(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Biblia sacra Vulgatæ editionis, Sixti V. et Clementis VIII. jussu recognita atque edita, ed. nova, versiculis distincta"

Google 



This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 

to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 

to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 

are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other maiginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 

publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing tliis resource, we liave taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 
We also ask that you: 

+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrain fivm automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attributionTht GoogXt "watermark" you see on each file is essential for in forming people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 

at |http: //books .google .com/I 




r^ 




if 



BIBLIA SACRA 



VULGAT* KDITIONIS 



SIXTI V PONTIFICIS MAXIM! 



JUSSU RECOGNITA 



CLEMENTIS VIII 



^,4/^, i£ + ,- I'^lls-I' I*-'"- 



PARISIIS 

JOnBY ET ROGER, EDITORES 



B5 
15 

IP)10 






INDEX TESTIMONIORUM 



A CHRISTO ET APOSTOLIS 

IN NOVO TESTAMENTO CITATORUM EX VETERI , 



QCJtirCnilOCONGBSTAtDIITyCTPII LECTOBIS IIATItAH QUOBmiDAH lllTBLUQniTIAM . QVX, AH IPSO 
f no UimpBlTI . BT SPIBITU EJOS PSB APOKTOLOS SIT TBADITA . ASSEQUAMTt'B PER. 
UHTQDB M QOBH OBDH BA APOSTOU BT BTANOBLJSTiB ADDUXEBINT. 




GENESIS. 
LMiscolain et temiiMni fecit eos llattb. 19. 

Ware. fO. 
f. Arqnievit Dens die sepUma ab oniDibos ope- 

iibus sai* Hebr. 4. 
S. ^ctofl e»t iHimus homo Adam in ^nfanam 

j^venlem I Cor. 15. 
% Vbiittef iKNno patrem, et roatrem. et adiue- 
" Qxori MatUi. 49. Marc. 40. Ephes. 8. 
Cor. B. 

It doo in came una Matt. 49. Marc 40. 
Cor. 6. Gal. S. 
^ B> de lerra tua er de oognatione tna Act 7. 
Q. Il in letiiine too benedicenlur omnes gentes 
Jkt. S. Epiies. 5. 

atm crit semen toum Rom. 4. 
CMidit Abraliam Deo. et repatatum est illi 
^ jnstitiam Rom. 4. Jac. 2. Gal. 3. 
lt»Siit semen toum pereninum in terra, non 

tta Act. 7. 
17. Ma patrem muUaram gentium constitui te 

WHU. 4. 

IL ftpoudnm boo tempus veniam , et erit Sane 
Mius Bom. 9. 

tSoe andtiam et filium ejus Gal. 4. 
■ Isaac voctfbltur tibi semen Rom. 9. 
Bi benedicem bcnedicam te, et mul. Hebr. 6. 
Wf^ i)enedicentur in te omnes geotes Gal 5. 

"H wJt m^r senriet minori Rom. 9. 
• ^. EXODUS. 

iblilD sum Dens Abraham, etc. Matth. 22. 



^krc 12. Luc. 20. 
Llpnioc 



ipsum exdtari te . ut ostendam in te 



flenti^m meam Rom. 9. 
noQ comminuetis ex eo Joan. 



49 



! masculinumadaperieos vulvam Luc. 2. 

multum, nnn abundavit , etc 2 Cor. 9, 

uMKcbaberis Matih. 8. 
adolterabis ^od occides. Non furtnm 
I, Plon loqueris contra proximum tuum 
testimontumi Non coucupisces Rom. 

I concnpisoes Rom. 7. 
occides Maltb. 8. Luc. 18. 

patrem toum et matrein tuam Mattlu 
Marc 7. Epbes. 6. 

m^ledixerit patri suo, Tel matri, morte 
itnr Bfatlh. 18. Marc 7. 

pro ocnio, dentem pro dente 
ilih.8. 

popoU tui noo maledices Act. 23. 
samguis testamenll, qnod mandafit ad 
Deos Hf^br. 9. 

omnia Caclto secundum eiemplar qnod 
osccnsnm e^t, etc. Hebr. $, Act 7. 
[oobJs deos qui prsecedant nos Act. 7. 
>ebor cni Tolaero, etc. Rom. 9. 
tiait MoTiei pooebat Telamen snper ti- 

I^VIT. 
eritit, ^Moniam ego sanctussom 4 



48. Qnifeceritbomo.TiTetineaRom.iO.Galat.3 

49. Non peijurabis Matth. 8. 

49. Diliges prokimum tuum sicut teipsum Rom. 

43. Galat 8. Jac. 2. Blattb. 22. Marc. 42. 
49. Diliges proximum tuum Matth. 8. 
20. Quimaledixerit patri. et matri, etc. Matth. 45. 
24. Oculum pro ociiId Matth. 8. 
26. Qooniam inhabitabo in illis , et hiambula- 

DO, etc. 2 Cor. 6. 



9. 
4. 



NUMERL 
Os non comminuetis ex eo Joan. 49. 



8. 
8. 
8. 
8. 
8. 

8. 

6. 

A. 

6. 

6. 

8. 

40. 
48. 

49. 

49. 
24. 

28. 

25. 

27, 

so. 

S2. 

;». 
I. 

7. 

49. 

49. 

8. 



DEUTER. 
Etenim Deos noster Ijsnls oontumens est 

Hebr. 42. 

Non concupisces Rom. 7. 4S. 
Non oocides Matth. 8. Luc 48. 
Non mil chaberis Matth. 8. Luc 18. 
Non furtum fades Luc 18. Rom. 43. 
Non loqueris contra proximum tuum falsuni 

testimonium Luc. 48. Rom. 45. 
Honora patrem et matrem Matt. 48. Mar. 7. 

Ephes. 6. 

Audi Israfi, Domious Dens tuns, Deus unus 

est Marc. 42. 
Dilices Dniuioum Denm tuum ex toto cor- 

cie, etc. MaU. 22. Mar. 12. Lur. 40. 
40. Dominum Deum tuum adoranis, et ilU soU 

servies Matth. 4. Luc 4. 

Non teotabis Dominum Deum tuum Mattli. 

4. Luc 4. 

Non in solo paw yhrit homo Matth. 4. Lu \ 4. 
Deus personam hominis uoa accipit Galat. 2. 
Prophetam susdtalMt Tobis Domiuus Deus 

Act. 5. 7. 
In ore duorum Tel trium testium stabit omne 

Terbum Matth. 48. Joan. 8. 2 Cor. 43. 
Oculum prooculo. dentem pro dente Matth. 8. 
Maledictus omnin qui pendet inligno Galat. 5. 
Won alligabU os bOTi trituranU 4 Cor. 9. 

4 Tim. S, 
Si quis mortnus fuerit non habens filium 

Matth 24. Marc 42. Luc. 20. 
Maledictus omnis qui non permanserit in 

opioibus. etc Gal. 3. 
Quis ascendet in caelum? Rom. 10. 

Prope est \ erbum in ore tuo , et in coitie tuo 
Rom. 40. 

Ego ad aemnlationem fos addncaro in noo 
gentem. etc. Rom. 40. 
Mihi Tindictam, ego retribuam Rora. 42. 

JOSUE. 
Nontedeseram. nequederelinqnamHebr. 13. 

REG. II. 
ato ero illi in patrem, et ipwerit mihi in 
fflium Hebr. 4. 

REG. in. 
Dondne, prophctat tnos ocddemnt, etc. 
Rom. 44. 
Reliqui mihi septem milUa Tiromm Rom. 4 4 . 

JOB. 
Comprehendam sapientes in astutia coram 
Cor. 5. 




r 



^t^r^mrm 



^^ 



BIBLIA SACRA 



VULGAT/E EDITIONIS 



SIXTI V PONTIFICIS MAXIMI 

JUSSU RECOGNITA 

I 

CLEMENTIS VIII 



PARISIIS 

JOUBY ET ROGER, EDITORES 



15 
19)10 



ir 

I HP INDEX TESTIMONIORUM 

A CHRISTO ET APOSTOLIS 

IN NOVO TESTAMENTO CITATORUM EX VETERI, 



QUtCCIllIOCONGBSTAtlJIITyUTPIl LeCTORIS IfATItAM QUOBIWDAH nTBLLIQtllTIAM . QVK AB IPSO 
f no UimPBlTI , BT 8P1BITU EJUS PSB APOKTOLOS SIT TBADITA . ASSCQUAftTUB PEB- 
UHTQDB in QOSa USUH EA APOSTOU BT BTANOBLJSTiB ADDUXEBIRT. 



GENESIS. 
f. ^fesculnm et lemiaam fecit eos Matth. 19. 

Ware fO. 
f. Sfqaievit Deos die sepUma ab omnibos ope- 

tfibos sais Hebr. 4. 
%, flBctos e»t primm homo Adam in animam 

ffTentem I Cor. 15. 
%. Vmittet homo patrem, et matrem, et adhe- 

ftliil nxori Matth. 49. Marc, f 0. Ephes. 8. 

f Cor. fi. 
9. ftunt duo in came mia Malt 19. Marc. 10. 

1 Cor. 6. Gal. 3. 

^i de terra tua et de oognatione tna Act. 7. 
in seiiiine tuo benedicenlur omnes gentes 
:t. S. Epiies. 5. 
tt, Jfc erit semen taam Rom. 4. 
Wk Cledidit Abraham Deo, et reputatum est illi 

^f justitiam Rom. 4. Jac. 2. Gal. 3. 
Mk Wt semen tuum peregrinum in terra, non 

«a Act. 7. 
17* Q|ia patrem multanim gentium oonstitui te 

w>m. 4. 
IL flKuiidum hoc tempus veniam , et erit Sane 
^lus Rom. 9. 

tfloc andUam et fllium ejus Gal. 4. 
■ Isaac vocabitar tibi semen Rom. 9. 
Ai benedicem bimedicam te. et mul. Hebr. 6. 
|Ba benedicentur in te omnes geotes Gal 5. 

K Vpa ouyor lenriet minor! Rom. 9. 

EXODDS. 
ffiW> som Dens Abraham, etc. Matth. 22. 

Ivrc 12. Luc. 20. 
% tplioc ipsum exdlari te . ut ostendam in te 

tJMeotian meam Rom. 9. 
V^ WDOQ c(»nminuetis ex eo Joan. 49 
mmne masculinum adaperiens vulvam Luc. 3. 
^P multum, nnn abnndaTiC , etc 2 Cor. 9. 
mm mcechaberis Matth. 5. 
Mb adnlterabi^, Nonoccides. Non furrum 
iMes, Non loqueris contra proximum tuum 
^^lum testimonium, Non coucupisces Rom. 

concupisces Rom. 7. 
occides Matth. 8. Luc. 18. 

patrem tuum et matrem tnam Matth* 
Marc. 7. Ephes. 6. 
maledixerit patri suo , Tel matri . morte 

atur Matth. 45. Marc 7. 

nm pro ocolo , dentem pro dente 
tih.5. 

pi popnU tui noo maledices Act. 23. 
sanguis lestamenti, qood raandaTit ad 
Decs Hrbr. 9. 

omnia fadto secnndnm eiemplar quod 
Oftcmsum e«t, eic Hebr. 8. Act 7. 
nobis deoa qui prascedant nos Act. 7. 
rebor col Toloero, etc Rom. 9. 
sicot Moraei pooebat TcUmen super b- 

4 \^or. m» 

LBVIT. 
i eritit, qMooiam ego Mnctutsum 4 




48. Qui feceritbomo.TlTetinea Rom. 10. Galat.3 

49. Non perjurabis Matth. 5. 

49. Diliges prokimum tuum sicut telpsum Rom. 
13. Gaiat 5. Jac. 2. Matth. 22. Marc. 42. 
Diliges proximum tuum Malth. 5. 

Sulmaledixerit patri. et matri, etc. Matth. 45. 
cuium pro ociiId Matth. 5. 
Quoniam inhabltabo in illis. et inambula- 
DO, etc. 2 Cor. 6. 

NUMERL 
Os non commlnuetis ex eo Joan. 19. 

DBUTER. 
Etenim Deos noster ignis oonsomens est 

Hebr. 42. 

Non concupisces Rom. 7. 43. 
Non oocides Matth. 8. Luc 48. 
Non mil chaberis Match. 8. Loc. 48. 
Non furtum fades Luc 48. Rom. 43. 
Non loqueris contra proximum tuum falsuni 

tesUmoiiium Luc. 48r. Rom. 43. 
Honora patrem et matrem Matt. 48. Mar. 7. 

Ephes. 6. 
Audi Israfi, Domloos Deos tuns, Dtus unus 

est Marc. 42. 
Diliees Doniinnm Denm tuum ex toto cor- 

de . etc. MaU. 22. Mar. 12. Luc. 10. 
40. Dominum DeumtunmadoraDls, et ilU soli 

senies Matth. 4. Luc 4. 

Non tentahis Dominum Deum tuum Mattli. 

4. Luc 4. 

Non in solo pane vivit homo Matth. 4. Lu \ 4. 
Deus personam homints uou accipit Galat. 2. 
Prophetam susdtobit Tobis Dominus Deus 

Act. 3. 7. 
In ore duorum Tel trium testium stabit omne 

Terbum Matth. 18. Joan. 8. 2 Cor. 43. 
Oculum prooculo. dentem pro dente Matth. 8. 
Maledictus omnis qui pendet inligno Galat S. 
Non alligabis ot bovi trituranU 4 Cor. 9. 

4 Tfan.8. 
Si quis mortuus fuerit non habens filium 

Matth 24. Marc 42. Luc. 20. 
Maledictus omtiis qui non permanserit in 

ofnoibus. etc. Gal. 3. 
Qtils ascendet in caelum ? Rom. 40. 
Prope est verbum in ore too » et In oorde tuo 

Rom. 40. 

Ef^ ad «mulationem fos addocaro in non 

gentem. etc Rom. 40. 
Mihi Tindictam, ego retribuam Rom. 42. 

JOSUE. 
Non tedeseram. nequederelinquamHebr. 13. 

REG. II. 
Ego ero ill! in patrem , et ipse erit mUu in 
fflium Hebr. 4. 

REG. in. 
Domine, prophetas tuos ocdderont, etc. 
Rom. 44. 
Rdiqui mlhi septem milUa Tiromm Rom. 4 4 . 

JOB. 
Comprefaendam sapientes in astutlaeoram 
Cor. 3. 



49. 
20. 
24. 
26. 



9. 

4. 

8. 
8. 
8. 
8. 
8. 

8. 

6. 

A. 

6. 

6. 

8. 

40. 
48. 

49. 

49. 
24. 

28. 

28. 

27. 

SO. 
30. 

32. 

!&. 

4. 
7. 

49. 

49. 

8. 



II 



liNDEX TESTIMONIORUM. 



IJBCR PSAUI. 

1 Qnare franaeniiit gfiuot Act 4. 

1. FiUus iiieus es lo, ego iioJie gf nui te Act f S. 

Ilebr. 1. 5. 
X Reges fot in virn frrrea Apoc. X «9. 

4. IraM^imini. et nolite peoeare E|»bfs. 4. 

5. S«puldiruin patrnseslgnttureurinii Rom.S. 

6. DiMsetlite a ine* omiirx qm (•perainiui iiiliui- 

Utcm HAth. y. 2S. Loc i3. 
8. Es oi*e iurmUum, et Uctentitim, etc. Matlh. 

2f. 
s. Quid e»t homo qnod memnr et cjm ? Heb. 2. 

8. Omnta subjedt siib pedibus ejiu 4 Cor. 15. 

9. Quortim us maledioCiotie ei ainantuUine pie- 

ouiueMRoni 3. 
IS. Non c»t Justus quisquaio. non est foteiligens 

Rom. 3. 
15. Velooet pedes eorun ad efTandeBdim san- 

goineifi nttm. S. 
15. ITovi'idMoi UominuiB iu cunsooctn , etc. 

Acta 

15. Noiidabis<ancbiintiiiiia%iderecomipCioiieni 

▲dor, 2. IS. 
47. Ego <*ro ftdcns In eum If ehr. X 

17. Pro|)t(Tea coufitebor tibi iu gcotibos, Dooiiae 

Rom. 15. 

18. EC qmdein in omoem terram edvit soqus 
eonun Rom. 40. 

21 . Eli. elf, iamma «aliari1iani Matth. 27 Marc. 15. 
21. Dirisenmt s»ibi vestimenta rnea Matt 27 

Joan. 19. 
SI . Nunti ibo noroeo tnom frarribis cneis Hcbr. 2. 

23. Doiiiliii e»t leira et plenitudo r)ut i Cor. 10. 

24. Odio habii^ruot me eralis J<ian. i5. 

30. Ill manus luat oonnoeiido spiriium menm 

Luc. 23. 
SI . Bcali ipiurum remiisK sunt iniqiiitaten Rom. 4. 
33. Qui euini vidt > iiam diUgere . et dtes TitJere 

iHinon I Peir. 3. 
TQ. HttsUam el <ibl.i(ii)nem ooluisfi Hebr. It. 
40. Qni mandiicat meciim pumn ioan. 13. 

43. Propter te morlifii*^mar tola die Rom. 8. 

44. Tlirunusi4iutO<>u<« In ft 1*0110111 s;eoidi Hebr. I. 

80. L't ju>lificen« in senaouitHM iids Kftm, 3. 
S4. Jacia Mifier Dondniini cntiim tuam i Petr. 5. 
61. [Jii»s«|ulM|ne autem prupriam meroedem ac- 

diiiet I Cor. 5. 

87. AKrendeiis in altam, captivam dudt capUvi- 

tatem Epb 4. 
G8. Zeloii douins tus comeHit me Joan. 2. 
08. Improperia improperanilua tibi cedderont 

Mi|>er me Roui. 45. 

88. Fiat mensa eomm coram ipsis In la |neum 

Rom. 15. 
08. Fiat coinffloratioeonimde«*rti Art I. 
(>8. In liti nKa pottverunt me aoeto Joan. 19. 
77. Aprriam in par;tb >lis o% menm Matt. 13. 
77. Panem cx<i dedit ei*^ Join 6. 

81. Ego dixi. Dii esU« Joan. lO. 

88. liivfiii David lervam menm Ad. IS. 

90. Angeii^sabmandavli de te Mj'th. 4. l.oc. 4 

93. Domiuus iiovit cogititioiirs upieutum. quo- 

niam vaiue naiit I Cor. 3. 

91. H'idie si vocera ejus MMHerltis Hebr. 3. 

94. Sicu* juravi in in mea llel>r. 4. 

96. Et adorent dim oinnes ang' II ejux Ilebr. I. 
01. Tu in prindulo Domkie lerr^m fuudasti 

Hebr. r. 
W3. Qui facit angelos soos spiritns Ilebr* f . 

108. Et episcoiMtum ^ui aocipiit i^U'-r Act f . 

109. Dixit l>ominu!( Damiiio meo Mjtth. 22. Lac 
90. Ador. 2. 

f 00. Sede a dextris mHs Hrbr I. 

109. Donee p^m^m intndcos loos scabeUum , etc. 

U« br. 1. 1 Cor. II. 
100. Tu rs sac^nkx in a;temnm Hebr. 5. 7. 
1(41. JoravU Ptiwiaw d ooo picniiebit eom 

Hebr. 7. 
Ml. DI^}ersit,4dhtp«ipenlNM2Cor.9. 
<45. Credidi. propter i|uud locutus ^unl 2 cor. 4. 
4 15. Omiiis homo mendai Rt»m. 3. 
II& Lawtate Doaiiuom omues reoioft U4MU. 15. 



117. Doniuas iiiihi adjntor nontimcho (nnd fa- 

dal mihj horuo Hebr. IS. 
117. Lapidrm qiiem reprob lyernnt .rdificantcs 

Matlh. 21. Marc 12. Actor. 4 I Petr. X 
417. Hosanna fiUo David MatUi. 21. 

131. DetructUTentiistniponara super sedeintnam 

Actor. 2. 
139. Venenum araldnm luh labiis ronim Rom. 3 

PROVERB. 
3. Nolite esse prudentes apud vosmetlptos 

Rom. 12. 
3. Fili mi , noli n^gligere disdplinam Domi- 
ni, dr*. Ilebr. 12. 
3. Quem «Uligit Doodnas eorripit etc. Hebr. 12. 

Apoc. 5. 
10. Chuntas operit multitudiocro percatonuu I . 

Petr. 4. 
17. Videie. ne quis malum pro malo alicui reddat 
I Tbcss. 5. I Pdr. 3. 

20. Qui maledixerit patri vel matri Mattit 15. 

Marc 7. 
25 Si esurient !nlmlcns tons, ciba ilium Rdhn. 12. 
'2B. Ganis mrersus ad Tomiluro 2 Petr. X 

ISAIAS. 
I. Nisi DominnsSabaathreQqaltset nobis Semen 

Rom. 9. 
8. Homo plantaTit vineam Matt. SI. Loc 20. 

Marr. U. 
6. Sanctns, sandos» sandns Dominiis Deos Sa- 
bautb Apoc 4. 

6. Aiiditu audietls. d non IntelUiretis Mall. IS 

Marc4.Luc.8. Ador.28. Jo.in.l2.Rani. II 

7. Ecce virgoiu utero habebit Matt. I. 

8. Ecce ego d pni ri md quos dedit miht Dens 

Ilebr. X 

9. Terra Zabokm et terra Nephthali Matt 4. 

10. Si fuerit uumems filiomin Israel tamqiiam 

arena maris Rom. 9. 

11 . Reveiabitiir llle loiquus qnem Dominoklnter' 
I ficiet spiritn oris sid 2 Tnes«. X 

II. Erit radix Jesse Rom. 15. Act. 13, 

21. Ced'iit cecidit Babrlon ilia magna Apoc. 14 
2X Manducemiis d biSamiis, eras euim inorif:* 

mur I Cor. 15. 
2X H«c didt sandns d Terns qni babet davcui 

David Apoc. X 
25. Absterget Dominns omnem laoymlm ab 

oculis. etc. Apoc. 7. 21. 
28. Quoniatii iu aui« lingnis d labiis aliis loqaar 

jpopulo hnir I Cor. 14. 

28. Ecce pono in Sion tapidem ofTenjiools Rom. 
9. I Petr. X Actfir. 4. 

29. Popiilus bic iabiis me hooorat Matth. IS. 
Maxc.7. 

29. Perdam sapientiam saplentinm , d prnddA- 

tiam. etc I Cor. I. 
33. Ubi itapiens? nbi scrfl>a?ubi inquisitor bi^lus 

sae^uh? I Cor I. 
40. Vox damai.tis in deserto Matt 3. Marc I 

l.ncS. Joan. 4. 
40. Omnis caro fa^nom I. Petr. I. Jac. I. 
40. Ouis euiin oogiio^ i. scusum Domini, atat quia 

instnixit eum? I cor. 2. 

40. (jiiis euim cognoYit sensum Domini, aat qi:lt 
comUiartns ejos fiiit? Rom. II. 

41. 41. Ego sum primos d uoviasimus Apuc I . 
d?X 

4X Ecce piier mens qnem elegi Matth. i% 
43. Eooe nova tado omnia Apoc. 21. 2 Cor. 3 
45. Numquid dk»t figmentom ei qni se • dc. 

Rom. 9. • 
45. Vivo ego, dioit Dominns. quonian milii 

fledrtnr omne genu Rom. 1 1. 
49. Pnsui te In hiCf-m gentium Actor. IX 
49. Temporeacceploexaudivltcetc.2C0r.6 x 

49. Non esurient neaursitient am|>Qus ApocaL 7. 

50. Tunc expuemnt in taci<'m ejus Mattn. SC. 
52. Qiiam spc iosi pedes erangeiizautium pacem 

Ron. IX 
5X Propter qood exite de medio eomm, d >e|tt«j 

ramini, etc 2 Cor. X Z ^ 

U. Nooicu Dei oer vos blasphematur RoblA 



KNDEX TESTIMONIORUM. 



6. QnibiM non est amiuntfadiin de eo, videbunt 
Riita. 13. 

S;. Domine. qnis credidit audftni ODstro ? Rom. 
10. Jitao. 12. 

SS. Ipse iufinnitatef nostras accrpit Hatth. 8. 

95- Tamqiiam o«ii ad occisioiiem Act. 8. 

B. Etcujniiikinitit-potatus est Marc. 15.l.iie.23. 

S Qai ueccaturn iioQ fecit, nee Itivtntus est do- 
lus I I'etr. 2. 1 Joan. 3. 

S.Qiii peccata nostra pertottl in corpora I 
Pctr.2. 

U. Lsetare steriHs qnae non pads Gal. 4. 

H Et emnt onines drtcibiles Dei Joan. 6. 

A £t qnf sittt , veniat ; et aiii ?oU , aocfplat 
aqoam nls gratis Apoo. 22. 

A Daoo Tobis taocta Dartd fidtlia Actor. 15. 

X. Duroos meadoiniis orationis vocabiinr. Matt 
21. Ilarc. If. Lac. 19. 

A. Cootritio et mfrlicftifl in riis enrrnn Rnm. S. 

A Galeam salaiis assiimite Eph. 6. f Thess. H, 

A. Veniet exSion qui eripiat et arertat impieta- 
tema Jacob Rom. fl. 

^ Et ports ejns non dandentorper diem Apoe. 

60. Etdvitas non eget sole neqne Inna Apoc. 2t. 

66. Jlox ultra non irit Apo'*. 24. 

6f . Sfifritus Domini super me Lnc. 4. 

CL Didte filiA' Siun, Ecce rex tuns Tf^tt Matt. 31 . 

^ Qoodoculns non Tidit, nee aurisaudlYit, etc. 

1 Cor. 2. 

65. loTentns snm a non qnxrentH>n8 nre Rrnn. f 0. 
6L Tota die expandi manns meas ad populam 

mm eredeotem Rom. tO. 
6B. PlovoB Yero cclos, et novam terram 2 Petr. 
5 Apoc. 2f. 

66. Caelom mihi sedes est Actor. 7. 

66), UU Tennis eorom non moritnr Marc. 9. 

JEREU. 

7. Tet aotera fecistis illam sp^lnncam latroown 
Matth.21. Marc 4. il. Luc. 49. 

9. Qui gloriatur, in Domino glorielnr I Cor. 4 . 

2 Cor. 40. 

46. Qnis non timebit te Domine? Apoc. 45. ' 

47. Ego turn scrutans reoes et corda Apoc. 2» 
Si. Vox in Rama audita est Matih. 2. 

SI. Ero vobis in patrem. et Tot eritis mihi in 

filioi 2 Cor. 6. 
Sf . Ecce dies renient, dicit Dominns. et consom- 

mabo taper domum Israel et super domiun 

Juda tealanientnm noTum Hebr. 6. 
31 Hoc autem testaroentnm quod testal)or ad 

iUos, etc Diiboleceameas in cordilioteonim 

Btbr, 10. 
3f . Ceddit, cecidit Babylon magna Apoc. 48. 

BZECH. 
S. Acdpe libnun. et derora iilnm Apoc. tO. 
26. Qoi (W-erit homo viret In e« Rom. <0. 
SX Solobscurabitnr , et luua non dabit lumen 

smm If otth. 24. 
96. !f omen Dei per tos bbfphematnr Infer gen- 
tea Rom. 2. 



DANIEL. 
9. Com Ylilerllfo ab<>niinatlonem desolationis 

2IC dicta est a Daniele propbeta MatUi. 24. 
arc f3. Luc 24. 

OSEE. 

1. Et erit in loco nbi dictum est eis. Xon pleln 

roea vos, etc. R<>m. 9. 

3. Vocabo non plebem meam , plcl)cm mcain 

Rom. 9. 4 Peir. i. 
•. Mierloonyam volo. et non sacrifidum Mattfa. 

9.42. 
40. Tunc incipient dicere montibns.Cadite super 

nos : et colli bus, Oiterite nos Inc. 25. 
14. Ex vEgypto TOcaTi tUum meum MatL 2. 

43. Absorpta est mors in victoria 4 Cor. 45. 

JOEL. 

2. Bterit h) norMmis dlelMn. didt Domhnit. 

efTundam de Spirftu meo Actor. 2. 

2. Omnis enini quienroque invocaverlt nomen 

Domini, salvus erit Rom. 40. 
AMOS. 

5. Numquid Ttctimas et boatias obtnliftis mihi 

Actor. 7. 

6. Va; Tobis diviUbos Loe. 5. 

9. Post haec revertar , et retedlficabo talMma* 
culum DaTid Actor. 15. 
JONAS. 

4 . Sicut fuit Jonas in ventre ceti trlitns dlebos 
et tribus noctibns Mattb. 42. Lac f f ■ 

3. P(i nitentiam egerunt in praedlcatione Jonx 

Matth. 42. Luc. 14. 

mCHyE. 

5. Et tu Betlilehem terr^ iuila Matth. 2. 

7. Veni separate honiinem adversiis patrem 

suiim, et filiam adversut matrem Mattti. 40. 
Luc 42. 

AGGiE. 
2. Adhnc semd, et ego movebo non solum ter* 
ram, sed et caelum Hebr. 12. 
HABAC 

4. VIdete contemptoret, et admiraminl. et dis- 

perdimini : quia oput operor ego in diebus 
vestris Aelor. 45. 

2. Justus autem ex fide vivtt Rom. 4. Gal. S. 

NAHUM. 
4. Qoam neeioti pedes erangpRzantium pacem 

ZACHAR. 

8. Loqntmini verltatem unosqnisqnecnm proxi 

mo sno Epiies. 4. 

9. Ecce rex tims venit Matth. 24. Joan. 42. 

4 4. Et accepemnt triginta argenteos Matt. 27 

42. Videbunt inquem compunxerunt Joan 49. 

43. Percntlam pastorem Mattb. 26. Marc 44. 

MALACU. 
4. Jacob dilexi, Rsafi autem odio habnl Rnm. 9. 

3. Ecce ego mitto angelum meom MatL 41. 

Marc I. Lnc 7. Joan. 4. 

4. Ipse est Elias qui ventunis eraC Matt 4 4. 

4. Quid est quod scribs dicunt, quod EUara 
oporteat urimum venire Matth. 47. Marc 49. 
4. Ut convertat corda patram in iUius Laic. i. 



HEBRAICORUM, 

CHALDiEORUM, GRiECORUMQUE 

NOMINUM ETTERPRETATIO. 



Aaroii . Mons tiTe moolainis. 

Abba , Pater , Sfnmi est Terbom 

Abarim. TransiUispliir. no. siTe tnnMQiitot. 

Abdemclech . Sermt regis. 

Abdenago . Senms dariUtis. 

Abdias , Senms Domini. 

Abdoii.SennM. 

Abel , p^ aie|ih , Luctiis , Chritas. 

Abel, per belli priiici|iio. Vanitas, 61iti5 Adam. 

Abessalom, Pater pads. 

Abia , Pater Domini. 

Abiathar . Pater exoellens. 

Abigail . Pater eisoltationis. 

Abimeledi , Pater rex. 

Abinadab, Pater spontaneos 

AUsag, Patrb ignorantia. 

Abner , Patris Inoema. 

Abra , AfidUa , Grxcom reibum 

Abram , Pater exoelsoK. 

Abraham. Pater maltitiidinis. 

Absalom , Pater pads. 

Acan , Tribtilatlo. 

Accaron, Sterilitas. 

Achab , Prater patris. 

Acfaaia , Dolor, vel tristitia. 

Adiax, A|»nrebendens. sive possidens. 

Adiiroeiecn . Prater metis rex. 

Adiitob . Prater bonitatis. 

Adam , Homo, sire terrenus. antmfiis. 

Adon , Dominns , ant basis. 

Adonaj, Domini md, Nnmcro raultitodinis, imnm 

est ex nominSMis Dd , qnod interpres aHqnardo 

posnit pro nomine Dei Vetragrammaton. 
Adonfas, Dominator Dominos. 
Africa, bebraice Pul dicitur, id est. casus rel niina, 

Isais 66. 34. 
Africa Nahom S. 9. Pnt Crassa , sire pingnis. 
JBgyjpbn . Angnstke . sire tribulationes. Hebraiee, 

Misraim. 
.¥:neas . Landatns. 
iEthiopiagrxce.ardorem significat HdiraiceCns 

dicinir . id est. nigredo vd nigra. 
Agabns, Locusta. 
Agag. Tectum. 
Agar, Per^qina. 
Agg^.FestiTus. 
Abod , Laiidans. 
Alexander. Auxiliator virilis. 
Alexandria . bebraice didtur No ; qnod interpre- 

tatur cmdum . sire irritatio. 
ADeluia , Landate Dominuro. 
Amalec, Populns lambens. 
Amam , Mater. Timor eorum. 
Aican. ConturlMms. 
Amana . Fides . sive Veritas. 
Aroas.!!. peralepli . Fortis vd robostus. 
Amasal . per ain , PopuU mnnns. 
4melech , Rer. 

Amen . Fiat . efBdator . ant firmnm sit. 
Aminadab , Populns spontanens. 
Ammon . popiunsf^iu^ 
Amnon , Fidelis. ant verax. 
Amorriun . Amari . Rebelles. 
Amos . per aleph . Fortis . pater Isatse. 
Amos, perain, Oneratus, uttusezdnodedmpi;o- 

phdis. 
Aiuri . oer aiepli. Aiii^us, vel loqnens. 



Amri. per ain , Uanlpidos Tddominimn, Princeps 

militix Israolilica^. 
Anania. Nnbes Domini. 
Anatboth, Responsiones, sirecantica. 
Andreas, Fortusimns. 
Anna , Gratiosa , sive misericws. 
Antiocbia, pro Tebicuk). 
Apostolus, Missus, legatus. 
Arabes, Vesuertini. 2 Par. 96. 2. 
Arabes,PsaI.7l , 19. Bebraice Saba, id est, Ct^n* 

rersio. 
Aram , Cdsttndo . sulitimitas. 
Ararat, Haledictio trenKMv. 
Arbee , Qnatnor. 
Arcbitriclinus, Princeps tridinii. 
Areopagita . de Colle Alartis. 
Areopagus . GoUis Martis. • 
A retina. Area, Td canticnm. 
Argod , Gleba , vel Glarea. 
Armenia, bebraice didtur Ararat, Maledictio tre> 

morit. 
Amon, Exsnltans. 
Arphaxad , Sanana. 
Ariaxerxes , Lumen , sire maledictio. 
Asaph , Congrcgans. 
Aser , per sainech , Vinctns , filius Caatb. 
Aser , per sin. Reatitndo. sive felidtas, fUhs JaooU 
Assuerus , Princeps et caput. 
Assiir, Insidians, sivebeatus.' 
Astarotb . Gr^es. sive diTtlix. 
Alhalia, Tenipus Domino. 
Atbenx . Sine cumnlo. 
Attalia , Augciis vel nntriens. 
Ava , Iniquilas. 
Axa , Adomata. 
Azarias , Auxilium Domini. 
Azor, Adljutor. 
Azotus , bebraice Asdod , Peprxdatio. 

B. 
Baal , Idolum , ant dominans. 
Baal, Oses «0. 21. Arbd Icgendum . id est, pugna^ 

▼it Deus. 
Baalim . Idola , Dominantes. 
Babd. ConfuSio, Commistie. 
Bala , Inveterau , Turbata , ancilla Racbel , per he 

in fine. 
Bala, D^ntiens. Destruens, Urtis, per ain in finti. 
Balaam , Vetustas popuii. 
Balac, Destruens. 
Banaias . Filius Domini. 
Barac.FnIgur. 

Baracfaias , Bened^cens Dominuro. 
Bagona , Filius columbx. 
Barnabas , Filius consolationis. 
Barsabas , Filius conrersionis. 
Bartfaimzus , Filiiis caecus. 
Bartbolonisus, Filius su^tendentis aquas. 
Barucfa , Benedictns. 
BAthud,FUiaUoDd. 
Batus . Mensura Uquidonmu 
Bed-phegof , Idohim hiatus. 
Beel-zebub , Idohim moscae. 
Beera . PuteuK. 

Behemoth , Jumenta , Qnadmpedia. 
Bel,Vetiistns. 

Bda, Deghitiens, Destruens. 
Bdial , Penrersus , Absque pigo. 
Ben-ennom. FiUos divitlamm snarum. 



DTTEaPRETATlO HOMOiUM 



CnALD., GK£COHU?i[QUE. 




, — r.civila» I L._ 

CnmeJ. VognMii clnniiiici^oiiu. tcI igmit drcui 

liAnica Thann, id tat. CoD- 



Oplus. J'ctnn a pfUt, STrtun. 

Otim, Anoutluuu. 

CbxreB . LzliH. 

OaMt» . bebraiee CtuKUm Id at Quasi dcnu- 

□um . CaBdm , Calor. 



<]ienib . Qiuii in 
Oiaddiod.JMiil 
Chml.Fiimm 
ChriMat.Pttcba, 
Otnt .KIbUm. 
do PoMOtto . El 



di.Dnm.SUijaU. 
Cleopbat . Gloria omnli. 



Cotban. Corfaana, [ 



Cocc.Cahv. Calritlam , per helb Infine. 
tora.pa-alenb iDline.VacaiK, Leceni, I Par.9, i9. 
Coronio. HIc ftl mrileriiBn. 



rjHbi. Ncodai. 
CnNiM. PdcT 
Cjna, Quart 




Reg. IS. SlmliitDdj iDceodU. BA. 



Enac. Gigu. Torrina. 
Enctmla, Henoralio . DedlcaUa. 
Ennom.Eccellll. 
EnM, Homo.YelVir, 
E|*raim , Fnigircr, CrMCnu. 
"■■■—iim, liclH^ce Enhra, id csl, 

.'riuniliea.SRw-is.T. 
EphnU . Ulwrlai. liTc Pnicifrra. 
Eiihron.PnlTli. 
EiaQ . FackM, Operans. 
Eidraa. Adjnlor, Atrium. 
Eatfaer. Occulta . Abacondfta. 
Elam . ATb earam. 
Elbim , FaHiiudo nttmi. 
Eubulus.ITudi'ru. 
" ■ ia» , FoHltiido Domini. 



icincini cBcraini. 



[i tempi) Mnaiiaiitur 



Getleon . Cnntfivna. 
G^ienna . Vallb tri^liir. 
GdiFDnoni . Vaills cinlrialaiu. 
GtOne . Revolutlo ioraUniiontt. 
Gmom, AdTeoail>i. 
Cenon . ExUhim ehn. 
CibUi , Termini 



GoUiUi . Tnimiitiiralio. 
I Gomor, Genus meiiHure. 
I GoTziorTim.pDiiDl 



f# 



I.\T£EPKETATlO NOMINUll 



a. 



Habacuc. LocUlor. 

Uaiuiuas, Gratia Domiiii* 

llaram, DeitrucCus* 

lUvoib jair , Oppida mmninaHonfau 

Hebai. Acenrus vetusUlis. 

Ueber.SocuM, Partice|M, perbelblnprliiGipto. 

lieber, per ain , TraoaiUH. 

Uebraras , Transieos. 

llebioo.Sodetat. 

Hele.ObUUo. 

HeUopolis.bebraioediciteOn«ldeit Dolof. 

Hcooch, Det^icatitt. 

Hennoo, DestmcCio. 

Hesron . Sogitta eiwUatin«ig, 

Hera, Viva, ViTeos. 

Hierapolis , Sacra ciTltac 

Hieruuyinas, Sacrum 

Holofemes, Fortis dnz. 

Uor.Jfuns. 

Uoreb , Desertmn. 

Honiu« DciitnicCio. 

Hot , LiberUs. 

Uiis , Consilium. 

Ujvaeaxva,Li 



Ichabod. Ubi gloria, \m glorte. 

Iduouea , Rufo . Terrena. 

Indus, id est, de India. Hebnfee dfdtnr Bodo, Id 

est, Laudatio. 
India , Job 28 . 16. Hebraice Opfalr , id at, Ctnis. 
Isaac , KIsus. 
Isai , Jf unus , ant Ens. 
Isai. I ParaU 2,13. Vir mens. 
Isaias , Domini salus. 
Isboselb , Vir conlusionis. 
Iscahotes , Vir ooeisionb. 
Isnuliel . Exaudilio Dei. 
Israd , Pneraleos Deo. 
Issachar, Eat m.*rces . P iwniiBD . 
lUiamar, Insula paloue. 

J. 

abel, Deflnens. 

abes . Siccitas , per tin in fine. 

abes , Tristitia. per sade iu fiat- 

acob , Supplautator. 

label , Asceudeiis , Damula. 

ahid, Viyit Deus. 

airids, iUuminatw. 

amin, Dextera . Tel Deitor. 

apbet.DUautns. 

ason , Sanans. 

aran . Decipiens. 

lebus. Couculeatio. 

ecbonias . Pneparatio Domini. 

efau . Ipse , Eiistens. 

lebos , Tinea ourruaus. per ain. 

'efaus. I ParaL 8, 10. Cunsilians, peri 

lemini . Dextera , vel Dexter. 

'epbtbe, A|icnei». 

erameel. Miaericordia Doniai. 
Jeremias. Gelsitudo Domini. 

ericbo . Luna . Mensis. 

lerobaal . Impognans 

eroboam lmpn$nans populum. 

erosolfma , Visio pads, V isio petfeela 

lerusalem . idem. 

'esse . Ens . Existens. 

'esboc . Est Tacum. 

esus . bebraice Jehosua , Donbiw Mlfitor. 

etbro. EzceUens. 

ezonias . Auscultatio Domini. 

eirahel , Semen Dei. 

loab. Patemitas. Uabens patrem. 

loacbax, Domini apprebensio. 

foachaz, 2 Par. 34. 8. Apprebendeos. 

oacfaim. Domini pnpparatio. 

oacim . Domini resnirectio. 
Joas . Difhdeus, Desperans. 
Jo« , Domuu ignis , 4 llcg. 1 1 . SI . Uebr. Jeboat. 



Joas. 1 Paral.7,8. et STtH-TlMa 

ain. 

Job . Dolens, Gemena. 
Jod . Volens. Inriplrna. 
Jobaiian . Gratioaui , Pins , Miserioon. 
Jobannes. idem. 
Jonas . Columba. 
Jouadab . Suoutaaeos. 
Joualb an . Domini doiMim« fiBoi AaOi. 
Joram . Eicdsus. 
Jordanis . Fluvius judicii. 
Josapbat . Dominus judex. 
Jusepb • Augmoitnm. 
Joseuh. Ps-iiui. 80. %, Domim 

Jdiosepb. 
Josias . Ignis DoninL 
Josn£ . Dominus Salvalor* 
Jubileus . Bucdna. 
Jndas, Laudatio. 
Julius , LanuginoBOS. 



Laban . Albus , Candidas. 

Lamecb, Pauper. UmiilialBi. 

Lapidotb . Fulgura. 

Lazarus . Dei adjutorium. 

Ledii . Maxilla. 

Leci.Lex. 

Leri . Copnlatus. 

Levialbau , Copulatio, Societas 

Lia, Laboriosa . Fatigata. 

L bauus . Candidus. 

Libya . bdiraioe Lubim , Cor 

Lithustrotoa. Lapidibiis stntis. 

Lot, luTolutus • CoUigatus. 



Haadia Attrita. 
laasias . Opus Domini. 
Maixda. laoendiom. 
Iladian Judicium Litigant. 
Magdakna . Magnifica. 
Magi . Sapientes . vd Pliilosophi. 
Maudiias. Nuntius meus 
Malaleel, l^udansDeum. 
Maldius . Rei. 

Mamtuona. Pecunia. DhitiK. 
Manuer. nescorlo natus. 
Manahem, <>)nsolator. 
Manawies. OMitM. Obttrio. 
Hanue. Re«|uies. 
Mara. Amara. 

Mardochai. Amara eootiltio. 
Maria. Exaltata. Amarilndinisioare. 
Martha. Provocans. 
Massa. Onus. 
Masiiha, Sfiecula. 

Matiiusad . Mortem suam postulans. 
Matlh.pus, Donatus. 
Mdcbias , Rex Dominns. 
Meldii-sedec. RexjusUUc 
Melchisna. Reisalvator. 
Mesollam. PadKcus. 
MesoptHaniia. Regiosic dicta , 

viis. Eu titrate et Tigre 
Micba. Paiiiier. 
Michael QiiissioitDeus? 
Micbieas. idcffl. 
Micbol . Qiiis omnia? 
Mipliibo!«eth. De ore ignomiwa. 
Misad. Quis postulatm? 
Miste, Pruverbia. nomcn libn. 
Misad Qui« iMJstulatiis? 
Miste . Proverbia. nomen libri. 
Mispbal. Judicium. 
Mna, Libra . Talcntum. 
Moab Depalre. 
Moria , Amantndo. 
Mosa, Azrmura, per sade. 
Mosa . I Paral. 8. 9. Onns. 
Morses AttractusCsub.deaq[ais}. 
Mysia. Scdnsta. 



HiSaMCOaUBI. CHALD^EORIjM , Gll^CORUMQU£. 



VII 



1 

1. 



5aBiao,Puidier. 

KiM.St^lii*. 

lUbo, Louuda, Prophetia. 

5ibolfa. iuem. 

.tabttdiod'iDOior. Planctut jndidi. 

5aciior. Raucui. Aridus. 

!(i(lab. Spontaiieut, 

9aha«on. Culuber. Serpent. 

5afaaBi. ConniUtor. 

'aiiD.l*itlciier. 

lUthan. Dooatm. 

KadBoaeL Donum Dei. 

Xaanei. Separatl. Sanctifieatl. 

Hazareth. Sanclilicata. Separata. Si anten periade 

•erOntur. Custudia Tei Florida liiterpretatiir. 
'eaiiolis, Rora dviUs. 
Ichenuat, CooitoUtio. 
A«iRBtan. iEnemn. 
Ncnrod.Retdlis. 
Neplilbali. iE<|tiiparatio. 
Kioire. Puldira. 
](oe, Cenatiu, Requies. 
Notea, Decora. 

O. 

Obadias. Serms Domini. 

Obed, Sennis. 

Qbed-edom, Serms hominlt. 

Ochozia». Apprdiemio. 

()doUam. Testimonium iliis 

0^. Subdiieridus paiiis. 

Ofia. Eterato^ liolocaustnm. 

Onani. Dolor. 

Onana. Dolor. Inlquitas. 

Onesnias. t'ttlis. 

Oolla. Tabemaculnm. 

opbni, Pu^nus. inigUhii ^ 

Orcb.Conrus. 

Owe. salTatur. 

(»ia. FortitiMlo. 

^>Da&, Fortjtodo Domini. 

^teel. Fortitudo Dd. 

P. 

^*alxst]iina, Conspena ( sub. cinere ). 

I^aradetus. Consolator. Advucatus. 

J*arasccTe. Praeparatio. 

i'ascha, Transitus. 

^Uteouhus. Qiiinqne Tolumina. 

Pcntecuete. Quinquagesima ( sub. diet ^. 

JgnM,sawini. Peira. 

Pycee. Apeneus. 

Channel, videos Denm. 

I'iuraa. Dbsipans. 

f^am, DiTisio. filins Judx. 

naresper fin. I Paral. 7. 46. Eques. 

rtariial. DivM. 

fbaae. Transitus. 

JjHfga, collls. 

raiirthga, Conspena dnere. 

mccs. Fades confidentis. 

J!»Kor. Hiatus. 

Vtal. Africa. 

^ipBiH. lld»raioe dicontnr Gamadim. 

nofaatica. Ovina. lacus ubi pecora sacrificanda te- 

nebantiir. 
I'naelyuia, Adrena^Peregrinns. 

R. 

Biab. Psal. M. 4. Snperba. Fortis. 
Babba. Malta. Oraodis. 
KacbeU O? is. 
USDd Pastor Dei. 
K Lata, miatata. 
Biodsns. 
^ j»e«. Tronitmnm tines. 
Mtel MeddnaDei. 
iMttim. Gi£antes. MedlcL 
Uceea.Sai^inaU.' 
Ma. Reblatba. Rixa. 
S!^iQnadrif;a. 

I. Malum Kranatum. 



Rcspba, Extensio. 
Robuam, Dilatans popahim* 
Roma, Excelsa . Siuilunis. 
Ruben . Videns filium. 
Ruma , Excelsa. 
Ruth , Saturata. 

S. 
Saaph , Co^itans. 

Sabau per sin . Coorersio , CaptlTitaB. 
Saba . per saroecfa , Circuitio. 
Sabaoth . Exercitus , In plnrali. 
SabaUia. Circultus. 
Sabbatismus, Reqnlet, Cenatio. 
Sabbatum, idem. 
Sadducei. Justi. 
Saduc, Justus. 
Sale. Missio. 
Salem rel Sallero, Pai. 
Salmaiiasar. Pax llg^Ua. 
Salmon. Pacificus. 
Salomllh. idem. f. g. 
Salomon, Pacificus. 
Salpbaad. Umbra rormidinis. 
Samaria. Custodia. Adamas. 
Samsou,Sol ejus. Numinisiteratio. 
Samuel, Positus a Deo. 
Saphan, Hericius. Cuniculus. 
Sapbat, Judicans. 

Sara, per he in fine. Domina. uxor Abrab«- 
Sara, per belli in fine. Odorans, Domina odoris. 
Sarai. Domina mea. 
Sarepbtba. AngustiabuccelUe. 
Sarou, sive Saruna . Planities. 
Satan. Adyersarius. 
Saul, postulatus, Commodatus. 
SaQl. I Reg. !i. 2. licbraice Sual. Vnlpct. 
Sccnupesia. Festum tabemaculorum. 
>(>i)ibOi>lelb. Spica. 
ScUccias. Justus Domini. 
Segoa. Parva. 
scnou, Eradicatio. 
Sela, Dissolvens, filius Judae. 
Sel ium. Pacificus. 
Seilum. Manens. 
Scm, Nomen, Fama. Positos. 
Seniei, Obedieiis. 

Semei, I Parai. 2. 28. Nomen menm. 
Sennacherib. Rubus dcstructlonis. 
Seufi. Sonitus. 

Set'liarvaim. LIbri. Tel Scribae. 
Sephora, Pulcbra aut tuba, E&od. 1,18, per tin. 
Sepbora. Exud. 2, 24. AtIs. Passer, uxor Moysis 
Scth. Positus. 
Sctim, Expansiones. 
Siba. Exerc.lus. Militia. 
Sibbolctb. Onus. 
Sicera, Ebrietan. 
Sichem. Humerus. 
Sihor. Ni^er. Tiirliidus. Nilos. 
Siloc. Missus. Mittens 
Simeon, Aiid'eiis Exauditla 
Simon Obrdiciis. 

Sn Rubus Exod. <6. l»persamedi. 
Sin, peritade, Arma Scutum. 
Sion. Acerviis. 3 Reg. 5, 7. 
Sion. Deut. 4, 48. Slrepitus. 
Sisara. liirundinem vidcns. 
Sodoma. Secretum eoruna. 
Somer. Cuslus. 
Soplitim. Jtidiccs. 
Sorcc. vinea. 
Stephanus, Coronatns. 
Siilaniltis. Pacifica. PerCeclt. 
Sunaniitis. Donnieiis. 
Susanna. Ulium, Rosa. 



Tarsus, A lata. Pcnnatt. 
Thabor. Eiectio. Piuitas. 
Thadd:rijs. Lauilans. 
Tliamar. Palnia. i>antylut« 
' Thare Odorans. S^^irafis. 



rm . INTERPRETATIO NOMDS'UM 

Thank. ContempUtio gaodiL . 

Thao. SVnmni. 

Tbecaa Spes. Fdniciilas. 

Teraphim. SimoUdira. 

Thouiat. AbyKUi, Gemfam. 

Tbopbeth . Tympanum . Seductto. 

Timinit. CaBcot. Ccdtai. 

Timolheiis, Honor Dd. 

Titot. Hooorabilis. 

Tobiat. Boons doninnt. 

Tnbalcain* Mondana poMCKio. 

Tyiii. bdmioe Sorim. id est. Tribnlantes. 

C. 
Ur. Ignis. 
Urias, Ignis DoniinL 

r. 

Taicn. Et Tocarit. LOmt Levitici. 



HLBR.. CHALD., GRiBCORUllQUE. 

Vaicdabber. Et locutns est Liber Nomeromm. 
Vasdii. Potans, Bibens. 

Veellesemoth. Etbccsnnt DQniina.Secnndas ltl*er 
Legis. <ini Eiodos gneee vocatur* 

Z. 

Zabad. Dos. DoUtos. 
Zabdi. idem. 
Zabolon, Uabilacohinu 
Zaoduras. Pums. 
Zacbarias, Memoria Domini. 
Zambri, CanUns. 
Zara. Oriens. 
Zebedcns. Dos. DotatnL 
Zebee. Victinia. 
Zeiotes. .£niuiator. 
Zclpha. Pistiliatio oris 
Zorobabel. Allenns a oonftislones. 



INDEX BIBLICUS, 



<t gtllRD* IK SiClIt (. 



/■ hoe BtUiorum IniUcf, caiidUe Itder. primut numtrvt, Kirt caput daialati prozinu 
itimdm trqmeuiantqfa adhortifptumf.trHiihoctt^um mm adtU) aaproximamiime te- 
amrmtit Ubri ritaliemeM iiint Kriamm In rodrm capiit nonalwrvm aoU*. Exeaipli gratia 1% voct 
■..«- .- — , . 11 IS «^. .*. i,j., I,2.ltf^iiine.t:n:xud.eap.*.itn.l*.v.t6.rt 
top, 7. g. I. cf 2, Cum aulaH aiUiiteut leu ttiUa 
; IntHHum »l. ram de qua nailar, per liurei rrr- 
milltim cue Inter riliqua dUlgeHliui Holandum. 

riUwoiifccedeiUlihu'DW Vr^eiliEiu IIM rrvnrp^ /K Hbranm iMinii- 

mi m^JacUiartm rt cerliorim dUHntlioni '' ' . .- . ^ . . . - .. 

■m EecUtlattlaimiieia. 



.. . L*.tt. (e,IOt», . . . 
It. lUm cap. 5. vtri. I . rap. fl. mji 
le MMfHm Ita, ■'.} tmnifi a appv. 
I » capiic IrflcMri : vti litiuifical 



id obiertatim Mt, lU fitefe. £ceiu((Miert. i 



Kor tntri no If <n1 KKhu , Biod. 
tfl. 13 + 7.1, l.Hlcta.'i.t.tDlt 
-~if. 8. IB, 18. 30. penullari -"■■ 




■mdei^l 



1 7, 9. 8. p«l aUil tonetu lacUm 
luiiD oipulo. Let. 9. 



.^ n. Num. il. 18. M. mo- 

rttar.Hani. 10.a»t3S.3l. Deal. 10. 6 f 12,90. 
ncEnlii d in mnnra ucerdolto Bleaur. Num. 
Ma.U«Dl. 10.6 Airoal(laui.Eccl «9. 7.8, B-. 
ABaNIM. muiu anikmori tuna Jim Hciytn ler- 
-B C&Buan prapult. Nun ai.ll f^. l^tH 



ABnun-.LBCH propngDilciT, et pilronin Jer«- 
^e. Jer. SI. 7. UtenUr a tiadio Chalilzorum, 
ieraB.mia.<7. 

nBOEaAGO ippcOitur Aiula. Dan. I, 7. mi[- 
mrln timacxm inknlon, nanlel.3.3l. 

UI'lAS abwDDdll ct aUt proubMag Domini. 3 
Kg. II. 3. 13. 

ABDOH jDdei In Iina.Jad. 11.13. 

AKEL nrddltar a tratre Ciln. Grn. 4. 8. 1 Joan. 
S.tl. de codem kite Halth. ZI, 3S. Luc. II. SI. 
IMr. H.4tia.M. 

ABIA. ABIAM Td ABIAS. BUiii Koboam, ru 
}adi.3BaB l(.SIt*S.l.aPar.lS.a. 



SBeg. I 



,l.ll3tl 



AMATDAit «, 



-..-„ -.■ SaOlii, I 

„ .inh«ll ad Daiid in (^lilam. 33 , 6. 
..Ii lecaDjiinsll. 3 nef;. I , T. anio*etar 

ji, 2.tr.JuilaiUiul, I Heg. 3,3D, 31. 

ABII>A?i dm Benlanto. Num. f. 1 1. 
AnOAILDMrlmbUHabal. I Reg. aS, 3. niibit 

- - . . — — Inl, 13, tt. 

ulertAbntwSaram. 
n Abnhim. Om. li, 

-.■n.».31. 

u Uedfunto, Jud 8. 31. ocddLl TO 

. ,. Ictn lipMli nnUrli Interfldlor, 

MA.B S.S3'.9Reg. 11,31. 
ABUON edert tt etaXn Honea. dode et tern 

"' ' " -im. Ifl-.tas, 10. 

U.U.33 



ABlSAGSDiUmma, dadtDrad r^em Uaild. S 
Reg. t, 3. petltur ab AdonJa In Duirnn. 1, <** 
ABIBAIflUi - -. - 

II tm. St 33 



II SinrtB. 1 Rag. 3, II 



ABIUel.ladiblUIIAaronlnieabminiantDr, Le- 
viL 10 Sfie, I.Runi.3. 4tl^!.■l- 
AilItlDBIlll)Xorol>abel,IUU.I,l3. appellatnr 
Ananla. t Par 3 tS. 

AB.> EG iTI O nl ipili». Oenci. 13, 4 f 31, 1 . 9. 
Doil. S3. S. 3 R(z. ift, le. ailadi. fl, 19. U. Usu. 
4.ltitB.a9tl<>.ntta.Utll).3I.Mar(M0,Zl. 
LucO. Sf M. 16 1 17. 33. Man. tl.!' 

Abnecano nmnlnin nrum. Genet. 
S. 8. Ruin. 1 

». llarcl,ITtl0.2g.Lae.a.llt 
I Cor. 7, 39. Joan. 12. ai. Pbil. 3. 7. 

ABKbR pratiKLuimiUlumSaQJli, ereit labo- 
Klh luem Israel. 3 Reg. 3. 8. padidturcum Ua- 
TliJ, S, <3 cicddltur a Joab, 3 Reg. 3. 3T. 

ABRAandlU Judiih, Judtib, 8. 33 + 10,3. Uber- 
Ule dnnalur. Judilb tfl. 31. 

ABRAH Bllii*Thar 
ti. 39 cgredilur el 
pndutenle Domlnn, 
utuin,l3.IO.reditlnd 
Lot fraUcin luum ei 
accit^t pn«nlnl[inem 

□em MmlDli et ilgru 
Abrabam, 17, S. ar^l p 
luacel naidtur.K. : 
31.9. mildtnmmiq 

U. 10. ippelUtur paler mullarum geDlliim, el 
omnium credenttom. Gen. IT. 9. bd. SI . 1. Hall. 
S, 9. tuc l0.S.J.<aa. 8.39. Rocn. t. II. 17, n\9, 
7. GalaLS. 8. deluiaeleiuitemlneiideJatDeM. 
3 luJ. 41. 1 1 91. 3. Etecb. SS. 34. 3 l^lr. 9. 7. 
Matlh. 8. <i. AcTl. 7.3. IS. Heb II, 17. 

ABHAII£ Sill qui dlcaDlor. Joan. 8, S3. Bum. 
g,T.OaLS.T. 

AB.S .I.UU eUoiDaTkl.lReg.S.S. ocddllwum 
fralnm. el rugll ad Ttiolomai n^em GcMur, t3. 
37. nirocatnr, 14. 11.13. conatur uatrii occupare 
regnuiD. <9,fl. Ciinrunibilcnm palra conciiUnii, 
16. H. juni urnuhetlam, 13, II. Mbut baalii 
tnnflglturaJDab, 18. 14. 

ABfftlNBATIAauiilbuAdamcibli, Gena. I.K. 
30ta.<'tS. K rB.*'Hlod. (3,»-.tt3,Bt3l. 
384-33,31+39.34. Uill.fl.lAt 7, 18'. t II. 4'- 
+ lif,a7'.t ie,7tl3.«'.t3J. 14, Num.B. 4tl». 
10. Dcul. II. let It. S'. Tab. I, 13. JudlUi t3. 1. 
Daniel. I, 9. 3 MaUi. 7. 1. UiUh. 13. «. Uarc. 1. 
a3.Luc. 6.1. Aclor.lS, M. 

AbitlnenUa a Tlau. Leitll. in. B t «■ ^ ^<""' 
B.I.Jiiillc. tS. 4. 14. Jercin.39,U.Eiecli.44.1l. 



l?iDi:\ lUBLICUS. 



Abtthmidiiiii adbo etpotn etiam lidto ppijitiT 
scamUlum alMim. 2 Macfa. 6. 24. Roauo. U. io. 
tl. I Cur. 8, iS. 

Afantinrtiitx pivoeptiiio Tiolare ooleDtei, Jrr. 
S5» 6 *. 2 Alach. 6 19* t7.2*. 

ABDS'iS vestium, Uai S. IS. Ezerh.7,20. V^h. 
14. 16. Mat. II. 8. Marc 12.38. Luc7,25t<6 
19120.45 ITiiii.X9.i Pctr S. S. 
ACCf PTIO pCTBOfumm. \ kle Penooa. 
ACCEPTIO luuiieruiD. Exod 23.8- Num. 31. 51. 
I>fol. lO, 17 1 16. i9 1 27. 23. 2 l»ar. 19. 7. Job 15. 
3it36, 18. Prov. 44.20t 15. 27 f 17.23 1 19,6 t 
22. 9 1 28 2f . Ecdi. 4. 36 f 7. 6 f 20. SI. ba. 1. 25 
t5. 23t33 l5.Jnilc16. 

ACKUlA,2lieg.fl*.ProT.6.6t10.4.26t<S. 
f f t «3. 4 1 18. 8 1 «9, 15. 24 1 20, 4. fS t 21. 25 1 
24 30t26.13t2il9.Eaecb.l6.49.Eodi.SS,28. 
Rom. 12. II. 

ACH \ B impim rex Israa, 5 Reg. i6. 29. 90 f 18 *. 
▼in It Syriut. 20. 20. 29.fnit Icrdut com Benbadad 
rcf^Synx 20.34.esercettyraiinitlen]inKaboth, 
3 Re;;. 21, 2 tnyidtur telo. et unguinem fjm ca- 
nes lambunt. 22. 38. seciinduin verba Elix 21, l». 
filii eyus pereunt. 4 Rec. 10, 7. II. •e'nuuiQm uiud 
SReg.2l.2i.4. Reg.9 7. 

ACUAU . Actor. 18. 12. S7t if, 21. Bon. 15. 
26. ladCoriiilb.l6.l5.2adaoriolh.l.lt9.2t 
II. I0.lad ib*mi.7. 

ACII AN lapidatur. Jos. 7. 25. 1 Par. 2, 7. in valle 
Acbor.iot.7.24t I5.7.liai.65 10. Owe 2. 15. 
ACHAZ lilius JoaUuBi. ImuinirexJiida 4 Reg. 
16 *. 2 Paral. 28 *. Ini. 7 *. Ualtb. 1.9. appeUalur 
Eliezer. Uic- 3,29. l-zcchiasfiliiisitfreguuaipalri 
SQCCMlJt, 2 Par 28. 27. lUllh. 1. 10. 

ACHiASHiius Achitob tacenlot Domiiii. 1 Reg. 
14. 3. 18. aiipeUaliir Acbiineledi. 21. 1. 

ACI I lOK dui AiMBonilanMn, Joditb 5. 8. Iradl- 
tor in manm IUi<*runi Israa. 6. 7. lit Judaew. i4. 6. 
AOIIS rexGetb duoat Uavidl dTitalem Skekg, 
IRe«. 27.6. 

ACHITOPIIRL DaridisacoMiUift. adhzrcl Ab- 
MUooi.2R«g.l5. f2.daCiMpiinicoiHiUuiD,l6.2l. 
loppendit te, 17. 23. 

ADAM creator. Gen. 1. 37. eoUncalnr in para- 
dito. et liiqii scieatix mas ei iuterdidtur. 2, 15. 
perHiasioiic Eve urzonitiun vioUl . et paradiso 
ueUitur. 3. 6. 23. Osee 6. 7. oMiritiir. Gen. 5. 5. 
Rom 5. M. f Cor. 15. 22. 

AitHORTARI ad bonnm. Gen. 13. 8 f 45.S4 
Jos. 22. 5. 2 Par. S0.6t 3A. 7. 2 EaA. 5. 6. 9. Art. 
ll.aSf l^2lt20.l7MTbeH.5.H.Til.2*.t3, 
I.Hebr. 3, 12. 

ADONlAS alfectat ronMm patiit mi, 3 Reg. 1. 
5. oiurem petit Abisag. et oocSditur. 2. 17. 25. 3t. 
AI>(>.\IBKZEC rapitor. Judir. « . 6. 
ADORATIU angdit et bomin bns triboU. Ge- 
nes. i8. 2f 19.1 + 23, l2t27.29tSS. 3*. t 42.6 
i43. 26. eiiid. li 7. Nnm. 2i 31. 1 Ke^. 20 41 f 
i 23t28 l4.2Regiim9.6tU.3*.3Heg. 1.l«>. 
25. Joditb 10. 20 Esib 3. 2. D.m. l 46. AcLl0.28u 
ADIlAMKLECilidolMm.4Reg 17.31. 
Adramele(*h qmm solisidio fralrb aoi 5;ara8ar, 
occid t patrem Sennadierib. 4 Reg. 19, 37. Isai. 
37.38. 

ADVE5rrsnom*mietpe<^aDdus. Mattb. 24. 42 
1 25. 13 1 26. 40. Marc. 13 53 Luc. 12 40 f 21. 34. 
Roman. IS 12. Kfibes. 6, 18. c:4i|ims.4. 1. 1 Tbess. 
5.<i. I Petr.4 7t5. 8. Apo* 3.3ti6. 15. 

AlHTLTERirM.luxnria.et fomtcatio. (;cnes. 6. 
2tl9.5.3 33*.tSS- •6.EMMl.2i.l6 Lev.«8*. 
1 19. 29 1 20. 10. I3t2l. 9. Norn. 25. 1.6. Dent. 
22. 13. 2i. 25 f 13, 17 Jud. 19.2. «5. 1. Reg. 2 22. 
Tob 4. 13. Pro».2, I6t5* f^.tO'.t**- t4t23. 
27 T 29, -» Bodes. 7. 27. Kcrli. iS. h '. t 25. 4. 
iizcrb. 22. 10. Actor. 15. 20. Roman. 1. 26. 1 Cor. 
5, 1 1 6. 9. 15 1 10. 8. Rphes.3. 5. CoLS. 5. 1 Tbess. 
4.3.1 ikn I.IO.Hebr.13.4. 

Adnltemtra camale et sptritnale proliibetnr . 
conuniitttor. et pimitiir. Geo. 20. 2 f 26, 7. Ksod. 
20. 15. Lev. 18. 8 1 30. 10. Sum. 5. 13 Dent. S. 18 
t22.22.50. Jnd. 1 9. 2. 2 Reg. 11.2. 4t IZ 1.9. I 
iob24 ^-t^ 31. 1.9. Psalm. 72. 27. Pmr. 5.3.8. ( 



\ 



20t6.24.32t7Msal 57.1. Jemn.2.S6tS.li 
5.7t<3.26.0sce2.4t4.2.Sapieta.S. I6.llaab. 

5. 27 1 14. 3 1 19, 9 Joan. 8. 3. 1 Corimb. 6. 10. 1 
I b«ns. 4, 5. Ilcbr. 13, 4. Jaoub. 4. 4. 

AlM'RAII. snpT tributa sen qwrslor crariui 
Davidis . 2 Reg. 20 24. iiostea a Iributis ipsi Ro- 
boam. laitidatur. 3 Reg. 12. 18. 

iEGTPTI %C A ciplivitas pnedlcUv. Gen. 15. 13. 
iodp i. fjuod. I. 8. 13. Actor. 7. 18. 

Ue iEgyploexitos. et liberatio Israrlis promitt^ 
tur. Genes 15. 16 f 18,21 150. 14. Kiod.S. 17 f 6. 

6. adimpletur et exeunt Tiri 600000. hxod. 12, 37. 
5ltlS\t<4MCoa.SS,l. DeoLfg. I. OaeefS 
4. Micb. 6. 4. 

In iEgrptnm redire Imnrobe flagltat IsraOHi- 
cns poirtilns. Exod. 14. H i 16. 3 f 17. 3. Nnm. II. 
5tf4.4t20.S. 
Contra iEgyptran prophetatnr. Isa. 19. 1. II. 16 
20. 3. Jerem 43. 31 f ^* SO f 4U '. Eiecb. 39 *. 

