See other formats

Full text of "Autolyci De sphaera quae movetur liber ; De ortibus et occasibus libri duo : una cum scholiis antiquis e libris manu scriptis edidit"

•" 



.*-* •*■ 





HB 



STUDIA IN 



THE LIBRARY 

of 

VICTORIA UNIVERSITY 

Toronto 



is, 



AUTOLYCI 



DE SPHAERA QUAE MOVETUR 

LIBER 

DE ORTIBUS ET OCCASIBUS 

LIBRI DUO 

UNA CUM SCHOLIIS ANTIQUIS 

E LIBEI.S MANU SCRIPTIS EDIDIT 

LATINA INTERPRETATIONE ET COMMENTARIIS 

INSTRUXIT 

FRIDERICUS HULTSCH. 



LIPSIAE 

1N AEDIBUS B. G. TEUBNERI. 
MDCCCLXXXV. 



lipsiae: typis b. g. tetjbneei. 



4° 



MAURITIO CANTORI 



EDUARDO HILLERO 



PRAEFATIO. 



Autolycum Pitanaeum ex Aeolide, mathematicum, Ar- 
cesilai adulescentis , qui cum eo Sardes migraverit, prae- 
ceptorem fuisse Diogenes Laertius tradit libro IV (6, 28 sq.). 
Floruit igitur Autolycus ea fere aetate, qua Alexander 
Magnus regnum obtinuit, et aequalis fuit Aristoteli seni 
ac, nisi forte extremis suae vitae annis Arcesilaum in- 
stituit, usque ad exitum quarti vel ad initia tertii ante 
Chr. n. saeculi aetatem produxit *). Nam Arcesilaum, 



1) Th. Henricus Martin in censura quam egit de Autolyci 
propositionibus ab Hochio editis, Bevue critique d'histoire et de 
litterature, onzieme annee, premier semestre, nouvelle serie, tome 
III % Parisiis 1877, p. 409 sq. haec de Autolyci aetate scribit: 
Suivant Diogene de Laerte, Autolycus, mathematicien grec, de 
Pitane en Asie mineure sur la cote d'Eolide, eut pour disciple 
le philosophe Arcesilaus de Pitane, qui ensuite entra dans Vecole 
de Theophraste, ouverte a Athenes vers 322 avant J.-C. lors de 
la retraite d'Aristote, et qui en sortit tout jeune encore, vsavl- 
GHog (ib. IV, 30); et pourtant Arcesilaus etait dans la force de 
Vdge, ^Kfia^, vers 298 (ib. IV, 45). Cetait donc probablement 
des 322 environ qu'%1 avait quitte Autolycus pour Theophraste. 
Par consequent, Autolycus enseignait vers 322. II etait donc 
anterieur au celebre geometre Euclide, qui . . . florissait sous Pto- 
lemee Soter, mort en 283. Cest donc d tort que Mohammed 
ben Ishak (cite par Wenrich De auctorum graecorum versioni- 
bus. . .syriacis, arabicis etc, p. 209, Leipzig, 1842, in-8°) at- 
tribue seul a Autolycus un commentaire sur les Elements d'Eu- 
clide. Conf. etiam eundem in Memoires de Vlnstitut national 
de France, Academie des inscriptions et belles-lettres, tome XXX, 
premiere partie, 1881, p. 271 sq., Rud. Wolf, Geschichte dtr 
Astronomie, Monaci 1877, p. 113 — 115, Maur. Cantor, Vor- 
lesungen uber Geschichte der MathematiJc, vol. I, Lipsiae 1880, 
p. 380. 311. 



VI PRAEFATIO. 

postquam Autoljcum Pitanae et Sardibus audivit, Athe- 
nas se contulisse ibique primum Xanthi musici, tum Theo- 
phrasti, qui Aristoteli successit, scholas adiisse, denique 
in Academiam ad Crantorem transiisse idem scribit Dio- 
genes. 

Antiquissimus igitur Autolycus est eorum virorum 
mathematicorum, quorum scripta ad nostram aetatem per- 
venerunt; proximi autem ab Autolyco sunt Euclides et 
Archimedes. 

Autolyci theoremata duodecim percenset Pappus Ale- 
xandrinus libro VI 2 ), atque hoc quidem loco, ut in re 
omnibus qui ea legant satis nota, titulum libri, quo illa 
theoremata contineantur, commemorare supersedet, et rur- 
sus alio loco (pag. 612,15) librum nsol xLvov[iivr}g ccpcct- 
Qccg citat non addito auctoris nomine. Sed et Autolyci 
esse hunc de sphaera quae movetur librum et illa ipsa 
quae Pappus percensuit duodeeim theoremata eo libro 
tractata esse codicum manu scriptorum qui hodieque ex- 
stant testimonio satis constat. 

Ioannes Philoponus in Aristotelis physicae ausculta- 
tionis librum II 3 ), postquam Theodosii sphaericorum ra- 
tionem breviter exposuit, qui %coQi6ag ita6r\g ov6iag xb 
GcpcuQwbv 6%rj[ia ovxco xcc 6v\i$aivovxa avxco snL6%iitxsxaL, 
oxl iccv 6cpcciQcc srtLTtiSco Xfirj&rj xvnlov noiel) nal o6a alla, 
Autolycus, inquit, nsol XLVovpivrjg 6cpaioag, yoatyag %al 
06a 6V[i§aivSL xrj KLVOV(iivrj 6cpaiocC) (AEQLXcoxsQog S6xl xov 
©sodo6iov %a\ paXXov xcc> cpv6i%<p nQ06syyi£cov. 



2) Pappi Alexandrini collectionis quae supersunt e libris 
manu scriptis edidit Latina interpretatione et commentariis 
instruxit Frid. Hultsch, Berolini 1876—1878, vol. II p. 518, 15 
— 524, 24. 

3) Scholia in Aristotelem collegit Christ. Aug. Brandis, ed. 
Acadeniia regia Borussica, Berolini 1836, p. 348 b (in Aristot. 
cpvo. cctiq. $' p. 193 b , 25). 



PRAEFATIO. VII 

Librum nsol %Lvov[nivr\g GcpaiQag, Autolyci scilicet, 
laudat etiam scholiasta ad Pappi collectionem (p. 1180,21). 

Libros duo tcsql sititoXcov %al dvGscov et hi codices manu 
scripti, de quibus statim dicturi sumus, et ceteri, quot- 
quot innotuerunt, Autolyco tribuunt. Libri primi ^keql 
imtoXcov nccl dvoscov' theoremata duo citantur in scholiis 
nostris p. 132. 

Longiore disputatione Simplicius ad Aristotelis de 
caelo librum II 4 ) demonstrat varias sphaeras caelestes 
quibus planetae ferantur, a nonnullis viris mathematicis 
ea ratione descriptas esse quae r) Slcc tcov ccvsXvttovGcov 
GcpcaQonoita vocatur, sed neminem mechanicis eiusmodi imi- 
tationibus mundi servare potuisse veras astrorum in caelo 
apparitiones et cursuum quibus ferri videantur rationes: 
ov (jltjv aX ys tcov tceqi Evdo^ov (ocpcclqotcollccl) Gco^ovGl tc\ 

CpdLv6(JL£VCij 0V% OTtCOg tCC VGtEQOV ^at O.Xr\Cp%ivta , CiXV OvSh 
tCC TtQOtEQOV yVCOG&EVtCC XCll tJTc' CCVtCOV EKELVCOV 1tLGtEV%EVtCC. 

%al ti 6sl nsol tcov aXXcov Xiystv^ cov svicc y.ccl KaXXLitnog 
6 Kv&Krjvog) Evd6'£ov [ir) dvvrj&ivtog, ETtELQcc&rj dLccGcoGctL, 

ELTtEQ CCQCC KCCL SLiGCOGSV, dXXcC CCVtO yS tOVtO ^ OTtSQ Y.CCL tij 

otyEL TtQoSrfXov sGtLv^ ovSslg ccvtcov (ii%QL kccl tov AvtoXv- 
aov tov Tlixavaiov ETtsficclsto Slcc tcov vTtoQ-iGscov irtLdsLl-aL' 
xattOL ovds avtbg AvtoXvaog rjdvvfj&i]' 8r\Xol 8s ?\ TtQog 



4) Scholia in Aristotelem coll. Brandis p. 498 — 504 (in 
Arist. 71sql ovQavov §' p. 293 a , 4). Verba Simplicii quae supra 
exscripsimus leguntur apud Brandisium p. 502 b , 7 — 16. Totum 
locum interpretatus est G. V. Schiaparelli in commentario qui 
inscribitur Le sfere omocentriche di Eudosso , di Callippo e di 
Aristotele, qui commentarius, postquam Mediolani prodiit anno 
1875, in Germanicum sermonem conversus est a W. Horn in 
Zeitschrift ftir Mathematik und PhysiJc, Supplement zur histo- 
risch-literarischen Abtheilung des XXII. Jahrgangs, Lipsiae 
1877, p. 101 sqq. 182 sqq. Praeterea de sphaerarum ccvsXlxxov- 
ccov rationibus conf. Martinum in Memoires de Vlnstitut, tome 
XXX, premiere partie, 1881, p. 193—195. 256—264. 



VIII PRAEFATIO. 

''Aqigto&tiqov SiacpoQa. sgti Ss o Xsyco to tcots (isv 7c\v\Giov^ 
sciu Ss ots ctTtOHSicoQYixoTag fjficov avwvg cpavTa^sa&ai. 
Postquam igitur interpres Aristotelis copiosissimus de me- 
chanica sphaerarum imitatione ac de variis quibus motus 
planetarum explicantur rationibus disseruit, ad aliud ar- 
gumentum transgrediens neminem usque ad Autolyci aeta- 
tem docet potuisse demonstrare, quomodo fieret, ut pla- 
netae, id quod ipse oculorum adspectus ostenderet, modo 
propius ad nos accederent, modo remotiores conspiceren- 
tur. De hac igitur quaestione ab Autolyco contra Ari- 
stotherum disputatum est 5 ), argumentis inquam et de- 
monstrationibus , non sphaerae caelestis imitatione, quae 
aliena est ab hoc quidem loco. 

Sed quoniam fuerunt tamen, qui eiusmodi sphaeram 
ab Autolyco fabricatam esse existimarent 6 ), monet me 
ista opinio, ut simili de re pauca adiiciam. Videtur enim 
ex ipsius Autolyci instituto sphaera circa axem suum mo- 
bilis iis ad manus fuisse qui scriptoris theoremata et 
sphaerica et ea quae sunt de ortibus occasibusque per- 
tractarent. Quae sive nigra fuit, creta vel simili materia, 
sive alio pigmento tincta fuit, rursus diverso aliquo colore 
eae lineae, quae ad singula theoremata opus essent, cum 



5) Conf. Schiaparellium 1. c. p. 195, Th. H. Martinum in 
Bevue critique 1. c. p. 410, eundem in Memoires cle Vlnstitut 
1. c. p. 271 sq. In iis quae Schiaparellius primo adnotaverat, 
triennio autem post emendavit, remanet tamen error interpre- 
tationis Graeci verbi Srjloi. Nimirum quae supra exscripsimus 
vcaixoi ovds avTog AvTolvv.og cet. significant ne Autolycum 
quidem id de quo agitur demonstrare potuisse, hoc enim ex 
controversia, quam in Aristotherum instituit, apparere. 

6) Fabricius in Bibliothecae Graecae libro IV cap. XVI 
(olim XIV), vol. V p. 299 ed. Harles., Henricus Aug. Schiek 
Ueber die Himmelsgloben cles Anaximander und Arcliimedes, 
programm. gymnasii Hanoviensis, 1843, p. 32 sq. (de Archime- 
dis globis caelestibus altera particula eodem auctore prodiit 
Hanoviae 1846). 



PRAEFATIO. IX 

suis notis geometricis ducebantur. Itaque cum sic verae 
circulorum, qui sunt in sphaera, descriptiones quasi ex 
ipsa rerum natura repetitae in conspectum discipulorum 
prodirent, minores relinquebantur earum figurarum diffi- 
cultates, quae praeterea ad verba scriptoris in charta de- 
pingendae erant. Has enim quodammodo in planum ex- 
plicatas exhibuit Autolycus, nihil in eo opere curans nisi 
hoc, ut linearum ac notarum ordines ac mutuae inter se 
complexiones perspicerentur. Tales igitur figurae non- 
nullae in codicibus ad hanc usque aetatem propagatae 
sunt, quarum de ratione nos ad libri de sphaera propo- 
sitiones 2 (pag. 8), 5, 6, 8, 9, ad libri de ortibus et occa- 
sibus primi propositionem 10, secundi propos. 4 (pag. 114), 
quaedam adnotavimus. 

Autolyci libros inter antiquissimos praestantissimosque 
refert Iosephus Auria 7 ), eosque e tenebris, in quibus tot 
annos, nescio quo fato, misere iacuerint, a se vindicatos 
esse non iniuria gloriatur. Sed tamen, postquam Auria 
eos libros in Latinum sermonem conversos edidit, rursus 
tria fere saecula intermissa sunt, quibus ipsae Autolyci 
demonstrationes , Graeco scilicet sermone conscriptae, us- 
que in tenebris latuerunt. Quocirca cum nuper Autolyci 
libri, ut Pappi librum VI recte edere possem, Romae a 
me describebantur e codice Vaticano Graeco CXCI 8 ), si- 
mul in publicum usum illos mathematicae doctrinae in- 
signes thesauros convertere instituebam. Sed cum Pappi 
collectionem absolvissem, veterum mensurarum ac ponde- 
rum rationes secundis curis exigendae erant aliaque quae- 
dam opuscula pertractanda. Itaque non prius quam illud 



7) Autolyci de vario ortu cet. (plenum titulum infra exhi- 
bebinius), in praefatione quae inscripta est INTERPRES LEC- 
TORI S. 

8) Conf. praefationem in Pappi volumen II p. VII sq. 



X PRAEFATIO. 

Horatianum nonumque prematur in annum verbo tenus, 
ut aiunt, evenit, Autolyci libri de sphaera et de ortibus 
occasibusque, anno huius saeculi LXXVI Romae excuti 
coepti, anno autem LXXXIII Parisiis ex bibliothecae pu- 
blicae copiis emendati ac scholiis instructi, nunc demum 
in lucem prodeunt. 

Quoniam a nonnullis viris doctis, quos infra laudabi- 
mus, solae propositiones Autolyci editae sunt, dubitatio 
quaedam exorta est, num demonstrationes etiam, id quod 
summum est in omni opere mathematico, adiecerit Auto- 
lycus, aut, si quae adiectae fuerint, utrum ab hoc ipso, 
an forte ab alio recentiore scriptore compositae sint. Quin 
etiam scholia dicere coeperunt pro demonstrationibus 9 ), 
quamvis diversa illorum ratio ab his esse soleat. Quibus 
de opinionibus non opus est plura dicere: omnium, quo- 
rum ea perquirere interest, usui iam patent Autolyci et 
propositiones et illae quas ipse addidit demonstrationes 
accuratissimae et copiosissimae ; denique etiam scholia an- 
tiqua plus ducenta exstant, ac plurima quidem ex Graecis 
codicibus in lucem a nobis prolata, pauca autem in Grae- 
cis nondum reperta, sed tamen ab Auria Latino expressa 
sermone. 

Atque ipsius quidem Autolyci demonstrationes hoc 
quod edimus volumine contineri nostro iure contendere 



9) Ricardus Hoche in praefatione ad Autolyci proposi- 
tiones codice Hamburgensi Autolycum cum scholiis adiectis, tum 
codice Monacensi eiusdem tcsql Hivovfizvrjg GcpuLQccg libellum 
cum iisdem quae in cod. H. leguntur scholiis contineri scribit. 
Similiter Martinus 1. c. p. 411 laudat Auriae interpretationem, 
comprenant en latin les scholies grecques que ces manuscrits 
fournissent, et paulo post secundum Hochium les deux opuscules 
d' Autolycus avec les scholies grecques commemorat. Idem tamen 
£>. 413 iure suspicatur in illis quae Hochius dixit scholiis de- 
monstrationes , quibus ipse Autolycus propositiones suas con- 
firmaverit, latitare. 



PRAEFATIO. XI 

videmur. Scilicet nemini eorum, qui adhuc scriptorum 
mathematicorum propositiones cum suis demonstrationibus 
uno tenore compositas et sic in libris manu scriptis con- 
servatas publici iuris fecerunt, hoc insuper munus impo- 
situm est, ut demonstrationes, id est totius operis partem 
et copiosiorem et graviorem, ab eodem auctore, quem 
propositiones scripsisse inter omnes constaret, profectas esse 
convinceret. Quid, quod ipsum dicendi genus germanam 
antiquitatis speciem atque incorruptam prae se fert? Si 
quibus theorematis singulae demonstrationis partes sub- 
nituntur, ea aut omnino non citantur aut ipsa theorema- 
tis verba repetuntur, neque usquam auctor theorematis aut 
nomen libri aut numerus propositionis afferuntur: haec 
autem omnia vetustissimae dictionis mathematicae propria 
esse satis constat. Accedit fusum fere et prolixum di- 
cendi genus, idem tamen, omissis mediis quibusdam de- 
monstrationis membris, passim etiam hiulcum; accedit 
testis antiquitatis nativa verborum simplicitas ac tenuitas, 
qualis decuit illa mathematicae disciplinae quasi incu- 
nabula. 

Sed forte dixerit quispiam Theodosii sphaerica in his 
de quibus agitur demonstrationibus aliquotiens citari; ergo 
post Theodosium demum, qui primo ante Chr. n. saeculo 
vixerit, scriptas esse demonstrationes; alienas igitur easdem 
esse ab Autolyco, tribus fere saeculis antiquiore. Ad eam 
quaestionem in simili argumento accessit J. L. Heiberg, 
auctor in omni huius doctrinae genere locupletissimus 10 ), 
ac mihi quoque pauca, quae ad eam rem pertinerent, 
nuper commemorata sunt 11 ). Nimirum Euclidis etiam in 

10) Litterargeschichtliche Studien iiber EuJclid, Lips. 1882, 
p. 43 — 47. Hunc Heibergii libellum posthac, ubicunque eius 
citandi occasio redibit, breviter Studia Euclidea vocabimus. 

11} A^fi^ara eig xu GcpttiQind in Fleckeiseni annalibus 



XII PRAEFATIO. 

phaenomenis nonnulla theoremata, quae nunc in Theodosii 
sphaericis leguntur, citata deprehendimus neque tamen ob 
eam causam abiudicamus phaenomena ab Euclide auctore 
Immo sphaericorum libri ante Euclidem fuerunt, quibus 
ille usus est, quosque duobus post saeculis Theodosius in 
eam formam redegit, quae ad nostram usque aetatem 
est tradita. Atqui si ante Euclidem fuerunt sphaerica, 
num incredibile est ante Autolycum quoque eadem fuisse? 
Ne multa, nunquam Autolycus in animum indueere potuit 
de sphaera quae movetur aut de ortibus et occasibus ex 
artis mathematicae regulis libros componere, nisi iam in 
manibus fuissent sphaericae doctrinae elementa, ratione 
geometrica demonstrata. Quae sphaerica vetustissima quis- 
quis composuit 12 ), eundem fere theorematum ac demon- 
strationum ordinem tenuit, qui ex Theodosii sphaericis nobis 
est notus, ac simili etiam scribendi genere usus est. Non 
negaverim equidem nonnulla Theodosium suo ingenio addi- 
disse, pauca etiam emendavisse; sed in plerisque illa quae 
dicimus antiquissima sphaerica simillima fuerunt his re- 
centioribus quae sub Theodosii nomine feruntur. Nam 
Euclidem in phaenomenis usum esse sphaericorum libri 
primi theorematis quattuor, secundi octo, tertii uno de- 
monstrat Heibergius eo quem laudavimus loco; atqui ad 
haec ipsa theoremata demonstranda rursus alia necessaria 
fuerunt, quae in iisdem sphaericorum libris inveniuntur; 
ergo plura etiam quam haec tredecim, quae statim enu- 

{Jahrbiicher fiir classische Philologie, Leipzig, Teubner), 1883, 
p. 415 — 420. Ibi de sphaericis, quibus Autolycus usus sit, dixi- 
mus p. 416 adn. 6. Et conf. eosdem annales, 1884, p. 367 sq. 
12) Ab Eudoxo Cnidio sphaerica scripta esse praeter Hei- 
bergium (1. c. p. 46) suspicatur etiam Paulus Tannery litteris 
mense Septembri anni 1883 ad me missis : J'ai ete joyeux de 
vous voir emettre Vopinion que les Spheriques de Theodose re- 
presentent un ouvrage anterieur d Archimede et d Autolycus. 
On ne peut guere, je crois, penser q%Ca Eudoxe. 



PRAEFATIO. XIII 

ineravimus, in antiquioribus sphaericorum libris iis fue- 
runt quibus Euclides usus est. Et simili argumentatione 
ex Autolyci demonstrationibus formam quandam illorum 
sphaericorum licet restituere. 

Verum alia quoque in Heibergii studiis Euclideis oc- 
currit similitudo, quae ad hanc de Autolyco disputationem 
apte transferatur. Nam ut in phaenomena irrepserunt 
nonnulla recentiorum interpretum supplementa, ita non 
omnia quae nunc in Autolyci libris manu scriptis legun- 
tur eadem prorsus forma qua ad nostram aetatem per- 
venerunt olim ab ipso composita sunt. Velut in demon- 
strationibus quae exstant ad libri primi Ttsql irtixolcQv %cc\ 
dvtisnv theoremata 8 et 10 non semel oQa&^aexM, at in 
ipsa propositione undecima et in ea quae sequitur demon- 
stratione ubique ocp&fosxcti legitur 13 ). Iam cum eundem 
scriptorem has formas longe inter se diversas eadem in 
scriptione promiscue admisisse vix credibile sit, atque 
illud oQcc&r]Gsxcci posteriore demum aetate e vulgari di- 
cendi usu in litterarum monumenta sit translatum u ), theo- 
rema undecimum, in quo vetustior forma ocp&ricsxcct, le- 
gitur, integrum ex Autolyci aetate exstare, contra illae 
quae oQcc&qcsxcci exhibent demonstrationes a scriptore ali- 
quo, qui uno pluribusve saeculis post Autolycum fuit ; in 
hanc quam nunc legimus formam redactae esse videntur. 
Atque in demonstrationem , quae decimum eiusdem libri 

13) Vide p. 78, 19. 90, 3 et 19. 92, 9. 94, 7 et 16. 96, 8 et 12. 

14) Primum qui oQa&r^osxca scripserit citant Galenum tcsql 
XQSiccg xcov sv dvd-Qconov 6C0CMXXI [ioqlcov libro X, vol. III p. 820. 
822 ed. Kiihn. Quamquam aoristus scoqcc&tjv inde ab Aristo- 
telis aetate in usum venire coepit. Conf. R. Kiihner, Ausfiihr- 
liche Grammatik der griechischen Sprache, edit. II, vol. I p. 881, 
W. Veich, GreeJc verbs, new edition, Oxoniae 1879, p. 495. 
Avistotelem ipsum aoristi formis modo dcp&ij modo oQcc&fj ac 
similibus usum esse docet Hermannus Bonitz in indice Aristo- 
telico p. 520. 



XIV PRAEFATIO. 

theorema sequitur, insuper inculcatum est lemma quoddam 
recentius (p. 92, 10 — 94,5), cuius scriptor, quasi sit ipse 
Theodosius Tripolita, zovxco yccQ, inquit, i%Qf}Ca(jis\ra xctl 
sv rcp tvsql ohrjcscov. Denique in demonstrationibus theo- 
rematum 12 et 13 passim occurrit conclusionis formula 
%al tolvvv, aliena a vetustiorum scriptorum usu. 

Ergo sub finem primi de ortibus occasibusque libri 
nonnulla interpolata esse satis constat; at vero alia, quae 
ipse Autolycus eo loco adiunxerat, periisse videntur, si- 
quidem recte ab interprete quodam citatur primi libri 
theorema decimum quintum 15 ), id est secundum post illud 
quod in nostris codicibus est ultimum. 

Secundi libri de ortibus in decimo ac proximis theo- 
rematis quaedam insolito more composita esse commemo- 
ravimus p. 135 adn. 3. 

Contextum Graecum, qui hoc volumine continetur, non 
solum scholiis antiquis, sed etiam continua interpretatione 
Latina adnotationibusque nonnullis illustravimus. Necesse 
autem esse Graecorum scriptorum mathematicorum verbis 
addi versiones Latinas, cum et alioquin constaret et edi- 
tionibus Archimedis, Euclidis, Pappi, quae Heibergio et 
nobis auctoribus prodierunt, satis probatum esset, nuper 
de Autolyco edendo disserens confirmavit M. Curtze, vir 
in omni doctrina mathematica versatissimus 16 ). Ac ratio- 
nem interpretandi eandem fere quam nuper in Pappi col- 
lectione tenuimus, et Graecis verbis accurate exprimendis 
et sententiis formulisque perspicue conformandis sedulo, 
quantum in nobis erat, intenti. Itaque, ne hoc silentio 
praetereamus, ex recentiorum usu Graecam nsQicpsQSLav^ 



15) Vide p. 132 6%oUov iie, p. 133 adn. 5. 

16) Jahresbericht iioer die Fortschritte der classischen Al- 
terthumsivissenschaft herausgeg. von C. Bursian, vol. XI, 1877, 
p. 210. 



PRAEFATIO. XV 

id est partem aliquam totius circuli circumferentiae, Er- 
nestum Nizze, Theodosii interpretem, secuti plerumque 
arcum interpretati sumus; sed in libro de ortibus secundo 
circumferentiam dicere aptius visum est. 

Iam quoniam princeps haec Autolyci scriptorum, quot- 
quot supersunt, in lucem prodit editio, operae pretium 
esse videtur, quibus rerum vicissitudinibus quasi iactatae 
fuerint praeclarissimi scriptoris reliquiae, paucis exquirere. 

Primum enim Autolyci libri in Latinum sermonem ex 
codice aliquo Graeco, ut videtur, verbo tenus conversi 
neque uspiam emendati, passim vero mutilati atque etiam 
auctoris sui nomine destituti, Venetiis anno MDI prodie- 
runt in priore volumine operis quod inscribitur 

Georgii Vallae Placentini viri clariss. de expetendis 
et fugiendis rebus. 

Cuius operis libro XVI sive Astrologiae libro I, cap. II, 
quaternionis cc folio primo verso incipit tractatus: De 
sphaerae mobilitate. Sphaerae puncta aequaliter ferri dicun- 
tur quaecunque aequali tempore aequales ac similes praeter- 
eunt magnitudines cet., quae sunt Autolyci neQL xLvov(iivr}g 
Cycdoag, usque ad verba: similiter demonstrabimus quod 
nequidem aliud aliquod praeterquam e. igitur e. punctum 
centrum sphaerae est , et est in utroque abc. orbium maxi- 
mus ergo est uterque abc. cdb. orbis, quae respondent ex- 
tremo contextui Graeco eiusdem libri. Sequuntur folio III 
verso haec: De ortu et occasu siderum. Stellarum non er- 
rantium ortus et occasus alii dicuntur veri, alii apparentes 
cet., quae conversa sunt ex Autolyci Tteot etcltoIcov %al 
6v6ecov libro primo. Sed octavam Autolyci propositionem 
apud Vallam sequitur duodecima eademque extrema; omis- 
sae igitur sunt propositiones nona, decima, undecima, ter- 
tiadecima. Sequuntur alia theoremata quae respondent 
Autolyci secundi libri propositionibus septem prioribus; 



XVI PRAEFATIO. 

tum folio eiusdem quaternionis VI recto inde a verbis 
Acceptis sub signifero in occasus ad meridiem cet. eiusdem 
libri propositiones tres extremae Latino sermone expres- 
sae sunt, omissae autem illae quae mediae in Graecis le- 
guntur, scilicet octava usque ad decimamquintam. Sequi- 
tur eodem folio verso tractatus qui inscribitur *De signo- 
rum progressu dimensio. Si fuerint quotcunque termini in 
excessu 9 cet. 

Autolyci libri de sphaera propositiones sine demon- 
strationibus suis Messanae prodierunt anno MDLVIII in 
volumine quod inscribitur 

Theodosii sphaericorvm | elementorvm libri. III. | Ex 
traditione Maurolyci Messanensis Mathematici. | Menelai 
sphaericorvm lib. III. | Ex traditione eiusdem. | Mavrolyci 
sphaericorvm lib. II. | Avtolyci de sphaera, qvae move- 
tvr | Liber. | Theodosii de habitationibus. | Evclidis phae- 

nomena | Brevissime demonstrata. | Maurolyci de 

Sphaera sermo. | 

Incipit Avtolyci de spliaera qvae movetur, Ex traditione 
Mavrolyci, liber folio 61 recto, unde pertinet ad fol. 62 
rectum l7 ). Converterat autem Franciscus Maurolycus, ab- 
bas Messanensis, has Autolyci propositiones e libro Arabis 
Zin-Eddin-Abhari, non e Graeco aliquo codice 18 ). Mauro- 
lyci interpretationem Parisiis anno 1644 repetivit Marinus 
Mersenne in ea quam edidit Universae geometriae mixtae- 
que mathematicae synopsi p. 243 — 246. 

Primum Autolyci propositiones non solum Latino, sed 



17) Maurolyci libri quamvis typis olim expressi exempla 
nunc multo rariora sunt quam Autolyci codices Graeci manu 
scripti. Nos Monacensis Bibliothecae regiae exemplo usi su- 
mus, quod uno eodemque volumine continetur cum Bongi my- 
stica numerorum, quo quidem titulo totum volumen obsigna- 
tum est. 

18) Martin, Revue critique (supra adn. 1) p. 410 sq., Ricar- 
dus Hoche in praefatione ad Autolycum p. II. 



PRAEFATIO. XVII 

etiam nativo sermone edidit Conradus Kauchfuss Argen- 
torati anno MDLXXII. Titulus libelli, cuius item pauca 
admodum exempla exstant, hic est: 

Sphaericae doctrinae propositiones graecae et latinae: 
nunc primum per M. Cunradum Dasypodium in lucem 
editae. 

Priorem huius voluminis partem propositiones ex Theo- 
dosii libris 6<p'caQi%cdv , tceqI olk^ecov , tzeqI 'y^ieqcqv %ai 
vvkt&v excerptae occupant. Sequuntur Autolyci proposi- 
tiones his sub titulis: AYTOAYKOY tceqI KLvovfiivrjg Gcpai- 
oag pipxiov ev (p. 36— 40), tumAYTOAYKOY tveqI stu- 
toXcqv %ca dvtiscov kqcqtov (p. 40 — 44), itemque ro Ssvts- 
qov (p. 44 — 50). 

Paucis post mensibus, quam Dasypodius haec in pu- 
blicum emiserat, propositiones librorum de ortibus occa- 
sibusque in sermonem Francogallicum conversas edidit 
Forcadel de Beziers, vir mathematicus, Parisiis anno 
MDLXXII 19 ). 

Ex eadem Dasypodii editione vir quidam et Graeca 
et mathematica doctus saeculo XVIII descripsit omnes 
quas diximus Theodosii Autolycique propositiones. Quod 
apographum extrema folia occupat eius codicis, quem nunc 
possidet Franciscus Eyssenhardt; atque eae quidem pagi- 
nae, quibus Autolyci fragmenta continentur, separatim nu- 
meris 1 — 9, tum rursus eae, quibus Theodosiana descripta 
sunt, numeris 1 — 18 notatae sunt. Edidit autem ipse 
possessor ex hoc apographo, Dasypodii editionis ignarus, 
in Fleckeiseni anualibus 20 ) Theodosii de habitationibus et 
de diebus ac noctibus propositiones, tum ad Autolycum 



19) Scripsimus haec secundum Martinum 1. c. p. 411, li- 
brum ipsum non vidimus. 

20) Jahrbucher fur classische Philologie (Leipzig, Teubner) 
1868 p. 243 sqq. 

Autolycus. b 



XVIII PRAEFATIO. 

variam scripturam indidem enotavit Ricardus Hoche in 
libello, quem statim citaturi sumus. Scriba igitur litte- 
ratus ille de quo diximus Dasypodii paginarum numeros 
in suum apographum transtulit, textum accuratissime, 
omissis tamen accentibus, adspiratione , iota subscriptis, 
repetivit, errores quosdam Dasypodii manifestos, velut 
dvOr}rcu vel indicativi formam naQccylyvrjTcu, in describendo 
correxit, praeterea autem nihil neque coniectura sua ne- 
que vero ullo ex libro manu scripto supplevit. Id quod 
singillatim perscrutari licuit mihi per Eyssenhardti bene- 
volentiam, qui codicem suum excutiendum mihi misit anno 
MDCCCLXXXIIL 

Plenos Autolyci libros in Latinum sermonem conver- 
sos Romae edidit Iosephus Auria, ac librum quidem de 
sphaera anno MDLXXXVII, eos autem qui sunt de orti- 
bus et occasibus anno insequenti, his sub titulis: 

Autolyci de sphaera quae movetur liber. Scholiis 
antiquis, et figuris illustratus: de Vaticana Bibliotheca 
depromptus. Iosepho Auria Neapol. interprete. 

Autolyci de vario ortu et occasu astrorum inerran- 
tium libri duo. Nunc primum de Graeca lingua in La- 
tinam conversi: Scholiis antiquis et figuris illustrati, de 
Vaticana Bibliotheca deprompti. Iosepho Auria Neapoli- 
tano interprete. 

His libris editis egregiam ac vix unquam satis lau- 
dandam operam praestitit vir doctissimus ac diligentissi- 
mus, qui nisi Graecum contextum omisisset (quem qui- 
dem separatim edere animum induxerat), omnibus virorum 
litteratorum desideriis longum in tempus satisfecisset. 
Quod autem editoris fuerit consilium quibusque usus sit 
subsidiis, ipsum audiamus exponentem. Primum in prae- 
fatione ad librum de sphaera INTERPRES LECTORI 
S. D. his verbis: 






PRAEFATIO. XIX 

In Autolyco, et Theodosio id a nobis susceptum est la- 
boris. Principio, Graecum exemplar nostrum manuscriptum 
cum omnibus exemplaribus graecis manuscriptis, antiquissimis 
illis quidem quinque, quae asservantur in Vaticana Biblio- 
theca, quorum mihi copiam meo arbitratu semper fecit huma- 
nissimus vir Federicus Reinaldus, Vaticanae custos, diligentis- 
sime contuli. Scholia omnia, veluti Apes summos flores, ex 
illis, in quibus sparsim essent posita, decerpsimus, et in 
nostram Autolyci, et Theodosii versionem transtulimus. Quam- 
quam aliqua sint fortasse, quae aliena prorsus videantur, tamen 
nos in hoc peccare maluimus, quam committere, ut diligentia 
nostra desiderari possit, si quid fuisset praetermissum: Omnia 
(ut videre licebit) suis apte locis collocanda curavimus. 

Atque idem paulo post, de Maurolyci editione, quam 
ille ex Arabico fonte haustam nobis tradiderit, disserens: 

Ut autem nihil omitteremus , Maurolyci harum trium (ut 
dixi) Propositionum una cum eiusdem scholiis versionem quo- 
que addere voluimus: Ceterum, figuras magna ex parte muta- 
vimus; Quid nos praestiterimus , cum graeca horum librorum 
exemplaria edemus , omnes intelligent. 

Tum in praefatione ad libros de ortibus occasibusque 
INTERPRES LECTORI S. dicit his verbis: 

Quanta ardeam cupiditate, et adiuuandi et illustrandi hoc 
genus disciplinae quae fia&rioCg , seu (ici&rjncc graeco nomine 
appellatur, quae ve ad primum mobile spectat, vel ex edi- 
tione Autolyci de sphaera, quae mouetur, et Theodosij de 
Habitationibus anno superiore potuisti, Lector, intelligere: in 
quorum librorum editione cum multos in hoc genere auctores 
etiam ad scientiam primi mobilis pertinentes, breui me in 
lucem emissurum, pollicitus* essem, faciendum existimaui, vt 
Autolyci de vario ortu, et occasu inerrantium astrorum libri 
duo subsequerentur: in quorum librorum editione, si nihil 
aliud praeterea consequemur, illud certe mihi omnium gra- 
tiam, credo, conciliabit, qubd Auctores antiquissimos, praestan- 
tissimosque in hoc genere, e tenebris, in quibus tot annos, 
nescio quo fato, misere iacuerunt, vindicare sim conatus. Di- 
ligentia eadem in his, atque in ceteris iam editis, adhibita 
est: Nam graecum exemplar nostrum manu scriptum, cum 

b* 



XX PRAEFATIO. 

quinque vaticanis exemplaribus graecis item, & rnanuscriptis 
a nobis collatum est: ex quibus quidem scholia omuia, quae- 
cunque sparsim in illis essent, a nobis & decerpta, & latine 
facta, in singulas propositiones videbis annotata, et addita. 
Locos autem ad scientiam demonstrandam, quoniam in grae- 
cis codicibus nusquam erant, vel ex Euclidis Phaenomenis, 
vel Theodosij xav 21 ) 6cpuiQiY.(ov libris, vel aliis antiquissimis 
graecis auctoribus, ut videre licebit, desumpsimus: in mar- 
gineque posuimus: His tu, Lector, fruere, dum Euclidis Phae- 
nomena, et Theodosii 71sqI vvxzojv, hcci 22 ) tj^isqcov libros duos 
vere aureos, ad primum etiam motum, quem wx&ripsQov 
graeci appellant, pertinentes, breui tempore excudendos cu- 
rabimus. Caetera, si his delectabere, et maiora, vt spero, in 
dies sequentur. Absoluta enim hac doctrina primi mobilis, 
ad Theonis commentaria in Ptolemaei xr\v {isydXriv ovvxcc^Cv 
de graeca in latinam linguam vertenda animus se ipse con- 
uertet. 

Sequuntur alia de Maurolyci scriptis, cuius ex cosmo- 
graphiae dialogo nonnulla citantur. Sed ut ad propositum 
redeamus, praeter haec quae statim laudavimus, quam 
bene Auria meritus sit de Autolyco, omnes paene nostrae 
editionis paginae plane ostendunt. 

Ut supra iam diximus, post Auriae aetatem tria fere 
saecula praeterierunt, quibus nihil quod ad Autolycum spec- 
taret in lucem emissum est. Tandem anno MDCCCLXXVII 
in programmate Iohannei Hamburgensis 

ATTOATKOT IIEPI KINOTMENHC C$AIPAC KAI 
nEPI EniTOA^N KAI ATCE&N. AVTOLYCI DE 
SPHAERA QVAE MOVETVR ET DE ORTV ET OC- 
CASV LIBRI. RECENSVIT RICARDVS HOCHE. 

Quamquam non plenos Autolyci libros, sed proposi- 
tiones tantum, ut olim Dasypodius, expressit Hochius, 
tamen eam ob causam merito laudandus est, quod primus 






21) xcov sine accentu expressum est apud Auriam. 

22) y.ccC cum accentu acuto Auria. 



PRAEFATIO. XXI 

ad codicum veterum duorum auctoritatem, Hamburgensis 
et Monacensis, verba Graeci scriptoris exegit. Censuram 
huius libelli Martinus egit eo loco quem initio citavimus 
p. 409—416. 

Arabicae Autolyci librorum versiones exstant nonnullae 
de quibus agunt Harlesius in Fabricii Bibliothecae Gr. 
vol. IV p. 17 sq., I. G. Wenrich, De auctorum Graecorum 
versionibus et commentariis Syriacis Arabicis cet., Lipsiae 
1842, p. 208 sq. 23 ), F. Wustenfeld, Die Ubersetmngen ara- 
bischer Werke in das Lateinische, Abhandl. der K. Gesellsch. 
der Wissensch. zu Gottingen, vol. XX, anni 1877 actorum 
mensibus Maio et Iulio p. 65, Maur. Cantor, Vorlesungen 
iiber Geschichte der Mathematik I p. 603. Gothae in bi- 
bliotheca ducali complures saeculi noni codices servari, 
qui Autolyci, Theodosii aliorumque astronomorum versio- 
nes Arabicas contineant, et ex his quidem nonnullos a 
Wenrichio nondum citatos esse Guilelmus Pertsch litteris 
Gotha a. 1876 missis humanissime mecum communicavit. 

Restat ut de libris manu scriptis, quos ipsi excussi- 
mus, pauca addamus. Ac Vaticanum quidem unum, ut 
iam dictum est, Romae descripsimus, alios Parisinos plu- 
res illa in urbe contulimus, denique etiam Florentiae in 
libro Laurentiano Autolycea quaedam invenimus. Nostro 
in domicilio versavimus codices Monacensem et Hambur- 
gensem, quod ut per tantum temporis spatium, quantum 
opus esset, facere nobis liceret, Georgii Laubmanni et 



23 N i Locus hic est, ut Wenrichii testimonium de commen- 
tariis in Euclidem iniuria Autolyco tributis, qua de re iam 
supra (p.V) Martinum citavimus, verbo tenus afferamus: Auto- 
lyci nomiue, iuquit Wenrichius p. 209, a Mohammede ben 
Ishak laudantur praeterea commentarii in Euclidis Elementa, 
Aristotelisque Categorias, quorum tamen librorum neque vete- 
rum quisquam, neque Fabricius Harlesiusque mentionem in- 
iiciunt. 



XXII PRAEFATIO. 

Francisci Eyssenhardti, virorum praeclarissimorum, huma- 
nitate contigit ac benevolentia. 

Sequitur codicum conspectus: 
A = Vaticanus Graecus 191 membraneus, saeculi 
XIV, partim etiam XV, continet fol. 64 — 70 libros tceql 
etclxoXcov %al SvCecov, tum fol. 72 — 74 librum tceql klvov- 
fjisvrjg ccpaLQug. Medium inter haec Autolycea locum oc- 
cupat Hypsiclis avacpoQMog 24 ). 

B = Parisinus Graecus 2390, bombycinus, saeculo 
XIII ineunte, ut videtur, exaratus, continet fol. 261 — 264 
librum tceql XLVOVfjLEvrjg ccpaLQag. 

C = Parisinus Gr. 2342, chartaceus, saeculi XIV, 
continet fol. 129 v — 131* librum tceql CcpaLQag, fol. 150 v 
— 154 v libros tceql etclxoXcov xal dvcscov. In 'margine 
praeter figuras plurima scholia partim minio, partim atra- 
mento, eaque omnia minimis litterarum ductibus, qui non- 
nullis locis paene evanuerunt, adscripta sunt. Quae cuncta 
in ordinem redegimus ac suo quodque loco cum iis scho- 
liis, quae in aliis codicibus exstant, in hanc nostram edi- 
tionem recepimus. 

D = Monacensis Gr. 301, chartaceus, ab Andr. Dar- 
mario saeculo XVI scriptus, continet fol. 53 — 75 librum 
tceql (ScpaLQag. 

E = Hamburgensis math. gr. V fol., chartaceus, sae- 

culi XVII, continet pag. 5 — 28 librum tceql 6cpaLQag, 

pag. 29 — 89 libros tceql etcltoIcov %al dvcscov. Breviora 

scholia ad suum quodque locum in margine, alia longiora 

ad librum de sphaera post singulas propositiones , ad li- 

bros de ortibus occasibusque uno tenore pag. 91 — 102 

adscripta sunt. 

24) Conspectum omnium auctorum et librorum mathema- 
ticorum, qui hoc amplissimo codice plurium scribarum manibus 
exarato continentur, praebet Gustavus Parthey in annalibus 
academiae Berolinensis (Monatsberichte etc.) 1863 p. 374 sqq. 



PRAEFATIO. XXm 

Praeterea de paucis quibusdam locis inspeximus codi- 
ces Parisinos Graecos, saeculo XIV exaratos, 2364 char- 
taceum, 2448 bombycinum, 2472 chartaceum. 

Codex Laurentianus plut. XXVIII, 14, folio 301 sub 
titulo avxoXvnov tceqI stclxoXcov ccGtiocov continet libri primi 
de ortibus occasibusque definitiones inde a verbis Tcov 
ccnXavcov usque ad sG%axcog cpctvrj dvvov. Qui pagina no- 
strae editionis 48, 7 cum reliquis codicibus consentit in 
Tcov ds ulri&Lvcov, nec praeterea habet fere quae differant ab 
illis (nisi quod pronomen indefinitum xl sic cum accentu 
acuto et femininum scoa sic cum circumflexo exarata sunt). 

Non alienum videtur breviter hoc loco commemorare 
lcoxa quod vocant subscriptum in codice A plerumque, in 
BC semper omissum esse. In iisdem libris, ac passim 
etiam in aliis, litteris l et v bina puncta, ut formae ex- 
sistant C et v, superscribi solent. 

Siglis codicum quae modo praescripsimus accedunt 
notae librorum, quos supra commemoravimus , editorum 
ab his: Au = Auria, Da = Dasypodio, Ho = Hochio, 
Mau = Maurolyco, Va = Valla, denique Hu = hoc 
editore. 

Litterula s notae codicis paucis locis adiecta significat 
dubitationem de scriptura quae silentio tantum, ut aiunt, 
nititur. 

Uncinis his [ ] ea seclusa sunt quae aliena esse vi- 
debantur ab ipsius scriptoris contextu; contra his angu- 
latis <^ y illa significavimus quae in codicibus quidem 
omissa, sed ab editoribus probabili coniectura addita sunt. 
Parentheseos notae vulgares ( ) ad serisum verborum 
spectant, non ad rem criticam. 

Sequitur scripturae varietas e codicibus excerpta, pri- 
mum in ipsos Autolyci libros, tum in scholia. Numeri 
sunt paginarum et versuum huius editionis. 



XXIV ADNOTATIO IN 



ADNOTATIO IN AUTOLYCI LIBROS. 

2, 1. duToXuKou A, (xutoXuk 8 B. 2. KivouueV 5 B. cqpaT- 

pac D, cqpaTpac pi0\iov ev Da. 3. "Opoi add. Da. 4. A 

B in marg., a' E in marg., d Da, om. ACD. ad 'Oua\ux 

super versum addit icoTax^ujc Paris. Graec. 2448. oca et ead. 
m. superscr. c 'Tav B, 6rav AD, oca CEDa. 5. Tca tc AB, 
ica (omisso re) C, ica tc D, Tcd tc E. f\ BCDDa, r\ A, om. 
EMau (et aequales magnitudines et etiam similes Au). bi- 
eHepxerai et superscr. nrai B. 6. 0' E, in marg. Da, om. 

ABCD. qpepouevov ti A, qpepouevov to B. 7. bio A. 

9. bieHfiXGe BCD. 11. TTpoTdceic add. Da. 12. d C in 
marg., 5 D in marg., A' E, om. AB. crpe^peTai AB. 14. 
6ca ur^ ^ctiv eiri toO dSovoc] praeter polos Mau. \xf\ ecnv 
CDE. 15. cqpaTpa D. 

4, 1. Td ap AB, distinx. CDE. 2. e*|auTf]c, eraso uj, A. 
4. \xr\ £cnv DE. 6. if\ cqpaipa A, if\ cqpaipa D. 9. cqpaipac D, et sic 
passim infra, itemque in dativo cqpaipa vel cqpaTpa. 11. tujv 
a0 ABD, distinx. CE. bf\] vlyv E. 12. to cvtf BCDEAu, 
to afS A. 16. iracav sine acc. A. tou ayp BCDE^lw, toO 
af A. 17. TTi ap euGeTa A, Tfl aji euGeTa D. 18. tf) 

cqpaTpa A, ttj cqpaTpa D. 19. ouca om. C. 20. 21. verba 
bid to Kai Triv TA aiei biau^veiv Trj AB rrpoc 6p0dc tolerari 
possent, si abesset Kai, sic enim repeteretur hypothesis quae 
paulo supra (vs. 15 — 17) posita est; at ille qui haec verba, ad- 
dito Kai, repetivit alienum quid inculcasse videtur. 20. dei 

ABCE, #ei D. 21. Sti Td ojj AB, distinx. CDE. 26. un. 
ecTiv E. 27. tuj d.p D. rr6\ouc om. B. 

6, 1. oi be A pr. m. ex 6 be. 2. ccpaTpa kuk\oi TrapdX- 

\n\oi eiciv D. 3. ur| ecnv D. 5. eri] 6ti D. 7. p A in 

marg., p B in marg., C in marg., p D in marg., B E. 9. 

10. bi^pxerai D, praeteribunt VaMau, percurrent Au. 10. 
kuk\ujv om. Da. 13. Td ap AB, distinx. CDE. 16. Td fb 
AB, distinx. CDE. 17. xb AB. 21. Tap om. D. 22. Td 
Yb AB. oi be fe b£ E. 23. bid Tf\c a]$Y eTUTrebov CE. 
bri] be to ayp i^uikukMov D. 



LIBRUM DE SPHAERA. XXV 

8, 1. eSepx<*c0uj E. to ot 6p A. 1—3. Kai ev Tfj uepi- 
qpopqi Tfjc cqpaipac jueTaKeKivr)c9iu to ArAB f|uiKi>KXiov om. C. 
2. t6 ot I 6p A. 4. etci C. 6. oi df 60 AB, oi fe" b$ C, 

corr. DE. 6)uoia B. dpd Ictiv A. 7. 8. t6, Te f ai- 

Ueiov D. 8. eiri t6 E] eiri to rj E. 9. ei dbuvaTOv E. 10. 
TrapaYrfve^ew] epx^c0uj D. 12. 13. to crf 63 A. 13. ujc 

Tfjv ae rjp AB, uuc ty\v aerifJ CDE, virgulam notae B adscripsit 
Hu (forsitan in codice antiquiore olim scriptum fuerit B, unde 
in codice A mansit litterae p forma similis u). 14. tujv de 

Zp AB. de ri£ A, aerjP BCDE, virgulam notae B adscripsit 
Hu. 15. eirt t6 B' Hu, em to e ABCDE, f ad punctum E' 
Au. 16. €ctiv ty\c D, sed v expunctum. 17. 18. to, tc f 
eiri to e irapaYiveTai D. 19. 6uoiujc 6e D. 20. ou6' E. 

€tt' dXXo ti ABCD, corr. E. 22—25. uf| epx^cOw 6e t6 oyP 
fjUiKUKXiuj (sic) 6id toO 6 ujc e^ei erri Tfjc 0' KaraYpaqpfic D. 
23. 6id tujv aYp ABE, distinx. C (de D vide priorem adnot.). 
25. 6euT^pac] $" C , p' D (ut iam supra adnotatum est). 26 sq, 
circulus 062 parallelus, in quo punctum feratur Au (nisi quod 
Latinas notas H D F habet pro 6 Z). 

10, 1. 6 A0Z] 6 06Zf JZAu (conf. priorem adnoi). post 
Tfj TE add. D compendium vocis trepiqpepeiac. 2. ouoia f| Orj 
et similiter paulo post Tfj bZ irepiqpepeia E secundum notas 
geometricas figurae, quae est in codice, adscriptas; illic enim 
occupat locum notae 6 in nostra figura (p. 8) et vice versa 
6 locum ipsius 0; easdem notas in codice suo legisse videtur 
Au, sed tamen figura eius diversa est a notatione codicis E, 
nostrae autem notationi congrua. 2. 3. irepiqpepeia ecriv 

6uoia* Kai f) AH dpa rf) OZ om. B. 3. Kai f| 0r| dpa E; 

idem in suo codice legisse videtur Au (conf. adnot. ad vs. 2). 
Tfj QZ (ante ecriv 6uoia) CD, Ql (omisso ty}) E, ty) eZ A, ipsi 
DF (id est Ttj ~bZ) Au. ecnv A. 4. koI eici BCD. 4—9. 
Quare circumferentia 0r) aequalis est circumferentiae bZ : aequali 
igitur tempore punctum ad rj veniet, atque 6 ad Z accedet: 
sed quo tempore punctum 6 ad Z pervenit, eodem tempore 
punctum t ad e accedit: aequali igitur tempore punctum y ad 
e, et ad rj perveniet Au (nisi quod Latinas notas C pro Y> 
E pro e et similiter ceteras habet). 4. dpd £cuv A, dpa icz\ 
C. 4. 5. f) Orj 9" Tfj bZ Trepiqpepeia E (conf. ad vs. 2 et 3), 



XXVI ADNOTATIO IN 

similiter Au (ut modo adnotatum est). 5 — 7. ev icuj dpa 

Xpovuj t6 eiri to fj — xal t6 b eiri to Z. ev icuj 6e xpoviy 
to b em to Z uapaYiYveTai E (perinde igitur ac supra 6 et 
6 inter se permutavit). 6. TrapaYtveTat D (sed paulo post 

bis irapaYiYveTai). 8. XP 0VLU t6,t€ y D. 9. Kai to 6 eiri 

to r\ E (conf. ad vs. 5—7). 10. T A in marg., T B in marg., 
j^ C in marg., T D in marg., V E, dvTtcrpoqpov praeterea addit 
C in marg. 11. 6ieH£px€Tai] transmittent VaMau, praeter- 
ibunt Au (iidem interpretes aliis quoque locis futura tempora 
verborum pro praesentibus suo arbitrio ponere, vel etiam prae- 
sentia pro futuris — velut infra p. 12, 11 — 13, p. 14, 19 — 
praeferre solent). 12. cnueia Tivd ABCDEDa. 13. ouoiai 
eiciv AD, 6'uotai eiciv BDa. 14. itoXoi be tcc ap AB, distinx. 
CDE. 16. Td y& AB, distinx. CDE, item vs. 17. 18. t6, 
tc y cniueiov D. 18. 19. biarropeu^cGuj usque ad Treptqpdpetav 
om. C. 20. 6uotd ecrtv A. 21. ur] ecnv E. 22. to,t€ y 

D, item vs. 24. 23. ttjv yc btaTropeoeTai Treptqp£petav E. 

12, 1. 2. xpovtu t6,t€ b D. 2. post Tr)v AH add. B Tf) 

A£, sed ea expunxit prima manus. Kai eici CD, Kai eici E. 

3. dpa ecnv A, dpd cctiv B. 4. ott^p ecnv ACD. 5. 6'uotd 
ecTiv A, ouoid ecTiv B. 6. oub' dMrj E. dpd ecrtv AB. 

7. tt) AZ] Tf) bl Treptqpepeia D, rf\ bl "9?' E. 8. A A in 

marg., A B in marg., b C in marg., A' D in marg., idem E 
tituli instar. 11. oubev tujv BCDE, oubev tov enotavi ex A. 
11 — 13. superficiei sphaerae punctum nullum occidit, nullum 
oritur Va, nullum punctum superficiei sphaerae oritur, nullum 
occidit Mau (liberius Graeca verba interpretantes). 12. 

crjueiov D, crjueiujv (sic) Da. 13. ad verba d\\d Td uev 

cet. D in marg. adnotat d. dei ecn ABCE, dei ecri D. 14. 
d.ei ecTiv ABCE, det ecnv D. semper occultantur Va Mau, 
semper occulta sunt astra Au. 15. ucyictoc add. Hu. 17. 
t6t€ E. 20. €Tri Tfjc om. B. 

14, 2. Trapd\\r)\oc interpolatori tribuit Hu\ nam circulum 
fb horizonti parallelum esse in proximis demum demonstratur. 
3. k0k\oc in contextu omissum in margine add. D. 4. opGdc 
Icti BC, opGdc icri D, opGdc ecri E. 6. cuupdWei et minio 
superscr. cuuTriTrrei C, cuu|3a\ei et in marg. pr. manu cuuTriTiTet 

E. 7. 6rre> ecTiv ABCD. ecrt Y«p BCDE. 9. f^ ante 




LIBRUM DE SPHAERA. XXVII 

dvareXeT in D minus distincte scriptum est. 13. 14. £ctiv ev 
tuj qpavepuj] in ipso apparenti sunt Va, erunt in apparente Au, 
immo ecrtv qpavepd Hu. 14. 15. £crtv ev tuj dqpaveT] in non 
apparenti Va, erunt in occulto Au, ecnv dqpavf) E. 16. e A 
in marg., ? B in marg., € C in marg., G D in marg., E E. 
17. t6t€ pro t6 Te E, et sic passim posthac. 17. 18. ad 

verba irdvra Ta eirl cet. D in marg. adnotat (conf. ad p. 12, 
13). 19. Kal bucerai Kai dvar£XXet Da, et occidunt et oriun- 
tur Va Mau. Tcov B E. 20. evex6r|C€Tai] vertuntur Va, 

morantur Mau. 22. '0 y«P oid tujv CE. 23. 6 ABI"] 6 ajj 
A, ABC (id est ABQ VaAu. 26. cnueia BD 8 , crmeiov A, 

om. CE. occidere et oriri Va, et orientur et occident Au. 
6uvet] 6uvduet (sic) D. 

16, 1. 2. ti cr|jueiov — to A] punctum aliquod C Au (hoc 
igitur loco in Graecis T legit, in reliqua autem demonstratione 
easdem notas habet ac Graeci codices), punctum — d Va. 3. 
6 po ye AB, coniunx. CDE. 4. ad verba orav uev cet. D in 
marg. adnotat y (conf. ad p. 12,13. 14, 17sq.). 5. 6uvet] 6uva- 
cGat D. 6. tov Pr 5e A, tov prbe BCDVa, tov JBeYO E, 

corr. Hu auctore Au. 7. 6t\a re ABCD. Kat irp6c 6p9dc 
om. ABCD VaAu, irpoc opGdc om. E, corr. Hu. 8. dpd 

€ctiv AB. 9. atet ABCD, dei E. 11. Tcov ABE, corr. CD. 
16. Tcov AE, corr. BCD. 19. i A in marg., f B in marg., 
? CD in marg., s' E, ad eandem propos. D in marg. praeterea 
adnotat 6 (conf. modo ad vs.4). 21. eqpdin-eTai E, eqpdiynrat 
Ba. 23. aiei ABCD, Kai E, dei Ba. 24. aiei ABCD, 

dei EDa. 

18, 1. ucvujv kukXoc ueYtcroc E. 2. to re A. 4. eqp- 
dirTeTai E, sed lyerat corr. prima m. in marg. 5. aiei AB 

CD, dei E, item proximo versu. 7. 8. £ctuj y«P ° qpavepoc 
ttoXoc Tfjc cqpatpac 6 6. Kai 6td tujv tou a$f kukXou tt6Xujv Kai 
tou 6 u^yictoc cet. D. 8. tou ABT kukXou] tou apY C. 10. 
11. 6tacTri|uaTt 6e tuj 6a kukXoc YeYpaqpOw 6 ar]l D. 12. ad 
verba 6tacTf),uaTi 6e tuj Er cet. D in marg. adnotat e (conf. 
ad p. 12, 13. 14, 17 sq. 16, 4 et 19). YeYpdqpOuj 6 tk6 B. 13. 
tuj y^ kukXuj B C, item A (nisi quod nihil adnotatum est, utrum 
tuj an tuj, kukXw an kukXuj habeat), idem legit Va, corr. DE 
Au. 13. 14. Tcoc t€ A, Tcoc tc B. 14. TrapdXXnXoc ecrl B, 



XXVIII ADNOTATIO IN 

Trapd\\r)\6c ecri CD. 14. 15. tujv a2r| ykG B (conf. supra 
ad vs. 12). 

20, 1. aiei ecri BCD, aiei ecri A, dei ecri E. 1.2. aiei 
ecTiv ABC, aei ecriv E, aiei, omisso ecriv, D. 3. jui?! ecriv 
AC, uri ecTiv BDE. dei E. 5. cuupa\eTU) D. 6. eirei] 
Kai eirei D. 7. tujv (ante ev Trj ccpaipa) om. D in contextu, 
sed add. prima m. in marg. 8. btya re ABCD. 9. Teuvei 
D. dpd ecTiv AB. 13. 14. eiri btauerpou rr]c arf bis scripta 
sunt in E; sequitur crjueia, sed id expunctum. 15. ecpecrr)Ke 
BCD. 19. 20. Teuverai Kai KaTd to b E. 23. e\axicrr] 

ABCDE, sed A xict partim in rasura. ecrlv Tracujv E. dTro 
toO A] ab d Va, a polo D Au. 25. euOeiac (post AA) om. 
D. ad verba d\\d Kai i'cr| cet. D in marg. adnotat Z (conf. 

ad p. 18, 12 cet.). 26. t^P ecTi BCD. 

22, 2. oube] oubev E. 3. 6 uev dpa ar\l kuk\oc D. 

aiei ecTiv A, aiei ecn BC, ^tei kn D, dei eeriv E. 4. 6 be 
T9a D. aiei ecTiv AB S C, ^ei Ictiv D, dei ecrw E. 5.U 

in marg., I B in marg., Z C in marg., Z D in marg., Z E. 
'Edv 6pi£urv, omisso 6, B. 'Edv 6 6p{£wv ev rrj ccpaipa ku- 

k\oc] Si circulus in sphaera fixus Mau. ev Tfj ccpaipa] rr\ 

ccpaipa, omisso ev, D. 5. 6. t6 tc cpavep6v Kai to dqpavec 

Tfjc ccpaipac D, item Da (nisi quod Tore, ut reliquis quoque 
locis, pro to re). 8. dei E. 9. Troiouvrai] faciunt Va Mau, 
facient Au. 10. ecovrai ABCDEDa, erunt Au, eici Hu 

auctore Va (qui interpretatur similiter inclinantur verguntque 
ad horizontem, quae, omisso verguntque, repetit Mau). Ke- 
K\iuevoc D. 13.14. 6 ABAr Hu, 6 drj p6 A, 6 anP&Y BCDE, 
6 af^pi legisse videtur Au, agb.dhc Va. 16 — 18. ecrwcav 

oi oPyo-Sti oi oPy6 B. 16. 17. ^'cTUJcav oi AB TA] pro TA 
Au suo arbitrio posuit EF, id est EZ, atque item posthac. 
18. 19. Kard aurd, omisso Td, B. 19. dei E. 21. 22. Kai 
bid uev tOuv A B usque ad Tdc buceic interpolatori tribuit Hu. 
bid uev tOuv bp crnueiujv rdc dvaro\dc TrotouvTUJv scholii instar 
adscripta sunt in marg. Paris. 2472 fol. 47 r . 21. tujv bp AB, 
distinx. CDE. 22. tujv oy ABCD, distinx. E. 24. tou E] 
videlicet in puncto H (id est 0) Au. 26. t6 Z] punctum R 
Au, qui similiter etiam in proximis notas geometricas suo ar- 
bitrio posuit. 26. 27. toO ap yb AB, toO afifb CE, toO 

arjpbY D, corr. Hu. 



LIBRUM DE SPHAERA. XXIX 

24,1. eTreZeuxewcav oi (sic) r\Q-Ze-Z$ E. errei] Kai €*ei 
D. 3. to apr^ AE,tov a^b BC, corr. D. 3. 4. 6ixa tc 
ABCD. 4. dpd ecriv AB. 5. toO afab ABCDE, corr. 

Hu. 6. tov ap Yb A, tov a^fb BCDE, corr. Hu. 6. 7. 
tou afJ t6 A, toO a^b BCE, corr. D. 8. ecp<kTr|Ke BC. 

8. 9. toO n£8 D, et in marg. r\lQ repetit prirna m. 9. Terur)- 
Tai] T^iuvnTai E. 10. irepicp£peia r) f|uiceia- r) ZH om. E. 

r\ f||uic€ia ABCD, quam dimidia VaAu, interpolatori tribuit 
Hu (conf. p. 20, 20 sq. et Theod. sphaer. 3, 1). 11. ecri B 

CD, •/. (ut passim aliis quoque locis) E. 12. t6v afJ fb A, 
t6v apYQ BCE, corr. D. ^ 13. Tfjc Zr\ rr\c dTruuTepov eXdccwv 
ecTiv C, Tfjc Zr\ d-rmjTepov eXdccuiv '/.v E, Tf)c Zr\ eXdccurv ecri 
Tf)c iroppuuTepov D. ad verba eXdccuuv dpa cet. D in marg. 
adnotat 9, et ad proximum statim versum i (conf. ad p. 20,25 
cet.). 14. 8tt£p €ctiv dTOTrov C, oirep dTOirov, omisso ecriv, D. 
16. Tf|v dvaTo\f|v TTOifjceTai] orietur Va, ortum facit Au. oid 
6e] Kai 6id E. 19. ad verba ujcre oi AB TA cet. D in marg. 
adnotat TT (conf. modTj ad vs. 13 cet.). dei E. 20. TroioOvTai] 
facient Au (suo arbitrio, ut paulo supra facit pro Trovn.ceTai). 

26, 1. A^yuj oti, omisso 6f|, E. eici KeKXtuevoi] erunt in- 
clinati Au (suo arbitrio). 1.2. tov ap y6 A, tov a^fb BCE, 
tov ap &y D, corr. Hu. 3. ai a^b kju \v C. ercei] Kai 

eirei D. 3. 4. 6 kukXoc 6 r\Z6 A, sed superscriptis notis p et 
a prima manus restituit rectam verborum collocationem. 4. 
touc ap yo «Y 6p A, touc ap y6 (omissis reliquis) B, touc ap 
yb ap oy CD, touc ap-Yb-apOY E, corr. Hu. 5. 6 HZO] 6 
a£8 E. 6. 7. tujv ap yb ap 6y AD (nisi quod D puncta post 
a(S et y6 addit, et lineolam super 6y omittit), tujv a0-Y6-apY6 
B, tOuv apY^ ap 6y C, corr. E. 7. ujcre Kai eKdrepoc tujv AB 
ABAr om. D extremo fol. 65 recto. eKdrepoc tujv a£ y6 ap 
6Y A Fa, eKdrepoc tuuv a|3 • y6 • a0Y6 B, eKaTepoc tuuv a(3 y6 C E 
(nisi quod E apY^ coniungit), eKaTepoc tujv ap-Y6-ap6Y Paris. 
Graec. 2364 fol. 91 T , in quo pallidiore atramento ad marginem 
adscriptum est eKacroc (sic), unusquisque circulus BG EF et 
ABCG (id est aj-5 y6 rjaejj) Au, corr. Hu. 8. kukXujv AB 

Paris. 2364, ©* C (ut passim aliis quoque locis), kukXoc E, cir- 



XXX ADNOTATIO IN 

culus Au. ecri BCD. tov HZO] tov rj£0 kukXov D. 8.9. 
r\ KOivf) dpa auTwv Touf) C. 9. tujv a(J • y6 pa A, twv a(J ► 
Y6, fto D, tujv apyo • P<* E, corr. B C. f| AB (ante 6p0f|) om. 
D. ecri BCDE. 11. dTrrouevac auTfT,c Kai oucac ev tuj 

D. ev tuj r)Z:0K iTTlTT^blU C, €V TUJ Y]ZQ eTriTri6uj E, €V TUJ TOO 
rfZe kukXou eTrnr£6iu D. 12. 6e] 6fj D. eKaTepa D. 13. 
tou f) Z kukXou D (et pro kukXou quidem ku cum compendio 
ou sub u). ad verba f| AB dpa cet. D in marg. adnotat X 

(conf. ad p. 24, 13 cet). 

28, 1. f| uiro ku0, omisso tujv, D. kXicic ecnv A. 2. 
tov ap yb A, T0V a^b BCE, corr. D (nisi quod a0 6y distin- 
xit). 3. f| utto Xv0, omisso tujv, D. ecriv f| kXicic] r) kXicic 
ecriv D. 4. tov ap fb A, t6v afiyb BCE, corr. D (recte 

etiam notas geometricas coniungens). 5. Tct apyb B. 6. 
tou 20 AC B , tou rj£0 BDE. 7. TrapdXXrjXoi eiciv ABD, ©4 
eiciv E (accentus ad oi adiectus compendium scripturae signi- 
ficat). 8. f\ utt6 k]uv, omisso tujv, D. # Tfj utto Xv0 yujvia 

D. 9. f\ uev imo k]uv Ywvta D. riv ABCE, ev fj D. 10. 
tov a0 fb A, t6v apYb BCE, corr. D (nisi quod ap 6y distin- 
xit). 10. 11. f) 6e utto Xv0 D. 11. tt,v] in hanc scripturam 
h. 1. consentit etiam D. 12. tov a{$ yb A, tov afiyb BCE, 

corr. D (nisi quod a(J 6y distinxit). oi a$yb dpa BC. 13. 
tov ap yo A> T 6v apY^ BCE, corr. D (recte etiam notas geo- 
metricas coniungens). kukXov] horizontem Au (repetivit igitur 
eam scripturam quae p. 26, 2 in codicibus legitur). 14. 

fi A in marg., f) B in marg., 'rf CD in marg., H E. 16. eq>- 
apu6couciv ABCD, convenient Au, e^apu^Couciv E, conveniunt 
Fa, congruit Mau. 

30, 1. "Ectuj Yap ev E. 6 ABI - ] ABCD^. 2. uev 
dei ABCE, uev dei D. 6 AE] FG Au et similiter posthac 

notis ex arbitrio electis. 6e aiei hoc loco recte ABC, 

6e dei D, 6e dei E. 3. e^dTrreTai] tangat Au. 3. 4. je- 

YpdcpOuj Tic AE (de D vide proximam adnot.). 4. Tic ucyi- 
ctoc kukXoc eqpaTTTouevoc om. D in contextu, add. prima m. in 
marg. 5 init. 6 60 cy AB, coniunx. CDE. 5 extr. 6 60 
cy A, coniunx. BCDE. 7. Y<*p tic irapdXXriXoc kukXoc tijj a6 



LIBRUM DE SPHAERA. XXXI 

6 cet. D. 8. br\ ecriv A, br\ ecri BC, br\ ecri D, 6^ ecrai E. 
9. Td T Z E Hu, Td bZ ye ABE (item C, nisi quod lineas 
supra bl f€ om.), Td bZfe D (de ordine notarum Z f e conf. 
adnot. ad figuram p. 30). diro toO A] pro cmo in B legi- 

tur t>rr6 (sic); notatus igitur est error u pro d. 10. TCt H B 

A Hu, TCt anp\ ABE (item C, nisi quod lineam tranaversam 
om.), Tct drj p\ D. TrapdWnXoi elciv kukXoi A, Trapd\\r|\oi 

eici kukXoi B, TrapdXXn.Xoi eia kukXoi CE, TrapdXXnXoi kukXoi 
eiciv D. 11. Kai ante YeTpaujLievoi om. C. elci BCD. 12. 
oi ap Tb-per A, oi a^f, 6epr D, corr. BCE. 13. Kai eici 
BCD, Kai eta E. 14. ZH AE] fr]xi AC, Z^te B, Zr\ • Xe D, 
5f, XTE. 15. dpd ecriv AB, dpa */.v E. r) ook E (at 

recte paulo post Tnv 6Ka). 16. irepicpepeia] irepiqpepei (sine 
acc.) D, 7ff E. 18. TrapaYweTai D (at recte paulo supra 

TrapaYiYveTai Kai to cet.). 18 — 20. Kai eri to X Trjv Xe ~Q av 
cneXGov eTri to e TrapaYiYveTai C. 19. 20. TrapaxiveTai D. 20. 
21. orav to d eiri t6 b TrapaYevriTai D. 22. Trap^crai ABCDE, 
sed A ct partim in rasura. Kai to Xe (sic) erri to e C. tcp- 
apudcei] conveniet Va, congruit Au (sed easdem formas p. 32, 
2. 3. 5 redeuntes futuris congruet interpretatus est. 

32, 1. erri t^v BCDE, erri rfj A. 6 60 ey AB, coniunx. 
CDE. 3. t^uvouciv E. 4. ad rrXeiova supra versum tuuv 

6uo add. C, unde TrXeiova tujv 6uo in contextu E. 6"Trep ecnv 
ABCD. 5. 6 ABE] 6 ABEr coni. Hu. 5. 6. erri tov ABr 
kukXov] circulo ABCD, horizonti scilicet, Au (conf. supra ad 

p. 28, 13). 7. 6 ' A in marg., B in marg., e~CD in marg., 
E. 12. ev ccpaipa Y«p E. 12. 13. uiYicroc kukXoc 6 ABr 
ex codicum auctoritate retinuimus, quia scriptor satis habuisse 
videtur ternis litteris, sicut in superiore propositione, circulum 
denotare; sed dubitari non potest, quin idem quartam litteram 
b ad eundem circulum eo fere figurae loco, quo nos adscripsi- 
mus, pertinere voluerit, id quod Auria quoque significavit 
c maximus circulus ABCD 7 interpretans. 18. ouo cnu.e!a rd 

Y~e AB, distinx. CDE, duo puncta, scilicet B et E, Au (idem 
etiam in reliqua demonstratione notas geometricas suo arbitrio 
elegit). 22. rd fi AB, distinx. CDE. 25. Y«p oi 2^ E. 

26. Td Y€ AB, distinx. CDE. eTrei] Kai errei D. 26. 27. 



XXXH ADNOTATIO IN 

AoHoc ecn BCDE. 27. irpdc touc TrapaX\f)Xouc] ad omnes 
circulos parallelos FEGH et KBLD Au (qui post pardllelos 
omisisse videtur velut). 

34, 1. f| yZ Trepiqpepeia dpa Tfjc cet. B. 13. uirep yfjv 

ABCDE, super (omisso terram) Va, supra terram Au, uirep 
tov 6pi£ovTa coni. Hu (nam de qualicunque sphaera quae con- 
vertitur et de punctis quae sunt in eius superficie, non de 
terra et astris agitur). fr\v ecri CD, ff\v ecriv E. 15. Ta 
Zj) ABD, distinx. CE. dcrpa ABCDE, astra VaAu, crjueia 
coni. Hu (conf. ad vs. 13). 18. 19. Tfjc fJK€ BCDE, Tfjc Re 
A. 19. ecTUj] gcrtti t«P E. f\ Z ¥f D. 20. errei] xa! 

errei D. ouoid cctiv AB, ouoia */.v E. r\ ZQ "9" C (omisit 
igitur t) 23. 24. erri to E* irpoTepov dpa Kai to Z eiri to T 
7rapaYVT veTai rjirep om. D. 

36, 1. 1 A in marg., TBCD in marg., I' E. 3. 4. ev 
uiqi irepiqpopa Tfjc cqpaipac om. D Da , in una circumferentia 
sphaerae Va, in uno sphaerae ambitu Mau, in una sphaerae 
revolutione Au. 4. ecrai] fit Mau. 5. ABI"] ABCK Au 

(idem paulo post pro AZE posuit ADFE, pro A G, et simi- 
liter in reliqua demonstratione litteras suo arbitrio elegit). 7. 
aiei ABCD, dei E. 8. 6 aZe kukXoc ABCD, 6 aZer\, omisso 
kukXoc, E. 9. 6 6 ABCDE, punctum G Au, quod respondet 
Graecis to A, neque tamen scriptura codicum mutanda est. 
12. tujv ab ABE, distinx. CD. 13. toO apT kukXou tt6\ujv 
D. 14. €TT€ibf| E. CKdTepoc A, eKaTepa et super a prima 
manu compendium syllabae oc B, emT^pa CDE. 

38, 1 init. Zbr\ BCDE, £b A. 1. tov aZerj kukXov E 

(conf. supra p. 36, 8). 2. dpd lcnv B. 3. to Z criueiov 

Tf)V Za extrema sunt in D fol. 70 recto; eodem folio verso re- 
petuntur tt) ef) Trepiqpepeia. ev i'cuj usque ad Tfjv £a, sed haec 
expuncta. 4. bieXeuceTai] transibit Va, percurrit Au. 7. 
post verba to E TrapaT^vrjTai C addit haec: 6 £t© ©^civ e^ei 
Tfjv abe* Td t«P r\ Z cr)ueia eqpapudcei eTrl td a e* Kai (sequun- 
tur r\ Zhr\ Trepiqp^peia cet.). 7. 8. f) ZAH Trepiqpepeia eqpapuo- 
cei eirl ir\v AAE Trepiqp^peiav] et circumferentia DGE positio- 
nem habebit, veluti AGF; nam D et E puncta conveniunt con- 
gruuntque cum punctis A et F: et circumferentia igitur DGE 



LIBRUM DE SPHAERA. XXXIII 

circumferentiae AGF congruet Au (conf. scripturam codicis C 
ad vs. 7 adnotatam et vide figuram apud Auriam expressam, 
quae longe distat et a nostra et ab illa quam Graeci codices 
exhibent). 9. tov a60 BCDE, tov a06 descripsi ex A. 9.10. 
d\\' 6 a60 kukXov E (error scribae ex compendio, quod in ar- 
chetypo fuerit, ortus esse videtur). 10. 6p06c ecn BCDE. 

10. 11. Kai 6 BAr apa kijkXoc 6p06c ecrtv rrpoc tov ABr kukXov 
om. B. 11. 6p06c ecTi CD, 6p06c •/. E, 6p06c e"crai coni. Hu. 
16. i*| Zbt} ABE, i 5 ! lb C (litteram 6 duxit prima manus super 
aliam nescio quam), i^ 2 bi-j E. 

40, 1. ecrt BCDE Paris.2364. 2. 6 BAr opa] 6 r~0Y dpa 
E. 6p06c ecrtv A, 6p06c ecriv C (ecriv compendio scriptum), 
6p06c ecTi BDE (in E compendium vocis ecTiv), 6p06c ecTi 
Paris. 2364, 6p06c ^CTai coni. Hu. 3. TrdXtv bi] orav usque 
ad 7. rrXeov f| 6ic ecrat om. BCDE Va Au (in codice Parisino 
Graeco 2364 etiam verba, quae hunc locum antecedunt, Kai 6 

p6y dpa "0°> 6p06c ecri upoc tov apy © i^ contextu omissa, 
sed eadem manu in margine adscripta sunt; deinceps item 
in margine, scholii instar, adiuncta sunt verba irdXiv bx\ 
6rav cet. , quae abesse a BCDE diximus). 4. 6ie\0ujv A, 
corr. Paris. 2364. 5. irapecrai A, TrapaYevrjceTai Paris. 2364. 
6. 6 poyo A, 6 p6r Paris. 2364, corr. Hu. eHei A prima 

manu partim in rasura ex etxev, ut videtur. • 7. 6ic] |T A, 
eiusdem litterae eam formam quae Latinae u similis est cum 
compendii ductu exaravit et spiritum lenem (voluit accentum 
gravem) superposuit Paris. 2364, quam ad notam recentior ma- 
nus in margine adscripsit 6ic. ecrai A, item Paris. 2364 

prima manu, in quo kliczax mutavit recentior manus. 9. ku- 

kXoc (post Tfjc cqpaipac) om. B. 11. ia A in marg., la B in 
marg., la C in marg., Id D in marg., la' E. 13. ueficroc 

om. D Da. 14. dTrTnrai %\ u>v 6 6pi£uuv] drrTeTai f\ 6 opitwv 
D, om. Da. 16. ujv e^dirreTai ABDE, quos attingat Va, 
quos attingit Mau, om. C (tangit scilicet is circulus qui modo 
dXXoc tic XoHoc cet. appellatus est, non horizon, ut est apud 
Auriam f quos horizon tangit'. TroieiTai ABCE, facit Va 

Mau, TTotricei D Da, faciet Au, 18. 19. 6 ABr] ABCE Au. 
25. tou AA] ut ad. Va, AD Au, AAE coni. Hu. 27. 6 l~Z] 
RK Au (qui in reliqua etiam demonstratione litteras suo ar- 
bitrio elegit et figuram plurimarum linearum farragine satis 

Autolycua. C 



XXXIV ADNOTATIO IN LIB. DE SPHAERA. 

impeditam appinxit). 28. post dTrrecGuj add. toO a6 D. tujv 
2prrj A, distinx. BCE, tujv pz • yn D. 28. 29. f\ uiv 6 ABr 
k\jk\oc ^qpdTTTeTai om. D. 29. Td 2r| AB, distinx. CDE. 

42, 1. tci Pr AB, distinx. CDE. \erwv oti D. aiel 
ABCD, del E. 2. dvaTeXei D s , dvaT^Wei ABCE. 4. Td 0k 
AB, distinx. CDE, item vs. 5. 6. 6. 7. tujv XGJu-vkE DE, 
ol \0 jurj k£ (sic) A, oi \9 pTv k2 BC, orbes per quos ferantur 
bk. puncta . nempe lh.mn.kx. Va, circuli TSQ et VMY, in 
quibus puncta Q et V ferantur Au. 7. etrel] Kai eTrei D. 8. 
aiei ABCD, dei E. 10-13. 6uvei, to 6e aiei bid uev toO 
M dvaTdXXei 6id 6e toO om. D. 11. del E, itemque posthac 
(in aiei ubique consentiunt ABCD). 17. Tfjc ME] Tf|c H|u D. 
18. Tfic \v C 9 D S E, Tfic Xr\ AB. 22. S\ujc 6 Zy D. 25. 

TroieiTai] facit Va, faciet Au. 26. u3 A in marg. , lp B in 
marg., IB C in marg., ifl D in marg., IJ3' E. cpepouevov] de- 
latum Va Mau, mobilem JDa (unde f delatum aliquem seu mo- 
bilem' concinnavit Au). <pepou.evov Tivd ABDDa, accentum 
corr. CE. 27. dei Tejuvn. 6ixa E Ho. 27.28. un.6<h:€poc 6e] 
uf|6£T€poc 6e AB, accentum corr. CD, 6 6e erepoc E. 29. 
Tf|c (ante ccpaipac) om. Da. Icrai] est Au. 

44, 1. u£vwv kuk\oc 6 ABr] manens seu fixus circulus 
ABCD Au. 2. tov l~AB] scilicet EBFD Au (qui in reliqua 

etiam demonstratione , itemque in figura, litteras suo arbitrio 
posuit). 3. uf)6e : T€poc AB, un.6 5 erepoc E, corr. CD. 5. twv 
AI~B TAB] tujv apY, l60 D, twv a^P E (omisit igitur alterius 
circuli notas). u^yictoc Ictiv E. 8. toO p6y kuk\ou D. 

10. KCVTpov ecTi AB, accentum corr. CDE. 12. atei ecriv D, 
dei ecTiv E. 16, diovoc ecriv D, d£ovoc ecriv (sic) E. 17. 
uf) ecTiv E. 19. eirei] Kai e-rrei D. dei E, item vs. 21. 20. 
ecriv AE, ecTi B, ecri CD. 21. Kard toO kuk\ou toO e^rj B. 
6 €lr] kuk\oc dpa D. 25. e^env] -/.v E. 26. dpd ecTiv A, 
dpd ecn B, dpa ecri CDE. 27. KeVrpdv ccti A, KevTpov ecTi 
E, accentum corr. BCD S . 29. post Tfjc ccpaipac repetit to "e 
cn,u€iov* ufj ydp, ^W ei 6uvaTov ecrui KeVrpov Tfjc ccpaipac D. 

46, 1. eTruteuxOuj A. 1. 2. dpd £cn Tf|C apaipac AB, acc. 
corr. CE, dpa Tf|C ccpaipac ecriv D. 2. €KdT€pov ydp tOuv Ge 
AB, distinx. CDE. 3. dSovoc ecnv A, dHovoc €cti B, dEovoc 



ADNOTATIO IN LIB. DE ORTIBUS I. XXXV 

ecri CD, acc. corr. E. 4. kuk\6c kxiv AB. 6 por D. 6. 
toO 06y kukXou D. 8. 9. tov $bf kukXov D. 9. 10. 6 poy 
kuk\oc D. 11. 12. 6 por dpa D. 12. 6p06c ecrt BCDE. 

14. KeVrpov ecTt AB. 15. ou6e ABC, ou6' E, compendium 
brevissimum ac vix perspicuum exstat in D. dWo ti E, d\\ J 
oti A, d\\6 ti BC, d\\6v ti D. 16. KevTp6v ecrt AB. 17. 
ev (ante eKaT^pw) om. B. tujv a$y â–  Pto kuk\ujv D. 18. 

dpd ecnv A. tujv a0Y â–  P&Y kuk\ujv D. in fine add. t^\oc 
tou auTo\uKOu irepi Ktvouuivr)c cqpatpac B, tc\oc auTo\uKou 
rrepl Ktvouuevnc cqpat^ D, t^\oc E, T&oc tou uepi Kivouu-evnc 
cqpatpac Auto\ukou Da. 



48, 1. duTo\uKOU A, Auto\ukou E. 3. to d A, om. C, 
a', omisso t6, E, trpujTOV Da, to trpujTOv Ho. 4. "Opot add. 
Da. 5. a E in marg., d Da, om. A C Laurent. XXVIII, 14, 
fol. 301. dcrepujv C. 7. p' E in marg. Da, om. AC Lau- 
rent. TOuv 6e] Kai tujv Da Ho. euOa CEDa, £uua A, et 
similiter in reliquo contextu ACE t subscriptum constanter 
omittunt, atque A spiritum lenem ponit pro aspero (in adno- 
tationibus tamen, quae in A ad figuras libri II theorematis VI 
etc. tenuissimis ductibus adscriptae sunt, spiritus potius asper 
quam lenis exaratus esse videtur). 8. dcrp6v ti E, itemque 

vs. 10. 12. 16. 19, p. 50, 2. 4. cuvavaT^Wei E. 9. t' e in 
marg., y Da, om. AC Laurent. 10. 6uvet E. 11. 6' E in 
marg., 6 Da, om. AC Laurent. dua tou n\tou 6uvovtoc AE, 
sole occidente Va, statim occidente Sole Au, corr. C Da. 12. 
dvaTeWn A, cuvavaTeWn C (omissum t, quod subscriptum vo- 
cant, posthac non adnotabitur). 13. e' E in marg., e Da, 
om. AC Laurent. 15. S' E in marg., s Da, om. AC Laurent. 

16. dvaTn\ai Da, item vs. 18. rrpujTUJC AE Laurent., Trpuj 
cum compendio syllabae ujc C, TrpuJTOv Da. 18. t' E in 

t 
marg. Da, om. AC Laurent. 19. TrpujTUJC AE Laurent., Trpuj 

cum compendio syllabae ov C, TrpuJTOv Da. 6uvo-\t A C E Da 
Ho, et sic posthac iidem constanter. 

50, 1. y\ E in marg., fj Da } om. AC Laurent. .uerd to 
A, ueTd, omisso t6, C, ueTd et to pr. m. super versum E. 2. 
6uvat C 8 Ho, 6uvat AE Da, item vs. 4. 3. 9' E in marg. Da, 
om. AC Laurent. 4. dcTpov ti cpavfj 6uvov ecxaTUJC Da. 5. 



XXXVI ADNOTATIO IN 

TTpOTdcetc Da, ITpoTaac a' E, om. AC. 6. a AC in marg., 
om. E (TTp6T. d. Oeuup., et similiter posthac, Da). dcr£pwv 
Da. 7. ucrepai eici (id est eictv) A, ucrepai eici C, ucrepat 
eici Da. 8. £areptoi AC (quam formam edere non dubitavis- 
sem, si usquam in singulari eoT^ptoc reperissem pro ecrrepia). 
9. irp6Tepai eici kDa (codex E non differt ab editione nostra, 
nam eiciv, quod Ho ad hunc locum adnotat ex E, pertinet po- 
tius ad vs. 7, ubi E ucrepai eictv habet perinde ac nos edidi- 
mus). 13. uiro yf\v CE, utt6 rf\v A. 15. dcTp6v ti E (item 
posthac). 16. a\n6ivri ecriv A, accentum corr. CE. 17. 

ecTt CE. 19. 20. to b CE, item A, nisi quod b prima manus 
ex 5t correxit. 20. ad rjXiou E in margine adnotat com- 

pendium & , quod quidem pro r\Xiov alioquin in contextu 
passim habet. 

52, 5. tou b AC, toO 6e E. 6. ad fjXtoc E in marg. 

adnotat compendium & . 7. 8. eiri to a (ante TrapaYevr|Tai) 
CE (idem legit Au), eiri to TrpOjTOv A. 8. r) add. Hu. 13. 
€CTt A. 8ti om. E. 14. ucrepov ucrepov A (recte unum 

ucrep6v CE). 17. ad Treptcp£peiav E in marg. adnotat com- 
pendium ~qt* v , quod alioquin in ipso contextu ponere solet. 
18. ctpd Ttvac C. 20. excpeuYei C. tou (ante f)\iov) add. 

A pr. m. super versum. 23. 24. x) <paivou£vr) £uua 6uctc A, 

f\ tuja (sic) qpatvouivri 6uac C, f\ £uua qpatvouivri buctc E. 

54, 2, to 6 AE, to a C. 6. ou6e }if\v Hu, oure ur^v 

ACE. 10.11. Trp6c to r\- tou r]\iou dpa E. 18. 19. dcrpov 
ti C, dcTpov ti E (ut aliis quoque locis: vide ad p. 48, 8. 50, 
15). 27. Trpoc to rj (ante tou dpa) E, sed idern paulo post 
recte rrpoc tiSj rj (ante tou B). 

56, 4. TrpoTep6v ecnv coni. Hu. 5. "Ectuj Td ai)Td cet.] 
super hunc versum E tituli instar ponit T6 eipr|uevov. Tr^v 
lya C (sed paulo post vs. 14 idem ty\v y£« perinde atque AE). 
9. to f) AC 8 , t6 l E. 17. jj A in marg., C in marg., B' 
E. dcrepujv AC, corr. E Da. qpatvouevov C (idem paulo 
post vs. 19 recte cpaivouevnc). 18. 19. eTrrreMov uexpt] dva- 
t£\\ov ewc posuit scriptor demonstrationis theorematis X 
p. 88, 17. 19. Tf]C ecrrepiou qpatvou^vric dvaTo\f|c Da. 20. 
ouOevl AC Da, ou6evi E Ho. 25. tcaTa del. Hu. to A] 

tuj 6 E. 26. Ocrepai eict 6e E. 



LTBRUM DE ORTIBUS I. XXXVII 

58, 1. toO A] tou d ACE, corr. Au (etiam Va notam d 
habet, sed totum hunc locum liberius vertit). 2. toO rjXiou 

E, toO rjXiou (£ A, toO f tf' , ut passim aliis locis, C. 9. to 
A] to d ACE 7 corr. Au. 16. y A in marg., y C in marg., 
r E. 18. ev d\w (sic) A. 

60, 1. oubevl Ho. 2. £\accov A. 3. 6pi£wv ACE, cir- 
culus Horizon Au. ZwbtaKoc ACE, item £uubtaKoO iidem 

vs. 24, et similiter posthac constanter sine i subscripto. 4. 
utto Tnv yr\v E. 5. dcTpov ti A, dcrp6v ti CE. 6. 7. d\n- 
Givrj eiOa buac] verus matutinus occasus Va, occasus matuti- 
nus Apparens Au (sed eundem pro Apparens voluisse Verus 
docet definitio huius libri tertia — apud Auriam f Diff. 2' — 
in margine citata). 16. ou (ante qpaiveTat) om. C. 21. post 
eviauToO Auriae interpretanti f circumferentia enim EG semi- 
circulo minor est' addenda esse videbantur e\dccujv Y a P ecrtv 
rj EH irepiqpepeia r)utKUK\iou (conf. theorema 2 extremum). 
23. b A in marg. , b C iu marg., A' E. dcrpujv E Da, dcre- 
pujv A C. 24. drro] Trpo Da. dvaTo\fjc JDa. 25. bt' fjui- 
couc Da Ho. 27. bie\dccovoc A, distinx. E, bid e\dccovoc C. 

62, 4. dvaT^WovToc] oriente Va, existente Au, i. e. ovtoc 
5. Td ftab A, distinx. CE. eTrt toO ZXubtaKoO] in signifero 

Va, in Zodiaco circulo Au. 8. YiTveTat E, YiveTai A, r C. 
9. to be p — to be b AC, corr. E. 10. tuj rjMuj dvaTeWovn 
KaTd to A] sole oriente in a Va, Sole in A puncto oriente Au, 
i. e. toO r]\iou dvaxeWovTOC cet. 11. Td pab' twv dpa ftab 

A, distinx. CE. 12. dcrpujv om. C. ewot A, euJoi CE (cf. 
supra ad p. 50, 8). 14. twv Pab A, distinx. CE. eujoi A, 
ewot CE. 16. Zwbiwv ACE, itemque posthac constanter sine 
i subscripto. 17. cuZuYiav CE, cu2uyi cum compendio syl- 

labae ac superscripto A. Te ACE. 22. dvaT^Wei Kai in- 
terpolatori (qui quidem Kai dvaTeWr) scribere debebat) tribnit 
Hu, dvareWr) et vs. 21 post fj\ioc voluit orav Au f et etiam 
Sol, cum ad C pervenit, oritur' interpretans. dvareWet Kai 
e^crat] oritur estque Va. 

64, 2. toO d dcrpou CE, ipsius a stellae Va, astri A Au, 
toO TrpuiTOU dcTpou A. 6. Koivr) be r^ TE] f communis adda- 
tur circumferentia CE' Au, i. e. KOtvri TrpocKeicGw cet. 7. be* 
ecxi CE. 8. dpd ecn A, accentum corr. CE. bi | drropeu- 
erat A (extremo versu et ineunte). 10. A (ante dcrpw) om. 



XXXVIII ADNOTATIO IN 

AC. 11. ewa 6ucic A, euOa 6uac (ut aliis locis) CE. 12—15. 
verba Kcrt exrel usque ad 6i* eXdccovoc forsitan interpolator qui- 
dam addiderit (contra recte se habent illa quae similiter 
scripta sunt theoremate V extremo). 12. ra (Ja6 dcxpa A, 

distinx. C, xa dcrpa p • a • 6 E. 15. 6id eXdccovoc E. 

66, 1. "Ectuj] Sit rursu3 Au. £uj6iaK6c 6e 6 aeY A, Zuj- 
6iaKoc 6e 6 aey2 CE, signifer autem aec. Va, Zodiacus circu- 
lus sit AECF (id est aejl) Au. 2. Td pa6 A, distinx. CE. 

4. to 6, omisso 6e, E. 7. e\dccovoc CE. 8. Td pa A, 

distinx. CE. 9. ol 0a rjG C. 11. gcrai] est Au. 12. Tnv 
£k v9 A, coniunx. CE, fk. Va, FKLH (id est ZkvIJ) Au, ty\v 
EKNO coni. Hu (nam in figura eo loco, quo nunc Z legitur, 
reponendum videtur £, quoniam litterae demonstrationis usque 
ad o pertinent). 15. fr\v ecnv AE, fr\v ecTi C. 16. dcrpov 
AC, to dcTpov E. Tfjc k0£ C, tt^c KEO coni. Hu (conf. ad 
vs. 12). ecTi A, om. E, compendium formae ecrtv habet C. 
20. Trepicp^peiav Tivd A, ~ 7 f v Tiva C, ~rf\ Tiva E. 

68, 2. r\ ok Tr\c ov" C, r\ eic Tfjc oT E. 3. Tf|C kvo C. 

f|uiKUK\iou] atqui hemicyclium Va, semicirculi circumferentia 
Au. 4. 6e f) k6v CE. r) vko E, r) vkc A, r) vk E. 6. 
7r\eio*voc, eraso c, ut videtur, A. 7. Sti t6 A] 6ti Kai t6 6 
E. 8. eXdccovoc E. 10. 6uvei] occidit Va, oritur Au. 11. 
ecTiv] gcrai E. 14. Tr\v HAKM Hu, Tr\v n\Kun A, Tr\v n\Kuv 
CE, glknm. Va (id est Tfjv n\Kvu), GHKL Au (id est Tf|v \KEn, 
quae notatio ad idem redit ac nostra scriptura). 15. Oe^civ] 

Qiciv gSei E. 15. 16. wc Tnv HE] wc Tf|v r\Z AE, ujc Tfjv vH 
C (sic perspicue), ut gx. Va (i. e. ujc Tfyv nH), LK Au (i. e. 
Tfjv n.2). 17. 18. yf\v ecn C, yr\v £ ct * E. 19. to ante 

dcrpov additum in E expunxit prima m. toO A 6uvovtoc] 

tuj A 6uvovti coni. Hu. 21. ecruu to v CE, ^ctuj t6 p A. 

