facies, 
Caeli transscendens acies, 
Dignare nos eriger. 
Faciens tu diligere 
Sortem beatorum. 

3. Dilecta nunc gaude mea, 
Cuius vadunt in chorea 
0mnes tui spiritales 
Sponsi, tui curiales, 
tui tuum cantant canticum. 

6. Arbor praepuichra floribus, 
Te fruetus suavissimus 
Subintrans ventris clausulam 
0nustat castissimam 
Ceilam pigmentariam. 

7. Salve, salutis facies, 
Centen mille per x ices, 
Fac mundum nos despicere, 
OEecum nos semper vivere, 
0 nutrix egenorum. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de J.:vsk)-tna} anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. -- 2, 2 Est in milibus in femineis. 

146. De beata Maria V. 

1. Cantemus laudes virgini 
Cuncti, sertes et parvuli, 
Haec est rosa floridior 
Lilioque candidior. 

Sola spes haec miserorum, 
q!uam opifex, rex caelorum, 
Super choros angeiormn 
Locavit in solium. 

2. Rident namque caeli ei 
Vocantque matrem spei, 
E, si dicas Ave ei, 
Cedunt daemone ei. 

5o 

0 advocatrix benigna, 
Rogamus, tu nos assigna 
Dominatori cunctorum 
In vitamque beatorum. 

3. lllam nain Bernardus inquit, 
Non dubites haec, fore sic, 
Haec est pia advocata 
Tutrixque praeparata. 

Speciosa o virgula, 
Quae excedis amygdala, 
Gena tua rubens, clara 
Puichriorque purpura. 



1 120 I 

Teque per advocatricem, 
Sanetam quoque genetricem 
Adiungamur nato pio 
In caelesti collegio. 

9o 

mater misericordiae, 
Poenis Orci nos erue, 
Ne labamur perpetue 
Ex bac valle miseriae. 

Otaries ergo assurgamus 
Et laudes nunc prorumpamus 
Christi genetrici dignae 
Carmen per insigne. 

10. 

Virginitatis zelatrix, 
Lapsus nostri reparatrix, 
Culpam Adae tu tegisti, 
Christum cum genuisti. 

11. banctissima, deprecare, 
Coetum cleri eollocare 
Velisque in sideribus 
Solutis tune doloribus. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de WyskytnaJ anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. -- 9, _'2 A poertis. -- 9, 3 labemur. -- 10, 2 Lapsi. -- 
10, 3 tu texisti. 

147. in Visitatione BMV. 

1. Abil virgo in montana 
Concrepaudo mente sana, 
Elisabeth exsuhavit, 
Quam tunc 3Iaria salutavit 
Visitando gravidam. 

Chorus noster dicat Amen 
Collaudando sacrum flamen, 
Quod utramque visitavit, 
Divino igne inflammavit 
5Iariam et cognatam. 

2. llla illam amplexatur, 
5Iiles hero famulatur, 
Ium praesens sit eonvenire, 
Se matres sanctas sic ambire, 
Senem mulcet pavidam. 

4. Alleluia decantemus, 
Florescentem collaudemus, 
Quae protulit sanctum florem 
Iustis ac sanctis in honorera, 
5Iatrem atque filiam. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wvskytna) anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. -- 2, 2 Milea heres. -- 3., 2 decantemus. 

148. in Assnmpti«ne BMV. 

1. Quae est ista, quae ascendit? 
Quod vult ipsa ? quo protendit 
Gressus suos ponere? 
Haee est rubus inflammatus, 
Rore cubus elevatus 
3Ioysi sub onere. 

2. Haee est vellus humefctum, 
Rore pellis de intaetum 
Gedeonis munere ; 
Haec vult caelum transmeare, 
Orei velum depraedare 
Supplicatu.: fenore. 



121 -- 

3. Haec est mater Iesu Christi, 
Suum munus adipisci 
Venit [haec] speciosa, 
Quam assurait angelorum 
Rector: tector miserorum, 
Turba cure iubilosa. 

4. Haec est rubus inflammatu% 
t'er quem it discalceatus 
Moyses electu% 
Hunc in flammat numen sanctum, 
Et conclamat eum tantum 
Crimine detectus. 

5. Haec ad Deum vult meure, 
Qui eam vult coronare 
[Honore et gloria] 
Qua praecincta fulget iustis 
Lumen praesidis adustis, 
Qui degent iustilia. 

R o Ergo pro nobis ora 
Venerabilis 
Et amabilis 
Christum virgo Maria. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna) anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. -- 1, 5 sq. unversndlich. -- 1, 6 sub honore. -- 2, 9 
intacto. -- 4, 6 Crimen. -- 5, 3 Iustitia. -- 5, 6 iustitiae. -- 5, 4 Quia. 

149. In Assumptione BMV. 

1. Praelustri elucentia 
Titani redimiris, 
Virtutum sic fragrantia 
Dalciflue fulciris. 

3. Maria, flos munditiae 
Et castitatis norma 
Fugatrixque malitiae, 
Tu deitatis forma. 

2. Super choros angelorum 
Maria exaltata, 
Arcem muri "itiorum 
Nostrorum rue grata. 

4. Caelicis saepta turmulis 
Spirituum beatorum, 
Dulcier resonantibus 
Neuma personorum. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna) anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIH A 2. -- Es f,,lgen noch die drei hekannten Hymnenstrophen: , 
blaria, mater gratiae etc.; Maria,-virgo virginum etc.; Gloria iii»i, Domine etc. 



-- 122 -- 

Cantiones de Sanctis. 

150. De Omnibus San¢tis. 

1. Resonans cleri coetus 
Odas harmoniae, 
Personans visu laeius 
Carmen symphoniae, 

3. lqymphula speciosa, 
Regina caelorum 
¥irgula gemmulosa, 
liater orphanorum, 

R o Concrepet cordis iubilo 
Cuncta gubernanti, 
Psallat oris modulo 
Per saecla regnanti. 

R ° Cohortem plebis respice 
Sexus promiscui, 
Sortem vitae divide, 
Status perpetvi. 

2. Conditor, ens entium, 
Supplicantes audi, 
Director degentium, 
Gementes exaudi, 

4. Ordines hierarchici 
Otaries electorum, 
Incliti domestici 
Cives beatorum 

R ° Subleva laesos squalide 
Valle lacrimosa. 
Subleva lapsos valide 
Regno gaudiorum. 

R ° lungamur vestris precibus 
Regi supernorum, 
Orbi facti sedibus 
Taetris [tar]tarorum. 

Cant. ms. Fragense (Wenceslai de Wy.kytna) anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. -- 1, 6 Cuncti. -- 2, 8 Eegni: der Reim verderbt; lies 
Urbe gaudiosa oder dgl. -- 4, 5 Iungar. -- 4, 70rbus factus. 

2o 

151. [te Omnibus Sanctis. 

1. In hoc sacro sollemnio 
Anni versante circulo 
Exsultemus et laetemur 
Omnes cure tripudio. 

Rogitantes Iesum pium 
Almae virginis filium, 
Ut de lacu miseriae 
los absolvat hodie. 

la 

Vos angeli, patriarchae, 
Vos quoque, sancti prophetae 
Vos apostoli martyres, 
Lucidi confessores, 

0 Maria, virgo dia, 
llater et dulcis filia, 
Tu fac nobis propitium 
Tuum unigenitum. 

Virgines nec non viduae, 
Vos precamur assidue, 
Ut per vestra precamina 
Luantur peccamina. 



123 -- 

6. 0mnes sancti et electi 
Dominoque praediIecti, 
8ollicitate Dominum 
Votisque precaminum, 
R ° Eia, hagie, 
Iesu Christe pie, 
Christe, rex gloriae, 
Tu riga nos, 
Celorum ros, 
Virginis flos, 
Salva nos. 
Cant. ms. Pragense Wenceslai de ,Vyskytna) anni 
Bohem. XIlïI A 2  R ° steht hinter tr. 2. 

7. Utque per hanc miseriam 
Peccati lustrans scoriam, 
Mortalem tolles tunicam 
Det vitam sempiternam. 

1.512. Cod. Mtts. 

152. De Omnibus Saucfis. 

Omnium sanctorum pia iuvamin, 
Ad regis polorum nos ducant culmina. 

Propbetae, apostoli atque virgines, 
Patriarcbae, viduae atque martyres 

8. Deum exorate pro nobis miseris, 
Omnibus succurrite in miseriis. 

Iam iudicis summi iram nunc cernimus, 
Quem multiformi crimine offendimus. 

0roues christicolae, iam hoc deposcite 
Totiusque plebis crimen abstergite. 

Angelica voce nacti conso|amen 
Omnes cure honore decantemus Amen. 

Rozenplut, Kancyon«il, 1601, p. 514. 

153. De saneta l;arbara. 

1. Perennis regis nymphula, 
0 Barbara, nunc incola 
Per sponsum tuum, are. 

2. Trabea, dextrochirio 
Virtutum et virgineo 
Pudore insignita. 

ô. Ex claro manans genere 
Aetatis virgo tenerae 
Praelustris margarita, 

4. Reclusa turri procerum, 
Cure cursum stupes siderum, 
blox nuntius caelestis 



-- 124 -- 

5. Vim condiloris recitat, 
Ad ridera sic te incitat, 
Cuius es faeta testis. 
6. Stridens Dioseorus furit 
Pater atque diis spondet 
Libare, ut promisit. 
7. Tu. abra Dei tenera, 
lon erucis horres genera, 
Blanditias sprevisti. 

8. Constanter fidem adprobaz, 
Deos gentiles reprobas 
Honorans nomen Christi. 
9. Caelestis vox, o Barbara, 
Te voeat dieens: propera, 
Suscipe solacium. 
10. Gaudens in eaelis hodie 
Nos iunge regi gioriae 
Post earnis exsilium. 

Rozenplut, Kaneyonl. 1601, p. 509. -- 2, 1 Trabeo. -- 8. 3 nomen lesu. 

154. 
1. 0 sancte Bartholomaee, 
0 martyr et apostole, 
0 amiee Dei, 
2. Te Astrages, rex erudelis, 
Iussit percuti baculis 
Pro nomine Christi, 
3. Parans, ut eius idolis 
8ecum eredas ac incolis 
Huius provineiae. 
4. Sed te rides promptissima 
Semper traxit ad aethera 
Orans pro famulis. 
5. Dieens ad eos: Audite, 
Deum verum adorate 
Sinentes idola, 

De sancto Bartholomaeo. 
6. Ex quo et in quo omnia, 
Per quem vivunt et singula 
Nunc et in perpetuum. 
7. Tandem excoriari 
Iussit et decollari 
Propter constantiam. 
8. Vincens hic minas tortorum, 
Simul poenas tormentorum, 
Migrasti a saeeulo. 
9. Sit benedicta trinitas, 
Sit veneranda unitas 
Tua pro victoria. 
10. Laus patri eum rilio. 
Saneto simul paraclito 
Nune et in aevum. 

Cant. ms. Pragense Weneeslai de Vvskvtna) anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XII1 A 2. A. -- Rozenplut, KancynAf, 1601, p. 500. B. -- 1, 2 et 
fehlt B. -- 1, 3 Et amice B. -- 2, 1 Te fehlt B. -- tr. 3 fehlt A. -- 5, 3 
Spernentes B. -- ,tr. 7--10 fhlen B. -- 7, 1 ex.coriari A. -- Rundreim 
O amice Dei; aufserdem hat aber A statt Str. 3 die folgenden Zeilen, die 
gleichfalls ein Rundreim zu sein scheinen: 
Petimus te, tare, 
Ut relis impetrare 
Peceatorum veniam. 

155. De sancto Bartholomaeo. 
1. Bartholomaeo beato R ° Qui divina pietate 
Decantemus singuli, De bonorum honestate 
Martyrio deeorato, Est ditatus in aetate 
Senes ac iuveneuli. Absque malignitate. 



-- 125  

2. Qui princeps exstitit soli 
_Natus alto genere, 
M:lnet adhuc princeps poli, 
Tectus agni vellere. 
3. Hine lndos dum eonvertebat 
Verbo salulifero, 
Due,noues tune eonfuudebat 
Facto nimis aspero. 
4. Bartholomaeus beatus 
• Sua devota preee 
Populorum incolatus 
Liberavit a neee. 

5. Post ut agnus coriatur 
Tyrannorum manibus, 
In caelis mox adunatur 
l-luodenis sedil)us. 
6. Hunc ergo iam imploremus 
Venerantes hodie, 
Ut post niortem collaudemus 
Secum regem gloriae. 
R ° Pater, natus, sacrum flamen, 
Det nobis hoc iubilamen, 
Ut consequentes [iuvamen] 
Decantemus omnes Amen. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna) anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. -- R °, 2 Te bonorum. -- 5, 1 scoriatur. 

156. De saucta Dorothea. 

1. l)orothea coro,lata 
Aureola et aurea, 
Duri senatoris nata, 
Bina pollens laurea. 
2. Oriunda ex profunda 
Senatorum prosapia, 
Cuius aedes atque sedes 
Fuit Cappadocia. 
3. R«gi poli arque soli 
Exstitit ab initio 
Desponsata, pro qua data 
I0iro est supplicio. 
4. ('astitatis rationem 
Fers primam cure virginibus, 
Capitis |runcationem 
Alteranl cum martyribus. 

5. Pretiosa martyr Christi. 
De sponsi viridario 
Poma, rosas direxisti 
Theophilo notario. 
6. ]{ortum rosis dulcorosis 
Tu plenum cum Theophilo 
lIeruisti, fae, ut isti 
lungamur cure iuhilo. 
7. Ergo, nympha, nos, quos lympha 
Abluebat baptismatis, 
Fae sentire, non odire 
Hortulum aromatis. 
8. Ad quem srsum facpost cursum 
Orbis a|que exsilium 
Nos creatos, expiatos 
Per Mariae filium. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytnal anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem XIII A 2. A. -- Rozenplut, Kancyon«il, 1601, p. 510. B. -- A bat 
nur die Strophen 1, ,5 und 4, worauf noch folgende zwei: 
Vos, scholares et .tudentes, Jh,s nam iuvat, quae honorant 
Huius amatores nymphae, Ipsius natalitium. 
Doetrinarum nectar lymphae Ut in ehorum beat,»rum" 
15iris ab hue petentes. Intrent post exsilium. 
Die Strophen 4 und 5 zerstSren dus Akrostiehon Dor[otlhea. Vier 
Strophen dieses Liedes mit dem Anfange Katharia eoronata (sic!) und 
sehr seheehtem Text stehen auch in der Trierer llandschrlft 322, einem 
ammelhand aus Eberhardsklausen (15. Jahrh.). 



-- 126 -- 

157. 
1. Dulcem caeli collaudemus 
Virginera cura agraine, 
Omnes sinml decantemus 
Laeto raodulamine, 
R ° ttegulante chorum 
Puella nobili 
Dorothea. 

De sancta Dorothea. 
'2,. 0 dulcedo pietatis, 
Rex caelorura, Domine, 
Teraporibns qui mutatis 
Reples terrara gerraine, 
1 ° Hoc (in mense) Februario 
Rosae dura raittuntur 
a te notario, 
Puellae datae 
pro praemio. 
3. Eia, virgo, martyr Dei, 
Ora Christum Dorainum, 
Adiutrix sis sanctae spei 
Laetura optans terrainura. 
R ° Assis in extrerais 
lesu per iuvamen, 
Amo endo fortiter 
soslium examen, 
tuo laeteraur. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna) anni 
Bohem. XIII A 2. -- 2, 5 ttoc in viso Februario. 