»'.t3r.ta\ 

iEgyptjaca redemptio frequenter in rocnmiaDi 
revocator tainqnam sunnnuro lienHlcinm . Biod. 
20.2 Uvit^33t26.IS. Dealer.4 S7t5,6t7. 
8t 8. 14 1 Ifi. 6. Jud. 2,1,6.8. 1 Reg 10. 18. 4 Reg. 
17. 7. Mich. 6 4 

iEftyptus afnigitnr plagis variis, Exod. 7 *. 8 *. 
9 MO *. II *. ul pr»IUit Dominos. Kiod. 3. 19. 

iEgyplns exjwgnalnra rege Babxluniz. 4 Reg. 
24. 7. Jer. 46. 1 

iEgyptii prudamt in pognan eootra Jndam, 2 
Par. 12, 2. 

/Egypio potitnr Anliochns, I Macb. 1. 17. in 
iEgrutiim fugft cbrislns iierudeos. Mattb. 2. IS. 

iKGROTATlO et oMirbaB mraa peorati Exod. 
15. 26. Lev. 26, 16. Nam. '3 \ lieuL 7. 15 f 28. 27. 
60. 2 Reg. 24. 15. 4 Reg. 5. 27. 2 Par. 31, IS. Joan.. 

iEgroti Tisitandi sont et ronsolandi. Gen. 48.1. 
4Reg.8.29t 13 I4.J«J> 2. II. Paal 40.4 Ecdes. 
7. 3. Ecdi. 7. 38. MatllL25,37. 40. Joan. I i,5t 13. 
9.2Cor.l.4. 

QuonHxIo se viri sandi in roorbo et deerssn ab 
hac Vila babt»rint , Genm. 49 *. f 58. 14. Doolcr. 
31. 1.6. Jos. 13 *. t23*.t ^** * Rec- <2 *. 3 R«. 
X 1. 7. 2ParaLS2,24. Tub. 4 Msa.3#, I. I lla£ 
2. 49 61 

i£.NEAS sanalnr. Artor 9. 33. 

AG A BUS imninentem fdmeui prvdidt. Actor. 
II, 28. et Paulo roaous injidendas. 21. II. 

AGAG rei Amalechitarum capiiur a rege Saile. 
I. Reg. 15. 8. julicnie Samu^ ooddilur, 15, 35. 
juxta propbetiam. Nam. 24. 30. 

AGAR anciUa Sarc parit Ismahdem. Gen. 16. 
l5.rxi«lHlurcomfiliosuo.2l. I4.4;ai.4 50.Aga> 
reni e sua tetra per R a b c n i l ai profli g antur. I Par. 
5 19. 

' AGG^US prophelat Jndds. Aggxi 1, 3. 1 Eadr. 
5'. to. 14. 

AGRIPPA andit Panhon. Actor. 36» 3. 

AMI AS pr>pbeu in Silo secat loUiiun in 13 par- 
tes. 3 Ref(. II. SO. mala pradicit ux'»ri ImiiImii, 
14. 6. 10. scripsit profihetiai. 2 Par. 9. 2i. 

ACIIluELi CU saoertlos dat Davi4ii p net pro- 
pofciliunis. I Ror. 21. 6. d gladium Cuba b. 21. a 
Iransfi^itiir, 22. 18. tt»pe>iatur Abias 14. 3. voca. 
tur Abialbar. Marc. 2, 26. 

AHiRA <lax NepblbalL Nam. 1. 15. 

ALClMtS perjurus Jndan» adrptns est sacer- 
dolinm. I Uach. 7. 5. 9. 2 Macb. 14. 3. IS. pc^ 
subita roorle. I Mji h. 9. 55, 58. 

ALEXANDI-R rei Gneoorom, oxito Darfo 
regnuro smim fiUis divisit. I Macb. 1.7. vide Dan. 
7.6t8 8tll.4. 

ALPH A d «^ prindpinm d Snis, nrioms d no- 
tIm mas est Dominos. Isa. 41. 4 f ^» 6 1 4«. 12. 
Apod 8t2.8t2l,6t22. 13 

ALPH J£C9 pater Jaoobi ap««Uili. Mattb. 10. 5. 
Mare. 3. 18. Liic t>. 15. .Actor. 1. 13. 

ALTARK huliieaiisti. Exod. 27. 1. 138. 1. Num. 
7 •.2 Rfg. 24. 25. 3 Reg. 18. S2. 4 Heg. 18. 15. 2 
Paral. 1. 5t 4. It 15.8. 1 Ead^.S.XEldil.43.IS• 
l Macb. 4. 47. 85. 



INDEX BIBLICu^. 



JJtereinceiwt Bxod. 90, 1. lOfS;, 23 f 40. 10. 

AMALkCN fiUiis EsaQ nasdtur. Gen. 36. 12, ««. 
nout contra Israel, i xo<l. 17, 8. Num. 14. 43. 
Mic 6. 3. csrdllur. 7'. I Reg. 14. 48. futidiliis 
r, I KCR. 15. a. t. JuiUferUa. Eiod. 17. 14. 
34. ao. Deuler. 23. 19. 

▲MAN |MiU|uain ad bunores Cuit erectus. fli 
lelhalii Itosiis judxonim. bJib.S '. 8ii<«pcnditur.7, 
It. •odem souulido affiJuirtur et decern lllii ejus. 
f, IS. 

' AMASA. fUiiw Abi/caU. lororit Davidis.! Par. 2. 
17. ft dux militia apod Abtalonem, 2 A«g. 17, 

Foal militke DaYidis prxfidtiir. 19. 13. tandem a 
Joab per rraudem ocdditur, 20. 10. causa caxlis 
fooidir, 2 Keg. 19. 

aMasia iiluia Mas reeenaet pnpuluro . 2 Par. 
IB» Iw Qlciscitur cedem palris sai. 4 Hc^. 12 21 f 
I4» S. bellu devincit E^ionicos. 14. 7. capitur et 
McUitiir, 14, 13. reli04|uU siic<«ssoreui filium 
Arariam regem. 13. 4 . ap|jeUatur Levi. Luc 3, 29. 

▲MICI veri el ficU, I >eut 43, 6 f 51, 9. 2 Reg. 3. 
trf 13. I4tl3, I9t20. S. Psal <0. lOfM, 14. 
ProT. U. 20t It. 24127. 10. 49i EccU. 6. 7 f 7. 
2tt», I2t 12, 14 t22. 23tS7, 4t. Jer.9.4tl2. 
tftl. I. Uao. II. 2ft. Mich. 7. 5, Matlb. 10. 35. 
Loc IX 55. Joan. 13. 4t. I Tbess. 2, 14. 

AM 1> AUAB alius Aram. Mall. I, 4. bunc Naas- 
sMi fiiDs ejus in regno secutus est, Num. 1.7+7. 

I2t«0.<^ 

XUUOS filiuB Lot et fiU» ejus. Gen. 19. 3t. 
Ammooita: prohibeiitur ab ingreseiu teuipli. Dent. 
2S, 3. 2 Esdr. 1 3. 4 . casdoutur ab lara^ J ud. 1 1 , 32. 
I leg. II. II. 2 Hff. 8. 12 1 10 *..t 12. 2ft.adversus 
Ammoo uroubetatur. Psal. 82. t. Jer. 49. 1 . Eaach. 
21. 20 1 25. 2. Amos I. IS. Sopliron. 2.8. 

AMMO.N fiUus liayid oupressit sororem soam 
Ibamar. 2 Heg. 13, 14. unde et ab Absalooe (ratre 
woo eoafoditur, IS, 28. 

AMO> HI usManaase,rexJuda.oocidUnr,4Reg. 
21. 19,23. d in regno suocedit Alius Joeias, 4 Reg. 

AMOKi fiUus Cbaoaan, Genes. 40. la Amorriixi 

patiuutur Isra^lem per suoa tcnoluoft urofi- 

. >um. 21. 23. Jud. II. 19. 

AMRl impiuf rex Ura^l. 5. Heg. 16, It. 17, 22. 

SSl contra Anui Mich. 6. 4U. 

ANAMLLECU idalum Sepbarvalm* 4 Reg. 17. 

ANANIAS propbetat contra Jeremiam. Jer. 
28,1. 

Ananias cmn uxore Sappbtra subito moritur, 
Ador. 5, 5. 10. 

A5ATIIOTM ciritas BeiOarain, Jer. 32. 7. ubi 
at Jcreraiak est natus, Jer. I , I f 29, 27. et sacerdus 
Akathar. 3 Reg. 2. 28. 

Anatboibitie uolunt Jeremiam aiidire , Jer. 1 1 . 
tt 

A!CDRKAS a Christo vocatur. MaUh. 4, It. Marc. 
1, 16. Joan. I. 40. 

AIUMO.MCUS vicarius AnUochi oodditor, 2 
Macb. 4, St. 

ANGEU.honimqueministerinmet natnra.Ge- 

es.16.7* I8'.49*.2l,l7t22. 41 424,7 + 28, 12 

SI, II. 65 1 32. 24 1 48. 46. Lxod. 3. 2+ 13. 21 1 
4, I9t23. 20+32.33+33. 2. Num. 20, Itt22. 22. 
Jos. 5, 13. Jud. 2. 1 + 5. 23+ K. 41, 14. 20+ 43. 5. 
t,9Ll heg. 29 9.2Reg.lAI7+49.27 + 24. Ki. 5 
Reg. 1% i$ + 19 5 4 Reg. 4. 3. 45 + 19. 35. 1 Par. 
21. If. a Par. 32.21. PsaL33. St 90. 41 + 402. 20 i 
MS. 4 + 148. 2. Isai. 6,6t S7. 3>. Dan. 3, 49 f 6. 22 

t8. It fO. 21 1 10. 5. 10. 16+ 12, 1. Zacb.2.3t 
1 . 6 1 4. 1 + 5. .1. lOt 6, 4. Maiach. 2, 7 + 3. 1 . Jiid. 
IS, 20 Tob. 5, 27 1 6 •. 9 •. 42 •. Tub. 7. 5 + 8. 3 + 
lt»ll + ll. 2. liarach. 6,6.2 Uach. 44 8. Mattli. 
1.28 + 2 15 19 + 4.11 + 11,10+13.39.49+46.27 

Ilt. 10 + 22. 30t24. 34 f 26 33 + 28. 2 Hare 4.*;, 
LlAc 1. 43. 49 28 ta. 9. 15+42, 8+ l«i, 22+22. 
41. Joan. 4.51 + 5. 4+20. 12. Ailor. 4. 40 + 5,10 + 

ill+7.3e + 8.attl0.3+4l,l3tl2.7.44 23t 
i9+27. 23. ROIII.8.S8. Gal. 1.8 + 3. 49+4 14. 
<3ul.2. It. 2TiHss. 1,7. 1 Tim.3. I6f 5.21. Hebr. 



I 



l'.t2.2+l2.2atlS, 2.1 Petr.l, l2tS,22.9 
Petr. 2. 41. Judx 9. Auoc. *. 

AogHorum ruma. Job 4. 48+15, 15. Isa. 44. (K 
Ezecb. 28. 2. 44. 47. Joan. 8. 44. 2 Pet. 2. 4. Jud.fi. 

Aiigeioruni noinlnn appfilaiitiir ductiires «* 
pnedicatoret. 1^. 33. 7. Mal^cb. 2, 7 1 3, 4. Uatlli. 
11^ 10. Marc. I, ^ Luc. 7. 27. Gal. 4. 44. Apou 
• . 3 . 

AA'IMJS qHorumdam piorum siatim iM>»t moi . 
fern kunt cum Cbristo. 2 cor. 5. 8. Phil. 4, 24. 
Apo<'. 14. IS. contra fus qiti putaut iUas usque hi 
diem judicil ijuit score. 

AN^^ |iarit uropbetam Samuel. I Reg. I, 20. 

Anna prupbctissa uudat Dominum Deum. Luc 
2.36. 

ANIf AS sooer Caipbe. Loc 3, 2. Joan. 18, IS 
Actor. 4. 6 

aNTICHRISTDS ft c^us regnnm. l!«a. II. 4. 
Ezf < h. 38 *. 39 '. Dan. 7. 7. 19, 21+ 8, 9. 23 + 9. 27 
+ 12, 1.Zacb. 14. 45. Mahb. 24, 24. Marc. 43. G. 
Juau. 5. 43. Act. 20. 29. 2 Thea. 2, 3. 4 Tan. 4. 4 
2 Tim. 3. 2. 2 Petr. 2 '. 4 Joan. 2, 48. 22 + 4. 3. 2 
Joan. 4 , 7 Judx 40. Apoc 4 1. 7 + 12. 8 + 43 M4. 
9t«7'.+ l9.20t20,2.8. 

ANTIOChIa suscipit a^HMtolorum de Christo 
pnetlicatioufni. Aciur. 14. 49, 26 f 43. 4. 

ANTIOCIIUS Uiustrisprolidscilurio ;C:gyptum. 
4 Uach. 4 . 48. di'Struit temuhira. et subvertil civita- 
ti-m Jrnisakm, I Mach 4, 23. S3. 2 llach 5. 46. 
rhgit idoltm super ;iitaie Doiulul. I Mach. 1, 57. 
muritur. 6. 16. 2 Macb. 9 * 

Autiochus Eup^tur. hlius prsedicti AotiochI, hi 
rex, I Mach. 6. 17. cum exeniiu teuUit in Jd- 
dxam. 6. 31 . non servai lsra€ll Adem. 6, 62. csdi- 
tor. 7. 4. 

ANTlgUiE vlx inqulrende et nbaervandx, et a 
noTii declinaiiiium. Jeriin. B. 16. Prov. 22. 28. 
EC* h. 8. 44 1 39.4. Rom. 46, 47. Galdt. 1,6, 7. 8. 4 
Tim. 6, 20. 2 Tun. 4. 3. 2 Pelr. 3. 47. 1 Joan. 2,24. 
2 Joan. fen. 7. Jude v* rs. 48. 19. 20. 

APOLLO vir facundiis, et Scnpturanim per', 
tus. Actur. 48, 24. 4 Corii.th. I, 42 f 3. 4 f 46. 42. 

APOLLOMLS dux in Syila. I Mach. 3. laf 40. 

AS 

APOSTOLUS magnus est Christos. Hebr. 3. 4. 

AiMMtoileliguntiirfx disiipuiis. Lnc6. IS. mit- 
tunturad anntiiitiandiim re^uum Dei In Judaea. 
Mattb. 40 '. Luc. 9. 24, 46. revertuniiu*. 9. 40. mit- 
tuutur in universum munUumad evangf lizanduiii, 
Matth.28. 49.&laic. 46. 45. Luc 24,48. Joan. 45. 
16. 27 1 20. 24 . Actor. 1 . 8 f 10, 42. 

Apostoli usi sunt menibranis. seu libris, 2 Tim. 
4, 13. Uortantur ad sludium legend!, I 1 im. 4, 43, 
15. Opifices autem qui nocb-s et dies altis occa- 
prfntur,jubcntiir n<>n iinmiscerebc ecclesiaslicis 
rebus. Ecdi. 58. 2^, 37. 

Apustuli et piophetx habiiemnt spiritum Dd, 
Exod. 4, 12. 2 Reu. 23, 2. Dan. 9, 10. Zach. 7, • 
M.ilh. 40. 20. Marc. 13. II. Joan. 14. 17. Actor. I, 
5 + 2, 4 + 4. 34 1 9. 47 1 49. «. 4 Cor. 2. 42+ 42, 3 
2 Corinth. 43,3. 4 Thes^i. 4. 8. 2 Timotb. 3, 16. I 
Petr. 4.44. 2Petr. 4.21. 

APPAitli lONEs Dei, angelorum et homlnum. 
Geu*'^. Si. 21. kxod.3 '. ^unt»'r. 'i2, 21. Josue 5. 
43. I Reg. 28, II. Matth. 47. 3 + 28, 2. 9. Marc 9. 
3 1 46, 5, 9. li. 14. Luc. 8. 30 + 24, 4. 45. 36. Joan 
:a>, 12 44. 49. 26121, 1. Actur. 4,40 1. 16. 9+ 48. 9. 

AQUA nihil nocuiiieiiti vel imp^-uunt-uti adfetl 
electis Dei. Exod. 14, 22. P»al. 65, 6. Isa. 43, i, Jo- 
oe2. 5. 

Aqua nominatnr pers<H»itio. Psal. 68. 16 + 445, 
7. Piov. 17,14. Maltb,7, 25. Luc 6, 48. Apoc. 12. 
17. *^ 

Aqus asshnilantur cognilio Dei et dona Splritii* 
lancii. Ifta. II. 9+ 42. 3 + 33. 6 t 43. 20 + 44, 3. 
Ezrch. 47 *. Zai h 14 8. Joan. 4. 10 f 7. si 

Aqua benedicia. Vide BCitedlctio. 

AH AD rex chanauiiarum pugnat contra Israel. 
Num. 24, 1. 

aRa.\I. qui ctRam nominaiur. fillusRsron. ge- 
nnit Amlnadab, Ruth 4 19. 1 Par. 2, (B, Mattb. I 
4. Luc. 3. 33 



J 



US 

ARAN frtter Abraham et pater Lot* Gen. 
11.27. 

ARCA No€. Gen. 6. f 4 f 7 *. f « *. Sap. 10. 4 f 
14. 6. llattti.24. 38. Luc. 17.27. Hebr. f iTV. I F tr. 

s,ao. 

Area rotderis Domini parator. Eiod. 25. 10, 21. 
jssamitur In castra contra PliiUstluDot. I Res. 4. 

3. cipitnr. 4, II. 

Area qidd continebat Biod. 16. S4. Dent 10. 2 
tSI.26.SRtt.S,9. 2ParaLB.I0. Hebr.9,4. 

ARCiiBIJkUS resnatftoco patritsoi Uerodis, 
.\iaUh. 2, 22. 

AKIOLI ct atwpkM. Dan. 2, X 27 14. OfS. 7, 
II. Actor. 19. IS. vide Incantatores. 

ARBTARCUUS socius S. Paulo et in itinere, et 
in Tinculis . Act 19, 29 f 20 . 4 f 27. S. Cokm. 4, 
10. 

ARPHAXAD rex Medormn. a Mabochodooosor 
rictus. Judith 1. 1.5.6 

ARSACES rex Pertaroro et Medoram luperat 
Demetriom. I Mach. 14. 5. 

ARTAXERXES res PdTsamm redplt litterat 
plena< (luereBt adrerms Jndaeot. I Bidr. 4, 7. 17. 
responoiet, Juliet cdificationem templi impeoiri, 

4. SI. permittit laradi 0dificare templum, I 
fcidr.7V 

ASA Alius Ablam rex Jnda toUit idola, S Reg. 
15. S. 12. subsidiom ouxrit a Syris. et moritur. 
15. 19. 24. JosaphatAuus Hns rex post eom, I Pa- 
raLS.IO. ' 

ASAPH cantor Darldis, I Paral. O.SOf 16. 5. 

ASARH ADDON, postquam paler e;ns Senna- 
cherib confossus est, subedit in resnum. 4 Rer. 
l9.S7.lsaizS7.S8. 

ASEIf RTH parit ipsi Joseph Bphraim et Ma- 
nasse. Genes. 41. SOf 46. 20. 

ASIA snbjicitur Romanorum imperio. I llach. 

ASSUBRUS rex P e r sa rum instndt splendidam 
esnam. Esth. I, S. accipit Esther uxorem. 2. 9. 17. 
relinqnit Darlom filium somn soocessorem . Dan. 
9 sT^ 

*ASSUR fillns Sem filii Mo< constituit regnnm 
AssTrioram, Genes. 10. 21. 1 ParaL 1. 17. 

Assor Tirga fiiroris Domini. Isai. 10, 5. contra 
Assyriosprophetatnr. Num. 24, 24. Isal. 10.5 1 14. 
21 f 17. 5 1 30. 28, 31 1 SI. 8. 

Rex Assor expognat Israflitas . et transfert hi 
Assjriam. 4 Reg. 15. 29 '. f 16 *. f 17 *. expugnat 
dvitates Juds , 4 Reg. 18 *. 2 ParaL 32 '. Ezech. 
S6'. 

ASSTRIORUM exerdtos ab angelo ccditur, 4 
Eeg. 19. S7. 2 Par. 32. 21. Isa. S7. 36. Ecdi. 48. 
24. 1 Mach. 7. 41. 2 Madi. 8. I9. Tob. 1, 21. Jome 
2,5. 

ASTAROTH, Jodie 2, IS f 10. 6. 1 Reg. 7. S f 

ATHALU mia Amos regis Israa. 4 Reg. 8. 26. 
perdit totam iere regiam Ntirpem. Il» I. regnat 
se< annos in Jndsa, 2 ParaL 22. 12. interimitnr, 4 
Regnm 11.16,20. 

ATHENOBIUS mitUtar ad Simonem, I Mach. 
15.28. 

A VARITIA. Jot. 7. 20. 1 Reg. 8, 3 f 28. S. 10. 3 
Reg. 21. 2. 4 Reg. 8. 20. 22. Pialm. 36. 16. 21. 
Pror. 1. 19+11.28+ 12. 27 + 15. 6. 16,27 f 28, 16, 
22t30. 15. Ecdes. 1 26t4. 8 fS. 9 + 6, 1. Isa. 5. 
8 1 36. II. Jer. 6, IS + 8, 10. Baech 22, IS. Amos 
8. 40. llich.6, 10. Habac 2. 9. Ecdi. 14. 5 + 31. S 
+ 41. 4 2 Mach. 4. 80 + 10 90. MaUh. 6, 19 +26, 
14. 46t27 3. Marc. 8, 36. Luc 12. 15. Joan. 12, 4. 
^ctor. 5, 1 + 8. 19 + 24, 26. 1 Cor. 6. 10. Bphes. 5, 

Piiilip. 4. 1 1 . Coloss. S, 5. 1 Tim. 6. 9. ad Titnm 
1,7.11. Hebr. IS. 5. 

AUUIENDUM verbom Dd. Vide Verimm Dd. 

aXa filia raleh traditnr Othonidi in niorem , 
los. 15. 17. Jud. 1.13. 

AZARIAS fiUos Amadc rex Jnda fit leprosos. 4 
Eeg 15, 5. 2 Par. 26, 19. reHquit Bliom Joatham 
regem . 4 Reg. I8, a. | Paral. 3, 1*2. appellatur 
Gzias, 2 Par. 26. 19. Matth. I. 9.MatbaL, Loc 
3.29. 



INDEX BIBUCCS. 



Azariaspropbeta mittitar ad regem Asa. 2 Par. 
15,2. 



BAAL idolom Samaritaooram, S Reg. 16, 31. 

altare Baal destmitnr. Jod. 6. 15. SO. saoerdoiles 

Baal ocdduntar,3 Reg. 18. 40. 4 Reg. 10. 25 + 

23,5. 

BAANA d Rechab iMendontur, 2 Reg. 4, 
12. — r--— 

BAASA impios rex Israfl , pognat contra A<a 
regem Joda, S Reg. 15. 16*. com omni pmgenie 
sua exHrpatnr, 16, 4. 1 1, secundum verbum Jehu, 
16.1.2,1 

BABTLONICA captiritaf 70 annormn praMUd- 
lur. Lev. '2ft. SI. Deut. 4. -26+28. 36. 49. 4 Reg. 20. 

17. Isa. 5. IS. 19. Jerem. 13, I9,24t 16,9 + 20,4, 
6 1 25, 8. Eiech. 7 M2 *. 28, 5. 2Iich. S, 12 1 4. 10. 
Habac 1, 6. Bar. 6. 1. 

BabylonicccaptiTiUtis initiom. 4 Reg. 24 *.25 *. 
2Par S6 *. 3 Esd. 1.40.52. 

Finis captivitatis promittitnr et proplietatnr, 
LeviU26, 42. Dent 4. 29 1 30.X3Reg.8, 35.2Par. 
6, 24, 37. Isa. 14. 1 140, 1 +48. 20. Jerem. 12. 15+ 
16, I5t24, 5t9H2 + 29,IOtSO*.tSI. OfSi 
S7+ 16. 27. Eneh. II. 17. Dan. 9. 2. 25. Bamc 6. 
2. Liberado fit, I Esd. I *. 2*. S Esdr. 2, 1. 

Babyloniae captiritaiis cansa, 4 Reg. 17, 7, IS, 

18. contra BabTloorm. Psalm. IS6. 8. Isa. IS *. + 
14. 2, 4 1 21 , 2. 9 1 47 *. Jerem. 95. 1 2 + 80 *. 51 *. 
Bar. 4, 37. Apoc 14. 8 1 16. 19+17*. 18 '. 

BACCHin&S dux Demetrii. 1 Mach. 7. 8. ocddit 
Jodam ex prccepto DemetilLO. 18. 

BALAAM condudtnr ad maledicendnm Israd. 
Num. 22 *.t2S*.dooetar a Domino quid iUiloqnen- 
dum sit, 13, 5, 96. Balaam doctrine 2 Petr. 2. 15. 
Apoc. 2. 14. 

BALAC rex Moabitamm mittit nuntios ad Ba> 
laam. Num. 22. 5. Jos. 94. 9. Tide Judic II. 25. 
Mich. 6, 5. Apoc. 2, 14. 

BALTASSaR Tidet mannm scribentem. Dan. 5, 
5. ocdditur . et regnum dus ddabitor ad manus 
Darii. 5. 30t6.l. 

BAN Al AS dux Cerethi et Pbdetl. 2 Re^. 90. 23. 
Daridi a consiliis. 2S. 23. I Par. II. 21. postea 
praefectits militum Salomonis. S Reg. 9. 35. 

BAPTISMOS a Christo prcceptus. MaUh. 28, 19. 
Marc. 16, 16. Joan. S, 5. 

BaptSsmnm docuerunt apostoU. et administra- 
runt,Actor.2.S8.4lt8,l2,S6t9.l8 flO. 47 + 
16, 15. 33+ 19. 4 1 22. 16. Roman. 6. ^. I Cor. I, 

14. GaUL S. 17. Bphe*. 4, 5. Hebr. 6. 9. 
Baptlsmus salvat, I Petr. S. 21 . bapUtmos est la- 

Tacrum reteneratioois. Tit. S, 5. 

Baptismos toUit omnia peccata. Genes. 17. J4. 
Isaiae 44. 3. Ezech. 36, 25. Zachar. 13. 1. MatL 18, 
14+28, 19. Mard 1,4 f 16. Joan. 1.33+3. 5. Acta. 
2, S8 1 8, 1 2. 38 1 16. 33 1 18, 8. Rom. 6, 3. 4, 5. 6*. 
I Corintti. 6. II. Ephes. -», 96. Coloas. 9 II ". HL 
5. 5 *. Hebr. 10. 22. I Petr. 3. 91 

Raptismtis non est Iterandus, Bphes. 4, 5. Ddir. 
6. 6 1 10. 26. Idem dedarat ipsios fignra, Geoci. 
17. 14. 1 Cor. 10 9. 

Bultlnins* Joannis. Matth. S. 6 f 21, 25. Marc 
1,4 + 11.30. Lues. 16+7,29+20,4. Juan. 1.25. 
S5 1 S. 2S. Actor. 1. 5+ II. 16 f IS, 24+ 19. S. 

BapJOsmus poenitentic prxdicatiir. Marc 1 . 4. 
Lnca S, 3. Act 2. 38 f IS, 91 f 19. S. Rom. 6, S. 
Col. 8. 12 

Baptismi nomine signiBcatar passio. Matt 90, 
92. Marc 10, 38. Loc ll 80. 

Baptismos in Spiritn sanoto d igne. Mat0i. S. 
II. Marc I. 8. Luc S. 16. Joan. I. 33 Act I. 5+ 
9,4tll,l5. 

BAP riZANDI sunt panmli, Genes. 17. 14. Rxod. 
4.24.25,26. Matt. II. -i8+l8. 14+19. IS. Marc 
10. 14. Luce 18. 18. Joan.S. 8. Act. 9. 39. 41 + 16. 

15. SS 1 18. 8. 1 Cor. 1. 16 1 10, 2 1 15. 22. I Tfan. 
2.4. 

Baptizari in Scriolnrls allqnando exprimitnr per 
rerbom Illuminart, Hebr.6>, 4. aiiquando per Re» 
uorari. Hebr. 6,6. 



INDEX BIBUGUS. 



BiplizatQt ChriftUB, Uatth. 3. 15. Hare. I. 9. 
Lk. 3. 21. ju bapUzatom delabiUir Spiritos son- 
ttM. Matth. S, «6. Marc. I. 8. Luc S. 21. Joan. I, 

ss. 
Biplizat Christiu per diidpulot, Joan. 5. 22 f 

BapUiaU integradomos, I Corinth. 1, 14. Actor. 
l(.l5.33ftS,Sf 16.33. 

Baptjzati accipiunt Spiritnm sancinm , Act. 2, 
SS f 19. 3. Induuot Chriitum, GaL 3. 27. in morte 
i{am baptizantnr. Rom. 6. 3. in unum corpus 
iapdzaotur. f Cor. 12, 13, 27. 

Baptnatus Simon Magus, Act 8, IS. 

Baptizatu* Eunndios. Act. 8. 38. 

BapCizatat Cornelias gentilis. Actor. fO. 47. 

BARABBASbtrodimittitur, Matth. 27, 26. Marc. 
IS. IS. Ldc. 23. 2S. Joan. 48. 40. Aclor. 3, 14. 

BABJESU a Deo per Paulum usu oculoram pri- 
Tatnr. Act. 13. 4i. 

BAJLNABAS ponit pretium agri ante pedes 
apoctokmira. Actor. 4,37. ducit Paulum ad apo- 
4Dk»,9. 27. mittitur Antiochiam. 14. 12. redilin 
icnsakm , 4 1 , SO. itenun recepit se Antiodiiam 
cm Paoio. 12. 25. . 

BARTlMi£US rUu donatur. Marc. 40. 46, 52. 

B4BUCH filjus Nerix. Jer. 32. 12. dictante Je- 
(CBia icritNt libram, qui combuhtur, 36 *• conscri- 
Ml afimii, qui popolo praelegitur, 43, 4. Barucb 

BARZELLAl proTidet regi David de cibis. 2 
Be^ 47. 27. dedodt eum osque ad Jordanem, 49. 
SI *. DaYid prccepit ut liliis Bariellai beoefiat, 3 
B«5.2.7. *^ ^ 

BaneUai quoniam sax genealogix scripturam 
deouQstrare non poterat reiicitur a sacerdotiu, 
fEjdr.2,ai.2Esdr.7.64. 

BASEMATU fiUa Salomonis. uxor Achimaas . 3 
Bei.4.15. 

BATUUEL filioi Nachor pater Rebeccx, Gen. 
22.25. 

BEATITUDO. sen bcatorum gandium. et vita 
ateraa, Sapient. 3, 7 1 5. 4, 46. Isa. 25. 9 1 30. 29 f 
«.IOteo*. 64 2. Jer. 51. 5. 8. 43. l)an 12. 15 
BaUh. 15. 43 1 19, 28t 23*. Marc. 42. 25. Luc. 9. 
2S 1 16, 22 1 22, 29. Joan. 46, 20 f 17, 2. 24. Rom. 
1, 39. 1 Corinth. 2. 9 f 45, 41. 2 Corinth. 12. 3. 2 
Tanolh. 4, $. I Peir. 4. 4. 8 f 3. 4. Hebr. 40, 33 f 
<l21Jacob. 4. 42.ApOC.2'.3*.7.9, 45+14. 4 
^2r.2l-. 

Beatitodo qaomodo comparetur, Isa. 23, 9. 
Matth. 20. 23 1 25. 34. Marc. 40. 40. Joan. 3. 15, 
J«,S6+3. 24 1 20. 29. Actor. 2. 21 f 13. H f 16. .-SI. 
BttQ. 1. 16 1 10. 4. Ephes. 4. 43t 2. 6. 4 Thess. 5. 9. 
2TbeH.2.i5.2Tiniotb.4.9.Tit.4r4t3.5.4Petr. 
♦.9.Hel)r.3,42. ^ 

BEUS et Draooois historia, Daniel, 14 *. 

K(J,UM est pcena peccati. Levit. 26. 24, Deut. 
2iK, 49. Judic 2.45 fS. 4, 8 f 4, 4 16, 4 f 40. 6 
tIS.I. Ua.5.25. Jer.5. 45. 

la belli necessitate qaomodo se qais habere de- 
f*. Exod. 47. 8. 42. 4 Reg. 47. 20 ". 2 Paral. 12. 
fit «* 9. 12 + 48 •.20, 4 tSa. 4,6. Judith 8. 9\ 
J llacb. 3, 16. 20 1 4. 7, 40 1 7 . 44 , 43. 2 Macliab. 
•il6. 19. Deus iMJgnat prosiiis, Exod. 44. 43. Deut. 
f;30t3.22.IReff.47.46.2Par.20 45. Psalm. 47. 
*5 1 145. 4 Isa. M. 45. Quxre FicUn-ia, 

Bdjaodam armli qnoqoe spirilualibos. Roman. 
U. 12. 2 Corinth. 40, 4. Epb<». 6, 44. Gal. 5, 47. 

Befluoi quibus de cawis snsceperiut olim fidelei, 
5«e». 44, 14. Judic 9. 27 + 20 % Jos. 40, 4. 7. 4 
*«?.30. l.g. 

Be3(Ei>icno qoa homo honUni benedicit, Ge- 
M1I4, 49t27.4Vt28. 4t48.9.Ezod. 42,:n.59. 
5J^v. 9 22. Nimi. 24, 9 '. Deut. 10. 8 + 33. I. 
Ji^l.-Ot 14. ISt 45. 49t22, 6. 4 Reg. 2. 20.2 
J* 6. 1«t 13, 26t 44. 22 1 49, 29. 3Rrg. 4. 47 + 
•;tl.4 Be.'. 10, 14 4 Par. 46.2. 2 Par. 6, 3. Judith 
*». Psabn. 417. 26 1 128. 8. Proverb. 27, 14. 1 
W.a,69. Laca.S4t 6,28.Rom. 42. 44. Hebr. 

2^<dklio qna crealnrx consecranlnr et sanctl- 
^,E«od.28 2i29.6.27.LeT.24,40t22.2 



xui 

+ 27.28.29. 30. Nnmer. 5.47 1 34 6.Joeoe6.24. 
Judic. 47, 3. 4 Reg. 21. 5. 1 Paral. 18. II. 3 Esdr. 

4, 41. 4 Tim. 4, 3 *. Hebr. 9, 2, 3, Hincconsecratio 
sacerdotum, vesbom , altarium, templomm, ce- 
reorum, aqux liistr<ilis, et cxtera. 

BE.NIIADAD servat fidem et pactum com rege 
Asa. 3 Reg. 15, 20. obsidet Samaham, 20, 1. 4 Reg. 
6, 24. agrotat et moritnr, 8, 7, 15. 

Beahadad lilios Haz^f 1 fit rex Sjrim, 4 Reguni 

5, 21. sul^idt sibi Isra^iem, IS. S. 
BENJAMIN hlius Jacob nascitur. Gen. 35, 46. 
BENJAMlTiE abiituntor nxore Levits, Jndic 

49, 25. pniiioutnr, 20, 44. 

BESELEEL insigois artifex, Exod. SI, 4 -1-35. 
SO. 

BESTIiEetbrotaanimantianon crudeliter tra 
ctanda. Genes. 33, 13. Exod. 23, 12. Num. 21, 25. 
28. Deut. 5. I4t'22. 10. Piov. li. «0. Eccli. 7. 24. 

BETHS.iBEE filia EUam uxor Uris a David co- 
gooscitui', et uarit, 2 Reg. II, 4,27.iiuer xgroUit 
, et moritur, 12. 15. 18. fit uxor Davidis, parit ei 
Saliinioiiem, 12, 24. I Paral. 3, 5 Matth. 4. 6. 

BETHSAIDA urbs nativa Andrex et Philippi. 
Joan. 4. 44 t 12,21. deploratur, Matth. 44, 21. 
Luc 10, IS. 

BETHSAMITvE graviter puniunlur, 4 Reg. 6. 
49. 

BONA opera pietasqoe vera in Deum comraen- 
dantur, Exod. 19, 5 f ^ *. f 23, 19, 25. Deiit. 5. 6. 
f I, 16 1 10. 12. Jos. 22, 5. I Reg. 15, 22. Psal. 2. 
10 + 39, 7 t 49. 44. Piov. 5, I f 14. 31 f «. 5 
Inaue I, <6t 58. 6. Jereni. 22, 3. Ezech. 48, 6. 
Osex 6, 4 4 . Midi. 6, 8. Zadi. 7,9+8. 48. Eccli. S3. 
42. Matt. 5. 24, 29, 39. Luc. 1 , 75 + 3. 1 1. Joan. 12. 
'26. Rom. 12 *. IS*. 14. 17. Phdip. 3. 3. Jacob. I. 
27. Vide Opera, 

Bunitas et benignitas Dei erga siios. Genes. If. 
26.50. Exod. 6, 419,26 + 41,7 + 20. 6 + 34. f. 
Num. 20, 8. Deut. 4, 29 f 5, 40 + 7, 9 f 10. 18 + 2? . 
I 1 30. 3 + 32, 10. 2 Reg, 7. 12 f 12, IS f 24, 14. '^ 
Rig. 8. 23. 4. Reg. 20, 5. 2 Esd. 9. 8. Sap. II, 24. 
Bccli.2. I2t 18.4. Psalm. 31, 5 + S5,7t36.23T 
83, 5 1 102 •. t 433 '. f 444, 8. Isalx 3J, 18 f 84, 5. 
7 + 55, 7. Jeri-m. 42, 45 f 48, 8. Eieh. *8, 27t33. 
17. Osex 2. 21. Jo^l 2, IS. Jonx 4, 2. Matth. If . 
28 1 18, 19. Luc I. 30 1 6, 36 1 15. 20, 27 1 23. 43. 
Rom. 1 1 . 4, SI. 2 Corinth. 4, S. Ephes. 2. 4. 1 Tim. 
1,13,16. 



C. 



4. CvECITAS tnm corporis, tum animi, Gene<. 

19. II. Deut 28,28.4 Reg. 6. 18. P8al.68,24t 145. 
8. iMix 6, 10 1 42, 7. 46, 18 f 35. 3 f 29, 18 + 45. 
8 1 3ft. 10 1 89, 10. Sap. 2, 21 . Tob. 2. 1 1 . 2 Macli. 
10, 30. Mattb. 45, 44. Marc 8, 48. Luc. 4. 49 Jojii. 
9. 4, 4 1 12. 40. Actor. 9, 8, 18 f 43. II. Rom. I. 
21 1 1 1, 10. 2 Cor. 4, 4. ^hes. 4. 48. 2 Petr. 4 . 9. 
4 Joan. 2, 41. Apoc 3, 47. 

Cxci illuminantur, Tob. II, 45. Matth. 9. SOj 

20, 54. Marc. 8, 25 + 40, 46. Luc 48, 35. Joan. 
9,7. 

CiBREMONIyfi ecclesiasticx. sea cultiis exter- 
nus, Genes. 8, 20 f 14, 18 + 15. 9 + 17, 10 + 22 '. + 
28. 5 + 28, 14 133. 20+ 43, 4,26. Exod. 12*. + 18. 
20 1 19 •. Lev, 8. 34 1 9 •. 1 10. 49 1 12 '. + 44 •. t 
23 *. + 24 '. Num. 4, 50 + 4 *. + 5 *. f 6 '. + 7 •. + 
8 *. + 9 *. + 45 *. 4 Par. is *. 4 Esdr. 6 *. Matth. 2. 
44. 

Cxremonix sen rilus certi In orando. 3 Reg. 8 
22. 54+ 47. 24 f 48, 42. 2 Par. 5, 42 *. Matth. 2. 41 
+ 26. 39. Marc. 44, %3. Luc. 22, 41. 1 Cor. 11,4 '. 
4 1 im. 2, 8. 

CAIN primus filius Adam nascitnr. Gen. 4, I. 
occ'dit suuui fratrem Abel, 4. 8. Sap. 40, 3. 4 Joan. 
S, 42. 

CA IPHAS snmmos sacerdos consilium dat con- 
tra Christum. Joan 44, 49 f 48, 44. prohibet apo> 
stolis ne prxdi«'ent. Act 4, 48. 

CALEB Alius Hesron, 4 Par. 2. 48. exploratov 
1 terrx Chanaan Num. 43 8. 11 + 44. 6. 24. 30. .'M. 



INDEX BIBUCUS. 



poMoM, tt iianmiDltor trrnm Wthfn, Jot. M 

e, ». (3 1 II. la J'Hiic 1. 10. 1 nr. s, m. 

CLUlrxet turini, lui. SI, 17. Jo-, as, II 
PHl.4B.St7*>' 'pvc IH. IB 

Cdlii u4ihiU>. Ujtili. M. Bf Bh n. Uac H 
IB. Lac a, ta.Join. IS.K. 

CIMOS, v-deCkaMiu. 

uaKa. clvllM(laUla»aH OwWDianUDli 
TimnmiUa<it,Jain.l. I. 

CA>'IIAHXAi;il, H-hMUiIUait.rnqiuca-d 
JeHnpnKlr.'re.Millh.t, 17. Lacx4. 31 mn 

eiTjIa fjiK. 9. l.liicrc|>.ilD' " "• 



liith. -a. SI. i 



rt.n,9. 



CAP riVOs iDTbe 
Tob. r, - - ■ 



gnu. 10, IS. lu. n. 1. Adur. S, IS T 1^ 17 1 *> 

CARNEU m-iin erueinitere qnomnda quiiqnr 
dpbdt. Eod. I», I. R«ii. 6, lat R, (A 13, It. 
GiL4l. S. IH. Eulit. t. Uta,3. TiL 1. 13. I 
Petr.l. 1 1* :t.S.Hebr. Ii.1. 

Ca>TITA'> orlilmm unfertiir rastllati rnnju- 
Uli- Pulm. U. tS. siin>'nl. A. 10. Mjltb. 19, a t 
12, JO. I Cor. T. 31. si. SI. W -. A|>u.'. It. 4. 

C i^il d hcc caiisuUdir <■( ucrlcctiu evjiinllei, 
MMlh.lS. ia.lC<>r.7.3S 

Ctilil«iilMa.lHr>.il,S T»b, 8, M*. JwlUh 
IS, II t in, Tfi. Pulni. M. IS Fii.T. Zl. II. s... 

SOU i,ij,u t*. i.s+B-ao. Ei-di s.a*t«. 
lu. T, M t N. >, 4. .1 -.ZAcfaar 9, IT, 3. 1 Ua-h. 
l4,3LUMIh. .VS, n t 19, Ufa, 30-. t IS. I. 
Lao I. /7 fW M. AcliiF. 31, 2S. Roin. 3 7 I 
Cor. T. 3S -. 1 C<r. a, fl 1 1 1 , 3. 1 11m. 1, 3 1 3- 1 1 
«, llfS. •iTiL(,»ti»-*|>"c 14,*- 

CAVK.MII1II 1 ucudoprnilMlli, Hiuh. 7 in 
Nut. S. l.lt 13, »■ <-"& 17. 33. 

CliPIIAS. ilde ft»r«>. 

CI-.IIE0KG91 M bmnadam In Icmplti omm, 3 
Par. 4 30. 

CKKTI nan niinu* ile acrcpU p>TCKorni 



(in-e.inen 



I, Ecdo. >. 



4, B-HrC 3. S.ll<Mn. «, ITt H 30. . _ 

l.3t9.37tl0.li.Pbil-|>'3.l3t3.ll,l3.ITiii 
I IB. 2 PMr. 1. 17, Hebr. 1, 14 t 4. I 

CHiHOS. dvc Cimoa, idulnin Uoabilinio 
Tluin. II, 39. Iinic salomiHi vlificit tcuiuliui], 
BOE. II, IT.dMnilUr, 4HM.33. IS 

CHAMA tN Klin :«■•« m .lediciKir, G^n. 9, 23 
■" ■ " ' V Chiiui". Dnil. It. 10. !■ n- 



D, l!>. Euxl. :□, 31. Nuncr. an, SI t ^■S' 
J«.IS'.tl4-.tl*--tl«"-tl7- t"-.tlB-. 
Bucb. 4T, (S,3I. 

Hiilh. IS. It. 

CHARITAS virlia Rdt pratUMior, P'oi. IS, 
tX HilL a. IS t ZS ' bU 1 nunja cirlnrliiMor 
aiinlulvnlr)otnnidMrlUUi,llarc 11,33.1 Cor. 
14. II', + I3,I.«. ll',Cot«»-H4 I Ti.«.t I 
l.Petr 4, i. t Jam. 4, ■•. 

Ouritai [ralemi- i><x 
Dnuia, 1. 1 Hen 



13, S. Ln. 19, H. 

3t<9.<»tll.3B.^Bl. 



lo«. 3. 13. I Tbex 4. 8. 1 Tin (. S. Ilrb. 13, 
Pelr.4.t. I Jun. 3. 13 1 4, 7. DiigciHli cDam 
-'-i, Kiod.a, 4. 1 Heit. 14. S,7t'«.3TK 



GlmM mi dioiiituriaii 
*'!il'c...t'at8.'?' 



Tun S, i< 

<hri>tL 

2, 19. IJ 



BMn. Adar. II. IS 

(mil uncfilolan pn>- 

4.S3.ac,-r.i. l + i 
Its. ».lit4, 13 + 9. 
. t M Tli™, S, 3^. I 

Uirittiii tlilt, G<laL 



iK^iBnil' 

i.7ti,«t: 

iwit cunLbriilo, Joan. 13,38 1 1*1 



RISTUS JaiB Term Denri hmmi nronil. 

fciie.. 3. IS 1 1.1, 3 1 17. 19,31 t a.>, tS t *I. 

. 1. 1* t ». in- »'"«•■. M, tJ. Unil. IS, IB. I 

Rid- 1. I0.SS.3IIIC T. IX,Pcil. 3-. 3f ■. r09, I. 

ljHle7. I5t«. lt0.S t II, I. 10 1 1*. Iflt M, 9 

*•■■ 't«.lt*sl3t40, l,«,»tM.StS-*. "0 

"'^- - 0.ltf3. II.Jpr™i.33,Jt5».0 

',33fS4,ll,IS,2St^.M.nan. 

' - A«g.3.B.Z«^3, IBfS. 




53tl7,S.U4rc.l,llt3,7t9,Ttl1,3S.Lilcl, 
3tt3,atB.3,S.Juin. I, 3t. (B^.S 1 9, Hf 
If, 37+19. '■ «"«". 1, 4 1 «. 3- Ufb. t. 3 1 5. It t 



StT^Jf 10,39.3 lew: 1,17. IJojim. J, »>*'■ 
Dierptoi lie Sptriln nncta, Ualtb. I, 



Chri^lot iliie pr«eal(S ■•■. IS, 
Connth. S, 31. I Hctr.a,31.IJa 

i3t7,ae. .-i ■■■ - ■-- 
In Jard'nc, > 



Mn A.s. Hrbr. 4. 
1, 31. WnUuiDr 
I.9.L..C S,M. 




I6.13t3.llt>-Mtll 

4ta6.e4tJ7,S3. Wire. 
31 + 3. 10, 16'. t a, «t 
;j. 49 T 1. n 1 3, i 13, 111. 

t9.3JT<0,7,24,3Btl', 
IS,3St 17, Itm-^ Bo- 
ailor. S, 19. Galal. 4, 4. 
3. I Tiamb. 3, 13. Tir. X 

i-'tD. s, -m. 



reitiim, Eirrh. 17. It. Ital 3. 6 1 11. 7. Culmt. 3. 
10 ITini.G.la:A|we.l,3t 17, MTIB. IS.ChrWi» 
0l <ta.r/3 Del. Sa-j. 7, IB. 3 Cor. 4, 4. Ilcbr. I. 3. 

ChriiUli ol li>i KPntiinn et imiiii niondl , lul. 
l.BtV, lt43Bt 49. fit >"<'■*' *■'"■<■ *'IB. 
L'Cl, SL Join. I. 4 1 3, tots. 13 + 9. St 13, 
SS. 46. Artur. 13, 47. 1 ion. 1. 3 t'.l Apoc 31,33. 

ChmiiB Knii pMor . Isalic 40, 1 1 . Uedi. M -. 
t 37, 34. NIcb. S. 3. Zadi. 13, 7. .y tib. 38. 30. 
Hire 14. 37.JIWD. ID II. Hdr. 13.30. 1 Pen-. 3, 
UtS.l. 

OiritUudocnllclprBillcaTit.llailh 4.17+9'. 

. 7 '. Uire. I, 14 1.11C. 4 13 t '6. 30 '. cnnrlt 

inem InUnnltalrm. Katlk. 4, 31 1 ■ '■ 1 B, S, ». 
31. MircS,33. Ldc. 17, 13. 

ChtiMu* nl tniiitSit>>rali.t, Uitlli. t7, 2. Hire. 
l.3.Lii,'.g,a. 

ChrlsUin |>-r prodilnmn tradllnr, incrc JudaM, 

Clir tint paia„B »t. Pulni. II *. lul. SS '. Dan. 

a, as.iiaidi. ia,ii 1 17. ta.aatw, '■, a+Bs, 

37, H« + ar', Ware. S, 31 +9. SI. lac. 17. IS f IB, 
31 t W. Joan. IB, M t IB" Art. 3. IB 1 8. SB^ IT. 



I5> 13 



%. SB. I I'-r. 1. a* t * 



IS tB. 33+17. 
H«U,l,lBt 



INDEX BIBLICU.S. 



CicMli ert endliiiB, UaUh. i7. SS. Marr. 15, 
RLIIC2S.S2 Juan.19, 18. Actor.2,23t4,IO. I 
Gor.l;2.2Cur. 15.4. 

Ckhkl loiftio pnedicta et pnefignraU fst. Gen. 
211 Num. SI. i Paaf. )f ". Isaf. SS *. Dan. 9, 26. 
Baitfa. 90. 2i. Joan. 3. 14, 16 f S. 28 f 12, 32 

Chrfitns mtirtiiuf est t-t sepultns propter pec- 
o'a notcn. Matth. 27. 49. 5i. Marc. 15 , S7» 42. 
Lac 25. 45. 49. Joan. 19. 30,40. Actor 13. 29. 
ken. 5. 6t A. 10 1 8. 54 1 14. 9. 1 Coiintb. 15. 3. 
SOiriDlh. S. 15. 1 Tlien. 8. 10. m pncdiierat 
fttunm, Matth 16. 21 f 20, 22. 

Chrfstot trnia die resnnrxit a mortni«. Psalm. 
13, M. Matth. 28. 6. Marc. 16, 6. Lnc 24, 5. Joan. 
». 1 Actor. 2,24. 31 f 10. 40 f 13. 30 f 17, 31. 
loo. 4. 25 1 8. 54 1 14, 9. 1 Cor. 15, 4. 12. 2 Ti- 
Botb. 2. 8. iikjiie prsedictum et pnrfi?uratiim est, 
hlliD. 15, 10. Jon. 2. 1. Mattb. 12, 40 f 16. 21 f 
17.Sf20.22.Marc.8.Slt9,31t10,34.Luc 11, 
9118.33. Joan. 2, 19. 

Chrktus ascenwit In cashim. Ilarc 16, 19. Lac 
Si 81. Joan. 3. 13 f 6, 62. Actor. 1 . 9. Rphe^. 1, 
at 4.8. 1 Petr. 3, 22. Hebr. 4 . 14. Psatm. 67. 
It. 

ChrMos est t^ens et DH Ff lins a princfpio et ab 
itenio. Joan . I . I f 8. 58 f 17. 5. 24. Uicb. 8. 2. 
Pra?. 8, 22. Colon. 1. 16. ffebr. I. 2. 

Cfariibis mediator, recondliattr et advocifns, 
Joan. 8, 44. » 1 10. 7t '4. 6. Act. 4, 12 Honi. 3, 
8t5,2t8. 54 Galat 5. 20. Hplie». 2, i4, 17. 
GdoM. I, 19. 1 Tim. 2, 5. Ilebr. 7. 24 f 8. 6 1 9. 18 
tU,24.1Joan.2 If 4,10. 

Cbriitos wtlet ad oexteram Del Patris , Psalm. 
W8,l. MaUti.22. 44. Marc 16, 19. Luc. 22. 69. Ac- 
tor. 7. 98. Rnm. 8, 34. Ephes. I. 20. Coloss. 3. 1. 1 
retr.S.2«. Il<br. 1,13^10. 12t 12.2. 

Cbristos veuiuni^ est ja<ticar>' vivos et mortnos. 
Fatal. «. 13. Matth. 16, 27 +24. 30 f 25, 21. Lnc. 
f7.24,30t 21. 25. Jo^n. 5, 22. Actor 1. H f 10. 
«t17. 3i. Rom. 2. 16. 2 Cor. 5, 10. 1 Tb^. 4, 
H 2Tbess. 1 . 7. 2 Tbnolh. 4, 1. 1 Fetr. 4. 5. Hebr. 
•.».JiKtel4. Ap-c 1,7t20, H. 

CIttisto oronb iradita sunt a Patr«*. ct snbjccta, 

Wh. 1 1 . 27 1 28. 18. Luc. 10, 22. Joan. 3. 35 1 1 7, 
«>E|ihcs t,22. 

m ChrMum mncta nmt creata, Psal. 32. 6. 
iota. 1, 3. Rphes 3. 9. Coloss. 1. 15. Hehr. 1.2. 

Chrbtus iiiant- 1 in setemum, Ps^lm. 109, 4. Isai. 
9.7.Uan.7. 14. Muh. 5. 1. Joan. 12, 34. 

Ckristuf est leo. Apoc 5. 5. 

Ckrittus e»t Stella matntina. 2Petr. 1. 19. Apoc. 
*».18. 

^ristosnovit omnia. Joan. 16,30t2f . 17. Apoc. 
<»2S. 

^ChriMm est unum cum Patre. Joan. 10. 30+14, 
'•J»tl7,2l. 

Ghristtu .mH repntat fieri quod chr.'jti^nis fit. 
J*».2, 1. PrOT. 14, 31 1 17, 5. Malth. 10. 42+18, 
it is. 35. Marc. 9,40. Luc 10. 16. Act. 9. 4 1 
Tl»«si 4,8. 

<Al'$ filiiis Cham. Gen. fO. & 1 Par.il. 1 8. 

<mJ8AI ami<tis Djvidfs. nuntlat D.ividl quid 
■•naedltetur Absaloa. 2 Keg 15. 32 1 17. i5. 

CHUSAM Rwjthaim rei Syrhe regnat super 
«nfl ocio annoft, J ud. 3. 8. 

OBIddectus babendos. vMe ^bstkietitkf, 
, CIBCS mi« Jad»s velitn^ Exod. 21 . 28 1 22. 31 . 
I;»it.5. 17 1 7.2St II, 4t 17. <0. 13+ 19, 26. Ueul. 
^ JJ:? t U. 7. 10. 1 Reg. 14. 52. 
- 2*>nmi et iH>to» in oonvivii* Inxns. Isai. n, 12. 
*W*. 18. 4^1. Luc. 21. 54+ 16. 19. Rom. 13. i5. 
*«;8^t. 1 Petf. 4, 3. 2 Petr. 2. 13 vide f-bi^ton, 

Qnre oiurientes sen fame laborantes. Detit 23, 
JJ«<.la.i Reg. 21. St 98. 8. 23. 2 meg. 16, 1. 
";L|^7.Matili.i8,3S. 
g^Mg sameodus cum gntianun aotlafw. vide 



JfSpnmx^O canulls et salritaalit, Gm. 17, 
1 15: *1 *L 24, Exod. 4, 28+- 12, 44. Levit. 12. 
\9m, 18. M 1 38. 6. J««. 8, 2, 7. JwliCh 14. 6. 
^.AfOL 1019,15. 1 Madkl.ISi, 81,63. 



XI 

2 Uach. 6, 10. Lnc. 1 . 59 f 2. 21 . Joan. 7. 22. Artor. 
7, 8t 15. 1. 24 1 16.3. Rom. 2. 25.29t3. 1 + 4. 10. 
1 r.or. 7. 19 Gal. 2. 3 f 8. 2 1 6, 12. Eph. 2. 11. 
PbiL5. 2. Col.2. 11tS.l1. 

CLAUDIUS Cssar HtHuanns pnerlpit oronesJu* 
(Ueos exirc Roma. Actur. 18. 2. biijiis tempore 
magna erat in oi be annonc caritas, ^ctor 1 1, 28. 

CLAUUIUS Lyslas mitlit Paulnm ad Felicero 
prcrectum i:a*sa(e8. Act. 'i3, 23. 30. 

CLEOPATRA fllia Ptol^mxt (raditur xlexandro. 

I Math. 10. fi8w buic adimitur, ei traditur Uemc- 
trio. 11, 12. 

CLI^OPUA.S ibtt rrnn altero di<rfpiilo in Ent- 
maus. I ue. 24, fS. co^noUt Christum in tracUune 
panis, 24. 30. 

COGITATIONES prav» quas odlt Domlnns, 
Zach.8. 17, Pr«»v. 6. 14. Matlh. 15. 19. Marc. 7, II. 

CoKiiatioiies cordis Deiu novit. 3 it eg. 8. 59. 2 
Par. 6, 30. Joan. 2. 25. et nnlli Utet eum, Job 42, 

2. Eccli. 42, 19 isaL 29. 15. Malth. 9. 4. Hebr. 4, 
12. noverunt eas et alii qiiibiis l>eiis v«*lueritre- 
velare, 4 Reg. 5, 26 1 8. 12. Dan 2. 22 •. 

COGNOSCERK licet Mibinde homines ex verbis 
et faclis. KccU. 19, 27 1 27, 9. MaUh. 7, i6 1 12, 33. 
Luc. 6, 44. 

Cogiiosri Dens homana sapientla non potest, 
nisi ipse revelct panrulis et humiUbiis. Matth. 11. 
25 1 16. 17. Luc. 10. 21. Joan. 7. 28 + 8. 19, 27 + 
10, 14 1 14. 4 1 15. 15 1 17. 6. Actor. 17. 23. 1 Cor. 
1 . 17, 18 1 2. 6. 10 1 3, IP. (/>loss. 1, 26. 

< 0?fCIONA I ORUM. Pasiorum et Prophetarum 
officium, 1 Reg. 12, 1S.t8aL 88. f tOI.I. Jerein 1, 
5 Eaecfa.3. 1. 9, 12+ 33. 2, 7. Actor. 3. 18. 24. 
Vide Evheoporum eiectioet officium, 

< ONCORDIA fratrum oommendatnr, Psabu. 
132, 1 Ecdi. 25. 2. Rom. 12, 16. idem sapere. idem- 
que sentlrejobemar, Rom. 12. 16 1 15.6. 1 Corinth. 
I. 10. FAibes. 4..%. PhiL 2,»t3, 17t4. 2. 1 Prtr.3, 8. 

CONCtPISCB^ITU |>rtrf)ibeiur et |»unitur. 
Exod. 20. 17. .Num. Il.53t21.5. 6.J<)S. 7 21.24. 
i ccli. 19, 1 142. 11. Joii3l. 1. 1'rov. «>. 25. Malth. 

5, JS Marc 4. 19. Roman. 6. 12 1 7. 8 1 1**, 1*. 
Gal It. 5. 16. Coloss. 3. 8. 1 Th'tss. 4, 3. 1 Tiraolii. 

6, 11. 2 Tim. 2, 22. 1 Cor. 10. 6. 1 Petr. 1. 15+ 2. 

II t 4.3. 2 Petr. 1,4.1 Joan. 2. l8.Jac 1.14t1. 

1 Jud. 23. 

Concuptscentlas camis cnidfifere, refrenare et 
mortiticarcjiibenmr. E<di. 18. 30. Rom. 6, 12 + 8, 
8. 12+ 13. 14. Galal. 5. 16. Ephes. 4. 22t5, 5. Col. 

3. 5. Tit. 2. 12. 1 Petr. 2. 1 f*, 5. 6. HeiT. 12, I. 
CONDONANDUM fratri in nos peccanti, Eccli. 

28, 8. Ma<th. 5. 23 + 6. 11 1 f 8. 22, 35. Luc 17. 3. 
Ephe«. 4. 32. Coloss. 3. 13. 

(.ONFI.SSIO peccatorum in s^npturis varia. ct 
multiplex , Gen. 41, 9. Lev. 16. 21, 39 f 26, 40. 
ISuui. 5, 6. Jos. 7 19. 2 Reg. 24. 17. 1 Endr 9. 6. 
2E»lr.9. 2. Psal. 27. 7t3<, 5 1 37. 19 1 73. I'Jf 
94. 2. Prov. 16 5 1 18 17 1 28. 13. Eccii. 4. 25. 31 
' 7. 34 1 17. 27. Isal 38 15. Dan. 9, .5. M.itlh. 5, n 

16. 19. Lnc 11, 4 1 18. 13. Joan. 20. 25. Jac .', 
6. 1 Joan. 1. 8, 9. 

COXFIHMATIONIS sacramentum. Act 8. IT, 
Hebr, 6 2. 

CON FITRRI Christmn at ej us doctrinam. Mati h 
10, 32. Luc. 12. 8. Rom. 10,9. 1 Petr. 15, 15. vitle 
Bru bfge^ re Evangrlin m , 

CON JURAT I O etsedilio. eJusqnf>punitio. Num. 
16 *. fyO, 2. Jndic 9, 23, 54, 34 t 12. 1. 4. 2 
Reg. 20 *. 5 Reg. 1, 5. Estlier 2, 21. Actor. 5, SG. 
37t19.'^St23.13,20. 

CONNURIUM, videMifrfmotiittm. 

Conmibium spUitnale hirer Dcnm et anlmam . 
Cantlc *. IsaL ffO, 1 1 54. 8 + 62, 4. Jer. 51, 22 
Kxech 16. 7. 8. Osee % '28. Malth. 9. 15 1 22. 2 + 
25. 5. Marc 2, 19. 2 Cor. 11,2. Apocl9,7t2i> 

2 9. 

CONSCIRNTLC honae tranquillltas . Prov. 18, 
15. Kodl. 15. 98. 1 Joan. 3, 21. 2 Cor. 1. 12. con- 
sdeniizmahepfrturbaliu Sap 17. 10,11. 

CONSKCRAtlOsao^rdoUmi, dienim.alUrinm, 
vcstfaim. oeterammqnc renim, quanuu est iisi:s 
in sacris, Exod. 28. 41 + 88. 1. 7. 21. 29, 35 1 32. 



f, 



29r40,H.Ufil 7. 30. S7t 8.9.22,31.33118. 
21 t2l. 7. 10 1 22. 2. 5 t 23, I2t27. 10,16.21. 
28. >niiicr. 3. 3 f 6. 5. 9. «3 1 7. I *. + «• «* t *«• 
10. Jo*. 6. 24. Judic 16. 17 f 17. 3.3 Rc^. 13 13. 
I Paral 10. lOf 18. If f ^. <^- 2 Paralip. 2. 4 f 17. 
I6t23. 9t96. «8. I Esdr. 5. SfB, 25. EccU. 
49. 9. 

CONSILIA nuU dMpat Pens. Gen. If. 7 f 37. 
(8 1 50. 19. Nmn. 22*. 2 Reg. 13 *. f 17. 14. 2 Rsdr. 
I. 8. l3.EsUi.7»5*.Job5, IS.Psaini.2. 4t20. 12 
r 32. 10. ItaL 7. 8t 19. 3. MJilh. 27. 62. Actor. 5, 
I9t9,24t23,l2. I9t27.42. 

COXSOLATIO paiipenmi , vide Eleemosfma, 

COiNSORTlCM boDomin et nuriomm ; vide So- 
eieitu, 

CONSTaNTU fiddhmi, I Reg. 13. ISf 16. 96 *. 
3 Reg. 18. 4. IS. 4 Reg. 3. IS. Sap. 5, 1. Jndtth 13. 
3. 10. I Macfa. I. 63 1 2. 16. 24 1 34. 42. 9 Mach. 6. 
10. 19 *. 1 7 '. Uao. IS *. Matth. 14. 3. Ador. 4, 8, 
13. 1The«al. 1.6. 

CONSTITUTIONES superionini potesUtetn 
constiluendi babentiuni, senrandse sunt ut iusim 
Dei. Exod. 16, 8. Luc. 10. 16. Actor. 16. 4. 1 Tbeas. 

4.2. 8. Kom. 13.1. Tit. 3. 1. 

CO.NSL LENDUS Detis dubiis in rebus, ft ^us Ti- 
carii. Gen. 25. 22. Kxod. 18. 19. Levit. 24. 12. Num. 
9. 7.26 1 15. 34 1 27. 5. I)eut. 1. 17 f 17. 8. Jo&. 9. 
14. Judic. 1. 1 tl8.5t 20. 18. 25t 21.2. I Reg. 
I0.22t23. 4. 10. 12 + 30. 8. 2. Reg. 2. 1 f 5. 10. 
23t2M.3Re^l4.it22.5.6. 15.4 Reg. 3. 1 1 . 
16t8.8t22.l5 2Paral.18.4.14t33. 18. Psalm. 
Il8.24.lsai. 8. lit 30. It 45. 11. Jerem.37. 3.5 
1 42. 2. Eiech.14. 1.2. Zacb. 7. 2. Tob. 4. l9.Eocli. 
37. 19. Luc. 16, 29. 

Consnlendi non sunt divinl. Yet magi, rel incan- 
latures. et arioU. Levit. 19. 31 1 20. 6. Deut. 18, 1 1 . 

1 Keg. 28. 7. 9. 3 Reg. 22. 6. 4 Reg. 1.2, 6tS. 13. 

2 Par. 18. 5. Dan. 2,2 1 4. 5 1 3, 6. 
CONTHISTAHE Spiritum sanctum. Epbes. 4. 

SO. 

Contristari ad poraitentiam oommendatur, 2 
Cor. 7. 9. 

cbxTRITIO Tcra praedicator. Jerrm. 7, 3. 
Mallb. 3. 2t4. 17. Luc 3, 3. 8t 13. 5 t 24. \7. 
Actor.2.38t3. 19t 8, 22t 17. 30t20. 21 t 26. 
10. 

Contritioni vene promittitur remissio s*^ Te- 
nia. ncMt 4. 29 1 30. 2. 1 Reg. 7. 3. 2 Par. 7. 14 1 
30. 6 1 34, 26. Job 22. 25. Prov. 28. 13. PmL 31. 
5. Isal. 1. 16t 30. I8t45. 22 1 55.7 1 39. 20. Jerem. 
3. 10. 17 1 18.8 1 29.12 1 31. 18.20. E/edi. 18. 21. 
27 1 33. n. Osee 14. 2. Joel 2. 12. Jun. 3. 8. Zacli. 

1.3. yalach. 2.7. Eccli. 17. 23. Luc 15, 18. Actor. 
3. 19 1 26. 18. 20. 

Cootritio qnvrenda et amuleclenda dum sani 
sumiis. Krcli. 17, 24 1 18, 25. 

Contritioni<« vera^ exenipla. Jnd. 10. 15. 2 Reg. 
12. 13 1 «4. 10. 17 2 Parai 12 6 1 33. 12. Jon. 3 '. 
Judith 4. 8. Matlh. 26. 71. Luc 7. 37. 44 1 15. 18 
1 18. 13 1 19,8 +21. 62 1 23, 41. Actor. 2. 37. 

Contritionis ialH« exempla. Gen. 4. ISt^. 38. 
Eiod. 8. 8 1 9. 27 t 10. 16. Jos 7. 20. Jud. 1.7. 1 
Reg. 15. 24. 30 1 24. 17. 3 Reg. 13. 6 1 21 . 27. Sap. 
5. 3. 1 Mach. 6. 12. 2 Mach. 9, 12. Mattli. 27. 4. Act 
8, 13. 22. Hebr. 12. 17. 

COOPERARI gratis Dei. Tide JUberum arbi- 
trium, 

COR, siTe Tolontas hominis a Deo pro facto ac- 
ceptatur. Gen. 4. 4 1 22. II. Exod. &5. 2 1 35. 5. 
DeuL 19, 5. Matth. 15, 8. Marc 12. 41. Lnc.2|. I. 
SI Cor. 8. 12. qusre FolunaU profaeto. 