22. Kai dvaT^WovToc] et oriente Va, et oriente etiam Au, in- 
terpolatori tribuit Hu. 

70, 1. uepiqpepeiav Tivd A, 7) av Tivd C, ~) av riva E. 3. 
Tfiv vko AE, Tr\v ko C. 4. e\dcauv] e\dccov A, e\dccujv ecrlv 
CE. 6e ACE, autem Va Au, del. Hu. 5. dpa r) £ko CE, 
dpa f| Skc A. e\dccov A. ecri E. 6. f|uiKUK\iou Hu, 



LIBRUM DE ORTIBUS I. XXXIX 

VijuiKUKXiov A, f| rijui©, superscripto compeudio ov, sed eo puuc- 
tis notato, C, Qov' E. be n. kHti E, be f| tiHk legisse videtur 
Au, oui. AC Va. n. Sko dpa E, eadem legisse videtur Au, 
om. A C Va. 6. 7. eXdcouv ecriv et compendium formae 

f||uiKUKXiov (ut paulo supra) E, semicirculo minor est Au, om. 
A C Va. 7. dpa (ante Treptcpepeiav) om. E. 9. 10. €TrtToXn.c 
einac qpatvouevnv buctv iroieiTai bt' eXdccovoc E. 11. € A in 

marg., e C in marg., E E. 12. twv ZujMujv kukXou AC Da, 
item E prima m. in marg., ZujbtaKoO E in contextu, orbe signi- 
feri Va , Zodiaco circulo Au. dird eareptac A C Da (conf. 

p. 70, 26. 72, 21), dTto euuac E. dvaToXfjc Ba. 14. dpKTOUC 
E, ratc dpKTOic AC, TaTc dpKratc Da. 15. eXdccovoc E Ho. 
20. Kard to j CE, Kard t6 Tpvrov A. 22. Td 0ab A, distinx. 
CE. 23. eiri tou ZtybiaKou] in signifero Va, in circulo Zo- 
diaco Au. 25. tuj (ante uev A dcTptu) corr. in E prima m. 
ex to. 26. bid] bt' E. 

72, 2. eXdccovoc E. 3. 4. dcrpd Tiva C. 4. Td pab A, 
distinx. CE. 4. 5. tujv dpa 0-d-b E, astrorum igitur B, A, 
D Au, tujv dpa pba A, tujv dpa p 6 a C, igitur ipsorum bda. 
astrorum Va. 5. ecriv f) earepia] post ecriv f| add. E qpai- 

vouevn Tf]C dXn0tvn.c, sed haec expunxit prima m. 7. earepiot 
AC. 8. eirei rd eiri CE, eiri rd erri, et alterum quidem erri 
puncto notatum, A. 20. dpd ecriv A. 24. eXdccovoc E. 

25. 5 Ain marg., <s C in marg., S' E. 26. Kai buac Da. 
tuj f|Xiiy om. Da. 

74, 1. 6pi£ujv] circulus Horizon Au. 4. dcrpov ti A, 

dcTpov Tt E, acc. corr. C. 6. e"crtv A, acc. corr. CE. 10. 
dvareiXac (sic) in E corr. prima m. ex dvaToXdc. 11. 12. 

btairopeueTat — cuvavareXXet] consulto scriptor hac, ut ita di- 
cam, abstracta forma sententiae hypotheticae usus est pro bt- 
eiropeueTO — cuvaveTeXXev (conf. prop. 7). 13. uoptov ti C. 

16. beKa uevTe E. 18. Ytverat E. 19. to0 A dcrpou] astri 
D Au, tou dcrpou, omisso b, ACE (idem legit Va). 25. Z 
A in marg., I C in marg., Z' E. 26. eTUToXnv om. Da. 

76, 1. oi' n.utcouc E Ho (sed posthac vs. 8 et 17 btd f|u. E 
cum AC). 5. dcTpov ti A, dcrpov ti E, acc. corr. C. 5.6. 
dvareXXeTUJ ACE, oriatur VaAu, cuvavareXXeTUJ coni. Hu (conf. 
supra p. 74,5; at p. 70, 21 dvaTeXXeruj recte se habet, quia ibi 
astra oriri dicuntur occidente sole, non oriente). 6. toO dpa 



XL ADNOTATIO IN 

dcrpou b d\n.0ivri E (dpa compendio scripturn). 8. Ywerai E 
(sed posthac "fiT VGTCtl cum AC). 11. ev SAaic r)uipatc] totis 
diebus Va, in integris conversionibus Au. 14. ev 6\aic t^jli^- 
paic] cunctis diebus Va, in integris conversionibus Au. av 

Y^voito] erit Au (qui supra p. 74, 14 pro eadem forma posuit 
f fit'), om. Va. 15. cuvbuvat AC, acc. corr. E. 17. eTTtToXrj 
E. r^uicouc E, r^uiceoc AC. 20. otd riuiceoc AC, b\ V|ui- 
couc E. 21. ^TTiCTa add. Hu, quasi Au. 22. rj A in marg., 
rj C in marg. , H E. 23. kxdrrrv ecrrepiav C (conf. p. 78, 12 
et 20. 80, 16), earepiav, omisso ecxdrriv, AE (idem legit Va), 
ecTtepiav et in parentbesi f Alit. ecxdrrjv ' Da, vespertinam 
postremam Au, eorepiav ecxaTriv Ho. 25. vuicrec Da. 

78, 3. Td yea ACE. 11—14. toutcctiv usque ad irpoc 

tuj H forsitan commentator quidam addiderit. 11. tout' 

Ictiy E. 18. upocavaTeWet E. tout' ecnv E. 19. ou- 
vujv ACE, corr. Hu. 

80, 2. ou om. C. 6. TOUTecn C, tout' ^cti E. 9. toO 
dpa] tout' ^ctiv dpa E. 12. ou ante qpaiveTat add. E. 15. 
A in marg^, C in marg., -9-' E. udXov A. 17. qpdctv 

TToteiTat AOE Ho, TroteiTat qpdav Da. TrXetovac Da, nktovac 
AC, rrXetovoc E. 18. etrrep Da. 

82, 2. aiei Hu, dei ACE. 3. ficrpov oe ACE, dcrpov 

be" ti coni. Hu. 4. tou tujv £iuotujv kukXou] iis quae in cir- 
culo Zodiaco sunt Au (voluit igitur tujv e^rri tou tujv Z. k.). 
6. TrXeiovac Hu, rrX^ovac ACE. 9. 6 Xrj ou A, coniunx. CE. 
10. rd bn A, distinx. CE. 11. rd ajuj} A, distinx. CE. 14. 
eKqpeuY^cGu) E. 16. rrpoc tuj k C, Trpoc tOuv 6td to- 0k A (id 
est irpoc tuj k cum scholio 6td t6 0'), rrpoc tuj r\ E. 18. rd 
Zr\ A, distinx. CE. krt CE. 19. diro AC, item E prima m. in 
marg., auro E in contextu, sed id expunctum. Ta brj A, 

distinx. CE. 19. 20. d-rro toO A] dTro tou, omisso d, C. 20. 
Td aJ3 A, distinx. CE. Td Zr) AE, distinx. C. 

84, 1. r) ante eorepia add. C. 2. IctI CE. 3. rd Zr\ 
A, distinx. CE. 5. &nv E. 8. outtuj CE. 12. i A in 
marg., i C in marg., I' E. 14. toO tujv £w&iujv kukXou] quam 
quae sunt in circulo Zodiaco Au (conf. supra ad p. 82, 4). 15. 
opiZwv] Horizon circulus Au. 16. aiel Hu, dei ACE. 6 

pr-f AC, 6 Zfiy E, idemque legit in suo codice Au. 17. rd 



LIBRUM DE ORTIBUS I. XLI 

n0 A, distinx. CE. 19. verba tout^ctiv usque ad 86, 2 6ucic 
interpolata esse docet structuraeinconcinnitas. IG.tout^ctiv E. 

86, 1. y\ post toO uev ff om. E. 2. tujv y\Q A, distinx. 
CE. 4. oi] ot 6e E. 4 — 8. ujcre usque ad kni ty\v 6uciv] 
Cum codicum Graecorum scriptura fere consentit Au, cuius 
interpretationem Graecis litteris restitutis pro Latinis, quas ille 
posuit, hic repetimus: f ut semicirculus exrjX non concurrat cum 
semicirculo, qui a puncto a inchoat, et ad partes y proficisci- 
tur: et semicirculus 6k0u item non concurrat cum semicirculo, 
qui a puncto a incipit, et ad partes 3 tendit: scilicet ut semi- 
circulus r|€ tendat ad ortum, et semicirculus 06 ad oceasum'. 
Nos in Graeco quidem contextu codicum scripturam servavi- 
mus, sed in Latina interpretatione duos, de quibus agitur, se- 
micirculos singulis litteris mutatis notavimus (v. p. 86 adnot. 4). 
6. 7. r uepr) usque ad ujc Irri Td om. C. 7. tout£cti C, toOt 5 
2cti E. 8. erri Tnv (ante dvaToXnv) om. C. 11. 12. icn r) 

u£ E (sed paulo post recte Kai y) u.2). 12. eirei 6e Kai E. 
14. 15. Kara OH-O 0v ' £cri C. 15. to H] t6 k E. 1'cti E 

prima m. ex ecrai. 

88, 3. tlu N] tuj f) C. 5. ty\v Zyv CE (idem in suo co- 
dice legit Au), ty\v Zy A. 8. 6idueTpov ecn E, compendium 
(ut supra) et ecriv (item compendio scriptum) C. 11. tuj Z] 
TiiJ l E. 13. Tr)v HJK CE (idem legit Au\ ty\v vSJuZ A. 17. 
dvareMov AC, idem ex dvareWuJv corr. prima m. in E, £m- 
TeXXov Autolycus scripsit supra p. 56, 18. ewc C 8 E, £umc A, 
uexpi Autol. 1. c. 

90, 2. tuj 6e H to K cuvavar^Wei coni. Hu. Kai ante 

to K dpa add. Hu coll. vs. 9. 10. 3. eKdcrnc Tf\c vuktoc E. 
6. eujc CE, ewc A, ue^pi Autol. supra p. 58, 17. 8. rfjv l$Z 
CE(j4.w), ty\v l\kZ A, item vs. 11. 9. 10. to 6e dcrpov us- 
que ad 60vov om. C. 9. tuj 6e dcrpuj t6 K cuv6uvei coni. 
Hu. 13. 6iairopeueTai E. ty\v Zjv AC prima m. in rasura, 
Ti]v Zvj E. 15. Kai cpavepov C prima m. in rasura. 16. 

ty\v 2(&yv AC, ty\v Hpyv E (idem in codice suo legit Au). 17. 
Xctuj 6ti 6f] E. 20. ujcre del. Hu. 

92, 1. ujcre Kai y) jy\ E. 2. €Kar£pa CE, eKdrepa A. 
4 extr. rd om. E. 10. 11. tujv y\Z ZQ CE, item A, sed y\Z 

corr. prima m. ex n£. 11. uei£ujv ecri usque ad HZ Z0 om. C. 
cpavepd E. 12. dvd om. E. fiuicu ecriv A, fjuicu ecri CE. 



XLII ADNOTATIO IN 

94, 1. tiI)v r|H 6v AE, tujv nH ov C. dva (sine accentu) 
A. 3. ecri CE. CKcrrepa om. C. 6. ict A in marg., m 
C in marg., \a E. OuGev ACEDa, Ou6ev Ho. tujv Zuj- 
6iujv erri toO tujv £uj6iujv E, sed prius Zujbiujv expunctum. 7. 
f|uicqpepiov et prima m. ai super e A. 9. TravTCtTraci CE Da 
Ho. 9. 10. ev6£xnrai 6qp6eivai Da. 12. 6pi£urv] circulus 

Horizon Au. 13. Td a6y A, distinx. CE. 17. Tivd 6e tujv] 
sed aliquod astrum eorum Au. 18. qpepoucvov E. 

96, 1. "Ectuj Y«p] Sit vero Au. to 6ej§ CE, t6 6e 8~ A. 
2. Td a6y A, distinx. CE, astra quaedam A D C Au. 3. Td 
ante knl toO om. C. £ttI toO £iu6iaKoO] in circulo Zodiaco 

Au. 4. dvaT^XXei Te Kal 6uvei Eucl. phaenom. 6, et oriuntur 
et occidunt Au. 5. toO dpa 6 60vovtoc CE (Au), 6 om. A. 
6. 6eB AC, item E in marg., 6 • j$ E in contextu, sed ea ex- 
puncta. 9. Td a6 A, distinx. CE. 13. Td fb A, distinx. CE. 
14. ev6^Tai Tivd ACE, item vs. 16.17. 17. ujc tov I"H] veluti 
CF Au (voluit igitur ujc t6v TZ). 20. post qpepeTai 6 fjXioc 
add. C fjvTiva Trepiqp^peiav 6i^pxeTai 6 fjXioc (voces uepiqp^peiav 
et nXioc compendio scriptae). 22. ifi A in marg., IB C in 

marg., IB' E. 22. 23. dTio eumc dvaToXf|C dXnOwic, kwa cet. 
E. 23. YiveTai A CE Da Ho. 24. 25. ecriv fiuicouc eviau- 
toO 6 xpovoc Da. 25. hoc inquani tempore aliquod astrum 
et orietur et occidet Au (sed paulo post p. 98, 2 sq. idem con- 
gruit cum Graeca scriptura interpretans astrum neque occidet 
neque orietur). 

98, 1. 6ucnrai Da, item proximo versu. 2. Tcov AE, 

acc. corr. C. 3. uirep *(r\v E. 5. Tnv (sine accentu) C. 

6. dcTp6v ti E. 8. Yiverai E. 10. Xe^uj 6f| usque ad 12. 

eviauToO om. A. 13. 14. d. astrum et occidet et orietur Va, 
astrum D et orietur et occidet Au. 15 — 17. dXXov 6e — utto 
Ynv om. Va. 16. Tcov AE, acc. corr. C. 16. 17. astrum 
D neque orietur neque occidet Au. 18. Y«p om. C. 21. 
eTriToXfic A, om. C, 6uceujc CTriToXfic E, sed 6uceujc expunctum. 
ecTi CE, ecTi A. ufypi E. 22. dpa om. E. 23. ecriv 6 
Xp6voc A, item C, nisi quod ecTiv per compendium et sine acc. 
scriptum est, ecri xpovoc E. 25. aiei C, dei AE. 

100, 3. dvar^XXei E. 4. 6iaTropeunTai E, 6iaTropeueTai 

AC. 5. Tfjv Y€ AE, Trjv tt C. 7. dvareXXei ACE, oritur 
Au (praesens tuetur similis locus infra p. 104, 26, quapropter 



LIBRUM DE ORTIBUS I. XLIII 

etiam p. 104, 16 dvar^Wei cum E — non dvare\€i cum AC — 
edidimus), oriens quidem Va (coniunctum cum sequenti appa- 
rebit). 11. ujc tou d 6uvovtoc C, quod A occidente Au (recte 
f d. occidente' Va). 12. exi CE, item A, nisi quod x in ra- 
sura pro ct, ut videtur. 15. 6iaTropeueTai E. 18. 19. 6uv€i 
usque ad to A dcrpov om. C. 18. ouvn E. 20. tou dpa 
r|\iou usque ad 21. t6 A dcrpov om. C. 21. 22. astrum D 

et orietur et occidet Au, d. astrum neque occidit neque oritur 
(sic) Va. 23. uiro ^f\v\ ev tuj utto jf\v coni. Hu coll. p. 102, 
7 sq. (sub terra Va, qui aliis locis Graeca ev tuj utto yf\v, f in 
eo quod sub terra' vertit ; at Auria utto yf\v et ev tuj utto ff\v 
perinde f sub Terram' interpretatur). 23. 24. astrum D ne- 

que orietur neque occidet Au, d. astrum neque oritur Va 
(omissis reliquis). 24. tou t^Mou ovtoc ev tuj utto yf\v] sole 
existente in eo quod sub terra Va, Sole praesertim sub Ter- 
ram existente Au, del. Hu. 25. 'Eirei Y«pJ nam quoniam Va, 
Et quoniam Au. 26. ff\v £cri C, ff\v dcrpuj £cri E, sed 

dcrpuj expunctum. 27. avaT£\\r\ AC, et A quidem eodem 

calami ductu ex dvar^Wei, quod ipsum in E etiamnunc exstat. 
28. 6iaTropeueTai E. 

102, 1. post to uev £ae compendium formae irepicpepeiav 
add. E, sed id ut spurium notatum. y*1 v ^ti C, ff\v ecri E. 
6. d. astrum etiam occidet et orietur Va, astrum D et orietur 
et occidet Au. 8. d. astrum neque occidet neque orietur 

Va, f astrum D neque orietur neque occidet: Quare etc' Au. 
9. i"y A- i n marg., ff C in marg., If' E. 10. yivexai ACE 

Da Ho. 11. Tr\eiov Da. 12. 13. hoc inquam tempore ali- 
quod astrum neque orietur neque occidet Au. 13. bucnrai 

Da, item proximo versu. 14. Tcov AE, acc. corr. C. 14. 
15. xai 6ucerai xai dvaTeWei to dcrpov E, astrum et orietur 
et occidet Au. 16. 6pi£u>v] Horizon circulus Au. 6 ap y6 
A, coniunx. CE. 17. ujc ante titv AErZ add. Hu. 19. rd 
ajto A, distinx. CE. 21. jivtzai E. 23. ecriv om. E. 24. 
astrum B neque orietur neque occidet Au. 

104, 1. Tcov AE, acc. corr. C. 2. astrum B et orietur 
et occidet Au. 8. \e\ui] Dico iam Au (voluit igitur \€"yuj 

bf\). 9. 10. astrum B neque orietur neque occidet Au. 15. 
if\v yZ (ante 6iaTropeuou£vou) CE, Trjv y^ A (sed idem paulo 
ante Tnv jZ). 16. dvareWei E, dvare^ei A C (conf. ad 

p. 100, 7). 17. icrj T€ A, acc. corr. CE. 22. to frxe, omisso 



XLIV ADNOTATIO IN 

be, E. 25. oicxe xai Hu, Kai ujcre Kai ACE. xou aute 

apa nXiou om. E. 27. ou . (pavrjcexai be" AC, ou (paivexai oe" 
E, at mininie occidere videtur Au (voluit igitur post be addi 
bOvov). 28. 29. astrum B et oritur et occidit Au. 

106, 1. astrum B neque orietur neque occidet Au. 3. 

astrum B et orietur et occidet Au. Kai bucerai AC, ouxe 

bucexai E, sed outc expunctum et Kai prima m. superscr. 5. 
yf\v ecri E. 8. ujcre Kai tv]v AC, item E, nisi quod Kai su- 
per versum. errei AE, eiri C. 9. ecTiv (sine acc.) C. 13. 
14. astrum B et orietur et occidet Au. 14. in fine add. 
auToAuKOu -rrepi e-rriToXujv Kai buceujv a C, t£Xoc toO a ov BtB^ E, 
T^Xoc toO TTpuJTOu (sic) irepi emToXwv Kai bucewv AutoXukou Da. 



106, 17. to A Da Ho, om. CE. 8 AC, 8' E, beOrepov 
(sic) Da. 18. d A in marg., d C in marg., irpoTa. a' E. 

ToO ZwbiaKoO kukXou Da, Signiferi Va, Zodiaci circuli Au. 
19. buvouevov E Ho. 20. Kpuiynv Da, KpuBonv coni. scriba 

apographi Eyssenhardtiani. 22. uirep *fr\c ACE, Oirep rryv 

yf\v Da, UTrep jf\c *ff\c Ho. 

108, 5. tuj ZujbtaKLp] tuj kocuuj E, signifero Va, ipsi Mundo 
Au. 8. ouoe>nv E. 9. oXnv Hu, u6vnv ACE, solum Va 
(scil. meatum), solummodo Au. yf\c pro Ynv corrigendum 

esse videtur coll. p. 106,22. 110,3. 13. drrexet E. ecTiv 

(sine acc.) A. 15. <paivou.evnv om. CE. 17. oti compendio 
scriptum in E. 18 — 21. id propterea nequidem occidens 

spectatur tota ed. circumferentia sole existente f. (sic) neque 
oriens, neque occidens spectatur Va, Iam per haec eadem cir- 
cumferentia ED tota neque occidere conspicitur, Sole praeser- 
tim in F puncto manente: et neque etiam huic per diametrum 
posita circumferentia CG aut oriri aut occidere videtur Au (apud 
quem F respondet Graeco Z, et CG Graecis TH). 19. ou- 

vouca 6pdrai interpolatori tribuit Hu. post 6\r\ compendium 
particulae dpa add. E, sed id ut spurium notatum. 20. 21. 
oure dvar^XXouca usque ad opdrat om. CE. 21. ouoeu.»iv E. 
22. 'fdp] nam Va, vero Au. 

110, 3. Trotoujuevn.] facit Va, facere videtur Au (qui vs. 2 
opdrat interpretatus est f conspicitur'). 4. 8 A in marg., p 

C in marg. , 8' E. 5. to be €ttou€vov E Da Ho, to be tm- 
t^XXov eTrouevov A, to be Ittit^XXov C. 8. dqpnpn.c6uj r| eb 

AC, dqpnpricGuj 6 eb E. 9. Kai kotcc ,u^cn,c ai)Tn.c ^ctuj 6 



LIBRUM DE ORTIBUS II. XLY 

f]\ioc] in medioque ipsius sit Sol Va, et in ipsius medio, sci- 
licet in puncto H, sit Sol Au (voluit igitur post auTf|c addi 
TOUTecrt KctT& to Z, nanique in figura sua inter D et E — id 
est 6 et e — ponit H — id est Z — similiter ac Graecus codex 
E in figura ad propos. 3). 11. Trepicpcpem] compendium for- 
mae Treptqpepeiav legitur in E. 13. ydp om. E. ^uicouc E. 
13. 14. uirep rjuicu £uj6u>u Trepupepetac dTrexouca] supra dimidii 
signi circumferentiam distans Va, supra dimidium Zodiaci cir- 
culi manens Au. 19. 20. urrep riutcu £iy6tou Treptqpepeiac dir- 
exouca] snpra dimidii signi circumferentiam distans Va, supra 
dimidium circuli Zodiaci circumferentiam habens Au. 

112, 1. f A in marg., y C in marg., V' E. 1. 2. evbexa 
£uj6iujv £u>6ta Geujpetrai Da, undecim signorum circumferentia 
cernitur Va, undecim Zodiaci Signorum circumferentiae con- 
spiciuntur Au (voluit igitur Trepicpepeiai GeuupouvTat). 2. 3. 

sex quidem praestructorum, quinque vero orientium Va, sex 
quidem earum, quae ante exortae sunt: quinque vero earum, 
quae orientur Au (scilicet circumferentiarum ; at in Graeco con- 
textu agitur de signis ortis vel orituris). 4. 6 kukXoc 6 ap 

E. 5. £uic-iou om. E. 9. 10. eTri tou Z t6ttou] in f. loco 

Va, in F puncto Au (voluit igitur eTri tou Z crmeiou). 10. 

6r)\ovoTi A, 6rj\ovo C, distinx. E. 11. qpatvo^vriv om. CE 
Au. 12. in yab cum AC consentit E, nisi quod ante has 

litteras habet expunctas yabe. 13. \oiTrOuv Hu, \oitt6v ACB; 
f Reliquum igitur est, ut' etc. Va, liberius etiam Auria inter- 
pretatur: f et reliquus igitur CBD semicirculus , quoniam sex 
etiam Signa continet, et CE unum, occupatur sub Solis radiis'. 
15. utt6 tou r^Mou om. C. TreVre AE, e C. 16. avareWovTa 
ecTtv A, avaT^WovTa ecnv E, acc. corr. C. Zwbia E, signa 
Va, Zodiaci signa Au. 17. 6 A in marg., 6 C in marg., 6' 
E. 20. 6iaTrevTajunvou E, 6td TrevTdjarivov Da. 24. dcrpa 
rd u9v A, distinx. CE. \ifuj bt\ Sti E. oti Td u0v A, 

distinx. CE. 25. 26. 6iaTT€VTaur|vou E. 

114, 4. tluv £iy6tujv] conf. indicem s. evavTioc. 5. err! 

ACE prima m., dir6 E in contextu, sed id expunctum. 
6. dTr6 uev dpa tou t6ttou] igitur ab o. loco Va, Ab 
loco igitur quidem puncti S ad locum T Au (voluit igitur 
post tou t6ttou addi errl tov 17 t6ttov). 7. ott6 6e 

toO H] ab n. vero Va. 8. rd u8v A, distinx. CE. 10. e 



XLVI ADNOTATIO IN 

A in marg., e C in rnarg., e' E. oIkoOciv E. popetav Da 
Ho. 13. uev om. C. 14. 6 \a\ X0 A, coniunx. CE. 15. 
dcxpov ti A, dcrpov ti E, acc. corr. C. 

116, 1. fjjuicu AE, f|uicu (sine acc.) C, f|Utcouc coni. Hu 
(conf. ad vs. 19). 4. TrpoceiXf|cp0uj Hu, TrpoeiXf|qp0uj ACE, aufe- 
ratur Va (apud quem in hac extrema versionis parte errores 
plurimi occurrunt). 5. f) vo CE, f| v0 A, non (sic) Va. 6. 
Kal f) EO usqae ad 7. £w6iou om C. 8. dua ecriv AE, dua 
ecri C (dua h. 1. similiter abundat ac paulo post vs. 16). 9. 
dpa] ouv E. aiei AC, dei E. 10. rnv vXn. k0v AC, coniunx. 
E, nlg. khn. Va, extremum v del. Au. 17. dua dpa auroO E. 
post cuvbucerai ouv add. Tt C. 18. Tt (ante tuj 0) C, ti A, 

om. E. 19. fiutcouc Hu (conf. p. 118, 5. 6), fjuicu ACE. 

118,1. to 6e v AC, Kai to v E. 2. buvet — 60vet] occidit 
— occidit Fa, occidet — occidet Au. 3. fjuepac compendio 
scriptum in C. 4. ecruj r\ pH A, cctuj f| pl CE. 4 extr. fj 
po AC, f| pc E. 5. f) dpa Eo C, f| dpa lo A, \'cr| dpa f| Ho 
E (in quo paulo infra Xar\ ^criv perinde legitur atque in AC). 
6. ecn C, ecri E (uterque antecedente compendio vocis -rrepi- 
qp^peta). Kai f| prr CE, item A, nisi quod p prima m. su- 

perscr. 7. ueptqpepeid ^cti E, compendium vocis ireptcp. et 

tum £crl C. 9. 10. Kai cuv6uvet auTLu to M cet. liberius sic 
vertit Au: 'verum et cum ipso etiam N simul occidit astrum 
M: quare astrum M occasu matutino occidit: Atque occidet 
etiam Sole manente in T puncto: et hoc semper' cet. (tota 
demonstrationis clausula liberius composita est apud Va). 11. 
aiei AC, dei E. 12. 6Xov tov kukXov] totum Zodiacum Au. 

14. 4 A in marg., § C in marg., z E. c EKdcrujv Da. 14. 

15. Vnaqueque (sic) stella in signifero posita Va, Unumquod- 
que ex inerrantibus astris, quae in circulo Zodiaco sita sunt 
Au. 14. erri £u)6iaKoO, omisso toO, E. 16. TrapaYtveTat E 
Ho (at in TrapaYtTveTat E cum AC consentit vs. 17 etp. 120, 23). 
17. TrapaYtveTat Ho. 20. f|uepav E. X AC, X' E, TptdKovra 
Da Ho. 21. 6uvov ACE Da Ho. 23. TrapaTtveTat E Ho, 
item vs. 28. 26. X AC, X' E, TpidKOvra Da Ho. 28. 6td 
TrevTaurivujv Da. 

120, 2. 2uj6taK6c 6e 6 TA] Signifer autem cd. Va, Zodia- 
cus circulus sit CD Au. dcrpov ti A, dcrpov ti E, acc. corr. 
C. 9. dvaToXfrv E. 15. Koivf] f| Xe AC, KOtvfj f) 6e E, et 



LIBRUM DE ORTIBUS II. XLVII 

communis le. Va, communis ponatur circumferentia LE Au. 
\ce\ ecriv AC, ecxiv icr\ E. 17. cttitcXXov coni. Hu. 19. aiei 
AC, dei E. 6 ante f|Xtoc om. A. 20 — 22. cumque fuerit 

in f. et abfuerit dimidii signi circumferentia cf d. astrum ve- 
spertinum ortum facietFa, Sol autem cum ad F punctum ve- 
nerit et per circumferentiam CF distaverit ab Horizonte, quae 
sit et ipsa etiam dimidium signum, astrum D ortum vesperti- 
num facit Au. 24 — p. 122, 10. TreVre ^dp £woiwv usque ad 
finem propositionis repetit C in margine (quam scripturam C m 
notabimus). 24. r\ \Z 9" C m . 25. Zjjj&ta &iaTrevTauf|vou E. 

122, 1. orj om. C m . 2. rrpOTaceujc AE, rrpo et compen- 
dium litterae t cum terminatione ujc C. rrjv Zfr\ ACC m , 

Tr)v ZfY] E. 3. rroiei Hu pro rroieiTai (conf. vs. 8). 4. 6ia 
f|uepujv X C, 01' f|uepujv X C m , 61' f|uepuuv X' E. 5. kid re 

Tfjv r\Q C m . rreVre ACE, e C m . Zjju&tuuv corr. E prima ni. 
ex £uj&iou. 5. 6. ty\v ^cnrepiav buciv rroiei tuj A dcTptu] ve- 

spertinum occasum facit d. astro Va, ipsum D astrum facit oc- 
casum vespertinum Au. 6. rroiei Hu pro rroieiTai. 6. 7. 

ur]vujv e. rrdXiv be ty)v 60e C m . 8. 9. Trjv Ituav dvaroXriv 

rroiei tuj A darpuj] matutinum ortum facit d. astro Va, astrum 
D facit ortum matutinum Au. 8. rroiei ACE, Troieirai C m . 

9. 01' ri.uepOuv E, 6id (fa C m . X ACC m , X' E. 10. bieiciv 
AE, bieici C, oiepxerai C m . 11. Z A in marg., Z C in marg., 
Z' E. Cuncta quae a signifero comprehenduntur Va, Quae- 
cunque astra comprehenduntur sub Zodiaco circulo Au. 13. 
14. OTro toO Zuj&iaKoO post erri rd rrpdc |uecr|uppiav transposuit 
Da. 14. euuai A (ut reliquis locis), etuai E (ut reliquis locis), 
eujoi C, ^uuai Da (ut aliis locis). 

124,1. in dcTpov Tt cum AC consentit hoc loco etiam E. 
Irri ttic dvaroXfic] in ortu Va, in Oriente Au. 2. popeiorepov 
AE, ^opei et compendium syllabae ov C. 4. to r| AE, tuj 

fi C. 5. tuj ¥ (ante xai ecruj) E, to ¥ AC. 7. r) eX AE, 
r\ e& C. 17. to e AE, to J C. 18. Kai t6 r\ ACE, et k. 
Va (id est Kai to k), quin etiam astrum E occidit Au (apud 
quem E locum Graecae rj obtinet), del. Hu. 19. 20. cuv- 

&uvei ydp to H tuj 0] nam occidit h. cum g. Va (id est to 
tuj fj), om. Au. 20. dXXd Kai eiri tou K ovtoc] Caeterum in 
k. existente Va, sed Sole manente in H puncto Au (apud quem 
H respondet Graecae k). 21. bieiav AC, &taTropeueTai E. 



XLVIII ADNOTATIO IN 

126, 3. 4. Rursus sit in ortu magis in austrum m. astrum 
Va, Rursus sit in oriente astrum M, meridiem versus Au. 4. 
uev (ante A dcrpuj) om. E. 5. dvaxeWov E, oriens Au, dva- 
TeMovxi AC, oriente Va. 6. to jl A, to b CE (voluerunt 

tou b). cuvbucerai] pariter occidet Va, simul occidat Au. 

10. 11. to uev F AC, to uev lo E. 11. dpa Hu, be ACE, 

at Va, et contra J.w (de uev vs.ll, cui nullum be respondeat, 
cf. vs. 4). 12. 13. eiri t6 o C. 13. 14. Caeterum etiam in 
k. existente matutinum oritur Va, sed et Sole existente in H 
puncto ipsum astrum M matutino ortu oritur Au (cf. supra ad 
p. 124, 20). 14. e"\aTTOV ACE. 

128, 3. Trap^crai] aderit Va, pervenit Au. 4. eOuav E 
(et sic posthac). 5. ri A in marg., r\ C in marg., rj' E. 5. 

6. Quaecunque astra ex Occidentis parte sub Zodiaco conti- 
nentur Au (voluit igitur buceic pro dvaroXdc, sed repugnat ea 
quae in Graecis sequitur constructio). 8. ZiubiaKoO Hu auc- 
tore Au, biaueojuv A, bid ue^cujv CE Da Ho. 9. exeivuj (sic) 
Da. ai £crr£piai E Da Ho, ai eare^pioi AC. 12. dcrp6v ti 
E. 15. cuvbOcerai] occidat cum Au (sed idem p. 130, 12 
recte futurum f occidet' posuit). tuj 0] cum astro F Au 
(apud quem F ipsi respondet), to ACE. 16. Kai duei- 
XrjcpOuj] assumaturque Au. 17. eirei] ^Trei ouv E. 

130,4. errl to0 X CE, erci to X A. 12. wcre cuvbuceTai] 
immo cuvbOcerai dpa, nisi forte ante ujcre quaedam exciderunt. 
13. Kai dTreiXrjcpOuj] assumaturque Au. 19. £rrl toO A] in H 
loco Au (voluit igitur erri toO X tottou). 22. Kard be toO N] 
KaTd be toO v t6ttou voluit Au. ri Xyv AC, f| yXv E. 

132, 3. 6 A in marg., e" C in marg., 9' E. 5. d£ei AC, 
eHei E, dyei Da. 5. 6. tujv e^rri Td vdria toO ZiujbiaKoO] quam 
quae sub Zodiaco sunt ad partes Meridionales Au. 7. 8. Sit 
Horizon circulus ABCD, Meridianus circulus sit quidem AB Au. 

7. 6 a$^b ACE Au (vide superiorem adnot.), corr. Hu. 9. 
Iwbiujv 6 yb AC, Zjjjbiuuv kukXoc 6 ybe E, Zodiacus sit CDH 
Au (voluit igitur Zujbiujv 6 jbe). 10. 11. 6 n6 ACE, qui sit 
EGF Au (voluit igitur 6 6Kn). 12. Td rjK A, distinx. CE. 
16. dSei coni. Hu (conf. vs. 5. 22. 24). 17. ecriv Td H K Hu, 
ecriv Td ffe A, £crl Td fj e CE, sunt astra, alterum quidem F: 
et alterum H Au (apud quem litterae F et H Graecis rj et e 



LIBRUM DE OKTIBUS II. XLIX 

respondent). poptujTepov E. 18. voTtwTepov 6e to K add. 
Hu, qnam ipsnm H Au (voluit igitur addi tou e). 19. eXdc- 
cova XP° V0V ] ideo rainori tempore Au (voluit igitur eXdccova 
dpa XP-)- 20. ecriv AE, €ct! C. t& ek AC, to e fj E, et 
alterum H, et alterum G Au (voluit igitur Td e k). 21. po- 
piujTepov E. voTiuuTepov oe to K] quam astrum G, quoniam 
astrum G meridionalius est Au (littera 6r, ut modo adnotavi- 
mus, respondet Graecae k). eXdccova] igitur minori Au (vo- 
luit igitur eXdccova dpa). 23. dyei (ante to H dpa) Hu, dtet 
ACE. 24. d£ei CE, dyei A. 

134-, 1. i A in marg., t C in marg., I' E. 2. edv Hu 

coll. propos. 13. 14. 16. 18, olc ACE Da Ho. 3. dTrexn Hu pro 
direxei. auroic delendum esse videtur: conf. propos. 13. 14. 
16. 18. 4. eTrrroXfic AC Da, dvaToXfjc E Ho. 5. irapa- 

YtY^nTat Da. 6taTrevTaufyvou E, item vs. 10. 6. Kai toOtov 
tov XP° V0V dvareXXovTa 6eujpr)6ficeTat scholii instar repetit C 
in marg. fol. 154 r . 7. 8. 6td irXetovujv f) TptdKOVTa r^uepujv] 

pluribus diebus quam triginta veniunt Au (voluit igitur addi 
TrapaYiY^efai). 10. 6td TrevTaufrvou] quinque mensibus veni- 

unt Au (conf. priorem adnot.). 11. 6pa6f|ce.Tat ACE Da, 

oqpGrjceTat Ho. 12. eXaTTovujv A Da, item C, nisi quod ac- 
centus acutus et exitus ujv in unum compendium colligati sunt, 
eXaccovujv E Ho. 14. optEuJv 6 a^Y E, Horizon circulus AB 
Au. 18. to 6e e E. 23—25. f| dpa — U7TOKetc6at] pro his 
scribi oportuit Kai ecruj r\ HA Treptcpdpeta eXaTTUJv f|u.tcouc Ziu- 
6tou (conf. p. 135 adnot. 3). Auria sic interpretatus est f Est 
igitur FD' — id est HA — f minor dimidio Signo: Hoc enim 
in ipsa propositione supponi voluit Auctor: et auferatur' cet. 

136, 3. post Treptcp^peta f| repetit C verba 60- Kai ert fj iqf 
et cetera usque ad Treptcp^peia fj. 16. 17. Kai e"cnv f| 0K Trevre 
unvujv] haec Graecus scriptor brevius composuit pro hisce fere 
verbis: Kai ?ctiv f) 0K Treptcp^peta Trevre Zuj6iujv t6 dpa E dcrpov 
Tf|v 0K bt^pxeTai 6td TrevTauf|vou. Eadem Auria vertit f atque est 
circumferentia HG' — id est K0 — f quinque Signorum: quinque 
mensibus igitur astrum E illam percurrit'. 23. Kai Seri uet- 
2ujv £uj6iou] haec a Graeco scriptore, similiter ac supra, bre- 
vius scripta sunt pro hisce fere verbis: Kai ecnv f) KPM Trept- 
qpepeta uei£ujv £uj6tou* to dpa E dcTpov Tfyv KfM 6tepx€Tat 6td 
TrXeiovujv f\ TptdKovra f|uepujv. Eadem Auria vertit f atque est 
HCM' — id est f| KrM — f circumferentia maior uno Zodiaci 

Autolycus. d 



L ADNOTATIO IN 

Signo: Quare astrum E pluribus quam triginta diebus illam 
pertransit'. 

138, 3. Tnv Jxv CE (Au), ty\v jurj A. 4. ri jlv~ CE (Au\ 
y\ jorj A. 4 — 6. KCtl Icriv y) MN — w uj6iou] haec Auria 

liberius interpretatur f atque est circumferentia MN quinque 
Signorum: quinque igitur mensibus illa percurrit: Denique 
ab occasu vespertino ad ortum matutinum tunc astrum 
E pervenit, quando Sol circumferentiam NDG' — id est NAO 
— f pertransit: et astrum E etiam occultatur: est autem cir- 
cumferentia NDG minor quam integrum Zodiaci Signum'. 7 

id A in marg. , ict C in marg., la' E. 8. post £ujoiaKoO 

omissa esse videntur Kard Tdc dvaroXdc. eKeivoic ACE Da Ho, 
cum his Au (conf. propos.|15.17), del. Hu coll. prop. 12. 9. cuv- 
avaT^WovTa Da Ho. drr£xei E Da. 11. ^xouivnv AC, errou^- 
vy\v E Ho, consequentem Au, *£xouevr)v (Alit. eTrouevnv) Da. 
iroiricriTai Da. 12. oid e\acc6vujv Da. X ACE, TpiaKOVTa 
Da Ho. 12. 13. ttjv ecrrepiav boav elTa om. E. 13. Kpu- 
vyiv Te A. 14. eiri toO ZujoiaKoO] in circulo Zodiaco Au. 

15. opiZwv] Horizon circulus Au. 16. toi be A, distinx. CE. 

16. 17. Kai TO. E — fcuveruj] atque astrum E simul quidem oria- 
tur cum astro D, non autem simul occidat: sed prius occidat 
astrum E Au. 18. cuvbuvei] occidat Au. 19. y) dpa ZA 
cet.] conf. supra ad p. 134, 23—25. £\dcouv E. 

140, 3. y) rfpc E (Au), y\ yk AC. 4. fjTe o\ E, r\ to b\ 
A, y) b\ C. 12. errl k, omisso toO, E. 15. oidueTpov Z, 

omisso to, E. 17. Kal (ante to E) super vs. add. A prima 

m. (in contextu habent CE). 23. TrapaYnveTai] pervenit 

astrum E Au (voluit igitur addi t6 e dcrpov). 24. fj\ioc u&\, 
omisso Trjv, E. oieici C. 26. i~3 A in marg., ip C in marg., 
Ip E. 27. Tdc (ante dvaro\dc) om. Da. 

142, 1. edv Hu, ujv AC Da Ho, om. E. dTre^ei ACE 
Da Ho. 2. earepia E , ecrrepia Da. 5. 6 6e tujv w uj5iujv 
ACE (sed in C addita est nota lacunam significans; librarius 
igitur kOkXoc addi voluit), Zodiacus circulus Au. 7. tuj A 

cuvavaTeW^TU)] simul cum D oriatur, non autem simul occidat 
Au. 8. cuvc-uvei] occidet Au. 9. fecri C. 10. fecri CE. 
22—25. to E ecrre^piov dvaT^Mei usque ad toO dpa f|\iou eiri 
toO K Svtoc om. C in contextu, sed in marg. add. prima m. 
22. ecrr^piov C prima m. in rasura. 



LIBRUM DE ORTIBUS II. LI 

144, 1. xf) dpa usque ad e dcrpov C prima m. in rasura. 
1.2. €CTrepi6v T6 Hu auctore Au, ccrrcpiov ACE. 6. dSei Hu, 

££et ACE. 8. vf A in marg., rf C in marg., ly E. 10—15. 
dcrpujv usque ad TCTaYucvuuv darpujv et deinceps initium pro- 
ximae propositionis om. Da. 10. drrexet E. 11. £Xdrrova 
Hu, IXaTTOv ACEHo (conf. p. 138,9. 156,27 sq.; contra struc- 
tura dir^xeiv TrXdov vel gXarrov £woiou -Treptcpepeiac legitur 
p. 150, 1 sq. 152, 10 sq.). 12. exouevtrv AC, £Troudvnv E Ho, con- 
sequentem Au. 13. earepiav E Ho, £ar£piov AC. 14. bk AC, 
T€ Ho, om. E. Kpuvpiv dHei Ho, occultabuntur Au, Kpuiytv 
dyei ACE. 14. 15. quam quae in Zodiaco circulo sunt astra 
Au (addidit igitur, ut solet, ^circulo et omisit TeraYuevujv). 

16. Sit circulus Horizon AB: Zodiacus circulus sit CD Au. 

17. dcrpov tI A, accent. corr. CE. Trjc ouceuuc] Tfic y bOcewc 
ACE. 18. cuvbuvov ACE (conf. supra ad p. 48, 19). 19. 
tuj Z E, tuj Z C (sed uj ex alia littera correctum esse videtur), 
tou Z A. 

146, 1. ecTUJ to l E. to fj E, to v AC. 3. f\ KVZ\ 
k yZ AC, ktZ: E, KC Au (voluit igitur kj). 10. 11. to T 

buvet, Kai to E] et astrum C occidit: quin etiam E astrum oc- 
cidit Au. 14. eui tou 0] in loco F Au (pro F debebat 

scribere H, id est 9). . 14 — 16. t6 V ecrreptov cet.] r astrum 
C occasu vespertino occidit : et astrum E etiam occasu vesper- 
tino occidit: sed manente Sole in loco K, astrum E ortu ma- 
tutino oritur. Quare' cet. Au. 19. ecrrepiav AE, kirdpiov C. 
19. 20. ttiv 0l~K Trepiqp^petav] circumferentiam FCK Au (conf. 
ad V8. 14). 20. £Xdcouv Ziubiou] minor Zodiaci signo Au. 

22. tb A in marg., ib C in marg., 16' E, om. Da. 22—24. 
Toic diroXaupavouevotc usque ad cuvavareXXovTUJv om. Da (conf. 
ad p. 144, 10—15). 22. Toic diroXaupavoudvotc ACE (conf. 

propos. 10. 16. 18), Totc dTroXaupavouevotc dcTpotc Ho. utto 

tou ZwbtaKou in interpretatione om. Au. 24. drrexet Da. 

dTrexri. Zwbiou rreptcpepeiav] dTr^xrr ^Xaccov r^ukouc Zwbiou 7)<** 
E, Zodiaci Signo distaverint Au. 25. Kpuiyiv ouk d£et dXXd 
del. Hu coll. propos. 12 et 17. ewa Te A, £wa re C, £wd 

Te E, £wa Te Da. 26. Kal ueiZova] ai uei£ova Da. 26—28. 
Kai uei£ova usque ad Trotouuevwv om. C Ho, uncinis seclusit 
Au (v. p. 147 adnot. 5), quibus adstipulatur Martinus eo loco 
quem supra p. V adn. 1 citavimus, p. 412. 28. rr\v krrepiav 



LII ADNOTATIO IN 

usque ad Trotouuevujv interpolatori tribuit Hu (conf. priorem 
adnot.). 

148, 1. Sit Horizon eirculus AB: Zodiacus autem sit CD 
Au. 2. dcrp6v ti E. 5. Kpuiytv oux e£et dXXd del. Hu (ut 
p. 146, 25). oux eHet AC, ouk dEet E. 10. dTretXriqpeuj] assu- 
matur Au. 15 — 17. to 6e T cet.] r sed astrum C occasu 

vespertino occidit: Quare et E astrum etiam occasu vespertino 
occidit: Eadem igitur' cet. Au. 20. 21. to Z dvareXXet, Kat 
to E] et ipsi per diametrum positum astrum F oritur: et etiam 
E astrum oritur Au. 21. tou ante dpa r]Xiou om. E in con- 
textu, sed add. prima m. in marg. 23. 24. toO 6e A dva- 

tcXXovtoc to T 6uvet, Kai to E] sed D astro oriente, et huic 
per diametrum positum astrum C occidit: quin etiam E occi- 
dit Au. 25. to E eujov 6uvet] astrum E occasu matutino 

oritur Au (qui pro oritur sine dubio voluit occidit, itaque in 
marg. citat r Diff 6. 1. libri', i. e. libri 1 defin. 7). 26. ie A 
in marg., Te C in marg., le' E, TTp6T. 16. Geuup. Da. 27. 

toutujv E. 

150, 1. 2. dTrexri TrXeov £uj6iou Treptcpepeiac] maiori circum- 
ferentia uno Zodiaci Signo distaverint Au. 2. irepiqpepeiac 

A, item per compendium C, irepiqp^peiav E, Trepupepeiav Da. 
oux eHei E. 3. £ujd Te Hu auctore Au (qui f et matutina 

oriuntur et vespertina occidunt' interpretatus est), euja A, euua 
CE, euua Da. 6. 6 6e tluv 2uj6iujv 6 TA] Zodiacus circulus 
sit CD Au. 7. Trpoc 6ucuatc] in occidentis parte situm Au. 

9. Kai ^'ctuj ri TZ irXeiujv 2uj6iou Treptqpepeiac] sit vero CF cir- 
cumferentia maior uno Zodiaci Signo Au. Trepiqpepeta A, 
item per compendium C, corr. E (conf. priorem adnotationem). 

10. oux e^et E. 11. et vespertinum occidet et matutinum 
orietur Au. 12. Assumatur enim Au. 14. et sumatur Au. 
16. Kai t6 E] quin etiam E astrum occasu vespertino occidit 
Au. 17. Kai to E] et etiam E ortu matutino oritur Au. 
19. 6uvouevov E. 

152, 1. t6 6e Z AC, Kai to l E. 4. Trrv Oy dpa CE, 

ti^v 0y euuav A (error ortus esse videtur ex compendio illo 
vocis dpa simili litterae e). 8. i% A in marg., ts C in marg., 
W E, TTp6T. te Oeujp. Da. 10. eXarTOv riiutcouc] e'XaTTOV AC 
(idem legit Va), eXdrrovoc E, om. Da, corr. Ho Auriam secu- 
tus, qui verba d-rrexr) cet. vertit f minori circumferentia dista- 
verint dimidio Signo'. Et conf. propositiones 16. 17. 18 ex 



LIBRUM DE ORTIBUS H. LIII 

ordine cum propositionibus 13. 14. 15, Martinum eo loco quem 
supra p. V adnot. 1 citavimus, p. 412. 11. exeivai E. km- 
ro\f\c ACE, dvaxoXfic Da Ho. errouevnv E, consequentem 
VaAu. 13. Kpuiyiv be] xai Kpuipiv JDa. 14. astris in signi- 
fero constitutis Va, quam quae in Zodiaco circulo sita sunt 
astra Au. 15. Sit horizon ab. signifer autem cd. Va, Sit 

Horizon circulus AB: Zodiacus sit CD Au. 16. ti Hu, om. 
ACE Au. 17 — p. 154, 1. be tujv Irrouevujv tivI tlu l~. cuv- 

avaTeWeruj om. E. 

154, 1. cuvavaTeWeruj tuj Z] post cuvavaTeXX^TUj add. be 
C, sed id delevit prima m. 2. IXdrrujv om. E. n.uicouc 

om. ACE Va (conf. ad p. 152, 10). 2. 3. Zxyoiou irepicpepeiac, 
Kal tuj Z ^ctuj om. E. 3. t6 y\ CE, g. Va, punctum G Au 
(id est t6 rj), to k descripsi ex A. Kal dTreiXrj^euj] capia- 
turque Va, et sumatur Au. 4. r\ KH] malim r\ HK auctore 
Auria, vel Vj HAK collata propos. 11. 6. Kai to E] etiam e. 
Va, quin etiam astrum E ortu matutino oritur Au. 14. ctHei 
Hu, dyei ACE, occultatur Va Au. r) yXu E. 15. xpovov 
Hu, tempore Au, om. ACE Paris. graec. 2364 (diutius vertit 
Va). 16. quam quae sunt in signifero astra Va, quam quae 
sunt in circulo Zodiaco sita astra Au. 17. \l A in marg., 

i£ C in marg., \Z' E, TTpoT. i?. 6eu0p. Da. 20. irepiqpe^peiav 
AC Ho, irepicpepeiav Da , -rrepiqoepeiac compendio scriptum E. 
21. £cTr£pid Te Hu auctore Au (vide proximam adnot.), ecrrepia 
ACE Da Ho (idem legit Va). et vespertina oriri et matu- 
tina occidere videntur Au. 22. 23. eis quae in signifero po- 
sita sunt Va, quam quae in circulo Zodiaco sunt astra Au. 

156, 1. 6 oe tujv £uj5iujv] signorum orbis Va, circulus Zo- 
diacus Au. 6. 4. quae igitur consequuntur cum c. orientur 
Va. 4. cuvavareXXei ACE (conf. p. 142,8), simul orietur 

Au (de Va vide priorem adnot.). 4. 5. Kai cctuj f\ VZ. cet.] 
sitque cf. signi circumferentia Va, sit autem CF circumferentia 
unius Signi Zodiaci Au. 5. Ziybiou Trepicp^peia] 9^ £wbiou E. 
5—8. Kai kTUJ to Z usque ad ^ujbiou rrepicp^peia om. C. 6. 
7. Kai dTretXr|(p0uj] capiaturque Va, assumaturque Au. 9. l-rrei] 
et quoniam Va. 11. 12. buvei to y Kai to e A, buvei to p (omis- 
sis Kai to e) C, buvei to e (omissis to y Kal) E, astrum E oc- 
casu matutino occidit Au. 15. 16. Kal t6 E, it\<l aurfic dpa 
vuktoc to E dcrpov] et e. eadem noctis hora Va, Quare astrum 
E eadem nocte Au. 16. to E dcrpov add. Hu. eum Te A, 



LIV ADNOTATIO IN LIB. DE ORT. II. 

ewa xe C, €&& xe E, corr. Hu. 17. eare^pta ACE, corr. Hu. 
18. ^ttI toO K 6vtoc] in k. existente Va, in loco M manente 
Au. 22. 23. estque kcl. circumferentia binorum signoruin 

Va, atque circumferentia MCK duo continet Zodiaci signa Au. 
23. dpa xp6vov C E, xp6vov dpa A, sed rectum ordinem verborum 
superscriptis notis 6 et a restituit prima m. d£ei AC, eiEei E. 
24.tujv erri toO 2u»6iaKoO] eis quae in signifero Va, quam quae sunt 
in Zodiaco astra Au. 25. if| A in marg., xy\ C in marg., ir\ ov ' 
Paris. graec. 2364 in marg., \r\ E, TTpdT. \Z. Geujp. Da. £uj- 
oiaxoO, sine i subscr., Paris. 2364, ut ACE ubique. 27. 28. 
dTr^xrj £uj6(ou u.ei£ova irepiqp^peiav] signi maiorem circumferen- 
tiam Va, maiori circumferentia uno Zodiaci Signo distent Au 
(de Graecorum verborum structura conf. p. 138, 9sq. 144, 10 sq.). 
158, 3. eTTiT^XXovTa ACE Paris. 2364 Ho, &var£XXovTa Da. 
&tt6 Tfjc ACE Paris.2364, &Trd 6e rr\c Da Ho. 4. Kpuipiv t€ 
A Paris. 2364, accent. corr. CE. 5. xpovov AE Paris. 2364, 
Xpovujv C. 6. 7. Sit horizon ab. signifer autem cd. Va, Sit 
circulus Horizon AB: Zodiacus circulus sit CD Au. 7. 8. 

dcTpov Ti Paris. 2364. 10. 11. 6e to Z Paris. 2364. 11. 12. 
Kai ecruj cet.] sitque cf. maior signi circumferentia Va, Sit 
autem circumferentia CF maior uno Signo Zodiaci Au. 12. 
Trepiqpepeiac Hu, Trepiqpepeta A, Trepiqpe^ Paris. 2364, cj a CE. 
16. eTrei] Kai errei Paris. 2364. 17. Kai to E] et e. Va, quin- 
etiam E matutinum oritur Au. 17. 18. eiri toO K 6vtoc] in 
k. existente Va, in loco K manente Au. 20. erri toO 6v- 
toc] in h. existente Va, in loco H manente Au. 24. 25. erri 
toO M ovtoc] in m. existente Va, in loco N manente Au. 
25. 26. eiri 6e toO A] at in 1. Va, sed manente Sole in loco M 
Au. 26. tocoOtov A Paris. 2364, tandiu (sic) Va, uXeiova 

CE, maiori Au. 27. &£ei AC Paris. 2364, e^ei E. 28. Kai 
^cti u€i£ujv 6uo £iy6i'ujv] Kai e^cri uettwv £uj6k>U'dC, estque maior 
signo Va, f circumferentia enim NCM est maior quam duo Zo- 
diaci Signa: Quare, etc.' Au. in fine add. auroXuKou irepl 

eTriToXujv Kal 6ucewv to 8': C, &utoX0kou irepi eiTiToXujv Kai 
6ucewv p. t^Xoc. E, t^Xoc auroXuKou Trepi €ttitoXwv Kai 6ucewv 
toO 6eur£pou : <■»-> Paris. 2364, T^Xoc toO 6eur£pou Trepi eiriToXujv 
Kai 6ucewv AutoXukou. Da, Autolyci de vario ortu et occasu 
astrorum inerrantium libri secundi finis. Au. 



ADNOTATIO IN SCHOLIA. 

4, 28. btd to d 6uo0 Kai g tujv Geobociou ccpaipiKuuv Paris. 
2448 ad propos. 1 , bid toO a' 6uo0 Kal <s' toO a' tOuv cqpatpt- 
kujv E pag. 6, bid toO a ov 6uoO Kal g tOuv cqpatpiKOuv tou a ov 
Paris. 2472 fol. 44 r . 30. dTto toO r\ toO d p J tujv cqpatptKOuv 
C fol. 129 v , bid to r\ toO d tujv cqpatpiKuuv Paris. 2448 ad pro- 
pos. 1, diro toO r\ toO a {3t|3\. tOuv cqpatpiKuuv Oeooodou E 
rjag. 6 , ecn to r\ toO pipX^ tujv cqpatptKOuv Paris. 2472 fol. 44 r . 

6, 26. C fol. 129 v E pag. 6, bid to 0' toO p' cqpatpiKOuv 
Paris. 2448 ad propos. 1, oid to i* toO $ ov Paris. 2472 fol. 44 v . 
27. C fol. 129 v . 

8, 27. btd to i toO J3 tujv cqpatpiKOuv Paris. 2448 ad pro- 
pos. 2 ; idern voluisse videtur C fol. 129 v , cuius scripturam bre- 
vissimis compendiis exaratam ac paene evanidam eo tempore, 
quo codicem in manibus habebam, legi dTr6 toO TpiTOU pifSXiou 
TUJv cqpatptKUJv. 28. btd toO ia toO d tOuv cqpatpiKuuv C fol. 

129 v item E pag. 8, nisi quod toO ia toO a'. 

10, 25. oid to i toO p tujv cqpatpiKuuv Paris. 2448 ad pro- 
pos. 2. 26. 6i6ti ai ev tuj outuj ev (cum nota compendii) 

Trepiqp^peia 6uoia Tcat elci Paris. 2448 ad propos. 2. 27. bid 

to 6ua\0uc KivetcGat rd em toO auroO ® ov cr|ueta Paris. 2448 
ad propos. 2, item Paris. 2472 fol. 45 r , E pag. 9, nisi quod hi 
£ttI omittunt et kukXou plenis litteris exhibent. 29. dvri- 

crpoqpov C fol. 129 v , dvTtcrpoqptov E pag. 9. 30. btd tov p 

3p cuva Kai bid t6 p Paris. 2448 ad propos. 3. 31. C 

fol. 129 v , E pag. 9. 

12, 23 — 25. C fol. 129 v , Paris. 2472 fol. 45 v , E pag. 11; 
paulo aljter Paris. 2448 ad propos. 4: toOto ecriv erri Tfjc uu- 
XoetboOc Kivficeujc. t6t€ y«P 6 icr|uepiv6c 6pi£uuv fivejai. Kai 

££ unvOuv Kai TrpD r\ f^uepa- eXdrruuv bef| eS unvOuv f\ vuS' r^uefjav 
(cod. r|udpac per compend.) be XifU), |6re 6 rjXtoc dvuuGev toO 
6pt£ovTOC qpatveTat, in quibus compendium post urjvOuv Kai cor- 
ruptum esse videtur ex TrpoceTi uopiou (an forte ex TrXeov?). 
23. 6 ecTtv CE, r\ ecrtv Paris. 2472. 24. £H (ante unvOuv r\ 

vuE) om. E. 

14, 27. C fol. 130 r , E pag. 11. 23. C fol. 130 r , btd tou 

ib' toO id' euKXetb. p'. pip\. E pag. 11. 29. oi yap TrapdXXrjXoi 



LVI ADNOTATIO 

cuuTriTrToucw C fol. 130 r strper verba contextus ecnv ydp aurif» 
TrapdXXr)Xoc. Compendium voculae Y a P y i x comparet, estque 
incertum an oe voluerit scriba. Negationem ou ego addidi. 
30. 31. C fol. 130 r , Paris. 2448 ad prop. 5, Paris. 2472 fol. 45 v , 
E pag. 12. 30. 6 ecnv] touto ecriv Paris. 2448. 31. icrj- 

uepia compendio ancipiti exaratum in C, unde icr)uepiv6c Pa- 
ris. 2472. 

16, 25 — 29. C fol. 130 r , Paris. 2364 fol. 90 r , E pag. 13. 
25. 6 ejtor C Paris. 2364, 6 apor E. 26. 6id t6 a' C, 6id 

to a Paris. 2364 E. rf|C ante eaurou evanuit iu C. 27. 

bnXovOTi C, onXovoTi Paris. 2364. 6ti 6 efibj Paris. 2364 E, 

in C vestigia tantum litterarum o efS comparent. Ka06 Paris. 
2364, Ka0' 6 E, in C nihil nisi Ka0 comparet. 28. rf|C ante 
T0,uf|C evanuit in C. 30. C fol. 130 r , item E pag. 12, nisi 

quod ie et d. 31. 32. C fol. 130 r , Paris. 2472 fol. 46 r . 31. 
orav Paris. 2472, ore descripsi ex C. 32. r\ C, ecri Paris. 

2472. 

18, 16. 6id tou p' Kai f' tou p tOuv cqpaipiKuuv C fol. 130 r , 
item E pag. 14, nisi quod j? Kai f tou p'. 17—28. C fol. 

130 r , Paris. 2472 fol. 46 v , E pag. 15. 19. Kai f\ C Paris. 

2472, r^ Kai E. 22. ev tuj d E. 23. tuj e E, tou e C, om. 
Paris. 2472. 24. TrapdXXnXoi C Paris. 2472, TrapdXXrjXoi eiciv 

E. 25. icai eia Paris. 2472. 26. oi opr orJ2 Paris. 2472. 

27. AArE Hu, dvr~e C, dr] • ye Paris. 2472, drffe E. 28. kn 

auTUJv Paris. 2472. 

20,27. C fol.l30 r , item E pag.14, nisi quod Te. 28—30. 
C fol. 130 r , Paris. 2364 fol. 90 v , 2472 fol. 46 v . 28. 6 m\l C 
Paris. 2364, 6 alr\ Paris. 2472 Au. tou oot C, tou apr Pa- 
ris. 2364. 2472 Au. 31. E pag. 14 (numeri notati sunt a' et 
y'). 32. C fol. 130 r , E pag. 14. tou e' 6pou Hu, tou 6pou 
C, tou tt6Xou € E. 

22, 28. 29. C fol. 130 r , item E pag. 19, nisi quod Ka0d 
TTOiouav. 30—32. Paris. 2472 fol. 47 r , E pag. 19. 31. toO 
e Paris. 2472, om. E. 

24, 21. C fol. 130 r , item E pag. 16, nisi quod \e et a. 
22. 23. C fol. 130 r , Paris. 2472 fol. 47 r , E pag. 19. 23. ecp- 

dujerai C Paris. 2472, ecpdTTTeTai E. Kai ante ouoiujc om. E. 
Tf| dvu) Paris. 2472. beixOficerai Paris. 2472 E, Ypaqpf)C€Tai 

C. 24. C fol. 130 r , E pag. 16. 25. C fol. 130 r . 



m SCHOLIA LVII 

26, 15 — 26. Paris. 2472 fol. 47 v , E pag. 19 sq. 15. 16. 

'AXX' n. — 0eujpn.uaTOC om. Paris. 2472. eiri toO be toO 6e- 

(pprju-aTOC E. 19. orrep ecnv Paris. 2472, Srcep ecTiv E. 20. 
tov tt6\ov om. Paris. 2472. irapaXXriXurv per compendia scrip- 
tum in Paris. 2472 et E. kukXwv om. Paris. 2472. 20. 21. 
to H] rectius to Z, quod auctore Auria edidimus in append. 
p. 161; nam ex figurae ratione rj non est tuxov cnueiov. 23. 
oeiEojuev E. 25. 6e om. E. Kai ev tlu s' Oeujp cum linea 

per p ducta E, tv rf\ e G^cet Paris. 2472 (sed litterae ev xf\ 
non satis distinctae). 27. C fol. 130 r , item E pag. 17, nisi 

quod Aid toO om. et numerorum notas ie' et a exaravit. 28. 
C fol. 130 v , item E pag. 17, nisi quod Atd toO om. et numerorum 
notas 10' et ia' exaravit. 29—35. C fol. 130 v , E pag. 18. 

29. irp6c ante eTrtTre6ov om. E. 32. toO AB kukXou] toO apK 
E, tot fere litterae evanuerunt in C. 33. 34. rj 6e 0M us- 

que ad Tfj AB hoc loco om. E, habet autem haec verba pecu- 
liaris scholii instar pag. 20. 34. Trpoc 6p0dc — ty) AB in C evanue- 
runt. 6p0dc] JJ E. 35. Trjv imo ku0 C, tujv utt6 k,u0 E. 

28, 17 — 34. C fol. 130 v , Paris. 2472 fol. 47 v , E pag. 19. 
17. 6He!a ecTiv C, oSeia ecTiv Paris. 2472 E. 18. tov EPO 

Hu auctore Au (conf. append.), tov Ho C Paris. 2472 E. 20. 
6 ZP] 6 Ep E , ^i 2p Paris. 2472 , tot fere litterae evanuerunt 
in C, ri ZP commendavimus in append. p. 162 (ubi versu ante- 
paenultimo numerus 19 restituendus est pro 9). 24. dpa 

(ante r\ HP) C, dpa gcrai E, e^crai (omisso dpa) Paris. 2472. 
27. 28. HIP usque ad n. Orro (ante PIO) om. E. 28. pc0 CE 
et Paris. 2472 in marg., ecfO idem Paris. in contextu. 34. ai 
^v Paris. 2472 E. 35—37. C fol. 130 v , Paris. 2472 fol. 47 r . 

35. toO F C, toO n Paris. 2472. 38. C fol. 130 v . 

30, 23. 24. C fol. 130 v (scriptura partim evanida), Paris. 
2472 fol. 48 r , E pag. 22. 23. tuj oo E, tu> oo C, tiu oX 

Paris. 2472. 24. tfkre Kai Td TrXeiova cr)jueTa cuu.paXetv Paris. 
2472. 25. C fol. 130 v , item E pag. 21, nisi quod 'Atto toO 

om. et numerorum notas vf' et p exaravit. 26. C fol. 130 v , 
Paris. 2472 fol. 48 r . 

32, 28. C fol. 130 v . 34, 28. C fol. 130 v , Paris. 2472 fol. 
48 r , E pag. 22. 6id toO k' (an forte n/?) C, 6td to r\ Paris. 
2472, 6td toO d E. toO p' C, toO $ ov Paris. 2472, toO p E. 
29. C fol. 130 v , item E pag. 22, nisi quod (3 exaravit et toO 



LVHI ADNOTATIO 

PipXiou om. 30. C fol. 130 v , E pag. 23. 6|UOioc ecrlv (ecriv 
compendio scr.) C. 

36, 15. 16. C fol. 130 v . 17. C fol. 130 v , item E pag. 24, 
nisi quod e' et P'. 

38, 19. C fol. 130 v , E pag. 24. 20. C fol. 130 v , item E 
pag. 24, nisi quod Aid tou om. 21. C fol. 130 v , item E 

pag. 25, nisi quod Atd tou om. 22. C fol. 130 v , item E 

pag. 25, nisi quod 'Qc ebeixOn. 6id tou om. [verba ujc e&eixOn. 
ad p. 36 extr. spectare videntur]. 

40, 30. C fol. 131 r , E pag. 25. 42, 30. C fol. 131 r , 6ia 
to l toutou E pag. 26. 44, 30. Paris. 2448 ad propos. 12. 

Aid toO a' Hu, 6td to a tou a' Paris. 46, 19. C fol. 131 r , 
Paris. 2448 1. c, Paris. 2472 fol. 48 V ,_E pag. 28. tou t tou a' 
CE, to Z toO a ov ' Paris. 2448, t6 Z tou d Paris. 2472. 20. 
Paris. 2448 1. c, qui numerorum notas 4 et d exhibet. 

48, 20. C fol. 150 v , E pag. 29. 21. CE ibid. oiov C, 
oiov ujc E. 

50, 23. E pag. 29, qui ouvov pro 60vov. 24—29. C fol. 
150 v , E pag. 91. 26. tout' lcn toO 6. dvaTdUei E. 27. 

touto Hu auctore Au, toutuj CE. 30. C fol. 150 v . KaT- 
avrdZecOat satis distincte scriptum in C, corr. Hu. 

52, 29. C fol. 150 v , E pag. 31. to TZA] ro yZb C, yla 
(omisso to) E. ^juikukXiov C, notam semicirculi et superscr. 
ov exhibet E. 30. 31. C fol. 150 v , E pag. 91. 30. Tout' 

€cti E. 30. 31. buvov — buvov CE, ac sic posthac 

54, 30. C fol. 150', E pag. 31. eri E, it% Iti C. 

56, 27—30. C fol. 150 v , E pag. 91. 29. Tfjc -fZb 9* s C, 
Tfic 9 a; tTcx E. 31. C fol. 150 v . 

58, 19—24. C fol. 150 v , E pag. 91. 19. ToOt' ^ctiv E. 
Ictuj Hu auctore Au, dir6 CE. irpujTri E, a ] C. 21. eiua 
E (similiter idem posthac). 22. urj&eiruj C, urjTruj bk E. cttI 
to e E, eTri to C. 23. qpaivecOai C, qpOiveTai E (non prae- 
veniet D astri ortus Au). 25. C fol. 150 v , E pag. 34. 26 
— 33. C fol. 150 v , E pag. 92. 26. 7reptqpepetav] Q av CE, et 

similiter iidem passim. 30. ou Trotei — dvaToXrjv] exspecta- 
veris ou Yi veTCtl — *1 ^ a qpaivoudvrj dvaToXri (conf. Auriam in 
append. schol. 6). 32. Tnv Yn E , Tnv yv C. 34. C fol. 

150 v , E pag. 34. auTdc] auTd E, au et superscr. t cum am- 
biguo ductu compendii C, corr. Hu. 35. CE ibid. 



IX SCHOLIA. LIX 

60, 28. C fol. 151 r , item E pag. 35, nisi quod a. 29. 

CE ibid. eri y&P aUTai eiciv C, £cti ydp auxd (omisso eiciv) 
E, corr. Hu. oti uXripujcei aOxd E. 30. E pag. 35. 

62, 23. 24. C fol. 15 l r , E pag. 36. 23. toOt' Ictiv popiuu- 
Tepov toO d toO jj". toOt' £ctiv E. 25—29. C fol. 151 r , E 

pag. 92. 25. KaTd .•! E. ypacpoOci E. 26. to,t€ C, t6t€ 
E, tunc Au. 

64, 16—28. C fol. 151 r , E pag. 92 sq. 22. toOt' fcn E, 
ac sic posthac. 27. e*crt (ante toO f|\iou) om. E. nXiou 

om. C. 29. C fol. 151 r . 30—32. C fol. 151 r , E pag. 93. 

66, 22. C fol. 151 r , E pag. 38. to 9 CE. toO om. E. 
23. C fol. 151 r , E pag. 93. auTil) E. 24—26. C fol. 15 l r , 
E pag. 93. 27—30. CE ibid. 27. dvaTeiXai] oriatur Au. 

28. to E om. Au. 

68, 25. 26. C fol. 151 r , E pag. 93. 25. ev E, v C. Td 
dcrpa om. C. 27. 28. C fol. 151 r , E pag. 93. 29—32. CE 
ibid. 29. Tf)V y«P C, T6 y«P E. 

70, 27 — 29. C fol. 151 r , E pag. 94. 27. Kav E. rrjv 
(ante ueraHu) Hu, f) C, f| E, quae est Au. 28. Tf|c NK] ex- 
spectaveris tuuv N K, sed idem dicendi genus redit in scholio u 
(p. 80, 19). f| dtro toO N eujc toO K del. Hu. 29. Tfjc £v 
CE, Tfjc kv legisse videtur Au. 30. 31. C fol. 151 v , E pag.94. 
31. KaTaYpdiyavTOC aKoXouGricouev E. 

72, 29. C fol. 151 y , E pag. 94. UTre£€ et superscr. X' C, 
ucp' e£ e\ei E. 

74, 27 — 29. CE ibid. 27. t£c vuxenuepojv CE. 28. 
ouv C, p E. o 4ctI CE. TrapacuvavaT^XXei E. 

76, 26—31. C fol. 151 v , E pag. 94. 26. ei C et in marg. E, 
f| E in contextu. 27. curjei Hu, biiei CE, percurrit Au. to 
fiuicu toO 0U E, to co t°0 > s |ui0" ou C, et dimidium circuluni 
zodiacum, id est Kai to fjuicu cet. Au. 28. e^uvev E. 29. 
ou tov C, duTov E. 30. ttoO E, item vs. 31. fjuicu E, idem 
compendium quod vs. 27 C. 

78, 23. C fol. 151 v , E pag. 95. ToOt' ecnv E. 24. 25. 
CE ibid. 24. toOt' ^cti E. eYYtcei CE, appropinquaverit 
Au, CYYfcrj coni. Hu. 25. Te £: C, ie' uv E. 26. CE ibid. 
27. 28. CE ibid. 28. toO e E, toO (voluisse videtur toO 

f|\iou) C, om. Au. 

80, 19. 20. CE ibid. 19. crjueiov Hu auctore Au, tov 



LX ADNOTATIO 

jurj C (et tov quidem compendio scr.), T|ufi E. 20. beiKvOvxec 
E. 21. 22. E pag. 95. 23. 24. C fol. 151 v , E pag. 95. 

25 — 35. C fol. 151 v ; totius scholii initium tantum habet E 
p. 95: toOt' ecn uct& to 60vai tov f]\iov irpoc tuj Z. 25. 

6uvai C, item posthac. 26. 6uvov, ut solet, C. 28. ur]6e : Tru> 

Hu, uri6erepov C, nequaquam Au. 29. u ie C. 30. etra 
C, adhuc enim (id est eri y«P) -4w. auTo Hu, auTov C, 

ipsum (scil. astrum) Au. 30. 31. dcpavicOev, ttpokotttovtoc cet.j 
lateat necesse est: quin etiam sole-, motu mundo contrario 
progrediente, non apparet astrum Au. 

82, 23 — 25. C fol. 151 v , E pag. 95. 23. ToOt' ecnv E. 
26. C fol. 152 r . 27—31. C fol. 152 r , E pag. 95 sq. 27. tujv 
Z fj C, tujv Zy\ E. Trapa\\fi\ouc solito compendio scriptum 

in E. 28. t& au8 C, toO au8 E. uepupepeiai solito com- 
pendio scriptum in CE. 29. r]uiKUK\iujv E, qq C. 30. t& 
Z fj C, t& Zt\ E. 

84, 20. C fol. 152 r . toO 6 C. ccpaipac solito compendio 
scriptum in C. 21—24. C fol. 152 r , E pag. 95. 21. kl- 

ecpeuxev E. 22 init. £cnv E. 6r)\ov6Ti C. 23. apa om. 
E. cpeuEeTai E, cpeuHei descripsi e C. 24. to Z E, to b C. 
25. 26. C fol. 152 r , E pag. 96. 25. Trapa\\ri\ouc solito com- 

pendio scriptum in E. 26. tujv 06 E. 27—31. C fol. 152 r . 

29. Te u C. 30. &tto toO V Hu auctore Au, Otto to y C. 

86, 16—19. C fol. 152 r , E pag. 96. 17. €Tr' uOtlu C. 18. 
ie uovac CE. <kyay6vTOC C, &y«TOvtoc E. 

88, 19—24. C fol. 152 r . 20. dvax&Xei Te C. f\ in 

marg. corr. C alia littera, quae est in contextu, deleta. 
\ (ante 6uvei) C corr. ex alia quadam littera. 25—31. C fol. 
152 r . 28. eu»a C. 32. E pag. 49. 

90, 21. 22. C fol. 152 r , E pag. 96. 21. Trepicpepeiac] 99«»' 
E, *?f C. 23. C fol. 152 r , E pag. 96. f) 6uvov C, ou 6uvov 
E. 24—28. C fol. 152 r . 25. ueT& Tfrv 6ixoTOuiav C, eTri 

Tfjc 6ixoTOUiac voluit Au. 28. uicTe icrjv eivai Tfjv 82 (sic) 

Tfi Zf C, Kai ^CTai icrj f| r)8 Tfj Qj voluit Au. 

92, 15—18. C fol. 152 r . 15. fj HMA Hu auctore Au, f| 
u\ C. 17. apa Hu auctore Au, om. C. Tfj OA Hu auctore 
Au, Tfj Ou C. uiv Hu, eH uiv C, e6eix0r) 6e 6'ti voluit Au. 

Tfl ©n Tfi Tf] ©t C. 18 init. post ecri haec fere exciderunt: 



IN SCHOLIA. LXI 

Xorrrfi (vel Kai Xonrfi) dpa f| BM Tf) TA icrj ecriv. ujv f| EM Tfj 
NA icrj £crr (conf. in appendice Auriae scholium 29). 19. C 
fol. 152 r . 20-26. C fol. 152 r . 20. f|uicouc] rjui C super 

vs. 20. 21. ie — ie C. 22. 23. toutou ouv C, igitur Au, 

TOiyapoOv vel toutujv ouv (scil. tujv ie' uopiwv) coni. Hu. 27 
—30. C fol. 152 r . 27. Tf)v yv" C, Triv f9 f\ xf|V & voluit Au. 
29. 30. eqpaiveTO — 6iaTropeuo|uevou om. -4w. 31 — 33. C 

fol. 152 r . 

94, 20—23. C fol. 152 r , E pag. 96. 20. Tout' gcnv E. 
21. Kai dvaTeWov C, f) dvaTeXXov E. tout' ecn E, scilicet 
Au, om. C. 22. cujov C, euuviov E. tt6t€ 6e C, ttot6 6e 
E, quod autem interdum Au. 23. ev tuj p w E, kv tuj p' 

(h(3X. ev tuj 10 C, 2. propositionem 2. huius .Ai*. 

96, 26. C fol. 152 r . 6 C. 27—31. C fol. 152 r , E pag. 96. 
27. KaTCt Hu, Kai CE (idem legit Au, qui post auTf)c ttjc fr\ 
addi voluit utto fr\v oucrjc. 29. qpaiveTai 6iepxouevr) CE, ap- 
paret deferri Au. 30. eXdccovi Xpov^ ^poc toutov f]Xiov E. 

32. C fol. 152 v , E pag. 96, idem p. 53 ad propositionem 11 
extremam. 16' C, 6 E utroque loco. Trepi om. E pag. 53. 

98, 26—31. C fol. 152 v , E pag. 97. 28. to 6 C, to 6 

dcrpov E. 6id to 9 CE. 30. tout' ecnv E. 31. euja C, 
f) £um E. 

102, 25—33. C fol. 152 v , E pag. 97. 27. t6 6 CE. 29. 

tout€"ctiv add. Hu, scilicet Au. olov to Z E in contextu, C 
pr. m. in margine. 30. tou J3 E, tou 6 C, item proximo 

versu. 30. 31. Tfyv ArZ Hu auctore Au, tt\v acf CE. 32. 
dXrjeivfic Hu auctore Au, qpaivouevrjc CE. Kai ccti C. 

106, 23—26. C fol. 152 v , E pag. 97 sq. 23. 6uj6eKaTr)- 

uopiov (sine acc) CE. 23. 24. KaTd 6uj6dKaTa C, Ta 6w6eKa 
Td E. 25. 6v Tfic C, ev Tfj E. Trepiqpopdc] g'. C, > a '" E. 
dqp' oiou 6' dv C, dqp' fjc ouo' dv E. 

108, 24. C fol. 153 r . toutccti paene totum evanuit in C. 
6iduerpov solito compendio scriptum in C. 25. 26. C fol. 153 r , 
E pag. 98. 26. ecnv compendio scriptum in C, ecrat E, est 
Au. 27-30. C fol. 153 r , E pag. 98. 29. f| Zb CE, SXri f| 
e6 voluit Au. 30. ecriv C, e^crai E, sit Au. 31—33. C 

fol. 153 r , E pag. 98. 31. 'ETrei ydp E. 34. C fol. 153 r . 

tou iy C. 



LXn ADNOTATIO 

110, 22. C ibid. 23—26. C ibid. 24. to eirouevov C 
ipsi per diametrum positum Au. 25. oXn C, 6\rj r\ fr\ vo- 

luit Au. 25. 26. dvar^XXouca 6e oux opaxai C, quare et tota 
oriri videbitur Au. 27. C fol. 153 r . 28. 29. C fol. 153 r , E 
p. 98. 28. Atd to E, 6id tou C. auTfiv E, outov C. 29. 
aUTfjc om. C. 30 — 33. C fol. 153 r . 31. rrepiqpepeia] tota 

circumferentia Au, mirum compendium comparet in C, scilicet 
7T cum a superscripto et nota compendii adscripta., denique 
super haec linea transversa cum littera a. 32. ff\v ecriv 0. 

112, 27. C fol. 153 r . 6td toO d C, 6id to a' coni. Hu. 
28. 29. C fol. 153 r , E pag. 98. 28. ToOt' Ict\ E. upoc 

dpKTOv E. 30. C fol. 153 r . 6taueTpouc solito compendio 

scriptum in C. 

114, 18. 19. C fol. 153 r , E pag. 98. 19. s C, §5 E. elvai 
om. E. 20. 21. CE ibid. 20. Tout' ecriv E. 21. dir- 

exov C. erri to TT Hu auctore Au, drro to0 tT CE. 22—25. 
C fol. 153 r . 26—28. C ibid. 27. 6tdcrr|ua] 6 cum nota 

compendii C, intervallum Au. 27. 28. o ecrtv usque ad kXi- 
uara om. Au. 29. 30. C fol. 153 r . 29. to £ to0 d C. 

116, 21—26. C ibid. 23. evr6c Hu, ev ffjc C. 24. 6e 
rdc dXXac qpdcetc] 6td rdc dXX. qp. coni. Hu. 27—29. C ibid. 
28. erriToauTo cpOdcet C. 30—32. C ibid. 33. C ibid. 34. 
35. C ibid., E pag. 98. 34. ToO ydp l E. 35. euua C (ut 
solet), euua E. 

118,30 — 119,5. C fol. 153 r . 31. to P Hu, to o C, sed 
o ex alia littera mutatum. 2. to irpo toO ev ili C, post irpo 
toO quaedam excidisse vel alia ratione locum corruptum esse 
suspicatur Hu. 6. 7. C fol. 153 v , E pag. 98. 6. Qcre (sic) 
Kai touto dei elvat E. toO Z CE. f^puriveucev E. 

120, 26—28. C fol. 153 v , E pag. 99. 26. tou =f E, to f 
C. 27- toO 6e y CE, toO 6e r\ voluit Au. 28. toO 6 kriv 
f^ ecrrepia errrroXri E. 

122, 17—28. C fol. 153 v . 20. 60vov coni. Hu. 21. Tf,v 
Zr\ C, rfiv Z^Y\ voluit Au. 21. 22. Tdc X f|u^pac C, per tri- 

_ 01 

ginta dies Au. 23. te u C, item vs. 26. 24. ou6e Hu, 

oure C, item vs. 27. 6iduerpov solito compendio scriptum in 
C, item vs. 27. 29—31. C fol. 153 v , E pag. 99. 30. Kard 
toO Z CE, corr. Hu. 30. 31. Kard to y E, Kard toO y C. 

31. f| ante ecrrepta add. E. 32. 33. CE ibid. 34.35. CEibid. 



IX SCHOLIA. LXIII 

124, 25. C fol. 153 v . be Hu, ambiguurn T€ an xduuc C. 
26—28. C fol. 153 v , E pag. 99. 29—31. CE ibid. 30. dvTi 
toO (ante Gcxttov) om. CE. 

126, 15—32. C fol. 153 v (nommlla in hoc scholio sunt 
dubia, quaedam etiam corrupta). 24. kgct& (pro xai) toO 

euujvuuou coni. Hu. Kal (ante ecrai) add. Hu. 25. tuj (ante 
ev Tfj dvaToXfj) Hu pro tou. 28. 29. cttoucvov &rf C. 29. 30. 
fortasse post f|Youu.evov interpungendum est, quo facto verba 
KaTd ty\v 0£av tujv Zxubiujv, deletis proximis KaT& t& err6|Lieva, 
pertineant ad XaupdvovTai f|uiv. 33. 34. C fol. 153 v , E pag. 99. 
33. toO y E, tou l (sed l minus dictinctum) C. 34. eul toO 
N Hu, erri toO fj CE. 35. C fol. 153 v bis (scilicet post cx6Xiov 
Xp et Xb), E pag. 99. ToOt' ?crt E. ev w 6 fjXioc rr\v yic E. 

128, 19 — 26. C fol. 153 v (in hoc quoque scholio nonnulla 
corrupta sunt; paulo plura et emendatiora praebet Au). 23. 
6 TaOpoc tuj KpiuJ ^Tr6(uevoc] 6 TaOpoc d7r6juevoc• 6 TaOpoc tuj 
Kpuij err^uevov C, taurus consequitur ipsum arietem, quoniam 
sol prius comprehendit arietem quam taurum Au. 27. 28 

C fol. 153 v , E pag. 99. 29—32. C fol. 153 v , E pag. 100. 29.. 
ri K0 Hu, -q 69 CE. _30. OTrepTriTTTei E. 31. 32. Fe u° e^' 
CKdcTOu eTre"xov C, fe' |U0 eqp' cktou eirexov E. 

130, 25. C fol. 153 v KeiTai 6 Hu collato scholio v, Kei 
toto incerta scriptura in C. 26—28. C fol. 153 v , E pag. 100. 
26. Tf) 7H C, Tfj kvH E. 

132, 25. 26. C fol. 153 v . 27—29. C fol. 153 v , E pag. 100. 
29. 6v om. E. 30. C fol. 153 v . 

134, 26—29. C M. 154 r , E pag. 100. 26. ev tuj i? C, 

ev tlu <s' E. 28. X C, X' E, ac similiter posthac. 30—32. 
CE ibid. 30. ev tuj&€ C, ev tuj &e E. 31. 32. toutuj t<e 

Kal tuj eHfjc C, toOtuj oe Kai eHnc E. 33. C fol. 154 r . 

136, 26—31. C ibid. 30. Tfrv KHV\ Hu auctore Au, Tfjv 
kt C. 32. C ibid. 

138, 20—22. C ibid., E pag. 100. 21. f|uiceoc (ante be 

f)) C, fjuiceujc E. 22. eXa cum nota compendii C, eXdccuuv E. 
23—25. C fol. 154 r , E p. 100. 23. ToOt' gcn E. X C, item 
vs. 25. 24. euuav (ut solet) C, eOuov E. TrapaYi cum nota 
compendii C, TrapaYvrveTai E. 25. bi& to f CE, corr. Hu. 

140, 28—32. C fol. 154 r . 142, 27. C ibid. 

144, 20-22. C ibid. 21. Yivouevr|c coni. Hu. 22. to 
E Hu pro to 0. Kai ante eorepiov add. Hu auctore Au. 



LXIV ADNOTATIO IN SCHOLIA. 

23. 24. C ibid. 24. toO oe k C, sed k minus distinctum no- 
taeque n. admodum simile. 25 — 29. C ibid., E pag. 101. 

25. 26. t6 C, t6 6 eeujpn.ua E. 28. ujc erri tcc Z Kai |u vo- 
luit Au. Tivi om. E J.tt. 29. otov to Z CE, coit. Hu 

auctore Au. to e E, tuj e C. 

146, 29—31. C fol. 154 v , E pag. 101. 30. em toO K ecri 
Hu auctore Au, £tt6u€vov ecTi C, om. E. 31. in lacuna haec 
fere exciderunt: Kpuipiv dpa ayei, ev Cb 6 r\kioc Tnv QfK Trepi- 
cpe^peiav bi^pxeTai. 32. C fol. 154 v . tuj ie C. 

150, 21—23. C fol. 154 v , E pag. 101. 21. 'Aoiacpopujc E. 
22. eiuav C (ut solet), euuav E. 24—32. C fol. 154 v . 24. 

eiKOTiuc non satis distincte scriptum in C. 27. dcpicrduevov 

C, corr. Hu auctore Au. 33—35. C ibid., E pag. 101. 33. 
'Abiacpopujc E, Indifferenter Au, 5tacp6pujc C. 34. ev uecuj 
ydp, omisso tuj, coni. Hu. 

152, 18—20. CE ibid. 19. cpedcei CE, corr. Hu. 20. 
cpavev Hu, cpaveic C s , cpdvac E. dvaTeiXav C, dvaTetXat E. 

21—23. C fol. 154 v . 24—30. C ibid. 28. 6uav compendio qui- 
dem, sed eo minime ambiguo scriptum in C; attamen fcucetc vel 
bucudc legendum esse videtur. dTro tou Z C, d-rro tou 6 vo- 
luit Au. 29. 30. eiri Td Z Kai jil voluit Au. 

154, 24. 25. C ibid., E pag. 101. 26—29. C ibid. 28. 6rav] 
6\nv coni. Hu auctore Au. 28. 29. t^v ArM Hu auctore Au, 
t^v orfjd C. 

156, 29. 30. C ibid., E pag. 102. 29. ctt! C, 'ETrei E. 

30. TrpoPn. C, irpo E. 

158, 29. CE ibid. ydp et ecriv om. E. 




ATTOATKOT 

IIEPI KIN0TMENH2 2<MIPA2 

BIBAION 

IIEPI EniTOA&N KAI AT2E&N 

BIBAIA ATO. 



AUTOLYCI 

DE SPHAERA QUAE MOVETUR 

LIBER 

DE ORTIBUS ET OCCASIBUS 

LIBRI DUO. 



Autolycus. 



AYTOAYKOY 

IIEPI KINOYMBNHS 2<J?AIPA2. 



"Oqol. 
a . r O[iaXcog Xsystai cpsQS6&at 6r}{isia, o6a sv l'6cp 
%Qov<p l'6a ts [j]] xal o[iot,a {isys&rj dts^SQ^stat. 5 

ji'. 'Eav ds siti tivog yQa^i^irjg cpsQo^isvov xi 6r\- 
[lsiov b^iaXcog dvo yQa^^tccg dis£sXd-rj, tbv avtbv s%st 
Xoyov o %s %Qovog %Qog tbv %qovov, sv co xl 6rj[isiov 
sxatsQav tcov yQa^i^icov dis%rjX&sv, xal r) yQa^r) itQog 
tr)v yQa^rjv. 10 

IlQOTuoeig. 

a . 'Eav 6cpaiQa 6tQscpr\tai b\iaXcog %sq\ tbv sav- 
trjg a%ova, 7tdvta ta siti trjg siticpavsiag trjg 6cpaiQag 
6r][isia, o6a [irj S6tiv s%\ tov a^ovog, xvxXovg yQatysi 
%aQaXXr\Xovg rovg avtovg %6Xovg s%ovtag tfj 6cpaiQa 15 
xa\ sti oQftovg %Qog tbv a%ova. 

"E6tco 6cpaiQa r)g a^cov s6tco r) AB sv&sia, itoXoi 

1) Conf. indicem Graecitatis s. o[ioiog. 

2) Hoc est peracta spacia temporibus proporfcionalia sunt. 
MAUROLYCUS fol. 61 r . 

PROPOS. 1—3: Pappus collect. 6 cap. 33 (p. 518—520). 

3) Nam tales circuli describuntur per rectas a punctis ad 
axem, super quo sphaera versatur, perpendiculares : et ideo 
per 9 m primi sphaericorum Theodosii habent dictum axem 
cOmmunem et polos communes. et per 2 m secundi sunt invi- 



AUTOLYCI 
DE SPHAERA QUAE MOVETUR 

LIBEB. 



Definitiones. 

1. Aequabiliter puncta ferri dicuntur, quaecunque 
aequali tempore aequales ac similes linearum magni- 
tudines percurrunt *). 

2. Sin auteni punctum, quod in linea quadam 
fertur, aequabiliter duo eius lineae segmenta percurre- 
rit, tempus ad tempus, quo punctum utrumque seg- 
mentum percurrit, in eadem ratione erit ac segmen- 
tum ad segmentum 2 ). 

Propositiones. 

r Prop. 

I. Si sphaera aequabiliter circa axem suum con- i 
vertetur, omnia in superficie sphaerae puncta, nisi 
quae in ipso axe sunt, parallelos circulos describent, 
qui eosdem polos ac sphaera habebunt et perpendicu- 
lares ad axem erunt 3 ). 

Sit sphaera cuius axis recta a/3, poli autem puncta 

cem paralleli. MAUROLYCUS fol. 61 v , qui cum nonam primi 
libri propositionem citat, suam Theodosii sphaericorum editio- 
nem (fol. 2 V ) sequitur; at secundum Graecos libros manu scri- 
ptos iu nostris editionibus est propositio octava. 

1* 




4 IIEPI S3>AIPA2. 

ds avrrjg ra A B Or]{isZa, xa\ OTQEcpsO&co i^iaXcbg %eq\ 

rbv savrrjg d%ova rbv AB ' Xsyco on 

itdvra rcc i%\ rfjg i%ccpavsCag rr)g «, / \ A 

OcpaC^ag 0?i[i£la, oOa [tr) sOtlv i%\ roi» 

a%ovog, xvxXovg yQaxjjEL %aQaXXr)Xovg 

roug avrovg %bXovg syovrag rrj OcpaiQa 

%al stl oQ&ovg TtQog rbv a%ova. 

ElXr\cp%co yccQ rc Orj^isZov i%l rrjg i%LCpavsCag rrjg 
OcpaiQag rb T, xa\ rjx&co d%b rot) T i%\ rr)v AB sv- 
ftsZav xddsrog r) TA , xa\ ix$s$Xr\0$co rb dtd rcov 10 
itbXcov rcbv A B xa\ rrjg TA i%C%sdov' %oir\osi dr) 
(a) ro[ir)v xvxXov. sOrco avrov f]\iLXvxXLOv rb ATB. iav 
dr) [tsvovorjg rryg AB svdsCag %eqleve%&sv rb r){iLXv- 
xXiov stg rb avrb itdXiv aTtoxaraOTa&rj bfisv TjQ^aro 
cpEQEO&aL, OviiTtsQLEVEx&riOsraL avrcp xa\ r) TA svdsZa 15 
xard itdoav {israxCvrjOLV tov ATB r)[iLXvxXCov dia- 
{isvovOa rrj AB EvdsCa %Qog OQ&dg, xa\ yQaipSL xv- 
xXov sv rfi OcpaCQa, ov xevtqov 'sOrac rb A Or\\asZQv, 
r) ds ix tov xevtqov f) TA %Qog OQftdg ovOa rco AB 
cc^ovl [dcd rb xa\ rr)v TA ais\ dLa\isv£iv rrj AB %Qog 20 
OQd-dg]. xa\ cpavsQov qtl ra A B Orj\isZa %oXol sOov- 
(|3) rat tov yQacpsvrog xvxXov, i%SLdr\%SQ d%b rov xevtqov 
rrjg OcpaC^ag xddsrog r)xraL xa\ sx^s^XrjraL r) AB scog 
rrjg ETtLcpavsCag rf)g OcpaC^ag. b{ioCcog df) dsC$o[isv otl 
xa\ Ttdvra rd i%\ rr)g i%LcpavsCag rrjg OcpaC^ag Or]\isZa, 25 
oOa fir) sOtlv i%\ rot» d%ovog, xvxXovg yQajpSL %Qog 
oQ&ag rco AB d\ovL rovg avrovg %bXovg sypvrag rrj 



(a) did xb a b\iov nccl <s' xov a' zcov @eodo6iov acpai- 

QIHCOV. 

(§) 'Anb xov 7\ xov a fiifiliov xcov ocpaiQiv.(ov. 30 



DE SPHAERA PROPOS. 1. 5 

a f}, et vertatur aequabiliter circa axem suum «/3; 
dico omnia in superficie sphaerae puncta, nisi quae 
in ipso axe sunt, parallelos circulos descriptura esse, 
qui eosdem polos ac sphaera habebunt et perpendicu- 
lares ad axem erunt. 

Sumatur enim in superficie sphaerae punctum ali- 
quod y, et a y ad rectam ccfl ducatur perpendicularis 
yd, et producatur planum quod per polos a /3 et rec- 
tam yd transit; hoc igitur sphaeram secans circulum 
efficiet 1 ). Sit eius circuli semicirculus ay$\ si igitur 
manente recta «/3 semicirculus conversus eodem red- 
ierit unde converti coepit, una cum eo etiam recta yd 
circumferetur per omnem semicirculi ayfi conversio- 
nem manens perpendicularis ad rectam a/3, et descri- 
bet circulum in sphaera, cuius centrum erit punctum 
d, radius autem yd perpendicularis ad axem «/3 
[propterea quod etiam yd semper manet perpendicu- 
laris ad a/3]. Atque apparet puncta a /3 polos esse 
circuli qui descriptus est, quoniam a centro sphaerae 
perpendicularis ad circidum ducta et ad superficiem 
sphaerae producta est recta ady 2 ). Similiter demon- 
strabimus omnia reliqua in superficie sphaerae puncta, 
nisi quae in ipso axe sunt, circulos descriptura esse, 
qui perpendiculares erunt ad axem a/3 et eosdem ac 

FIGURAM secundum verba scriptoris delineavimus. In 
codicibus CE nihil comparet nisi dimidius circulus ccyfi cum 
diametro ct$ et perpendiculari yd; in A semicirculus est aper- 
tus, ccydfi notatus, intra quem haec leguntur: Gvvct^cpotsQO? 
(brevissime, nec satis perspicue scriptum) a x€ f/., tum o /xg 
ly v. iisigcov, denique dextrorsum, sed item intra semicirculum 
o (x <s fi- sXccggcov. Nulla exstat figura in codice B. 