1512. Cod. Mus. 

158. De ss. lacobo et Christophoro. 

1. In hac die Christophorus 
lacobusque apostolns 
Pro fidei suspirio 
Trucidantur raartyrio. 

2. Iohannes, frater Iacobi, 
Alter filius tonitrui, 
Dura tonant evangeliura, 
Corda freraunt crudeliura. 

3. Fratris tune bibit calieem 
Sibi desiderabilera, 
Hinc iungitur altissimo; 
Benedicaraus Doraino. 

Rozenplut, Kancyonfil, 1601, p. 497 sq. 

159. De s. lohanne Evangelista. 

1. Iohannes virgo clarior, 
Araicus Christo carior. 
Apostolus electior, 
Discipulis dilectior. 

2. Scrutator evangêlicus, 
Custos virginis caelicus, 
Supra pectus reeubuit, 
In poenis non oecubuit. 



127 -- 

3. 0 virgo Christi dilecte, 
lgobis veniam obtine, 
Dura pleno vase oleo 
Mersus es cora[n populo. 

Christus vocavit dicendo: 
Veni, dilecte, psallendo 
Ad choros, quos tu vidisti, 
Cure adhuc ibi mansisti. 

4. Illaesus exis de eo 
Adiuvante te Do[nino, 
Manens Pat[nos in insula 
Secreta videns in ea. 

0 Iohannes apostole, 
Nostris delictis condole, 
Caelorum tenes in aula 
Pandendo nobis gaudia. 

7. Exora nobis gratiam, 
Ut duca[nur ad patriam; 
Cure dilecto discipulo 
Benedica[nus Domino. 

Rozevplut, KancyonAI, 1601, p. 498 sq. 

160. 

1. 0 su[n[na spes fidelium 
Sanctorumque solacium 
2. Ad te cla[nantes respice, 
lostras preces non despice 
3. 5Iartyris et diaconi 
Interventu Laurentii, 
4. Qui caecis lumen reddidit, 
In te sperans hoc edidit. 
5. Pro tuo pio no[nine 
Et thesauro ecclesiae 

De sancto Laureutio. 
6. Igne sanctus comburitur, 
Passus caelum ingreditur. 
7. Iacens ia[n in craticula 
Gessit miranda opera. 
8. 0 sanctissime Laurenti, 
Nos coniunge sacrae genti, 
9. Ut cure sanctis gaudeamus, 
Cristu[n verum recolamus. 
10. Ego de tali gaudio 
Benedicamus Domino. 

Rozenplut, KancyonM, 1601, 1'- 504. 

161. De sancta )largareta. 
1. 0 praeclara 5Iargareta, 
Are, tu decus virginum, 
Serto candens lilium. 
Sponsa Christi gloriosa, 
Caeli scandens soliu[n, 
Evelle cordis lolium. 
R ° Salva, Christe, te laudantes, 
Tibi laudes concrepantes 
Cordis cure tripudio. 



128 -- 

2. A praefecto cont'upita 
Eius spernis munera, 
Caeli fulge gloria. 
Margareta, tlos virtutum, 
Tua per suffragia 
Duc ad caeli gaudia. 

R ° Eia, lesu, rex benigne, 
Fac, vivamus tibi digne 
lqunc et in perpetuum. 

Cant. ms. Pragense (Wenceslai de Wyskytna) anni 1512. Cod. Mus. 
Bohem. XIII A 2. -- In 8tr. 1 steht der Abgesang vor data zweiten .Stollen. 



III. 

CANTIONES 

SUECICAE. 

Dreves, Cantiones et Muteti. III. 



Cantiones Natalitiae. 

162. in Nativitate Domini. 

1. Ecce, novum gaudium, 
Ecce, novum mirum! 
Virgo parit filium, 
Quae non novit virum, 
Sed ut pirus pirum, 
Gleba fert papyrum, 
Florens lilium. 
Ecce, quod natura 
lutat sua iura! 
Virgo parit pura 
Dei filium. 

2. iMundum Deus flebilem 
Cernens in ruina, 
Rosam delectabilem 
Produxit de spina, 
Nature de regina, 
Qui est medicina, 
Salus gentium. 
Ecce, quod natura 
lIutat sua iura! 
Virgo parit pura 
Dei filium. 

3. Nequivit divinitas 
Plus humiliari, 
iec nostra carnalitas 
lagis exaltari, 
Deo coaequari, 
Caelo collocari 
Per coniugium. 
Ecce, quod natura 
lutat sua iura! 
Virgo parit pura 
Dei filium. 

Piae Cantiones 1582 fol. B Sa. (Klemming II, 12 sq. als: »ymnusU.) 

163. in Nativitate Domini. 

1 a. Florens iuventus virginis 
Frucum salufis germinat, 

I b. Qui labentis origiuis 
Yetustatem exterminat. 

2 a. Dm verbum patris nasciur 
Ex marre simul filia, 

2 b. Factumque caro pascit»r 
Inter pudoris lilia. 
9* 



-- 132 -- 

3a. In fine virgo temporis 
Membris tumescit teneris 
4a. 0 patris 
blira benignitas ! 
5 a. Quae pro salure hominum 
Caeli regem et dominnm 
Sacrato fovet gremio 
6 a. 0 5Iaria, 
Virgo pia, 
Orta dia 
Ex regia 
Progenie. 
7a. In cuius laude deficit 
lIens, lingua, sensus, ratio, 
8 a. Quae sola 
Praebens solacia 
9a. Scientia cum artibus, 
Orationis partibns 
Hanc cuncta laudant gram- 
mata, 
10a. Dignare me 
Laudare te, 
0 sanctissima domina, 
ll a. Tu trinitatis templum, 
Exemplum iustitiae, 
Tu renatis 
Sanctitatis 
Speculum. 
12a. I)uctrix gregis, 
Doctrix legis 
Gratiae, 
Patris honor, 
Carmen conor 
Condere. 
13a. Scd vitia, 
Flagitia 
Tu relaxare propera, 
14 a. Ambitio, 
Traditio, 
Seditio, 
Dire ne vulnus sauciat, 

3 b. Viro perfecti corporis 
In forma nostri generis. 
4b. 0 matris 
Praecelsa dignitas ! 
5 b. Quem ordines angelici 
Laudant, adorant caelici 
Cives in regni praemio. 
6 b. Expers maris, 
Deum paris, 
Portus maris 
Salutaris, 
Spes veniae. 
7 b. Sed laus haec eius reficit 
Caelesti nos solacio. 
8b. Est schola 
Docens veracia. 
9b. Rhethorica cure floribus 
Venustisque coloribus 
Ac logicae sophismata. 

10b. Libro scribi 
Vitae tibi 
Fae devotorum nomina. 
11 b. "l'u rosa sine spina 
Et via munditiae, 
Tu sol lustrans 
Et illustrans 
Saeculum. 
12b. Sis indulgens, 
Clara fulgens 
Facie, 
]lei memor, 
Cnlpae premor 
Pondere. 
18b. Ut Domino, 
Quem nomino, 
5lea grata sint opera. 
14b. Ora Deum 
Placans eum, 
e me reum 
Inferni tyx deglutiat. 



133 -- 

15a. Ergo, columna 
lIisericordiae, 

15b. Pacis alumna, 
Basis concordiae, 

16a. Me non ob reatum 
Despice, 
Respice 
Pietatis oculo, 

16 b. Virtute beatum 
Effice, 
Refice 
Vivi fontis poculo. 

17 a. Mater misericordiae, 

17b. Spes et salus veniae, 

18a. Bonitas immensa, 
Plena Dei gratia, 
Me patris in mensa 
Pane vitae satia. 

18b. I)at pauper amicus. 
Carmen tibi mellicum, 
Postulat mendicus 
A te donum caelicum. 

19 a. Salva multis annis, 
Sis nobis perennis 
Vita, veritas, via, 

19b. Ut post finem vitae 
Sortiamur rite 
Sempiterna bravia. 

20 v.. Sit laus Deo patri 
Natoque victoria, 

20 b. Per quem suae matri 
Magna datur gloria. 

21a. Nos amborum pneuma 
Erigat, 
Dirigat, 
Cura regat sedula, 

21 b. Ut melodum neuma 
Intonet, 
Personet 
Per aeterna saecula. 

Piae Cantiones 1582 fol. C 3 a. (Klemming II, 22 ff. als,, H y m n u s".) -- 
Dies Lied ist ein umgei4udertes Marienlied, das ich ira wesentlichen leicht 
herstellen lifst. -- 3b, 1 Virmn. -- Sa, 1 Qui pro salure. -- 6b, 2 
Portum. -- 6b, 5 Spem. -- 7b, 1 Et sehola. -- 9a, 1 cientiam. -- 9a, 
: Hunc. -- 9b, 1 Rhetorican. -- 10a, 3 Chris.e, nate ex domina. -- 
llb, 1 Tu fehlt. -- 12a, 1 Ductor. -- 12a, 2 Doctor. -- 13b, 10rans. -- 
17a, 1 Pater misericordiae. -- 19a, 1 sq. Der falsche Reim schmeckt 
nach dem ['berarbeiter. -- 21 b 1 Et melodum. 

164. De Nativitate Dominio 

1. Laetetur Ierusa]em, 
Sion plaudat filia, • 
Nain Christus in Bethlehem 
Natus est a filia; 
Pax in terra comminus, 
Lux in nocte claruit, 
Rex et regum Dominus 
Mundo dura apparuit. 

2. In caelorum sedibus 
Regnat et hic cernitur, 
Irrigalur flelibus, 
Heu, a multis spernitur; 
Ibi felicissimus 
In supernis colitur, 
Hic vero mitissimus 
In praesaepe ponitur. 



-- 134 -- 

8. Exsul(arunt angeli 
Nato Dei filio, 
Exsultemus singuli 
In isto exsilio, 
Nain humano generi 
Salus et redemptio 
Ortus salutiferi 
Venit ab initio. 

4. Ipse fecit homiuem 
Et eum paenituit 
Atque fudit sanguinem 
Et peccata abluit ; 
Pneumati paraclito 
Detur laus et gloria, 
Cre patri et filio 
Per aeterna saecula. 

R ° In ]Iariae filio 
Nostra gaudet contio, 
In hoc ipso parvulo 
Salvatore Domino. 

Piae Cantiones 1582 foi. B 3 b. [Klemming II, 31 ff. ais ,HymnusU.)-- 
1, 4 est a familia. -- 2, 3 Mitigatur. 

165. In Nativitate Domini. 

1. Psallat scholarum contio 
In hoc convivio, 
Sed hIariae filio 
Non sit oblivio, 
bIam is dat solacia 
Sua bona gratia 
Studentibus in trivio. 

4. Respexit nos diluculo. 
çui ardet fulmine, 
Caritatis oculo, 
A caeli culmine 
Yenit hu% ut solveret, 
Quos aestus involveret, 
Christus suo fulcimine. 

2. Extinxit ignem sceleris 
Hic dator gratiae, 
Exstas fructus foederis 
l.n orbis acie. 
Per quem regnat reguli 
Super orbem saeculi 
Cuncti in terrae facie. 

5. Venite ergo lilii 
Hunc florem legere 
Ut nos partus filii 
Possit protegere ; 
Hune omuis laicitas 
Oret et clericitas, 
Ut det nos secum regere. 

8. Totius orci saeviit 
Saevi potentia, 
Dura puella genuit 
Dei clementia, 
Iundus quidem aruit, 
Sed iam virens claruit 
Et eius simul entia. 

6. Seraphin laudes coucinunt 
Caeli palatio, 
Christo Iesu iubilent. 
Quos regit ratio, 
Hunc omnis deifice 
Collaudet mirifice 
Triplatae vitae statio. 

Piae Cantiones Ecclesiasticae 1582 fol. B 5 a. {Klemming II, 4.5 als 
,YIymnus".) -- 1, 3 filii. -- 5, 1 Conemur ergo gegen das Akrostichon. -- 
5, 5 omnis felicitas. -- 6, 1 Certatim laudes gegen das Akrostichon; 
concinent -- 6, 3 Augenscheinlich geRnderter Vers. -- Akrosticht,n: Pe trus. 



-- 135 -- 

166. De Nativitate Domini. 

1. Tempus adest gratiae 
Hoc, quod optabamus, 
Carmina laetitiae 
Devote reddamus. 

3. Ezechielis porta 
Clausa pertransitur, 
Unde lux est orta, 
Salus invenitur. 

2. Deus homo factus est, 
• Natura mirante, 
lIundus renovatus est 
Maria praegnante. 

4. Ergo nostra contio 
Psallat iam in ostro 
Benedicat Domino, 
Salus regi nostro. 

R ° Gaudete, gaudete, 
Christus est natus 
Ex 5Iari virgine, 
Gaudete. 

Piae Cantiones 1582 fol. F 2 a. (Klemming lI, 28 als ,.Hymnus%) -- 
2 4 A Christo regnante. -- 4, 2 iam in lustro. -- R  steht als tr. 1 au 
der Spitze. 

167. Ie Nativitate lomini. 

1. Personent hodie 
¥oces puerulae, 
Laudantes iucunde 
tJui nobis est natus, 
Summo Deo datus 
Et de virgineo 
ventre procreatus. 

3. Magi tres venerunt, 
Parvu|um inquirunt, 
Stellulam sequendo, 
Ipsum adorando, 
Aurum, tus et murram 
ei offerendo. 

2. In mundo nascitur, 
Pannis involvitur, 
Praesaepi ponitur 
Stabulo brutorum 
Rector supernorum, 
Perdidit spolia 
princeps infernorum. 

4. Omnes clericuli, 
Pariter pueri 
Cantent ut angeli: 
Advenisti mundo, 
Laudes tibi fundo, 
ldeo gloria 
in excelsis Deo. 

Piae Cantiones 1582 fol. B 4 a. (Klemming II, 40 sq. als ..Hymnus".) 

168. De Nativitate Domini. 

1. De radice processerat 
Iesse virga mirifica, 
Quae mirum florem gesserat, 
Fecunda ri deifica. 

2. Huius virgae mysterium 
Si sane vis percipere 
Virginis puerperium 
Tu debes intcllegere. 



-- 136  

3. Flos Christus est in saeculo 
Dans odorem veraciter 
Et in caeli rosario 
Coruscans aeternMiter. 

4. In fructum flos oenvertitur 
Gustando salutife, um, 
Hoc est corus dura loquitur 
atus ante luciferum. 

5. Granum, de cuius fructibus 
Egens turba reficitur, 
Christus pro nobis omnibus 
Cadens in terra moritur. 

Piae Cantiones 1582 foi. B 1 b. (Kiemming II, 18 ais nHymnus".) -- 
1, 3 sq. nach 2, 4.- 3, 2 odorem mirificum. -- 4, 3 Hoc est corpuu 
meure dura. -- 4, 4 Loquitur natus ante iuciferum. 