Cor mundatnr et saoctificatar per Cbristmn , 
Psal. 50, 4. Joan. IS. 10 1 15. 3t 17. 19. Actor. 15. 
9. 1 Cor. 6. II. Epbes. 8.26. 1 Petr. I. 22. 1 Joan. 
1.7 + 3.3. Hebr. I.3t9.l4t<0. l4tlS,l2. 

CORNELIUS centnrio convertitur, Ador. 10. 
3.44. 

CORON A Titv, 4 Esdr. 2. 43. Sap. 5. 17. 2 Tim. 
1. 8. 1 I etr. 5, 4. Jac. I. IX Apoc. 2. 10. 

CdRREPTIU fratema. Genfs.S7. 21. LeTlt. 19. 
19. Psalm. 140. 5. Pror. 1. 20 1 9.7 1 10. 17 1 12. 1 
tlS.ltl3,Slt17, I0t24.25t25, I2t27.5t 



INDEX BIBLICUS. 



28. 2'^ 1 39. I. Eode. 7. 6. Ecdi. 19. 15 1 20. 1 f M, 
7 1 32, IS. Osee 4. 4. MatUi. 18 15. Luc 17. 3. Ga- 
lat. 2, II t6. 3. 1 Tim. 5. 20.2 Tim. 2.28.Uebr.S. 
15. Jacobs. 19. 

Corrqilio implorom est piifl in timorem et OMi* 
tionem. Tide /m|7<on(m« 

Corripieoi alterum qualis esse dcbeat, Mattb. 1. 
S. Luc 6, 41. Joan. 8. 3. 1 Tiro. S. 2. Tit. 1. 6. 

CREATOR omnium remm Dens. Gen. I, i. 
Exod. 20. 11.1 Par. 29. 10. Psalm. 88, 12 1^. 5+ 
115. 15 1 130, 2 + 123. 8 1 145. 6. IsSl. 57, 16 + 40. 
28t42.5t44,2lt45. 12 + 48, 1St51. l3.Jerem. 
10, 12 132 17 1 "(1. 15. Zacb. 12. 1 . Jon. 1 . 9. Eodi. 
1, 8. Barnch 5. 52. Halth. 1 1, 25. Joan. 1. 3. Ador. 
4, 24 1 14. 14 1 17. 24. I Cor. 8. 6. Epbes. S. 9i 
Colossal. l6.Hebr.l.2.10tS.4tll.7.Apoc4, 
11t10.6t14.7. 

CRESCKRE in sdentia. Ephet. 4, 15. Coloas. I. 
10. 1 Petr. 2. 2. 

CRUX et tribubtio omnibos pie Tiventfbos. 
Gen. 4. 8 1 27. 41 1 37. 18. 2 Reg. 16. 5. 13. Ecdi. 
2. 1. Psalm. 35. 20. ProT. 24. 16. Matth. 10. 16 '. 
1 12. 14 1 16. 24 1 24, 9. Marc 13, 9. Luc 14. 21 
1 21. 11. Joan. 1.5. 90 1 16, I. Actor. 9, 25. Gal. 

4. 29. 1 Tbess. 3, 5. 2 Tim. 3, 12. 1 Petr. 4. 1,12 1 
5.10. 

Crux a Deo imponitur ad nostram utilitatem, 2 
Reg. 7, 14. Jobs. 17 + 53, 16 ProT. 3. 11. Jerem. 
46. 28. 1 Macb. 6. 12 Tob. 2. 8 1 12. 13. Judith 8. 
22. 1 Cor. 11. 31. 1 Petr. 4. 17. Hebr. 12. 5. Apoc 
3. 19. 

Per crucem et res adTcrsas pertingimus a<l 
cognitionem Df^i. et ad stemaro idoriam. txod. 

1. 12. 2 Paral. 33. II. Jud. 8. 15. 21. ProT. 6, 25. 
Matth. 7. 24. Luc 24. 26. 46. Joan. 12, 23. Actor. 14, 
21. Rom. 8. 17.2Cor. 4. 8, 17 1 3, 1. FhiUpp. 2. 8. 
2 Tbess. I *. Hebr. 2. 9 1 12, 2. 

Crux patienter est et Ucto animo ferenda, Mattb. 
S, lot 10, 38 ^osm. 13. 20 1 16. 35. Actor. 5, 41 f 
16. 23. 2 Cor. 8. 2. Colos». 1, 24. Uebr. 10. 34. Jac 
1.2. 1X1 Petr. 4. 12,16. 

In cruce et afllictione consolatio. Job 3. 17 *. 
ProT. 18. 12 LmL 26. IX 19. Thren 3. 28. Matth. 
5. 10. Joan. IS. 90 1 16. 20, 33. Rom. 8, 18. 1 Cor. 
10. IS.2Cor. 1.4. 8. 

Per cnirem experitur nos Dominns . Judith 8. 
21. Ecdi. X I t 27. 8. ProT. 17. 3, Sap. 3, 5, 6. 2 
Tbess. 1 4.1 Pdr. 1.7. 

CULTCS net Terns reauirit preter opus exter- 
num etiam afTectimi hominis internum. DeuL 3,20 

6.5t10. I2t1l, 13t26,16t28,47t30,XJos. 
2. 5. 1 Reg. IX 20. Eccles. 7. 31. tsai. 29, 13 1 64. 
11. Matth. 15.8t22. 36. Joan 4. 23. 

Cultns rxtcmus Deo grains. Tide C<trrmoniar„ 

CTRUS rex Pe< saram perroittit captiToslsraSli- 
tas in Judaeam redire, 2 Par. 36. 22. I Esdr. I, |. 
5 Esdr. X I. restlluit eis Tasa quondam a Nabu- 
diodonosor abUta, I Esdr. 1 , 7 1 5, 1 L Danid, I , X 

D. 

DiEMONESexpelluutur. Matth. 8. 16. 31 1 9. 35 
t IX 22t 17. 18. Luc. 4. 35t 8. 2,28 + 9, 42 1 10. 
17 1 15, 10. Actor. 5, 16 1 8. 7 t 16. «*• diam per 
makM, Mattb. 7, 2X Marc 9, 58. Luc. 9. 49. Actor 
19. IX 

Daerooues agnoicant et crethmt Deum. Matth. 8. 
29. Marc. 1, 24 1 5. II 1 5, 7. Luc 4, 54, 41 1 X28. 
Ad. 19. 15. Jac X 19. 

Dvroooibus immolare netas, Lcrit. 17. 7. Deut 
5X 17. 2 ParaL II, 15. Psalm. 105, 57. Bar. 5. 4. 1 
Cor. 11.20. 

DAGON idolom Philisthinonim , Jud. 16, 93. 1 
Reg. S, X 1 Macb. 10. 83tll. 4. 

DAMASCUS metropolis Syric Tastatnr a The 
glatb Phalasar, 4 Reg. 16. 9. ooDtra Damascnm 
prophdia, IsaL 17, 1 f 8, 4. Jerem. 49. 25. Amos 

' DAM5ATIO dena quae parata est diabolo et 
omnibos iropiis. Sapient 5 '. Job 10, 22 1 36, IX 
Isal. 24. 21 1 30, 35 1 66. 24. Dan. 7. II. Matth. X 
l2 + S.29tX12,99t13,80tlX8t22'<St21» 



t 



mUEX BIBLICUS. 



SlfSS^ Jl, 43. Mare. 9. 47. Uie. S. ITf l«. 23. 23. 
Mr.l6.2r. 2 Tben.!. 8. 21>ttr. 2,4. Jod.f. 
Appe.l9.3»t20. 10t2f,i. 

DM fliwJacob, Gcnef.SOv •.tribviDflD querit 
•Upoatesstooem. Jud. 48. l.piignaioootraLcieoi, 
cttnM t m, Jos. tf. 47. 

DAI«Sl appdtotor Baltann-. Daniel.1.7. inter- 
pKMnr fOniiNi. 2. M f 4. 7. f 1. 18> 23 eunsltlQi- 
tvcnberoator toiius regni Babel, Daniel. 6, S. 
p ro jb l iw ia laoam leonam, 6. M. libeiiit Suian- 
m, 13. 51, 60. 

DARBindiwqaanaocipere,EocU.4,96. Actor. 

nHHiiin sine aoeeptione peTMmaratn , inaiime 
Ukn 4aiiie»tiGii AM. BrcT. 7, S8 f «St 8 Matlh. 
a. 42. Lbc & 30. Si. Ron. 12, f S» Gai. 6, 10 ; viile 
'waittiya/T. 

DARIUS fillns A voeri. Daoid 9 5 ocoopat re- 
(BBD laM, 6, 1« tmpbMD tefem slatuk 1^ 2. pne- 
MM reffiotn oanffvitini, S Ksdr. 5, 1. 

Dvi» rfBovat msndatain Cyri, 1 Esdr. 0. 1. 

Darin caedttvabAlexandro rege Macedonis. 
iMacbl.l. 

David filiiis Isal (qni Jesae apneUatm*, Haith. 
*<';a Srfmaele nogftnr. I Reg. 16. 45. rnt'-rliH it 
inam. orMnii et GoUatb gii^antetn, 47. 34. 49. 
paciicitar com Jonatluu 42, Vf 20. 8. 46, .23 f 23. 

44. auBducat panet proposltionb, 24, 3. ttimulat 
'■KntaiQ coram Achis rege, 24. 43. fu^^it cum 
ptre et matre in Maspba, 22. 3. pnrcidit orani 
cMMriit SaOL 24. 8. mUiit ad Nahal discern Ju- 
tao. is, 3. toUi: iMntam SaQlis. 26. 44. fiigit ad 
Adib rf^^em Geth , 17. 2, ungitar in Hebron in 
r^Son Judi. 2 Reg. 2. 4. pMritqne eum regem 
OBivmM brail, 2 fieg. 5, f. 4 Par. 44, 3 f 42. 38. 
{nUveriNm Jonatfia. 4 Reg. 23. 47 et SaOlb. 
24.24. committit adulteriuin et faomicidium , 2 
^44*. pcniiet e«a Mccati. 42, 13. fugit a fade 
^ m Abialom,45. 44. libarit aqoani Domioo. 23 
*«- recent populum. 24, 2. emit ab Areuna 
^^. 24. 24. ooasiUtKD ci^it de Jomo Dd cdi- 
f^ida. f Par. 17. 4. confltRoitoperarios ft archi- 
kao«,23*.24M5*.28*.27-. relinaiifit Bihf toc- 
^'^XNtwSaloinoiianflioro.SReg. 4.30. inoritur 
tt icpelitnr. 2 40. Ador. 2, 29 f 43. 36. comiuen- 
*«w. EccB.47.2. 

i^«id ciiirlttialte (qni ett Cbriatas) promittltor, 
knm.»,g. aaodh 34, 24 f Ifr, 23. 
Davidis ftUot appellatur cbrftsfus, M.»tth. f '. f 

45, at a. 45. tUxe. 42. 35. Luc. 20. 41. Actor. 
>. ft t (3. 22. 2 ToDotb. 2, 8. Apoc. 5. 5. 

DEQlf ARUM imi et decirox. Gen. 44. 20 1 28, 
5 Lcvit 27. 10. Nom. 48. 2l . 28. Deur. 42, Of 44. 
» t>8. 41 4 Reg. 8. 45. 2 Par. 34. 8. 2 Esdr. 10. 
Ufkr. 7. 2. 

.Mmr debeomr sacerdotibus. Dent 48, 3. 2 

«r.3l.4. Vide Saeerdoiet. 
DemcATio t«npB, vel attariam , 5nroer. 7, 
0. 44. 84, 88. 3 Reg. 8, 28, 63, 65. 2 Par. 7. 5. 9+ 

}^t. 4 F4dr. 6. 16, 47. 2 Bsdr 42. 27 3 Ewir. 7. 7. 

^^^* 4. f Mach. 4, 56, 87. 99.2 Macfa.2.9. 
41 a. 

pEMCTRirs 6liaf Selead exercet tyrannidem. 
:"*iL7. i.ioidiMliiireonpiteiim Jooatlu, 40, 
'»' "^ ictm vMat. 41 . 851 

Dcwtriot aartOber aegotiam facesait Paolo, 
A€tw 19. 23. -M>™ 

l)mACno, Pkalra. 44. 3 f 400. 8. Bedet. ft, 
». Prw. 10. 48t 41, 43+ 46. 28 f 20. 49 + 26, 20. 
*«■. 4. 88. 2 Corlotb. 49, 20. 4 Petr. 2, 4 , 42. Jac 

^.PS* «t omaipiilent.etjUliH apod eirni eat im- 
(Mle.G«iet. f7, t f 18. i4tS5, 44 143. 44t48. 

i ;!!?-i'» **• * "«8- <*. « a »•*«•. 44. 1 1. sau. 44. 

^^B*^ «»*I. 49. lO-. 1 46. Of 90. 2 1 59. 4 . Jer. 

? SF* ^^*^ *• ^ ^^^ <*• K- Marc. 9, 23 1 

X'«»»t44,38. Uw. ♦. 37 1 49. ». Epbea. 3. 20. 
«.T.t4tl».6, 
«- **— J^r^dt^tafaematDroanaYolDtrtatit. 
2!^3»t98^ tOi Deot. 8. 48. 4 Reg. 9'. Sa- 
R"!* «J T«k. 7, 42. Job St 6 1 42. 15. Paalm. 
^■tt4SbStt2i,I.Prov 10, 22t 46, 4, Of 19, 



i. Kzecb. 

24,27 + 
«h. 6, 4+ 
m.4.47 + 
I. 8. 27. 4 



IfD 

24t20.24t24.1.3O Etrles. 3. 15.Isad.26. 46t 

43, 7. Jerfin. 40, 23 f 27, 5. I>an. 2, 24 + 5. 48. 
Matth.6,35t44,26t20. 44. Luc. 42.34. Joan. 8, 
47. Rom. 9. 48. 2 Cor. 3. 8. PhiL 2, 13. Hebr. M, 
21. Apoc4,44. 

Deus AM pater omnium Hddirnn ipsi obtempe* 
rantium. Deirt. 32, 6. Psalm. 402, 43. Pror. 4, 7. 
Jerem. 3. 4, 44. 49. Md.«ch. 4, 6. Matth. 6, 9 f 48, 
44 1 23, 8. Luc 41, 2. Joan. 20. 47. R<»m. 8, 45. 1 
Gor. 8,6. 2 Vxft. 4 . 3 + 6, 18. K|Aet. 3. 14 f 4, 6. 4 
Tbe».1,S.2TlMS9. 1, 4, 2 1 2, 16. 

Dei >a est verax et fidelis. Exod. 34, 6. If am. 23. 
49. Deut. 7. 9t32. 4. f Reg. 45. 20. Isal. 40. 7. 
Joan. 3, 35+ 8, 26. Rom. 3. 4. 4 Cor. 4,8+ 40, 43. 

1 Thesa. 5, 24. 2 Theas. 3. 3. 2 Tim. 2, 45. Tit 4 .X 1 
Joan. 1, Of 8. 90. Hebr. 20. 25. Auoc. 3. 7, 44. 

Deut est iu t>asentia onus, prae^r quem non eat 
alios. Exod. 3. 44. DeuL 4.55t6. 4 17. Of 40. 
17 1 32, 39. 2 Reg. 7, 22. 3 Keg. 8. 60 f 48, 54. 1 
Par. 49. 20. Sap. 42. 43. IsaT 57, 46 f 43. 40 f 44. 
6. 24 1 43 *. 1 46. 9. Osee 13. 4. Tub. 8. y>t 15. 4. 
Erdi. 36. .1. Marc. 12, 29. Jaan. 47. 3. 4 Cor. 8. 6t 
42, 6. Galat 5. 20. Ephes 4, 6. 4 Tim. 2, 5. 

Deiis est trinus in pemonis. et onus in essentia. 
Vide TrinHas. 

Deus a*temu8 est, nee pHndpiom bab«>t, nee 6* 
nem 1 .ned est ipse princfpiiun et fims. Genes. 24, 
33 Exod. 45. 48. Job 36, 26. Isal. 44, 4 f 45, 40 + 

44, 6 t 48. 42 t 57. 45. Dan. 7, 9. Roni. 46, 26. 
Hebr. 4 , 8. Apoc. 4 8, 47 + 21 . 6 1 22. 45. 

Deusnovit. audit el videt omnia. Ex<>d.5, 49. 
Num. 42. 2. Deirtl 34, 24. 4 Reg. 2. 3 f 46, 7. 2 Par. 
46. 9. Job44,6t 22,44 1 28,24 t34.4t 42.2. Hsal. 
7, 10 1 52. 45+ 57. 40 + 8«. 8t 450, 8. Fr«w. 5. 24 + 

45, 5. 44 1 24. 42. IsaT. 29, 15t 40, 27 f 48, 4. Je- 
rem. 4, 5+ 7, 44 1 47. 10 1 28. 24 + 52. 49. Kiech. 
44.5. liocli. 46, 4>t 17, 43 + 25. 27t59. 24, 27 
40,9.Sap.4, 40.2Mach.9,5t42,2>. Mattb. 
21. 2. Marc.2.8 + 44. 45. Lnc.22. 40. Joan. 
45, 24 + 46, 30 fit, 47. Act. 45. 8. Rom. 
Tbessai. 2. 4. 4 Joan. 3, 20. Hebr. 4, 43. Apoc. 2. 
23. 

Deum nemo ? idere potest . Exod. 35. 20. Deut. 
4, 12. Joan. 1, 48 + 6. 46. 4 Tim. 6, 16. 4 Joan. 4, 
42. 

Deos et divina omnia non pmsont hnmana in- 
dustria aut ingenio comprebf'ndi, Exod. 33. 20. 3 
Reg. 3. 5 Job 32. 8. Psalm. 95, 40 f 448 *. + 442. 8. 
Isal. 42. 22 + 54, 43 Mattb. 14. 2>( -f 43. 4 4 4 4ft. 47. 
Liir. 8. 40 1 40, 24 + 24. 44. Joan. 1 . 40 f 5. 3 f 6, 
44. 65 + 44, 8. 47 1 17. 6. Actor. 46. 1 4. Rom. 4 , 19 
t41.33.1Cor.2''.Galat. 1,11.1 Tim. 6. 46. Apoc 
3.7. 

Deos est Immensus et indrcomscriptus. 3. Reg. 
8 27.2 Haral 2,6 tO' 48. Job 44, 8. Psalm. 138,7, 
40. Isd 6.3 1 M, 4. Jer. 25. 24. AmosO, 2. Sap. 4,7. 
Matth 8 35. Actor. 7, 48 f 17 24. 

Deus leslatiir se Deum . id est. salvatorem et 
ronsolatnrem Israelis . oinniumque eorum qui rite 
ipsiim cohmt el Invocant. Gen. 47, 1.7. Exod. 6. 

2 + 20.2 + 29. 45. Ler. 26. 44 Psalm. 47. 5 + 4!>, 6. 
Ua, 50, 19. Jerem. 51, 55 1 52. 58. Execb. 57, 25. 
Joan. 10. 47. 

Dens est Domlnnsae orefltor cell et terrae; vide 
Creator. 

Deos nihil eorrnn qo« fecit, odtt. Sap. 4 4 , 25. 

Deus esr judex totius mundi, reddens unicoiqne 
merepdem pro merito. Gmfu 18, 25. Dent. 40, 47. 
Job54 44. F8alm.7,9t64, 45+93.2 + 93, 45. Isal. 
11.5. Eccli. 55.22. 27. Jerem. 47. 40 + 25. 44. Matt. 
16. 27 1 25. 51. Actor. 17. 51. Rom. 2, 6. 2 Tim. 4. 
8. Hebr. 12. 23. 

Dei miserioordia. palientra. eharitas. saplentia, 
▼erbum ; qwere suto qu;pque lods. 

Deo soli atlributa. subinde In scripturis et alls 
pTOotnmnnieationemtrifouuntar, ut Tocabulum, 
Deus. soli Deo tribuilur.DPOt. 6. 4 f 32. 39. 1 Reg. 
2, 2. Psalm. 88. 10. 2 Mach. 8, 38. Marc. 12. 28u 
adiis tribiiitnr.Exod. 7, 1 f S. 8. 1 Reg. 28. IS. 
Psabn. 46,10^81.6. 

Drus K>liis boons, Mattb. 19. 7. tnc 18. 19. alUs 
triboiturbooitaa.GiDes.l,31t5t6t49. 15.Nom 



Sim 

14.7. 1 Beir.29.aaReg.l8.27. 1 Pana.».8.Tob. 
IS, 8. Jud.72. 12,14. Psalm.liO,«0 1 <46.f .Pror.lS. 
att 22. 1. Bode. 7. 2.Sap. 8. 19. EodL 14.5. Jer. 
7, 3. Mitth. 7. 17. Marc 9, 50. Loc 8. 48. 

De«jt tolos sinctut. I Rex . 2. 2. aliis fanctitat tri- 
buttur. Exod.5. 5t <2. 16 i 22.81 f 28. 2 129.29, 
SI 1 30. 29 1 55, 2. Lerit, ffl, 44, Num. 16. 5. Deat 
6. 7. Jot. 5, 15. S Rec. 82. 9B 4 Rec. 4. 9. Judith 8, 
29. Psalm. 8, 8. MatOi. 7. 6. Rom. 7. 12. 

Dens sohis fortts. I Reir. 2. 2. aUis forUtndo at- 
tribata. Geoes. S2.28 f M, 14. Psalm. 83, 8. Cant. 
S. 7. Isal. 19. 14. Jemn. 9. S3. Matt. 12, 29. Marc 
8. 27. Luc 14, 21. Uebr. II. 34. 1 Petr. 5, 9. 

Dens solus justus,2 Macfa.l . 25. alii quoqoejusti. 
Genet. 7. 2 f <9. & Pufm. 35. 16 1 36. 29. 30. 
ProT. 8. 8. Sip. 8, 16. Matth. 1, 19 f 10. 41 f 23, 46. 
Lucl.6. Rom. 1.17. 

Dftts solus plus, Apoc I5y 4. alii etiam pii. I 
Petr. 2. 9. 

Deos solus beatns, I Tim. 6, 13; 

aiilbeaU,Geiies.30, l3.Psalm.l.lt32. I.2t 
40. 1 1 118. 1 1 126. 1. Matth.5 '.f 16, 47t24, 46. 
Lncl. 45tl4. 14. Jacl.l. 

Deus solos potens, I Tim. 6, 18 ; 

alii potentcs. Ezod. 18. 21. Psalm. Ill, 2. Luc 
1, 82. Actor. 8, Vf 18. 24. 

Deus solus immortalis. 2 Tim. 6. 16 ; 

aUis tribuitnr immortalitas. Sap. 1. 15 f 4, 1 f 
S,I7. 

Dens Eacit rairabOia solus. Psalm. 71, 18 f 135, 
4.EGcles.ll.4: 

alii qnoque fadnntmirabOia. Deut 34, 12. Ecdi. 
31. 9 1 48. 4. 15. 

Deos solos norit arcanas animi cogitationes. 3 
R^. 8,39 2 Par. 6, 20; 

alii qnoque nofemnt, I Re^. 9. 19. 4 Reg. 5, 26. 

Deus solos peccata remittit, Luc 5. 2l.dimit- 
tnnt et attl. Mattb. If., 18. Joan. 20. 23. 

Deo soli honor elgloria. Psalm. 113. 1. Isal. 42. 
8. 1 Tim. 1,17; 

aliu quoque tribonntur. 4 Reg. 14. 10. 2 Paral. 
17. 5. PsaL 149. 9. Ecdi. 31. 10. Luc 14, 10. Joan. 
8,44. 

Deus solus adorandus, Exod. 20. 5. Lcrit 26. 1 . 
Deut.5,9. Matth. 4. 10; 

alJb adoratio tribuitur. Genes. 18, 2; vide ^do- 
ratio. 

Deo soli serviendnm. Deut 6. 13 f 10, 20. 1 Reg. 
7,3. Mattb. 4. 10. Luc 4. 8; 

aliis etiam post Deum senriendum. Genes. 23. 
23t29.20t47,25.ITini.6.2. 

Deus ciijus mah sH causa, et cqjus non sit; Tide 
Malum, 

DlA.BOI.DS stndet semper perdition! hotninum. 
Genes. 3, 1 M ParaUp. 21. 1. Job I '. 2 *. Zadi. 3 
1. Matth. 4, 3,9t8. 28t 13, 19. Luc 8, 12 f 13.9. 
14 1 22. 31 . Actor. 5, 3 1 13. 8. 2 Cof intb. 4, 4 1 1 1 . 
14. Rpbes. 6. II. I Thess.2% 18. 1 1'etr. 5. 8, Apoc. 
2,10+12,9120.7. 

Diabolus non plura potest quam d Deut permit- 
Ut. 3 Reg. 22. 2I2 Paral. 18. 20. Job 1, 12 f 2. 6. 
Matth. 8. 31 . Marc. 8. 12, IS. Epkes. 2, 2. 2 Tim. 2. 
28. Apoc 20. 7. 

Diabolus pater et princeos momli omnlumque 
hnpionim. Matt. 4. 9. Luc. a, 6. Job 41, 25. Joan. 
8 44t 12. 31 1 14. SO 1 16. II. 2 Cor. 4. 4. Epbes. 
2.2t6.l2.Colots.2,l5. 

DiaboU imperium per Christuro sublatum. Genes. 
3. 15. 1 Reg. 17 *. Job 26. IS. lsaL9. 4 f 14 8. 12 1 
27. 1 1 52, 3. Zach. 3, 2. Matth. 12,29. Luc 40. 18. 
t II, 22. Joan. 12. 31. CoL 1. 13 1 2. 15. 2 Tim. I, 
10. 1 Joan. 3. 8. Uebr. 2. 14. Apoc. 12, 9 f 20, 2. 

Diaboli 61U, Joan. 8, 44. Act. 13. 10. 1 Joan. 3.10. 

DIACO.M, AcC 6. 3 1 91. 8. Philip. 1,1. 1 Tim. 
3.8. 

DIANA ooUtur Epbesi,etin univerui Asia* Ac- 
tor. 19, 27. 

DIES noTissimi, et Jodidum extremum, I Reg. 
2. 10. l'salm.95, IS Isal. 2. 10, 19 f 13.4,6, I3t26. 
2lt 27. It 30, SO +66. 15. 24. Jerem. 30,23.DanieL 
7. 9. Sopbon. 1. 2, 14. Malach. 4. 1. 4 Rs«lr. 2. 27 f 
l3.S2.MaUb.l2. 36 1 13, 41.49 f 6.27t24'.i 



UiDEX BIBUCUS. 



25. 31. 42. Marc 13*. Luc 17. 24. S4>. Ador. f , tl ( 
3, 20 1 17. 31. Roman. 2. 5. 16+ 14. 10. ICor. 18*. 
2Cor.5,IO.IThess. 4.l6t5. 2.2Tbess. I. 7 + 2. 

1. TiL 2, 13. 2 Petr. 3. 13. Hebr. 9. 28. Jnde 14 
Apoc 1, 7 1 20. II. 

Dies Domini. Isal. 13, 6. Jerem. 30. 7. Amos 5 • 

18. Joa2. I. 31. Sophon. 1. 14. Malacb. 4. I. 4 
Eadr. 2, 27. PhiL l,6t 2. 10. 1 Thess. 5. 2. 2 Tim. 
4.8. 

Diet Domini ethora nullicognita, Matth. 24, 56. 
50. Marc. 13, 32. Lucl7, 24. 50. Actor. 1, 7.1 Thess. 
5. 1. 2 Petr. 3. 10. Apoc 3, Sf 16, 15. 

Dies pro anna. Num. 14,34. Czech. 4. 6. 

DILhCTIO Dei erga snot. Exod. 20, 5+ 34. 14. 
Deoter. 4. 24 + 6. 15 f 7, 8. Jot. 24. 19. Prov. 8. 17. 
Ecdi. 4. 18. J6rem.SI,3.Joan.3. 16+10,11 1 IS. 
1, 18 + 45.9t 16, 27. Rom.5. 8.GalaL2,2l. Epbes. 
3.19^5.2. 

Dtligendus est Deus soper omnia. Genes. 22, 2. 

9. Exod. 20, 6. Deut. 8. 10 + 6, 5 + 10, 12t II, I, 
13, 22 1 30, 6. Jos. 22. 8. Ecdi. 7, 32 1 34. 19 + 47. 
II. Matt 10. 37 1 22. 36. Marc 12. 30. Luc. 7, 47 -f 
10, 27. Joan. 21, 18. Rom. 5. 5 f 8. 28, 33. I Cor. 
10. 21. 1 Joan. 4, 47. 

Dilectio: lideCharitas. 

DIN A fiUa Jacob. Gen. 30, 21. Tiolatu^ a Sicfaem. 
can. 34a 2. 

inONYSlUS AreopagiU cooTerUtnr. Actor. 17, 
34. ^^ 

DISCORDIA TiUnda. Pror. 6. 19 f 10 . 12 + 13 
I8t 16.28 1 17. II 1 18, 6t 30, 33. Matth. 12, 24% 
Loc II. 17. 1 cor. 14, 33. Galat 3. 15. 2 Tim. 2. 
2S. 

DIVIM; vide IneataatMreg. 

DIVITES quomodo se erga pwperes habere dc 
beant Lev. 25. 33. Deut. 18. 7. 10. Job 31. 16. 
Psabn.61. II. Prov. 14,31 +17.5+ 19. 17 + 21. 13 
+ 22.7t28.27t30.7. Ecdes.11.1 EccU. 4. 4t 
IsSfll. I0t29. 12 + 31. 8. Isal. 23. 18. Matth. G. 
19 + 19. 21. Luc 14. 13 f 16 *. f 18, 22. Actor. 2. 
45 T 4. 34. 1 Tiio. 6. 18; vide Eleemosyna. 

Divitiamm vanitat et contemptus, et quemad- 
modum in divitiis non sit sperandum. Psalm. 3K. 
7t48'.t51. 9. ProT.10,2t4l. 4.28 + 45. 46t48. 

41 + 22. 16 1 23.4t28, II t30.7. hUxlea.3.9. 12t 
6. 1 Isal. 2. 7. Jerem. 17, 3. II +22, IS. l-:zedi. 7. 

19. Sophon. 1.18. Ecdi. 5, 1.10 1 10. 10+11.7 + 
14. 1 + 31. 3. Matth. 3. 22 1 19. 21. Luc 8. Uf 12, 
IS. I Tim. 6. 9. Jacob. 1. 11. 

Contra dirites hupios. 1 Reg. 25. 2. Job 20, 19 
t27'. Prov.23. 4 128,8.20,27. Ecdes. 6, 1. Isal. 
5. 8 1 32. 9. Jerem. 15. 13. Amos 6. 1 f 8. 4. Uab. 
2. 5. Loc 6, 24 1 16. 19, 24. Jac 5. 1 ; vide Jva* 

DOCTRLNA apostolicascriptaetnonscripta fir- 
miter tenenda. Rom. 16, 17. Galat 1.8, 11. 2 Thess. 

2, 15.1 Cor. II, 3. 34. 
DoctrinaapottolorumestCbristidoctrina. Luc. 

10, 16. I Cor. 14. 37. 2 Cor. 2, 14. 17 + 7,20. 1 
Thess. 2. 2, 13. Galat I. II. 

DOEG iK^rvut Saaiis prodit sacerdotem Abi- 
melech. I Reg. 22, 9, 18. caedit sac«rdotef Domini. 
22.18. 

DOtUS. Jerem. 9. 6. Psahn.34.20+9.28. Pror. 
12, 17. Marc 7. 22. Act 8, 1. Rom. 1. 29. 

DOMIM et Domini erga servos et andOat to- 
taroque ramiliam oflldum et poteslat, Exod. 21 . 2. 

20. 26. Lerit 19. 13 + 25, 58. Deot<$. 14. 21 f 15. 
12. 16 + 24. 15. Job 31 . 13. Pror. 29. 49. Jer. 34. 

9. l4.Ecdi.7.21t33.3lt42.l6.Epbes.6,9 Co 
lots. 4. 1. 

DOUOS xdificata s^per petram. firma manebii. 
Psahn. 45, 2. Matth. 7, i4t 16, 18. Luc. 6. 48. Rom. 
8,35. 

Domus corporis nostri. 2 Coc. 8. 1. 2Petr. 1. 14. 

DON ARIA recipere. sit nt prohibitum. Genrs. 
14, 22. Exod. 18. 21 f 23. 8. Num. 22. 18. Deut 10, 
17 1 27. 23. 1 Reg. 8. 3 1 12. 3. 3 Heg. IS. 7- 4 RcR. 
5. 16. 2 Par. 19. 7. Job 15. 34. P^abn. 1 4. 5 f 25, 

10. HroT. 15. 27 + 17. «5. Isal. I.25t5,23t 33. IS 
1 45. 15. Krech. 13. 19 f 22. 12. Danid.5. 17. Mich 
3. 1 1 . Ecdi. 8. 3 1 20, 31. Actor. 20, 35. 



INDEX BIBUCUS. 

w FdlcbpneCectl. audit docltf- 



iFau^ Actor. U, 3 



m I Res. », 13. ta. Pro', ao, 1 1 3f . I7t as. 

!. TtS8.l3. 



i.ll.a3t32.(St2t.T 
Id. 9, 3. Oms 4. II. J 



4. Sip. 2. T, 
1in.lll5.l 



I ■acli.l«.l6.Lncl3.«tai.51. Hoi 
Car.S.lftfS.IOtlS.31 G*t>t. 5 31. Epan. t 
liLinn«.S.T. I Tlai.3.S.Tit.l,T. IPetr. t, S 
a«br. n. IBiTldc /e(«itJNin. 

OikOiirMn Dd pnmtcaUIul S, II . 33t 3R. I 
Db. B. 1. Jofl 1, 4,S. I Cot. 6. 10 inenUm ilienil 
Pro*. ZS, Si Eodl. 19, 3. lul. IB. I. 7. Oue 4 
■I. ad mdtoan iDOeadll. Froi. 20, I.Epho. ! 



nrOnm dclcclt. Proi. 31 . 4. Habae. 3. (3. id fo- 
nnDiMrii3ieidt)I.ProT. 20, I -1-23. 29. Ecdl. 
», SB, «. Omc 7, S. 

EBHOIf .rtdeMrArM. 

KCCLKtAaccipibirprataaplonulerliU. Dent. 
XL I. Jii«c 10. 3. Judith e, 2t. Pulm. 6T, 17. 
11m>. 1, 10. Jci« 1, IS. I ur. II l« f 14. S4. 

BcdaU icdpitDr pro cnln BdcUum. Kum. 19, 
lit»^*-< Keg. IT. 47. XRm. S, tt, SI. I PiraL 
V;l -. X PxnL I.S. PHlin.3l, 16 + ^. I3t M, 
... .^ _i . -'^yiBtii, - 



t. IS, I a. Ador. a, 1 1 1 a. < 1 10. «- Re 

I Car.«.Sf Il,lft4 •3.3atl4.S. 
B.MtJI.<;t^l3, ».E[Ah.S.13. 

'Eede^ 



IS. IS, 
a Cor. a, 
Philip. 4, 



I. 314 11,3, 



iai pco*lnda, SBu. a. 



lietprxpoittla,SR(!g.8, 14. 



•(.Sfn. IT. Horn. tS, 3. 4 Cor. t, 3 f IB, 
Ovr. a. 3. c^alal. I. " '>^**— — * * ■ ■ n-»- 

^Miolaprc — ' 
Mittb. la. 17. 

EoleilintDiuetTUMUipreflgunlaperanani 
rt Tkbtlcn arcam Vat, Wtus. 8, 1 4. 1 Pelr. S, 30. 
per dilutcai lanBlJiii JeraMlnn. Apoc. 31, I. 
ptr bortuu coodOHim et Iboleni ilsnaluin. Cant. 

?irim. ^ 9. CmL t. IS. taial a'\ Jereni 2.31 
to, 10. Hallh. 30. I-. Hare. 13,1. I.uc. 20, a. 
Apuc 14. IS. penuTon, Lnc. B. I. ptr uie'iam 
rn—frfcinJrnlHD boooi ct nuliif pbco. Ilattb. 
r. perisnini. Uattii. II,3l.perregtiuinca!lii- 



4,ist <aj3t" 

corpns Chriall, Cant. 4. 7, 0, II, 12. 
.4^ 9,23.ICor. \X-It. 

-■Cum iNudlnr ri propagalnr per m. 

DandoOrlDWt.JoaD.I, latl.S.HoiD. B.IStB.a. 

•' 8. Tit. 1,1. 1 Cor. 4. 

IJuaQ.S.9tS,l.ia. 




iho. S, II I, 

-. (3. 18. 

.-MaChrirtl Ptalm.44.II.Ei(!cii. 

, M.1.3Cdr.lf,S.Kphe>.B.lE.Ap<>c^t9.tt3i.tO. 



Om«3.3. 
IBfB, ZI.COi. I. IS t 3, 10. 

, nbn qnaidaiii iimt veri fldrlei, 

I OnMn fJoMine Tlcarlo nibjenll . cujut- 



•i «M^ta|rt Chrialo t)nii|ne t 



ImI. 41. 9. Joan, 10. le. I Cor. II, 12. Bphn. S. t, 
Ecdnlx dant promiltufitur. et pototat, Mitlti. 
ia,l9. (radimtur,Joan.3D.3S.eierceDtur.UatUi. 
■• "—•■^-•-- — mmanicaliatiCenfaiii). 



gulne tno. Act. 3D, 3S. I Cor STlO 1 7. 3S. Epho, 
il, 13. Col. I. 14.1 Pelr. t, tS. Ilebr.9,13. I Juan, 
t,T.Apocl.StS,9tH.4. 

EcdesiarninamDeusprotegiletcuitodU, V.toi. 
13. 21 + 38. 49. LevtI. 36,13, Ueater.T. 20133, 14 
t 31, 3 I El«. S, tS. Ptilm. 90, I. II f 131. 13, 
IhI. 43. 2. Jemn. 46, 31. Uattta. IB, 39 ^ M, 10. 



doann. Num. 30. (4. cadnnlur. et Bunt i 
loiDDi liraB, 2 Ben. 8, t4. delidunt ah lirai 
creanl^albl me™.„< Rf. a. 30. lupcrantur a J 



3 Pai-. 3 

Contra vim 

I3fl,7, 1 - - 



xospropheUa. Niuii.34. IB. Psalm. 
I i + 54, S. Jewm. 49, T. Ihren. 4. 
■ "-"" ■"""■ tW-S. Amot 



, U. 13, .. , , 

, II. Abdle I. f. *l<le fiott, 
BLBAZAB mini Aaron. Bxad 



3,lSt3>.t. I 



ioautNil.juita 

prxceplum Domini. Nuni. 34, IT. comecraluru. 
cerdM. Lot. 8, 24V lit pott mortem patria gam- 
nnu sacerdoi. Num. 20. IB. Deut. 10. B. moritur et 
•epeUtar. Jo). 34, 33. nlliimhah<'t cul Hhineei no- 
mcn eraL Eiod. 8, 31. quem la demortul pitrliliv 
cum (uffldunt. Num. 31, 7. 13. 

KLE ^ZAR nilna Saura ocddlt elepbaotem, quo 
liirulaere procumbeate, IpM oppreniu tuflbei- 

ELEAZABfienlimartiTlmn, '"' " " 

E LEEMOSTN A paupertbus ei 
a3t33. II.Lerit.lg. fotis.is 
7, 10 1 34, IS. 3 Reg. 17, 10.3 
9, 23. Pulni. 40,1 + 81, 4tl(l, 
11,18, 2S-t 14, 21.31 t II. 17 1 
+ 38, 27 1 St. 30. Ecelrt.lt, i. 
jB,49t<a. 7. Daa.4. 39.Gcdl 
St<4 <lt39.l2t3!l.4.Tob. 
9||4.I3. Ilalth.6,3tl0,43't 
LlltS. 11*8,39 + 11.41 + 13, 
31 +19,8 + 21.1. Ador. 4, 42- 
afll.a9t30-35. Rom 12,81 
<*. 3Cur.B.4.ISt9-.Epb«s.. 
IJoan. 3.17. Joe. 3, 13; quxro 

ELI ucerdo* in Slla, I Reg 
pn^mduntur. 3 13. 31. e 
vicibuimorit ■ ■- 

BLIAS . il 

prxacdptum Domhiirii'rtB. tramifj _ ... . 

HFg. 3, )4. laoal aqiiam.2. 30. rerocat porrum ad 
vl'atn. 4, 31. miiiiilat Kaaman i lepra. 9. It. per- 
cudt Sir+lna cxcllate. B. IB. prxiileil renim abun- 
dantlam, T, I. cgrotal. et marllar.lS, II, ID. mor- 
tuum ejoi corpus eidlal mortuum, 13,31. oom- 
mendalur. EccU. IB. 13. 

ELVHAS migna Bt cccui. Aetor. IS. 8. 

EUERE et irendere qnomodo oporteat, (>enef. 
33. 9. 14 + 23. 31 + 33. Isfll.STflZ'. Le*U. 19. 
13,39 + 23.14.46. Drat. 19,4 + 23. 13. 1 Reg. I. 
2f. Ecdl 37,3 + 42 21, ProT.Jl. 1.28 + 16.111 - 
20. 10, B. Isal.33, 18. Jerrm. 33.8. Eiech,l3. 10. 
Mich. 8. K. Uatlh. 7, 2. Luc. 14, 18, I Cor. T. 30. 



a. 



4.B. 



I, quia iiFgabat Judz trai 



.__ . Kachali. 

EPISCOPI, eorum elcelli 
20. U, 26. Luc^f 16 1 31. 16. Jun. 10. 



>. tl. 37, 



, _ , _ _ 14+21, 

..-. _ tMt '1.2't H.» + 20,2a. 

13. 16,19. ICor.S.St*."^'" 



3. 6 1 4, 5 1 10. B + 6, 4. Epho. I , IS + : 
23. 1 Tim. 1. 1 + 4 . 8. 2 Tim. 2. t. IS. 2' 



+ 11.20 + 20,: 
ltl6.l,9.2C( 



INDEX BIBUCCS. 
■ fnVUr pKCMa, bed). 16, SI. 



Al nil urimiigniiu. !3 SI. Refer, tl. It. nuplw- 
I^DT i tntn BN) Ja^oti Ocntt. 9 '. liadl Mmi 
Isnuaii. ^1. 9 t 3B> S' pniccdft mom Jsob 
cum MO f irta. 13, S. OKoblnr man rnbtn Ja- 
cob. S3. 4. in EoD pwrure frahftetur iMifl . 
Deiit. a, 4i fide frfuM. 
ESDKAS •crib! pcoKclMlfair ei Bahjlaaa . I 

e»dr.T,«. ■ — " ■" ■ — " "• 

tW.lwti. 

6.19 ' 

EStmiKB JiuUIiMi . luL n, 
■Ulb. S, B. Luc I ~ " 

ZVA lonnatDr e 



L »A «. e. I Tmb. 



ibu a nbnsio, Lu. 31, M, 

J,. <D.,^,M..i.., nctar. 1.41t2a,T. 

In Kuchariilii noii nmann nbitantli pialipmt 
eODMrntiflnem , •») at venini Uiriaci eorpus ct 
uDgiiii. Hitlh. W. 3& Uirc. U. U. Loo. U, 19 

Kucliirlaliaiii la poblicii M|i|4k»tionlhtn dr- 
eamlertaAvaeme.rniicantum, JW.6.B, 7,(1'. 
10. tR(« 4. S.2He(^6.«.!t,B. 



pilHD, MMib. <T. 14 t kfc IT. MR. 4^ 



.. -, ., .. .4.ITiin. I.M.Tit.S. W. 

ExcWTunnnlciUu eierccDda id wMe M rma n (t 
emntMlailanm Bcdot*. el td oorraetloiwni eim 
VI' eicommunicalar. ) Cor. B, 4. I Tin. 1. 10.3 
ihra.S, (4. alapirltineJiHHlTiB (tat, I Cnr. S*. 

Eioi)llliiiaiilcaIkiiihirti«nBn,Joan,S.Zt, 34 ■¥ 
li.43tlfi.a. 

EiuonunnDi caadiqai In morlbai Hit dactrtaa 
cnriler ecnola admnnllt. nolDiit n>i|il>ccr«. 
i'lDT. 33. 10. Uailb. II, IT. Ham. tfl, t6 I Cor. 
S ■. a Ccr. 3. > a TlteM. 5 '. I Thn. I, I* 1 6, S. 
ITlra-a, IT, 31 t3.S.TIL3. 10. aj*M. 10. 

ExconmiuDlcatl Tilandl , MiuL II. IT- 4 Car. 
r. TIL S. 10. 



. ._ _. .G«».H,lIt*« 

DnLM.I. liif«.3,3l'. 

KXECHIAS Gliui impil Adui ami e«e< m. 
Utara piiu luil . 4 RHtiiai 16, 10 h-anaii lerpea- 
LcB KWBO . 11, 4. drbeii AAiBini>,l>,7. nil- 
lit anJiittii >d lutaa [ira^ietoiB, 19. 2, l>aL Jr. 
-- acrairiii»rl«,4Ile«.ai.l.lul W. 
-'jn^u " 



conoNwIattr. Bed. «, Ifc 



taBib*- 
W.I.S. 



-. , . ... t. IO.U. 

jiiac. i>, ID. LDC. 13, 19. 

FaUA koa> BrrNantJor dlrlHi, »ra«. 31. I. 
■cde*. 7. 3. End). 41, la. It. 

FAIIESetatnonxrahUi.Ccnai.l3.IO + » 
1 1 *1 '■ «i ". 4S ■. 44 ■. 43 -. 47 ■. Em*. W. 3. 
a-^A. M, as-l S, 34. Outb 1. 1. 3 Rra. at, I fU. 
l3.>Bg.«.STt«.i*"»*.wf6,ast«.l 
tU,I.lP<r.«,3ltl^9>aE*l'-' ■I'^'Ib W. 
19. l^I.S.IS.iernn. 14,1, 18, Mt<3>>t 38,17 
1 34, tT. Ein*. 1, 13. 16 t e. *••'*»«• '■ Mno* * 
6. AM.I.«.l»ta. IT. ll3rlli.a4.T. LiiF.4,3>t 
15,1'rActT. lltn,ai.Run.R. S3.3 0wiiMk. 
a. 14 t K.37. Apoeal.e, R t •>. 71. 

FanainWDci,! Ik^.S, l.3P»L U.I. On» 
S," l,t.Ar..n».l4. ^^ 

tW, 23tSI. It 39. <.6. bol. Ill 
>,ar ■■-■^ - 



Kes.l.l>.al.PruT. I 



t ».Eo 



17, )tl>. <0 



Eoin. 3, T. CtcH. T, 33 1 10, n. 'l 

iH 3. ». Log. 13. 37. t3. Actir. II, IS. I 
31. «|>I»B. !• 1. Colow. 3. at, I Tlia. 6. 1 . 
1. 1 Pelr. a, II. 

Actor. 31 34 1 74-. 



. ....ilEHTl'll.iiMladorlriua.Lnit ..... 

16. neuter. IS, S. Mauh. M,«. lUic 1. 19. Luc 
HI. I Cor. 1.1 C ■ " " 

k-BSTAJadw 
rtOePaieka. 

Farisn Pmlrcwn, EmA. SI . 46 1 54, 31. IfuiL 

~ 9»,iMM.ie.9,Jo«i.a.i. Ad a,ttiaie. 

Leill.31. 34. 1)11111.3% 1. 3 



Uirfl. «, » t as. «7. 



Eiod. 13. 16. Lertt. 

■ t 51. 10. 1 Eidr, 

a t f 6. 6. J< 




prolklellUteeiTertuteOeiloia _ , . 

FM.B,*.lirf.ll.a.TlMa.S,13.aMeaJ0t5.9. 

bonrfDn.Gmn. 39. iet44, SL Uw. 6. 3. Bcdl. H. 
M. Jeram. 43, 0. 1 Madi. KL 17. 1 Tim. % T.Br* 
TMate tbeotogka . Sap. I 1 1 1> H Hatac. £ 4. , 
Mm. 1. 13 1 1. 32 1 n. »■ '*">■ 6, H- LUC S, I 
K. Hoai. 3. 1( 1 4. a ft. I . pa ■* Tt»a lonaMa i 
uer diwltaWm . nbac. a, V MaHh. 9. 31 1 IS. 36. 
Hire 1. 31 1 10. SL Luc. 7. SO. R«. 3, 13, lialaL 
B. 6 ■. Uebr. II '. nro Oda BwrUH ahnne diari 
UU, Mtttk.T.K.a. < Colulfe. IS. 3 1 II 1. Ja«. 
3, K. pro ««««« iv TOtO. I Ha. 6. 13. wo ft- 
(hBla. Jac I. 6. 

FIdn AtrtUtt Isfartar . *lda Clmritm*. 

Pldes «in ODE per duriutem operanr.aMlBKB 
TlrMI*eW.H>Ub.9.1,lt. tt t ». 21. UwB. W. 
45.. Luc IB. 43. Jom. I, tl t S. 13, 16, IB t >• >* t 



liNDEX RIBLIGUS* 



r.9f f I. ISf 14, 42f 20. 29. Actor. 3. 16 1 fO. 43 
f fS,#t •«. ^. mam. i 16 1 3, S2. Qal. 3. 8. kphes. 
i7.flelv.lf.6'. 

FldcB nun laeit not ecftot ant secams 4e aeeepta 
pecaloniai mniMi^iie, aat conseaneiuU vita 
Urm. vkle Orfi 

fWes due oj p e r ib a B Bon jmUfteat, I Cortsdi. 
19^ 2. GM. 5, » . Jacob. 2. 21. 

FUMipttctian apti«ttatiir«pMlwiMMB,PkILI ,f . 

fUes est mia, B|ib<-s. 4, A. 

Fkki ^iva ri 6|MraiiCi tribaitur jfitCUIa et sahis, 
G«>es. 15. 6. Marc. 16, 16. Luc. I. 43+ 8. 46 f ». 
41. Joan. 5, 24 1 17. S. Actor. 13, 3S f W, 31. Rom. 
3,llt 4. X 2a 1 5\ 1 40, 1, 16. Pbtt. 5. 9. 1 Petr. 
a;6.HaiH'.4.S. 

Fidel pr«rfieatio id eornm qui pnemn/t ia Sc- 
<ifiia,inKllciiim referenda est , G.<ial. 2, 2. 

PMoR iceiKiliun eCiam res^piciC Oem, Jertm. 
». It. Matth. «, 8, n t 15, ». liuc T. » f 10. S3 
t «7. 16. Joan. 4, 47. Aclor. 10. 3 f 8. 26. 

FIdeics Oem llberat a cominoni perditione et 
iittrwHione impiomm , Genes . 6 '. 7 '. 8 *. 19 '. 
Kiod. 8. 22 1 9. 4. 6. 26t 10, 23 f H. 7. Num. 16 
aa. 2S. 21. JfT. 39, 18. Dan. 6 22. 2 Petr. 2. 7. 

lBideGta«f« )ncrediiKt»4 pmiittir Genes. 19, 1 1 . 
17.26. >'nm II. 21 f 14,2. 11120, 12. Deut. 9, 20 4, 
teg- 7. 2. 17. 4 E«dr. 15, 4. Paaim. 77. 52 EocM. 2, 
II. Mallh. 6, 28 1 14. 30 1 *7. 17. Marc. 16. 16. l4ic. 
I. 16 t 24 . 24. Jo»i. 5, 18, 36 + 6.718,24 + 12, 
48t26,27. Rom. 11.20. H.br.3, 18+4,2+11.6. 
AMC2I.8. 

FILIORIIM olficium ersa parentes. Oenes. 9. 
2It2a.2,7tt7. It28.7t37,14". ExoU. 28. 12 
121. 17. L«viL 19,3.32 + 20,9 + 21,9. Deut. 5. 16 
t2l. W. I8t27.16.iiid. M. 1. 1 Re^.2. 11.18, 22 + 
SL 1 .7 t 8. 1 + 18. 5. 3 Rr«.2. 19. 4 Rr«. 2. 23 + 12. 2 
+ 22, 1. 2«*aral.34.3. Kccli. 3,1. 8+6. 18+7,29+8, 
7.|lt22.5tJ3,18t2^. 10 t32,24. Tob. 4. 1 + 
14.5. Job I, 4+ 8. 4+52. 4 e.Pror. 1.8 + 4.1 + 
«.» t <0, I 1 13. I + 13. 26 1 19 26 1 20. II. 20 + 
22, t5 t as. 19. Mf 28, 24 1 50. 17. Jerem. 33, 16. 
Eapcli. 22. 7. MaUh. 4. 20 f 10. 53 f 13. 4 f <9, 19, 
Mare. 10 19. Luc 2. 48+ 18,20. \ct. 7. 14 + 22, 3 
Epiies 6. i. ColoM. 3. 20. 1 Tim. 3. 1. 1 Petr. 5, 5. 

FtENTAI et hertta cHo tramiens om'^is bmno, 
PoL 8B. 6 i 138. 6. inf. 46, 6. Eccli. 14, 15. 1 Petr. 
1,21. J te. I. 10. 

FtRJIOS; Tide Usura. 

POR!KIC vTIO Iram Del provocat. Dent. 22, 21. 
ProT. 25. 27. Ercti. 19.5. Jerem. 5, 7. Os^ 4. 14. 
I Cor. 6. 9. «3, 15. CoIosb. 3, 5. Rebr. 15, 4. cor- 
poi cnerrat ri facaltates altsumit. Job 31. 12. 
Pftivert. 23. 27 1 29. 5 1 31. 3. Eccll. 9, 6 Infa- 
miara a^Jfert. Ec<'li. 9. 10 f 41, 21. roniicati<inis 
oeeaUoDes vKandae. EccH. 9. 4. 12 f 42. 12. fomi- 
citio mm tofora in open* extemo, f^ed et In afTectu 
proh«»ftnr. Exod. 20. 17. Matth. 5, 28. 

Fomicatio sniritalifl. awe est hzrpsis et idolola- 
tria. Deiiter. 31. 16. Jud. 2. 17 + 27, 33. Isal. 1,21 f 
57, S. Jmm. 3, 1. Bzecb. 6, 9 f 16 '. Osee 1,2 + 2, 
4f 4.15. Apoc. 16.3. 

TR4TIIRS ^t sorores Cbtisd qnl sint, Matth. 
tX 49 + 2f , 10. Marc S,3S. Luc 8, 21. Joan. 20. 
17. Hebr. 2. tl PBalm.21.25. 

FRA PS; qggre DoluM. 

FRCCnri't bonl operls ; qoaere Opus, 

FmiliAJiCnTUlf est Christus. I Cor. S. II. 
Epb. 1. SO. I Petr. 2. 6. ftindamentnm etiam apo- 
llal,B|pli«Y. 3. SO. Apoc. SI. 14; 

cCpecaiiarirer Pemn. Matt. 16. 18*. Joan. 21. 
iai t7. r«|tta fldes nnnqaam defidet , Luc 22. 31 . 

FfTBTtni prrtbibetur. conmiittltiir , et punttin*. 
BMd. 26. 15 + 21,17 + 22. I. Lev. 19. 11. Dent, 
a ftf 34, 7. io9. 7. 1, 19. Tob. 2, 21. Pror. 6. 30. 
Qm4, S. S Madi. 12, 40. Matth. 19. 48. Joan. IS, 
6. 1 Oor. 10. Apoc, 9. 21. 

Fins dienattir. TetlMmi Del et doetrmam re* 
— 4#MtoiJm c8,Jer.S8, 30.Joan.tS.I, 

O. 

•pfmiiae Abimdeeh. Jttd.9. 26. 35. 39. i 



XXI 

GABAONITiB redlmont vltam astn qaodam. 
Jo» V. ubtidrntur. etobaidioueiiberaotur, 10. 5 '. 
rrupt'r Ipsos iujuste a SatUe ocdsos Kuapeoduo- 
tur filii SaOlU. 2 Reg. 21, 1 . 6. 9. 

GAHEUiS venJt cum Rai^afil ad nuptiaa To« 
bin. Tob. 9,7. 

GABRIEL apparet prophets Daniell, Dan. 8, 
16 1 9. 21. Zacbaria; sacerdoil, Luc. 1,11. Virgiiii 
Marui.l.Sfi. 

GAD tilius JiiAob ex Ua. Genes. 30. II f 25. 26. 

GaddiUb r^-eipiant suam bereditatem. Num, 32 *. 
Deut 3. 12. Josu6 13. 24. 

Gad pr<tpbeta admnset Davki, ut non maaeat 
in terra Moabil^rum. 1 Reg. 22. 5; 

nmiiiat Dandi iram Dei. 2 R^-g. 24. II. ir. 

GAIUS, 1 Cur. 1, 14. capilur. Act. 19. 29. de- 
duoit Pauium m Asiaiu, 20, 4. tiospitio euiu susoi- 
piL Kom. 16. 25. 

G ALGAL . sive GalgaU, civiUs Israel, Jos. 4, 
14. ill Galgal circumdditur puopulus. et oelebrH 
l>ascha, 5, 2, 7, 10. egieditur inde <id liberandos 
Gabaouitas. 10, 7. revi-rtitur. 10. 43. 

GALlLy£Arecipit Christum. Joan. 4. 45. in 0»- 
Ulxa iucipit Christus prsdlcare, Matth. 4. 12. Ac« 
tor. 10. 37. 

GA.\IALIELvirperitu8 legis. Actor. 5. 34 f 28, 3. 

Gamaliel dui Manassitarum. Num. 1, 10. 

G.\l]i)£RE et IxUri Uoneste licet. I Paral. 29. 
9 '.2 Esdr 12, 42. Psalm. 67. 4. Luc. 1. 14. 1 Thess. 
I,6 + .1,16. 

Gaudendum non est more gentlUum. Ecclet. S. 
2 1 7. .">. Ose<> 9, 1 . Amos 6. 8. I'roT. 2, 14. Jacob. 
4, 9. (^audium la persecutioue. Matth. 5, f2. Ac- 
tor. 3. 41 + 20. 24. Rom. 5. 5. CoL 1, 24. Hebr. 16. 
34 111,23. 

Gau4liiimsBiritu8,Luc 10.21. Bom. 12,12+14. 
17. G L 5. 22. Pbii. 4. 4. 1 Thess. 5. 16. 

Gaudium salutis sterna. l8aL25, 16f 26, I + 
S3, 20 1 65 12. Sap. 3. 1. 7 ; vide Beatitudo, 

GEDEON dux et judex in Israel . Jud. 6 '. + 7*. 
t8*. 

GEMITUS quis probandus, quis improbandus, 
Exod. 2. 24. Ezech. 9. 4. Tob. 3, 1. 2 Mach. 6, 30. 
Rom. 8. 22. Jacob. 5. a 

GENTIUM vocaUo. Genes. 49, 10. Num. 24, 17. 
DeuL 32. A^. 2 Reg. 23. 44. 50. 3 He^. 8. 41. Psabn. 
2, 8 + 21, 28 + 67. 32 + 71, 8,17 t«»,9t 86. 4. Isal. 
2 2+11, 10+19,18 + 25,7127,15 + 29. 17 + 55'. 
+ 41,25143,5+45. 44 +49 '.fa*. 3 + 54'. + 55. • 
+ 56,3,6 + 60. 3. 9 + 65. 1+66. 19.20. Jer 9 24+ 
12. 16 + 16. 19. Osee 2. 1, 21. Jo£l 1 28. Mi(h. 4. 
2. .Soph. 3. 9. Zachar. 2 II + 8. 20 + 9. 10. Mattb. 
2. 2, 7 + 8, II + 21, 31. 43 + 22. 9. Joau. 10. 16. 
Act. 8, 2 >. 30 + 10 '. 1 Cor. 12, 13. Kphe.H. 2. 10. 

Gentiiinni mores non sunt nobis imitandl. Ler. 
18. 3 + 20. 23. Jerem. 10. 2. 

GENU orone Hectcndum Domino, Psalm. 21 , 30. 
Isal. 45. 23. Rom. 14. 11. Pbil 2 10. 

GERSON ilius LevL Num. 3, 17. Gersonltaram 
ministeriom, 3. 25 + 4. 22. 

OIESI minister Ebiei. 4 Reg. 4, 23. fit lepro- 
sus, 5. 26. 

QUkDIUS non cuivis permittendus. Matth. 26, 
51. Marc. 14. 47. Luc vS, 49. Joan. 18. 10. 
• Gladius spiritiis est verl>nm Dei. 4 Esdr. 13, 9. 
V7. Isal II, 4+27. 1+31,^ + 49.2+66, 16. Bubes. 
6, 17. Hebr. 4. 12. Apoca<. I. 16 + 2, 16 + 19 43L 
2Thas.2.8. 

GLORIA Dei In omnibus qncrenda, Jos. 7, 19 
Psalm. 115. 1. Matth. 6,9.Joan.9.24+ 17, 4. Ac- 
lor. 3. 42 +12. S3. 1 Cor. 6. SO + If . 31. PhiUp. I. 
20. CokMS. 3, 17. Tit. 2. 10; quare Honor . 

Gloria bealomm ; Tide BeatUmdo, 

GOUOLIA filius Ahitam gladio interimitv. 4 
Reil.S5,25 Jerem. 44,2. 

GRATIA in scripturis acdpltur probene8oltt» 
Ruth 2. 20. 2 Reg. S, 6 + 1.1, 20. Prov 4. 0. Eccll. 
7.37 + 29, 20. prt) favore. Geo. 6, 8 + 18, 3 + 1». 49 
+ 39. 21. Exodri2 . 36. Tob. 3. 13. Esther S, 47. 
Prov. 13 15. Eccli. 4, 25. Dan. 4. 9. Arlor. 2. 47 f 
24,27 + 85.9 dm prnnioqMd a Deo enpeolatiir. 
Prov. 1. 9^+ 12, 2. 2 Macb. 42. 46. Lnc^S. • 



Pttr.i. t», frodoaotUiptogntmi ... . _. 
17. P*^m. U. S. [>raT.S,21tlS»ta3.U. I 
Cor. II'. ^ihei, 4,7 I Pelr. 4. 10. pro dono »• 
pernitonUl D«i rritum IKlaile , PhIhi. K, 13. 
Lacl,M-f3.W.ioui.l.n.Bom.t 7.lO>r.lc 
lS.3Cnr.l. (a.Gal. 3,0. Hcbr.lS. tS. Jacob. 4. 
6. praR(nU.uiridln.*cciiuta. CLamablU.rroT. 
S< W.Eccln.n, IXEcdi-rilf It.<9 + ia,l0, 
t9 ' to. 13. Luc 4. 13. Epliet. 4, 10^ 



il aiTOKare debnt. 
■ ■- ■ MlProv. 



17. B. I Cor. 4, 4. 1 Cor. 10. Itf <3. S. (iaUt. G.S. 

Ptalllp. S,ll.(Pe(r. 4. Ig.lPrlr. 4 tO. J<un.4.<. 

Gratli qai qau bominihu cntos eit, etUm ilU 

(DeoHl. Eiod. S.3l-f <l, Jf'LM''"'*. 23, 

09, 46. Jrmn. 40, 3 S, 4. 



r, Gfnn 



l,tJ.AClor.« ... 

enra Ueam e( boinlneg coaiincii. 
3f 8.30t 14, lltn-. t34. 48 

■ ■ ■- — 6. Num. 15.17 ' - 
1.1 R«.a.l + 



im, 3S. Eiod 15, 
. DeaL4. BfB 
iSI,ll.lRi!f ig,2t t9 
b 10, 3d. 1 Pai-< •- "^ 



1 H^«b. S, SI. tUllh. I< 
■Urc. 9.(0. Luc tg. 41. Joan. II. 40. Actor. 
t>7, 51. num. a, 17. ICoriBlh. «. <. Eukiri. ( 
^"" 4.8. CohM. 3. 7 1 3. <>. < Tb». 9. 



I. I Tim. 4, 3. 



TbCB.I. . 

Deal.!. 10. 1 Hu. 9, 
t<3.16t3B.15.ilan 
9. IS. Joan. S.H. 21. Act 
Cor.(D.50.ITiiD.4.3. 
Gnla I Tide EbrUliu, tt Citorum luxiu. 



ir.37.S5. R 



H£BBTICOS(i iaSMra rdiDqiiit Drat >A Ja- 
itOTDiD probaUODein, Jud.S. 1. 1 Cor. H. t9. 

BzRbci jam inde a temporlbui apMlolamm rx- 
Aenut, ^ Tim. MO. 1 tUn. 1, <t. t Joau. X tt. 
3 Joan.T. Apoc 3. 19. 

HcreticDi fulunM etiam uoitriii lemporibnt 
pradictiimcst. UaUb.a4.S.34.Jaan.9.4I. I Tim. 
4, 1.3 Tim 3. 1.ai-etr. 3,lt3,X. Jnd. II. 

Hireticaniia morei rt dnclriiu, ibldeni. 

HKretidTilanli. DpuI.IS. I.Uallh.T. iS.Rom. 
IMT. i Tloi. 3. IT t 3, 3 Til. S, 10. 3 Tbcn. J, 14. 
Joan. 3, 10. 

HcnUd nulclokranliiraprrfeclb, Apoc 3. 

UCKtid loflendl e mtdio. DeiiL IS. 5 1 <8. 30, 
S ttf. II. 40-4 Rut. to. IS -. 
HBTCit. liimiratia i|<iriiall(: vkle FomimUo. 
H'tZAEL ranmiiH BcDhadtdreKU .Ifriz. 4 Ru. 

iMTCuMl brad in onlTcnii BnibDi ■», 4. Kelt. 
30. S t II. IT 1 13. i. quenHdmadum proubMi- 
UHD at, 4 Ru.g. II, liLmiritur. 13. 2^ 

DELIAS tlr pilonu, etiota uellicri dnctm. 
rtnlhtB. 4 Km. i. r. 

lldicorMioiii«riHcacii.3n(«.l7,(.Jacali.S.I7, 
II. Mitur minirirrlo eonl. 3 Hep:.|7. 2. eicilat 
pDemm moriuuiii, 17, 19, orridil prophctaa Baal, 
41.40. niKHinabrLIV. 3, ndililurin iiimBmiD, 
01 nncrret Haufi icgcm Sjnr, 10. 13. miilliiir 
adAcbad.!!, n.ad Heliam tnivl prtndpaqiilD 
qnaffniril mm nil. Ime rvUto* dantao coma. 

OBliim. 3, 1 1 . apparel in tnuuBsuratiOM DooilnL 
Halth. n. 3. 1.£c 0, ». 

HBLIUOOKDN a cublrtilii Sdeun. Icutal Ihe- 
(ainiaitanpliaolnt«,3Nacli.S,T,ls. pnnllara 



INDEX BtBLlCUS. 

I . ocddit JoamMm rrrlMm iiiilb 
• etPllita none ChiMi Inler mn- 

__ Ldc.33,13. Aclar.4.3T.' 

HERUS et Berai tMc Domtntu et Domima. 

HIUiROH Woi Phiro. G«Ma. 46. 13. MMIb. I, 

S. rcUnifnlt pod •> Aram, ctapfKllatiir Jq>booae. 

HiaTRSBt nior AMueri Eriber 3'.p[tdbw 
■ulaapud Auiierum Iitam de Juddt una dia ocd- 
deoJii Malentiim rcTocal. Bclta, 1. 3, 1. 



obidK Betbullam, 7, 1, proprto gladia ccriixd 
pncidilur,IS.I. 

eaputel>u eoupidcDdnm ponltor Inmnritd- 
Tilain, 14, 1, lotus AHTricui eierdtui le in luaiii 

diMlll. IS. ). 

JIOUO crealna eat ad ImactDem D«J. Gene*. I. 
3613.7 + 9.1 t9.e.Sap.X»; Eodi. 17, (.Job 
10, R. Fh-dm. IIR.73,Jac.3,0. 

Hunw malrdicitnr, G«oo. 3, 17. 
_ beonUdtur In Cbiiito, Geo. II, 3 1 31, II. Glial. 

I.ISt 
i, 19. 

at*. 



' Hominlt renncratio, Matlb. U.S. Jc 
3, 3, 6 t *< ** t?. SI, I Cor. 4. IS. C 
Epta.4. 33. Colgu. 3, S. TiL 3, 9, 1 Peti 



I9t"«. 
, . . . . IX. Job 

]l.TT.3Btt0ll4tl*3. 