1) Theodos. sphaer. 1, 1 (conf. G%6liov a). 

2) Idem 1, 8 (conf. cyoliov §\ 



6 



IIEPI 2$AIPA2. 



(y) 6cpaiQa. of de tieqI rovg avxovg Ttolovg ovreg iv 
Gcpaloa TtaodkkrjXoi, xvxXot Ei6i' Ttdvxa aoa xd i%\ xfjg 
i%tcpavuag xrjg Ccpaioag 6r]{iEia, o6a {ir) £6xtv i%\ xov 
a%ovog, xvxlovg yQaijjEt %aQaklr]kovg xovg avxovg %6- 
kovg £%ovxag xrj 6(paioa xa\ £Xi boftovg %Qog xov 5 
a\ova. 

/3'. 'Edv 6cpaiQa 6XQ£cpr\xat 6{ialcog %eq\ xbv iav- 
xrjg d%ova, itdvxa xd i%\ xrjg i%tcpavsiag xrjg 6cpaiQag 
6r}[i£ia iv xco l'6cp %Qovcp xdg opoiag 7t£Qicp£Qelag dt- 
£%£Q%£xat xcov 7taQalXr]lcov xvxlcov xa& cbv cpEQSxat. 10 

UcpatQa yaQ 6TQEcp£6&co 6{iaXcog %eq\ xbv iavxrjg 
d%ova xbv AB, %6lot dh xrjg 
6cpatQag £6xco6av xd A B 6r\- 
[i£ia, xa\ Etkrjcp&co xtvd 6r\- 
[i£ia i%\ xrjg i%tcpav£iag xrjg 
6cpaiQag xd T A' Xiyco oxt xd 
T z/ 6r]{i£ia iv xcp i6co %q6vco 
xdg 6[ioiag 7t£Qtcp£Q£iag dt£%- 
£Q%£xat xcov 7taQaXXr]lcov xv- 
xkcov xa& cov CpEQEXat. 

(S) "E6xco6av yaQ %aQalXr\lot Jct^Aot xa& cbv cpSQE- 

xat xd T /1 6rj{i£ia ot TE z/Z, xa\ ix(}E()Xr]6&co xb 
dtd xrjg AB xa\ xov T i%i%s8ov' %otr\6st dr) xo[ir)v 
iv xfi 6cpatQa xvxlov. s6xco 8s avxov r\\itxvxXtov xb 




15 



fi /?' 



20 



ATB' r)xot dr) iXsv6sxat xal dtd xov z/ i] ov. 



25 



(y) Jid xov $' xov fi' xcov 6cpuioiv.cov. 
(8) Aid xov cc' xovxov xov fiifiXCov. 



FIGURA similis exstat in codicibus ABCE; sed semicir- 
culus ctsfi partim circulum ccydfi excedit, et deest alter semi- 
circulus arjfj", et litterae d £ r t paulo aliter dispositae sunt. 



DE SPHAERA PROPOS. 2. 7 

sphaera polos habebunt. Atqui circuli iu sphaera, 
quicumque eosdeui polos habent, sibi paralleli sunt 1 ); 
ergo ouinia in superficie sphaerae puncta, nisi quae 
in ipso axe sunt, parallelos circulos describent, qui 
eosdem polos ac sphaera habebunt et perpendiculares 
ad axem erunt. 

II. Si sphaera aequabiliter circa axeni suum con- 2 
vertitur, omnia in superficie sphaerae puncta aequali 
tempore similes arcus circulorum parallelorum, per 
quos feruntur, percurrunt 2 ). 

Sphaera enim aequabiliter circa axem suum «/3 
convertatur, et poli sphaerae sint puncta a /3, et su- 
mantur puncta quaedam in superficie sphaerae y dj 
dico puncta y d aequali tempore similes arcus circu- 
lorum parallelorum, per quos feruntur, percurrere. 

Siut enim paralleli circuli, per quos puncta y d 
feruntur 3 ), ys d£, et producatur planum quod per 
rectam a/3 et punctum y transit; hoc igitur sphaeram 
secans circulum efficiet 4 ). Sit eius circidi semicircu- 
lus «7/3; hic igitnr aut per d" transibit aut non. 

1) Theodos. spbaer. 2, 2 (conf. c%6liov y). 

2) Hanc propositionem citat Pappus collect. 6 p. 612, 15; 
eandem repetit (non norninato auctore aut libro) Euclides 
phaen. p. 562 init. ed. Gregor. (conf. Heiberg. Stud. Eucl. p. 42). 
Maurolycus fol. 61 v adnotat: f Nam si duo puncta sint in eo- 
dem parallelo. Constat propositum per assumptam in prin- 
cipio petitionem. Si autem in diversis parallelis, constabit 
propositum adducta 15 a secundi sphaericorum Theod.' In his, 
quae decimaquinta citatur, est potius decima propositio se- 
cundi sphaericorum libri (conf. supra p. 3 adn.). 

3) Primam huius libri propositionem citat scholiasta 
Graecus. 

4) Theodos. sphaer. 1,1. 



8 



IIEPI S^AIPAS. 



'Eq%86&co tcqot8qov xu\ 86tco xo ATAB, xu\ iv 
xfi TCSQccpoQU vrjg 6cpuLQug \i8TuxsxLvr\6d-co xb ATAB 

(*) t)\llxvxXlov^ xu\ i%hco &s6lv cog tr\v AEZB. STtel iv 
6cpulQU TCUQuXXrjXoc xvxXol sl6lv ol TE AZ, xa\ dicc 
tcov tcoXcov avTcov \iiyL6T0L xvxXol ysyQu\i\isvoL sl6lv 
ol ATAB AEZB, 6\jlolu uqu icrlv r) TE TCSQLcpiQSLu 
vfi AZ TCSQLCpsQsCa' liyco ovv otl iv l'6co iqovco TO T 
6r]\islov ijcl to E TtuQuyCyvsxuL xal t6 A iicl r6 Z. 

Mr) yuQ, ccXX' sl dvvuTov, iv i'6cp %qovco to \isv 
T 6rj\istov iicl to E 6r]\islov TCUQuycyv s6&co to ds A 
iicl to H' 6TQScpo\iivr\g uqu Trjg 6cpuCQug, otuv to T 
iicl tq E 7CaQayevr]TaL, xal to A iicl to H, xal to 

(?) ATAB r\\LLXvxlLov $s6lv s%sl cog tt\v AEHB ' . xal 
iicel \iiyL6T6g i6TLv sxuTSQog tcov AEZB AEHB' 
xvxXcov, r) uqu utco tov A itil to B' iTCL%svyvv\Livr\ 
sv&slu dLCc\i8TQog i6TL Trjg 6cpaCQug. uXXcc xa\ r) AB, 

07CSQ UT07COV OVX UQU iv l'6CO %QOVCO TO T 6Y]\16L0V 

inl to E TCUQuyCyvsTac xal to 
z/ ijcl to H. 6\ioCcog dr) dsC- 
%o\isv otl ovds iic uXXo tl 
7cXr)v i%\ to Z 6rj\i6L0v. 

Mr) iQ%e6d-co dr) to r)\iLxv- 
xXlov to diu tcov ATB Olu tou 
z/ ? ccXXcc Slu tov (9, chg s%el i%\ 
Tr\g devT^Qug xuTuyQUcpijg, xu\ 
86TCO 7CUQuXXr\Xog xvxXog xu& ov 



10 



15 




20 



25 



(s) diu XO l XOV |3' XCOV 6CpCtlQLY.COV. 

(s) Aia xov iu' xov a' xcov 6cpctiQiv.cov. 



FIGURAM secundum verba scriptoris delineavimus. In 
codicibus ABC est circulus «yO^e, ultra quem protendi- 



DE SPHAERA PROPOS. 2. 9 

Transeat printuni, et sit semicirculus aydfl, qui 
in conversione sphaerae simul nioveatur et positionem 
as0 occupet. Quia in sphaera sunt paralleli circuli 
ys dt,, et per polos eorum maximi circuli aydp as£ji 
descripti sunt, arcus igitur ys arcui d£ similis est 1 ); 
dico igitur aequali tempore punctum y ad s ac d ad 
g pervenire. 

Etiamsi non est, tamen, si fieri possit, aequali 
tempore punctum y ad punctum s ac d ad r\ perve- 
niat; in conversione igitur sphaerae, cum y ad s per- 
venerit, etiam d ad r\ accedet, et semicirculus aydfi 
fere positionem asrjfl' habebit. Et quia uterque cir- 
culorum as^fi asr\(> f maximus est, recta igitur ab a 
ad /3' iuncta diametrus sphaerae est 2 ). Sed etiam afi 
diametrus est, id quod absurdum; non igitur aequali 
tempore punctum y ad s ac d ad r\ pervenit. Similiter 
demonstrabimus panctum d ad nullum aliud punctum 
praeter £ pervenire posse. 

Iam semicirculus ayfi non per 8, sed per & 
transeat, ut est in altera figura, et sit parallelus cir- 

tur #<9", pars circumferentiae d&rjg (in B omissuni est rj). Ea- 
dem figura reperitur in E, sed litterae d et -9- inter se com- 
mutatae sunt. 

1) Theodos. sphaer. 2, 10 (conf. g%6Uov e). 

2) Patet id manifeste: cum enim usgfi et ccstjP' maximi 
circuli sint, per sphaerae siquidem centrum et polos ducuntur, 
secabunt se mutuo bifariam necessario, ut patet ex 11. Theod. 
1. Sphaer. Quodsi coniunxerimus puncta, in quibus se circuli 
bifariam mutuo secant, erit illa omnino recta linea: nam (per 
3. nndecimi Euclid. elementorum) duorum planorum communis 
sectio est recta linea: quare recta linea ex puncto a ad 
punctum 3' coniuncta circulorum erit et sphaerae diametrus. 
SCHOLIUM ANTIQUUM apud Auriam p. 27, nisi quod ABFE 
et ABGE habet pro as£B et asr}8\ atque punctum E pro 
punctum §'. 



10 nEPI 2$A1PA2. 

tpsQsrat rb A 6r]<istov 6 A®Z, xal xsCtf&co rfj TE 
(£) bfioCa r) AH. aXl' r) TE TtsQtcpsQEta rfi ®Z TtSQttps- 
QsCa s6rlv b^ioCa' xal r) AH aQa rfj ©Z s6rlv bfioCa. 
(rj) xal Si6lv rov avrov xvxlov' forj aQa s6rlv fj AH 
(%) TtsQicpSQSia rfi &Z TtsQtcpEQsCa' sv i'6<p aQa %QOv<p ro 5 
A STtl rb H TtaQayCyvsrat xal rb siti rb Z. sv o6<p 
ds %qovco rb @ STtl rb Z TtaQayCyvsrat , xal rb T sitl 
rb E' sv i'6co aQa %qovco rb T STtl rb E TtaQayCyvsrat 
xal rb A siti rb H. 
(t) y' . ^Edv 6cpatQa 6rQscpr]rat b^taXojg Ttsol rbv sav- 10 

rfjg a%ova, dg sv i'6<p %QOv<p TtSQtcpsQsCag dts%SQ%srat 
6r]<jtstd rtva rcov 7taQalkf]Xcov xvxkcov xa& cov cpSQS- 
rca, avrat opoiaC st6tv. 

"E6rco 6cpalQa r)g d%cov b AB, itbXot ds rd A B 

6r]ixsla^ xal Eilfjcp&co rtvd 6r]{iEta sitl rijg STttcpavsCag 15 

rf)g 6cpaCQag rd T A , xal s6rco6av 7taQaXlr]kot xvxlot 

xa& co v cpsQsrat rd T A 6r]\xsta ol TE z/Z, xal sv 

i'6<p %Qov<p rb T 6y]{LEiov rr)v TE itSQtcpsQEtav dtaito- 

(icc) QSVS6&C0 xal rb A 6r]\istov rr)v AZ 7tsQtcpEQEtav ksyco 

ort b[ioCa s6rlv f] TE TtSQtcpsQEta rf] AZ TtsQtcpSQsCa. 20 

Et yaQ {ir) s6rtv bpoCa r) TE TtEQtcpsQEta rf] AZ, 

(l§) s6rco bpoCa r) TE ry AH' sv i'6<p aQa %QOV<p rb T 

6r]ixstov rr)v TE TtsQtcpSQStav dtaTtOQEvsrat xa\ rb A 

rr)v AH. dlkd xal sv i'6<p %q6vco rb T rr)v TE dta- 



(£) Aiu xb i xov (3' xcov ocpuLQiv.mv. 25 

(rf) Aloxl al iv xco avxco vvv.Xco tcsqlcpsqsiul ouolul 1'gul eloi. 
(<&•) dia xb bfiaXcog Y.iv£iG&ai xa ircl xov avrov v.vvXov gi\- 
fista. 

(l) 'AvXLGXQOCfOV. 

(ta) Aid xbv (3' oqov cvvdyExai %al did xb $' . 30 

* (t(3) Slg diu xov 7zqo xovvov UTtsdELX&rj. 



DE SPHAERA PROPOS. 3. 



11 



Prop . 



culus d#£, per queru punctum d fertur, et arcui ys 
similis ponatur ipse drj. Sed arcus ys ipsi &1 similis 
est; itaque etiam drj ipsi ftt, similis est. Et sunt 
eiusdem circuli; ergo drj ipsi #£ aequalis est 1 ); aequali 
igitur tempore d ad r\ ac # ad £ perveniunt 2 ). Sed 
quo tempore & ad £, eodem y ad s pervenit; aequali 
igitur tempore y ad s ac d ad r\ perveniunt. 

III. Si sphaera aequabiliter circa axem suum ver- 3 
titur, arcus circulorum parallelorum, quos aequali 
tempore puncta quaedam per eos circulos percurrunt, 
inter se similes sunt 3 ). 

Sit sphaera cuius axis a/3, poli autem puncta a 

/3, et sumantur puncta quae- 

dam y d in superficie sphaerae, 

et paralleli circuli, per quae 

puncta y d feruntur, sint ys 

d£, et aequali tempore punctum 

y arcum ys ac punctum d ar- 

cum d£ percurrat; dico arcum 

ys arcui d£ similem esse. 

Si enim arcus ys non similis est ipsi d£, sit ys si- 

milis ipsi di^; aequali igitur tempore punctum y arcum 

ys et d ipsum drj percurrunt. Sed aequali tempore 




1) Hoc, nisi me fallit, scriptor ea fere ratione demonstrari 
voluit, quam posteriores inire potuerunt secundum Euclidis 
elem. 6, 33 et 3, 28. Et conf. 6%6%iov r\. 

2) Propter secundam definitionem huius (conf. a%6Xiov &). 

3) Conf. Pappum collect. 6 p. 628 sq. Conversam nanc esse 
propositionem ex ea quae praecedit et converso modo demon- 
strari adnotat Maurolycus fol. 61 v . Et conf. c%6lia 1 — 1/3. 

FIGURA longe alia exstat in codicibus ABCE, ubi rectam 
a§ secant duae circumferentiae fere parallelae ys drjt; (in AB 
omissum est rf), circulus autem nullus compavet. 



12 IIEPI 23>AIPA2. 

7tOQ£V£t(U XCcl ZO z/ ZYjV AZ, % £V L6Cp aQCC XQOVCO TO 

A zr)v zJZ 8iaitoq£V£xai xccl zb A zr)v <4H. xal £i6lv 
zov avzov xvxXov' l6r\ dqa i6zlv r) AH zf) z/Z ? r) 
iXa66cov zfj {i£L%ovi, 07t£q i6zlv ddvvazov' ovx aqa 
bytoCa i6z\v r) TE zfj AH. 6\ioCcog dr) d£L%o[i£v ozi 5 
ovd£ dXXrj ziv\ 7tXr)v zfj AZ' baoCa aqa i6zlv i) TE 
7t£qicp£q£ia zf) AZ. 
iiy) d'. 'Eav iv 6cpaCqa \iivcov \niyt6zog xvxXog Ttqbg 

oqd-ccg cov zcp d%ovt bqC^r] zb Z£ dcpavlg xa\ zb cpav£- 
qbv r)\ii6cpaCqiov zrjg 6cpaCqag, 6zq£cpo\iivrjg zrjg 6cpaC- 10 
qag 7t£q\ zbv iavzrjg a£ova ovdlv zcov inl zrjg ijttcpa- 
vuag zr)g 6cpaCqag 6rjU£Ccov ovt£ dv6£zat ovz£ dvaz£- 
Aer, dXXd zd \ilv iv zcp cpav£qcp r){ii6cpaiqCcp aUC i6zi 
cpav£qd, zd d£ iv zcp dcpav£i aUC i6ziv dcpavrj. 

'Ev yaq 6cpaCqa uivcov (\iiyi6zog) xvxXog 6 AB 15 
Ttqlg oqd-ag cov zcp a%ovt bqit,izco 
zb Z£ cpav£qbv zrjg 6cpaCqag xa\ zb 
dcpavig' Xiyco bzt 6zq£cpo\iivrjg zrjg 
6cpaCqag 7t£ql zbv iavzrjg d%ova ov- 

o\v xcov inl xrjg iTticpavuag zrjg 20 

6cpaCqag 6r\\i£Ccov ovx£ dv6£zat ovx£ 
dvaz£k£i. 




(ty) "O S6TLV inl xrjg [ivXoELdovg Y,Lvrj6£cog' xoxe yao y.cc\ 6 
forjfiEQivog 6ql£cov ycvExcci, v.ccl V| LLryvcov r) r)[i£Qcc yccl t £ firjvcov 
r) vv£. 25 

1) Sic enim suppositum est. 

PROPOS. 4 : Pappus collect. 6 cap. 34 (p. 520). Ad ean- 
dem Maurolycus fol. 61 v aduotat: f Nam talis circulus maneus 
est communis limes talium hemisphaeriorum, et per primam 
huius, puncta singula suos seorsum parallelos semper in alter- 
utro hemisphaeriorum describent.' Praeterea haec scholia an- 
tiqua duo affert Auria p. 27 sq.: f Schol. 1. Quod proponit Au- 



DE SPHAERA PEOPOS. 4. 13 

etiaru punctum y ipsum ys et d ipsum d£ pereurrunt *) ; 
ergo punctum 8 aequali tempore et d£ et drj per- 
currit. Et arcns sunt eiusdem circuli; ergo drj ipsi 
d£, minor niaiori, aequalis est, id quod fieri non 
potest; ergo ys non similis est ipsi drj. Similiter de- 
monstrabimus nullum alium praeter d£ similem esse; 
ergo arcus ys ipsi d£ similis est. 

IV. Si in sphaera maximus circulus rnanens, per- 4 
pendicularis ad axem, distinguet occultum et conspi- 
cuum heniisphaeriuni, et sphaera circa suum axem 
convertetur, nullum eorum quae sunt in superficie 
sphaerae punctorum neque occidet neque orietur, sed 
ea quae sunt in conspicuo hemisphaerio semper con- 
spicua sunt/ et quae in occulto semper occulta. 

In sphaera enim maximus circulus manens afi, 
perpendicularis ad axem ; distinguat conspicuam sphae- 
rae parteni et occultam; dico, si sphaera circa axem 
suum convertetur, nullum eorum quae sunt in super- 
ficie sphaerae punctorum neque occasurum esse neque 
oriturum. 

tolycus, in motu sphaerae rotundo accidit, videlicet ubi circulus 
Aequinoctialis est Horizon: tunc enim cuncta astra per circu- 
los ipsi aequinoctiali parallelos feruntnr: et sex mensibus dies 
continuus est, et sex iterum mensibus perpetua nox. — Schol. 2. 
Idem, quod Autolycus, ostendit etiam Theodosius propositione 
1. libri de habitationibus: Hoc auiem accidit iis, qui sub Polo 
degunt: Lege quae in 1. Theod. de habitationibus sunt anno- 
tata: huc etenim spectant: Vide etiam et Decimam eiusdem 
Theod. in eodem libro de Habitationibus.' Ad Auriae Schol. 1 
conf. Graecum ly. Quo sensu ab Autolyco (isvcov nvyiXog dictus 
sit, pluribus exponit Th. H. Martin in Bevue critique, 1877, 
premier semestre, p. 414 (conf. indicem nostrum s. v.). 

FIGURA diversa est in codicibus ABCE, duo scilicet cir- 
culi circa unum centrum descripti, quorum maior a|3, minor 
yS notatus est. 




14 nEPI 23>AIPA£. 

ECXr\cpd-co yttQ zi 6r\\i£L0v i%\ trjg iitLcpav^Cag trjg 

GyaCoag tb F, xa\ £6tco [7taQaXXr\Xog] xvxXog xa& ov 

(td) cpeQStai tb T 6r\\i£lov 6 TA' 6 TA ccQa xvxXog JtQog 

(ts) OQ&dg £6tuv tco a^ovi. dXXa xa\ 6 AB' 7taQaXXr]Xog 

aQa i6tlv b TA xvxXog tcp AB xvxXcp. £l aQa roT5 

6r\\L£lov dv6£taL r\ dvat£X£l, 6v\ij5aX£L b TA xvxXog 

(t?)tcp AB oQC^ovtL, 0Jt£Q £6tlv cctoitov' £6tLV yaQ avtcp 

7taQaXXr\Xog' ovx aQa to T 6r\\i£L0v 

dv6£tai 7] dvat£l£L. b\ioCcog dr) d^C- f X « 

%o\i£v otL xa\ Ttdvta td i%\ trjg /^ — I — ~~"^\ 10 

• , » <A— H^ 

£%Lcpavuag tr\g 6cpaLQag 6r\\i£La ot>T£ 

dv6£taL ovt£ dvat£l£t, dXXd td \ihv 

iv tco cpav£Qcp dLa itavtog £6ttv iv 

tco cpav£Qcp, td o\ iv tcp dcpav£t d^a Ttavtbg £6tLV iv 

tcp dcpav£L. 15 

(t£) £. 'Eav $La tcov TtbXcov trjg 6cpaC^ag xvxXog \i£- 

vcov oQCtfi to' t£ cpav£Qov xa\ tb dcpavig, Ttdvta ta 

iiti trjg iiticpav^Cag trjg 6cpaC^ag 6r\\i£la 6tQ£cpo\iivr\g 

avtrjg xa\ dv6£taL xa\ dvat£X£l xa\ tbv l'6ov %qovov 

v7t£Q t£ tbv OQLllovta iv£ypr\6£taL xa\ vitb tbv IqC- 20 

lovta. 

ALa yaQ tcov itbXcov trjg 6cpaCQag xvxXog \iivcov 

o ABT oQL&tco to t£ cpav£QOV trjg 6cpaC^ag xa\ to 

dcpavig' Xiyco otL 6tQ£cpo\iivr\g trjg 6cpaC^ag iv trj 

7t£QLcpoQa Ttdvta ta i%\ trjg i%Lcpav£Cag trjg 6cpaC^ag 25 

6r\\i£la xa\ dvv£L xa\ dvatiXX£L. 

(td) zita xov a' xovxov. 
(ls) zltcc xov tS' xov ta' EvnlsCdov. 
(t$) Oi* yaQ nccQCiXXrjlot ov ovinninxovatv. 

(i£) "O sattv sni xr\g OQ&rig otpaCQuq' xoxs yccQ xal 6 OQt£cov 30 
dia xcov noXcov soxi xr^q 6cpatQag xal dsi torjfiSQta. 

1) Autol. propos. 1 huius (conf. o%6Xiov td). 



DE SPHAERA PROPOS. 5. 15 

Sumatur enim punctum quoddam in superficie 
sphaerae y, et circulus, per quem punctum y fertur, 
sit yd; ergo circulus yd perpendicularis est ad axem 1 ). 
Verum etiam circulus a/3; ergo circulus yd ipsi ap 
parallelus est 2 ). Si igitur punctum y aut occidet aut 
orietur, circulus yd continget horizontem «/3, id quod 
absurdum est (nam eidem parallelus est); ergo punc- . 
tum y neque occidet neque orietur. Similiter demon- 
strabimus omnia reliqua in superficie sphaerae puncta 
neque occasura esse neque oritura, sed ea quae in 
conspicuo sunt semper esse conspicua, et quae in oc- 
culto semper esse occulta. 

Prop. 

Y. Si circulus per polos sphaerae transiens et 5 
manens distinguet conspicuum et occultum, omnia in 
superficie sphaerae puncta, dum ipsa vertetur, et oc- 
cident et orientur et aequale tempus super horizontem 
ac sub horizonte ferentur. 

Per polos enim sphaerae circulus manens cc(3y 
distinguat conspicuam sphaerae partem et occultam; 
dico, si sphaera convertatur, in conversione omnia in 
superficie sphaerae puncta et occidere et oriri. 

2) Eucl. elem. 11, 14 (conf. g%6Xlov ls). 

PROPOS. 5: Pappus collect. 6 cap. 35 (p. 520). Ad eandem 
Maurolycus fol. 61 v adnotat: f Nam talis circulus manens, per 
20 m [lege 15 m ] primi sphaericorum Theodosii, secat per aequalia 
singulos parallelos, hoc est in semicirculos. Quare per 2 m 
huius, per aequale tempus punctorum unumquodque feretur 
utrinque a circulo secante.' Accedunt duo scholia apud Auriam 
p. 28: c Schol. 1. Hoc evenit iis, qui sphaeram rectam incolunt: 
tunc etenim Horizon per sphaerae polos est ductus, secatque 
circulnm Aequinoctialem , et omnes ipsi parallelos circulos in 
partes aequales: et semper aequinoctium est. (Lege praeterea, 
quae in 5. partem prop. 2. Euclid. Phaenomenujn sunt adno- 
tata.) — Schol. 2. Idem ostendit Theod. prop. 2 lib. de Habi- 
tationib. Hoc autem illis accidit, qui degunt sub aequinoctiali. 



16 nEPI 23>AIPA2. 

"E6rco yug xi <yrj[i£lov iitl rrjg iitLcpavuag rrjg 
6cpaC^ag rb z/, xal £6rco 7taQaXlr]kog xvxlog xa& ov 

(ir)) cpEQerai rb z/ 6r][i£tov 6 BzJTE' iv rfj aQa 7t£QiopoQa 
rrjg 6cpacQag rb A 6r][i£tov, orav [ihv xard rb T yi- 

{i%)vr\rai, dvariXA^L, orav o\ xara rb B, 8vv£L. xal iitd 5 
6 ABT xvxXog rbv BzlTE xvxlov dca rcov Ttolcov 
ri{iv£L, dC%a r£ avrbv T£[i£t (xal TtQog OQ&dgy' r)[it- 
xvxIlov aQa i6rlv £xdr£Qov tcov BET B/JT' rb z/ 
aQa 6r}(JL£iov atd xard rcc avra 6r][i£ta tov ABT xv- 
xlov xa\ dv6£rat xal dvar^Xu „ 10 

xal rbv l6ov %qovov vtcIq rbv X/ 

OQCt,ovra iv£%d"r]6£raL xal VTtb rbv A#'' r> 
OQC^ovra. b^oCcog dr) dd^o^v otl /C/ 
xal Ttdvra rd inl rrjg iittcpavUag i \ ( 
rrjg 6cpaCQag 6r][i£ta xal dv6£raL \ . Jllf 15 

xal dvar£k£l xal rbv l'6ov %qovov \\ 
v7tiQ T£ rbv oQCt,ovra iv£%$r]6£- 
raL xal vitb rbv oQC^ovra. 

(*) $'. 'Edv iv 6cpaCQa {iiyL6rog xvxlog {livcov oqC^t] 

to T£ cpav£Qov rrjg 6cpaC^ag xal rb dcpavhg lo^bg cov 20 
TtQog rbv a%ova, icpd^£Tat dvo xvxlcov l6cov T£ xal 
7taQallr]Xcov uXlr]koLg, xal rovrcov 6 [ilv TtQog rco 
<pav£Qco itoXcp atsl £6raL cpav£Qog, 6 $£ TtQog rco dcpa- 
V£l ai£i d<pavr)g. 



(ir\) El ydg 6 EBdT y.v-nXog noog OQ&dg sgzl zcb u£ovl 
8lu zb u , 6 ds TBA snl zrjg suvzov snLCpuvsiug s%si zbv u^ovu, 
dr)Xov oxi b EBJT Kvnlog zspvsL zbv BAT, coazs, y.aQ-6 sgtlv 
tj zo[irj, %uzd zb T dvcczsllsi v.ui ttuzd zb szsqov zr)g zoprjg, 
zb B, dvvsc. 

(l&) diu zov ls' zov a zcov GcpULQiyieov. 
(x) "O sgzlv stcl zr\g %u& rjpccg ot-nrjGscog, ozav b nolog 
zrjg Gcpaioug {irjzs snl zov OQi&vzog 77 (irjzs nuzd HOQvcprjv. 



DE SPHAERA PROPOS. 6. 17 

Sit enira punctum quoddam in superficie sphaerae 
d, et sit circulus parallelus, per quem punctum d fer- 
tur, fldye, ergo in conversione sphaerae punctum d ; 
si ad y pervenerit, oritur, sin vero ad /3 ; occidit 1 ). Et 
quia circulus ccjly circulum fidye per polos secat, se- 
cabit eum et bifariam et ad rectos angulos 2 ); ergo 
semicirculi sunt fiey /3(fy; itaque punctum.d semper 
in iisdem punctis circuli ocfiy et occidet et orietur 
et aequale tempus super horizontem ac sub horizonte 
feretur. Similiter demonstrabimus omnia reliqua in 
superficie sphaerae puncta item et occasura et oritura 
esse et aequale tempus super horizontem ac sub ho- 
rizonte latum iri. 

VI. Si in sphaera maximus circulus inanens, ob- 6 
liquus ad axern, distinguet conspicuam sphaerae par- 
tem et occultarn, tanget duos circulos aequales inter 
se et parallelos 3 ), quorum alter, conspicuo polo pro- 
pinquus, semper erit conspicuus, alter autem, occulto 
polo propinquus ; semper occultus. 



Lege, quae sunt annotata in 2. Theod. de Ha- 
bitationibus : Etenim huius loci sunt.' Ad 
Auriae Schol. 1 conf. Graecum i£, et de circulo 
qui fievcov dicitur Martin. 1. c. 

FIGURAM nostra coniectura delineavimus 
pro hac quae exstat in codicibus ABCE: 

1) Conf. 6%6liov i7). 

2) Theodos. sphaer. 1, 15 (conf. 6%6X. i&). 

PROPOS. 6: Pappus collect. 6 cap. 36 (p. 520), Marti- 
nus 1. c. 

3) Constat hoc manifeste per 10 m [lege 8 m ] secundi sphae 
ricorum Theodosii. MAUROLYCUS. 

Autolycus. 2 




18 nEPI 2$AIPAS. 

'Ev yccQ 6cpatQa \iivcov {iiyt6Tog xvxXog 6 ABT 
Xo%6g cov 7to6g xbv u£ovct oqi&tco to ts cpavsQov Trjg 
6cpatQag xal to dcpavig ' Xiyco oti 6 ABT xvxXog 
scpdipSTat dvo xvxXcov l6cov ts xal TtaQaXXrjXcov aXXr\- 
Xotg, xal tovtcov 6 [isv itQog tco cpavsQco tcoXco alsl 5 
s6Tat cpavsQog, 6 ds JtQog tco dcpavsl aisl s6Tat dcpavr\g. 
"E6tco yaQ 6 itoXog Trjg 6cpatQag 6 cpavsQog 6 z/, 
xal did rov A xal tcov tov ABV xvxXov itoXcov \ii- 
yi6Tog xvxXog ysyQacp&co 6 AAE, xal xsi6&co rfj AA 
TtSQicpsQsia i67\ t\ TE, xal TtoXcp tco A dta6T7][iaTi ds 10 
tco AA xvxXog ysyQacp&co 6 AZH, itoXco ds tco E 
8ia6T7\iiaTt ds tco Er xvxXog ysyQacp&co 6 r®K' 

(*ta) cpavsQOV Stj otc 6 AZH xvxXog tco r&K xvxXcp i'6og 
ts xal %aQaXX7]X6g i6Ttv xal sTt 6 ABT ^v^Aog tcov 

(h§) AZH r®K xvxXcov scpditTSTat % Xiyco dr) ort xal 6 15 



(xa) Aicc xov §' kccl y' xov $' xcov ccpcuQincov. 

(%(3) 'Ensl yag t6r\ S6xlv r) AA xfj TE, %olvj\ nQ06v.si6&co 
r) AT '• oXr\ ccqcc r) AdT oXrj xf\ ATE i6r\ S6xiv. r)(iL%vy.Xiov 
ds r) A/JT' r)[UKVY,liov ccqcc kccl r) dTE' xara SidfisxQOv kqcc 
S6xl xb z/ xa> E. %ccl s6xl xo A noXog xov AHZ ' y.ccl xb E 20 
aQcc noXog xov ccvxov ' %ccxu dtdfisxQov yccQ oi noXoL, cog s% 
7tOQi6LLccxog sv xcp cc' . nccXiv snsl xo E noXog xov T®K, kccxcc 
8lcc(isxqov ds xop E xo d , xal xo A ccqoc itoXog S6x\ xov T@K. 
ol ds nsQL xovg ccvxovg ovxsg noXovg nccQccXXrjXoL. i'60L 8s, 
insidrj cci s% xcov noXcov al AA TE l6ocl siei. tlccl snsl dvo 25 
kvkXol ol ABT AZH (isyi6rov XLvbg %v%Xov nsQicpsQSiccv xr)v 
A/JTE â– Kccxd xb ccvxb 6Y]llslov xs(ivov6t, xovg noXovg s%ovxsg 
sn ccvxov, scpccipovxccL dXXr)Xcov ol %v%Xol. 



FIGURA, quam codice3 ABCE exhibent, similiter ac prior 
(p. 17 adnot.) quodammodo in planum explicata est^ Comparet 
enim maior circulus ccXfiy , in quem inscriptus est minor ccgrj, 
cuius centrum 8 esse unus quidem codex E significat. Maioris 
autem circuli diametrus ccy ultra y acl s pertinet, et ductus 
est semicirculus ccr\s item ultra circulum ccXfiy. Denique circa 
centrum s descriptus est minor circulus y&K. 



DE SPHAERA PROPOS. 6. 



19 




In sphaera enim manens circulus maximus a(5y, 

obliquus ad axem, 
distinguat conspicuam 
sphaerae partem et oc- 
cultam; dico circulum 
afly tacturum esse duos 
circulos aequales inter 
se et parallelos, quo- 
rum alter, conspicuo 
polo propinquus, sem- 
per conspicuus erit ; al- 
ter autem, occulto polo 
propinquus, semper erit occultus. 

Sit enim conspicuus sphaerae polus d, et per d 
et circuli a($y polos describatur maximus circulus 
adys *), et arcus ys ponatur ipsi ad aequalis 2 ), et 
polo d intervalloque ad describatur circulus at^, polo 
autem s intervalloque sy describatur circulus y&x] 
apparet igitur circulum a£rj circulo y&x, aequalem et 
parallelum esse et circulum afiy circulos a^rj y&x 

1) Qua ratione talis circulus describatur, docet Theodosius 
sphaer. 1, 20. 

2) Scholio antiquo, quod est apud Auriam p. 29, primum 
supponitur rectas cty Ss se invicem secare, tum ex Eucl. elem. 
1, 15 rectas ad ye , ideoque etiam propter elem. 3 , 28 arcus 
ctd ys inter se aequales esse demonstratur. Attamen paulo 
aliter ipsius scriptoris sententia explicanda esse videtur. 
Quoniam enim maximorum circulorum a$y udy circumfe- 
rentiae ex constructione se secant in a, alterum sectionis 
punctum erit y, et circulorum plana se secabunt in recta ay. 
Iam a 8 ad dimidiam ay, id e3t ad centrum sphaerae (quod 
littera ft notemus), ducatur recta ayu eaque producatur ad s, 
et ponatur [ts = [id. Ergo punctum s erit in superficie 
sphaerae. Iam facile demonstratur rectam sy aequalem esse 
rectae Sa, itaque etiam arcum sy arcui dct. 

2* 



20 



IIEPI 2$AIPAS. 



{isv AZH KVKXog alsi s6tl cpavsQog, 6 ds T®K alsC 

s6tlv acpavr\g. 

El yaQ {ifj s6tlv 6 AZH KvKXog alsl cpavsQog sv 

tfi TtSQLCpOQa rrjg 6cpaCQag, 6 AZH KVKXog 6v[if5aXst 

rco ABr 6ql%ovtl. 6v\i^aXXsT03 Karcc rb A 6r\{istov, 5 
(Ky)xal STts^svyfi&Gav al AA AA AT. sitsl sv GcpaiQa 

[isyLGrog xvxkog 6 AAT kvkXov tlvcc toov sv rf) 

acpaLQa rbv ABT 6lcc tqjv TtbXoov ts^lvsl, dC%a rs 

avrbv ts^isl Kal TtQog oQ&dg' dLa[iSTQog aQa s6tlv r) 

AT rov ABT kvkXov. kccI 6 AAT KVKXog 0Q&6g 10 

s(jti itQog rbv ABT 

kvkXov' kvkXov dr) tl- 

vog ro£ ABT sitl 8ta- 

{jlstqov Tr\g AT r^ij^ia 

kvxXov ooOw sops6rr\- 

ksv to AAT, Kal r\ 

rot) scpsOToorog T\Lr\\ia- 

ro^ TtsQLcpsQSLa stg av- 

L6a TsyLvsraL Karcc ro 
(%8) A , Kal sGtlv sXa66ojv 

r) AA (tovto yctQ cpa- 
(y.s)vsqov)' r) aQa AA 

sv&sla sXa%C6rr\ s6rl 7ta6oov tqjv cc7tb rot> A TtQog rbv 

ABT KVKXOV 7tQ067tL7tTOV603V SV&SLQJV QJ6TS sXa66G)V 

(â– *$) s6rlv r) AA sv&sla rr\g AA sv&sCag. dXXcc Kal l'6r\ 25 
(TtoXog yaQ s6tlv ro A 6r\\islov rov AZH kvkXov\ 




(v.y) z/ta zov is' rov u' rcov 6cpuiQiY.cov . 

(v.8) 'Eizsidr] 6 AHZ scpunrsrai rov AAT- 8ib ov \Lsyi6zo$' 
oo6zs r) iv. rov noXov avzov r) 4A ilu66cov zszuqzrjfiOQiov • 8lo 
r) di%ozoybia zov AT 7][ilhvy.%l'ov ovv. s6zl zb z/. 30 

(hs) Aiu rov a' rov y' rcov 6cpuLQLY.cov. 

(x?) Aiu rov s' oqov rov u' roav 6cpuLQLY.oov. 



DE SPHAERA PROPOS. 6. 21 

tangere 1 ); iam dico circuluin a%y\ seniper conspicuuni 
et y&x semper occultum esse. 

Nam circulus affi, si in conversione sphaerae 
non semper conspicuus erit, horizontem afly secabit. 
Secet in puncto X, et iungantur rectae ad dX ay. 
Quoniam in sphaera maximus circulus ady alium in 
eadem sphaera circulum ajiy per polos secat, bifariam 
eum et ad rectos angulos secabit 2 ); ergo ay diame- 
trus est circuli ccfiy. Et circulus ady perpendicularis 
est ad circulum afiy\ circulo igitur afiy in diametro 
ay perpendiculare insistit segmentum ady, et circum- 
ferentia eius segmenti inaequaliter secatur in d, et 
minor est arcus a$ (hoc enim manifestum 3 ) ; ergo 
recta ad minima est omnium quae a d ad circulum 
afiy deducuntur *) ; itaque recta ad minor est quam 
dL Sed eadem etiam aequalis (nam punctum d polus 
est circuli a&i), id quod absurdum est; ergo in con- 

1) Scholio, quod Auria p. 29 sq. ex Graeco (vide g%6X. x/3) 
convertit, primum demonstratur rectam ds diametrum sphae- 
rae, ideoque puncta d s polos circuli yd-x, et propter Theodos. 
sphaer. 2, 2 (vide g%61. x«) eirculos u&i y&x inter se paral- 
lelos esse. Sed eosdem etiam aequales, quia vectae ex polis 
ductae da sy aequales sint (supra p. 19 adn. 2). Et quoniam 
duo circuli ct@y et cc£rj maximi circuli ctdys circumferentiam 
in eodem secent puncto atque in eo ipso maximo circulo polos 
habeant, propter sphaer. 2,3 (vide g%61. x«) circulos u(iy <x£r] 
se mutuo in puncto cc tangere (itemque circulos ccfiy y&v. in 
puncto y). 

2) Theodos. sphaer. 1, 15 (conf. g%6Xlov xy). 

3) Quoniam vero circulus AFG [id est ct£rf\ tangit circu- 
lum ABC [id est ctfiy] in puncto A, ideo maximus circulus 
non est: quare recta linea DA, ex ipsius polo ducta, minor est 
quarta circuli [circumferentiae] parte, et propterea semicirculi 
AC bipartita sectio non est D punctum. Quare semicirculi 
AC pars minor est AD circumferentia. SCHOLIUM ANTI- 
QUUM apud Auriam p. 30, expressum e Graeco v,3. 

4) Theodos. sphaer. 3, 1 (conf. g%61lov v.s). 



22 



IIEPI 2$AIPA2. 



15 



OTtSQ droitov' sv aoa rrj itSQLCpoQa rrjg 6cpaCQag 6 AZH 
xvxlog ov 8v6sraL. b^ioCcog dr) dsC£,o[isv ort ovds 6 
T@K dvarsXsZ' 6 [isv AZH aQa xvxXog aisC s6uv 
cpavsQog, 6 ds T®K alsi stiriv acpavrjg. 

£'. 'Eav 6 oqC^cov sv rfj 6cpaCQa xvxXog rb rs cpa- 5 
vsqov rr\g GcpaiQag xal rb acpavsg Xo%bg r) TtQog rbv 
a%ova, oi rco a%ovi itQog OQftag ovrsg xvxXol xal ri{i- 

{%£)vovrsg rbv oQi^ovra xard ra avra Grjpsia aisl rov 
OQL^ovrog rdg rs dvaroXdg xal rdg dv6sLg TtotovvraL, srt 
ds xal bpoCcog sGovraL xsxXl^lsvol 7tQog rbv oQL^ovra. 10 

"E6rco sv GcpaLQtt zvTclog 
oql^cov ro rs cpavsQov rrjg 
GcpatQag xal rb dcpavsg 6 
ABAT Xotpg cov JtQog rbv 
d%ova^ ol ds rcp d%ovL %Qog 
OQ&dg bvrsg xvxXol s6rco- 
6av ol AB TA % Xsyco ort 
ol AB TA xvxXol xard 
rd avra 6r]\isZa aisl tov 
oQL^ovrog rdg rs avaroXdg 

xal rdg 6v6SLg TtotovvraL [xal dta psv rcov A B 6r\^xsCcov 
rdg dvaroXdg TtOLOvvraL, 8td ds rcov A T rdg dv6SLg]. 

(«i?) Mr) yaQ, dXX' sl dvvarov, 7tOLsC6&co 6 AB xvxXog 
6V aXXov rLvbg 6r}^isCov rr)v dvaroXrjv tov E 9 dLa ds 
rov A rr\v 6v6lv, xal s6rco 6 TtoXog rcov 7taQaXXr\Xcov 2 
xvxXcov rb Z 6rj{isZov, xal dtd rot» Z xal rmv rov 
ABAT xvxXov itbXcov \Lsyi6rog xvxXog ysyQacp&co 6 

("/£) TOVT86TL yLuQ'' U 7C0L0V6L 67JIIELCC OL 7CUQDcXXrjXoi TCQOq 
TOV OQL^OVTU. 

(â– nrj) El yaQ b AB hvkXos tii uXXov 6r](isCov ty)v uvutoXt\v 30 
noir\6£i tov E, v.ul Sl' ccXXov tcuqcc ro A ty\v dv6iv, s68tccl %s- 

■X.XL[>L£VOS 71QOS TOV u£oVU TT}S 6(fULQUS , OTtSQ OV% V710Y.SLTUL. 




DE SPHAERA PROPOS. 7. 23 

versione sphaerae circulus a%r\ non occidet. Similiter 
denonstrabimus circulum y&x non oriturum esse: ergo 
circulus a%r\ semper conspicuus, circulus autem y%n 
semper occultus est. 

VII. Si horizon, id est circulus qui in sphaera 7 
coaspicuam sphaerae partem et occultam distinguit, 
obliquus ad axem sit, circuli qui ad axem perpendi- 
culares sunt et horizontem secant semper in iisdem 
horizontis punctis et oriuntur et occidunt iidemque 
similiter inclinati erunt ad horizontem. 

Sit in sphaera circulus conspicuam sphaerae par- 
tem et occultam distinguens afidy obliquus ad axein, 
circuli autem ad axem perpendiculares sint a/3 yd] 
dico circulos a/3 yd semper in iisdem horizontis punc- 
tis et oriri et occidere [et oriri eos quidem in punc- 
tis /3 d, occidere autem in a y\ 

Etiamsi non est, tamen, si fieri possit, circulus 
«/3 in alio puncto, velut e, oriatur et in puncto a oc- 
cidat, et polus circulorum parallelorum sit punctum %, 
et per g et polos circuli ajidy maximus circulus de- 



PROPOS. 7: Pappus collect. 6 cap. 38 (p. 520—523). Et 
conf. Eucl. phaen. propos. 3 p. 566, Heiberg. Stud. Eucl. p. 42, 
denique appendicem ad h. 1. 

FIGURAM quae supra delineata est et illam alteram quae 
p. 25 extr. sequitur secundum scriptoris verba nostra coniectura 
adumbraviinus. In codieibus AC et Parisino 2472 ad hanc 
propositionem primum ea figura adscripta est quae in nostra 
editione infra sequetur tertio loco (p. 27), tum illa quam ad 
Graecum scholium 1£ (p. 28) exhibebimus. In BE prior tantum 
ex his quas diximus reperitur. Auria p. 18 et 32 praebet figu- 
ram ex duabus quae sunt in AC Paris. 2472 concinnatam; ad 
quam quae litterae adscriptae sunt, eas suo ingenio elegit in- 
terpres (conf. append. ad VII propos.). 



24 nEPi maipas. 

(xfr) HZ®> xal ixe&vx&aHSav al H® HZ ZE ZB. iltel 

iv GcpaiQa \iiyc6tog xvxXog 6 HZ® xvxXov xiva tcov 
iv ttj Gyaioa tbv ABAT dicc tcov TtoXcov tiuvei, dt%a 
re avtbv te\iet xal TtQog oQ&dg' dtd\ietQog doa itivlv 
r) H® tov ABAT xvxXov. xal 6 HZ® xvxXog ooftog 5 
i6ti rtobg tbv ABAT xvxXov xvxXov dr) tivog tm 
ABAT iitl dta^iitQOv trjg H® t\irj\ia xvxXov oq&ov 
icpi6tr\xev tb HZ®, xal r) tov icpe6tootog t\ir]\iatog tov 
HZ® TteQLcpiQeia eig dvt6a tit\ir\tat xatd tb Z 6rj\ietov, 
(X) xal e6ttv iXa66oov r) ZH TteQtcpiQeta [r) r)\iL6eLa\ ' r) ZH 10 

(Xa) aQa ev&eta iXa%L6trj i6tlv 7ta6o3v toov ccTtb tovZ 6r] { uetov 
TtQog tbv ABAT xvxXov 7tQo67tL7ttov6oov ev&etcov xal 
r) eyytov aQa trjg ZH iXa66oov i6tCv ' iXcc66cov aQa 

(X§) i6tiv r) ZE tr)g ZB. dXXd xal i'6rj, OTteQ i6tlv dtOTtov 
ovx aQa 6 AB xvxXog oV aXXov ttvbg 6r]\ieiov r) dta 15 
to£ B tr)v avatoXrvv 7totr]6etat, dtd de tov A tr)v 8v6tv. 
6\ioicog dr) det%o\iev ott xal 6 TA xvxXog dtd [ihv tov 
A tr)v dvatoXrjv 7totr]6etat, dtd de to£> T tr)v dv6tv' 
co6te of AB TA ^vxAot aiel xatd td ccvtd 6r]\iela tov 
OQt^ovtog tdg te dvatoXdg xal tdg 8v6etg Ttotovvtat. 20 



(x-fr) dia. xov is' xov a xcov 6cpaLQiY.cov. 
(X) 'Eav noXco xco Z dicc6xrjiiccxi ds xco H y,VY.Xog yqacpfi ' 
scpdtpsxccL yaQ. â– x.ccl 6(iOLcog xco avco 8sL%%"r]6SxaL. 
(Xa) Alc\ xov a' xov y' xcov 6cpaLQLv.cov. 
(Xfi) c £lg sv xco tcqo xovxov sdsL%d"rj. 25 



1) Theodos. sphaer. 1, 15 (conf. 6%oXlov %%). 

2) Quia ex hypothesi circulus afidy obliquus est ad axeiu, 
et ex constructione rj punctum sectionis circuli afidy curn cir- 
culo rjffi propius est polo % quam contrarium sectionis punc- 
tum &, punctum igitur r\ in circumferentia ^rfo positum est 
inter polum £ et circulum aequinoctialem, cuius polus est £; 
ergo arcus £rj minor est quadrante circuli, id est minor di- 
midio semicirculo, id est minor arcu £<&•. 



DE SPHAERA PROPOS. 7. 



25 




scribatur ^gO-, et iungantur rectae r}& qZ, & £/$. Quoniam 
in sphaera niaximus circulus rjffi alium in eadem 

sphaera circulum afidy per 
polos secat, bifariam et ad 
rectos angulos secabit *) ; 
ergo r\& diametrus est cir- 
culi afidy. Et circulus r]^ 
perpendicularis est ad cir- 
culum afidy; itaque in cir- 
culi ajidy diametro rjft per- 
pendiculare insistit segmen- 
tum rjffi, et eius segmenti 
circumferentia inaequaliter secta est in puncto g, et 
minor arcus est £17 2 ); ergo recta fy minima omnium 
est quae a puncto £ ad afidy circulum deducuntur 3 ) ; 
itaque etiam minor est quae propior rectae £ty; ergo 
ffi minor est quam £/3. Sed eadem etiam aequalis 4 ), 
id quod absurdum est; ergo circulus 
a($ in nullo alio puncto nisi /3 orie- 
tur, neque in ullo nisi a occidet 5 ). 
Similiter demonstrabimus circulum 
quoque yd in puncto d oriturum 
esse et in y occasurum; ergo circuli 
«/3 yd semper in iisdem horizontis 
puuctis et oriuntur et occidunt. 




3) Theodos. sphaer. 3, 1 (conf. 6%6liov Xa). 

4) Quia ex hypothesi punctum s positum est in circuru- 
ferentia circuli cc§ , cuius polus est £. Conf. Theodos. sphaer. 
1 def. 5 et supra propos. 6 extremam (p. 21). 

5) Omissa est demonstratio similis superiori, qua suppone- 
batur circulum a§ in puncto quidem § oriri, sed in alio puncto 
praeter a occidere et cet. 



26 nEPI 23»AIPA2. 

(Xy) Aiyco 8r\ ort xal 6{iotcog sitil xsxXtpivot TtQog xov 
ABAT oQi%ovta. 

(X8) 'Ejts&vx&aGccv yccg at AB TA KM AN. iitsl 6 
HZ® xvxXog tovg AB TA AT/IB xvxlovg dtd tcov 
tcoXcov ti^ivst, xal itQog OQ&dg avtovg ts^tsl' 6 HZ® 5 
aoa xvxkog OQ&og i6tt TtQog sxaOtov tcov AB TA 
ABAT xvxlcov co6ts xal sxdtsQog tcov AB ABAT 

(Xs)xvxXcov oQ&og iotiv itQog tbv HZ®' xal r\ xotvr) 
aQa to^irj r) tcov AB TABA r) AB ooihj i6ttv 
%Qog tbv HZ® xvxXov xal TtQog itdtiag aQa tdg 10 
djtto^iivag avtrjg iv tco HZK® iittTtidco oQ&rj i6ttv 
r) AB. dittstat ds trjg AB sxati^a tcov H® KM 
ov6a iv tco tov HZ® xvxXov iittTtidco' r) AB aQa 

(%s) 7tQog ixatiQav tcov H® KM 0Q&r\ i6ttv ' co6ts 



(Xy) 'AXX' r) [isv del&g avxr\ YaXcog s%ov6a ini tovds tov 15 
&scoQrjLiatog i cpvXaxxousvov xov xr)g nQOzdescog nQO§LOQL6uov 
tov slvcu Xo^bv xbv oql^ovxcc 7tQog xbv cct),ovcc. buolcog ds Ssl- 
%&rj6sxcci, %cci sl (ir\ Xo^bg r) 6 oqi^cov n^bg xbv dtj,ova, aXXd di 
ccvxov xov dtjovog, otcsq S6xlv ini xr)g OQ&rjg 6cpaiQag, sdv ini 
tov OQL^ovtog Xdficousv tbv noXov tcov naQaXXrjXcov yvyXcov tb 20 
H tv%bv 6rjusiov, Y.al dicc tov toiovxov 6tj[islov, na&d xat 
nQotSQOv, (isyt6xov y.vyXov yQaipcousv, xal xd avxd xoig nQoxs- 
qov Y.axa6Y,sva6avxsg Ssi£,cousv L6rjv xr)v dnb xov H ini xb B 
tfj dnb xov H ini tb E, %ai tb dxonov naQa6xrj6co\isv . xovxo 
dh nQodsdsiHxat xoig scpi6xco6i y.ai iv xcp s' bscoQrjuaxL tov 25 
naQovtog fiifiXlov. 

(Xd) did tov ls' tov a' tcov 6cpatQLY.cov. 

(Xs) Aid tov t-9 1 ' tov La' Evy.XslSov. 

(X<z) dLa tbv oqov snLnsdov yaQ nQog snCnsSov YXl6ig 
S6tiv r) nsQis%Ofisvri o^sia ycovia vnb xcov nQog OQ&dg xr\ yolvjj 30 
tonfi dyoiisvcov nQog tco avtco 6rjfiSLcp sv SYatSQCp tcov snins- 
dcov. Yai s6xlv r) fisv KM iv tco avtco tov AB yvyXov sni- 
nsdco nQog OQ&dg tf\ %0Lvfi topfj tfj AB, r) ds &M iv tcp tov 
ATJB inLnsdcp nQog OQ&dg xfj YOivfj xopfj tfj AB, Y.ai not- 
oi)6LV ot^siav ycovlav tr)v vnb KM©. 35 

FIGTJRA in hanc propositionem tertia delineata est ad si- 
militudinern eius quam codices exhibent (conf. adnot. ad figu- 



DE SPHAERA PROPOS. 7. 



27 




Iaru dico circulos afi yd etiam siuiiliter inclinatos 
esse ad korizontein afidy 1 ). 

Iungantur enim a/3 yd x^i Xv. Quia circulus rjffi 
circulos a(3 yd aydfl per polos secat, eosdem ad rectos 
angulos secabit 2 ); circulus igi- 
tur rjffi perpendicularis est ad 
unumquemque circulorum a/3 yd 
afidy, itaque etiam uterque cir- 
culorum a/3 afldy ad circulum 
rjffi perpendicularis est 3 ); ergo 
etiam recta a(3, id est communis 
sectio circulorum afi ydfia, per- 
pendicularis est ad circulum 
^s/fr 4 )', ergo eadem afi ad omnes 
rectas, quae in plano rj&d- ipsam tangunt, perpendicu- 
laris est 5 ). Tangit autem rectam a/3 utraque recta- 
rum rjd' x[i, quae sunt in plano circuli ^£0'; er go a/3 
ad utramque ^O" xfi perpendicularis est; itaque angu- 

rarn p. 23); nam si aliam forte rationem, similem prioribus 
nostris figuris, iDiissemus, perspicuitatem et evidentiam singu- 
larum linearum vix servavissemus. 

1) Conf. 6%6liov ly et appendicem ad VII. propositionem. 

2) Theodos. sphaer. 1, 15 (conf. o%61lov 18). 

3) Postquam scriptor ostendit circulum rjffi ad circulos 
ctfi yd afidy perpendicularem esse, nostratibus quidem viris 
doctis supervacaneum esse videatur hoc praeterea subiungere, 
vice versa ununaquemque circulorum a§ yd a§dy ad r\ffi per- 
pendicularem esse. Sed ista in demonstrando verbositas propria 
fuit vetustissimae dictionis mathematicae, id quod, ut alia ta- 
ceam, docet similis locus qui infra in demonstratione duode- 
cimi theorematis sequetur. Verum in Graecis delendae erant 
notae Td (v. p. 26 adnot. ad v. 7); nam de duobus tantum 
circulis a§ afidy agi et tenor conclusionis et ipsa forma Ixa- 
Tsqog (diversa ab illa quae antecedit ev.aaxog) demonstrabat. 

4) Eucl. elem, 11, 19 (conf. g%6Xlov U). 

5) Ibid. def. 3. 



28 



IIEPI 2$AIPAS. 



Q>Z)r) V7tb xcov KM& ycovCa r) xXC6ig e6xlv hv r) xixXixaL 
(Atj) 6 AB xvxXog TtQog xbv ABAT xvxXov. Olcc xa avxa 
drj xal f] VTtb xcov AN& ycovCa e6xlv f] uXiGig ev fj 
nixXixaL 6 TA xvxXog TtQog xbv ABAT. xal eTtel 
dvo £7tL7tsda 7taQaXXrjXa xa AB TA vTto Xivog eitL- 5 
(X&)7tidov xov Z® % xi{iv£xaL, aC xolvoX a.Qa avxcov xopal 
aC KM AN ev&eZaL 7taQaXXr\XoC eltiiv co6xe C6r\ e6xlv 
rj VTtb xcov KMN ycovCa xfj vitb xcov AN® ycovCct. 
xa\ e6xLV f) {iev vitb xcov KM& ycovCa f] xXC6Lg rjv 
xixXLxaL 6 AB xvxXog TtQog xbv ABAT xvxXov, r\ 10 
de vitb xcov AN& ycovCa f] xXC6Lg rjv xixXLxaL 6 TA 
xvxXog 7tQog xbv ABAT xvxXov oi AB TA aQa 
xvxXol o^ioCcog ei6l xexXL^iivoL TtQog xbv ABAT xvxXov. 
r[. Ol xcov avxcov e<pa7tx6[ievOL piyL6xoL xvxXol, 
cov xal 6 oqC^cov aitxexat, 6xQecpO{tivr]g xrjg 6cpaCQag 15 
e<paQ{io6ov6LV eTtl xbv OQL&vxa. 

(X£) "Oxl 81 o^slcc soxlv r) vnb KMN ycovia, 8r)Xov ovxcog- 
iccv yQccipcoLLSV xbv LisyLOxov xoov 7tccQccXXrjX(ov xbv EPO, oog 

VTtOYSLXCCL, XSXCCQXr]LLOQLOV S6XCCL 

ZP • sy. noXov ycxQ xov SPO' 20 

LLSL^OOV CCQCC XSXCCQXrjLLOQLOV fj 
HP. YCCL S6XLV rjLLlY.VY.XlOV f\ 
HO ' sXcC6600V CCQCC XSTCCQXr]- 

LLOQLOV rj P& ' llsl^cov ccqcc f\ 
HP xr)g @P. Y.al §sPn*sv STti 25 
llsv xrjg HP nsQLcpsQSiccg r) 
vnb HZP, srti Ss xi)g P@ 
TCSQtcpsQSLag r) vnb P2@, Y.cci 

S6XI V.SVXQOV xb £ TtCCVXCOV xoov 

LLsyiaxoov y.V7iXcov llsl£cov ccqcc 30 
fj vnb PSH ycovicc xr\g vrtb 
P21®. kccl sl6l dvoiv OQ&CCtg 

L6CCL' O^SLCC CCQCC '// V7tO PZiO' 

C06XS v,cci cct M N dicc xovg 7tccQccXXr]Xovg' l6ccl yccQ ccl XQStg. 

(Xrj) r 'Oxs llsv yccQ Slcc xov B ccvccxsXXsl, r) JBZ sv, tcoXov 35 
s6xlv, oxs 8s 8icc xov E, rj ZE s% noXov' vtcoyslxccl yccQ Lir) 
ccsi 8lcc xov B, ccXXcc v.cci 8icc xov E dvccxsXXsiv. 

(X&) zJlcc xov l?' xov lcc EvkXslSov. 




DE SPHAERA PROPOS. 8. 



29 



lus %il& inclinatio est, qua eirculus a(l ad circulum 
afldy inclinatus est 1 ). Iani eadem ratione demonstra- 
tnr angulum lv& inclinationem 
esse, qua circulus yd ad circu- 
lum afidy inclinatus est. Et 
quia duo plana parallela afi yd 
plano aliquo ffi secantur, com- 
munes igitur eorum sectiones, 
id est rectae xp lv } parallelae 
sunt 2 ); itaque angulus xpv an- 
gulo kv& aequalis est. Atqui 
angulus x^ est inclinatio, qua circulus af3 ad cir- 
culum afidy inclinatus est 7 et angulus Xv& inclina- 
tio 7 qua circulus yd ad eundem afldy inclinatus est; 
ergo circuli a/3 yd similiter inclinati sunt ad circu- 
lum afidy. 

VIII. Circuli niaxirni, qui eosdem quos horizon 
cireidos tangunt, in conversione sphaerae cum hori- 
zonte congruent. 




Prop. 



1) Eucl. elem. 11 def. 6. Conf. 6%6ha Xz ac %£ et appendi- 
cem ad VII propositionem. 

2) Ibid. 11, 16 (conf. 6%6Xiov X9). 

PROPOS. 8: Pappus collect. 6 cap. 39 (p. 522). Mauro- 
lycus fol. 61 v Graeca verba sic dilatavit: c Si circulus maior in 
sphaera fixus apparens ab occulto dirimat inclinatus ad axem: 
quicunque circulus maior contingit duos circulos parallelos 
aequales semperque apparentem semperque occultum, quos 
horizon contingit: evoluta sphaera, congruit horizonti.' Quae 
sic explicat idem: f Nam, dum versatur sphaera, puncta con- 
tactuum feruntur semper in periferiis dictorum parallelorum : 
et perinde contactus dicti circuli maioris couniuntur contactibus 
horizontis: et circulus ipse counitur horizonti.' 



30 nEPI S<I>AIPA£. 

"Egtgo iv 6cpaCQa oql^cov 6 ABT, \iiyL6xog ds xcov 
[iev cdel acpavcov e6xco 6 AE, xcov ds alel cpaveocov 
e6xco 6 AA, cov icpccTtxsxuL 6 ABT oql^cov, kul ye- 
yQucp&co xig {ieyt,6xog TcvxXog icpu7txo\isvog xcov AA AE 
6 ABET' Xsyco oxi 6XQECpo\iivr}g xijg 6cpatQag 6 ABET 5 
hvjoIos icpaQ\i66ei iitl xov ABT oqC%ovxu. 

TeyQacpd-co yuQ xig xcp AA TtuQuXXrjXog nvxXog 6 
((i) HZ®' a6v\ntxcoxov drj i6xiv xo aito xov A t)\ilxv)cXlov 
cbg iitl xa T Z E \ieqt] xco aitb xov A t)\ilkvxXCco cbg 
ijtl xa H B A peQrj. ijtel ovv tiuquXXy\XoC el6Lv kvkXol 10 
ol AA ZH&, kul yeyQa^iuevoL el6\v kvkXol \isyL6xoL 
ol ABT ABET svbg \iev avxcov icpu7tx6\isvot xov . 
AA , xbv 8e HZ& xs\ivovxsg, kul el6lv \isxu%v xcov 
a6v\jL%xcoxcov r)\iLKvxXCcov ai AKA ZH AE tieql- 
(fia) cpsQSLUL , b\ioCu uqu i6xlv r) AKA TtsQLCpSQSLu xr\ ZH 15 
(li§)7tccl xfj AE TtSQLCpEQsCu' iv l'6cp uqu %Qovcp xb A xr)v 
AKA 7teQtcpEQeLav dLsX&bv iitl xb A TtuQuyCyvsxut ku\ 
xb Z xr)v ZH 6leX&ov iitl xb H TtuQuyCyvsxut kul sxl 
xb E xtjv AE TteQLcpEQeLav OlsX&ov iitl xb A itaQa- 
yCyvsxuf co6xe iv xfj 7tEQL(poQU xfjg 6cpaCQag, bxuv xo 20 
A i%\ xb A 7tUQuysvr\xuL , xoxs kul xb Z iid xb H 
7taQ£6xaL ku\ xb E ijt\ xb A, ku\ icpuQ\io6sL r; AZE 



(li) Avvuxov yuQ â– x.cu stSQOvg nuQuXXr]Xovg x<p Ad yQutyui, 
cqgze v.uxu nXsiovu 67]u,8lu 6vli@uXXslv xovg y,VY.Xovq. 

(fiu) Anb xov iy' xov §' xav 6o?ulqik(ov. 25 

(ii§) 'Ano xov §' xov uvxov. 



FIGURA codicum ABCE, similiter atque illae quae ad 
propos. 5 et 6 pertinent, in planum redacta quinque circulos 
7}& and urjfiXy dfisyg (sic) Xs partim tangentes inter se, partim 
secantes, exhibet. 



DE SPHAERA PROPOS. 8. 



31 




Sit in sphaera horizon a(5y obliquus ad axem, 

maximus autem circu- 
lorum parallelorum sem- 
per latentium sit Xe, 
et maximus eorum qui 
semper apparent sit ad, 
quos quidem horizon 
afly tangit, et describa- 
tur maximus aliquis cir- 
culus dfiey, qui circulos 
ad Xe tangat ; dico fore 
ut in conversione sphae- 
rae circulus dfiey cum 
horizonte a(3y congruat. 

Describatur enim • circulus aliquis qffi parallelus 
circulo ad; ergo semicirculus a puncto d ad partes 
y % s pertinens non concurrit cum semicirculo qui ab 
a ad partes r\ /3 X pertinet. Iam quia circuli ad tflft 
paralleli sunt, et descripti sunt maximi circuli afiy 
dfisy, unum quidem ad tangentes, alterum autem nffi 
secantes, et inter semicirculos non concurrentes sunt 
arcus dxa ^rj Xe, similis igitur est arcus dxa arcui 
Zq et arcui /U 1 ); aequali igitur tempore punctum d, 
cum arcum dxa percucurrit, ad a pervenit ac £, cum 
arcum £rj percucurrit, ad r\ pervenit ac denique e, 
cum arcum eX percucurrit, ad X pervenit 2 ). Itaque in 
conversione sphaerae, cum d ad a pervenerit, tum 
etiam £ ad r\ et s ad X accesserit, et arcus d£e con- 



1) Theodos. sphaer. 2, 13 (conf. c%6Xiov iioc). 

2) Autol. propos. 2 huius (conf. c%6Xiov p§). 



32 



IIEPI 23>AIPA£. 



TtEQttpiQEta £7tl tr)v AHA ' co6tE xal oXog 6 dBET 
xvxXog icp' oXov xov ABT xvxXov £tpaQLto6£i' el yag 
ovx £cpaQito6£t^ dvo xvxXot t£iiov6tv aXXrjXovg xata 
(py)7tXeCova 6rjLista, otieq £6tIv atoizov 6TQ£cpOLtivr\g aQa 
trjg 6cpauQag £cpaQLto6£t 6 ABE xvxXog m\ tbv ABV 5 
xvxXov. 

%•' . 'Eav iv 6cpatQa \iiyt6Tog xvxXog Xo%bg cov TtQog 
tbv a%ova OQitfl to t£ cpavEQOv tfjg 6tpatQag xal tb 
dtpavig, toov dcia dvaTsXXovTcov 6r\Lt£tcov tcc 7tQog tco 
cpavEQcp TtbXco v6t£Qov dvvEt, tcov de dixa dvvovtcov 10 
ta TtQog tcp cpavEQCp TtbXcp ttqoteqov dvaTiXXst. 

7 Ev yaQ 6cpaiQa Lii- 
yi6tog tcvxXoq 6 ABT 
Ao£6g cov TtQog tbv a\ova 

OQtllitCO TO t£ (paVEQOV 

trjg 6<paiQag xal tb 
dcpavig , xa\ EiXr](p%co 
dvo 6r\ixEia td T E 
olio6e avatiXXovta^ xal 
£6tco iyytov tov cpa- 

VEQOV TtoXoV tO T 7]7t£Q 

tb E' Xiyco ott td T E 

6r\\L£ta ov% 6lio6e dv6£tat, dXX' v6teqov 8v6Etat tb T 

rot> E. 

"E6tco6av yaQ 7taQaXXr\Xot %v^/lot xa& cov cpiQEtat 25 
ta T E 6rjLi£ta oi TZ® EHK. inel 6 ABT oQtfcv Xo%6g 
£6ttv TtQog tbv d%ova, xal TtQog tovg 7taQaXXr\Xovg 

(uy) 'Ev xco l twv hvhXlkcov. 

FIGURA codicum ABCE, in planum redacta, exhibet 
circulos &£Xy rj£% circa centrum « descriptos et circulum ccrjfis 
(sic) hos quos dixi secantem. Littera d abest. 




DE SPHAERA PROPOS. 9. 33 

gruet cum arcu arjX; itaque etiam totus circulus djisy 
cum toto afiy congruet; nam si non congruet, duo se 
invicem circuli secabunt in pluribus quam duobus 
punctis, id quod absurdum est 1 ); ergo in conversione 
sphaerae circulus d(5s cum circulo afly congruet. 

IX. Si in sphaera maximus circulus, obliquus ad r g P * 
axem, distinguat conspicuam sphaerae partem et occul- 
tam, punctorum simul orientium ea quae sunt propiora 
conspicuo polo posterius occidunt, punctorum autem 
simul occidentium ea quae sunt propiora conspicuo 
polo prius oriuntur. 

In sphaera enim maximus circulus a@y, obliquus 
ad axem ; distinguat conspicuam sphaerae partem et 
occultam, et sumantur duo puncta y s simul orientia, 
et sit y propius conspicuo polo quam s; dico puncta 
y s non simul occasura esse, sed posterius occasurum 
y quam s. 

Sint enim circuli paralleli, per quos puncta y s 
feruntur, yffi sy\k. Quoniam horizon afiy obliquus 



1) Sive Autolycus ipse sive alius quispiam hanc deuion- 
strationem apagogicam addidit, verborum sententia haec esse 
videtur: f Si duorum circulorum circumferentiae duo puncta com- 
munia habent, circuli aut se secant aut congruunt; at si tria 
puncta communia habent, iam fieri non potest, ut se secent 
(nam sic se secarent in pluribus quam duobus punctis, quod 
absurdum est propter Eucl. elem. 3, 10) ; ergo unum relinqui- 
tur, ut congruant.' Euclidis elementorum libri tertii (xaiv 
y.vkXiy.oov) propositio decima citatur scholio Graeco (iy. 

PROPOS. 9: Pappus collect. 6 cap. 40 (p. 522). Ad ean- 
dem Maurolycus fol. 61 v adnotat: f Nam punctum polo manifesto 
vicinius habet, per 24 m [lege 20 m ] secundi Theodosii, maiorem 
arcum super horizontem: et perinde si simul oritur, cum puncto 
remotiori a dicto polo: posterius occidet. Et si simul occidat. 
iam prius exortum est per 2 m huius.' 

Autojycus. 3 



34 



IIEPI 2<£AIPA2. 




10 



(fii) Xo%6g e6xlv r) TZ ccqcc TtEQtcpiQSLa xrjg EH TtSQLCpSQsCag 

Iiec^cqv s6xlv r) b[ioCa. 

s6xco xfj EH b{ioCa r) 
(pe) TA' ev l'6cq aqa %govcp 

xb T ETtl xb A TtaQa- 

yiyvExai %al xb E STtl 

xb H. dXX' oxav [isv 

xb E ETtl xb H TtaQa- 

yEVY\xai^ dvvsi xb E, 

OXaV OS XO 1 STtL xo A 

7taQay£vr]xaL , ovdiitco 
Svvel xb T, dXX* EXL 

VTtEQ yfjV S6XLV TtQOXEQOV CCQa dvVEL XO E XOV T' 
C06X£ V6XEQ0V dlJVEL XO T XOV E. 

ndhv 6e dvvixco xa Z H a6xQa b{io6£' Xiyco oxl 15 
ov% d{ia dvaxiXXEL, aXXd itQoxEQOv xb Z xov H. 

'Etcel yaQ r) TZ TtEQLCpiQua xijg EH TtEQLcpEQsCag 
(fig) iiel^cqv s6xlv 7] bpoCa, XoLTtr) aQa 7) Z0T XoLTtrjg xrjg 
HKE iXa66cQv s6xlv rj b{ioCa. s6xco r) Z®T bpoCa 
xfj HK. ETtsl b{ioCa s6xlv r) Z®T itsQLcpiQSta xfj HK 20 
7tSQLCpSQsCa, 6XQE(poiiivr\g aQa xrjg 6cpaC^ag d[ia xb Z 
iitl xb T TtaQayCyvExat xctl xb H STtl xb K. kqoxeqov 
ds xb H STtl xb K TtaQayCyvsxat r\TtsQ sjtl xb E' tiqo- 
xsqov aQa Tcal xb Z etlI xb T TtaQayCyvsxaL rJTtSQ xb H 
ETtl xb E. dXX' oxav [isv xb Z stll xb T TtaQayivrjxat, 25 
dvaxiXXsL xb Z, oxav ds tb H sTtl xb E TtaQayivrjxat, 
dvaxiXXsL xb H' tiqoxeqov aQa dvaxiXXsL xb Z xov H. 



(pd) Jlcc xov v! xov (5' x<ov 6q)caoiK(ov. 

([is) 'Aiio xov |3' xovxov xov $i$Mov. 

(li<5) 'EitEidr] nocg nvyilog itavxl opoiog iaxiv xco xag d' 30 



DE SPHAERA PROPOS. 9. 35 

est ad axem, idein etiam ad parallelos obliquus est 1 ); 
ergo arcus yt, maior est quam similis arcui sr\ 2 ). Sit 
arcui sr\ similis yX; aequali igitur tempore punctum 
y ad X ac punctum s ad r\ pervenit 3 ). At punctum s } 
cum ad r\ accessit, occidit, punctum autem y, cum ad 
X accessit, nondum occidit, sed etiam super horizontem 
est; prius igitur occidit e quam y\ itaque y posterius 
occidit quam s. 

Rursus autem puncta J r\ simul occidant; dico ea 
non simul, sed prius g quam r\ oriri. 

Nam quia arcus y£ maior est quam similis arcui 
sr\ } reliquus igitur ffiy minor est quam similis reli- 
quo i?x£ 4 ). Sit arcus tfty similis ipsi r\x. Quoniam 
arcus ffiy ipsi r\% similis est, in conversione igitur 
sphaerae punctum % simul ad y atque r\ ad k per- 
venit. Prius autem punctum r\ ad % quam ad s per- 
venit; ergo etiam punctum £ prius ad y } quam r\ ad 
s } pervenit. Sed punctum £, cum ad y accessit, oritur ; 
punctum autem r\ } cum ad s accessit, oritur; ergo % 
prius oritur quam r\. 



1) Autol. propos. 7 huius. 

2) Theodos. sphaer. 2, 20 (conf. 6%6Xiov (id). 

3) Autol. propos. 2 huius (conf. 6%6liov lis). 

4) Quoniam omnis circulus omni circulo similis est: quat- 
tuor namque anguli, qui sunt in centro, in omnibus circulis 
insistunt recti. SCHOLIUM apud Auriam p. 32 (expressum e 
Graeco ju-s). 



ycovLccg tccg noog tcp %ivtQop tccg OQ&ctg inl oXcov tcov v.vkXcov 
§efirj7iivca. 



36 



IIEPI I>I>AIPA£. 



l . 'Eav iv 6cpaiQa {leycGtog xvxlog Ao|6g cov TtQog 
tbv atpva 60*% xo ts cpavsQov tr\g CcpaiQag xal tb 
dcpavig, 6 dia tcov itolcov trjg 6cpaiQag xvxlog iv yna 
TCSQicpOQa trjg 6cpaiQag dlg s6taL OQ&bg TtQog tov OQit,ovta. 




'Ev yaQ 6cpaiQa \iiyi6tog xvxXog o ABT oQL^itco 

tb ts cpavsQOV trjg 6cpaoQag xal tb acpavsg Ao%bg cov 

(n£) TtQog tbv a%ova^ xal s6tco {iiyi6tog tcov aisl cpavsQcov 

b AZE xvxXog, 6 ds cpavsQog itoXog tr\g 6cpaiQag s6tco 

6 A, 6 ds 6lcc tcov itbXcov trjg 6cpaLQag xvxXog s6tco 

6 BAT' Xiyco btL iv [iLa TtSQLCpOQa trjg 6cpaiQag 6 BAT 

xvxXos dlg s6taL oQ&bg TtQog tbv ABT OQi%ovta. 

TsyQacpftco yaQ Slcc tcov A A 6r\\Lsicov \niyL6tog 

tj) xvnlog b AA&' r)^SL dr) xal cJlcc tcov tov ABT itbXcov 

xal s6taL oQ&bg 7tQog avtbv. xal iitsl sxdtsQog tcov 

(iv^) Tovtsgtlv ov scpccTCTSTdL 6 ABr nvxlos' cpccvsqov ycco 

HCil 0.710 XOV <5 OTL SCpCiTZTSTUL. 

([17]) 'Anb tov s tov $' tmv (tcpuLQLKcov. 



10 



15 



DE SPHAERA PROPOS. 10. 37 

X. Si in sphaera maximus circulus, obliquus ad p *°P- 
axein, distinguat conspicuam sphaerae partem et occul- 
tam ; circulus per sphaerae polos ductus in una conver- 
sione sphaerae bis ad horizontem perpendicularis erit. 

In sphaera enim maximus circulus a($y distinguat 
conspicuam sphaerae partem et occultam, obliquus ad 
axeru, et maximus circulorum semper apparentium sit 
aferj, perspicuus autem sphaerae polus sit punctum d, 
circulus autem per polos sphaerae ductus sit /3<fy; 
dico in una conversione sphaerae circulum fidy bis 
ad horizontem afiy perpendicularem futurum esse. 

Describatur enim per puncta a d maximus circulus 
add- 1 )] transibit igitur etiam per polos circuli afiy 2 ) 
eritque ad eum perpendicularis 3 ). Et quia uterque 



FIGURA codicum ABCE exhibet maiorem circulum a§&y 
et minorem ccgsrj inter se intus tangentes. Praeterea descriptae 
sunt circumferentiae §£dr}y (sic) et ccdsQ'. 

PROPOS. 10: Pappus collect. 6 cap. 41 (p. 522). Ad ean- 
dem Maurolycus fol. 61 v adnotat: f Patet, quoniam talis cir- 
culus bis transit in uno ambitu per polos horizontis: quare 
per 20 m [lege 15 m ] primi sphaericorum Theodosii bis eum 
orthogonaliter secabit.' Praeterea scholio apud Auriam p. 32 
comparatur positio circuli meridiani, cum quo omnis circulus 
per polos ductus bis in die congruat, et citatur prima pars 
secundae propositionis Euclidis phaenomenon, qua in proposi- 
tione Euclidem hoc decimo Autolyci theoremate usum esse 
demonstrat Heiberg. Stud. Eucl. p 40. 

1) Theodos. sphaer. 1, 20. 

2) Ibid. 2, 5 (conf. 6%6Xiov (irj). 

3) Ibid. 1, 15. 



38 nEPI 2<£AIPA2. 

(fiti) ZAH AAE tbv AZH xvxXov dtcc tcov itbXcov tspvst, 
t6r\ ccqcc s6tlv r) ZA TtsQtcpSQSta tfj EH TtSQtcpSQsta' 
(v) sv l'6cp ccQa XQOva tb Z 6r}{istov tr)v ZA TtSQtcpsQStav 
dtsXsv6stat xal tb H ti]v HE' 6tQScpoytsvr]g a,Qa tr)g 
6cpaiQag, otav tb Z tr\v ZA TtSQtcpsQStav QtsXftov STtt 5 
tb A itaQaysvrytat , xal tb H tr)v HE dtsX&bv siti 
ro E itaQaysvrycai, r) ZAH TtSQtcpsQSta scpaQ{io6st sitl 
(va) tr)v AAE JtSQicpsQSiav co6ts xal bXog 6 BAT xvxXog 
(v§) scp' bXov tbv AA& xvxXov scpaQ{io6st. dX?J 6 AA& 
xvxXog 0Q&6g s6ttv TtQog tbv ABT xvxXov xal 6 10 
BAT aQa xvxXog 0Q$6g s6ttv %Qog tbv ABT xvxXov. 
itdXtv dr) 6tQscpoytsvr]g trjg 6cpatQag, btav tb H 6r]{istov 
ccQ^dyLSvov ditb tov E 6r\^istov tr)v EZA TtSQtcpSQStav 
dtsX&bv STtt tb A 7taQaysvrjtat , tots xal tb Z 67][istov 
aQ%d{isvov aitb tov A 6r\^stov tr)v AHE TtsQtcpsQStav 15 
dtsX&bv STtt tb E 7taQs6tat, xal scpaQ{io6st r) ZAH 
TtsQtcpsQSta sTtt tr\v AAE itSQtcpsQStav co6ts xal bXog 
b BAT xvxXog scp' bXov tbv AA® xvxXov scpaQ- 



((*>&) 'Anb xov y xov y xcov ocpaiQMcov. 

(v) Aia xov {}' xovtov. 20 

(va) Aia xov 7]' xovtov. 

(vi3) c £lg ideix&r} dia xov s' xov ($' xcov GcpaiQL-acov. 



1) Hoc loco circulum ccds eundem quem antea ad& scriptor 
appellat, quouiam de sectione circuli arjst; agitur. Similiter 
circulus £drj nunc dicitur qui antea §Sy notatus est. 

2) Scilicet propter Theodos. sphaer. 1, 15 utraque circum- 
ferentiarum £r) as semicirculus est. Et sunt eiusdem circuli; 
itaque etiam inter se aequales ; subtracto igitur communi arcu 
arj restat £a = rjs. Similiter demonstrabitur esse ae = sa, 
et s£ = arj. Scholiasta Graecus ((1$), nescio qna ratione 
ductus, Theodosii sphaer. 3, 3 citat. 



DE SPHAERA PROPOS. 10. 



39 



circuloruru £drj ade 1 ) circulum affi per polos secat, 
an;us igitur t,a arcui er\ aequalis est 2 ); aequali igitur 
teuipore punctum £ arcum %a ac punctum rj arcum r\e 
percurret 3 ); ergo in conversione sphaerae, cum g, post- 
quam arcum t,a percucurrit, ad a, et punctum rj, post- 
quam arcum r\e percucurrit, ad e pervenerit, arcus t,dr\ 




cum arcu ade congruet; itaque etiam totus circulus 
(3dy cum toto circulo ad& congruet. Sed circulus adfr 
ad circulum afiy perpendicularis est; ergo etiam cir- 
culus fidy ad circulum a($y perpendicularis erit. Iam 
rursus in conversione sphaerae, cum punctum r\, post- 
quam a puncto e exiit et arcum et,a percucurrit, ad a 
pervenerit, tum item punctum £, postquam a puncto 
« exiit et arcum ar\e percucurrit, ad e perveniet, et 
arcus ^drj congruet cum arcu ade- : itaque etiam totus 
circulus fidy cum toto circulo ad& congruet. Sed 
3) Autol. propos. 2 huius (conf. 6%6liov v). 



40 



IIEPI 2$AIPAS. 



{io6sl. 6 ds AA® xvxXog oQ&og s6xlv TtQog xbv ABT 
xvxXov xal 6 BAT aoa xvxXog oo&og s6xlv Ttpbg 
xbv ABT xvxXov. itdliv dr) oxav xb H aQ%d{iivov 
anb xov A xr)v AH SlsX&ov sitl xb H TtaoayEvrjtai, 
xal xb Z aQ%dpsvov ditb xov E sitl xb Z 7tags6xaL, 5 
xal 6 BAT® xvxXog &s6lv s$sl r]v sl%sv g| aQ%rjg 4 
co6xs ovx 0Q$bg TtQog xbv OQL^ovxa TtXsov rj dlg £(5xai % 
sv \iia aQa TtsQLCpOQa xrjg 6<patQag 6 did xcov TtoXcov 
xijg acpatQag xvxXog dlg s6xai oQ&bg TtQog xbv oql- 
lovxa. 10 

id . 'Eav sv 6cpaLQa (isyL6xog xvxXog Xo%bg cov TtQog 
xbv d%ova oqCQi] xb xs cpavsQOv xrjg 6<paLQag xal xb 
iyy) dcpavsg, aXXog ds XLg Xo£bg [isyL6xog xvxXog [isl^ovcqv 
ditxr\xaL rj cbv 6 oql^cov ajtxsxaL, xaxd ita6av xr)v xov oql- 
^ovxog TtsQLCpsQSLav xr)v {isxa%v xcov TtaQaXXrjXcov xvxXcov 15 
cbv scpditxsxat xdg xs dvaxoXdg xal xag dv6sLg TtoLslxaL. 

'Ev yaQ 6cpaLQa 
{isyL6xog xvxXog 6 
ABT Xo%bg <nv 7tQog 
xov d%ova OQL^SXCO 
xb xs cpavsQov xrjg 
6cpaLQag xal xo dcpa- 
vsg, xa\ s<pa%xs6&co 
XLvbg xvxXov xcov sv 
xfi 6cpaLQa xov AA^ 
aXXog ds XLg Xo%bg 
\isyt6xog xvxXog bTZ 

[isl^ovcov aitxs6%co xcov ZB TH r/ a)v 6 ABT xvxXog 
scpa7txsxaL, xal s6xco dvaxoXLxd [isv psQr] xd Z H 




(vy) 'Slg 6 gcodiaxog. 



30 



DE SPHAERA PROPOS. 11. 41 

circulus ad& ad circuluru afiy perpendicularis est; 
ergo etiam circulus (idy ad circuluin afiy perpendi- 
cularis erit. Iam rursus, cuni punctum rj, postquam 
ab a exiit et arcum arj percucurrit, ad rj pervenerit, 
tum item punctum £, postquam ab s exiit, ad § per- 
veniet, et circulus pdyd' eandem, quam ab initio, 
positionem habebit; itaque non saepius quam bis per- 
pendicularis erit ad horizonteni; ergo in una conver- 
sione sphaerae circulus per polos sphaerae ductus bis 
ad horizontem perpendicularis erit. 

XI. Si in sphaera maximus circulus, obliquus ad P ^ p * 
axem, distinguat conspicuam sphaerae partem et occul- 
tam, et alter maximus circulus obliquus maiores cir- 
eulos parallelos quam quos horizon tangat, alter Ule 
auem diximus per totam horizontis circuniferentiam, 
quae est inter eos quos tangit circulos parallelos, et 
oritur et occidit. 

In sphaera enim maximus circulus ajly, obliquus 
ad axem 7 distinguat conspicuam sphaerae partem et 
occultam, et tangat circulum aliquem ad eorum qui 
sunt in sphaera, alius autem maximus circulus obliquus 
y% maiores circidos parallelos tangat £/3 yrj quam quos 
circulus apy tangit, et sint partes orientales £ rj } occi- 

PROPOS. 11: Pappus collect. 6 cap. 42 (p. 522. 523). 
Utitur hac propositione Eucl. phaen. 7 p. 570 (conf. Heiberg. 
Stud. Eucl. p. 42). Ad eandem Maurolycus fol. 62 r adnotat: 
f Patet, quoniam omnia puncta talibus parallelis interiecta oriun- 
tur et occidunt apud periferias horizontis iisdem interiacentes. 
Quare et tota talis circuli maioris periferia ididem facit.' 

FIGURAM descripsimus ad similitudinem eius quae in 
codicibus ABCE adumbrata est. Punctum in centro circuli ccd, 
a nobis additum, polum ?phaerae ideoque obliquam ad axem 
positionem circuli a$y significat. Auria arbitrio suo longe 
diversas et lineas et litteras posuit. 



42 



IIEPI 2<£AIPA2. 



dvxLxa ds xa B T' Xiyco oxl 6 ZT xvxXog aCsl dca {isv 
xrjg ZH TtSQLCpsQsCag dvaxsXsl, Slcc ds xrjg BT 6v6sxaL. 
ECXiqcp&co ydo XLva 6r\^LSla sitl xrjg ZT itSQtcpsQsCag 
xvyovxa xa ® K, xal s6xco6av 7taQaXXr\XoL xvxXol 
xa& cbv cpsQsxaL xd 
© K 6r^isla oC A&M 
NK&. etcsI xb Z 
(v8) 6rj[iSL0v aCsl $La [isv 
xov Z dvaxiXXsL OLa 
cTs xov B dvvsL, xb 
ds ® aCsl dLa [isv 
xov M dvaxiXXsL OLa 
ds xov A dvvsL, r) 

Z® CCQa TtSQLCpSQSLa 

aCsl $La [isv xrjg ZM 
dvaxiXXsL §La ds xrjg BA Svvsl' d^d xa avxa dr) 
xal r) ®K TtSQLCpSQSLa dta {isv xrjg M& dvaxiXXst dLa 
ds xrjg AN cJvvel, r) ds KT dLa [isv xfjg &H dva- 
xiXXsL dLa ds xrjg Nr 6vvsl' oXov aQa xb ZT r){iL- 
xvxXlov aCsl d^d [isv xrjg ZH TtsQtcpSQsCag dvaxsXXsL 
$La ds xr)g BT 6vvsl. bpoCcog di\ dsC^o^isv oxl xal 
xb sxsqov r)[iLxvxXLOV co6xs o/lo^ 6 ZT xvxXog aCsl 
xaxa Jta6av xr)v xov OQC&vxog TtsQLcpsQSLav xr)v {isxa^v 
X(ov %aQaXXr\Xcov xvxXcov xdg xs dvaxoXdg xal xag 
dv6SLg TtOLslxaL. 

l$ . 'Edv iv 6cpaCQa {livcov xvxXog cpSQO^isvov XLva 
xvxXov xcov iv xfi 6cpaCQa aCsl dC%a xi{ivr\, {irjdixsQog 
ds avxcov {irjxs TtQog OQd-ag r) xco d%ovt {irjxs d^a xcov 
TtoXcov xr)g 6cpaCQag, sxdxsQog avxcov ^iiyi6xog s6xaL. 




10 



15 



20 



25 



(vd) Jicc tov £' tovtov. 



DE SPHAERA PROPOS. 12. 43 

dentales autem /3 y\ dieo circulum %y semper per ar- 
cum £17 oriturum et per (iy occasurum esse. 

Sumantur enim in circumferentia gy 1 ) quaelibet 
puncta & x, et circuli paralleli, per quos puncta # n 
feruntur, sint l&p vx%. Quia punctum % semper in g 
oritur et in /3 occidit 2 ), et punctum & semper in p 
oritur inque l occidit, arcus igitur tft semper per 
arcum £{i oritur et per /3A occidit; atque eadem ratione 
etiam arcus xtx semper per [i% oritur et per Iv 
occidit, et arcus uy per %r\ oritur et per vy occidit; 
ergo totus semicirculus t,y semper per arcum ^rj oritur 
et per (}y occidit. Ac similiter demonstrabimus alterum 
quoque semicirculum per eosdem arciis semper oriri et 
occidere\ itaque totus circulus t,y per totam horizontis 
circumferentiam, quae est inter parallelos circulos, et 
oritur et occidit. 

XII. Si in sphaera circulus manens circulum quen- Pr ° p - 

1 £ 

dam qui in sphaera fertur semper bifariam secet, neuter 
autem eorum neque perpendicularis ad axem neque 
per polos sphaerae ductns sit ; uterque maximus erit. 

1) Ex verbis quae sub finem huius demonstrationis se- 
quuntur cognoscirnus xr\v Z.T nsQupsQBiccv hoc loco a scriptore 
intellegi semicirculnm ^y, qui est in conspicuo hemisrjhaerio. 

2) Autol. propos. 7 huius (conf. o%oliov vd). 

PROPOS. 12: Pappus coliect. 6 cap. 43 (p. 524). Utitur 
hac propositione Eucl. phaen. p. 562, 29 (conf. Heiberg. Stud. 
Eucl. p. 42). Ad eandem Maurolycus adnotat: f Nam si uterque 
sit circulus minor: manens non potest semper bifariam secare 
delatum, nisi manens ad rectos sit axi. Si manens sit maior, 
ac delatus minor: non potest semper bifariam secare delatum, 
nisi existentem ad rectos axi quod est contra hypothesim. Si 
manens sit minor, ac delatus maior: hoc esset contra 17 m 
[lege 12 m ] primi sphaericorum Theodosii. Superest ergo ut 
omnino sint ambo maiores.' Qualis in hac propositione [itvcov 
v.vv.Xoq intellegatur, explicat Th. H. Martin, Revue critiqiie, 1877, 
premier semestre, p. 414 (conf. indicem nostrum s v.). 



44 



IIEPI 23>AIPA2. 



(VB) 




10 



"E6xco iv 6cpuiQU [levcov xvxXog 6 ABT, cpeQo^evov 
de xlvu xcov iv xfj 6cpuiQu xvxXcov xbv TAB alel 8i%u 
xeybvexco, [irjdexeQog de uvxcov [irjxe TtQog oQ&ccg e6xco 
xcp u£ovl ^rjxe dicc xcov JtoXcov xrjg GcpaiQug* Xeyco oxv 
exuxeQog xcov ATB TAB xvxXcov ^ieyL6xog e6xuv. 5 

"E6xco yuQ uvxcov xolvyj xo^irj 
r) BT' rjBT uqu dLupexQog e6XL 
xov TAB xvxXov. xex\jLrj6$co 
rj BT di%u xuxcc xb E 6rj^elov' 

XO E UQU 6rj[l6L0V X6VXQOV e6xl 

xov TAB xvxXov. xu\ cpuveobv 

oxl xb E 6yj^6lov uiei 66xlv 

iv xcp xov ABT xvxXov iitt- 

Ttedcp xu\ xuxu itu6uv %6ql- 

cpQQuv xrjg 6cpctLQag' Xiyco dr) oxl xb E 6rj{i6L0v i%\ 15 

xov u%ovog i6xLV. 

El yuQ {ir) 66xlv iitX xov u^ovog, 6XQecpo{ievrjg uqu 
xrjg 6cpULQug xb E 6rjn6tov yQ<x^6L xvxXov itQog 0Q&ug 
xco u%ovl. yQucpixco xbv EZH. iitel xb E 6rj[i6L0v uie\ 
iv xcp xov ABT xvxXov iitLTtedcp e6x\v xul cpeQexuL 20 
xaxu xvxXov xov EZH, b EZH uqu xvxXog uiei 
i6XLV iv xcp xov ABT xvxXov ijtL7tedcp. xul 66xlv 6 
EZH sobolocj OQ&bg 7tQog xbv u\ovw xu\ 6 ABT uqu 
xvxXog OQ&og i6xv itQog xbv u%ovu, oiteQ ov% vito- 

X6LXUL' OVX UQU XO E 6rj{l6L0V OVX 66XLV i%\ XOV 25 

u%ovog' iit\ xov u^ovog uqu i6xiv. 

Aeyco drj oxl xevxQov i6x\ xfjg 6cpuiQug xb E 6rj- 

[16L0V. 

Mrj yuQ, uXX' ei dvvuxov, e6xco xevxQOv xrjg 6cpuiQug 



(vs) dicc zov a zov tisq\ -AivovLiivr\g 6qpcu'oag. 



30 



DE SPHAERA PROPOS. 12. 45 

Sit in sphaera circulus manens afiy, qui circuluni 
quendam ydfi qui in sphaera fertur semper bifariam 
secet, neuter autem eorum neque perpendicularis ad 
axem sit neque per polos sphaerae ductus; dico utrum- 
que circulorum ayfi yd(5 maximum esse. 

Sit enim communis eorum sectio recta $y\ haec 
igitur circuli yd(i diametrus est 1 ). Bifariam secetur ($y 
in puncto 8] hoc igitur centrum est circuli ydfi 2 ). 
Atque apparet punctum e semper et per omnem 
sphaerae conversionem esse in circuli afiy plano 3 ); 
iam dico punctum e in axe positum esse. 

Etenim si non est in axe punctum e, id in con- 
versione sphaerae circulum describet perpendicularem 
ad axem 4 ). Describat circulum e^rj. Quia punctum e 
semper in circuli afiy plano est et per circulum e^rj 
fertur, circulus igitur sffi semper est in circuli afiy 
plano. Atqui circulus e%rj perpendicularis estad axem 5 ); 
ergo circulus quoque a($y perpendicularis est ad axem, 
id quod contra hypothesim est; ergo fieri non potest, 
ut punctum e non in axe sit ; itaque est in axe. 