169. In Nativitate Domini. 

1. Congaudeat 4. Ad praesaepe 
turba fidelium, stant bos et asinus, 
Virgo mater Cognoverunt, 
peperit filium quod esset Dominus, 
In Bethlehem. In Bethlehem. 
2. Ad pastores 5. In octava 
descendit angelus, dura circumciditur, 
Dicens eis: omen ei 
atus est Dominus Iesus imponitur 
In Bethlehem. In Bethlehem. 
3. Loquebantur 6. Trini trino 
pastores invicem: trina dant munera, 
Transeamus Regi regum 
Ad novum hominem sugenti ubera 
In Bethlehem. In Bethlehem. 
7. CollyGdas 
simul cum hectare 
Benedicat 
Christus, tex gloriae, 
In Bethlehem. 
Piae Cantiones 1582 foi. B 2 a. (Kiemming II, 17 ais 
4, 4 quia esset. 

Hymnus".) -- 

170. In Nativitate Domini. 

1. Angelus emittitur, 
Ave dnlce promitur, 
Semen Dei seritur; 
Igitur 
Porta caeli panditur. 

2. Viro natura patitur, 
Filius concipitur, 
¥irgo non corrumpitur; 
Igitur 
Porta caeli panditur. 



-- 137 -- 

Grex in nocte pascitur, 
Caeli lumen funditur, 
Laus in altis canitur; 
Igimr 
Porta caeli panditur. 

6J 

Diligendus proditur, 
li| culpandus n'»itur, 
lqon vincendus c:,pitur; 
Igitur 
Porta cae|i panditur. 

4J 

Gaudium praedicitur, 
Pax quoque promittitur, 
Bonis tamen traditur; 
Igitur 
Porta caeli panditur. 

Cruci vita figitur, 
Infernus desiruitur, 
Captivitas tollitur; 
Igitur 
Porta caeli panditur. 

Novum sidas oritur, 
Mortis umbra tollitar, 
Mandi sales gignitur; 
Igitur 
Porta caeli panditar. 

Adam nexu solvitur, 
Mors orco deprimitur, 
Caput hostis terilur; 
lgitur 
Porta caeli panditur. 

9. Argumentis igitur 
In his Christus sistitur, 
Morte sic excluditur; 
Igitur 
Porta caeli panditur. 

Piae Cantiones fol. A 7 a. (Klemming II, 12 mit der irrigen Bezeichnung 
,Hymnus".) 

fil. De Nativitate Domini. 

. A dextris I)ei Dominus 
Initio qui 
sedet et in aevum, 
Advenit nobis comminus 
Hostem scabellum 
ponens pedis saevum. 
Ex Sion flos, 
Dalcoris ros, 
Virga viret amoene. 

Hic crevit et in temen 
ec non cunctorum 
dominationem, 
Caeli. terraeque regimen, 
Abs labe viri 
incarnationem 
Cepit, ut nos 
Essemus dos 
Aeternitatis plene. 

Rosam spina parit 
sanctam vere, 
qua gratiarum 
fluunt venae, 
Cui cor fidele 
dicat bene. 

R ° Rosam spina parit 
sanctam vere. 
A qua grafiarum 
fluunt venae, 
Cui cor fidele 
dicat bene. 



-- 138 -- 

3. Hic damna ligni reparat 
Surgendo scandit 
compar patri digno, 
Viam salutis praeparat 
Scelus ob nostrum 
mori volens iigno. 
Sis nobis dux, 
Hostis ne trux 
0rci nos iungat poenae. 

4. Ut agnus insons mutuit 
Coram tondente, 
dixit Esaias: 
Assa caro perduruit 
In ligno crucis 
torrido, Messias 
Sic iuvet nos, 
le Dytis os 
Voret ardore plene. 

Piae Cantiones 1582 fol. G 1 a. {Klemming Il, 70 irrt/imlich da Lied 
als ltymn u s bezeichnend.) Vgl. Anal. XX, 104, wo ein kfirzerer und sehr 
abweichender Text mitgeteilt ist. 

172. 

1. Tres personas Trinitatis 
Unum esse deitatis, 
Hunc Deum benedicite. 

2. A quo subsistunt omnia, 
Rerum simul essentia, 
Hunc Deum benedicite. 

3. Deum creantem omnia 
Universorum entia, 
Hunc Deum benedicite. 

In Natiitate l)omini. 
Benedieite. 
4. Tres in fornacis medio 
0dizant cure tripudio: 
Hnnc Denm benedicite. 
5. Et Christum Dei filium 
Ac sanctnm quoqne spiritum 
Cantantes benedicite. 
6. Et nos in hoc convivio 
Benedieamus Domino 
Cantantes benedicite. 

7. Landetur sancta trinitas, 
Deo dicamus gratias 
Cantautes benedicite. 

Piae Cantiones fol. H 5 a. Klemming II, 2 als .Hymnus.)- 1, 1 
Benedicite tres. -- 2. 2 simul entia. -- 3, 1 Beneditc Dominum creantem.- 
4, 1 Sic tres in. -- Das Lied ist ein s. g. Benedicite, d. h. ein Tisehgebet 
fffr das gemeinschaftliche Weihnachtsmahl der clericuli. 

173. 
1. lesus humani generis, 
Ex membris natus teneris 
Virgineis, 
Factns est salvatio; 
Psallat fidelis contio. 
2. 0vis gaudet deperdita 
Et sanitati reddita, 
Vitae data, 
Spreta ri pytbonica 
Exsulta, plebs catholica. 

De Passioe 
3. 

Domini. 
Hamum appendit caelicum, 
Qui fructnm tulit deicum, 
Magnificum, 
Vincens inferni principem, 
Pendons ad crucis stipitem. 
Aspexit nos sophia, 
Exclnsos ierarchia, 
Mundi via, 
Emisit nobis filium, 
Laudemus caeli lilium. 



139 -- 

5. Nomen Iesu gloriosum, 
Verbum Dei generosum 
In saeculum, 
Cuius amara pas6io 
Est midis con6olatio. 
6. 'ostris da, pater luminum, 
Culpis fore propitium 
htque pium, 
Ne terreat supplicium, 
De|e peccantis vitium. 

7. Emisti tuo sanguine 
A Stygis nos voragine 
Et scelere; 
Matris piae hortamine 
Fientera natnram respice. 
8. Sancto sit laus paraclito, 
Cure patre simul filio 
Prae gaudio ; 
Septem dona spiritus 
qobis redde divinilu.. 

Piae Cantiones 1582 fol. G 4 a. (Klemming II, 81 als ,,Hynnua".) -- 
5, 2 Et verbum. -- 7, 4 Pat-ris pli hortamine, augenscheinliche, ungeschickte 
Anderung. Der Vater ermahnt nicht den Mittler zum Mitleiden, aondern 

umgekehrt. -- Akrostichon: Io h 
174. 
1. Amoris opulentiam 
Christus morte testatur, 
Ad veram paenitentiam 
Suos semper hortatur: 
Expulsus sure ab omnibus 
Et exsui eum exsulibus, 
Maestum de suis domibus 
Expellunt me eum canibus; 
Audite, quod rependitur, 
Caelorum rex offenditur. 
2. Remotis meis vestibus 
Sure funibus ligatus, 
Injuste x'ictus testibus, 
Flagellis flagellatus ; 
Amoris passionibus 
Iuneturas dissolvebant, 
Gingivae tunsionibus 
Oris intumescebant, 
Rumpuntur venae tactibus, 
Assiduis incursibus. 
8. Alapis caesa centies 
Est veneranda faeies, 
Coagulatus quinquies 
Sanguis deformat speeies, 
Intitu|atur passio 
Honoris exhibitio, 
Angore cor infieitur, 
Cruei corpus affigitur, 
Pedes perfossi pondera 
Portarant salutifera. 

De Passione 
4. 

Domini. 
Latus ferro transfigitur, 
Spinis punetus arguitur, 
Extensa membra tenera 
Pendent. nudata vis«era 
lqaturae solvi debitum 
Patri eommendans spiritum. 
Attende, qualem exitum 
Sure passus et interitum, 
I)iscurre probans omnia 
Quod nemo curat talia. 
O qualis retributio 
Contrarii commissio, 
Magistratus despectio 
Pro earitatis studio! 
lnfelix finis talium, 
Aeterna mors stipendium, 
Nautarum exclamatio 
Sure semper et probatio, 
Ut Samson fortis viribus 
Oro pro peccatoribus. 
Suavis Deus, omnium 
lIiserere peccantium, 
Tales verrues occidere 
Quid tibi pro hoc gloriae? 
Eis magis compatere, 
Tu, pater omnis gratiae, 
Convertere laudabilis 
Et esto depreeabilis. 
Ubi miserieordiae 
Davidis in progenie? 



-- 141» -- 

llemorare substantiae, 
Pater, tuae familiae, 
Adfatur patrem filius, 
Quod vix fiat celerius, 
lIiserebor ramusculis 
David fugatis vitiis, 
Aeternitatis cellulis 
Locans pro paenitentiis, 
Nobis optati taliter 
Regnabunt aeternaliter. 

Piae Canticnes imp. 158 fol. O 3 a. (Klemming II, 71 mit der irrigen 
Bezeiehntmg .H 3" m n u s ".) 

175. De Passione Domini. 

1 a. Aulor humani generis, 
Pietatis 
Mirabilis consilio, 

1 b. Pro redimendis miseris 
llorti datis 
Suo non parcens filio, 

Nature lIaria virgine 
lIorti crucis exposuit, 
Qui passus sine crimine 
Exsolvit, quae non rapuit. 

2 b. Fulget crucis mysterium, 
Aeternae lucis speculum, 
Cui subditur imperium 
Rectorum huius saeculi. 

3 a. In paradisi gremio 
Lignum vitae productum 

3 b. lqostri laboris praemio 
Salutis profert fructum. 

4 a. Agnus haerens in vepribus 
Pro Isaac occiditur, 

4 b. Anguis spectandus omnibus 
Cruce pendens erigitur. 

5 a. Haec est ara salutaris, 
Rigata rivis sanguinis, 

5b. Qua, Christe, sacrilicaris 
Pro lapsi culpa hominis. 

6 a. Cruci clavis affigeris, 
Tu patrem placans hostia, 

6 b. Sic confixus erigeris, 
Leti fracturus ostia. 

7 a. Distenditur in stipite 
Crucis caro virginea, 

7b. Ostenditur in capite 
Sacro corona spinea. 

8 a. Sanguis et unda profluit 
De fossi fonte lateris; 

8 b. Sic miseris crux profuit, 
Quam innocenter pateris. 

9a. Hoc exaltatus solio, 
Ut ad te trahas omnia, 

9b. Rixae destructo lolio 
Fers ad amplexus brachia. 



141 -- 

10a. Cor ad amandum aperis 
lnclinans os ad oscula, 
11 a Matrem pian discipulo 
Commendans, patri spiritum» 
12a. Sic morte mortem destruis 
¥incens inferni principem, 
13a. Succurre nobis, Domine» 
(ui passus es pro homine, 

10 b. Suffers plagas, dum caperis, 
Sputa, flagella, vincula, 
11b. Aceti sumpto poculo 
Carnis exsolvens debitum. 
12b. Qui latronem instituis 
Tui regni participera. 
13 b. Fac nos in tuo numine 
Frui caelesti lumine. 

II. 

1 a. A peccatis 
Perpetratis 
Reos libera, 
Indulgere scelera 
Accelera. 

2a. Tropaeo lac nos inclito, 
Quo superas diabolum, 

3a. Are, 
Turmae dux, 
Forma paenitentiae, 
Tu Peccatorum venia. 

4a. Nostrae salutis ancora, 
Tu porlus in naufragio, 

5 a. Tu vexillum regis 
Es victoriae, 
Decoratum 
Dignis lucis dotibus. 

6a. Ab hostis maligni 
Fallacia 
Atque pertinacia 
Virtutis 
Defende 
Nos potentia, 

7 a. Qui regnat in caelis, 
Cum angelis 
Exaltatus 
Sine termino, 

1 b. Tibi gratos 
Et beatos 
Pios effice, 
Vitae verae perfice, 
Nos aspice. 
2 b. Cure spiritu paraclito 
Hostem calcare subdolum. 

3b. In te spes, 
Et (re)quies, 
.Norma patientiae, 
Caelorum tangens moe- 
nia. 

4 b. Qui mundi placas aequora 
Pacis dato suffragio. 

5 b. Tu sigillum legis, 
Decus' gloriae, 
Sublimatum 
Signis et virtutibus. 

6 b. Ut Iesu benigni 
os gratia 
Ducat ad solacia 
Salutis 
Colendae 
Cum clementia. 

7 b. Ubi grex fidelis, 
Archangelis 
Sociatus, 
Canit Domino. 



142 -- 

Sa. Cui aeterna 
Cure gloria 
Sit laus cunctorum 
Sedula 

8 b. Pro superna 
Yictoria 
In saeculorum 
Saecula. 

III, 

1 a. ('antate cantica, socii 
Crucis signati 
charact ere. 

1 b. Consortes tanti negotii» 
Laetemur parili 
foedere. 

2 a. Culpa liberemur, 
Mundemur, 
Purgemur 
A fomite. 
Laudes congaudentes, 
Plaudentes, 
Psallentes 
Depromite. 

2 b. Vita reparata, 
Beata, 
Donata 
Recipitur, 
Dum nostrae corhortis 
Plebs mortis 
A portis 
Eripitur. 

3a. Christum ducem 
Qui per crucem 
Nos ad lucem 
Duxit grafiae, 
Veneremur, 
Imitemur, 
Gratulemur 
Laeta facie. 

3 b. Cunctis lotis 
Piis iocis, 
Dulcis vocis 
Claro studio 
Personemus, 
Decantemus, 
Iubilemus 
Cum tripudio. 

4 a. Pater, natus, sacrum flamen 
Det nobis spem et solamen, 

4b. Nos veniens ad examen, 
Christus iud ex salvet. Amen. 

Piae Cantiones 1582 fol. F 2 a sqq. Klemming II, 74 ff. aile drei Staïcke 
als einen ,,H y m nu s".) -- I I. Sa, 4 locis dotibus. 

176. In Resurrectione Domini. 

1. Cedit hiems eminus, 
Surrexit Christus I)ominus 
Tulitque gaudia ; 
Vallis nostra floruit, 
Reviviscunt arida, 
Postquam ver intepuit 
Recalescunt frigida. 

2. Pastor, qui pro ovibus 
Ducendis ab erroribus 
Ponebat animam, 
Libens ferre voluit 
Crucis poenam maximam ; 
Solvit, quae non rapuit, 
Per mortem turpissimam. 



-- 143 -- 

3. Vidit et condoluit, 
Quod ovis una defuit 
Errans per devium, 
In deserto deserit 
Magnum gregem ovium, 
Abit, quaerit, reperit 
Errantem per devium. 

4. Magna miseratio! 
Iduam deduxit de devio, 
Imponit umeris. 
Non est dolor similis 
Dolori quem pateris 
Insu, qui sic humilis 
Factus es prae ceteris. 

,5. Mortis nexu diruto, 
Dracone surgens obruto 
Depraedans inferos, 
Pharaonis impio 
Captivos et miseros 
Ducens ab imperio 
Choros usque superos. 

Piae Cantiones 1582 fol. G 5 a. (Klemming II, 108.) Vgl. das Lied 
gleichen Anfanges Anal. I, 98 das aber mit diesem nur di rste Strophe 
gemein bat. 