II, 5 1 31, 46. Prof. «. 17 1 tt. IT. liccU. 34, 39. 
37. Tbre... 4. IS.Eicdi. II. + 31,31 34,0. U*<* 
4. 1. llaUb.S, II -t tU. lit ^. M t K S*. Joan. I, 
44. Roni.13.9. Gaiat.9.31. 1 Joan. 3, 13. Apoc 



HONOR qid 
mifiil Cadrndut 
37,3 RcK. 19. I 



di bomlnibiu profiCHCilar. i 
Nnm IS.I.Jiid.9, I.I Res. 
■ ' - li. 3, I". t< 

33. Uauh. 6. I 



4St T,56t«. Mt 9, It 10, M. 43, Lac. 32, 3*. 
Juan. 0.15 tl'S^^t 11' ^-'^'^Ic-'O-^^ <*•<*- 
Ual. 6, J. Pbd. 2, S. I Thai. 2, 6. 1 Peti. 5. 3. 
2 Joan. e. Apoc 19, 10 1 33. 9. 

Honor Dei i quxre Gloria. 

Hoaonndi parcntM I Tide Pdrmlu. 

HOSPITALITAS oonnnCDditor. lul. SI. T. 
Ifaltfa. 23. 3«. Luc 14, IS. Hum. 12. IS. I Tim. 5. 
2, T:L t, 1. 1 Prtr. 4. 9. 3 Joan. S, 9. Ilebr. IS, 3. 

ll'oHillaiitaltiei'nii^. Genet. ll.St I9.3t34. 
SI. Jos. 3 -. Jiid. 13, » t <B. 4, 9.3 Hrt. 17. 10,17. 
4HM.4, 1. Jai.1.4 t S4. <7. Tob. 2, t. Luc 10. 



UGca. )S.37t39.SI. 
,^.l'.t 2.l,ltT-9.IO. 
it. 19, 6.1 + 31.36 + 93.13 
.ProT.II,ltl6.»t <*■ 
— - -■ — I t97.ISt8G. 
;t7. 16. Judith 

..,.._+!, ItH.tt. 

t lt30,3Btll.B1XI,7. II.Marc.9, 

34 >•'. I. at 9. 43+ 14,7. II t IMS. 

t K. Joan. IS, 4. Actor. 10. 36. Bom. 

f I n. I Cor. 4. 6 t "• *' PtiiXp- 1. 3. 

Ci Hahr. 11, 24. I Petr. 9,0. Jacob. 1. 

8 r.4, Itll-IO. 

.. . --...^JS pMiKtoauottoliH. 3 T<m. 3, IT. 

HrPOCIUlS,l Rot. (9. II'. t)RM-RF<M>L 

3. T 4 He)t. I, «. 9. Jubl, 13 1 13. !■ t IS- « 1 39* 

tV,S + 38.tS.Pn».Se. IS. Eocll.4.SBtl9,>«. 

luL 39, IS t S>. 3. Jenin. 0, 1. EkA~ SS. W. 



INDEX BIBUCUS. 



UadL S. IS.2 Mach. 6. 24. MaUh. 3. 7, 16 + 6. 2, 

II t 7. 5 1 <5» 7 t 46. 5 t 2i « t ^ •• t ^» «* • 
Ibfc 7. 6. Luc. II, 44 f 12, 17 96 f 18, II. Actor. 

1 1 1 IJK t IS, S. Rom. 2 *. Galat 2. IS. I Tim. 4, 

llTim. S. 5. 4 Thess. 5. 22. 1 Petr. 2, 1. 



ELUMINATI dicontur bapUzati. Hebr. 6, 4. 

IHAGINES jtnsit Deos fieri, Bxod. 2S, IS '. 
XvlSI S* 

bnaciiies fecit Salomon, S Reg. 6, S5 f 7. 23, 29. 
SflMd. 2 Paral. S. 10. 14 f 4. S. 

Ina^m ntut. Nam. 21 , 8. Sap. 16, 6. Jos. 2, 
% '. de altari in testimonium et memoriam 
cotnicto. 

umiSERICORDIA. et f Jus punitio. Exod. 1. 12. 
Dent 2S. S. JuU. S. 6, 15. 1 Rec. 25. 15, 38. Job 
SO, 19. Prov. 21, 10. Eccles. 12, IS. Amos 1. 6. 
IbOh. 18, 30, S4 1 25, 42. Luc 16. 21, 23. Jac. 2, 
IS. 

ttPATIEISTIA, et eius punitio. Exod. 14. II f 
I9.24tl6.2,7tl7,2, Num.11, I.IOfM, 1,26 
t»,lJob 3, 1. Prov. 12, 16. EcTcl. 2, 16. 

11K10RUM dicta, facta, et cogit^ta contra pios, 
SB.S*.Pubn.9*. 10 Ml '. 13*. Prov. 4, 14. 

impiorani prosperttas. Job f 0, 3 f 2t . 7, 10. Psal. 
7a,18t9l,8.4EKlr.3,28,3l, Jer.l2,I.Habac. 
I.l3,21lacli.6'. 

iBUMomm prosperitasbonis admlratlonem parit, 
lob SI. 7, 13. Psjlm. 72. 2. Eccl. 7, 16. Jer. 12, 
(Babacl. 13. Halac.3, 15. 

iBipii inddnnt in mala quae pils pararnnt, I Reg. 
^^M t 31. 4. E»tb. 7. 10. Psalm. 7, 16 f 9, 16 f 
M.t 136, 14. ProT. 26. 27. Eccles. 10. 8. IsaT. 33. 
1. hi,k%\ Dan. 3, 22 1 6, 24 t 13. G2. Ecci. 27. 
:i'.Jad. 13,4. Apoc.18. 6. 

lapii ioctdont frequenter in malum quod timent. 
lobe. 16. Pror. 1. 2ft f lO, 24. IsaT. 66. 4. 

lapionuD snbita et improvisa puuitio. dispersio 
«mnio. Genes. 7. 2l f 14. 15 + 19, 24 + 34, 25. 
Ciod. 14. 24. Levit 10,2. Num. II. 33+ 16,31. 
J«wl0.9tU,7.Jud. 4.20t7, 12. I5,2ft8. II 
t Ml 21. 1 Reg. 30. 16. 2 R^g. fS. 28. 3R^. 16,2 f 
«.iet».l3, 19. Job 4. 8 + 5,3 1 8, 13 1 15. 20 
tW*.t^0'.t27, 14. +36. 12. Psalm. I, 5 + . "56'. 
Iw.i,»t6. 15+ 10.25+ 12.7. Isal. 5. 24 + 47. 
9- Jrrein. 13. 8. Dan. 5. 30. 1 Mach. 2. 62 + 4, 3. 
JS«h. 24. 38, Luc. 12, 20. 46 + 16, 23, 25 + 17. 27, 
•jTb«i.5. 3. 

„ iBifiiomm punitio bonis est ad timorem ft can- 
S»o». Oeat 13, II + 17. 18+ 19. 20+il. 21. Prov. 
i^J(t2l,II.Eccli,25.37.Actor.5,ll.l Tlmoth. 

Ispioi deriaebit Deos. Psalm. 2, 4 +S6, 13+ 88, 
>. IJjw. 1. 36. Sap. 4, 12. 

mPOSino manuum Taria in Yeteri tfstamento, 
2*M. 48, 14, Exod. 29, 10. Lev. I, 4 + 3. 2. Num. 
V.2S. Dan. 13. 54. Marc. 10, 16. 

Impoiitio manaum In sacraraento ordinfs et 




JCnr. 6, 10. iphes. 5. 12. 1 Tim. 1, 10. 2 Petr. 2, 

'nrCAIfTATlONES et roaleficia, Kxod. 7 11 + 8. 
«• + 21, II Lev; 19, || + ». 6. 27. Num. 23, 23. 
J»«. It, 10. 1 Reg. 28*. 4 Reg. 17. 17 + 21. 6. IsaL 
yj**» »t*7» l3,Jerem. 10,2. Dan.2,2» 10. 
»*.5, II. Actor. 8, 8 +13, 6+ 18, 16+ 19, 19. 
«yjt»».Apoc.l8.25+2l.8. 
iSCESTOS grave neccalum. Lev. 18,6,7 + 20, 

"J22lGENTIiE.2Cor. 2. 10. 
^'WCSet damnatio parata diabalo et angelis 
1>HWItaniiiafio. 

Jjmk psna varia et borriblli!*. Dent. 32. 22. 
|°^2I. I9.pn|m. 10.6 + 20, 10 + 48. 15+ III, 10. 
J^JI.tl* Icdi. 21, 10. IsaL SO. 33+ 33, II. 15, 
**TR9 ltKm.9,l5.llalac4, •.Hatth. 8,12 



nun 

Luc IS, 27+ 16,23. Apoc. 14, 9 + 18, 7 + 20. f4. 
nunqnam terminanda, Isal. 66, 24. Mattb. 25. 41, 
46. Marc. 9, 47. 2 Thess. 1 , 9. 

INFIDBLITAS; vide Fides, 

INFIRMITAS corporalis; \ide jEgrotolioy 

INGRATITUDO, et ejus punitio. Genes. I, SI + 
40. 23. Exod. I, 8. Deut. 23, S *. Jnd. 2. 1 + 6. 8 + 
8. 35+ 12, I.I Keg. 10. 18 + 12, 8 + 2% 3, 10.2 Reg. 
14, 30. 2 Paral. 24. 21. Prov. 17, IS. I>a1. 1,2+5, 
4. Jerero. 2. 5, 6. Rzech. 16 '. Osee 10, 1 + 13, 2. 6. 
Mich. 6. 5. Sap. 16. 29. 1 Hachab. 16. I&, 19. Matth. 
1 1 , 20. Luc. 17, 1 8. Joan. 1 1 , 46. Rom. i . 21 . 2 Tim 
3,2. 

INIMICUS non pasxim contemoendns est. I 
Reg. 14, 14 + 17, 43. 2 Reg. 21, 20. 3 Reg. 20 *. 4 
Reg. 14, 8. 

Inimioo reoonciliato nontemere credendnm est, 

1 Reg. 24, 17 + 26, 21. 2 Reg. 3. 26. 1 Mach. 12, 24. 
INIQUlTAS abundavii. 4 Esdr. 5, 2 + 14, 16. 

Matt. 24. 12. 1 Joan. 5, 19 ; vide ImpH et MalL 

INNOCENTIA sua cuique tuenda, et mal» sa« 
spiciones amovendae. Josu€28, 22. I Reg. I. 14. 
3 Rpg. 18, 17. Jer. 37, 12. Actor. 2. 14 + 6, 14 + 7. 

2 + 2tt, 17. 

INOBEDIENTIA ejusque pnoltio. Genes. S. 16. 
17 + 19. 17. 26. LeriL 10, 1 +26, 14*. Num. 14. 28, 
41+16.31+20,24. Deut. II. 16,28 + 17,12+18. 
19, 20 + 27. 16*. + 28. 15'. I Reg. 12. 15 + IS, II t 
15,24 + 28. 16. 2 Reg. 6. 6. 3 Reg. II. 9+ 12. 15. 
21 + 14. 17 +20, 53". 2 ParaL7. 19 + 26. 16. 19. 
L^. 24,5. Jerem. H. 3, 8+ IS. 8+ 17,27 + 26,4 + 
33*. Jon. I. S. Matth. 17. 17. Actor. 7, 39. Rom. 2. 
8.GaK5. l0.2Thess. I,8, 

INVIDIA et odium. Genes. 4. 5 + 26. 14 + 27, 41 
+ SO. I +37, 4. II. Exod. 1,8 + 20. IS. Levit. 19, 17. 
Num. 12, 1+35.20. 23. Deul. 19. II. I Reg. 18.7. 
11. Sap. 2.24. Prov. 10, 12. 18. Ezech. 25. 15. Dan. 
6, 3. Luc. 15, 28. Joan. 12, 4. Rom. 1, 29 + IS, IS. 
Galat. 5. 15, 20. Jacob. 3. 14 + 4. 2. 1 Petr. 2, 1. 1 
Joan. 3, IS. 13+4,20. 

IRACUNDIA quantum mali pariat, Genes. 4, 5. 
Job 5. 2. Prov. 12. 16 + 14,5+15. 18+ 17, 19 + 19 
19 + 27, 5 + 29. 22. Eccle, 7, 10. Ecrli. -25. 22+28, 
6, 14 + W. 26. Mattb. 5. 28. Luc. 4. 29. Galat. 5, 20. 
Ephes. 4. 26. Coloss.S. 8. Tit. 1, 7. Jacob. 1, 19. 

IRiE alterius cedendum potiusquam repngnan- 
dum. Genes. 27. 42. Prov. 21, 24 + 29, 22. Eccli. 8. 
19. Matth. 2. IS. 

ISAIAS fiUu!( Amos. Isal. 1. 1. Tocatur, etmitti- 
tur,6,8+49. 1. 

ISMAEL fiiius Abrahz ex Agar nasdtnr. Genes. 
16, 18. morltur, 25. 17. 

Ismahei fiiius Nathanix occiditGodoliam, alios- 
que Juda^os, Jerem. 41, 2, 6. 

ISRAEL appellatur, qui ante Jacob dicebatnr • 
quxre Jacto, 

Isra€l populus et hereditas Domini, 
5, 1 + 6. 7 +19. 5. Levit. SO. 26, Deut. 
9,29 + 10,15+14.2 + 26,18 + 52.9.1 R g. 
+ 12, 22 2 Reg. 7, 23. 3 Reg. 8, 83. IsaL 19, 25 + 43, 
I. Jer. IS. If. 

decem tribos Israel separant se a domo David , 

3 Reg. 12, 3, 9. 16. secundum verba Ahiae prophe- 
ts. II, 29. transferuntur in Assyriam. 4 Reg. 15, 
29 + 17, 6. secundum prophetiam, Deut. 4. 26. 
multi ex Israft sequuntur Levitas in Jerusalem , 2 
Par. 11.15. 

Contra decem tribns, vide Samaria. 



J. 

JABES in Galaad opprimitnr ab Israd, Jnd. 21, 
10. obsidetnr, I Reg. If, I. viri Jabes Galaad exhi- 
bent misericordiaro SaOU, et filio ^us, SI . 12. 

JACOB fiUus Isaac nascitnr. Genrs. 25. 23. emit 
a fratre EsaO prtmogenita. Genes. 23. 51. prseripiC 
EsaQ bene dictionem . 27, 5 *. proAdsdtur ad La- 
ban. 28, 10. vldel8Calaro,etvovct votum.28. 12,20. 

servit Laban pro duabus flliabot, 29, 18. rever • 
tittn-inpatriara, 31, 17. ^ , _, .. 

iuclalur cum angeio.S2, 2I.T0catnr Israel, 32. 



tini, Exod. S, 7 + 
lul. 4,20 + 7,6 + 
l. 9. I R g. 10, I 



DfDEX BIBUCUS. 



lltSi. IQ.SB^ 19,51. mUmfilifit in M^fptam, 
Gtnn.4^ I. 

mi^at dim tota soa tuBOiMfm JBgjptanuW. 
Dear. fO, 22. fiUot JotttA adoputiu mmm. Genes. 

bHMdidt dnodecimffliis, et moritnr, 40. SS. se- 
peitarcum patribus toit in temCbanaan. 50. 4, 
7, secnndum uraomiooem, 47, 20. et secundum 
nandatum. 4^ 20. cummemlatnr, kccli. 44. 24s 

JaoBlNU lebed» fiUna Tocatnr, MatUi. 4, 20. 
oocMilur, Actor. 12, 2. 

JEBDs appellatur Jenualem, Jos. 15, 8. Jud. 19, 
10. f Par. 11,4. 

Jebuszot aimgnare non polerat Israfl. Jud. I, 
21. saiierantur taiiien a David. 2 Keg. 5, 8. 

JEhL fiUna Uanani prophets arguil regem Jo- 
sapbaL 2 Par. 19. 2. 

niittitaradBaasarecrmIffaa,SRfg. IS. 1,7. 

JehnlilinftJosapbat fiTiiNaas) ui;^turut rcxetset 
brail, ad ddeudam domum Achats 4 E^x. 0. 1,6. 

inxta pneacrJptUB. S R<f . 19, 16. occidit Jeza- 
beL 4 Rett. 9, So, 33. 

occidit aepitia^nta filiot Achab, 10. {. Jubet 
eomprebontJi et iHculari fratret Ocboaia! re^ Ju- 
da. 10. 14. perdlt tenros Baal, 4 Reg. 10. 17, 25. 
neritnr. 10. 35. 

JEJUNIUM,etjeinnandamesse. Jo^2. 12,Tob. 
12. 6. M^Uh. 6. 16 *. Marc. 2. 20. Liic. 2. 36 f 3. 35. 
Bom. 13. 13.1 Cor. 7, 5. 2 Cor. 6, 8t11.27. Ac- 
tor. 13. 2, 3. 14, 22. Kpbes. 5. 18. 1 Tbeu. 5, 6. 
TiU2, 2. 1 Petr. I.13t5k 8; vide Quadiagesima, 

Jeioaii meritum. JereB.35. 14,19. Jon. 3, 7. 9. 
40. Jnddh 4, 8 t8.6. Malt. 17, 21 f 6. 17. Luc. 
1.57. 

Jeiunatnr pro mortuii. I Beg. 51. 13. 2 Ree. I, 
12 1 3.36.1 Par. 10, 12. 

Jejunii exempla. exod.24. 18 f 34. 28. Df^at. 

9. 9, 18. Jud. 20, 26. 1 Reg. 7. Of 31, 13. 2 Reg. 3. 
55 1 12. 16. 2 Par. 20, 5. 1 Esdr. 8. 21 . 2 Mdr. 1. 4. 
Eatli. 4, 3. PtaL 34, 13. Jerem. 36, 9. Dan. 10. 3. 
Jon. 3, 5. Jud. 4. 7 1 8. 5. Tub 3, 10. li.dth. 4. 2 
t9,14.Lue.X37t5,33. ACL 10.3t)tl3,3t14. 23. 

Jejnniom indictuma rrgeSaOle. I Rfi;. 14, 24. 
1 Jo^nbat. 2 ParaL 20. 3. a Niuivilia et eorum 
rege.Jon.3,5,7.abEadra, I Esdr. 8, 21. ah Esther 
et MardocbaK), Gstb. 4, 16; vide Jbstinemtia, 

JEREM IAS propbeta ex Anatboib. Jerem. 2), 
27. vocatur. et a Deo miltilur. 1,4. 

Jerenilas peraecuiionem ttatitnr, Jerem, 18, 19 
1 20, 1 1 26. 7 1 S3, 1 1 57, 12 1 3*, 4, 7. 

Jeremiaginf euitgratiam apudRabuchodonosor 
lercm. 39. 11. 

Jerendas vincoDfl solfltnr a Nabnzardan, Jer. 
40.1. 

Jeremixs Inget Josiam . 2 Par. 55, 25. 

JERICHO expu^natur et exuhtur. Jos. 6.20. 24. 
Rcditicatur ab Hid, 3 Reg. 16, 34. appellatur d- 
vitaa Pa manun, DeuL 34, 3. 2 Par. 28. 15. 

JEROBOAM alius Nabat sertn< .Sjlomonis , 6t 
inbnicus kraili, 3 Ref. 1 1, 26. 2 Par. IS, 6. fit rex 
decern tribuum, 3 Reg. I2. 20. juxta verbum 
Abie. 1 1 , 29. erigit duot aureos Tituioa, et fakum 
cnltnm Dei, 12, 28, 31. idque pnnitnr et expro- 
bratiir, 14. 7 f 1 3, 25 f 16, 19. 26. 4 Reg. 3. 3 f 10^ 
29.32t13.a.6,ll 1 14,24t 15. 9. 18, 24 f 17, 
82 1 21 15. 

roaaua ejm exarcMiL 3 Reg. 13, 4. 

curatnr, 13. 6. moritnr, 14. 20. toCa fins dooms 
perditar. 15, 29. Juxta quod prcdictum inerat, 14, 

10. contra Jerotwam. Aniot 7. f 0. 

Jeroboam 6Un« Joas fit rex Isnfl, 4 Reg. 15. IS 
t 44. 46. morltar. 44, 29. 

JBROSALEM ciimgnatnr a fiUis Jndc . Jndie. 
4, 8. ebgitnr a OeoiB habitacuhnsuS Beg. 8 *. 2 Pa- 
nd.6,ft7. M. 

Jennalaoi appeUitar Jebot. Jos. 13. 8. Jud. 19, 
40. 4 Par. II. 4^^ ^ 

Jenualem appcUator Salem, Psalm. 78, 5. 

JeroeolyiMmqns iriboi Jacob iuhabitaveniit. 
I Par. 9. 9. 2 Esdr. II. I. 

ckaiintm^wtgtSjrim et laraSk. 4 



Re^ 16, 8. a rege Nibaebodaoosor, 4Reg. 24, 10 
t25, 1. ^ 

Jerusalem exuritar. et erertitur, 4 Reg. 23, 9. 
itenunexooUtur. etreparatar,2E9dr.SV t8>*S. 

C4»ntra Jer uulem et rjns cives. 4 Reg 21 . 12 f 
25. 27. l»aL I, 6t 5. 1 1 22. 1,8t 29. 1,7 t 65. 2. 
Jer. 4. 5. 9 1 7 '. t IS*, t «7. 19 f 19, 3, 6 f 2i , 3 + 

23, .%9t25. 8 t32.3.26t34, 1 t 38. 3t39, t 
Eiech. 3.6t 4*. 1 5 •. flO, 2 1 15 •. 1 21, 6t 22 •. 
t IS*. S«>pbon. 3. 1. 

Jenualem Jestrnenda per Romaooe. Dan. 9, 26. 
Zacb. 14, 1. Matth. 24. 1, 15. Loc IS, 35 1 19. 41 •»■ 
20, 16 1 21, 6. Joan. II. 48. 

Jerusalem spiritnalit, ecdesla sancta, PaaL 121. ' 
3. Uai.35.2Dt54. lit 60*. 1 82. Of 65. 16, 18. 
Tob. IS. 19. BanichS, 1. 7. GalaL 4, 26. Hebr. II. 
lot 12. 22 Apoc.5,l2t21. 2,10. 

JEZABEL impia, impii Achab coignx , 3 Reg* 
16. 31 f 21, 5.7. ' 

oci-idit propbitaa Dondni , 18 , 4 . fS. ndnator 
Elix uropbetc mortem, 19. 2. a canibus dilaoera- 
lur, 4 Heg. 9. S3, juxta verbum Elic prophets , 3 
Reg* 21, 25. 

JOABIiliusSanric.9Reg.2,l5. coofbdit Abner. 
5. 27. recuncilial AbaaloDem perTbecuam, 1 4*.cod- 
fudit Auiasa, 20. 9. cunfbditur ipse, 5 Reg* 2. 28. 
54. juxta niaudaliiro Ikarid . 2. 5, 7. 

JOACIIAZ UUus Jehu, rex liraa . 4 Reg. 10. 53 
t IS. 1. 

Joachaz filius Jotizexultur regno, etTehitnr in 
Egyplum. ubiet uMiritur, 4 Ro;. 23. 34. captivitas 
ejus prsetlidlur, Ezech. 19,4. appellatur Juhanan, 
I ParaL 3, 15. post iM^nm creatur rex frater ejus 
Eliaihim, 4 Re^. 23, 34. 

JO.iCllf N filius Joachin fit rex Juda, 4 Reg. 24. 
8. dudtur eipti\osa NabudiudouOMM* in BuBrli>- 
uiam, 24. 12. 15. diiuittitur ex caroere. et ad hono- 
rese*ehitur. 23. 24. appellatur Jecbonias. Jerem. 
37,1. appellatur >'eri. Luc.2.27.eisucceditpatmus 
Maithani.is. 4 Keg. 24, 17. 

JOAKl.>l,antca dictus Eliachn.fflins Josiz. fitrax 
Juda, 4 Re^. 23, 34, 3 Esdr. 1. 37. ooiobu^sit libns 
^emiunura, Jer. 36 21 . appellatur Melchi, Luc 3, 

24. morHur. 4 Reg. 24 , 1 , 5. post ipsum consti* 
UiiUir rex fiUu!i Joachin, 4 Reg. 24 6. 

JO A.» A uxor chusaesequTuir Christum, Li!C 
8,5. 

JOANNES BapU»U filius Zacharis. Luc 1, 53, 
59. 67. Evaugelium regtit dmuntiat, et baptixat. 
Matt. 3, 1 . Marc. 1 . 4, 5. Joan. 1. 28 i; 5 . 23 , 26. ve- 
siitus ejos ei pilis camelorum , et victns locust r« 
et mt-i 8ilvei»tre. Marc. 1,6. noluit haberi major 
qoanierat. Joan. I, l9.20,26tS,28.niittitdi>ct* 
pulm adCbri<4iim , Matth. 11.2. cauite Inincatur. 
Mattb. 1 4, 8. didtiir Elias, Malach. 4, 5. Matth. 1 1 . 
14 1 17, 10. Luc. 1, 17. 

Joannes films Zek>e<lBi Yocafnr. Matth. 4, 22. 
unice a Chi bto diligitnr. Joan. 13, 23 1 19. 26 f 20. 
2t2l,7.20.scnbitqucTidit,Joan. 19.33t2l,2i. 
1 Joan. 1. 1. 

JO AS filing 0<hoslc solos eradit, dum senatns 
regios ocdditnt. 4 Reg. 1 1 . 2. coronatnr r^x in Jn* 
da, II, 12. occadit Zacfaartam filinm Joiadv. 2Par. 
24, 21. Matth. '23. 35 ocdditur a «uis m iiistris, 2 
Par. 24. 23. 4 Reg. 12, 20. p >st ipsum fijtis ejus 
Amasias ra coDstitntos ert, I Par. 5. 12. 2 Par. 
21,27. 

Jooa lllius Joachas rex Israfl, 4 Reg. 13, 9. pa- 
pnatoonira Amastam.wbrertJt nMmta Jerusalem, 
destruit tf inpluiu. et moritur, 4 R« g 14. 13, 16. 

JOIaDA sacerdos ju*4it oocidi Athaliam regi- 
nam, 4 Reg. 1 L 15. 2 Par. 24. 14 morit r, 24. 15. 

JONAS propnetaL 4 Reg. 14. 25. prvctpitatnr in 
mare. Jon. I, 15. degtuUt eum piads a Domino 
prcparatut, 2, 1, in couns ventre er<*t tribus die- 
bos et tribus noctlbtts. Md. Matth. 12. 40. 

JO?iATUA8fibusSa0li8pro«temlt PbtUgbcot. 
I Re<. 15, S 1 1 4. 1 . 1 1 . Hberamr per p- •poMi a p». 
treobm»-ldegusiatumooddendus. 14. 43. ferit foe* 
dm com Daride, 18, 5 f SO, 8 1 23^ 18. casditur. 
51.7. 

Jonathai fiUot MaChathht. pnefedns miBlarii 



mDEK KBLICUS. 



I* t Hich. 9» SI. fodof ifilt ettm Dcmc* 
Itfa^ !•. S. tS. enitair, 12, 4$. oociditiir cma tuis 
fifiB.IS.2S. 

JOa AM filiiis Jotaphat ret Joda, 5 Reg. 23, 51. 
fratresfDos, 2 ParaL 21, 4. oioritiir. 4 
S. 24. 2 Par. 21. 19. 

1TX ln-»a. 4 Eef . 1, 17 1 S, 4. proefdit 
Uazafl regem Syrts, 8. 2B. accepio tiiI- 
coratar io Jezrahel. 9. 15. mofHur. 9, 24. 
JOSAPHAT fUidS Asa rex Juda, S Reg. 22. 41. 
Bittit aoi vermn Dei cultnin doceant in civiutes 
Jnda. a Par. 17, 7. fcedere jungitur com impio 
Acbab. 18. 5. ideoqne argujtur a propheta, 19. 2. 
iwigit se Ochoaiae, X Par. 20, 35. morltnr. 21, 1. 
nbail aaoc s#orem fllium Joram. 1 Par. 5, 11. 

JOSEPH films Jacob, Genes 30. 23. videt sem- 
ninm. S7. 5. 9. venditor a fratribus Isma^litis. 37. 
SSrPsal. 104 , 17. lalso accusatiir. Genes. 39, 17. 
■itUlar io carcerem, 39, 20 f 41. 14. constituitur 
domiatn niiiveme iEgypU , 45, 40. datur ei liiia 
Pafipliarisuxor, 41, 43. detegitse fratribos siiis. 
^ I. moritur, 30. 24. ossa ejns lrnn.<tf<-runiur ex 
Exod. IS. 19. sepetitur in Sicbem, Joe. 



Jos^b conjnx B. Yirginto Mariv, Mattli. 1, 16. 
ftifit Ml vEgnMum. 2. 14. 

JOSl AS Tiiins Amon rex Juda. 4 Re^. 21. 21 f 
& '. ^U6 natJTitas praedicta e«l, 5 R^. 13, 2. legit 
Uimio I.«^. 4 Reg. 23, 2. relebrat pascfaa. 23. 21. 
▼nlneratur a 8.igittariis . et moritiir, 2 ParaL 35, 
2S, 24. 4 aeg. 23. 29. liigetur. 2 Par. 35. 24. ei sue- 
oedit Joacliaz. 4 Reg .23, 30. 34. 

JOMJE MUgoat contra Amaloch , Exod. 17. 9, 
tS. mittitar exploratorus terram Ctianaan. Num. 
43^2. e^ni pouiilo cummendat. 14. 6. comtitnitnr 
loeo Uuiy*is dux popuU, 17, 18. Deut. 3, 21 f 31. 
S.7. 14. Jo9. 1, 16. nuttit expluratores, 2. 1. trans- 
it Jordanem. 3. 16. erigit duoUecim lipidex ki 
Gaigal. 4, 3. 8. 20. angelus Domini apuart* t ei. Jos. 
B, fS. t»eiiedicit popolo, 8. 33. ancenait Josoe a*! 
hbetando^ tiabtouitas, 10,7. Solet luna stetcrmtt 
ad faDperiom Josue, 10, 12. revertilnr Jo^Uf 
ia Galgal post liberatos Gabaonitas, 10, 45. per- 
catii 31 regrs, 12'. 

accipif raam porUooen in divisione terrs , 19, 
•. moriiur. 24 , 29. Jodie. 2, 8. commendatur. 
Ecdi. 46, 1. 

JCDjEOROM ccrlmoniae rrant umbra fiituro- 
nm, K&cMt. 13, 9, 14. Num. 15. 38. Deut. f6. 1 
Czech. 30. 10, 1 iA>r. 10, 1. 2 Cor. 3, 13. Ucbr. 7, 
nt8, SfS, 1. 10. 23t 10, «. 

Jad«(»ruai qo«dam certs consuetudines. Ge- 
nes. SB* 31. Jud. 11. 40. Ruih4. 7. 2 Paral. 35. 25. 

JCOAS filiui Jacub nascUiir, Genes. 29, 35. ne- 
seios concuoibiL cum filiisui utore Thamar, 58, 
15. tpngxlet pro iratresuo Beiijamiu,43, 0.pixdi- 
dUir fcrptniNi noB aufereudum de Juda, don«« 
▼enlat Messia*. 49. ia Deut. 33, 7. Jud. 1. 2. 2 
R^ 7, 12. 2 Par. 6. 6. 

eoBtr4 Jad4m et Jerusalem; vide Jerusalem. 

Juda* ll4cb«beus etigitur dux f • atruni snorum. 
I Mach. 2. §g. pugnaC streou^*. 3 *. f 4 *. f 5 ' f 7, 
S.2llacli 8.1110. 16*. + n,6tl2\t13*.t 
14 *. 1 15*. casditur, 1 Uacb. 9. 17. 

Jadas lfC4riolcs eligUur in a|»ostolum , Malth. 
10, 4. init pactum cam pharissBM, L* c 22, 4. pro- 
dlt CbnstiMi. Alattli.20, 20. 46. Marc. 14, 4.'$. 
Joan. 18, 5. s^icnoftum prophetiam, Psalm. 40, 10 
1 14. 14 1 108. 8. Jouk 6. 70 1 12. 4 t 13, 21 *. 
soMtadft He. Mattb. 27, 4. Act»r. 1, 18. 

Jodjs Galilaetis dispersos cum suis. Act. 5, 37. 

Jndas et Silas com Paulo et B^rnaba Antio- 
cMaro mittudtur. Actor. 15, 22, 27. 

JUDICABUNT saocU de hoc niundo, Sap. 3, 8 f 
8, 1. Maitli. It, 28. 4 Cor. 0, X Jod. 1 4. 

>idichifn perversom, Ec^i. 11,9, Matth. 7, 1 f 
n,1, Loe. 8, 37 1 7. 3S. Joan. 7, 24 f 9. 16. Actor. 
M, 4. aooL a. 1 1 44w 4» IS. 1 Cor. 4, 5. 1 Tim. 5, 
ai.Jb&4. 11. 

AiitaiMi Dd <Hrf— m , eC qaemadinodiim 
CUrtSitoiaeaHMdltadlcatiifM Bit.4Rcg.2, 
«•» «C4 vUt INm novtealml. 



ion 

Jodidum debet prcoedere deUberatio et cogni- 
tio cauKX. Genu's. 3. 11 1 11. Sf 18, 21. Exod. 3, 8 
+ 23, a. Dent 13,6t 17, 9+ 19. 18. Jos. 7. 49 + 22. 
13. Jud. 20, 3, 12. Prov. 18. 13. EggU. II. 7. Dan. 
13.51. I.Macb. 7 7. 

Jodtdum hominnm ; ride Opinio* 

Judirum ofKciam . et aoctoritaft. Exod. 18, fa, 
21 1 21 •. 1 22 •. t K '. Lcr 19. 15 f 24. 11. 23. 
Dent. 1.13, «6t17*.t 18. 15125. If 27. 19. Jo<i. 

7, 19. 1 Reg. 8, 1 1 12. 5, 2 Paral. 19. 6. Kccie. 4. 
50 1 10, 1 1 42, 12. Psalw. 81 '. Prov. 18. 5, 19 + 
24. 23 t 28, 15. b.<1. 5. 18 f 10. 1. Jerem. 5, 26. 
i.uc 18, 2 1 23, 1 , 13, 23. Joan. 7. 24 + 8, 15. Jac. 
2.4. 

Jndices Isra^ r^emnt drea 300annos, AcL 
IS. 20. 

Judex universi mnndl est De n<t; vide Oeus, 

JDDITII vidua Bethuliae dires et himesta, Ju- 
ditli8, 1 *. praecidit Huloferni caput, 13, 10. mo- 
rimr. 16.28. 

JL'RAHB qaateniisliceat vd nonliceat. etquam 
variis mollis cuntingat. ticne^. 14, 22 + 21.24 + 22, 
I6t24.3t25,33ti6. 3.31 1 31. 53142, 15+47, 
31+50.5. Exoil. 13, I9t 20.7t22 11 t23. 13. 
Levii. 5. 4 1 19. 12 Numer. 14,21 f 30 '. lieul. 6, 
13 + 7, 8 + 10, 20. Jos. 2. 12 f 6,22 + 9, 15 f 23. 7. 
Judic. 21, 1.7, 18. 1 Reg. I4. 24 + 19.6t 24. 23 + 
25. 34 1 '28. 10 1 30, 15. 2 Reg. 3, 35 1 19. 7 1 21 . 2, 
17. 3 Reg. 1. 13.29 + 2.8 + 8,51 f 19. 2. 2Par. 6. 
22 1 15 . 14 1 36. 13. 1 Esdr. 10. 5. 2 Esdr. 10. 29. 
Job '27, 1. Psalm. U, 4 + 25, 4 + 62. 1i + 88. 4 f 
94. II + 101. 9 + 109. 4. I^ai. 14, 24 + 19. 18 + 43. 
23 1 49. 18 1 54. 9 1 65, 15. Jerem. 4. 2 + 5, 2, 7 + 
12.16+22,5 + 41,26 + 51.14. Osi^e 4. 15. Amos 
6. 8 + 8. 7. Soph. 1, 5. Zach. 8, 17. Jud. 1. 12. 
Koch. 23. 9. 17. Matth. 5. 33 f 23, 16, 18. 20 21, 
22. Hebr. 6, «3, 16. Apoc. 10. 6. 

Jur.mdnni nun est temere. nee per caelum, nee 
per tt^rram. uec per aliquid «|Uod in iis est, Mattb. 
5, 54. Jac. 5, 12. 

JUSI'I vere hi bac Tita , Luc. 1, 6 + 15. 7. Joan. 

8. 36+ 17. 17. 19. 1 Cor. 6. H. Hebr. 12. 23'. 2 
Petr. 2. 7. 1 Joan. 3, 1, 7. Apoe. 3, 4 + 14, 5; vide 
Perralum. 

JtJSTlTliEsnmmaperfeetioiionbal>dorin bac 
vita, io qua sine peceato non vivhrnis, Genes. 6. 
5+8, 21. Kx >d. 34. 7. Num. 14, 18. 3 Rrg. 8, 46. 
2 Par. 6. 36. J -b 4. 17 + 9, 1. 15, 20 + 25, 4 Psalm. 
13, I + 30, 7 + .«, 1 1 1'». 3 + 142, 2. I'rov. 20, 9. 
Eccles. 7. 21. Is4f. 64. 4. Jerem. 2. 19, 20 + 30, 1 1. 
Mich. 7. 2. Nab. 1 , 3. Hap. 12, 10. Ifatth. 6, 12. Luc. 

17. 3. 10. Rom. 3 9. 23 + 7 '. Gaiat. 3, 22. Ephes. 2, 
3. 1 Joan. 1, 8; vide Peceatum, 

Jusiitia nostra <Bt per Christum, et primamju- 
st fKationcm, peecatomraque remisstoii^m nulla 
prseedunt merita , Genes. 15. 6. laal. 45, 25+ 53. 
8. 13. Jer. 23. 6 1 33. 16. Dan. 6. 22. Ilahae. 2, 4. 
Z>cb. 9. 31. Act. 10. 43 + 13, 39. Rum. 1. 17 + 3. 
22, 24 + 5. 18 + 16. 4. 10. 1 Cor. 1. 30. Otl. 2, 
16 + 3, 11 + 5. 5. Philip. 3, 9. Tit. 3, 7. 1 Petr. 3. 

Io. 

JUSTIFICATIO qua quis ex justo fit Jnstior, an* 
crtbitnr bonis operibns, Eccks. 18. 22. Rom. 2, 13. 
Jac. 2, 21,24. Apoc. 22. 11. 

Jiistilicatio impii non soloro fidd ascribltiir. srd 
diam aUiis v'rtuiibMs, ut spei. Rom. 8, 23. chiri- 
tati, Exod. 20. 6. Prov. 10, 12. Luc 7. 47. 1 Cor. 

13. 4. Gal. 5. 6.1 Petr. 4. 8 1 Jorfn.4.7,8.9. tiinori, 
Ecdi. 1 , 27. 28. pcenitentie operibtis. Sap. 12, 24. 
Ezecb. 18. 21, 22. ^<altb. S, 2. 8. Luc. 7. ubi po- 
nitur exemplum Magdalenx, IS. exeraplum fiUi 
prodigl 18. exempium pobiieanL 

L. 

LA BAN hospitio exctplt (amnhmi Abrahe. G<^ 
net. 24, 32. mertede condudt Jacot, 29, 14, 20. 
persequitur Jaeob, 21 . IS. 

LABOR et dolor oomn raids omaibns homiBihii» 
Genes. 3, 17. Exoit. 20. 9 f 34. M. Deut. 8, IS 
Tob. I. 19. Psahn. 127, 1 Prof. 6. 6 + 10. 4 + U 
4 + 20 4 ECdet. B. f1. BecH. S», 19. Jf»an. 91. S 



Actor. 18. S 1 20, S4. I Cor. 4, 12. Epbes. 4 28. 1 
Thess. 2. 9 1 4. 1. 2 Tbess. 5 . 8, 12. 

Labor Doa diUt tine Dei beoedictione. Genes. 5. 
I7t26.3, l2tS0.27.Deat.8.«8.Job42, 12.ProT. 
IO.22.Ecdi. 11.6. 

Laboranti mercet debetur, Lerit 19, 15. Dent. 
24. 15-t 25. 4.Tob.4, 15.Eccli.7.22tS4,25.26. 
Jf r. 22, 13. Ilalach. 5, 5. Malt. 10. 10. Liic. 10, 7. 1 
Cor. 9, 9. 14. 1 Tim. 5, 18. Jac. 8. 4. 

Laborit manunm et afric 'ititrae laus et ntilitas, 
Pror. 12. 11 1 13. 4 1 44, 25 1 24. 27 1 28, 19. 

LACHIS traditur in manus Israelis, Jotii€ 10. 
52, exstraitnr. 2 Paral. 11,9. 

LAICI lie se sacris pnrter offidnm misceant. 
Lev. 10. 1 '. Num. 1. 81 f 5, 10. nee vasa sacrata 
teraere contin((ant. Num , 1. 51 f 4, 15, 19, 20 f 
18. 7. 2 Res. 6. 6. 2 Par. 26. 18. 

LAIS oppngnatur a Danitis, expnfnatnr. aedifi- 
3atnr. et appellaturDan, Juditb 18, 27. appellatur 
^esen. Josii€ 19, 47. 

LACDANDUS Dens ante et post sumptom d- 
bnm , Dent. 6, 10; vide Gratia. 

Landare Denm pro merilo non possnmnK, Psal. 
95. 4 1 103, 2 1 118. 164t 141.5. EccU 43.2,32. 

Landes Deo canendae, Psalm. 46. 2 f 146, 7 f 
149, 1. Isal. 12. 4. Effbes. 5, 19.Coloas. 5, 16. Uebr. 
15. 15. Jacob. 5, IS. 

LAZARUS jaoet ante ostinm divHis epolonis, 
Luc 16, 20. 

Lazarus snsdtatiir a morte. Joan. « 1, 45. perse- 
cationem snstinet a Judzis, 12, 10. 

LEBBfCS cognomioue Thaddseu* disdpiiius 
Cbristi. Hatib. 10, 5. appeltatnr Judas fiUusJacobi, 
Lnc 6. 16. 

Lepra quomodo cognoscatar. Levit 15 M 4 *. 

Lepram mitUt Deus propter peccainro. Exod. 44, 
4. Num. 12, 8. 4 Reg. 5. 1, 27 f 15. 5. 2 Par. 26, 
18. 19. 21. 

Lepra mundatnr. Exod. 4, 7. Nam. 12, 15. 4 
Reg. 5. 14. Matth. 8, 2. Luc 17, 14. 

Leprosomm segregatio. Lev. 13, 40. Num. 5, 2. 
4 Rw. 15. 5. 

LEVI naMitnr. Gen. 29, 54. 

ocddit com fratre soo Simeone Sicfaemllas, 54, 
23. pnnitio istlns facti. 49, 5. 

Levitarum habitatlo. jus. et debita vitx §ostf^- 
tatio. Levit. 10. 12 1 28. 52. Num. 18, 21. 24 f 33. 
2, 7. Dent. 10, 8 f 12, 12, 19 f 14. 27 f 18. 1 + 26, 
II. Jos. 15. 14. 5St 18,7 1 31 *. 2 Esdr. 10. 55, 57 
t <3. 10. Etech. 48. 13. Eccli. 7, 52. 

Levitarum niinistfrhim rt offidum. Num. 1. 49 
+ 5\ 1 4. 1 1 8 '. t *«. 2. 23. Deut. 10. 8. Jos. 5. 6. 
1 Par. 6. 31 '. + 9. 14 *. 2 Par.fO. 8. Ezerli.44. H. 

Levitas aMomit sibi in mtnisterium Deus pro pri- 
mogeoiUs bra€lis. Num. 3. 12, 40 '.f 8, 16. 

Levitc pnniuut peccatum erect i vituli, Exod. 
S2. 26. 

Levitae expelluntnr ex Israel, 2 Par. 11, 14. 

LEX prima, et prsceptum dator. Gen. 2, 16, 
vioUtnr. 3. 4. 6. 

Lex deoem mandatonun datnr Moysi, Exod. 
20*. Dent. 8*. 

Legis tabulae dantnr. Kxod. 51. 18. Dent 8, 22. 
franffiintur, Ex«hL 52, 19. Dent 9, 17. dantnr a«lae 
tabuis. Exod. 34, 27. Dcut. 10.1. 

Legis n itura, offidum et operatto, Rom. 3, 20 + 
4,13 1 5. 20 + 7, 1.7. Gal. 3, 19.1 Tim. 1, 8. Hebr. 
7, 18. 27. 

Legem Dei sine spiritn ejus non pot^nraos im> 
plere. Dput.8, 29. Psalm. 118,24. Lucl8,22. Ac- 
tor. 15, 10. Rom. 8. 2. 

Puoitio vel merces eornm qui Imm Dd prae- 
varicantur. Td observant; vide ObeaUmHa et Ino- 
btdieutia. 

Legis ccrimnnic abrogantor per Gbriilum , 
Matt II, 15. Marc 15. 58. Acor 15. SSflS. 11. 
Rom. 6. 14 1 7. 4 1 8, 5. Galat 5. 15 f 4. 8. Epbes. 
2. 15. Col. 2, 14. 1 Petr. 1. II, 18. 

Lex legitur. Dent 1.5 f 51,9. 1i. Jos. 8. S3. 4 
Reg 25.2 2Esdr.8.8t9,S.3Esdr.9.S9.2Macfa. 
8.19.23. 

Lex nova christianomai oonsistit potlssimmn 



INDEX BIBLICUS. 



in chariute, Matth. 5. 44 1 7, 12 1 22, ». Joao. 11^ 
54. Rom. 13. 10. Galat 5. 14 f 6, 2. 1 Tfaa. 1. 8. 

Llk nubit Jacob patriarchae. Gen. 29, 21. gignM 
el multosliberos. 19. 51. 

LIBER vite, Exod. Si. 52. Psalm. 68, 29. PbU. 4, 
3. Apoc 5. 5 120. 12 1 21, 27. 

LlBERUM autitrium diam post iapsnm in bo- 
mine mansit Gen. 4, 7. Deot SO , 19. Jos. 24, |5. 
Psalm. 26, 9. Sap. 0. 10. EccU. 15, 18 1 51, 10. 1 
Cor. 5,9t7.S7. 

Lib«>rum ariMtrinm cooperatnr gratiae Dd, I 
Reg. 7. 5. 2 Par. 12, 14. Psalm. 9, 17t 72. 15- Prov. 
16. 1,5. 9.E€di.2,aO, IsaT. 1. 16. 17. 18t40.5t 
46.8f 33.6,7. Jerem.5. 1,12, 22 + 4,5. 4, 14 + 
7. 5 1 18, 8 11 1 25, 5t 21. 15 + 52. 15. Ezech. 18. 
21 . 22, 27, 28, SO, 5l f 35. 14. 15. 16, 19. Zai h. 1. 5. 
Ualadi. 5. 7 Mattb. 5. 2. 3. f 11, SSf 12. 28 Marc 
1,5. Luc. 3. 4. Joan- 4. 25 + 7, 57. Actur. 13. 19 + 
8. 22 1 9. 6. Rom. 10. 13. 5. 1 Cor. 5, 9 + 15, 10. 
2 Cor. 7, 1. kpbo. 5. 14. PbU. 2. 12, 15 + 4, IS. 
Col. 1,29 + 3. 9. 10. 1 Tim. 4. 16. 2 Tim. 2,21. 
Uebr. 4. ffi f 12, 12. 15. Jacob. 4, 8. 1 Petr. 1. 21. 

1 Joan. 8, 5. Apoc 5. 20. 

Libertas evang«*lica, Joan 8, 52 Rom. 6, 18 + 
8. 2, 21. Gala^. 5, 13. 1 Petr. 1, 18t2. 16 '. 2Petr. 
2,19. 

Libertas prava rt improbanda. Job II, 12. Je* 
rem. 51. 14. Ose<* 7, 16. 2 Petr. 2, 18. 

A LINGUA mala caveodum, Levit 19, 16. Job 5. 
21. Psalm. 51, 4 f 439, 4, 12 f 140, 5. Prov. 4, 24 + 
10. 18 1 11, 9 1 12, 15, 19+ 15, 2+ 16, 27.28 1 17. 
20 1 18*. t». 19+2l,2St26. 20 tSO, 11. Eocki. 
5. 2. Sap 1, 11. Eodi. 5, 16 + 28,12125*.! Cor. 
13, 35.1 Petr. 2. 1. Jacob. 1. 19t5, 5.8t4, 11; 
vide Dttraeiio, 

Lingua discrete moderanda. Prov. 10, 19 + IS. 
12, 14 1 IS. 2, 5 1 17, 27 + 18.21 1 21, 25. EccB. 14, 
1120,5122.35 123. 17.Matt. 12,36. Luc 6. 45. 
Jacob 1, 19tS. 2. 1 Petr. 3. 10; ^uw Loqumda. 

LORN A occopatur. Jos. 20. 29. defidt a Jadi. 4 
Reg. 8, 22. oppugnatnr ab Assyriis, 19. 8. 

LO>G.\NIMITAS; vide Patientia. 

LOQUENDA sunt vera, faonrsta, d qoaeaudien- 
tibus prides'se que^nr, Exod. 22, 28. Psatm. 14'. 
Pruv. 15, 2 1 24, 26 + 25. 11+29, 20. Eccles.5, 2. 
Eccl. 7, 57. Matt 5. 37 1 12, 56. Epbes. 4, 29 +5. 
5. Coloss. 5, 8. 1 Petr. 3, 10. 

Loquritdi trmpus et opportunitas. Prov. 15, 2S 
123, <1.Ectle$.8. 8. Ecdi.1l, 8 + 20,6 + 52,9 + 
33, 4. quomodo loqurndun)» Job 6, 29. Prov. 15. 
4t16,20,22t29, II. Eccli. 4. 54t5, 1616. 5. Co- 
lots. 4,6. 

LOT liberalnr ab inoendio Sodomomm, Genes. 
19, IS. 17. 2 Petr. 7, 7. uxor qus mnlatur in sta- 
tuam salis. Genes. 19, 96. Sap. 16, 7 Lnc. 17, 52. 
^ocumbit cum duabusfiUabussnis, Gen^.-s. 19, 51, 
33. 

LOTiO pedum. Genes. 18, 4 + «9,2+24. S2+4S. 
24. Joan 15.4. 14. 1 Tim. 8, 10. 

LUCAS medicus. Cot 4, 14. maod cum Paulo. 

2 ad Tim. 4. II. 

LUCIFER cedditecclo, Isal. 14. 12. 

LUX est Christus, Isal. 9. 2 + 42, ft + 60. 1.19 + 

49.6. Joan. I.SfS. 12t 9, 5t 12,33.46.1 Joan. 
1.5t2,8. 

Lux snnt cbHAtiani, Prov. 4, 18. Isal. 62, 1. Maitt 
3, 18. Rom. 2, 49. Phit 2, 15. 

LTDIA pnrpuraria credit in Christum, Act 16b 
14. 

LTSIAS dux exerdlns Antiocfai . 1 Madi. S. 52. 
pactum iuit rum Jndads, 6, 88. caphnr et Jmsn De* 
metrii ocddltnr, 7, 2. 



MAACHA sua Tbotanai regis in Gestur. maler 
Abs^lonls 2 Reg. 3, 3. 

MAACHA Ilia Abessalom . mater Ahiam regis 
Juda, S Reg. 15, 2. appdiatnr Micfaala. 2 Par. 
13.2. 

MACEDONIA mittitdeeiPosynasna«peribpsJ» 
rosolymitmis. Rom. IB, 26. 2 Cor. 8. 1. 



INDEX BIBLICUS. 



rasloi vocatar In Uaceaooiam, Act 16, 9. 

MADUN filius Abrabam, Genes. 25» 2. Df'us 
predpH Dt csdantar Madiaoils, >'um. 25, 46. Ma- 
iBDits oedaiitor com too rece, 31, 7. 

oppriiiUDt IsrMem, Jodico, I. irruitineot Ge- 
deoa.7'. 

MAGDALEfCA ; Tide Mat-to. 

Vagi PharaootsTirgastuasvertuntinoolubroSt 
Eiod.T.ia. 

Magi primiticgentiiim Cbristom adorant. Matt 

Hapa{vfde ineanfationes, 

MaLALEEL Dascitur, Genet. 5, 12. 

MALCUO prscidit Petnis auriculam. Joan. 48, 
III 

MALEDICTIO et benedictio. &>nes. 3, 14, 17 
H. 21 1 9, 25 t 24. 41 1 27. 28t ^8. 15. 20 1 49. 7. 
Rib. 5, 21. Dent. 11, 7^127. 15. Joi. 8, 34. Jiidic. 
f. 90. 1 Reic. 17, 43. 2 Rc«. 2. Bf 16. 7. 4 Reg. 2, 
R 2 Esdr. 5. IS. Prov. 28, 2. Jerem. 29, 22 f 49, 
IS. Zach. 8, IS. 

Malefkii; vide Incaniationet. 

MALDIl dicem bonom piinietur,laal.5,20. Mai. 
3.17. PruT.24,24. 

MahiiB dedlnandom, et bonum focieodom, 
Prov. 3.7. bal. 1, 16. Execb. 18. 21. 

Malonnn ounsortimn TitaDdum . Ptalm. 1 *. f 
% 4. Prov. 1. lot 14. 7f 24.21 \7Q, 24. Eccll. 
t. (8 1 15 *. 2 Cor. 6. 14. 2 Joan. 10. Apoc. 18. 4. 

Mahun non ett reddendum pro malo. I'rov. 20. 
at 34. 29. Rom. 12, 14. 17. 1 Cor. 4. 42. 1 Tbesi. 
S,I5. IPetr.S.9. 

Mahioi wtnm est a Deo, Dent. 32 . 23. 5 Rf g 9, 
•t21. 29. Ual. 45, 7. Jerem. II. II 1 32. 42. Ba- 
raeha,2. AjnotS.6.Jon. 3. lO.Mich. 1.12t2.3. 

Maloa cuipe tomme aversalur Dens . tantum 
ibest Qt eam anctorem bab^at, Bxod. 23. 7. Pa- 
nL 19. 7. Judith 5, 21. Job 34. 10 Psalm. 5, 5, 7 1 
44.8. Prov. 43. 8. 9. Sap. 4. 9. Eccll. IS. 2i. Osee 
IS, 9. Bom. 9, 14. 2 Cor. 6, 15. Jac. 1. 13. 

Halos rectores et prspositos permiUit Dens ob 
peoeaU popuU, 3 Reg. 12. 24. Job 34, 30. Isal. 29, 
18. Eiecb. 14,9. Osee 15, II. 2 Tbesi. 2, II. 

Jvbetqneobedientiam litis prsstare, Mattb.23,3. 

Malorum eiiam roinistrorum op«>ra utilur Deui, 
Mmb. 7, 22. Mare. 9, 38. Lnc. 9. 49. 

MaXaHEM rex Uraa. 4 Reg. 15. 14. 

■anassbs primogenitos Joseph nascitur. Gen. 
♦1. 31 1 48. 14. 

Mm a ti e a impins. fiHuf pil Ezerhic, rex Joda, 4 
ifg.21, 1,6. 2rPar. 32, 33 1 33, 1. Jer. 15, 4. duci- 
tar vioctof in Babylonem , et per panitentiam 
CMvertitar ad Dominnm , et exauditu!( recuperat 
rcsnnn. 8 Par. SS, 1 1, IS. re linquit poU se Amon, 4 
■^•21, 18. Matt. 4, 10. app^llalurUer. Luc.5. 28. 

lU^SENDUM est nobis in Cbristo. Joan. 45, 4. 
1^.8, 1. 1 Cor. 4, I5tl2, 13. Colost. 2, 6. 1 Joan. 
2.8,2Bt3,24t4, 13. 

MA!if5A, Exod. 16*. Num. II. 7. Deut. 8.3. Jos. 
S. 12. P«4'm. 77. 24. Sap. 46. 20. Jo^n. 6. Si. 

■aUSOETUDO, Jos. 7 *. 19. 1 Reg. 25 *. 2 Reg. 
1^ 10. Prov. 45, 1. Eccli. 1. 29. M.ttb. 5. 4t I1« 
98. Galat 5. 23 1 6. 1. Ephts. 4, 2. Colo>8. 5. 12. 2 
Tub. S, 25. Tit 3 2. 

JfARDOCHiBi:^ defen«or et tutor Esther, ca- 
ptivQsabdnctns in Babylonem, Esth*'r 2, 5, 7. a re- 
9e<amioliouorea(fectus6. 40. revertiiurdeca- 
Ptiiilaleio j^msalem. 4 Eadr. 2. 2. 2 Ewlr. 7, 7. 

MARBcrratnr, Genu's. 4, 9. concluditnr miH ter- 
■te 1. 9. Job 2ft. 10 1 28, 26. ProT. 8, 29. Jerem. 
8.2l.cedit5llis bra€l, Exod. 14,21. ledaturTer- 
bis cbrisU, Matth. t. ». 

MARIA ioror Aaron bodat Dominnm, Exod. 
18. 31. Rt if prota, Nnm. 12 '. Dent. 24, 9. morltar, 
»WD. 10, 4. 

Mtfia Virgo prcnantiata. Genes. 3, 15. Num. 24, 
17.PMlia.l8.6t 44, 10t45,5tM. 2 tW.Sf 
•11,8. Prov. 31, 40, 29t 9, 4. Caniic. 4 \2'. 3'. 
••.8'. 6\ Ecelt. 24 •. M.7. 44 1 ••. • t •»» < t 
«.8.Jer.S4.3Bt 

Jiirta vocator, et est mater Domini, Luc. 4. 43. 
Jen. Ma(lb.2. 43. Jom. 49. 25. 



zini 

Mariz perpetua virginitas signlficatur. Exod. S, 
2. Judic. 6. 37. 38. 39. 40 Psalm. 48. 6. Cantic. 2. 
2t^.7t6,9. Isal. 7, 44t1l. It55. I.2t66. 7. 
Ezech. 44. 2. Djio. 2, S3. Matth. 1. 20. Luc. 15, 35. 

Maria virgo multU dotata virluiibus. fide divts. 
Prov. 51. 18*. Luc. 1, 38, 45. Joan. 2. 5, spe plena. 
Eccli. 21, 24. Joan. 2, 5. cbarltate perfecta, Eccll. 
24, 24. Lnc 1, 56 1 2, 7, Joan. 2, St 19, 25. casta, 
vide supra. Maris perpetua virglnitas; caslitatem 
vovit per|)etu<im, Luc. 1, 35. buniilis. Luc. 1, 38. 
48. mbericors, J«ianJ2, 3. prudens, Luc. 2, 19. mo 
de»ta, Lnc 2, 48. pia, Luc. 1, 46, 47. brnigna, Luc. 

1, 40. fortis. Prov. 31, 10 *. Joan. 19. 25. sapiens, 
Prov. 31, 26. Joan. 2, 5. 

pauper, Matth. 2, 11. Lnc 2, 7. 24. patlens. 
Matt. 2. 15. Lnc 2, 35. virlute praDceUens omnes, 
Prov. 51, 29. Eccli. 24. 25. Luc. 1. 28 48. 

Maria salut^ior ab angelo, Luc, 1 , 28. visitat Eli- 
zabeth, et iaudat Dcom, Luc 1, 39. 46. pruficisci- 
tur cum Joseph in Bethlehem. Luc. 2. 4. in /Egy- 
ptum,Matih. 2, 14. revertitur inde in terram 
Israel. Matih. 2. 14 iovenit Cbrisium in templo. 
Luc 2, 46. as»istit cmd, et apostolo Joanni com- 
mendatur, Joan. 1 9, 25. manet cum apostolis, 
ACtl. 14. 

Maria Magd«lena deflet sua peccata, Lnc. 7, 38 
obtinft peccatorum remlssionem, Luc. 7. 48. li- 
berata iseptem demoniis, adbsret et ministrat 
Cbristo, Luc. 8, 2, 3. ungit Dominum. Matth. 26. 
6. If arc. 14, 3. Joan. 1 1 , 2 1 12, 3; adest cbristo in 
cruce morienti , Joan. 19 , 25. stat ad mono- 
meutum plorans, Joan. 20, II. 

Chrisius ei apparetpost resurrectionem, Marc. 
16, 9. Joan. 20, 14. 

nuntiat resurrectionem discipuUs, Joan. 20. 18. 

MaRITI officium et auctoritas In uxon^m. Ge- 
nes. 3 . 16. Numer. 5, 12 , 18 1 30. 7, 13. Deut. 22. 
5. 13 1 24. 1 Prov. 5. 18 1 19. 22 1 51, fO. Eccles. 
9. 9. Ecdi. 7, 28t 9, 1 1 25. 2. 27 1 26. 1. Malach. 
2. 14. 16. 1 Cor. 7*. t H. 2, 10. Eplie>i.5, 22. CoL 
5, 18. Tit. 2, 4. 1 Tm. 2, 11. 1 Petr. 3, 1. 

MARTHA boipidu exdpit Duminum, Luc. 10, 
Sd.ostendil soam fidem, Juan. II, 27. 

MATH AN sacerdos Baal ocdditur, 4 Reg. II, 
18, 2 Par. 23. 17. 

NATHUS eii'gltur in apostolum , Act. 1. 26. 

MATHUSALEM filius Henoch nascitur. Genet. 
5, 21. vivit 969 annis, et morilur. Genes. 5. 27. 

MATRIMOiNIUM , Genes. 1, 27. 28 1 2 . 21, 22 
23, 24 1 3. 6. 12, 17 t 4, 1, 17 1 9. 1 1 1^. 26 1 24, 
3 1 29. 21. Ex'mI. 2, 1 t 20, 17. Levit. 18 *. '20. 10. 
Deut. 5. 21 1 7. 3 1 22.23 1 24. 1 . Jos. 25, 12. Judic. 
3,6t 14. 2. 7. 15. 1 E8<lr. 9, 2. 2 Esd. 13. 23. Esther 
2. 17.Tol».4, I3t«. I7t7.l5, I6t8.9. Prov. 18. 

22 1 19. 14. Rccli. 25, 2. Jere<n. 3. i. Mat'h 5. 52 1 
19,5, 5t22 24,30. Marc 6. 18 1 10. 2, 6.7, 8,9t 
12. 20 '. Luc 2 , 5 1 3, 19 1 ff^/ 18 1 '-^0. 31. Joan. 

2, 1, 2. Horn. 7. 2. 5. 1 Corinlh. 7 *. Epbe^.S, 51, 
32. 1 Tim. 3, 2 1 5, 9. Hehr. 13. 4. 1 Petr. 3, 1. 

Malrimoniufii ioUi«solubile. Genes. 2,24. Matth. 
5.32t 19. 7. Marc. 10, 11. Luc. 16, 18. 1 Cor. 7 
10. 

Matrimonlnm spiritale; qnxre Connubium, 

Matrimonium cuju» rei sacramentum. Ephes.S, 
52. confert gratiam et sanctificationem , 4 Thess. 
4.4. 

MATTHiEDS publicanns vocator, Mattb. 9, 9t 
40. 5. appellatur Levi filius Alphsi, Marc, 2, 14. 
Luc 5, 27. 

MATTHANIA patruus Joachim consliinltnr rex 
Jnda. 4 Reg. 24, 17. appeUatur Zedecfaias, I Par. 
5 15. 
' M ATTHATHI AS sicerdos ostendit studium pro 
toenda rrllgione, 4 Mach. 1 , 24. nugnat strenne. 
2, 41. monet Itlios tuut ad observaUoocm legis Dei, 
2,49,64. 

MEOI occnpant regnum Babylonis, Dan. 5, 51. 

MELCHISEDECII sacerdos , et rex Salem, Ge- 
nes. 14, 18. Fsahii. 109. 4. Hebr. 7, 1. 

ME.NDACIUM . Gen. 3, 4 1 37. 19 1 S9, 17. I^r. 
19, 11.2 Reg. 1, 2,7. 4 Reg. 5. 28. Prov. 6, 19t 12. 
22. Sapient. 1, 11. Eccli. 7. 15 1 20, 26. 28 i 29L 



ufm 

4. Owe4.S.JOMi.t,44.Afll«r.8.4.t.BplMt.4, 
2S. Coluai.S. 9; vide Tettimimimm 

MfiflELACS iirodltor palria uMvpat fM sum- 
muni facerducmm . 2 llaeh. 4, 24. extreiao tup- 
plicio afficitur. 2 Mach. IS. 4, 5, i. 

MENSl HA (|iu Dwoai fBermin* rpinefietur no- 
bis. l-:xud. 21, 2S. Judic. 1,7, 1 R«N(. IS, 33. 2 Reg. 
22, 23. Pnlm. i7. il. Prov. 22, 23. ImL 33, 1 f «S. 
6166, 4. Jrrem. 80, IS, SBfSl. 49w Kaeofa. |«. 
5». J(>a 5, 7. Mjtlh. 7, 2. Mare. 4. 24. Uk 6, St. 

U»ii»iineel potidera dH «ut esf« hmU, l>e«. 46. 
35. Detit. 23, 18 Bzedi. 4S, 16. Mich. 6. II. AUM 
6.5. ProT 16, llfSD. fO. 

liEaARI Btius Levi. Num. 3. 17. 

MTiirKaniin oflietuni, S, 33 f 4, 42. 

IflCRCkS debHQr oprribtis. Gea. 4, 7f IS. I. 
Ptalui. IIS 1 12. Prov. II, IS. Sap. S. 16 f 10. «7. 
Eccli.2, S t H . 24 1 IS. 22 1 36. IS t S* , 30, 36 isal. 
3,10. Jer.31. 16. Matili. S, lifn. i f lo. 4l,Sit 

20. S. aiarc. 9, 41. Luc 6 35 f 40. 7. Jojn. 4. 36. 
Rom 4. 4. 1 Cor. 3. S. I Tim. S. tS Apnc. 22. U. 

MERITA operum. Eccli. f 8, 3i f 16, 15 f 36, IS; 
vide Opera. 

MEROR filia SaMit. I Rf^ 14. 49. promittltiir 
Davitli iu luorrm, IS, 17. 

MI-.RSiAS idm Chrtotut.ee venMundua est Do- 
mtnoB iioftNT J<>siut, JoaD. I, 4t4, 25t7.4l f II, 
27. Matth. 26. 64 Marc 14. 6i. Lne. 2S, iT.^oior. 
17.3t IS. 2Stl9,4 1 Joan. 5, 1. 

MICUA parat ephod i«iolu mjIHa m«, Jud. 17, 

5. comlucii Le% iUm, 17, 7. ID. idoltun et (•|>h' <1 
anfemiilur, stmiUt< ret tacenioaalMliicitur, IS, 13, 
16.16. 

Micha. fiHus Miphlboseth, 2 Reg. 9, 12. 

MICH^AS prot^ietat oontrarnim vseadepro- 
phetis, 3 Reg 21, 15, 15. 2 Par. IS. I4. 

MICUAEL pngnat cum diabolo, Dae 10, IS. 
Jud. 9. Apoclc 7. 

MICHOL «^ive Michal ilia S36l!S.datur Davidi io 
Qiorem, I Reg. 18,27. )uxta pruiniMinDem regis, 
17, 25 coa««nrat Davidi viUm , deiuUteua euia 
per f'-nettram. 19. 12. aabdoctUir ei. et datur 
Pbalti. sive Phaidel, 25, 44 re«ldilur ei,2 Reg. 3, 
14, 15. deridet ipsum aaltaiilem c«ram Domuw. 
6w 16 

MILITARE; vide Bellutm. 

MIMSTRORCM eti ro malf*rnni opera digoalur 
uti Dei boohas. Math. 7. 22. Marc 9, 36. Luc 
9, 49 qiiot et jnbH udirl. Matth 23, S. 

MIPHIBOSETU 6bua Joiialli;e . 2 Keg. 4, 4. io- 
Tcoit gratiara coram Davide. 9, 7 '. pardl ei Da- 
vid. 21, 7. appeliatnr MeHbhaal. I I'ar. 9, 40. 

Miphiltoselii filioa SaOlii aospeodiiur, 2 Reg. 

21. S. 

MIRACULA operator Deot cmt aanctoa et eo- 
mm r**li«|Mia« : vid« Sancti et heliqmim. 