Iam dico punctum e centrum sphaerae esse. 

Etiamsi non est, tanien, si fieri possit, centrum 



FIGURA similis exstat in codicibus ABCE; a nobis addita 
est sphaerae et polorum significatio. 

1) Ex hypothesi (bifariam enim circuli se secant) et propter 
Eucl. elem. 1 def. 17. 18. Similis est demonstratio apud Theodos. 
sphaer. 1, 12. 

2) Apagogica ratione scriptor hoc effecisse videtur ex iis 
definitionibus quae nunc apud Euclidem primo elementorum 
libro leguntur 15. 6. 7. 

3) Ex hypothesi. 

4) Autol. propos. 1 huius (conf. o%6liov ve). 

5) Ibidem. 



46 



IIEPI EfcAIPAE. 



xb & Grjiietov, xal i7t£&v%&co r) ©E' a^cov ccqu iaxl 

xrjg Gcpaioag r) ©E sv&sla (ixdx£QOv yao xcov & E 

6t]{1£lcov £7tl xov d^ovog idnv). xal £7t£L hv GcpaCoa 

xvxXog £6xlv o TAB, aito ds 

xov xivXQOv xfjg GcpaiQag xov © 

£7tl xb xivxQOv xov TAB XV- 

xlov £7ti^£vxxat £v&£la r) 0E, 
(v<z) i) ®E aQa OQfrrj %6xl itQog xbv 

TAB xvxXov co6xs xal 6 TAB 

xvxXog OQftog £6xi itQog xr)v 

®E. xal £6xtv r) ©E d%cov 6 

T4B aQa xvxXog OQ&og £6xlv 

TtQog xbv d\ova, oit£Q ov% vitoxuxai' ovx aQa xb © 

6rj{i£iov xivxQOV £0x1 xrjg dcpaiQag. b^ioCcog dr) 6£L%oyL£v 

oxl ovdl aXXo xl %Xr\v xov E' xb E aQa 6r]\L£Zov 15 

xivxQOv £6x1 xrjg 6cpaCQag. 

Kal £6xlv lv ixaxiQco xcov ABT T/IB xvxXcov 
(v£) {iiyi6xog aQa £6xlv ixdx£Qog xcov ABT TAB xvxXcov. 




(v<s) Aia xov £' xov a xdiv GcpaiQLHaiv. 

(v£) *£lg Sia xov hevxqov , dia xb s' xov a xav acpaiQi-naiv. 20 



DE SPHAERA PROPOS. 12. 47 

sphaerae sit puncturu <0-, et iungatur recta fo; haec 
igitur axis sphaerae est (nam utrumque punctorum 
# s est in axe). Et quia in sphaera est circulus yd(5, 
et a sphaerae centro & ad centrum circuli ydfi iuncta 
est recta ds, haec igitur ad circulum ydfi perpendi- 
cularis est 1 ); ergo circulus quoque ydfi ad rectam &s 
perpendicularis est 2 ). Atqui ds axis est; ergo cir- 
culus ydji ad axem est perpendicularis, id quod contra 
hypothesim est; itaque punctum # non est centrum 
sphaerae. Ac similiter demonstrahimus nullum aliud 
punctum praeter s centrum esse; ergo punctum s cen- 
trum sphaerae est. 

Atqui 3 ) punctum s positum est et in circuli ccfiy 
et in ydfi plano\ ergo uterque circulorum ccfiy yd($ 
maximus est 4 ). 



1) Theodos. sphaer. 1 , 7 (conf. c%6Xiov vs). 

2) Conf. ea quae snpra p. 27, 3 adnotavimus. 

3) Haec extrema demonstrationis pars in brevius contracta 
est. Exspectabatur repetitio quaedam superioris propositionis 
(p. 44) his fere verbis composita: Asyco dr) oxi snccxsQog xcov 
ATE Pz/B kvhXcqv yi£yi6x6g sotiv. xovxo de cpczvsQov etc. 

4) Theodos. sphaer. 1, 6 (conf. 6%oXiov v£). 



AYTOAYKOY 
IIEPI EIIITOA&N KAI AY2E&N 

TO A. 



"O Q l. 

a' . Tcov dnXavcov a6tQcov al STtttoXaC ts xal dv- 5 
6sig al \Csv Xsyovtai dliq&ivaC, ai ds cpaivo\isvai. 

/3'. Tcov ds dXr\$ivcov scoa \isv s6tiv STtttoXr], 
otav a\ia tcp r)XCcp dvatsXXovti a6tQ0v ti 6vvavatsXXr\. 

y' '. 'Ecpa ds dv6tg, otav a\ia tcp r)XCcp dvatsXXovtt 
aatQov tc dvvrj. 10 

d'. r E67tsQia ds dvatoXrj, otav a\ia tcp r)XCcp dv- 
vovti a6tQ0v tu dvatsXXrj. 

s'. *E6%SQia ds dv6ig, otav d\ia tcp rjXCcp dvvovtt 
a6tQov ti 6vvdvvrj. 

%'. Tcov ds cpatvo\isvcov scpa [isv s6tiv S7tttoXrj, 15 
(a) otav TtQiv tbv rjXtov dvatslXat a6tQ0v ti TtQcotcog 
cpavfj dvatsXXov. 

£'. Ecpa ds dv6tg, otav Ttolv tbv rjXtov dvatslXat 
(§)a6tQov ti TtQcotcog cpavfi dvvov. 



(a) "Slaxs ocp&sv ccvaxiXXov (irjnixi oep&rjvat, dvaxiXXov. 
(fi) Olov snl xrjg xov %vvbg inixoXrjg, oxs nqaxov cpavrj. 



AUTOLYCI 

DE ORTIBUS ET OCCASIBUS 

LIBER I. 

Definitiones. 

1. Astrorurn fixorum ortus et occasus partiru veri 
partini apparentes dicuntur. 

2. Verus ortus matutinus est ; cum sol simul atque 
astrum aliquod oriuntur. 

3. Verus occasus matutinus est ; cum sol simul ori- 
tur atque astrum aliquod occidit. 

4. Verus ortus vespertinus est ; cum sol simul oc- 
cidit atque astrum aliquod oritur. 

5. Verus occasus vespertinus est ; cum sol simul 
atque astrum aliquod occidunt. 

6. Apparens ortus matutinus est ; curn ; antequam 
sol oritur ; astrum aliquod primo oriens conspicitur. 

7. Apparens occasus matutinus est ; cum ; antequam 
sol oritur ; astrum aliquod primo occidens conspicitur. 



DEFINITIONES: conf. in appendice ad hunc librum scho- 
lium 1. Diverso quodam ex fonte ea repetita sunt quae Theo 
Smyrnaeus in expositione rerum mathematicarum ad legendum 
Platonem utilium, de astronomia cap. 14 (p. 137 sq. ed. Hiller), 
de eodem argumento tradit. 

Autolycus. 4 



50 HEPI EIIITOA&N KAI ATEE&N A. 

7}'. 'E67t£QCu 6s £7tLToXr\, OTUV {ISTCC TO TOV T\XlOV 

dvvccc aCTQOV tl £6%uToog cpuvfj ccvut£XXov. 

&'. *E6it£Qicc ds dv6Lg, otccv \i£tcc to to^ t\Xlov 
(y) dvvccc cc0tqov Ti £6%uToog cpuvrj dvvov. 

IlQotccasLs. 5 

U . *Exu6T0V TOOV UTtXuVOOV U6TQQ0V UL £QOUL £7tLT0- 

XuC T£ xul 6v6£Lg aC cpuLvo\i£vuL v6t£quC d6LV tqov 
uXr\&LVcov, aC dh £6tI£qlul IttltoXuC T£ xul dv6£Lg al 

CpULVO[l£VUL 7tQ0T£QttC £L6L toov ccXr\&LVQov. 

"E6tqo iv xo6\ioo oqC^oov xvxXog 6 ABTA , 6 dh 10 
tov r\XCov xvxXog $£6lv £%£Tco oog tt\v AETZ, 

XUL £6TQ0 UVUToXlXCC IjL£V [l£Qrj TCC TtQOg TOO Z/, SVTLXCC 

61 tcc 7tQog toj B, xccl £6tqo vTto yr)v to AET r)[iL- 
xvxXlov, xccC, tot) r\XCov uvuT&XXovTog xutu t6 A 9 

CC6TQ0V TL TOOV UTtXttVQOV 6VVUVUT£XX£T00 TO A ' TOt) 15 

uqu A u6tqov r) ccXr\&Lvr\ £6tlv Sqou uvuToXr] ' X&yoo 

OTL r) CpULVO\L£Vr\ £7tLT0Xr\ TOV A U6TQ0V V6T£QU £6tIv 

Tr)g uXr\&Lvr)g. 
{$) Tov fisv ovv r\XCov uvuTiXXovTog xutcc to A, to 
(s) A u6tqov ov cpuCv£TUL uvuTdXXov, ovdh {ir)v toi) r\XCov 20 

T7\V TZA 7t£QLCp£Q£LUV 6La7t0Q£V0\l£V0V TO z/ U6TQ0V 
CpuCv£TUL UVUT£XX0V, OJg d£L%d"T\6£TUL V6T£Q0V \l£TCC 

(y) 'Slg (irjyJn oyd-fjvcu dvvov. 

(d) 'Ensidr) yccQ rcc nQor\yov\.isvc arj^sicc nQorsQOv uvccrsXXsi, 
oacc ccv Xd^cofisv snl rr)g TZA nsQicpSQsCccg, xa-fra nQosiaiv 6 25 
r]liog, uqo rov A ccvccrsXXsi, rovrsari rov z/ (avvccvccrsXXsL yccQ 
rovro rop A), ccsl ovv 6 7]Xiog nQo rov zJ uvccrsXXsf rcc yccQ 
nQOTqyovybSvcc nQorsQOv ccvccrsXXsi y.ccl nQorsQOv dvvsi, nQor\yov- 
(isvov ds ro A. 

(s) Jicc rb v.ccrccvyocgsa&cci. 30 

PROPOS. 1: conf. in appendice ad hunc librum schol. 2. 



DE OKTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 1. 51 

8. Apparens ortus vespertinus est ; cum ; postquam 
sol occidit, astrum aliquod postremo oriens conspi- 
citur. 

9. Apparens occasus vespertinus est, cum, post- 
quam sol occidit, astrum aliquod postremo occidens 
conspicitur. 

Propositiones. 
I. Omnium astrorum fixorum matutini ortus oc- l 
casusque, qui apparent, posteriores sunt quam veri 7 
vespertini autem ortus occasusque, qui apparent, 
priores quam veri. 

Sit in mundo circulus horizon afiyd, solis autem 
circulus positionem habeat velut asyt,, et sint partes 
orientales versus d 7 occidentales 
autem versus /3, et sit sub terra 
semicirculus asy, et sole in a 
oriente simul astrum aliquod 




fixum d oriatur; ergo astri d 

est verus ortus matutinus *) ; 

dico astri d ortum, qui apparet, 

posteriorem esse quam verum. 

Sole igitur jn puncto a oriente, astrum d oriens 

latet 2 )-, neque vero, dum sol semicirculum ytja per- 

currit ; astrum d oriens apparet ; ut posthac demon- 

strabitur 3 ); ergo quibusdam diebus praeteritis astruni 



FIGURA similis exstat in codicibus ACE. 

1) His verbis scriptor cum definitionem quam supra posuit 
secundam citat tum in figura, quae adscripta est, eum ortum 
adumbratum esse significat. Similes citationes infra passim 
leguntur. 

2) Conf. c%6lio v d et in appendice 3. 

3) Vide infra p. 56, 5 — 16. 

4* 



52 nEPI EIHTOA&N KAI atse^n a. 

ccqcc TLvag r]{i8Qag xb A cc6xqov cpavr)6exaL dvaxiXXov 
xov r)XCov diel&ovTog xr]XLxavxr]v TteQMpioeiav co6xe xb 
A cc6xqqv ixcpevyetv xag xov r)XCov avydg. cpatvi^ftco 
ovv TtQOJTOjg xov r)XCov bvxog 7tQOg xco E' XOV CCQa 
r)XCov bvxog TtQog xco E, xov A cc6xqov i6x\v r) cpai- 5 
vo{ievrj ecoa dvaxoXr). %a\ i%e\ 6 r\Xiog TtQoxeQov i%\ 
xb A %aQayCyvexat r)%eQ i%\ xb E, dXX' bxav [iev i%\ 
xb A TtaQayevrjTai, xov z/ cc6tqov i6x\v (r)y ecoa alrj&Lvr) 
i%LXoXr)^ bxav de i%\ xb E, r) ecoa cpaLvopivi] i%LXoXr\, 
r) ccQa cpaivo{ievi] v6xeQ0v i6xL xr)g aXrj&Lvfjg. 10 

UdXiv dr), xov r)XCov dvaxiXXovxog %axd t6 A, 
cc6tqov ti xcov d%Xavcov dvvixoo xb B' xov aQa B 
cc6tqov r) aXr\$Lvr) eooa i6x\ dv6ig' Xiyoo dr) bxt r) 
cpaivo^ivr] v6xeQ0v i6xi xfjg dXrj&tvrjg. 

Tov pev ovv r)XCov dvaxiXXovxog xaxd xb A, xb 15 

(s) B cc6xqov ov cpaCvexat dvvov, ovde [ii]v xov r)XCov xr)v 
rZA jteQtcpiQetav dta%OQevo^iivov, xb B cc6xqov cpaC- 

i£)vexat dvvov [iexa aQa xtvdg r)[ieQag xb B a6xQ0v 
cpavr\6exat dvvov, xov r)XCov dteX&ovxog xr]Xt%avxr]v 
iteQLcpiQetav co6xe xb B incpevyetv xdg xov r)XCov avydg. 20 
izcpevyixco ovv xb B a6xQov xdg xov r)XCov avyag 
TtQcoxcog xov r)XCov bvxog %Qog xco E' xov aQa r)XCov 
bvxog TtQog xco E, xov B cc6xqov i6x\v r) cpatvo^iivr] 
ecpa dv6tg. %a\ i%e\ %QoxeQOv 6 r)XLog i%\ xb A TtaQa- 
yCyveTat r\iteQ i%\ xb E, dXX' bxav pev i%\ xb A %aQa- 25 
yivr]Tat, tov B a6TQ0v i6Ttv r) dXrj&tvr) ecoa dv6tg, 
OTav de i%\ ro E, r) cpatvoytivr]) r) aQa cpatvo^tivr] 
v6TeQ0v i6Tt Trjg dXr]&Lvr)g. 



(g) 'EntLdrj vnsq yr\v xb FZA i\\x,iy.vy1iqv . 

(£) TOVTSCTL 7TQ0 ZOVTOV [17} CpCCLVOpLEVOV dvVOV, XOXS 71QCO- 30 

xov cpccvfj dvvov. 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 1. 53 

S oriens apparebit, cum sol tanturu arcum percurrerit, 
ut astrum d solis radios effugiat. Iam appareat priino, 
cum sol ad punctum s pervenit; ergo, cum sol est ad 
punctum s y astri d est apparens ortus matutinus 
(def. 6). Et quia sol prius ad a quam ad s pervenit, 
et eo ternpore, quo ad a pervenit, astri 8 est verus 
ortus matutinus, quo autem ad s, apparens ortus ma- 
tutinus, apparens igitur ortus posterior est quam verus. 
Iam rursus, cum sol in a oritur, astrum quoddam 
tixum /3 occidat; ergo astri /3 est verus occasus matu- 
tinus (def.3)] dico igitur occasum, qui apparet, poste- 
riorem esse quam verum. 

Sole igitur in a oriente, astrum /3 occidens latet; 
neque vero 7 dum sol semicirculum yt,a percurrit, 
astrum /3 occidens apparet l ) ; 
ergo quibusdam diebus praeter- 
itis astrum /3 occidens appare- 
^bit, cum sol tantum arcum per- 
currerit, ut astrum /3 solis radios 
effugiat. Iam astrum /3 solis 
radios primo effugiat, cum sol 
ad punctum s pervenit; ergo, 
cum sol est ad punctum s } astri |3 est apparens oc- 
casus matutinus (def 7). Et quia sol prius ad a 
quam ad s pervenit, et eo tempore, quo ad a per- 
venit, astri /3 est verus occasus ruatutinus, quo autem 
ad s, apparens ; occasus igitur apparens posterior est 
quam verus. 




1) Est enim semicirculus y£a eupra terram. AURIA in 
marg. p. 4 (conf. g%61iov ?). 



54 nEPI EIHTOA&N KAI atse.qn a. 

JJdliv dr\, tov r\XCov dvvovtog xata tb T, ccCtQov 
ti tcjv d%Xavo3v dvatsXXstco tb A' roi) dga A datoov 
S6t\v 7} EGitEQia dXr\%Lvr\ dvatoXrj' Xsyoo dr) oti r) 
cpaLvo\isvr\ %QotSQOV s6tL tr)g aXr\$Lvr\g. 

Tov \isv ovv r\XCov dvvovtog xatd tb T, tb z/ 5 
(rj) a6tQov ov cpaCvstaL dvatsXXov, ovds \ir\v tov r\XCov 
\ista%s%toox6tog sig tb TZA r)\iLXvxXLOv tb z/ a6tQ0v 
(paCvstaL dvatsXXov %q\v aQa tbv t\Xlov s%\ tb T 
7taQaysvs6&aL tb z/ a6tQov cpavr\6staL dvatsXXov. (paL- 
vs6&G) ovv s6%dtoog tov r)XCov ovtog %Qog ta H' tov 10 
aQa r\XCov ovtog %Qog too H, tov z/ a6tQov s6t\v r) 
cpaLVO\isvr\ s6%SQCa dvatoXrj. xa\ s%s\ TtQotEQov o 
rjXtog s%\ t6 H TtaQayCyvstaL r\%SQ s%\ tb JT, aXX' 
otav \isv STtl tb H %aQaysvr\taL, tov z/ a6tQov s6t\v 
r) s6%SQCa cpaLVO{isvrj i%LtoXr\, otav ds i%\ tb T, ^15 
dXrj&Lvrj, i\ aQa cpaLVO\tivr\ %QotSQOV s6tL trjg aXr\- 
&Lvr)g. 

ndXLV dr\, tov r)XCov dvvovtog xatd tb T, a6tQ0V 
tt toov d%Xavoov dvvitco tb B ' ro£> aQa B a6tQov 
s6t\v r\ s6%EQCa aXr\$Lvr\ dv6Lg' Xiyco otL r) cpaLVO\iivr\ 20 
%QOtSQOV s6tL tfjg dXr\^Lvr\g. 

Tov [isv ovv r\XCov dvvovtog xata tb T, tb B 
a6tQov ov cpaCvstaL dvvov, ovds \ir\v tov r)XCov \ista- 
%s%tooxotog slg tb TZA r\\iLXvxXLOv, tb B a6tQ0v 
cpaCvstaL dvvov %q\v aQa tbv rjXiov i%\ tb T %aQa- 25 
ysv£6d-aL t6 B a6tQov cpavr\6staL dvvov. cpaLvi6&oo 
s6xdtcog tov r\XCov bvtog %Qog too H' tov aQa r\XCov 
ovtog %Qog too H, tov B a6tQov s6t\v r) s6%SQCa 
cpaLvo\LEvr\ dv6ig. xa\ s%s\ %QOtSQOv b r\XLog s%\ tb 



(rj) 'Ensidri txv avyccC tlaiv vnsQ yfjv. 30 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 1. 55 

Iam rursus ; cum sol in y occidit, astrum quoddam 
fixum d oriatur; ergo astri d est verus ortus vesper- 
tinus (def 4); dico igitur ortum, qui apparet ; priorem 
esse quam verum. 

Sole igitur in y occidente ; astrum d oriens latet ; 
neque vero ; cum sol in semicirculum ytp. transiit, 
astrum d oriens apparet 1 ); ergo ante, quam sol ad 
y pervenerit ; astrum d oriens apparebit. Iam postre- 
mo appareat, cum sol est ad 
r\; ergo cum sol ad r\ est, astri 
d est apparens ortus vesperti- 
Y nus (def. 8). Et quia sol prius 
ad r\ quam ad y pervenit, et 
eo tempore, quo ad r\ pervenit, 
astri d est apparens ortus ve- 
spertinus, quo autem ad y, verus, 
apparens igitur ortus prior est quam verus. 

Iam rursus ; cum sol in y occidit, astrum quoddam 
fixum /3 occidat; ergo astri /3 est verus occasus vesper- 
tinus (def. 5); dico occasum, qui apparet, priorem esse 
quam verum. 

Sole igitur in y occidente, astrum /3 occidens la- 
tet ; neque vero, cum sol in semicirculum y£a trans- 
iit, astrum /3 occidens apparet; ergo ante, quam sol 
ad y pervenerit, astrum /3 occidens apparebit. Po- 
stremo appareat, cum sol est ad ^; ergo, cum sol est 
ad r\, astri /3 est apparens occasus vespertinus (def.9). 
Et quia sol prius ad 7] quam ad y pervenit ; et eo 




1) Solis enim radii adhuc supra terram sunt. AURIA in 
marg. p. 4 (conf. 6%6Xiov 77). 



56 nEPI EIHTOA^N KAI AT2E&N A. 

H TtuQuyCyverut r\7t6Q btiI ro r, ccXX' otuv {isv inl to 

H 7tuQuyevr\TUL, rov B u6tqov Igtiv r\ e67t6QCu cpuL- 

vo{ievr\ dv6ig, otuv de i«l t6 JT, r) uXr\$Lvr\ , r\ uqu 

cpuLvo\ievr\ TtQOTBQa e6t\v Trjg uXr\$Lvr\g. 
(#) "E6tco tu uvtu' Xeyco otl ovde ti\v TZA TteQLcpe- 5 

qbluv dLUTtoQevo^ievov tov r\XCov (pUVr]66TUL TO A 

u6tqov uvaTeXXov. 

'AvuTeXXfaco yuQ 6 rjXtog xutu 
{i)tb H. xul eitel to H 7tQOT6Qov 

uvuTeXXet rjjteQ to A, to de A 

TCO A 6VVUVUT6XX6L, 7tQOT6QOV UQU 

r6 H uvuTeXXeL r\7t6Q to A' to 

A UQU OV CpUVr\66TUL. C06T6, OTUV 
TT\V rZA 7t6QLCp6Q6LUV 6LU7tOQ6V- 

r\Tut 6 rjXLog, ov cpuiveTUL to d 15 

uvuTeXXov. 

/3'. "EXU6T0V TGJV UTtXuVGJV U6TQCOV UTti 6GJUg CpUL- 

vo{i6vr\g 67tLToXr\g ixu6Tr\g vvxTog oqutul eTtLTeXXov 
fi6%QL Trjg 667t6QLag cpuLvo\L6vr\g 67tLToXr\g, iv uXXcp de 
XQovgj ov&evL, xul 66tlv 6 %Qovog iv co oqutul to 20 

U6TQ0V 67tLTeXX0V iXu66C0V r\[lL60Vg ivLUVTOV. 

"E6TGJ iv xo6\jlgj oql^gjv xvxXog 6 ABTA, o de 
tov r)XCov xvxXog %*66lv ixeTco cog Tr\v AETZ, xaC, 
tov r\XCov uvuTeXXovTog xutu to A^ u6tqov tl tcov 
artXavGov 6vvavateXX6Tco [xutu] toA' tov uquA u6tqov 25 
i6Ttv r) ecpu uXr\&Lvr\ iTttToXfj. v6t6qul de 6l6lv ul 




(<&•) 'Ev 06<p yccg 6 rjXiog tr)v TZA nsQtcpsQSLav dcanoQSv- 
stai, xb A ovdsTtm dvstsilsv, snsidrj ov8s xo A' ndvta yaQ ta 
STtl trjg rZA nsQicpsQSiag 7tQ0 tov A dvatsXXsi ag 7tQor\yov- 
[isva, tavta ds dianoQSvstai 6 rjXiog. 30 

(t) Kal 7tQor}yov\isvov tb H nQoavatsllsi. 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 2. 57 

tenipore, quo ad rj pervenit, astri /3 est apparens oc- 
casus vespertinus, quo autem ad y 7 verus, apparens igi- 
tur occasas prior est quam verus. 

Sint eadem supposita, dico ne eo quidem tempore, 
quo sol semicirculum yt,a percurrit, astrum d oriens 
appariturum esse *). 

Oriatur enim sol in puncto rj. Et quia rj prius 
oritur quam a 2 ), simul autem cum a astrum d oritur 3 ), 
prius igitur r\ quam d oritur; ergo d non apparebit. 
Itaque 4 ) eo tempore, quo sol semicirculum y£a per- 
currit ? astrum d oriens non apparet. 

II. Unumquodque astrum fixum omnibus noctibus, 2 
quae sunt ab ortu apparente matutino usque ad vesper- 
tinum ortum apparenteru, oriens conspicitur, nullo 
autem alio tempore, estque tempus ? quo astrum oriens 
conspicitur, minus dimidio anno. 

Sit in mundo circulus horizon afiyd y solis autem 
circulus positionem habeat velut aey£, et sole in a 
oriente simul astrum aliquod fixum d oriatur; ergo 
astri d est verus ortus matutinus (def. 2). Sed appa- 



1) Hanc extremam primi theorematis partem cum sua de- 
monstratione inter scholia subiungit Auria p. 6. Idem ad 
ipsam propos-itionem illud insuper scholium expressum e 
Graeco %• addit, quod nos in appendice (4) repetemus. 

FIGURA in hanc propositionem altera secundum verba 
scriptoris nostra coniectura delineata est. Apud Auriam p. 6 
notae geometricae similiter atque in priore figura sunt dispositae, 
et in semicirculo y£u super s addita est littera H, id est &. 

2) Antegreditur enim ipsum cc, ideo prius oritur. AURIA 
in marg p. 6, quibus in verbis c ipsum a' est accusativus, et 
subiectum intellegitur rj (conf. 6%6liov i). 

3) Ut positum est. IDEM. 

4) Conclusio scriptoris valet, quamcunque positionem r\ 
habet in semicirculo ar\y. 

PROPOS. 2: conf. libri secundi propos. 4. 



58 nEPI EniTOAP-N KAI atsepn a. 

{iu) cpaivoyiEvai rcov dXr\d-Lvcov. e6rco dr\ rov z/ acrgov 

r t cpaLvopevr\ ecpa eTtLroXr) toi) r\XCov ovrog TtQog rcp E. 

v7toxeL0d-co dr) TtdXtv tov z/ dvareXXovrog 6 r\Xtog 8v- 

vcov nara rb JT' tov aaa /1 a6roov e6rlv r) eGTteoLa 

aXrj&Lvr) e%LToXr\. TtqoreoaL 8e ei6Lv al cpaLvo^evaL 5 

rcov ccXrj&Lvcov. e6rco ovv tol> z/ &6tqov r e6%e^Ca 

(ip)cpaLvo{ievr\ e6%drr\ e%LroXr\ rov r)XCov oVto^ %Qog rcp 

(i>y)H. tov [iev ovv r\XCov 8La%OQevo[ievov rdg AE HT 

(iS)%eQL(peQeCag ov cpaCveraL rb z/ cc6tqov e%ireXXov, ovde 

(ls) {ir\v rov r\XCov rr\v TZ.A TteQtcpeQeLav 8La%oQevo[ievov 10 

cpavr\6eraL rb z/ cc6tqov e%Lre'XXov' y.6vr\v aQa rr\v 

EH dLa7toQevo[ievov tov rjXCov cpaCveraL rb z/ cc6tqov 

dvareXXov. xal e6TLv 6 %Qovog ev cp 6 i\XLog rr\v EH 

TteQLcpeQeiav 8La%0QeveraL eXa66cov r\[iC6ovg evLavrov 

(eXa66cov yaQ e6TLv r) EH TteQtcpeQeLa r)[iLxvxXCov). 15 

y ' . "Ena6rov rcov d%Xavcov cc6tqcov d%b ecoag cpat- 
vo\iivr\g 8v6ecog eyca6rr\g vvxrbg OQccraL dvvov \ie%QL 
rr)g e6%e^Cag cpaLVO\ievr\g 8v6ecog, ev dXXco 8e %qovco 

(lCc) ToVtSGtLV SGtCO tOV A CCGtQOV J\ CpCCLVO[lSVr\ TtQCOtrj lltL- 

toXr) tov tjUov bvtog nQog tcp E, £W, tov tjXlov ysvo{isvov nQog 20 

tCp E, tOtS nQCOtCOg CpCCvfj tOV A CCGtQOV 7\ SCpCC CpCCLVOLLSVrj $7tL- 
tolr]' (JLTjSs 71C0 tOV rjlLOV 7tCCQCCySV0[lSV0V STtl tb E GTjflSLOV, ccXX' 

s"tL inl tr)g AE nsQicpsQsCccg ovtog (ir) cpaCvsG&ccL tov J ccGtQov 
%r)v scpccv cpccivofisvrjv snLtoXr\v. 

(t{3) 'Slg nQor\yovfisvr\ tov H. 25 

(ty) 'EnsLSr) yccQ b rjXiog, tr\v AE nsQLcpsQSLctv dLsX&cov kccl 
snl to E GrjLLSLOv ncxQccysv6[isvog, tots nQcotcog noLst tcp d 
ccGtQcp tr\v scoccv cpccLvofisvrjv snLtoXr\v, tov ccqcc r)XCov tr)v AE 
nsQLcpsQSLCcv 8lsq%0[isvov kccl [irjnco v.cctcc tb E Grjfisiov ysvo- 
(isvov , ov noist tco d ccctQco tr)v scpccv cpccLVO[isvr\v ccvcctoX^v 30 

COGtS tr]V AE nSQLCpSQSLCCV SlSQXO[ISVOV XOV r\Xi0V OV CpCCLVStCCL 

tb A ccGtQOv snLtsXXov. bfxoCcog Ss ovSs tr\v m Slsqxo(isvov 
tov r\Xiov cpaCvstccL tb A ccGtQOv dvcctsXXov Slcc tcc ccvtd. 

(lS) 'AXX' otav cv (jLnXr\QcoGr\ ccvtccg. 

(ls) 'EnsiSr) vnsQ yr)v. 35 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 3. 59 

rentes ortus matutini posteriores sunt quam veri 1 ). Sit 
igitur astri d apparens ortus niatutinus, cum sol est 
ad £. 2 ) Iam rursus supposituni sit ; cum d oritur, so- 
lem occidere in puncto y\ ergo astri d est verus or- 
tus vespertinus (def. 4). Sed 
apparentes ortus vespertini prio- 
res sunt quam veri 3 ). Sit igitur 
^astri d postrenms, qui appareat, 
ortus vespertinus, cum sol est 
ad rj. Dum igitur sol arcus ae 
r\Y percurrit, astrum d oriens la- 
tet 4 ) ; neque vero, dum sol semi- 
circulum ytp. percurrit, astrum d oriens apparebit 5 ); 
ergo solus arcus srj restat, quem cum sol percurrit, 
astrum d oriens apparet. Et tempus, quo sol arcum 
erj percurrit, minus est dimidio anno (nam arcus er\ 
minor est semicirculo). 

III. Unumquodque astrum fixum omnibus noctibus, 3 
quae sunt ab occasu apparente matutino usque ad 
vespertinum occasum apparentem, occidens conspicitur, 




FIGURA non differt a priore in propos. 1, ac similis ex- 
stat in codicibus AC. In E nota r\ posita est inter £ et cc, et 
omissa est s. 

1) Autol. propos. 1 huius. 

2) Conf. 6%6lt,ov lcc et in appendice 5. 

3) Autol. propos. 1 huius. 

4) Sunt enim solis radii adhuc supra terram; videbitur 
itaque d astrum oriri, cum sol ipsas circumferentias ccs et yrj 
omnino pertransiverit. AURIA in marg. p. 7. Conf. 6%6licc id 
et ty (in appendice schol. 6). 

5) Est enim semicirculus y£cc supra terram. IDEM (conf. 
c%6liov ls). 



60 nEPI EIHTOA&N KAI atee^n a. 

ov&svC, xal s6tlv 6 %Qovog iv cp t6 cc6tqov OQtcTai 
dvvov iXa66cov r\[iC6ovg iviavrov. 

"E6TCQ iv x66{tcp oqC^cov 6 ABTA , lcodiaTtbg 8s 6 
AETZ, Kal s6tco vitb yrjv tb AET r\[iL%vxXLOv, naC, 
roi) r\XCov dvarsXXovTog xarcc tb A, cc6tqov tl tcqv 5 
ccTtXavcov dvvsrco to B' xov aQa B cc6tqov £6tIv dXr\- 
&Lvr\ scpa dv6Lg. v6TSQaL ds sl6lv al cpaLv6[isvaL rcov 
alrj&LVCov. S6TC0 ovv tov B cc6tqov r) cpaLVO\isvr\ 
TtQcotcog scoa dv6Lg tov r)XCov bvrog itQog rcp E. JtdXtv 
dr) tov B cc6tqov dvvovtog v%o%sC6^cq 6 r\XLog dvvcov 10 
naTcc to T' to£> B aQa cc6tqov i6rlv r\ s6itSQCa dXr\- 
{i<z)&Lvr\ dv6Lg. TtQOTSQat ds sl6lv al cpaLvofisvaL tcov 
dXrj&Lvcov. s6tcq ovv Tot) B cc6tqov r) cpaLVO\isvr\ 
i6%aTr\ s67tsQCa dv6tg %ov r)XCov bvrog TtQog rcp H. 
(i£)tov (isv ovv r\XCov rag AE HT TtSQLCpSQsCag dLaTto- 15 
(irj) qsvo^lsvov ov cpaCvsraL to B cc6tqov dvvov, ovds \ir\v 
tov r)XCov rr)v TZA TtSQLCpsQSLav dLa7tOQSvo\isvov to 
B cc6tqov cpaCvsrat dvvov' \iovr\v aQa rr\v EH tcsql- 
cpSQSLav tov r\XCov dLa7tOQSvo\isvov t6 B cc6tqov cpa- 
vr\6sTaL dvvov. xal s6tlv 6 %QOvog iv cb 6 r\Xiog rr\v 20 
EH TtsQLCpsQSLav dLaitOQSvsraL iXa66cov r\\iC6ovg ivt- 
avTOv. 

d'. Tcov djtXavcov cc6tqcqv o6a \isv i6Ttv iitl to^ 
^cpdLaxov xvkXov ditb scpag cpaLvo\isvr\g i%LToXr\g scpav 
cpaLVO[LSvr\v Sv6lv TtOLslraL OLa r\\iC6ovg ivLavrov, rcc 25 
ds TtQog aQKTovg dtd 7tXsCovog, %d ds itQog \is6r\\ifiQCav 
6Y iXa66ovog. 



(ts) zlicc xb cc'. 

(t£) "Eti yccQ ocvyccC sfeiv, ccXX' otolv 7tXr]Q(6or] avTocg. 

(ir}) 'Ensidq v7t£Q yr\v. 30 

FIGURA non differt a superiore, ac similis exstat in A C E. 




DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 4. 61 

nullo auteui alio tenipore, estque tenipus ; quo astruni 
occidens conspicitur, minus diinidio anno. 

Sit in mundo horizon a(5yd, zodiacus autem asy£, 
et sit sub terra semicirculus asy, et sole in a oriente 
astrum aliquod fixum /3 occidat; ergo astri /3 est 
verus occasus matutinus (def 3). Sed apparentes oc- 
casus matutini posteriores sunt quam veri 1 ). Sit igitur 
astri /3 priruus, qui appareat, 
occasus matutinus, cum sol est 
ad e. Iam rursus ; cum astrum 
\# (} occidit ; suppositum sit solem 
occidere in y\ ergo astri /3 est 
verus occasus vespertinus (def.5). 
Sed apparentes occasus vespertini 
priores sunt quam veri. Sit igitur 
astri /3 postreinus, qui appareat ; occasus vespertinus, 
cum sol est ad r\. Dum igitur sol arcus ae rjy per- 
currit ; astrum /3 occidens latet 1 )^ neque vero ; dum sol 
semicirculum y£a 2 ) percurrit ; astrum /3 occidens ap- 
paret; ergo solus arcus ew restat ; quem cum sol per- 
currit, astrum /3 occidens conspicietur. Et tempus ; 
quo sol arcum srj percurrit ; minus est dimidio anno 3 ). 

IV. Astrorum fixorum ea quae sunt in circulo zo- 4 
diaco ab ortu matutino apparente occasum matutinum 
apparentem faciunt post dimidium annum ; ea autem 
quae sunt ad septentriones intermisso maiore ; ea de- 
nique quae sunt ad meridiem minore temporis spatio. 

1) Apparebit astrum f3 occidere, cum sol circumferentias 
as et r\y omnino pertransiverit. AURIA in marg. p. 9 (conf. g%61. ig). 

2) Est enim supra terram. IDEM (conf. 6%oiiov irf). 

3) Circumferentia enim srj semicirculo minor est. IDEM 
extremo contextu huius theorematis. 



62 nEPI EIHTOA&N KAI AT2E&N A. 

"E6XC0 £V X06\IC0 OQL^COV XVXXog 6 ABTA , 6 de 

xov r\Xiov xvxXog &e6lv iyixco cog xr\v AETZ, xa\ 
e6xco V7tb yrjv xb AET r\\iLXvxXLOv ^ xa\ xov r\Xiov 
dvaxiXXovxog xaxa tb A atitoa XLva xcov dnXavcov 
6vvavaxeXXixco td B A z/, tb \iev A i%\ xov £<pdLa- 5 
{i&)xov, tb de B itobg aoxtovg, tb de A itobg \xe6r\\i^Qiav' 
Xiyco oxl xco \iev A a6XQ<p aitb ecoag cpatvo\iivr\g i%L- 
xoXrjg ecoa cpaivo\iivr\ dv6ig yiyvetaL Slcx r\\ii6ovg ivi- 
avxov, tco 6e B dLcc nXeiovog, xco 8e z/ 6Y iXa66ovog. 

'E7te\ yccQ xco r\Xico dvatiXXovtL xata tb A a6toa 10 
tLvd xcov ditXavcov 6vvavatiXXeL xcc B A z/, xcov daa 
B A z/ a6xQcov el6\v ai ecoaL dXr\&Lva\ iitLXoXai. v6xe- 
qov di ei6LV ai <paLvo\ievaL xcov dXr\$LVcov. e6tco6av 
ovv xcov B A z/ a6tQcov ai cpaLvo\ievaL ecoaL iztLtoXal 
xov r\Xiov bvtog itobg tco E. xa\ iite\ td in\ xov 15 
xcov ^codicov xvxXov a6XQa td xata did\iexQOv bvta 
xatd 6v%vyiav dvatiXXeL te xa\ dvvst, xov aQa A 
dvvovxog tb xatd dLa\iexQov avtco tb T dvaxiXXei, 
{y)xa\ e6xaL tb \iev AET r\\xLxvxXLOv viteQ yfjv tb 
de AZT vTtb yrjv. xa\ toivvv btav tb A dvvr\ 20 
xa\ tb T dvatiXXr\ xa\ 6 rjXtog TtQog xco T yivr\xac 
[dvaxiXXec xaX] , e6xaL xov A cc6xqov r\ dXr\&Lvr\ 

(l&) Tovxsgxl ^oqsloxsqov xov A xb B. xovxsgxl voxlcoxsqov 
xov A xb z/. 

(%) 'Ensidr) v.a.1 ytuxcc nuQuXXr\Xcov kvhXcov, ovg yQcccpovGi xc\ 25 
GrjfiSLd, xb xs A uvuxsXXov Svvsl %ul xb T dvvov uvuxsXXsl, %u\ 
sv ogco s-hccxsqov xr)v tdiav TtSQLcpsQSLCCv dcanoQSvsxuL, 6 ^coSlu- 
nbg xr\v sfinuhv &sglv s6,sl, ku\ o r\v vnb yr)v r)(iLKv>iXLOv vnsQ 
yr)v sgxul. 

FIGURA prior similis exstat in codicibus AC; in E repe- 
tita est figura propositionis 3, sed littera £ propius a posita. 

1) Scilicet sit § borealius et d meridionalius ipso a. AU- 
RIA in marg. p. 10 (conf. g%6Xlov l&). 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 4, 



63 




Sit in mundo circulus horizon afiyd, solis autem 
circulus positionem habeat velut asy^, et sit semi- 
circulus aey sub terra, et, cum sol in puncto a ori- 
tur, astra quaedam fixa /3 a d 
simul oriantur, et quidem astrum 
a in zodiaco, /3 ad septentrio- 
nes, d ad meridiem 1 ); dico astri 
a ab ortu matutino apparente 
occasum matutinum apparentem 
fieri post dimidium annurn, astri 
autem /3 intermisso maiore, de- 
nique astri d minore temporis spatio. 

Quoniam eniin, cum sol in a oritur, astra quae- 
dam fixa /3 a d simul oriuntur, astrorum igitur /3 a d 

sunt veri ortus matutini (def.2). 
Sed apparentes ortns matuthii 
posteriores sunt quam veri 2 ). 
Sint igitur astrorum /3 a d 
apparentes ortus matutini eo 
teinpore, quo sol est ad s. 
Et quia in circulo zodiaco 
astra iuxta diametrum op- 
posita coniugate et oriuntur 
et occidunt 3 ), astro igitur a occidente astrum y ei 
oppositum oritur 7 ac semicirculus aey super terram 7 
semicirculus autem a^y sub terra erit 4 ). Itaque, cum 
a occidet et y orietur et sol ad y erit, astri a fiet 

2) Autol. propos. 1 huius. 

3) Eucl. phaenom. 6. 

FIGURAM alteram secundum verba scriptoris nostra con- 
iectura addidimus. 

4) Conf. 6%6liov % et in appendice 7. 




64 nEPI EIIITOA&N KAI AT2E&N a. 



a/.v- 



ecpa dv6ig. v6reQai de el6tv al cpatv6[ievat rcov ahy 
(na^&ivcov. e6rco ovv rov A aCroov r) cpatvo[ievr] ecpa 
(x|3) Sv6tg rov r)Xiov ovrog JtQog rcp Z. %al iitel rerr]Qr]rai 
ra a6roa iv i6cp %q6vcq i%cpevyovra rag rov r)Xiov 
avydg, i6r\ aQa itirlv r) AE TtSQicpeQSia rrj TZ 7teQi- 5 
cpeQeCa. %otvr) de r) TE' bXr] aQa r) AET okrj rfj ETZ 
itirlv i'6r]. r)[ii%v%Xtov de icriv rb AEZ ' r)[it%v%Xiov 
(ny) aQa iarl %a\ rb ETZ. %al diaTtoQeverat 6 rjXtog rb 
ETZ r)itt%v%Xtov iv r)\ii6et iviavrov {i%eit)r]7teQ %al 
ro AET)' rcp aQa A adrQcp ditb ecpag cpacvo^evrjg 10 
iTtiroXr\g ecoa dv6ig yCyverai cpatvoytevr] dtd r)(ii6ovg 
iviavrov. %al iitel ra B A z/ a6rQa d[ia dvareXXet, 
rb [iev B' rov A v6reQov dvvet, rb de z/ rov A tiqo- 
reQOv dvvet. dtd dr) rovro cpaveQov ort rcp [iev B 
dtd TtXetovog, rco de A 6V iXa66ovog. 15 



(xa) Sacprjvsiag ds %kqlv xov A dvvovxog -Accxd xo ©, xo 
T dvccxsXXsxat hcctcc xo K, hccl s%sxat &S6LV 6 ^atSLccnog xr\v 
KN©' s6xocl dr) xo ycsv AET 7][iixvhXlov , d>g xo ©NK, vksq 
yr)g (pccLvopsvov, r) ds AE S6xccl d>g r) ©N, r) ds Xoinr) %6xcci 
d>g r) XoLnr) vno yrjv. xal xoivvv xov A dvvovxog naxcc xb ©, 20 
xov ds T sncxsXXovxog y.ccxd xo K, nal ysvopsvov xov r)Xiov 
TtQog xco T, X0VX86XL nQog xcp K (xo yaQ T snl xo K nccQccys- 
ve6&a>), 86xaL xov © a6TQ0v r) scpcc dXrj&Lvr) 8v6ig, xovxs6xl xov 
A r) dXrj&Lvr) dv6Lg' xo yaQ A STti xo E TtccQsysvsxo. s6xccl ovv 
xov ©, X0VXS6XL xov A, r) cpuLvofisvr] 8(pa 8v6Lg xov r)XCov ovxog 25 
TtQog x(p M, xovx86xl 7tQog x<p Z (r) yaQ KM 7tSQL(psQSLtt r) TZ 
S6tlv)' u>6xs xov A r) scpcc (ptttvo\i,svr\ 8v6Lg S6xl xov r)XCov OVTOg 
TtQog X(p Z. 

(%(3) Tovxo ovy, ttKQLfioog, dXXcc ycccxtt xo 6vvsyyvg. 

(y.y) /JianoQEVoiisvov ds ccvxov xr)v ETZ, yivsxtti xov A 30 
cc6tqov r\ xs scpcc cpttLVO(isvr) E7tLToXt) hcci r) scpcc (pccivofisvrj 
dv6ig, co6X8 sv r)fii68L sviavxov yivsxcci. 



1) Autol. propos. 1 huius. 

2) Conf. 6%oXiov kcc et iu appendice 8. 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 4. 



65 




verus occasus uiatutinus. Sed apparentes occasus 
matutini posteriores sunt quam veri 1 ). Sit igitur astri 
a apparens occasus matutinus 
eo tempore quo sol est ad £ 2 ). 
Et quia observatum est astra 
aequali tempore solis radios 
effugere 3 ), arcus igitur as arcui 
y£ aequalis est. Communis est 
autem arcus ys\ totus igi- 
tur asy toti syt, aequalis est. 
Atqui semicirculus est as^ ergo etiam sy% semi- 
circulus est. Et semicirculum sy% sol dimidio anno 
percurrit 4 ), quoniam item semicirculum asy\ ergo astri 

aob ortu matutino apparente 
occasus matutinus apparens fit 
post dimidium annum. Et quia 
astra /3 a d simul oriuntur, 
astrum igitur /3 posterius occi- 
dit quam a 6 ), et d prius occidit 
quam « 6 ). Quapropter mani- 
festum est astri /3 longiore ; 
astri autem d minore quam dimidii anni tempore inter- 
misso occasum matutinum apparentem fieri, id quod iam 
demonstrabimus. 




3) Hoc non exacte omnino verum est: lege Maurolycuni 
et Ptolemaei Almagestum lib. 8 ca. 6. AURIA in marg. p. 10 
(conf. c%6\iov %$). 

4) Conf. g%6Xlov xy et in appendice 9. 

5) Autol. de sphaera 9; conf. etiam Eucl. phaenom. 5. 

6) Id est: cc posterius occidit quam <?; valet igitur eadem 
quam statim citavimus Autolyci propositio. 

Autplycus. 5 




66 nEPI EIHTOA&N KAI AT2E&N A. 

"E6xco 6qC£cov xvxXog 6 ABTA ', £cpdLaxbg ds 6 
AET, xal dvaxsXXsxco XLva d\ia a6xQa xd B A A, 
cov xb \isv B rtobg aQXXovg, xb ds A sitl xov £<pdLaxov, 
rb ds A Ttobg \is6r]\iPQCav Xsyco otl xb B cx6xqov ditb 
scoag cpaLvo\isvrjg ETttxoXrjg scpav cpaLvo\isvrjv TtoLslxaL 5 
6v6lv Olcc TtXsCovog r)\iC6ovg sviavxov, xb ds A 6V 
skdxxovog. 

"E6xco6av xa& cov cpEQSxaL xd B A 7taQaXlr}XoL 

(kS) xvxXol ol BH A@. xa\ sitsl xb B xov A v6xsqov 
dvvsL, xov A ccQa 7tQog xfi 6v6el bvxog xb B vitsQ 10 

(x«) yrjv s6xat. dXXa xov A dvvovxog xb r dvaxsXXsL, xal 
6 xcov c^cpdCcov xvxXog &e6lv s%sl cbg xrjv ZKN&, xb 
ds AET rj\iLXvxkLOV s6xai xb ®NK, xal s6xaL vitsQ 

(xs) yrjv, r) ds AE TtsQLCpsQELa s6xaL r) @N' xov T aQa 
dvaxsXXovxog xb B vitsQ yrjv s6xlv' xb aQa 6vvava- 15 
xsXXov cc6xqov xco B dvvovxL ETtl xrjg KZ® £6x1 tieql- 

(x£) QpEQsiag. s6xco xb M' xov aQa r)XCov bvxog TtQog xco M 9 
xov B a6XQ0V s6xlv r) scoa aXrj&Lvr) dv6Lg. v6xsQaL 
ds el6lv ai cpaLVO^isvat xcov dXrj&LvcoV dLsX&ovxog aQa 
xov r)XCov TtSQLCpEQELav XLva, co6xs xb B sxcpsvysLV xdg 20 
xov r)XCov avydg, s6xaL xov B scpa cpaLVO\LEvr\ dv6Lg. 



(y,8) Jlu xb -9 1 ' xov nsQL xLvovfisvrjg GcpULQug. 

(%s) "Hxig sysvsxo 5lu xr)v cpuLvofisvrjv uvxcov snLXoXrjv. 

(ng) 'Ensidrj yciQ xov A dvvovxog xb B vnsQ yr)v sgxlv, 
uXXu xov A dvvovxog xb T uvuxsXXsl, nctl xov P ccqcc clvctxsX- 25 
Xovxog xb B vtcsq yr)v sgxiv. 

(%£) Tovxsgxl xb ocpslXov ugxqov uvuxstXca xov B Svvovxog 
xb E inl xr)g KZ® nsQicpSQSiug Igxlv, r\XLg sgxlv vnb yrjv, 
snsLdr) xb B vnsQ yr)v sgxlv cogxs , oxs xb B Svvsl, skslvo 
uvuxsXXsl. 30 

FIGURAM secundum codices ACE delineavimus. Circum- 
ferentia -^a, ipsi r\§ parallela, non comparet in AC. Notam ^ 
eodem loco servavimus, quo codices exhibent; sed tamen, ubi 




DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 4. 67 

Sit circulus horizon afiyd et zodiacus asy, et 
siriiul oriantur astra quaedam /3 a d, quorum /3 sit 
ad septentriones, a in zodiaco, d ad rueridieni; dico 
astrum /3 ab ortu matutino apparente occasum matu- 
tinum apparentem facere longiore, astrum autem d 
minore quam dimidii anni tempore intermisso. 

Paralleli circuli, per quos 
astra /3 a feruntur, sint /fy 
a&. Et quia /3 posterius quam 
a occidit 1 ), astrum igitur /3 7 
dcum a ad occasum venerit, 
super terram erit. Sed astro 
y# a occidente astrum y oritur 2 ), 
et circulus zodiacus positio- 
nem habebit velut &V&, et 
semicirculus aey iam erit %v%, atque is quidem super 
terram, arcus autem as iam erit frv\ ergo astro y oriente 
astrum /3 adhuc super terram est 3 ); itaque astrum 
aliquod, quod eodem quo /3 occidit tempore oritur, 
est in semicirculo %&. Sit astrum fi 4 ); ergo, cum sol 
est ad ft, astri /3 est verus occasus matutinus. Sed 
apparentes occasus matutini posteriores sunt quam veri 5 ); 
ergo, postquam sol tantam circumferentiam percurrerit, 
ut astrum /3 radios eius effugiat, erit astri /3 apparens 

nunc £ est, ibi olim fuisse £, ipsi autem £ suus locus inter y 
et a (ut in prima et ultima huius theorematis figuris) tribuen- 
dus esse videtur. Conf. in praefatione adnot. ad p. 66, 12 et 
infra adnot. ad figuram p. 69. 

1) Autol. de sphaera 9 (conf. 6%oXiov %d). 

2) Eucl. phaenom. 6. 

3) Conf. 6%6Xiov xs et in appendice 10. 

4) Conf. 6%6Xiov x£ et in appendice 11. 

5) Autol. propos. 1 huius. 



68 



IIEPI EIIITOA&N KAI AT2E&N A. 



(■arj) dLSQ%86&cd xr\v MO' l'6r\ ccQa i6xlv r) ®N xr\ OM' 

{jl8l'£cov ccqcc i6xlv r) OK xr)g &N. xoLvr} 7tQ06x£C6&<D 

r) KN' {1£l£g)v ccqcc r) OKN xr)g KN®. r)^LKVxXCov 
(v.&) dl r) @NK' [1£l£g)v ccqcx. r\[iLXV7cXCov r) NKO' xl B 

ccqcc cc7io iooccg <pttLVO[i£vr\g i7tLXoXr)g icpccv <pocLVO[i£vr\v 
(X) dv<5tv 7tOL£lxai Slcc TtXuovog r)[iL6ovg ivLccvxov. 

Aiyoo drj oxl xb z/ cc6xqov aitb iopag <pttLVO[iivr\g 

i7tLXoXr\g icpccv <pccLVO[iivr\v 6v6lv TtotnxaL dt iXccxxo- 

vog r)tiL6ovg iviccvxov. 

'Ertd yaQ xb z/ xov A txq6x£QOV dvv£i, xov ccqcc A 

dvvovxog xb z/ vTtb yr)v i6xtv. ccXXcc xov A dvvovxog 

xb r avaxiXXu xccl 6 xoov 

£<pdCcov KvxXog $£6LV £%£L 

lg xr\v HAKM, r\ dh AE 

7t£QL<piQ£La $£6lv oog xr\v 

H£j' tov r ccqcc ccvcc- 

riXXovxog xb z/ vTtb yr)v 

i6xLV xb ccQtt 6vvavaxiX- 

Xov cc6xqov xov z/ dvvov- 

xog iid xrjg HMK 7t£Qt- 

<p£Q£Lag i6xCv. £6xoj xb N' xov aQtt r\XCov bvxog 

TtQog xcp N [xccl avccxiXXovxog] xb z/ dvv£L, xal £6xccl 

xov z/ cc6xqov icpcc ccXr\&Lvr\ 6v6cg. TtQOxiQcc di i6XLV 

r) ttXrj&Lvrj xr)g <pccLVO[L£vr\g' 6L£X$bvxog ccqcc xov r\XCov 



10 




15 



20 



(%rj) dict xb sv l'acp %qovco sncpsvysLV xd a6XQa zccg xov 25 
r)XCov avydg. 

(H-fr) 'Slg vnsQ yr\v ov did xb xb d vnb yrv slvcci, ov dv~ 
vovxog ccvxb dvaxsXXsi. 

(X) Tr)v yocQ NKO xov r\Xiov dianoQSVofisvov xb B dnb 
scoag cpaivofisvrjg snixoXrjg scpav cpaivofisvrjv dvaiv noistxai, 30 
r)xig [isi£cov s6x\v rjiifaovg sviavxov, cbg rj^iiaovg rjfiLY.vnXiov 

llSL^COV. 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 4. 69 

occasus matutinus. Percurrat arcum ^o; ergo arcus 
ftv ipsi ou aequalis est 1 ); itaque arcus ox maior est 
quam &v. Communis addatur arcus wv\ ergo arcus 
oxv maior est quam xv$. Atqui &vz semicirculus 
est; ergo arcus oxv maior est semicirculo; itaque 
astrum /3 ab ortu matutino apparente occasum matu- 
tinum apparentem facit longiore quam dimidii anni 
tempore intermisso 2 ). 

Iam dico astrum d ab ortu matutino apparente 
occasum matutinum apparentem facere minore quam 
dimidii anni tempore intermisso. 

Quoniam enim astrum d prius occidit quam a 3 ), 
astro igitur a occidente astrum d sub terra est. Sed ; 
cum a occidit, y oritur 4 ), et circulus zodiacus positio- 
nem habebit velut rjXx[i, arcus autem as positionem 
velut ^|; ergo, cum y oritur, d adlmc sub terra est; 
itaque astrum aliquod, quod eodem quo d occidit tem- 
pore oritur, est in semicirculo rj^ix. Sit astrum v; 
ergo ; cum sol est ad v [et oritur] ? d occidit, eritque 
is astri d verus occasus matutinus. Sed verus prior 



1) Ex constructione scilicet est arcus &v = as (p. 66, 14), 
et ex hypothesi, postquam sol arcum cce percurrit, astrum ^ 
solis radios effugit (p. 62, 13 — 15); ergo propter Autol. de sphaera 
propos. 2 et Eucl. elem. 3 def. 11 propos. 26 arcus oft ipsi cce 
aequalis est. Conf. praeterea g%6Xiov y.t\ et in appendice 12. 

2) Conf. 6%6liov X et in appendice 13. 

FIGURA similis exstat in codicibus A C , habetque littera £ 
eundem locum atque in prima huius theorematis figura (conf. 
adnot. ad figuram quae antecedit). Nostra coniectura addi- 
dimus litteram & et lineam d-fr, omisimus autem parallelam 
circumferentiam %y in A C expressam. In codice E pro figura 
est circulus cum inscriptione o%rj(ia xcp nooxsQco naoaTiXr\6iov . 

3) Vide supra p. 65 adn. 5. 

4) Eucl. phaenom. 6. 



70 



IIEPI EIHTOAaN KAI AT2ESN A. 




TtSQLCpEQSLaV TLVCC, 006TS TO ^/ EXCpEVyELV TCCg TOV 

r)XCov avydg, s6TaL tov A r) scpa cpaLVO\isvr] dvtiig. 
6lsq%s6^oo Ti]v NKO. xa\ STtsl i'6r] s6t\v r) OKN 
Tij H8, sXa66oov r) OK Trjg H8. xoLvr) ds TtQO^xsC^&co 
r) K8' oXr] doa r) 8KO oXrjg Trjg H8K sXa66oov e6tCv. 5 

(*°0 r)\XLXVxXCov ds r) K8H r) 8KO aQa sXa66oov e6t\v 
r)\iLXvxXCov Tr)v 8KO aoa TtEQLcpSQSLav dia7tOQEVETaL 
b r)Xtog sv sXa66ovL %Q0vcp r)\iC6ovg svtavTOv, co6te 
t6 A dito scpag cpaLvo\xsvr\g STtLToXr\g scpav cpaLVO\isvr\v 
itOLSLTaL 8v6lv 6V iXaTTovog %qovov r)\xC6ovg svtavTov. 10 

(Xfi) s' . Tcov aitXavcov a6TQCov o6a \isv s6tlv ejtl rov 
Toov ^cpdCcov xvxXov dito s67tsQCag cpaLVO\isvr]g E7tLToXrjg 
s67tEQLav cpaLVO\isvr\v 6v6lv TtoLEfaaL dta r)\iC6ovg evl- 
avTov, Ta ds TtQog aQXTOvg dtd TtXsCovog, ra ds TtQog 
\is6r]\i^QCav 6V sXaTTOvog. 15 

"E6tco sv xo6\icp oqC^oov xvxXog 6 ABTA ', 6 ds 
tov r)XCov xvxXog &e6lv e%stoo 
obg Tr)v AETZ, xa\ s6too VTto 
yrjv ro AET r)\iLXVxXLOv, xa\ 
tov r)XCov dvvovTog xaTa rc r j 
a6TQa TLvd toov ditXavoov dva- 
teXXetoo Ta B A A, to \iev A 
£7t\ tov ^opdLaxov, to ds B TtQog 
aQXTOvg, to 8s /1 Ttaog \is6r]\i- 
^QCav Xsyco otl too \jlev A cc6tqoo aito s67tSQCag cpatvo- 25 
\isvr]g STtLTokrjg s67t£QCa cpaLVO\isvr] dv6tg yCyvsTat dta 




(X(X) dSLHVVTCCL $£, KCCV X7]V CC7106TCC6LV XOV fjllOV Zf]V (lETCC^V 

Tr)s NK noLrjocafis&cc [r) ccno xov N soas tov K\ ' HOLvrjg yuQ 
7tQ06TL&E[i8vr}s trjs SN nccvTcos eXccttcov r)(iiHvy.%LOV dsCHvvTou. 

(Xfi) Kccl TOVTO 6CCCpS6TEQ0V VOElTCCL y CCV OLLOLCOS TCp 71QO 30 

ccvtov %ccTccyQCcipccvTSS ccnolov&rjocofisv. 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 5. 71 

est quam apparens 1 ); ergo, postquam sol tantam cir- 
cumferentiam percurrerit, ut astrum d radios eius 
effugiat, erit astri d apparens occasus matutinus. 
Percurrat arcum vno. Et quia arcus vxo ipsi rfe 
aequalis est 2 ), arcus igitur ox minor quam rfe. Com- 
munis addatur arcus h£; ergo totus %ko minor est 
toto rfyt. Atqui K%r\ semicirculus est; ergo arcus %xo 
minor est semicirculo 3 ); itaque sol arcum %%o minore 
quam dimidii anni tempore percurrit, ita ut astrum d 
ab ortu matutino apparente occasum matutinum appa- 
rentem faciat minore quam dimidii anni tempore 
intermisso. 

V. Astrorum fixorum ea quae sunt in circulo zo- Pr g P * 
diaco ab ortu vespertino apparente occasum vesperti- 
num apparentem faciunt post dimidium annum, ea 
autem quae sunt ad septentriones intermisso maiore, 
ea denique quae sunt ad meridiem minore temporis 
spatio. 

Sit in mundo circulus horizon afiyd, solis autem 
circulus positionem habeat velut aey£, et sit semi- 
circulus asy sub terra, et, cum sol in puncto y occi- 
dit, astra quaedam fixa /3 a d oriantur, et quidem a 
in zodiaco ; /3 ad septentriones, d ad meridiem; dico 
astri a ab ortu vespertino apparente occasum vesper- 
tinum apparentem fieri post dimidium annum, astri 



1) Autol. propos. 1 huius. 

2) Demonstratio similis est ei quam supra ad p. 69 adno- 
tavimus. 

3) Conf. cxoXiov Xa. et in appendice 14. 
PROPOS. 5: conf. a%6Uov Xp. 
FIGURA similis exstat in codicibus ACE. 



12 



IIEPI EIIITOA&N KAI AT2E&N A. 



r)\iC6ovg hviavTov, tco ds B dta TtXsCovog , tco ds 
6V sXaTTovog. 

'EtisI yaQ rov r)XCov dvvovTog xaTa ro T aGTQa 
Tiva tcov dnXavcov [dvaTsXXst ra B A A , tcov aQa 
B A A atiTQCov s6t\v r) s67t£QCa aXrjftLvr) STtLToXrj. 
rtQOTEQa Se s6tlv r) cpaLvo\LEvr] Trjg aXrjd-Lvrjg. s6Tco6av 

OVV TOOV B A A E67tEQLaL CpaLVOflEVaL STtLToXaX TOV 

r)XCov ovTog Ttobg tco E. TtdXtv sTtsl tcc sjtl rot> toov 
t,cp dCcov xvxXov atiTQa xaTa dLa\isTQOv ovTa xaTcc 6v- 
^vyCav dvaTskXsL ts xa\ Svvel, 
rov r aQa dvaTsXXovTog r6 xaTcc 

dLCC[lSTQOV avTco t6 A dl)VSL, Q06TS 

tov r avaTsllovTog 6 rjfaog cov 
7tQog tco A dvGETaL. xa\ 6vv- 
dvCETaL tco r)XCcp ro A cc6tqov, 
xal s6TaL rov A cc6tqov r) s67tEQCa 
dkrj&Lvrj dv6Lg. jtQOTEQa ds s6tlv 
r) cpaLVO\isvr\ Trjg aXrj&Lvrjg. s6tco ovv tov A r) cpaLVO- 
\isvrj s67tEQCa dv6ig roi) r)XCov ovTog TtQog tco Z' l'6rj 
aQa e6t\v r) TE TtsQLCpSQELa Trj AZ TtsQLCpEQsCa. xal 
s6Tat xaTa tcc avTcc tco A cc6tqco aTtb s67tsQCag cpatvo- 
[lEvrjg ETtLTokrjg E67tEQCa cpaLvo\isvr\ dv6tg $La r)\iC6ovg 
svLavTov. xal cpavsQov otl tco \iev B Olcc TtksCovog, 
tco ds A 6V skaTTOvog. 

?'. r 'Exa6Tov tcov aTtXavoov cc6tqcov tcov dvaToXdg 
(Xy) xal dv6stg 7tOLOV\isvoov 6vvavaTsXXsL tco rjXCco oV evl- 
avTov syyi6Ta Tr)v dXr\ftLvr)v scoav s%LToXr)v Ttotov- 
\isvov, b\LoCcog ds xal 6w0vvel. 




10 



15 



20 



25 



(ly) "iva vnsl-eXr] rcc dsl (pavsqcc v.a\ %c\ dsl cccpavrj. 



FIGURAM coniectura nostra supplevimus. 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 6. 73 

autem /3 intermisso niaiore, denique astri d minore 
temporis spatio. 

Quoniam enim, cum sol in y occidit, astra quae- 
dam fixa /3 a d oriuntur, astrorum igitur /3 a 6 est 
verus ortus vespertinus (def. 4). Sed apparens ortus 
vespertinus prior est quam verus 1 ). Sint igitur astro- 
rum /3 a d apparentes ortus vespertini eo tempore, 
quo sol est ad s. Rursus quia in circulo zodiaco astra 
iuxta diametrum opposita coniugate et oriuntur et occi- 
dunt 2 ) ; astro igitur y oriente astrum a ei oppositum 
occidit; itaque, cum y orietur, sol, qui erit ad a, occidet. 
Et simul cum sole astrum a occidet, eritque astri a 
verus occasus vespertinus. Sed apparens occasus vesper- 
tinus prior est quam verus 1 ). Iam sit astri a apparens 
occasus vespertinus eo tempore, quo sol est ad £; ergo 
arcus ye ipsi a£ aequalis est. Et similiter ac supra 
(propos. 4) demonstrdbitur astri a ab ortu apparente 
vespertino occasum apparentem vespertinum fieri post 
dimidium annum. Et apparet astri /3 intermisso lon- 
giore, astri autem d minore tempore quam dimtftii anni 
occasum vespertinum apparentem fieri. 

VI. Unumquodque astrorum fixoruni, quae ortus â„¢ p * 
et occasus faciunt ; intermisso fere annuo spatio 3 ) simul 
cum sole oritur verum ortum matutinum faciens, ac 
similiter simul occidit. 



1) Autol. propos. 1 huius. 

2) Eucl. phaenom. 6. 

3) Graeca Si' svlccvtov tyy igtk Auria vertit quasi toto anno; 
secl eum nihil aliud voluisse quam quod supra expressum est 
docet scholium 15 infra a nobis repetitum. Ac paulo post in 
demonstratione Sl' eviuvtov (p. 74, 20) idem interpretatur per 
annum. 




74 nEPI EIIITOA&N KAI AT2E&N A. 

"E6xco iv Kb6\icp oqCIcov 6 ABTA, 6 ds xov r)XU 
xvxXog ftitiLV i%ixco cog xr)v 
AETZ, %a\ xov r)XCov dvaxiX- 
Xovxog %axd xb A atitoov xl xcov 

ditXavcov 6vvavaxsXXixco tb z/' / / / V* 5 

tov aoa A cc6xqov i6x\v r) J\ 
aXrj&Lvr) scpa iitLXoXr]. Xiyco dr) 
oxl t6 z/ a6toov 6V iviavtov 
syyL6ta 6vvavatiXXsL tcp r)XCco. 

El psv ovv 6 r)liog dvatsCXag xata t6 A iv olaig 10 
TtsQLCpooalg tbv AETZ kvkXov dLaitOQSvstat^ drjXov 
cog to 4 a6toov 6vvavatiXXst tcp r)XCco 6V ivLavtov. 
STtsl ds iXXsCitst icp' oXaLg TtsQLcpoQalg xa\ [ioqlov tL 
TtSQLCpOQag^ {ilkqcc tLg ccv yivoLto TtaQaXXayr) tov \ir) 
ovyl to A a6tQ0v 6vvavatslXaL tcp r)XCcp' xsxr\Qr\xaL 15 
yccQ s%a6xov xcov aitXavcov cc6xqcov dLa dsxaTtivxs tisql- 
cpOQchv ixcpsvyov xov r)XCov xdg avydg, 6 ds ivtavxbg 
(X8) yCyvstaL xco r)XCcp i% oXcov TtsQLCpoQcov nal tstaQtov 
syyi6ta ccQa s6taL r) xov /1 cc6xqov scpa aXrj&Lvr) iitt- 
xoXr) 6V ivLavtov, co6ts s%a6xov tcov ditXavcov a6tQcov 20 
tcov iitLtoXdg ts xal dv6SLg itOLOV\iivcov 6vvavaxiXXsv 
xcp r)XCco 6V ivLavxov syyL6xa xr)v aXrj&Lvrjv scoav iitt- 
xoXr)v 7tOLOV[isvov. b\ioCcog ds dsL%d"r\6sxat oxl xal 
6vvdvvsL. 

£'. r 'Exa6xov xcov ditXavcov cc6xqcov ditb scpag aXr\- 25 
&Lvrjg i%LXoXr\g s6itSQCav aXr\%Lvr)v iitLXoXrjv TtOLslxat 

(Xd) Jia xb r%s' vvx&qiLSQCov slvav xbv sviavrbv ttai rs- 
tciqtov to ovv sXXsinov rb d' s6u, tzccq' o avvavarsXXsi avra 
rb ctGrQOV. 

FIGURA siniilis exstat in codicibus AC. In E intra cir- 
culum adnotatum est 6ry\^a rb avrb (scilicet illud quod nos 
p. 70 edidimus). 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 7. 75 

Sit in mundo horizon aftyd, solis auteni circulus 
positionem habeat velut aey£, et, cum sol in a oritur, 
astruni aliquod fixum d simul oriatur; ergo astri d 
est verus ortus matutinus (def 2)\ iam dico astrum d 
intermisso fere annuo spatio simul cum sole oriri. 

Enimvero si sol ; postquam in a ortus est, per 
totas conversiones circulum aeyt, percurrit, astrum d 
annuo spatio intermisso simul cum sole oriri apparet. 
Sed quia de totis conversionibus deest etiam pars 
quaedam conversionis *), parvum quiddam interest, ne 
astrum d simul cum sole oriatur. Nam observatum 
est unumquodque astrorum fixorum intra quindecim 
solis conversiones radios eius effugere 2 ), annus autem 
solaris fit ex totis conversionibus et quarta insuper 
conversionis parte 3 ); proxime igitur astri d verus ortus 
matutinus redibit intermisso annuo spatio; itaque unum- 
quodque astrorum fixorum, quae et ortus et occasus 
faciunt, intermisso fere annuo spatio simul cum sole 
oritur verum ortum matutinum faciens. Ac similiter 
de occasu idem demonstrabimus. 

VII. Unumquodque astrum fixum ab ortu vero Pr ° p * 
matutino vespertinum ortum verum, itemque ab occasu 



1) Totum conversionum numerum CCCLXVI scriptor hoc 
loco intellegere videtur, quem numerum ne compleat sol, desunt 
tres fere quartae partes unius conversionis. Paulo aliter ean- 
dem rem in proximis significat, quae scholio 16 explicantur. 

2) Conf. infra libri 2 propos. 6. Auria in margine p. 17 
adnotat Scilicit 15 gradibus; quid tamen intersit, facile intel- 
legitur, nam anni dies sunt 365 (et exsuperans quiddam), gradus 
autem 360, quo de discrimine etiam Graecus scriptor tacet. 

3) Conf. gxoXlov Xd et in appendice 16. Numerus CCCLXV 
dierum et quartae diei partis computatur in demonstratione 
decimi theorematis Theodosii de habitationibus. 



76 nEPI EIIITOA&N KAI atse^n a. 



dXn- 



dta r){iC6ovg iviavTOv syyiGTa, xal ccxb £67t£QCag aXr]- 
ftivrjg dv6£oog iooav dXr]&Lvr)v 8v6lv. 

"E6tgo iv x66\iop oqCIoov 6 ABT4 ', 6 81 tov r)XCov 
xvxXog ftitiiv i%hoo oog Tr)v AETZ, xaC, tov r)XCov 
dvaTeXXovTog xcctcc to A, cc6tqov tl tcov ccitXccvcov dva- 
TsXXhco to /J' tco ccqcc z/ cc6tqoo dXr]%Lvr\ i<5Tiv icocc 
iitLToXr]' Xiyoo otl tov /1 cc6tqov ccnb iooag dXr]&Lvr)g 
i%iToXr]g e6JteQLCc dXr]&Lvr) iitLTokr) yCyvsTdL Slcc r)[iC6ovg 
iviavTov eyyiCTa. 
(Xs) El [isv ovv 6 r)XLog Tr)v AET 7t£QLcpiQ£Lav 8l£q- io 
%£TaL iv olaLg rj^iiQaLg, 8r)Xov oog 8v6£TaL xaTcc to T, 
xal £6TaL tov z/ cc6tqov r) £67t£QCa dXr]&Lvr) iitLToXr) 
6lc\ r){iL6ovg iviavTov. d 81 {ir) 8iiQ%£TaL Tr)v AET 
7t£QLcpiQ£Lav iv oXaig r)[i£QaLg, ^llkqcx TLg av yivoLTO 
7taQaXXayr) toi» [ir) ov%l 6vv8vvaL tov r)hov too d 15 
cc6tqoo, co6T£ Too A cc6tqco a7tb iooag dlrj&Lvrjg iTtiToXrjg 
£67t£QLa aArj&Lvr) yiyv£TaL dvaToXr) 8lcc r){iC6ovg ivi- 
avTOv eyyi6Ta. 

r O[iOLGog 8r) d£L%0[i£v otl xal ccTtb £67t£QCag dXrj&ivrjg 
dv6£oog iooav dlr]&Lvr)v 8v6lv 7toL£LTaL 8l& r){tC6ovg 20 
ivLavTOv (£yyL6Tcx). 

r] . "06a toov cc6tqoov i6Tlv inl tov toov ^oodCoov 
xvxXov, ix£tva [i£Ta Tr)v i6%aTr]v £67t£QCav cpa6LV Tr)v 
iooav TtQooTrjv cpa6LV 7tOL£LTaL dcpavL6$ivTa r){iiQag TLvdg 
xal vvxTag. 25 



(Xs) Ov diSQXsxcti $ s i insidri, sl iv x^s TtSQicpoQatg [ibvov 
Sifjsi xbv sviecvTOV, xb riiiiav xov hvkXov sv xcq rjfiCasi xov svi- 
kvxov diicov ncivxcog dv $Svvs Kaxct xb r. srtsidrj ds sv x%s 
7tsQicpoQCiig ov xbv ncivxci v.v%lov dCsiaiv, dllci xbv naQci xixaQ- 
xov, dfjlov oxl KQO xov r tcov dvasxcci , dict xb xb r\\Liav xa>v 30 

t|s' 71Q0 XOV r 710V 71L71XSIV. 




DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 8. 77 

vero vespertino niatutinuru occasum veruni intermisso 
dimidio fere anno facit. 

Sit in mundo horizon afiyd, solis autem circulus 
positionem habeat velut aey%, 
et, cum sol in a oritur, astrum 
aliquod fixum d simul oriatur; 
ergo astri d est verus ortus 
matutinus (def 2)\ dico astri d 
ab ortu vero matutino vesper- 
tinum ortum verum fieri dimidio 
fere anno intermisso. 
Enimvero si sol semicirculum asy per totos dies 
percurrit, apparet eundem in y occasurum esse 1 ), erit- 
que astri d vespertinus ortus verus intermisso dimidio 
anno. At si non per totos dies semicirculum asy 
percurrit, parvum quiddam interest, ne sol simul cum 
astro d occidat; itaque astri d ab ortu vero matutino 
vespertinus ortus verus fit fere dimidio anno intermisso. 
Ac similiter demonstrabimus astrum d etiam ab 
occasu vero vespertino matutinum occasum verum 
facere intermisso fere dimidio anno. 

VIII. Quaecunque astra in zodiaco circulo sunt, Pr g P " 
ea post ultimum conspectum 2 ) vespertinum praebent 
primum conspectum matutinum, postquam per aliquot 
dies et noctes latuerunt. • 



FIGURA non differt a superiore (p. 74). In codicibus AC 
eaedem lineae et litterae repetitae sunt, in E intra circulum 
adnotatum est xo avrb Gx^ybcc. 

1) Conf. 6%6liov Xs et in appendice 17. 

PROPOS. 8: conf. infra libri 2 propos. 6 et in appendice 
scholium 18 cum nostra adnotatione. 

2) Graecum cpdaiv Auria apparitionem vertit. 




78 nEPI EIIITOA&N KAI AT2E&N A. 

"E6xoo ev xo6[icp oqC£oov 6 ABTA , 6 de xov r)lCov 
uvxAog fte6iv e%exoo cbg xrjv AET, %a\ 6 r)kiog Ttooev- 
sg&gj cog eitl xcc T E A ^ieor], cc6xqov de xi xoov 
ditXavoov erii xov xcov t,cpdCoov 
kvkIov edxco xb E, xccl xb E 

(X<s) cc6xqov e6%dxcog pev 7teQt%axa- 
Xa^ave6^co VTtb xcov xov r)lCov 
avycov xov r)kCov ovxog TtQog xcp \ 

(X£) Z, TtQcoxcog de eKcpevyexco xag 

xov r)kCov avydg xov rjkCov bvxog ^x^ ^/ 10 

TtQog xop H, xovxe6xiv e6xco xov E 
cc6XQ0v r) [iev e6%dxr\ e67teQCa cpa6ig xov r)kCov bvxog 
TtQog xop Z, r) de ecpa TtQooxrj cpa6ig xov r)kCov bvxog 
TtQog xop H keyco bxi xov r)kCov dia7tOQevo{ievov xr\v ZH 
TteQicpeQeiav xb E oc6xqov ov cpaCvexai. 15 

"E6xoo yccQ 6 rjhog 7tQog xop S' xov aQa rjkCov 

(Xr\) bvxog TtQog xcp xb E cc6xqov ov cpaCvexai avaxekkov» 
itQoavaxekkei yaQ avxov xb ®, xovxe6xiv 6 rjkiog. 

(X&) dkk' ovde dvvov 0Qad"rj6exai, eTteidrjTteQ xov E cc6xqov 
e6xlv r) e6%dxrj e~67teQCa cpa6ig xov rjkCov bvxog TtQog 20 
xop Z' xov a.Qa rjkCov bvxog TtQog xcp xb E cc6xqov 
ov cpaCvexai. 




(Xg) Tovtsgtlv sG%aTcog cpcuvEG&co dvvov. 

(Xl) Tovtegtl, noiv syylGEL ccvtco b tfXiog, cpccLvsG&co dvcc- 

TEXXOV, (X7tE%0VT0g LS flOLQCCg. 25 

(Xr)) 'Ecpdvr] ycco dvccTsXXov tcqlv dvccTslXccL tov r\Xiov. 
(X&) El yaQ rtQog tco 7j ovTog tov rjXCov scpccLvsTO, 8r)Xov 
oti. syyvTSQco ovTog [rov £] ov cpccCvsTccL to E dvvov. 



FIGURAM descripsimus ad similitudinem eius quae exstat 
in codicibus ACE, nisi quod ibi litterae £ & s * v\ latius inter 
se distant ac paene totum semicirculum obtinent. Graecus 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 8. 79 

Sit in mundo horizon afiyd, solis autem circulus 
positionem habeat velut aey, et sol currat a y per e 
ad a 1 ), astrum autem aliquod fixum in circulo zodiaco 
sit e, idque postremo solis radiis occupetur 2 ), cum sol 
est ad %, primo autem solis radios effugiat 3 ), cum sol 
est ad rj, id est astri e sit ultimus vespertinus con- 
spectus, cum sol est ad J, primus autem matutinus 
conspectus, cum sol est ad ^ 4 ); dico, dum sol arcum 
tfl percurrit, astrum e non conspici. 

Sit enim sol ad # pnnctnm inter g et e situm\ ergo, 
cum sol est ad &, astrum e non conspicitur oriens 5 ); 
nam antea astrum &, id est sol, oritur. At idem ne 
occidens quidem conspicietur 6 ), quoniam ex hypothesi 
astri e est ultimus vespertinus conspectus, cum sol 
est ad £; e r g°> cum sol est ad &, astrum e non con- 
spicitur. 



scriptor supponit arcum gsr) a sole percurri duodecirna parte 
annui cursus, id est diebus triginta. 

1) f Sol quidem iter faciat, verbi gratia, ad partes C, E, A' 
(id est y s a) vertit Auria, ac posthac similiter. 

2) Scflicet postremo occidere videatur. AURIA in marg. 
p. 20 (conf. 6%6l. X?). Vide tamen in appendice adnotationem 
ad schol. 18. 

3) Scilicet ante appareat oriri, quam sol ipsi appropinqua- 
verit, distante tantum sole grad. 15 ab eo. IDEM (conf. 
6%oXiov Ig). 

4) Ad hunc locum apposuit Auria scholium, quod in appen- 
dice nostra est undevicesimum , expressum e Graeco [ty. Sed 
hoc quidem in codice C adscriptum est ad finem huiuri propo- 
sitionis (p. 80, 11), ac similiter brevius illud scholium quod 
est in E. 

5) Apparebit siquidem oriri ante solis exortum. AURIA 
in marg. p. 20 (conf. a%6Uov Irj). 

6) Si enim manente sole in £ puncto apparet, patet quod, 
accedente propius, astrum s occidere non videtur. AURIA iu 
marg. p. 20 (conf. a%6liov X&). 



80 nEPI EIIITOA&N KAI atse^n a. 

( OpoL(og dr) dsCt;ofisv oxi ovds toi5 r)XCov tr)v ZE 
G») nsQLcpsQSLav dLaTtoQSvo^isvov xb E cc6tQov ov cpaCvsxaL. 
Asyoo dr) bxi ovds tr)v EH. 

"Etixco yccQ TtaUv %Qog too K 6 rjXLog' xov aQa 

(fta) r)XCov bvtog TtQog too K tb E ccGxqov ov cpaCvsxaL 5 

dvvov TtQodvvsL yccQ tb Exov K y tovts6tLV tov i]XCov. 

ovds [ir)v dvatsXXov oQataL, snsLdr]7tSQ rov E a6tQ0v 

s6xlv r) sooa TtQooxrj opcc6Lg xov r)XCov bvxog 7tQog xoo H' 

(tip) xov aQa r)XCov bvxog TtQog xoo K xb E cc6xqov ov 

cpaCvsxai. 10 

(fiy) 'O^ioCoog drj dsfl*o[isv oxl ovdh xov r)XCov xr)v EH 
dLaitOQSvoiisvov tb E cc6xqov cpaCvsxat. sdsCx&r) ds bxi 
ovds tr)v ZE* bXr\v aQa tov r)XCov tr)v ZEH itsQL- 
cpSQSLav dtaTtoQsvotisvov tb E a6tQ0v ov cpaCvstat, 

&'. Ta TtQog tis6rj{i(5QCav oc6tQa ycaXXov toov STtl 15 
xov toov ^oodCoov xvxXov ccTtb s6yatr\g s6itsQCag cpa6soog 
sooav (pa6LV TtoislxaL TtQooxrjv TtXsCovag r){isQag dcpavL- 
6ftsvxa r\itsQ xa sit\ xoZ toov c^oodCoov xvxXov. 



((i) Tovtsotl {iSTccf-v Trjg ZE nsQicpsQsCag XupfiuvovTsg or\- 
pLsiov Y.ccl b{ioi(og dsiTivvvTsg. 20 

([icc) "SlcpsiXsv Ss [istu to tov r)Xiov Svvul cpavrjvat Svvov 
ioxaTcog. 

(/x(3) El yccQ dncoTSQco ovTog tov r)XCov scpaivsTO uvutsXXov, 
SfjXov OTi iyyvTSQOv ovTog ov cpaivsTai. 

((iy) Tovtsotl [istcc (isv to Svvul tov tJXlov, nQog tco Z 25 
ovTog avwv, io%ccTcog cpuivso&co Svvov to E, %ul nccXiv %q\v 
uvutsCXul uvtov , nQog tco H ovTog uvtov , itQcoTcog cpaivsobco 
uvutsXXov [irjds7tco fisv yccQ cp&ccouvTog wvto tov r\XCov , uXX' 
dns%ovTog fioCQug is' , {istu to Svvui uvtov, io%uTcog cpaCvsTai. 
sfaa inLKUTuXufiovTog uvto tov rjXCov dcpuvLG&sv, 7tQO%6nTOVTog 30 
tov rjXCov tyjv ivavTCuv tco nuvTi \ir\ cpuivo\isvov. nuXiv nQog 
Tuig uvuToXuig dnooTUVTog uvtov nQcoTcog cpuCvsTai nQiv dva- 
TsiXuL tqv tjXlov. sluoTcog ovv nQcoTcog sotul 7] sonsQCu sniToXr) 
cpaLvon^vr] ioxaTrj, sha r) scpa nQcoTrj snLToXrj, otl dno sonsQCug 
scoav noisitaL vvv. 35 




DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 9. 81 

Iam similiter demonstrabimus, quocunque alio in 
puncto inter £ et s sito sol consistit 1 ), id est quoad sol 
arcum £a percurrit, astrum s non conspici. 

Iam dico ne eo quidem tempore, quo sol arcum sr\ 
percurrit, astrum s conspici. 

Sit enim rursus sol ad % punctum inter s et rj 
situm\ ergo cum sol est ad n, 
astrum s occidens non conspi- 
citur, quoniam id prius occidit 
quam x, id est quam sol. Neque 
vero oriens conspicitur, quoniam 
ex hypothesi astri s est primus 
matutinus conspectus, cum sol 
est ad 7] ; ergo ; cum sol est ad x, 
astrum s non conspicitur 2 ). 

Iam similiter denionstrabiruus, quocunque alio in 
puncto inter s et rj sito sol consistit, id est quoad sol 
arcum srj percurrit, astrum s non conspici. Sed de- 
monstratum est ne eo quidem tempore, quo arcum £«; 
ergo, dum sol totum arcum £srj percurrit, astrum s 
non conspicitur. 

IX. Astra, quae propius ad meridiem sunt quam Pr ° p - 
illa quae sunt in circulo zodiaco, ab ultimo vesper- 
tino conspectu primum matutinum conspectum prae- 
bent, postquam per plures dies latuerunt quam astra 
quae siint in circulo zodiaco 3 ). 

1) Conf. 6%oXiov jLt, quod Auria 1. c. sic expressit: Scilicet 
inter circumferentiam GE (id est &s, at debebat ponere FE, 
id est £e) punctum aliquod sumentes, idem ostendetur. 

2) Nam si longius sole manente oriri videtur, patet quod 
propius existente non apparet. IDEM (conf. 6%67uov (i§). 

3) Vide scholium 1. in 8. huius (id est in appendice huius 
editionis schol. 18) et X prop. huius. AURIA in marg. p. 21. 

Autolycus. 6 



82 nEPI EIIITOA&N KAI AT2E&N A. 

"Egtoo sv Ko6(i(p oqC^gjv 6 ABT, (isyL6Tog ds tcov 
aisl cpavsQcov 6 AAE^ 6 ds tov r)XCov xvxXog $s6lv 
s%st(d cbg ty[v BZr, cc6tqov ds tcov d%Xavcov s6tg) 
to H \ndXXov tov tgjv ^cpdCav xvxXov JtQog [is6r}[i- 
Poiav Xsycj otl t6 H cc6tqov d%6 s6%SQCag s6%aTr\g 5 
cpa6scog scoav %QcoTr\v cpa6LV TtoisiTai dcpavL6%\v %XsCo- 
vag Yj[iSQag r\%SQ tcc sril Tot) tcov ^codCcov kvxXov. 

rsyQcccp&co yaQ dta tov H [isyt6Tog xvxAog scpa%To- 
psvog Tot) AAE o AH4M, co6ts a6v(i%TG)T0v sivai 
Tt> d%6 tou /i r)(iLicvxXLOV cog sril tcc A H (isQrj tco 10 
ccTto Toi) A rj^LLKvxXCcp cbg STtl TCC A M B pSQYJ, CC6TQ0V 
ds Ti S%\ TOV T03V ^CodCcOV KVXXOV S6TCO TO Z, KOL TO 

((id) Z cc6tqov s6%aTcog {isv 7tSQi%aTaXa\i^avs6^Gi v%6 tcov 
tov r)XCov avyeov, tov rjXCov ovTog %Qog tco ®, sk- 
cpsvysTco ds Tag to£> rjXCov avyag %QcoTG)g tov rjXCov 15 
ovTog TtQog to5 K' toi» aQa r)XCov diaTtoQSVopsvov ttjv 
((is)®K TtsQicpSQSiav to Z lx6tqov ov cpaCvsTai. kol STtsl 
((i<s) tcc Z H a6TQa opov dvvst (a6vyb%TG)Tov yaQ s6tlv to 
ccTto tov A ^lkvkXlov cbg sril tcc A H \isqy\ tco d%6 
tov A r)(iLKVKXCcp cog srii tcc A B \isqtj), tcc Z H aQa 20 
d(ia s[i%C%tsl stg Tag to£> r)XCov avydg. xal s6tl tov 
Z cc6tqov r) s6%aTr\ s6%SQCa cpa6Lg tov r)XCov ovTog 

((id) Tovts6tiv s67tsoiccv S6%cttr\v smtoXrjv nois 16&C0 to Z 
tov r\Xlov ovtog TtQog to} @, sooav ds TtQcotrjv sTtitolrjv Ttoisfcftco 
tov r)XCov ovtog 7tQog to5 K. 25 

(fis) dia tov rf . 

(fiZ) 'Eav yaQ Slcc t(bv Z H TtaQaXX^Xovg 'AvrCXovg vor\- 
6co(isv, s6ovtav a,7tb tcov Z H cbg snl td A M B (iSQrj nsQi- 
cpSQSLat (ista^i) xcov a6V(intc6tcov rjfiiHVKXCcov, %al o(ioiai S60vtai. 
v.a\ §ia tovto sv tco avtco %qovco td Z H Sv6stat' tdg yaQ 30 
6(ioCag sv i'6co %Qovcp 8iSQ%stai. 

FIGURA similis exstat in codicibus ACE, nisi quod ibi 
litterae -fr £ % latius inter se distant ac paene totum (3y semi- 
circulum obtinent. 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 9. 



83 




Sit in mimdo horizon afiy, maximus autem circulus 
eorum cjiri semper apparent ads, solis autem circulus 

positionem habeat velut 
/3£y, astrum autem aliquod 
fixum r\ sit propius ad 
meridiem quam circulus 
zodiacus; dico astrum r\ 
ab ultimo vespertino con- 
spectu primum matutinum 
conspectum praebere, post- 
quam per plures dies latuit 
quam astra quae sunt in 
circulo zodiaco. 

Describatur enim per r\ maximus circulus lr\dp y 
qui circulum ade tangat 1 ) ita, ut ne semicirculus, 
qui a d versus r\ tendit, congruat cum eo, qui ab a 
versus ft /3, astrum autem aliquod in circulo zodiaco 
sit £, idque postremo solis radiis occupetur 7 cum sol 
est ad #, primo autem solis radios effugiat, cum sol 
est ad x 2 ); ergo, dum sol arcum tbc percurrit, astrum % 
non apparet 3 ). Et quia astra £ r\ simul occidunt — 
nam semicirculus , qui a d versus rj tendit, non con- 
currit cum eo, qui ab a versus /3 4 ) — astra igitur J r\ 
simul in solis radios incidunt. Et ex hypothesi est 
astri £ ultimus vespertinus conspectus, cum sol est 



1) Theodos. sphaer. 1, 20. 

2) Conf. 6%6Xiov (id et in appendice 20. 

3) Autol. propos. 8 huius, ut est in Graeco scholio (is. 
In codice Vaticano latere videtur scholium dia xb &•' (v. praefat. 
ad p.82,16), quod si ad hunc locum pertinet, corrigendum est 

dlCC ZO 7] . 

4) Ex hypothesi. Praeterea conf. o%6l. pz et in appendice 21. 

6* 




84 nEPI EIHTOA&N KAI AT2E&N A. 

7tQ0g XCO &' KCcl XOV H CCQCC CC6XQ0V 66%dxr\ E67t6QLCC 

cpa6tg e6xlv xov r)XCov bvxog 7tQog xoj ©. TtdXtv sitel 
(p£)xd Z H byLov dvveL, xccl ov% 6{iov dvaxeXXeL, aXXa 
tcqoxsqov xb Z xov H, 8r\Xov cbg xal tiqoxsqov Ik- 
cpevyet xccg xov r)XCov avyag xb Z. Ttal 66xl xov Z 5 
cc6xqov r) ioSa JtQcSxr} cpcc6Lg xov r\XCov bvxog TtQog 
(lirj) x<p K' xov aQa r)XCov bvxog TtQog xqj K xb H cc6xqov 
ovitcog excpevyeL xccg xoi r)XCov avydg' xb H aQa 
a6xQ0v ccnb 66%dxr\g e6%6QCag cpd6eojg ecoav %Qooxr\v 
cpa6Lv TtOLelxaL %XeCovag r^ieQag dcpavL6&ev r\%6Q xa 10 

6%l XOV XQQV ^(pdLOJV HVXXOV. 

l . Toov d%Xavojv cc6xqqov xoov dvaxoXdg xe xal 
dv66Lg 7tOLOV{i6V03v xoov TtQog aQXXOvg ovxojv {idXXov 
xov xoov clojdCojv kvkXov XLvd exa6xr\g vvxxbg oQaxaL. 

"E6xoj ev Ko6\kQj oqlIojv b ABr, \x,eyL6xog de xoov 15 

alel cpaveQOJV 6 AAE, ^ojdLaKog de 6 BZr, xal xov 

rjXCov bvxog %Qog xop Z cc6xQa xtva e6xoj xd H ©, 

(ft#) 0J6X6 xb {iev H excpevyeLV xag xov r)XCov avyag tiqqj- 

(v) xojg, xb de ® %6QLxaxaXa{i[$dv66&aL e6%dxojg \xovx66xlv 



(fi£) Aik xov &' xov nsQL KLvov^svrjg GcpaiQag. 20 , 

(firi) Ei yag xb Z s^scpsvys xdg xov r{Xiov avydg, bnLG&sv 
ds sgxl xov Z xb H, drjXov oxi xov r)Xiov syyvg sgxlv ovnco 
cpvybv xdg avydg. {isfi'' rjLisQccg xLvag ccqcc cpsvi-sxctL- dib sv 
nXsiovL XQOVcp sgxlv dcpavsg r\nsQ xb Z. 

(jUz-fr) Tivsxai ds cpavsQov, sdv cJlcc xcov H E naQallrjlovg 25 
yQaipcofisv, %al 8lcc xcqv © d, %aQ'' cbv cpsQSxaL xa Grnista. 

(v) Tov rjliov dnb xov B, xovxsgxlv dno Svc^iav, diano- 
qsvo\isvov, oxs rjv [isxd xov H, scoag ovGrjg dXrj&Lvr]g snLxoXrjg. 
LisxaHLvrj&svxog 8s xal dnoGzdvxog ls iioiQag scpdvrj, xov rjXiov 
dnb xov T bvxog (xovxsgxlv vnb yr)v), nQcoxcog dvaxsXXov Slo 30 
sgxl xb II r) scoa cpaLvo\isvr\ snLxoXr). 

1) Autol. de sphaer. 9 (conf. g%6Xlov ll£). 

2) Conf. g%6Xlov firy et in appendice 22. 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 10. 



85 



ad #; ergo etiarn astri r\ est ultiraus vespertinus con- 
spectus, cum sol est ad #. Rursus quia astra £ r\ 
simul occidunt, neque vero simul oriuntur, sed £ prius 
quam rj 1 ), apparet g prius radios solis effugere. Et ex 
hypothesi astri £ est primus matutinus conspectus, cum 
sol est ad %\ ergo, cum sol est ad x, astrum rj non- 
dum effugit radios solis 2 ) ; itaque astrum rj ab ultimo 
vespertino conspectu primum matutinum conspectum 
praebet, postquam per plures dies latuit quam astra 
quae sunt in circulo zodiaco. 

^ t Prop. 

X. Ex astris fixis, quae ortus occasusque faciunt 10 
ac propius quam circulus zodiacus ad septentriones 
sunt, quaedam omnibus noctibus conspiciuntur. 