177. De santissima Trinitate. 

1. Triformis relucentia 
Abundat in solio, 
Lacis deficientia 
Carens ab initio, 
Est honor, virtus, gloria 
Uniformi radio, 
Qui supra rerum entia 
Lacet abs primordio. 

4. Magnns Deus in opere, 
Maior in natura, 
Potens raira perficere, 
Pater in creatura, 
Qui polum scivit pingere 
Plasmabili pictura, 
Cuncta disponit pondere, 
Nu,nero et mensura. 

2. l{aec lux mirando lumine 
Mira triplex adfuit 
Seraphico in culmine 
Formulasque coluit, 
Cuncta, quae snnt sub tegmine 
Polorum, composuit, 
Potentias in homine 
De nou ente statuit. 

5. Auctor descendit caelitus 
In caritate pura, 
Occultans se divinitus 
Sub lilii clausura. 
Quidnam admirabilius 
(daam virgo paritura, 
Quod Isaias penitus 
Prospexit in figura? 

3. 0 quam pater ingenitus 
Exccllens potentia, 
Patte procedit genitus, 
Dives sapientia, 
Ab utroque spiritus, 
Praedulcis clementia, 
Hae tres personae penitus 
Simplices essentia. 

6. Sol vertitur zodiaco 
Gradiens in geminis, 
Dum sol suprenms thalamo 
luvenescit virginis, 
Erupit forts eum balsamo 
Caelicae dulcedinis, 
Rosa crevit de calamo 
In salutem hominis. 



7. Fecit grnde convivium 
Anator castitatis, 
Sucipiens hom .gium 
lostrae fragilitatis; 
Qui carnis per supplicium 
Nos redemit gratis, 
Laudemus Dei filium 
Cum angelis beatis. 

R ° Optima sunt entia 
Optimam ducentia 
Vitam in empyreo. 

Piae Cantiones fol. H 7 a. (Klemming II, 8 ff. als ,Hymnus"A -- 2, 1 
Lux haec gegen das Akrostichon. -- 3, 3 procedit filius gegen den Reim. -- 
3, 5 Ab utroque manat. -- .5, 5 Unreiner Reim. -- Akrostichon: Thomas 
fecit. 

178. De ss. Triuitate. 

1. Bene quondam dociles 
Scholares mirari 
Coeperunt, mirabiles 
¥identes creari 
Res et bas dissimiles 
Actus operari ; 
Coepit Aristoteles 
his miris philosophari. 

2. In intellegentiam 
Primi entis vere 
Sensus per notitiam 
Yeteres venere, 
Quo primam essentiam 
Res omnes sumpsere, 
Affirmant quouiam 
nil po6se creante carere. 

3. Rident licet physici 
De philosophia, 
Quanto plus catholici, 
Qui ex prophetia 
Fiunt scientifici, 
•Non ex phantasia, 
lqam data multiplici 
fit eis virtute sophia. 

4. Credimus stabiliter 
Fide non creatum 
Patrem aeternaliter 
Gene'asse nature, 
Et flamen aequaliter 
Ab utroque latum 
Unum, tres pariter, 
sunt hi super omne creatnm 

5. Expedit grammaticis 
Leviter transire 
In rebus deificis, 
Quam quid definire, 
Ne queant haereticis 
5Iostri consentire, 
Sitque theologicis 
iudicare facile de re. 

6. Regem Deum credimus 
Trinum in personis, 
Quem praeesse novimus 
5lalis arque bonis, 
equaquam concedimus 
Tres deos in thronis, 
Sed Deus est unus, 
ang(e)lort, m canitur sonis. 



-- 145 w 

7. [Tt possimus fidere 
Trinitatem esse, 
Simplicibus sapere 
blon plus est necesse, 
Quam valebunt metere 
Fidei de messe, 
Immo minus capere 
docti reputant facile se. 

8. Scholares in trivio 
Sludenles guberna, 
Regnans ab initio 
Trinitas aeterna, 
Fac vila cure gaudio 
Frui sempflerna, 
Puros a vitio 
ducens ad regna superna. 

Piae Cantiones 1582 fol. 14 6a. (Klemming II, 3 ff. als ,,Hymnus%- 
Vident» gegen das Akrostichon. -- 4, 7 sq. sunt pariter bi, gegen das 
bletrum. -- 6, 7 Verum Dcus. -- 8, 7 Puros nos a. -- Akrostichon: 
erus; oh mit demelben Birgerus Gregorii, Erzbischof von Upsala, 
gemeint ist» von dem wir |iturgische Dichtungen besitzen? 

Cantiones Partheniae. 

179. Laus Virgiuis. 

1 a. Laus virginis 
lati sonat cum iubilo, 
Fraus criminis 
Absit culpae 
fugato nubilo. 
2 a. Coelus nostri collegii, 
Laetus festo 
natalis regii. 
3 a. Praedeslinata nosceris 
In salutem credentium, 
4a. A prophefis praecognita 
Signorum aenigmatibus, 
Sa. David semen, stirps regia, 
Virga lesse florigera, 
fia. Tu stella, 
Quae bella 
Procellarum destituis, 
7 a. Porta clausa nec pervia, 
Orta nobis 
qua lux est praevia; 
Dreves, Cantiones et luteti. III. 

1 b. Parens carens 
Originis contagio, 
Totis votis 
Te carminis 
laudat praeconio 

2 b. Cedit luctus tristitiae 
Redit per te 
fructus iustitiae. 

3b. Sancla priusquam nasceris 
In lucem orla genlium. 

4 b. Quae decretis es 1,raedita 
Donorum charismatibus. 

5b. Virgo, proles egregia 
Servans pudoris foedera. 

6 b. Maria, 
Spem pia 
Gratiarum restfluis. 

7 b. Portus maris periculis, 
Hortus clausus 
Dei signaculis. 
10 



Sa. 

 146 
$igno fons indeficiens 
ignatns sancti spiritus, 

9a. 

Audi nos, 
I)OS 
Honoris et flos, 
Inter florum 
et rosarum m ilia 
Tu primatum 
solus possides. 

lOa. Tu es virtutis 
Nos trahens exemplum, 
In odorem 
post te currimus. 

11a. Cuius dira nequitia, 
Fallax et infidelis, 
Seduxit nos ad vitia 
Deceptionum telis, 

12a. 0 salus hominum, 
Curans nos dextera, 

13a. Tu rubus ardens crederis, 
Tu vellus Gedeoais, 

14a. Tu caeli sanctuarium, 
Tu clavis paradisi, 

15a. Ecelsa super sidera, 
Tibi cedit natura, 
16a. Tu ludith fortis, 
Hester mortis 
In caput sententiam 
Convertens Haman pravi, 
17a. 0 sancta domina, 
Precamur miseri : 

18a. Nato commenda 
Et emenda 
Nos consilio, 

19a. A malis erue, 
Adversa destrue, 
Stature innocuae 
Vitae restitue. 

8 b Redundari sufficiens 
Mundo fluenta caelitus. 

9 b. Vitae pax, 
Fax 
Amoris verax, 
Quae caelorum 
regem, nati filia, 
Nobis placas, 
oui nunc assides. 
10b. In spe salutis 
Ad te, pacis templuln, 
Trementes ab 
hoste fugimus. 
11 b. Ut tandem ad supplicia 
Secum trahat cradelis, 
Ab eius nos saevitia 
Semper tueri relis. 
12 b. 0 lumen luminum, 
Illustrans aethera! 
13 b. Tu arcas sacri foederis, 
OEu thronus Salomonis. 
14b. Verbi Dei sacrarium 
A patre indivisi. 
15b. am te virtumm opera 
Praesignant in scriptara. 
16b. Tu Sunamitis. 
Ioel vi:is, 
Sisaris potentiam 
Refutans ictu clavi. 
17 b. Tu nostra nomina 
Fac caelis inseri. 
18 b. In hoc dignare 
Gubernare 
Nos exscilio. 
19b. Reatum dilae, 
Salutem tribue, 
Stola perpetuae 
Pacis nos indue. 



-- 147  

20a. Te collaudantes aspice 
los, decus angelorum, 

20 b. Quae dignitatis apice 
Tenes arcem caelorum. 

21 a. Eia, solari facie 
Splendens caeli regina, 

21 b. Caelestis aula gratiae, 
Serra nos a ruina. 

22a. Tu vas virtutum, 
lqobis tntmn 
Esto scutum 
lXIuniens 
Ab ira Dei magni: 

22 b. Tu forma legis, 
l|ater regis, 
Ductrix gregis, 
Uniens 
lI«»rte redemtos 

agni. 

23a. Te cordis studio 
Exorat animus, 

23 b. Vocis tripudio 
lIelos hoc canimus, 

24a. Ut nos conducas 
Et adducas 
Regi Domino, 

24b. Qui regnat tecum 
Et tu secum 
Sine termino. 

25a. tui se dedit in pretium 
Nostrae redemptionis, 

25 b. Det quoque per te praemium 
Remunerati»nis, 

26a. Ut congaudentes 
Et plau,tentes 
Iugiter 
Nos unitati trinae 

26 b. Laudes pangamus 
Et canamus 
Dulciter 
Regnanti sine fine. 

27a. Sit finis huius carminis 
Et cantio finira, 

27 b. (Quae dicitur Laus virginis. 
Christo laus infinita. 

Cantiones Piae 15_2 fol. D la. (Klemming II, 33 ff. als ,,tlymnus".)-- 
Das Lied ist augenscheinlich wieder ein auf Christus ungeschickt genug 
umgekehrtes Marienlied. Denn wie kann ein verniinftiger Mensch von 
Christus sagen: Porta clausa nec pervia! Ofr. fa, 1. -- 1 b, 1 Natus carens, 
den leim zerstSrend: vgl. 1 b, 3. q 3a, 1 Praedestinatus.- 3b, 1 anctus.- 
3b, 2 ortus. -- 4a, 1 praecognitus. -- 4b, 1 Qui; praeditus. -- 6b, 1 8ophia. -- 
7a, 2 Hora nobis. -- 10b, 5 regem tuum patrem (patrem reimt mit filia!). -- 
1la, 1 virtutum. -- 17a, 10 nate Marine, gegen den Reim. -- 1Sa, 1 Patri 
commenda. -- 20b, 1 Qui dignitatis.  Nach Str. 21) folgen zwei Strophen, 
die wÇhl nus einem andern Liede entnommen sind. da sie mit dem Gedanken- 
gange dieses Weihnachtsliedes gar keinen Zusammenhang haben: 

O dulcis Iesus, 
Spinis laesus, 
Flagris caesus 
Asperis, 
Velis placatus ri,re, 
Inferni portas urgens 
Inde tuos duxisti 

Qui lux de lute 
Victo duce 
Pendens cruce 
Sceleris 
Indutus es splendore. 
Post triduum resurgens 
lMundi victor fuisti. 

2la, 2 nate regina. -- 22b, 2 Fili regis.- 22b, 3 ,Sis dux gregis.- 24a, 3 
]Patri Domino.  25 a, 1 Qui te dedisti pretium. -- 25 b, 1 Da quoque in te. 
10" 



148 -- 

180. De beata Maria V. 

1 a. Psallat fidelis contio 
Cum gaudio 
Iul»ilando Mariae, 

i b. Et praesentemus cantica 
Organica 
Sollennis melodiae. 

2 a. Qnam sine labe criminis 
Et salvo flore virginis 
5Iatrem pater elegit, 

2 b. Per quam gustus exitii 
Et perpetis exsilii 
Ius pristinum infregit. 

3 a. Tu es pincerna veniae, 
Dives iu caritate, 
Et" fons misericordiae 
5Ianans suavitate. 

3b. Tu stella pudicitiae, 
Tu vitae medicina, 
Peccati telo sauciae 
lIunditiae cortina. 

4a. 0 nobilis puerpera, 
5Iundi u lavas scelera, 
Iloc orbi perfecisti, 

4b. Et mortalium generi 
Clausisti portas inferi 
Vectesque confregisti. 

5 a. Flos virginum, 
Dux agminum 
Caelestium, 
Prae ceteris hominibus 
Beata. 

5 b. Tu servulis 
Periculis 
Refugium, 
Caelestibus agminibus 
Praelata. 

6 a. 0 regina, 
Sine spina 
Tu rosa vernalis, 
Dans odorem 
Dulciorem 
Paradisi malis, 
Tu gemma prineipalis, 
Signum dumi, 
Virga fumi 
Vigor aestivalis. 

6b. Stella maris 
Appellaris 
Lapsis in sentinam, 
Peccatorum 
Naufragorum 
Dirige carinam 
Ad patriam divinam: 
In qua domo 
Nullus homo 
Patitur ruinam. 

7 a. lIaria, salus hominum, 
Iedicina criminum, 
Te decet post Dominum 
Laus, honor et potestas, 

8 a. Tu nati tui filia, 
Supremi genitoris, 
Continentis omnia 
gost rique creatoris, 
Tu manna es saporis. 

7b. Nain ex te manat gratia, 
Pax, misericordia, 
Fides, temperantia, 
Lux, bonitas, maiestas. 
8b ........ 



149 -- 

9a. Area arida, 
Quam supernus 
humor irrigavit, 
Vinea regia, 
Rosa spinae nescia, 
Quam Deus plantavit. 

9b. Tu sine sereine 
lqati Dei 
mater exstitisti, 
Caelicos aditus, 
Vetitos introitus 
0rbi reclusisti. 

10a. Tu adulescentulis 
Oleum effusum, 
Salus in periculis, 
8pes in offendiculis, 
Ostium praeclusum. 

10b. Tu nautae fluctivago 
Sidus salutare, 
Ancora tu naufrago, 
Submersis in pelago 
Nobis auxiliare. 

11 a. Tu principium 
lqostrae salvationis, 
Reduc devium 
_Ad thronum Salomonis. 

11b. Flecte rigidum 
llundanis inhaerentem, 
Fove frigidum 
A crimine torpentem. 

12 a. Impetra divinitus 
Laude te laudantibus 
Et in te sperantibus 
Vitam cure beatis, 

12b. Ut sublatis penitus 
Poenis infernalibus 
Iungamur agminibus 
Deo soeiatis. 

13. 0 mater pietatis. 

Piae Cantiones 1582 fol. E lb. (Klemning II, 41 als ,,Hymnus".)- 
Dies Lied ist ein in don Piae Cantiones oberflichlich und uugeschickt um- 
geindertes lIarienlied und hier herges/ellt. Doch bleibt die Herstellung in 
tr. 2 und 4 fragwiirdig, da nicbt durchsichtlich, wie weit die Retouche 
gegangen. -- la, 3 Carmen nato Mariae. -- 2a, 1 Quem. -- 2a, 2 Ex pura 
carne virginis. -- 2a, 3 Nature pater. -- 2b, 1 quem. -- 3a, 1 Hic est. -- 
4a, 10 nate ex puerpera. -- Sa, 1 Flos iuvenum; hier ist die Korrektur 
handgreiflich, weil sie dea Reim virgiaum -- agmiaum zerstSrt bat. -- 
Sa, 5 Beate. -- 5b, 1 In seriis, was den Reim zerstSrt.- 5b, 5 Praelate.- 
6a, 1 latd diva hier ist wieder an der Zerst6rung des Reims der ber- 
arbeiter erkenntlich. -- 6a, 8 bis 10 stehen irrtiimlich (vgl. Rcim und Sinn) 
zwischea 6b, 7 und 8. -- 7a, 10 Christe salus. -- Sa, 1 Tu natus es 
ex.  9b, 2 sq. Natus Dei patris. -- lla, 2 Verae salvationis. -- 12a, 2 
Adplaude laudantibus. 