MISERICORDLA; vide Boniias Dei, item Cha- 
ritar, 

Misericnrdic opera proiiroo eihibeada, I Reg. 
15. 6. 2 Par4. 26, 9, 15. Psalm. III. 5. 9. Prov. .4. 
21.51 1 19. 7. 25,21. Ecdi. 4 2, 29 1 33. IS iMf 
58. 7. OM-e 6. II. Mich. 6. S Zjch.7. 9. Matib. 8. 
7t9. nt<6.**t*» 5it*5» *'• Marc. 9,46. Lur. 

6. 35 1 H. 33. Rom. 12, fS. G^Ut.C 12. Cokn^.S, 
li. I Timoth. 5. 10; qttmpe /iiee*»ospnn. 

MISSyE tacrificium olim prcdiduni et prxnun- 
tiatum. Lev. 26.9. |0, ||. li. p..abn 22. 6 1 169. 
4.l$a!.2.2, 3tl9. 19. 26 1 36.7 t6l. 6 fee, 19. 
20, 21. Jerem. 31, 31 1 33. 16, 17, IS. Dan. 12, II 
Amo« 9. II. MaUch. 1, 16. II. 

Mtesc Kacrtfidom per variat Rgoras vclerift te- 
•tameutiiignihcatnro . Genes. 14, IS f 16^ 6122, 
IS. Blod.fi, 8,24t28.90t29.2,l6 LevR. 2, 

I. iSfS, «t4. 2it5. 7, fflt6, I5t9l6t44. 
4t 16. Vf 19, 21. Ifom. 15. 24 f ^S. H- * •«((. 
21, 4. 5 Re<. 19. 6, 4 Reg. 4. 41. Dan. 8. 12. ap- 
MRatoratie Inge aerificmm , Dan. II, SI f •2. 

II. necfotenbk oQereoi tacrificMini, ieresL S3, 
16,21. 

MMne MeriAehnn a ChrMo iMHtotam, Lw:. 
ax 19. el ab c^ dtodpirtii uritatwn, Aelor. IS, 2, 



INDEX BIBUCUS. 



CMaPMUiM.{ Goc 



MiMe Mcrlfieii 
10, 16 1 11.23*. 

MOAB ttlius Lot et Rite ^Qi Data uM^iorii, Gen. 
19. 37. contra U'tahiiat pogaare, Im&i a Deo pro- 
hibrtur, DtHit 2, S. factna eM Mo^b servtrna Da- 
vidi sub tribute, 2 Reg. 8. 2. de6riunt Moahits ab 
Israa.4Reg.l I t3,5.immntlatrHo<iiUdeMuab 
in lerram bra6i, IS, 20. b<mi admiitf bantur in ee- 
de»iam, Deut 2i,3. 2 E>dr. IS, I. centra Moab pro* 
phrUiui*. Num. 21. 2^t24, 17. Pttkn. 59. 10 f 
107, 10. bai. 16 '. t 23, 16 Jertm. 48, 1. Eiech. 
25, 8. Amos 2, 1. Soiibou. 2. 8. 

MO LOC II idolimu Levi 1. 18, 91 f 20, 2. appella- 
tur Melrhum, I Par. 26. 2. Jerem. 49, 1. Amoa I. 
15, Soph. I. 5. de Moloch vide item 3 Reg. H, 5. 
7.4R»it.2S. 10. 

MORBUS; vide jEgrotmlUK 

MORS e»tpcena peccati. GOMt. 2, I7t S, It. 
Rom. 5. 12. l7t6.2S.ICor. 15.2I.Epbet.2 2. 
CoL 2, IS. I Tim. 5. 6. Jac 1, 15. 

Mors, rt certiis diet mortis oimd horn ni oomti- 
lutiis est. D<'ui. SI, 14. Jos. 2S, 14. 1 Reg. i6, 16. 
Jub 14. 5. PMl.S8,46.Eccleft.3,3tS.St9,6. 
Ecdi. 17. 3 1 41, 1 . Joan. 7, SO f 6, 20. Rom. 5. 12 
t6.23.U<br.9,27. 

Mortis bora ioeertlaima, Ecdes. 9. 12. Mattli. 
24 43. Uic 12. 40. 1 Theit. 5. 2. 2 Tbe*s. 2. 2. 
Jac*ib. 4, IS. 

Mors c<»rpO' is, justis est quasi tomniis ipiidim. 
rt donuitii). Deut. SI . 16. 2 Reg. 7, 12. 3 Reg. 2. 16 
t II, 21. 43 1 14. 20. Sap. 3,3. Matth. 9. 24. Joaik 
II, H. Act 7. 60tl3,36.l Cor. 11,29. 1 TbeM. 
4,13. 

Mortem nostram sua raorte devicil Cbristna , 
Isal 25, 8. Osrt 13. 14. Rom. 6. 9 I Cor. 15. 54. 
2 Tim. I, 10. Mebr.2. 14. Apoc if, 4. 

Mortem (|ui sibi iutiOi rint. Jnd. 9. 54 f 16. 29. 
I. Reg 31. 4. 2 Reg. 17, 2S. 3 Reg. 16. IS. 2 Macb. 
10. IS t 14. 41. Matlb.27.5. Act. I. 18. 

.Mortiios higere quateuus pennittatur. aut pro- 
liibealur. Le%lt. I». 26. Di uL 14, 1 1 3S S. 2 Urg. 
I, !♦ fS. 32 tl0.2t 12,«6tl4. 2 i i9, l + ai. 
10, 13. KccU. 22, 10 t SS, «6. 1 Maoh. 9, 20 f t2, 
Sif 13. 2<i. Ma«L 9. 3. Luc. 7, 13. Juau. II. S3. 
Attor. 8. 2 1 9. 39. 2 Thess. 4 , IS. 

Mortui ad vltam revijcanlar. S Reg. 17, 26. 4 
Reg. 4. 33 1 13, 2(. Matth. 9. 25t >7, 52. Marc S. 
41. Luc 7, ISfS, 64.Joan. II. 4S.ACt.9. 46t 
'20, 10. 

Mortuomroiepaltnra; vide Sepeliendimot'tmL 

Mortm»mm suffngla ; videPurf afon'irm. 

MOYSHS nancitiir ex Lert B&od. %, I f 6, 20. 
Act. 7, 26 percutit ^EgytttitHw . ct higii m Ma- 
dian. Exod. 2, It. 14. aicipit Sepboram Madia- 
niten uxonm. Exod. 2, 21. 

roitUtnr ad Pharaou«*m in JEgyptnm,S, 16. fS. 
1 1 6, 12 1 7*. t «\t 9\t IT. rcvertiior rumuxoi« 
et iil>eris ill iEgypfum. 4, 20, orat pro Phanone. 
8,18 S0t9,S,&3t«6. 17. 

orat propopulo, 14, ISf 17. 4. II f S2. II. IS, 
31. Noiu. II. 2 1 14. IS. 17 1 21, 7. I>e«t. 9. 18,16. 
aocipit prtmo tabnias , Biod. SI. 18 has coufria* 
git vidrn« piipuli idolulitriam . Bxod.52. 19. 

aocipit itenim novas. 34 . 28. 

iu faoiem ejnsiatneri non poterat popolotlsra^ 
Uticos, 34,30 2C-'r.S,7. 

mittil expioratores Io lerram cbanaan, Knra. 
13, 2.prubal »ea Deo eise mlwim Niun, «6,26, 
31. videi erram promissiooia et montur. 26. ISf 
27. IX Dent. 34. 1, S. apparet in trauofigiiraliooa 
ChHsti , Matt 17, S. Lac 9, 36. OMBmeudator, 
Eccii.45 I. 

diaboHM altereatar cam aagelo Micbaele de 
Mosrsiearpore. Jad.9. 

MUKDI corde. Psahn. 23. 4t50, 12 f 72. I. 
Matt. 5. 6. 1 Peir. 1. 22. 

Mnndicies ioterior et exterior roamendatiir , 
MalL 15. JS. Luc 1 1 . 39. 2 Cor. 7, I. 

MDRMDRATORES itm» fmiteatur. el mm illii 
poena metuenda. Exod 14. II f 15, 24 f 16. 1. 7» 
if 17. 2. Rum. I1,r.t12. 1. 9. 10 f 14, 2, tT. 
tl6 3 tl7,ati«.lt21.5'.Oeut*4.27.JM 



IMIKX SIBLICnS. 



f,f«.Jiidit]it.fe.9aF.f, ff1.1Mlli.9».tt.Liie. 
ttStlft.7.JoaB.6.4l. Act. 6. 1. 4Cor. if. I«. 

M.40. 



■uiiLifiir a lepra. 4 Ref . 8, f I. Luc. 4, 97. 

HAAS rex AmmooiUnifD paCDaC oootn Jiba , 
IBe)(. ff. I. nioHlur, 2 Reg. fO, I. 
!Caas paler Abigail , 3 Reg. 17, tS. 
KABAL rir loiqoiM. f Rf'g. 28, 25, 28. 
5AB0TH. quia regi Acnab Yineim netabat , 
lapidatur. 3 Reg. 21. 3, IS. 

{(ABGCHODONOSOR potendMlann ret Baby- 
kob. Jfr. 27,6. invadit .Agrptuni. 4. Reg. 24. 7. 
Jfr. 48. 2. aspendit In Jennalem. 4. Reg. 34. 1 . 10 
fU,U Jer. 3ft, f . jnita propheUaiB. ier. "25. 8 f 
S2, 91 erfgH aareMn •Uto&oi. Dan. 3, 1, habitat 
tefttm anon* Inter feraa . 4. 28. SO. Ingens super- 
Ma^. .^mpliliidodMBiaii', et ortdnUus evpU- 
aiv,Is|I. fl.3,8. 

HABOZARDAN dnx milltise regit Babf lonh 
MroM donum Dei, UMiroB Jerusalem , et popu- 
hm qol ivmanserat tvanrfert. cam omnibus vasis 
lea|ii.inBiib7loiiefli.4 Reg. 28,8. Jer. 31^9. 
H tat 13. 
XACBOR ana Abraham, Geaci^ It, 35, 3S. 
lUOAB et AMu Igne cownnMintar, Lev. 10, 1 
t«1.lliim.S.4t28.8l. 
lUabrex hra8l. S Reg. 14^ 30.cadilor.48, 28. 



OBMrenffBai sit MMCIfnta owrfjoi. Qeti. f3L 4 ^ 

17. 9. 33t 32".t 38. 8. Bxdd. I . IT 1 18. 36 1 f 9. 8 1 
28,6 + 38,23,38. Lev. 30. 22 f 36. S. II. Oeat. 4. 

40f7*. + ir. + IS.4tlT.IStl8,t8t34 8 + 37. 
I0t28.l. I2.J0S.22.I. IReg. 12, 14+ IS, 22.4 
ReK 48,30. 2 Far. 7.l7.ProT. 1,8.33 + 15, 31. 
Isal-l.tt^. 48t85.2. Jcr.7,2Jt 44 4 +47, 
24+ S5*. 0an.3. 16. Bed. 38. 7.211ach.7! 90. 
Ilah.4. 49t7,34t«. 24 tl8.3t47. 8+ 28. 3. 
Luc 5. 4 1 40. 16. Joan. 2, 7. Act. 4. 48 + 5, S2i 
Rom. ML 49. PM1.2, 8. 12. 4 Ibest. 4. 3+ 6. 48, I 
Petr.4. 22. Jacob. 4.». 

Obedlontia infnriorom erga tiiperiorw ; vide 
Subdttorunuof/leiwm. 

OBLAHO omnis debet esse rine Titio ant rat- 
cola. LfT. 4. 8+ 3, 4 1 a*. 49. »»«. 28, S, 31. 
DeuL 48. 24. EccU.S8,44. BEech.4S«S3. Maladi. I, 
8, 44. 

Oblationei Deo grate esMlm a cep udm itwr. Gen . 
4. 4+ 8, 3) + 45, 47. Lev. 9, 24. Judic. 6, 21 + 43, 
49. 3 Reg. 48. 38. t Par.24.9B. 2 Par. 7. 4. 2 Hacfa. 
4. 22t2,«. 

OblatioDet qnoUdians, Exod. 29. 38.Nnm. 38. 
3. 1 Esdr. 5. 2. 

Oblat Jones propriornm Alionmi . Lev. 48. 34 f 
20, 3. Dent 12. 34 + 18, 40. Jud. 44. 39. 4 Reg. 3, 
27 1 46, 3 + 47. 47 + 24, 6. 2. Par. 28. 5. Psalm! 
403 .'^7. Isal. 57. 5. Jerem. 7, 34 + 49, 5. Ezecfa. 46, 
20.36 + 30.3|t23„S7. 
OblaUoiiom conviTla omngandio celebnratnr. 

_ .Gen. 34. 46. Bxod. 48. 43 t33, 6. 5nm. 28, 2. 

RAHAaSOIf fiHoi Afflbadabfrinoepa, et dux U^t. tr. f 27,7. 1 Re<(. 4. 4 i- 9 .43*. t 46, 8. 3 



Mas J«>la, Rnm. 1, 7 + 3, 8 f 7. 42. 

XAfllTllflnBdiaM in molve,Nahiim 4*. fa*. +r. 

RATHAll, fittua Darldls, 2 Bieg. 8, 44, appalla- 
l»IUlbalh3,Loe.3,S4. 

NJiban propheU nktitor ad ragem David* 3 
l«.7.4t4-2,4. 

KATHANAEL dnx briboslssachar, !fom. 4. 8. 

Rathaaaei TtiteCur a Ckristo. Joao. 4, 47. 

Ckh^w nunUartit ae ipsi Natb^nael, 24, 2. 

HBCflAO rex iSflrpti, 4 Reg. ». 29. 2 Par. 
«.»tS6.S. 

RCGOTIATIO; vWe Smm'B et Vendere. 

8EHKMIAS uincenia Artaierxia.2Esdr. 4,41. 
■itttar in Jodsaro ad adificaiidnm que erant 
■•rtiuUa . 2, 9. appeUator ArthersaU. 8, 9. 

KCRROD poteo* erat, et robuatas Tenator. 
Oe»«. 10,8. 

ncA'<SOR dnx Lyste, 4 Mack. 8, 38. et etiam 
«ii exerdtas Demetrii. 7. 36. minatorae snccen- 
Mniateropimii,7,S4.eadilnr,7,45.2Mach. 15.28. 
. MCODEiiU9oocBttiaBdiaoipiiIiia CbristI, Joan. 
S.4t7.aO+49 ». 

n2nvEcdill6atiirabAssBr,GeD.40, 44. poroi- 
*BaMaai ai^t de peoeatissuis. Jon. 3. 8*. desolatio 
ftdntmctloNlnlTe, Rahnm l\ + 2*. + 3*. 801^. 
14f.Tob.44.8. 

HabH In Indicio. ot ooudemnabit obttBcatoa 
M8Qs.llaiai. 13.44. 

ROE 6lto» LamecH, Genes. 8. SO; 

pneodlTlBBjnatliia. 2Petr.2.8i 

sdAat aroaoi. Gen. 6*. iogreditur aream , 7, 
*<r.<gredlbir.8. Wi 

aecipit sigamn toderis. 9. 8, 44 1 

wwanMar. Eccli.44«47. 

VOEia uxor iUmelech , Ruth 4 . 2. 

HOVQiTeilameBtiMi. Jercm. 54.84. Ilattb. 
M, ai. Bare. 44, 94. Lac. 22, 20. 4 Cor. 44, 34. 
HAr. t. 8 f 9. 48 1 40. 46t 48. 30. 

"ovum cdmn et aora terra post nnindi inno- 
!|tiOBeai, baL 98. 17 1 89. 32. 3 Petr. 3, IS. Apoc 

, 'pm vcMhudi^iail. 40. 7. Bxecb. 48. 7.Tob. 
l.l7.MaiUi.38,a8.89i tUa JUaarfeor Ao. 



OBBD Ulns Book ex Rnth , Roth 4, 47« HatCb, 
MayQADUii Deo (jnsqpe preoeptteyetiina 



. 11. 3«. I joan. a. 10. 
imm cnslorila qiiantopere sit nec'^itsari.-i 
idmn peccata, Oen'^s. 3. 6 f 6, 2 + 34. 2+ 
S9.7,2Ref(. 44 2*. f 43, 1. Prov.23.2i, 



R^. 48,43.3Reg. I,9t3. 45. i Par. 29, 21. 
OMatlones Implornm, Genes. 4 3. 4 Reg. 45. 

21 . Psalm. 99, 7 f 49. 7 1 » 48. Pro?. 43, 8+34! 
27. Eccli. 38, 45. Isd. 4. lOf 43, 35t64. 8 + 6R.3. 
Jer.6.20t7. 20 t44. 42. OsceS. 6 + 8.43+9,4. 
Araoi 5. 22. Mich. 6. 7. Ila'. 4. 7, 43. Uattb. 9, 45 
1 32, 7. Marc. 12. 5*5. Hebr. 40, 5. 

OCGIDRrRe : vide HonHeidtvm. 

OCIJOZIAS Hliiis Joranirex Jnda. 4 Reg. 8. 
24. fugit iu Mageddo a facie Jehu, et czcUtur, 
9,27; 

habft sftH snocfsaorem Joas regem. 4 Par. 3, 1 1. 

OCULUb simplex et rectus. Bcdf. 35, 4X BlaUh. 
6. 22.Lnc. 44.S4. 

Oculus neqnam. Genes. 6. 8. Prov. 6. 43. Bccles 
4, 8. Eccli. 44, 8 i 54. 44. Mattb.6, 22. Marc. 7. 

22. Luc. 44. Si. 4 Joan. 2. 46. 
Ocnlomm cnslorlla 

ad Titandmn 

38,45 + : 

33.Ecdi. 9. 5.7,8,9,11'. ^23. 28 '.f 44 25 + 

42. 42. Judith. 40. 47, 48*. f 42, 46. Dan. 43. 8*. 

Matr. 5.28.3Petr.2. t4. 

Ocnhis mentis vel inlellectoii. Ifnm.24. 3. Dent. 
29. 4. IsaL 6, 9. Loc. 24. 29. Act, 26, 48. Epbes. 
I. 48. 

'ODICM ( Tfrle JnvUiia. 

Odio babcnda maKtia, fsalm. 96. 40 f 438. 21. 
Am'« 5. 15 + 6.8. Rom. 42, 9. 

OPFimRB pro defimctis. 2 Mach. 42, 41^. 

OPFICIUM subdilorum; vide Infra Subdiio- 
rum, 

OG rei Baaan ccditnr, Nnm. 24, 3S. Dent. 3, 2 
1 29. 7 1 31 . 4. Psalm. 135. 20. 

ONESIPHORO optat Paulns mlterioordiam, 2 
Tim, 4.46. 

ONIAS snnnnossacerdos o!fert pro Hellodoro, 
2 Mach 3, 32. csditur. 4, 34. 

OPERUM m^rita. et retrlbntlo sen mercer. 
Psalm. 4 48. 442. Prov. 41. 18. BccH Sn. 18. Isal. 
3. 40. Matt. fl. f 2t 10, 42 + 48. 27+25. 34. Rom. 
3. 6. 4 Cor. 15.28 3 Cor. 5, 40. 2 Tim. 4. 8. Hebr. 
6. 40 1 40, 38 1 44,26 Jacob. 3. 31. Apoc 20. 7. 
8 132. 42. 

Opera mala Deo displioent , et poniam merenbir, 
Gen.S,44t4.7t6.3.8.6.7t7. 4 t9.6i'4l.4\ 

t47, 44 1 18. 20 1 49. 44.34. 26t 20. 3t.42.2l + 
. 46. Exod. 5. 9 + 7 •. 8'. 9". 40*. 4 f. 42'. 44 . 
30-. 3I'. 2r.t 84. \b t32. 9. 27. 28. 38. L*v. 10, 
42. et delncepsper omnea saora scriptwe libros. 



J 



INDEX BIBUCDS. 

DBiDen nati nnt.et Mamlnm me- 
. ii.4.i.Tfs,Mt«,»,9t §.».« + 

m J ■tn.tr.-tx.t.tt a.m. euki. t.aaf 

~-\ta^a,ai. Lnit. Il, U. M. U. et ita deia- 
u per toum ■eriplunm. 



. 3S.ia,lS.LcTit.H,U 

Opi-riri beac propter msctdnn H ictilbatia- 
■wmiicllam M, nalm. IIS, 1(1. IWth. S, <2. 1 
adKmolb.i. 1. Hcbr.H.lei * 



lio. 4 Bee. 90. 1. 
L IT.a(.13,2Ilt(I(, ).Iiid.U, S. 

upera DOiu qmc liot t vide Bono opera. 

Oper4 taitau proximo exhtblLi tauquun tibi 
beta repoUl Den. dire bona ilat il>e mila . lul. 
S7.1I. Jer. I. W. Zjcli. 2, 1. MatUi. IS. U. Ad. 
9. B. I OOT. I, la. 

OninoniiS et oofjUliooa bominDiD , In- 
queutermit«rTDaae.l.eT. ID. <. Kum. II. 39. 
DeuL t J. S t aa. 19. 1 Hqt- IS. 9. 2 Rtg.t. 0. Frov. 
tl.JSt 14, lafl). 3-IuI. 9. II tT. IZt <*->S 
t S. B. lUUu 3. 14 1 le. 21. lUrc B. 12. Joan, li, 
« t IJ. •. 

Orare In oomlna Jaa. Joio. 14, ISt'S- 16 1 
■6 ». J8. 1 Joan. S 14. 

Ottn qurtoidiiigaum oportDit .Inquenlericiio- 
ruaat, Utah. 20, X. Marc. 19, SS. Bom. •. 36. 



I rbtm. i, 

» tis. 



1. 1 TuD. & a. i Tl 



(. S. 17. 



«. e. It. CoIOH. 4, 3. 1 



Orare nt ftdel ,. 

c«^E(lha. 0,19. CotoM. 4, S. lTbeM.3, . 

Orare iUum pro alio, Jerem. 42, 1. 30. Btnich 
I. n. a Nach. I. 6. Euba. e, IR. Colou. 4. 2. 1 
That. S. iS. 3 Ttw«. 3. 1. 1 Tim. 3, 1. Jac- S. It. 

Orace pro Inimlcii , Kum. I*, 13. 46. 3 Utch. 
3,3S.UitUi.S,44.Luc6,»t^ ~' 

Onra UDCtue cum Chriilu 



t.Lac.e,atis.u.Axior.7,ea. 



Onn pro detiuKlb i ildr Piiri^aliHiiiiii. 

OTiUo quomodu, quan<la,cui et uU Beri de- 
beit,ei niHd pclmduni, Hum. It, IS, 24. Deul. 

4,7.Jiul. 10,10, IS.IIIat. I, II- 3 Br* T. 

SKag.S, 7. I4l. fi], 11. Amni 7. 2. Ecc IB. 

Tuli.3.lr.Judilh4, II. IKIlh. 6,1,9 1 IB> 

I9t30. 10t3l.33t2G.U.Iljn. Il.ai O- 

Liic.ll. 2, - - - 



Liicll.2, 9+1*.! tU,40,Joui.4,3: 
«4.4St■^7T<&3S.Aclur.l,l4 t3,J 
IltlO.Sfl.ai.KacD. 8,36 + 11, 13.1 C. 
El'li-S, IB. Col. 4,3. ITIieik S, 17. n 



Id. Dcui^enek. 



tii,ai,3; 



T.9,IOt9,l6tll-l> 
Gt 17. 93+18. S3. 411 
31tIS-l3.4B>dr. IS 
34. P«lni.5,9t4,4t 

+ 49,litB4.Htll7. 
II,3a.Kccll.4,0t3' 

SO. 19 tsT.ia.sita 



tioDct quorundam quic non eiandul Di 
l,43tS>>i>-J>'d.lO, l.ll(e«.t,IB.Pt.i 
17.42. Pnif.l. 2tt 13,29111,13 + 38, 1 EccU. 
Il.l».3<.l>al.l.lS. Jecem.7. (fi t H. >'.t*t 
14, II t IS. I. Eindi. B. II t 14. It, ao. Uieli. 3, 
I.Zacb.T.tS.41iHlr. I, 38. 1 Uacb. 9. 13. Jow. 
t,3I.Hd>r.lI,IT.J.ic4,I. 



Kukl.Bl. 11.13. K 
8. a-.t Reg. as. 3.1 Har.B, Iff. + 11, lit 21 
<^I2. tEKlr. g.a-. 3Etdr. r. Sap. 9-.£ccU.t 
2 + 30.1,11+31 '.Bar. 1, 17, 21 + 3. 6*. + 5. I.) 
Ti>li.S,'t.lltt>7 ■ 

14.3. lui. n, — 

II. 14 t I*. 19 



S.7+>3.I.JudlUi9, a + IS*. F.>ai. 
2+ 37. Ill 1 64'. Jenm. tO, 24 1 17, 
t niA.TIireii.f. Dm, H, Bf 13, 



41 Jon. r. Hibac r. 3 Bib. B, 

6.3B'. t Hacti.T. ST.aUMLs, S 

OBDINIS ucnmeotnm, Jovi. 1 

a3.3Tlm. l.tLTIL 



:. 4Etdr.r. t 
Act. 4, 14. 
« .*. . . *..-. . "'*'■* 1=^*. 

ob's 

OSCULDM podlcum, pack el ebirttalli ijiv 
bolnm. Cen. », 13 t 4^ 14 + 48,10 Biod. 4.». 
Luc. 13, 20. AOor. 30. S7. kom. IB, IS. I. Cor. 
I«.1B. acor. l3.l3.ITbe«.S.38.t Petr.(kl4, 

OTIDU 1 irlde Jetdia. 

OZIAS Mcerdo* recoilt Addor la donnuD huol 
Ih6,IB. 



St». IS-SBecK>.3< 

. Dhmtatnn enni lofidelilm 

Inilum punluir Judlc t, 34, 37 + 3, S. S Bec- 30, 
I4.4l.dPar.l9,l. 

Paclom Init Dea earn popobi. Gen. 17, 3. T. 
Emd. IB. BL DeuL 3. t. Jetcm. 31 . 31 , 33. 

Padum inlt popnlnicnn Deo, MMrf24.33,4 
B«.33.S.aPar IS. 13 + 13, IS.3Ewlr. lO.aa. 

PaRENTUM oCBdnm, Geo. IB, IB+ai. tS +34. 
2tS.<+3l,4,2S + 4e-.Euid. 10.1 + 12,26 + 1^ 
13, 14 + i\. 10. Levii. I§. ig. Mom. sb. 6. DeoL 4, 
9t*.T.l>+ll.l9t3l.iat33,IS, IS+S,4e.Jai. 
4,3I.IHe«.l.n+S.I3.3faeK.3.I.J.>bl.S.PuL 
77. 3. Proi. 1 . 8 + 4, I + S. 7 + n. 29 1 13. 34 1 19; 
IB 1 30. T + 21.(1. 13+ 23, 13+39. 17. Eodi 4. ZI f 
7,33+8. 11 + 17, I +«, 10+38.43+30. 1. 11+33, 
32 t J3, 3. Tob. I. 10 + 4 ■. t 10, lk + 14. 3. II. I 
Macb. 3,40. 64. 3 MBi^uS, 34. 38+7,30,31.37. 
Dan. IS. I. Ualth. 10.37. Spli.G, 4. CoIoh.3,31, 
ITIm. 3,13. TiL 1,4. 

PA.scH.«|:aiilniUIullo«l0teliralla.Eiod,ll.' 
t 13. S+23. IS + 34. IF. Let. S, 3. Num. 9, 2,11 + 
M,l7.DeaLI6,(,S.Jo>.S,ia.4BeK.13.3l.aPar. 
30.1,19 + 33.1.1 E4dr.6. IB.3E4>r.l.lD+T.I«. 
Etecfa. 45.11. Matlh. 16. 19. Varc 14, 12. Local 

PA5TOBES, ycroe^om, et alii prElcctiqua 
debeaol tat •oniHtudtne el cora in eo> qim am 
Bdel oommlfBii babml , Pro*. V, 33. 24. Sap. ^ 
U, M. Eiedi. 34. 4 V Hatlb. IR. 12 + 14. 43 inc. 
IS. 4. Joan. 10, II ■. + (3,1*. + 17.9, 11'. + 11. B. 
Actor. 30. U, M. 31. H«ni.e, 1, 3+ 13. 7, 8. t Cor. 
4,l4.1Cor.ll.a8.2r — " '■■ 



„ e(t Ueni. Oen. 6. 3, 

Kiod. 34. 6. Hum. M 18. Palm. 83, IS + 102, 8 
+ 144 B. tccl'i.8,l3.UiI.3Q, IB.Jc<<l2. 13. Jon. 
V 3. Hah. I. 3. Sap. 11.34 + IS. I. HiUb. iB. 17. 
Bom. 1. 4. 1 1\au\. 18.3 Petr 4. S. 

Patlcntla rl l.iuanlmitai Gdellum Id otnnl gt- 
DereanielhnuiDLGen.ia,4,S.3Ke«. 16, 10. Jxb 
1.30 + 3,9 + 7.3. ProT. 3, If + 14, » + 15. 1 + 16. 
3i + a3, 19. Ecdi. I . as + a. 4.4 EKir. 10. 13. Tnb. 
3. t 1 Uacfa. fi. 10 + 7 '. Uatlb. 5, 39. num. 9. 3 t 
11.11+ ts, 4.3Cor. 6.4. Citat.S.3Z.Epli.4.3. 
■ Tbe». 9, 44. 3 Tbes. I, 4, 7. I Tim. «, (1. 9 
Tim.l.3,ll.lPelr. l,a + 3,l»tS.I4.l7 + 4. 1. 
3PeU-. I,B. Hebr. 10, 30 + 11.39+13. •■ JaT. 



II . 6. Job S. 4. B 

PADPERGSn 

PAULus JDdKuaex inon wui 
l.l'hjLS.S. natuarteducalDtti 
S-peiieqiiiUtrcliriitlanM,9. 1. 



o. BMLIAII + 13. 
1,1,10 + 14. I, 38 + 



Bom. II, 13+ 19, 16. 
u«.«. A V. I mil. f. >..• iim.l, M. pTzdicilAD- 
tluddjc. AC or. 13. 16 '. Iconic. 1 1. (. Ljritn, 14. 
6. 13. Tbe >. 17, Denrs. 17. 10. AUxnls. 17.13, 
18. Cor.. 18.1: 
*oiaur In uacolonUsu idor. IS, •. capilur. 



INBEX BIBUGUS. 



SI. tr. dedncitar Caureaiii, 2S, 25. 50. rehitur 
aoaMm, 37 *. 2t *. aiititur Neroai. 2 Tim. 4, 22. 

PaoJut naiiini Toluit esse ooeri , Actor. 20, 33. 
a Cor. If, 9, II f 12. 13. 1 Tbes8. 2,9.2 Thess. 3, 
t. Tocal>ator oUm Sanioi, Actor. 7, 59 f 9* If 

m, f . 

PAX quadam temporalis, qosdam sterna. Ge- 
Bek IS. i, 8 1 3^ 22^*43. 24. Ut. 26. 6. Num. 6. 
27. Jerem. 29. 7. Eccli.25. 2t28. f5. 19. Matth. 
H t. Marc 9, 50. Luc 14. 32. Act. 9, 31. Rom. 42. 
IS. I Cor. 14. 35. Epbes. 4, 3. 2 Tim. 2, 22. 1 Petr. 
S, I f . Hebr. 12, 14. Jac 3. 18. Apoc 6, 4. 

Pax interna qoaiis eit inter Deum et ejus ami- 
eos, lial. 2. 4 + 9. 6t H. 8. 7 f 66, 42. Osee2. 14. 
19. Mich. 4. 5. Zach. 9. 10. Loc. 2. 14 f 21. 36. 
ICMn. 14. 47 1 16. 33120. 19. Act. 10. 36. Rom. 5, 
I. Bph. 3, 14. Philip. 4. 7. 

Paoem ct mlsericordiam promittunt mendaces 
fitpbeCae. ierem. 6. 14+5.8. 12+ 14. 45t23, 46. 
iMch. IS. 40. 46. Mich. S. 5. 1 Thess. 5: 5. 

^EOCATI origo. Genes. 2, 47 + 3. 6. Rom. 5, 42. 
l€or.ia,24. 

^Bccatite orifchiale. Job 44, 4 f 45. 44.P8alm. .^0. 
7. Bom. 3.9,23+ 5, f2*.en(ectuseju8. Gen. 8, 24. 
Bcctt. 17, 30. Rom. 5. 12, 47 + 6. ^ + 7, 8, 14.13. 
17 *. Gal. 5, 17. Epbes. 2. 5. toUitar ejnsreatus per 
Cbriitoiii. Joan. 4. 29. Rom. 5. 25.24 + 5.9. 45. 
If. 18, 19 1 6, 3+7, 24t 8, 4, 2. Gal. 3. 22. Eph. 

Frccatnm solui Dens propria auctorltate remit- 
tere potest. Eiod. 34. 7. Psalm. 48. 43t 31, 5 + 402. 
fS. baL 43.25t44. 22tS5*.Jerem.51. 34 + 53. 
6. Micfa. 7. 18. Matth. 9, 2. Marc. 2, 5. Luc. 5. 20 
+ 7.48. 

Feccatnm sarerdot remlttit auctoritate divina. 
Maith. 18. 18. Joan. 20. 23. 

FBOcatnm remlttitnr per Christum . IsaT. 53 *. 
Oan.9,24.Matth.4.2lt9.2t44.28t20.2S+26. 
27. Marc 2, 5. Luc. 24. 46. Joan. 4 . 29. Actor. 2. 38 
+ 4. 13+40. S3, 43t45.38.Rom.4.25t5. 9.4 Cor. 
illtl5.3.2Cor.5.24.Qal.4.4.Col.4.44.Epli. 
1,7 + 5.25. I Tim. 4. 45.Tit.2. I4. 4 Petr. 1. 48 
+2» 14 1 5. I8t 4. 4. Hebr. I,3t 9, 42, 44. 4 Joan. 
i.7t3.l2t3.5.Apocl.5. 

PeccatDm ioSpirilnm sanctum, Matlb. 42, 54. 
Marc S. 28. Lac. II, 15 f 12, 40. Hebr. 6, 6 f 40, 
26. I Joan. 5.' 46. 

Peceatmn vindictaro damans. Genes. 4. 10 + 48. 
80. EzijJ. 21, 25. 27. Eccli. 35. 48. Jacob. 3, 4. 

Pfccyti lo ttos fratricondonandnm: vide/temti- 
Uudumi 

propter peocatum nnins autpaucorum punluii- 
tor maid. Genes. 3 *. Num. 46. 20 '. Jos. 7 \ Judic. 
19. 21 2Rc«.24*. 

Peccatom contra naturam , Genes. 49 *. Judic. 
19. 22 *. I^evit. 90. 13. Rom. 4, 27. I Cor. 6, 40. 4 
Tim. 1. 10. 

Peccatum ex iKnorantia. LeviL 4, 2 +5, 45. Num. 
18. 27. Loc 23. 34. Joan. 9, 44 f 45, 24. Act 5. 47. 
I Tim. 4. 13. 

Peecatnro ex maUtIa el data opera. Num. 45. 50. 
EeeU 40. 14. Matth 28. 43. Joan. 41. 49. Act. 4. 
l8.Hebr. 6,8+10, 46. 

Peocatomm confessio; vide sopra Canfessio, 

Peccatom non solum non imputalur, sed etiam 
Tcre rerolctitnr, et anima abluitur ac mundatnr, 
Pfealn. 59. 42. Actor. 2, 38. 1 Cor . 6. 4 4 . 2 Petr. 4 , 
9.4 Joan. 1, 9. 

PECULIuM Odfljns populus, Exod. 49. 8. Dcut. 
7,6t44,l.Joan. 1.44. Ephes. 4,44. 4 Petr. 2, 9. 

PEDUM lotio; vide supra Lotio, 

PBREGRI.xis beaebcicndnm est. Genes. 48. 2. 
Sxod. 22. 21 + 23. 9. LevtL 19. 33 f '^. 22. Num. 
l8.l4.Deot.lO. 48t44. 24 124.14. 47t26. 44. 
bech.22,29 + 47. 2I.Zach.7 40. 

P er r ario i Minms et artveoas in hac vita. Genes. 
l8.ISfis. 4 1 47, 9. 1 Paral. 29. 45. Psalm. 38, 
45+149. 19. 3 Cor. 5, 8. Phil. 3. 20. Hebr. 41.43. 
IPttr.2.41. 

Peresrinatlon^ plelatis gratia suscepta sunt 
«l9es. SRejc. 8, 41. 4 Reiu 5, 40. 

PnUfmn ct falsi erlmcn. Esod. S, 8. 45. 28. 



LeviL 5, 4. 1 Reg. 49, 6 *. 5 Reg. 8. 54. Jfrem. 7, 
9. Zach. 5. 3. Malach. 3. 5. I Mach. 6. 62 + 7. 15. 

48t44,55t43,l6.49.2Mach.4.34t42,S.Malth. 
26, 72.1 Tim. 4, 40. 

PERSjB invadunt Babvlonem. Dan. 5. 28. 
JuxU prophetiam Isal. 24, 9. Jer. 54, 8, 14. 4l, 55. 
PERSEVERaNTIA. Genes. 19. 45. 46. Job 2.3, 
Prof. 3. 34 + 23, 47. Eiech. I8. 24 + 33. 13. EccU. 
2,2t4|,llf 35, 9. Matth. 40. 22t 45. 22 + 24,43. 
Luc. 9.54. Joan. 6, 62. Actor. 2. 42 + 44, 35+ 45, 
43 1 44. 24. Hebr. 3 *. 2 Petr. 2, 30. 1 Joan. 2, 24. 
Apoc 2. 46. 

PERSECUTIO; vide Crux, 

PERSONA RUM acceptio iUidla. nec Dent per- 
sonam respidt. LeviL 49, 45. Deut 1, 17 + 40, 47 
1 47. 2. 4 R^. 16. 7. 2 Par. 19, 7. Sap. 6, 8. Job 
54, 49. Prov. 48. 5 + 24. 25 + 28, 24. Ecdi. 55, 45. 
46. Isal. 44.5. Malach. 2. 9. Matth. 22. 46. Marc. 42, 
44. Luc. 20. 21. Actor. 40. 34. Rom. 2, 14. Gal. 2 
6. Ephes. 6. 9. CoL 3, 25. 1 Petr. 4, 47. Jacob* 
^9. 

PETERE; vide Orare, 

PETRUS a Christii vocator, Matth. 4. 48. conn- 
tetur Christum. 46, 16. appellator Shnon,4. 18 f 
40, 2. Joan. 20. 2. appellatur Cephas. Joan. I, 42. 
4 Cor. 4. 42 1 3. 22 f d. 5. Gal. 2. 9. appellator .Si 
mun Bar- Jona et Simon Joannis, Matth. 46, 17. 
Joan. 24. 45. nccat Christum, et denegationeidcta 
poenitenliam agit, Matth. 26, 69, 70.72. 75. prs- 
dicat, et loquitur. Act 4 . 46*t 2 '. f 3, 42 '. f 4, 4 f 
40, 54. »anat claudum . 3, 4. oonjidtur In carce- 
rem . 12, 3. 

Petrus primos apostolorum . Matth. 40, 2 + 46, 
48 1 46, 24 '. Luc. ffl. 31 '. Joan. 24 , 47 '. 

PHACKE Alius Romelix. postquam ocddit Pha- 
ceiam , fit rex bra^l. 4 Reg. 45. 25. 27. pognat 
contra Jerusalem . Isal. 7. 4. occiditde Juda cen- 
tum viginti raillia virbnim uno die. 2 Par. 28. 6. 

PHACEIA filius Manahem fit rex Isra^. 4 Reg. 
45.22.23. ^ 

PHANUEL turris subvertitor a Gedeone, oodsis 
habiUtoribos dvilatls, Judic. 8. 8, 45, 47. 

PHARAO afOigitur propter Saram uxorem 
Abraham . Genes. 42, 47. 

Pharao s mnia videt . Genes 44. 4. qum ei a 
Joseph expUcantur,4l, 25. 

Pharao Israflem opprimit servitnte. Exod. 4, 
8 *. submergitur cum orani suo exercitu . 44. 24. 

Pharaonisfiliam acdpit Salomon uxorem. 5 Reg. 
3.4. 

Pharao Nechao caplt regem Joachaz, 4 Reg. 
23, 34. 

PHARISJEUS invitat Christum. Luc. 7.36. 

Pharissus et poblicanus orant simul in templo 
Luc. 48. 40. 

Pharisxl gravilcr increpantgr. Matth. 3. 7 + 7, 
4 1 46. 4 1 23 '. Joan. 8. 44. Act 7, 54 + 25, 5. PhU. 
3.2. 

PIIASSUR percntit Jeremiam prophetam • Jc- 
rem. 20. 2. 

PHE(;iELdnx trihus Aser. Num. 4. 43. 

PlIlGELL'USct Hermogenesaverluntur a Pau- 
lo. 2 Tim. I. 45. 

PHILIPPUS vocatur a Christo. Joan. 4, 43. re- 
censetur iuter apostolos , Matth. 40, 3. cupit fi- 
dere patrem. Joan. 4. 8. 

• Phillppus diaconus ellgitur. Actor. 6, 5. prsdl- 
cat in Samaria, Ador. 8, 5. baptizat yEthiopem 
euuuchum , Actor. 8. 37. suscipit Paulum et so- 
dos ejus hottpiilo. Actor. 21. 8. 

PHILISTHiEI porsequunturlsrafilem , Judic. 5 
3+40.7+45,9. 4 Keg.4'.t3*.t 43.5+ 47*. 1 25. 
4+28, 4 129, 4 fSl. 4.2 Reg. 5. 47. 22 +24.45, 
48. . 

Philislh3H ca^Inntnr. Judic. 3. 31. 4 Reg. 7. 44 + 
43. 3 + 44\ 1 47. 50t 48. 27 f 19. 8 125. 5. 2 Reg. 
5. 24 1 8. 4. 4 Hec.48. 8: 

contra Philisthxos; vide IsaT. 44, 28. Jer. 47. 1. 
4. Ezech. 25, 45. Amos 4. 6. Sophon. 2. 5 Zacli. 
9.6. 

PHINBBS filius Eleazari. Exod. 6. 28. Judic 



ixxn 

». 2t plMrt Heon selo iDo. TVooi. 0, 7, IS. nri. 
Its, SO iirittitnrioterraaiGatoad,Ja6.22,IS. 

Phineft fittos Heli . I Reg. 1, 3w periit propler 
iaapeccata,4. II. 

PHULrei A«qrrioninico|il»addDdtooiitniJe- 
rnsalem , 4 Btn, 15, 19. 

FIETAS; vMe Bona opera. 

PIGSrus laliitit DOftrc eit Spliitas sanctot. 
Bom 8, l«.2Gor. f 22t5,5.Epliei. I.ISt4.SD. 

PIGRITU ; Tide Jeedia. 

PILATUS ft Herodes fiant amid. Loc. SS, IS. 

PiUtns Christum iimocentem aiorti adcBdt, 
Uatth. 27. as. Joan. 19, 16. 

PLAU A Dd KO viodlcUt Exod. 7 *. S '. 9M4 *. 
i Re«. 8. 28. 2 ParaL 6. 28. PnUn. 77, 44 1 104. 27. 
Jcran, 15. 2. 

PCKXA peeeati boo sUtim imhrena remittftor 
IT missa culpa . Nam. f 4, 20, Si» 2S. 2 Beg. 12, 13, 
14 ' i* 24 *. I Par. 21 *. 

PCEMTKNTlAet satisTactiopro peoeatis , Psal. 
6. 7. Matt 3, 8. Luc 3, 8.vAct 1 38 f 8, 22. 2 Cor. 
7.10. 

i'soiteoda pnadkator, Jer. 7. 3. Matt 3, 2 f 4. 
17. Luc 3. 3, if 13. 3t24, 47. Act. 2, S8t3. lOf 
8. 21 1 17. SO 1 2D, 22tt28. 20. 

PtmiienUe fers, et non ficts , promissa est 
venia, llCDt. 4, 29t90« 2. 1 Reft. 7. 3. 2 Par. 7, 
I4t 20. 6t 34,26. J(»b22.23.Prov ». 13. Psalm. 
51,5. Eocli. 17. 23. laaL I, lOt SO, IHf 45,22 + 55. 
7t 39. 20. Jfr. 3. 10. 17+ 18, 8t29.l2t 31. 18.20. 
Ez^ch. 18. 21. 27 1 35, l4.0M>e 14, 2. J'jB 2, 12. 
J(>ii.s,8.Zadi.l,4.Ualac.3,7. Luc 18, 18. AcL 
3. 19 1 28. 18.20. 

Pvnitentia agenda est don nnl sumos, Bodi. 
17.24 + 18,28. 

PirnitmlicT^rs n««ipla« Judic 10, 15. 2 Reg. 
12, I5t24, 10. 17. 2 Par. 12; 6 f 33. 12. Joo. 5 '. Ju- 
dith 4, 8. Matth. 26. 75. Lu^\ 7. 37, 44 f 15. 18 f 18. 
13 + 19, 8 1 22, 62 1 23. 41. Act 2. 37. 

Poenltentic fal^x eirmpU, Gcoet. 4, I3t27. 
38. Kxiid 8, 8 + 9. 27 + 10. 16. Jo^ 7, 20. Jndk. I» 
7.1 RrK. 15,24,30124, 19. 3 Reg. 13, Of 21, ST. 
Sap. 5. 3. 1 Uach. 6. 12. 2 Madi. 9. li. Matth. 27, 
4. Act 8, 13.23. Hebr. IS, 17. 

PR^niCATORES; Tide ConcUmatores, 

PRiEFECTI : vide Swperiores et Past»-es. 

PRECARI ; vide Or are. 

PRIMITIVE troctunm debentur Deo ejnsqne ta- 
rerdotibm, Eiod. 23. 19 f 34, 26. L^y, 2S, 10. 
Num. 18, IS.Dput 18, 4t 26, 2, 10. 2 Par. 31. 5. 

2 Esdr. 10, 35. 37. Pruv. 3, 9. Tob. I, 7. 
PRIMOGEMTA omnia >Egyp>lornm mnnan- 

tur. Kxud. 12, 29. P»alm. 77,51 f 154. 8 + 135, 10. 
Primogenitum omn't Deoonnsecratur, Exod. IS, 

3 + 22. 9d+ 34. 20. Levit 27. 26. Num. 3, 13 f 8, 
17. DeuU 15. 19. I Rfg. I. 24. Luc. 2, 25. 

Priaio9enitonimjnra,j>iivil**giart prsrogatl- 
vx . G'^o. 25, 31 1 49, 3. Drnt. 21, 15- 2 Par. 21, 3. 

PrimogenUi aliquando a Deo reiiduntor. Gen. 
48, 17 1 40. 4. Rom. 9, 13. 

PRODITIO, et rjot puoilio ,G(*ti. 37. 23. Jodie 
1 . 24. 1 Reg. S. 19. Isal. 22, 15. S Macb. 3,4 + 4, 
1 1 10. 99 1 13. 21. Hattb. 26. 14, 47. 

PEOMISSIO; vide ratumu 

Promixaiooes Dd cum oondltioDe fiont , Dent. 
f 9. 8 + 28 '. t 33, 4. Lev. 26 *. I Reg. 2. 30. Ezedi. 
18 *. 1 33. 15 . 19. Marc. 16. 16. Joan. 3, 16, 36"+ 6, 
47 to. 3t 1 15, 17 1 15, 7. 14. Rom. 8. 17. Col. I. 
23. Hebr. S.44.2Pdr.f.4. Apoc2\t3*.t2l,7. 

PROPIIRTiE: vide Coneitmatares. 

PRO VIDEMTU ; Tide />d GmbtmaiiQ, et Pro- 
videntia. 

PSHUDOPROPHETiE, d eorom pnnitio, et 

Suod non sint audif^di . Oeot. 13, I f 18. 20. 3 
eg. 13. II + 18^ 40 +22. 6, 10. 4 Reff. 10. 19. Pror. 
28. 10. lHl.30, II tS8.7t56. |0. Jer. 14. 13, 15 + 
2r,'. t 27, 9 1 28*. + 29. 8, 21. 25. Eiech. 13'. f 
14, 9t22. SS + 34, 2, 8, 18. Amos 7, 10. Miob. 
3. 5. Zacb. 13. 3. Matt 7, 15 + 21, H. Luc 12, I. 
Actor. aO,29.Cor. 15. 12. Phil. 3y X CoUl 8. 1 Tim. 
4. I. 2 Tfm.2,l7t3,l.2 Petr.2M Joan. 4. 1. 
Jod.4.S-. 



CfDCX BIBUCC9. 



PfteodoproBlMltte 
nam per orainaria 



qnara per ordinarian poteitalem mittantar. Jtr. 
fi 4. 14 1 23, Sf 17, 15. Eaech. IS. «. 

PTOLEMiEIJS oppugnatnr ab AotlodM, I Mae. 
1. 19. loiit amidtiam c«n Aleundro iWo Aotio- 
chi . 10. 51. pugnat com Aleiandro, et morter. 
II, 1. 18. 

PtolemsiH Maeer Tencno Titam flaaai linblt. 
2 Macb. la 12. 13. 

PUBLIUS suvapit koapitio Paahia , Ad. 21, 8. 

PtmOATORIUM, id eat, locam ufai tant ^. 
nue qa« Tivonnn prectbus et epentwa jnvari pos> 
•ant . et porguitnr, ctae oonfirmatnr. 2 Macb. 12, 
43, 40*. fiu^ 0. 28 1 IS, 32. I Cor. 3. M. PbiL 
S, l0.3Tim. 1,18.1 Joan. 8. lOLApoc 5, Skis.. 

QUADRA6E9IMALIS jejmui excmpla, MoTies • 
Exod. 24; 18 1 34, 28. Deut 9. 9, 18. EUtf, S Rtt . 
19. 8. Christum. Matth. k^% ynAtJrjwtdmmT^ 

QU.£STIONBS inntiles que sont vitands, Geo. 
3, I. & Prov. 25, 27. Eeetea. 7. II. EccU. 3, 21. 

Matth.M, S. Joan 6, 82 1 21, 21. Act f , 6. 1 Tim» 
I, 4 + 6. 3. 2 Tin. 2, 16. Tit 3,9. 

QOIGSCENDDM a peocatb, Rom. e^O*. ad« 
2,18. 

Quiet oontinget popnlo Dd, Hebr. 4, 9. 

Quietem d paccm certam cooseqneoiorjusti. 
Sap. 3,St4,I.IaaL87, 2. Lnc 16,22. Apoc 
.4. its. 

Quietem inTBOire animB nc • lar. 6, M. Malii. 
11,29. 



RARBA obdddBr, S Reg. 1 1. 1 1 fS, 98. 1 ParaL 
SO. I. 

RAB8ACBS Seonacberib aidapinoerea . 4 Reg. 
18. 17. bat 36. ,V. 

RACHEL paacit ovea patris nl. Genea. 29, 9. 
traditor Jacob in uxorem , 29. 29. dam idllt idola 
patrh Mil . SI, 19. Ob diBooUalcm paitua peddi- 
Utar,35. 17. 

RAHAB ej^jlonAarea BiaMa in nrbem Jeridio . 
excipit boepiiio. Joa. S, I. Jac 3 , 23. aervahir 
cum auia, Jos. 6, 17, 2S. 

Rahab uxor Salomon, I Par. % II. Matth. 1, 5. 

RAPHAEL angdua Domini medicna et dnx To- 
bte, Tob. 5, 5 1 6 '. 1 12, 12. 

RATIONEM l>e4> quiaque pro ae reddilorut eat. 
Matth. l2.36tl8.SSt28.3l *. Rom. 14, l2.2Cor. 
5.10. 

RAZIAS Jodaraa gladio 4e interioit, S Macb. 
14. 37. 41. 

RAZON adveraarina braSlit, 3 Reg. II. 83. 

R KBECCA tilia Batbuelis Gen. 21, A aaor laaac 
24. 90. parlt gemlnoa, 25. 24. 

RECHAB pater Jonadab amki Jehn regia laraSI. 
4 Reg. to, 15. 

REDUfERBnovIt Denaaooa nniltta modia rs. an- 
giutii,Gen.l9* Exod. 14 '.t 18. 8. 1 Reg. 23, 14, 
26. 4 Reg. 7 '. 2 Par. 18. 31 1 20. 24. 1 Efdr. 8, 22. 
PsabB.4,9t90.9. Bsib«T7,8.lsaL4l, lOt^S, I. 
Dan. 3, 91 to. 91,23. 2 Pdr. 2. 9. 

REPUGII dTkates. Exod. 21. IS. Koni.S, 4f . 

Dent 4.41 1 19. 2,7. Joa.90*. SReg. 1. 30t 2,28. 

REGENERATIO ; Tide Homo. 

Rcgeneratio eat immotaiio camia in apiritiiin . 
Joan 3, 8. eamalinm aflsdiontia In Rpirftaleoa 
affectum, Rom. 8, 5, IS. infidelitatis la tdem, 
Joan. I, IS. Gal. 3, S8. I Joan. 8, 1, inaoratlo 
mentis per Spiritom aandnm, ad Tit. 3, 8. Galat. 4, 
6. atqoe adeo camaUa natnne in didnam naluraiii« 
2 Pdr. 1, 4. Col«iaa. 2, II. at qui maU fnimnn. 
aandifioetmir. 1 Cor. 6, II. Bpbea. S. t, 

Regenerati intertna, diam exterina in ttovltatn 
vite ambnlabont, Rom.6\ t7.6t IS. *.Bpbea^ 
4, 22. CoL 3,9.1 Cor. 8, 7. 2 Cor. 8, IB. 4 Wtr 
4,1. 

REGES quid faoere, qoidve fagevt dckomi , 
Dent17,l9.IRe8.8*.SRe8.S.Stl0,».2mr 



INDEX BIBLIGUS. 



• ?tt9*^Sap.6'. t9'.Job34,30. Psalm. 2, fO 

lOf.Prov. I4,M+ 19, <2 + 20,«,26t28, 45t 

9. 4, 14 1 51 , 4. Jcr- 22. 2 ; vide Superiorum offi- 

KEGNUU Dei vim patitur, MatUi. II, 12. Luc. 
6. 16. Gal. 5, 16. Apoc2'. t3*.t2l.7. 

Ei^liam Uei spirituale, tnteraum etsiernum, 
lenes. 49. 40. Nmn. 24. 17. 1 Reg. 2, 10 f 7. 9, 10. 

Par. 1«. 4 1 1 29. 2. 4. P«alm. 2, 2. 6 f 9, 8 f 21, 
?tM,7 t 74.4 1 409 -.1144, H. Isai.9. 6 f IT. 

32, 46 1 40. 9 1 42, 1. Jer. 23, 5, 6 f 33 *. Ezech. 
i,2St57, 24. Dan. 2. 44 + 4, 33t 7, 14.27 f 9, 
«, 2). Ou S. 5. Micb. 4. 1, 4 fS. 4- Zacti. 9,9. 
faih.43\ Luc, 1.28 1 12. 31. 32 f 22. 29 f 23. 
. Joan. 6. 44 t 42. 44, 34 f 48, 33, 36. 1 Tim. 1, 
7 fWir. 4,8 + 2.9. 

R1ULD(QL'£NTBS omnfa propter Christum , 
ntopiam recipient. Matt. 49, 29. Marc. 40. 29. 
.ac. 48. '29. 

REUQULE et Testes sanctorum quam vim a 
>eo habejot. quidque per ea^ operetur Deus , nt 
talSam hliae. 4 Rfg. 2. 14. ossa Elisxi, 4 Reg. 13, 
1. fimbria Cbristi. Malth. 9. 20 + 14, 36. sudaria 
'4afi. Act. 49. 42. umbra Petri, Act. 5, 45. 

REMITTEI^DUM proximo in nos peccanti. 
Dxli. 2S. 8. Matlh. 3. 23 1 6, 13 f 18. 22. 35. Luc. 
7. 3. BfOies. 4. 32. Col. 3. 1.5. 

BEPUDlt lit>eUus. Dent. 24. 1. Isai. SO, 1. Jer. 
, S. Maiach. 2. 46. Matth. 5. 30 + 19. 7. Marc. 10, 4. 

RESPUA concobina SaOl, aa quam iogressus 
St Aboer. 2 Reg. 3. 7. 

cmtodit corpora eorum qui in cruoem sublati 
rant, 21. 411. 

REStJiiRECTIO mortuorum. et camii ad glo- 
lam facta inutatio. Eiod. 3, 6. Job f 4. 15 f 49. 
6r 21. 30. IsaJ. 26, 19 + 66. 14. Ezech. 37. 1. 9. 
40.42. 42. Jon. 2. 41. Sopb..3.8.4 Esdr. 2. I6t 
«. 53. 2 Mach. 7, 9, 44. 23. Matth. 22, 23, 31. Luc. 
».». JOOD. 5. 21.2816,39 t If > 24. Act. 24. 13. 

Cor. 15 ". 2 Cor. 4. 14 + 5 ". Col. 3, 4. Phil. 3. 
1 1 4. 5. I Tbess. 4, 43. 46. 2 Tim. 2. 4 1. Apoc 
S), 12. 

REVELATIONES et visiones. Jos. 5. 13. 4 Reg. 
7. ». 2 Mach. 5. 24 t «. 2 f 10. 29t 41, 8; vide 

itoROAM filiosSalomonis, rex Juda constitui- 
iir. 5 Reg. 42. 4. deficit Israel a Rolwam ad Je- 
roboam, 42, 49. pneclpit eJ Deus ne pngnet con- 
tra Isrart 2 Par. 44. 2. oppugnatur a Sisac rege 
igypti. 42. 2. 9 ; 

noriiur 5 Reg. 44 . 31. regnat Abiam filius ejus 
proeo. 45. 1. 

ItOM A5I cam Judsis pacis et societatis foedera 
raeaat, 4 Macb. 8. 4 4. 47. 27 f 12. I + 14. 17. 20. 

Bomanorom gentilium laiu, 1 Mach. 8, 2, 9. 

Romaoorum cfarittianornm laiis. Rom. 1 . 8. 

Bomanos destmcturos Jerusalem et templum 
Domini, Num. 24. 24. Isai. 5,26 + 6. 11. Dan. 9. 
26 t 44. 30 34. Lnc. 19. 41 121. 20. Joan. 11. 48. 

BCBE?( primogenitus Jacob nascitur. Geo. 29, 
U. violat tbomm patris fui, U, 22. daotur ob id 
ppritaogGtiita ejus fitiis Joseph . 49, 4. 1 Par. 5. f . 
r^ititar fratrera suum Joseph liberare. Gen. 37,21, 
22.39. 

didt patri : Doot fiUoa meos tnterfice, si non re- 

luiero Benjamin. 42. 37. filiis Ruben primo re- 

luies datnr. Num. 32*. Deut. 3. 12.t 29, 8. Jos. I, 

2 1 43. SS.ccdantnr. 4 Reg. 10. 53. tran»fenmtur 

ad torram Assfrioniro, 45. 29. 1 Pir. 5, 26. 

ieooMimn pnmhetlam. Genes. 49, 4. sdlficant 
4<!are, lot. &. 40. dimicaverunt contra Agare- 
BOS. 4 Par. S 49. 

RUTH Moobitis, Ruth 1 . 4. aocipft eam nxorem 
Boox.eC parit Obed. 4, 13. 1 Par. 2, 42. Mailb. 
1,5. "^ 



8AIBATUM, Geo. 3, 3. Exod. 46, 23 + 20, 8 + 
23.42 + 34, 44, 47t3l, 24 t35, 2. Uv. 19. 3t23. 
3, 48+23. 4. Hum, 45, 32t38, 9. Deut. 5. 42. 
I»» 48 2. 4 t 58, 45 t 66, 29. Jer. 47. 21.27. 



I 



xxxin 

Execfa. 20. 12 + 22. 8. 2 Esdr. 15, 16. 22. I Mach. 
1.47 t3, 33. 41. 2 MdCb. 45. 4. Matlh. 12. 1. 10. 
Marc. 2, 23 + 3. 2 1 6. 2. Luc. 4. 16, 31 + 6. 1 + 1."?, 
li.UfU. 1.Joaxi.5,10t7.22.t9, M. Act. 13. 
14,27, 44t45, 21t18, 4t20.7. 1 Cor. 46 2. 
Ilebr. 4, 4. 10. 

SACERDOTESlegis, ethorum munus.Exod. 39, 
44+30,7.Levit.10.1,6,9t21'.+ 22't24.3.Num. 
3, 10+4. 5, 11 1 10. 8t 18, 1.7. Deut.2l. 5. 4 Reg. 
2. 28. 35. ^ Par. 6. 49. 2 Par. 26^ 47. Ezech. 44. 19, 

kO. Hebr.5, 7t ««. <». 

Sacerdotum miililtudo in veteri lege. 1 Par. 23. 
3, nbinumerantur 38000. 

Sacerdotum legis indumenta, omamenta, et 
ordinaUo. Exod. *28*. t29, 1 f 39, 4 + 40, 12. Lev. 
8,1.8. 

Sacerdotibns dabantur decims et primllia. 
Num. 5. 9, 40 1 18. 8, 4 r. Deut. 18. 3. ut liberi a 
soilicitudine comparandi victum. possent vacare 
legi Dei, 2 Par. 31 , 4'. Vide Deeimce. 

Sacerdotibus legis assignabatur necessaria vitie 
snstentatio. Exod. 29, 26. Lev. 2, 3. 10 + 5. 15+6. 
9. 19 + 7.6.32 t <0. 43+24. 9. Num. 3.48 1 5. 9 
1 18. 8, 11. 28. Deut. 18.1. 1 Reg. 2, 28. 4 Reg. 12, 
16. 1 Par. 6. 54. 2 Par. 31. 4. 2 Esdr. 10. 36. Heel. 
45.25. 

Sacerdotes mall, et eorum punitio. Num. 46 *. 
4 Reg. 2, '/i \ 1 3. 13. 3 Reg. 2. 26. Isai. 3. 11. 
Jer. 2, 5 + 8. 7. Osee 4, 6. 9 f 3*. Malach. 1 '. 1 2, 1, 
8.1 Mach. 7. 5.9.21. 

Sacerdos, non lex ;iut Scriptora sola, est judex 
quiBstionum exorientium, Deut. 47. 9. 12. Malach. 
2,7. 

Sacrificium novi Testamenti appellatur Jnge 
sacrificium. Dan. 41, 34 + 12. 11. celebrabitur do- 
nee veniat Dominus. 4 Cor. 11. 26. Qusre Missce 
saci-ifieiumt et OMatio, 

SA DDUCiEl negant mortuorum resurrectionem. 
Matt. 22, 23. Actor. 4, 1 f 23. 8. 

SALMANasaR rex Assyriorumegrcditur primo 
contra Samanam, et transfert Isra6l cum Oiee 
rege in Assyrios, 4 Reg. 17.6. secundocapitSama- 
riam. 48, 9. 

8AL0M0N1S 6ni Davidis nativitas promittltur. 

2 Reg. 7, 12. 

nascitur, 2 Reg. 5. 44 f t2.24. ungitur in regero 
super Israel. 3Rrg. 4, 33. Dominus apparuit ei 
per somninm nocte in Gabaon. a quo sapieotiam 
postulat. 3, 5, 9. 2 Par. 1. 7. dirimit litem mere- 
tricura. 3Rc^. 3, 16. 24. de ejus xauienlia. niagni- 
tudine divltiarum. potestate et ministris . 2 Par. 
9, 3. init foedus Gum Hiram rege Tyri. 3 Reg. 5. 
12; 

postquam sdificavit templum, dedit Hiram vi- 
ginll oppida. 9, 11. venitadfeum regioa Saha, 40, 
I. Matt. 12, 42. Luc 14 . 31. scdiiicavit fanum 
Chamos idolo Moab in monle, 5 Reg. 41,7. 

Chanameos facit sibl tributarios, 4 Par. 8, 7. 
ungitur secuudo in regem. 2 Par. 29. 22. moritur, 

3 Reg. 44. 43. succedit fi fiUus Roboam, 14 21. 
SALCS : vide BeatUudo, 

SAMARIA, qwe postea metropolis fuit decern 
trtbuiim Israel, extniitur. 3 Reg. 16, 17. obsidetur 
a syriis, 4 Reg. 6. 24. ob; idetur ah Assyriis usque 
ad tertium annum : capitur. et abducitur populus, 

4 Reg. 47.5; 

contra Samariam prophetatur. isai. 7. 30 f 9, 7. 
Ezech. 23*. Osee 8\ + 1S*. Amot 3, 42. Mich. 
4.5. 

Samaria nolebat recipereverbum Dei, Luc. 9. 
52. redpit verbum Dei, Act 8. 8. 

Samaritanus roiseretur vulnerati, Luc. 10. S3. 

Samaritana loquitur cnmChristo apnd puteum. 
Joan. 4, 7. 

SAMSON nascitor. Jud. 43, 24.juxta promis- 
sionem angeli, 13.3. uxoreu«4{^»itinTbamnata, 
etdilacerat leonem. 44. 1, 5. 40. * 

nooet Pbiiisthais , eisque vim Infert. 15. 4, 8. 
moritur. 16, 39. 30. 

SAMUEL. 1 Reg. 4. 30. addudtnrad domnm 
Domini in Silo, 1, 34. vocatur a Domino. 3, 4, 10. 
congregat unirersum IsraSl in Masphat, et clamat 

c 



tiut 

ad Uoailnafn fro Isnfi, 7, 5. 9* poMiC fHios fn<n 
iiKlices lirafl»4. 1, probat ae ionocentieiu, 12, S. 
iDberftcit Agag.. f 5. 33. 

David recem tin^tL f 6» t^ iiioiitiir, Xt; I . pro- 
pfaetat SaQli post niortein,28, I5» 18. Ecdi. 46, 23. 
UudaUir, Ecd. 46, 16. 

SAXABALLATpraelBCtiM SamariccoiMiiir kn- 
peUirt* l^'DipU sdincaUunrin,. i Eitdr. 2, fO. 

SA5CTII5 Mt Dfiis, Udi. 6, S. AiHic. 4, K. 

Saiicti et mundi ess * detx -raos, Lct. It, 44 f f9, 
2t20»7.a6t2l,6.Deut.26,l9.Epb».5. 26. I 
riiess. 4,5. f I'eir. 1, 16. qui»anctug, sauclificetur 
idfauc 4poc22. li. 

Sd'Cmiin- Dotnioik Baod. :Zt 2^Lcr, 19*. Pul. 
IIS,2. MaUfa. 7.6. Loc 1,31. 

Saiicti pri» nobis orani, Jer. fiV 1. 2yach. 15, 
14, ▲po«. 5, 6 1 ^ S. propter eonun preces ttme- 
rita multi oubis Ursiiur Deus, utcamvisini vifa 
fuQCli slot. Genes. 26» 5» 24. Eiod. 32, f ', 14. 3 
1Uff.H. 12, 13,32.341 15,4,5.4 Reg. 19, 54 120, 
67fsai. 37, 35. Rccj. 44. 24. 

Sando* oramu» sine iii^iria lledi rfork, ut pro 
nohis oreiit, sicul el jpetiiBua ab tlib hommibiifi 
' precfcs, ut Paulas, aom. 15, 30. Coloss. 4, 3. 
Ephes. 6, 19. 1 Thess. 5, 23. 2 Thess. 3, 1. Hebr. 
13, f i. Nee iniruni sanctus nostras yreoes co^o- 
scere, quia ^unt siciU an;;eli DeU Matib. 22, 50. 
Luc. 15, (0. et oCfenuit Deo noktras prece^. Tub. 
12, (2. Apoc. 5, 8 1 8, 3. iiec hulc et^trariuni est, 
quoi Deus ^olus est inspeotor cordis , Qitta et ho- 
mines co^^oovemnt secret* conlium Deo reve- 
lante. n^ii. 2, 29. 4 r.e^. 5. i6 f 6, 42. 

Sauctorum nUnisteno a^ti^ndd tribuitur quod 
soli Deo praedpue coaveiitt, Hattb. 48, 16, 18. 
Joan. 20. 13. Bom. H, 14. 1 Gor. 9. 20, 21. I Tim. 
4. fS. Jac. 5, 19 : vide TitiUum^ Deo soii al- 
triifuta^ etc. • 

In ^aiictorum ro^Mnoriam Deuni orare, docent 
w*s luajonioi eiempla. Gen. 31, 9 1 4H, 16. Exod. 
:a^ 15. Ileal. 9» 27. 3 Bex. 18, 36. 1 Par. 29. I8.'l 
Par. 3. 42. T<b* 7,. 15. EatJi. iX 45 f U, 18. IsaL 
63. 17. Dan. 3. 33. 