Sit in mundo horizon ccfly, maximus autem circu- 
lus eorum qui semper apparent ade, zodiacus autem 

fi&j et cum sol 
est ad %, astra 
quaedam r\ & ita 
posita sint, ut r\ 
y solis radios primo 
effugiat, %• autem 
postremo 




FIGURAM nostra coniectura descripsi- 
mus: in codicibus ACE hae fere lineae et 
litterae exstant: 




86 nEPi eihtoa&n kai atse&n a. 

(va) %v r) xov [iev H r\ ecpa cpaLVO[ievr\ ijttxoXr], xov de ® 
r) e67iBQia cpaLvo\ievr\ dv6ig~\, xal dtd xcov H \x,eyi- 
6xoi xvxXol yeyQacp&co6av icpaitxo^evoL xov AAE xv- 
xXov ol AHKE M®KA, co6xe xb iiev EHA r\^LXvxXtov 
a6v\mxcoxov eivai xcp ano xov A r\^LXVxXCcp cbg iiti 5 
xa r tieQrj, xb de A&M xcp aitb xov A r\[iLXvxXCcp tog 
iitl xd B [liorj, xovxe6xiv xb pev HE r)[iLXVxXLOv icp- 
aQ[io&LV ijtl xr)v dvaxoXr\v, xb de 0A iitl xr)v 6v6lv, 
a6xoov de xl 7tQog doxxov e6xco xb K' Xeyco dr) oxl 
xb K a6XQ0v exa6xr\g vvxxbg oQaxaL. 10 

KeL6d-co yaQ xfj ZH l'6r\ r) AN, xf\ cVe Z® l'6r\ r) 
M& • e6xaL dr) xal f\ M& xf\ AN i'6r\ (iitel xal r\ Z® 
xrj ZH d^d xb v7toxel6ftaL xa a6XQa iv l'6cp %qovco 
ixcpevyeiv xdg xov r\XCov avydg). xal i%el xaxd dtd- 
pexQOV i6xL xb H xcp A, xal e6xL xov H a6XQ0v r) 15 



(va) 'Ev 06(p ydo 6 rjXiog SQ%stai sn' avto, d(ia 8vvov6iv ' 
dt6ts slvai xov ® s6nsQiav aXrfoivriv 8v6iv nQiv d.Qa sn' avtb 
sX&rj dns%(ov avtov is' fioiQug vnb yrjv, xov navxbg dyayovxog 
avxd, s6%dt(og syaivsto xb & dvvov. 



1) Conf. 6%oUov v et in appendice 23. 

2) Conf. 6%6Xlov va et in appendice 24. 

3) In circulorum notis s*r\oX dx&nfi ordinem litterarum in 
codicibus traditum invertimus ac praeterea, ut paulo post se- 
micirculos recte appellare possemus, o et n addidimus. 

4) In codicum scripturis sr\X et paulo pot d^ju- litterae l 
et (i non recte se habent. Nam cum utique semicirculi ab s 
et 8 incipientes notandi essent, aut litterae propriae o et n — 
id quod nos fecimus — ponendae erant pro X et (i (hae enim 
sunt ultra semicirculos ab s et d versus x tendentes), aut scri- 
benda erant xb (isv dno xov E r)(ii7tv)tXiov mg ln\ xd H A 
(isQr} et tb ds dnb tov A r\\iwvy.Xiov <os sn\ xd @ M (isQrj. 
Iidem semicirculi paulo post (p. 86, 7. 8) in Graecis codicibus 
xjs et &8 notati sunt. 

5) Partes orientales sint a et y, occidentales autem a et 
|3. AURIA in marg. p. 24. 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 10. 



87 



occupetur [id est, ut astri t\ sit ortus ruatutinus ap- 
parens *) , astri autem # occasus vespertinus appa- 
rens 2 )], et per rj & niaximi circuli £Kr\ol dx&7t[i 3 ), 

tangentes circu- 
lum ade, ita de- 
scribantur, ut ne 
semicirculus erjo*) 
concurrat cum eo 
qui ab a versus y 
tendit, neve semi- 
circulus d&7t cum 
eo qui ab a ver- 
sus /3 tendit 5 ), id 
est ; ut semicircu- 
lus erjo congruat 
ad ortunt, semicir- 
culus autem 8%-ti 
ad occasum, denique astrum aliquod versus septen- 
triones sit h; iam dico astrum x omnibus noctibus 
conspici. 

Ponatur enim arcus kv ipsi %r\, arcus autem \i% 
ipsi %%• aequalis 6 ); erunt igitur etiam \n% Xv inter se 
aequales, quoniam item £0- %r\ inter se aequales 
sunt propterea, quod suppositum est astra aequali 
tempore solis radios effugere 7 ). Et quia astra r\ X 
iuxta diametrum sibi opposita sunt 8 ) ; et 7 cum sol est 

6) Theodos. sphaer. 2, 13 citat Auria in marg. p. 24. 

7) f Vide Schol. in margine positum in 4. huius' (in nostra 
editione p. 65 adnot. 3). AURIA ibidem. 

8) Theodos. sphaer. 1,11; scilicet uterque circulorum $r\yl 
sryX maximus est. Praeterea etiam Theodos. sphaer. 2, 9 Auria 
citat in marg. p. 24. 




88 nEPI EIHTOA&N KAI AT2E&N A. 

SOOCC (pttLVO\livY\ i%LXOXr) XOV Y\kCoV OVXOg 7tQ0g XOO Z ? 
(v§) E6XCCL ttQtt XOV H CC6XQ0V Y\ E67tSQLCC CpttLVO\livr\ iltLXOlr) 

xov r)Hov bvxog TtQog xop N dtcc xb l'6r\v slvccl xr)v 

ZH 7tSQL(pBQBLttV XY\ AN 7tSQL(pEQSLtt. Xttl E6XttL 6 %Q0- 

vog iv oh 6 r\XLog xr)v ZTN TtEQLcpiQSLttv dLttTtoQSvsxccL 5 
xop H cc6xqqo ccTtb sooccg cpccLVO\iivr\g STtLXoXrjg STtl xr\v 

S67CEQLCCV (pCCLVO\HSVr\V S7tLXoXr\V. TtttXlV STtel xb ® XOO 
M XttXtt OLttllSXQOV S6XLV Xttl S0XLV L6Y\ Y\ Z® TtSQLCpS- 
QSLCC XT\ M% TtEQLCpSQELtt^ Xtt\ S6XL XOV ® CC6XQ0V i) 

s67tSQLtt (pccLVO\isvr\ 6v6cg xov r L kCov ovxog 7tQog xop Z, 10 
(vy) s6xccl ccQcc xov r\Mov ovxog TtQog xop & xov ® cc6xqov 
r\ sopcc cpccLvo[isvr\ dv6Lg. xccl s6xccv 6 %QOVog iv ob 6 

Y\liOg Xr\V &BZ TtEQLCpiQELCCV dLttTtOQSVSXCCL XQO tt6XQ00 

ttTtb sopccg cpccLVO[isvr\g dv6soog ijtl xr)v s67tSQLCcv (pcct- 
(vd) vo\iivr\v 6v6lv. ccXl! iitsl didsLxxccL oxi sxcc6xov xoov 15 
ccTtkccvoov cc6xqoov ccTtb scpccg (pccLvo\iivr\g iTtLXoXrjg sxcc- 
6xr\g vvxxbg oQttXcct ccvccxiXXov soog xfjg s67t£QLttg cpccL- 
vo\iivr\g iTtLXoXrjg, xb H ccqcc cc6xqov sxcc6xr\g vvxxbg 



(v$) 'EnsiSr) yuQ xu inl xov xoov £opSCcov y,vy.Xov kuxu gv- 
gvyiav uvuxsXXsl xs nul Svvsl, xov H czqcc dvuxsXXovxog xb A 20 
Svvsl, Y.al xov rjXCov bvxog noog xop A xov H iaxlv r) sGnsQCa 
dXr}&Lvr) SvGLg. nQoxsQUL Ss sIglv ul opccivofisvccL xcov uXrj&L- 
vav xov uqcc r)XCov nQog xop N ysvo(isvov (nQOiqystxuL yccQ xb 
N xov A) £'gxccl r) cpaLvofisvrj xov H sgtzsqCcc dvaxoXr) sG%ctxr\. 

(vy) ndcXLv Sicc xcc ccvxcc, insLdr) xcc inl xov xav ^cpdCcov 25 
v.vv.Xov uclxcc Gv&yCccv ccvccxsXXsl xs v.a.1 Svvsl, xov @ aQa dv- 
vovxog xb M dvaxsXXsi. kul xov r)XCov ovxog nQog xop M scxai 
xov © ccgxqov r) sopa dXrj&ivr) SvGLg. vgxsqul Ss sIglv ul cpui- 
vofjLSVUL xobv dXrj&LVcov xov rjXCov uqu ovxog nQog xop & sgxul 
r\ cpuivofisvr} sopu Svcig nQcoxcog xov H' vgxsqov yuQ icxL xo 30 
& xov M. 

(vS) Jiu xb $'. 

1) Ut positum est. AURIA in marg. p. 24. 

2) Conf. g%6Xlov v$ et in appendice 25. 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 10. 



89 



ad £, astrum r\ matutinum ortum apparentem facit 1 ), 
eiusdem igitur astri vespertinus ortus apparens erit, 
cum sol erit ad v 2 ), quia arcus t,r\ ipsi Xv aequalis 
est 3 ). Et quo tempore sol arcum tyv percurret, eo 
astrum r\ a matutino ortu apparente ad vespertinum 
ortum apparentem perveniet. Rursus quia -0* ^, iuxta 
diametrum sibi opposita 4 ), et arcus £# ft£ inter se 

aequales sunt 5 ), 
et, cum sol est 
ad g, astrum fr 
vespertinum oc- 
casum apparen- 
tem facit 6 ), eius- 
dem igitur erit 
matutinus occa- 
sus apparens, cum 
sol erit ad £ 7 ). 
Et quo tempore 
sol arcum |/3J per- 
curret, eo astrum 
-0" a matutino occasu apparente ad vespertinum occa- 
sum apparentem perveniet. Sed quia demonstravimus 
unumquodque astrum fixum omnibus noctibus, quae 
sunt a matutino ortu apparente ad vespertinum or- 
tum apparentem, oriens conspici 8 ) 7 astrum igitur r\ 




3) Ut ponitur. AURIA in marg. p. 24. 

4) Conf. supra p. 87 adn. 8. Theodos. sphaer. 2,9 et 1,11 
in marg. p. 25 citat Auria. 

6) Theodos. sphaer. 2, 13 citat idem. 

6) Ut positum est. AURIA ibidem. 

7) Conf. oxoXlov vy et in appendice 26. 

8) Autol. propos. .2 huius (conf. o%6liov vS). 



90 HEPI EIHTOA&N KAI AT£E£>N A. 



siw 



oqutul uvurikkov xov r\kiov 6LU7tOQ£vo\iivov rr)v ZTN 
(vs)jC£QL(psQEiav. rb ds H rco K 6vvuvurikksL' (kui) xb 
K uqu ooa&rjdETai, £Ku6rr\g vvxrbg avarskkov roi) 
r\kCov rr)v ZTN TtEQicpsQEiav dLU7toQ£vo[iivov. itakiv 
ETtsl e'ku6tov rcov uTtkuvcov uotqcov ccTtb icoug cpuLvo- 5 
{iivr\g dv6scog £Kcc6rr\g vvxrbg oqutul dvvov scog rijg 
§67t£QLug cpuLvo[iivr\g dv6scog, rov ccqu r)kCov dtuito- 
Qsvopivov rr)v BBZ TtSQtcpiQELuv cpuvr\6sruL rb ® 
uGTQOv dvvov. rb ds & u6tqov tco K 6vv6vvel' kuI 
rb K uqu cpuvr\6sruL dvvov rov r)kCov OLUTtoQsvoiiivov 10 
rr)v &BZ TtsQLcpiQSLuv cpuvr\6sruL uqu rb K u6tqov 
SKu6rr\g vvKrbg Ovvov (iiv, oruv rr)v &BZ TtSQtcpiQSLav 
dLujtoQsvrjruL 6 rjkiog, uvurikkov di, oruv rr)v ZTN 

7tEQL(piQSLUV. 

Kul CpUVEQOV OTL TO K CC6TQ0V KUL 8vV0V KUl UVU- 15 

rikkov cpuvr\6sruL roi) r\kCov rr)v &BZTN TtsQLCpiQELUV 
dLUTtOQEvopivov (didstKTUL yccQ rovro)' kiyco Or) OTL 

TOt) r\kLOV dtUTtOQEVOflivOV KUL Tr)v NMS TtSQLCpiQELUV 

(v?)rb K cc6tqov £Ku6rr\g vvKrbg 0Qu&r\6ETUL. 

(v£) *T7toK£L6%-co yccQ [co6te] L'6r\v sIvul rr)v BH rrj T®' 20 



(vs) Jlcc xb rccg nsQLcpsQELccg, ccg SisQXSTaL (ietoc^v xcov 
cc6V(i7tTcoT(ov r)iLiy.vy.XCcov, b(ioCccg ovoccg sv L6cp XQOvco Sllevul. 

(vz) 'AnXcog bQcc&r]6ETCCL, ov^l r) dvvov r) ccvccteXXov. 

(v£) 'Eitsidr) yccQ sv tco vvx&rj(isQcp ncc6ccv %s6lv e£sl b £(p- 
tJLttv.bg, &xst(o roiccvTrjv %e6lv co6te to (jlev Z (istcc Tr)v Slxoto- 25 
(ilccv elvccl tov BZV T(irj(iuTog, tcc 8s B r inl TOV OQL^OVTOg' 

OTE yttQ TO Z SyyVTEQCO yLVETCCL TOV OQL^OVTOg, OVY.ETL e'xsl TljV 

ccvTrjv &S6LV o £cpdLccv.6g C06TS L6r\v sIvccl tt)v BTj ttj Zr. 



1) Conf. 6xoX. vs (m appendice 27) et praefat. ad p. 90, 2. 

2) Autol. propos. 3 huius. 

3) In Scho. 5 in hanc prop. patet hoc. AURIA in marg. 
p. 25. Quintum Auriae scholium in nostra editione est 27. 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 10. 



91 



onmibus noctibus ; dum sol arcuni %yv percurrit ; oriens 
conspicitur. Simul autem cum r\ oritur k *) ; ergo 
etiam astrum x, dum sol arcum t,yv percurrit ; omnibus 
noctibus oriens conspicietur. Rursus quia unumquodque 
astrum fixum omnibus noctibus, quae sunt a matutino 
occasu apparente ad vespertinum occasum apparentem 
occidens conspicitur 2 ), astrum igitur &, dum sol ar- 
cum £/?£ percurret, occidens apparebit. Simul autem 

cum & astro oc- 
cidit k 3 ) ; ergo 
etiam x, dum sol 
arcum £/3£ per- 
curret ; occidens 
apparebit ; ergo 
astrum x omnibus 
noctibus occidens 
quidem ; dum sol 
arcum |/3g percur- 
ret ; oriens autem ; 
dum arcum %yv, 
apparebit. 

Sic igitur manifestum est astrum x et occidens et 
oriens appariturum esse, dum sol circumferentiam 
%Piyv percurrit (boc enim statim demonstravimus); 
iam dico illo etiam tempore, quo sol arcum v\i% per- 
curret ; astrum n omnibus noctibus conspectum iri 4 ). 
Supponatur enim arcum j$rj ipsi y& aequalem 




4) Simpliciter videbitur: non autem vel oriri vel occidere. 
AURIA ibidem (conf. o%6X. v$). 




92 nEPI EIHTOA&N KAI ATEE^N A. 

(vrf) 1(57] aQa xal r) TA vrj BM' co6te xal r) JW vrj B% 

(v&) i6r\ e6tCv. Ttal e6tlv ixaTSQa toov BS TN {isCtlcov 

(f) exaTEQag toov HZ Z©, tccq de [lEC^ovg TtEQLCpEQECag 

CC7t£%0VT0g TOV 7]XC0V VTtO TOV OQL^OVTa £XCp£Vy£L Ta 

{&)a6TQa Tccg rot; r\XCov avydg, oo6te rot> r)ACov, oog vvv 5 

£%£L 6 TOOV ^CodCoOV XVxXog &£6EO0g, dLaTtOQEVO^LEVOV 

Tr\v NMS 7t£QLcp£Q£Lav TtdvTa tcc a6TQa cpaCv£TaL TCC 
£7tl Trjg BZr 7t£QLCp£Q£Cag' %al t( K aQa cpavr\6ETaL % 
to cxQa K £Ka6TY\g vvxTog 0Qa^r\6£TaL. 

"Otl 6e £KaT£Qa toov B£ rN ixaT£Qag toov HZ 10 

Z® {ieC^gov e6tC, cpav£QOv. SxaTEQa yaQ toov HZ Z® 

dvd rj[iL6v e6tlv t,oodCov (tovtco yaQ £%Qrj6d[iE&a xal 

iv too TtEQL 0Lxrj6£03v)' r) H@ ccQa ^codCov e6tCv, S6TE 

(£@)xul r) AM' r\ aQa NM& dvo ^codCoov e6tC % koLTtr) uQa 

(vr\) 'Ensi yaQ rjfifKvnXtov r\ HMA, t\iil%vv.Xlov ds yial rj 15 
@AM, i'or\ ccqcc r\ HMA tr\ ®AM. %OLvr\acprjQr\G^co r\ MA' 
Xomr\ ccqcc r\ HM XoLnfj xr\ @A i'or\ iatCv • cbv r\ HB tr\ &T i'or\ 
sotC * * * XoLnrj ccqcc r\ B& XoLnfj tij TN i'ar\ satCv. 

(v&) 'Qg dsi&L. ^ 

(|) TovtsatL tccg [isC^ovg r\[iCoovg ^codCov, o sati tcov is' 20 
[ioqCcov, snsidr\ vnonsLtaL, ls fioiQCcg ccns%ovtog tov r\XCov dnb 
toy oQt^ovtog vnb yr\v, tb ccotQov noisZo&ccL cpdoLV. tovtov 
ovv tccg [isCgovg dns%ovtog tov rjXCov vnb yr\v ccnb tov oql^ov- 
tog, noXXco nXsov OQcc&r\ostccL tcc ccotQcc' sl yccQ tccg HZ Z® 
vno yf\v ovoccg ccns%ovtog tov rjXCov tcc ccotQCC scpccCvsto, noXXcp 25 
nXsov tccg [isifcovg ccvtcov vnb yrjv ovoccg ccns%ovtog cpccCvstcci. 

(£a) EC yccQ tr\v TN vnb yr\v ovoccv dLccnoQSvofisvcv sopcci- 
vsto tcc ccatQcc, y.ccl tr\v NM& ccqcc vnb yr\v ovoav dianoQSvo- 
[isvov nccvta cpaCvstat' scpaCvsto yaQ nal tr\v EB dianoQSvo- 
(isvov. 30 

(|(3) 'Ensl yaQ r\[LLY.vY.XCov r\ GBM, r\(iLHVnXiov ds v.al r\ 
HMA, i'or\ aQa r\ @BM tr\ HMA. v.OLvr) acprjQr^od-co r\ HM' 
XoLnr\ aQa r\ HS XoLny tij MA i'or\. 

1) Conf. g%oXlov v£ et in appendice 28. 

2) Conf. o%6Xlov vr\ et in appendice 29. 

3) Ut ostendetur inferius. AURIA in marg. p. 26 (conf. 
g%6Xlov v&). 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 10. 



93 



esse 1 ); ergo arcus yl ipsi /3ft aequalis, itaque etiaui 
yv ipsi /3£ aequalis est 2 ). Et est /3£ uiaior quam ??£, 
et yv maior quam &0 ,3 ) ? quo autem maiorem circum- 
ferentiam sol sub horizonte distat, eo magis astra 

radios eius effugi- 

unt 4 );itaque, qua- 

lis nunc est posi- 

tio circuli zodiaci, 

dum sol circum- 

f ferentiam v(i% per- 

currit, omnia 

astra, quae sunt 

in circumferentia 

/%, apparent 5 ); 

ergo etiam astrum 

% apparebit; ergo 

astrum k omnibus 

noctibus conspicietur. 

Sed arcum /3£ maiorem esse quam ^f, et yv ma- 
iorem quam ffr, apparet. Nam uterque arcuum r\% 
£-9- dimidia pars eius circumferentiae est, quam unum 
zodiaci signum obtinet 6 ) — hoc enim lemmate etiam 
in libro de habitationibus usi sumus 7 ) — ergo arcus 
qfr unum signum obtinet 8 ); itaque etiam arcus Aft 9 ); 
ergo arcus v^% duo signa obtinet 10 ); ergo arcuum, 

4) Conf. 6%oXiov £ et in appendice 30. 

5) Conf. 6%oXiov |a et in appendice 31. 

6) f grad. 15.' AURIA in marg. p. 26. 

7) Prop. 10. 11. 12. Theodosii. AURIA ibidem. 

8) c grad. 30.' IDEM. 

9) Est enim ipsi r}& aequalis. IDEM. 

10) f grad. 60.' IDEM. Praeterea conf. 6%6hov |(3 et in 
appendice 32. 




94 nEPI EIHTOA&N KAI AT2E&N A. 

sxatEQa toov H& &N dva ts66aQoov r)\iC6ovg ^oodCoov 
s6tCv. oov sxatsQa toov BH ®T dva dvo rj\it6v %op- 
dCoov s6tCv XocTtrj aQa sxateQa toov B& TN dva dvo 
^opdCoov s6tCv oo6ts sxatsQa toov B& TN snatsQag 
toov HZ Z® (lsC£gov s6tCv. 5 

(ly) td '. Ovftsv toov sitl tov toov ^codCoov zvxXov a6tQoov 
6cpd"r)6£tat (psQoyiSvov okov tb cpavsQOV r)\it6cpaCQtov 
ovds toov poQSLOtsQcov, o6a ds 7tQog tis6rni(}QCav ov 
%avtdita6iv %Xr\6Cov s6tl tov toov ^opdCoov xvxAov, sv- 
6s%stat ocp&rjvat cpSQo^isva oXov tb cpavsQOv rjpt- 10 
6cpaCQtov. 

"E6too sv ko6^oo oqC^oov 6 ABTA, ^codtaxbg ds o 
dBE, a6tQa ds ttva TtQog dvatoldg td A z/ JT ? tb 
{isv A s%\ tov tcov ^opdCoov xvxAov, tb ds A %Qog 
aQKtovg, tb ds r TtQog {is6r\[i(5QCav ' Xsyoo ott ovts tb 15 
z/ 6cp&r\6stat (pSQo^svov olov tb cpavsQov r)[it6cpaCQtov, 
ovts tb A) ttva ds toov TtQog [i£6r\[i(5QCav, cog tb JH, 
ivds%stat ocp&rjvat cpsQO^Eva okov tb cpavsQOV r\[it- 
6cpaCQtov. 



(|y) Tovtsgtlv sv picc vvy.%1 ovdsv tcov ccgtqcov ocp&rJGSTCCL 20 
hccl ccvcctsXXov nccl dvvov, tovtsgtl hccl sgtisqiov snvtsVkov %cci 

SCOOV SVVOV. TtOTS Ss OCp&TJGSTCCL SV (ILCC VVHTL %Cc\ CCVCCTSXXOV 
HCCL dvVOV, SQSL SV TCO fi . 



1) Scilicet uterque arcuum j3£ yv 4 1 /, — 27 2 , id est duo 
signa, uterque autem arcuum r\% ^fr dimidium signum obtinet. 
Auria locum sic interpretatur et in margine haec addit quae 
nos inter uncinos adscribimus: 'et reliquarum igitur circumfe- 
rentiarum, altera scilicet r\% et altera ftv, quattuor dimidia 
signorum compraehendit : quarum altera firj et #y duo habet 
signorum dimidia (utraque grad. 30): reliquarum igitur altera, 
scilicet |3§, et altera yv simul duo signa continet (utraque si- 
rhul grad. 60). Quare |3£ et yv utraque, utraque et r\£ et £9- 
maior est/ 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 11. 95 

qui restant, r]% &v uterque quattuor signa et dimi- 
dium obtinet. Sed uterque arcuum fiiq %y duo signa 
et dimidium obtinet; ergo arcuum, qui restant, /3£ yv 
uterque maior est quam rj% gfr 1 ). 

XI. Nullum eorum astrorum, quae in circulo zo- n ' 
diaco aut propius ad septentriones sunt, per totum 
conspicuum hemisphaerium ferri videtur 2 ), quae autem 
astra versus meridiem nec plane propinqua circulo zo- 
diaco sunt, fieri potest ut per totum conspicuum he- 
misphaerium ferri videantur. 

Sit in mundo horizon afiyd, zodiacus autem dfie, 
astra autem quaedam versus orientem sint a d y s ), 

et d quidem in circulo 
zodiaco, a autem versus 
septentriones , denique y 
^versus meridiem; dico ne- 
que d astrum neque a per 
totum conspicuum hemi- 
sphaerium ferri videri, 
quaedam autem eorum, 
quae sunt versus meridiem, 
velut y, fieri posse ut ferri 
videantur per totum con- 
spicuum hemisphaerium. 

2) Conf. a%6liov |y et in appendice 33. 

FIGURAM Becundnm verba scriptoris delineavimus ; in 
codicibus ACE praeter horizontem ccdyfi nihil exstat nisi zo- 
diacus ccde et arcus yr\ paralleli circuli, per quem y fertur; 
sed yrj quidem circumferentia multo maior apparet, quam ut 
iXccaacov rj bfioicc zrjg do&SLarjs nsQLCpSQSLccs cet. (p. 96, 18) dici 
possit. 

3) Orientales partes sint cc d, occidentales (3 rj. AURIA 
in marg. p. 30. 







96 nEPI EIHTOA&N KAI AT2E&N A. 

"E6xoo yaQ V7tb yfjv xb AEB 7][ilxvxXlov, xal <pcu- 
vsGd-co xa A A T dvatiXXovta tov rjXCov bvtog 7tQog 
too E. iitsl ovv ta iid tov £<pdt,axov aGtga xata 
diayiEtQOv bvxa xatd 6vt,vyCav dvatiXXsL xal dvvsi, 
rov aoa z/ dvvovtog tb xata did^iEtQOv avtoo tb B 5 
dvatiXXsL, xal tb /1EB rjtiLXVxXLOV iv xoo vnsQ yfjv 
s6xat' rjiiiQag ccQa dvvst xb /1 cc6xqov' ovx aQa xb z/ 
cc6xqov ocp&rj^sxai, cpEQO^isvov bXov xb cpavsQov r){iL- 

(£0) 6cpaiQL0v. xal iitsl xd A A o\jlov dvatiXXsL xal s6ti 
tb A TtQog aQXtovg, v6tsQov ccQa- dvvst tb A tov A. 10 
7}{iiQag ds dvvsu tb A' xal tb A aQa r)[iiQag dv6stav' 
oo6ts xl A ovx 6<p&r}6staL (pEQopsvov bXov tb cpavsQOV 
r][iL6(paLQL0v. itdXtv iitsl td T z/ b[iov dvatiXXst, t6 
A ccQa tov T v6tSQ0v dvvEt' 6o6ts ivdi%staC XLva 
a6XQa TtQog yLE6r]LifiQCav Xr\yp&r\vaL oo6ts cpavfjvaL avta 15 

(SO <psQO[i£va bXov tc cpavsQov r\\LL6<paCQL0V xal yaQ iv 
di%sxaC tLva xvxXov yQacpr\vaL chg tbv TH, xal tr)v 
TH VTtsQ yfjv avtov ov6av TtsQtcpiQSLav iXa66ova slvaL 
r\ byLoCav trjg dodsC6rjg 7tsQL<pEQsCag tov JtaQaXXrjXov 
xa& 7 ov cpiQStai 6 7]Xlo$ iv <p rj EA TtSQtcpiQSLa tov 20 
^oodtaxov dvatiXXsL. 

(£?) l$' . Toov a6tQcov olg aitb trjg scpag dXrj&tvrjg iitt- 
toXfjg sooa dXrj&Lvr) 6v6Lg yCyvstaL 6V iXa66ovog %qo- 
vov r){iC6ovg ivLavtov, <h iXa66oov i6xlv 6 %Qovog 
r)\iC6ovg ivLavtov, xovxov xbv %qovov xb cc6tQov xal 25 

(gtf) Altt XOV &' XOV 71EqI 7UVOV[lSVr]Q 6CpttLQttg. 

(ls) Tov yccQ tjXlov vnb yf\v bvxog nccxd [isCgovog xfjg JE 
n SQLcpEQsCag, iXcixxovog dl avxfjg xfjg FH, sv 06cp xb nav aysi 
xf}V Ed UEQicpEQEiav v7ib yfjv ov6av, 7] m cpaCvExai 8lEQ%0- 
[isvr], ag iv ildxxovi %qovco ttqo xov xbv r\Xtov dvaxEiXai 81- 30 

10V6U XO CpttVEQOV f)lLl6CpttLQlOV. 

(|g) 'Qg iv xq> id' ^scoQ^ficcxi tceqi xcqv cpcuvopsvcov. 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 12. 



97 



Sit enira seinicirculus de(5 sub terra, et astra a 8 
y oriri videantur, cum sol est ad e. Iani quia astra 
in zodiaco iuxta diametrurn opposita coniugate oriun- 
tur et occidunt 1 ), astro igitur d occidente oppositum 
ei astrum /3 oritur, et semicirculus defi super terram 
erit; ergo astrum d interdiu occidit, itaque non per 

totum conspicuum hemi- 
sphaerium ferri videbitur. 
Et quia astra a d simul 
\^ oriuntur, et astrum a versus 
septentriones est 7 posterius 
igitur a quam d occidit 2 ). 
Sed interdiu d occidit; ergo 
etiam a interdiu occidet; 
itaque a non per totum con- 
spicuum hemisphaerium 
ferri videbitur. Rursus quia 
astra y d simul oriuntur, 
d igitur posterius quam y occidit 2 ); ergo astra quae- 
dam versus meridiem sumi possunt, quae per totum 
conspicuum hemisphaerium ferri videantur; namque 
etiam circulus 7 velut yv\ y describi potest, cuius circum- 
ferentia yrj, quae sit super terram, minor sit quam 
similis datae circumferentiae eius circuli paralleli, per 
quem sol fertur, dum zodiaci circumferentia sd oritur 3 ). 
XII. Si quae astra ab ortu vero matutino occasum 
verum matutinum minore quam dimidii anni spatio 
intermisso faciunt, haec eo tempore, quod de dimidio 




\ 



Prop. 
12 



1) Eucl. phaenorn. 6. 

2) Autol. de sphaera 9 (conf. 6%oUov £,8). 

3) Conf. 6%6liov |e et in appendice 34. 

Autolycus. 



98 nEPI EIIITOASN KAI atse^n a. 

dv6sxat xa\ dvaxsXst xov r)XCov oVrog sv xcp vitb yrjv, 
aXXov ds xovxcp l'6ov %qovov xb cc6xqov ovxe dv6sxat 
ovxs dvaxsXsl xov r)XCov ovxog sv xcp vtco yrjv. 

"E6xco sv xo6{i(p oqi^cov xvxXog 6 ABTsd , 6 ds 
xov r)XCov xvxXog fts6tv s%sxco cbg xr)v AETZ,, xaC, 5 
xov r)XCov dvaxsXXovxog xaxd xb A, cc6xqov xt 7tQog 
[is6r]{iPQCav dvaxsXXsxco xb z/ # xcp aQa z/ a6XQ<p r) 
aTtb scoag dXrj&tvijg sittxoXr)g scpa dXrj&tvr) dv6tg yC- 
yvsxat dt sXa66ovog %qovov 
r){it'6ovg svtavxov' Xsyco drj ort, 
cp sXa66cov s6xlv 6 %Qovog r){iC- 
6ovg svtavxov, xovxov xbv %qo- 
vov xb z/ cc6xqov xa\ dv6sxat 
xa\ avaxsXsi xov r)XCov bvxog sv 
xcp vTtb yrjv, aXXov <Ts xovxco 

l'60V %QOVOV XO Z/ O.6XQ0V ovxs 

dv6sxat ovxs dvaxsXsl xov r)XCov ovxog sv xcp vitb yrjv. 
(££) "E6xco yccQ xcp z/ cc6xqco r) dXrj&tvrj scpa dv6tg xov 
r)XCov ovxog TtQog xcp E' 6 aQa %Qovog sv cp 6 r)Xtog 
xr)v AE TtSQtcpSQSiav dtajtOQSvsxat cctco scpag dXrj&tvrjg 20 
STttxoXrjg s6xt %QOVog yts%Qtg scpag aXrj&tvrjg dv6scog 
xov z/ cc6xqov cp aQa sXa66cov s6xlv 6 %Qovog rjpC- 
6ovg svtavxov, 6 %Q6vog s6x\v sv cp 6 rjXtog xr\v TE 
TtSQtcpsQStav dtaitOQSvsxat. xa\ sits\ xov z/ cc6xqov 
dvaxsXXovxog xaxd xb z/ ais\ l xcov t,cpdCcov xvxXog 25 

(g£) Tov {i8v yccQ A dvvovxog 6 £cpdiay.bg xr\v efinaXLv &i- 
giv £%£L, ncci xb AEV 7\illy.vy,Xlov vnsQ yr\v saxcci. insLdr) d? 
xb A KQodvvBL xov A dia xb &' xov tzsql YLvovfisvrjg acpaLQag, 
xov ccqcc A Svvovxog xb avvccvaxsXXov avxm iv xm vnsQ yr)v 
iaxuL t\\liy.vy.Xl(q , xovxiaxLv in\ xov AET, olov xb E' xov ccqcc 
t)Xlov HQOQ xm E bvrog, xov z/ iaxlv rj ccXrj&ivrj icpcc Svaig. 30 




DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 12. 99 

anno deest, et occident et orientur, dum sol erit in 
hemisphaerio quod sub terra est, altero autem aequali 
tempore neque occident neque orientur, dum sol erit 
in eodem sub terra hemisphaerio. 

Sit in mundo circulus horizon afiyd , solis autem 
circulus positionem habeat velut aey£, et sole in a 
oriente astrum aliquod d versus meridiem situm oria- 
tur; ergo astrum d ab ortu vero matutino occasum 
verum matutinum facit minore quam dimidii anni 
spatio intermisso *); iam dico eo tempore, quod de 
dimidio anno deest, astrum d et occasurum et oritu- 
rum esse, dum sol erit in hemisphaerio quod sub terra 
est, altero autem aequali tempore astrum d neque oc- 
casurum neque oriturum esse, dum sol erit in eodem 
sub terra hemisphaerio. 

Sit enim astri d verus occasus matutinus, cum sol 
est ad e 2 ). Quo igitur tempore sol arcum ae pereurrit, 
eodem astrum d ab ortu m^tutino vero ad occasum 
matutinum verum pervenit; tempus igitur, quod de 
dimidio anno deest, illud est, quo sol arcum ey per- 
currit. Et quia, cum astrum d in puncto d oritur, 



FIGURA similis exstat in codicibns ACE, efc est aequalis 
illi quam ad propos. 5 p. 70 edidimus. 

1) Ex hypothesi astri 8 est ortus verus matutinus, cum 
8ol ad a oritur; eiusdem autem astri, ut scholio |£ demon- 
stratur, occasus verus matutinus fit, cum sol est ad e; ergo, 
dum sol arcum as percurrit, astrum 8 ab ortu vero matutino 
ad occasum verum matutinum pervenit (conf. p. 98, 19 — 22). Et 
tempus, quo sol arcum ccs percurrit, minus est dimidio anno. 
Conf. similem demonstrationem in fine Graeci scholii £r) sive 
Latini 36. [Quod Auria in marg. p. 32 propositionem 11 huius 
libri citat, respexisse videtur verba astrum dliquod 8 versus 
meridiem situm, sed tamen haec ab illa propos. aliena sunt.] 

2) Conf. 6%iliov |£ et in appendice 35. 

7* 




100 nEPI EIIITOA&N KAI ATSE&N A. 

&e6lv s%sl xr)v avxrjv, xal s6xaL xb psv AET r\\n,LXv- 
xXlov iv xco vtco yrjv, xb ds XoLitbv iv xcp vTtsQ yrjv 
xb TZA. xal xoivvv, oxav xb A dvaxiXXr\ xal b r\XLog 
xr)v AET TtSQicpiQSiav dLa7t0Qsvr\xaL, iv xcp vTtb yrjv 
avxr)v disXsv6sxaL ' co6xs xal xr)v TE ' xov aga rjXiov 5 
xr)v TE TtsQicpiQsiav dLaitOQSvo^ivov iv xcp vitb yrjv, 
xb z/ cc6xqov dvaxiXXst [iiv, ov Jtdvxcog ds xal cpavr\- 
6sxaL dvaxiXXov. xsi6&co dr) xfj ET TtSQLcpSQsia i'6r\ 
xs xal ditsvavxiov r) AZ, xal insl xov z/ cc6xqov i6xlv 
r) scpa dXr\&Lvr) dv6Lg xov r\Xiov ovxog itQog xco E, 10 
drjXov cog xov z/ dvvovxog 6 r\XLog dvaxsXXsL xaxd xb 
E xal sxl xb {isv ETZ t\\ilxvxXlov iv xcp VTtb yr\v 
s6xaL, xb ds XoLitbv iv xcp vjcsq yrjv xb ZAE' xal 
xoivvv, oxav xb A dvvr\ %al 6 rjXLog xr)v ETZ txsql- 
cpiQSLav dLaitOQSvr]xaL) iv xco VTtl yr)v avxr)v dtsXsv- 15 
6sxaL' co6xs xal xr)v ET' xov aQa r)Xiov xr)v ET txsql- 
cpiQstav dLa7toQSvo[iivov iv xcp vtio yr)v, xb z/ ol6xqov 
Svvsl. idsi%&r\ ds xai, xov r\Xiov xr)v ET TtSQLCpiQScav 
6La7toQsvo{iivov iv xcp vitb yrjv, xb A cc6xqov dvaxiX- 
XoV xov aQa r)Xiov xr)v ET TtSQtcpiQSiav §Lait0QSV0- 20 
pivov iv xco V7tb yr\v, xb z/ cc6xqov xal dv6sxaL xal 
dvaxsXsl. Xiyco dr) oxl, xov r)Xiov dLa7tOQSVo[iivov 
xr)v ZA TtsQLcpiQSLav vjtb yrjv, xb A cc6xqov ovxs dv- 
vsl ovxs dvaxiXXst [xov r)Xiov bvxog iv xcp vnb yrjv], 

'Ensl yaQ xov z/ cc6xqov dvaxiXXovxog xb psv AET 25 
r jilxvxXlov iv xcc vTtb yrjv i6xLV, xb ds TZA iv xcp 
VTtsQ yrjv, xal xoivvv, oxav xb z/ dvaxillr\ xal b r)XLog 
xr)v TZA itSQLCpiQSLav 6La%0QSvr\xaL, iv xcp vTtsQ yrjv 
avxr)v 6Lsksv6sxaL' co6xs xal xr)v ZA' xov aQa r)Xiov 
xr)v ZA TtSQLCpiQSLav iv xcp vitsQ yrjv dLa7tOQSvo{iivov 9 30 
xb /4 cc6xqov dvaxikXsL. TtdXtv, iitsl xov z/ dvvovxog 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 12. 101 

zodiacus circulus semper eandem positionem habet, et 
semicirculus asy sub terra ; reliquus autem yt,a super 
terram erit ; cum igitur d orietur et sol semicirculum 
asy percurret ; hunc percurret in hemisphaerio quod 
sub terra est; itaque etiam arcum sy\ ergo cum sol 
arcum sy sub terra percurrit ; astrum quidem d ori- 
tur ; nequaquam tamen etiam oriens conspicietur. Iam 
pouatur arcui sy aequalis et oppositus arcus £a ; et 
quia astri d occasus verus matutinus est ; cum sol est 
ad s, apparet solem ; cum astrum 
d occidit ; in puncto s oriri ; et 
semicirculum syt, sub terra ; re- 
\fl liquum autem t,as super terram 
futurum esse; ergo etiam ; cum 
astrum d occidet et sol arcum 
syl percurret ; hunc percurret in 
hemisphaerio quod sub terra est; 
itaque etiam arcum sy) ergo ; cum sol arcum sy 
sub terra percurrit ; astrum d occidit. Sed demonstra- 
vimus etiam, cum sol arcum sy sub terra percurrit, 
astrum d oriri; ergo, cum sol arcum sy sub terra 
percurret ; astrum d et.occidet et orietur. Iam dico, 
cum sol arcum t,a sub terra percurrit ; astrum d ne- 
que occidere neque oriri. 

Quoniam enim ; cum astrum d oritur, semicirculus 
asy in hemisphaerio sub terra ; semicirculus autem y%a 
super terram est ; cum igitur astrum d orietur et sol 
arcum y£a percurret ; hunc super terram percurret; 
itaque etiam arcum £a; ergo ; cum sol arcum tpL super 
terram percurrit ; astrum d oritur. Rursus ; quia astro 
d occidente semicirculus t,as in hemisphaerio super 





102 nEPI EIIITOA&N kai atse^n a. 

tb [iev ZAE rjiLixvxXiov iv tco v%eQ yf\v i6tLV tb de 
ETZ iv tco v%b yrjv, xal toivvv, otav xb A dvv?\ 
nccl 6 r\XLog tr)v ZAE %eQLCpeQeLav 6La%,0Qevr\taL^ iv tco 
v%\q yrjv avtr)v 6LeXev6etaL' co6te xal xr]v ZA' xov 
aoa r\Xiov xr)v ZA dLa%OQevo^iivov iv tcq v%eQ yfjv, 5 
xb /1 (x6xqov xal dv6exai xal dvateXel' &6xe, xov 
r\Xiov xr)v ZA TteQicpEQeiav dLa%OQ£vo[iivov iv xco v%b 
yr)v, xb A cc6xqov ovxe dv6exat, ovxe avaxelel. 

ly . Tcov cc6xqcov olg d%b xfjg ecoag dXrj&Lvrjg i%L- 
xoXrjg ecoa aXr\$Lvr) dv6ig yiyvexai dia %Xsiovog %qo- 10 
vov r){ii6ovg ivtavxov, co Ttkeicov i6xlv 6 %QOVog r){ii- 
6ovg ivtavxov, xovxov xbv %qovov xb oc6xqov ovxe 
dv6exai ovxe dvaxsXst xov r)Xiov ovxog iv xco v%b yfjv, 
dXXov de avxco l'6ov %qovov xai 6v6exai xb <x6xqov 
Ttal dvaxeXev xov r)Xiov ovxog iv xco vitb yrjv. 15 

"E6xco iv xo6^ico oqHIcov 6 ABTA, 6 de xov r)Xiov 
xvxXog fri6LV i%ixco xr)v AETZ, v%b yrjv de s6xco xb 
AET r)[iLXvxXLOV, xal xov r)Xiov dvaxiXXovxog xaxd xb 
A a6xQa XLva xcov ditXavcov dvaxeXXixco xd A B A^ 
(lr\)xal s6xco %Qog ccQxxovg xb B' xco B ccQa a6tQco r) d%b 20 
ecpag aXr\%Lvf\g i%LtoXr\g ecoa dXr\&Lvr\ dv6ig yiyvetav 
d^a %Xeiovog %qovov r\[ii6ovg ivLavtov ' Xiycor dr) ott 
co %Xeicov i6xlv 6 %Qovog r\[ii6ovg ivLavxov, tovtoi/ 
tbv %qovov xb B a6XQOv ovts dv6etav ovts dvateXel 



(£ri) Tov iisv yccQ A dvvovxog 6 £aj8iccx.6g xr)v slittccXiv frs- 25 

GIV S^Sl, HCU XO AZT rjflLV.VKXLOV V710 yf[V SGTCCL. S7lSLSrj Ss to 
B XOV A vgxsqov Svvsl dicc XO &' XOV USQL y.LV0V(lSV7jg GcpcciQtxg, 
xo ctQCi gvvccvccxsXXov ccvxo) sv xa> V7c6 yr\v sgxccl rjiu-nvxXicp, 
(xovxsGXLvy hv xoj AZr, olov xo Z' xov ocqcc r)Xi'ov TtQog xoj Z 
ovxog, xov B scxlv rj sopcc ccXrj&tvrj SvGLg, wgts xov yjXlov xrjv 30 

ATZ TlSQlCpSQSLCCV dlCC7l0QSV0flSV0V , XOV B CCGXQOV SGXLV rj CCTCO 

scpccg ccXrj&Lvrjg s7axoXr)g scocc ciXrj&Lvr) dvGig, â– accl sgxl lisl^oov 
TJLlLGOVg iviocvxov. 



DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 13. 103 

terrani et semicirculus By% sub terra est ; cum igitur 
astrum d occidet et sol arcum %ae percurret ; huuc 
super terram percurret; itaque etiam arcum g«; ergo ; 
cum sol arcum %a super terram percurret ; astrum d 
et occidet et orietur; itaque ; cum sol arcum %a sub 
terra percurret ; astrum d neque occidet neque orietur. 

XIII. Si quae astra ab ortu vero matutino occa- 13 ' 
sum verum matutinum maiore quam dimidii anni 
spatio intermisso faciunt, haec eo tempore ; quod di- 
midium annum superat, neque occident neque orien- 
tur, dum sol erit in hemisphaerio quod sub terra est ; 
altero autem aequali tempore et occident et orientur ; 
dum sol erit in eodem sub terra hemisphaerio. 

Sit in mundo horizon afiyd, solis autem circulus 
positionem habeat velut asyt,, semicirculus autem asy 
sub terra sit ; et sole in a oriente astra quaedam fixa 
a /3 d, quorum /3 sit versus 
septentriones ; oriantur; ergo 
astrum /3 ab ortu vero matu- 
tino occasum verum matutinum 
facit maiore quam dimidii anni 
spatio intermisso x ) ; iam dico 
eo tempore, quod dimidium an- 
num superat, astrum /3 neque 
occasurum neque oriturum esse ; dum sol erit in he- 
misphaerio quod sub terra est ; altero autem aequali 




FIGURA similis exstat in codicibus ACE, et est aequalis 
illi quam ad propos. 4 p. 63 post vs. 3 edidimus. 

1) Conf. 6%6Uov £77 et in appendice 36. 



104 nEPI EIIITOA&N KAI AT2E&N A. 

rot> r)XCov bvxog iv xco vnb yrjv, aXXov de xovxcp l6ov 
XQOvov xb B cc6xqov xa\ 6v6exat xa\ dvaxeXel xov 
r)XCov bvxog iv xcp vnb yr)v. 

"E6xco yaQ xov B cc6xqov r) ecoa aXr\&tvr\ dv6tg xov 
r)XCov dteXd-ovxog xr\v AETZ neQtcpi^etav xa\ bvxog 5 
TtQog xcp Z' cp aQa nXeCcov %Qovog i6x\v r\[iC6ovg ivi- 
avxov, 6 XQovog i6x\v iv cp 6 r\Xtog xr\v TZ neQtcpi- 
Qeiav dtanoQevexat' Xiyco ort, xov r\XCov xr\v TZ dta- 
noQevopivov iv xco vnb yrjv, xb B cc6xqov ovxe dv- 
6exat ovte dvaxeXet. 10 

'Enet yaQ, bxe xb A dvaxiXXet, xb [iev AET i6x\v 
iv xcp vnb yrjv, xb de TZA iv xco vneQ yrjv, xa\ xoC- 
vvv, bxav xb B dvaxiXXr\ xa\ 6 r\Xtog xr)v TZA dta- 
7toQevr\xat, iv xco vneQ yr\v avxr)v 6teXev6exat' co6xe 
xa\ xr\v TZ' xov aQa r\XCov xr\v TZ dtanoQevo^iivov 15 
iv xco vjteQ yrjv, xb B cc6xqov avaxiXXet [iiv, ov <pa- 
vr\6exat de dvaxiXXov. xeC6&co dr\ xf\ TZ i'6r\ xe xa\ 
dnevavxCov r\ AE, xa\ ine\ xov B t cc6xqov i6xlv r) 
aXr\fi-tvr\ ecoa dv6tg xov r\XCov bvxog TtQog xcp Z, xov 
aQa B dvvovxog 6 r\Xtog avaxiXXet xaxcc xb Z. bxav 20 
de xb Z dvaxiXXr\, xb E dvvet. xa\ e6xat xb [iev ETZ 
r\\xixvxXtov iv xco vneQ yrjv, xb de ZAE iv xco vnb 
yr)v xa\ xoCvvv, bxav xb B 8vvr\ xa\ 6 rjXtog xr\v 
ETZ dtanoQevr\xat, iv xco vneQ yrjv avxr)v dteXev6e- 
xaf co6xe xa\ xr\v TZ' xov aQa r)XCov xr\v TZ neQt- 25 
cpiQetav dtanoQevopivov iv xcp vneQ yrjv, dvvet [iev 
xb B cc6xqov, ov cpavr\6exat di' xov ccQa r\XCov xr\v 
TZ TteQttpiQetav 6tanoQevo[iivov iv xco vneQ yrjv, xb 
B cc6xqov xa\ dvvet xa\ dvaxiXXet' co6xe xov r)XCov 
xr\v TZ TteQttpiQetav dtanoQevoytivov iv xco vnl yrjv, 30 




DE ORTIBUS ET OCC. I. PROPOS. 13. 105 

tempore astrum /3 et occasurum et oriturum esse, dum 
sol erit in eodem sub terra hemisphaerio. 

Sit enim astri /3 occasus verus matutinus, cum sol 
circumferentiam aayt, percucur- 
rit et ad % pervenit; tempus 
igitur, quod dimidium annum 
superat, illud est, quo sol ar- 
cum y% percurrit; dico, dum sol 
arcum yt, sub terra percurret, 
astrum /3 neque occasurum ne- 
que oriturum esse. 
Quoniam enim, cum astrum a oritur, semicirculus 
asy in hemisphaerio sub terra, semicirculus autem ytp, 
super terram est, cum igitur astrum /3 orietur et sol 
semicirculum y%a percurret, hunc super terram per- 
curret; itaque etiam arcum y£; ergo, cum sol arcum 
y% super terram percurret, astrum quidem /3 oritur 
neque tamen oriens conspicietur. Iam ponatur arcui 
y% aequalis et oppositus ae 7 et quia astri /3 occasus 
verus matutinus est, cum sol ad g 1 ), astro igitur /3 
occidente sol in puncto g oritur. Sed cum g oritur, 
s occidit 2 ). Et semicirculus eyt, super terram, semi- 
circulus autem \as sub terra erit; ergo etiam, cum /3 
occidet et sol semicirculum sy% percurret, bunc per- 
curret in hemisphaerio quod super terram est; itaque 
etiam arcum y%\ ergo, cum sol arcum yt, super terram 
percurrit, astrum quidem /3 occidit neque tamen con- 
spicietur; ergo, cum sol arcum yl super terram per- 
currit, astrum /3 et occidit et oritur; itaque, cum sol 

1) Ut ponitur. AURIA in marg. p. 35. 

2) Eucl. phaenom. 6. 



106 nEPI EIHTOA&N KAI ATSE&N B. 

to B cc6tqov ovxe dv6£vcu ovTS dvuTekei. keyco dr) 
oTt, tov r)ktov tv\v AE TtsoLfpeoeiav dtaTtoQevo^ievov 
ev Tip vno yr)v, to B ccGtqov xal dv66Tut xul dvuTekei. 
'Ejtel yccQ tov B dvuTekkovTog to [iev AET r^t- 
xvxktov ev rcj vitb yrjv e6Tt, to de TZA ev tc5 VTteQ 5 
yrjv, xul TOtvvv, otuv to B dvuTekkr] xul 6 r)ktog Tr)v 
AET dtuTtOQevrjTut, ev tcj v%6 yrjv uvTr)v dtekev^eTut' 
&6T6 xul Tr)v AE. Ttdktv, enel tov B dvvovTog to 
[ihv ZAE 66tIv ev tcj v%6 yrjv to de ZTE ev tc5 
v7teQ yrjv, xu\ tolvvv, otuv to B dvvrj xul 6 % r)ktog 10 
Tr)v ZAE dtuTtoQevrjTUt, ev tco V7t6 yr)v uvxr)v dtekev- 
6eTar co6T6 xal Tr)v AE' tov uqu r)ktov Tr)v AE 

7t6Qi(p6Q6iaV dtU7tOQ6VO[l6VOV 6V TC3 VTtO yrjv, TO B 

u6tqov xal dv66Tai xal dvuxekei. 



AYTOAYKOY 15 

HEPI EIIITOAftN KAI AT2E&N 

TO B. 



(a) u. Toi £<pdiaxov ev dcodexuTrj^ioQtov, ev co e6Ttv 
6 ijktog, ovTe eTtiTekkov ovTe dvopevov oQUTut, dkkd 
XQvtytv dyov' opotag de xal to xutu dtd{i6TQOv avrcj 20 
OVT6 dvvov ovTe 67ttTekkov ftecoQ^iTUi, dkk' okag Tug 
vvxTug VTteQ yrjg cpatv6{ievov. 



(cc) doadt-ACCTriiiOQiov Xsysi ovts v.cct a6TSQi6[ibv ovts -Acctct 
dcodsKCCTCc, chg siicc&opsv, (tovov, olov kqiov 77 tccvoov, ccllcc 
dmdsucctov ov Trjg tov nccvtbg nsQicpoQccg, cccp' oi'ov ccv s&sXjjg 25 

6THISIOV tOV ^(pdlCCYJOV. 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 1. 107 

arcurn yt, sub terra percurret, astrum /3 neque occidet 
neque orietur. Iam dico, cum sol arcum ae sub terra 
percurret, astrum /3 et occasurum et oriturum esse. 

Quoniam enim, cum /3 oritur, semicirculus aey in 
hemisphaerio sub terra, semicirculus autem y%a super 
terram est, cum igitur astrum /3 orietur et sol semi- 
circulum aey percurret, hunc sub terra percurret; ita- 
que etiam arcum as. Rursus, quia astro /3 occidente 
semicirculus t,ae sub terra, semicirculus autem £ye 
super terram est, cum igitur astrum /3 occidet et sol 
semicirculum £ae percurret, hunc sub terra percurret; 
itaque etiam arcum ae) ergo, cum sol arcum ae sub 
terra percurret, astrum /3 et occidet et orietur. 



AUTOLYCI 

DE ORTIBUS ET OCCASIBUS 

LIBER II. 



Propositiones. 

Prop. 

I. Zodiaci unum dodecateniorion 1 ), in quo esf sol, i 
neque oriens neque occidens conspicitur, sed occulta- 
tur; similiter etiam id, quod huic iuxta diametrum 
oppositum est ; neque occidens neque oriens videtur, 
sed per totas noctes super terram apparet. 



1) Conf. g%6\iov cc et in appendice 37 et 38. 



108 nEPI EIHTOA&N KAI AT2E&N B. 

"E6tco 6 tcov lcodtcov xvxXog 6 AB, oQit.ov 8e 6 
TA, xal dvaToXr) ytev tov r\Xtov e6Tco eitl toi> ^/ ? 

(§) dv6tg de B7il tov JT, xal 6 xo6[iog anb Trjg z/ dva- 
Tokrjg £7tl dv6tv Tr\v T 6tQecpe6%co^ 6 de r\Xtog etg tcc 
evavTia tco ^cjdtaxoj xtvefa&co, xal ccTteUrjcp&co ^codlov 5 
TteQtcpeQeta r) AE, xal Tet[Ar\6&03 8t%a xaTa ro Z* 
Xeyoo oTi r) EA iteQtcpeQeta otrrf ctvaTeXXovtia ovts 
dvvov6a oQccTac, ovde [ir)v i) xaTa did^tetQOv^ dkkd 
bkr\v Tr\v v%\q yr)v cpoQav cpaveQav 7totov{ievr\ tov 
r)Xtov bvTog vitb yr)v. 10 

'Eitel yaQ vitbxetTat Tag avydg excpevyetv t« a6TQa 
Tag tov r\Mov, eav tov OQit,ovTog vitb yr)v r\\it6v 
^oodtov d%e%r\ 6 rjXtog, r)\it6ovg de tlcddtov e6Ttv r) Zd 
TteQtcpeQeta , to£ ccQa r)ltov eiti tov Z bvTog to A 
a6TQ0v ecoav cpatvo\ievr\v dvaToXr)v TtotetTat' r) aQa 15 
ZA TteQtcpeQeta vvxTog dvaTelkov6a ov% OQaTat. drjXov 

(y)8e OTt ovde r) ZE dvaTelXov6a OQaTat' bXr\ aQa r) EA 
TteQtcpeQeta dvaTeXXov6a ov% oQccTat. 8ta tcc avTa 8r\ 

($)ov8e [8vvov6a oQccTat] bXr\ r) EJ 7teQtcpeQeta to£> 
r\Xtov bvTog eiti tov Z ome dvaTeXXov6a ovTe 8vvov6a 20 

OOooaTcu, ovdeffjir\v r) xaTa 8td{ieTQov avTr) r) TH' Tr)g 
yaQ E/d TteQtcpeQetag dvaTeXXov6r\g r) xaTa 8td\ietQov 

(<5)avTr\ r) m dvvet, Trjg 8e EA 8vvov6r\g r) xaTa 8td- 

((3) TOVZSGTL KCCXCl SL(Xll£TQOV. 

(y) 'E7t£Ldrj to z/ fiovov oqcctcci. noXXcp ds nXeov rj ZE ov% 25 

OQKTCiL, E7l8Ldf) 710,60. VTtO yf)V SGTLV. 

(d) Tov yccQ r)XCov ovTog inl tov Z to E dvvov oqcctul' 

TIQOSVVSL yCCQ OVTOV 6 rjXLOQ' (06TE r) EZ dl>V0V6O ov% OQCcTOI, 
£7t£L$r] TO E fJLOVOV OQCCTOL dvVOV. Ov6e KLr)v r) ZJ ' 71CC60 yccQ 

vtio yr)v £6tlv. 30 

(e) 'EnELdrj ycco 7iQor}yovn£v6v e6tl to T, tcqoteqov 8vvel 
tov H' 006TE r) VH. ov% oqcctol dvvov60' [jlovov yocQ to r 

OQOTUL dvVOV. 

(?) JLCC TOV ly TCOV CpOLVOLLSVOOV. 




DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 1. 109 

Sit zodiacus circulus a/3 ? horizon autem yd, et 
ortus solis sit in puncto d f occa- 
sus auteni in y } et mundus ab 
ortu d ad occasum y conver- 
tatur, sol autem in contrarias 

y\ )<' zodiaco partes moveatur, et inter- 

$ cipiatur unius signi circumferen- 
e tia de eaque bifariam secetur 
in £; dico circumferentiam ed 
neque orientem neque occiden- 
tem conspici, neque vero alteram iuxta diametrum 
oppositain, quae quidem omnem super terram conver- 
sionem facit, dum sol sub terra est. 

Quoniam enim suppositum est astra solis radios 
effugere, si sol sub terra ab horizonte dimidii signi 
partem distet 1 ), circumferentia autem gd dimidii signi 
est 2 ) ? astrum igitur d, cum sol est ad g ? facit matu- 
tinum ortum apparentem; ergo circumferentia Jd 
non conspicitur noctu oriens. Sed manifestum est 
ne £f quidem circumferentiam orientem conspici 3 ); 
tota igitur ed circumferentia non conspicitur oriens. 
Iam eadem ratione tota ed circumferentia , cum sol 
est ad £, neque oriens neque occidens conspicitur 4 ), 
neque vero altera yrj, quae iuxta diametrum ei oppo- 
sita est 5 ). Nam dum circumferentia ed oritur, ipsa yr\ 

FIGURA similis extat in codicibus ACE, nisi quod litterae 
« £ latius inter se distant ac paene totum §d quadrantem 
obtinent. 

1) f grad. 15.' AURIA in marg. p. 38. 

2) Conf. in appendice scholium 40. 

3) Conf. 6%oXiov y et in appendice 41. 

4) Conf. 6%6Xiov 8 et in appendice 42. 

5) Conf. 6%6liov s et in appendice 43. 



110 IIEPI EIHTOA&N KAI AT2E&N B. 

{istqov dvatsXXsL' r) aga Ed TtsQLcpsQSLa ovts dvatsX- 
(£) Xov6a ovts dvvovCa ooatai, ovds {ir)v r) xatd did^istQOv, 
(rj) dXX' oXr\v tr)v vtcsq yrjg cpooav cpavsQav 7totov\isvr\. 
/3'. Tcov dcodsxa ^codCcov tb 7tQor\yov\Lsvov tov sv 
cb s6ttv 6 r)Xtog STtttsXXov scpov cpaCvstat, tb ds STto- 5 
[isvov sGTtsQiov dvvov. 

"Edtco 6 tcov ^codCcov xvxXog 6 AB, 6qC%cqv ds 6 
Jz/, xal dcodsxatrjpoQCov TtsQtcpsQSLa dcpr\Qr\6ftco r) E4, 
xal xatd \is6r\g avtrjg s6tco 6 rjfaog, xal rjyovpsvov 
[isv ro{5 r\XCov s6tco dcodsxatr^ioQtov tb AH^ dxoXov- 10 
ftovv ds tb E®' Xsyco ott r) psv /1H %SQicpsQSta scpav 
dvatoXrvv itoisitai, r) ds E® s67tsQCav dvtitv. 

r H psv yaQ AH itsQtcpsQSta vtisq r\\it6v ^cpdCov 
ttSQtcpSQsCag cc7ts%ov6a dvatsXXov6a oQatat, co6ts scoav 
(®) dvatoXr)v Ttotsltat, r) ds dE ov% OQtxtat dvatsXXov6a, 15 
(0 r) ds E® r){iSQag dvatsXXov6a ov% oQatat. 6tQScpo- 
[isvov ds tov xo6[iov r) psv AH TtsQtcpsQsta scpav 
dvatoXr)v 7totsttat, r) ds dE ov% OQatat dvats'XXov6a, 
( lcc )r) ds E® TtSQttpSQSta VTtsQ r)\it6v ^codCov 7tSQtcpSQSiag 
a7ts%ov6a cpaCvstat dvvov6a, co6ts s67tSQCav dv6tv 20 
TtotsltaL r) E®, r) ds /1H scoav dvatoXr\v. 



(£) 'ErtSidr) vno yr\v sgtl rtUGu. 

(tj) AvvovGr\g yuQ tfjg Ed nul xov E oqco[isvov Svvovrog 
%6 H xb srtopsvov uvutsXXov oqcctul, tov rtQOr]yov(isvov tov r 
vnsQ yr)v ovTog' cogts oXr\ vtisq yrjv oqutul. uvutsXXovgu ds 25 

OV% OQUTUl. 

(-9") dlCL TOV 7CQO UVTOV. 

(t) Jlcc to tov r\Xiov vtisq yrjv ovtcc acpuvr) ccvTr)v noislv 
tcqoccvutsXXsi yccQ uvTrjg. 

(lu) Tov yuQ rjXiov nQor^yoviasvov uvTrjg nui Slu tovto 30 

7CQ08vV0VT0g, OTS TO E SVVSL, ftSQLCpSQSlU 7] EQ CpULVSTUL 8v- 

vovGa, snsLdri to & vrtSQ yr\v sgtlv %u\ snoiisvov. -aul U71S%sl 
71UGU TOV TjXlOV V7VSQ tjlllgv £codiov. 




DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 2. 111 

ei opposita oceidit, dum autem ed occidit, opposita 
oritur 1 ); ergo circumferentia ed neque oriens neque 
occidens conspicitur, neque altera quae ei opposita est, 
sed totum supra terram motum apparentem faciens 2 ). 

II. Ex duodecim signis id quod illud antecedit, Pr ° p - 
in quo est sol, mane oriens conspicitur, id autem quod 
sequitur vesperi occidens. 

g ^ Sit zodiacus circulus a/3, hori- 

zon autem yd, et dodecatemorii 
^ circumferentia auferatur ed, in 
L qua media sit sol, et antecedens 
soli dodecatemorion sit drj } se- 
quens autem #9-; dico circum- 
ferentiam dq matutinum ortum, 
Ji circumferentiam autem eft ve- 

spertinum occasum facere. 

Circumferentia enim drj } quoniam plus dimidiam 
signi circumferentiam distat, oriens conspicitur, ita- , 
que ortum matutinum facit, ipsa autem de non con- 
spicitur oriens, neque vero ipsa e& interdiu oriens con- 
spicitur 3 ). Sed dum mundus convertitur, circumferentia 
drj ortum matutinum facit, ipsa autem de non conspici- 
tur oriens; denique circumferentia e& plus dimidii signi 
circumferentiam distans occidens apparet 4 )-, itaque efr 
occasum vespertinum facit, drj autem ortum matutinum. 

1) Eucl. phaenom. 11 (aliter scholio Graeco s propositio 13 
citatur). 

2) Conf. g%6Xiov 7] et in appendice 44. 

FIGURA similis exstat in codicibus ACE, nisi quod ad 
quadrantem §d adscriptae sunt litterae & s £, eaeque aequali- 
bus fere inter § d spatiis dispositae. 

3) Conf. GyoXiov i et in appendice 45. 

4) Conf. GyoXiov ta et in appendice 46. 




112 nEPI EIIITOA&N KAI AT2E&N B. 

y . 'Ev tco trjg vvxtog %q6vco svdsxa ^codCcov tisql- 
(pEQSta &scoQEltaL, £jj [isv toov TtQoavatstaXxotcov, itsvts 
cTs toov dvatsXXovtcov. 

"E6tco toov ^codCcov xvxXog 6 AB, oqC^cov ds 6 TA, 
xal acprjQrja&G) ^codCov TtSQicpSQSia r) TE, xa\ tcsqi 5 
\is6rjv avtrjv s6tco 6 rjfoog ETtl ^ <L 

tOV Z. ETtsl OVV VTtOXELtaL tcc 

a6tQa sxcpsvysLv tag tov rjXCov 

avyag tov r)XCov ovtog ETtl tov „ / \ * 

Z to7tov, drjXov oti to T a6tQ0V \ j 10 

E67tsQCav cpaLV0[isvr}v 6v6lv itoi- 

sltaL. co6ts bXov ro TAA rjpL- 

xvxXlov £| ^codCcov s6tC' XotTtcov Q 

aQa ?fj ^codCcov v7taQ%6vtG)v sv tco TBA r)[iLXvxXC(p xal 

(i(l) svog %ats%opiEvov tov TE vtio tov r)XCov tcc XotTtd Ttsvts 15 
dvatsXXovtd s6ttv co6ts svdsxa ^codLa cpaCvstaL. 

d' '. Tcov dnXavoov a6tQcov o6a aTtoXa^dvstai vrtb 

(iy)tov ^mdtaxov STtl td TtQog ccQXtov r) STtl td TtQog 
lis6r]^QLav {JLSQrj, sxslva aTtb trjg scoag ETtLtoXr^g snl 
trjv s67tEQCav s7tLtoXr)v 7taQs6tat dta 7tsvta\x,r]vov* 20 

"E6tco oqC^cov tb cpavsQov xal to dcpavsg 6 AB, xal 

(i6)tQ07tLXol [isv s6tco6av ol T/l\E7j) l6r]pLSQivbg ds 6 H© 9 
6 ds toov t,cpdCcov xvxXog 6 KHA®, xal s6tco sitl tr)g 
dvatoXrjg tQCa a6tQa ta M ® N' Xsyco btt ta M ® N 
dnb scoag dvatoXrjg s67tSQCav dvatoXrjv TtotsltaL dtd 26 
Ttsvta^irjvov. 



(t(3) Kal [17] (paivo[isvov Slu tov a . 

(ty) TovzEGtLV tov £a>dLay.ov npbg aQY.tovg f| kqos (isgtjll- 
Qoiav. 

(l8) Tug ditt[i£tQOvg avtmv Xafi^avsi. 30 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 3. 4. 113 

III. Nocturno tempore undecim signorum circum- 3° p ' 
ferentia 1 ) conspicitur ; sex quidem eorum quae antea 
orta sunt, quinque autem eorum quae oriuntur. 

Sit zodiacus circulus a/3, horizon autem yd, et 
auferatur unius signi circumferentia ys, in qua media, 
id est in puncto £, sit sol. Iam quia suppositum est 
astra solis radios effugere, cum sol est in loco f, 
manifesto astrum y vespertinum occasum apparentem 
facit; ergo totus yccd semicirculus sex signorum est # 
Cum igitur in semicirculo yfid reliqua sint sex signa, 
quorum unum ys a sole oecupatur 2 ), reliqua quinque 
sunt orientia; ergo undecim signa apparent. 

IV. Astrorum fixorum ea ; quae a zodiaco sive ad ^ p " 
septentrionales sive ad meridianas partes intercipiun- 
tur 3 ) ? a matutino ortu ad vespertinum ortum quinque 
mensium spatio pervenient. 

Sit circulus a/3 apparentem et occultam partem 
distinguens, et tropici sint yd s£, aequinoctialis autem 
rjfr, zodiacus auteui circulus xr}Xd', et tria astra p & v 
in ortu sint; dico astra p & v & matutino ortu vesper- 
tinum ortum facere intermisso quinque mensium spatio. 



1) Hic intelligit circumferentiam d#lecatimorium. AURIA 
in marg. p. 42 (Graeca scilicet 7i£QL(psQSiui ftscoQovvxai inter- 
pretans: vide praefat. ad p. 112, 1. 2). 

FIGURA similis exstat in codice E, nisi quod ibi litterae 
£ s aequalibus fere spatiis inter y {3 dispositae sunt. In AC 
notae £ s desunt. 

2) Autol. propos. 1 huius. 

PROPOS. 4: conf. libri primi propos. 2. 

3) r Inerrantium astrorum, quaecunque quidem sub Zodiaco 
circulo vel ad partes Septentrionales, vel ad Meridionales sita 
sunt' vertit et in margine hoc scholium addit Auria: c Zodiaco 
•s- [id est scilicet] vel ad septentrionem vel ad Meridiem po- 
sito.' Conf. 6%6liov iy et indicem nostrum s. cc7toXafi^dvsiv. 

Autolycua. 8 



1 14 nEPI EIHTOA&N KAI AT2E&N B. 

*Acpr\Qr\6%co yccg ^codCov %eQtcpe f Qeta r) ©&, xal xe- 

X[ir\6&co 8C%a %ara xb O, xal e%\ xov O e6xco 6 rjfaog. 

vvv {lev dr) ecoav dvaxoXrjv %otr\6exat xd M © iV, 6 

de rjAiog etg xd evavxCa xcov ^tpdCcov xtvovfievog %evxe 

(ls)^co6Ccov TteQicpeQeiav Kextvr\6d-co , xai eaxco e%t xov 77 5 

xotcov d%b \iev aQa xov O xoitov 6 r\Xtog %tvr\ftr\6exat 
(is)7tevxe ^cpdtcov %eQttpeQetav , d%b de xov H r)ixC6ovg 
(t£) ^codCov TtSQLcpeQetav, nal dvvovxog xov 77 xd M N 
ccCXQa d%b ecoag dvaxoXrjg e6%eQCav dvaxolr\v %otelxat. 
(irj) e . Tolg oi7iov6i xr)v jioQetov tjcbvr\v exa6xov xcov 10 
(i&)d%Xavcjv a6XQcov xdg xe dvaxoXag xat xdg 6v6etg 
e6%eQi'ag xe %al ecpag oV evtavxov %otetxat. 

"E6xco oqCQcov \Cev 6 AB, XQo%txol de ot TA EZ, 
t6r\iieQtvbg de 6 770, 6 de xcov ^cpdCcov KvxXog 6 KHA®, 
xal a6XQ0v xt fioQetoxeQOv e6xco xb M' keyco oxt xb M 15 
a6xQ0v d%o ecqag dvaxokrjg e%l ecoav dvaxoXr\v %aQ- 
e6xat oY evtavxov. 



(ls) "Slors xrjv TIH r)(iL60vg £cpdiov sIvccl dicc xo xr\v SH 
g' £coSlcov slvcu. 

(t<5) Tovxsgxiv ccno xov H r)(ii6ovg gcodiov nsQicpsQSLccv 20 
dns%cov y.lvslxccl sni xo H. 

(i£) ^TnonsLXccL xcc M N 6wccvccxsX\ovxcl xco & %cc\ ccno- 
Sslkvvxccl [isv nsoi xcov M N , 6vvccnodsiv.vvxocL Ss Y.CU nSQL 
xov &,xov sni xcov £cp$frov ov yccQ Sfivrj(i6vsv6sv ccvxov sv xfj 
nQ0xcc6SL. 25 

(irf) Boqslov gcovrjv â– x.ccXsl xo dno xov l6rj[iSQivov inl xov 
§6qslov nolov dLcc6xr}(ioc, o S6xlv r) xoc&' rjficcg oUovfisvrj. [xoci 
xa £' kXl[iccxcc.] 

(l&) Tccg cpccLvopsvccg XsysL' dicc yccQ xb z xov cc fyiQXlov 
SrjXov oxl ccl ccXrj&Lvcci 8l' svlccvxov syyL6xcc snLxsXovvxccL. 30 

FIGURA, quae in codicibus ACE ad qnartam propos. 
adscripta est, intra circulum ccrjpfi- rectas tantum, non curvas 
lineas exhibet. Quapropter Auria, qui hanc figurae formam 
repetit, in marg. p. 42 adnotat r Diametros tantum accipit'. 

1) Conf. 6%oXlov ls et in appendice 47. 

2) Conf. tg et in app. 48. 3) Conf. t£ et in app. 49. 



DE ORTIBUS ET OCC. H. PROPOS. 5. 



115 




Auferatur enim unius signi circumferentia #{;, quae 
in o bifariam secetur, et sit sol in o. Iam sic quidem 

astra p & v matutinum or- 
tum faeient, sol autem, in 
contrariam partem signorum 
se movens, quinque signo- 
| 9 rum circumferentiam percur- 
rat, sitque in loco tt 1 ); ergo 
a loco o sol quinque signo- 
rum circumferentiam percur- 
ret, ab rj autem dimidii signi 
circumferentiam 2 ), et puncto 
ri occidente astra p # v a matutino ortu vespertinum 
ortum faciunt 3 ). 

Y. Iis, qui zonam borealem 4 ) incolunt, unum- Pr ° p - 
quodque astrorum fixorum et ortus et occasus vesper- 
tinos matutinosque 5 ) intermisso annuo spatio facit. 

Sit horizon afi, tropici 
yd £%, aequinoctialis rjd', 
zodiacus circulus xr]Xd , J et 
sit astrum quoddam pro- 
pius septentrionibus situm 
ft; dico astrum /Lt ab ortu 
matutino ad ortum matu- 
tinum intermisso annuo 
spatio perventurum esse. 




4) Conf. g%6?uov ir\ et in appendice 39. 

5) Conf. 6%6liov t-9- et in appendice 50. 

FIGURAE duae, quae in codicibus ACE ad quintam pro- 
positionem adscriptae sunt, similes sunt ei, de qua ad prop. 4 
(p. 114) diximus. Item Auria, qui una tantum figura utitur, 
rectas lineas intra circulum habet. 

8* 



116 nEPI EIIITOA&N KAI AT2E&N B. 

'A(pr]Qi]6&<D yaQ r)^iL6v ^cpdCov r) ©N 9 xal xov 
r)XCov eitl xov N yevopevov rb & cc6tqov ecpov dva- 
reXXerco^ xal rfj i^ijg vvxrX dcpr]Qr]6^co TtSQLCpeQeia i) 
N&, xal rij N& earco i6r\ r) 0&, xal xolvy] 7tQ06etXr]- 
cp&co i) NO' oXr] ccQa r) EO olrj rrj N® l6r\ e6rCv. 5 
r) de N® i){iL6ovg e6rl t,cp8Cov' xal i) %0 aQa r)[iC6ovg 
hcrl t,cpdCov TteQicpeQeia. xal eitel tov N TtQoavareXXet 
rb ©, rcp 8 e & a\na eorlv 6vvavareXXov rb M, tiqo- 
{v)reQov aQa rb M rov N dvareXXet. xal rovro aiel 

(xa) e<5rai) ecog av 6 rjktog exTteQteX&cbv oXr]v rr)v NAHK® 10 
TteQtcpeQeiav dcpCxrjraL enl rb N' co6re rb M ddrQov 
aitb ecpag dvaroXijg ezti ecpav dvaroXr)v 7taQe6rat 6V 

(n§) evLavrov. to avrb de e6raL xal eitl rrjg e6iteQCag 
eTttroXrjg. 

IldXLV rcov avrcov v7toxet^Levcov, eitel rb M a6rQov 15 
rov & jioQetoreQov e6rLV apa de avrcp 6vvavareXXeL, 

(v.y) ov% dpa aQa avrcp 6v6eraL. 6vvdv6eraL ovv rcp M 
rcov eTtopevcov rt rcp &. 6vvdvverco rb N, xal rcp N 
e6rco xard dLa^ierQov ro #, h«1 dcpr]Qr\6&co rj[iC6ovg 

(nd) ^codCov TteQLCpeQeta i) &O m rov ccQa i)XCov ertl rov O 20 

(v.) 'Asi yuQ xrjv s^rjg vv%xu dLU7tOQSvo(isvov xov rjXCov dsl 
xo & 7tQ0uvuxeXXsi cbg rjyovfisvov. gvvuvuxsXXsl ds uvxcb xb M. 
dsl ds xovxo sgxul svxbg 7tsvxu[irjvov , xovxsgxl xrjg scnsQCug 
snLXoXrjg. Xoltiov ds xug aXXag cpctGSLg TtoLslxaL scouv dvciv uai 
sgtisqCuv Svglv , scog ov sX&cov S7tl xo N 6 r)XLog xrjv scoav 25 
avxov S7tLxoXr)v TtotSLxaL, cog sv xolg sj-r)g XsysL. 

(xa) Kal sni xov %vvbg %aXsi' y.ad'' sY.aGxr\v yaQ vvxxu 
cpaCvsxai dvaxsXXcov, scog b rjXiog snl xb avxb cp&aGrj , onov 
ovxog avxov 6 -avcov xrjv nQcoxrjv scouv uvuxoXr)v snoLr\Guxo. 

(x{3) 'Enl xr)g scnsQCug snLxoXr)g r) dsC^Lg sl ysvoixo, %uxu 30 
xu qyj&svxu xrjv nsQLcpsQSLuv ucpuLQOvvxsg xrjg vvnxbg r]v b rjXLog 
dianoQSvsxuL * ucpuLQOV(jLSvrjv snoLrJGuxo ov% rjv [isXXsl tiolslg^ul. 

(xy) Trjv scouv uvxov Svglv nui xrjv scnsQCuv XeysL. 

(%8) Tov yuQ jsi uvuxsXXovxog xb N Svvsl. %ui bvvsL TtQiv 
xbv rjXiov uvuxslXuL) 6 sgxlv scou uvxov SvGig. 35 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 5. 



117 



Auferatur enim dimidii signi circumferentia &v, et, 
cum sol ad v pervenerit, astrum & matutinum oria- 
tur, et proxima nocte auferatur circumferentia v%, et 
ipsi v% aequalis sit o#, et communis adiungatur ipsa 
vo) ergo tota £o toti v& aequalis est. Circumferentia 
autem v& dimidii signi est 1 ); ergo etiam £o dimidii 
signi est. Et quoniam astrum # prius quam v ori- 
tur 2 ), simul autem cum & astrum p oritur, ft igitur 
prius quam v oritur. Atque hoc semper fiet ; donec 
sol, postquam omnem vhrjxft circumferentiam per- 
currerit, ad v perveniet 3 ); itaque astrum p ab ortu 
matutino ad ortum matutinum intermisso annuo spatio 
perveniet. Idem autem de vespertino ortu fiet. 

Rursus iisdem suppositis, quia astrum p propius 
septentrionibus est quam # et simul cum eo oritur, 

non igitur simul cum eo 
occidet 4 ). lam simul cum 
^ astrum quoddam eorum 
quae sequuntur occidet. 
Simul occidat v, et ipsi v 
iuxta diametrum opposi- 
tum sit %, et auferatur 
dimidii signi circumferen- 
tia £o; ergo, cum sol ad o 
pervenit, astrum £ matutinum oritur, et v matutinum 
occidit 5 ); ergo etiam \n, matutinum occidit. Sed diurno 




1) Ut ponitur. AURIA in marg. p. 44. 

2) Autol. de sphaera propos. 9. 

3) Conf. 6%6liov % et in appendice 51. 

4) Autol. U 

5) Conf. cxoXiov xtf et in appendice 52. 




118 nEPI EIIITOA&N KAI ATZE&N B. 

(ks ) yevopevov to & cc6tqov iooov dvareXXei, rb de N 
icoov dvveo ' %ai rb M aoa iopov dvvei. hv ds rco rrjg 
r)\i£Qag %qovco b r)XLog dLeQ%e6&oo iteQKpeQeuav rr)v 0/7, 
xal rfj IIO l6r\ e6roo r) P&. xotvr) 7tQ06eLXr\<p&co r] PO' 
r) aQa &0 oXr\ rfj PII i6r\ e6rCv. r) de fiO r\\iC6ovg 
^opdCov TteQKpeQeid e6xiv xai r) PII aQa r)\iC6ovg £<p- 
dCov TteQifpeQeid e6rtv rov aQa r)XCov hni rov II ovrog 
rb P eooov dvareXXet. xal TtQoavareXXet rb B rov P, 
rov de & dvareXXovrog rb N icpov dvvet, xai 6vv- 
dvvet avrop rb M' rb M aQa icpov dvvet rot) r\XCov 10 
hni rov H ovrog. xai rovro atei e6rat, ecog dv 6 r)ltog 
eKiteQteX&cbv oXov rbv xvxXov d<pCxr\rat hiti rb O oV evt- 
avrov. rb avrb de e6rat xai hiti rrjg e67teQCag 8v6ecog. 
g'. "Exa6rov roov hiti rot; %ooQtaxov rerayytevoov 
a6TQCov ditb rrjg ecoag hittroXr\g h%i rr)v e6iteQCav hitt- 15 
roXrjv TtaQayCyverat , ditb de rrjg e6iteQCag hittroXrjg 
hiti rr)v iooav dv6tv itaQayCyverat, dnb de rr)g iooag 
6v6eoog kitl rr)v e6iteQCav 6v6tv, ditb de rfjg e6iteQCag 
dv6eoog hni rr)v iooav hittroXr\v , xai d%b \iev rrjg 
£67teQCag dv6eoog hni rr)v icpav h%troXr)v 6V r)\ieQoov A', 20 
xai rovrov rbv %qovov oirre dvareXXov ovte dvvov 
OQarat, aitb de rrjg eooag eTttroXrjg hiti rr)v e6%eQCav 
e7ttroXr)v dtd itevre \ir\voov TtaQayCyverat, xai rovrov 
rbv %qovov dvareXXov &ecoQr]&r]6eTaL, ditb ds rrjg 
§67teQCag eTttroXrjg hiti rr)v eooav 6v6tv 7taQ£6raL 6Y 25 
r){i£Qcov X\ %ai oirre dvariXXov o^ra dvo\i£vov <paC- 
v£TaL, ditb d£ rrjg icpag dv6£cog hni rr)v i6%£QCav 
6v6lv dLa 7t£VT£ \irjvcov TtaQayCyveraL, xai rovrov rbv 
(xg) %qovov dvo\ievov oQaraL. 

(xs) Tov ovv rjXtov inl xb E ysvofisvov xo O saov dva- 30 
xelXsL. nqoavuxsXXsL ds avzov xo P. cvvavaxsXXst 8s xm @ 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 6. 119 

tempore sol circumferentiam oit percurrat, et ipsi o% 
aequalis sit p(j. Communis adiungatur ipsa 00; ergo 
tota £o toti Qit aequalis est. Sed £o dimidii signi 
circumferentia est; ergo etiam Q7t dimidii signi cir- 
cumferentia est; ergo, cum sol est ad % y punctum q 
matutinum oritur. Et £ prius quam q oritur, et ipso 
| oriente occidit v ruatutinuni, et simul cum eo \l 
occidit; ergo yt, matutinum occidit, cum sol est ad %. 
Atque hoc semper fiet, donec sol, postquam totum 
circulum percurrerit, ad o perveniet annuo spatio. 
i Idem autem de vespertino occasu fiet. 

. . Prop. 

VI. Unumquodque astrorum, quae in zodiaco 6 
posita sunt, ab ortu matutino ad ortum vespertinum 
pervenit, tum ab ortu vespertino ad occasum matu- 
tinuin, deinde ab occasu matutino ad occasum vSsper- 
tinum, denique ab occasu vespertino ad ortum matu- 
tinum, et ab occasu quidem vespertino ad ortum 
matutinum XXX diebus, quo temporis spatio neque 
oriens neque occidens conspicitur, ab ortu autem matu- 
tino ad ortum vespertinum quinque mensibus per- 
venit, quo tempore oriens conspicietur, ab ortu autem 
vespertino ad occasum matutinum XXX diebus per- 
veniet, quo tempore neque oriens neque occidens 
apparet, denique ab occasu matutino ad occasum 
vespertinum quinque mensibus pervenit, quo tempore 
occidens conspicitur. 

xb M. xat ovxcog f'fl)S ov sni xb M dcpi%r\xaL 6 TJXiog , rj dno- 

tiSLt,Lg UQ0SL6LV , C06XS CpaLVS6&aL LLSV XO 7tQ0 XOV SV Cp S6XLV 

6 rjXiog scpov, xb ds M llovov cpacvso^aL llsxu xb cpavfjvaL scoov, 
scog oi) svcavxov naQsX&ovxog, oxuv 6 rjliog sni xb H s\&t], 
5 tcccXlv scoov cpavj]. 

(vl<5) Slg ds nui xovxo dsi sotaL scog xov £' SLQTj-iicog 7\qllt\~ 
vsv68, xai xb dvco ncog slQrjxaL, sv xolg tcqo uvxov. 



120 



IIEPI EIIITOA&N KAI AT2E&N B. 



"E6xco oqC^cov 6 AB xb cpaveQov xai xb dcpaveg 
xrjg Ccpaioag. £<pdiax6g de 6 Iz/, xai cc6xqov xl e6x<o 
e%i xfjg dvaxoXfjg xb z/, xai d%eLXr\cp$co r)[iC6ovg £e>- 
dCov iteQLcpeQeia f) 4E, %ai -xaliv r) ZT %ai r) FH 
xal r) &A' cpaveQOv 
dr) oxl xov f)XCov e%i 
xov E 6riaeCov bvxog r , 
xo A atitQov ecpav §j Gig 
e%LXoXr)v TtOLelxaL. 
e6xco de r]v TtoQeve- 
xaL 6 rjXLog ev xfj 
vvxxl TtegLcpegeLa r) . 

. £G718QIC( 

EK, xaL Xfj EK l6Y\ ^vaxoXr; 
d%eLXr\cp%co r) AA, 
xai xoLvr) r) AE' oXr\ aQa r) AE oXr\ xfj AK i'6rj eCxCv. 
r){iC6ovg de t^codCov e6xiv r) AE' r){iC6ovg aQa xai r) AK' 
xov aQa f)XCov e%i xov K bvxog xb A cc6xqov e%LxeXXo- 
[ievov OQaxaL ecpov. xai %QoavaxeXXet avxov xb A. 
%ai xovxo aiei e6xaL ecog av 6 rjXLog dcpCxrjxaL e%i xb 
Z 6r){ielov. %ai yevopevov e%i xb Z xai d%e%ovxog 
(*£) r)\kC6ovg ^cpdCov %eQLcpeQecav xr)v rZ, xb A cc6xqov 
e6iteQCav e%LXoXr)v itoLelxaL' xb aQa A cc6xqov d%b 
ecpag i%LXoXf\g e%i e6%e^Cav e%LxoXr)v %aQayCyvexat 6lcc 
%evxa\ir]vov %evxe yccQ ^cpdCcov e6xiv r) EZ %eQccpeQeLa, 
Kai cpaveQOV oxl %evxe ^codia dLcc %evxa[irjvov dLeQ%exaL. 




15 



20 



25 



(k£) Tov yccg r)Xlov ln\ xov Z ovxog, xov T hcxlv sGnEQiu 
dvGig. xov de r dvvovxog xb A dvaxsXXec xov ccqci rjXiov ini 
xov Z ovxog, xov d sGnsQia s-jiuoXr'] Igxiv. 



FIGURA similis exstat in codicibus A CE, nisi quod in AC 
zodiacus eandem positionem habet quam in superioribus figuris 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 6. 12 L 

Sit circidus afi apparentem et occultam spbaerae 
partem distinguens, zodiacus autem yd, et astrum ali- 
quod d sit in ortu *), et auferatur dimidii signi circum- 
ferentia de, ac rursus %y et yr\ et ##; apparet igitur, 
dum sol est in puncto e, astrum 6 ortum matutinum 
facere 2 ). Sit autem ea quam sol noctu percurrit cir- 
cumferentia ex, et ipsi ex aequalis auferatur dX, et 
communis addatur ke; tota igitur de toti hc aequalis 
est. Sed dimidii signi est 8e 3 ); ergo etiam Xn dimidii 
signi est; itaque, cum sol est in puncto k, astrum k 
matutinum oriens conspicitur. Et prius quam X ori- 
tur 8. Idque semper fiet, quoad sol ad punctum g 
perveniet 4 ). Et cum sol ad g accessit circumferentia- 
que yt,, quae est dimidii signi, distat 5 ), astrum 8 or- 
tum vespertinum facit 6 ); ergo astrum d ab ortu ma- 
tutino ad ortum vespertinum quinque mensibus per- 
venit; nam quinque signorum est circumferentia e£, 
atque apparet quinque signa quinque mensibus per- 
curri 7 ). 

quae ad propos. 5 adscriptae simt. Notas emcc [scoa AC] 
dv6ig etc. om. E itemque Auria. In A vox £67ceqlcc ante dva- 
toXrj corrupta est. 

1) Partes orientales sint versus S: occidentales versus y. 
AURIA in marg. p. 47. 

2) Apparentem ortum matutinum hoc loco intellegendum 
esse significat Auria definitionem 6 libri primi in marg. p. 47 
citans. 

3) Ut ponitur. AURIA ibidem. 

4) Lege scho. 2 in 5 huius libri 2. AURIA ibidem [id est 
in appendice* huius editionis scholium 51]. 

5) Grad. 15. AURIA ibidem. 

6) Apparentem ortum vespertinum significari similiter ac 
supra (adn. 2) adnotat Auria. Praeterea vide 6%6Xlov %£ et 
in appendice 53. 

7) Conf. in appendice scholium 54. 



122 



IIEPI EIHTOASN KAI AT2E&N B. 



'O^toCoog drj dst%d , r\6Exat xal xa kotitd xa otd xr\g 
TtQotdOEcog. axoXovd-oog yaQ xr)v Z.TH nsQtcpEQEtav Qtsk- 

(%r\) &Q3V 6 r\ktog svbg £,<pdCov ov6av xr\v scpav dv6tv Ttotst 
x<p A aOXQCD' nal cpavsQov cog dta r\(iEQo3v XQtdxovxa. 
sxi ds xr\v H& dtsk&ojv Ttsvxs t,<pdCo3v ov6av xr)v 

(%#•) stiTtsQiav dv6tv Ttotsl x<p zJ cc6xqg) xal did [irjvojv 
Ttsvxs. Ttdktv 6s xr)v SAE 6 rjktog 8tSQ%6^iEvog xal 
E7tl xb E TtaQaysvoiisvog xr\v scpav dvaxokr\v itotst 
xcp A a6xQ<p xal dtd r\[iEQ<DV X' ' svbg yaQ £<pdCov 

N 0tSt6tV TtEQtCpSQEtaV. 

(\) %. r '06a a%oka\L$dvsxat vito xov ^tpdtaKov srti xd 

(\u)itQog aQxxovg, sxsCvav ai stpat dv6stg xcov scpcov sitt- 

xokoov 7tQor\yovvxat , o6a ds aitokaix^dvsxat v%b xov 

t,tpdtaxov STtl xa 7tQvg ^s6r\^pQtav, sxsCvoov at sqoat 

ETttxokat xoov eoooov dv6soov 7tQor\yovvxat. 

"E6xoo oqC^oov 6 AB, 6 de xoov ^cpdCoov xvxkog o 



10 



15 



(v.r\) Tov yuQ r\\tov ovxog sni xov H, xov navxbg nsQt- 
svs%&svxog xov T uaxQov sativ r) scpu sntto\r). rov ds T dvcc- 
rsWovrog rb d dvvsf rov uqu r)\tov sni tov H bvtog, tov A 
7] scpu dvaig, %ui ovts uvursWov ovts dvvotisvov OQurut rb z/, 20 
sv oacp rr\v ZH nsQicpsQSiav 6 r\\iog dtunoQSvsrat, rovrsart rdg 
\' rjfisQag. srtstdr) nQOs\&6vrog avrov dnb rov Z, ovxstt uns%ov 
rb T ts iiotQag ov cputvsrut tr\v sonSQtav dvatv notovfisvov, 
coars ovds rb %ard didfisrQOV uvrco rb d rr)v sonsQtav sntro\r)v 
qpatvsrat noiovfisvov. nd\tv rov r)\tov nQO rov II ovrog rb T 25 
(ir) ans%ov rdg ts fiotQag ov cpatvsrat rr)v scoav sntro\r)v noiov- 
fisvov ov-aovv ovds to xara dtdfisrQOV uvrco rb Z/ xr)v scoav 
dvciv notoviisvov. 

(x-9 1 ) Tov yaQ r)\tov snl rov ovtog v.a\ nsQtsvs%Q-svtog 
xov navtbg xca tov © ytata tb Z ysvofisvov tov ds J y.utu 30 
tb T, tov d satut sansQtu dvatg. 

(X) 'Ev xovtco nsQi scpug dvascog \syst Y.ut usqI scpug snt- 
to\r\g. 

(\u) 'Avxi xov slg xu nQor\yov(isvu (isqtj xcov scpcov sntxo\cov 
yivovxut ui scout dvastg. 35 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 7. 



123 




E67CSQLCC 

SvOls 



S67CSQLCC 

ccvccTolr\ 



Iam similiter reliqua etiam quae propositio con- 

tinet demonstrabuntur. Nam deineeps sol, cum circum- 

ferentiam £yrj, quae 

est unius signi 1 ), per- 

cucurrit, astro d oc- 

casum matutinum 2 ) 

efficit, id quod diebus 

triginta fieri appa- 

, l9 K ,ret 8 ). Porro, post- 
ccvcctoXrj ' 

quam circumferen- 

tiam rjd', quae est 

quinque signorum, 

percucurrit, astro d occasum vespertinum, idque quinque 

mensibus, efficit 4 ). Rursus circumferentiam &ds sol per- 

currens, cum ad s pervenit, matutinum ortum astro d 

efficit, idque triginta diebus 5 ); unius enim signi cir- 

cumferentiam absolvit ). 

VII. Quaecunque astra a zodiaco septentrionem 7 
versus intercipiuntur, eorum occasus matutini ante- 
cedunt ortus matutinos; quaecunque autem a zodiaco 
meridiem versus intercipiuntur, eorum ortus matutini 
antecedunt occasus matutinos. 

Sit borizon a/3, zodiacus autem circulus yd, et 



Prop. 



1) Grad. 30. AURIA in marg. p. 47. 

2) Apparentem scilicet, per defiii. 7 libri primi, ut Auria 
adnotat. Similiter paulo post, ubi de vespertino occasu agitur, 
definitionem 9 citat. 

3) Conf. 6%6%lov y.rj et in appendice 55. 

4) Conf. 6%61lov k& et in appendice 56. 

5) Ut annotatum est in schol. 2 [id est in append. schol. 54] 
in hanc proposit. AURIA in marg. p. 48. 

6) Conf. in appendice scholium 57. 