181. De beata Maria V. 

1 a. Unica, gratifera, 
Legis veteris umbrae fuga, 
Yeriatis lueifera, 
Virgo florigera, 
Regali stirpe progenita 
I)eo gratissima. 

1 b. E Iacob surgit stella, 
lIundo dura oreris lucida 
Florens virgula arida 
baron mystica, 
In cuius flore mirifice 
Fructus producitur. 



-- 150 -- 

2 a. Novum signum 
Laude dignum 
Imitatur mirabile, 
2 c. Dura implevit, 

2 b. lncarnari, 
Mundo dari 
Caelo misit verbum pater, 

Quod decrevit, 
Virum circumdans roulier. 

3a. Florum flos, 
Virtutum dos, 
Virgo rosa 
Formosa, 
Tu vitis fructuosa, 
Absint per te dolosa, 
Absterge vitia. 
4 a. Gaude, Mater mirabilis 
Quae in scripturis 
Et figuris 
Fulges venerabilis, 
Spectabilis. 
Sa. De monte sine manibus 
Lapis mire praescinditur, 
lqam de fiscella 
A puella 
Moyses educitur. 
Vitae datur. 
6 a. Terrarum 
,Nostrarum 
Forts rigans superficies 
Ex te nostrae salutis spes; 
Velut de pratis 
¥oluptatis 
Fluvius egreditur, 
Fons laeditur. 

3 b. Sola spes 
Tu nobis es, 
Doctrix morum 
Bonorilm 
Solamen peccatorum, 
Iuvamen miserorum, 
Pro nobis supplica. 
4b. Rubus ardens non uritur, 
Dum impraegnatur 
Fecundatur 
Parens viri nescia, 
çirgo pia. 
5b. Lignum aquis immergitur, 
Marath dulcor infunditur, 
Nam servans urna 
Nos diurna 
Pane vitae praepara, 
Salvifica. 
6 b. Servorum 
Tuorum 
Preces benigne suscipe 
Mater misericordiae, 
Placaus iratum 
Redde gratum 
Nostrum ministerium 
Deificum. 

7 a. Tu veri Salomonis 
Ebnrneis [in] thronis 
Apta coronis 
Hanc plebeculam, 
Sa. Implorat, qui cognoscit 
Se reum, et deposcit 
Per te sublimari 
9 a. Cum digne de te fari, 
Te venerari 
Non valeo, 

7 b. Porta Ezechielis 
Tu lacus Danielis, 
Casta, fidelis, 
Tu mundi domina. 
8 b. Ab imis ad suprema, 
Caeleste diadema 
0ra nobis dari. 
9b. Respice affectum, 
Cura defectum, 
Iuvamen praestito. 



-- 151 -- 

10a. Resuscita depressum 
Et obtine ingressum 
Pacis infinitae, 

10 b. Ab hostibus defende, 
Pium natum ostende 
Post hunc finem vitae. 

Piae Cantiones Ecclesiasticae 1589. fol. D 7 a. (Klemming I[, 49 ff. als 
,Hymnus".) -- Auf Uhristus umgeindertes Marienlied. -- 3, 3 Christe 
rosa. -- 3b, 3 Doetor morum. -- 4a, 1 Gaude Christe mirabilis. -- 6b, 4 
Pater miserieordiae. --- 7b, 3 Caste. -- 7b. 4 domine gegen den leim. -- 
10b, I und 9. umgestellt. -- 10b, 9. Pium patrem ostende. 

182. De beata Maria V 

1. Virgo mater piissima 
Cunctorum plasmatoris, 
Tu mihi sis certissima 
Saivatrix peccatoris, 
Sis omnibus in horis 
Te corde flagitantium 
Et ore coilaudantium 
Stipendium iaboris. 

2. Praeceilit rosa iilium 
Candore puritati.% 
Virgo adorat filium, 
Qaem parit, castitatis; 
thtec sidus claritatis, 
Haec baIsamo suavior, 
Sole, iuna splendidior 
Fervore caritatis. 

3. Virtutum flos et gratiae 
Aures ad nos inclina, 
Piacata patris facie 
Carismata propina 
Nos a mundi sentina 
Celerius eripias 
Et tecm nos custodias 
In unitate trina. 

Fiae Cantiones 1582 fol. I 2 b. (Klemming II, 59 als ,,Hymnus.) -- 
Umarbeitung eines Marienliedes auf Christus. -- 1, 1 O Christe, rex 
piissime. -- 1, 2 plasmatorum. -- 1, 3 Tu nobis sis certissime. -- 1, 4 
8olamen peccatorum. 

!3. De beata ,laria V. 

1. Salve, flos et decus ecclesiae, 
[Lumen huius viae 
Ad te clamans sitio]; 
OEe falenur sacrae prophefiae 
[Voxque Isaiae] 
Putain omni vitio. 
¥irgo sine viro peperisti 
Et post partum virgo peperisti, 
Mater Iesu Christi, 
Qui caret initio. 

2. Haec adest, ubi periclitatur, 
Vere nuncupatur 
Portus navigantium ; 
In ardore rubi praesignatur 
Èt pio vocatur 
Mater desperantium. 
lioysi haec scirpea fisceila, 
Praebens lapsisgratiarum meila, 
Lueeus maris stella, 
Via deviantium. 



-- 152 -- 

3. Sublevatrix pia miserorum, 
Ad regnum caelorum 
Duc nos post exsilium, 
Relevatrix pia peecatorum, 
Rectrix supernorum, 
Da sanum consilium. 
0 dulcis, o clemens alque pia, 
Sis nobis directrix atque via 
In extremis, dia, 
Fer nobis auxilium. 

Cantiones Piae 1582 fol. A 7b. (Klemmiug II, 48 als ,Hymnus".) -- 
Umarbeituug eines lIarienliedes auf Christus; das zeigen aufser den zer- 
sti)rten leimen in 8tf. 1 vor allem 9., 7 und 9, da Moysi fiseella und maria 
stella typische Beiworte lIariens sind. -- 1, 9. Iesu Uhriste pie. -- 1, 3 
Partis in palatio; der Reim der 3., 6. und 10. Verse ist gleitend. -- 1, 5 
Lexque vitae tuae. -- 1, 6 Purum. -- 1 7 Virgo sine viro peperit te. -- 
1, 8 Et post virginem de¢laravit se. -- 1, 9 Fratçr Iesu Christe. -- 1, 10 
cares. -- 2, 1 Hic. -- 2, 6 Pater. -- 2, 7 hic. -- 3, 1 ublevator pie. -- 
3, 4 Relevator pie. -- 3. 5 Eector. -- 3, 7 pie. -- 3, 8 director nostrae 
viae. -- 3, 9 Et extremo die. 

184. Ire beata )laria V. 

1. Ave, regina omnium, 
Maria, salus hominum 
Credentium, 
Quae pauperes salvare 
voluisti. 

2. Tu solis habitaculum, 
Iustitiae spectaculum, 
Signaculum, 
Tu sola patri semper 
placuisti. 

Tu virtulis principium, 
Tu paul,erum refugium, 
Solacium, 
Tu lumen verum mundo 
contulisti. 

Tu vilae propugnaculum, 
Tu summi Dei aureum 
Palatium, 
Tu cal,ut Holofernis 
constrivisti. 

Te collaudat exercitus 
('aelestis angelorum, 
lIagnificat, 
Glorificat 
Et praedicat, 
Adorat omnis ordo 
beatorum. 

Tu balsami suaxitas, 
Tu odor pigmentorum, 
Tu caritas, 
Tu castitas, 
Tu bonitas, 
Tu fragrans cella plena 
unguentorum. 

3. Ad te clamantes respice, 
lIaria, pie protege 
Et eripe 
A laqueo aeterno 
damnatorum 



153 -- 

Mentes aegrorum refove, 
Lapsorum gressus erige 
Et dirige 
Ad te tuorum corda 
famulorum. 

Tu lilium convallium, 
Tu malum granatorum, 
Tu campi flos, 
Virtutum dos, 
Et cacli ros, 
Tu perduc nos ad regna 
supernorum. 

Piae Cantiones 1582 fol. I 3a. (Klemming II, 55 ff., als ,Hymnus" 
bezeichnet.) Dies offenbar auf Maria verfafste Lied ist in rien Piae Cantiones 
auf Christus umgedichtet mittels folgender .nderungen: 1, 1 Are, tex regum 
omnium. -- 1, 20 Iesu, salus. -- 1, 4 Qui. -- 2, 4 solus. -- 3, 20 lesu pie. 

Canfiones de Sanctis. 

185. De s. Henrico [psalensi. 

1. Ramus virens olivarum 
Per columbam pandilur, 
Binum genus animarum 
Arca loë claudilur. 

5. Vpsalensem praesulatum 
Regno rexit Sueciae, 
Per Ericum sublimatum 
Pro cultu fiduciae. 

2. Apex montis abscondalur, 
Aquae vis dura tollitur, 
lubis sordes expurgatur, 
Signum rei ponitur. 

3. {rande mirum pietatis, 
Arca dum salvatur 
At tunc cunctis animatis 
Ira Dei datur, 

6. Ardor sirinxit caritalis 
Corda patronorum, 
¥ia ducti veritatis 
Sorte supcrnorum. 

7. Laeti petunt Finnorum 
Terram pervenire, 
Culture pellunt daemonum 
Palmam reperire. 

4. Velut nostro demonstratur 
Doctori Finlandiae, 
Fides Cbristi dura fundatur, 
Linquenti terrain Angliae. 

8. Doctor mirae sanctitatis, 
Ponens se periculis, 
Formam verae pietatis 
Turbis dans incredu|is. 



-- 154 -- 

9. Uersus partes rcx Ericus 
Tendens domicilii, 
Sanctus praesul hic Henricus 
Cornes fit exsilii. 

10. Subit poenas patienter 
Palmas per martyrii, 

Adcst iictor vehementer 
Potum dans exitii. 

11. Christus nobis patrem oret, 
Pacem servans patriae, 
I,audis turb. quem decoret 
Firma ride varie. 

R o Ergo, plebs Finnonica, 
Gaude de hoc dono, 
{,ud facta es catholica 
Vert,i Dei sono. 

Piae Cantiones 1582 fol. N 2 a sq. (Klemming IV, 93.) -- Das 
Akrostichon dieses Liedes, 1 a g v v a I d u s, verrat uns, dafs dassel be Ragvaldus I, 
Bischof von Abo {î 1266L oder Ragvaldus II. {î 1321) zum Verfasser hat. 
Str. 11 ist augenscheinlich .erbessert;  wahrscheinlich hiefs es: Praesul 
oder Pater nobis Deum oret etc., wenn nicht noch weitere mderungen vor- 
genommen wurden, denn die tr. sieht verballhornt genug aus. 

Cantiones Morales. 

186. De l'arabola Cenae Regalis. 

1. Homo quidam, rex nobilis, 
Ydives in caritate, 
Certain magnam divitiis 
Et magna largitate 
Fecit vocatis plurimis 
Cordis hilaritate. 

4. Alter, quem rex per nuntium 
Ilogans iussit intrare 
Ad locum exsultantium 
Et epulas guitare, 
Spernens regis imperium 
Sic coepit excusare: 

2. Tempus adest, convivium 
Ut intrent invitati, 
Regale beneficium 
Contenmunt sed ingrati, 
Sic verum perdunt gaudium 
Mundanis implicati. 

5. Donmm altam aedificemo 
In qua gaudens mauebo, 
Alteram et amplificem 
Et plures possidebo, 
Si venero, nmltiplicem 
Defectum hinc habebo. 

3. Unus, ad quem rex miserat 
Suum fidum legatum, 
Uxorem quod adduxerat, 
lnvenit occupatum, 
Venire nec aptus erat 
Ad festum praeparatum. 

6. Rex ad amicum tertium 
Serrure velociorem 
5Iittens rogat, ut regium 
Non deserat amorem. 
Sed derelinquens otimn 
Eius serrer honorera. 



-- 155 -- 

7. Respondit: Quinque debeo 
Iuga boum probare, 
Quae fortia possideo 
Et ea raide care 
Cum quibus opes studeo 
Et terras dilatare. 
8. Die dura lucrum quaerereL 
B«»ves defatigavit, 
Sed sero, quo quiesceret, 
Locum lassus optavit, 
Et tenebras dura cerneret, 
loctem muham expavit. 
9. Neglectum tunc convivium 
Incepit cogilare 
Regis et ad palatium 
lam tarde properare, 
Clausum invertit ostium, 
lubetur foris stare. 
10. Tunc rex aversa facie 
Dixit: huc non intrabis 
Nec epulas laetitiae 
Vel certain hanc gustabi% 
Sed tuae neglegentiae 
Dispendia portabis. 

11. Iam privor beneficiis 
Et filiis carebo, 
Uxore cure deliciis 
Et mcum permanebo 
Pernoctans in miseriis 
Et indo magis flebo. 
12. Mundus, caro, daemonia, 
Me maie seduxistis, 
Dura per diversa vitia 
Me miserum duxistis 
Et paradisi ostia 
Finaliter clausislis. 
13. Fratres, hortor, perpendite 
Tormenta graviora, 
Assidue dirigite 
Ad bona meliora, 
Ad cenam vos disponite, 
lgam brevis vocat hora. 
14. Caelestis parer gratiae, 
ui Christum huc misisti, 
Tu nos ad cenam gloriae 
Voca a mundo tristi, 
lgobiscum stes in acie 
Amore Iesu Christi. 

Piae Cantiones 1582 fol. bi 8 b sqq. (Klemming IV, 87.) -- 8, 1 Tota 
die lucrum quaerens gegen rien Reim. -- 8,  quod. 

187. 
1. In stadio Iaboris 
Currunt omnes socii, 
Sed bravium honoris 
llon sequuntur singuli ; 
Si ton vis onerari, 
Caveas honorari, 
Honor vult onere gravari. 
3. Sed si in libertate 
Vivere volueris, 
Vivas in caritate, 

9e 0nere Possidendi. 
2. Sicut dulcedo mellis 
on evacuabitur, 
Acerbitasque fellis 
lunquam relaxabitur, 
Sic et in praelatura 
lullus est sine cura, 
Rerum hoc exigit natura. 

Sic tu non dolueris; 
Iqil habes, nil dolebis, 
Perditum neque flebis, 
Sed in hoc, quod habes, gaudebis. 
Piae Cantiones 1582 fol. bi 2 b sq. (Klemming IV, 52.) 



-- 156 -- 

188. De Morte. 

1. lIirum, si laeteris, 
Cure ex apparentibus 
lIagis quam ex veris 
lIors concludit 
Et illudit ; 
Dic homo, quid tunc eris? 

2. lIors mundi figura, 
Quae corrupta subito 
Perit ut pictura, 
lon in luctu, 
Sed in fluctu 
Hominem demptura. 

]dors fallax sophista 
Breves dies hominis; 
Quam vera sunt ista! 
Iustus aret, 
Et disparet 
Fragilis arista. 

0 mundi sophia, 
lqos errantes corrige, 
Veritatis via 
Ut eamus, 
lqe cadamus 
In mortis ruina. 