Saocli sunt can Christo in opUs reffnantes. 
Joan. 12. 26 f 47. 24. 2 (»r. 5. 8. PbiU 1, 23. 
Apoc 3, 21 1 7, 9 1 44, 13. 

Saiicti etiam vi*a defunoti rede a nobis laodan- 
tor, Ecd. 44 \ Joan. 12,^26. 

lo saiK-Ussais Deus laudator. Psalm. 150, 1 

Sancli judicobunt : qnatrc Jttdirabunl. 

Sancti (aciuut niiracula, ut Muy^es et Aaron, 
Exod. 7 t 8t 9t 10 1 lUEIiasexoltatpuerum 
mortuum, 3 Reg. 47, 22. dauiiit cxium ne plual , 
47. 4 . Jac 5. 47. aperit dausum, 5 Reg. 48. 41, 45. 
Jac 5, 48. 

Elia; pailium dividit aqu»t, 4 Reg. 2^8. f4^ Efi- 
S3DUS exdtat puerain vidus roortuun, 4 Reg. 4, 
55. saiiat aqujs misso in eas sale, 2, 24, 22. oleum 
mnllipiicat, 4, 6. mitUt bduam in oLun, 4, 44. 
Naamau Syrum sanat, S. l4. fadt ualaA; ferrum , 
6. 6. Elissus mortum per ootadum ositum 
saorum operalur« 45, 24* 

Apo»toQ eiidiuit d»noola» Marc. 6, rtf 46, 47. 
laic. 40, 17. Joannes et Fctni& saoani daodum,. 
Ad. 5, 6. 

Petnis excSUt Tabitham, 9. 44 ; 

etiaiasc^ sua umbra sanat* 5» 45» 

Paidiit reslituitctaodMB, 44„9; 

etiam per tudaria curat inRrmos, 19, 42. reddft 
yHx puenim ex la|»«a mortuuim. 20. 40. 

SaoctI plura qaoqiie alfa fec*'re miractda, qpx 
loogimi cstet eauuicrare* ad Bebr. 4 1 , 52 -. 

SAffCDIMS otfisaerMOr EX4>d. 24, 6 f 29, 20 
Lev. 4,8, 44t5.2,8.4St*.«.«t7. 2t8, 49, 
30t9,4«tl6.l4»48t 47*6. 2 Par. 50, 16. Biedi. 
43.2i*Ueb.Sv 4S»44, 49,.2i,2L 

Sanguinis Cbrtsti coupenki,. Bebr. 9, 14 -I- 401 
l9flU4.1PrU.4*22. 

Sangiduit esus proliibfto*, Gem^ % 4. Lev. 5^ 47 
tX,2Rt«'«IO^Ut49.a8 Dent. 4Xt«»2StC5, 
98 lll«g.l4JSl.AcU45»29t24.25. 

Sangninis auxoMia'ilar. Ilailh»9, 20. 

laBffuinie innocent s efTusio. Deut 19, 5, R f 



INDEX BIBLICU5. 



27, 2f. 2Reg.20, 9. 5 Re?. 24, 15. 4 Reg. 21. Mf 

, 24,. 4. 2 Par. 24. 22: Prov.6, l7 f 28, 47. U4. A 

, 44. Jer.7,6t22. 5. Eiecb. 22. 4. 4 Esdr. 4.51. 

;Mattb.25,54. Luc.44. 50.Apoc6. 40148,24. 

I Saugn ni« iun««entiB erfu^fo clamat viadictam 

coram Deo . Uen. 4, 46. 4 Ksdr. 45. 8 Apoc. 6. 40. 

Sdnguioe Cbnsti empti suimu, t C'»r. 6, 30 1 7 

25. AcU 20. 28. 4 Petr. r, 48. Apoc. 3, 9. 

SAPlE?ITiiE divmx origo. propiietas, lam n 
nUlitas. Deut. 4, 6t29, 9. Job 28. 20 f 32,7, 
Ecdes. 7, 12 1 9. 43. Sap. 6. 45. 46 f 7'. 8*. 9*. 
IO*.Ec.U. 4\t5, 4. at4. 42,28. 29t24,42t 
24 •. t 30. 44. Luc. 21, 45. Rom. n , 33. 4 Cot. 4, 
47t2,6.40t5. 49. C«L2.3 Jac i.r.fS^lS. 

SAPlllRA iiietititnr Spirttui sancb>, et cadittn 
terram mo' lua. A«-t<ir. 5. 4, 8. 

S.aRa filia RagueDs Tobiae in nxorem-trnfitiir. 
Tob. 7, 40. 45. 
SARVIA; ^ide2*.rpi4i. 
SATlsFACTiO; vide Pfpnttentia. 
SACL de tribo Benjamin quarrit asmas, 4 Reg. 
9. 5. utigitur in rrgema Samuel*-, 40. 4 f 44, 44. 
Ad. 45, 21. Juxtamaudatiim, 4 Reg. 9. 45. per- 
cussit Anunoii, 4t. 44. obtunt hoincanstmn, 43. 9. 
a reguo reji« iiur, 43, ISf 45, 22.26. i8 f 46'. exa- 

Sitat earn spiritus uequam , 46. 44 f 18, 40 f 49. 
. nititur David onfi^re , 48. tO 1 49, 40. pec 
S'-quitur earn, 25 '. trncidat «acerdoies Domini. 22. 
48. niuOf rem babentem pythooem consniit. 28, 7. 
seipsom inter6dt, 54, 4. lepelitur, 51, 43. fiiiicjoff 
in cruoem tolluntur, 2Reg- 21, 9. 

SCxITDALCM sea o4HeiidicaInm proximo, nee 
in vita« nee in doctrina ponrudum, Lev. 4, 5. 
Ninn. 34, 46, 2 Reg. 44. 44. 4 Esdr. 8, 22. Prov. 
28. 40. 2 Mach. 6. 24 llatlb. 47, 37 f 48. 6. Maic. 
9. 42. Luc. 47, 4. Rom. 44. 4, 45. 4 Cor. 8'. + 40. 
5i. 2(U>r. 6, 5 1 Tb^n. 5, 22; 

quictimqoe nobis acandalo e»8e pos8-*nr, vitabi- 
m4i$. Exo<l. 54, 42. Dent 7. 2, 46t 45*. Batth. S, 
29 1 46. 22. Mar c. 9, 42. Rom. 46. 47. 

SCIElfilA Dei : vide />ei. 

SCRIPTL'RA sacra und** sit, et qnis ejus mns. 
Fiod. 47. 44 1 34. 27. Deal. 4. 4 f H, 48 f 54, ». 
Jos. 4,». fsal. 8. 9 1 30. 8 1 34, 46. Jerem, 30, 2 1 
36. 2. 40 1 45, 4. Barucb. 4.5, 44 f 4. 4 2 Eadr. S. 
2. 5 E>dr. 9. 59. 4 Esdr. 45. 4. Dan. 40. 24. Matth. 
4. 4t22, 29. Luc 4, 4 f 46, 29. Juan. 5, 59 f H). 
44ti0, 50.Act.45,21t 47, 44. Rm. 4. 2 + 4,25 
1 45. 4. 4 <:or.9. 9 1 40, 44 f 45. 5. 2 Tim. 5, 45. 3 
Petr. 4,20t5. 4. Apoc. 4 19. 

Scriptura diffidlin inteUecto, 2 Petr. 5. 46. nee 
omnia scriptb apostoli mjndaruot, Joan. 20. 50 i- 
21. 23. 4 Cor. l4.54.2T1hess. 5,44. Joan. 2,ep. II 
tep.5. 48. 

Scripliira wc ttx e«t judex ^sed sacerdos, Deat. 
47, 48. Ezech. 44. 24 *. Xalach. 2. 7; qnsere Sa* 
czrdotum Offldnm. 

SER et Oteb iuterfidonrnr, Jndic 7. 29. 

SER.E . qida refqram alfectarat , caput oraeci- 
dilnr.2Rcg.20,21 ^ ^ 

SECURITA 5 pei fecta di> peocatorum remi<(doiie 
aot salute coiisetiuenda non babetur in h^ vita« 
bode*. 9, 4, 2 ; vide Cerii. 

SEDi.aAS psendopropheta, 5, Reg. 22, f 1^ 1 
Par. 18. to D»mt»uritiir. Jerera, 29,22. 

Sedcda»; %lde y^df^ns. 

SEDrrrDSI pouiantnr. Hum. 16, ST *. vide Mmr* 
muratoris. 

SKLUJcUS JLB9 rex. 2Macti..S. 5. 

SEff AIA tuittitur ad Roboam, 5 Rrr. 42, 22, 2 
Par. 41,2 1 42. 5. 7. 

SEUEl male.iidt Da^idi, 2 Reg. t6 , 3. 15. y^ 
filam impetrat a David. 2 Re?. 19, 25. occidlt^tr 
ex pnecept'i David. 3 Reg. 2, 9, 42, 46. 

SENNACHERIB nppugnat anivrrsas civttatea 
Juda munitas 4 R-g. 48, tZ. 2 1'ar. 32, 4 . b4asphe» 
mat Deum , IsaT. 36 *. interimitur a filiis , 4 n«-|u 
19, 57. Isd> 57, 57.secnndtMn verba, IsaL 40« S&> 
SL8t55,r. 

SEi^Lms Boctaos^ opos miscriconl'-c. Gm^ 
23. 49t SI. 9 t 35, 49,29t 50, 5. 43.23. Nua. 90. 
I.Du t 40. 6f 21. 23. Jos 24 SO Judi.. 42.7. t 



iriBEX nvLiccs. 



«lf.& I fSIr 13.1 Beg. 1. 32ft S, SI. S Res. S. 
M^ a. S4 1 « • ^ t (5. 29t M, 31 . 4 Heg. fSs iK). 2 
PinL 16. iiflk, f6t35. 24. Tob. I. 20t2»3. 7t 
is. iit S. H 1 12. 12 1 «4, 13. I«. 4 Esdi. 2. i5. 
Eed. 7. 37 1 3S. 16. Hartb. 14, 12 1 27. 56. Joiia. 
«13i.>ctor> IS. 29. 1 Cor. 13. 4. 

SKPBOH A ; Tid« Ziphorm. 

SERMO cbrisliaooram ; vide Lofuenda, 

snPE5S xueiis erigiUir. Num. 21. 6. toUttvr, 
ctappdUtur >cIiimUii. 4 Beg; t6> 4. ctiuu» typum 
gMit Jaaik. 3. 14. 

SttA; Tile Site. 

SKZLEG; viUe Zieeleg. 

SIGSEM. fHim Hemor« Mann rapf t et eoBCum- 
ntcam iUa. c;euet. 34« 2. necatnr, 34. 26w 

SRSA tiitnronmi. Genes. 9. 12. Ezo u 31. f3. 
ImiX Itu I K«*g.^ 34t 10. 2. 2 Reg; 9. 24.4 
fteg. f9. 2S. Is jT. 31). 7. Tob. 5. 3. Luc. 2. f2. 

sipu io memomm pneieritonim. Exod. 12, 5, 
t-Ain. IS. 36t 16, 36. 4(^t fT, fO Jos. 4. 6*. 

S^ et miracnld float, utperea omnip »tentia, 
^enUi, iastlia, et bonitas Dei innot'-« at, KKod. 
*,16t7. 17+ «. «. i«».3. 16. H. 3 Reg. I3.4t 
<7. f4t It. 39 t 20, 13196. 4 Reg. 9.44 t 20. 9. 
iUttkt.26t9. If 14,28. 

SOIOff m Amorrteornnt conced^re nohilt nt 
Isradtraiisiret per fines ^ao•^lm, 21, 25. DeaU 
XSLpercontwestinoreglaaH. Num. 21. 24. 

SILAS com Paulo mittittir AnCiociriara. Actor. 
is, 17. profectos est com Paulo, 15, 40» remansit 
Bens, 17, 14. 

9ILERE «tt utBe, Pror. 17, 20. Eccte. 3, 7. 
Bedi.20.6t32, 12. 

SILO, locns in quo fbR dionios Del, Joa. fg, I. 
J«C It, 51 1 20. 16. 1 Rrg. f , 3. couTcnenml om* 
B» la Silo propter Rubmilaf. Joa. 22, 12. <lr Silo 
^ftrtnr area. I Reg. 4. 4. Jerem. 7. 12 + 26. 6. 

SIIIEon naudtnr . Geo. 29, 35. iiitiTficit cum 
Lfvf Sidiemitaa. S4, 25. eani eb rein argutmtnr a 
pitre, ^5. m Tinciilia tenetnr in JEgypti, 42. 91. 

SIMOIf in Betbaoia exc pit Domiuum, Mattb. 
26,librc l4,3.Joan. 42, 1. 

motllA; vide rewH dfma Bd. 

SHPLICIBOS et humiliboa revHat aubftide 
l^qood ab«>condit ii^ qui sibi videntur sn»ien- 
l«mi«I.», 16. 2«t32. 4. i^eles.9. t9.Uanta. II. 
IS. Lac 2, 9. 9 t 3. 6 1 «0. 21. Act. 4, 13. 1 COr. 
'«t2.l. 

Scoplex ft rectna. Genes. 20, 6. Job 1 . 8. ^f atth. 
<0,I6. AcUn-. 2, 46. Rom. 16, 18. Byhea. 6v 5> Col. 
5. SI 

SRIOLATIO ft bypoeriaia eavendtu Eoelea«. I, 
31 kiL 31 6. Jmrem. 9. 6. Job tSi 3«. 2 Ilacb. 6, 



50WHBTA9, vfdo j^fupemiinfl. 

SOCILTAS tiooonim tiuxrrnda. uialorum vitan- 
^ Genca. 19. tS Lev. 7. t9. .\ani. 16, 23 f 23. 4. 
J«.S,l2.2Par. 19. 2. Job 51. 1 I'mIih. 29. 4,9 
tSM.ProT. I, n>t*. Ht6.25t 13. 20 t 20, f9 
1 22, I6.24t 25. 6. 17 1 *♦ ♦» 21 + ». 27. Jerem. 
<«. 1. E'Tle. 6. 35 1 8, ♦. 16^ t » i' t «2. «0 f «3, 
MB.Tob r.9 Mattll.7, Vk Act. la 9i 9Gor. 6. 
<i Ml 5. ft 2 Thn. 4. H. Apoc 18. 4. 

90DOM* et GoiBorrto anweniaaiino loco tlta, 
^^ <3,IO.«vol<antor. G<*n. 14. II. »ubvertuBtur 
I ItaoiQO . Gm. 19. 28. Deot. 29. 23. Sap. 10; 6, 
r.secMiaiD verba Bomivl. 18. 20. causa Kteoh. 
16.481 

. sOLetfaBaereaoHir, Geoeai. «,I6. atetemnt ad 
"V^nmUmL Joa. lOt 13. mrocssaiiael decern 
MAoa ad petliionem Eaeobls. et pre -ra laaias, 
{ iaK.9l.ti. Miittet lomen, MJltti. 27. 44. Marc. 
•yi.ioc2S.44. 

SMJCtTODO niailB> Biod. Sf , 21 . Lev. 23, 20. 
^8t & J b 7. 6. Psalm. 8ft. 2^ f «^ <^ «6» 
if^ •.Sf <3.28v BatOfc 6v tft *<>« <t 25 f 13. 
at»,7. Luc 8, 14 + 12. 22 1 H. «8 1 21. ». •> 
CaiwT,a.Pbih4.6>liebr.tg.6tl Pelr.9,7. 

6tvWooefrla ^«ba« otlmDeuaauim 



.^ - — i wi l Uiat ,fien.9D,5t28^fn3lv24 
t%%H4M t4l, 1 1 46, 2. Num. 10,61 J«dte^ 
^^ik I a^K' & 4^ ii M ti>r6i t«*^ 7^41-3 



SSI? 

Reg. 3, 3, 15. Job 7. I3t55, IS. Dan. 2. I +7. I. 

2 Madi. 13. If. Match. 1. 20 f 2, 12. IS. Actor. 

I6.9t W, 9+23, Hf 3(7. »• 
Sonmia et visiunen quk imhi oomeiiiont com 

dortrioa Cliri.<4i *i Ecdt-sia*, aimt eiinf«'innenda. 

Dent 13. «. Bcclea. 5, 2. Ecelt.34, I*. Jer. 25, 16^ 

25 + 27, 9t (3. 29. 8. 

SOROBaBEL 61Jn>SalatMeL 8 Eadr. 12. 1 . Mattb. 
I, IS. Luc. 5, 27. •nataiirac temptami [Kmiiui Jero- 
MjfymU, I Eadr 3, 3. 3 Ksdr. 9, 70. Eccli. 49, 13. 
grnnii AbiutI, Mattb. 1, 13. 

SORORES cbrlati : vide Fratret, 

SOUS, Ler. 16. K. Kum. 17* + ^ ^ t 33. 54 
Joa. 7, 14 1 18, 10. f Reg. W, 20 + 14. 17, 42. 1 P-r. 

25, 5. 2 Ea ir. II. I. Frov. 16. S5 + 16. i8. Ezecb. 
21,19. Jon. 1,7. Act. 1,17. 

80S1PATEH cornea PauR. Aet. 10. 4. 

SOSTHE?tES iinncepa aroogogse perdiUtor, 
A«tor |g, 17. 

SPFS justonim nnn in temporaUbua rebns , aed 
in Df o (Miiaqne promissionibu^fnndaiur, Gen. 26, 
9. Jod. 7. 2. 4. f Rei;. 4. 5 + 17. 45 1 22. I. 5 R«»g. 

26, 28. 1 P.ir. 19. 13. 2 Par. 23. 7 f 32, 7 f <6, 7 1 
20. 15 20. Judith 9, 13. P»alm. !>, f I + 13. 6 + 21. 
S.IOf 4, 2+30,ttro. 3 + 6r.t70. 1+90.2 + 
113, 9, 10. II + 141, 6 + 149, 5. PWmf. 5. 3 f 22 19 
ti», 29t30. 5. Hap. 3, 4, 9. i:icli.2r.6. 1^13.9133.} 
t 34. 14. IsaL 26. 4 + 29. 19+30. 4, 15 t 31, f +3IL 
7 t *0, 30. JiT, 2. 53 + 7, 4 t 9. at 17. 7 t 39, IR 
Thren. 3, 24. Kxeih. 29, 6. <isret2, 6. Mich. 7, 3. 7. 
Nahum I, 7.1 Mach. 3. 18. Mattb. 10, 57 t 12, 21. 
Rom. 9, 2 1 8. 24. 2 Cor. 9, 2. Col. 1, 27. I Thf^is. 

1. 3. 1 Tlui. I. « t «. <7. Hebr. 5. 6. « Petr. 1. 15. 
Spea non facit iios aecuros. nee excludiC tinvo- 

rem; vide Timor. 

Spes imiilorum evanescU . et fn quibns confi* 
dujit, vaiia sunt omni?, 4 H«*^. 18. 21. Job 8, 13 1 
Il.20tl4, I9t2'.4 Plr«iv,IO,28tn.7.23taS, 

19, Sep. 9, 19. Eccli 9. 1. H). Isal. 28, 19. IHr 90. 

2. ♦2 + 97. II. Jer. 9. 12 + 17. 7. 1 Marh.2.ei 
SflNiB appellantursoilicifudinps hnJnsniundL 

divltix. et vohiptatra vitx. Matt. 13. 7, 22 + 19, 
22. Marc. 4, 7, 18 1 •<>. 22. Luc 8, 7, r4 1 18, 22 

SPIRITUS ann^'tus prnmittltnr. lsi«I. 44, 5. 
Eaech. 1 1 , 19 1 SB, 26 1 39; 29. Jofl 2. 28. Mallh. 5. 
II.Join.7.59tU,l6,25tl3,26tl6,7.nmUtwr. 
Act. 2, 1. 

Sp'ntua Deiedooetmentes. Etod. 4. 12. Psalm. 
31, 8. l8aT.84. 43. Malt 10,20. Mate. IS. II. Inc. 
12. H t 21. 14. J.ian, «, 43 1 ♦♦. <6- ^6 1 W, 26 1 
<6, 15. Horn 8 16. 26. 2 Cor. I. 22 1 9, 9. liuhes. 
l*ISt4,20. 21.1 Joan.3.27. 

Spiritn^ pmbandi aunt utnim a Deo sint, Jodftb 
8, 29. 1 Cor. 14.29 I Theav. 8. Sf . I Joan. 4 1. 

SPOiNSCS siMritnalis est chriaius. lanl. 51. Sf 
62, 4. Jer. 31, 22. Ezech. 16, 8. M»tt. 9. IS t 25. 1. 
Marc. 2, 19- l.iic. 9. 34. Joati. 3, 29. 2 Cor. II, 2. 
i:ph. 9. 24^ Ap<»c. 19, 7 1 21, 2. 

SnMisa ChH»li ; vi'le S^clcsia, 

STEPIIAMJS eligiiur. Act 6. 9. acenaatnr, 6^ 
f I. respoodet ad acoosationem , 7 *. bpidaior, 7. 
57. 

STULTPTIA, Prov. 14. » 1 20. 5 t 26, f t *7, 
22. Bar. 3. 23. Bccles. 10, 2. Eoe U 33. 9* M^ilt. 7, 
26 1 29, 2. Marc 7. 22. Kphe^. 9. 4. 

^iiUltla eat aftud Deum aapicntia hojua nurndl, 
I eor. I, W. t3. 19. 

9t«4toi«im oorda m eorom Mint ore. et oonlfa 
aapieninm oa In o<>Me rat, BccU, 21. 2SL 

SUBDITORUM omdnm , Exod. 10. 28 1 29, 28. 
Nrnn. 16*. >«, t, 161 % B»dr. Si 16. Bqp. 4. II. 
ProT. 13. |-> 1 20, 2 + 24, 21 1 B1. 6. Bccie^v 8, 2 1 
lOv l«. Jer. 29, 7 Mattb. 17. 24 f 22, 16. 21. Lu& 

20. a. Rom. 13. 1. 7. I Tha<8. 5^ IB. I Tim. 2. fl, 
Hebr. »s. 17. Ht S, i. 4 Petr. X ISi 

SUPERIORUM . iudlcum. et rectomm offldoif : 
eC polwtaa i»MibdltM, 0'ii.9. 6. BsoA 1. 8 Vi 
8*.t18,l3. 17 + 22. 8. %0m.2M. 16. »: Hfuio. M,, 
I6» 24t^« ^fS^* *8, IB. Iientv ft. » 17 tt7,l1 
19, 17. Joann K 10. Judlo. 9; 7, 16. ft Baff. !«, 24 

3 Wig.B,«. JPar. ««, 5, 9. Jo'* 29\+ 34. 90. Pailiii, 

81 •. Prov. 8, IS 1 11. M t <a. a»t •»» «•+«*♦♦ 



I 



'J.^P:* 



!*+f'-J 



Ee^n. to. 1. 13. Sap.1, 
I. 2lt <T. IS. lul. 1,31. 
\eran.\iei21.1ii7: 



• 1 8 ■- Eccli 

M+s.afio. 

£»rb. 3i. e, 
HK:b. 3. i. 9. uallli. 23. IT,3I i :«. SI. Luc. 20. 
12. Jiun. 3,3< tl9. ll.lCor, IS.2t. Hon). 13. 8 
tl3. l.3Tim 3, 1.TiLS.I.Hebr. 13,17. IPelr. 
IIS : > ide Au . /lul&e. 

SUPBRBIA iifobibMur. oomniiUitDr, et puul- 
kir. Gru. 3. IT t ■•■ S. 7- £«•<■. I.3t 14. X. I 
teit.lT.tKtt.\t.i9-*n,3i.lob.i,tt.Ja- 
-■ " ■- 11.33 IS. 10+13. 

29. d. Eccle. (0. a. 



INDEX BIBUCD3. 

alloqul Den iBtcmpli: 



n.ietM' 

TS6-. tS7,l 
* 43, l«. Ek 



9. »+ 10. _ , ... _ 
il.S.Jerem.*l,10 
t31,IO.I>iD.4.l9. 

2.ll.2Nidi 9.4, 
II tl>,H t32,3l. 
1 . 20, 1. Ttm.^. 3, 
d.l6.Ap<M:. (3*. 



biiaicirs. 10. rxdutilun Uaiide.riiiucBuDl 
", 3 Beg. 8,5. Ju*li)l 6ii« Anunoa CODin 
g. S. lugleataa fade itrafl .occidiinlL 



_ . i'.fi,'i».«7"*°"''°*' " 

obsideal Simirum , 6 . 34. terrili i Dm lolviiDt 
ilniiliannD. T.G. T. YMIiiitur arei* AUyriaruoi. 
M triurerunlur CTmun, 4 Reg. le.S. ilewlilki 
eorum prmanUatur . Uil. 17, 1 . Jerem. 49 , 23. 



TIBITHA KttdUtar 1 martnli. AcL 9, 36, 40. 

TtUPKKtNTIA kn ciba, pnlu. ft coDcubilu, 
Tob.e, (3. Eccles. S. S. Ecdi.St, IRfSa, 7. Dun. 
I.K. II. Ham. IS,IS}I4, IT. ICor.7-.Galal. 5. B. 
I Tim. J. 3. 3 Tim. I. 7. Tit. 1. 3 1 3.0, tl I Pelf. 
l,ISt3.l,3Pe<r.4,<. 

TEMPLUU SiLooiiHiiiqainda.qnanlDlernpDrr. 
"Lqui lunu* titeatructum. 3 R».6*. t7'..Pir. 
V. 4'. i>roailHia qoa. 2 Hu. 7, 13. cuirnituropc 
^cDtUiDia. 3 Hkr. S-. conseiralur. S-. 3 Pir. T. 7. 
probiulurper Achu, 3Par. 3C,3l.ili'rumcnnM- 
cnlnr per BiecliLiin, 1 Pv. 39*. protaoilnr el ile- 
tiuo consecnlur per ManoM. 3 Par. 33,7, II. ei- 
urifiir 4 BejE. 23, 9. proni prcdielum eriL 3 Pir. 
7,30. ilenim eulruilur. I EiJr. I'. 3'.4'. S' f 6. 3, 7. 
ipolUlur et accCDdilDr, I Mach. 1,31,33. prulaiu- 
Inr. 1 , 49, ST. muitdiliir Ft coruecralur. 4. 3B. 2 
JfKh. 10, f .«jut devulaLlo, Dan. 9, ». Mjub.34, 
1. Uirc. IS.3.LDC. 19,41. 

— *— "Eniptiini pnMihetilnr. Lev. W,3I. 3 
Re)[.3l, II. i Par 7. 30. PuJui. 73, 6, 
er.7,I, ITt3&.«,l3.Amoi9.l,Uich. 



lui.Gfi. I 
I,llZac 

Pro™!;' 



niplruualeetdamisivi.3 He^. 7, 13 
. AK. 2, 1. Mallb. 7. 24 t 10, IS. Joan 
r.3. I6t6, 10. 3 Cor. A.ie.Epha,S 
. 3, IS. Hcbr. 3, 8. I Petr. 2,3; rid 



g.SB< 



tcc-ll. 
ilVlO. 



Tenipla ldiA>rain, I H(^. 3. 3 f 31 . 
T. 4 Htw. 10. 31 t IT. 33 1 (0.37. I 
Bar. e. 16. 30. 31. IUI.S7 33. Itrtm. (3.13. Dan. 
I4-. I Hacta. I. 30 t «. 1 1 10. as. 3 Uach. 6. X 
ACL 19. IT. 

TemjMum domiia Del , et domna oralioolt toci- 
tai. laai. 36. T. Hatlh. 21, 13. Chnstiu ipM el 
omnei Gdelu rreqaenter In teiniilo iterubaMur, 
Hauh. 2t, 1. HarcHI. II 1 13.33- Luc. 3.30 t 
19. 43. Actor. 3. 40 1 3, 1 1 3, 20. 31 1 21. 2a t ^ 



,. JO InhaLiUt Dei*, quail III 

ODcludi ponil, lel llli* Indli^eai dI noma zdibos, 

B(8.R.lT.3Par.S,l« laal. 66. 1 JeroD. 33. 31. 
.CIar.T,46tl7.l' 



3ReE-e.(3t8>ll'( 

Tflnploai didtor local laiK 
Eiod. 3, 3. 

Temulum DugnisiaunerUMii 
3*.3-.4'.3-.3Hacb.3,3. 

Teuuli prolaniLirea a Deo punianlur. lial, K. 
F. 3 Macta. 3, 23. 3G', HaUb. 31, (2. Joan. 3, 13. 

TEUPOBIS opportiiuJlai la uronihiis rcbm oli- 
■ert anda. Ecclo.S, I f 3, 5. Ecdi. 30, 6 1 3, SO. 



teriallbui babilare 
aral. 23, 2S. Plain. 
JiljIl]l.23,3I.Act. 

Uu, Genei. 38. IT. 

dotatum,3Far. r. 



Id tenebria Teiuturmundiu. et anut eag. 4 Eadc 
14,30. Iul.», Its, 9160,3. Juan. I, St 3, 194 
t, 13 1 13. 33. Aclar. 26, IT. I Theu. 3. 7. 1 Joaa 
3,tl. 

TGSTARE Deum Don licet, Eiod. 14, II f 17, 
2. DeuLS.16. JuditbS.II. Mall. 4, 7. 1 Cor. ID, 

Tenlal, KunriuaprobatDeuinKMTarili tooillv 
lien. 32. I'. Biud. tS.33t 16, 4 1 30, 20. DeuL R. 
3t l3.3Jud. 2. 2113. l.2Far.32. 3I.Tab.2. 3. 

3,9.EccU.2. t-|-37, 13. Zach. IS. 

..^Petr. 3,9. Jac. i. a. 
in pjlltur Deus 



!', Sap. 3, 9. Ecdl. 2 
• ' '"■—.3,9. Ji 

13. 3 Petr. 2. S. A 



Lopn id quail 

.«-« w«.. .«- i:i. a far. -z. m. " — *» '* 

TERTDLLUSof 

'tesTAHENTOH, G^.4, 31. Hebr. 9, 1 f IS, 20; 
tide JVoeum Trtiamtnlum. 

TESTIUiiHIUU liim <er»m, tiim hl-am. Eiod. 
30, 10 + 23. I. ^u^l. 33,30. nruL3. 20 t 17, IIt 
19, IS.I3.3Re=.2l, 10. P9aL26,l2T34. II. ProT. 
6. tot I*. 5 + 19. 1,9t2l.2«t34. 28 t 33. 13. 

Marc, to, is' Juaa. 8,' 17. AcL 6. 11. Rom 13. 9. 
2Cur 13. I.I Iuu.3. 19. Hebr. (0.23; tide Mm- 
dacitim. 

TII.kDD£ES i Tide LtUerai. 

TIIAMAHcoucumbitcQin Juda luo socero, Ge- 
ari-38. IS. gigultgeiiuiiot Pbam et Zara , 33. 37 
t *fi. (2. 

Tbamar TiolalDrab AmmoDlratre juo. 3 Keg. 

Tba'mar fiUa Atnalnnih 3 Ref. 14, 37. 

THARHpaler Abraham, Cen. 11.36. 

THEBES okideiiir. Jiid.9. SO. 

IHEB.M reiliracNSReg. 16.31. 

THECCITIS mittltur ad regciii David, ul im- 
Dftrel reducllaneiD AbialDD. 2 Heg. 14.3*. 

TIIEGLATH Fhalaur de>ktain magnaro par- 
tem ltr*iUlaruia iraaitolii in Aajiloi. 4 B«. 13, 
29". 

TH GODAS occlNlB »> . Act. 3. ST. 

TllKSti;RUS iiilau)dl1iKriid>unu||Tid)ligltar, 
Owe 9, I UalL S. (9 1 19. ^- U'TC. (0. ZZ. Loc 
13,22,33+ 13,33. Juan. 6. 3S. 1 Cor. 4. tg. 

THOLA dui lu I-raa. Jud. 10. I. 

TiiOLOMAI rtiGewir, 2 Reg. (3, 37. 

THOMAS D^iniwparaiiunaeollerl com Cbri 

.i_. -— 1|.t6^eratiucredulu».3C, 



■to Ire la m 



M, 13 + 31, 
9 1«. 3, 13. 34 1 10. 13. 3at (3. 
B, 10. 4 Beg. 17. 3i;. 2 Pan], 20. ia. jud •, e t ib 
23. Ful.3e,l+33,(t3S,8. lOtKO. 8 + 1(1, I 
1 127. 1.Pru». I, 7t3.T + 9, 10 + (4. 2, 37 + IS 
16 + 16,0+22, (f^.'^l-EccIn 12.11. EccU I 
If. 1 2. 7. 12. l8tT.3l tl0.a3tlS, 1*25. let 
SJ,I + S4, 16 + tl. tB. l«T.».St*l- (0 + 43. I f 
31, 13 Jerem ID. T + 32, 38. B^r 3. 7. 4 Esdr. 16, 
68. MatL 10, 38. Loc 13,8. 1 Pelr. 3.ITt3. IS. 

norii Del Inictm, nillilai rtlani, Gra. 3H 
<lin. 103, 17 1 131, 1 +t37-. Prai. tO. 37 1 It. 
9. 23 1 33, 4. ejot ddeclui Cuua peccanili . 

un iNialt D«ai «t t«nar«. Ctne;. 33. s 



INDEX^IBLIGUS. 



Bsod.0.Z7. LeT.26,3«.Deat2,24tll.25t28, 
10. 65. Joe. 2,9+ 10. 10. Jud.4. SfT. 21. 1 Re«. 7. 
10. 4 Reg. 7, 6. 1 Par. 15, f 7. 2 Par. 14. 14 f 17. 40 
1 20. 29. Psalm. 9. 20. JereoL 49. 37. Jud. 44, 44 f 
l5.4.aMach.S,24. 

Timoris D«i esempla. Bind. 4, 47 f 44, S«. S 
Eeg. 48, 3. 2 Par. 49.7. Tuk 4-.t 2. 9. 43tS, 48 
1 9, 42. Jod. 8. t. Job 34. 23. Jon. 4 . 46. Prov. 31 , 
20. a Mach. «. 30. Lac 2, 25. ACL 8. 2 1 9, 34 1 40. 
2.SS. 

Timor et toOidtiido oon tepugnat fidel, ant 
spei.Ptal. 2. 44. Ecdei.0. 4. I. Eccli.5. 5. Rom. 
44, 20*. 4 Cor. 9. 27 1 40, 42 Phiiipp. 2. 42*. f 3, 
44. 43. Hebr. 3. 44 f 4. f. 2 Petr. 3, 47. 

Timentet reverentur bono* ^tiam mali. Gen. 20. 
8. Bxod. 44. 25. 4 Reg. 48. 42. 4 Reg. 1, 44. 2 Esdr. 
8. 46. 1 Mach. 5. 28 f 42, 28. Marc 6, 20. Act. 5, 
13+ 16. ^fL 

TIMOTHEUS drcnmclditiir, et proftclscitur 
cum Paulo. Act. 46 3. miUitttr cum Paulo in Ma- 
Cfdoniam, 49. 22. accepit graCiam per imposUio- 
amniaDuum. 4 Tim. 4, 44. 2 Tim^ 4, 6. 

TrrUM gefiUlem noluit Paulus circumcidi. 
GalaL 2. 3. Titus a Paulo consUtutus cpiicopus 
CreteDtls.Tit.4.4. 

TOBIAS vir pins, et in pieute oonstans, Tob. 4, 
4*. fit OBcos. 2.44. visum redpit. 44, 14. 

TRADITIO.NGS etiam sine <cripto ab apottolis 
locepte. aervandc nobis sunt, a Thess. 2. 15. 

Tndiderunt apottoli quadamviva tantum voce, 
Cor. 44. 34. epist. Joan. 2, ven. 42, et 3. vers. 43. 

TRIBDLATIO: vide Crux 

TRIBUTUM : vide ExaetU. 

TRCVITAS figurata. et declarata. Gen. 4, 25 f 
48, 2. Exod. 3. 6, 45, 46 f 4. 5. Psalm. 32, 6. Isal. 
9,3 1 34. 46t 48. 46t 61. 4. Mattii. 3. 46t 40, 20 
1 47. 5 1 28. 49. Luc 4, 48. Juan. 3. 35 f 44, 46« 
96 1 45, 2R 1 46. 3. 4 Joan. 5. 7. 

TRIPGDIARE: vide Choreas dueere. 

TRISTARI immoiJerate propter temporalia , 
nintme landandnro. Prov, 42. 23 t ^^* ^S* t *7. 
22. EccU. 30. 22 1 38. 49. 4 Macb. 6. 8 2 Cor. 7. 40. 

TRTPUON partium Aiexandri transit ad Emal- 
cbod Arabem. 4 Mach. ft, 39. cupit^ns regnum 
Antiochi oocupare, et finicens se amiciim apud 
Plolemaida , dolo capit Jonatlian, 42, 39, 49. a 
Slmooe accijKa pecunia Jonathan occidit cum 
4iliis, 43. 49, 2l interimit Anliochum filium 
Aiexandri. 43. 34. 

TLB A clangent angell in oonsuromatione ss- 
CQli. Mattb. 24. 31. I Cor. 45. 52. 4 Thess. 4. 46. 

C. 

DXCTlOPns extreroae sacramentum, Jac. 5. 44. 

DRIAS defert Utteras Oavidis ad Joab, 2 Reg. 
14,44. 

Urias pronhetat contra Jerusalem, Ideoque 
eductos ae ^ypto. occiditur a Joacim, Jerem. 
26.20.23. 

Unas sacerdos Jnxta praeceptum regis Acbaz 
exstmit altait;. 4 Reg. 46, 4 4. 

URIEL angHus Dei, 4 Esdr. 4, 1 f 5. 20. 

USIA rex Juda pugnat adversnn Philistbaeos, 
samit aibi offidum tacerdotum; adotere voleos 
incensnm, lepra paoitur, moritur, i Par. 26. 47. 
20, 25. app<^ll4tnr Azarias. 4 Reg. 45, 4. appellator 
Ozias. MattH. t,9. 

USURA. Exod. 22. 25. Lev. 25, 33. Deut. 23, 
49. 2 Eidr. 5. 7. Psalm. 4 4, 5. Prov. 22, 46 f 28, 8. 
ierem. 45, 40. Bzech. 48, 8. 43+24. 42. Luc. 6 
34 + 19. 8. 

vXORIS offidom. Genes. 2. 22 + 3, 46. Num. 
90. 7, 43. neot. 22, 5. Esth. 4. 40*. Tob. 40, 42. 
Pro?. 4 4,46 1 42,4. IsaT. 3, 45. 47. 1 Cor. 7\+ 44. 
8. 9t44,34.Eph.5,23.Col.3, 48. 4 Tim. 2, 44 
t3.44 1 5, 2, 40. Tit 2, 4. 4 Petr. 3, 4 ; videlfa- 
riUoQUhtm, 

V, 

V< vc. qnibns eC qnas ob cansas interminetnr 



XXXfll 

Scriptnra, Num. 24. 29. Rccle8.4, 40 f «0, 16. Is.t . 
4. 24 1 3. 9. 44+5,8, 48t6, Sf 40, 4 f 47. 42t 
48 4+24.46t».4 t». 4+30, 4 f 31. 4 f 35. 4 
t45.9.Jerem. 4, 31 143. 27 1 22.43123. I f 45. 
3+48. t.Ezech. 6.44 + 43. 3,48 1 16,23 f 30. 2 
1 34. 2. Osee 7, 43. JoCl 4. 45*. Amos. 5. 48 f 6, 1. 
Mich. 2, 4. Nab. 3. 4 . Habac 2, 6. 42. Soph. 2, 5 + 3, 
4. Judith 46, 20. Eccli2, 44 f 44, 44. Matt. 44,21 
+ 48.7 + 23. l3'.Luc6, 24110.45+44. 42t 47,4. 
4 Cor. 9, 46. Jud. 44. Apoc 8, 43 + 9.22 + 44,44 
t 42, 42 1 .8. 40, 46. 

VASTHI speroit regis imperium, et ab eo repu- 
diatur, Esther 4,9, 49. 

VENOl non debent dona Dd. 4 Reg. 5, 22. 26*. 
Dan. 5. 47. Matlh. 40, 8. Act 8, 20 -f £>, ». 4 Cor. 
9, 45. 2 Cor. 44. 9 1 42, 43 ; qncre Emere. 

VENTER pro Deo ellgitur, Rom. 46, 48. PhiL 

3, 49. 

VERBDM Dd semper ob ocolos pooendom. 
Dent. 4. 4 1 6. 6. 47 + 41. 48. Num. 45, 39. Psal. 4. 
2.Pit>v.3,4t4, 4,20t6,20t7.4. 

A Verbis Dei oon recedendum. Deut. 4, 2 + 5, 
32 1 42, 44. Jos. 4. 7 1 25. 6. Prov. 4. 27. Isal. 30. 

Verbam Dei oniversum non est scriptis trad! 
tom.Joan. 44, 26t20,24 + 24,25. 4 Cor. 44, 34 
2 Thes9. 2, 45. 2 Joan. 42. 5 Joan. 48. 

Verbum Dd non audiendom solum et loquen- 
dom, sed et corde credendum, et fadis praesian- 
dom, Deut. 5. 4, 27 t 6. 4 1 34. 42. Isal. 29, 43. 
Ezec.33,31. Matth. 5.22 + 7,24 + 45.8 t28,20. 
Luc. 6. 47 1 44, 28 f 42, 47. Joan. 43, 47. Hebr. 

4, 2. Jac 4. 22. 

Verbi Del contemptu< , et pnnitio ejus, 3 Reg. 

43, 4. 4 Reg. 47, 44, 49. 2 Par. 30. 6, 40 + 36. 45. 
Prov. 4, 24. 28 + 28, 9. Isai. 28. 44 f 30. 9, 44 + 65, 
40 1 66. 4. Jer. 2. 5 1 5. 42, 20 1 7, 43 1 46, 9 1 49*. 
+ 23, 4. Eiech. 33, 30. Matt. 40. 44 f 44, 20. Luc 
40, 40. Act. 43, 43 f 48, 6. Rom. 4, 24, 30. 2 Thess. 
2, 40. Hebr. 2,3; vide tnobedienlia. 

Verbum Dei manet In sternum. Num. 23, 49. 
Tob. 4 4. 6. Psalm. 52, 41 i 446, 2+ 418. 89. Ifiai. 
40, 8 1 54. 6 + 54, 40 Matth. 5, 48 + 24. 35. Marc. 
43.34. Luc. 46.7124.31.4 letr. 4.23. 

Verbum Dei quanise nitvirtutis et edicacitatis. 
Gen. 4 *. Psalm. 32. 9. Job 38. 4 1 . Isai. 46, 40 + 55, 

44. Matih. 8, 43, 26. Marc 4,27. Luc. 5. 43, 24 + 
8,24+48,42. 

Veroum Del e%t dbus anime. Deut. 8, 3. Sap. 
46. 26. Jer. 45. 46. Ezech. 3. 3. Matth. 4, 4. Luc 
4.4. 

Verba sunt ponderanda et non teviler cfruUenda, 
Psal. 414.5. Prov. 45.2.25 + 43,3 + 20, 45 + 17, 
27 t2l.23f 25. 44. Kccles. 5. 2. + 12. 40. Eccli. 5, 
42 1 20. 7 1 23. 7 1 28. 29 + 32. 48. Matth. 42, 36. 
ColosM. 4, 6. Jac. 4, 49. 

VERlT \$. I<ai. 89. 45. 3 Esd. 5. 42 f 4. 53.4 
Esdr. t. 17. Each. 8, 46. Ephes. 4. 24. 

VESTIENDI sunt nudi. Isal. 38. 7. Tob. 4. 47. 
Ezec. 48. 7. Matlh. 23,36: vide Eletmotyna, 

Vf'fttium abusus; vide Jbugus. 

Vestes sdndere. Gen. 44. 43. Jos. 7. 6. Jud. 44. 
35. 4 Reg. 4. 42. 2 Reg. 43, 34. 3 Reg. 24. 27. 4 
Reg. 5. 7 1 6. 30 t 44, 44t 48. 37 f 49. 4 122, 44. 
49. Esther 4, 4. Jer. 36. 24. Joel 2. 15. 4 Mach. 2. 
44 + 3. 47 1 4. 34 1 4 1. 74. Matt. 26. 65. Act. 44, 13 
t46.22. 

VIA per quam justt ambulant qu« et quails sit. 
INalm. 148.5. Prov. 3. 6. 47+ 46. 5. 47. EccU. 5, 42 
Iwil.28,7 + 30. 34 1 35 8 140.3. Jer.34,24. Osei 
44, 40. 4 Thess. 4. 4 Hebr. 42. 43. 

Via Ju«torum a Domino dirigitor, Tob. 4. 20. 
Psalm. 46. 5 + 24, 4 1 448. 35. Prov. 4. 42. 48+43, i 
1 46. 9 1 20. 24. 1«ai. 48. 47. Jer. 40, 23. Mich. 4, 2 

Via lust irum remimerationem a Deoexspectat. 
Psalm. 24, 42. Prov. 42. 28. Jer 6. 46 f 7. 3. 

Via implorum quells P«al. 448, 3. Prov. 4, 49 
26. 27 + 42. 45t 24. 2 f 22. 5. IsaL 57. 10. 

Vis Implorum exitns et finis. Job 6. 48. Prov. 
44, 12 1 28, 48. Eodi. 2, 46 + 24, 1 4. Jerem. 2, 56 + 
4, 48. 

VICTORIA a Deoexipectanda est. Gene«. 1 4. i A 



xutm 

Kiod. ir.t. Pe«i 7. ft. 3m, II. 6. Jiifie. 7.7. 1 
Beg. 14. 6t 17. «5.S Pjr. U. tl f 16. t fi*. 24 t 
a0. S. PsaUD. 117. 46. Prov. il. SI. JudlM 9. 15. 

TkUiria uoliMnlBrMaei coiiln oMttos, <;ea«^ 
14. 14. Jnd 7. 4. Jot. fl. I. 7. • ft -g. 14, «. f4.3 
Par. flS.I4tH.ll.lit3**24.l Macb.S. 16.22 
poft iMrlMi }vi0l0ri«i Irt«ta|*lni4 iaslituitar. 
Hum. 31. IS. Jud. H. 94. I fttt. ft. C 2 Midi. 
X 7. 

TimJlS bcffaci c iwl u w ^t. EToH.S2,fi. I>mt. 
16. 14124. 17,l9taM2ta7. ft. #iiditk M. 2t. 
Joh24. St 31. ft. EcrH.4. IO.lMd.f.S7. Jer. 22. 
S.Zacfa. 7. 10. lUL 3, 5. Matib. 23^ 14. 1 Tim. S, S. 
It. iac. f.S7. 

VkHiM |»ia9 quid deeet. Jiidilli 9, 4. Luc 2, S7. 
f Tim. 5, 3. 5 ad Tlf.2.3. 

TIGILARE; vid - Jdhenlus Domini 

VINhlCTA to i Deo ejustjue niiiiistrit ac nagf- 
ttrattti conial sa^undie eCMri«estprtiliihHa.G<Hi. 
15. 14. I^evit. ft. It. Deut. 32, 35. Judith 8, »t 

16. 20. Pwl II. 7. 7 + 1. 13+ S3, 1. Piw. 17 1 1 + 
tO.S2f24,2tt*.S^B^*cli 21. l,6.Ei 1-II.25. 42, 
44. Ndbum. f. 2. vatlW. 5. 39. f.tic 9. 31 f 16.6. 
7. 8. Rom. 12, 19. Galat. 5, 10. 1 Th<'S». 5. 15. 2 
Urn. 4. II. Hefor. lu. 90. I Peir.S. 9.Jac5.4. 
Apoc. 6. 40 : vide RemixskK 

Vlnka. Geon 9, tO. Drat. 23. 24. L<;ai. a; V. 
Cam. t. II IUttii.2t.lt 21. 33. 

TmCHITAS oommendator. Matdi. It. O. 1 
Cor. 7. 25*. Apnc 14. 4. 

Yin^tas praefertur coDi>ici«\ 1 Cor. 7.36, 40. 

Virti(iet»enranlur. Nmn. M, 16 1 21. II. 

Vtrgi(.es dim ut nuncconditsJF. 2 Macli.S. It. 

TBi-rRK sanotot doiderat Paalus. Roau 1, 11 1 
fS, 25.32. Ofi. 4, 20. 1 TtieaR. X 17. 

ViShlTAllE et muftlari iitftrmos tea c^rofo*. 
Opot raneriCiirdix. Geu. 48, 1. 4 Re^. 6, 29 + 13, 
14. Job i, IL Psat 40. 4. Eocl<f . 7.23. tctA. 7, 
t6t36. 13. Matt. », 37. 40. Joao- IU3tl2.9. 
SCOT. 1.4. 

VITA fiddimnad quamresidAm sit institufada. 
Ceo. f7» I. Exod. .t. II *. Le»h. H. 44 t *0. 2t 
20.7. 29t 21. 8. Matlh. 8.46 1 11. 20. t^r.6. St. 
Joan. 12.26 1 43. nt«5. 12 1 21. IS. Rem. 6.4 1 
6. V9t«3. litis. 2.Epba.i,9t4. I, 25 1 5.1. 
t. Phil. 1. 27t 2, 5, 14. Colo»»»2. 6t 5.9, IW 12 •. » 
Tli»9!(al<m.4. 3 Tit.2. 1113,6 Hrt»r. 11.2 1 Petr. 
1. 15 t 2 •. 1 3 17 1 4. 1. Joan. 1 . 7 1 2, a 

Vitx hanunx bn*viias et V4initas. i;eue^. 3, 19. 
2 Re?. 14, 14. 1 IMral. *♦. 15 Job. 3, 20 t 7. 6 t 
8,9t9.2l.2lt*3. 26tl4, 1. Psal. "^O. 6 f ©. % 
9 1 101.4. f2t lOi, Ut10».25t143, 4. Ecclei. 
2.»t3.10 + 7. I Sap.2,5tS,i<. Eo-it 14. 16t 

17. 31 1 16. 6 1 40. 6 f 41. 1. Tob. 4. JS l<i . 40. 
t. Loc I ', 18. E|»h. 5. 16. Ilebr. 13. 14. 1 Pet'^. I. 
l4.Jac. I. 10 + 4,14. 

Tilan pro iratriboH poDcre. Esther 4 , 15. Jud. 
13, 3. 23. Juan. 15, 13. 1 Joao. 3. «6. 

Vins. Gen. 49, II. Jad. 9. 12.Zadi.3. 10. I 
Mjcb 14, 12. Joan. 15. 1. ^Itis ioliues anurlUtiir 
populns Israeiiticui. Osee 10. 1 . Joan. 13. 5. 

VlTt'LUS eri<itur io idolum. Ex d. 32, 4. Deol. 
1. 16.3 Reg. 12, 26. 4 Reg. 10.29 t 17. 16. Psat 
"\ It Osee 6, 5, Act. 7. 4t. 



1!IBEK MJtLICDS. 



nVENDDM Beo, DMslbl. Rmb 14 7. t Cor. 
S, 15 Gal 2. 20. 2TheM.S. It. t Petr. 4.2. 

TOIXNTAS DOttra aec>«mMUauda v«lMHit» 
dlTln», I Reg. 3. 4t. S B«. It. 12 t >• ti. t 
Ma< b. 3. 60. llaUh.6. 10 taO, 3t.Maie l4,36.UiC 
22. 42. :lct. 21. 14. 1 Cor. 4, It. Betr. «. R. Jac 
4. 15 ; vide J^megmtm, 

Volnntai Dei, Maltfc. 7. tf 1 12. 3t Marc 3. 35. 
Jojn. t. S». Rom. 12. 2. Bubek S. 16. Colas. I. % 
I Tbtt^t. 4, 3. 1 Tim. 2. 4. I Joan. X 17. 

Vohmtas Dei hob eil ot a*qH«|» ml, Raecb. 
f6.2S. J<Kiii.6,3t. 1Tlm.t.4.tPeir.3.t. 

Volai4a(em pro opere acceptal Dn«, Gtm, JO, 
3.6t22.t. 2R(S. H. 14 t ia,t 3»e^2l. It; 
vkle Tor. 

VOLCPTAS camit ; vUe CmcmpUeemHa. 

vol CM On. 26,2t.L«f. S7.l.l«4iui.6*.4.2l, 
2t30M>eut. 23.24. Jiidic. 11.30. I Reg. 1. n.R 
Reg. 15. 8. P»il. 75, ff2. Eccles. 5. 3, Rar. t. 34. 
Mait. 14, 7. Ad. 18, tt t 21. 23 1 Ks 12. 

Totrnn easiitatii senraate , acH nai 
sceiidi ^iruia, l.«e.i.S4r 

daniutioae vioblv, f Tbn. S, IS. 



1 ACM ACt eidpll GhralDM «ab cJibfli. Ldc 
19.6. 

ZACHARIAS fitot J0M9 4«t 9ara«Mv aeer- 
dotift ta|i|dalnr. 2 Par. 24» tO. H«n. 2S» 3S. 

ZadbariM propbeta twptire Daf4i. Zacfa. I, I. 

Zaoharia* \tal^ ioaoMis RapliMe, l.uc I , S. 

ZAD0<:H lilias AUatbar tl mmmam noerdot« 
3 K<g 2. 35. 

ZALPH A AD tli« poftbriart hefedRalrm, Kun. 
27,1, 7i»,XiimtirT,%. 

ZARVIA filia ta4 aoror Daridlii rapiR Abitil, 
Jo lb. H An6l. 2 Reg. 2. 18 I Par. 1, It. 

ZBRED^Ds paler JaooM ft Joaania HML 6. 
21. oxor c^ Maiawe intercedit pro 6BI» apud 
Cb'i!4iim. M«ttb. 20, 20. 

ZEREB et tabaana ngea MidifiUniiii ea- 
phiotur. Jttd. t*. 

Z»«' IAS, q«l et HaAaniaa. patmw JoMJbin 
Mbailtnitw pro eo in regno Juda, 4 Re«. 24. It. 
Jer. 37. 1. otMk-aaa a Nahn« bodoaoaor Jemaaleni . 
Zedeclitet'i««i« oeoln ac vloctit*. oeraiio^ae co- 
ram a** film, in Rabylonem dorituc, 4 Reg. 2S. I . 
U.7. Jer.3»,4. 7 t 51, S queraadroo-'UM ei pr»- 
dictiun erat. Jerem. 27, 12 t 37, 16. Ezecb. 12, S^ 

t17. Wttl. 
ZELTSet Zetofypla. Gen. Sl« 2, 26, 27. Baod. S2. 

19. 27. Niim, 25, 7. Jud. 20. 1 . 8. 1 Re«. 4 1 , 6 1 15. 

14, 32, 3 Rex. 18. iO f 49. 10. 14. 4 Reg. 10'. I 

Mach. 2. 24. Ilattb. 21. 12. Joau. 2, 17. Act 9. 1. 

Pbii 3.S. 

ZIBA «cnnM SaBKa c u o uli irt l or procoralor Mi- 
phihiMeih. 2 Reg. 9. 9. donaotnr ipsi omnia boaa 
kUpbiNjaetb. 1^ 2. prooedK ateviaa regl David. 
It. 17. 

ZICELEG dooahir rrei David, 1 Reg. 17. 8.«i- 
srilor ab A wanA itfc, 30. 1. 

ZlPUOIl A uxor Majai, Emd. 2. 21. 
fiiium miiHn. 4, 25. 

ZOROBABEL $ vide iforobaM. 



HM^. 



ORDO LIBRORUM 



TITEBIS TESTilENTI 



Geoesis. • • • i 

Exodus 39 

Leriticus 70 

Ifoineri • • . 91 

Deuteronomium i22 

Josuc 149 

liber Jodicum 167 

Roth 185 

Regnm primus. • 188 

Regnm sectindus. • 215 

Regum tertius. 254 

Regnm qaartus 250 

Faralipomeoon primus. • • • • • 282 

Paralipomenon secundus. .... 304 

Esdrae primus 351 

EsdraB secundus. •..•••. 358 

Tobias 549 

Judith. . 357 

Esther 367 

Job 376 

liber Psalmorum 397 

ProTcrbia Salomonis 447 

Eodesiastes 465 



Ganticum canticorum. 
Liber Sapientise. • . 
Ecclesiasticus. . . 

Isaias 

Jercmias. .... 
Baruch. ..... 

Ezechiel 

Daniel • 

Osee 

Joel. ...... 



Amos • . 

Abdias. • 

Jonas.. ....... 

Michseas 

Nahum. 

Habacuc 

Sophonias 

Aggaeus. ....... 

Zacharias 

Malacbias 

^achabseorum primus. . 
Machabaeorum secundus. 



471 

474 

486 

520 

558 

606 

611 

650 

6C6 

672 

674 

678 

679 

681 

684 

686 

688 

690 

691 

698 

700 

724 



NOTI TESTAHERTI 



ETangefimn secundum Mattbseum. 741 

Evangelium secundum Marcum. . 767 

ETangelium secundum Lucam. . 784 

Etangelium secundum Joannem. . 812 

Actus Apostorum • 854 

Epistola B. Pauli ad Romanes. . . 860 

— ad Corinthios prima. ... 871 

— ad Corinthios secunda. • . 882 

— ad Galatas 889 

— ad Epbesios. . • ... 893 

— ad Philippenses. • • . . . 897 

— ad Colossenses 899 

— ad Tbessalonicenses prima.. 902 

— ad Tbessalohicen^ secunda. 904 

— ad Timotheum prima. • . 906 
-^ ad Timotheum secsnda. . 909 



Epistola B. Pauli ad Titum. 

— ad Philcmonem. . 

— ad Hebraeos, . . , 

B. Jacobi Epistola 

B. Petri Epistola prima.. , 
B. Petri Epistola secunda. • 
B. Joannis Epistola prima. . 
B. Joannis Epistola secunda. 
B. Joannis Epistola tertia. . 

B. Juds Epistola 

Apocalypsis 



Oil 
912 
913 
921 
924 
927 
929 
952 
953 
935 
954 



Oratio Manasss 947 

Esdrae tertius •'47 

Esdr« quartus. . ..... 959 



PRiEFATIO AD LECTOREM. 



Id moUk magDisqiie beneficiis , quae per sacrain 
TrMcuU»am lybodum BodesisB sua Deuscontolit, 
id io primis oumerandom vkletur, qnod inter tot 
Latioaf edltiooes divinarumScripturaruin, soiam 
veterem ae mlgatam, qua longototssculonini 
Ofo ioEedesia pn»bata faerat, gravissiino decreto 
aDthentkam dcclaravit. Nam. ut Olud omittamut, 
gaod ex receiitibui editionibus non pauce ad 
bxme$ hojos teiuporU oonfirmaDdas licenter 
detorts v|d(Bbaiitur, ipsa certe tanta Tersionum 
variecas. atque diversitas, ma^am inEcclesia Dei 
eoafuslooem parere potoisset. Jam enim hac no- 
itraaecateillua fere evenisae constat, qnod sanctus 
Hieruii|^inus tempore sooaccidiue testatoa est (I), 
tot scilicet fuisse exemplaria , quot codices . cam 
OBosqaisqiie pro arbitrio sao adderet, vel detra- 
herec liojus antem Teteris ac Tuigats editionis 
tmla temper foit anctorius, tamque exoeliens 
prBstaatia. ot earn ceteris omnibus LaUnis edilio- 
nibat looge anteferendam ease, apod eqnus Judioes 
Ib dabiom revocari non positeLQuinamqueiu ea 
libri oootineQtur (at a nugoribus nostrts quasi per 
■anos traditom nobis est) partim ezsancti Uiero- 
■jmi tramslatiooe . Tel emendatione, suscepti 
simL partim releati ex antiqiiisslma quadam edi- 
tiooe Latioa , quam sanctus Hierunymus comma- 
neiD et Toi^tam {2), sanctus Augustinus Italam, 
sanctos Gregorius veterem translationem ap. 
MUaC Ac de Teteris quidem hujos . sive itaia edi- 
Ooois siiioentite atone pnestantia, pneclarura 
Bncd Angustlni testlmoiuum exstat in secondo 
Ubn de Doctrlna Cbrlstiaaa, ubi Latinis omnibus 
adhionibtta. quae tunc plurlnis circumferel>antur. 
nalam prsferendam oensuit. quod e«set , ut ipse 
loqnitar, verlioram teoaciorcum persplcuitate 
sealeatlc De sancto vero Hieronymo multa 
ezstant ▼eCemm Patrumegregia testimonia : eum 
eoim sanctos Augnstinus bominem doctissimum. 
ae triom linguanim peritissimum vocat , atque 
eias trantlatiooem ipaorum quoque Hebraeorum 
tcatimonio Tenoem etae confirmat. Eumdem 
saoctoa Gregorius ita pnedicat . ut ejus trans- 
ladooem. quam oovam appellat, ex Hebraeo 
dofpiio eoncta irerius transfudisse dicat : atque 
iddrco dignisiimani esse, cui fides in omni- 
bas iid»eatur. flacictas autem Isidorus non uno 
in loco Hteronymianam rersionem ceteris onmi- 
bos anteponit, eamque ab eoclesib christlanis 
eoBumiiiuer recipl ae probari afHrmat . quod sit 
la TerUt darior et verador in sententlls (S) So- 
phronios qooque , vir emditissimus . sancti Hle- 
foopni tranilaliooem non Latinia modo , sed 
eUam Gr«cii Talde probari animadvertens, tanti 
ttm Cecit » at Psaiterium et prophetas ex Hie- 
rooyail versione in Gracum elegaiiti termone 
transtolerit. Porroqoi aeeotisunt, viridoctissimi, 
Bgo i i g tttt . Beda , Babanns. Harmo , Anseimus . 
Petros Damiani. Ricbardos, iiago,Bemardus. 
tipertnt » Petrot Lombardas, Alexander, Alber- 
tns, Tbomas, Booaventura. cetfrlque omnes. qui 
bis Doofeolia annis in Bodesia floruerunt, sancti 
HlerooymlTersiooe ita sunt usi, ut cetera , qua 
nae looiiiBerablles erant, quasi lapta de mard- 
ns Iheoloconmi. penitns .obsoleTeriot. Quare 
ttna Imoieiito catboUca Eodesla sanctum Hiero- 
bfuiam doctorem maxhnom, atque ad Scriptural 



Ml f r»f. in Jesoe. - « f. Blaroa. m e. 40. Istla. S. 
Mat. libro % INKtr. thrtotian. c 4S. S. Gregor. Eptot. 
iaurM. ad Laandnrai. e. 5. io floe 8. Ana. ubi topra. 
Ukil. dc CitiUla OeL cap. 4a, lib. 90. Moral. 24. Ub. 
9, ttwwtLcacS,-^ M lib. i. da OtTio. oCB. 13. 



sacras interpretandas difinitus exdtatum, ita ce* 
lebrat, ut Jam dlffidle non sit iliurum omnium 
damnarejudidum, qoi Tel tarn eximii doctoris 
lucubrationibus non astfuiescunt , vd etiam me« 
liora, aut oerte paria, prastare se po9«e confi- 
dunt. Cderum. ne tam fidelis translatio, tamque 
inomnes partes Ecdesia utiiis. Td injuria tem- 
porum. Tel impressorum incuria . Td temere 
emendantium audacia, uUa ex parte oorrumpere- 
tur, eadem sacro-s^incta sTuodus Tridentina iUud 
decreto suo sapienter ad|jccit, ut hac ipsaTetus 
ac Tuigata editio emendatiislrae , quoad fieri 
posset, imprimeretur: neque ulli liceret earn sine 
racultate et approbatione suneriorum excudere. 
Quo decreto sironl typograpnorum temeritati an 
liceutia modum imposuit, et pastonim Ecdesia in 
tail to t>ono quam diligentbaime retinendo et con* 
serTando, vigilantidm atque indostriam excitaTit. 
Et quamTis Insigniuro Academlarum theologi in 
edilione Tulgata pristino suo nitore restituenda 
magna cum Uude laboraTerintt quia tamen in tanta 
re nulla potest esse nimia diilgenlia. et codices 
raanuscripticomplures etTetustioresSummi Pon- 
tificis jusiu conqui&iti , atque in Urbem advecti 
erant; d demum . quoiilam executio generalium 
conciUorum . et ipsa Scripturarum integritas ac 
puritas ad curam Apostolica Sedis pottssimura 
pertioere oognosdiurs ideo Pius IV. pontifex 
maxiraus. pro soa in omnes Bcclesia partes incre- 
diblli vi^ilantia, ledissimis aliquot sancta Roma- 
na Kcdesiacardinaiibus, allisque turn sacrarum 
litterarum , turn Tariaruro iinguarum peritisslmis 
viris, earn proTindam demandaTit , ut Tulgatani 
editionem Latinam, adbibilis antiquissimis codid- 
bus manuscriplis, inspecUs quoque Hebraids, 
Graoisque Bibiiorum loutibus ; consultis denique 
veterurn Patrum commentarib, accuratisslme 
castigarent* Quod itidem institutum Pius V prose- 
cutus est Veram cooTentum ilium, ob varias 

f;raTissima8<iue Sedis Apostolica occupationes 
amdudum intermissura , Sixtns V, divina ProTi* 
dentia ad summum sacerdotium CTOcatus, arden- 
(issimo studio reTocaTit, d opus tandem confe- 
dum typis mandarijussit. Quod cum |am esset 
excusum. et nt io luoem fmitterdur.idem pontirex 
operam daret, animadverteus non paoca i» sacra 
Biblia prali Titio irrepsisw, qua iterau diligentia 
indigere Tlderentor , totum opus sub incudem 
rcTocandum centtuit atque decrcTit. Id Tero cum 
morte prsTentus prastare non potuissd, Grego- 
rius XIV, qui post Urbani Yll duodecim dierum 
pontificatumSixtosuccesserat,(ju8 animi inten- 
Uonem executus, perficere aggressus est ; aniulis- 
simifl aliuuot cardinalibus . altlsuue doctisslmis 
Tiris, ad hoc iterum deputatis. Sea eo quoque, et 
qui iUisuocessit, lonocentio IX, brevissimo tem- 
pore de hac luce »ubtractis t tandem sub initlum 
pontificatus dementis VliI , qui nunc Kcdeslir 
univerae gubernacula tend, opus, in quod 
Sixtua Vinienderat, Doo benehiTante, perrednm 
est Acdpe igitur, christiane lector, aodem Cie- 
mente summo pontifice annuente, ex Vaticana 
typographia,Tderem acTaigatam saera scrlpta- 
ra editionem, quanta fieri potuit diligentla casti- 
gatam : quam quidem sicut omnibus numeris ab- 
soluiam, pro bumana imbedlUtate affinnare dif- 
fidleest, Ita ceteris omnibus , qua ad banc usque 
diem prodlemnt, epieodatiorem , purioreniqne 
esse, minimedubitandum. Et Tero quamvisin liac 
Bibiiorum reongniiione . In oodidbus manuscri- 
ptis,IlebraisGrad8que fontibos, d ipsis veteni'^i 
Patrum commentarils oonferendls* non medio i:. • 



MJEFATIO AD LECTQ&EM. 