124 



IIEPI EIIITOA&N KAI AT2E&N B. 



jTz/, xccl cc6tqov xv sn\ Trjg dvaToXrjg s6toj to z/, 
fioosioxBQOv ds xb H to aQa z/ cc6tqov rc5 H cc6tqg) 
daa asv dvarsXXst, ov% daa 8s dvvst' oo6ts ttiov sito- 
asvcov nvl too A a6TQoo rb H 6vvdv6sTat. 6vv- 
dvvsToo too ©, %a\ s6toj too & xaTa dtdasTQOv t6 E, 5 
Kal ditsiXr\cp^oo r)at6ovg ^oodtov TtsQtcpsQSia r) AK, xal 
hi r) EA. nal STtsl 



TOV ijXtOV S7ll TOV 

K ovTog t6 z/ sooov 
(Xfi) dvaTsXXst, too ds 
zJ daa dvarsXXst 
zb H, tou aQa 
r)Xtov S7tl Toi) K 
bvTog to H sooov 
dvaTsXXst. TtdXtv 

STtsl TOV r)XtOV STtl 



scoov 8vvsl 
xb r\ 




SCOOV S7tLTSXXSL 

xb fj hcci xb fi 



scoov dvvsi 
xb [l 

toi) A Toitov ovTog to E sooov dvaTsXXst, tov ds E 
dvaTsklovTog to & dvvsi [xal to H], rov aQa r)Xtov 
STti tov A bvTog to H sooov dvvst' 6vvQvvsi yccQ to 
H tc5 S. dXXa uat stiI tot) K bvrog sooov dvarsXXst' 20 
G36TS sv co 6 r)Xtog Tr)v KTEA TtSQtcpSQStav dtst6tv, 

(Xy)To H cc6tqov scoov dvvst. %a\ s'6Ti asi^cov r) KTEA 
TtsQicpSQSta Trjg AzlK 7tsQtcpsQsiag, %a\ itQor\yslTat to A 

(X8)tov K' dnb aQa sooag dvaToXrjg s%\ sooav dv6tv itaQa- 



(X$) Kccl siQrjtaL 8s cbg xov H r) scpcc ccvccxoXr). 25 

(Xy) 'Ensl yag r) EA rrj zlK torj, r) 8s EAd iXccxxcov r){iL- 
kvhXlov, kccl r) AAK clqcc sXccxxcov r)(iL%VK.Xiov ' cogts r) XoLiti\ r) 
KTEA fiSL^cov r)\XL%v%Xiov . 

(X8) Tb v6tsqov XsysL dvxl xov $qccSvtsqov y.o.1 8lcc tcXsl- 
ovog %q6vov, xb 8s tiqotsqov uvtI tov &ccttov y.cc\ 8l' sXcco6ovog 30 

XQOVOV. 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 7. 125 

astrum aliquod in ortu sit d 1 ), et magis septentrionem 
versus ^; ergo astrum d simul cum astro r\ oritur, 
neque tamen simul occidit 2 ); itaque astrum r\ simul 
cum aliquo eorum quae astrum d sequuntur occidet. 
Occidat simul cum & 7 et ipsi # iuxta diametrum oppo- 
situm sit e, et auferatur dimidii signi circumferentia dx, 
itemque eX. Et quia ; cum sol est in x, astrum d 
matutinum oritur, ac simul cum d oritur r\, cum igi- 
tur sol est in x, matutinum oritur r\. Rursus quia ; 
cum sol in loco X est ; e matutinum oritur ; oriente 
autem e occidit # 3 ) ; cum igitur sol in X est ; r\ matu- 
tinum occidit; nam r\ simul cum # occidere siippositum 
est 4 ). Sed ; cum sol est in x, idem rj matutinum ori- 
tur 5 ); itaque, cum sol circumferentiam wyeX percurrit 6 ) ; 
astrum r\ matutinum occidit. Et maior est circum- 
ferentia xyeX quam Xdx 1 ), atque astrum X ipsum x 
antecedit; ergo astrum rj ab ortu matutino ad occasum 



FIGURA similis exstat in codicibus ACE, nisi quod zodiacus 
eandem positionem habet quam in figuris theorematis 5. Notas 
acpov [scoov AC] dvvsi xb fj etc. om. E. Pro fj C utroque loco 
exhibet v 

1) Partes orientales sint versus d punctum, occidentales 
versus y: septentrio in a et meridies in puncto. AURIA in 
marg. p. 50. 

2) Autol. de sphaer. 9. 

3) Eucl. phaenom. 6. 

4) Haec quae Graecis avvdvvs i yccQ tb H xta © respondent 
Auria in versione sua omittit, addit autem in margine f Quo- 
niam suppositum est cum astro F [id est &] simul occidere'. 

5) Conf. initium demonstrationis quae propositionem 6 
sequitur (p. 120). 

6) A motu mundi ab ortu ad occasum. AURIA in marg. 
p. 50. 

7) Vide a%6Xiov Xy et in appendice 58. 




M 
la 
vl 5 



126 nEPI EniTOASiN KAI atsesn b. 

yiyvexcu v6tsqov, xal dico scpag dv6scog stc\ scpav dva- 

TOXrjV 7CQ0TSQ0V. 

ndliv s6toj stcl xr)g dvatoXrjg votlojtsqov rb M 

a6TQ0V. Xal S7CSL TO M O.6TQ0V TG3 [ISV A aOTQG) d{lt 
dvaTsXXov tcqotsqov dvvst, TOJV TCQOTjyOV^lSVCOV tlvI 
avTov to M 6vvdv6sTaL. 6vvdvvsTco tco N, xal s6toj 

(Xe) tod N xard dLapsTQOv to &, xal aTCSLXrjcp&G) r)[iC6ovg 
ZjpdCov TCSQLcpsQSLa r) &0. xal sicsl roi) r)XCov sicl 
tov K ovrog t6 z/ sodov dvaTsXXsc, nal to M sojov 

(X?) dvaTskXsL. jcdXcv stcsl tov r)XCov ovTog stcI tov O t6 10 
[lsv & scpov dvaTslXsLj t6 aQa N dvvsc. tov ds N 
dvvovTog xal to M Svvsl, gj6ts xal tov r)XCov stcl 
tov O ovTog to M scpov dvvsi. dXXd iir)v xai stcI 

(X£) tov K ovTog sooov dvhsXXsv. xal s6tlv kXdzzcav 6 



(Xs) "OxttV V71UQ%7] TlttXtt SittflSXQOV Xtt ttGXQtt , OV"A SGXLV 15 

slnsiv noZov egxl xb nQor\yovfisvov. iccv yccQ kccxcc xr\v %Cvr\Giv 
xov 7tttvxog cbg dnb ccvaxoXrjg inl dvGudg Xdficofisv xb dvaxoXi- 
y.coxsqov r)yovfisvov, slxcc UQ^dfisvoL ccnb xov fisxcc xb inl xr)g 
ttvccxoXrjg bvxog ins^Ccofisv scog xov r\fiLHV7iXCov , xbds xovds 
TjysLxcci TLccl [xods xovds r\ysLxa.L\ xb fisv snl xr\g dvaxoXr)g snb- 20 
fisvov, xb ds snl xrjg dvoscog r\yovfisvov. xb v.axonLv dh ndXiv 
xov inl xrjg avccxoXrjg bvxog Xccfiovxsg cog snofisvov (ovxco yccQ 
â– accl Kccxcc xrjv xov nccvxog %Cvr\GLv), sccv ins^Ccofisv scog xov fjfiL- 
%v%XCov [%al xov sveovvfiov], xods xcods snsxccL <%tcu^> sgxccl 
snoasvov xb iv xfj Svgsl xco iv xij ccvaxoXfj. r)v 8s y.cd r\yov- 25 
fisvov xov ccvxov. sl ds (isCgcov sl'rj rKiLKVxXCov nsQLCpsQEicc, xoxs 
drjXov yCvsxccL xb nQor\yov\isvov iv. xr)g xov nccvxbg ynvrjGsrog' xb 
fisv yccQ sXccxzov ccns%ov %uxa xcc sndfisva rjfiLKVKXLcc xb sno- 
fisvov icxL, xb ds nXsov dns%ov hccxcc xu snbfisvcc r)yovfisvov 
■accxu xr\v &sglv xcov £codCcov. y.ccxcc xcc snbfisvcc Xttfi^dvovxccL 30 
r)fiLV, b sgxl fisxcc xr)v %Cvr\GLV xoov £codCcov X unb dvGficov inl 
dvccxoXdg. 

(X?) TIsQisvsx&svxog xov navxbg v.a.1 xov JT inl xov A 
ysvofisvov, xov 8s & snl xov N. 

(X£) Tovxsgxl xov %qovov, iv cb xr\v OTK nsQicpSQSiav dtcc- 35 

nOQSVEXCCL. 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 7. 



127 



saov Svvsl 
to 7\ 



matutinum posterius, et ab occasu matutino ad ortum 
matutinum prius pervenit 1 ). 

Rursus sit in ortu magis meridiem versus astrum ft. 
Et quia astrum p, simul cum d oriens, prius occidit 2 ), 
cum aliquo eorum quae ipsum d antecedunt astrum p 
occidet. Occidat simul cum t*j et ipsi v iuxta diame- 

trum oppositum 
sit |, et auferatur 
dimidii signi cir- 
cumferentia £o. Et 
quia, cum sol in 
% est, astrum d 
matutinum oritur, 
astrum quoque ^ 
matutinum oritur. 
Rursus quia, cum 
astrum | matutinum oritur, astrum igitur 
Sed occidente v occidit etiam ft 4 ); itaque, 
cum sol est in o, astrum [t matutinum occidit. Verum 
etiain, cum sol in x erat 7 ipsum [i matutinum oriebatur. 




S(pOV STtLTsXXsL 

xb fj y.cu t6 u 



sol est in o 

v occidit 3 ). 



1) Posterins, id est tardius et maiori temporis spatio: 
prius, id est citius et minori tempore. AURIA in marg. p. 50. 
Et conf. scholium Graecum XS. 

2) Autol. de sphaer. 9. 

3) Eucl. phaenom. 6. 

4) Supponitur enim ipsum v simul occidere cum ipso p 
astro. AURIA in marg. p. 51. 



128 HEPI EIIITOA&N KAI AT2E&N B. 

XQOVog sv <p 6 qfoog zrjv KO TCSQccpSQSLUv 6lsq%szul, 
(Xrj)xul %Qor\yslzuL tb Ktov O' dicb uqu zfjg sooug dv6soog 
sicl scouv dvuzoXr\v tcuqs6zul v6zsqov, xul dicb sooug 
dvuzolfjg stcI scpuv 6v6lv tcqozsqov. 
(X&) r\ . "06u utcoXu^uvszul vicb zov c^cpdLUXOv xazd 5 
zdg avazoXdg stcl zd TCQog uQXzovg, sxslvoov aC s6tcsqlul 
dv6stg TtQorjyovvzat zoov s6tcsqCcov stclzoXoov, o6a ds 
TtQog tis6r]tif}QLav vicb zov l^oodLuxov uTCoXupfidvszuL, 
sxsCvoov aC s6tcsqlul avazolal TtQor\yovvzuL zoov s6tcs- 

qCcOV 8v6SCOV. 10 

"E6zco oQCt,cov 6 AB xul 6 zcov t,oo8Coov xvxXog 6 
Jz/, xal cc6zqov zl STtl zfjg dvuzokf\g stcI zd TCQog 
uQxzovg s6zoo tb H' zb aQa H d[iu iisv zoo zl dva- 
zslksL, ov% u[iu ds Svvsl' zeov ccqu stcoiisvoov zlvl 
zoo z/ u6zqco 6vvdv6szui zb H. 6vv0vvszoo roo &, 15 

([l)xUL U7tSLlr]cp&00 i)llL60Vg lcpdLOV TCSQHpSQSLU r\ ®K, xul 

szl r\ TA. stcsl zov r\Hov stcI zov K ovzog zb & 
s6tcsqlov Svvsl, zov ds & dvvovzog xu\ zb H dvvst, 

(Xrf) Td £cq8lu uno dv6[icov sni uvuToXug xr\v $s6lv s%sl. 

olov S6TC0 KQLOS Sni TCQV 8v6[LC0V. (IETU UVTOV S6TL TUVQOg STll 20 

uvuToXug, eItu 8l8v[iol ini uvuToXocg %al i^g 6[ioCcog navxa. 
â– xui s6tlv in6[isvu [isv tSc vno8s%6[isvu tov r\iiov , olov uno 
yiotov b TavQog tco kqlcq in6[isvog, dno tuvqov 8l'Sv[iol tco 
tuvqco inofisvoL, r)yov[isvu 8s y.uru ty)v %Lvrj6LV tov nuvTog 
unb uvutoXcov sni 8v6[iug. ccg 8i8v[iovg rjysLe&UL tov tuvqov 25 

KUL TaVQOV Y.Q10V. 

(X&) 'Ev tovtco ytul nsQL i6nsQLug dv6scog kul i^nsQLug snL- 
ToXfjg. 

(fl) "Av T£ 8\ r)[lL60Vg ^CqSlOV nSQLCpSQSlU slt\ r) K0, UV TS 

vnsQninTrj Tr)v d@, uv ts sXuttcov rj rrjg d@, r) ag r) JK, 30 
nQofiuLVEL to &scQQri[LU, snsidr) to J ls [lOLQug scp' inu6T0v 
uns%ov icoov snLTsXXsi. 

1) Minus tempus scilicet eo tempore, in quo circumferen- 
tiam v.vyo peitransit. AURIA ibidem \v.vyo transscripsimus ex 
HNCEQ, quae notatio ex Auriae ratione respondeat Graecae 
■nvyrjo]. Conf. Graecum scholium X£. 



DE ORTIBUS ET OCC. n. PROPOS. 8. 



129 



Et minus est tempus, quo sol circumferentiaui xo per- 
currit 1 ), atque astrum % ipsum o antecedit 2 )-, ergo 
astrum [i ab occasu matutino ad ortum matutinum 
posterius, et ab ortu matutino ad occasum matutinum 
prius perveniet. 

VIII. Quaecunque astra a zodiaco in orientis parte 8 
septentrionem versus intercipiuntur, eorum occasus 
vespertini antecedunt ortus vespertinos; quaecunque 
autem meridiem versus a zodiaco intercipiuntur, eorum 
ortus vespertini antecedunt occasus vespertinos. 

Sit horizon a/3 et zodiacus circulus yd, et astrum 
aliquod in ortu septentrionem 
versus sit r\\ ergo astrum r\ 
simul cum d oritur, neque 
tamen simul occidit 3 ); ergo 
astrum r\ simul cum aliquo 
eorum quae astrum d sequun- 
tur occidet. Occidat simul 
cum xt, et auferatur dimidii 
signi 4 ) circumferentia &%, 
itemque yX. Quia, cum sol 
in % est, astrum ^ vespertinum occidit, occidente autem 
^ etiam astrum r\ occidit 5 ) 7 astrum igitur r\, cum sol 




2) Conf. 6%6liov Xrj et in appendice 59. 

FIGURA similis exstat in codicibus ACE, nisi quod zodiacus 
eandem positionem habet quam in figuris theorematis 5. Ad 
dexteram partem superiorem in C, ac minus distincte in A, 
adscripta sunt £67tsoiov dvvsi xb fi, ad inferiorein sctceqlov 
dvvsi xb fj y denique ad sinistram partem inferiorem in C 

S671SQLOV STCLTSlXSL XO V, ID. A S(O0V STtLXsXlSL XO f\. 

3) Autol. de sphaer. 9. 

4) Grad. 15. AURIA in marg. p. 52. 

5) Supponitur enim cum & simul occidere. IDEM. 

Autolycus. 9 



130 nEPI EIIITOA&N KAI AT2E&N B. 

TOV ttQCC r)XCoV £%\ TOV K OVTOQ TO H £6%£QL0V SvVEL. 

([icc) %dXiv s%s\ rov r)XCov bvrog s%\ tov A ro T s6%sqlov 
dvvsi, rov ds r dvvovrog rb H e6%sqlov dvccrsXXsL, 
toi) cxqcc r)XCov s%\ Tot) A bvrog rb H s6%sqlov dvcc- 
tsXXel' {ieC^cov ccQcc 6 %QOVog sv cp 6 rjfaog rrjv A/iK 5 
TtSQLCpSQSiccv 8lsq%etccl r) rr)v KA' ccnb ttQcx rrjg s6%s- 
QLttg dvaroXrjg s%\ rr)v s6%eqCccv 6v6lv %ccQccyCyvsTttL 
vtirsQOV, Kccl ccTtb rrjg s6%EQCag 8v6scog s%\ rr)v s6%s- 
qCccv dvaroXrjv %qotsqov. 

ndlLv sCXrjcpd-co cc6tqov TtQog iLE6r]iifiQCav rb M. 10 
%ca sitEL ov% cclicc iiev rcp z/ t 6 M Svvel, diia 8s 
dvarskXsL) co6rs 6vv8v6stccl tcov rjyoviiEvcov tlvl tov z/. 
6vv8vvstco rcp &, xcc\ d%SLXr]cp&co r){iC6ovg ^cpdCov %eql- 
cpsQELtt r) N$. s%s\ tov r)Xiov s%\ tot) N bvrog rb % 

S6%SQL0V SvVEL, TOV 8s & dvVOVTOg TO M 8vV£L, TOV 15 

ccqcc r t XCov h%\ toi) N bvrog t6 M e6%eqlov 8vvel. 

TtttltV ETtEL TOt) t)XC0V £%\ TOl) A OVTOg TO r £6%£QL0V 

dvv£L, rov 8s r dvvovrog rb /1 e6%eqlov dvarEXXsL, 

XttL TOV ttQCC r)XC0V £%\ TOV A OVTOg TO 4 £6%£QL0V 

dvariXXEL. 6vvavarsXXEL 81 t6 A rcp M' co6te xccrd 20 
liev to{» A bvrog toi> r)XCov rb M e6%eqlov dvarsXXsL, 

(|U(5) KttTtt 8\ TOl) N £6%£QL0V 8vVEL. KCCL S6TLV r) ATN 

TtsQLcpsQELoc rrjg N4A sXa66cov d%h ccqcc rrjg s67iEQCag 
6v6scog S7t\ rr)v e6%£qCccv dvccroXrjv %ccQttyCyv£rca v6te- 



((icc) 'Slg KSLTtti 6 gwdiccHog firj 7t8QLyo<xcpsig. 25 

((i§) 'Ensl yecQ rj AV rfj NE sgtlv iffry, r; ds rNE bloczTcov 

TJllLHVilXLOV, Kttl 7] ATN ttQtt iXttTTCHV rillL^AVYlLOV ' C06TE 7] XoLnrj 

rj NJA [18l£cov rHiLxviiXLOv. 

1) Conf. in appendice scholium 60. 

2) Partes orientales sint in d puncto, occidentales in y: 
septentrio sit cc, et meridies §. AURIA in marg. p. 53. 



DE OETIBUS ET OCC. II. PROPOS. 8. 



131 



in % est, vespertinum oceidit. Rursus quia, cum sol 
in X est, astrum y vespertinum occidit, occidente 
autem y astrum r\ vespertinum oritur 1 ), astrum igitur 
rj, cum sol in X est, vespertinum oritur; maius igitur 
est tempus quo sol circumferentiam 18%, quam quo 
ipsam %X, percurrit; ergo astrnm r\ ab ortu vespertino 
ad occasum vespertinum posterius, et ab occasu vesper- 
tino ad ortum vespertinum prius pervenit. 

Rursus sumatur astrum ft meridiem versus 2 ). Et 
quia astrum {i simul cum d 
oritur, neque tamen occidit 3 ), 
igitur simul cum aliquo eorum 
quae ipsum d antecedunt occi- 
det. Occidat simul cum |, et 
auferatur dimidii signi circum- 
ferentia v%. Quia, cum sol 
in v est, astrum | vesper- 
tinum occidit, et occidente | 
astrum p occidit 4 ), astrum igitur {l, cum sol in v est, 
vespertinum occidit. Rursus quia, cum sol in k est, 
astrum y vespertinum occidit, et occidente y astrum d 
vespertinum oritur 5 ), astrum igitur d, cum sol in X 
est, vespertinum oritur. Sed d simul cum ipso p 
oritur; itaque astrum {i, cum sol in X quidem puncto 
est, vespertinum oritur, cum autem in v est, vesper- 
tinum occidit. Et minor est circumferentia Xyv quam 
vdX 6 )] ergo astrum ft ab occasu vespertino ad ortum 




3) Autol. de sphaer. 9. 

4) Supponitur enim cum ^ astro occidere. 
marg. p. 53. 

5) Eucl. phaenom. 6. 

6) Conf. 6%6liov n@ et in appendice 61. 



AUEJA in 



132 



IIEPI EIHTOA&N KAI AT2E&N B. 



10 



qov, xal ccitb xrjg e67teQiag dvaxoXrjg eiti xijv eGTteoiav 

6v6lv HQoteQov. 

&' ' . Tcov eTtl xov avzov xvxlov cpeQO{Levcov cc6xqcov 

o6a a%oXa\i$avexai vjtb xov £cpdiaxov enl xa noog 

aQXXOvg, exelva eXcc66ova %qovov xqviJjlv a%ei xcov \%l 5 

xa voxia xov ^cpdtaxov. 

"E6xco 6ql%cov 6 ATBzJ, 

^eGr^ipQLvbg de 6 AB, 6 de 

xcov ^codCcov 6 rzl, xal ye- 

yQacpftco 7taQakXrjXog xvxXog 6 

H®, xal e6xco eit avxov dvo 

atiXQa xa H K, (SoQeioxeQOv 

{iev xov ^cpdLaxov xb H, voxlco- 

xeQOV de xb K' leyco oxl xb H 

xov K ela66ova %qovov xqv- 

ipLV ayeL. 

'Eitel yaQ dvo a6XQa e6xlv xa H K, fioQeLoxeQOv 

pev xb H, (yoxLcoxeQov de xb 1Q, enl de xov lcpdLa- 
(fiy) xov xb E. eXa66ova %qovov xqviPlv ayeL xb H xov E. 

xal extel eitl xov \1e6rj\1PQLv0v dvo a6xQa e6xlv xa E K, 20 
{fid) ^OQeLOxeQOv pev xb E, voxLcoxeQOV de xb K, eXa66ova 
(fis) %q6vov xqvijjlv cc&l xb E xov K. cckka xb H xov E 

elcc66ova %qovov xqzi^lv ayeL' xb H aQa xov K ekcc6- 

6ova xqovov XQvtpLV a\eL. 




15 



(iiy) 'Anb xov i xov %sq\ stilxoXcov nal dv6Scov xov a' 25 
(iipXiov. 

(pd) Ov fiovov yaQ snl xov ooigovxog xa ccgxqu Xapfyavovxai 
xov £adia%ov fioQELOxsQa %al voxuoxsQa, dXXa %aC, cbg svxav&a, 
xo vn' avxbv xb K voxlcoxsqov ovk snl xov OQL^ovxog ov. 

((is) 'Anb xov is xov a §l§Xlov xov avxov. 30 



FIGURA similis exstat in codicibus ACE, nisi quod zodiacus 
eandem positionem habet quam in figuris theorematis 5. 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 9. 133 

vespertinum posterius, et ab ortu vespertino ad occa- 
suni vespertinum prius pervenit. 

IX. Astrorum, quae in eodem circulo feruntur, 9 
quaecunque a zodiaco septentrionem versus intercipi- 
untur, ea minore tempore occulta erunt quam quae 
sunt ad zodiaci partes meridionales. 

Sit horizon ctyfid 1 ), meridianus afi, zodiacus yd, et 
in sectione meridiani cum godiaco sit astrum s, et de- 
scribatur circulus parallelus rjft, sintque in eo duo 
astra r\ k, quorum sit r\ borealius quam zodiacus, k 
autem meridionalius idemque in meridiano positum; dico 
astrum r\ minore tempore occultari quam k. 

Quoniam enim duo astra sunt r\ k, quorum r\ 
borealius, k autem meridionalius est 2 ), inque zodiaco 
est astrum s, minore igitur tempore astrum r\ quam s 
occultatur 3 ). Et quia in meridiano duo astra sunt s k, 
quorum s borealius est ; _H autem meridionalius 4 ), mi- 
nore tempore s quam % occultabitur 5 ). Sed astrum r\ 
minore tempore quam s occultatur; ergo r\ minore 
tempore quam % occultatur. 



1) A sit septentrio, § meridies, d oriens, y occidens. AURIA 
in marg. p. 54. 

2) Ut ponitur. IDEM. 

3) Libri primi propositio 10 citatur a scholiasta Graeco 
(fty) et Auria in marg. p. 54; at vero de hoc loco idem plane 
valet, quod de iilo qui statim sequitur (vide adnot. 5). 

4) Conf. c%6liov [id et in appendice 62. 

5) Libri primi propositio 15 citatur a scholiasta Graeco 
((is), quae scriptura si vera est, pleniorem ille librum Autolyci 
in manibus habuit eo contextu, qui nunc exstat. Utique in iis 
theorematis, quae ad nostram aetatem pervenerunt nullum in- 
venitur, quod plane ad hunc locum conveniat. Nam libri 
primi propositio 9 similis est, neque tamen eadem atque illa 
in scholio citata. 



134 nEPI EIHTOA&N KAI AT2E&N B. 

(fts) i . Tolg a7tola{ipavo[i8VOig vitb xov ^codtaxov xaxd 
xdg dvaxoXag iitl xa xoog aoxxovg [teQrj, idv xd 6vv- 
dvvovxa a7tiyr\ xcov 6vvavaxeXXovxcov avxolg eXaxxov 
r){iC6ovg ^cpdCov, ixelva aitb xrjg ecpag iTtLXoXrjg iitl 
xr)v etiTtegCav i7tLXoXr)v itaoayiyvexai dicc 7tevxa^r\vov 5 
xa\ rovroi/ xbv %qovov dvaxeXXovxa ftecoQrjd-ifcexaL, 

(pt) artb de xrjg e67teQCag i7tLXoXr)g iici xr)v ecpav dv6tv dicc 
TtXetovcov r\ XQidxovxa r){ieQcov xa\ xovxov xbv %qovov 
xqviIjlv rc|ft, dnb de xrjg ecpag dvOecog iTtl xr)v e6ite- 
Qiav dv6tv did Ttevxa^vov xai xovxov xbv %qovov 10 
dvvovxa OQa&iqGexai, aTtb de xrjg e67teQiag dv6ecog iiti 
xr)v ecoav i7tixoXr)v oV iXaxxovcov rfeei r) XQLaxovxa 
r){ieQcov xa\ xovxov xbv %qovov xqv^lv d%ei. 

"E6xco oqiXcov 6 AVB, 6 de xcov ^cpdCcov 6 Jz/, xa\ 
a6XQ0V XI e6XC0 iltl XOV g^a dvGLg a sGnsQia 15 

t /& t \ ~ ' ^^^ *\ «= dvGLQ 

OQi^ovxog em xr\g ava- / ^^ 

xoXrjg TtQog aQxxovg xb 
E' xb dr) E dpa pev 
xco z/ avaxiXXei , ov% 
d[ia de avxcp dvvev' \fy ^/ I 20 

xcov aQa e7to[iivcov 
xiv\ xcp z/ 6vvdvvet. 
6vvdvvexco xcp H' r) 
(firj) aQa HzJ iXdxxcov i6x\v r){iC6ovg ^cpdCov (xovxo yaQ iv 
xfi 7tQ0xa6ev fiovXexat v7toxei6%-ai) , xa\ a7teiXr\cp&co 25 

(ftS) "EdsL^s zdg cpaGSLg zavzag sv zco <;' ^EcoQ^LLazL- nXsov 
d' szl s%si svzav&a zo Selkvvelv Slcc nXeiovcov tjllsqcov X' v.al 
iXaGGovcov rjLLEQcov X' yLVEG&aL ag Xsysi cpdasig. b^ioCcog %al slg 
zb si-rjg. 

((i£) 'Ev za>ds dia uXslovcov tj^leqcov X' %al sXaGGovcov 30 
r)fiSQcov X' dvdnaXiv s%ovglv ai KQvtpsig. sv zovzco zs xort zca 

([17}) Ensidr} r) JH sXaGGcov vno%SLzaL. 



EGnsQCa Xs^ 




1 Ecoa 
/ snLzo 
Xr\ 


snizoXrj 








DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 10. 135 

X. Si quae astra a zodiaco ad partes orientales â„¢ P * 
intercipiuntur septentrionem versus, et ea quae simul 
cum his occidunt minus dimidio signo distant ab iis 
quae simul oriuntur, illa ab ortu matutino ad ortum 
vespertinum quinque mensibus perveniunt et hoc tem- 
pore orientia conspicientur, ab ortu autem vespertino 
ad occasum matutinum plus triginta diebus et hoc 
tempore occulta erunt, ab occasu autem matutino ad 
occasum vespertinum quinque mensibus et hoc tem- 
pore occidentia videbuntur, denique ab occasu vesper- 
tino ad ortum matutinum minus triginta diebus per- 
venient et hoc tempore occulta erunt. 

Sit horizon ayfi, zodiacus autem yd, sitque in hori- 
zonte astrum aliquod s ad partes orientales idque 
septentrionem versus 1 ); hoc igitur simul cum d ori- 
tur, neque tamen simul occidit 2 ); ergo simul cum 
aliquo eorum quae ipsum d sequuntur occidit. Occidat 
simul cum rj, sitque circumferentia rjd minor dimidio 
signo 3 ), et auferatur dimidii signi circumferentia dfr. 



PROPOS. 10: spatia maiora minorave triginta diebus com- 
paranda sunt cum ipso tricenorum dierum tempore, quod in 
sexta huius libri propositione ponitur (conf. 6%6liov fig); alia 
est ratio propositionis decimae primi libri, ubi de astris bore- 
alibus quae nunquam occultantur agitur. 

FIGURA similis exstat in codicibus ACE, nisi quod in AC 
zodiacus eandem positionem habet quam in figuris theorematis 5. 
Desunt in C littera s, in E notae adscriptae scocc [scocc AC] 
dvaig etc. 

1) Septentrio sit a, meridies §, oriens sit versus d y occi- 
dens versus y punctum. AURIA in marg. p. 56. 

2) Autol. de sphaer. 9. 

3) Graeca verba praeter solitum composita sunt; namque 
aliud est concludere aliquid ex praecedentibus per cxqcc (ut in 
libris manu scriptis h. 1. et similiter in proximis theorematis 
traditum est), aliud construere figuram secundum ea quae in 




136 IIEPI EIIITOA&N KAI AT2E&N B. 

r)^iC6ovg ^cpdCov TtsQLcpsQELa v) z/$, xal hi r) KT, xal 
E6tco tcp H %atd dLa^istQOv to A, %a\ ditsLXr^cp^co 
r){iC6ovg ^cpdCov TtEQLcpEQSLa r) AM, ual stL r) NJH. 
i%s\ tov i)XCov ETtl tov ^ a 
& bvtog tb z/ icoov dvag 
dvatsXXsL, %al tb E, 
TtdXtv i%sl tov r)XCov 
iril tov K bvtog tb r 

8G7tEQL0V SVVEL (itQO- 

Svvel yaQ tb K tov A~1T"' / scoa 

r), tOV ds r dvvov- sansQLCi\^^ ^*/ snLxoXr] 
tog tb z/ dvatsXXsL^ 8 LT0 V fi 

Ttal t6 E, tov aQa r)XCov iril tov K bvtog tb E 
i^TtEQLOv avatsXXsL' ditb d,Qa icpag iitLtoXrjg irii, i67ts- 
QCav i%LtoXr\v TtaQayCyvstat tb E a6tQ0v iv cp 6 rjXLog 15 
trjv ®K TtSQicpEQELav dLEQxstai. xal s6tiv r) ®K itsvts 
^ljjvcov. xal iitsl tov r)XCov irit tov M bvtog tb {isv A 
icpov dvatsXXsL (jtQoavatiXXsL yaQ to A tov M), tov 
6s A dvatiXXovtog tb H dvvsL, xal tb E, tov ccqcc 
r)XCov iril tov M bvtog tb E icpov dvvsL' to aQa E 20 
a6tQ0v TtaQayCyvstaL drib i6%EQCag i%itoXr\g irit icoav 
{p&) Sv6lv iv cp 6 r)lLog trjv KTM TtSQLCpEQELav dLEQ%staL. 
(v) ual s6tL [isC£cov ^codCov. TtdXLv insl tov rjlCov srit 
tov N bvtog tb H i67tEQLov dvvsL (rtQodvvsL yaQ tov 
H t6 JV), tov ds H dvvovtog xal tb E i67tEQL0v 25 



(/*<$•) Kctl drjlov oxl KQvipiv cc^sl xb E cc6xqov, sv co b rjfoog 
xr\v KTM nsQicpsQSiccv dLSQ%sxcxi. snsl yccQ xov r\kiov snl xov 
K bvxog xb E sotcsqiov smxsllsi, xovxsoxlv s6%ctxcog cpuivsxcci 
smxslXov , xov ds r)XCov snl xov M bvxog xb E scoov dvvsi, 
xovxs6xl nQcoxcog cpccivsxccL dvvov, xov ccqcc r\lLOv xr)v KTM nsQL- 30 

CpSQSLCiV dLSQXOUSVOV KQVIpLV a£,SL xb E. 

(v) 'Slg V.SLXCCL 6 £cod Lccxog. 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 10. 137 

itemque xy, et sit A ipsi r\ iuxta diametrum oppo- 
situm, et auferatur dimidii signi circumferentia kp, 
itemque vdrj. Quia ; cum sol in # est, astrum d matu- 
tinum oritur, itemque e 1 ), porro quia ; cum sol in x 
est ; astrum y vespertinum occidit (nam k prius quam y 
occidit) ; occidente autem y ipsum d oritur 2 ), itemque e, 
astrum igitur e, cum sol in % est, vespertinum oritur; 
ergo ab ortu matutino ad ortum vespertinum astrum e 
pervenit eo tempore ; quo sol circumferentiam fht per- 
currit. Et est circumferentia &x quinque signorum 
ergo astrtim e quinque mensibus hanc percurrit. Et 
quia ; cum sol in ft est, astrum l matutinum oritur 
(nam X prius quam yu oritur 3 ), oriente autem l ipsum 
7] occidit, itemque £ 4 ), astrum igitur e, cum sol in [i 
est ; matutinum occidit; ergo ab ortu vespertino ad 
occasum matutinum astrum e pervenit eo tempore ; 
quo sol circumferentiam %y^i percurrit. Et est circum- 
ferentia xyp maior uno signo 5 ); ergo astrum e pluribus 
quam triginta diebus hanc percurrit 6 ). Rursus quia ; 
cum sol in v est ; astrum r\ vespertinum occidit (prius 
enim v quam r\ occidit), occidente autem r\ astrum 
quoque e vespertinum occidit ; astrum igitur e, cum 

enuntiatione theorematis proposita sunt. Rectum dicendi genus 
codices exhibent infra in propos. 15 — 18. 

1) Simul enim oriuntur et 8 et s astrum. AURIA in marg. 
p. 56. Scilicet in hypothesi hoc est positum. 

2) Eucl. phaenom. 6. 

3) Veluti antegrediens. AURIA in marg. p. 56. 

4) Simul enim occidunt i\ astrum et s. IDEM. Ex hypo- 
thesi scilicet. 

5) Id est, plus quam 30 grad. continet. IDEM. 

6) Ex enuntiatione huius theorematis (p. 134, 8) apparet 
insuper demonstrandum esse illud quod propositum est: xcu 
xovzov xbv %q6vov Y.qv\piv a^si. Hoc non omisit scriptor Graeci 
scholii pd- (append. 63). 



138 nEPI EIHTOA&N KAI ATZE&N B. 

dvvst, tov aQa r)XCov STtl tov N bvtog tb E s67tsQtov 
dvvst' cctco aQa tijg scoag dv6scog ETtl tr)v s67tsQCav 
dv6tv TtaQayCyvstat tb E aCtQOv hv co b r)Xtog tr)v MN 
7tsQLcp8Q£iav dtSQ%stat. ual s6ttv r) MN •jtsvis \nr\vcov. sv 
co ds b r)Xtog tr)v NA® TtsQttpsQsiav dtaTtOQSvstai, tb E 5 

(vcc) xQviptv dyst. %a\ sCttv r) NA® sXa66cov ^codCov. 

ta . "Ooa tcov aCtQcov aTtoXa^dvstat V7tb tov £co- 
dtaxov STtl ta JtQog {isGrnipQtav , [hxsCvotg] sav ta 
6vvs7tttsXXovta ditb tcov 6vv8vv6vtcov ditsyri hXdttova 
r)[it6ovg ^codCov TtEQtcpSQEiav, hxsiva djtb trjg scoag dva- 10 
toXr\g h%o[isvr}v tr)v s67tsQtav s7tttoXr)v 7totr)6stat, STtstta 
tr)v scoav dv6tv dt' hXa66ovcov r) X r)\iSQcov, sita tr)v 

(v§) s67tsQtav dv6tv, sita tr)v sc6avs7tttoXrjv, %Qvi\)tvts TtXsiova 
Xqovov d£,st tcov S7tl tov ^codtaxov tstay^isvcov a6tQcov, 

"E6tco oql^cov 6 AB, b ds tcov ^codtcov 6 Jz/, xal 15 
EtXr]<p$co a6tQa dvo STtl trjg dvatoXrjg td /1 E, xcct 
tb E tcp J afia dvatsXXstco, TtQotsQOv ds dvvstco' 
tcov aQtt 7tQ07]yov{Lsvcov ttvl 6vvdvvst. 6vvdvvstco tco 
Z' r) aQa Zzl TtEQttpEQSta, sXdttcov s6tlv r)ptt6ovg £co- 

(vcc) 'Ensl yccQ fj NAH r)(iCoovg sXrjcpQ-rj ^codCov, r) N/d 20 
sXccttcov rjfiLGovg sotl ^codiov. fjiilasog ds r) d®' oXrj ixqoc fj 
Nd® sgtlv sXccttcov ^codCov. 

(v$) Tovtsgtl dicc nXsLOvcov rj X' fjpSQCov ccnb sonsQLCcg 8v- 
oscog snl scoocv stiltoXtjv nccQccyCvsTccL' rcc yccQ snl xov gcodLccKov 
SlCC X' fj[lSQCOV UOLSLTCCL 8lcc to s' d-scoQijiia. 25 

1) Hoc loco scriptor eadem brevitate utitur quam supra 
p. 137 suppletis paucis verbis explanavimus. Conf. praefat. 
ad p. 136, 16 sq. 23; 138, 4—6, et in appendice schol. 64. 

2) Haec quoque pars demonstrationis in brevius contracta 
est. Ad extrema verba f Id est minor quam 30. Grad.' adnotat 
Auria in marg. p. 57. Et conf. o%6Xlov vcc (append. 65) atque 
in praefatione adnot. ad p. 138, 4—6. 

FIGrUBA similis exstat in codicibus ACE, nisi quod zodiacus 
eandem positionem babet quam in figuris theorematis 5, et 
littera s deest. Notas scou [scocc AC] dvoLg etc. om. E. 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 11. 139 

sol in v est, vespertinum occidit; ergo ab occasu 
matutino ad occasum vespertinum astrum s pervenit 
eo tempore, quo sol circumferentiam \lv percurrit, 
quae quinque mensium est 1 ). Sed quo tempore sol 
circumferentiam vd& percurrit, astrum s occultatur; 
et est circumferentia vd& minor uno signo 2 ). 

XI. Si quae astra a zodiaco ad partes orientales 11 
intercipiuntur meridiem versus, et ea quae simul cum 
liis oriuntur ab iis quae simul occidunt minus dimidii 
signi circumferentia distant, illa post ortum matu- 
tinum deinceps ortum vespertinum facient, tum occa- 
sum matutinum minus XXX diebus, porro occasum 
vespertinuin, denique ortum matutinum, atque ab occasu 
vespertino ad ortum matutinum longiore temporis spatio 
occulta erunt quam astra quae in zodiaco posita sunt. 

r , Sit horizon ccB, zo- 

867CSQLCC # * 7 

dj 0Lg diacus autem ^d 3 ), et 

sumantur duo quae 

sint in ortu astra d s, 

et astrum s simul cum 

6 oriatur, prius autem 

occidat 4 ); ergo simul 

EG7t8Qia ' N? ^ / cum aliquo eorum 

dvaToXr} ^^^ ^^ saa quae antecedunt occi- 

/3 uvaxolr) dit Occidat simul 

cum £, sitque circumferentia £d minor dimidio signo 5 ). 

3) Oriens sit S punctum, occidens y, septent. sit cc, merid. 
vero (3. AURIA in marg. p. 59. 

4) Autol. de sphaer. 9. 

5) Minor grad. 15, ut auctor in proposit. supponit. AURIA 
in marg. p. 58. De Graecis verbis insolito more compositis 
conf. p. 135 adn. 3. 




140 



IIEPI EIHTOA&N KAI ATSESN B. 



dCov. s6tco tco Z Tcaxa dcd^ETQov ro H' xal r) TH 

d.Qa sXa66cov e6tlv r)[iC6ovg ^cpdCov. xal aTtSLXrjcp&co 

r)[iL6ovg ^codCov TtEQLCpsQSLa r) r@, xal r) HTK, xal 

stl r\ ts AA xal r) MZ. stcel roi) r)XCov STtl rot) A 

ovTog ro z/ scpov dvaTsXXsL, %a\ ro E, TtdXtv ETtsl tov 

rjXCov stcl tov & ovTog to T s6itsQL0v dvvsL, tov ds r 

dvvovTog ro A dvaTsXXsL, ual ro E, roi) aQa r)XCov 

ETtl tov © ovTog, xal 

dvvovTog rov JT, rl P > 

•> , £( P a 

E s67t£QL0V avatsXXsL. Svaig 

TtdXLv STtsl tov r)XCov 

ETtl rot) K ovtog ro H 

scpov dvaTsXXsL, rov 

ds H dvaTsXXovTog to 

zaTa dLaiJLETQov ro Z 



SGnSQLU 

dvGLg 



dvvsL, tov ds Z dvvov- 
Tog xal r6 E dvvsL, 



SGnEQLU 

uvuxoXr) 




10 



15 



scou avuxoXr) 



rot) aQa r)XCov stcl roi) K ovTog ro E scpov dvvsL. 
Tcal s6tlv sXa66cov ^cpdCov r) SHTK itdXLV stcel tov 
r)XCov STtl tov M ovTog t6 Z E6TtsQL0v dvvEL, rov ds Z 
dvvovtog Tcal to E dvvsL, rov ccQa r)XCov stcl rou M 
oVro^ to E e6tieqlov dvvsL' dito aQa Tr)g s6TtSQCag 
8v6scog STtl Trjv scpav dvaToXrjv TtaQayCyvEtat sv cp 6 
r)XLog Tr)v MzlA TtEQLCpEQELav 6Csl6lv. xal e6tlv r) MAA 
psC^cov ^codCov. 

l$ . r '06a tcov cc6tqcov aTtoXa\jb$dvsTai vito tov t,cp- 
(vy) dLaxov TcaTa Tag dvaToXdg £%l Ta TtQog ft£0*^^/3ot«i/, 

(vy) 'AvaynocLcog nQOGE&r}7i£ xcov snl xa nQog [iSGrifi^QLav, 
cov xa [isv avvavaxiXXovxa xcov Gvvdvvovxcov ani%EL %co8lov 
7t8QLcpiQS;av' ovdsv yaQ xcov snl xov ^codiav.ov ovds xcov fioQSto- 
xsqcov avxov ocp&rjGExaL sv (jllo. vvazl "aol scnsQiov inixsXXov 
%al scoov dvvov dia xo lu' xov u l3l^Xlov. 



20 



25 



80 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 12. 141 

Sit ipsi g iuxta dianietruni oppositurn astruru ^; ergo 
etiam circumferentia yr\ minor est dimidio signo. Et 
auferantur singulae dimidii signi circumferentiae y%- 
rjyx dX ^. Quia, cum sol in A est, astrum d matu- 
tinum oritur, itemque s 1 ), porro quia, cum sol in # 
est, astrum y vespertinum occidit, occidente autem y 
astrum d oritur 2 ), itemque s, astrum igitur s, cum 
sol in % est et y occidit, vespertinum oritur. Rursus 
quia, cum sol in k est, astrum r\ matutinum oritur, 
oriente autem rj astrum f oppositum occidit, occidente 
autem £ ipsum quoque s occidit 3 ), astrum igitur s, 
cum sol in % est, matutinum occidit. Et est circum- 
ferentia ^rjyx minor uno signo 4 ). Rursus quia, cum 
sol in fi est, astrum £ vespertinum occidit, occidente 
autem £ ipsum quoque s occidit ), astrum igitur s, 
cum sol in [i est, vespertinum occidit; ergo astrum s 
ab occasu vespertino ad ortum matutinum pervenit eo 
tempore, quo sol circumferentiam [idl percurrit, quae 
maior est uno signo 6 ). 

XII. Si quae astra a zodiaco ad partes orientales p ™£' 
intercipiuntur meridiem versus 7 ), et ea quae simul 

1) J enim et s simul oriuntur, ut est suppositum. AURIA 
in marg. p. 59. 

2) Eucl. phaenom. 6. 

3) Suppositum enim est £ cum s occidere. AURIA in 
marg. p. 59. 

4) Hoc similiter demonstratur ac supra p. 138 expositum 
est iu Graeco scholio vcc (append. schol. 65). Praeterea con- 
clusio supplenda est, astrum s ab ortu vespertino ad occasum . 
matutinum minus triginta diebus pervenire. 

5) Ut positum est. AURIA in marg. p. 59. 

6) Maior gr. 30. IDEM. Ultima pars huius demonstrationis 
in brevius contraeta est. Quae desunt, ea facile supplentur ex 
propos. 16 extrema. 

7) Conf. 6%6\iov vy et in appendice 66. 



142 



IIEPI EIIITOA&N KAI AT2ES>N B. 



eav xa 6vvavatiXXovta tcov 6vvdvv6vtcov d%iyr\ t,co- 
dCov TteoMpsosLav , exelva tr\ avtrj vvxtl xa\ e6%iQia 
e%tt iXXet xa\ ecoa dvvet, xa\ %XeCova %qovov xqvi\iiv 
d^et tcov e%\ to£5 £cpdtaxov tet ay^iivcov aGtQCov. 

"E6tco oqC^cov 6 AB, 6 de tcov ^cpdCcov 6 JHz/, xa\ 
a6tQov i%\ trjg dvatoXijg eCtco %Qog [ie6r]{ipQCav tb E, 
xa\ tb E tcp z/ 6vvavateXXitco' tcov aQa r)yov{iivcov 
tiv\ tcp A 6vv6vvei. 6vvdvvitco tcp Z* r) aQa z/Z 
c^cpdCov e6tCv. xa\ tcp Z xatd did^ietQov e6tco tb &' xa\ 
7] r® «o« ^cpdCov e6tCv. 
xa\ tet^irJ6&co i) TQ dC%a 
xata tb K 6r]^ietov, xa\ 
d%etXr]cpd-co r]{iC6ovg t,cp- 
dCov TteQtcpeQeia r) ZH, xa\ 
ett r\ AA. e%e\ tov r]XCoa 
(vd) S7t\ rou A bvtog tb z/ 
a6tQ0v ecoov dvatiXXet, 
xa\ tb E, TtdXtv e%e\ tov avarolrj 
rjXCov e%\ tov K ovtog *9* diai * 

tb r a6tQov e6iteQiov dvvet (f]{iC6ovg yaQ e6ttv r\ TK\ 
Tot> de T dvvovtog tb A dvatiXXet, xa\ to E, tov aQa 
rjXCov e%\ tov K bvtog tb E e6%iQtov dvatiXXet. itdXiv 
e%e\ tov rjXCov e%\ tov K bvtog tb ® ecpov dvatiXXet, 
tov de & dvateXXovtog tb Z dvvet, tov de Z dvvovtog 
xa\ ro E dvvet, tov aQa r\XCov e%\ tov K ovtog tb E 
ecpov dvvet. dXXd [ir)v xa\ e%\ toi> K bvtog t6 E e6%iQtov 




BGTtBQia 



20 



25 



(vd) 'Slg t%£i &EGScog 6 Zcpdianog. 



FIGURA similis exstat in codicibus ACE, nisi quod zo- 
diacus — itenique in reliquis hnius libri figuris — eandem 
positionem liabet quam in figuris theorematis 5. Notas ad- 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 12. 143 

curn his oriuntur ab iis quae simul occidunt unius 
signi circuniferentia distant, illa quidem nocte eadem 
et vespertina oriuntur et matutina occidunt, eadem- 
que longiore temporis spatio occulta erunt quam astra 
quae in zodiaco posita sunt. 

Sit horizon a/3, zodiacus autem yd, et astrum ali- 
quod ad partes orientales meridiem versus 1 ) sit s, et 
oriatur s simul cum $; ergo astrum s simul cum ali- 
quo eorum quae ipsum d antecedunt occidit 2 ). Occidat 
simul cum g, sitque dt, unius signi circumferentia 3 ). 
Et ipsi £ iuxta diametrum oppositum sit -fr; ergo etiam 
y& unius signi circumferentia est. Et secetur y& bi- 
fariam in puncto %, et auferatur dimidii signi circum- 
ferentia tpq, itemque ld. Quia, cum sol in X est, 
astrum d matutinum oritur, itemque £ 4 ), porro quia, 
cum sol in z est, astrum y vespertinum occidit (cir- 
cumferentia enim y% dimidii signi est), occidente 
autem y astrum d oritur 5 ), itemque s, astrum igitur s, 
cum sol in % est, vespertinum oritur. Rursus quia, 
cum sol in k est, astrum %â–  matutinum oritur, oriente 
autem # astrum g occidit 6 ), occidente autem g etiam 
s occidit 7 ), astrum igitur s, cum sol in % est, matu- 
tinum occidit. Atqui idem, cum sol in % est, etiam 

scriptas eansQLCi Svgls etc. om. E; icoa [sic CJ 8v6ig sub eonsQicc 
dvccToXr'i om. A. 

1) Partes orient. sint versus d, occidentales vers. y punc- 
tum: a sit septentrio, {3 punctum meridies. AURIA in marg. 
p. 60. 

2) Autol. de sphaer. 9. 

3) Conf. supra p. 135 adn. 3. 

4) Ut supponit auctor in propos. AURIA in marg. p. 60. 

5) Eucl. phaenom. 6. 

6) Per diametrum sunt. AURIA in marg. p. 60. 

7) Simul enim occidere suppositum est. IDEM. 




144 nEPI EIIITOASN KAI atse^n b. 

(vs) dvaxiXXet' iv xfj a.Qa avxfj vvxxl xb E cc6xqov i67ti- 
qlov (xe) dvaxiXXet xal icpov dvvei. TtdXtv iitel xov 
r)XCov iitl xov II ovrog xb Z cc6xqov itiniQiov dvveu, 
xov de Z dvvovxog xal xb E dvvet, xov aQa r)XCov 

(vs) inl xov H bvxog xb E iCitiQiov dvtiexai. dXXd [ir)v 
occcl iitl xov A ovxog icpov dvaxiXXet' xqviIjlv aQa a%ei 
iv <p 6 r)XLog xr)v HAA iteQiyiQeiav dtiQ%exat. 

ty . Tolg a7toXa{if5avo[iivoig aCXQOtg VTtb xov %co- 
Oiaxov Tcaxa xccg dv6etg iitl xa TtQog aQXXOvg iav xa 
Gvvdvvovxa aitb xoov 6vvavaxeXXbvxcov cc6xqoov a7tiyr\ 10 
iXdxxova rj^taovg tlcodCov 7teQi(piQetav, ixelva djtb xrjg 
icpag i%LXoXr\g e%o\iivr\v xr)v iGTteQtav e7ttxoXr)v itot- 
r\6exat, elxa xr)v icpav Sv6lv, elxa xr)v itiiteQiav 6v6lv, 
eXdxxova de %qovov xqviIjlv a£et xoov eitl xov £<pdLaxov 
xexaypivcov cc6xqcov. 15 

"E6xco oqicIoov 6 AB, 6 de xoov £<pdCoov 6 TA ', xal 

(v£) cc6xqov xv iitl xfjg dv6eoog 7tQog ccQxxovg e6xco ib E, 
6vvOvvov \xev xoo jT, 6vvavaxiXXov de xoov 7tQor\yov- 
ixivcov xlvI xov T xop Z' r) ocQa TZ iXdxxoov i6xlv 



(vs) Msvsl yccQ b rjXiog vnb yrjv kccl xrjg sonsQiag dvaxoXfjg 20 
%a\ xfjg scoccg dv6scog ysvoLLSvrjg tov E' &6ts sivLOTcog sv xr\ 
ccvzrj vvy.t\ xb E a6XQ0v sonsQiov dvaxsXXsL %a\ scpov Svvsl. 

(v?) Msxccv.Lvr]& svxog yccg xov navxbg xov psv © sn\ xov z/ 
ysvofisvov xov 8s K sni xov A. 

(v£) To yag E fioQSioxsQOv ov uqoxsqov dvaxsXXsL Slcc xb 25 
<&•' xov 7Csql %LvovLLsvr\g 6cpaLQag' xov ovv E snl xrjg dvaxoXrjg 
bvxog, xb F sxl vnb yfjv soxl. %al S6tl nQor\yov\isva xd dnb 
xov r cog sn\ xb & %al M' xcov aQa nQorjyov[isvcov xlvl xov T, 
olov xcp Z, 6vvavaxsXXsL xb E. 

1) Conf. 6%oXlov vs et in appendice 67. 

2) Quia circumferentia rjdX ex construetione duo signa con- 
tinet, unum autem signum sol XXX diebus percurrit (propos. 6 
buius), demonstrata igitur est extrema pars propositionis f eadem- 
que longiore temporis spatio occulta erunt' cet. Plenior de- 
monstratio in simili theoremate infra (propos. 17 extr.) exstat. 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 13. 145 

vespertinum oritur; ergo uua eaderaque nocte astrum 6 
et vespertinum oritur et matutinum occidit 1 ). Rursus 
quia, cum sol in r\ est, astrum £ vespertinum occidit, 
occidente autem £ etiam s occidit, astrum igitur e, 
cum sol in rj est, vespertinum occidet. Atqui idein, 
cum sol in X est, matutinum oritur; occultum igitur 
erit eo tempore, quo sol circumferentiam rjdX per- 
curret 2 ). 

XIII. Si quae astra a zodiaco ad partes occiden- 13 
tales intercipiuntur septentrionem versus, et ea astra 
quae simul cum his occiduut ab iis quae simul oriun- 
tur minus dimidii signi circumferentia distant, illa 
post ortum matutinum deinceps ortum vespertinum 
facient, tum occasum matutinum, deinde occasum ve- 
spertinum, atque ab occasu vespcrtino ad ortum matu- 
tinum minore temporis spatio occulta erunt quarn 
astra quae in zodiaco posita sunt. 

Sit horizon cc(5, zodiacus 
autem yd, et astrum aliquod 
ad partes occidentales septen- 
trionem versus 3 ) sit £, quod 
simul cum y occidat, cum ali- 
quo autem eorum quae ipsum 
y antecedunt, id est cum £, 
oriatur 4 ), et sit circumferen- 
tia y% minor dimidio signo 5 ). 
Sit ipsi £ iuxta diametrum 

3) Oriens sit #, occidens y, septentrio cc et merid. §. AURIA 
in marg. p. 61. 

4) Conf. o%6liov vg et in appendice 68. 

5) Conf. supra p. 135 adn. 3. f Ut supponitur in proposit.' 
AURIA in marg. p. 62. 

Autolycus. 10 





146 nEPI EIHTOA&N KAI AT2E&N b. 

r){iC6ovg ^cpdCov. £6tco rra Z xata did^istQov tb H, 

xccl a7teiXri<p&co r){iC6ovg ^cpdCov TtEQLcpEQELa r) te ST 

xal r) KTZ %al r) AH xa\ Ixi r) AM. eitel tov r)XCov 

iitl tov K bvtog tb Z ecpov dvateXXeL, xal tb E, 

itdXtv eitel tov r)XCov eitl tov A bvtog tb H e67teQLOv 5 

dvvet, xal tb Z e67t£QL0v dva- 

tiXXsL, xal tb E, TtdXtv enel 

tov r)XCov iitX tov M bvtog 

tb z/ ecoov dvatiXXEL, tov 

de d dvatiXXovtog tb T dv- t[ /ju \ 10 

vel, xal tb E, to£> d.Qa r)XCov 

i%\ tov M bvtog tb E icpov 

Svvel. TtdXLV insl rou r)XCov 

i%\ tov & bvtog ro T £6%eqlov 

dvveL, xa\ tb E, xatd de tb K 15 

ecpov dvateXXei, d%b aQa trjg ecpag dvatoXrjg i%\ tr)v s6%s- 

QCav dvatoXr)v tb E TtaQayCyvetat, ditb 6e tfjg E6%sQCag 

dvatoXfjg i%\ ttjv ecpav dv6LV, xai d%b tr\g ecpag dv6scog i%\ 

(yr\) tr)v s6%£QCav 6v6lv, xal xQvtpLv dyeL iv cp 6 rjXLog tr)v ®TK 
TteQicpeQeLav 8LEQ%staL^ rjtLg i6t\v iXc66cov t,cpdCov' co6te 20 
ila66ova %qovov xqvjJjlv dyeL tcov i%\ tov t^coOLaxov. 

l6 ' . Totg d%oXa^avoiiivoLg v%b tov ^codLaxov xatd 
tdg Ov6ELg i%\ ta %Qog aQxtovg idv td 6vv8vvovta ditb 

( v &) tcov 6vvavatEXXovtcov d%i%r] ^cpdCov %£QLCpEQ£Lav^ ixElva 
[xQVt^LV ovx u£,£L aXXd] tfjg avtrjg vvxtbg icod ts i%L- 25 
tiXXovta xal £6%£Qia dvvovta cpavr]6£taL, xal ^isC^ova 
Xq6vov xqvi}jlv a%£L tcov i%\ tov ^cpdcaxov tEtayiiivcov 
[tr)v £67t£QCav i%LtoXr)v xal icpav 6v6lv %olov\levcov\. 

(vrf) IIccXlv yccQ i8sC%&ri on, iv co b rjhog ini tov © iatC, 
to E 8G%cctcog cpccCvstai dvvov, iv co ds ini tov K iati, 7tQcotcog 30 
cpccLvetcti imtsXlov * * * rjtig iativ ildaacov gcodiov. 

(v&) Zr\tsi iv tco ls'. 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 14. 147 

oppositum rj, et auferantur singulae dimidii signi circum- 
ferentiae &y ty% lr\ dp. Quia, cum sol in x est, astrum £ 
matutinum oritur, itemque s 1 ), porro quia, cum sol in X 
est, astrum r\ vespertinum occidit, ac £ vespertinum ori- 
tur 2 ), itemque s, porro quia, cum sol in ft est, astrum d 
matutinum oritur, oriente autem d astrum y occidit 3 ), 
itemque s, astrum igitur s, cum sol in {i est, matutinum 
occidit. Rursus quia, cum sol in & est, astrum y 
vespertinum occidit, itemque s, sed, cum sol in z est, 
matutinum oritur, astrurn igitur s ab ortu matutino 
pervenit ad ortum vespertinum, et ab ortu vespertino 
ad occasum matutinum, et ab occasu matutino ad 
occasum vespertinum, idemque eo tempore occultum 
est, quo sol circumferentiam fty% percurrit, quae minor 
uno signo est 4 ); itaque astrum s minore tempore 
occultum est quam astra quae sunt in zodiaco. 

XIV. Si quae astra a zodiaco ad partes occiden- 14 
tales intercipiuntur septentrionem versus, et ea quae 
simul cum his occidunt ab iis quae simul oriuntur 
unius signi circumferentia distant, illa quidem nocte 
eadem et matutina orientia et vespertina occidentia . 
apparebunt 5 ), eademque maiore temporis spatio occulta 
erunt quam quae in zodiaco posita sunt. 

1) Astra eniin s et £ siuiul oriuntur, ut supponitur. AURIA 
in marg. p. 62. 

2) Est enim rj ipsi £ per diametrum, et £ oriente ipsum r\ 
occidit. IDEM. Scilicet secundum Eucl. phaenom. 6. 

3) Eucl. phaenom. 6. 4) Conf. 6%6l. vr\ et in app. 69. 
5) Sequuntur apud Auriam haec uncinis seclusa c Quin 

etiam maiori tempore occultabuntur iis, quae in circulo Zo- 
diaco sunt: et quae ortum vespertinum: et occasum matutinum 
faciunt'. Ad quae idem in marg. p. 63 adnotat f Haec non 
leguntur in aliis Vaticanis exemplarib. graecis manuscriptis : et 
videntur abundare'. 

10* 



148 



IIEPI EIIITOA&N KAI ATSES2N B. 



"E6too OQi^av 6 AB, 6 de toov t,oo8Coov 6 JTz/, Kal 
cc6tQ0v xi S7tl tijg dv6eoog enl tcc TtQog aQKtovg e6too 
tb E, kccl 6vvccvccteXXetoo [tev too Z, 6vvdvvetoo de 
too T' £codCov ccQa neQicpegeia r) TZ' Xeyoo btL tb E 
atitQOv [kqvi^lv ov% e%ei ccXXcc] rr)g ccvtrjg vvKtbg kcu 
eooov ccvccteXXeL %al etiiteQiov dvvei. 

"E6too yccQ top Z Kcctcc Slcc- 
lietQov tb H xccl tet[irja&co 
r) TZ dC%a Kcctcc tb ® 6r\- 
lieiov, kccl aiteilTqcpd-co r){iC6ovg 
t,op8Cov TteQicpeQeitt r) HK^ kccl 
hi r) AA. ETtel rov rjXCov hnl 
tov & ovtog tb Z ecoov ccva- 
tellei, kocl tb E ccqcc eopov 
ttvatelXei, tb ds T e67teQLov 
dvvet, kccl tb E ccqcc, ev trj 

ttvtrj vvKtl ttQcc to E cc6tQ0v kccI eooov clvccteXXeL kccI 
e67teQiov dvvei. 

HccXlv eitel tov r)XCov eiti tov K bvtog tb H 
e67te f QLOv dvvet, tov de H dvvovtog tb Z ccvccteXXeL, 
Tcccl ro E, tov ccqcc r)XCov eitl tov K bvtog tb E 
e67teQL0v dvateXXet. TtdXtv ejcsl tov r)XCov enl tov A 
bvtog t6 z/ eooov ctvccveXXeL, rov de z/ dvateXXovtog 
tb T dvveL, xal ro E, rov c'oa r)XCov e%l tov A bvtog 
tb E eooov dvvei. 

te . r '06cc toov cc6tQoov aTtoXtt^LJottvetccL vtco tov tjop- 
Slcckov Kcctcc tccg 6v6eLg e%\ tcc %Qog ccQKtovg, tovtoLg 




10 



15 



20 
25 



63. Et 



1) Ut supponitur in proposit. AURIA in marg. p. 63. Et 
conf. supra p. 136 adn. 3. 

2) Simul enim oriuntur astra £ et s: ut ponitur. AURJA 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 15. 149 

Sit horizon a/3, zodiacus autem yd, et astrum ali- 
quod ad partes occidentales septentrionem versus sit s 7 
idque simul cum g oriatur ac simul cum y occidat, 
et sit y% unius signi circumferentia 1 ); dico astrum s 
eadem nocte et matutinum oriri et vespertinum occi- 
dere. 

Sit enim ipsi £ iuxta diametrum oppositum r\ y et 
circumferentia yt, bifariam secetur in puncto #, et 
auferatur dimidii signi circumferentia r\K, itemque dX. 
Quia cum sol in & est, astrum £ matutinum oritur, 
ideoque etiam s matutinum oritur 2 ), astrum autem y 
vespertinum occidit, ideoque etiam £ 3 ), eadem igitur 
nocte astrum s et matutinum oritur et vespertinum 
occidit. 

Rursus quia, cum sol in x est, astrum r\ vesper- 

tinum occidit, occidente autem r\ astrum g oritur 4 ), 

itemque s, astrum igitur s, cum sol in % est, vesper- 

tinum oritur. Rursus quia, cum sol in X est, astrum 

6 matutinum oritur, oriente autem 8 astrum y occidit, 

itemque £, astrum igitur «, cum sol in X est, matu- 

tinum occidit. Et est circumferentia xrjdX diiorum 

signorum, quam sol duobus mensibus percurrit; ergo 

astrum s maiore temporis spatio occultatur quam auae 

in zodiaco sunt astra 5 ). 

. . Pr °p- 

XV. Si quae astra a zodiaco ad partes occidenta- 15 

les intercipiuntur septentrionem versus, et ea quae 

in marg. p. 64 (nisi quod D, id est d, per errorem expressum 
est pro E, id est *). 

3) Simul enim occidunt s et y astra, ut ponitur. IDEM. 

4) Eucl. phaenom. 6. 

5) Haec extrema supplevimus nostra coniectura. Et conf. 
propos. 12 extr. (p. 144 cum adnot. 2). 






150 nEPI EIHTOA&N KAI ATSE.QN B. 

idv rd 6vvdvvovra d%b rcov 6vvavareXXovrcov d%i%r] 
%Xiov ^cpdCov %eQtcpeQeCag, ixetva ovx d%et XQviptv, 
aXXa rrjg avrrjg vvxrbg icpd <^re)> i%triXXet xa\ i6%iQta 
dvvet d%b rfjg icpag i%troXfjg [ii%Qt rf)g e6%e^Cag 
dv6ecog. 5 

"E6rco oqC^cov 6 AB, 6 ds rcov ^codtoov 6 TA^ %al 
a6rQov rt TtQog dv6[iatg i%\ ra %Qog aQxrovg e6rco rb 
E, xa\ 6vvdvvirco ijtev rco JT, 6vvavareXXirco de rco Z, 
xa\ e6rco f) FZ %XeCcov ^cpdCov TteQtcpeQeCag' Xeyco ort 
rb E a6rQov xQviptv ovx a\et^ aXXd rfjg avrfjg vvxrbg 10 
(£) xa\ i67tiQtov dvvet xa\ iooov iittriXXet. 

'A^etXrjcp&co yaQ f)ytC6ovg ^cpdCov neQtcpiQeta f) I~!H, 
xa\ £rt r) ®Z, xa\ e6rco rcp Z xaxa dtdperQov rb K, 
xa\ aTtetXrjcp&co f)[iC6ovg ^cpdCov TteQtcpiQeta f) KA, xa\ 
f'rt r) AM. xa\ iitel rov r)XCov i%\ rov H ovrog ro 15 
r i6%iQtov dvvet, xa\ r6 E, %dXtv i%e\ rov rjXCov 
i%\ rov & bvrog rb Z icpov dvariXXet, xa\ rb E, rr)v 
(|a) ©H aQa %eQtcpiQetav 8teQ%otxivov rov r)XCov rb E 
(£{3) a6rQov xa\ ecpov dvariXXov OQtxrat xa\ e6%iQtov dvo- 
ytevov. %dXtv i%e\ rot> f)XCov i%\ roi) A ovrog rb K 20 



(|) ^LUCpOQCOg eXufie TCQOtEQOV xf\V £67tEQlCiV SvGLV £§£L yUQ 

xr)v ecouv dvaxoXr)v nQoxeQOv, eneLdr) 6 r]XLog dnb xov & eni 
xb H nuQuyCvexaL. 

(|a) Efaoxcog' en\ [tev yaQ xov © vvxog xov r)XCov tiqcqxov 
ecpuvr} uvuxeCXav xb E eco&ev, xov Z 7jlll6v gcpdCov uns%ovxog 25 
xov r)XCov ov%ovv exi fiuXXov cpuCvexui xb E eco&ev, nXeov 
dcpL6xa(ievov xov fjXCov xov Z. kuXlv eneidr) en\ xov H vvxog 
xov r)XCov e6%uxcog ecpdvrj dvvov xb E eeneQug, bxl fiuXXov cpaC- 
vexuL dvvov eeneQug, nXeov ucpt6xufievov xov rjXCov xov T' 
onov ovv uv evQS&rj 6 r)XLog y.ud'' otov8r\noxe 6rj(ieCov xrjg ©H 30 
neQLcpeQSLug, ev xfj uvxij vvnxi y.ul eco&ev cpuivexuL xb E dva- 
xeXXov %u\ e6neQug dvvov. 

(||3) 'AdiucpoQcog elne xb %u\ ecoov uvuxeXXov oquxul kul 
eeneQLOV dvvov ev [rco] [ie6cp yuQ xr)g nEQicpEQEiug cpuCvsxuL 

(IOVOV, OVKEXL 8e t) ECOOV r) E6nEQL0V. 35 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 15. 151 

simul cuin his occidunt ab iis quae simul oriuntur 
plus unius signi circumferentia distant, illa non oc- 
cultabuntur, sed eadem nocte et matutina oriuntur et 
vespertina occidunt ab ortu matutino ad occasum 
vespertinum. 

Sit horizon a/3, zodiacus autem yd, et astrum ali- 
quod ad partes occidentales 
septentrionem versus *) sit s, 
idque simul cum y occidat, 
simul autem cum % oriatur, et 
sit y£ maior quam unius signi 
circumferentia; dico astrum s 
non occultatum iri, sed eadem 
nocte et vespertinum occidere 
et matutinum oriri. 
Auferatur enim dimidii signi circumferentia yr\, 
itemque &£, sitque ipsi % iuxta diametrum oppositum 
x, et auferatur dimidii signi circumferentia xX, item- 
que d{i. Et quia, cum sol in rj est, astrum y vesper- 
tinum occidit ; itemque e 2 ), porro quia, cum sol in fr 
est, astrum g matutinum oritur ; itemque e 3 ), astrum 
igitur s, cum sol circumferentiam ftrj percurrit, et 
matutinum oriens et vespertinum occidens conspicitur 4 ). 
Rursus quia, cum sol in A est, astrum x vespertinum 




1) Oriens sit d, occidens y, septentrio cc, rnerid. $. AURIA 
in marg. p. 64. 

2) Supponitur enim s et y simul occidere. IDEM in 
marg. p. 65. 

3) Supponitur enim 8 et £ simul oriri. IDEM. 

4) Conf. 6%6liu '6,a et £|3 (in appendice 70 et 71). 



152 nEPI EniTOA&N KAI AT2E.QN b. 

(gy) s6itiQL0v 6vvsl, rb ds Z s6itiQiov dvariXXsL, xal tb 
E aQa iajtsQiov dvariXXst. TtdXtv iitsl ro# r\Xiov ettl 
rov M ovrog rb A sooov dvariXXst, rb ds r sooov 

(t-d)dvvsL, Tcal rb E aQa scpov Svvsl' rr\v ®T aQa tcsql- 
cpsQSiav dLSQ%o[isvov rov r\Xiov rb E a6rQov dvariX- 5 
Xov oQarai, rr\v ds MZH dvvov ' rr\v aQa 0H xal 
dvvov %a\ dvariXXov OQarau. 

l$ '. Toig cc7toXa^ccvoybsvoLg vitb rov £,<pdLaxov xara 
rccg dv6sLg TtQog ixs6r\^^Qiav sav rcc 6vvdvvovra a6rQa 
ccTtb rc5v 6vvavarsXX6vrcov a7tiyr\ sXarrov (jr\\LL6ovgy 10 
^(pdiov TtSQLCpsQsiag, ixsLva aitb rr\g sooag i%LroXr\g iyo- 
\3LSvr\v rrjv s6itsQiav i7tiroXr\v TtoLslraL, sira rr\v sooav 
6v6lv, sira rr\v s6itsQiav 6v6lv, XQVipLv ds ol%sl itXsi- 
ova %q6vov roov iiti rov t,oi6LaKov rsray^iivoov a6rQoov. 

"E6rco oQi^oov o JB, 6 ds roov ^oodioov 6 .Tz/, xai 15 
a6rQ0v (tl) s6roo iitl rrjg dv6soog TtQog ^s6r\^i^Qiccv 

(£s) to E, %al 6vvdvviroo ro5 r, 6vvavarsXXiroo ds rmv 



(|y) 'Asi yccq dcpi6xaiisvov xov rjXCov xov Z, dsi cpuCvsxuL 
dvuxsXXov xb E, scog ov slg xb A cp%u6r\ b rj?uog' xbxs yuQ 
s6%uxcog cpuvev dvuxsiXav ovksxl cpuCvsxui. 20 

(£,d) r '06co yuQ uqpCaxaxat xov A b rjXiog, xo6ovxco nXsov 
cpuCvsxui dvvov xb E scog xov H • sksl yuQ xov rjXCov cpuivofis- 
vov, s6%uxcog cpuCvsxuL dvvov. 

(|f) 'Etcsl yuQ 71Q0XSQ0V uvaxsXXsL xb T xov E 8lu xov & 
xov TtsQL yavovnsvrjg 6cpui'Qug, xov uqu F uvuxeXXovxog xb E sxi 25 
vnb yr\v s6xlv ' 6vvuvuxsXXsl uqu xb E xcov snoiisvcov xlvl xco 
r, olov xco Z, STCSLdrj dvxiuu [isv xu nQog xco V %ui 6 %66[iog 
6XQScpsxuL unb uvuxoXcov S7ii 8v6tv cog U7tb xov Z sni xb r, 
snopsvu ds S6XL xu unb dv6scov sni uvuxoXug unb xov iT sni 
xb Z uu) M. 30 



1) Per diametrum enim est ipsi h, ut positum est. AURIA 
in marg. p. 64. 

2) Nam £ et e astra ortu matutino orinntur. IDEM. Et 
conf. 6%qXlov |y- 

3) Eucl. phaenom. 6. 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 16. 153 

occidit, astrum autein £ vespertinum oritur 1 ), astrum 
igitur s etiam vespertinum oritur 2 ). Rursus quia, cum 
sol in ft est, astrum d matutinum oritur, astrum 
autem y matutinum occidit 3 ), astrum igitur s etiam 
matutinum occidit; ergo, cum sol circumferentiam &y 
percurrit, astrum s oriens conspicitur, cum autem cir- 
cumferentiam ^rj, occidens 4 ); ergo, cum circumferen- 
tiam &ri sol percurrit, astrum s et occidens et oriens 
conspicitur. 

. . . Prop. 

XVI. Si quae astra a zodiaco ad partes occiden- 16 
tales intercipiuntur meridiem versus, et ea quae simul 
cum his occidunt ab iis quae simul oriuntur minus 
dimidii signi circumferentia distant, illa post ortum 
matutinum deinceps ortum vespertinum faciunt, tum 
occasum matutinum, deinde occasum vespertinum, at- 
que db occasu vespertino ad ortum matutinum longiore 

temporis spatio occulta erunt 
quam astra quae in zodiaco 
posita sunt. 

Sit horizon a/3, zodiacus 
autem yd, et astrum ali- 
quod ad partes occidenta- 
les meridiem versus 5 ) sit s } 
idque simul cum y occidat, 
~p~~ simul autem cum aliquo 

4) Conf. g%6Xiov |^ et in appendice 72. 

FIGURAM nostra coniectura restituimus; nam in codici- 
bus ACE et apud Auriam in semicirculo yld inter X et 8 po- 
sitae sunt rj ft v. ; at sic circumferentia drj existit maior dimidio 
signo, itaque r\ non est oppositum ipsi £, id quod est contra 
hypothesin e similitudine propositionis 13 emendatam. 

5) Oriens sit rT, occidens y, septentrio or, meridies §. AU- 
RIA in marg. p. 66. 




154 nEPi EnrroA£N kai atse^n b. 

(£s) s%o\isvoov xivl tc5 T. 6vvavatsXXitoo too Z, xa\ r) 
TZ s6too iXdttcov (J]\iC6ovg} ^oodCov %sQLcpsQsCag, xa\ 
too Z s6xoo xata dLa^istQOV tb H, xa\ d%ELXr\yp&oo r)[iC- 
6ovg £<pdCov 7C£QL(pSQSLa r) zl®, xa\ r) KH, xa\ fai r) 
ZM, xa\ r) TA. i%d tov r)XCov i%\ tov M ovtog tb 5 
Z sooov dvatiXXsL, xa\ tb E, %dXLv iitsl tov r)XCov 
i%\ tol> K bvtog tb H e6%sqlov dvvsL, xa\ tb Z s6%s- 
qlov dvaxsXXsL^ xa\ tb E, %dXLV i%s\ tov r)XCov i%\ 
tov ® ovtog tb z/ scoov dvatiXXsL, tov ds /1 dvatsX- 
Xovtog tb T dvvsL, xa\ tb E, tov aQa rjXCov i%\ tov 10 
& ovtog to E sooov dvvsL. %dXLV i%s\ tou r)Xiov i%\ 
tov A ovtog tb T s6%iQL0v Svvel, xa\ tb E, iv ob 

(i£) aQa %qovoo 6 rjXLog tr)v ATM 7tEQLcpiQ£Lav dtsQXStaL, 
tb E xqvi^lv a%£L. xa\ s6tLV r) ATM %XsCoov ^oodCov 
%SQLCpsQsCag' tb aQa E a6tQov %XsCova (j^Qovovy xqv- 15 
ipLv d%£L toov i7t\ tov c^cpdLaxov tstaypiivoov a6tQoov. 

Lt,' . "06a toov a6tQoov a7toXapL^dv£taL v%b tov fco- 
dLaxov xata tag dv6sLg i7t\ td %Qog \k,E6r\ii$QCav, tov- 
tOLg iav ta 6vvdvvovta d%b tcov 6vvavat£XXovtoov 
d%i%r] ^codCov %£QLcpiQELav, ixElva trjg avtrjg vvxtbg 20 
£67tiQLa {tE} dvatiXXEL xa\ scoa 6vvel, xa\ TtXsCova 
XQOvov XQVtpLV d%EL toov i%\ tov t.cpOLaxov t£t ay^ivoov 
a6tQoov. 



(£?) *H neQicpeQeicc ivcc ildaocov [isv fj £adCov, (ieC£cov de 
rjfiCaovg £codi'ov, mg ev xfj %ccx cc6v.evfj noiel. 25 

(|£) 'Enl (iev yd.Q tov A ovxog xov ijXCov, e6%dxcog ecpdvr\ 
dvvov, co6xe ecpe^rjg ov cpccivexca, ecog ov enl x6 M el&r/ b 
rjXiog' xoxe yccQ nQcoxov cpccCvexcu emxeXXov co6xe oxccv xr)v 
ATM xov r{XCov duovxog dcpccveg e6xiv. 

1) Conf. 6%oXiov |f et in appendice 73. 

2) Simul enim e et £ oriri positum est. AURIA in marg. p. 67. 

3) Per diametrum enim est ipsi r\. IDEM (pro r\ per er- 
rorem F } id est £, expressum est). 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 17. 155 

eorum quae ipsuui y sequuntur oriatur 1 ). Oriatur si- 
mul cum £, sitque circumferentia y% minor dimidio 
signo. Et ipsi f iuxta diametrum oppositum sit % *et 
auferantur singulae dimidii signi circumferentiae d& 
Kr\ fy yL Quia ; cum sol in ft est, astrum £ matuti- 
num oritur, itemque £ 2 ), porro quia, cum sol in x est, 
astrum rj vespertinum occidit, ac £ vespertinum ori- 
tur 3 ), itemque s, denique quia, 
cum sol in & est, astrum d ma- 
tutinum oritur, oriente autem 
d astrum y occidit 4 ), itemque 
£ 5 ), astrum igitur £, cum sol 
in & est, matutinum occidit. 
Rursus quia, cum sol in X est, 
astrum y vespertinum occidit, 
itemque f, occultum igitur erit 
astrum e eo tempore, quo sol 
circumferentiam Xy\i percurret 6 ). Et est circumferentia 
kyy, maior uno signo; ergo astrum e longiore temporis 
spatio occultum erit quam astra quae in zodiaco po- 
sita sunt. 

Prop. 

XVII. Si quae astra a zodiaco ad partes occiden- 17 
tales intercipiuntur meridiem versus, et ea quae simul 
cum his occidunt ab iis quae simul oriuntur unius 
signi circumferentia distant, illa quidem nocte eadem 
et vespertina oriuntur et matutina occidunt, eademque 
longiore temporis spatio occulta erunt quam astra 
quae in zodiaco posita sunt. 

4) Eucl. phaenom. 6. 

5) Simul enim occidere positum est et y et s astra. AU- 
RIA in marg. p. 67. 

6) Conf. 6%6Uov |j£ et in appendice 74. 




156 nEPI EIIITOA&N KAI AT2E&N B. 

"E6rco oqC^cov 6 AB 7 6 ds rcov ^codCcov 6 TzJ, xai 
aGTQOv xi s%i rijg 6v6scog s6rco %Qog ^is6r]^QCav tb 
E, xai 6vv8vvsrco rcp T' rcov ccqcc s%o\isvcov rivl tcS 
T 6vvavarsXXsL. 6vvavarsXXsrco tg3 Z, xai s6rco rj 
TZ £cpdCov TisQicpsQsia. xai s6rco rco Z xard dicc^is- 
tqov t6 &, xai rsr^r]6d-co r) &A 8C%a xara rb H, xai 
d%SLXr]cp&a) r)[iC6ovg ^cpdCov 
TCSQicpsQSta r) ZA, xai en r) 
(&i) TK. sitsl tov r)XCov s%\ tov 

H ovrog rb z/ scpov dvarsX- / /G?\ 10 

Xsl, scpov aQa dvvst rb F, xai 
rb E. TtdlLV STtsl rov r)XCov s%i 
rov H ovrog s6%sqlov Svvsl /' n 
rb (9, %ov ds & dvvovrog rb 
Z sCitSQLOv dvarsXXsL, xai rb P 15 

E, rijg avrrjg aQa vvxrbg <V6 E a6rQovy scpov rs 
dvvsL xai s67tsQLov dvarsXXsL. %dXLV s%si tov r)XCov 
s%i tov K bvrog rb r s6%sqlov dvvsL, s6%sqlov aQa 
xai rb E dvvst. TtdXtv s%si tol> r)XCov s%i tov A bv- 
rog scpov avarsXXsL rb Z, scpov aQa xai t6 E dvarsX- 20 
Xsl' XQvtyLV aQa d\\sL rb E a6TQ0V sv cp 6 tfXiog rr)v 
KTA TtSQLcpsQScav 8LSQ%sraL. xai s6tlv r) KTA %sql- 
cpsQSLa dvo ^cpdCcov TtXsCova aQa %qovov xqviPlv atjSL 
rb E rcov S7ti toi> £cpdLaxov. 

Lr\ . Toig d%oXa\i^avo^svoLg vitb tov t,codtaxov xard 25 
rdg dv6scg s%i ra %Qog [is6r][i{)QCav sdv rd 6vv8v- 
vovtg: d%b rcov 6vvavarsXXovrcov d%s%r] t,cp8Cov psC- 
c^ova %SQLcpsQSLav, sxslva d%b rrjg scpag s%LroXfjg s%i 




(£,rf) 'Enl yccQ rov H ovxog xov rjUov a^oxsqcc yCvsxcti, 
iav de TtQofirj xov H, ov%ixi. 30 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 18. 157 

Sit horizon afi y zodiacus autein yd, et astruru ali- 
quod ad partes occidentales meridieni versus *) sit e, 
idque siniul cum y occidat; ergo siraul cura aliquo 
eorura quae ipsum y sequuntur oritur. Oriatur siraul 
cum £, sitque y% unius signi circumferentia. Et ipsi 
£ iuxta diametrum oppositum sit #, et secetur d& bi- 
fariam in puncto r\, et auferatur diraidii signi circum- 
ferentia £A, itemque yx. Quia, cum sol in r\ est, 
astrum d raatutinum oritur, astrum igitur y matuti- 
num occidit, itemque e 2 ). Rursus quia, cum sol in rj 
est, astrum # vespertinum occidit, occidente autem & 
astrum £ vespertinum oritur 3 ), itemque e, eadem igitur 
nocte astrum e et matutinum occidit et vespertinum 
oritur. Rursus quia, cum sol in x est, astrum y 
vespertinum occidit, astrum igitur e etiam vesperti- 
num occidit 4 ). Rursus quia, cum sol in X est, astrum 
% matutinum oritur, astrum igitur e etiam matutinum 
oritur 5 ); ergo astrum e occultum erit eo tempore, quo 
sol circumferentiam xyX percurrit. Et duorum siguo- 
rum circumferentia est nyX; ergo astrum e lougiore 
temporis spatio occultum erit quam astra quae in zo- 
diaco sunt. 

Prop. 

XVIII. Si quae astra a zodiaco ad partes occiden- 18 
tales intercipiuntur raeridiem versus, et ea quae siraul 
cum his occidunt ab iis quae simul oriuntur plus 
unius signi circumferentia distant, illa ab ortu matu- 



1) Oriens sit 8, occidens y, septentrio a, merid. ^. AURIA 
in marg. p. 68. 

2) Conf. in appendice scholium 75. 

3) Per diametrum sunt. AURIA in marg. p. 68. 

4) Simul enim occidere astra y et s positum est. ID. p.69. 

5) Simul enim oriri astra £ et s positum est. IDEM. 



â– I 




158 nEPi EniTOAOT kai atse&n b. 

tr\V £CpUV 8v6LV 7]%£l>, £7t£LtU £7t\ VTjV £6%£Q^UV £%LtoXr]V^ 

slta i%\ tr)v £6ti£qluv 8v6lv, xul tr)g uvtrjg vvxtbg xu\ 
i%LtiXXovtu xu\ dvvovta 0Qu&rj6£tuL u%b trjg iopug 8v- 

6£CJg ^£%QL tijg £6%£Qiug i%LtoXr)g, XQVlpLV t£ U%£L %Xu- 
OVU XQOVOV tOOV £7tl r01> £,Oj8lUXOV t£ZUy\L£VCQV U6tQ03V. 

"E6tQ3 OQL^COV 6 AB, 6 81 
tOJV ^OjSioJV 6 -Tz/, %UL U6tQ0V 

tL i%\ trjg dv6£0jg %Qog ^i£6r]^- 
(Sqluv £6tco tb E, xul 6vv8v- 

vitco t(p r, 6wuvut£XXitoj 8\ \ jl/ fn 10 

rc5 Z, xu\ £6X03 r) TZ \iutpjv 
(£#) t,(pdiov 7t£QL<p£Q£iug, xu\ rco Z 
XUtU 8LU[l£tQOV £6tco r6 H, xu\ 
u%£LXr\(p&oj r)^i6ovg t>(p8iov 

7t£QLCp£Q£LU r) H® , XUL r) K/i , XUL £tL fj ZA, XUL i) 15 

TM. £7t£l tov r)Xiov i%\ tov A ovtog r6 Z iojov 
avutiXXu, xu\ tb E, %uXlv iitsl tov r)Xiov i%\ tov K 
ovtog ro z/ iojov uvutkXXu, ro 8\ xutcc 8Luii£tQOv tb 

r i(pOV 8VV£L, XUL r6 E CCQU £<pOV 8vV£L. %U.XLV £7t£L 
tOV r)li0V £7t\ tOV & OVtOg tO H £6%£QL0V 8vv£l, tov 20 

81 H Svvovtog tb Z i6%£QL0v uvutklXu, xu\ ro E 

UQU £67t£QLOV UVatkXXW tijV K® CCQU %£QL(p£Q£LUV 8lU- 

%OQ£voii£vov tov r)Xiov tb E a6tQov trjg avtrjg vvxtbg 
xa\ uvuzkXXu xu\ 8vv£L. %uXlv h%d tov r)Xiov h%\ 

tOV M OVtOg tO T i6%£QL0V 8VV£L, XUL tO E, £%\ 8h 25 

roi) A iojov uvuthXXu, to6ovtov uqu %qovov xqv^lv 
u%£l tb E u6tQov, £v <p 6 r)XLog tr)v MTA 7t£QL(p£- 

Q£LUV 8LU7tOQ£V£tUL. XUL £6tL {l£i£oJV 8vO ^(pSioOV. 

(!<&•) dr\lov yccg ozi v.al rj HJ fiSL^cov £cpS£ov Igxiv. 

1) Oriens sit d, occidens y, septentr. cc, meridies <5. AURIA 
in marg. p. 70 (nisi quod typotheta B, id est §, omisit). 



DE ORTIBUS ET OCC. II. PROPOS. 18. 159 

tino ad occasuui niatutinuin pervenient ; tum ad ortum 
vespertinum, deinde ad occasum vespertinum, et ab oc- 
casu quidem matutino ad ortum vespertinum eadem nocte 
et orientia et occidentia conspicientur, db occasu autem 
vespertino ad ortum matutinum longiore temporis spatio 
occulta erunt quam quae in zodiaco posita sunt astra. 
Sit horizon «/3 ; zodiacus autem yd, et astrum ali- 
quod ad partes occidentales meridiem versus *) sit e, 
quod simul cum y occidat et simul cum g oriatur, et 
sit y% maior quam unius signi circumferentia, et ipsi 
£ iuxta diametrum oppositum sit rj, et auferantur sin- 
gulae dimidii signi circumferentiae rjd' xd %X yp. Quia ; 
cum sol in A est ; astrum £ matutinum oritur, itemque 
e 2 ), porro quia ; cum sol in x est ; astrum d matuti- 
num oritur, ipsum autem y ei oppositum matutinum 
occidit 3 ), astrum igitur e etiam matutinum occidit. 
Rursus quia ; cum sol in & est ; astrum tj vespertinum 
occidit ; occidente autem rj astrum % vespertinum ori- 
tur 4 ) ; astrum igitur e etiam vespertinum oritur; ergo 
astrum e, cum sol circumferentiam xft percurrit, ea- 
dem nocte et oritur et occidit. Rursus quia ; cum sol 
in p est ; astrum y vespertinum occidit, itemque e, cum 
vero in A est ; astrum % matutinum oritur ; itemque e, 
astrum igitur e eo tempore occultum erit ; quo sol 
circumferentiam \ayX percurret. Et est haec maior 
duobus signis 5 ). 

2) Simul enim oriri astra £ et s positum e3t. AURIA 1. c. 

3) Eucl phaenom. 6. 

4) Sunt enim per diametrum. AURIA 1. c. 

5) Omisit scriptor extremam conclusionem sic fere resti- 
tuendam: xo ccqcc E ccgxqov tcXslovcc %qovov KQVTpiv cc^sl xcov 
ETti xov gcpdiccHov xsxccyiiEvcov ccgxqcov (propos. 6). 



APPENDIX 

AD AUTOLYCI LIBRUM DE SPHAERA 

QUAE MOVETUR. 



Ad VII. propositionem Maurolycus fol. 61 v adno- 
tat: Nam cum circulus fixus [id est liorizori] constet 
semper in eodein loco: et circuli super axe suo ver- 
sati semper in suo singuli plano iaceant: fit ut neque 
periferiae locum aliquando commutent: et perinde se- 
cent fixum in iisdem semper punctis. Inclinatio quo- 
que eorum una est: sequitur eniin inclinationem axis 
communis. 

Inter c scholia antiqua', quae Auria interpretationi 
suae subiunxit, pag. 31 ad septimam propositionem 
tria leguntur litteris H K M notata, ex Graecis no- 
stris Xy As X% expressa. Ac primo quidem scholio 
idem explicatur quod Pappus collect. 6 cap. 38 (p. 520) 
a se ad Autolyci librum demonstratum esse docet his 
verbis: ev&ecog yovv xb £' avzcp &ecoQr][ia 6cot,exai eiti 
xe OQ&rjg xrjg dtcc xcov itbXcov &e6ecog xal eitl xijg Ao$rjg 
7CQog xbv a\ova' edei^a^iev yccQ r){ielg Ttcog dvvaxat 
6c6t,e6&ai hitl xrjg dtcc xcov itolcov &e6ecog xb deco- 
Qrjpa. Secundum Auriae scholium (K) respondet 
Graeco nostro As, cui subiunctum est lemma in nostra 



SCHOLIA IN LIBRUM DE SPHAERA. 



161 



editione X%, apud Auriam M. Figura apud eunderu 
expressa similis est ei quae in Vaticano exstat ad VII 
propositionem altera (conf. p. 23 adnot.), quam nos, 
ut supra p. 28 ad scholiuin Af, ita mox ad scholium 
M exhibebimus. Notas autem geometricas suo arbi- 
trio Auria apposuit, quarum loco has Graecas resti- 
tuemus, alioquin autem Auriae verba ipsa repetemus: 

A = v B = « C = # E = j/ F = tf G = /3 

H = £ L = A M = p N = (? = tt P = k 

Q = | R = g S = v V = o. 

Primum scholium (H) speetat ad alteram partem 
propositionis, quae supra (p. 26, 1) incipit his verbis: 
Asyco drj oxi xal bfioiog el6\ tcstcXl^isvol Ttobg xov 
ABAT oQitpvxa. 

Hucusque demonstratio liaec recte siquidem se habet h 
in Theoremate, retenta propositionis circumscriptione et 
determinatiom, quae horizontem 
ad axem obliquum ponit: verum 
K /? tamen simili quoque modo poterit 
demonstrari, etsi horizon circidus 
ad axem non fuerit obliquus, sed 
per sphaerae polos sit ductus, 
& sicut in sphaera recta manifestum 
est: Si enim circulorum paralle- 
lorum polum contingens punctum, 
veluti J 1 ), acceperimus in horizonte, et per huiusmodi 
punctum, sicuti ante factum est, maximum circulum de- 
scripserimus ; nimirum ostendemus rectam lineam a polo 




1) Pro £ (quod apud Auriam est R) scriptor scholii Xy 
(supra p. 26, 21) posuit 77. 



Autolycus. 



11 



162 



scholia m 




g ad punctum /3 ductam aequalem esse rectae ab eodem 
£ ad punctum s ductae, et in idem absurdum incidemus: 
Hoc autem ex proposftione sexta liuius libri patet 

Sequitur secunduui scholium (K), quod ad Graec* 
verba p. 26, 14 sq. gjGts r) vnb rcov KM® yavia 
nMGig s6tlv cet. pertinet, denique ad eius scholii ex- 
trema verba adscriptum est lemma M. 

k Ex diffinitione sexta TJndecimi Elementorum Euclid. 
Ifioc patet: Plani enim ad planum inclinatio est angidus 
acutus, rectis compraehensus lineis, quae ad rectos an- 
gidos communi planorum sectioni ad unum idemque 
punctum in unoquoque plano ductae sunt: Est autem 
recta linea %^i in plano circuli a($ ad angulos rectos 
communi planorum sectioni, scilicet ipsi a/3, et recta &ti 
est etiam in plano circuli r]ci&(5 ad rectos angulos ipsi 
communi planorum sectioni a/3 ; et faciunt acutum an- 
gulum sub x^ contentum. 

m Quod autem angulus 
sub K{id' contentus sit an- 
gulus acutus, lioc modo pa- 
tebit. Describatur maximus 
parallelorum, qui sit Iqo, 
et reliqua, ut patet in fi- 
gura, describantur. Erit 
iam £q x ) maximi circuli 
quadrans: nam ex polo £ 

1) Punctum £, quod deest in figura codicis Vaticani, in C 
et Paris. 2472 eodem fere loco positum est quo exstat in priore 
figura (p. 161). Ceterum £q quadrans, quae dicitur, tetccqtthio- 
qlov est circumferentia, id quod patet ex scholio %£ p. 28,9: 
TETdQTr}[ioQLov egtui r ZP (nam sic legendum esse videtur pro 
6 ZP). 



// "V 

cr/ 1 


& \y? 






* L 


<r j 


3 K. \ / 




\ ^A 


v L 


«^v^. \ / 


^^o 


\. *\ 





LIBRUM DE SPHAERA. 163 

circuli %qo ducta est 1 ): Maior igitur est quadrante rjQ 2 ) : 
sed r]& semicirculi r]Q& diametrus est: quare q& 3 ) qua- 
drante minor est: Maior igitur est rjo ipsa q& circum- 
ferentia: consistit autem angulus y\6q in circumferentia 
t]q: et angulus q6& in circumferentia q&: et est punc- 
tum 6 omnium maximornm circulorum centrum: Quare 
angulus sub r\<5Q contentus maior est angulo sub q6& 
compraehenso : sunt autem anguli t]6q et q6& duobus 
rectis aequales 4 ). Angidus igitur q6& est angulus acu- 
tus: Quare anguli %{i& et Ivft sub lineis xp et Xv par- 
allelis contenti anguli acuti sunt; Tres itaque k^ qg& 
Av# angidi aequales inter se sunt. 



1) Ad marginem adnotata est propositio f 16. Theodosii 
primi sphaericorum'. Quod ducta est Auria scripsit, rectam 
£q intellexit, quae circumferentiam £q subtendat. 

2) Ante tjq suppleas casum nominativum arcus. 

3) Rursus arcus q& intellegitur. 

4) Ad marginem adnotata est propositio f 13. Euclidis 1. 
Elem.' 



11* 



APPENDIX 
AD AUTOLYCI DE ORTIBUS ET OCOASIBUS 

L I B R S. 



SCHOLIA VATICANA 

IOSEPHO AURIA INTERPRETE l ). 



IN LIBRUM PRIMUM. 