Cure sine vitiis 
Homo vix in mundo, 
Heu, sit, suppliciis 
In lacu profundo 
Agitatur 
Et pulsatur 
Ut venti» arundo. 

Tu spes humilium, 
Rutilans aurora, 
Pro nobis Dominum 
Iugiter implora, 
Adiuvare 
Tu dignare 
lqos mortis in hora. 

3. Hominem tare durum, 
Iacentem in crimine, 
Se iudicaturum, 
Ium post mortem 
Sciat fortem 
Iudicem venturum. 

Quid artes, quid iura 
Tibi prosunt homini? 
Solum ad futura 
Vel est Ire 
Vel Venite 
Iudicis censura. 

Ergo, dum veneris, 
Iudex, iudicare, 
Tu nostri generis 
Statim memorare, 
Quos emisti, 
Redemisti, 
lqoli condemnare. 

Piae Cautiones 1582 fol. K 1 a. sqq. (Klemming IV, 31.) 



-- 157 -- 

189. De Condicione Humana. 

1. In hoc vitae stadio 
Diversa conditio 
Carnis est humanae, 
Agit hic in vitiis, 
Ille in divitiis, 
Et hic eget pane; 
lIors ut ponit metas, 
subit omnis sexus et aetas, 
Cure mors quemque ferit, 
«luis modo tutus erit? 

Bella movent plurimoE 
Mundus et daemonia 
Carnem infestantes, 
Vulnus suffert anima, 
Ex eisdem saucia 
Clamant hoc gustantes: 
Pace frui plena 
cupiens de sorde refrena 
Carnem, mortiferis 
ne pareat vitiis. 

2. Concludit in tumulo 
dors multos ex cumulo 
Populi frequenter, 
Occultat in pulvere 
I)ivitem cure paupere 
Tunc indifferenter; 
Factis vel verbis, 
homo simplex unde superbis? 
Nain, si crcdideris, 
tu cito pulvis eris. 

4. Sursum mentem erige, 
Tua facta corrige 
In hac vita dura, 
Labili ac flabili, 
Debili ac flebili, 
Cito transitura; 
Sentit adhuc proles, 
quod commisere parentes; 
Hinc tua facta rege 
nec mala corde tege. 

Piae Cantiones 1582 fol. K 5a. sqq. (Klemming IV, 19.) -- Den Schluts 
jeder strophe bildet ein Distichon. 

190. De Vanitate )lundi. 

1. Yanitatum vanitas, 
omnia Silllt VII, IIg. 
Nil sub sole stabile 
in vita humana, 
Velut fumus transiit 
gloria mundana. 
Ista cur arnplecteris, 
,» tu mens insana? 

2. Caecus es? an oculus 
tibi caligavit 
Et apertis oculis 
caecitas prostravit, 
Vel tuam dementiam 
furor induravit ? 
Ista non consideras 
neque cor expavit? 

3. Dic, miser homuncule, 
quidnam cogitasti, 
Cuius erunt omnia 
haec, quae congregasti .9 
Ad caput reponitur 
tibi, quod amasti? 
;equaquam, sed possides 
id, quod ignorasti. 

4. Animam diaboli 
rapiunt ad poenas, 
Amici pecunias 
dividunt amoenas, 
Verrues carnem devorant 
simul atque venas, 
Res tua devolvitur 
ad manus alienas. 



-- 158 -- 

5. Uxofi et liberis 
res luas liquisti, 
Pro his, miser, animam 
tuam posuisti. 
Uxor ducit alimn, 
quem tu non noisti, 
Tui obliviseimr, 
quam sic dilexisti.. 

6. Sic perit memoria 
tuorum filiorum 
Ipsis succedentibus 
in prosperis bonorum, 
Gaudent cum gaudentibus, 
ut mos est eorum, 
In tui memoria 
cum sonitu verbormn. 

Piae Cantiones 1582 fol. I 7 a. (Klemming IV, 5.) -- Dies Lied erinnert 
an so manche iàhnliche, dafs man versucht ist, es fiir ein Bruchtfick zu 
halten. Es kommt hinzu, dafs die Anfangsbuchstaben der 3 letzn Strophen: 
A, U, 8 auf ein verqtfimmeltes und verdorbenes Akrostichon hindeuten. 

191. De Vanitate Mundi. 

1. Mundanis vanitatibus 
Astrictus potentatibus, 
lam sapiens sic instruit. 
Servire mugis congruit 
Veris felicitatibus 
Abiectis falsitatibus. 
Èlatus facultatibus 
Resistit cure dogmatibus, 
Sunt ista transitoria 
Spernenda velut scoria 
Propter caeli palatium, 
Verum gazophylaciam. 

2. Vorax inferuus surripit 
Suis nos suasionibus, 
Consentientem corripit 
Aeternis torsionibus, 
Mundus extollit leviter 
lllos, quos fallit breviter, 
Mortem ponens in foribus 
Multos pulsat timoribus, 
Garnalis urget macula 
Perurens quasi facula, 
Multi pro tanto vitio 
Torrentur in supplicio. 

Traduntur in histoliis 
Viri digni memoriis. 
¥irtutibus eximiis 
Fulserunt et scientiis 
Cunctis, loris et viculis 
Ponentes se, periculis, 
Spreverunt hic terrestria, 
Amplexi sunt caelestia, 
Praeclari solis radio 
Certabant in hoc stadio, 
Patris Abrahae gremio 
Funguutur vitae praemio. 

Quorum, scholares, studio 
Benigne vos erudio, 
Haec vobis sit eonelusio, 
Vana desit eonfusio, 
In mentem nam malevolam, 
Deformem sive frivolam 
lgon intrat sapientia 
Virtutum seu decentia; 
Clamans inquit sagacia 
Per mundi cuneta spatia: 
Vitam bonam comperiet 
Homo, qui me reperiet. 

Piae Cantiones 1562 ri)l. K 4 a sqq. (Klemming IV, 35.) -- 3, 12 
Lies : Frutmtur? 



159 -- 

192. De Fallaeia )lundi. 

1. Insignis est figura, 
Quam adinvenit aries: 
(_unctorum flos camporum, 
Mundum vocando vetulam, 
Gressu mirabilem, 

3. Quam llliser es, avare, 
Qui non vis Deo credere 
ec in eum sperare, 
Qui diligis terrestia 
Spernens caelestia. 

Ambigua staturu, 
Cuius rugosa facies, 
Asperitas membrorum 
Vitae praesentis formulam 
lIonstrat instabilem. 

Praedico tibi clare, 
Quod cito debes perdere, 
quae congregas avare, 
Teque cum violentia 
Tollit mors impia. 

Constat cunctis certissime 
Iam toties expcrtum, 
Quod defluit certissime 
Finem habens incertain; 
Hanc ergo credas fabulam, 
Rem tare probabilem? 

Versutias, astutias 
Persolvis cum usura 
Post carnisque delicias, 
Quae possides cure cura, 
Traheris ad supplicia 
Sempcr manentia. 

2. 0 quam mu|ta promittit, 
Longam vitam, divitias, 
Favores et honores; 
Tandem in fine decipit 
Te fallibiliter. 

4. Si tamen vis salvari 
Innixus Christi sanguine, 
Dum tempus indulgetur, 
Pietatis operibus 
Insta fideliter. 

lam nudum te dimittit 
Ad maximas miserias, 
Dolores et horrores, 
Corpus dura terra suscipit 
Miserabilitcr. 

Misericors placari 
Pater potest facillime, 
Si tamen exoretur 
Cure lacrimis et precibus, 
Flectitur dulciter. 

Possessio disrumpitur 
Here01es per carnalea, 
Et anima demergitur 
Ad poenas infernales, 
8cito, quis ista recipit 
Iam satis graviter. 

am si conversus fueris 
Corde simui et ore 
Tuaque libeus dederis 
Divino cum amore, 
Yere cure sanctis omnibus 
Vives feliciter. 

Piae Cantiones 1582 fol. L 8 a. (Klemming IV, 22.) 



193. De )Iundi Malitia. 

1. unc floret mendacium, 
Pravitatis consortium, 
In nundo diliguntur, 
Qui falsa obioquuntur, 
Yeritas mutabitur, 
Èt rides desolabitur, 
Amabitur nequitia, 
I)isperditur iustitia, 
Prava avaritia 
Iam et vana gloria 
In cnnctis malignatur, 
Si ibi sit iustitia, 
Iam mundi saeitia 
5Iale te tristatur. 

2. Fraus donis coronatur, 
Virtus suppeditatur» 
Pietas et felicitas 
Est tamquam bestialitas 
lndignus recipitur, 
Egenus vero premitur, 
Iammon, usura Satanae, 
Sunt cura praecipue, 
Iura renuerunt 
Iam et bona diviserunt, 
Mala reponuntur. 
Heu, studii moralitas, 
¥igoris quippe bonitas 
Lapsum patiuntur. 

3. Tunc vis virtutis viguit, 
Discipulus dum timuit 
I)octorem cum pudore, 
Sed iam addiscunt more 
Mala propagare 
qec volunt nunc amare 
Artis incrementnm, 
Fit ergo detrimentum 
Praefatae disciplinae 
lIores dant ruinae, 
Sensu abutuntur. 

Piae ('antiones 1582 fol. K 3a. sqq. {Klemming IV, 38.) -- 2, 2 sub 
perle datur; augenscheinlich Korrektur statt des mittelalterlichen suppeditare 
(ira gleichen Sinne). -- 2, 7 et Satanae. -- ,tr. 3 fehlen drei Zeilen am 
Schlusse. 

194. De Falsis Fratribus. 

1. 0 mentes perfidas 
et linguas duplices 
Et testes subdoios 
et falsos iudices! 
Aurate fabricant 
fraudum artifices 
In dorso pauperuu 
ferrure et silices. 

2. Impune frangitur 
rides in publico, 
Yix potest credere 
privignus vitrico, 
¥ix pater filio, 
vix aeger medico, 
Ipse, qui conqueror, 
in ride claudico. 



-- 161  

3. Ubique timeo 
dentem vipereum, 
Venenum seminant 
vendentes oleum, 
Qui tecum loquitur. 
trabit ad laqueum, 
Ut tibi temperet 
doloris balneum. 

5. Si bonum fecerinl, 
occulte lacerat, 
Si malum aliquid 
fingens exaggerat, 
Si verum approbo, 
in multis peierat, 
Ut prosit hostibus, 
amicos vulnerat. 

4. Nullus nocentior 
hoste domestico, 
In magno decipit 
sieur in modico, 
De non ambiguis 
aperte iudico, 
De fratris laqueo 
vix pedem explico. 

6. Minatur filio 
mortis in radio, 
In visu regulus, 
in cauda scorpio. 
In dente coluber, 
princeps in gladio. 
Ficta simplicitas 
in falso labio. 

7. Clamori super hoc 
infero terminum, 
Per aegritudines, 
per ictus fulminum 
Romana curia 
fovet periurium, 
Pro nummi gratia 
salvat mendacium. 

Piae Cantiones 158'2 fol. K '2 a sqq. (Klemming IV, 41.) -- 7, 6 
periuria. --- 7, 8 mendacia. 

195. De Temporum Iniquitale. 

1. Honestatis 
Decus iam mutotur, 
Occultatur veritatis 
Splendor per mendacia, 
Conculcatur eastitatis 
Rosa sub luxuria, 
Omnis aetas, sexus, ordo 
Studet avaritiae, 
Transit »etas morum, corde 
Complectuntur vitia. 
Dreves. Cantiones et Iuteti. III. 

2. Heu indigni 
Quaerunt sublimari, 
Ut lucrari subditorum 
Valeant pecunias, 
Strata namque vitiormu, 
Heu, perdunt animas 
Et egenos privant bonis 
Nec dant elemosynas, 
Sed potentes ditant donis 
Propret amieitias. 

!1 



-- 162 -- 

Amicorum 
Fides iam ,'a,'illat, 
Et titill,t car eorum 
Adulans fallacia, 
Cum propinat fel pro melle 
Per verba praedulcia, 
Ore plaudant et applaudant 
Sibi per convitia, 
Corde fraudent meditando; 
Haec nnnc amicitia. 

4. Audi, fili, 
lIorum disciplia» 
Et doclrinam Salomonis 
Attendens cor inclina, 
Ut secarus salvatoris 
Sequaris vestigia ; 
Time Deum, placa eum. 
Purga noxam lacrima, 
Praesto sis et ora eum. 
Ut dncat ad gandia. 

Piae Cantiones 1582 fol. K 6 a sq. (Klenlming IV, 29.) -- 3. 3 frangat 
captus plangat. -- :3, 1 sq. Fides amicorum. 

196. l)e Temporum Iniquitate. 

1. Ieremiae prophetiae 
Stilus nove pingitur, 
Hierarchiae, matris piae, 
Vox in Rama gignitur 
Ululatus et ploraus 
Prae maerore fi|iae, 
Nain affatus nec solatus 
Hanc vir est clementiae. 

8. Fraus Herodis pravis tandis 
Toti terrae imperat, 
Fidem frangit, captus plangit, 
Nova lex exsuperat, 
blaior cedit et obedit, 
llinor senem arguit, 
Schisma cedit, retrocedit 
Lex, quae prius placuit. 

2. Nam Rachelis gens crudelis 
atum su,lat sternere, 
Ventis, relis, fraudis telis 
Quosque vult perimere, 
• Nunc raptorum, exactorum, 
qui placent in curia, 
Dominorum oppressorum 
Tollun! res cure furia. 

4. Poena iacet, culpa placet 
Cleris, servis, dominis, 
lusti degunt, stulti regunt 
Cunctis mundi terminis, 
Conculcaur, enervatur 
Clerus et religio, 
Uuisnam scivit vel audivit 
Toi rivos a vitio! 

Piae ('anti,mes 1582 fol. L 4 a sqq. (Klemming IV, 260 -- Zu tr. 3 
u. 4 cf. Iam verus amor! 

197. De Tempornm lniquitate. 

1 a. Veras amor exspiravit, 
Pax in terris exsulavit, 
Patri proles imperat, 

lb. Legem dolus impugnavit, 
Totus mundns se mutavit, 
Nova lex exsuperat. 

2 a. Fidem fraus incarcerat, 
Famam lingua lacerat, 
Regem tex exsuperat, 
Piebem plebs vituperat. 

2b. Omnes mundi semitas 
Occupavit novitas, 
Vanitas, iniquitas, 
Gaerra vel hostilitas. 



--- 163 -- 

3a. Quis errores nmnerat, 
Quos mundus exaggerat? 
4a. Bella placent aulicis, 
Protervire rusticis, 
Usura politicis, 
Simonia clericis. 
Sa. Plus placet iam fatuitas 
(uam personarum trinitas, 
Plus Decii nobilitas 
tJuam rides, spes et caritas. 
6a. Plus placet crinis tractio 
Quam psalmus vel oratio, 
Plus Veneris abusio 
Quam missa vel devotio. 
7a. Major cedit et obedit, 
Minor senem arguit, 
Schisma redit, retrocedit 
Lex, quae prius placuit. 

3 b. Ebria modernitas 
Res amat insolitas. 
4 b. Vulgus habet onera 
Aegre ferens vulnera, 
Quis nescit, quot opera 
Sequutur post funera? 
5b. Plus truncatus habitus 
Quam dona sancti spiritus, 
Plus idolorum servitus 
Quam pro peccatis gemitus. 
6b. lam amplectuntur odiu 
Clerus et rcligio, 
(uis novit ab initio 
Tot rivulos a vitio! 
7 b. Poena iacet, culpa placet 
Cleris, servis, dominis, 
Docti degunt, stulti regunt, 
Lucra dantur asinis. 