•Indium adhibttoin feerit t in bac tamen pervul- 
gala lecUone, sicut noiinuUa ooofolto routaia . 
ita etiam alU. qm mutanda vidrbantnr . ooosulio 
iiumulaU relicu»imt:tumqiK>dltafacimdaine3i- 
9«,ad orftairiuaen pcoHlnruai wiUii<lim,«anofv 
llienmyiiaia turn bcad aimDnoi (I ) s lun qstJil 
laciie fieri pone credmdain e»t. ut m^JoiTt oottrf. 
qui ex Hebraeit el Grev is i^tinaleofruot. copiani 
meUorum et emenUalionini libronun habuerict, 
quam ii. qui poftt illunim datem ad not pervene- 
mat. qui fuflUtae* tarn loogu imipore identidf m 
dcscnb'Mida. aiiiiiM puri alfoe iotegri •vaaeniots 
luiD deui>|ue. quia sacne ciMi(Ut«au(>ni ampliwi' 
■nonuB cardinaiium , alfl^^ue cnnfltitriniJt virb 
ad hoc opoft a S«lc A|M)tUilica driectis , propoci- 
tuu» noil fuit. Dof an oliqaaw etiillonem cudere. 
vel aBtitiuow interpreleiB ui&i ex parte curri- 
gefie, Tei «meD<iace; aed J^paam Teierem ac vul- 
catan ediUooeui LatiAam. a meuUit \«teriiin 
iibrarlomoi^ ueonoo praYanim emeudationum 
erroribwi reponf atam. aiue pri^Ulue iutegiitati ac 
paritaii, quoad «iui fieci potuil, rcMiUKre: eaque 



reatitata. at quatn emendatisaiine impmufretar 
Jaxta coodlii ocafDeiuci decretom, pro ^irUnia 
operaiQ dare. Porro in bac editione nihil noo 
canonicam. nihil adadtititun, nihil extranenoi 
appoaere vtean ests atqpe •■ oaasa fujt« cor 
nberlil*et If EiArc hnciipti, fow inter cano- 
nicoa Ubroa taera T iW eaH n a syiiudBs iion anno* 
meravit , ipsa etiam Uanasss regis Oratio . quae- 
neqiie Uebraice. neque Grsoe noidein ex^^tat , ne 
que in mannstTiptis antiquioribus invenitur, ne* 
que pars est ullius oaoonici libri. extra canoniCK 
scr^^une •erieaiposltaiimift'anHs ad marsi- 
nem oonoordantic ( qoe poatbac iiAM appeal nan 
probibentur}. nolle noie, nulte ymimwtlham, 
nullc deuir|ue prafitioaei, nulla argnmeota ad 
Ubrorum iuttla«oiapictautur.9edalcat Apactaica 
Sede? induOrlaiB eormn non damnat. apt ee»> 
cordaotias loctram, rarias lecfkuiet. pn wJ iaaei 
S. BktoiuM et aUa Id genus in ailirt -editlonibas 
Intemenint: ilaqnoque nam problbet. quia aio 
genere diara<ln1s in hae ipsa TatiCMia cd Mlo Me 
eJiisoiodI adjomnta. pro rtudiosoruni eoouBO- 
oitate atqn'* utilitate in poaterani adjidanfar ; 
Itaiamca, utiectiones Tarts ad norgiDeni ipdni 
^^tii g n ^nhiiA annoteiilnE. 



CLEMENS PAPA VIIL 



AD PERPETUAM lUEI SfEMORIAM. 



Cum laoanim BBiOnvam Tulgate editlonis 
lextns swnmis laiboriims ac vlgiUis resiitutus , et 
quam acourafiss me mendis exp irgatus , benedi- 
oeate Oooduo, ex aota tjpograiihia Vaticaua in 
lucem prudeaU K<tt, ut in ponAenmi idem textus 
locMToptUA, ut decel, cunser^etnr, opportune 
pruvidere v<»l«ttics. auvtontate Apostolica, te- 
Bore prx^eatinm districtiua Inbibcuius, ne intra 
decern annus, a data prxsfniium uuiaeiraudtts • 
tam dlra quam ultra moates, alilii quam in no- 
atra Taticana typogra^ Jiia . a quoquam iia|>rinia- 
tur. EJapM) amem pnuat*i decemiio , eam ciutio- 
nem adtiiberi pr«4 ipimus« ut uem'» hancsauctii- 
ruoi Scrijitur^rum euitiouem typb mandate prae- 
sumat.uisi.h.<hitopriusexempiatiin typogr^^ua 
Valicana evcaso: Ctiju« exeuip*aru lanid , ne 
muiimi quidem particula de ttrxlu muiata', ad- 
diia. vrl ab eo delracia, ni4 aiiquid »'currat. 

auad t^poer.uiki c iucuric manifeste adacribcn- 
um sit, luvlulabiliter obsenretur. Si quis vero 
typographus lu qutbuacumque rrgoit, civttaii- 
bos, proviudis. ct lods tam nuOne S. E. E. lii- 
tloni iu tcimMranba<ia«)iJecta,quam non snld*^ 
€tii. Ii&ac eamdero aacraniro Scr^ptnraruin e ^1- 
tkio^iu iutradn:ennittro prcdictum quo juomodti» 
<lapM> autem decenoio , abler qu«m juxU bujns- 
OKMli exeinpUr.ul pisfertar. impciiiiere. rem- 
dere, %caaifs habere, aut alias edere f*l«vul- 
gare; aul si qtOs btbliopola a se vd ab aliis 
qpdb«Mvi»»po((tUalamprsscttUuB« la^uaadiUa- 
ais ioiprestos lihro«. s»-u iroprhuendos a praebOo 
restitotc eC<oomclo texui iu ailqno diacrepaiMas. 
teu ab aUo, quam a tf pogr^pbo Vaticano . intn 
deeenaiom excutos. pariler vend'ie. vcaates 



nonem otnann HbcoramyA'MlatsrWtnaBiMtiD 
tnfligenda^ pcenas temporales, eifam m^Joris ci> 
conimonicationls seotenliam ee Ipao incnrrat : a 
qua ni^i a Romano pooti Bcc. gnpicrgwam In 
mortis arttcak) eanstHntm, AaMvi noa peaait. 
Haodamns itaqae uuifi'rris eft tinguHB , patrlar* 
diis , ai diie uiscopli • epIacopiSt cdei'laque ec" 
desiarom d Inoomm dian regidarlam prclaiis. 
ut praeseutes litteras in sub qnisqne cccl»' f i is et 
Jnrbdictionlbu^ ab omaibos inrtolate pupiluu 
obsf rrari cnrrat ac fadant. Omtvadidom per 
cenwras eccles^aslicas , aliaqoe 0(»portuna jur^ 
dfsicti remedia,ffppdlatione pait|«<nlta, compe- 
scf'odo, in^ocato etiam ad hoc. si opns foerit, 
anxlho brachii saerulari^ ; non dbatantibos eon- 
•titutionibos, et ordinal ionibos Apostolids. ac In 
grneiaiilios , provindabbns . rc\ synodi^bmi 
coniHtis rditls grneradtns. vel cperialilms . ae 
qiianiracmnqoe eodesiamm, orinram , coogre- 
gationnm, coUeporum, atqne mitveraitatum » 
etiam studiorom gmerallum J i iram e m o . coirfir- 
matione ApostdlreaTel quails flnuitaie ai.i rdbo- 
n.tls , atatotJfl . d consDeindfrdbns . ac prhflegib» 
in 'nttis. ac Utt^ris ApatoQcfs In o u ii tiai i u B i 
qnomodocnroque eman^tls ei etnanai'dit : qai> 
bos omidlios ad bunc eHedam 1ati«finie deroga- 
mns, ac deitigatom e^ce df tei uiiuus. Tuliauua 
antem ut pneseotinm tr aaawm ptisertam inipdf 
viilaniicifoasimpmsis eadem. in jiiAiaoet extra, 
fides nbique adblbeahir, qcs ^s p i gaeu tlbys 
adbtb^rdar. d hnta ethlbils , vd ostrn«. 

Datum Borne • apud 'Saacnmi f^etmm. pA 
annnlo prtcatoris. die n novembris HDXCII, 
pootillc. nostri aoDo I. 

■. Tsanivi Bauurxis. 



XLin 



BE CANONICIS SCRIPTURIS ©E€«ETOM 



(BK cocKauo ^BnXBflmNO . sessione qdarta 



SjcfO-«aiicU CBUniBeiiici, «t genenUii Trlden- 
fin sfoodu!* . iit Spiriin s.iiicto legitime congre- 
|ata, unesiUfiitibiM iu ea ei»dt*in tribus Apmtuli- 
czMis Icgatm, h'C sHrt |i«r|ietuu aole oculos 
prqiKHRfn , tit , tntULiiis erruiibiu , purttas ip»a 
Craqfelii in Cccletia cootfcnretur. 

ET tUVBi : 
Saeror m a vero HbrorumliKl'oeni hoiedrertfto 
•dicniicodniii cmmit , ne cui ddbitjilio suboriri 
p(i^,qimumaiilt. ooi ab tpaa vynodo susci 
jRttotur. Sunt vero iurra lerliki t TntUroedli "Ve- 
lem: Quloque Moysi, id esi, Gniealt, Eiodus, 
l«v1tiais , fianifTi : Deiiteffunomhlin , iosne . ia- 
team, Aiittis Qintuor HOffiini: Dnu Paraliuotne- 
voQ: bdcB urliRiM ^ •secnndm. qui uieitur 
VcmUs : 1 obuB . Sadith ,9iiYmr,ioh, fs^Herium 
lltTKticiim cntmn qnioqnagtaita PMlnM>riiin, 
ftnMx, Ecdesiajites , Carttieum caoticurufn, 
SayioiUa, BcdniBSticim , bakv. 9erenii« ouin 
Ittvdi. EaeeMd. Danid: Dnodediui PropbetB 



minoret, id est , Osea . Jo^ , li^mos. XbdlM , Jd> 
iia«, Michaeas, Tiahimi. Habacuc, Sitpiionias , 
Aggaeus , Zadtiarian . M^laohioei Duo n<iciidbwo« 
rum , primus et secundum. Teitam*<nli iiovi t Qua- 
tuor EvangeU.i , sfvuudum Matllicum . Mdrcuni , 
Lucaiu . et Jo.iouem : Aclut Apu^tolorimi a liuca 
evaiiKCHtsta conacripti t Qualiioi'deoim Kpistofa* 
Pauli apostoU : ad Homanos. dne ad Corintbios. 
ad GalaUs , ad KpbesioK, ad PhiHppeoaes , ad Co- 
lossf uses , due ad The»$^o*tlcetmt%, du« ad Ti- 
motbeam . ad Titnn , ad 'PbiJemoDcin , ad He- 
bmos : Prtri apotftoli duo; : Joaonis apoaloli 
tres: Jaoobi apostdlj-uiia : iuda apoatoli una. et 
Apo€a(yp»is Jiiannia atiottoH. Si quis autuin tibros 
ipaus itflegMM cum oumibua •irftpurtibus. proat 
io Eccletta catholica 'l^gi coiMueverinit, et iave- 
tm vul^ata Latiua efiit*one bal>eutur. pro sacri» 
et canoniois uon susceperit , et tra<iitionefi pr«- 
dictas sdens . et prudeiM coatempaerit , anatheoia 

8iU 



HIERONYMI PROLOGUS GALEATUS. 



Vi^HHet dual D Ueia aeM e apod HcbrsM , %• 
*mn qooqae Itngoi <et •Chaidsoruiii testatur, 
jBc Aelime m^igiia ex parte •ooiifinis est; nam et 
2*1 vipMi-dno Omenta liabent eodnn sono , ti-fl 
j^WH s ebaredertbue. Somaritani etiam Penta- 
taibom Soyai 4olf4em Mterit scriplitaiit^ l%ti- 
^ tHiiuB ^ apielbui 'dlierffiatJes. Cerminque 
MEair^m MiibMi. legisque doctonmi, po^^t 
JJViiu1iJPi>«olvfiMnDeC taibiBralionem templi sub 
jy*ba M. attot litieras Teperie>se quibos nunc 
[■nor t cum ad Ulod-uaque tempw iidpm&imari- 
S** ""* et Hebffsorum ^aractemiuertut. In 
*r» mi^ne NmnfTornm » hac «ad4*m sapputa- 
]|*fMb Levitarum ac «aeerdotam ceDHn, rofstice 
*4>Mll«r. Et MHiMm Domini tetragrararoaioo , 
■^•^<dam tdnsois volamlnlbas, usque 'bodie 
*MQiaexpr«8«iD itterlilnveohnus. S*^ et PmiI- 
y*»trtne iinina aestuo ,^ aeotesirons deciuiut . et 
■■Mertnvit aodeelniaB . «t ceniesimus declmus 
*Ql>*<Bi.«t eeateaimos ifiiadragpsluiiis quarlus , 
"pMNUMM diverM aeribantor roeiro, tamen ejiis- 
JBW iW Mri <qoiutttr .aiphabeti>. Et aereniix1«a- 
'■■■^•taiini. •ec onrtlocrtui t SaN»monis quoqoe 
« iarpiovetbia, abeo kico in quo ait , llulte- 
■■ifcriem .qma /fiiveBieit lisdem alpbdbt^is vel 
■Maribw sapiMtaHtar. Porro quingne litters 
2FBW apmlilebcaMa sont, Capfi , Hem , Nun , 
2i^^' '''^'VCDloae^^Dtar pnTihas prind- 
^' rt dei qu e wr b a rua a , alitcr Rn'^.ttfiide'et* 
a jMe ri a que aibii, daplKMi fesiitnaiitur, 
l.lMathlm, Dlbrefh<OanUm»VsdraK. Je- 
na vJntfk, idest , iiameotatl«iuibu8 aui^ ; 
^■If^ltDrYiltloli 4mt €leroeiita •not, per 
Hdbtaloe'Oauie ^oodiloqulniiir. et 

_.^ .. WW hoBMBa oomprehendttor : Ita 

JWudoo voinralna auppntantur, quibus quasi 
wb etevKdUa, iD Deidoetrina , teaera adhuc 
« bOum vM JmU arodllar iofntia. 




Frimosapud eo^Uber. Toeatiir(f ) Bereritb : qnem 

DOS GeneHimdfcimos. 
Secundus, (S) Veelleserootb :-qiii Cxodosappel- 

Jatur. 
TertiiM. (S)¥aiicra. ide^t. Levlticni. 
Quartua.(4)¥jdedabbQr, quena ftninerot Toca- 

mos. 
QuinloB , (5) fille baddeiiarim , qui Deuterono- 

mium firsnotatur. 
Hi suii^atnoueiibri MofKi, qnoaproprte (6) 3*he- 

Ta. id est, Lefieni appellant. 
Secundum, .proplietarimr ordioem Cacinnt ret in* 

cipiunt ah Jesu filto ffave , qui apnd eos (7) 

lo.xoe b4>n Tium dicilur. 
•Dpindesubteiuat (8 . S<^betim , id est, Jndiimm 

lihrnm. Rt in eumdem oompingu«t Rutb : quia 

in dittms Judicum fdOta ejustnarratur hlstopla. 
fertius seqnilur (S) Samuel, quern nosiRegnmpti- 

mum et sffamrtum diclmus. 
Quartus (10) llelacbim, idest,.Begrnn,qnitertioet 

auarlo ReKnm volumine continetnr. 
iustpie muli»e4t ifrl) Mdaobim. idestllegaai, 
Suam (12 Uandaoiiot.id est, Hei^oniro dieere. 
on enim multarum gentium desnribit ri-gna . 
sed unia<i Hmilltioi'popiili, qai tribubui duods- 
ciin of^ntinetur. 
^Intus est .' tS) Isako. 
'SeMus, ^ 4) Jeremiat. 



(5) ^ip>i — W •am — (B) D'f-y^in rhn 
— (tf ) mnn— W m rj, jrsrn^— W cr osw 



,„j^ PRJBFATIONES. 



fnitlmiis.(l)Bteciiiea. ^ • . ^ 

OOaTos. lib^ doodedm PropheUfom : qai apad 
iUot vocaCnr (2) There asar. 

Tertiut onto, Hagiasrapba pottidet. 

Et onmos liber lociplt a (5) Job. 

Se<modu*a(4)Da^urqaemqoliM|QeiiK:iiioiiS^ chritttem , atqoe In eo ae doctoa arDUranmr, ai 

^UMl^laioromfStoiiiineooKpre^ allia deUrahaDU.oratfooum yeatranmi cl;rgeoa op- 

^ r. ponatla. Egnsdewhaiiulltalemineani.iUiaaaetr 

per aentente reoordabort Dixit Cuatodiam vl 
nwM, at DOB daUDqaam in lingoa mea ( I ). Poaoi orl 



(que I>oaiini diaoambentia predoaiaainia ttdel 
myrrha onciUa caput . qns neqnaqoam Salvato- 
rem qocritM in aepolchro. qniboaiam ad Patrea 
Chrmns aaoendit i ut contra latrantes canea . qui 
adTeraom me rabioo ore deaaTiunt,et drcnineunt 
driutem . atqoe In eo ae doctoa arbitrantnr, ai 



meo castodiani,cum conaiateret peocator adTeraon 
mcObmutui, et hnmiliatoa Bom, et ailoi a booia. 



Tertioa eat (5) Salorooo. trea Ubroa hatem • Pro- 

verbia, qos ilU C6) Hiale. Id eat. Parabolaaap- 

pellant* 
Qaartoa, Bodedaaten, id eat, (7) Coheleth. 
Quintoa • Cantlcum canticonun, queni titulo (8) 

Sir haaairim praenotant. 

I^.Sf(i?) DSJ?M»im. U e«. VeH« die- HIERONYMUS PAULINO. 

mm t good sifioificantias Chrpnioon totins di- 
vin« bistoria poasnmua appeUare. qui liber Frater Ambroaiaa tna ndU manaaoola perfe- 
apud DOS Paraifpamenon pnmua et aecundna rena, detuUt aimni et aoaviaaimaa Htteraa , ooaB a 
inscribitur. phndpio amidtianim . fidem probate Jam Bdei . 

Octavoa, (11) Esdras : qui et ipae aimiliter apod d Teieria amidtic prcferebanL Vera enim ilia ne- 
Gnecos el Latinoa in doos Ubroa diTiaoa etU , ceaaitodo tat, et Cbriati glntino copolata, qaam 
Nooua, (12) Eatber. I non atUitaa rei fyniliaria. non prcsentia tanlom 

Atque lU fiuot pariter Teteris legit Ubri Tisin- corporom . non aobdula et palpana adulatio: aed 
tiduo s id frit. Moyai quinque, et iVopbetanim Dei nmor, etdivinamm 8cri|koramm atodia cond- 
octo. Hagiographorum oovein. Quanquam oon- liaQt. Legbnna In TCteriboa hiatoriia qooadam In- 
nulli (15^ autb et Cinolh, inter Hagiographaacri- straase proviaciaa. nofoa adiaae populoa, maria 
pUteot, et boa libroa in soo puteut numero aup- , transiaae t ni eoa quoa ex libria noverant . coram 
pnlan loa , ac per boc esae priacc legia libro» W- ; quoqne Tiderent Sic Pjtbagoraa Memphiticoa Ta- 
gintiqoituor : ooos sab numero Vl^nllquataor tea, aic PLito iBgrptom et Architam Tarentinain, 
aeniurum Apocalfpsis Joannia induat adorantea eamqueoram ItaUia, qocqooodam magna Grada 
Agnum, et coronas suas prostratis f ulUbas ofTe- dicebatar, iaborfoaiartme peragraTlt : at qui Atbe* 
rentea : stantiboa coram ooatuor animalibas, ecu- nis magialer erat , et potent , cqjoaque doctrinam 
latit ante et retro, id est, in prxteritum et iu fuiu- Academic gymnaaia penooabant . neret peregrf * 
mm re»picieniib«ja, et indefe^aa voce damantibut. nna atque ditcl(>aluas maiena aliena Terecunde dl- 
Sauctus, aauctns. saoctut, Domlnus Deut omnipo- toere , quam tna iinpudenter Ingerere. Denlqoe 
teoa. qui erat, etqui eat. et qui veotums est. Uic pro- dum llttera^ quaai toto fuclenl«a or be peneqnitnr, 
logut scripturamm qiia4 ^eatum priDcipium.om- captua a piratit et ▼enomdatua. diam tfranno om- 
nibus iibnt qiios de Hebrso vertimus io Latiouro, ddiasimo pamit , captivoa, vinctat et aenrna; ta- 
coovenire potest: utadreTaieamut. qtiidmiid extra meu quu ufailoaopboa , major emeote ae fuit. Ad 
bos eat, inter apocrypha ease pooendom. igitur Sa- Titnm Livlum ladeo doquentie foote manaoteoi , 

Slentia. qua vulgo Salomoois ioacribitur, et Jesu de ultbnitUispaiiisOalliaramqoelinibaa qooadam 
Hi Syrach liber, d Juditb . d Tobiaa. d Pastor, veuiase oabilet legimua : d qnoa ad conlempUtla- 
non sunt m canone. Ilachabsorom primum li- nem aoi Eoma non traxerat. uniua bomiiiia tama 
bram , Hebrdcum reperi. Secundus. Graaciu est : perdnxit- Uabidt ilia atas inaodiram oumibaa aa»- 
qnod ex ip<a quoqoe phraal probari potest Qii« calls, odebrandumqne miracnliim, at urbem lao* 
epm ita ae nabeant obsecro te. lector, ne laborero tam logresai, aliod extra nrbem qosrere nt. Apol- 
m^um . reprebenaioaem exittlmea antiquomm. In louiua, aive ille magna, ut vulgot loquilur, alTt 
tempio Dd ofTrrt nnutquisque quod poteat t aiii phiioaophut , at pjthagorid trammt, IniraTit Fn^ 
anram , argentnm . d lapidea pretiosoa t alii bjs- %u. pertrautivii Caocaaom , Albanoa , Scythas , 
aom rt porporaro d coocum oflerant d byacin- Maaaagetaa. opuknUaaima Indie regna penetra- 
tbum t oobbcom bene agitor, ai obtalerlmna petles Yit : d ad extremum, latiasimo Phiaoo amne trana. 
d caprarom piioa. Bt tamen Apoatolus oontempti- misao. penrenit ad brachmanai , ut Hiarcbam in 
billora nostra magit nece«saria Jiidicat Unde d tbrono aedeotem anreo . d de Tantali fonte potao- 
tota ilia tabemaculi pulcbriludo. d per siogolaa tem , inter paucoa dudpulos . de natura , de motl- 
apedes . Ecdeata praieatis futuraque diatioctio, bua aideram . ac dlemm carta audird docenlem. 
pdlibus te^ itiir et dlidit, ardoremque aolla et i^ju- lode per iBIainitat , Babylooioa, Chaldaua. Medos, 
riam liiibnum ea qua viliora sunt prohibent . Lege A^ayr•oa, P^nboa. Syros, PlMBBice«. Arabet, Palaa* 
ergo primum, Samuel, d Md >cbim meum; menm, ttlnot, reTertna Alexandiiaro. perrexiLAlbioplam. 
inquam.meum.Quidquidenimcrebriut verteudo, utgymnoaophiataa, d fimntiaaimimSoliameQaam 
d emendando aolildtlut et uidiamiu et tenemua, vl lerd in aabnlo. InTenit Hie Tir ublque quod dis- 
noatram est. Et com intellexeris quod antea ne- cerd . et armper proiiciena . aemper ae mdlor He- 
adebaa, Td interprdem me astimato. si gratus e« ; rd. Scripsit super hoc pleniaaime odo TolomiiiH 
?d Parapbrasten, d Ingratoa. Quanquam mihi bun Phiiostratua. Qold loquar de aaaculi bominibot, 
omnioo oonadua non sim . miita<«e ran quippiam cum apoddua Panlna (2). Taa dectionis d maiti- 
de Uebraica Teritate. Certe d increduiua ea , lege der gentium, qui de oonadentia taati in ae boapiiit 
Gracoa codices, d Latinoa, et confer cum iia opus- loquebatur (3) x An experimentnm qoaritla cjnt , 
cuIm qua miper emenda vlmtit : et ubicumque di»> qui in me loquitur Chnaiot ? pod Daroa^cum Ara- 
crepare inter ae videris . interroga quemlibet i biamqne (4) lastratam , aacenderit ieroaoiyniam , 
- Heoraoram col maitia accomraodare debeas fi- ut viderd Pdram, d manterit apud earn dieboa 
dem : d ti nodra firaiaverit . pnto quod earn non 1 quindedm t Hoe enim rayaterio hdidomadk et 
aettimet conjectorem . at In eodem loco meoum ogdoadit , tatarut gentiam pradlcator ioatmen- 
aimiliter dlTuiarit. Sed et voa Camulaa Cbriati rogo dua erat (5). Euranmqne port annoa qoataorde* 

', ctm , aaaaropto Bamab^ d Tito, cipoauerit Apo- 
atoib Erangettum ,.ne inrte in Tacunm correret , 

(<) Skpvi> - (2) -iwy nn - («) 2Vh 2;.^??'2^?tSS?iS^^ 

.,x ^ '^ ,• L ftfS L yiva vox, et m anrea diacipnll oe anctort^ore trana- 

{*) in ^ iv nOlV — yp) nVlO — Inaa. rortinaaoaaLUwIeetJtachineacumRhoA 
(7) nSmp - W D>TWn imr - («) Sw^aT ««'«'• ^ le««dnr Ula Demodhenla oratio. 

(J0)D.Q>nmT-{M)K^T3r-(«2)-ynDK I „,^.„..«,etor...-p|,Cor.„..:4|ad. .. 



SANCTI UIEaONTHI, 



■4K InduUbw, HU{^r«n> ait : Quid •! Ipuai 
BAMut tnUm, nu *crtia rnouaaiaur Uac 
■adko, quoiJdl ia nc djquiil Ule. quud *cl 
Hwi 1 DC audire , ni vdla duccre i mU quod 

tavproluri dciiut. logaiilum doclk. ct niK 
•Klcn, liudabilc «t. Kim quid tmealat. ledqiUd 

S» (vDtidrrinuu. Hollu ccn . el Ml ronuiii- 
bolB, eilani >l arbticU et pliilz coMM au- 
Witani tIriDle toUiindt qnldqiild eutt po- 
IA fmlai i|iaUiliit U } ad pcde* Oamaltelii Is- 
pcHoiilH pn)|ib«U) dlUlciucKgluriilar, al 
iRHUt liriiiiibiH trila , pmtet diceiei cOoBdea- 
iB'lliilrDiDOHrsmUiUBiioDcaniiiliiuDl.Kd 

AidBtninilr*, rLDDuiem alUludiDFm FitoUcD- 



m nlMireoiiiaco bnbedlenUun. Ad 1 
tmm lolbtl (S) ab lobntU ucrb Uitcrli e 
■■itlbartilnr a^tudlum Itcttunli («i, n 
jltu traliam mm data >[t el par Irngjoaliii 
uapc«ib}ICTii.Titonccipll ut inbrt cetenu 
'iMa tpBcofii , qneoi Drcvi wrmooe dcpl 
^aUxB .(iwiiui ID CO eilgal Scriplunruni 
(WaaUini , luqail . torn < qui •cciutdum d< 
■■a M. lidelan (ennoDem 1 nt potcna ill e 
«i t> AiarliM mu . tt OMilndlonilM reitli 
tBcU ,|iilppe nuOcUai •olom ilbl pn>dc 
WXamaJa^aiiilamerlMEodMlaiiiCI 

aut^optcU. Immo per Affsam (S) Don 
■■nil) (k. Mccrdota* IrgemilDUDlui 
idAiM undDm ail laUrnisaluni mpuDde.. -. 
■«■ Uiai>eDl«<MH>dila<7) InrinnBi loiermgi 
Vital Uuim, Ft iiDiiaDlLibil lild; acDlorei (not . 



_. imidcnUaai prude.._ _, . 

plenUa perdel (alMiD <a|itenllaiu i3ji el quinuiuiD 
-"■■>■-- pnEdicaUoiilitacnicciU(S).Uaieiil>au- 



''''>' l^r alciiur Paolus apoatoliu lai eJFCtLo- 
■•(10, ( (teBpe quia legii et Sciliiiurarom Mil' 
VM Nil inturium. Phamzi sluprnt In do- 
Mu DonlDl ; et ndnDtar In Peiro el Jaanne 
^Mo lemn idinl . cnm IlilFru non didlce- 
[Hill L Quidqniil (Dim aliii oercllailo. et quo- 
■n la «ice medltatlo Irlbuere lolet , Mikoc 
— -• iljoitaqiiod 



S 



m (IS) u 



tatrcTQiEMU , nwgia doort dam pnideDler la- 

^,..,. 

p.-nte go! Iq pciodpio eral VerbtuB (IS) . el 
■■Itaa crfl ipqd bean, tt Deoaem Verbam ( 1 6)7 
^■wace aMUalBiacu . nam «l Tcrimni M . 
^ino.elMppiKiUo. et oauaa Dnluacujuiqne 
^^ qUBiWKilagaliqiiBttibdilluliquw 



lum raprobalNi. 1 
'--1Jaiui3jielqu< 

iceiU(S).uaii 

pertectiM : iaiiieQllin) 



lii»upletiilrimiaquiti , 

■uiem Don >k>:uII eiii*(4), oec priDcliiuiii i»cuU !•• 
tlua, qur detlruiluri ted loquitur Defiai>iei Ham la 
mjrileiiuabicuDdilaiu.aium predeUluavll Ueua 
._...... ipieinia. CbriMoietli Chrbiua 

beiuplei]iLi.iigMuidi'iiUiIa 

nirilerk) abicoiidit' est i Sj i ds qua rl noiii Pulml 
pmMHilur. Prooccoltit HUl, In i(uaiuiil 
_. tbeuuri>9pleuti«tiidBiiti«I)elabuoa- 
dili.Etquliaoijiieriu.-' -" — • — ■"--" 



quern ceieri nun vtdebaut. Abraham vidit diem 
flui , el lEtatui eat (<). Aprrtebanlur ckII Eie- 
cbieli.qDipopulupwcaiarl daari erant iTi. Be> 
vela. Inqiill Da>IU , ocuhiiaieiu, el contideraba 
mlrabilla de lege tua (■). Lei enhu hpirllualb 
ett(9), et revelilioneaputeat. ut InteiUgalar, 
ac revelala fade Dri (iorUm conlempkniur (10^. 
Liber in ApocalyiMl aeptem liglllli ilgaalui ot- 
lendilnr J t) : (|ueu tl itedrrl* norniDl wenti 111 te- 
rat ul Irgal , reipoodebil lib , Hon ponum i algaa- 
tuieitenliB.QuaiitlhudleputanlKiiaatellllarat, 
teiienl ilgDilum librum, oec aperire pouunt (I3)i 
nhi ille re>era*erit qui babel Glaiem Daiid, qui 
aperll, Flnrma cbudlticlaudll, el nemo ape- 
rlt (131? In Actlbos Apoatubrum unclui eunu- 
cbu*, Immotlr (ile «ilm eom scrlptora c>guo- 
miiiat)cumi«erelbalamprapbetamU*)il'>"r- 
rogatu* a PbUTppo, Pntiaoe lalcUigii, que legii? 
reipondll : Quumoda pooum , nisi lUqula me do- 
cuerll?Ego (uldemeloquarialertm) nee iiD' 
dlanniD hoc aunucba, irec aludiaiiori qal da 
Albiopla.klett.deeilremiaDiuadlllulbua, tenlt 
ad tem^lum, reliqull aulam refiam i et lanlui 



lur. Venit Pbilippua, oatendit el Jnum, qui clau- 
•U9 laldul in tlllen. O mlra docloria lirtut t ea- 
denibi>racr«ltteuiiuchui.baptliatur,«t Bdella 
el aanclna faclnt ealiac maRiaier de dlsc^ulo , 
plua In deaerlo {oale EccleaUa , quam In aoralo 
BjnaiiagB lemplo reperli. Hitc a me peralrtcla 
auni breviiar ( nrque enim epl-lolaria anguilla 
eraaarl longlui pallebalnrjut intelllRerea te In 
Scrrplurli aacna tine prcilo el moDitranle aeml- 
UmnOD pouelniredi.Taeeodegrammaiida, rtae- 



iLi. aitruragla, medlcia, quon 

_ »*d ulillaalmaeit. ellnlr 

aclndllur (IS), Ad mlaore* ann lenlan; 

Don lam Ifogiia , qiiaiL 

AfricoUB, cBmautarll . tabri metallorum . ll«no- 
nmque caaareii bnarll quoque. el lUilanes , et 
celeri qui rariam tupellecillem et tllia opuuula 
rabrteanttir , abaque doctore aaae non poa-unt 
quod eupluat Quod nwdicomm cat. promlltunt 
medici : tradtnt [Ibrilla hbri; aola Scripturarum 
an eal qoam albl p..Bglm omnea lindliauL Scrl- 
blmua Indoctl dooliwa poemala paaalm. Uaue 
garrala anna, hano dellrui aenei . baoc aophlala 
tarboMia, banc nnlTenl prKautnunt, liceraul, 
doeant anleqaam diKant. Alll, adduclo aupsr- 
cUio , grandia verba Irnitaianlea, Inter mulietca- 
laa de aacria tilterli philcnophanlur. Alll diacunl 
(pToh pndor) ■ femhita, qnod ilroa doceanli el DC 
parnm boc Bi. qnadan beiUUte fartwrum . Immn 



XLTI 

aaiteiK edlMepanealHi^M4 iMtBMi iateiyf^iiDL 
Taoeo driufli «itiiililMM , (|iii tl lucle adScrifiiimt 
MBons po«r awulnrei hilarat faaeriai, eft ir-r* 
mnoe ootnpotitif auras popuU ouiftitdat* <{«i4^ 
quid rffaKrtat, iNwUrgom Pci> p w tMul t nee «ire 
ui^oantnr qiiid profnetm., qom apottob tenat- 
naC« mU ad aeiiM««ii>s«Him Jocwigwia apiant inHh 
taoai* : qovi giamte'til, at noa vitioaiMBiMn do- 
rendl icruutv deiinivare *eatenttat. et ad vt»HuiU- 
\^m main;.H8rtp«im<n«raliere rapufnaDtenkQuaai 
lion kgcfinui* rtemcroocDiep a* , et Virgilitoen^ 
lonaa : d« B«a »ieoUEH»llaroaeiaMBe ehmtoiioa- 
sinMia dioere ohnalKiiMBii , qiiii aaipaiiit : J«n 
redftet Virgin redeuut aaturnia ragnat Jan nova 
progenies cwto dcMilduir alto* fitPatroB io^ iicn«> 
tern ad Pilkini : I«aU iw*s-vlpes» naa nugna po- 
tr-nila »-*liia. Kt poat v«ite Salv«Mri» in cmoe : 
T«la ijentab4t incni»nns, ttniaqoe mioHiaU 
Puerflu tnot luse , ot amuUComm lado iimUia » 
(Joeere tpiod Lnaaat : bnowv ut cam nttn irfcii 
loqvar, ne hoc quk&em abre quodneaciaa. 

Videtioel ounifnCMSinui eat Genesis (I), in qoa 
de creAlara moadi. de nonilo geoerh nuniaid , 
de divMuna lemt, deooofu^one liognanun et 

rotjnm . uaqua ad e&itnai acnbitur Uebraanini* 

P^lM Ksodni(2)eu«i deoen pUgU, cum Deca- 
bgo.. cum MfaUciadiviniBqne praneptiaw 

In prunipla eat bevUicns (S) liker, iii quo aio- 
gnJfe> 6acrilieii. iouao aingulx paene tfu^bc. eC 
vrate* Aaroo et toMia ooii> Leviiicna apicant cm^ 
ieafia sacrameoia* 

.ffnaaeri ,4) vrro ddmw totius aritfimclics . et 
propliena Balaam , d t|uadriigiota duaram per 
eremora maniiMmuB mfiteHa conUnent? 

Deoieronoouiuo (5) quoqoe accuoda les, et 
BTanj^BltCB iefci* pneigaaatiow nomic ate ea kabet 
qns priora sunt, at t inrn nova aint omnia de ve- 
(eribns? Hucn«qoe Moyses, hucosque PttoUien- 
chos : anibnsqwvine verte'loqai se vcUe Apo* 
stolns (6) in Eccltai « idoruitur. 

Job eit'nplar paiienlic , iipHfr ■(>» nifateria auo 
s Tmoue oomplectitarf Prnaa incipit , veaMi Jabi> 
tur, pedesifiacnDuoe inilur;.omneM|iie leg'ftfU^- 
lecta-s, lifopoBttiuo e . Miom plii ie, cuntirmatiune, 
critt«lu»Me dMef«BMiat.2iAngnlau»eo verba* plena 
itiat seaaibua. Et (at de ccleria aikam) resfHTe- 
ctiooea oarporum ale propbelal , ut miUim de ea 
vel ■uuiMtun.Tel ciiibu>acri|»«e"*^- ^^ inquit« 
fpiod vedeniplor mesL* Tivit , et bi iioviaairoo die 
uc terra surroQUuvaanms efc rar«Bn.<ircamd»> 
bor pelle mea, et in came mea Ti4ebt» Denm , 
«|nem vbuna sum ego ipse, et ocoU mei toaspe- 
cturi tnat » at BOO aiiu 4. Acpoailnest bac apes nea 
in siau meo. 

Veoism ad Jeama Nave (7). qni IrDum Domini 
noB snlam gestis, werum etiiui nonihie prcCrrt » 
transit Jurdanem» kastium-wgaa soltvcrtit. oivj^ 
dit lerram vtetnn popnio, et per aingutis urbes, 
vkmlos, nionV«. flnmina,lorf«ntea.aCquc coufi- 
Ilia, EoelraiB arieatiaqna Jenualem spihtoalia 
regnatdcaoribll. 

In Jndicam bbita(tV qnttprinrlpea papnli* tot 
figarsaunU 

anib MoafaitK Inu»«iplct valkioonH dicieatiat 
Emltieagiiuni Ihjmluc Donunalorem teme de pt- 
tni dntfti ad mMMcm Hie S4Mb 

9emuci (9) in Ueb mofteo. et oodaaSail , vete- 
rem legem ak>llmm monitril Porro in Sadoc 
atqaa Datid^ PO»i latuwiotiii anaiqua impeiii aa- 



Melacbtai. bi e«l lertlw H qpartua Be^om (U» 
liber« a Safr mioue naqpK ad Jc<nHMiam* «t a J«n»- 
boom filio 2fabal »qMe aiA Oaee, qui daeiua est ia 



AasfftoB, rraaiimJtida.etregaam dcsctibiikcaA. 
Si hMarbMi mpickm* fCflba Mmnlliia HUM X ii ia 



litteris sen»nm latimtem ioipexens, Ecdesia pau* 



- 01 Ltrilirm. - M 

-• m ICas;.l4.J«b.~ 
- PI UK Jadi 
!«- - 91 trf . I. at II. — M btffl. «** - »«- 




|cilaa,et 
rautnr^ 

, DuoJeoim propbetx la naio^ ▼obutiala an- 
guttiaa cuartali . mullo aUud» qi|sm sonet in iit- 
tera. pntfi.uont. 

Oaee(t) oreboa nooUnat Bphralm, Samariaia. 
Joaepb, Jraraha . et nionm lt»rakariaa . et fiMw 
nicartonia filioa, et adnliarara cubtcu io rlinaiai 
mariiis.mBlto tempore aedere vliuam.etsubYeilr 
Itogubri, viriad ae rediuim pnestolari. 

Joel (%f §Bm Phfltuel describit terram dnods* 
etmitcibttum^ epoca, bmcha»lucusu. mMgina 
Taataiite ounaamptam I et post evenionem pnorif 
popnttv eJft'snm in Spirttum taactam super aer» 
Tua Dsi et auciliaa, m eat, aapec aentum vigiotJ 
credeiitium nouUua. et afluaum iri ^Z) in cmaa- 
cuioSioa^Qoiceatam vigiati , ab uno usque ad 
quftadaoim paulalim et pT iacremeata suifeatea, 
uuiadscim gradaum Mimecanefficiuat, qui in 
PaaUeiiofl^r*!^ conliueaiur. 

Amos pastor v4) , «tt raslicus . et mbomm moan 
distrinsena, pauds Tatbla alficari oon potesL 
Quis enim digaeeiprimst tsiaautquatuorscelerai 
Dirfaaaci, et (mizc, ci Tyri, at Iduaune. et filiomia 
Ammoa et Moaliv et in aeptuao et octavo gnda 
JadcetlaraA? Hie loquitur ad vaccas pin^uaa , 
que aunt ia aamarlB monta, et mliuram donmaii 
niajorem miaoramqaa taalatar. Ipse ormit liclor 
rem locnstc» et stantrm OomiuwD super mumia 
Ilium set adamantinam , et unciaum pomomm. 
aitnbentam suppbda peeealoriliua, i>t fusam io. 
tarram ; noa bmen paaia^nae siuu aqua, and 
audiandi verbum Deih. 

Abdiaa (S\ qui inlerpictatar acnras Dei. per* 
tonat eoatra Kdooi sanguiaeum lerrennmqua bo^ 
laiaem : fratris qiiouae Jaoob samper raudnm 
basta percatlt spiritak' 

Jaaat- 16^ aolumba pok:harrima» naoiragio sao 
paa^unem Dommi prcfigurans. inundura ad 
peraitiiatiiMn revoaat :et sub nunine A'iaiae. 
gentilNisaaluCem auatiat. 

Michjaaa(7) de Monsthi caherta Cbristi, va- 
stadonem aanunliat bto iatpoais ctobaUioaem 
pouit contra earn: qaia maiillam pcrcusscnlju- 
dici^laraeL 

Naham < 9^ oonsolator erbis iacirpat civiuifln 
sanxidnnm. at post erersioDem ilbus loquitur: 
Ecee super amntcs pedaaevangeiizantis, et anaiin- 



vt) Inciator lortis et rigidoa stat ._., 

cnstodiam suam, et fi^ gradum mper muaiU»- 
nam, at Uiristum ia cnice conieni|*ietur . et di- 
cat : Opandt celos glona ejua . et laudb sjns 
plena est terra, gyiernior c;ioa ut luierit. comaa 
ia maotbus eju« : ibi absroaditaest forUtudo t^uu. 

Soi*boaia» 10) speculator , et arcanorum Da» 
oagnitor, audit clamiirem a Porta pisciiuB,et fjula- 
lum a 9»-cunda. et eoalritionem a culltlius. Iud4> 
dt oiMMpie olulalua habitiloribus Pils, quia 
caiticait omai^ papulw Cbausaa, disparienutt 
uaiseni qui faavuluti enat argento. 

Agg»is(4l) festivns at hetua, <pM seroinavit ia 
lacrymia. ut in gandio mrtrret ; deslructam tsav 
piam ediieat, Df wnqtie patram iadudt laipiaa 
teal. Anhuc aann roodkaim, et ago oommovebo 
cabHB el laraam. eft taaee, et^ridam, at mo> 
v«bo oameagaulesv et veaiel daaideaattts cuoalia 



ZacbariM<ft) meamr Pamini sai. muUiplex io 
P'OplMbK Jttam veaHbiH »*pdi ii»iuddlam eiU> 
p iM ia aantorum septam; esndfiil»ruiaque ae* 
n»am cam kilidna luoernia quot ocuiis: daas 
qaoqne aHvaaasiniilrii I af idi *aemit et deatriae 
lit past eqaoa aigroa. iaCos,albaa. etiarbw»ac 
lilatipatM qyadngai aK BpafuiBiw et eqaam dc 
Jerusalem tpanpercmregem vatidnetoret prae- 




SA5CTf HrraiO^TML 



Ant, MlcBCcra faperpofltaic Mum aiiiie lubiju- 

Ujdnai ^rap^e.erin flne onnrtnni pro- 
^A4ttiiiii»deali|ect1aiie UraA, et Tocati"ne groi- 
lUB: ^foQCst mihi, ait , voluntas hi vobK, dfcit 
Dwaliiis eieratuom : ftnnniusiion 8a^Clpidtn de 
■Ban vesrra. Ab ortu enhn so is ut»qiie ail occa- 
«&, magnom at nomen menm io genttbtn: e€ 
ii omu loco sacrtficatur^eC uffeitur noniini nrev 
oUMJomauda. 

loiamc2). Jfmniain, Btecbfclem. ec Druriefem, 
yi»po te«t vet intdligere. rel nponere? Quomrn 
priae noo pnipbetiain miM viiletur texere, set! 

(S) SeauKJofl Tfrmm Duceam, et ollam snenen^ 
an a fade aqoilonls, et paninni apoliatani sui) 
e^l^K^^us. et qoadniplex UiTenis mecris nectit al- 

(I) Ttxtim pTfnd^ia et flnrm tisHb habet obtci^ 
ritadBos iavolata, ut apud Hebneot IsUv partes 
ctm eiordio Geueseos ante anaot trifinta non 

QbbiHis Tero rff), qni e€ extrcnms inter qQ;itanr 
pnobeta-^tmnpornmcoascius. ettotinKinaDcli(6) 
MpHCB prscmini de oionie sine maniboi, et 
npa omnia subTertenteto, ^ro sermone pro- 



ItoTiirsinioaidet noil^r [T), PiDd^rni'. et Ah 
cm, Flacca^ quoque, Catnllos, atiur Serenas , 
<^rt*iini tyra penonat et in deoacuordo psalte- 
rio, ab ioftris excitat resorgenteni. 

SjtDOKNi '8) padficQs et amai>ilis Domini, mores 
conifltDaturamdooet,Kcde9i*jmJungit et Chri- 
'^■^aactanumnie oupttaromdtilceeanitepitha^ 

ISDillB. 

EAf r (9) in EcdeslaB typo, popnlom Uberat de 
PcriCBk>;etinteri^cto Aman, qni interpretattir 
u^lBitas, partes cuuviTii, et diem cekbrem mtitit 
tapotti>ro«. 

Paral)poaienon(f 9) iner, M fflt^instnmientl ve- 
(ai>(M)» Ciolns ac taih est. at absque Hltirl qnis 
>cttnnaiiL Soipturaram sibi rolnent arrogare, 
'ts^n Imderft. Per itngula qn^ppe nonrina 
kactomioe verlwrmn, ft praetrrmfiMx in 
ittam Ulmstanguntar br9torix,etinnumrrrabifes 

temtur Ev^ngHb qnsestiones 
ins et nebemtas (fl). adintor Tidleilcee, ct 
CBttsolator a Domino, in onnm volamen eoarctan- 
t«i;ia9tMraiit terapluro,mun>sextraimt etvilatis: 
^nobqueiilaturba populi redcnntisffa patriam, 
^ dpscriptio saoerdotam, Levfiamm Israelis, 
PfVKiltoniiii » ac per singulis f4mllt.4S marorum 
^ tBiTtom oprra dnisa. aliiid in eortice praefe* 
r°M. aBiid retioent in mednila. Cerhis roe seri- 
Ptannnn amore raptmn , excesstitse modnm epi- 
siote, ft tamrn noa hnpiesse qiH)d Toiiii. Audlvi- 
■<» laitnm, qnid nos^ quid cuprre debeamm 
"tcl BOS quoqne posshnns dicere : Concupivit 
>nBDa mea de«iderare jnsiiAcationes tiias in omni 
fentpore (IS'. Celrnim illnd Socraticnm fmpletitr 
Q ooUs, iloc tantom scio, quod npscio. 

Ttncam et novavbrevker Xeslanu-ntum. 

MatthxQs Marcus, Lncas et Joannes (14^, qua- 
«%»BtBlni, ei vcnuB sherubim..quod iutrrpre- 
[^bwscinite malbtudo, per totum curpa« ocu- 
^tmk, »dalllta tmicaat, dl«currunt tiUgnra , 
pedei hihait ivctat. ct in sciblinie tendenles, 
^op pennata ft nbiqne Totitanlia , ten* nt se 
■Botoo, dliiqae perpl^'Xi VUA, et quasi rota in 
'^ volramur. ft perRimt qmrmmqae eos flatus 
Sffjritos taacu pertluierit (15). 

nttnt^t^iMm (Itv ad teplcm »«riblt accte- 
ns: activa eilnt ad Ms i> Ji os» a pkriHqite fxtra 

ifilumy 



•vus, idciiHta. CsnUrmn. > (9) Eslber. - m Ps- 



■a Niini.||^.(|4| Matibcus, Msrcim Lncas. Josonct. 
Mi lisek I. . (Ml rsu a* spotlotas 



xvn 

et Phileroonem pro fogitlTO fimntfo deprccator. 
Super quo melius taoere poto, qpam pauca sen 
bere. 

Actus Apostolonim (!) nndam q^icMm sonar 
videniur histuriam , et nascentis Ecdesix inran* 
liam texere :srd si noTeiio^ts scriptorem eorum 
Luc^messe medicum, cujus' Uuis est in Srai - 
gilio (3), animadvfrtemus pariier omnia verba 
iliiua, aninix langiientb esse medicinam. 

Jacobus. P^trus, Joannes, Jtidas (9), septem 
cpistidos ediUeruaU tarn nv/sticas, qnam suc- 
cinotas, et breres pariter ac longas : breves io 
verb'o, lougas In seutrnOis : ut rarus sit. qui non 
In earum Lectione caEcutiat. 

Apocalypsis Joanni)i(4 tot habet sacram^nta quol 
verba. Farum dixi.et pro merito volnminis laiis oni- 
nis inferior est. In verbiitsia^ulis ftiultiidicesiaieiil' 
ifiteiiij^eniia;. Orute rraiercbarissime,interbaBCTi* 
vere, iata.iueditart. nihil aiiuU nossc, nihil qiixrere 
Noniie tii>i Tidcturjaia tlic in terris reKui cxlestis 
habitacttlum? 4X0I0 ttfTiendarisid Scripturi» s mct's 
simplicitate, etquasi vilitbte verbornm, qaae vel 
vitio iiiterpretum,. vel de Indusdria sic prolata* 
sunt , ut nisttic m concionem brilius in^truerent. 
el ill una t'ademque sententia ali£er doctus. aliter 
aud ret indoctus. Aon sura tampetulans. et hebea, 
nt hxo me no^se pollicear. et eunini friictus ca> 
l»f re, quorum radioes in carlo fixx sunt : »ed veOe 
lateor. Sedentl me urxfero , roagistmm renuens , 
ooniitf m sponUeo. Petenti datur. pnisanii aperi* 
tur, qnsreos inve ult (5). t)1«camu8 in terris. quo- 
rum sclentia nobis perseveret in cxio. Obviis te 
manibui excipi^ut. et (ut ine^ie aliquid. ac de 
Herm.4g<irae luraidltate < rfntiam ) quiflqnid qua^ 
sieris, tecum scire oonabor. Hahe^i nic amjiiti»<i* 
mum tui f ratrem Kuseltium, qui litterarum tnarum 
mihi gratiam duplicavit, referens hooestatem 
moruin lournm. c*»n(emptam sxcuH .. fidt* m ami- 
citiae. aniorem Chriiti. !*fam prudentiani eteloqnli 
veuustatem etiara absane lilo ipsa < pistola prxfb- 
rebat. Festina, qnxso te, er hzrentis in naio nari* 
culs ninem magis praecide , quam sohre. Nemo 
renumiaturus ^iealio bene M0(e>t vendere qus 
contenipsit ut venderet. Quidqutd in sumptus de 
tuo tui ris, pro lucro compura AuUquuai dictum 
est (6^ : Avaro tarn deest quod habet quam qnod 
nort habet. Gredcoti iotas raundus diviiiaiiim efts 
iaftdeii4 autem etiam obolo indiget. Sic vira- 
mus (7), tanqpam nihil habentes. et omnia possl*- 
deute«. V ictus et vestitos divitia cbnstianuram 
sunt. Si babes hi potestate rrm tnarn, vende : si 
lion habes, projice. Tolleoti tuulram (H). et pd^ 
lium relinquendum eft. S iUcet nisi tn, semper 
recrastipaus, et diem dedie trabens. cauteet pe- 
deteniim tuas possrsaiancnlas vendidcris. noo 
habet Christu» unde alat pauperps sum. Totum 
Deo dfdit.qni sei(>fiim obtuiit(9j. A|K»to|i natem 
tanlum et retia reliuuerant (10;. Vidua duo «ra 
mi«lt in frazophrlacium (II), et prcfertur Croesi 
divitiis. Facile coniemuit omnia, qui se semper 
cofitat esse morlturum. 

TRJEPATfO S. HtEaONFMI PfifiSllYTSBi 
In Fenlijancbnaa lloysi aADesidariaa:. 

Deskferil met desidentar aecepi epislirfaf, qid 
qnodam praeitagio ftrtarorom. cum Hauiele (i'i^ 
sortitus est mmieo, obfecranlis, ut traiuilatnflft is 
Laiinam llnguaui de Ilebneo sermone Penlateu* 
cbim. nostrorum aurftms traderem; Pertcvio* 
sum opus certe; etobtredatomm neerum la4r»> 
ittms p ifens : qui meafteruittioseiHuagiota' iiiiar' 
pretum sugHlationem oora pn> vetertbos cnder% 
ita iogenlum quasi rlunm probantet : cam cft 

(I) Actus A pu fW l siiim. — W* *•«•' •• — « »•«*«! 
pelros, locnnes. Jodss. - (« Apoctlyf^ - W llsM. *. 
Lttoe. H. - «•) Prov. 17. - fJ) 2 Cor. 0. - » «t»Hk. a» 
-(9) Matt. V. - (tO) Marc. «i - (*« «^ 2I.-Haf !>«►• 



PEJEFATION'ES 



XLVIII 

•spiMiine iMUtos sloi (1) . me pro vfrili portiooe 
io Ubenia>»lu Dei oflerre qux poHUn, nee opes 
alteriut alioncm paaperUte tedari. Qaud at au- 
derem, Oriceiiit me stodiumpruvocavit, qui edi- 
tioaiaotiq&traiislationemTueodoiftHiisiniftcuit, ' 
•f lerisco. ec obdo opus omoe dMiincnens : dum 
aiK eliicescere fadt quae minus ante fuerant; ant 
•upcrflua qiiniue JojialateC ooofodit, maiime quae 
ef anj^elittanim eC apostolorom auctoritia pro- 
mulgaTit. In uoibut molta de veteri Teitamento 
lesiiuos. qu» HI nostris codicibus non babentur : 
ul CAi illud. Bx JBffpto TOi^^vi filium meum : et , 
Quomam Nazaneot Tocabitur : eC, Videbant in 
qiiem cumpunxerunt : et. Fiumina de vfntre 
ejus fluent aquc vivc : et. Qns nee ocnlus vidit , 
nrc auric auUivit, nee in oor huminisaMenderunt. 
qux prxparavit Deut diligentibus se : et multa aiia 
qus proprium (2) desiderant Interrogemus ergo 
eus ut>i nxc schpta tint : et cum dicere non po- 
tuerint. de Ubris Hebraids proferamut. Primum 
testioiooium est in Otee (3;, tecnndom m lsaia,4 . 
tertium inZacharia(5). quartnmin Provcrbiis^e;. 
quintum ax|uein Inia (7). Quod mnlii ignoraotes. 
apoiTypborum delirament^ sertantur : et Hiberat 
nseoias libris autbeniicb pneferunt. Cauaaserro- 
ris non est meum exponere. Judael prudenti fa- 
ctum dicunt ease consilio : ne Ptolemxns unlus 
Dei cultor, etiam apud Uebraeoi dupUcem di? ioi- 
tatcm deprebendf ret. Qaud ouxime idcirco (a- 
ciebant. quia in Platoob do|cmi cadcre videbatur. 
Deiiiqiie ubicuoique sacratum aliquid acriptura 
tesialur dePatreet Fiiio, et Spiritu sancto, aat 
aliter interpretati sunt, aut omnino tacuerunt : nt 
et rrgi satislacertnt. et arcanum fidei non f uiga- 
rrnt. Et nescio quis primus auctor septu^^ginta 
oellulas idexindrue mendado suo extruxerit: 
quibus divi«i eadem scriptiiarint : cum Arista&js 
ejusdem Ptdemzi ^9), et nmlto post tempore Jo- 
sephus, nibil tale retulerint : scd in una basilica 
congregatos , oontuUsse scrib^nt, non propbe- 
tasae. Aliud rtt enim Tatem, aliud oat ease inter- 
pretem t iU Spiritus Tentura prsdidt : hie eradi- 
lio el verbomm copia. ea qux intelligil traasfert 
Kisi forte putandus est Tullius,aiconomicum Xe- 
nophontis, et Platonis ProU^oram. et Demoathe- 
nis pro Ctesiphonte orationea. afflatot rbetorico 
spintu Iranstnliaae. Aut aliter de eiadem Ubris per 
septuaglnta inlerpretes, aliter per Apostolos Spi- 
ritus sanctus testimonia texuit: at ouod illi la- 
caenmt. hi acriptom esse mentiti »int. Quid igi- 
tur?damnamusTeteres?Minime.Sedpoftt priorum 
studia. in dumo Domini quod^poasumua labora* 
QUS. lUi interpretati sunt ante adventum Cbrisli, 
et quod nesciebanUdubiisprotuleresententiis : oos 
vero post passionem et resurrectioaem ejus, non 
tam prophetiam quam hbtoriam acriblmus. Aliter 
enim audita, aliter visa narrantur s quod melius 
inteliigimus, melins et piofrrimus. Audi igitur 
atffiule, obtrectator ausculta: non damno,non 
reprehendo Septnagtnta : sed confidenter conctis 
Urn apostolos prsfero. Per Isoram oa mihi Chri- 
atus sooat , qoos ante propbetaa inter spiritali^ 
charismata positoa lego : in quibos ultimam paene 
gradum interpretea teaent.QaHi liTore torqnerb? 
quid imperitomm anfanoa contra me condtas? 
Sicubi In tranalatione tibl rideor errare,. interroga 
Hebrcoa. dlversamm urbium magistros consuie. 
Quod i lli habent de Christo. lai oodices non babent 
Aliad est si contra se postea ab apoatolia usarpata 
testimonia probareront, et emmdatlora snot 
exemplaria Latina qnamGrcca, etGrecaqnam 
Uebraica. Verum hxccootra invidos. Nnnc te pre- 
cor, Desideri charissime. ut me, quia tantam opiH 
aubire fedsU, « t a Genesi exordinm capere, oratio- 
nibos ioves : quo poasim eodem spirito quo script! 
sont llbri p in Latinum eoa translerre sermonem. 



BJDSDBU IN JOSOE PRiEFATlO. 

Tandem finito Pentateucho Mofsi, ?elat graodi 
kenoreliberati, ad J&>nm filium Nare m^nnm mH- 
tamus quem Hebrzi (1) id est. Josoe, filium Nam« 
vocant : et ad Judicum libram, quem {2) HV^ 
lant : ad Ruth quoque et Esther, auos eboem no- 
minibasefterunt.lionemasqaelectorem, utsilram 
Uebraicorum D«*minum« et dutinciiones per mem- 
bra di visas, diligens scriptor oonaerveti ne et 
noster labor, et iliias studium pereat. Et at in pri- 
mis. quod scpe testatus sum. sdat me non in re- 
prenensionem veterum nova cndere, stent amid 
md crimlnantnr : sed pro virili parte offerre Un- 
gujB mec hominibos ( quos tamen nostra dele- 
ctant ) Qt pro Graicomm (3\ qa« etsompta et la- 
bore maximo iudigent , ediiionem nostram ba- 
beant. Et sicubi in antiqnoram volominam Ic 
diooe dnbitirint, hxc iUis conferentes, invenlant 
qood reqairant t maxime cam apud Latinoa tot 
slnt eiemplaria, quot codices : et unu^uisqoe pro 
arbitrio aoo Tel addiderit vel sobtraxerit qaod d 
visum est t et otique non possit verum esse qood 
disbonat. Unde cessd arcaato valnerc contra noa 
iosnrcere scorpius, et sanctum opus venonata car- 
pere lingua, vel auadplens, si piacd ; vd cooteni* 
oens, si displicet: meminentque illornm Ter> 
sum (4) t Os tuum abondavitmalitia, d lingua tot 
condunabatdoloa.Sedensadversusfratrem tiituc 
loquebaris, d ad%er»as filium malris tu« ponebaa 
scandalum : hxc fecisti, dtacoi. Existimaatlinlque 
quod ero tui aimilis : arguam (e, et statoam ooa- 
tra laciem toam. Que enim aodientis vel legentb 
atilitaa est. non laborando sndare, et alios detra- 
hendo laborare ? dolere Judcos qood calumnlaodi 
ds d irridendi chrisUanos sit ablaU occasio, et 
Eccktts bomioes id dctpioere, immo lacerare, 
uiide adversarii torqueautur?Qood si veCnsei? 
tantum interprdatio placet, qox et mihl ooo dia- 
plicd, d nihil extra redpiendum putant ; cur ea 
quxsubasteriscia. etobdis vd additasunt Td 
amputata, legnnt, et negligant ? Quare Danidem 
Juxia Tbeodouonis translationero, Ecdeatc ao- 
8ceperunt?CurOrigenemmirantur, el EiMebiom 
Pampbili,cunctas editiones similiter disaerentet ? 
Aut qux fail stultitla . poatquam vera dixerint, 
proferre qua falsa santf Unde aotem in novo Te- 
ataoiento probare potenmt a^aompta testimonia, 
qox in Ubris vdenbus non baboitar? lice did- 
mus, oe omnloocalumniantibus tacereTideamor. 
Cderom post saoctx Panlx dormitiooem, cajoa 
vita virtotis exemplum est, d bos llbroe qnoa 
Eustochio virgini Christi negare non potnl ; de- 
crevimus, dum spiritus bos regit artus , propbe- 
tarum explanaiioni iocumbere , d omiasum Jam 
diu opus , quasi quodam postUminio, repetere t 
prcsertim cum et admirabiUs sandnaque vir 
Pammachins. hoc idem Utteris flagitet d noa ad 
palriam festinantes, mortildtM Siienaram cantos 
sorda debeamua aure transire. 

PRAFATIONEM 

iju.<iDEa siiicn imoHTBi in uBiot BCfiini so- 

PBX BEPIIII8. IDBO IN PBIRCmO POBITAH 9 
QUOD LIBBOBOB SiCBOBUB OBOINBB COBTtNBAT. 
IRSCBIBITUB SUTEH, PB0L0G08 GALBATDf . 

Qusdem in lifannn TaralipomeiMO Prvtotio. 

Si seplnagina interpretom, para d ot di da Id 
grccom Tena est, editio permaneret, soperfloe 
me, Cbromati epiaooporum sandiaalme aiooe 
doctiasime. impeUeres, at Hebrsa tlbl volomfoa 
Latino aefmonetraosfeiTem.Qnod enim aend an* 
res bominom oecopaYerat. ec nasceotia Ecdaalc 



til Easd. ». - 01 swmKfiuL .. M Os. f 1. - M Isa. 
41. - (SI Zach. 12.-16^ frw. IS. - 01 I»«. W. - 



W p ]2 .inz7W 

tt i^atxUX^ - M rs. «. 



e 



-; D^TDSW ^ 



SANCn inERONYBU. 




fidem. joslimi erat etiam nostroai- 
comproban. Rooc vero , cum pro va- 
rirtate recionuni divena fe rantur exemplaria, et 
(Errmaaa Ilia auUquaque translatio corrupta sit. 
abnw violata, nostri aibitrii putas. aut e piunbus 
^aAcwe quid i^eram sit, ant novum opus io ve- 
tf!ft opere cudere. iUudeotibusque Judeis, cor- 
ucnoi, ttt didtur . ocnlos configere. Alexandria 
d JEgjptnt ia Septuaeiota suis Ilesycfalum laudat 
aoeioreai. Goaatantioopoib usque Anilochiam. 
i.i!w»iM>i martyrls exemplaria pn>bat. Medias inter 
has proTinciaB Palcstinos codices leguntt quos ab 
OrtJBDe elaboratot EuaeUus et Paoiphilui vulxa- 
ier«Dt t totoique orbis hac inter se triCaria varie- 
Me oompiHcnat. Et certe Grimes non solum 
exeBfiU composaitqaatuor editionum, e resione 
dagiuaT«1iad«'8cribeos, ut uiius dissentiens. sta- 
Qm cttttH inter se oonsentientibus arguatur s 
sed . aood niajoris audacia est » in editione se* 
Tbeodotionis edIUooero mtacnit, asteri- 
mm minus fuerant, et virRiiii^ qua 

^ vMdMntnr appoaita. SI igitnr aliis 

BcoirttOii tenere quod semel snioeperant} et post 
Scptnagiota ceOoias, qns Tulgo fiae aoctore 
jactantur. ftingnlat cdlolas aperuere, bocque ig 
ecrtrriw l^gltur qnod Septnaginta nescterant; 
ear rae nou smciplanl Latini mei, qui inviolati 
edillofie veteri itanovam oondidi* nt laix>rera 
Beam Hebraeis. et, quod his malus est , apoatulis 
auctocB w n comprobem? 5crip»i nuper libmmde 
a pthutt genere Interprefandi. ostendens ilia de 
trangriio (f ) : Bx Agypto vocaTi fiilum meuro; 
et, QooBiam Nazanras Tocabitor : et, videbunt 
IB qnem eomponxerant t et ilind apostoli. Qua 
ooBiM Bon Tiait, nee aoris audivit. nee tn cor (2) 
boaiiDla aaceiiderunt, qu« prsparavit Deus dili- 
jtPBtibaa U^um : ceteraqne bis similia. in Uebraeo- 
raa libria iii%eniri. Certe apostoli et evaogelista}, 
septoag;iDta ioterpretes noTerant : et unde eia hcc 
qoae in aeptnaiwa Interpretibns non habentur? 
Chriaiits Dominus noster utriusque Testamenti 
eooditor. in Bvangello secundum Joannem (3>, 
Oni credily inqnit. in mc. sicnt didt Sonptura. 
mmilDa de ventre ejn« flufnt aquas yirm. Utique 
KrtpCuiB eat. qiiod Salvator scriptum esKe testa- 
tor. Cbi scriptnm est? Septnaginta non habcnt : 
apocrypha neadt Eodesia. Ad Hebrcoa ig lur re- 
fcrteDdam est, unde et Dominus loquitur, et 
dbdpoli exempla prasnmunt. Hsc pace vf terum 
loqior.elobtrectaioribusmeis tantum respon<<eo, 
ni caoino dente me rodunt, in publico detra- 
nentes. et legentes In angulis. iidem et accusato- 
rea et defensores. cum In aliis prohent quod in 
me reprnbant x quasi virtus et vitium non in re- 
bos fti. sed cnm auctore mntetur. Getenim me- 
mini, editloiiem septnaginta translatorum , olim 
de Graeco emendatam tribubse me nostris: nee ini- 
mieum debere exi»timarf eorum, quos in con- 
fcntn fraimm aemper edissero. Et quod nunc (4). 
id est VcflM difTiim. interprefatiia »nm ; Iddrco 
fed, ot inextricablies moras, et silvam oominum. 
q«c scriptomni confusa sunt vitio, aensuumque 
barbarieiD, apertins et per versnum cola digcre* 
ceai,miMnietipai et melt Jnxta Ismeniam canena, 
M aorea aords sont oeteroranu 



Ad 



etBogatlanam, ui 
rnskdo aiosdam. 