In definitiones pag. 49] Poetae ortum niatuti- 
num verum vocant ortum cosmicum: occasum matu- 
tinum verum appellant occasum cosmicum. Ortum 
autem vespertinum verum dicunt ortum chronicum: 
occasum vespertinum verum nominant occasum chro- 
nicum. Praeterea ortum matutinum apparentem no- 
minant poetae ortum heliacum: occasum matutinum 



1) Haec scholia in Auriae editione definitiones et singulas 
propositiones sequuntur. Ubi ad unum theorema plura scholia 
adscripta sunt, singula primum, secundum cet. numerantur ac 
praeterea litteris A , B cet. distinguuntur. Nos continuos nu- 
meros 1, 2 cet. apposuimus. Auriae contextum accurate repe- 
tivimus, nisi quod illius interpunctionem admodum impeditam 
passim emendavimus et pro litteris maiusculis, quibus ille 
omnes fere artis terminos, ut Verus, Apparens, Ortus, Occasus, 
Cosmicus, Sol cet. distinguit, minusculas posuimus, denique 
Graecas litteras geometricas pro Latinis, quae sunt apud 
Auriam , restituimus. 



SCHOLIA IN LIBRUM I DE ORT. ET OCC. 165 

apparenteni dicunt occasum heliacum. Ortum denique 
vespertinum apparentem appellant ortum heliacum: 
occasum yespertinum apparentem dicunt occasum he- 
liacum *). 

in propositionem i pag. 50,6] Hic auctor ostendit 2 
ortum et occasum heliacum posteriorem esse ortu et 
occasu cosmico: praeterea ortum et occasum heliacum, 
qui ortus et occasus vespertinus apparens nominatur ab 
astronomis, priorem esse dicit ortu et occasu chronico. 

pag. 50, 19 : Tov {lev ovv r\kCov dvaxilkovxog xaxd 3 
xo A, xo z/ aGxoov ov cpaCvsxav dvaxeXXov] Quoniam 
vero antecedentia puncta, quaecunque in circumferentia 
yt,a acceperimus, prius oriuntur, et qaoniam sol ante- 
cedit et ante punctum a, scilicet ante punctum d f 
oritur (nam punctum d cum puncto a simul oritur), 
semper igitur sol ante punctum d oritur: quare d 
punctum oriri nullo modo conspicitur. 

PAG. 56, 5: "Eoxa xa avxd' A.eya oxc ovds xr\v 4 
rZA 7t£QL(p£QSiav cet.] Quo enim tempore sol circum- 
ferentiam yt,a perambulat, nequaquam d punctum ori- 
tur, quoniam neque punctum a oritur, omnia siqui- 
dem puncta, quae sunt in circumferentia yt,a y ante 



1) Sequuntur apud Auriam haec: De hoc vero ortu et oc- 
casu astrorum inerrantium, videlicet cosmico, chronico et heliaco, 
quantum ad poetas attinet, legas licebit Io. de Sacro Bosco ca- 
put tertium de Sphaera, et in illud commentaria. Ptolemaeum 
auoque lib. vm. capit. iiii. rfy? (isyaXrjs 6vvzd&8cog videre licebit, 
qui in universum viginti quattuor commemorat axrjaari6^ovg, 
id est aspectus astrorum inerrantium ad solem. Quae cum ab 
ipso Auria composita esse appareat, etiam prior scholii pars, 
quae supra legitur, incertum est utrum e Graeco aliquo codice 
conversa, an ab ipso interprete adiecta sit. — De discernendis 
ortibus heliaco, cosmico, achronico (sic) pauca commemorat 
Rud. Wolf, Geschichte der Astronomie, p. 114 sq. 



166 SCHOLIA IN LIBRUM I 

punctum a oriuntur, veluti quae antegrediantur: haec 
autern sol percurrit. 

5 IN PROPOSITIONEM II PAG. 58, 1: e0XCO dr) XOV J 
cc6xqov r; cpaivo\Levr\ ecpa ejttxolr) xov r\Hov ovxog 
7toog xcp E] Scilicet sit astri d primus ortus apparens 
sole in s puncto manente, ut ; cum sol in e punctum 
pervenerit, tunc primo appareat d astri ortus ma- 
tutinus apparens: nam sole nondum ad punctum e 
accedente, verum adhuc etiam in circumferentia ae 
existente ; non praeveniet d astri ortus matutinus 
apparens. 

6 pag. 58,8: xov [tev ovv r\kCov diaitoQevo^evov xag 
AE Hr TteQicpeQeCag ov cpaivexai xo A o.6xqov eiti- 
xekkov] Quoniam sol circumferentiam ae perambulans 
et in e punctum perveniens, tunc astro d fit primo 
ortus matutinus apparens: sole igitur circumferentiam 
ae percurrente et non adhuc ad punctum e perveniente, 
non fit astro d ortus matutinus apparens: quare sole 
circumferentiam ae transeunte, astrum a non conspi- 
citur oriri: similiter autem sole circumferentiam yr\ 
percurrente, astrum 6 non videtur oriri. 

7 in propositionem iv PAG. 62, 19: xal e6xai x6 
pev AET r){itxvxfoov viteQ yr\v xo de ATZ, vith yrjv] 
Quoniam et in parallelis circulis, quos puncta descri- 
bunt ; tunc a oriens occidit, et astrum y occidens ori- 
tur ; et quo tempore utrumque astrorum propriam cir- 
cumferentiam deambulat, zodiacus contra positionem 
habebit ; et qui est semicirculus sub terram ; erit supra 
terram. 

8 pag. 64 ; 2: eOxco ovv xov A a6XQ0v r) cpaivo^evr\ 
ecoa dv6ig xov r\liov cvxog TtQog xcp Z] Sed explana- 




• DE ORTIBUS ET OCCASIBUS. 167 

tionis gratia sit 7 ut occidente a in puncto # astrum 
y oriatur in puncto %, et zodiacus circulus positionem 
habeat %&v\ apparebit iam semicirculus aey, sicuti 

&v%, supra terram, et cir- 
cumferentia ae erit sicuti cir- 
^ cumferentia ftv\ reliqua vero 
etiam, ut reliqua, sub terram 
iderit: et proinde occidente a 
in puncto # et oriente y in 
J/c puncto % et sole perveniente 
ad punctum y, id est ad 
punctum k, et punctum qui- 
dem y fiet ad punctum %\ atque erit astri % occasus 
matutinus verus, scilicet astri a erit occasus matuti- 
nus verus. Perveniat siquidem astrum a ad punctum 
e\ erit igitur ipsius &, id est astri a, occasus matuti- 
nus apparens sole existente in puncto [i, id est in 
puncto £ (circumferentia enim fix est eadem atque yQ: 
quare sole in puncto £ existente astri a est occasus 
matutinus apparens. 

PAG. 64, 8: xal diaTtoQevetai 6 ^'Atog ro ETZ, r][ii- 9 
kvtcXlov ev y\\jbi6ei eviavtov\ Deambulante sole cir- 
cumferentiam ey% fit ipsius a astri et matutinus ortus 
apparens et matutinus occasus apparens: quare dimidii 
anni spatio fit. 

PAG. 66, 14: tov F aga dvatellovtog tb B vtuq 10 
yfjv eativ] Quoniam vero occidente astro a et astrum 
/3 est supra terram: verum occidente astro a et 
astrum y oritur: quare astro y oriente et /3 astrum 
est supra terram *). 

1) In niargine citat Auria c 6. Euclid. Phaenoni.' 



168 SCHOLIA IN LIBRUM I 

11 PAG. 66, 17: e6xo xb M] Videlicet xb ocpelkov 
astrum oriatur astro /3 occidente, et erit in circumfe- 
rentia &&, quae quidem est sub terram, quoniam 
astrum /3 est supra terram: quare, quando /3 astrum 
occidit, et astrum {i scilicet oritur. 

12 PAG. 68,1: l6r\ aoa i6xlv rj ®N xfj OM] Quoniam 
aequali tempore supponitur astra solis radios effugere. 
(Vide scholium positum in margine in quartam huius. 1 ) 

13 pag. 68, 6: dicc itXeiovoq rj^ii6ovg iviavxov] Sole 
etenim circumferentiam vxo deambulante astrum /3 
ab ortu matutino apparente occasum matutinum ap- 
parentem facit, et quoniam dimidio semicirculo maior 
est, ideo maiori tempore dimidio anno astrum /3 id 
facit- 

11 PAG. 10,6: rj &KO aoa ika66ov e6xlv 7}[iixvxMov] 
Demonstratur autem, etsi solis intercapedinem feceri- 
mus eam quae est inter vx circumferentiani, scilicet 
quae est a puncto v usque ad punctum %, demon- 
stratur inquam, quod circumferentia |%o omnino mi- 
nor est semicirculo, addita etiam communi circum- 
ferentia va. 

15 in propositionem vi pag. 12,26] Itaque sex men- 
sibus semper fere astra apparebunt, sex autem men- 
sibus contra occultabuntur 2 ). 

16 pag. 14:, 18 : 0* olav 7teQicpoQ(nv xal xexdoxov] 
Nam annus 365 diebus astronomicis, id est rorg 
vv%&r}[ieQOLs 3 ), et quarta insuper diei parte, id est 



1) In nostra editione p. 65 adnot. 3. 

2) Accuratius haec ab ipso Autolyco libri 2 propositione 6 
pertractantur. 

3) vv%fhi{ieQqig expressum est apud Auriam. 



DE ORTIBUS ET OCCASIBUS. 169 

horis sex, constat. Quarta igitur pars deficiens est 
differentia, qua astrum cum ipso sole non simul oria- 
tur. (Vide quae sunt annotata in Kb. Theodosii de 
habitationibus, in prop. X; huc enim spectare vi- 
dentur.) 

IN PROPOSITIONEM VII PAG. 16, 10: El {ISV OVV 6 17 
rjfoog vrjv AET itsQLcpsQSLav dLEQ%stccL sv oXcug r)^is- 
QCCLg, drjXov eog dvCstm xccrcc to JP] Non deambulat 
autem, quoniam, si in 365 tantum revolutionibus an- 
num percurrit sol, et dimidium circulum zodiacum in 
dimidio anno perambulans omnino occidet in y puncto: 
sed quoniam totum zodiacum circulum non percurrit 
in 365 revolutionibus tantum, nisi quarta etiam parte 
unius revolutionis addita, patet ; quod ante y punctum 
alio in loco occidet: nam 365 revolutionum pars di- 
midia cum quarta insuper parte revolutionis alio in 
loco quam in puncto y cadat necesse est. (Vide scho- 
lium primum positum in X proposit. lib. Theodosii 
de habitationibus.) 

in propositionem vin pag. 76, 22] Pro vesper- 18 
tina postrema apparitione auctor intelligit occasum 
vespertinum apparentem, pro matutina prima appari- 
tione vero matutinum ortum apparentem x ). Ergo ab 
occasu vespertino apparente ortum matutinum appa- 
rentem faciunt astra, quaecunque sunt in circulo zo- 



1) At vero Graecus scriptor l6%u.tr\v cpdcGLv sGrtSQiav in- 
tellexisse videtur vespertinum apparentem et occasum et or- 
tum, atque item 7tQ(oxr\v cpccGiv saav matutinum apparentem 
et ortum et occasum. Nam libri secundi propositione 6 
idem demonstrat tam ab occasu vespertino apparente ad ortum 
matutinum quam ab ortu vespertino ad occasum matutinum 
singula zodiaci astra per XXX dies latere. 



diaco, cum aliquot dies et aliquot noctes occulta per- 
manserint. (Lege X proposit. huius.) 

19 pag. 78, 5: Ttccl xo E aCxQov e6%ax<x>s pev TteQi- 
TcaxaXaiifiaveG&a cet.] Videlicet ; postquam sol occidit ; 
ipso quidem in £ puncto manente, postremo astrum e 
appareat occidere, et rursus ; antequam oriatur sol ; 
ipso quidem in rj puncto manente, primo videatur 
oriri. Sole enim nequaquam occupante ipsum astruru ; 
verum quindecim gradibus ab eo distante ; postquam 
occidit ; postremo astrum apparet: adhuc enim etiam 
ipsum occupante sole ; lateat necesse est: quin etiam 
sole ; motu mundo contrario progrediente, non apparet 
astrum: rursus sole ab ortu plane remoto ; primo 
astrum e apparet ; antequam ipse sol exoriatur. Recte 
igitur primum erit postremus ortus *) vespertinus ap- 
parens ; deinde priinus ortus matutinus, quoniam ; ut 
se habet in propositione, a vespertino facit matutinum. 

20 IN PROPOSITIONEM ix pag. 82 ; 12: xal xo Z aaxQOv 
e6%dxog {iev 7teQixaxakaiifiave<5&G} cet.] Videlicet astrum 
£ faciat postremum ortum 2 ) vespertinum sole manente 
in puncto &, et deinde faciat primum ortum matuti- 
num sole in puncto % existente 3 ). 

21 pag. 82 ; 17: xal eTtel xa Z H adxQa 6{iov dvvet 
cet.] Si etenim per puncta x\ et £ circulos parallelos 



1) Legendum esse occasus docet proxima adnotatio. 

2) Immo occasum, id quod ipsum etiam Auriam voluisse 
apparet collata p. 22 media, ubi ad Latina, quae respondent 
Graecis rb Z aargov io%arcog (isv n£Qi%ara'kaii$av&6%'to cet., in 
margine citat definitionem 8 (nobis nonam), quae est de oc- 
casu vespertino apparente. Accedit illa definitio, quam idem 
supra in scholio 18 proposuit. 

3) Praeterea in parenthesi citat Auria f scholium 1. in 8. 
huius' (nobis scholium 18), et in margine r 10. prop. huius'. 



DE ORTLBUS ET OCCASIBUS. 171 

descriptos intellexerirnus, erunt nimirum circumferen- 
tiae circulorum per £ et r\ puncta transeuntiurn, inter 
semicirculos non concurrentes interceptae, similes inter 
se 1 ), et hanc ob caussam eodem tempore astra £ et 
r\ occidunt, similes namque circumferentias tempore 
aequali praetereunt 2 ). 

PAG. 84, 1: tb H a6tQ0v ovitcog ixcpsvyst tccg tov 22 
r\XCov avydg] Siquidem enim astrum £ solis radios ef- 
fugit, et quoniam astrum r\ retro est ipsi astro £, 
patet, quod non longe aberit, quin solis radios effu- 
giat: post igitur aliquot dies solis radios effugiet. 
Quare fit, ut maiori quidem tempore quam astrum £ 
maneat occultum. 

IN PROPOSITIONEM X PAG. 84,19 — 86, 1 : tOVti^ttv 23 
%v r) tov [isv H r) s<pa cpaivo{iivr\ iiatolr]] Sole si- 
quidem a puncto /3, id est ab occasu, iter faciente, 
quandoquidem fecit ipsius astri r\ matutinum ortum 
verum in mundi circumvolutione; distante tamen gra- 
dibus quindecim a puncto y sub terrani, tunc primo 
astrum r\ oriri apparebit: quare astri r\ erit ortus 
matutinus apparens. 

PAG. 86, 1: tov ds ® r) sGitsoCa cpaivo\iivr\ dv6ig] 24 
Quo autem tempore sol ad ipsum astrum # venit, 
simul cum eo occidit: quare erit astri # occasus vesper- 
tinus verus: antequam igitur ad ipsum # accedat sol, 
distans autem ab eo gradibus quindecim sub terram, motu 
ipsius mundi postremo astrum -fr occidere apparebit- 

pag. 88, 2: s6tai aqa tov H aatoov r) sGitsoia 25 
cpaivo{iivr\ imtolr\ cet.] Quoniam autem astra, quae 

1) f 13. Theod. 2 Sphaericorum' in margine citat Auria. 

2) f 2. Autolyci de Sphaera, quae movetur' idem. 



172 SCHOLIA IN LIBRUM I 

sunt in circulo zodiaco per diainetrum posita, con 
iugate et oriuntur et occidunt *), astro igitur r\ oriente 
et astruni X occidit: et sole quideni manente in puncto 
A astri r\ est occasus vespertinus verus: sed priores 
sunt apparentes veris 2 ); sole igitur in puncto v exi- 
stente (praeit namque astrum v ipsum A) erit astri 
r\ postremus 3 ) ortus vespertinus apparens. 

26 pag. 88, 11: i6xai aoa tov r\XCov ovtog Ttoog tcp 
8 tov ® a6toov r) icpa cpaivo\ibvr\ §v6ig\ Rursus, per 
eandem 6. Euclid. phaenorn., quoniam astra, quae sunt 
in circulo zodiaco per diametrum, coniugate et oriun- 
tur et occidunt, igitur astro # occidente et astrum \l 
oritur: atque sole in \i puncto manente erit astri # 
occasus matutinus verus: posteriores namque sunt 
apparentes veris: sole igitur in puncto | existente erit 
astri & primus 4 ) occasus matutinus apparens: poste- 
rius namque est astrum | ipso n astro. 

27 pag. 90,2: tb ds H tcp K 6vvavatsXXsC\ Quoniam 
circumferentiae, quas percurrit sol, cum inter semi- 
circulos existant non concurrentes, erunt similes per 
13. Theod. 2. sphaer., quas quidem (per 2. Autolyei 
de sphaera quae movetur) aequali tempore sol per- 
currit. 

28 pag. 90, 20: *T%OKSi6ftco yao i6r\v slvai trjv BH 
tfj r@\ Quoniam circulus zodiacus sv tcp vv%&r\iLSQcp b ) 
omnem positionem potest hahere, haheat hanc ita, ut 




1) Eucl. phaenom. 6 citat Auria in marg. 

2) Propos. I huius, et quidem quartam eius partem (in 
nostra editione p. 54, 18) citat idem. 

3) Hoc adiectivum abundare docet definitio 8. 

4) Conf. adnot. 3. Huc pertinet definitio 7. 

5) sv tco vvx&rjiisQto Auria. 



DE ORTIBUS ET OCCASIBUS. 173 

punctum £ sit in bipartita sectione segnienti /3£y, 
puncta autem /3 et y sint in horizonte: quando autem 
punctum % propius accedit ad liorizontem vel versus 
punctum /3 vel ipsum y, non amplius habet eandem 
positionem zodiacus: et erit circumferentia rjf} aequa- 
lis ipsi fty. 

PAG. 92, 1: &6xs xal 4 TN xfj BH l'6rj faxfo] 29 
Quoniam r^il semicirculi circumferentia est, et &X[i 
etiam semicirculi circumferentia est, aequalis igitur 
est ipsa r^il ipsi ftlyb circumferentiae : communis aufe- 
ratur circumferentia pX: et reliqua igitur rj^i reliquae 
&X aequalis est: ostensum autem est circumferentiam 
r}($ aequalem esse ipsi fty 1 ): et reliqua igitur /3jt ipsi 
yk aequalis est: et quoniam, ut patet in propositione, 
circumferentiae gft et vl invicem sunt aequales, quare 
et circumferentia /3| ipsi yv aequalis etiam erit. 

PAG. 92, 3: xag ds {isi&vg TCSQicpsQsiag ansyovxog 30 
xov r\Uov cet.] Maiores scilicet dimidio signo, id est 
quae sint maiores quindecim gradibus: nam supposi- 
tum est, sole sub horizonte manente et quindecim 
gradibus ab horizonte sub terram distante, astra ap- 
paritionem facere: sole igitur sub terram plus quam 
quindecim gradibus ab horizonte distante, multo ma- 
gis astra apparebunt: si igitur, sole distante ab hori- 
zonte sub terram intervallo circumferentiarum r\l et 
£#, astra apparent, multo magis supra horizontem 
apparebunt ipsa astra sole maioribus circumferentiis, 
quam sunt ipsae rj£ et £#, distante sub terram ab 
horizonte. 



1) In schol. 6 praecedenti. AURIA in marg., id est schol. 
28 nostrae editionis. jg 



174 SCHOLIA IN LIBRUM I 

31 pag. 92,6: oj6t£ xov r)XCov — 8ta7ioQ£vo{i£vov ttjv 
NM& 7t£QL<p£Q£iav cet.] Si enira, dearubulante sole 
circumferentiam yv et /3| sub terram ; astra apparent ; 
percurrente igitur circumferentiam vpt, sub terram 
plus ab horizonte distantem ; tanto magis astra ap- 
parent. 

32 pag. 92, 14: r) aQa NM& dvo tydCav £6tC] Et 
quoniam <0-/fyi semicirculi circumferentia est, et r\^X 
etiam semicirculi circumferentia est, aequales igitur 
inter se sunt dictae iam semicirculi circumferentiae. 
Auferatur autem circumferentia rj[i, quae utrique cir- 
cumferentiae communis est: igitur et reliqua circum- 
ferentia rj& reliquae pX circumferentiae est aequalis. 
Continet autem rj& unum integrum zodiaci signum: 
quare et ipsa fiA circumferentia unum etiam signum 
integrum zodiaci circuli continebit. Et quoniam |ft 
et vX ipsis rj£ et ftt, sunt positae aequales, et conti- 
nent ipsae simul %{i et vX unum integrum zodiaci 
signum, quare tota circumferentia v\&, duo signa zo- 
diaci continebit. Reliqua ex se patent. 

33 IN PROPOSITIONEM XI PAG. 94, 6: Ov$£V TOJV £%\ 
rov tcov ^ojdccav kvxXov cc6tqcov 6cp&r\6£Tai cp£Q6{i£vov 
6'Xov to cpav£Qov r)yu6cpaCQiov] Videlicet in una nocte 
nullum astrum videbitur et oriri et occidere, scilicet 
vel facere vespertinum ortum vel matutinum occasum: 
quod autem interdum videatur in una nocte facere et 
ortum matutinum et occasum vespertinum, lege 2. 
propositionem 2. huius. 

34 pag. 96, 16: nal yccQ £v8d%£TaC Tiva kvxXov yQa- 
cpr\vai cbs tov TH cet.] Sole etenim sub terram exi- 
stente, et manente sub terram etiam circumferentia, 



DE ORTIBUS ET OCCASIBUS. 175 

quae maior sit ipsa ds, et altera quae minor sit ipsa 
yrj circuinferentia: quo itaque tempore mundus cir- 
cumagit ipsam circumferentiam ds sub terram manen- 
tem, ipsa yrj apparet deferri, veluti quae tempore 
minori circumferatur supra terram: antequam igitur 
sol exoriatur, hemisphaerium apparens transit. 

IN PROPOSITIONEM XII PAG. 98, 18: "EOtCQ yc(Q tcp 35 
/1 a6tQcp r) aXrj&ivr) scpa dv6ig tov r\liov ovtog 7tQog 
tcp E] Etenim occidente a zodiacus circulus contra- 
positionem habebit, et semicirculus asy est supra ter- 
ram. Quoniam vero astrum d prius occidit quam 
astruma 1 ), igitur astro d occidente et astrum simul 
oriens, scilicet £, cum ipso d occidente erit in semi- 
circulo supra terram, scilicet in semicirculo asy: quare 
sole existente in puncto £, astri d est occasus matu- 
tinus verus. 

IN PROPOSITIONEM XIII PAG. 102, 20: tcp B CCQa 36 
a<5tQcp r) aito scpag aXrj&ivrjg smtoXrjg scpa aAri&cvr) 
dv6ig yiyvstai dca itXsiovog %qovov r]^ii6ovg sviavtov] 
Occidente siquidem astro a circulus zodiacus contra- 
positionem habebit, et semicirculus at,y erit sub ter- 
ram. Quoniam autem astrum /3 posterius occidit quam 
astrum a 1 ), igitur astrum simul oriens, videlicet 5? 
occidente astro /3 erit in semicirculo sub terram, sci- 
licet in semicirculo at,y: sole igitur in % puncto exi- 
stente, astri /3 est occasus matutinus verus. Quare 
sole circumferentiam ay£ percurrente astri /3 est oc- 
casus matutinus verus ab ortu matutino vero: et tem- 
pus, quo sol circumferentiam ay% pertransit, maius est 
dimidio anno. 

1) 9. Autolyci de Sphaera quae movetur. AURIA in marg. 



176 SCHOLIA IN LIBRUM II 

IN LIBRUM SECUNDUM. 

37 IN PROPOSITIONEM I PAG. 106 7 18: Tov £<pdiaxov 
sv dcodsKarrj^ioQiOv] Dodecatiinoriuni vocat auctor duo- 
decimam partem in totius mundi circumferentia, a 
quocunque libuerit zodiaci puncto acceptam 1 ). 

38 Duodecimam partem non intelligit, veluti verbi 
gratia zodiaci circuli divisio si fiat in duodecim signa, 
ut sit pars duodecima, aut aries aut taurus aut ge- 
mini etc. Sed dcadsxatrj^ioQLOv dicit, si divisa fuerit 
mundi tota circuniferentia, in qua situs est et zodia- 
cus circulus, in partes duodecim, licebit unam harum 
partium accipere ; a quocunque volueris puncto zodiaci 
circuli ; quam partem dadsxarrjtioQLOv dicit. 

39 IN PROPOSITIONEM V PAG. 114, 10: rr)v $OQSLOV 
%a\vr\v] Zona borealis vocatur intervallum, quod est 
ab aequinoctiali circulo quadrans, ad polum borealem 
usque interceptum 2 ). 

40 IN PROPOSITIONEM I PAG. 108,13: r)^LL6ovg ds l<p- 
dCov sGtlv r) ZzJ TtsQLCpsosLa] Quoniam supponitur to- 
tam circumferentiam esse dojdsKatr^ioQLOv: et dividi- 
tur tota ds in duas partes aequales in puncto J: 
quare erit £d grad. XV. 

41 pag. 108, 17: ovds r) ZE ava%slXov6a oQaxaL] 
Quoniam autem sole manente in puncto % tantum 
astrum d conspicitur, et circumferentia gd non appa- 




1) Ex scholio antiquo. AURIA in marg. p. 37; f Diffinitio 
prima' idem superscripsit huic scholio, cuius explicandi causa 
apud illum sequitur alterum scholium, in hac editione 38. 

2) Ex scholio antiquo. AURIA in marg. p. 38; f Diffinitio 
secunda' huic scholio superscripsit idem. 



DE ORTIBUS ET OCCASIBUS. 177 

ret oriri, tauto roagis neque ipsa %e apparebit noctu 
oriri, quoniam tota sub terram est. 

PAG. 108,19: olr\ r) EA TteQupeQeia cet.] Quoniani 42 
sole manente in puncto g astruni e occidere videtur: 
sol etenim ante ipsum occidit: quare et e£ circumfe- 
rentia non videtur occidere, quoniam tantum punctum 
e videtur occidere: nequaquam igitur tota ed occidere 
conspieitur, cum tota sit sub terram. 

PAG. 108, 21 : ovde {irjv r) %atd did^ietQov avtrj r) 43 
TH] Quoniam punctum y antegreditur ipsum 17, et 
prius occidit quam ipsum r\: quare et tota r\y circum- 
ferentia occidere non conspicitur: solummodo enim 
punctum y occidere videtur. 

PAG. 110, 2: ovde [ir)v r) nata did^ietQov cet.] Et- 44 
enim occidente circumferentia ed et puncto e viso oc- 
cidere, et ipsi per diametrum positum punctum rj 
apparebit oriri 1 ). cum autem punctum y antegrediatur 
et supra terram sit, necessario tota yr\ circumferentia 
supra terram conspicietur; quare et tota oriri videbitur. 

IN PROPOSITIONEM II pag. 110, 16: 1] de E& r)iie- 45 
Qag dvateXXovaa ov% OQatai] Propterea quod sol supra 
terram existens facit, ut ipsa circumferentia e& minime 
appareat: prius enim quam ipsa oritur. 

PAG. 110, 19: r) de E® 7teQi<piQeia — yaivetai dv- 46 
vovtia] Etenim sole antegrediente ipsam e& circum- 
ferentiam et propterea prius occidente, quando punc- 
tum e occidit, tota circumferentia £-9- apparet occidere, 
quoniam quidem punctum <fr est supra terram, veluti 
illud quod solem consequatur: quare tota e& distat a 
sole supra dimidium zodiaci circuli manens. 
1) Eucl. phaeuom. 6 citat Auria in marg. p. 40. 

Autolycus. 12 



178 SCHOLIA IN LIBKUM II 

47 IN PROPOSITIONEM IV PAG. 114, 5: HCil S6tC0 S7tl 

tov JT to7tov\ Ita ut circumferentia tctj 1 ) sit diinidiura 
signum: quoniam ipsa tota &rj sex signa comprehen- 
dit, veluti quae semicirculi circumferentia sit. 

48 pag. 114, 7: aitb ds tov H r)^ii6ovg lcodtov tisql- 
(pSQSiav] Scilicet moveatur sol a puncto rj, per dimidii 
signi circumferentiam distans, usque ad punctum %. 

49 pag. 114, 8: tcc M ® N ccGtoa utzo scoccg avato- 
Arjg stiitSQiav dvatoXrjv itoisltai\ Quoniam est suppo- 
situm astra ft et v simul cum puncto %• oriri, atque 
ostensum est quidem de astris ft et v, et simul etiam 
demonstratum est de astro #, quod est in zodiaco 
circulo, etsi de ho c in propositione nulla sit mentio 

50 IN PROPOSITIONEM v pag. 114, 11: tdg ts dvato- 
Xag Tcal tdg dvtisig s67tsQiag ts xal scoag] Hic intelli- 
git de ortu et occasu apparente: nam in sexta pro- 
positione primi libri de veris ostendit, qui quasi per 
anni spatium perficiuntur. 

51 PAG. 116,9: Tcal tovto alsl stitai, scog dv 6 rjXiog 
— ayUr\tai snl tb N] Semper enim deinceps deam- 
bulante sole de nocte, astrum % semper prius oritur, 
veluti antegrediens: simul autem cum ipso oritur 
astrum ft: hoc autem semper sic erit, quoad sol quin- 
que mensium spatio fecerit ortum vespertinum 2 ) : nam 
deinceps deambulando facit alias cpd6scg, scilicet ma- 
tutinum occasum et vespertinum occasum, donec per- 
veniens ad punctum v denuo faciet sol ortum matu- 
tinum. 



1) Apud Auriani HG expressum est pro TG, quocl respon- 
det Graecae notationi itr\. 

2) f ut in 4. huius 2. lib. patet'. AURIA in marg. p. 46. 



DE ORTIBUS ET OCCASIBUS. 179 

PAG. 116,20: rot> aQa rjXiov sitl xov O ysvopsvov 52 
cet.] Quoniain per sextam Euclidis Phaenom. astra, 
quae in circulo zodiaco per diametrum sunt, coniugate 
et oriuntur et occidunt: astro igitur |, cum per dia- 
metrum sit ipsi v 7 et J oriatur, necessario et ipsum v 
occidet: quare cum astrum £ matutino ortu oriatur 
sole manente in puncto o, et astrum v contra matu- 
tino occasu occidet. 

IN PKOPOSITIONEM VI PAG. 120, 21: XO A atiTQOV 53 

sansQiav siutoXrjv Ttoislrcu] Etenim sole in puncto % 
existente astri y est occasus vespertinus: sed occi- 
dente y 1 ) astro et astrum S oritur per sextam Eucli- 
dis phaenom.: sole igitur in g puncto manente astri 
d est ortus vespertinus. 

PAG. 120, 25: xcd (pavsQov oti tvsvts t,cpdia dia 5-4 
TtsvTa^Tjvov disQ%sTai\ Est enim circumferentia dy zo- 
diaci semicirculus et sex signa continet: cum autem 
circumferentiae ds et y^ unum signum zodiaci com- 
praehendant, reliqua igitur circumferentia s% quinque 
continebit signa, quae quidem spatio mensium quin- 
que percurrit astrum 8. 

PAG. 122, 3: ty}V sooav dv6iv itoisl T<p /1 ccGtqgo 55 
cet.] Etenim existente sole in rj puncto, in mundi re- 
volutione astri y est ortus matutinus: sed puncto y 
oriente et astrum 6 occidit 2 ): quare sole in r\ puncto 
manente astri d est occasus matutinus, et neque oriri 
neque occidere videtur astrum d toto eo tempore quo 
sol circumferentiam fyrj percurrit, scilicet per triginta 

1) G, id est rj, expressum est apud Auriam; veram scrip- 
turam praebet Graecum scholium *f. 

2) Eucl. phaenom. 6 citat Auria in marg. p. 48. 

12* 



180 SCHOLIA IN LIBRUM II 

dies, quoniam sole progrediente a puncto g et punc- 
tum quideni y non amplius distaverit ab ipso £ quin- 
decim gradibus: igitur neque apparebit facere vesper- 
tinum occasum: quare et neque astrum d, quod ipsi 
y est per diametrum posituin, ortum vespertinum fa- 
cere videbitur. Rursus autem sole ante punctum r\ 
manente et neque astrum y distaverit quindecim par- 
tibus ab ipso puncto r\: igitur neque apparet ortum 
matutinum facere: quare neque astrum d, per diame- 
trum ipsi manens, occasum matutinum facere videbitur. 

56 pag. 122,5: rr)v stiTtsQCav dv6iv itoisl tco z/ a6tQco 
cet.] Sole etenim in puncto fr manente: et in mundi 
revolutione astrum quidem ■fr perveniat ad punctum £: 
et punctum d ad punctum y: erit igitur astri 6 oc- 
casus vespertinus. 

57 PAG. 122,9: svbg yccQ ^cpdCov 8Csi6iv 7tSQicpsQsiav\ 
Est enim et circumferentia &d dimidii signi pars, et 
item ipsa 8s dimidium signum continet: quare tota 
&ds unum continebit signum: quam etiam circumfe- 
rentiam &ds sol diebus triginta percurrit. 

58 IN PKOPOSITIONEM VII PAG. 124,22: xal S6XI psC- 
%cov r) KTEA TtsQicpsQsia xrjg AJK TtSQicpSQsCag] 
Quoniam autem circumferentia sl ipsi d% est posita 
aequalis, et est circumferentia sld semicirculo zodiaci 
minor, quare *) et ipsa Xdx etiam semicirculo minor 
est: quare tota 2 ) %ysX semicirculo maior est: idque 
patet: et manifestum etiam est maiorem esse nysl 
ipsa Idn circumferentia. 



1) Ab hoc verbo apodosis incipit. 

2) Immo f reliqua': vide figuram ad propos. VII et Grae- 
cum schol. Xy. 



DE ORTIBUS ET OCCASIBUS. 181 

pag. 128, 2: xal ?tQor\ysZxai xb K xov 0] Zocliaci 59 
circuli signa ab occidente ad orientem obtinent posi- 
tioneni, verbi gratia, aries in occidentis parte; post 
arietem seqnitur taurus magis ad orturn; deinde ge- 
mini etiam magis ad ortum; rursus cancer, et simi- 
liter cetera signa zodiaci. Atque haec signa sig xa 
S7t6{isvcc, id est in consequentia, moveri dicuntur, quia 
a sole coruprehenduntur ab occidentis motu ad orien- 
tem, ut exempli gratia ab ariete incipiendo taurus 
consequitur ipsum arietem, quoniam sol prius com- 
prehendit arietem quam taurum. Similiter gemini 
consequitur taurum, et isto modo cancer consequitur 
siguum gemini, et sic de ceteris, et hoc modo signa 
appellantur consequentia. In antecedentia autem et, 
ut graece, sig xcc itQor]yov\isva dicuntur contra moveri 
a motu universi ab ortu ad occasum. Verbi gratia 
dicimus in hoc motu cancri signum magis orientale 
antecedere signum gemini, quod est minus ad orien- 
tem versus. Similiter gemini signum antecedere tau- 
rum, et tauri signum antecedere arietem etc. 

IN PROPOSITIONEM viii pao. 130,3: xov ds T dv- 60 
vovxog xb H s6tcsqiov avaxsXlsi\ Nam astro y occi- 
dente et d per diametrum ipsi positum oritur per 
sextam Euclidis phaenom.; sed cum astro d oritur 
quidem astrum rj simul: quare astro y occidente et 
ipsum r\ vespertino ortu oritur. 

PAG. 130, 22: xal sGxlv r\ ATN 7tSQicpsQsia xrjg 61 
NAA sXa66cov] Quoniam circumferentia Xy circumfe- 
rentiae v% aequalis est (utraque enim signi dimidii 
partem continet), sed yv% circumferentia minor est 
semicirculo, quare et circumferentia kyv est etiam 



182 SCHOLIA IN LIBRUM II 

minor semicirculo: igitur et reliqua vdk maior semi- 
circulo est. 

62 IN PROPOSITIONEM IX PAG. 132, 21: fioQeLOTeQOV 
liev ro E, voxl&xsqov de to K] Non solum astra ac- 
cipiuntur in horizonte borealiora et rneridionalion 
ipso zodiaco, sed etiam, ut hic, sub ipso zodiaco ac- 
cipitur astrum % nieridionalius, quamvis non sit ii 
horizonte acceptum. 

63 IN PROPOSITIONEM X PAG. 136, 22: iv £ 6 %Xioc 
Tr)v KTM TteoLtpEQSiav di&Q%Eta£\ Ac manifestum est, 
quod astrum e occultabitur, quo tempore sol circum- 
ferentiam xy[i percurrit. Quoniam autem *) sole in % 
manente astrum e ortu vespertino oritur, scilicet 
postremo apparet oriri 2 ), et sole existente in puncto 
[i astrum e occasu matutino occidit, videlicet primo 
occidere conspicitur 3 ) , quare astrum e occultabitur 
sole circumferentiam %y\i percurrente. 

64 pag. 138, 4: kccI etiTLV r) MN icivte \ir\vmv] Quo- 
niam vero astrum X per diametrum est positum ipsi 
r] astro, circumferentia igitur kdr\ sex signa continet, 
videlicet sol sex signa spatio sex mensium pertransit. 
Ex quibus ablata circumferentia 1\l, quae dimidium 
signum continet 4 ): reliqua igitur \idrj quinque signa 
et insuper signi dimidium continet. Sed et ablata 
circumferentia vdrj, quae dimidium signum continet: 
reliqua igitur ^iv circumferentia quinque signa habet, 
quae quidem sol quinque mensibus pertransit. 

1) Hanc coniunctionem Auria in demonstratione geome- 
trica ponere solet pro enim. 

2) Def. 8 libri primi. 

3) Def. 7 eiusdem. 

4) Ut positum est. AURIA in marg. p. 57. 



DE ORTIBUS ET OCCASIBUS, 183 

PAG. 138, 6: xccl itizw tj N<d® ila66oov %<pdiov] 65 
Quoniam circuniferentia vdq assumpta est uti dimi- 
dium signum, ideo circumferentia vd est minor dimi- 
dio signo. Est autem d& circumferentia dimidium 
signum: quare tota vd& integro signo zodiaci minor est. 

IN PROPOSITIONEM XII PAG. 140, 27: 87ll xa TtQOg 66 

^isijrj^QLav] Necessario addidit auctor c quae versus 
meridiem sunt, ita ut quae simul cum his oriuntur 
astra ab iis quae simul cum iisdem occidunt, signi 
unius circumferentia distent': etenim nullum eorum 
astrorum quae in zodiaco circulo sunt, neque etiam 
quae sunt ad septentrionem , videbitur in una nocte 
aut 1 ) vespertinum oriri aut 1 ) matutinum occidere, ut 
in propos. XI primi lib. patet. 

PAO. 144, 1 : ro E a6TQ0v i67i£Qi6v Kts} avazillsi, Kal 67 
iooov dvvei] Sol etenim sub terram manet, quo tem- 
pore fit ab astro e et ortus vespertinus et occasus 
matutinus: quare merito eadem nocte astrum e et 
vespertinum oritur et matutinum occidit. 

IN PROPOSITIONEM XIII PAG. 144, 17: e6TC3 tb E 9 68 

6vvdvvov {iev ra r cet.] Cum enim astrum e sit 
magis septentrionale, ut ponitur 2 ), quare astro e oc- 
cidente simul cum astro y et oriente, astrum y sub 
terram est. Sunt autem antegredientia puncta, ab 
ipso y incipiendo, ipsa f 3 ) et (i: quare astrum e simul 
oritur cum antegrediente ipsum y, id est cum ipso £ 
astro. 



1) Rectius Graecus scholiasta v.al — v.ul posuit. 

2) Autol. de sphaer. 9 in marg. p. 62 citat Auria, sed supra 
in contextu pauca omisit, quae vide in Graeco scholio ad h. 1. 

3) Auria hoc loco F, id est £, ponit pro H, id est ah 






184 SCHOLIA IN LIBRUM II 

69 pag. 146 ; 19: xccl XQvipiv ccysu iv cp 6 iqXio$ 
©rK 7teQL(peQ6iav 8iSQ%stca cet.] Quoniam est demon- 
stratuni, quod sole in loco & l ) manente astrum s 
postremo occidere videtur 2 ), et primo oriri conspici- 
tur 3 ) sole existente in puncto x, quare occultatur sole 
deambulante circumferentiam ftyx 4 ), quae minor est 
zodiaci signo. 

70 IN PROPOSITIONEM XV PAG. 150, 18: TO E tt6tQ0 
zal iooov avateXXov oQatai xccl iCTtSQiov dvopsvov] 
Recte, siquidem sole in loco # manente astrum s 
mane oriri primo apparuit, praesertim £ astro distante 
a sole dimidii signi intervallo: non igitur etiam magis 
apparet astrum s niane, £ astro magis a sole distante? 
Eursus, quoniam sole in loco r\ manente astrum s 
postremo apparuit vesperi occidere, atque etiam qui- 
dem magis distante a sole astro y, vesperi magis 
astrum s occidere videtur. Quando igitur sol inventus 
fuerit in quocunque puncto circumferentiae ftrj, astrum 
s eadem nocte et oriri mane et vesperi occidere con- 
spicitur. 

71 Indifferenter autem dixit, quod astrum s et ortu 
matutino oritur et occasu vespertino occidit: nam in 
medio circumferentiae #77 sole manente astrum s ap- 
paret tantuin, non autem etiam vel matutinum oriri 
vel vespertinum occidere 5 ). 

72 pag. 152, 4: xttl tb E cwcc iooov dvvsc] Etenim 

1) Auria iterum .F, id est £, habet. 

2) Id est, occasu vespertino occidit. AURIA in marg. p. 63. 

3) Id est, ortu matutino oritur. IDEM. 

4) Rursus FCK, id est £yx, Auria. 

5) Hoc scholium Auria priori subiungit, f Ex scholio an- 
tiquo' in margine adnotans. 



DE ORTIBUS ET OCCASIBUS. 185 

quanto magis sol ab astro d distaverit, tanto magis 
videtur astrum e occidere, quousque sol ad locum rj 
accesserit: ibi enim sol cum erit, astrum e postremo 
occidere conspicitur. 

IN PROPOSITIONEM XVI PAG. 152, 17: (SWCCVClxel- 73 
lexco de xcov E7to[iavcov xivl xco T\ Quoniam vero y 
astrum prius oritur quam astrum e 1 ), igitur y oriente 
astrum e etiam sub terram est: quare e simul quidem 
oritur cum aliquo eorum astrorum quae consequuntur 
ipsum y } videlicet cum ipso £ simul oritur. Et partes 
occidentales sunt versus y puncturu, mundus autem 
ab ortu convertitur ad occasuru, videlicet a d puncto 
ad partes ipsius y: ideo consequentia astra ab occasu 
ad ortum sunt, quae videlicet a puncto y ad partes % 
et yu tendunt. 

pag. 154, 14: xb E kqv$iv cc%et] Etenim sole in 74 
loco A existente astrum e postremo apparuit occidere: 
quare non apparet deinde, quousque sol ad punctum 
{i accesserit: tunc enim primo oriri videtur. Quare 
sole circumferentiam totam Xy\i deambulante astrum 
e occultum latebit. 

IN PROPOSITIONEM XVII PAG. 156, 11: ecpov CCQa 75 

dvvsc xb F, kccI xb E] Quoniam d astro oriente et 
astrum y, ipsi d per diametrum positum, occidit per 
sextam Euclid. phaenom., quare oriente d astro ortu 
matutino et y occidet occasu matutino. Et quoniam 
positum est astrum e simul occidere cum astro y 7 
quare et ipsum astrum e occasu matutino occidit. 

1) Autol. de sphaera quae movetur -9 Auria citat iu 
marg. p. 67. 



INDEX IX AUTOLYCUM. 

)ompendia scripturae Zcp., 'En., 2%. significant librum 
nsQL Kivoviisvrjg 6cpuLQug, libros nsQL sncxoXcov â– accl dvascov (ac 
nota quidem I priorem, II alterum libruni), denique 6%6hu. 
Numeri qui haec compendia sequuntur sunt paginarum, proximi 
quique commate interposito versuum. Singuli eiusdem paginae 
versus punctis, paginae a paginis semicolis distincta sunt. 

Prout idem vocabulum vel eadem verbi forma saepius 
redibat, nisi forte ad unum omnes loci afferendi esse videban- 
tur, adiunctis notis cet. vel similiter passim significavimus scrip- 
toris usum dicendi iis locis qui ante citati sunt satis illustra- 
tum, eaque de causa reliquos eius generis locos omissos esse. 
Conf. praefationem in indicem Graecitatis Pappi vol. III 
tom. II. 



"A y s i v , ducere rectam : uyouL i- 
vcov 2%. 26, 31; r)v.xuL Ecp. 4, 
23; r)%%-co 4, 9. — ducere, mo- 
vere: xb nuv ccysi zrjv Ed 
TCSQicpeosiuv 2J%. 96, 28 s. ; 
xov nuvxoq uyuyovxog uvxu 
(xu uaxQu) Z%. 86, 18 s. — 
peculiariter astra dicuntur 
KQvipiv uysiv, occultari: kqv- 
ipiv uyst 'En. II 132, 15 s. 
19. 23; 138, 6; 146, 19. 21; 
uyov 106, 20; aget 132, 5. 
22. 24; 134, 9. 13; 138, 13 s.; 
142, 3s; 144, 6.14; 146, [25.] 
27; 150, 2. 10; 152, 13. 154, 
14. 15 s. 22; 156, 21. 23; 
158, 4. 26 s.; Z%. 136, 26. 31. 

ud LUcpOQcog Z%. 150, 33; p. 
LXIV adnot. ad 150, 21. 

udvvuxog: otzsq S6xlv ccdvvu- 
xov Scp. 12, 4. Conf. uxonog. 



usl 2%. 14, 31 cet. 

ulsl Ecp. 4, 20; 12, 13. 14; 
16, 9. 23. 24; 18, 5. 6; 20, 1 
(bis). 3; 22, 3. 4 cet.; 'En. I 
82, 2; 84, 16; II 116, 9; 118, 
11; 120, 19. In codicibus ali- 
quotiens scriptura usl repe- 
ritur: vide p. XXIV adnot. 
ad 4, 20, p. XXVI ad 12, 13. 
? 14 cet. 

ukoIovQ-slv : uv.olov&ovv, 
scil. dcods-nuxrjLLOQiov, 'En. II 

110, 10; UKOlOV&fl^COLLSV Z%. 

70, 31. 

UKolov&cog 'En. II 122, 2. 

u%Qipcoq 2^64, 29. 

ulrj&Lvog: r) ulrj&ivr) scou 
uvuxolr) 'En. I 50, 16, vel r) 
scou ulrj&Lvr) snixoXr) 'En. I 
52, 8, vel xrjg uXrjd-Lvrjg (scil. 
scoug snLxolrjg) 'En. I 50, 18; 



dXXu 



187 



52, 10, ac similiter passim; 
scoug ov6r\g dXr\ftLvr)g sniTO- 
Xr)g Z%. 84, 28; r) s6nsQiu 
uXr\&Lvr) uvutoXt] En. I 54, 3 
cet.; r) scpu dXr\&Lvr) dvGig 
Z%. 64, 23' (item omisso scpu 
64, 24), vel tfjg dXr\&Lvr\g (scil. 
scpug dvoscog) 'En. I 52, 14. 
28, vel xov B doxoov r) dXrj- 
%Lvr) scou ioxl dvGLg 52, 12 s., 
ac similiter passim; dXrj&ivui 

(scil. STCLXOXCLL XS Y.UL dvGSLg) 

'En. I, 48, 6, xcov dXrj&ivcov 
48, 7; 50, 7 s. 9 cet. — ul 
dXrj&LvccL, scil. scqccl stclxoXccl 
xs v.ccl dv6sig, in citanda 
priore parte libri de ort. I 
propositionis I: vgxsqocl ds 
slglv ccl cpccLv6(xsvccL xcov uXr\- 
ftLVcov 'Eic. I 56, 26 s. ; 60, 7 s. ; 
64, 1; 66, 18 s.; Z%. 88, 28 s,, 
vel vgxsqov et cetera perinde 
'En. I 62, 12 s. ; ccl uXr\&Lvui, 

SCil. SGTCSQLCCL STCLXoXcCL XS Y.OCL 

dvcsLg, in citanda eiusdem 
propositionis parte poste- 
riore: tcqoxsqccl ds slglv ul 
cdulvoiisvul tcov uXr\&LVcov'En. 
I 58, 5s.; 60, 12 s.; Z%. 88, 
22; r) uXr\$Lvr\, scil. sGTtSQLa 
stclxoXt], item in citando uno 
casu eiusdem propositionis: 
TCQOTSQU Ss sgxlv r) cpaivo- 
fisvrj xrjg dXrj&Lvrig I 72, 6, 
vel r) dXrjd-Lvrj, scil. scpu dv- 
6ig, similiter in citando uno 
casu eiusdem propositionis: 
TCQOxsQa ds sgxlv r) dXrj&Lvr) 
xr)g cpaivo(isvrig 'En. I 68, 
23 s., vel r) dXr\frLvr\ scil. 
s6TCSQca dv6Lg, item: uqoxsqu 
ds s6xlv r) opuLvousvrj xr)g 
dXr\&ivf\g 'Etc. I 72, 17 s. 
uXXu Zcp. 8, 24; 12, 13 cet.; 
dXXcc y.ul 8, 16; 10, 24 cet.; 
dXX' sl dvvaxov 8, 9; 22, 23. 



dX Xr\ Xco v Z%. 18, 28; uXXr]XoLg 
Zcp. 16, 22; 18, 4; dXXr)Xovg 
32, 3. 

aXXog 'Etc. I 56, 19; 58, 18; 
98, 2. 15; 102, 14 (conf. %qo- 
vog); Z%. 22, 30 (conf. 8id); 
116, 24; uXXog xig Zcp. 40, 13. 
26; uXXrj xlvl 12, 6; uXXo xl 
8, 20; 46, 15; uXXov xLvog 
22, 24; 24, 15. 

ufiu uvuxsXXslv vel dvvsiv 
dicuntur puncta Zcp. 32, 9. 
10, vel astra 'Etc. I 64, 12; 
66, 2; Z%. 86, 16; xu Z H 
(cc6xqu) ccycu s(iTtL7txsL sig xccg 
xov r\Xiov uvydg 'Eic. I 82, 
20 s.; ufiu xo Z {6r\[isiov) stcl 
xo T nuQuyCyvsxuL v.ul xo H 
stcl xo K Zcp % 34, 21 s. — 
cum dativo: ccpu xco r\Xico 
dvaxsXXovxL 'En. I 48, 8; xo 

d U6T.Q0V XCp H U6XQC0 U[IU 

uvuxsXXsl, ov% uliu ds Svvsl 
'Etc. II 124, 2 s.; similiter 
124, 10 s.; 126,4 s.; 128, 13 s.; 
130, 11 s.; 134, 18—20; 138, 
17 (conf. 6vvuvuxsXXslv et 
6vvdvvsLv)-, paulo aliter (xo 

M U6XQ0V) U(JLU UVXCp 6WUVU- 
TSXXSL, OV% UflU UQU UVTCp 

8v6stul 116, 16 s., cuius sen- 
tentiae in priore parte upu 
abundanter verbo 6wuvutsX- 
Xslv appositum est perinde 
ac paulo ante tg> & uiiu 

S6TLV 6VVUVUTSXX0V TO M116, 

$ (conf. praef. p. XLVI). 
d^icpoTSQU yivsTUL Z%. 156, 

v 29 ' 

uv appositum optativo 'En. I 

74, 14; 76, 14; nuvTcog ccv 

sdvvs Z%.76, 28. — scog uv, 

olog uv , bnov uv , o6og uv: 

vide haec vocabula. 

uvd praepositio sensu distri- 

butivo posita: sy,utsqu tcov 



188 



dvuyyiuCcog — dvuToXr) 



HZ Z@ (nsQicpSQSicov) dvu 
jj(iL6v S6TLV ^opdCov 'En. I 92, 
11 s.; eadem' loco adverbii 
posita: skutsqu tcov HE @N 
dvu TSC6ciQcov r){iC6ovs £cp8Ccov 
s6tlv 94, 1 s.; similiter dvu 
8vo £cpSCoov 94, 3 s.; atque 
etiarn 94, 2 dvd Svo r\[iC6ovg 
^cpSCoov pro r)fiL6v restituen- 
dum esse videtur. Conf. quae 
a nobis commemorata sunt 
in Fleckeiseni annalibus 
(Jahrbiiclier fiir classische 
Philologie) 1884 p. 741 s. 

dvuynuCoos 2%. 140, 28. 

dvdnuXiv 2%. 134, 31. 

dvuTsllsLv dicuntur puncta 
2cp. 12, 12. 22; 14, 6. 9. 12. 
19. 26 cet., vel circulus 2cp. 
42, 1 s. (conf. dvuToXrj); 2%. 

16, 27 s. cet. , vel semicircu- 
lus 2cp. 42, 19 s. 22, vel cir- 
cumferentia 2cp. 42, 14—16. 

17. 18; 'En. II 108, 7; 2%. 
28, 35 cet., vel sol 'En. I 48, 
8. 9. 16. 18; 50, 14. 19; 52, 
15 cet. (conf. r\Xios), vel astra 
2cp. 34, 16; 'En. I 48, 12 cet.; 
2%. 116, 28 cei, vel £cqSlu 
'En. II 112, 1—3. — Formae 
verbi occurrunt hae: uvutsX- 
Isl 2cp. 14, 26; 16, 5; 32, 11: 
34, 16; 'En. I 56, 10. 12; 62 
17. 18. [22]; 64, 12; 66, 11 
68, 12 cet; Z%. 16, 28 cet, 
dvuTsXlrj 'En. I 48, 12; 62 
21; 100 ',3. 27; 104, 13. 21 
106, 6; uvutsXXstco En. I 54 
2; 56, 8; 66, 2; 70, 21 cet. 
2%. 64, 17; uvutsXXsiv 2% 
28, 37; uvutsXXcov^ 2%. 116 
28 ; uvutsXXovtos En. I 50 
14. 19; 52, 15; 56, 24 cet. 
uvutsXXovtl 'En. I 48 , 8. 9 
62, 10; uvutsXXov6u 'En. II 
108, 7.16.17.18. 20; 110, 1.14. 




15. 16. 18 cei; 2%. 110, 25. 
dvuTsXXov6rjg 'En. II 108, 22; 
uvutsXXov En. I 48, 17; 50, 
2. 20. 22; 52, 1; 54, 6.' 8. 9 
cet.; 2%. 48, 20 (bis); 58, 33; 
62, 26; 78, 24. 26 cet.; dvu- 
TsXXovTOs'En. I 58, 3; 66, 15 
cet.; 2%. 66, 25 cet.; uvutsX- 
Xovtu 2cp. 32, 19; 'En. I 96, 
2; II 112, 16; 134, 6; uvutsX- 
Xovtoov 2cp. 32, 9; 'En. II 
112, 3; uvstsXXsv 126, 14; 
uvstslXsv 2%. 56, 28; uvutsl- 
Xul 'En. I 48, 16. 18; 2%. 78, 
26; 80, 27. 32; 96, 30; 116, 
35; uvutsCXus 'En. I 74, 10; 
uvutslXuv 2%. 150, 25; 152, 
20; uvutsXsl 2cp. 12, 12. 22; 
14, 6. 9. 12. 19; 16, 10. 16; 
22, 3; 42, 2; 'En. I 98, 1. 3 
cet. — Formae uvutsXXsi et 
dvaTsXsi: inter se distinctae 
p. XLIII adnot. ad 100, 7. 
— Simplex uvutsXXslv di- 
stinctum a composito 6vv- 
uvutsXXslv p. XXXIX ad 76, 
5. 6. — Synonyme astra di- 
cuntur sniTsXXsiv, ubi vide, 
et conf. p. XXXVI ad 56, 18. 19. 
uvutoXt): noLsi6&uL tt\v uvu- 
ToXrjv dicitur circulus 2cp. 22, 

23 s.; 24, 16. 18, idem noLstv 
tt\v dvuToXrjv 2%. 22, 30 s., 
idem tcp A u6tqoo noistv Tr)v 
dvaToXr]v 2%. 58, 30; noLSL- 
6&ul tus uvutoXus dicuntur 
circuli 2cp. 22, 9. 20 s. 22; 
24, 20, vel circulus 2cp. 42, 

24 s., vel astra 'En. I 72, 25 s.; 
84, 12 s. cet. Conf. noLslv. — 
dvuToXr) tov rjXCov 'En. II 
108, 2 ; unb Trjs d dvuToXrjg 
108, 3; S6T0O snl Tr]s uvuto- 
Xr\s tqCu u6tqu 112, 23 s.; 
to snl Tr\s dvuToXr)s (u6tqov) 
2%. 126, 20. 22, item ro sv 



dvaxo7.LY.6g — dno 



189 



xr) dvaxoXr] 126, 25; cog dnb 
dvccxoXrjg ini dvGfidg 2%. 126, 
17; 7tq6g dvccxoXdg 'En. 194, 
13 (conf. 7tnog); nQog xcctg 
dvaxoXcctg 2%. 80, 31 s.; xccxa 
xdg dvccxoXdg: vide Yccxd; inl 
dvuxoXdg 2%. 126,31 s.; 128, 
19. 20 s. 21 cet.; dno dvaxo- 
Xcov 2%. 128, 25. — dlri&Lvr), 
867t£QLa, stpu, cpuLVOLLsvr} dvcc- 
xoXr) : vide haec adiectiva et 
€pttLvs6%-ttL. — Conf. srtLxoXrj, 
dv6ig, dv6Lir), item verba dva- 
xeXXelv cet. 
dvaxoXLHog: s6xco uvccxoXlyu 
fiSQT] xd Z H 2<p. 40, 29, si- 
militer 'En. I 50, 12 ; xo dvaxo- 

XlYCOXSQOV (tt6XQ0v) 2%. 126, 17. 
dvL6og: slg dvL6cc xsllve6%-ccl 

dicitur circnmferentia 2cp. 20, 

18 s.; 24, 9. 
dvxl xov sig xd nQorjyovLLEva 

LLEQrj 2%. 122, 34; dvxl xov 

pQadvxsQov 124, 29; similiter 

124, 30. ^ 
dvxL6xQocpLOv p. LV adnot. 

ad 10, 29. 

dvXL6XQ0Cp0V, Scil. d-ECOQriLLtt, 

2%. 10, 29; praef. p. XXVI 

adnot. ad 10, 10. 
uvco: buoLcog xco dvco dEL%&r}- 

6EXUL 2%. 24, 23; xo dvco ncog 

slq^xul 2%. 119, 7. 
uvca&sv c. gen. p. LV adnot. 

ad 12, 23—25. 
d^cov sphaerae 2cp. 2, 13. 14. 

16. 17; 4, 2. 5. 7. 20. 26. 27; 

6, 4. 8. 12 cet. 
dnsvuvxCov : (nsQLcpsQSicc) 

nSQLCpEQELU 167} XE Y.ttX dn- 

svccvxCov *En. I 100, 8 s.; si- 
militer 104, 17 s. 
dns%£Lv: dns%SL nu6u (r) 
nsQLcpSQELa) xov rjXCov vnsQ 
r\LLi6v \cp8Cov 2%. 110, 32 s.; 
sav xov OQCgovxog vnb yr)v 



7]lll6v ZcoSlov dns%r} 6 ijXiog 
En. II 108, 12 s.; sdv xd 6vv- 
Svvovxu (a6XQtt) dns%r} xcov 
6vvavaxsXX6vxcov uvxotg sXccx- 
xov r)(iC6ovg £codCov II 134, 
2—4; similiter^ 138, 8—10; 
142, 1 s.; sdv xd 6vvdvvovxa 
dnb xcov 6vvccvaxsXX6vxcov 
u6xqcov dns%rj cet. 144, 9 — 11; 
similiter 146,' 23 s.; 150, 1 s.; 
152, 9—11;^ 154, 19 s.; 156, 
26 — 28; (6 7}XLog) dns%cov ccv- 

XOV (xOV tt6XQ0V) LS LLoCQttg 

2%. 86, 18; similiter 114, 20 s.; 
xdg fisC£ovg 7tEQicpEQsCccg dns- 
%ovxog xov r)XCov vnb xbv 
oqC^ovxu 'En. I 92, 3 s.; simi- 
liter II 120, 20 s.; 2%. 78, 
25; 80, 29; 92, 22— 26 cet.; 
ls' (loCQccg dns%ovxog xov r)XCov 
dnb xov oQC£ovxog 2%. 92, 

21 s.; similiter 92, 23; nsQL- 

CpEQSLU VnEQ 7]LLL6V £tp8CoV 

7tEQLcpsQsCug dns%ov6u 'En. II 
110, 13 s.; (tt6XQ0v) dns%ov 
xov r ls LLoCQug 2%. 122, 

22 s., similiter 122, 26; item 
sXuxxov dns%ov 2%. 126, 28. 
Conf. dcpL6xdvccL. 

dnXuvr)g: xcov dnXuvcov 
U6XQC0V ttl InLxoXttC cet. 'En. 
I 48, 5; K6XQ0V xl xcov dnXu- 
vcov 'En. I 50, 15; 52, 12; 
54, ls. 18 s.; 56, 24 s.; 60, 5 s. 
cet.; EY.cc6xov xcov dnXccvcov 
tt6xQcov 'En. I 50, 6; 56, 17; 
58, 16; 72, 25; 74, 16. 20. 
25; 88, 15 s.; 90, 5; II 114, 
10 s.; tt6XQtt XLvd xcov dnXu- 
vcov 'En. I 62, 4. 10 s.; 70, 
21; 72, 3 s.; 102, 19; simi- 
liter 84, 12 — 14; xcov dnXu- 
vcov U6XQC0V 06cc 'En. I 60, 
23; 70, 11; II 112, 17. 

dnXtog 2%. 90, 23. 

dno: r)%9-co dnb xov F inl xr)v 



190 



dnoSELY.VVVUl — unoXuLLBdvsLV 



AB sv&siuv v.d&Exog 2cp. 4, 
9 s.; dnb xov hsvxqov xrjg 
ccpcciQCcg ucc&Exog t)y.xul 4, 
22 8.; r\ unb xov A snl xb B' 
inL^SVyVVLLEVTj ev&eicc 8, 15 s.; 
similiter 2%. 26, 23 s.; oxuv 

XO H GTQLLSioV UQ^ULLEVOV Unb 

xoi E 67]Llelov — inl XO A nUQU- 
ysvrjxuL 2cp. 38, 12 — 14; dtp' 
olov dv i&sXr/g gyjllelov, scil. 
uqI-ug&ul, 2%. 106, 25 s., ac 
sirniliter aliis locis; dnb hqlov 
6 xuvQog xop vqloo snoLLSVog, 
dnb xuvqov SCSvllov cet. 2%. 
128, 22 — 24; xb dnb xov d 
7\llly.vv,Xlov 2cp. 30, 8; simi- 
liter 30, 9; 'En. I 82 ; 10 s. 
18 — 20 cet. (conf. uGVLLnxoo- 
xog); xov t)Xl'ov ccnb xov T 
ovxog 2%. 84, 29 s.; iuv xu 
gvvSvvovxu dnb xoov gvvuvu- 
xeXXovxcov ugxqcov dns%rj cet. 
'En. II 144, 9— 11, ac simili- 
ter passim: vide dns%SLV in 
formis dns%rj et dns%ovxog; 
dnb xeov Z H obg inl xu AMB 
(iSQrj 2%. 82, 28; dnb xov T 
inl xb Z vul M 2%. 152, 29 s.; 
cbg unb xov Z inl xb T 2%. 
152, 28; xu unb xov T cbg 
inl xb © v.u\ M (ugxqu) 2%. 
144, 27 s.; dnb Svglloov 2%. 
84, 27; dnb Svgllcov inl dvu- 
xoXccg 2%. 126, 31 s.; 128, 19; 
cbg ccno uvuxoXrjg inl SvGLLug 
2%. 126, 17; dnb dvuxoXoov 
inl SvGLLug 2%. 128, 25; dnb 
dvuxoXeov inl Svglv 2%. 152, 
28; dnb Svgecov inl dvuxoXdg 
2%. 152, 28; ccnb sqpug cpUL- 
voLLSvrjg inLxoXr)g vel SvGseog 
'En. I 56, 17 s.; 58, 16 s.; 60, 
24; 62, 7 cet. (conf. yiyvs- 
g%ul et noLEtv); (sgxul 6 %qo- 
vog) xop H ugxqco dnb sepug 
cpuLvofiivrig inixoXr\g in\ xt)v 



SGnSQLUV CpULVOLLEVrjV EnLXO- 

Xrjv 'En. 1 88, 6 s. , similiter 
88, 14 s.; item dnb xr)g sepug 
inixoXrjg inl xt)v sGnEQiuv 
inLxoXr]v vel similiter astra 
dicuntur nuQuyCyvsGftuL vel 
nuQstvui vel r\v.ELv: vide haec 
verba; r) dnb sopug dXTj&Lvfjg 
inLxoXijg sopu uXrj&Lvr) SvGLg 
2%. 102, 31 s.; (6 r]XLog) unb 
scnsQLug (inLxoXfjg) sopuv noi- 
elxul 2%. 80, 34 s. — dno, 
propter theorema aliquod, 2%. 
4, 30; 30, 25. 26; 36, 16. 17; 

^38, 19; 132, 25. 30. 

unoSs LKVVVUL : ip2L8S.unoSEL- 
vvvxul 2%. 114, 22; dnsSsC%&r} 

10, 31. Conf. SsiHvvvuL. 
unoSsL^Lg 2%. 119, 1. 
unovu^LGxuvuL: (suv) nsQL- 

EVE%%SV XO 7\LLLYVY.7.LOV ELg XO 

uvxo nuXLV dnov.uxuGxu&jj 
2cp. 4, 13 8. 
dnoXufiBdv elv: dnsLXTjop&eo 
r) dA (nsQLcpEQSLu) 'En. II 
120, 4; dnsLXiqcp&co £epSCov 
nsQLcpsQSLU 108, 5 s., similiter 
120, 3 8.; 124, 6; 126, 7 s. 
cet. — ogu (scil. ugxqu, vel 
ogu xeov ugxqcov vel similiter) 
dnoXufiBdvsxuL vnb xov £oo- 
SLunov^En. II 112, 17 s.; 122, 

11. 13 s.; 128, 5. 8s.; 132, 
3s.; 138, 7; 140, 26; 148, 26; 
154, 17; xoig dnoXuLLQuvoLLE- 
voig uGXQOLg vnb xov £opSiu- 
hov 'En. II 144, 8; item 
omisso uGXQOig 134, 1; 146, 
22; 152, 8; 156, 25. Conf. 
Martinum Hevue critique (V hi- 
stoire etc. (loco in praef. p. V 
laudato) p. 415, qui de ver- 
bis dnoXuLLBdvsGd-uL vnb xov 
£cpSluy.ov inl xu nQog u.QY.xovg 
vel snl xu nQbgLLEGrjLiBQLUV dis- 
serens, Ces mots, inquit, regoi- 



anoatuaig — uovtinxcoxog 



191 



vent ici une significationpeu Jia- 
oituelle, qu'il est oon d'expli- 
quer: ils s^appliquent aux 
etoiles fixes (ugxqu), mises d 
part, les unes du cote du nord, 
les autres du cote du sud, par 
le zodiaque, c'est-d-dire aux 
etoiJes fixes sititees au nord 
ou au sud de la oande zodia- 
cale. 

anoaxaaig xov rjXiov Z%. 70, 

r 27. 

unx eo&ul: unxsxuL xr\g AB 
EYUXEQa xcov H@ KM (sv- 
ftsLcov) Zcp. 26, 12; ngbg nd- 
aag xug unxofisvug avxrjg iv 
xcp HZK0 inLnsdco oo&r} 
ioxLV r) AB 26, 10 — 12; (iuv) 
â– xvnXog [iel^ovcov unxr\xuL -r) 
cov 6 6ql£cov anxsxuL 40, 13 s.; 
similiter unxso&co — r) cov — 
icpdnxsxui 40, 28 s.; ol xcov 
avxcov icpunxofiEvoL fisyioxoL 

YVyXol, COV YUL 6 OQL^COV U%XE- 

xul 28, 14 s. Conf. icpdnxs- 
a&uL. 
dncoxsQov p. XXIX adnot. 
ad 24, 13. 

dncoxsQco Z%. 80, 23. 

uqu Zcp. 6, 2; 8, 6. 11. 15. 
17 cet.; 'En. I 50, 16; 52, 1 
cet. 

aQKxog: nQog uQYxovg 'En. I 
60, 26; 62, 6; 66, 3; 70, 23 
cet.; Z%. 112, 28; nQog uqyxov 
I 86, 9; II 112, 18 (at prio- 
rem ex his locis antecedit 
nQog uQKXovg 84, 13, poste- 
riorem sequitur idem 122, 
12). — xu nQog uQYxovg: vide 

O, 7], XO. 

ciQftsa&uL: (suv) nsQLSvs%ftsv 
xo tjlllyvyXlov slg xo uvxo 
ndXiv unoKUxuaxu&fj o&sv r t Q- 
j;uxo cpEQsa&UL Zcp. 4, 13 — 15; 
oxuv xo H arifiSLOV uq^ullsvov 



dno xov E orjLLsiov — inl xo 
A nuQuysvr^xaL 38, 12 — 14; 
simijiter 38, 14 - 16; 40, 3—5; 

UQ^ULLSVOL Z%. 126, 18. 

UQXW fc 'i uQxrig Zcp. 40, 6. 

doxs QLGiLog Z%. 106, 23. 

ugxqov 'En. I 48, 8. 10. 12. 
14. 16. 19; 50, 2. 4. 15. 16. 
17 cet.; xu Z H uoxqu Zcp. 
34, 15, aaxQOv xi xo z/ 'En. 
I 50, 15, xo d daxQOV 50, 
15 s. 17. 19 s. 21, ac simili- 
ter passim (etiam in scholiis, 
velut 58, 19. 21. 23); vel 
omissa voce uoxqov: xo B'En. 

I 52, 20, xo H 56, 9, ac simi- 
liter passim. — dnXuvrj ugxqu 
'En. I 48, 5; 50, 6. 15; 52, 
12; 54, 1 s. cet. Conf. dnXu- 
vrjg. — xcov inl xov uvxov yv- 
YXOV CpSQOLLSVCOV uoxqcov 'En. 

II 132, 3. — xu inl xov xcov 
^codicov yvyXov ccgxqu 'En. I 
94, 6; similiter 96, 3; II 118, 
14 s.; Z%. 88, 19 v 25 s. cet, 
Conf. £cpd\u7i6g, £co8lov, xdo- 
oslv. — uoxQa xu v.uxu did- 
llexqov ovxu yuxu ov^vyiuv 
uvuxsXXel XS YUL dvvEL 'En. 
I 62, 16 s. cet.; similiter 96, 
3 s. cet. Conf. diuLLSXQog et 
ov^vyiu. — De astrorum or- 
tibus et occasibus et variis 
positionibus conf. uvuxeXXelv, 
uvuxoXrj, uvyr\, fioQSLog, yCyvs- 
g&ul, Svvslv, SvGLg, sivui, 
iYcpsvysLV, iiLninxsLv, inLxsX- 
Xslv, inLxoXr), Xu[i@uvelv, nsQL- 
yuxuXull$uvelv , noLsiv med., 
cpuivso&ui, cpaOLg. 

ugv Linxcoxog: uovftnxcoxov 
ioxLv xo dno xov A tjlllyv- 
yXlov cog inl xu T Z E [iSQrj 
xcp dno xov A rjfiLYVYXicp cbg 
inl xu H B A (iSQrj Zcp. 30, 
8—10; similiter 'En. I 82, 



192 



arortog 



18 — 20; Vel C06TS U6Vfl7tTC0- 

tov slvut cet. 82, 9—11; 86, 
4—7; [istu^v tcov u.6v\x,rtTco- 
rcov rjiiLYVYXicav 2cp. 30, 13 s.; 
2%. 82, 29; 90, 21 s. 

UTOTtOq: OrtSQ S6UV UTOrtOV 

2cp. 14, 7; 24, 14; 32, 4; otisq 
utotiov 8, 17; 22, 1; to ccto- 

7tOV 7tUQU6Trj6C0\lSV 2%. 26, 24. 

uvyrj: astra dicuntur s\ini- 
TtTstv sig Tccg tov rjXiov avydg 
'En. I 82, 21, vel s6%uTcog 

7tSQlY.CiTCi%Cl[L$CiVS6%'Cil VrtO 

tcov tov rjXiov uvycov 78, 
6—8; ^82, 13s., vel^ snqpsv- 
ysiv Tug tov rjXiov uvyug 52, 
3. 20. 21; 64, 4s.; 66, 20 s.; 
70, ls.; 78, 9s.; 82, 15; 84, 
5. 8. 18; 86, 14; 92, 5; 2%. 
68, 25 s.; 84, 21; 112, 7—9; 
vel alio verborum ordine 
sncpsvysiv tov rjXiov rug uv- 
yug 'Ert. I 74, 17, vel Tug 
avyag sncpsvySLV ru u,6tqu 
Tug rov rjXiov II 108, 11 s.; 
vel brevius (u6tqov) cpvyov 
Tug uvyug 2%. 84, 23. — stl 
uvyui si6iv 2%. 54, 30; 60, 
29. ^ 
AvToXvnog TtSQt YLVov\xsvrjg 
6cpuiQug p. VI s. ; XXXV ad- 
not, ad 46, 18; 2cp. 2, 1 s. 
2%. 44, 30; 66, 22; 84, 20 
96, 26; 98, 28; 102, 27; 144 
25 s.; 152, 24 s. — idem nsQ 
irtLToXcov yul 8v6Scov p. VII 
XLIV adnot. ad 106, 14 
LIV ad 158, 28; 'En. I 48 
1 s.; II 106, 15 s. ; uno tov l 

TOV TtSQL SrtLTOXcOV YUL 8v6SC0V 

tov a §LpXiov 2%. 132, 25 s.; 

UrtO TOV LS' TOV Ci ^L^XioV 

tov uvtov 2%. 132, 30. Conf. 
p. 133 adnot. 3 et 5. — eius- 
dem TtQog 'AQL6T0&rjQ0v Slu- 
CpOQCt p. VII s. 




UCpULQSLV 



avTog: uvtov 2cp. 4, 12; 6, 
24; 'Ert. I 78, 18; 96, 18; II 
120, 18; 132, 11 cet.; uvTa 
2cp. 4, 15; 'Ert. I 62, 18; 72, 
12 cet.; II 106, 20; 116, 16. 
17 cet.; uvtov 2cp. 16, 17 
cet. ; uvtcov 8, 5; uvrrjg 4, 1; 

14, 19; 'En. II 110, 9; uvtjj 
108, 21. 23; uvrrjv I 100, 5. 

15. 29 cet.; II 112, 6 cet. ; 
uvtu I 96, 15; avTolg II 134, 
3. — 8l wvtov tov u^ovog 
2%. 26, 28 s. — (af nsQicps- 

QSLUL) si6\v TOV UVTOV YVyIoV 

2cp. 12, 2 s.; ul sv tco uvtco 
KVTlXcp TtSQLCpSQSLUL 2%. 10, 26; 
SV TCO UVTCO TOV AB Y.VYXOV 

irtLrtsdcp 2%. 26, 32; tu snl 
tov uvtov yvyIov 6rj\iSLa 2%. 
10, 27; tcov irti tov uvtov 

KVnXoV CpSQO\lSVCOV U6TQC0V 

'Ert. II 132, 3; noXog tov uv- 
tov, scil. yvyXov, 2%. 18, 21; 
Tovg uvTOvg noXovg 2cp. 2, 
15; 4, 6.27; 6, 1. 4; sv rcp 
uvtco xqovco 2%. 82, 30; tov 
avTov Xoyov 2cp. 2, 7; Tr}g uv- 
Trjg vvYXog 'En. II 146, 25 cet. 
(conf. vvg); sv tjj avrrj WYTi 
144, 1, item omisso sv 142, 
2 ; &S6LV trjv uvtitjv 'En. I 
100, 1; to uvto s6tul II 116, 
13; 118, 13; s6tco tu uvtu I 
56, 5; nQog tco uvtco 6rj\isico 
2%. 26, 31; yutu to uvto 
6rj[iSL0v 2%. 18, 27; Y.aTa tu 
uvtu 6rj\isiu 2cp. 16, 9; 22, 
8. 18 s. cet.; sig to uvto 4, 
14; Y.UTU to: avTu 'En. I 72, 
21; Slu tcc uvtu: vide diu; 
rcov uvtcov vrtoasLfisvcov :vide 
hoc verbum. 

UCpULQSLV: TrjV TtSQLCpSQSLUV 

ucpuLQOvvTsg 2%. 116, 31. — 

paSS. (rtSQLCpSQSLUV) UCpULQOV- 

fisvrjv 2%. 116, 32; (rtSQLcps- 



aqxxvrjg — yCyvs6$aL 



193 



QELu) dcp7]QT]6&C0 'En. II 110, 

8; 112, 5; 114, 1; 116, 1. 3. 
19 cet.; 2%. 92, 16. 

dcpavr)g (y.vy.Xog) 2cp. 16, 24; 
18, 6; 20, 2; 22, 4; 30, 2; 
Slcc tb tbv rjXiov dcpavr) av- 
tr)v (xr)v nsQicpsQSiav) noLstv 
2%. 110, 28; nQog tcp dcpuvsZ 
noXcp 2cp. 16, 23; 18, 6; tb 
dcpavsg r)(iL6cpaLQL0v tr)g 6cpuC- 
Qag 12, 9 s. 14; tb dcpuvsg 
tr)g 6cpaiQag 'En. II 120, 1 s., 
vel brevius tb dcpuvsg 2cp. 
12, 17 s.; 14, 17. 23 s. ; 16, 
20; 18, 3; 22, 6. 13; 32, 8 s. 
16 s.; 36, 2s. 6; 40, 12 s. 22; 
'En. II 112, 21; sv tco dcpa- 
vsl 2cp. 12, 14; 14, 14 s. (bis); 
dcpavri (6r]}iELu) 12, 14; dcpa- 
vsg (a6tQ0v) 2%. 84, 24; 154, 
29; td dsl dcpavr) (u6tQu) 
2 X . 72, 29. 

dcpuvC^SLv: dcpuvL6&sv 
(a6tQ0v) 'En. I 82, 6; 84, 10; 
dcpavL6$svza (u6xqu) 76, 24; 
^80, 17. 

dapLKvsL^&ai: (b r]Xiog) dcpt- 
y,rjtaL snl tb N 'En. II 116, 
11; similiter 118, 12; 120, 19. 

dcpi6tdvaL: o6co dcpC^xuxuz 
tov d b r]Xiog 2%. 152, 21; 
dcpL^tapsvov tov r)XCov 2%. 
150, 27. 29; 152, 18; dno- 
6tdvtog (zov r)XCov) 2%. 80, 
32; 84, 29. Conf. dns X SLV. 

BaCvszv: fisfirjTisv snltrjgHP 
nsQLcpsQsCag r) vnb H2P cet. 
2%. 28, 25—27; similiter §s- 
firjKEvaL 35 extr. 

@LpXCov 2%. 4, 30; 6, 27; 26, 
26; 31, 29; 114, 29; 132, 26. 
30; sv tco nsQL olM.r\6Scov, scil. 
$l$XCco, ''En. I 92, 13; tb d 
vel to 0' (scil. Pl§XCov) 'En. 148, 
3; II 106, 17, item tov d vel 

Autolycus. 



tov §' 2 X .±, 28 ; 6, 26; 8, 27. 28 
cet. ; tovzov (scil. tov @l§XCov) 
2%. 14,27; 38,20. 21; 42, 30. 
§OQSLog %covr\ 'En. II 114, 10; 
2%. 114, 26; fioQELog noXog 

2%. 114, 27. pOQELOtEQOV 

(u6t Q ov) 'En. 114, 15; 116, 
16; 124, 2; 132, 12. 17. 21; 
2%. 62, 23; 144, 25; (u6tQu) 
fioQELOtSQa (tov tcov fccodCcov 
xvkXov sive tov £oodLU7iov)'En. 
194,8; ^.132,28; 140, 30 s. 

§ovXs6&ul: (SovXstui 'En. II 
134, 25. 

fiQudscog: §QudvtSQov 2^.124, 
29. 

rdQ 2(p. 4, 8; 6, 11. 21; 8, 9 
cet.; 'En. I 56, 8; 62, 10; 68, 
10; 72, 3 cet. 

yr\: vnsQ yr)g 'En. II 106, 22; 
110, 3; 2%. 68, 18 s.; vnsQ 
yr)v 2cp. 34, 13; 'En. I 62, 
19; 66, 10 s. 13 s. 15; 96, 18; 
II 108, 9 (conf. praef. p. XLIY) ; 
2%. 52, 29; 54, 30; 58, 35; 
60, 30; 62, 28 s.; 66, 24. 26. 
29; 68, 27; 98, 27 cet.; iv 
tco vnsQ yi)v 'En. I 96, 6; 
100, 2. 13 cet.; 2%. 98, 29 
cet. — vnb yr)v 'En. I 50, 13; 
60, 4; 62, 3. 20; 68, 11. 17; 
70, 18 s. cet.; II 108, 10. 12 
cet.; 2%. 62, 28; 66, 28; 68, 
27; 84, 30; 86, 18; 92, 22. 
23. 25. 27. 28 cet.; sv tco vnb 
yr)v 'En. I 98, 1. 3. 17; 100, 
2. 4. 6. 12. 15. 17. 19. 21. 24 
cet.; p. XLIII adnot. ad 100, 
23. 

yCyvs6&ai: yCyvstui 'En. I 
74, 18 cet.; dv ysvoito 74, 
14; 76, 14. — tcp A u6tQcp 
dnb scpag cpuLvo[isvr\g snL- 
toXr)g scpu cpuLvoiisvr\ 6v6lq 
yCyvstai did r)(tC60vg sviuvtov 
13 



194 



yQccpiiri — Slu 



'Ert. I 62 , 7 s. ; similiter 64, 
10 s.; 70, 25 s.; 96, 22 s.; 98, 
7s.; 102, 9s. 20s.cet.; yC- 
vovxai ul scoul 8v6SLg 2%. 
122, 35; y.ui xr)g sonsQiag 
dvaxoXr)g v.a\ xr)g scoag Sv- 
Gscog ysvo[isvr]g 2%. 144, 20 s. 
Conf. slvai et noisiv med. — 
(oxav) 6 T]liog itQog xco F ys- 
vrjxai 'En. I 62, 21; xov r)XCov 
sn\ xov N ysvofisvov II 116, 
1 s.; similiter 116, 20 s.; 120, 
20. — e scholiis praeterea 
enotavimus formas yivsxai 
12, 24; 64, 30. 32 cet; yC- 
vovxai 122, 35 cet.; ysvoixo 
116, 30; yCvso&ai 134, 28; 
sysvsxo 66, 23; ysvofisvov 58, 
20. 29; 64, 21 cet. 

y QapiLr] , linea vel lineae 
segmentum 2<p. 2, 6. 7. 9 
(bis). 10. 

yQacpsiv y.vy.Xov vel Yvvlovg 
vel n,aQaXXr{Xovg dicuntur 6r\- 
Hsta vel svQ-stai vel homi- 
nes: yQacpsi Zcp. 4, 26; 6, 4; 
yQacpov6i 2J%. 62, 25; yQacpsxco 
Scp. 44, 19; yQaipcofisv £%. 
26, 22; 28, 18; 84, 26; yQa- 
tpai Z%. 30, 23; yQaipsi Zcp. 
2, 14; 4, 5. 17 s.; 44, 18. — 
pass. ysyQa^iLisvoL sl^Cv Ucp. 
8, 5; 30, 11; ysyQacp&ca Ecp. 
18, 9. 11; 22, 27; 30, 3. 7; 
36, 12; 'En. I 82, 8; II 132, 
9; ysyQacp&ca6av I 86, 3; 
yQacpij 2%. 24, 2; yQacprjvaL 
'Etc. I 96, 16 s. ; yQacpsvxog 2cp. 
4, 22 ; yQacpr]6s xaL p. LVI ad- 
not. ad 24, 23. 

ycovCa: r) vnb xtov KM® yco- 
vCa 2cp. 28, 1; similiter 28, 
3. 8. 9. 11 cet.; 2%. 26, 35; 
28, 17 cet. ; item omisso sub- 
stantivo r) vnb H2P 2%. 28, 



26 s. cet.; 6£sta ycovCa 2%. 
26, 30. 35; 28, 17. 33. 

Js 2cp. 2, 6; 4, 1. 19 cet.; 
'Eit. I 48, 6. 7. 9cet. 

8sLY.vvvai: Sslkvvslv 2%. 134, 
27; 8sLY.vvvxsg 80, 20; s8sl£s 
134, 26 ; SsC^collsv 26, 23 ; SsC^sl 
92, 19; SsCioiisv 2cp. 4, 24; 
8, 19; 12, 5; 14, 9; 16, 13; 
22, 2; 24, 17; 42, 21; 46, 
14 s.; 'Ert. I 76, 19; 80, 1. 11. 
— pass. SsCv.vvxaL 2%. 70, 27. 
29; 8s8sLY.xaL 'Ert. I 88, 15; 
90, 17; s8sC%&ri 80, 12; 100, 
18 ; 2%. 24, 25 ; 38, 22 ; 146, 29 ; 
SsL%&rJ6sxaL 'En. I 50, 22; 74, 
23; II 122,1; 2^.24,23; 26,17. 

Sstv: sSsl 2%. 150, 21. 

SsL^Lg 2%. 26, 15; 116, 30. 

Ssnansvxs'En.1 74, 16. Conf. 
rtSvxsnaCSsKa. 

SsvxsQog: stcl xrjg SsvxsQag 
Y.axayQacpr)g 2cp. 8, 24 s. ; xb 
/3', scil. pL§XCov,'Ert. II 106, 17. 
Conf. fiifiXCov. 

Sr) 2cp. 4, 11. 13; 6, 23. 25; 
8, 22; 30, 8; 36, 13; 40, 3; 
'Ert. I 58, 1; 76, 19; 80, 1 
cet. ; Sr) rtdXiv I 58, 3; vvv 
(isv Srj II 114, 3; ndXiv 
Srj et biLoCcog Srj: vide haec 
adverbia; Sid xd avxa 8r\ 2cp. 
28, 2s.; 42, 16; 'En. II 108, 
18; Sid Sr) zovxo 'En. I 64, 
14; Xsyco Sr) , cpavsQov Sr): 
vide XsysLv, cpavsQog. 

Sr)Xog: Sr)Xov yCvsxaL xb tiqo- 
i\yov\isvov 2%. 126, 27; 8r)Xov 
oxl'Eti.11 108, 16 s.; 112, 10; 
2%. 16, 27; 76, 30; 78, 27 s. ; 
80, 24; 84, 22; 114, 30; 136, 
26; 158, 29; 8r)Xov cbg 'En. I 
74, 11 s.; 76, 11; 84, 4; 100, 
11. Conf. cpavsQog. 

SLa c. gen.: ysyQdcp&co Slk xov 



dict[iiv£iv — did(i£TQog 



195 



H iisyi6Tog HvnXog 'En. I 82, 
8; similiter 86, 2 s. cet.; (xb 
TjfiLHVHXLOv) iX£V6£xuL Yttl Sltt 
xov J 2cp. 6, 25, tjulxvkXiov 
xb Slk xcov A r B 8, 28 8., 
ac simiiiter passim; oV dX- 
Xov 6T}(jl£lov 2%. 22, 30, simi- 
liter 22, 31; Sid xov y.£vxqov 
2%. 46, 20; dV ccvxov xov 
ui-ovog 2%. 26, 28 s., ac simi- 
liter passim; Sid xcov noXcov 
2cp. 4, 10; 14, 16. 22; 16, 6; 
2%. 14, 31 cet.; xo Slu xr)g 

AB Yttl XOV r £7lL7t£d0V 2cp. 

6, 22 s. , similiter 4 , 10 s. — 
punctum dicitur dvuxiXX^Lv 
vel 8vv£iv Slu orjLi^Cov, velut 
xov Z vel xov B cet., 2cp. 
42, 7—13; (ot kvhXoiJ Slu 
xcov d B 6r\ii£Lcov xug uvuxo- 
Xug noLOvvxuL cet. 2cp. 22, 
21 s., similiter 22, 24 s. cet.; 
item circulus dicitur dvaxiX- 

X£LV Vel SvV£LV SLU 7C£QLCp£- 

Q£Lug, velut xrjg ZH vel xrjg 
BT cet., 2cp. 42, ls., item 
circumferentia circuli 42, 
13 — 19, item semicirculus 42, 
19 — 22; eodem sensu in scho- 
liis legitur yuxu c. accus., 
ubi vide. — 8l iviuvxov, Slu 
r)iLL6ovg £vluvxov, Sid nXUo- 
vog xqovov (vel Sid nX^Lovog) 
r)iLL6ovg ivLuvxov, 8l' iXdxxo- 
vog cet.: vide ivLccvxog-, vel 
brevius 8id nX^Covog 'En.l 60, 
26; 62, 9; 64, 15; 70, 14; dV 
iXdxxovog sive iXu66ovog I 60, 
27; 62, 9; 64, 15; 66, 6s.; 
70, 15, ac similiter passim; 

SlU S£HU7l£VX£ 7t£QLCp0QC0V I 

74, 16; Slu tiX^lovcov rjLL£- 
qcov 2%. 134,27. 30; similiter 
iXu66ovcov 134, 28. 30 s.; 138, 
23; Sl r)iL£Qcov X', Slu nivx£ 
[irjvcov, Slu n£vxuLir]vQv: vide 



haec substantiva; Slu nuvxog 
2cp. 14, 13. 14 (idem quod 
ul£l 12, 13). — xd Slu xrjg 
nQoxu6£cog 'En. II 122, 1 s. ; 
Slu xov nQo xovxov dn^S^C- 
%&r\ 2%. 10, 31; Slu xov /3', 
scil. &£coQr]LLccxog, 2%. 6, 26, 
similiter 6, 27; 8, 28; 14, 27. 
28; 16, 30; 18^ 16 cet. — c. 
accus. Slu xovxo 'En. I 64, 
14; 2%. 110, 30; Sid xu uvxd 
2cp. 28, 2; 42, 16; 'En. II 
108, 18; 2%. 58, 33; 88, 25; 
Slu xo, sequente infinitivo, 
2cp. 4, 20; 'En. I 86, 13; 88, 
3; 2%. 50, 30; 68, 25. 27 cet. 
— Slu xbv oqov 2%. 26, 29, 
Slu xbv (3' oqov 10, 30; Siu 
xo u ollov Y.0CL s', scil. -fraoo- 
QrjiLU, 2%. 4, 28, Slu xb l 8, 
27; 10, 25; similiter 10, 30; 
46, 20; 60, 28 cet.; scholium 
Slu xb &' in contextum co- 
dicis Vaticani irrepsisse de- 
monstravimus p. XL ad 82, 
16. 

8lCCLL£V£LV 2cp. 4, 20; 8lCCLL£- 

vov6tt 4, 16. 
8LULL£XQog circuli 2cp. 20, 9; 
24, 4; 2%. 112, 30 (conf. Xull- 
§dv£Lv); inl Slccll£Xqov 2cp. 
20, 13; SittLi£XQog xrjg 6cpal- 

Qttg 8, 16. YCCXtt 8LttLL£XQOV 

£tvttL vel vnaQ%£Lv dicuntur 
puncta vel circumferentiae 
vel astra: naxd 8lkll£xqov ol 
noXoL 2%. 18, 21; r) v.ccxd 

8LttLL£XQOV, SCil. n£QLCp£Q£LCC, 

'En.ll 108, 8. 23; 110, 2, r) 

Y.UXU 8lULL£XQOV CCVxfj 108, 21. 

22 s.; xb Y.ccxd 8lull£xqov, scil. 
Sco8£Y.ttxrjLLOQLOv xov ^coSlcc- 
y.ov, 106, 20; Yttxu Slull^xqov 
i6XL xb H xco A I 86, 14 s.; 
similiter 88, 7 s.; II 116, 19 s.; 
124, 5; 136, 2; 140, 1; 142, 
13* 



196 



SlCCnOQ£V£6&C4L — SvVCCTOS 



9; 146, 1; 148, 7; 150, 13; 
154, 3; 156, 5; 158, 13; 2%. 
18, 19 s. 23; 108, 24; 126, 

15; CC6TQOC TCC XOCTCC SlCC(1£TQOV 

ovtcc 'En. I 62, 16, item 
omisso tcc 72, 9; 96, 3 s. ; ro 

VLOCTOC SlCX(1£TQOV OCVTCO TO T 

I 62, 18; similiter 72, 11 s.; 

96, 5; 2%. 122, 24. 27; item 

omisso ccvtco 'En. II 140, 14 s.; 

158, 18. 
dLccnoQEvsGQ-cci dicitur punc- 

tum (2cp. 10, 18. 22 s. 24; 

12, 1 s.) vel sol (reliquis locis) 

circumferentiam aliquam cir- 

culi, his formis: diccnoQSvsTcci 

2cp. 10, 23. 24; 12, 2; 'En. 

I 58, 14; 64, 8; 70, 7 cet.; 

2%. 56, 27. 30 cet.; 8icctioqsv- 

rjTcci 'En. I 56, 14; 90, 13; 

100, 4. 15. 28; 102, 3 cet.; 

diccnoQSvso&co 2cp. 10, 18; 

dt,ccnoQSvo(i£vov 'En. I 50, 21; 

52, 17; 60, 16. 19 cet.; 2%. 

64, 30 cet.; rr)v s%r\s vvktcc 

diocnoQSVofisvov tov jjXiov 2%. 

116, 21. Conf. Slsq%s6&ccl et 

Sllsvccl. 
dicc6T7]iicc: diccOTrjficcTi too Ad 

â– x.v%Xos ysyQcccp&co 2cp. 18, 10 s. ; 

similiter 2%. 24, 22 (conf. 

noXos)] xb ccno xov 167][isql- 

vov snl tov Poqslov nolov 

dL0C6Tr\iLcc 2%. 114, 26 s. 
#tag)do<os2;£.150,21;p.LXIV 

adnot. ad 150, 33. 
dLdovccL: do&sfacc nsQLcpsQSLOC 

'En. I 96, 19. 
StdvLLOL, signum zodiaci, 2%. 

128, 21. 23. 25. 
disi-SQXS^&ccL dicuntur 

puncta circumferentiam ali- 

quam, his formis: 8ls£,sq%stul 

2cp. 2, 5; 6, 9. 18; 10, 11; 

dLs£r)l&sv 2,9; Sis&l&y 2,7. 
6LSQ%s6d-ccL dicitur punctum 



(2cp. 30, 16 s. 18. 19; 38, 
4 — 16; 40, 4) vel sol (reliquis 
locis) circumferentiam ali- 
quam, his formis: Slsq%stccl 
'En. I 76, 10. 13; II 120, 25; 
128, 1; 136, 16. 22; 138, 4; 
144, 7; 146, 20; 154, 13; 156, 
22; 2%. 76, 26; 82, 31; 90, 
21; 136, 27; p. XLIl, XLVII, 
LXIV adnot. ad 96, 20; 122, 
10; 146, 31; 3lsq%s6&co 'En. 
1 68, 1; 70, 3; II 118, 3; 
8ls Q%6iisvog II, 120, 7; Slsq%o- 
(isvov 150, 18; 152, 5; 2%. 
58, 29. 31. 32 cet.; §ls1&cov 
'En. II 122, 2. 5; 2%. 58, 26; 
dLsl&ovToq 'En. I 52, 2. 19; 
66, 19; 68, 24; 104, 5; SlsX- 
&6v 2tp. 30, 17. 18. 19; 38, 
5. 6. 14. 16; 40, 4; 8lsXsv6S- 
tccl 38, 4,-^'En. I 100, 5. 15. 
29 cet. — r) TK (nsQLcpsQSLcc) 

CpOclvSTCCL dLSQ%OflSVJ] 2%. 96, 

29. Conf. diccnoQ£v£6&cci et 

8LL£VCCL. 