3 sq. vgl. Nr. 196, tr. 4, 7 sq.; zu 7a. 3 sq. 
7b, Nf. 195 Str. 4, 1--4. 

8. Pompa placet feminis, 
Talis status hominis 
Et in mundi terminis. 
Piae Cantiones 1582 tbl. K 7b sqq. Klemming IV, 8 ff.I -- Zu 6b, 
Nr. 196, Str. 3. 7 sq.; zu 

19. 
1. lIars praecurrit in planetis. 
Homo pacis et quietis 
1il valet in saeculo, 
Sed tyranni et feroces, 
Qui ad mala sunt veloces, 
Iii regnant in populo. 
Effrenes et indomiti, 
Qui devastant et incendunt, 
Quae sunt sua, non attendunt, 
Tales placent comiti. 
3. Iesu Christe, fili patris, 
Confer nobis iam renatis 
Tuum sanctum spiritum. 
Quid prodesset nobis nasci, 
Si tu velles, rex, irasci, 
Ad nostrum interitum! 

le Temporum lniquitate. 
2. Ducunt vaccas, equos, boves, 
Capras, hircos, porcos, oves 
Et, si quae similia; 
Ducunt lanam atque linum, 
De rapinis implent sinum 
Nudat matrem tilia. 
En, iudex ante ianuan 
Clamat: redde, quae tulisti, 
Vel peribis casu tristi 
Marrera per mrpissimam. 

11" 



164 -- 

lIemento, quod sumus tui, 
Tu es factor, nos factura, 
Tibi sit pro nobis cura, 
Te precamur cernui. 
Piae Cantiones 1582 fol. L 1 b sq. (Klemming IV, 24.) 

199. 
1. Invaluit malitia, 
Iam hora vesperarum, 
Despicitur iustitia 
Ubique nunc terrarmn, 
Crescunt crebro vitia 
Rerum mundanarum, 
Est concors ad supplicia 
Imago divinarum. 
2. Ocello lustrat singula 
Naturae viro pertransiens 
l)uelloque subtilia 
Sophismatum discutiens, 
Cure mundi huius machina 
E gyrum caeli ambiens 
Quaeritque sic magnalia 
Seipsum homo nesciens. 

De Temporum Iniquitate. 
3. Amat nunc raundus dulciter 
Honores populares 
Erigitque suaviter 
Ad gradus clericales, 
Fallit tandem breviter 
Quos iam fecit tales, 
Nec velut pridem nequiter 
;unc fallit immortales. 
4. Exsurgens iam revertere, 
0 dulcis mi arnica, 
Emendemus nos hodie, 
Ne moriamur ita, 
Ad pedes lesu sustiue, 
Imago insignita. 
1il fibi sit amabile 
lisi ipsa vita. 

Piae Cantiones 152 fol. L 2 b. (Klemming IV, 22.) -- 4, 8 Lies Nisi 
superna vita. 

Can/iones Seholas/icae. 

200. De St'holaribus. 

1. Scholares, convenite, 
Libenler haec audite 
Procul a vitio, 
Tractabo vobis rite, 
Quae, qualis vestrae vitae 
Constet condicio. 
lqam primitus barbati, 
In facie rugati 
Stabant rigoribus, 
Vix volunt ablactati 
Iam esse subiugati 
Suis doctoribus. 

En, quondam timuistis 
lIagistros, dura sedistis 
Vos in pulveribus; 
Tune certe profecistis, 
Cure subditi fuistis 
Scholae verberibus. 
Omne caput languescit, 
Dura pastor oves nescit, 
Ac crrans erit grex; 
Latinum iam recessit, 
Barbaricum accrescit, 
Scholarum perit lex. 



-- 16.5 

3. Scholaribus revera 
Pecunia in pera, 
Quinterna manibus, 
Et capitis in spbacra 
5Iit.ra fulget sincera 
Modis in omnibus. 
¥ix sciant G, ut, A, re 
Nec usa declinare 
Nec curant studium. 
Sed discunt chorizare, 
Incipiunt amare 
llun di tripudium. 
Piae Cantiones 152 fol. L 6 b sqq. {Klemming IV, 69.} 

201. 
1. 0 scholares, discite, 
Auribus percipite, 
Oculis videtc 
Quam bcatam ducitis 
Vitam, quam diligitis 
Studinm quietis. 
Mane scholas petite, 
Vespere recedite 
Domum repetentes ; 
[uis status felicior, 
Quae vita securior 
Inter nunc viventes. 
2. Reges, duces, comites, 
Principes et milites 
5Tunquam sunt securi, 
Vivunt enim misere. 
Arma debent gerere 
Semper pugnaturi. 
Appellantur domini, 
Omini non homini 
Talis laus debetur; 
Bona transitoria 
Sunt eorum gloria, 
Sicuti videtur. 
3. llercatores avidi, 
Nocte, die timidi 
Flumina marina 
Propter lucrum transeunt 
Et quandoque pereunt 
Morte repentina, 

Ire Vita Scholarium. 
tJuorum mercimonia 
Sorte pendent dubia 
Pariter et rira, 
Visu miserabili 
Pereunt de facili 
Diu acquisita. 
4. Rustici sunt asini, 
Quibus terrae domini 
Dominantur mire, 
Quidquid habent, rapiunt. 
Si non habent, adigunt 
Pauperes abire. 
De thesauro paupere 
Magnis solent addere 
Magnam portionem. 
Sed eo flebilius, 
Quod his Deus citius 
Mittat ultionem. 
5. Regula scholarium 
Est excellens omnium 
Vitae sancfitate, 
Licet nulla similis, 
Tamen est diffieilis 
In asperitate. 
Soli Deo serviunt, 
Sitiunt, esurinnt, 
Quorum paupertatem 
Earrare nequeo, 
Consequuntur ideo 
C]wisti pietatem. 



166 -- 

1I. Ex istis colligite 12. 
¥itam, quam diligite 
Semper, dericalem, 
Singula pertranseo 
Ita, quod nunc nescio 
Similem vel talem. 
Vos estis in medio 
Libero arbitrio 
Rite considentes, 
Postquam senueritis, 
Sacerdotes eritis 
De9 servientes. 

Qui in terria proprium 
Linquunt, patrimonium 
Habent spiritale  
Quapropter sollicite 
Date preces debite 
Propter donum tale. 
Ipse vos ad gaudia 
Transferat caelestia 
Precibus placatus, 
Ubi sine termino 
H) mnum canit Domino 
Populus beatus. 

Piae Cantiones 1.582 fol. L 6b sqq. -- (Klemming IV, 58 ff.) -- 1, 8 
Vesperi. -- 5, lO nequeunt. 

202. Ire '¢itiis Scholarium. 

1. Castitatis speculmn, 
8cholares, amate, 
Relinquentes saeculum 
Scbolas frequeutate, 
Puerorum rudimenta, 
Precor, ut colatis 
Et virtutum incrementa 
Summe diligatis. 

4. Intricatis vestium 
Gau.lent ornamentis 
Et suornm crinium 
Torvis polimentis, 
Gulam suam decorare 
Fuco concnpiscnnt, 
Mastratum honorare 
Panci iam addiscnnt. 

2. Boetii studia 
Iubent amovere 
Veneris incendia 
ec in his gaudere; 
Asumatur pro exemplo 
Lucretiae natus, 
Corrigatur sic extemplo 
Iuvenilis status. 

5. Tabulatis calceis 
Incedunt elati 
Et in semirdrculis 
Gyrant ut inflati; 
Nolunt scholis interesse 
Truphis inhiantes, 
Sed fesfinant hic abesse 
Vanis ambulantes. 

3. Commessationibus 
Sed.. heu, iam assuescunt, 
Suis lectionibus 
Omnino marcescunt, 
Sicut causa et causati 
Se contingunt sedes, 
Sic sunt Bacchus foederati 
Atque Ganymedes. 

6. Vitia dementiae, 
Scholares, fugate, 
Nectare scientiae 
Vos inebriate, 
Toto nisu cnstodite 
Morum honestates, 
Ut aeternae vobis vitae 
Dentur diguitates. 

Piae Cantiones 1582 fol. L 5 b sqq. (Klemming IV, 45.) -- 6, 7 Et 
aeternae. 



-- 167 -- 

203. De Concordia. 

1. 0 quam muadum, quam iu- 
cuadum 
Vivere eoneorditer, 
51am psalmista verba ista 
Loquitur veraeiter. 
Hue virtute sunt solutae 
Res anitae fortiter, 
Iassu oris creatoris 
Vivant regalariter. 
Herus verus fert sincerus: 
Sancti suat pacifici, 
Grati nati non voeati, 
Fiant bi deifici. 

2. Christianas is insanas 
Sabito efficitur, 
Cuius ore, corde, fore 
Vera pax non cernitur, 
Illo ore. corde, fore 
Vera pax non cernitur, 
(duo coniurat patrem, carat 
Sternere, ut legitur. 
Ipso corde, pleno sorde, 
Cain simal corruit, 
Vehementer, fraudulenter 
Dum in fratrem irrait. 

3. Hune in facto nuper acto 
Scharioth non habuit, 
Dum letale, heu, tare mule 
Laqueo se induit. 
llagnum donum summum bonum 
Confert pacis dignitas, 
Tollit bella, cordis fella, 
Menti fit sinceritas. 
Est amoris vinclum foris 
Optima felicitas, 
Premit iras intus diras, 
Oris est sinceritas. 

Piae Canti«nes 1582 fol. M 6 b sqq. (Klemming IV, 76.) 

204. De Concordia. 

1. Laetemur, omne$ socii, 
Psallentes cure tripudio, 
In nostro sit consortio 
Sincerus amor, vera 
Fides, procal ira 
Et indignatio. 

2. Benignam vitam ducite 
In bains saecli tramit% 
Omnes doloa abicite 
¥irtates bonorum 
Ac honestatem morum 
Actis colligite. 

Te, Christe, benigne, 
Laudeqae digne 
Precamur, 



-- 168  

Evelle scelera, 
Da nobis iam praeterea 
Tales, qui devote 
Deo famulentur, 
Ad astra leventur, 
Et aethera. 

Piae Cantiones 152 ri,l. M 7 b. sq. IKlemming IV. 75.) -- 2, 6 Ex actis 

ipsorum colligite. 
2O5. 
1. 01la mortis patescit, 
Quam vidit Ieremias, 
Cleri status vilescit 
Spernendo scholae vias, 
Schola nola virtutis 
Tutis clangescit moribus, 
(ui spernunt, cernunt luctum, 
Fructum perdunt cure floribus. 
2. Linquunt scholas scholares 
Iam spreta disciplina, 
Doctis apparent pares 
Parva docti doctrina, 
Artis partes postponunt, 
Praeponunt aulizare, 
Qui scit parure quid scribere, 
Arae se vult dicare. 
3. Apostata infestus 
Ut suos plus molestat, 
Aulae scriptor molestus 
Sic et clerum infestat, 
At cura praelatura 
Aulizantes exaltat, 
Proveetos, vita rectos 
Hos honor iam persaltat. 

De lnscitia. 
4. Virgam vidit propheta 
Praefatus vigilantem, 
In scholis quae est spreta 
Per mentem arrogantem, 
Curas duras despiciunL 
Sciunt vix la, sol, fa, re, 
Statim gradum sic sitiunt, 
Fiunt astantes arae. 
5. Uitae via vitatur, 
Dura clero deviatur, 
Pro libris trupha datur, 
Taxillis disputatur, 
Tales, quales hi regunt, 
Degunt arte sollertes. 
Heu, lex quam grex insignis! 
Dignis praefert inertes. 
6. Sors Dei exstat clerus 
Ex scholis procreatus. 
Ut sit votis sincerus, 
Orat pro vuigo gratus ; 
0 Christe, pie Domine, 
Esto clel'O solamen, 
Ut bi, qui tibi militant.. 
¥itent dirum examen. 

Piae Cantiones 1582 fol. M 1 b sqq. (Klemming IV, 54 ff.) -- Der Naine 
Olaus, den das Akrostich«,n verrait, ist ein so hfiufiger, dais es schwer 
f':illt, an eine bestimmte PersSnlichkeit als Verfasser zu denken. Unter den 
BischSfen von Abo finden wir einen Olaus Mani  1460. 

1. Disciplinae filius 
Ait imperterrito : 
Frater, cur ris devius, 
Cur sudas in devio? 

De Iiseiplina. 
Esto loe similis 
Consecratus Domino, 
Forte sure odibilis, 
Quia verum concino. 



-- 169 -- 

2. Timor est initium 
Omnis sapientiae, 
Timor fugat vitium 
¥ilis ignorantiae, 
Timor dat fastigium 
Regiae potentiae, 
Timor est humilium 
Clipeus in acie. 

3. Quid nocet id perdere, 
Quod tare cito redeat, 
Quidnam curera vendere, 
Cure cito refloreat, 
Pro cute recipere, 
Quod plus auro valeat? 
Ergo, frater, patere, 
Iuod te timor arceat. 

4. Dulcia non meminit, 
Qui non gustat tristia, 
Mel, ut Plato eecinit, 
Sapit post absinthia, 

Nam Natthaeus concinit 
Inter evangelia: 
Ubi timor desinit, 
Ineipit miseria. 

5. Sicut humor modicus 
Est medela floribus, 
Sic et timor medicus 
Optimus in rudibus; 
Taurum domat rusticus 
Ictu, fuste, restibus. 
Puerum scholasticus 
Verbis et verberibus. 

6. Nunquam Pharaonicus 
Proficit in artibus, 
Quia diabolicus 
Talis est in onmibts. 
hm ad finem contralto, 
Velut ambo sapimus: 
Si vis esse Pharao, 
Finis erit pessimus. 

R o Patienter patere 
Verba cum flagitiis, 
Noli dura spernere, 
Ne volvaris vitiis. 

Piae Cantiones 1582 fol. 5I 1 a sq. (Klemming IV, 

207. De Timore. 

1. Schola morum floruit, 
Dura timorem habuit, 
Sed timore mortuo 
Statim flos emarcuit 
lec florere potuit 
Mos timore defluo. 

2. Timor honoris vinculum 
lnstrnxit discipulum, 
Ergo, si vis instrui, 
Fer timoris iugulum 
Et docentis baculum, 
Quem repellunt fatui. 

3. Timor laudabilium 
Honor est scholarium, 
Pauperes magnificat, 
Timor dat imperium, 
Rudium ingenium 
Docet et authenticat. 

4. Timor habet ordinem 
Ad supernum cardinem, 
Ubi nemo litigat, 
Timor mansuetudinem 
Excitat et turbinem 
Punientis mitigat. 



-- 170 -- 

5. Timor et attentio 
Sunt scholis in pretio, 
Puer, qui assumpserit, 
Puer in hoe bivio, 
Si floret ingenio, 
Triumphare poterit. 

6. Timor est in inferis, 
Quo concordant superis, 
Nain sine concordia 
Error est in ceteris, 
Haec sunt verba veteris, 
Qui timebat omnia. 