8ll£vccl verbum synony num 
priori: 8l£L6lv II 122, 10; 140, 
24; 2%. 76, 29; 8ll£vccl 90, 
22; Sllcov 76, 28; Sllovtos 
154, 29; 8Lr]£L 76, 27. — (n£QL- 

CpSQSLOc) 8LLOV6CC TO CpCCVSQOV 

r)^L6cpccLQiov 2%. 96, 30 s. 
8lo 2%. 20, 30; 84, 23. 30. 
Slotl 2%. 10, 26. 
Sl's 2cp. 36, 4. 11; 40, 7. 9. 
8i%cc 2tp. 16, 7; 20, 8; 24, 4; 

42, 27; 44, 2. 9; 'En. II 108, 

6; 114, 2; 142, 11; 148, 9; 

156, 6. 
8l%oto(iloc semicirculi 2%. 20, 

30; 90, 25. 
Svslv: vide Svvslv. 
Svvccx6s'ciXX' sl Svvcctov, scil. 

S6Tiv, 2cp. 8, 9; 22, 23; 44, 

29; Svvcctov yccQ 2%. 30, 

23. 



Svvslv 



Svi 



197 



Svvsiv (vel Sveg&ul) dicun- 
tur puncta Zcp. 12, 12. 21; 
14, 6. 9. 12. 19. 26 cet., vel 
circulus Zcp. 42, 2 (conf. Sv- 
oig)-, Z%. 16, 27—29, vel se- 
nricirculus Zcp. 42, 19—22, 
vel circumferentia Zcp. 42, 
13 — 19; 'En. II 106, 18 s.; 
108, 7 s. 19—23; 110, 1 s. 19 s. 
cet., vel sol 'En. I 48, 11. 13; 
50, ls. 3s.; 54, 1. 5. 18. 22 
cet. , vel astra Zcp. 34, 15; 
'En. I 48, 10. 19; 50, 4; 52, 
12. 15—19; 54, 22—26 cet., 
vel gcpdiov 'En. II 110, 5 s. — 
Formae verbi occurrunt hae : 
Svvel Zcp. 14, 26; 16, 5; 32, 
10; 34, 9. 12. 13. 14 cet.; 
'En. I 62, 17; 64, 13. 14; 66, 
10; 68, 10. 22 cet.; Z%. 16, 
29 cet,; Svvovglv Z%. 86, 16; 
dvvrj 'En. 1 48, 10; 62, 20; 
100,' 14; 102, 2; 104, 23; 106, 
10; Svvsrco Zcp. 34, 15; 'En. 

I 52, 12; 54, 19; 60, 6 cet.; 
Svvcov 58, 3; 60, 10; Svvov- 
rog 54, 1. 5. 18. 22cet.; Sv- 
vovn 48, 11. 13; Svvovou II 
108,8. 19. 20; 110, 2. 20cet.; 
Z%. 108, 28. 32; 110, 31 cet.; 
Svvovarjg 'En. II 108, 23; Z%. 
110, 23; Svvov 'En. I 48, 19; 
50, 4; 52, 16. 18. 19; 54, 
23. 25. 26 cet.; II 106, 21; 
110, 6 cet.; Z%. 50, 23; 52, 
30, 31 cet.; Svofisvov 'En. II 
106, 19 (at Svvov 106, 21); 
118, 26. 29; 150, 19 (at Sv- 
vov 152, 7); Svvousvov (sic) 
Z%. 122, 20; Svvovrog 'En. t 
60, 10; 62, 18 cet.; Z%. 64, 
16. 20; 66, 24. 25 cet; Sv- 
vovn En. I 66, 16; Svvovru 

II 134, 11; 146, 26; 1£8, 3; 
sSvvs Z%. 76, 28; Svvui 'En. 
I 50, 2. 4; Z%. 80, 21; Svas- 



rai Zcp. 12, 12. 21; 14, 6. 9. 
12. 19. 26; 16, 10. 15; 22, 2; 
42, 2; 'En. I 72, 14; 76, 11 
cet.; II 116, 17 cet,; Z%. 76, 
30; 82, 30. 

Svo Zcp. 16, 21; 18, 4; 28, 5; 
32, 3 cet.; 'En.Il 132, 11. 17. 
20; 138, 16; 156, 23; gen. 
Svo 'En. I 92, 14; dat. SvaCv 
Z%. 28, 32. 

Svaig: noistaftai rr]v Svaiv 
dicitur circulus Zcp. 22, 23— 25 ; 
24, 16. 18, idem noisiv rr)v 
Svaiv Z%. 22, 30 s.; noiELO&ai 
rag SvasLg dicuntur circuli 
Zcp. 22, 9. 21. 22; 24, 20, vel 
circulus Zcp. 42, 24 s., item 
astra Svolv vel Svasig noiSL- 
o&ai 'En. I 60, 24 s. ; 68, 6. 
8 cet. Conf. noLslv. — Svoig, 
scil. rov riXCov, 'En. II 108, 
3; snl Svglv rr]v V 108, 4; 
rov A {aoroov) nqbg rfj Svosi 
bvrog I 66, 10; to snl rfjg 
Svoscog {aarqov) Z%. 126, 21, 
item to sv rij Svgsl 126, 25; 
v.ara -rag Svosig: vide %ara. 
— snirolal rs v.al Svosig 'En. 
I 48, 5; nsqi snLrolcov ual 
Svgscov: vide AvroXvnog. — 
alri&Lvri, sonsqCa, scoa, cpaLvo- 
fisvrj SvoLg: vide baec ad- 
iectiva et cpaivso&ai. — Conf. 
Svofir], avaroXrj, snLroXr\, item 
verba avarsXXsLv cet. 

Svofirj solis vel astrorum: 
nqog SvGybaig 'En. II 150, 7; 
dno Svoficov Z%. 84, 27 ; dno 
Svg^cov snl dvaroXag 126, 
31 s.; 128, 19; cbg dno dva- 
roXfig snl Svopdg 126, 17; 
dno dvaroXcov snl Svoudg 
128, 25; snl rcov Svoacov 
128, 20. 

SvrLv.d usqrj 'En. I 50, 12; 
(sGrco) SvrLKU {usqr}) rd BT 



198 



8coSsv.a — slvai 



2cp. 42, 1; 8vtiv.cc rd nQog 

rco r 2%. 152, 27. 
dcodencc 'En. II 110, 4. 
d cod snarrjfio qlov zodiaci 

'En. I 106, 18; II 110, 10; 2%. 

106, 23 ; dcodsKccrrjfiOQLOv nsQL- 

cpsQSLCc 'En. II 110, 8. 
dcodsvarov zodiaci 2%. 106, 

24, rr)g rov navrbg nsQLcpOQag 

106, 25. 

'Edv: vide sl. 

sccvrov 2%. 16, 26; savrrjg 
2cp. 2, 12; 4, 2; 6, 7. 11; 10, 

^IO; 12, 11. 19. 

syyC^SLv: iyyCasL 2%. 78, 24. 

syyvg c. gen. 2%. 84, 22; 
syyvrsQco c. gen. 90, 27, idem 
sine casu 78, 28; syyLOv c. 
gen. 2cp. 32, 20; r) syyiov, 
scil. sv&slcc, 24, 13; syyiara 
'En. I 72, 27; 74, 9. 19. 22; 
76, 1. 9. 18. 21; 2%. 114, 30. 

iyco: r\\iLV 2%. 126, 31; r)\iag 
16, 31; 114, 27. 

i&sXsiv: s&slrjg 2%. 106, 25. 

sl c. indic. praes. Zcp. 10, 21; 
20, 3; 44, 17; 'En. I 74, 10; 
76, 10 (conf. p. XXXIX ad- 
not. ad 74, 11. 12); 2%. 16, 
25; dXX' sl dvvarov 2cp. 8, 9; 
22, 23; 44, 29; sl ds fir) 
dLSQ%srccL cet. 'Eit. I 76, 13 
(in simili demonstratione 74, 
13 snsC legitur). — c. indic. 
fut. Zcp. 14, 5; 32, 2; Z%. 
22, 30. — c. imperf. 2%. 76, 
26; 78, 27; 80, 23; 84, 21; 
92, 24. 27. — c. coniunct. 2%. 
26, 18. — c. optat. S%. 116, 
30. — sccv Ecp. 2, 6. 12; 4, 
12; 6, 7; 10, 10; 12, 8; 14, 
16; 16, 19 cet.; 'Ert. II 108, 
12; 134, 2; 138, 8; 142, 1; 
144, 9 cet.; 2%. 24, 22; 26, 
19 cet.; &v (i. e. sccv) 70, 30; 



ccv rs — SLr\ — ccv rs vitSQ- 
7iL7trrj — av rs slarrcov r\ 
128, '29 s.; vcav 70, 27. 

sUorcog 2%. 80, 33; 144, 21; 
150, 24. 

slvaL dicitur sol ad astrum 
aliquod: 6 r)liog cov nQog rco 
A 'En. I 72, 13 s.; rov r)lCov 
ovrog nQog rco E 'En. I 52, 4. 
22; 2%. 58, 20, ac similiter 
passim. — rov A aarQOv nQog 
rjj dvasL ovrog 'En. I 66, 10. 
— rov d aarQOv r) alrj&ivrj 
sariv scpa dvatoXrj 'En. I 50, 
15 s.; similiter 52, 5 s. 8 s. 
12 s. 23 s. 26 s. cet.; rcp A 
aarQco alrj&LViq satLv scoa snL- 
rolr\ 76, 6 s. (sed paulo post 
76, 12 rov d cet., et sic etiam 
posthac genitivus et dativus 
promiscue ponuntur) ; saraL 
rco z/ aarQcp dno sansQiag 
cpaivofisvrjg snLrolfjg — sans- 
QCa cpaLvofisvr) dvaig 72, 21 s. 
(conf. yCyvsa&aL et noLstv 
med.). — rb AET r)[iLV.vY.7.LOV 
saraL rb ®NK 'En. I 66, 12 s. ; 
r) AE nsQicpsQSLa sataL r) ®N 
66, 14. Conf. ScpaQfiogsLV. — 
Formae verbi occurrunt hae: 
sarLv vel sarCv vel sarC 2cp. 
2, 14; 4, 4. 26; 6, 3; 8, 6. 
14. 16 cet.; 'En. I 48, 7. 15 
cet.; slaC vel slglv 2cp. 6, 2; 
8, 4 cet.; 'En. I 50, 7. 9 cet.; 
r) 2cp. 22, 6; 42, 28; 'En. I 
86, 1; 2%. 16, 32; 26, 18; si'-q 
2%. 126, 26; 128, 29; sarco 
2cp. 2, 17 (bis); 4, 12; 6, 24; 
8, 1 cet.; 'En. I 50, 10. 12 
cet.; sarcoaav 2cp. 6, 13. 21; 
10, 16 cet.; 'En. I 62, 13; 66, 
8; 72, 6 cet.; slvai 'En. I 82, 
9; 86, 5; 88, 3 cet; 2%. 26, 
17; 68, 27; 74, 27; 114, 18. 
19 cei; cov 2cp. 12, 9. 16; 16, 



ELQ — EV 



199 



20; 18, 2 cet.; ovxog 'En. I 
52, 4. 22 cet.; Z X . 58, 20 
cet.; bvxsg Zcp. 6, 1; 22, 7. 
16; ov6u Zcp. 4, 19; 26, 13; 
ov6ccv 'En. I 96, 18; 122, 3; 
bvxog, scil. xov A (u6xqov), 
'En. I 66, 10; bvxu: vide 
dLUfiEXQog; bvxcov 'En. I 84, 
13; r)v Z X . 126, 25; s6xul Zcp. 
16, 23; 18, 6 (bis); 36, 4. 11. 
14; 40, 7. 9; 42, 29; 'En. I 
62, 19. 22; 66, 11. 13 (bis). 
14 cet.; Z X . 28, 19; 62, 29 
cet.; hstca (sic) Z X . 22, 31; 
eeovtUL Zcp. 4, 21; 22, 10; 
Z X . 82, 28. 29 cet. 
stg Zcp. 4, 14; 'En. I 54, 7. 
24; 82, 21; 2fr. 122, 34; 152, 
19; sig uvl6u ts\ivs6^uL Zcp. 

20, 18 s.; 24, 9; slg tu svuv- 
xla 'En. II 108, 4; 114, 4; slg 
xb l|ijs Z X . 134, 28 s. 

slg: svog (kvhXov) Zcp. 30, 12; 
svbg £cpSCov 'En. II 122, 3. 9, 
item omisso £cpSCov 112, 15; 
sv dcodsKatrjfioQLOv 106, 18; 

SV [ILU nSQLCpOQU Zcp. 36, 3. 

10; 40, 8; sv (ilu vvntC Z X . 
94, 20. 22; 140, 31. 
slta 'En. II 138, 12. 13; 144, 
13 (bis); 152, 12. 13; 158, 2; 
Z X . 80, 30.^ 34; 126, 18; 128, 

21. Conf. snsLtu. 

ey. noXov: vide noXog; s£ bXcov 
nsQLcpoQcov v.ai xexuqxov 'En. 
I 74, 18; eg ctQxng Zcp. 40, 6. 

sy.u6xoq Zcp. 26, 6; p. XXIX 
adnot. ad 26, 7; sv,u6xov xcov 
dnXuvcov u6tQtov: vide dnXa- 
vr)g; %y.u6xov xcov snl xov 
£cpdLav.ov xsxuy^isvcov a6XQcov 
'En. II 118, 14 s.; SY.u6xr\g 
vvy.tog et y.u&' sY.u6tr\v vvntu; 
vide vv£. 

snutEQog Zcp. 2, 9; 8, 14; 
16, 8; 26, 7. 12. 14; 36, 14; 



42, 29; 44, 5; 46, 2. 17. 18 
'En. I 92, 2. 3. 10 (bis). 11 
94, 1. 2. 4 (bis); Z X . 26, 31 
62, 87. 

sy.$uXXslv , producere rectam 
lineam (4, 23) vel planum: 
SY.§s§Xr}tUL Zcp. 4,23; E*§s$Xr\- 
6&co 4, 10; 6, 22. 

SY.SL Z X . 152, 22. 

EKsivog: EY.SLV0 Z X . 66, 29; 
s-aelvu 'En. I 76, 23; II 112, 
19; 132, 5; 134, 4; 138, 10; 
142, 2; 144, 11; 146, 24; 150, 
2; 152, 11; 154, 20; 156, 28; 
SY.ELvcov 122, 12. 14; 128, 6. 
9; SY.sCvoLg 138, 8. 

SY.nsQLSQ X E6% , ui: 6 t}Xloq 

EYnEQLEX&COV (nSQLCpEQSLUV) 

'En. II 116, 10; similiter 
118, 12. 

SYcpsvysLv dicuntur astra so- 
lis radios (conf. uvyr]), his 
formis: sncpsvys i 'En. I 84, 5. 
8; 92, 4; EYcpsvystco I 52, 21; 
78, 9; 82, 14; SY.cpsvysLV I 
52, 3. 20; 66, 20; 70, 1; 84, 
18; 86, 14; II 108, 11; 112, 
8; Z X . 68, 25; s Ycpsvyov 'En. 
I 74, 17; SKcpsvyovtu I 64, 4; 

^scpsvys Z X/ 84, 21. 

sXXsinsLv: sXXsCns l scp ' bXuig 

nSQLCpOQULg KUL [lOQLOV ti nsQL- 

cpoQag 'En. I 74, 13 s.; to sX- 
Islnov Z X . 74, 28. 

s'iinuXLv: b gcpdiuv.bg xr)v 
SfinuXiv &s6lv s^el Z x . 62, 
27 s.; 98, 26 s.; 102, 25 s. 

sfxnCntELv: tu Z H (u6tQu) 
upu Eixnintsi slg xug xov 
rjXCov uvyug 'En. I 82, 20 s. 

sv xrj 6cpuCQu. Zcp. 4, 18, sv 
6cpuCQU 6, 1; sv xco vnsQ yr\v 
vel vnb yfjv: vide yiy; iv 
Y.66ficp 'En. I 50, 10; 56, 22; 
60, 3; 62, 1 cet.; sv xcp i'6cp 
X q6vco Zcp. 6, 9. 17, item ar- 



200 



ivccvxiog — ensa&ai 



ticulo oraisso 'En. I 64, 4, ac 
similiter aliis locis (conf. %qo- 
vog); iv cp, scil. %qovco, Zcp. 
2, 8; iv co, quoad, dum, 'En. 
I 96, 20 ; 2%. 146, 29. 30; 
item iv oeco Z%. 56, 27; 62, 
27; 86, 16;' 96, 28; 122, 21 
cet. ; iv r)ui6SL ivLccvxov I 64, 
9 cet. (conf. ivLccvxog). 

ivavxCog: sig xcc ivavxicc xcp 
^cpdLUKcp 'En. II 108, 4 s.'j 
eadem structura pro xcov £<x>- 
Sicov restituenda esse videtur 
114, 4; XT[V ivavxiav 2%. 
80, 31. 

svSsncc 'En. Hll2, 1. 16. 

ivdivscj&aL: (aaxQa) ivSs%s- 
xat ocpftr\vaL cpSQopsva 'En. I 
94, 9 s. 18; similiter 96, 14 s. 
16 s. 

ivLavxo g, b,yiyvsTccLTcp r)Xico 

if- oXcOV nSQlCpOQGOV %ttl TSTCCQ- 

xov 'En. I 74, 17 s. ; x%s vv%ftr\- 

USQCOV SLVttL XOV ivLttVXQV Y.CCL 

xsxccqxov 2%. 74, 27 s. (et conf. 
76, 26 — 30); iviccvxov naQsl- 
frovxog 2%. 119, 4; Sl' ivLttv- 
xov 'En. I 72, 26; 74, 8. 12. 
20. 22; II 114, 12. 17; 116, 
12s.; 118, 12; 2%. 114, 30; 
Sia r}UL6ovg iviavxov 'En. I 
60, 25; 62, 8; 64, 11 s.; 70, 
13. 26s.; ? 76, 1. 8 s. 13. ? 17. 
20 s.; iv i]UL6Si ivLccvxov 'En. 
I 64, 9; 2%. 64, 23; iv xcp 
7JUL6SL xov ivLccvxov 2%. 76, 
27; Slcc nXsiovog %qovov r)ui- 
6ovg iviccvxov 'En. 1 102, 10 s. 
22, item omisso %qovov 66, 6; 
68, 6, vel brevius etiam Sicc 
nXsLOVog: vide Slcc; (%Qovog) 
iXcc66cov r)uL6ovg ivLccvxov 'En. 
I 56, 21; 58, 14; 60, 2. 21; 
Si' iXdxxovog (sive iXa.66ovog) 
%qovov r)(iL60vg iviccvxov 'En. 
I 70, 10; 96, 23 s.; 98, 9 s., 




ltem omisso %qovov 68, 8 s., 
vel brevius etiam Sl' iXccx- 
xovog: vide Slcc; iv iXcc660VL 
%q6vco r)iiL6ovg iviavxov 'En. 
I 70, 8; (nsQLcpSQSLcc) usi r Qcov 
r)iLL60vg ivLccvxov 2%. 68, 31 
(conf. LLr]v). 
svxccv&tt 2%. 132, 28; 134, 

27 ', 
ivxbg nsvxccLLrjvov 2%. 116, 

23. 

sg £coSlcc 'En. II 112, 2. 13. 

14; ?' gcoSicov (nsQLcpsQSicc) 

2%. 114, i9. 

i^SLVttL: i$S6XCCL p. XXXIII 

adnot. ad 40, 7. 

s£,r)g: xfj i^ijg vvnxi 'En. II 
116, 3; xr\v s£,r)g vvktcc 2%. 
116, 21; yiccl st-fjg buoicog 
nccvxcc 128, 21; iv xovxcp xs 
Httl xco st-fjg 134, 31 s. ; sig 
xb s!-r)g 134, 28 s.; iv xotg 
§&js 116, 26. 

insi 2cp. 8, 3; 24, 1; 26, 3; 
32, 26; 34, 20; 42, 7; 44, 19 
cet. ; tlccI insi 2cp. 8, 14; 16, 
5; 36, 14; 46, 3; 'En. I 52, 
6. 24; 54, 12. 29 cet.; insl 
ovv 2cp. 30, 10; insi yccQ 34, 
17; 2%. 18, 17; nccXiv insi 
2%. 18, 25. 

insLSf] 2%. 18, 25; 20, 28; 
34, 30; 50, 24; 52, 29; 54, 

? 30; 56, 28; 58, 26. 35 cet. 

insLSrjnsQ 2cp. 4, 22; 'En. I 
64, 9; 78, 19; 80, 7. 

snsLxa'En. II 138, 11; 158, 
1. Conf. slxcc. 

inst-LSVccL: insf-icofisv 2%.12b, 
19. 23. 

sns6&ttL: 6 xccvQog xco kqlco 
snottsvog 2%. 128, 23; simi- 
liter snousvoL 128, 24; xb 
snousvov, scil. £coSlov, 'En. 
11110,5; xb (cc6xqov) i6x\v 
snousvov 2%. 110, 32; xb 



I: 



201 



snousvov, scil. u6xqov , 110, 
2-4; 126, 28; -auxu xu sno- 
usvu rjpiiHVKlici 126, 28; v.axu 
xu sn6(isvu 126, 29. 30; slg 
xu sn6(isvu 181 ; (£c68lu) eaxiv 
snousvu 128, 22; snbfisvu 
s6xl xu dnb 8v6scov cet., scil. 
u6xqu, 152, 29; 6vv8v6Sxul 

XCO M (u6XQCo) XCOV SnOflSVCQV 

xi xcl ® "En. II 116, 17 s.; 

XCOV SnO(lSVCOV Xiv\ XCp Z/ U6XQC0 

xb H 6vv8v6sxui II 124, 3 s.'; 
similiter 128, 14 s.; 134, 21 s.; 
152, 17—154, 1; 156, 3. Conf. 
rjysi6&ui et nQorjysfc&ui. — 
snousvr\v p. L — LIII adnot. 
ad 138, 11; 144, 12; 152, 11. 
snC xivog yQU(i(ir)g Scp, 2, 6; 
snX Sluusxqov — X(ir)(tu %v- 
%Xov oq&ov scps6xr\v.sv 20, 
13—16 (reliquos locos vide 
sub xfirjfiu); xb E 6r\(isCov snl 
xov ui-ovog S6XLV 44, 15 s. ; 
similiter 44, 17. 25 s.; 46, 2 s.; 
06u (ir) S6xlv snl xov u^ovog 
2, 14; 4, 4s. 26; 6, 3 s. cet.; 
snl xrjg snicpuvsCag xrjg 6cpuC- 
gug 2, 13; 4, 3. 25; 6, 2 s. 
cet. — (xb u6xqov) snX xrjg 
KZQ S6xl nsQLcpsQsCug 'En. 
I 66, 16; similiter 68, 20; 92, 
7 s. cet.; dvuxoXr\ xov r)XCov 
s6xco inX xov A, Sv6ig Ss inX 
xov r II 108, 2 s.; s6xco 6 
rjXiog inX xov Z II 112, 6 s., 
ac similiter posthac; inX xov 
£o)8iukov esse dicuntur astra 
l'60, 23 s.; 62, 5; 66, 3 cet., 
item sni xov xcov £cpSCcov %v- 
hXov 62, 15. — inX xr)g oq- 
&r)g ecpuCQug 2%. 14, 30; 26, 
19; inX xr)g (ivXosi8ovg HLvr\- 
6Scog 12, 23; inX xfjg v.u&' 
r)uug oUr\6scog 16, 31; snl 
xr t g xov v.vvbg inLXoXr)g 48, 
21, ac similiter posthac; inX 



xrjg SsvzsQug HuxuyQUcprjg Hcp . 
8, 24 s.; inX xovSs xov &scoQr\- 
fiuxog Z%. 26, 15 s. — c. dat. 
iXXsCnsL icp' oXuig nsQLcpoQuig 
HUL flOQLOV xl nsQicpoQug 'En. 
I 74, 13 s. — c. accus. (fy&co) 
inX xr)v AB sv&siav nu&sxog 
Scp. 4, 9 s. ; punctum dicitur 
pervenire inX xb E 6r,asiov 
Zcp. 8, 10; similiter 8, 11. 12 
(bis). 15. 18. 19. 20. 21 cet.; 
circnlus dicitur icpuQiiogsLv 
inX xbv 6qC£ovxu Zcp. 28, 16; 
30, 6 , vel nsQLcpsQSLU inX 
nsQLcpsQSLuv 30, 22 s. cet. (conf. 
icpuQ(ib£sLv). — 6 rjXLog nQO- 
xsqov inX xb A nuQuyCyvsxuL 
rjnsQ inX xb E 'En. I 52, 6 s., 
ac similiter passim; idem 
hlvslxul inl xb U 11%. 114, 
21; (6 Y.o6\iog 6XQScpsxuC) inX 
xb r 152, 28, ac similiter 
passim. — xb dnb xov L6r\- 
(isqlvov inX xbv ^oqslov nbXov 
SLU6xr\fiu 21%. 114, 26 s. ; inX 
Sv6lv xr\v r 'En. II 108, 4, 
inX uvuxoXug 2%. 126, 31 s.; 
128, 19. 20 s. 21, ac similiter 
aliis locis (conf. anb) ; [xb r\fii- 
kvkXlov) scpuQfio&Lv snl xrjv 
uvuxoXrjv vel snl xr)v Sv6lv 
'En. I 86, 7s.; snl xu nQog 
(iS6r}[ipQCuv II 122, 14; 140, 
27; Z%. U0, 28; snl xu nQog 
UQHXovg 'En. II 122, 11 s.; 
snl xu nQog uqy.xov rj snl xu 
nQog as6rj(i^QCuv (isQrj 112, 

18 s. (conf. proxima sub cog 
snC). — cog snl xb © hul M 
Z%. 144, 28; ra? snl xu T Z E 
(isQr\ Scp. 30, 9; similiter 30, 
9s.; 'En. I 78, 3; 82, 10 s. 

19 s.; 8Q, 5—7; 2fr. 82, 28. 
— dnb Sv6(icov snl dvuxoXug 
et similia vide sub dno. Voci 
snC synonymum in hoc di- 



202 



ini£svyvvvuL — sonsQiog 



cendi genere occurrit scog 
'En. I 88, 17 coll. 88, 6. 14. 

inL^svyvvvcci, iungere rec- 
tam lineam: pass. em^evyvv- 
Lisvrj 2cp. 8, 15; ine£evv.TccL 
46, 7; ins&vz&a 46, 1; ine- 
£ev%ft<o6ttv 20, 6; 24, 1; 26, 3. 

inLKttTccXccLL^ccvsLv: im- 

HCCTttXttfioVTOS CCVTO (t6 ttGTQOV) 

tov rjXiov 2%. 80, 30. Conf. 
rjXLog. 

ininsdov: ev tco HZK0 em- 
nedco 2cp. 26, 11, iv ev.ccTSQcp 
tcov entnedcov 2%. 26, 31, ac 
similiter aliis locis ; ev tcq tov 
HZ® v.vvlov emnedcp Zcp. 26, 
13; similiter 44, 13. 20. 22; 
2%. 26, 32. 33 s. cet.; infie- 
fiXrjo&co to Slcc tcov noXcov 
tcov A B v.ttl Trjg TA inine- 
Sov 2cp. 4, 10 s., similiter 6, 
22 s.; imneSov nQog inine- 
Sov v.XioLg 2%. 26, 29; ini- 
neSov duo alia inineda nccQ- 
ccXXrjXcc secans 2cp. 28, 5 s. 

iniTeXeiv. pass. iniTeXovvTcci 
2%. 114, 30. 

iniTeXXeiv dicuntur astra, 
velut scpcc iniTeXXei 'En. II 
150, 3, (to E ccgtqov) scoov 
iniTeXXei 150, 11, similiter 
2%. 128, 32; 134, 28 cet.; 
xov T 1 eniTeXXovTog 2%. 64, 
21; saepissime astrum dici- 
tur oqcco&ccl vel qpaiveo&ttL 
inLTeXXov: vide 'En. I 56, 18; 
58, 9. 11 (at vs. 13 ccvccTeX- 
Xov); 2%. 58, 32; 94, 21 ? (at 
eodem versu praecedit ccvcc- 
TeXXov , et sequitur idem vs. 
22); 136, 28 s. cet; p. XLI— 
XLVII adnot. ad 88, 17; 110, 
5; 120, .17; item astra ini- 
TeXXovTcc 'En. II 146, 25; 158, 
3; similiter ScoSev.ccxrjLLOQLov 
xov gcodLunov vel ^coSiov ent- 



TeXXov 'En. II 106, 19. 21: 
110, 5. Conf. ttvccxeXXeiv. — 
intTeXXoiLevov eodem sensu 
semel occurrit 'En. II 120, 
17 (conf. adnot. ad h. 1. 

? p. XLVII). 

iniToXr) ttXrj&ivr], cpccLvoLLSvrj, 
eoneQicc, ecpcc, io%ttTrj: vide 
haec adiectiva et cpcciveG&ccL, 
et conf. avttToXr]', iniToXr)v 
vel iniToXccg noLeio&aL: vide 
noieiv med. ; inLToXcci Te v.ccl 
Svosig 'En. I 48, 5; nsQL inL- 
toXcov v.a.1 Svoecov: vide Av- 
ToXvnog. — inl xrjg tov v.v- 
vbg iniToXrjg 2^. 48, 21; ccel 
tovto eoTccL ivxog nevTttLLr]- 
vov, TOVTeoTL Trjg eoneQiccg 
inLToXrjg 2%. 116, 23 s. 

inLcpccveLtt sphaerae 2cp. 2, 

^13; 4, 3 8. 24. 25; 6, 3 cet. 

enTcc: tcc £' v.Xi[iccTtt 2^. 114,28. 

sqlltjvsv slv: rjQLLrjvevoe 2%. 
119, 6. 

eQxeo&ttL dicitur semicircu- 
lus per punctum aliquod 2qp. 
6, 25; 8, 1. 22, scilicet i^ze- 
o&co 8, 1. 22 (et conf. p. XXV 
adnot. ad 8, 10), iXevoeTcci 
6, 25. — 6 rjXiog eQzeTcci in 
ccvto (to ccgtqov) 2^. 86, 16; 
similiter sX&rj 86, 18; 119, 4; 
154, 27; iX&cov 116, 25. ^ 

eaneQcc: icpuvrj Svvov to E 
eoneQccg 2^. 150, 28; simili- 
ter 150, 29. 32 (multo usita- 
tius hoc sensu est eoneQiov). 

eonsQLog: eoneQicc ccvccxoXrj 
'En. I 48, 11, sive inLToXr] 50, 
1. 8 cet.; 2 X . 116, 23 s.; 120, 
28 cet. ; eonsQicc cpttivofievrj 
inLToXrj 'En. I 56, 19 cet. ; 
similiter 2%. 80, 33 s.; 82, 23; 
eoneQicc Svoig 'En. I 48, 13; 
50, 3. 8 cet.; 2 X . 120, 26 s.; 
122, 23 cet.; rj E® (nsQL- 



E6%UT0g — SCpUQfLO&LV 



203 



CpSQELU) £6nEQLUV 8v6lv (noi- 

sitcii) En. II 110, 12; simili- 
ter 110, 20 s.; {£<p8iov) S6ns- 
qiov dvvov I 110, 6; (u6tqov) 
E67tsQiov sniTslXov E%. 94,21. 

— E671SQLU sniToXrj vel dv6ig, 

Vel E67tSQLUL ETtLTOlUL TS Y.UL 

dv6£ig omissa : vide aXri&ivog. 

S671EQL0L prO E67tSQlUL ill 

libris ms. traditum p. XXXVI, 
XXXIX, XLVIII adnot, ad 
50, 8; 72, 7; 128, 9; item 

E67tSQL0V prO E67tSQLUV J). LI 

ad 144, 13; 146, 19. 
E6%uTog: tov z/ u6tqov r) 
S67tSQLU cpuivofisvrj E6%UTr\ 
ETtLTolri 'En. I 58, 6 s.; r) cpuL- 
vofisvrj s6%UTr\ ianSQiu dv6ig 
60, 13 s.; r) s6nsQiu iniroXr) 
cpuivofisvr} E6%uTr\ 2%. 80, 33 s.; 

S6TUL r) CpULVOfiSVTf] TOV H S67tE- 

qlu uvuToXr) £6%utr\ 2%. 88, 
24 (conf. p 172 adn. 3); 

E67tSQLU E6%UT7] £7tlTOXr\ 2%. 

82, 23; r) £6%UTr\ £6tieqlu cpu- 
cig 'En. I 78, 12. 20 (reli- 
quos locos vide sub cpuctg). 

£6%uTcog 'En. I 50, 2. 4; 54, 
10. 27; 78, 6; 82, 13; 84, 
19; E%. 78, 23; 80, 22. 26. 
29; 86, 19. 

ETSQog Zcp. 42, 22; 2%. 16, 
28; 30, 23. 

etl Scp. 34, 12; En. I 100, 
12; Z%. 54, 30; 58, 23, et 
passim aliis locis; y.ul stl, 
atque etiam, Zcp. 2, 16; 4, 7; 
6, 5; 30, 18; 'En. II 124, 6s.; 
128 ; 16 s.; 136, 1. 3 cet; stl 
8s 'En. II 122, 5; stl 8e xui 
Zcp. 22, 9s. 

sv&siu, scil. yQU{ji[ir\: r) uno 
tov A inl to B' ini£svyvv- 
fisvr\ ev&elu Zcp. 8, 15 s., vel 
brevius r\ uno tov H inl to 
B E%. 26, 23; similiter 26, 



24=;r)AB ev&elu Scp. 2, 17; 4, 
9. 13. 17, vel r) AB, omisso sv- 
&£lu, 4, 23, ac similiter passim ; 
vno tcov nQog OQftug tf) kolvjj 
TOfir) uyofiivcov, scil. ev&elcov, 
Z%. 26, 30 s.j sv&elul duae, 
communes trium planorum 
sectiones eaeque parallelae, 
Zcp. 28, 6 s.; ul iv. tcov noXcov 
utJA rE l6ul sl6lZ%. 18, 25. 
EvY.Xsidrjg: diu tov lS' tov 
lu EvkXelSov Z%. 14, 28, 
item diu tov ls' 28, 38, Slu 
tov l&' 26, 28; iv tco l tcov 
y.vkXlkgov, i. e. in theoremate 
X libri IJI elementorum, 32, 
28; 8lu tov Ly' tcov cpuivo- 
iisvcov 108, 34; iv tgj id' &sco- 

Q7\flUTL nSQL TCOV (fULVOflEVCOV 

96, 32. 

EVQL6Y.ELV: bnov UV EVQE&i} 
6 ijXLog 2%. 150, 30. 

svcovvfiog 2%. 126, 24. 

icpunTE^&UL dicitur nvY.Xog 
Y.vY.Xov vel yvyIcov, his formis : 
icpunTETUL 2cp. 18, 15 ; 40,16. 29 
(conf. unTE6&aL)', E%. 20, 28; 
36, 15. 16; icpunT£6d-co Scp. 
40, 23; scpunTOfisvog Zcp. 30, 
4; 'En. I 82, 8; icpunToiisvoL 
Zcp. 28, 14; 30, 12; 'En. I 86, 
3; icputpsTUL Zcp. 16, 21; 18, 
4; 24, 23; icpuipovTUL Z%.\8, 
28. — ot Tcav uvtcov icpunTo- 

flEVOL fl£yL6T0L Y.VY.X0L, COV Y.UL 

b 6ql£(ov unTETUt 27<p.28, 14 s.; 
cov (y.vy.Xcov) icpunTETUL 6 ABV 
6ql\cov Zcp. 30, 3. 

icpUQlLO^ELV : icpUQfl06EL 6 

dBE v.vv.Xog ini tov ABV 
y.vy.Xov Zcp. 32, 5 s. ; similiter 
32, ls. 3; 38 v 8 s. 17 s.; (pl 
hvy.Xol) icpUQfi060V6LV inl TOV 
oql^ovtu Zcp. 28, 16; simili- 
ter icpuQfi06EL 30, 6; icpuQ- 
fio6£L r) JZE nsQLCpEQSiu inl 



204 



ecpei-rjg — ^op8iuv.6g 



xr\v AHA 2op. 30, 22 s.; simi- 
liter 38, 7 s. 16 s.; xb (iev HE 
r\(iLv.vv.Xiov ecpuQ(i6£eiv enl 
xr)v uvuxoXr\v, xo 8e ©A enl 
xr)v 8vglv 'En. I 86, 7 s. 

e^pe^rjg 2%. 154, 27. 

ecpioxccvy animum advertere 
ad rem, attente considerare: 
xolg ecpioxcooi 2%. 26, 25. 

ecpLGxdvui: perf. intrans. eope- 
Gxr\v.ev 2op. 20, 5; 24,8; ecpe- 
Gxooxog 20, 17; 24, 8. 

e%eiv. (v.vv.Xovg) xovg uvxovg 
noXovg e%ovxug xf\ ccpccLQU cet. 
2cp. 2, 15 s.; 4, 5 — 7. 27 s.; 
6, 4 — 6; xbv uvxbv et,ei Xoyov 
o xe %QOvog cet. 2cp.2, 7 — 10; 
(xb rj{ii%v7tXiov) e%exoo &eGLv 
oog xr)v A.EZB 2cp. 8, 3; b 
BdTQ %vvlog Q-eGLV e&L r]y 
el%ev e£ uQ%rjg 40, 6; simili- 
ter in eodem dicendi genere 
occurrunt formae e%eL 'En. I 
100, 1 cet.; 2%. 90, 27 cet.; 
e%exoo 'En. I 50, 11, 56, 23; 
62, 2; 70, 17 cet.; Z%. 64, 
17; 90, 25; e&L 'En. I 66, 12; 
68, 13 ;^ 2%. 62, 28 ;^ 90, 24 
cet. ; (to ugxqov) vqvi^lv ov% 
e&L 'En. II 148, 5 (qui locus 
spurius esse videtur). — se 
"hdbere: oog i%si enl xr)g 8ev- 
xeQug v.uxuyQUcpr)g 2cp. 8, 24 s. ; 
oog vvv e%eL b xoov ^ooSloov 
xvnXog fteoecog 'En. I 92, 5 s.; 
oog k'%ei fteGeoog 6 £ooSLUV.6g 
2%. 142, 27; Sei&g' v.uXoog 
e%ovoa 26, 15; nXeov exi e%ei 
evxuvftu xb SeLv.vveiv 134, 27; 
uvunuXLV e%ovoiv ui KQvipeig 
134, 31. — med. (ugxqu) unb 
xf\g eaug uvuxoXrjg e%0(ievr\v 
xr)v eoneQLuv emxoXr)v noLr\oe- 
xul 'En. II 138, 10 s. ; simili- 
ter 144, 11 s.; 152, 11 s. 

eoo&ev: ecpuvr\ avuxeiXav xb 



E eeo&ev 2%. 150, 25; simi- 
liter 150, 26. 31 (multo usi- 
tatius hoc sensu est eopov). 

eopog: eopu enLxoXr) 'En. I 48, 
7. 15; 50, 6 cet.; uXr\&ivr) 
eopu uvuxoXrj 50, 16 cet.; eopu 
uXrj&Lvr) enLxoXf) 2%. 84, 28 
cet. ; eoou cpuLvo(ievr\ enLxoXr) 
'En. I 56, 17 s. cet.; 2%. 58, 
21. 24. 28. 30 cet.; r) AH 
neQLcpeQeiu eopuv uvuxoXrjv 
noLeixuL 'En. II 110, 11 s. ; si- 
militer 110, 14 s. 17 s. 21; 
eopu dvGig I 48, 9. 18; 50, 6 s. 
cet.; (fcopdiov) enixeXXov eopov 
II 110, 5; (ugxqov) eopov Sv- 
vov 2%. 94, 22. — eopuL em- 
xoXui xe v.u\ Svceig omissa: 
vide uXrj&Lvog. — eoooi vel 
eoooL pro eoouL in libris ms. 
traditum p.' XXXVII adnot. 
ad 62, 12. 14. 

eoog c. gen. 2cp. 4, 24; 'En. I 
88, 17; 90, 6; 2%. 70, 28; 
126, 19. 23. Conf. eni c. 
accus. et (ie%Qi, ac vide p. 
XXXVI adnot.^ad 56 ; 18. 19. 
— cpuivexuL Svvov xb E eoog 
xov H 2%. 152, 22. — eoog ov 
c. indic. 2%. 116, 25. — toog 
uv c. coni. 'En. II 116, 10; 
118, 11; 120, 19; item eoog 
ov 2%. 119, 1. 4; 152, 19; 
154, 27; item eoog 116, 28. 

Znxeiv: %r\xeL 2%. 146, 32. 

gopd Luv.bg v.vv.Xog 'En. 1 60, 
24, item omisso v.vvlog I 60, 
3; 62, 5 cet.; 2%. 40, 30; 62, 
27 cet.; xu enl xov £oo8luv.ov 
xexuypevu ugxqu 'En. II 118, 
14 s.; xcc voxlu xov £ooSluv.ov 
II 132, 6; ev xop vv%&rjaeQoo 
nccouv fte6iv e^eL 6 goodLUvog 
2%. 90, 24 (fteGLv e%exoo cet. 
et similia vide sub &eGLg); cog 



gcpSiov — rjXiog 



205 



s%sl frsoscog 6 £cpSiuv,bg 2%. 
142, 27, cbg yslxul 6 £. 130, 
25; 136, 32. 

^coSiov: xd ScoSsv-u £c6Slu 'En. 
II 110, 4; £co8lov uvuxsXXov 
sive inLxsXXov vel Svvov : vide 
haec verba; (^coSlov) iv co 
sgxlv b Tjliog 'En. II 110, 4 s.; 
£coSCov vel svbg gcpSCov nsQL- 
tpsQSia II 108, 5's. 112, 5; 
122, 3. 9 s.^cet. ; 2%. 140, 29 s. ; 
sirniliter svSehu, £'f, nsvxs 
'En. II 112, 1 s. cet.; r\H@ 
(scil. TtSQicpsQSia) gcoSCov iaxCv 
I 92, 13; siniiliter Svo I 92, 
14, g' 2%. 114, 18 s. cet.; r) 
Hd (isC£cov £coSCov iaxCv 158, 
29; ^cpSCov (isC^cov nsQLcpsQSLu 
'Ert. II 156, 27; similiter iXdo- 
acov 2%. 146, 31; 154..24 (conf. 
psyag et /uxjjos); rjpiov £eo- 
8Cov, r)iiCoovg ^coSCov nsQL- 
cpsQSLa cet.: vide^ fjfuavg. — 
6 tcov ^coSCcov xvxios, idem 
quod £&><?mxds, 'Ew. I 62, 15; 
66, 12; 68, 12 s.; 70, 11 a.; 
72, 8 s. cet.; 2#. 88, 19. 25 s.; 
item omisso xvxXog 'En. II 
132, 8 s.; 134, 14; 138, 15; 
142, 5; 144, 16; 148, 1; 150, 
6; 152, 15; 156, 1; 158, 6 s.; 
xb © xb inl xcov ^coSCcov, i. e. 
inl xov xcov gcoSCcov xvxAov, 
2%. 114, 24. 

%covr\ fioQSiog 'En. II 114, 10; 
2%. 114, 26. 

"H 2cp. [2, 5]; 14, 6. 9; 40, 7. 

14. 28; 'Ert. I 96, 19; II 112, 

18; 130, 6; 134, 8. 12; 2%. 

128, 30; 7] — r\ 2%. 90 % 23; 

150, 35. Conf. rjrtSQj rjxoL, 

oyiOLog. 
rjysLa&aL: rjyovfisvov xov 

r)XCov 8co8s-naxr}uoQLOv 'En. II 

110, 9 s.; (xb aaxQov) ovvSv- 



osxaL xcov r)yov(isvcov xlvl xov 
A II 130, 12; similiter 142, 
7s.; xbSs xovSs r\yslxuL 2%. 
126, 19 s., xb rtQoavaxslXsL 
cog r)yov[isvov 116, 22, r)yov- 
(isva (ugxqu) 128, 24, ac si- 
militer aliis locis; StSvfiovg 
rjysLO&UL xov xuvqov 2%. 128, 
25. Conf. srtso&aL et rtQorjyst- 
o&ul. 

rjyisiv: r\%SL Sr\ (6 nvnXog) yul 
Slcc xcov xov ABT noXcov 2cp. 
36, 13; (xd doxQa) dnb xr)g 
sartSQCag Svoscog snl xr)v scouv 
inixoXriv 8l' iXaxxbvcov r\^SL 
rj xqlukovxu r)(iSQcbv 'Ert. II 
134, 11—13; similiter 156, 
28 s. 

r) XLUY.bg: heliacus ortus et 
occasus 2%oXlu 1 et 2 p. 164 s. 

r\Xiog passim in libris nsQL 
irtLxoXcov cum scholiis. — 6 
rjXiog nQO xov J uvuxsXXsl 
2%. 50, 27; xov r)XCov dva- 
xsXXovxog 'Ert. I 50, 14. 19; 
52, 15; 56, 24 cet.; d(iu xco 
r\XCcp dvaxsXXovxL I 48, 8. 9; 
similiter 62, 10 cet.; rtQlv xbv 
r\Xiov uvuxelXul I 48, 16. 18; 
similiter 2%. 78, 26 cet. Conf. 
dvaxsXXsLv et dvaxoXr). — vno- 
hsCg&co 6 r\Xiog Svvcov v.uxu 
xb T 'En. I 58, 3 s.; 60, 10 s., 
xov r\XCov Svyovxog I 54, 1; 
54, 18. 22 s., d(iu xco r)XCco Sv- 
vovxl I 48, 11. 13, (isxd xb xbv 
r\Xtov Svvui I 50, 1 s. 3 s., ac 
similiter passim. Conf. Svvsiv 
et Svatg. — 6 rjXiog noQSvs- 
o&co cbg irtl xu T E A (isqt\ 
'En. I 78, 2 s. ; idem xbv AETZ 
%v%Xov SLartOQSvsxai 174, 10 s., 
vel xb ErZ r)(LLY.vY.XLOv I 64, 
8 s., ac similiter passim; xov 
rjXCov xr)v TZA nsQicpsQSiav 
SiartOQSvofisvov I 50, 20 s., 



206 



r](l8QU 



rj(ii6vg 



xov r)Xiov SisX&ovTog TrjXL-nav- 
xr\v nsQLcpsQSLuv 1 52, 2, ac 
similiter passim. Conf. prae- 
terea de motu solis dcpvavsi- 
6&cu, ylyvsG&ca, S^unoQSvs- 

6&UL, Sl8Q%S6&UL, SlLSVUL, 
iK7ZSQL8Q%£6&ca, Y.LVSLV paSS., 
nUQUyiyVS6%UL, 710QSVS6&UL, 
71QOL8VUL, 71QOY.671TSLV, tpSQSLV 
paSS., Cp&UVSLV. — 6 SVLUVTOg 

yiyvsTUL tg5 r)Xicp i£ oXcov 

TtEQLCpOQCOV Y.UL TSTUQTOV 'En. 

I 74, 17 s. Conf. sviuvTog. — 
(£cp8iov) iv cp i6TLV 6 r]XLog 
'En. II 110, 4 s.; praeterea 
de variis positionibus solis 
conf. uns%s lv, yiyvs6%uL, slvui. 
— svog (£cp8iov) kuts%0[isvov 
tov TE vnb tov r)Xiov 'En. 

II 112, 15 (conf. vluts%slv et 
inuiUTuXuybfiuvsLv); co6ts to 
z/ u6tqov incpsvysiv Tug tov 
r)Xiov uvycig 'En. I 52, 2 s., 
ac similiter passim: conf. uvyr) 
et i-ncpsvysLv. — 6 xov r)Xiov 
xvnXog, id est curriculum solis 
sive zodiacus, 'En. I 50, 11; 
56, 22 s.; 62, 1 s.; 70, 16 s.; 
74, 1 s.; 76, 3 s.; 78, 1 s.; 

? 82, 2; 98, 4 s.; 102, 16 s.^ 
7}[i8Qu: ivT(pTr)gr)iLSQug %qovco 
'En. II 118, 2 s. (conf. %Qovog); 
r)[i8Qug, interdiu, I 96, 7. 11 
(bis); (jlstu TLvug f](isQug I 50, 

22 s. ; 52, 18, similiter 2%.^ 84, 

23 ; (u6TQU) UCpUVL6&SVTU r)(is- 

Qug TLVug Y.UL vvY.Tug 'En. I 
76, 24 s., vel nXsiovug r)(isQug 
ucpuvL6&svTU I 80, 17; simi- 
liter 82, 6 8.; 84,^ 10; Sl' 

7](lEQCOV X' Sive TQLUV.OVTU II 

118, 20. 25 S.; 122, 4. 9; Sicc 
nXsLovcov vel iXuTTovcov (sive 
iXu660vcov) r) tqlukovtu r)(is- 
qcov II 134, 7 s. 12 s.; 138, 
12; 2%. 138, 23, similiter 



134, 27. 30; Tr)v ZH nsQL- 
cpsQSLuv 6 rjXiog SLunoQSV8TUi f 

T0VTS6TL TCig X' fjflSQUg 2%. 

122, 21 s.; 6 rjXiog Tr)v AET 
nsQLcpsQSLUv Slsq%stul iv oXuLg 
r)(iSQULg 'En. I 76, 10 B., si- 
militer 76, 13 s. ; c§ (nqvcov r; 
r)(iSQU 2%. 12, 24. 

r)(iL%v%XLOV 2cp. 4, 13; 8, 22 
cet. ; r)(iiHv%XLOV to ATB 2cp. 
4, 12; 6, 24 s., vel to ATAB 
t)(ilhvhXiov 8, 2 s. 12 s., ac 
similiter passim in libro de 
sphaera, in libris nsQL snL- 
xoXeov (velut 50, 13), in scho- 
liis (velut 20, 30; 52, 29); 
t)(il'kvhXlov to Slu. tcov A T B 
2cp. 8, 22 s.; t6 unb tov d 
r)(iLxvKXLOv '"En. I 82, 10, si- 
militer 82, 10 s. 18—20 cet. 
(conf. uov(inTcoTog)', r)(iLKv- 
uXiov, scil. JtfTtV, r) &NK 
(nsQLcpsQSLu) 'En. I 68, 3 s.; 
similiter 70, 6 cet.; 2%. 18, 
18 s. 19; 28, 22 s.; [isi£eov 
fifiLHvnXiov r) NKO 'En. I 68, 
4. Conf. icpUQ(io£siv. 

r)(iL6vg: (%QOVog) iXu66cov r)(ii- 
60vg ivLuvTov 'En. I 56, 21; 
58, 14; 60, 2. 21 cet.; (nsQL- 
cpsQSiu) (xsi£eov r)(ii6ovg ivL- 
uvtov 2%. 102, 32 s., item 
additis verbis cbg r)(ii6ovg 
fl(iiHVX,Xiov (isi£cav 2%. 68, 
31 s.; iv r)(ii6SL ivLUVTOv 'En. 
I 64, 9; 2%. 64, 32; to fj(ii6v 
tov %v%Xov iv TCp r)(li6SL TOV 
ivLUVTOv Sllcov 2%. 76, 27 s.; 
to r\(iL6v tcov t£s' (nsQLcpoocov) 
2%. 76, 30 s. — rj(ii6ovg £cp- 
Siov nsQLcpSQSLU 'En. II 108, 
13 s.; 116, 6s. 19 s.; 118, 5 s. 
cet; 2%. 128, 29; 140, 20 cet.; 
r) N® r)(ii60vg i6TL ^coSiov 
'En. II li6, 6; similiter 142, 
20; 2%. 114, 18; 138, 21 cet.; 



7](ll6CpCCLQlOV frscOQrjUa 



207 



rjfiiav ^codCov fj @N 'En. II 
116, 1 (conf. p. XLVl ad h. 1.); 

7](IL0V \cpdCoV dnS X 8LV II 108, 

12 s.; 2 X . 150, 25, iteni s\ax- 
xov 7](iCaovg £codCov 'En. II 
134, 3 s. (conf. dns X SLv); dvd 
7][iL6v ^cpdiov 'En. I 92, 12; 

V7CSQ 7]UL0V £cpdC0V 2%. 110, 

33, item addito nsQicpsQsCag 
'En. II 110, 13 s.; nsQLcpsQSia 
(isC£cov vel sXdxxcov (sive sXdo- 
acov) r)(iL60vg gcodCov 'En. II 
134, 24; 136, 23; 138, 6. 9 s. 
cet,; 2 X . 92, 20; 138, 20 s.; 
154, 24 s. (conf. (isyag et 

(ILY.QOg); CCVCi T866CCQC0V i)(lC- 

aovg £cpdCcov 'En. I 94, 1 ; ccvcc 
dvo tjulov ^cpdCcov I 94, 2. — 
gen. 7](iL6sog p. XL adnot. ad 
76, 17 et 20; 2%. 138,21; fem. 
TjtlCoSlU 2cp. [24, 10]. 

7](iL6cpccLQL0v: xb dcpavsg vel 
xb cpccvsQov 7](ii6cp.: vide dcpcc- 
vr]g et cpavsQog; sv xco vnsQ 
yrjv vel vnb yr)v, scil. t)(il- 
acpcciQLCp: vide yij. 

ijnsQ 2cp. 32, 21; 34, 23. 24; 
'En. I 52, 7. 25; 54, 13; 56, 
1. 10 cet.; iSfc. 84, 24. 

t]xol 8r) — j] ov 2cp. 6, 25. 

©sodoaLog Tripolita praef. 
p. XI s.; QsodooCov ocpaiQLnd 
2%. 4, 28; p. LV adnot, ad 
4, 30; eadem brevius acpccL- 
qly.u citantur 2 X . ±, 30; 6, 
26; 8, 27. 28; 10, 25; 16, 30; 

18, 16; 20, 27. 31. 32; 24, 21. 
'24; 26, 27; 30, 25. 26; 34, 

28; 36, 17; 38, 19. 22; 46, 

19. 20; ad sphaericorum 
librum I pertinere videtur 
porisma a scholiasta p. 18, 
21 s. citatum, unde ille effici 
dicit polos sphaerae iuxta 
diametrum oppositos esse. — 



sv xco nsQL OLKrjoscov 'En. I 
92, 13. 
ftsoig: (xb t)(ilyvyXlov) s X sxco 
&80LV cog xr)v AEZB 2cp. 8, 3, 
similiter 8, 13; r) AE nsQL- 
cpSQSicc &SGLV (i'|f t) cbg xr)v 
H3 'En. I 68, 14—16 ; 6 BdT® 

VCV'A.log %SOLV s'gSL 7]V sl X sv 

f£ d.QX7]g 2cp. 40, 6; 6 xov 
t)XCov HvxXog &SGLV sxsxco cbg 
xr)v AEVZ 'En. I 50, 10 s.; 
56, 22 s.; 62, 1 s.; 70,16—18; 
74, 1—3; 76, 3 s.; 98, 4 s.; 
102, 16 s. (ubi cog in libris 
ms. omissum); similiter 78, 
1 s.; 82, 2 s.; 6 xcov £cpdCcov 
%vvlog &SOLV s^sl cbg xr)v 
ZKN® I 66, 12 ; similiter 68, 
12 — 14; idem &sglv 's X sl xr)v 
ccvxy]V I 100, 1; cbg vvv s X sl 
6 xcov £codCcov YvnXog fteoscog 

I 92, 5s.; s X sxco &solv 6 £cp- 
8iav.bg xr)v KN0 2 X . 64, 17 s. ; 
idem xr)v eunaXiv &sglv s!-sl 
2 X . 62, 27 s.; 98, 26 s.; 102, 
25 s., vel nccoccv ftsoiv 90, 
24, vel ovy.sxl xr\v avtr)v 90, 
27 s. ; cbg s X sl &soscog 6 £co- 
dLCCYog 2x. 142, 27; xcc ^cp- 
8ia dnb 8vo(icov snl dvatoXdg 
xr)v &sglv %x st ^X- 128, 19; 
Y.atd tr)v &SGLV tcov gcodCcov 
2 X . 128, 19. 

Q-scoqslv: pass. &s coQsltaL 'En. 

II 106, 21; 112, 2; &scoQr]d'r)- 
astccL II 118, 24; 134, 6. 

& s co q 7] (i a : sv xco z' ftscoQr)- 
(iaxL xov naQovxog $l$XCov 2 X . 
26, 25 s.; snl xovds xov ftscoQr)- 
(laxog 2 X . 26, 15 s.; sv xcp l8' 
&8coQr)(iaxL 2 X . 9S, 32, simi- 
liter 134, 26; 138, 25; xovxco, 
scil. xco frscoQr](iaxL, sxQrjcd- 
(is&a 'En. I 92, 12; Sid xb a 
buov Yal <s', scil. &s coQyua, 2 X . 
4, 28, vel dnb xov rj 4, 30, 



208 



"idioq — kcctu 



vel dici tov p' 6, 26; similiter 
2%. 6, 27; 8, 27. 28 cet.; 
nQofiaivsL xb ^SCOQrjLLU 2%. 
128, 31. 

"idiog: sv.utSQOv (tcov cr\Lisicov) 
xr)v idiuv nsQLcpSQSLUv diu- 
noQSvsxcu 2%. 62, 27. 

i'vu c. coni. 'En. I 86, 1; 2%. 
58, 20; 72, 29; 154, 24. 

iarjfiSQia 2%. 14, 31. 

iarjfiSQivog, scil. Y.vyilog,'En. 
II 112, 22; 114, 14; 2%. 12, 
24; 114, 26. 

icog: iaa xs yul ollolu {isys&rj 
2cp. 2, 5; i'cr\ scxiv r) AH 
nsQLcpSQSia xfj @Z nsQicpsQsia 
2cp. 10, 4 s. , vel brevius iar\ 
saxlv r) AH xf) AZ 12, 3, ac 
similiter posthac; item in 
libris nsQi smxolcov , velut I 
64, 5—7; 68, 1 cet. f Conf. 
Y.sio&uL. — sv iacp %qovco et 
similia vide sub %Qovog. 

iaoxa%s(og p. XXIV adnot. 
ad 2, 4. 

Ku&cc 2%. 50, 25. 

Hu&sxog 2cp. 4, 10. 23. 

y.u&6 2%. 16, 27. 

v.ui passim; v.ui sxl, y.ul xoi- 
vvv : vide sxl et xoivvv; xs — 
v.ui : vide xs ; nai — v.ui 2cp. 
14, 19; 16, 10. 15 s.; 'En. I 
96, 25 s.; 98, 13 s.; 100, 21; 
102, 14 s.; 104, 2; 106, 3. 14; 
II 158, 23; 2%. 144, 20 s. — 
etiam 2cp. 4, 15. 20. 25; 6, 
25 cet; 'En. I 64, 9; 72, 28; 
74, 13 cet. ; sxl 6s v.ui 2cp. 
22, 9 s. 

v.ul siv: v.ulsi 2%. 114, 26 
(similiter paulo post IsyEL); 

n \ 27 ;, 
v.alcog s%ovcu (Ssit-cg) 2%. 26, 

15. 



Y.uxu: c. gen. y.vy.1cqv Y.aft' 
cov cpSQStuL (tu crjiisiu) 2cp. 
6, 10. 19 s.; similiter 6, 21; 
8, 26; 10, 12. 17; 14, 2 cet.; 
'En. I 66, 8 s.; 6 nuQullr\log 
(scil. Y.vvlog) Y.aQ'' ov cpsQS- 
xul 6 rjUog I 96, 19 s.; huxu 
(iscr\g uvtr)g (tr)g nsQicpsQsiug) 
satco 6 r]lLog II 110, 9. — c. 
accus. otuv (tb A crjiisiov) 
YUtu tb r ysvrjtUL 2cp. 16, 4, 

(6 Y.VY,log) GVLL$ullstCO Y.UtU 

xb A crjLLsiov 20, 5, (r) nsQL- 

CpSQSLU) tSlLVStUL Y.UtU tb A 

20, 19 s., ac similiter passim 
(velut 2cp. 16, 5; 44, 8 s.; 'En. 

I 50, 14. 19; 52, 15; 54, 5. 

22 cet.); %atu tb uvtb cr\- 
(tsiov 2%. 18, 27; v.ata ta 
uvtu cr\iisia 2cp. 16, 9; 22, 
8. 18 s. cet. ; y.uxu nlsiova 
crjLLEiu 2cp. 32, 3 a.;2%.30, 
24; (6 Y.vnlog) v.utu tb F uvu- 
tsllsL y.ul v.uxu xb stSQOv trjg 
xoLLrjg, tb B, dvvsL 2%. 16, 
28 s.; Y.utu nucuv xr)v xov 
oQi^ovtog nsQLcpsQSLUv xr\v 
iLstu^v cet. 2cp. 40, 14 s.; 42, 

23 s.; v.utu nuauv (isxuv.ivr\- 
civ xov ATB rjLLLYVKliov 2cp. 
4, 16; v.uxu nuaav nsQLcpOQuv 
xr)g ocpuiQug 2cp. 44, 14 s.; 
Yutu xu snbcLsvu t\llly.vy.1lu 
2%. 126, 28, similiter 126, 
29. 30; Y.UXU v.OQvcpr\v 2%. 16, 
32; Y.UXU Slullsxqov, v.uxu 
cvtvyiuv: vide haec substan- 
tiva; y.uxcc xag ccvuxolug 'En. 

II 128, 5s.; 134, ls.; 140, 
27; p. L adnot. ad 138, 8; 
Y.UXU xug dvcsLg 'En. II 144, 
9; 146, 22 s.; 148, 27; 152, 
8s.; 154, 18; 156, 25 s.; y.ux' 

UCXSQLCLLOV , Y.UtU §Co8sY.UtU 

2%. 106, 23 s.; Yuta tr)v &s- 
glv tcov ^cpdicov 2%. 126, 30; 



KCCTCCyQCCCpSlV 



Y06uog 



209 



r) xa#' r)uag olwneig Z%. 16, 
31; item OLYOVLisvrj 114, 27; 

%<XQ• , SYCC6Tr\V VVHTCC Z%. 116, 

27; y.cctcc tcc QrfosvTcc 2%. 116, 

30 s.; xara: ra arta 'Ert. I 72, 

21; *a#' a 2ft. 22, 28 (conf. 

na^a et xa<9"6); xara to 

ffuvFyyv? ^. 64, 29. 
KccTccyQcccpaiv: KccTccygcctyccv- 

Tsg (supplendum esse videtur 

to axfjfjicc) U%. 70, 31. 
YaTayQUCpr) Scp. 8, 25. 
hcctccvtccZbo&ccl p. LVIII ad- 

not. ad 50, 30. 
hcctccohsvcc£s LV : TCC CCVTCC 

Tolg 71q6tsqov â– kcctccgksvccoccv- 

Tsg 2%. 26, 22 s. 
kcctcco v.svr\: oog sv ttj kcctcc- 

GKSvrj Ttoisi Z%. 154, 25. 
%ccTccvycc£siv: pass. dtu to 

Y.ccTccvycct,so% , cu £%. 50, 30. 

YUTS%SLV. YaTS%0USV0V TOV 

TE (£oodCov) vno tov i)XCov 

'En. II' 112, 15. 
YccToniv c. gen. £%. 126, 21. 
Y.sio&cci: cbg ysltul 6 ^ooSlu- 

Yog Z%. 130, 25; 136, 32 (conf. 

&s6ig); y.slo&co Trj Ad tisql- 

cpsQSLoc Lor\ r) TE Zcp. 18, 9 s.; 

similiter 10, ls.; 'Ert. I 86, 

11; 100, 8 s. cet. 
ysvtqov circuli Xcp. 4, 18; 

44, 10; 46, 6; S%. 28, 29; 

35 extr. ; r) sy. tov ysvtqov 

Zcp. 4, 19. — sphaerae Zcp. 

4, 22; 44, 27. 29; 46, 5. 14. 

16; Slcc tov yJvtqov E%. 46, 

20. 
ylvslv: pass. buuXoog yivsl- 

G&CCL TCC Srtl TOV CiVTOV YV- 

v.lov Grj[iSLcc £%. 10, 27; nsQL 
YLVovusvr\g oqpcciQccg, Autolyci 
liber, Ecp. 2, 2 et passim in 
scholiis (vide AvToXvYog); (6 
rjlLog) ylvsltocl 2%. 114, 20, 

YLVSL6&CQ 'En. II 108, 5, YIVOV- 
Autolycus. 



usvog, YSYLvrjC&co, YLvrjQr^s- 
tccl II 114, 4—6. 

Yivr\GLg: sn\ Trjg uvXosLdovg 
Yivrjoscog {rr)g ocpctLQccg) 2%. 
12, 23; llstcc ttjv yCvtjglv toov 
toodCwv 2%. 126, 31; s% Trjg 
tov nccvTog YLvrjoscog 21%. 126, 
27; ycctcc Tr)v yCvv,6lv tov nav- 
Tog 2%. 126, 16 s.; 128, 24; 
similiter 126, 23. 

yXCllu: tcc £' yXCuutu E%. 114, 
28 (quam scripturam ut su- 
spectam uncinis seclusimus). 

yICvslv et YXCcLg: (yvyXol) 
ysyXlusvol nQog tov oqC^ovtu 
Zqp. 22, 10; 26, 1 S.; 28, 13; 
(yvyXo^) YSYliLLSvog nQog tov 
ugova £%. 22, 31 s.; r) vno 
toov KM0 _ yoovCa r) YXCoig 

SOTLV SV fj YSyXlTUI 6 AB 

YVYlog nQog tov ABTd yv- 
yXov Ecp. 28, 1 s.; similiter 
28, 3 s. et (nisi quod r\v pro 
ii^ij) 28, 9—12; smnsdov 
rtQog snCnsdov v.XCoig E%. 26, 
29. 
YOLvog: YOLvrj rtQOGYsCod-oo r) 
KN (seil. nsQLcpsQsia) 'En. 

I 68, 2s.; similiter 70, 4 s.; 
Z%. 18, 17 s,; similiter cum 
verbo rtQOGSLXrjcp&co 'Ert. II 
116, 4 8.; 118, 4, vel ucprjQr)- 
o&co Z%. 92, 16. 32, vel'sine 
verbo 'Ert. I 64, 6; II 120, 
15; Yoivfjg rtQOGtL&SLisvrig Trjg 
3N Z%. 70, 28 s. — al yolvkl 
auTcov (toov srtirtsdoov) ToaaC 
Scp. 28, 6; similiter 2^. 26, 
30 s. 33. 34; yolvtj Tour) cir- 
culornm: vide tolltj. 

YOQvcpr]: HaTa Y0Qvcpr)v 2%. 

16, 32. 
YOGUOg, 6, GTQSCpSTaL Z%. 152, 

27 s., idem GTQScpsoftoo 'En. 

II 108, 3 cet.; 6TQScpousvov 
tov yo6uov: vide 6TQScpsiv et 

14 



210 



KQiog — Xsysiv 



conf. nug; sv yogiico 'En. I 
50, 10; 56, 22; 60, 3; 62, 1 
cet.; xco yoglko p. XLIV ad- 
not. ad 108, 5; cosmicus or- 
tus et occasus 2%oXlu 1 et 2 
p. 164 s. 

YQibg, signum zodiaci, 2%. 
106, 24; 128, 20. 23 (bis). 26. 

KQv$dr,v p. XLIV adnot. ad 
106, 20. 

HQVipig astrorum : vide uysiv; 
uvdnuXLv e%ovglv at YQvxpEig 
2%. 134, 31. 

Hvxhxa, liber tertius elemen- 
torum, 2%. 32, 28; p. 33 ad- 
not. 1. 

YVYXog 2cp. 4, 12. 17. 22 cet. 
(conf. yQucpsiv). — (yvyXol) 
oq&oI 7tQog xbv a^ova 2cp. 2, 
16; 4, 26 8.; 6,5 s.; ol xcp 
af;ovi 7tQog OQ&ag bvxsg yv- 
yXol 2cp. 22, 7. 15 s.; (yvyXo^) 
Xo^bg cov rtQog xbv ul-ovu: 
vide hoc adiect. ; yvyXol nuQ- 
aXXrjXoL 2cp. 2, 14 s.; 4, 5; 
6, 2. 4 cet. (conf. nuQuXXrjXog) ; 

YVYXOL LGOL ZE YUL TtUQuXXrjXOL 

dXXjXoLg 2cp. 16, 21 s.; 18, 4; 
similiter 18, 13 s. cet. ; nug 
y.vv.Xog nuvxi yvyXcq bfioibg 
egxlv 2%. 34, 30; YVYXog oql- 

£cQV XO XE CpUVEQOV xfjg GCpUL- 

Qug 'Aul xb ucpuvig: vide oql- 
£elv et oql^cov; ol xcov uvxcbv 

ECpUnXOLlSVOL YVYXOL, COV YUL 

6 oql£cov unxExuL 2cp. 28, 14 s. ; 
(yvyXol) bfiOLcog yeyXllisvol 
nQog xbv oql^ovxu 2cp. 22, 10; 
26, 1 s., similiter 28, 3, vel 
xe iivovxsg xbv oql£ovxu 22, 

7 s. ; (YVYXog) (isyiGxog xmv 
ULSL UCpUVLOV 2cp. 30, 1 s., 
item xtov ulsi cpuvsQcov 30, 2 
(conf. Lisyug). — praegnanter 
YvnXog et tjlilyvyXlov dicun- 
tur circuli et semicirculi cir- 



cumferentiae , velut 6 7]Xiog 

— xbv AETZ yvyXov dLuno- 
qevexul 'En. I 74, 10 s. cet. 
(conf. yuxu et tjlilyvyXlov). 

— 6 xtbv £cpdLcov, 6 £cpdLUYOg, 

b xov tjXlov YVYXog: vide haec 
vocabula. — %v%Xog omissum: 
vide gcpdLUY.bg, ^coSlov, lGr\- 
itEQLvog, fiEGr]fi§QLv6g, nuQuX- 
XrjXog, xQonLYog. 
yvcov, sidus, 2%. 48, 21; 116, 
27. 29. 

Au\i$uvsLv: slXrjcp&co xl Gr\- 
llelov sni xr)g snLcpuvslug xrjg 
GcpuLQug 2cp. 4, 8 s.; similiter 
6, 14—16; 10, 15 s.; 14, I i. 
cet.; xug 8iu(iEXQOvg uvxcbv 
(xcbv yvyXcov) XufifiuvsL 2%. 
112, 30; svSe%sxul xlvu uGXQa 
nQog (isGr][i§Qiuv Xrjcp&rjvuL 
y En. I 96 , 14 s. ; slXr]cp&co 
ccgxqov nQog iisGr]Li(}QLuv xb 
M II 130, 10; siXricpftco ugxqu 
dvo sni xr)g uvuxoXr)g II 138, 
16. — Formae verbi praeterea 
in scholiis occurrunt hae : 
Xu(i§uvovxsg 80, 19; sXufie 
150, 21; Xdi3co}isv 26, 20; 50, 
25; 126, 17- Xapovtsg 126, 22; 
pass. XupfidvovxuL 126, 30; 
132, 27; eXr]<p&r] 138, 20. 

Xsysiv: Xsyco oxl 2cp. 4, 2; 6, 
16; 10, 19; 12, 18; 14, 24; 
18, 3 cet.; 'En. I 50, 16 s. cet.; 
Xsyco 8r) bxt 2cp. 18, 15; 26, 
1; 44, 15. 27; 'En. I 54, 3; 
68, 7; 74, 7s.; 86, 9; 90, 17 
cet.; Xsyco ovv oxl 2cp. 8, 7; 
XsysL (Autolycus scilicet) 2%. 
106, 23; 114, 29; 116, 26cet ; ; 
similiter sqel 94, 23, stQrjYcog 
119, 6, slns 150, 33; ovy egxlv 
slnsiv 2%. 126, 15; pass. Xs- 
ysxuL 2cp. 2, 4; XsyovxuL 'En. 
I 48, 6; slqt]Xul 2%. 119, 7; 



Xi)fifiata — usvslv 



211 



124, 25; t6 eiorjugVoyp.XXXVI 

adnot. ad 56, 5; Yutu tu qtj- 

&SVtU Z%. 116, 30 8. 
Xr)fiuuxu slg xu acpuLQLYU 

p. XI adnot. 11. 
Xoyog: tbv uvxbv s£sl Xoyov 

ts xQOvog 7iQog xbv %qovov 
cet. Z<p. 2, 7—10. 

lontov adv. p. XLIV adnot. 
ad 112, 13; lombv 6s 2%. 
116, 24. 

Xoinog: Xoltct) uqu syuxsqu 
xcov H& SN (nsQKfSQSLtov) 
cet. 'En. I 92, 14 s.; XoLnr) 
uqu r) HM (nsQLcpsQSLu) Xoinij 
tij &A lgyi saxCv Z%. 92, 17 s.; 
similiter 92, 18. 32; Xoinr) 
uqu r) ZST Xoinrjg xr)g HKE 

sXuOOCOV SOxlv r) OflOLU 2cp. 

34, 18 s. ; 77 XoLnrj r) NJA Z%. 
130, 27 s.; xb Xocnov (scil. 
^lyvyXlov) 'En. I 100, 2. 13; 
XoLncov ££ £codCcov vnuQ%6v- 
tcov II 112, 13 s.; xu XoLnu 
nsvxs II 112, 15; xu Xocnu 
xu dia tr)g nQoxuascog II 
122, 1 s. 
Xo£bg cov nQog tbv a^ovu 
(KVKXog) Ucp. 16, 20; 18, 2; 
22, 14 s.; 32, 7 s. 14; 36, 1 s. 
6s.; 40, 11 s. 19 s.; similiter 
22, 6; 32, 6b.; 84, 1; 40, 13. 
26 s. ; sIvul Xo^bv tbv oqC^ovxu 
nQog tbv uh,ovu 2%. 26, 17; 
similiter 26, 18. 

MuXu: xu nQog fisarjfi- 
PqCuv uoxqu fiuXXov xcov snl 
xov xcov £cpdCcov yvyXov 'En. 

1 80, 15 s.'; similiter 82, 4; 
84, 13 s.; sxi uuXXov Z%. 150, 
26. 28. 

puv&uvsLv: cbg SfJLU&ofisv 2%. 

106, 24. 
u-syug: fisC^cov Zcp. 12, 4; 'En. 

I 68, 2. 3. 4; 92, 3. 11; 94, 



5 cet.; 2ft. 28, 21 cet. (conf. 
uns%siv); r) VZ nsQicpsQStu 
xr t g EH nsQicpSQsCag usC^cov 
saxlv r) OfioCu Zcp. 34, 1 s. 
17 s. ; (sav) fisyLOxog Y.vy.Xog 
(jlsl£ovcov anxrjxuc r) cov 6 
oql£cov unxsxuc Zcp. 40, 13 s.; 
similiter 40, 27 s. — (isyLOtog 
â– Avy-Xog Zcp. 8, 5. 14; 12, 8. 
15; 16, 19; 18, 1 cet.; 'En. 
I 82, 8; 86, 2s.; 6 (isyLOxog 
xcov nuQuXXr)Xcov 2%. 28, 18; 
saxco [isyLOxog xcov ulsl cpuvs- 
qcov 6 AZE nvKXog Zcp. 36, 
7 s. ; similiter 'En. I 82, 1 s. ; 
84, 15 s. 

u-sys&og: tou xs yul ou-oiu 
usys&rj Ecp. 2, 5. 

(iSXXSLV. fLSXXSL nOLSLO&UL Z%. 

116, 32. 
fisv 'En. II 126, 4. 11; fisv — 
ds Zcp. 8, 9 s.; 16, 4 s. cet.; 
'En.l 48, G. f 7s. 15 s. cet; 

6 usv — 6 8s: vide 6, rj, xo. 
(isvslv: llsvsl 6 rjXiog vnb 

yr)v 2%. 144, 20; fisvovarjg 
xyg AB sv&siug Zcp. 4, 13 
(conf. dLUfisvovau 4 , 16). — 
KVKXog fisvcov Zcp. 14, 16. 22, 
vel usvcov %vY.Xog 42, 26; 44, 
1; fisvcov [isyLOxog KvnXog Zcp. 
12, 8. 15; 18, 1, vel (isyLCxog 
Y.vv,Xog fisvcov 16, 19. Latius 
de circulis qui manent vel 
qui feruntur disputat Marti- 
nus Eevue critique d'histoire 
etc. (loco in praef. p. V lau- 
dato) p. 414 his verbis: f Mais 
que peut signifier le mot (is- 
vcov applique tant de fois a 
des cercles de la sphere en 
mouvement? Dans la rotation 
perpetuelle de cette sphere, 
excepte la terre, Faxe celeste 
et les deux poles de cet axe, 
il n'y a jamais un seul point 
14* 



212 



(JLSQOg 



immobile, et, a plus forte 
raison, il n'y a pas un seul 
cercle qui soit immobile un 
seul instant, si ce n'est 1'ho- 
rizon, parce que sa position 
ne de*pend pas de celle du 
ciel toujours tournant, mais 
de celle de la terre toujours 
en repos suivant Autolycus, 
qui admet que Fhorizon im- 
mobile comme la terre, mais 
different suivant les contrees, 
est immuable pour chacune 
d"elles. Cependant ce n'est 
pas seulement a Thorizon, 
plus ou moins incline par 
rapport a 1'equateur dans la 
sphere oblique (prop. 6), ou 
comcidant avec Vequateur 
dans la sphere parallele (prop. 
4), ou perpendiculaire a 1'equa- 
teur dans la sphere droite(prop. 
5), c'est aussi a Tequateur 
lui-menie et a tous ses pa- 
ralleles dans toute position 
de la sphere (prop. 12), et 
par consequent c"est a des 
cercles tournant chaque jour 
avec toute la sphere, d'orient 
en occident, qu'Autolycus 
donne ainsi 1'epithete (isvcov, 
mot qui habituellement, chez 
les mathematiciens grecs, si- 
gnifie, en repos, comme les 
mots v.Lvov(isvog ou cpSQO(is- 
vog signifient en mouvement. 
Mais il faut savoir que, chez 
les astronomes grecs, le verbe 
(isvslv a souvent un sens spe- 
cial, pour designer 1'absence 
de tout mouvement propre, 
c^est-a-dire distinct de celui 
du ciel entier. Cest ainsi 
qu'apres avoir dit, que les 
etoiles fixes sont emportees 
dans cette revolution diurne 



.40B^ 



du ciel, Platon (Timee, p. 40 B) 
ajoute qu'elles sont toujours 
en repos, dsl fisvsi, parce 
quelles ne se deplacent pas 
dans le ciel, comme les pla- 
netes. Ainsi Autojycus pou- 
vait appeler iisvovxsg des cer- 
cles, tel que 1'equateur et ses 
paralleles , emportes , mais 
sans aucun mouvement propre, 
dans la revolution quotidienne 
du ciel autour de la terre, 
d'orient en occident; tandis 
que, suivant Autolycus comme 
suivant Eudoxe, Callippe et 
Aristote, d'autres cercles dits 
mobiles cpSQOfisvoi (prop. 12), 
tels que ceux du soleil, de 
la lune et des cinq planetes, 
tout en partageant le mouve- 
ment diurne du ciel, ont, de 
plus, des mouvements plus 
ou moins lents et oblique- 
ment contraires a celui du 
ciel, mouvements propres par 
lesquels ils font retrograder 
d^occident en orient, par rap- 
port aux etoiles fixes, ces 
sept astres, dont chacun est 
attache en un point de son 
orbite tournante'. 
(isgog: dGVfinrcoTOv sgziv xo 
dnb xov A r l (iiy.vvi.liov cog sni 
tdc r Z E (isqtj tco dnb tov 
A rjfiLKVnXtcp cbg snl tcc H B A 
fisQT} Ecp. 30, 8 — 10; 6 r]Xiog 
noQSvsc&co cbg snl rcc T E A 
[iSQt} 'En. I 78, 2 s. ; similiter 
82, 10 s. 19s.;86, 5—7; Z%. 
82, 28; stcl xd nQog c\qy.tov 
rj snl xd nQog fisorjLL^Qiav 
(jlsqij II 112, 18 s. ; ln\ Ta n^bg 
&Q%TOvg (iSQrj II 134, 2; slg 
tu nQor\yov(isva (isqt) E%. 122, 
34 ; dvctToUyid llsqt] £cp. 40, 29 ; 
50, 12, item dvTind 42, 1 ; 50, 12. 



LLE6rjLL@Qitt — LLLYQOg 



213 



[i86r}ii§Qia: nQog LLE6rjLi@Qiav 
'En. I 60, 26; 62, 6; 66, 4; 
70, 24 cet.; Z%. 112, 28. — 
xa. nQog Lis6rjLL§Qiav: vide 6, 

^ T0 '' , ., 

HeerjHpQivog, scil. xux/,os, 

'Ett. II 132, & 20. 
{i8 6og: yLttTtt (i86ris avtr t g (titjs 
7t8Qiq)8Q8Lttg) 'En. II 110, 9, 
TisQi (i867}v avTrjv 112, 5s.; 

SV [r«] fifffGO ttje nSQLCpSQSittS 

Z%. 150, 34^. 
(lETcc: ote rjv (6 ^fXtog) ju,£Ta: 
tov H 2ft. 84, 28. — c. ac- 

CUS. LLETtt TYjV dlXOTOfllttV Z%. 

90, 25; (lETtt to £7rt Tr)g dva- 
xolrjs 2%. 126, 18 s.; llst 

ttVTOV (zOV YQLOV) S6TL TttVQOg 

Z%. 128, 20; lletci Tr)v v.ivrj- 
6iv tlvv £(pdi(ov Z%. 126, 31; 

LLSTU TO TOV TjXlOV SvVttL 'En. 

I 50, ls. 3s.; Z%. 80, 21; 
similiter 80, 25. 29; lletlx Trjv 

E6%ttTr\V E67lEQittV Cptt6LV 'En. 

I 76, 23; iLETtt TLVttg rjLLSQas 
I 50, 22s.; 52, 18; lle&' rjLis- 
Qug TLvdg Z%. 84, 23. 

LLE TCCY.LVS LV. paSS. LLETttYEYL- 
vr t 6%co TO AT/JB rjLLLY.VY.XLOV 

Zcp. 8, 2 s. ; LLETttKivrj&EVTog 
(tov rjXiov) Z%. 84, 29, item 
tou TtavTog 144, 23. 
LLETa%ivri6Lg tov ATB rj(iL- 
â– KVzXiov Zcp. 4, 16. 

LLETttE,V TCOV nttQttXXr)XcOV Y.V- 

â– nXcov Zcp. 40, 15; 42, 23 s.; 

LLETtt^V TCOV tt6VLL7lTLOTC0V rjLLl- 

Y.vv.Xi(ov Zcp. 30, 13 S. ; Z%. 
82, 29; 90, 21 s.; lletcl£v Tr)g 
ZE 7t8QLcpEQEiag, i. e. inter 
puncta Z E, Z%. 80, 19; si- 
militer 70, 27 s. 

LL8Ttt7li7lT8LV: TOV rjXioV LLETtt- 

nsnzcoYOzos Elg to rZA rjfii- 

yvyXlov 'En. I 54, 6 s. 23 s. 

lle%ql c. gen. 'En. I 56, 19; 



58,17; 11150,4; 158,4; item 
LL8%gig (ante vocalem) I 98, 
21. Synonymum est scog, quod 
vide; et conf. p. XLI adnot. 
ad 88, 17; 90, 3. 

(ir) Zcp. 2, 14; 4, 4. 26; 6, 3; 
8, 22; 10, 21 cet.; 'En, I 76, 
13 cet ; Z%. 28, 36 cet.; (ir) 
ydQ, dXX' 8l Svvutov Z<p. 8, 
9; 22, 23; 44, 29; (ir) ov%i: 
vide ov%i. 

(irjds Tico Z%. 58, 22. 

(irjdsnco llev yuQ cet. 2%. 
80, 28. 

(irjdETEQog Zcp. 42, 27; 44, 3. 

(irjYSTL Z%. 48, 20; 50, 23. 

(ir)v: t| firjvcov rj rjfiEQcc cet. 
Z%. 24 s. ; dLtt nsvTE (irjvcov 
'Etz. II 118, 28; 120, 6 s. (conf. 

7lEVTttLLr\VOV). UEVTE LirjVCOV 

circumferentia esse dicitur, 
id est tanta, quantam quin- 
que mensibus sol percurrat, 
'Etz. II 136, 16 s.; 138, 4. 
Conf. p. XLIX adnot. ad 136, 
16. 17. 23. 

(irjv: dXXd llttjv 'Eti. II 142, 
26; ovds (irjv 'En. I 50, 20; 
52, 16; 54, 6. 23; 58, 9 s.; 
60, 16; 80, 7; II 108, 8. 21; 
110, 2; Z%. 108, 29. 

(irjnco Z%. 58, 29. 

(irjTE — (irjTE Zcp. 42, 28; 44, 
3s.; Z%. 16, 32. 

(iLYQog 'En. I 74, 14; 76, 14. 
— EXd66(ov Zcp. 12, 4; 20, 
20. 24; 24, 10. 13 (bis); 34, 
19; 'En. I 56, 21; 58, 14. 15; 
60, 21 cet.; Z%. 20, 29; 28, 
23 cet.; EXd66ovog et sXu6- 
60vl: vide EVLttVTog et %qo- 
vog; iXd660va 'En. I 96, 18; 
II 146, 21; sXuttcov 'En. I 
68, 8 (paulo post 70, 4 sXdc- 
6cov , et sic etiam posthac 
hae duae formae promiscue 



214 



Livr\uoveveLV — 'O, f), xo 



ponuntur); 2%. 70, 29; 124, 
26. 27 cet.; iXdxxovos 2%. 96, 
28 (et conf. iviuvxos); iXdx- 
rovi 2%. 96, 30; iXuxxovcov 
'En. II 134, 12. — nsQicpsQELU 
iXu66cov f) otioiu: vide ollolos- 

— (U6XQ0V) SXUXXOV uns%ov 

2%. 126, 28, et vide dns%SLv 

sub forma dns%7]. — iXu%i6xr\ 

2cp. 20, 23; 24,' 11. 
uvrjLiovev slv c. gen.: iuvr\- 

UOV8V6EV 2%. 114, 24. 
uolqu, gradus, 2%. 78, 25; 

80, 29; 84, 29; 86, 18; 92, 

21 cet. Similiter lloqlov 2%. 

92, 21. 
uovov 2%. 76, 26; 106, 24; 

ov fiovov — alXd Yui 2%. 132, 

27 s. 
uovog 'En. I 58, 11; 60, 18; 

2%. 108, 25. 29. 32; 119, 

3 cet. 
LLOQLOV tl 'En. I 74, 13; (£co- 

6l6v) i6TL XCOV LB (IOQLCOV 2%. 

92, 20 s. (conf. llolqu); nQoo- 
sxl lloqlov p. LV adnot. ad 
12, 23—25. 
LLvioeidrjg y.lvi\6ls sphaerae 
2%. 12, 23. 

Noslv: vorJ6coLLSv 2%. 82, 27. 

votlos: in\ xd voxiu xov £w- 

Sluyov 'En. II 132, 5 s.; 

(u6XQ0v) VOXLCOXSQOV II 126, 

3; 132, 13. 18. 21; 2%. 62, 
23; 132, 28. 29. 

vvv 'Eti. I 92, 5; 2%. 80, 35; 
vvv llsv drj 'En. II 114, 3. 

vvh,: iv xco xr)s vvyxos %Qovco 
'En. II 112, 1, vel brevius 
vvY.x6s II 108, 16; iv xfj vvyxl 
II 120, 11 s.; iv LLia WYxi 
2%. 94, 20. 22; 140 /31; iv 
xfj uvxij vvy.xl .'En. II 144, 
1; 148, 'l6s.; 2%. 144, 21 8.; 
150, 31; xfj uvxfj WYxi 'En. 



II 142, 2; xr\s avxr\s vvyxos 
II 146, 25; 148, 5; 150, 3. 
10; 154, 20; 156, 16; 158, 2. 
23; sv.a6xr\s vvyxos I 56, 18; 
58, 17; 84, 14; 86, 10; 88, 
16 s. 18; 90, 6. 12. 19; 92, 
9; Y.aQ'' SYu6tr\v vvyxu 2%. 
116, 27; xfi s£r)s vvyxl 'En. 
II 116, 3; oXus xus vvyxus II 
106, 21 s. (conf. oXos). — 
(u6XQa) dcpavieQ-svxa r\LLSQUs 
XLvds Yal vvyxus 'En. I 76, 
24 s.; xr)v nsQLCpEQSLuv dcpuc- 
qovvxss xrjs vvyxos r]v 6 t)Xlos 
dianoQSvsxai 2%. 116, 31 s., 
vel brevius xr\v s^r)s vvyxu 
dianoQsvousvov xov f\Xiov 116, 
21. — £§ urjvcov f) vv^ 2%. 
12, 24 s. 
vv%Q"r\LiSQOV 2%. 74, 27; 90, 
24, et conf. p. XX; 168; 172. 

c O, f), xo: r\ AB ev&eiu, xu 
A B 6r\LLeia, xov ATB r)(iL- 
yvyXlov 2cp. 2, 17; 4, 1. 16, 
ac similiter passim, vel post- 
posito articulo Yuftexos r) Td 
2<p. 4, 10, 6r\LLeiov xb T 4, 
8s., r\LLLY,vY.Xiov xo ATB 4, 
12, OQigcov y.vyXos 6 ABTA 
'En. I 50, 10, neQL xbv euv- 
xr\s af-ova xbv AB 2cp. 4, 2, 
6lu xcov noXcov xcov A B 4, 
10 s., ac similiter passim, vel 
omisso substantivo dnb xov 
T, scil. 6r\LLsiov, 2cp. 4, 9, 
xris Td, scil. ev&eius, 4, 11 
cet. , f) i% xov v.evxQov 2cp. 
4, 19, xf\ TE, scil. nsQLcpsQcLa, 
2<p. 10', 1, item r) AH 10, 2. 
3 cet., xb B, scil. u6xqov, 'En. 
I 52, 20 cet., xd nQos uqyxovc, 
xd nQbs [ie6r\LL§Qiuv, scil. 
u6tqu, I 60, 25 s. cet. — xd 
nQos uqyxovs, omnis septen- 
trionem versus regio, 'En. II 



ods — ollolos 



215 



122, 11 s.; 128, 6. 12 s.; 132, 
4s.; 144, 9; 146, 23; 148, 2. 
27; 150, 7; xcc nqbg \xs6r\LL- 
$Qiccv II 122, 14 (aliter sirnili 
loco 128, 8, et conf. 130, 10); 
138, 8; 140, 27; 154, 18; 156, 
26. — articulus praedicato 
appositus in his forrnulis: xb 

AET r\LLLY.VY.\LOV E6XCCL XO 

@NK 'En. I 66, 12 s., vel r) 
AE nsQLcpSQEicc s6xccl r) GN 
66, 14, ac similiter aliis locis. 
— articulus cum infin. : xco — 
@E§r\Y.svccL 2%. 34 > 30 s . s -i 'Sut 
xo et llexcc xo cet.: vide dicc 
sub finem et llsxcc. — 6 ndg 
v.vY.\og 2%. 76, 29; 6 ccvxog: 
vide ccvxog. — articulus cum 
sententia relativa: xb noor\- 
yovLLEvov xov iv co e6xlv 6 
rjXiog 'En. II lio', 4 s.; xb 
nqb xov iv cp S6xiv 6 r\\iog 
2%. 119, 2 s.' — 6 llsv — 6 
Ss 2cp. 12, 13 s.; 14, 12 s.; 
16, 22 8.; 18, 5 s.; 'En. I 

^48, 6.^ 

oSs: inl xovSe xov &scoQr\- 
LLccxog 2%. 26, 15 s.; iv xcoSs, 
scil. xcp ^EcoQrjfiaxL, 21%. 134, 
30; xoSs xovSe r)ysLXcci 2%. 
126, 19 s.; xoSs xcoSs snsxccL 
2%. 126, 24. 

o&sv 2cp. 4, 14. 

oI-helv: xolg olhovol xr)v §6- 
QSiov gcovriv 'En. II 114, 10; 
r) v.aQ 1 ' r)(iag oUovLiEvrj 2%. 
114, 27. t 

0LY.r\6Lg: inl xr)g Y.ccft' r)(iag 
oUrJ6scog 2%. 16, 31; sv xco 
nsQL 0LY.rj6Ecov, Theodosii sci- 
licet libro, 'En. I 92, 13. 

olov, velut, 2%. 48, 21; 98, 
30; 102, 29; 106, 24; 128, 
20. 22; 144, 29; 152, 27. 

olog: olov av c. coniunct. 2%. 
106, 25. 



OL06dr)noxs: v.ccd'' otovSrj- 
noxs 6r)LLEL0V 2%. 150, 30. 

oXiyog: (Sicc) i\cc66ovcov r)(is- 
qcov \' 2%. 134, 28. 30 s.; r\ 
dH s\tt66ovcov vnbyiSLXttL, scil. 
r)[iSQ(ov, 2%. 134, 33. 

o\og 6 Y.vY.\og 'En. II 118, 12; 
2%. 35 extr.; o\og 6 ZT y.v- 
v.\og 2cp. 42, 22; o\og 6 JBET 
Y.VY.\og scp' o\ov xbv ABT y.v- 
y\ov icpttQLL068L 2cp. 32, 1 s. ; 
similiter 38, 8 s. 17 s.; o\ov 
xb ZT r)iLLY.VY.\LOv 2cp. 42, 19; 
o\ov xb r)(iL6cpttiQLov 'En. I 94, 
7. 10. 16.' 18; 96, 8. 12 s. 16; 
o\r\ r) ZEH nsQicpEQELtt 1 80, 
13; similiter II 118, 17 s. 19; 
o\r\ r) AET (scil. nsQLcpsQELcc) 
o\r\ xij ETZ E6xlv L6r\ 'En. I 
64', 6s.; similiter II 116, 5; 
118, 5 cet,; 2%. 18, 18; o\r\ 
r) EKO o\r\g xrjg H&K i\a.6- 
ecov iexCv 'En. I 70, 5; simi- 
liter 2%. 138, 21 s.; (r)nsQi- 
cpEQELcc) 6\r\ vnsQ yr\v oqccxccl 
2%. 110, 25; o\r\v (pro oxccv) 
xr)v ATM legendum esse vi- 
detur 2%. 154, 28; o\r\ r) 
vnsQ yi~\v (vel yr)g) cpOQcc 'En. 
II 108, 9; 110, 3; sv o\avg 
r)(i£QttLg 'En. I 76, 11. 14; 
o\ccg xccg vvYxag II 106, 21 s.; 
o\ccl nsQLcpoQaL cet. : vide hoc 
sabstant. | { 

btittlwg 2cp. 2, 4. 7. 12; 4, 

JLj 6, 7; 10, 10; Z%. 10, 27. 

OLlOLOg: L6CC XS Y.CCL OLLOLCC 

LLEyE&ri 2ep. 2, 5; oLLOvaL ns- 
QicpsQEiccL 6, 9. 18; 10, 11— 
13; OLLoCtt i6xlv r) TE nsQL- 

CpSQELtt Xr\ dZ nEQLCpEQELtt 8, 

6s.; similiter 10, 1—3. 20— 
22; 12, 5-7 cet, Conf. Mar- 
tinum loco sub llevelv citato 
p. 415: f L'auteur dit (Defin. 
1) que le mouvement uni- 



116 



ofioicog — oqccv 



forme, bfiaXog, parcourfc en 
temps egaux des grandeurs 
non - seulemenfc egales, i'6a } 
mais semblables, bfiota. Que 
signine cette seconde expres- 
sion? La similitude existe 
pour toutes les parties egales 
de lignes droites quelconques 
et pour tous les arcs eganx 
de circonferences de cercles 
de meme rayon. Mais, d^apres 
la defmition d'Autolycus, sur 
des cireonferences de cercles 
de rayons differents, ou sur 
des arcs differents d'une meme 
ellipse, d'une meme parabole 
ou d'une meme hyperbole, 
le mouvement ne serait pas 
uniforme, lors meme que les 
grandeurs lineaires parcou- 
rues en temps egaux seraient 
egales; car ces grandeurs ne 
seraienfc pas semblables entre 
elles, a cause des differences 
de courbure. D'un autre cote, 
suivant Autolycus (Prop. 2), 
dans la sphere tournant uni- 
formement s