7. Timor ei poculum, 
¥itae habitacu|um 
In aeterna gloria 
Dat, si hunc timuerit 
]psumque sapuerit 
Aeva per solacia. 

t'antiones Piae 1582 fol. M 3 b. (Klelnming IV, 66.) -- 8tr. 2 kehrt als 
1 ° nach allen 8trophen wieder, ist aber urspriinglich nieht als Rundreim 
gedacht. 

208. Plant'tus Vagi. 

1. Aliena provincia 3. 
Conturbat me miseria, 
]ara deficit substantia, 
Evanuit laetitia. 

Miles essem, equitassem, 
Latro essem, spoliassem, 
b/on sure latro neque toiles 
Sed Phoebi pauper satelles. 

2. De provincia expulsus, 4. 
In angaria destructus, 
Iam factus sure ut laicus, 
Constringit me vilissimus. 

]Ionachus esse nequeo, 
Eremita non audeo, 
Mendicare erubesco 
Et fodere non valeo. 

R° 0 salvator mortalium, 
Consolator fidelium, 
Per te Deus nos salvavit 
Et a morte liberax'it. 

Cantic, nes Piae 1582 fol. bi 4 a. (Klemming IV, 72.) -- R ° steht hinter 
8tr. 1. -- 1, 1 Sum in aliena. -- 2, 1 sure expulsus. -- 2, 2 sum destructus. -- 
4, 1 esse non valeo. -- 4, 4 fodere iam nequeo. -- R ° steht hinter tr. l. 

09. ]nvitatio ad Covivium. 

1. 0 scholares, 
¥oce pares, 
Iam mecum concinite 
Et choream 
Iubilaeam 
Sempcr mecum ducite. 

2. Iam ad festum 
Modo maestum 
Servitutis studii 
]Ioster coetus 
Speret laetus 
Nobilis convivii. 



-- 171 -- 

3. Convivari, 
Non tristari 
Iubet lex in saeculo, 
Consolari, 
Iucundari 
Mandat Bacchus populo. 
R o Ergo, gaude, 
Plaude laude, 

4. Felix ludus, 
In quo ndus 
Seholaris verberibus 
1gon suecumbit 
lgee decumbit 
blagistri livoribus. 

Contio scholarium ; 
0 si tale, 
Tale, tale 
Semper esset gaudium! 
Cantiones Piae 1582 fol. M 4 b sq. (Klemming IV, 63.) -- R ° steht 
hinter Str. 2. 

210. De Tempore Vernali. 
2. 

1. In vernali tempore 
Ortu laetabundo 
Dura reeedunt frigora, 
lguntiat hirundo : 
Terrae, maris, nemoris 
Deeus adest deforis 
Renovato mundo, 
¥igor redit eorporis, 
Cedit dolor pectoris 
Tempore iucundo. 

Terra viret floribus 
Et nemus virore, 
Aves mulcent cantibus 
Et vocis dulcore, 
Aqua tempestatibus 
Caret, aer imbribus, 
Dulci plenus rote, 
Sol consumptis nubibus 
Radiis patentibus 
Lucet cure dulcore. 

3. 0 quam raira gloria 
Quantus deeor Dei, 
Quanta resplendentia 
Suae faeiei, 
A quo dueunt omnia 
Ima, summa, media 
Formam speciei ! 
Maior est distantia 
Quam sit differentia 
1%cris et diei. 
Cantiones Piae 1.582 fol. N 2 b sq. (Klemming IV, 81.) 

211. De Tempore Vernali. 
I. Tempus adest floridum, Hoc, quod frigus laeserat, 
surgunt namque flores, reparant colores, 
Vernales in omnibus Cernimus hoc fieri 
imitantur mores, per multos labores. 



-- 172  

2. Sunt prata plena floribus 
iucundo aspectu, 
Ubi iuvat cernere 
herbas cum delectu, 
Gramina et plantulae 
hieme qaiescunt, 
Vernali in tempore 
virent et adcrescunt. 

3. Hae vobis pulchre monstrant 
Deum crea.orem, 
Quem quoque nos credimas 
omnium factorem ; 
Tempus ergo hilare, 
quo laetari liber, 
Renovato iam mundo 
nos novari decet. 

4. Terra ornatur floribus 
et multo decore, 
Nos honestis moribus 
et vero amore, 
Gaudeamus igitur 
tempore iucundo, 
Laudemusque Dominum 
pectoris e fundo. 

Piae Cantiones 1582 fo,l. N 3 a sq. (Klemming IV, 83.) 



Musik-Beilage. 

Flo-rens iu-ven tus vir gi-nis Fl'uc-tum sa- lu- tis 

ger-mi-nat, Qui la-ben-ris o - ri gi - nis, 

Ve- tu sta-tem ex- ter- mi- nat, Dura ver-bure pa-tris 

na - sci- tur Ex ma - tre si mul fi - li - a 

Fac-tum-que ca - ro pa - sci- tur In - ter pu - do - ris 

li - li - a. In fi ne vir - go tem - po - ris 

Mem-bris tu  me scit te- ne - ris 

Vi ro per- 

tec - ti cor - po-ris In for - ma no - stri ge - ne- ris. 



I 174 -- 

0 pa-tris mi- ra be - ni 

sa dig-ni - tas! etc. 

gril-tas! 0 ma-trisprae-cel- 

II. 

A - li - e - ha pro-vin-ci - a Con - tur- bat me mi- 

se-ri a, Iam de - fi - cit sub-stan-ti - a, E - va-nu- 

it lae - ri - ti - a I - - 

III. 

0 scho-la-res vo - ce pa-res, Iam me-cure con - ci-ni-te, 
Et cho-re-am lu - bi-lae-am Sera-per me-cum du- ci-te. 

Iam ad fes-tum mo-domaes-tum ser -vi-tu-tis stu-di-i 
Nos- ter coe - tus spe- ret lae - tus no - bi - Ils con - vi - ri - i. 

IV. 

Scho-la mo - rum flo - ru - it Dum ti- 
sta -tire flos e - mat - cu - it Nec flo- 



-- 175 -- 

mo-rem ha - bu it, Sed ti - mo-re mor-tu - o 
re- re po -tu it blox ti - ma-re de- flu - o. 

Ti-mor, ho - no- ris vin-cu - lum, In-stru-it dis - ci-pu- 

lum; Er - go, si vis in - stru - i, Fer ri mo - ris 

lu - gu- lum Et do - cen-tis ba - cu - lum, Quem re- 

pel - lunt fa tu- i. 

In ver na li tem- po - re Or - tu 
Dum re ce -dunt fri go - ra, lun - ti- 

lae ta - bun-do Ter-rae, ma-ris, ne - mo - ris 
at hi -run-do, Vi -gor red-it cor - po - ris, 

De - cu. a dest «le ri» ris Re no- 
Ce-dit do lor pec - to - ris Tem po- 

va - to mun - do : 
re lu - eun-do. 



Tem-pus ad- est flo - ri - dura, Sur-gunt nain-que flo - res, 
Ver-na- les in oto-ni-bus I - mi - tan-tur mo-res, 

Hoc, quod fri - gus lae- se - rat, Re - pa- rant ca - 1o - res, 

Cet-ni-mus hoc fi " e - ri Per mul-tos la ho res. 



I n haltsverzeiehnis. 

Seite 
kbit virgo in montana l 120 
Adest celeberrima 41 
Adest dies celebris . 46 
A dextris Dei Dominu 137 
Advertite percipite . 73 
Agnoscat omne saecu|um 

Agnus sine macula .... 40 
A|iena provincia 170 
Alma mater gemma 60 
Amoris opulentiam 139 
Ange|us emittitur 136 
Auctor humani generis 140 
Ave Maria gratia p|ena . 51 
Are mater o Maria .57 
Ave pura tu pulla 119 
Ave reffina omnium 152 
Are virgo sapiens .... 49 
Bartholomaeo beato .... 124 
Basilio poli laudemus. 33 
Beata nobis gaudia 29 
Bene quondam dociles 144 
Cantat omnis creatura 46 
Cntemus laudes virginis 119 
Castitatis specu|um 166 
Causans totam structionem . 17 
Cedit frigus hiema|e .... :38 
Cedit hiems eminus .... 142 
Cella pudoris Maria 53 
Christus surrexit .... 41 
Clerl universitas 66 
Coetibus angelicis . 79 
Concordi laetitia ..... 59 
Congaudeat turba fide|ium . 136 
Congaudentes exsultemus 79 
Constat aethereis Iesum . 103 
Dreves, Cantiones et Muteti. III. 

.eite 
Depromamus ibil«,se .... 107 
De radice processerat .... 135 
Deum trinum adormu 103 
Deus pater fi|ium ..... 29 

Deus quam brevis est 
Dic homo cur shuteris 
Dies felix atque grata 
Dies iam laetitlae . 
Dies reeo|itur annua . 
Disciplinae ri|lus 
Divo fragrans numine 

70 
68 
40 
112 
47 
168 

Doetor vatum gloria .... 84 
Dorothea coronata . 125 
Dulcem caeli collaudemus . 127 
Ecce dies gaudii ..... 
Eeee magnum so||emnium . 43 
Ecce novum gaudium .... 137 
Ecce tempus est vernale 38 
Enche, Enche, Encbe .... 3 ° . 
En virgo parit fi|ium . 100 
Epulemur in azimis .... 4 ° - 
Est de monte lapis caesus . 
Eva virum dedit in mortem 70 
Ex |inguis multifariis 43 
Expurgator scelerum 20 
Ex sinu matri parvulus 34 
Fe|ici amatriei ...... 112 
Florens iuventus virgiuis 131 
Fortis eeee leo ille 102 
Fortuna si alluseris 72 
Fulget dies hodierna . 45 
Gratulentur nmsici .... 108 
Gratu|etur omnis mundus 82 
Gaude gloriosa Morborum . 48 



178 -- 

.qeite 
Hac in terra ccrnuntur . 93 
Hamus preudit virgiuis . 30 
Homo quidam tex u,,bilis 154 
Honestatis decus iam .... 
Humilitate stringitur .... 61 
Iam novum sidus oritur. 37 
Iam praestohmtes gloriam . 109 
Iam ver exoritur ..... 37 
leremiae prophetiae .... 162 
Ierusalem laetare ..... 76 
Ierusalem mirahilis .... 
lesu dulcis mater boua 110 
Iesu mater deica ..... 111 
lesus Christ-us dura cernitur 10-5 
Iesus Christus nostra salus 10.5 
Iesas humani generis .... 
Ignis in rubo cernitur 
Imperatrix egregia . 109 
Imperatrix gh,riosa .... 118 
hnperatrix SUl)ernorum 62 
Incomparabi]iter ..... 63 
In hac die Christophorus 126 
In hoc festo breviter .... 66 
lai hoc sacro so]lemuio 122 
In hoc vitae stadio .... 157 
In laudes debitas ..... 22 
In laudes innoceutium 65 
lnsignis est figura ..... 159 
In stadio laboris ..... 155 
Instaures veueremur .... 47 
In terris omni populo 80 
In triuitate cousistit .... 59 
Invaluit malitia ...... 164 
In vernali tempore .... 171 
lohauues virgo clarior 126 
Iubilemus omues ci .... 80 
lus naturae cousumitur . 26 
Laetemur omnes socii 167 
Laetetur Ierusalem .... 133 
Laus virgiuis Nati ..... 146 

Lumeu patris respleuduit 22 
lagistrorum omnium 83 
Magnus qui factus erat 29 
51argarita pedibus calcatur . 74 
Mars praecurrit in plauetis 163 

Mater altissimi regis . 
Mira lege miro modo . 
Mirum si laeteris 
Mitteudus praedicitur . 
5lortis eu cum gl«,ria. 
Multa uc, bis adversantur. 

Seite 
118 
20 
1.56 
39 
102 
71 

5Iundanis vanitatibus .... 158 
Nardus c, dorifera 50 
Nascitur ex virgine 31 
Natus est uobis hodie .°,4 
Natus est rex de virgiue 21 
Nicolaus iuclitus ..... 64 
Nobis est natus hodie 100 
Novu annus dies maguu« 35 
Nunc floret mendacinnl 160 
O Christi ]onganimitas 69 
O domina dominatrix . 49 
O]la mortis patescit 168 
O Maria o fe]ix puerpera 52 
[) mentes pofidas ..... 160 
O raira «'lementia ..... 42 
Omnipotens pater gentium . 104 
Omnis orbis resonet in cantica . 19 
Omuium sam-torum pia 123 
O praec]ara Margareta 127 
Oquam mundum quam iucnudum 167 
0 quantum sollicitor . .58; 71 
[ rieute oriens ...... 37 
Ortum floris concinat .... 2: 
 saucte Barthcdomaee 124 
0 scho]ares discite 165 
0 scholares voce parea 170 
O sedes aposto]ica . 65 
[5 summa spe. fidelium 127 
0 veuerabilis et salutffera . 51 
Pauis virus typicatur 106 
Patores dicite quaeuam vidistis 18 
Pater fui sumus ..... 67 
Pereuuis regis nymphula 123 
Pers,mat chorus hodie 27 
Phoebus ecclipsi tumu]i . lO1 
Polo polo egreditur .... 34 
Praelustri relucentia .... 121 
Psallat fidelis contio .... 148 
Psallat scholarum contio 1:4 



-- 179 -- 

S«ite 
çuae est ista quae ascendit 120 
Quam felix quam praeclara 33 
Quare non cessas vivere . 67 
Radix Iesse castitatis lilium 24 
Ramus virens olivarum . 1.53 
Rector potens cae[i terrae 57 

R. decane civitatis ..... 92 
Res nova principium .... 26 
lesonemus cleri coetus 122 
Resonemus hoc natali 25 
Resurrexit libere ..... 39 
Rosa rosarum prlmula 111 
Salvator iam illuxit .... 98 
Salve deitatis cella .... 117 
Salve doctor gemlna scientiae . 89 
Salve doctor optime .... 91 
Salve flos et decus .... 131 
Salve lux fidelium ..... 117 
Salve mitis virguncula 116 
Salve virgo regia ..... 50 
Schola morum floruit .... 169 
Scholares convenite 164 
Sibyllae dietum floruit 33 
Sollenni gaudio Sit aucta 64 
Sonitemus voculis ..... 98 
Spiritum misit hodie .... 103 

Seite 
Succinamus vocum harmonia . 99 
Superni iubar aetheris 11.5 
Surgens mortis victor fortis 42 
Surge vide gens misera . 27 

Tempus dest floridum 172 
Tempus adest gratiae . 1:55 
Tempus novum renovat . 86 
Tenerae rosulae lenia 54 
Tcrit perit illusio ..... 32 
Thronus regis instauratur 50 
Tres personae trinitatis . 138 
Triformis relucentia .... 143 
Tuta canit Michael .... 36 

Unica gratifera ...... 149 
Universa gens laetetur $7 

Vanitatuln vanitas ..... 157 
Veni sancte spiritus .... 56 
Vernalis lux emicuit .... 32 
Verbo verbnm incarnatur 48 
Verus amor cspiravit 162 
Vigilanter melodum .... 114 
Virgine nato rege beato . 26 
Virgo mater piissilna .... 151 
Virgo nobilis ....... 113 

12" 



Piirersche tlofbuchdrckerei Stephan Geibel & Co. in Altenburg. 



THEINSTITUOEOF MEDIAEVAL STIJDeES 
QUEEN'$ PARK CRESCgN 
TORONçO--  CANADA