QnoBodo Graconim biatorlaa magis inlelll* 
nil, qni Atheoas vlderinc et tertium VirgilU 
NbroiB. qol a Troade per Leucaten, f;t Acrnce* 
ai Sidliam. et mde ad oslia Tib'-rU navi* 
; I ita aanrtam Scriptaram Incidlus intue- 
, qai Jndcam ociilia contemplatus sit et an- 
orbiom memoriaa. iooomnique fel 



•I mm.% Joan. ». - P) Cor. S. > (3) Joan. 71. • 



xux 

eadem vocabnla, Td mutata cogno^ierit. Cnde d 
nobis curs fult, cnm eruditissimis Hebraeorum 
hunc iaborem subire .* nt circumiremus proyin- 
ciam, quam universa Christi Ecclests sonant, 
Pateor enim, mi Domnion et RogaUonc ( haris* 
simi, numquam me In divinis volumUiibiis. pro- 
prli8viribuscre<lidiaie, necbabuisse opinionem 
meam, aed ea etiam de quibus scire me arbitra^ 
bar, Interrogare me solitum. Quanto magis de 
bis super quibus anceps eram? Ocnique cum a 
me nuper utteris flagitassells. ut vobis ld>mm Pa- 
ralipomenon Latino aermone transferrero. de Ti- 
berfade uuemdam legls doctorero, qui apud He- 
brcoa admiratloni babebatur. assumpsi s et con- 
tuli cumeo a Tertice, ut aiunt. nsque ad extremum 
unguem : et sic confirmatns, ausus sum faoere 

auod Jubebatfs. Libere enim vobis loquor, ita in 
•racis et Latinis codidbus blc nommum liber 
%iUo9ua est. ut non tani Hebraea quam barbara 

auadam, et Sarmatica nomina conjecia arbitran- 
um ait. Nee boc septuaginta interprttibus, qui 
Spiritu aancto pleni, ea qua vera fuenint trans- 
tulerant. sed scriptorum culpa adscribendum . 
dum de emendatis iiiemendata scripfitaut : et 
aape tria nomina. *ubtractis e medio syllabls, in 
nnum vocabulum coguot, vel e regione uoum 
nomen, propter latitudinem suam, in duo vel tria 
vocabnla dividunt. Sed et Ipsa appeliationes. non 
bomines. ut plerique exbtimant. sed urbes,d re- 
gioues, et saltus. et provindas sonant, et obilqne 
sub Interpretatione et figura eorum , quadam 
narrantur bistorla : de quibus In Regnorum libro 
dicitur. Nonne ecce hac scripta sunt in llbro 
Terborum dienim regom Juda ? Qua utique In 
nostris codicibus non habentur. Hot: primum 
sdeodum, quod apud Hebraos, liber Paralipo- 
menon. unus sit : et apud lllos vocatus \1), id rat 
Verba dierum : qni propter magnitudinf m. apud 
nos dIvisuM est. Quod nonnulli etiam in Bruto. 
CIceronis dialogo, faciunt, ut eum in Ires partes 
aecent, cum unus a suo auctore ait e<tltus. Delude 
etiam iliud attendendum, quod frequenter no- 
mina, non vocabula bominum , aed rerum, nt 
di&i. signlficantiaa sonant. Ad extremum quod 
omnts eruditio Scripturarum In boc continelur t 
et historia qua vel pratermissa sunt in suis lods. 
▼d perstricta leviler, hie ner quadam verborum 
compeudia expUcentur. Oratiooum itai|ue ve- 
atrarum adjutus auxilio, miai librum benevolis 
placltnrum, tamen invidis dtopUdturum e^te non 
ambigo. Optima enim quaque, ut ait Plinius . 
malunt otntemnere plerique, quamdiscere. Si 
quia in hac interpretatione vofuerit aliquid re- 

f»rehendere, interroget Hebrao9. suam consdeu- 
lam recolat, videat ordlnem textumque sermo- 
nis; et tunc noatro labor!, si putuerit, detrahat 
Cbicumque ergo asteriscoa. Id est Stellas, radiare 
in tioc volumine videritis t ibi sdatis de Hebrao 
additum, quod in Latinis codicibus non habetur, 
Ubi vero obelua, transversa scilicet virga, pra- 
poslta est. iilic signatnr quid septuaginta inter- 
nretea addiderint, vel ob decoria gratiam, vd ob 
Splritus sandi auctoritatem, licet in Ilebrds vo- 
Inmlulbus non legatur. 

dosdam ad DomdoDen et Boffatioonm InEsdram. 
at Kebemlani PrvCitio. 

Utmro dlfBdlius ait, facere qnod poscltia, an na- 

{^are. necdum statnl t nam neque vobia aliqnld 
roperantlbns abnuere, sententia est t et magnJ* 
tudo oneria Imposlti ita cervices premit, ut ante 
sub fasce mendum ait, auam levandum. Acoedunt 
ad hoc invidorum studia t qui omne quod seribi- 
rons, repreheniendnm pntant t et interdum iXMitra 
f e conacientia repugnaule, publice iacerant quod 
ooculte legunt. In tantum at damare compeilar, 
et dii erei Domlne, libera animam meam a tablis 

«4) D^OM ^-ai 



1. 

Movt, et a liiigHadbloa(1%tMlaBaimiiseflt 
oBua temper tcrtbicii al«|iie raKrlbitis, M Rsdne 
Sbrmn et btber. TObi* «le Bebneo transfemn : 
mtm non h»beatit6r«ei et Latina Tolmniiia t aut 
fniiluafd illod est qpiod a nobis Tertinir. noo na- 
lii» aLomnibas oompoeDdam fit. Phirtni aatrm, 
at ate qnidtfiDy nid. netioe aTind frtl^andb nisi 
•dian aucrere* e&treinc ^finenCUe est. ftaqoe 
obt«cr* f o», mi Donaioo et BocatlDM ebari-Miii. 
uC privala lectkMM eootend, Hbroi ooo effenni* 
ia Mbbcttok, Dce iMtidfotli dbot inserattt : yri- 
tet^one raram •npftciDiim. ((ni JoiHnre taatnm 
deaiM, et ipti (aeere niliiliwverMit. Sf oof aatem 
fralran suit, <niUMtf Dostrr. non dbpficent. hfa 
trikMlSt exemplar; admnsenlefl at iiebrsa no- 
miM. ooorom iraadb fa boe f ohmiloe eopia est. 
dartiooe et per lotervalta iFaMcriboit. NM 
caim prodcrltemendaMelibmin. dM efnendatio. 
fibrartiinim dOtgeaOa, ooaaenrettor. IVee ^nem- 
miam awveai good oant a ooNi liber e<fitm eat: 
see apocrypborom terbi et onartl to maJadeie- 
detar I qinaet apud HebnM* Badrv !Vebemii0ifae 
•ermonei in nnom votumen aoarctantnr : etqaae 
non habenCar apod tOoi. ncc de Tigfaiti qnomor 
•enibttf sonl , procal abjiclenda. Si qnfo artlem 
ifptnaginfa Tobis opponent inlerprrtei, quurnm 
axempUria rarietaa Ipsa taoeraia et laTem de- 
Bio^tfat:Dee po^al mlque renun asaert qood 
dhFenum ea : mittlfe enaa ad ET»celia » in gnl- 
baa mafia pooontor qfaaai de Teterf Testanenfa, 
oaa apud aeptnaclnta Interpretes non l ubcn fi i r, 
velat uhid, Qooniam Xasaneoa Tocabitnr : et. Bx 
ifigypto Tocavi Ittiam BKom t et, Tidebant hi 
^icnt companxeruni; nnrfiaiiiie alia, qme lafby i 
oferi resertaimu : et q^ierite ab eo obi Maripta 
atnt. Camuoe proferre non patoent. vm leKJfe de 
bit exempIariDus oiie nuper a oobts edtta, maftr- 
dicoruiii qiiotidie bngoit ooiilbdiuntor. S*^ nt ad 
eompendiiHO veniam . certe quod illaturus »iiiii 
•qoMsimum est. Edidi aliquid qiiod non haiietDr 
in Gnaoo^aal aliter babetar qnam a m^ Yer»mn rsi? 
Qoid interpreton laniant? loterrogent Hebneos : 
et ipui auctoribiis, translarloni meft vrlarrofQetir 
vdderogent ftdem.Porto abod e»t, »i daasfo. qood 
dicitur. ocotb nubi Totont maMlcere. et non 
tm^yi^T*^ Graecorom stadium ac beneroienfiam, 

2il p«i»t aeptnaglnta tran«latures. Jan Cbrfeti 
Yaneelio coniacante, Jodaena et Hcbten. 4fttt it- g i < 
vetens IntTpretes. Aquilam T>detieat. et 9fiDnu- 
cbom, etTbeodotionfni, cf cartoac Ipfnmf ,et per 
Origrab laborem in bcsaolb^eetlesiia deda»- 
mnL Qnanto magfs Latlni ffnrfl esae deberfat. 
qoodeisoltaati'm cemrrent Gnetiam aaeaBqn id 
owtaari? Prunnm enim maKnoram aunipiijuro 
att et toftnlts dtlBcultartB . exemplaria poa^ ba- 
btre omnia : delnde etlaai qui b«baertat, et He- 
bnb aermonia ignart sunt, mariaerrabaot. |pio- 
natrs, uiih e mcdiia verina dnerlt. Qood etiim 
■u^enibsfmo cni« lawi iw iy f apad Craya acci- 
dll, at f nterdam ScHptttrik answn rcSnqnens . 
aniuacQiosqne iiiterpicdB taqneretor errarem* 
5oa antem qatHtfbrfla RngaM aoltam parram 
baberous sdenttam, et Lattaoe aaM a atto tnuw 
sermo noo deest, et de aMa migia paaaaaMa ju- 
dicare, et ea qus Ipti intdU^mtis. In nostra lin- 
tna proaiere. Haiiae iKalbyira aiittel. vklarqiie 
ginon incendia H^ate aaaqaMa meam. jiiTantr 
Cbristo. silebit rloquiom : etiain prccisa lioKoa 
ajMt volaaltqpi aa.aoi abiicianl. 
mieraa cabMankntor : magia 
ra*vooaboc ad sladfom, 
tatodiodclerraboc 



nuSMTlOIVD 



acffpCMn* an E4itHMiNi ^yluai tnliaia {I b<am atf* 
qae Tobiir, qnem Bebnei de catsioffo diTiaataoi 
a e i l pt ma t uiii seeaatea. Ms qme bi^giograpba aie* 
OKiraBt. nnnelpamot. Fedaatia d e» kl cr io Tastro. 
noo tanen meo stadki. Argaoat et aoa tJebraiv 
ram stadia ; et I mpaC atit noMa, ODMra foiiai ts^ 
nonem Latmis aanboa fata tramfnre. Sed aieNo» 
esaejndtcaaa pba rtagor a m dispice r e J^^ cio^ et 
eptaooponun joaionilMfa deaervtre« iaifltt at po* 
rat Et uBia Vnaa est C baldgu iam liaaaa aer- 
muni RrbralDt, nuiinqae Kngac peritWaMai 
loquacein reaeilrn^, autatifiel labnfeai arvipair 
f*t quidqnlct Itle miM BeMraicIa Terbla exarMaft 
boe ego ^wdto notano. sermonlbaa Latima •ip*- 
sat. oratiottibaa f es t rit mc reedem hafna oMis 
oonpensabo, cani gntana vabia 
tgaodjoberacstia <tfgoali«caaapiaBaa> 



ApadHebtaoslibcr ladMv brter haaioffapia 
^ytar »ca|na aactorilaaad rabursadi iMa amm to 
aonmtloanra veahiat« minas Mooea jadfcatar. 
taBMa s ar ai aaa coaseri|*tas, iaicr Iri- 
eampatalBV. 8ed qaiahanc 

in aoaaeffa sanrtiram scriplora 

Mlaaae, acqaievi postoiatioui >a»tr«. 

I iiiaia cxacdoai t et scpo*iils occapatianA>as» qpii- 




e acaso^miam ex vcrbo 
MaUamm codicnm Yariela* 

^jtavit aata ea, quia iold- 

I gratia Integra in vaibia C hat dts iavenire potau 
Latiaia exofsai. Aodpiia Jaditb vidaam, caattia- 
tia exempmai, et inuBHihali laade perpetnb earn 
prmoooba dcdarate. Hanc enim noo solum ^lui- 
nis, sedet viris unitaliMeni dt^it. qui castitatis 
ejita remnneralor, «lrtalem d talem trilMiit. ut 
iovtdum amoibaa boaaiaibns viaccret, et insope- 



fSadca ad 



MifirtnoB 
edgitis enim ut Ubnim Cbaldeo aennone 

Ml NstaD. IML 



Lilmun Estber Tar9s translaioriios ooiwfai 
viliatnoH qnem egode arrJiitis Hebrvorum 
rpvelans, tert>am e verba expn^siv* tramtoii. 
Quero llbruitt editlo TOlgaia. ladaicM's Trine iucje 
veriMMiim finQHis trahit, addeus ea que rx ltni> 
pitre did pot^raat.et aodirl; simt soUtmn est 
sdioiaribu» disoplinin, soropto tbetnate, exoagi> 
tare quibua verh«% utl poioH qoi injor un pa^^sus 
r»l. Td qui ii^oriam fintit. Tue aoTero, o Paab et 
Euftiocbtom, qut»niani d lnbHutbecas Brbraoram 
studttistia Intnre. d iot^rpretum oertaraina com- 
protoslis^ tenentes Estber Hebraicamibrnm, per 
•insula verba oostram traudationeiB aspldce; ut 
po«sUis agnoacere. me nfblf fri )m anigneataRse 
addenda^ sed ttdeN tesdmonfo ••implidicr, sleut 
in Hehrsobabentw, hialoriamflelkraicamLatlns^ 
liogn« tradidia«e. H^ affect awu a landes bonii- 
num. aec ritnperatkonea expart-^dnitis. fff^ enim 
placere cnrantes, minaa liominnm penitas noia 
tim*-nins t qaontun Deni otaaipac daaa eorara qoi 
bominilms placere deskler.iBt ^fl : rt aeenndnnx 
Apostoium* Qui ejosmodisunt, serri cinristi esae 
nua passaat (a>. RiMvnm. in iil»ro Eallier alpha- 
t»dum ex minio aMpte 9d Tefb Iflleram Eectnuis 
diver^b in loda. rolentes adticd a^ptoaginta in- 
terpr*^tum or>iinem per lioc insinuare stodioso 

or- 




Cdgor pcifsliigufar SBpH>tafWwf Iib^ Imava ad* 
Tenariomm rcapondere raaledidia, qui intarpre- 

i4iPB.ia.-aiaai.t 



SANcn mERoimf I. 



mprdMorioiMmi MftfiugiBU in- 
{ergKlmBGtUMinaMuMi quadi imd et a^jmi Grs* 
ew AfuiU. Syiifhi, et TfaoodoUo, vfil Tei> 
bone vQf^, Tcl ammm e semu, ?cii en lOrottue 
ri— irfwn. «t medie lenperatuiB ^enoft traoJU- 
tiwiimii"fiiirriiif I et onuia vetecis iii«ti timeiiii 
T^jgwfan OcUcnoKtheiit asterisci«qoe4i»tiiiiLertl, 
qw* ▼<! adottoi, vel de Tbeododooe «MinuAa«. 
tmMjMwni anIiqiMP iiuentft . probaiip AeUdtm 
quad i^dttlnw t*L Micattl jigtUu- obtuectaUnes 
eoei Kciper« ia iolo, 4|iiod iii paitUMii ABcoei^e- 
mat. «it ialeiiMetjUeneiii mtam cnua astentdf 
SM ladare. Iheque eaiiu fieri poteil , iit m>m 
ptaratnlmiwiiiiim •ii«OQ()erint« a<Hi totiUsm euam 
m quikiMdaM ttraase la^aiiuir, jM-aici{jtie iu Jo^ : 
oat a ea <|u« 8iU> asterucis addita sunt, sublraM* 
TV, pan maiiMH detr«iicabiior» et hoc duintaiat 
apod Grceoft. Ceieriim apud Latinos, ante eaia 
tnmltynacm. quani sub a8teriicis«tob«ln ni^^ier 
fH\(%mMm, fceptingeoti (iense aut octkifenU viut" 
sot denat : uc doeurtalua et bcecM«» corroMit- 
mt VJbtr^ faffniifakin siii poblioe legentibiu pre- 
beat Uwc autem CraiMlatio ouUutnde V4*t<'ribiit 
seqaiMir interpf^tem : ted ex i|jao Hcbraico, Arabl- 
riipmiiiiimiic,et ittterdmn Sjixmuibc vex b4,aiuic 
Mam, none siinut uiramque resoiiabit. Obliqiius 
foifD etiam apud Hebraeos totus liber fertur et lu- 
bricna : et qtiod Gned rhetorea vocant (l\ duin 
q« afiod kM]uitiir, aliwl agit : ut si velis an- 
vd tnareatdam strk^ teoere tDonittus, 
fotiius presserk, taote oHios elal»itur. 
ob MtWIigeMHain bujns volumirHs , 
^l«e«idiw Bramtorem, qui apad He- 
mnm tiabetf putandtor. son parvis re- 
iniMiln « ciOiu doetrina an aUqirid pro- 
freerin,' ne«Di«: lioeonani acio, non potuisse 
ne Inlflrprrtari, nisi qa«*d Mrte Ititettescram. A 
frifiaia itaqae volamlnis. usqar ad verlia Job. 
*gnA HflkraDOs prosa oratio est. Porro a verbis 
J^ia <|«iiN» aa, Pereat dies in qua natus sum, 
ft utm. in qua Aictnm esti Goni'«'plus est ho- 
me (f) • ttM|ue ad eum locum, iibi ante finem 
vaMDlsiiB acriptmn est. Idcireo ipse me repre- 
bmde, c€ ago poBniteatiani In faviHa et ctne- 
re X kezaaetrl versue sunt , dadylo spoadeo- 
qae catiaa i cJ B z et propter Hague idioioa , cre- 
bro saiMeBtei et alto* pedes , tMa earaindem 
mt4 eorumdem teraponmi. Inierdum 
thnms ipsedulois etttnoulus ferlar 
padom sMiitIs i quod metrid magls 
'ex leeiar IntelfiguRt A supradleto au- 
■sqne ad foaai Ubri, parvum oomma 
feed flCBiaBet, prosa oratiooe e<iBteKltur.<}uod 
■ col vttkHar inerednhan, snetra ftdttoeLtoMe 
ipad B cbs— g, et ia morem Bostri Placci, (SrmfA- 
^aefflsidari, d Aleaei, et^ppbos, vd Pisalterium, 
THif ■atwtiflnnri rnrrmiai vd oaMia ferme Scrl- 
plwaiaia caaClcaeeinprehendi; legat PUIOBeflB, 
J O K phuiii , Orlgenem, Cosaricnsem Eu8ehium,et 
comm testiiiMHiio me venun dicere comproba- 
bit Andlant qaaprepter eanes md, iddrco rae in 
boc Totomloe labonine, non nt interpretationcm 
lili^iiai repedKadereaB.eed ot ea qus ia iiln 
ail obitfara annC aaC aaitaia, a«t€erle scrioto- 
nm vilia depravata, naaifesliora nostra inter- 
le fiereat : at aai Hebneorun sermoncfli 
<il<Mcinan, et fa Latino pane ab iasis eo" 




a biais laaer graauaaliaes et rbetacwt et pailoao- 
pte dim ill alias §aod d apod OnBoua, post 
nUHMjIiin idlliimwi Jaai GhdeH fivangelio^o- 
maantr. Jadgqs A MJ i.«d<yroniafbas m Tbee^ 
444ia« Jud^taaliQe 1uBi«tici4 mmt reeopU* qui 
JjSdBatorff wihiali iaterppeatJone 
eH laaa» An <^ kdbeatnr apad oede- 
6Lm. «C ctpiaaaalar abeedesiaaiSds vins s qiianto 
ma^ ap»dwii<iMias,^ de pareatibas tibdslia- 
nisBaiM. eC iwiillaia eracis ia aMa Cneate |iar- 
taas, cmw flCadiaal Intt aaiiaM nepelQM , depra- 
vatotfandBtnu staKeanMiUledesiepnaofdA* 



^} 



-fli;eb ja.'^m*^^^^ 



u 

deli aperire sermone t Tfl a fastidiosis, vd a ma- 
HgnJs ledorfbns nun debeo reprobari?Habeant 
qui Toluiit veteres iibrns, vel in membranis pur- 
pureis aoro argentoque desciiptos, vel uncialibus, 
ut vulgoaiuut, irtterw oneramacit exar^ita, qoam 
codices ; dummodo mthi, rndsque pernmtant 
pauperes bal>ere sdiedcdss, et non tan pulchros 
oodices, quam emeudaios. CJtraque anteto editio, 
et Septnagiuta Jutta Grccos, ef mea Juxta He- 
bra>os, lu Latinom meo latnire tran^^ata est. £li" 
gat unusquisque quod vult i et studiosum me ni#> 
gis« quam malevoium prcyliet. 

Alia dnsdesD Pwatitio. 

Si aut fisoeUam Juaoo texerem, aut paknaram 
UAm compiioarem, ut in audore vultns nlei oome- 
derf4u paoem. et veatris opus soiiicita mente 
perlractaremj nullus morderet* n^mo repreliea. 
Ueiet.Kunc autem quia juxta tentcatiara a4vatn* 
ris voio operari cibura qui non pent, et aotiqtiaja 
diviDorua voluuiiiium viamsentibus virguliXique 
pur^are; error ndlii geaoinus infligitur: ooiito> 
et>tr vitKiriini, lai^ariuii dicor, et errores noo aa- 
ferre, sed serere. T^ntaiest enim vatustatis con* 
•m-ttido, ut etiaro ooaffewa uierisque vitfa pia* 
eeaut i dum magis pulchros oabere vduut oo- 
dioes, qnam emeudatos. Quapropler, o fratres 
dilectUsfmi^ unicum aobuU^itif et bumiUtaUa 
exemplar, pro fla]>elio, calattUs, sportellUque, 
•luauftcuJis monacbarum, spiritalia nsc et maa* 
suradonasnsdpite; ac beatum Job, qui adhnc 
apud I»atinos jacebat iu stercore, et ve nnibus sca- 
tebat crrorum, int^rum iuimaciilatumque gau- 
dete. Quooiodo enim post prulMiUonem atque 
victoriara, duplidaaunt ei universa reddita : ita 
fgo iu lingua nostra, ui andacter loquar, fed eum 
babere qux amisenU Igitur et vos. et unum- 
quemque lectorem solita praefatione commoueo, 
et ia principlis yUirorum eanidem semper aane- 
etena, rogo ut uLdcumque i>r£(%denteii virgulaa 
videriOa, sdatis ea qu» j>ubjecia sunt, in Bebral- 
eis volumiuiltus non babiecl. Porro um steUae iiaa- 
go praefulserit, ex Hebrso in sermone noilro ad- 
dita sunt, necnon ct ilia qus haberi videbantur, 
et ita corrupta erant, ut sensum iegentibus telle- 
rent, orantjnat voMs magno labore correxl : ma- 
gis utile quM ex otioaieo eodesiisChristi ventu- 
rum ratus, quam exaliorum negotio. 

quideailB Pssltenam, qvod seeoodain SeptoaglDla 
«diaoDem cormit, rnstetio. 

Psalteriam Roma dudnm positus emendarsa t 
et>ada septuagiBta inteipretes, lioet cnrskn, 
magna tamen ex parte ooiTeieram. Quod quia 
rursnai *kiet«s,o Paida et Euatochium. icripto- 
rum Titio dejHUvatnsa , ulusque antiqiiani errc^ 
rem, quaw noraai emenoatioaem valere : me oa* 
gitia,id vdoti quodam novali, sdssum jam anrom 
exerceam, et obliqnis SHka renaseeutes aplsias 
eradioeni s eqaum esse dicentea, ut qaodcnebra 
male puUulat, crebrka sooddatur. Hnde oonsueta 
prcfationeoeaimoaeo tam vos, quiiius forte labor 
Me deaudat, quam eos qai exemplada iatiusiiiodi 
habere valaertat at, qua diligenter etuendaid. 
com Cttca ei dUlttnUa traiiseribaittar. Notet dla 
pnnsqaisqae vei jaoeotem lineam . vd ladiaatia 
simuif id cat* ulieloa, vd attteriscos. Et ubicnmqwa 
viderit <drgidam praMtedeatem, ab ea usque ad 
duo paaota qaa Impressimus, adat in aeptaagb- 
ta traadatamMt plus hdUni. Ulii auiem panpeia- 
ritatdlie s i mdKudkiem, deUebrcis vokaaiaibaa 
a'iddam aMrfnt^qaeaafueadduo puaoU,|ailt 
rheodelieiUs dwptwaf ediHooem. qni aiaipUd- 
tale eermoBli m aqituagiBU taterpretlboa ao« 
diaesMW. HsseeQce et «obls et atudiaso odfaa 
fecissemesdeas, non ambico muitos fore, qui 
irei Invidia, vel supercilio malint oontemnere vl- 
deft pradara, quam di^eeres eC de lufhnlealo 
magis rivo, quam de pnrisaimo foate potare. 



VIUE¥kTlOTiES 



Jun»[ epitloU ii>ia> Jnn^l ucrnJotlum , 1m- 
mu oturu non cliVUil qnut Ctiii-lt nrctil amnr. 
CoiiuiKiiUha* in Owe. Am«, Zaduriatn, lUli- 
cblam, aoM ootcitU, tcrlpHBaii, ti llcuixet pre 
(aletudioc BlUlllE -' '- 



m iamltt [ageiilum. El e<xe t: 



rie frtqaem liufei diicru poMentlum i 
lit cqUuiD )H. me *obb ontinitltiiii, alili 



M ddti elaccqxl.cutqtiiin prx- 
irr iw, uuuuuiH tiro. Itaquc looga cgrouiiane 
Iracto*, at inillui hoc uura leUcnrni, el ipud 
(04 niiUH narpi. trldiil opiu DomlDl tertro OOQ- 
lecriTi. lolerpretilioDaD vidcUrrt trlam Salomo- 
iilttolunilaani:<l)qua(Hcbnei Parabolas till- 
g^ lalem tdiUo Pn»ntb Tout t (3) cj^rin 
gncce Bcclivla<tcn. Ulloe CondaDatorein puuu- 
DO) diccre :.3| quod in aoMO lldgiuirertilur 
Cantlcnm canticoniBi. Fectur d PiiucreliH Jein 
Jlil Sjndi liber, ft allm pteudriilgniibiii. qui 
■aplenliaSalonionlif " — " ' 




tptc tifi'iM. i;rzeam 
DulH •criplonim Tcti 



SkM em Judith, rl TobiB. ri Ua- 
Jibrcn Irgil qnldnn Ecehf ii, aed eoa 

icu Scripnta DDR rrcipil ■ tic et 
lurDlaa legit ad cdlGcalionrm plebii. 



conBnnaDdain. SI rd une tepti „ . , 

Iiiin magii cdilio |ilaeef. habet ram a cobit oIJi 
emendaUm. NequF ~~' " — ""'" " " 



■FriLtdatmagiiDoitra 
B tarttam iu (muinu < 
prda pnrbslr 



riccudlini 

mdlllxpnlliilmele. 
•cripta intdtigi, qiiK noo 



ribua Sakrinonii : s«] quod 

Tulllo MM fieri, lit per cola tcrinai 

mata. ipU ntique pruu, el non tenll 

Scntea. interprctailDneai noiun, no' 
(tmere dltliniirout. *c primum de 
dum, quod In termooe too duertui ill 
*tr nqfaitb e( nriuDN doqaentic . 
qnldqiuni in doquio nittlaullt adini 



ibuiTlderittMede- 
id ycbtm liga- 
f^inb Ft ope- 



'otcrinoKll 
■tiiiiLUnde 



It. qnaro etangelbli. lla _ 

ChrisU Ecdeslaque mjilnla ad Uqnidi , 

entu eit. nt non pulei eum de lumro •atldnari, 
•cl de pTslerlili hlttoriaiD trK-re. Uude conjldo 
DCtuiae tnm tcmpofli irpdiaginta lolerprela 
Bde) ne MKramenta pertpicue cihntdt prodere i 
ne MoctDiD canibut, et nurgarl'ai pordt d*> 
rent 1 ooz, enin banc ediUooem knrilit. lb lllb 
mlmadnttetb aiwcondita. "" " 



(» tSwn - (« nSmp - P) on'wn 



„ iDlFlllcani: HcelliU 

laltem nDom poil priores habere dicncniDrlQ- 

'-■ ■ — ■ print, et pottea oeqwctiDl • 

__..,._., — • — ooii pr». 



ipfciat bbtorinn. el poti BahykiDic eapUriialrni 
ndllum piipali tl^nifiLCl In JodBam i lameii 
oamli ejui mra de (ocalioue genliiim. el ad- 
leutu dhriiU nt. Qaem quanio pliii •malfi, o 
Paul] et EiulDchiiiiu, lanto nusb ab eo peUle, 
nt pro obirectallone prcwnii. qua me Indnlwn- 
lef email liDlaol. Ipie mlhl mereedem millual 
1(1 rulnro : qnl Kil me Ob boe Id peregrine lin- 
|uc enidiHane todaue. ae Judci de bbitale 
■crlptnnnm EcdeiU* eJni dloliui fauullmnL 



E,"!''": 









iplritn 

Analotbl- 



'onv tImDiicilu 

lei, qui eti uiqae bmlie ilcolni, triboi ab 
--Irniii diilani mUlibof.ucerdcH ei uceiuuu- 
0, et in niilrltnleroiaae-tlbcalui: ilrgioltatr 
a eTaiigrllcum <rirtim Chriiti Ecdeda dedi- 
ni. Ulc valldniri exonu* ett p<ier i et eaptl- 
I'lem nrbiiatqiie Jndzz, dud nlnm ipjcllii. 
d et ocnUt caruli iniuiiui eiU Jam decern bi- 
ll l>ncl A'lyrii In Hedoa (ramlukraat : Jam 
rrat earum coloolz genlluni pouidrlunl. 
ide in Jnda tioinm. ei In Benjanln urofbt- 
dTitalli >DB mbus qnadnplid plauitt 

. — .- «l.*l 

pi IstlDam Ideis oonnlnui. Ubnnn anten Ba- 
nieb nolarll eJni. qui apud UebrBot nec legilDr 
nee babetur. prdermiamni : pro bli ooinibni 
maledkta ab Kinulii pnetlolantet, qoitioi me 

. -^ OagoU opiucDla robonderc. Et 

quia iw me cositii. Ceteram ad 

null, rectiut (nerat nudum turori 

illeDtlo meo pontR. qbam qoolldie noTl 

allquid acripUtuiem, lartdoram luulam pro- 



boc patior I 



bechiel propliela ana lotcMm rrge Juda 
apllrui doctiit ett In Babrioneni i Iblqne Ut qui 
umeocapliit faeraiil, ptupbelaril.pCRillenlitiw 

|uod ad Jerante valieinlur '• ' '- 




per oola tcilplot M 



SANGTI HlERONYMl. 



manifesiioreni legentibus aensum tti* 
bolL Si aulem amid mei et bunc subtanoave- 
rinC ^Acite eU quod Demo eot oompeUat nt scrl* 
baot Sed vereor ne illud eit e? eolat quod Grxce 
sigBificaoiiut dicitur, at ▼oceotur (1), quod est, 
■uodiiGiDtcs sanoas. 

^tnsdein in Dtnitlem PrvBiUo. 

Dinitlfcn prophetam , iuxta septoaginta inter- 
pretesy Donuol Saltatons Ecclesia non legimt, 
rtenles Tbeodotlonis editionet et hoc car acci- 
dent, netcio. Sive eirim qaia lermo Chaldaicus 
uty et qaibusdam proprietatibos a nostra elo- 
qptoditoiTpat. nolaemnt teptuaginta inlerpretes 
eaadeio imgoa tineas in translatione servare * 
«▼€ sob nomine eoram ab alio nescio qoo non 
latii Otiaidapam liogaam tciente, editus est liber: 
rive aiiod quid cao8« extitfrit ignorans t boc 
uMKn affinnare possom. quod muitum a veritate 
teeord«t, et recto jndido repudiatus sit. Scien- 
dim qoippe esr, Danidem maxime et Esdrani, 
H^iwairis qaidem lilteris , sed Cbaldaeo sennone 
i-owcriptoi : et anani Jeremia perioopen : Job 
t|iioqu^ com Arabica lingua pinriroam habere so- 
Gietaicm. Deniqce et ego adolescentulns, post 
Qoiotilianf et Tullii lectionem ac flores rbetori- 
cot, com me in Ungu« hnjus pistrinum redosifl- 
tern : ec multo sudore, multoque tempore rix 
cnxfimem anbelantia stridentiaque verba resooa- 
re. ct qnasi per cryptam ambulans, rarum de- 
fiiper faimeo aspicerem , impegi noviMime in Da- 
oidem s et tanto tcdio aOedus sum, ut despera* 
liaae aobiU omnem laborem teterem Tolneriro 
cootmmere. Verum adhortante me qiiodam H«- 
bneu, eC iUod miM crd>rias in sua lingua inge- 
rente. Labor improbns omnia Tiodt i d qui rnihi 
sidebar tciolos, inter Hebrseos coepi rursqs esse 
dhd pul u s cbaldalcos. Et ut ?erum btear, usque 
ad pr«9eotem diem magis possum sermonem 
rhalrtiJcnm legere et intdligere, qnam sooare. 
Hsc Mdrco refero, ut dUBcnitatem vobis Danietts 
fistendcr* in x qui apud Hebrsos nee Suzanns ba- 
bel lystoriam* nee hymnum Irium pneromm, 
DceBefis draoooisque fabulas s qnas nos quia In toto 
offlie disperse sunt, vera anteposito, easque 
iognla&te, subjedmos t ne videremur apud fm- 
penios magnam partem volumiois ddruncasse. 
Andlvi effo qneindam de praoeptoribus Judso- 
roB, cum Suzanne deriderd historiam, et a Gne- 
eo neKio quo earn dicerd esse confictam. iliud 
oppoaere quod Origeni qooque Africanns oppo- 
not . etymologias has (2). de Orsco sermone de- 
•eeodere. Cajosrd nmintdligeotlam nostris banc 
powomoa dare : Ut verb! gratia, dicamos de ar- 
bore illoedixisseenmJUloopereassetalentisco, 
in lentem te oomminuatangelus; vd non lenie 
pereai x ant ienins. Id est, flexibilis ducaris ad 
Bortem : sive alhid quid ad arboris nomen cun* 
veniena. fidnde tantom fulsse otil trlbus pueris 
ca%fBabatur, nt in camino astoaotis incendii me- 
tro faidmntt et per ordinem ad laodem Dd om- 
ma eleaenta provocarent, ant qnod miraculum, 
dnrf naqoe aspirationis indicium , vd draconem 
ioleifeetnm offa pids, vd saoerdotum Bells ma 
chtaas deprebensas:qo8B magis prodentia solertis 
viri qouD prophftali esient splritu perpetrata? 
€«■ vero ad Habacnc venlret. d de Judsa io 
ChaldBamraptom dlsoophomm leditard, qussre- 
bat exemplom ulM leglssenras in toto ? eteri Te- 
rtasMnto qneroqnam sanctorum gniTiTolasseoor- 
pore, d In puncto bora tanta terramm soafia 
oni cam qoldam e nostris satis aa lo- 
promptnluB, Eiechidem addnxlMet in 
d dioerd eom de Cbaldea In Jndaam 
itrinalatam: deriiit bominem. d ex Ipso 
ilwdeaMiDBtravit Bzecbidem In spiritn se 
ilfciiliMistiiisHiim Deniqne d Apostdom no- 



Ll 1 

Strum, viddioet ut erudilum viruui. et qui legem 
ab Henrxis dididsset, non fulsse ausura afttrmare 
se raptum In corpore. sed dixisse^Sive lu corpore, 
sive extra corpus, nesdo : Deus sclt. His et talibos 
argumentis apocrypbas in libra Ecclesis fabuias 
arguebat. Super qua re ledorlsaibitriojudidum 
derdinqiiens. Iliud admoneo, non haberi Danie- 
lem apud Hebraos inter prophttai, sed inter eos 
qui bagiograpba conscripserunt. In tressiauideiL 

Cartes omuls ab eis Scrlptura dividllur i In legem, 
I prophdas, et in hagiocrapha, id est, in quiaque. 
et octo , et in undecim libros s de quo non est nu- 
Jus temboris disserere. Que autem ex hoc pro- 
phda, unmo contra hunc libnim, Porpbyrius 
objidat : testes sum Methodius , Euscbius , et 
Apollinarius : qui multis versuum mlllibus ejus 
vesanle respondentes , ncscio an curiOM> ledorl 
sat(^ecerint. Dnde obsecra vos, o Paula et Eu- 
stocblnm, fundatls pro me ad Dominum preces • 
ut quandiu In hoc corpusculo sum, ocribam all- 
quid gratuni vobis, utile Ecdesle, digaum poste- 
ns. Prxseutlum quippe Judlclis oblatrantlum noo 
satis moveor; qui in ulramqne partem, aot amore 
labuntur, aut odio, 

BSusdem in xii propbetas Prnfatio. 

If on est Idem ordo duodeclrnpropbetarum apud 
Hebrsos. qui est apud nos. Uiide seconduni id 
qnod ibi legilur, hie quoque dispositi sunt. Osee 
commaticus est, d quasi per sententias loquens. 
J<)€1 planus In principiis i in fine obscurinr. Et 
usque ad Maiaduam. nabent sloguli proprietates 
suass quem Bsdram scribam. leglsque dodorem, 
Hebnd au'nmant Et quia longum est nunc de 
omnibus dicere : Hoc tantum vos, o Paula et En- 
stocbhim, admonitax volo, uiium librum esse duo- 
dedm prophetarum : d Osee svnchronon Isaie 
Maiaduam vera Aggsi d Zacharlc fubse tem- 
poribus. In quibus autem tempus non pnefertur 
b tltnlo;sub illis eos regibus prapbetasse, sob 
quibus d hi qui ante eos nabent titulot praphe- 
taverunt 

mosdem in Brtngdistas ad DamasoOIPneBiUo. 

Novum opus me facere cogis ex vderl : nt post 
exemplaria Scripturarum toto orbe dispersa. 
quasi quidam arbiter sedeam : et quia inter se 
variant, qua sint Ilia qua cum Gracaconsentlant 
veritate. deoemam. Pius labor , sed periculosa 
prasumptio. Judicare de ceteris, Ipram ab omni- 
bus Judlcaoaum : sen<8 mutare linguam, et ca- 
nesceutem jam mundum ad initia retrabere par- 
vulorum. Quis enim docius pariter vd indodus. 
cum in manus volumen a5sumpsedt, da saliva 
quam semel Imbiblt, viderit dlscrepare quod le- 
ditat ; non statim erumpat in vocem, me falsa- 
rinm, me damitans esse sacrilegum, qui audeam 
allquidin vderibus libris addere, mutare, oorri - 
gere? Adversns quam invidiam duplex causa me 
c'insolator i quod ft tu qui summus sacerdos es, 
fieri lubes x et veram non esse quod variat, dlam 
malediooram testimonio oomprobatur. Si enim 
LaUnis exemplaribns fides estadhibenda, respon- 
deant quibus i Tot enim sunt exemplaria pane 
, quot codices. Sin autem Veritas est qnarenda de 
pluribus: cur non ad Oracam originem reverten- 
tes. ea qua f el a vltiosis interpretibua male red- 
dita , vd a prasumptoribus imperitis emendata 
perverslns, vd a Ubrarils domutantibos ant ad- 
oiu sunt, ant mntata, corrigimns? Neque vera 
ego de veteri dispoto Testamento, quod a se- 
ptuaglotasenioribut In Oracam linguam venum, 
tertiogndu td nos osqne pervenit. Non quere 
quid Aquila , qold Symmachns sapiant. quare 
Theodotlon inter novos d veleres medhis tnce- 
dat. Sit ilia vera interpreutio quam apostoll pro- 
bavemot. De novo nunc loquor Testamento : 
quod Oracum esse non dubium est, excepto apo« 



UT 



VKmrkno^ES 



ht(Ao lUtduBO, qniprimiit in Jodca eraogeiteni 
CBftiSTi HdMaias iHieHt edidit floe oerte cum 
in uMtro fennooe diitcordal, ct fa diversos riTii- 
loniin tramiiet 4adT, noo de foole qaxreDduni 
est. Prstermitto eot ccKfioet quot a Lndino et 
Uesycliio nuuoopatos paooarum htfauaara tote- 
lit perverH oooientio, quUnu utiqne aec in Into 
Teleri iMtnnnento jioil teiilnaginta interpreiei 
nneodare <|iiid llcnu,necia iiO«o prc^it einen- 
da«e : com moliaram centhini lin|(nit ScHptnra 
xnie trattALiia doc<>at. falsa t-*e qme »lfHti tont. 
Ig^MBT hcc prcsens PrcT^tiaociiU pollioetur aoa- 
tuor tantoiB Braqgdia* quoran onto eH Me. 
Mattluem. Xarcns, Loeai. Joannet: eodioiai 
Grcoornn cmeodau collatiooe, >ed TCteniin, 
<nue ne multom a lectiooit Latinc oootoetodiiM 
diicreparent, iia calamo tempcrarfmiift, at hit tao- 
tum que «enmn Tkkbaotur mutare correctis, 
reUqoa manere pateremar nt foerant. Canones 
qooqoe, quof EiiwWot CctarteoM epiaeopos 
Aiexandrinu^ Mcntua ijnaiooiiMn« in deoetn no* 
meroa ordinavit, dcot inOrxeo babmtar, oprpt- 
fitoiis. Quod >l qoia dc curiusit volaerit nosae, 
warn in Evancr'iiiB, vH eadem, vd vidna, Td tola 
nnt, eoruin distinctione cosno«cet. Masnut iiqoi- 
dem liic in noatria eodidbna error walfTit, cTam 
quod in eadem re alius Evangelista pins dixit, in 
alio quia minus pataverint« addid''raaL Td aum 
euaadein sensual alius aliter ex,*reaftit. Hie qui 
uouBi e quatuor fictaium tegerat. ad eius exem* 
plum oeteros quoqae cxisUoMTrxil eoieodandos. 
tJnde aoddii ut apnd aos aikiita slot omnia, et io 
Uuc9 plora hucm atque Il411isl. Aursum in 
M atth g o plura ioannii «t Harci, et in ceteris re- 
liquomm qnx aUs propria sunt, inveiiiantttr. 
Cum itaque caoooes laferis qui suli^ecti uiot. 
coofosiouis errore sulilalo, eC similia unminm 
scies. et singulis aoa qu«quc restitues. In caooue 
prima conoordant quatuor, llatttueus. Marcos. 
Lucas, Juanoes ; in a^cundo tr«^s, Matllum^, Mar* 
cus, Laicas; i& iertio tres» Matibms, Lucas, 
Joannes: iBauarlotrea.llaUhBQS. Marcus, Joau- 
ness in quinCo dno. Maltlixut, Lucas ; in sexto 
dno, Matthcuf. Marcus; iu seplimo duo, Mat- 
thxus, Jodun^-st in octaro duo. Luca<, Marcus; 
in nooo dno.^oeM, Joanai^ : In dedmo. prepna 
quique qus non balieotnr In aiiis, edideninL 
singoUs vero evaonliis. ab uno iodpirn^ usque 
ad lineaiUI>ronun,4taparnumernsaccTesdt.Hic 
ni^ colore deacriptus sub se habet atiom ex 
mmio disoolorem sumenun. qui ad decern nque 
prooed-'Bs. Indicat orior nwneras in quo ctt ca- 
none reuutreodtts. cum ergo aperto eodice, ▼erU 
gratia, iilnd sive ISud capitutnm adre vdueris 
ci^ns cauMua sit, statim ex subjeclo nomerodo- 
ceoerit, et recumnt ad prtndpla. in quttms ca- 
noown est distincta ooogeries, • odemqoe statim 
caoooe ex tttolo froBlk inveoio , Mum quem 
qoasretiaB numernm, d^^adem evangdistc qui et 
ipte ex inscrlptlooe Jicnator, loveni^ «tqoe e ▼!- 
dno oeiecorum tranutilNia mspectfii, gnoa nume- 
ros e fegione hAeant. aonelabiss et com sderis, 
recnrres ad YOiomloa ainguloruoi, e« sine mora 
repertis anmeds quoa ante aignavfras, repeiies 
et loca io qoibos Td eadem vel Tidna dixeront 
Sdcadom famf, oe quls Ignamm es similitadine 
noaerumm eirar invdraC qnod aicnlyi in siiboo- 
taHoae caooouai distindo r om. in eaaooe qnoH- 
bd Ires eraagdistc bii, ter^quater«aoteliam 
anylius euuidem jwrneium per ordioem babue- 
riot anaotatnm« et fuarias e oontrario . dlacre- 
panlea, quod id tici IU In «o toon send dlxertnt, 
quartos lollies io coepore wkooiaAs ni pooat* 
qootles dairq ^BoaM aifci<<|«sCMWWiejpoai llftaBt 

edaailuebQS idem i» qmene ou aKro sfcis . ter et 



coram toties ono afqoe eodem sentn loqoantnr, 
qooC«s pndolfTint m ouraerorom annotatloM 
autantiam. Et boc io ooioitmi novem caoooom 
eaU4tKNie servabitar. Cetemm In dectmo qoo- 
oiara propria ftingoioroni tantoimnodo conttom- 
tur) noo potest contra id comparatio ease qood 
solum e«t. Opio ut in Cbristo valcAs. et menmie' 
ris md, Papa '^~ '' " 




qoaler.oiilee aoifiios nperiator In ordloteal- 
lattto% d dbpores iofeataB ^ iB^ertcris « do- 
biom BOO cril, qplB id qood Hint fforunive ea« 
; As toqoe rcpetilom ib Us Id TO- 

•Ker alterias 




.^ . .de tdbo Beqiamio 

et oppidio Jodav Gisebdii fait, qn« a BMwnii 
caput, atm pirftiboa atds T aisom Ciiidaowo* 
migradC a quibus ob atudta kipMinimis Jeroe»- 
lyoum. a Gamattde fire duotksuno. oojos Locae 
nMamit« eradiios esLCom aoten ioterfaiiwt 
ned martfds Stcfibaai. et occeplisa peaUftoe 
leoKili apisudia, adpersegof ins tm qoi liiriato 
credkleraoft, D^maseom Bergeret, rerdatieae 
compolsMs ad ideoi,qii« in Aotibus ApostdonMO 
scrOiitur, io vas eiectioois de prmomtem trM»- 
laluft eO^cornqoe prittiim ad prrdicdiottem eioB 
Serdus Pauloa praouDsui cypn €rodi4isid,ab e(v 
qood eumCbrisU iidd !4ibegerat, aoriiios eat no> 

men Podus I «t i«Micio dbi Baraaba, moiiii orii- 
bua peragralis, revertesMiue JeroMr»im« a Pt- 
tro. Jaouboqoe d JoaMie . geUium apodoli 
ordioalar. Et quia io Adibos Aposldarom nte- 
niftsime de ejus contenatione acriplnm eit, boc 
taotoB dkam, «uod post p aasi o o em Ooodot vi* 
gcsirao qoioto aooo, id est, seeundo Neraoia, eo 
?■?»*?" *^ •'^••^ procorator Joda!« soocesdt 
Febd^ Aooum vbMstos orittitor, d ^-'majam bi 
libera wa o e o i costodia. adtecaai ludaew de ^ 
veoio Cbroti qiH>tidie d^Mitarit Sdeodum ao- 
ttm in uema satte(aoti««e (naedura Servois lok. 
perio rdMcalo. atfc in taota erumpeote aeeleto. 
quaoia de eo oarcaot hisWdg) Paulum a Kerone 
di m h som ^ at Braoddiom obristi io ocddeoUs 
quo(|ue partlbos peaedkoret. aicut Ipse sorifait io 
•ecoodaepidolaad TimotbwaB (eo tempore jmq 
ft p^sMu eat. de viocoUs dictat ei]isloUm)/bi 
prima owa s ati rf ac ti ooe aBOH) nibk alluit, aed 



dareliqiieruoc i noo els imputafrl Di*> 
niiuus aulem aubi affuit et eonforta«it oie« at 
per OM pfgdicado compteretur, et aodireiit noi- 
n^tfntes > ct Uberotaa som de ofe JeoM«. Moot* 



idkans. Et io inqiiftiboa, Ldieratos anas de 
ore leooia. Bt sUlla, Uberadt me Dmmoos ob 
omul opere oialo, d aahravit me io regoo« aoi 
cadeaie, ^ood adUod |M!MBDs sibi aeoUrd i[ 
oeivauolrrinm. Homdlo eadem epiatoia _.^ 
ndtorat. i^ eabo jam bnmolor. d teoipos i^ 
sdutknis mcc iosld. Hie ergo dedmo quarto 
NerooisaoBa nide m dte qoo Pdros, ftoms pro 
Cbristo capiteiniocabH,aepottHsque ttt io via 
ijatieosi, aooo pod pimionem Domini irigeaioM 
scylimo. ScdpabMUri ooaem ad leptem oodo- 
sias epistoias. ad ioioanos onam, ad Coriolbtoo 
duaa^ad («alaCas ooam, ad EpbMesios ooam. a4 
"^ " ad Cnlnsimars uoam. ad 

Pralevea ad rtisdnnioi 
_ Tito ooMi. PhileaMoU 
uoaou Epialola odea que fei^ir ad HdmciH. 
npn due eredltar« prapler alTb aenoodsqoe 

Td bnes evaogdbia joxu qnoidam.ad Cto- 
" apestoabodealBepisoopi. ooeoi 

Paob peopdo ordioMie ^ or* 
t od oette qoia Pauloa "nllrdrd 
' lOQOlor ioddiam aui annd 
ioj irtoc^lo ^ 




id esceoo do ^i ia dh art isi l m n . ot ao qm 
qoemar ifilpm fMMd loHdmo.eloqnoaiiM 
vertereotorlo <3rBcom, d banc cansam es«e , 
qood a ceteris Paoli epltf oils discrepare videator. 

Legont qddam d ol LaodtoeoseB, aed abt 

Ims exploditar. 



SANCn fflERONYlkr. 



Lt 



^dfiBf ti CaUl0ffO;KnploroiD eodeaacUcorom. 

JKobusy qai appellatur frater DomiDi , cogno- 
■eoto jDstus; at iioiioulli eiisUnnant, Joseph, ex 
Ilia Biore; ut aatem inihi videtur, Marie Miroiis 
Datris Diimiui. ct^tis Joannes in I bro suo me- 
■ioJt, fijius. pott panionem Domioi, siaf <m ab 
ipostolis Jerosolymoriiin epUoopus or(lin«ita8. 
oran taotam scripsit epbtofam, gnx de sept em 
eaibolids eu t guse et ipsa ab alio qiiodam sub 
MBiDeejus edita asseritur, llc*;t p»ulaiim tem- 
pofe prooedenle obttouerit auGtoritatem. Bge- 
itfooi vldaus apostoUconim leinponim. in 
qanito coauneQtanorani llbru de Jaoooo ndrrans. 
at: Soscepit eccleslam Jerusolyms, post apo- 
*)loi.fraler Domini Jaoobux. oognomento Justus; 
anlti si lulilem Jacobi Tocat>anttir. Hie de uttro 
■Mrk satictus fait. Tinum et siceram non bibit, 
anem niiUam comedit, nunquam attonsiis est, 
nee vudm ongnento, nee usus balneo, huic soli 
lidtDiB erat ingredi Sancta sanctorum x slquidem 
vertibw ianeb noo ntebatur, s«>d lin<>ist soi usque 
iQ^ediebatur templnro : et fixis genibus, pro po- 
P«o deprecabalar, in tantum ut camelorum du- 
rtifiB traxisse ejus genua crederfntur. Dacttet 
diamnlta, qnsenuroerare lonnim est. S*><1 et 
Jotfpbos in vi^esiroo iibro Anti^uititum rtfert. 
rtCfeinfBs in sepliroo (I), mortuo Festo, qni Ju- 
team regebat , mfs^nm a Nerooe e^se successo- 
f*a ejos Albinam i qui cum necdum ad provin- 
eim perreiiisset . Ananas, inquit, ,iontilex ado> 
leseetis, Anaiii fiUiu de genere sacerdoiali, ac- 
ccpU occa^ione (2), concilium cougng^tvit . el 
gHDpeUens pnUice Jaoobum ut Cnri>ti'n; Dei 
iiandenegaret.cootradicentem lauidari ins^it; 
(|aicani praedpif^tifS d* pinn i t mpli , ronii-aciis 
cniribns, adhnc semivlTn's t^'ndens ad caelum m.i- 
Bbdioeret : Domine. ignofce eis i quod enini U- 
cant, Deeunt : fiili<inis fuste quo ud « vestimenta 
Otorqiifri solent. in cerebro percu^un inieriir. 
^dit item Josep^us. tants cum sanclitatis 
m<M,et celebritatis in populo, ut propter »jiis 
Bceem, crediium sit subrersam esse Jerosoiymam. 
Hie est df> quo p4ulu8 apostolus scribit ad Oala- 
tas. Aliom aatem apostolorum vidi neminein. 
^ Jacobmn fratrem Domini. Et Apostoioruru 
*<>per hoc crebrins Acta testantur. I'lv.mg^lium 
in^'^tquod appellator s'Cim'lum llebrxos, et 
1 me nnper in Grxcurn Latinumque sf-rmonem 
trtn*l«tnm est. quo et Orlgeiies saepe ut tnr, post 
^'^rreciionem Satvatohs refert : Dominus au- 



tem cum dedlsset sindonem senru sacerdoUs, ivit 
ad Jacobum et apparuit ei. Juraverat enim Jaco* 
bus se non comestumm p^mem ab ilia bora, qna 
biberat caiicem Domini, donee videret enm re* 
siirarntero a mortuis. Rursusqae post paululnm. 
Afferte, ait Dmninus, mensam et panem. Statim- 
que additur, Tnlit panem. et benedixit, ac tregit, 
et dedit Jacobo Justo, et dixit ei : Fraler ml . co« 
mede panem luum.quia resurrexit Filiun lioniiuis 
a dormientibus. Trigfnta itaqae annos Jrrosolymis 
rexit ecclesiam. id est. usque ad septimum Nero- 
nis annum, et Juxta templnm, ubi et prsecipititus 
fuf rat, sepuitus cst.Titulum usque aci ol)sidionem 
Titi et ultimam Hadrian! notissimum baliuit. Qui- 
dam e no>tris in monte Olivet! eum coiiditum pu- 
taut : sed Calsa eorum opinio est. 

^osdem ex CataloBO scriptomm ecetasiastiooran. 

Simon Pet rusfibnsJorc. provmcise Galilss. 
VIGO Bethsaida. frater Andreas apostoli, et prin- 
c»-ps apostolorum. post episcopal um Antioch»iiste 
ecclpsis, et prasdieationem dispersionis eorum qui 
de circumcblone cff diderant, in Ponto, Galatia. 
Cap|iadocia, Asia, el Bithynia, secundo Claudii 
anno ad expuguandum Simonem Magnm R* mam 
pergit, ibiqiie \igint! quinque annis cathedram 
sa<*erdotalem tenuit, usque ad ultimum annum 
Neroiiis. id est, decimum quartum. A quo et affixus 
cruci , martyrio coronalus est , capiie ad tf rram 
TCr^o, et in nublime pf dibus elevatis, anserens se 
iodigDum ut (>ic rmcifigeretur ut Dominus sous. 
Scri( sit duas epistolas , qn« Caliiolicse nominan- 
lur I quarum secunda a plerisque ejus esse nega- 
lur, pMpterstyli cum priore dissonantiam. S«d 
et Evangeliam juxia llarcuni, qui auditor ejus et 
iuterprc'' fuit, hnjus dicitur. Libri auteme quibus 
unus Actorum ejus Inscribilur. alius EvangHii, ter- 
tins Pnedicationis, quartus Apocaiypsifk, quintus 
Judicii. inter a^'Ocryphas Scripturas reputantur. 
Sepuitus homf in Vaticano, juxta Tiam Triuuipha- 
lem. toUus ur)>is veoeralioue celebratur. 



EJusdem ex Catalogo scriptomm eccIesiMticorum 

Judas frater Jacobi. parvam qnidem, qns de 
spplem catholicio est, epis'obm r^Iiuuit. Et quia de 
Iibro Enoch, qui apocry^hui e^t , in ea assumit 
testimonium, a plerisque r**jicitur: tamen au- 
cioritaiem vetu^tate jam et usu meruit, et inter 
Sandys Scripturas com}.utatur. * 



LIBER GENESIS, 



HEBRAICE BERESITH. 



I 



CAPUT PRniUM. 

De_BQiidi crealione. rerum creaUmm distinc- 
none H ornatu , d€t]ue liomiub rurniatioQe , cui 
wi>iecit Deus omnia quae creaverat. 

<• In priocipio crearit Dens < ca^Iuni et tei*- 
nm. 

2^«Ta aotem erat ioanis et Tacaa, et tc- 
JMw erant super fociein abyssi: etSpiritus 
.Do ferrbatur super aquns. 

5. Diiitque Beua: * Fiat lux. Et facta eat 

lax. 

• 

4. El Tidit Dais lucem quod essetbona: 
« ouial liicem a teuebris. 

5. Appellavltque luccni Diem, et tenebras 
^^octoD : factuiiique est Tespere et maoe. 

4ei anos. 

L!l?"* quoqae Deus : Fiat nrmanieotnin 

jnnMdioaquaruiii, et dividat aquas ab aquis. 

'• Et hat Deus firmamcntuin . divisitque 

»^aas qua* crant sub Drmaraeoto, ab bis ' 

J« eraot super Onnamealum. El factum est 

.to. 

8. A ocavilque Deus nrmamentum , Cslnm : 
« Bdam est ?espere et maoe , dies secun- 



9. Diiii Tero Deus: Coogreceotur aquae, 
j^iul»c»lofunt, Inlocum uoum:etapparcat 
f^- Et factum est ita.' 

*w. El Tocafit Deus aridara,* Terrara; 
«3ptgationcsque aquarum appellaTit Ma- 

'ii r '^"* ^^^ ®**®' bonum. 

««• Et ait : Germinet terra herbara riren- 
^« fancnlem fitemen, et liguum pomife- 
I^Jftoeoi friiotura ju\ta genus sunm , cuius 
fwo in senteUpw) sit super terram. Et fac- 
■B est lb. 

jl Et protulit terra herbara virentem, 
«naoiUni semen juxla genus suum, lignum- 
Jr"J'««fructum,ethabens unumquodque 
^J«ton seciindam spcdem suam. Et ?idit 
P^ quod esset bonum. 

^5. Et hdam est vcspere et mane, dies ter- 

I JiP*^* •°**™ ^^«" • F'«nt lominaria in 
jnjMjefflio ca4i , et di vidant diem ae noctem , 

« J"u!*^"*. ^* tempora , et dies et annos : 
»*• m locejnt m nrmamento celi , et iUu- 
."S^^m. Et focturo est ita. 
»•. rcdtqoe Deus duo lumioaria magna ; 

•t'lT^JLI £.!'?• '• ^^' *«• « Actor 14. 14. 
"•'*•«*»•«.—» Psalm. 135. 7. 5. 



luminare majus , ut pra^esset diet . et lomi« 
nare mmus , ut pra^esset nodi : et slellas. 

17. Et posuit eas in firmameoto cieli, at 
lucercnt super terram, 

18. et pra^essent did ac nocti, et divide- 
rent lucem ac teuebras. Et vidit Deus quod 
eAsel bonum. 

19. Et factum est Tespere et mane, dies 
^uartus. 

20. Dixit etiam Dens: Producant aquap 
reptile animas Ttvenlis, et Tolatile super ter- 
ram sub (irmamento csU. 

21. Creavitque Deus cete grandia, et om- 
nem animam Tiventem atque nsotabilem, 
quam produxerant aqua? in species suas, et 
orone Tolatile secundum genus suum. Et TidH 
Deus quod esset bonum. 

22. Benedixitque eis,dicens: Cresciteetmnl- 
tiplicamini , et replete aquas maris * aTesque 
multiplicentur super terram. 

25. Et factum est Tespere et mane, dies 
(juinius. 

24. Dixit quoque Dens: Producat terra ani- 
mam Yivenlem in genere suo, iumenta, et 
reptilia, et bestias terne secundum species 
suas. Fadumque esl ita. 

25. Et fecit Deus bestias terne juxta spe- 
cies snas, et jumenta, et omne lei tile terras 
in genere &uo. El ?idit Deus quod esset bo> 
num, 

26. et alt : Fadamos hominem * ad ima- 
ginem et similitudiuem nostram : et prosit 
pisdbus maris, et Tolalibbus ca^li , et bestiis , 
uni?ersa?que terne, onmique reptili quod mo- 
Tdur iu terra. 

27. Etcreavit Deus hominem ad imaginem 
snam : ' ad imaipnem Dei creafit ilium : i 
masculum et feminam crea?it eos. 

28. Benedixitque UUs Deus, et ait :^ Cres- 
dte et muidplicamini , et replete terram, et 
subjidte eam , et dominamini piscibus maris, 
et folatilibus c»li, et univer^u auimantibus 
qua? moventur super terram. 

29. Diiitqiie Deut : Ecoe dedi vobis oni- 
nem herbam afferentem semen super terram , 
et uni versa ligna qn« habent in semetipsis 
sementem generis sui," ut sint Tobis in es- 
cam: 

3<). Et cunctis animantibus t«rne , omniqae 
Tolucri cffii, et uniTerais qua moveutur in 

* Inf. S. I. d ». 6. 1. Cor. 11. 7. Col. 5. 10. ^ 
* Sap. X 2S. Ecdi. 17. 1. — "Matt. 19. 4. — « Infra 
8. 17. eta. f. — " Infra 9. S. 

i 



UBCll GENESIS. 



terra , et in qtiibos est anima Tivcns, ut ha- 
beant ad Toscenduni. Et factum est ita. 

51.* Viditqiie Deus ctincta qua? fcccrat: 
et erabt valde bona. Et factum est Tespere 
et uiaoef dies se&tus. 

CAPUT n 

Deus complete sex diebus oplficlo, ^eptimo qnle- 
vil. ciil et )H>nedix(l : liomiiieni in paradi'^um 
Tanis art>oril>n^ friicliferis . ac flumiuiJus iasi- 
gnitiiiii posidt, ciii Ilev.im exi|>iins contain 
adjutoriumfoniiavit. ac inatrimoniuui in>t.tuit. 



1 . Igltur perfocU sunt caeli et terra , 1 1 om- 
Dis ornatus eoruni. 

2. Coniplevil(iiie Dens die septimo opus 
siium quod fererat , et ' requievit die sepUmo 
ab nai versa oi>ere qiioct palrarat. 

5. El benedivit diei sepllmo , et sflnctiflc^- 
ft'tiUnm; quia iiiipsoeessaveratabomni opere 
sno quod crcavit Dousnt faceret. 

4. I t» ^uut penerattones crrii et terra?, 
qoando create sunt , in die quo fecit Doniinus 
Deus ca'liini et ten-am : 

5, et omne \irRTritniii agri anteqnam orirc- 
tur in terra, oinnonique herbam repionis 
prnuquam perminaret : ooa enini phieral Do- 
minus Dens su|)er tcrram , et homo non ewt 
qui operarclur terraiw : 

A. sed tons a^cemicbat e torra, irripans 
nnirersaai superlWem twrae. 

7- Forma vit igilur DomiifHS Dcts liondTieni* 
de Hmt terra? , et m-cplravit m fariem ejus 
spiraciilum vita? , et » faetus est botno iu ani- 
mam viTentera. 

8. Ptentaverat antem Dominns Dews para- 
disum Tolupt )tis a pHndpio : iu quo po«uit' 
bomiuem quern fhrmaverat. 

9. Produiitque Dominus Deus de hnmo 
omDeSignum pfdchrura fisn, et ad vescen- 
dmn sn ve : li{^irai etiam Tita* iu medio pa- 
radi i , Hgnmnqtie scientia' lM>ni et ntali. 

10. Et llu^ius epredieltatur dc loco vohqv- 
tatis ad hripaiMhim paradisnm , qm inde di- 
fiditar in quatnor epita* 

ft. Nmiieo' uni Phison : ipse est qm ch*- 
cnit onmem terram Ilcvilath, ubi misdtor 
lurum : 

12. et aumm terra? iUffn optfmmn est : \hi 
ioTenitHT bdeUim», at Ibpf^ oaitftimis. 

15* El ooavn- llavti seeimdi' Aehon : ipse 
est qui circumit omneui termm ^tfiiopiap. 

14. Ntmewvero rtomluis tertii. T>^s: 
ipse Tadit coHtra Assyrhw. Flftvitis autem 
quartus , ipse esti BnptirXW;. 

12r. Tniit ciipa Dmoioiis BeiH ttwirinfm>. 
ct poitiil cum in poradisO'foUipM^, nt ope^ 
aretar ei cnslodirpt iltam : 

16;. PraK)epik|tieeldfcei»:'EkaHial BgAd 
paradisi comede. 

13. Deligm' antem sdeatlafbiNtf et mali 
ne €4imeria»;ipi quBWJWiqiWi anJm ifieoome- 
defWo eo> morto morism. 

M. BiiiciqiMifM Bomiims^Ilent: IVoiresf 
boonm CMse hominem solam : fociamut el* 
a<ywtori— wwilisiltii 

i9. fftofiMtfs- igtoi^ Wmim» That , Str 



humo cuQctis animantibus terra? , et aniTersia 
volatilibus ca?li, adduxit ea ad Adam, ut 
Tid ret quid Tocaret ea : omne eoim quod 
Tocavit Adam anima? Tivcatis , ipsum est no- 
men eju& 

20. Appelhfitqna Adam nominibos sais 
cuocta ammantta, et universa volatilia ca^li, 
et ouincs bcstius terra»; Ada? >ero non invc- 
niet)atur adjutor sia.ilis ejus. 

21. Immisit ergo Dominus Deus soporen 
in Adam : cumque obdormisset , tulit unam db 
costis ejus, ct rcplcvil r4nrneni proca. 

22. Et apdificavit Dori.iuus Deus costnni , 
quam tulcrat de Adam, in raulierem : et ad • 
auxit earn ad Adam. 

25. Dixitque Adam:* Hoc nunc, o^ ei 
ossilms meis , ct c^ro de carne njea : ha^c to 
cabitiir \ iraoo, quonieiii dc viro sumpta est! 

24. * Qnamobrem rclinquel liomo p lirm 
saum, et matrem, et adha^rebit uxori sua? : 
> ct eruQt duo in came ma^ 

2o. Erat autem utorqne nudus, Adam 
scilleet et uxor ejus r et noa erabesrebant. 

CAPUT ra. 



•Ecdl.Sei21.Mire:7. 
17. Deut. 5. 14k. Ilafat.4r4. 
«Bccll.i4. S5. 



Serjietitis astiitia primi piimie s iVi prose^pC^im 
transgreiiiuntur ; Mi>s>>ijs oibi proiniltiturjai-* 
que indicia siitguii^ ytthiiM, o paradUo pellanlur. 

1 . Sed et serpens erat caflidior cunctis ani- 
mantibus terra? otUT fecrrat Dominus Deu&. 
Qui dixit ad mulierein : Cur pra?cepit Tobis 
Deus ut non comedcrctis de omni ligoo pa> 
radisir 

2. Coi respondit mnlicr : De fhicla ligao- 
mm, qua* sunt in paradiso, Tescimiw : 

5. de frocta vcro lipni, quod est in me 
dio paradisi, praecepit nobis Deus nc come 
deremus, et ne tangercmus illud, ne forte 
moriamur. 

4. Dftit autem serpens ad mulierem : * Nc- 
quaquam morte moriemini. 

5. Scit enim Deus quod in quocamqne die 
oomederitis ex eo, aperientur oculi Tcstri ; 
eteritis sicut dii, scicntes l>onum et ma 
lum. 

6. Tidit igilnr muBer quod bonnm essoi 
lignum ad teseendom, et pulcbrum ocolis, 
aspeettiqne delect bile: et tulit de fructu iW 
litw, et * comedit; dedltqae f iro suo , qpi e»- 
m«dit'. 

7. Et aperti smit ocnit amborum : cumque 
cognovissent se es e nudos, ooDsoeront folia 
Ticss, et fccemnt sib! perizomata. 

8. Et cum amHssent Tocem Domini Dei 
dttamNilRitfs in paradiso ad auram post omv 
ridiem, abtcondit se Adam et uxor eraa^ at 
facie Domini Dd in medio Ifgtii paradm. 

91 TocMftqneDoitdims Deus Adam, et diaul* 
ei : Ubi es? 

IC. Qtri aft : Tocem ttaam aadtVi in para, 
diao : et dimif , eo quod ondbs essen, ei 
absflMtdi ' lue* 

f r. Cut dHdt : QHs entta indlcavit UH* 
quod nudns e^sea, ntsf qaod ex lignode 9110 
prgegperam- tftf necomederes, comedltti? 

12. Dixitqpe.Adam: Malaap, qaaa» dadW 

saif.elSr. •fcSsr. rr.9: — *<litt l^ilT Han- '0(7.Mi^ 
— M-ear. !•. 43* — I a. SI— '». CoiLlLIK.— <acor^H.«. — •BcBlk. 

1 28. SS. t Tim. 2. a. 



LIBER GENESIS. 



m^ flOd»B> dedit mihi de itgrno, et co- 
laedi. 

1^ £t dliH Domions Dout ad mulierem : 
Qaare boc fecisti? Quae respondit : Serpent 
(feceptt me » el co/nedk 

14. Et ait Doruittus Dciis ad serpentem: 
Qnia fecisii hoc, nialediotus e» inter amuie 
annaBlia et bestia» terras ; saper pectus 
tamm gradieris, et terrain comedcs conctis 
<fiitaaTilaR tue. 

13. Iflinaicitia» pooMii inter te et nmlie- 
rem^ et semen (uum et semen illius : ipsa 
oooteret caput tuoni, et tii insidiaberis calca* 
oeo ejus. 

16. Nulieri quoqne dixit : BlullipUcabo 
cramoas tuas, et conceptas tnos : in do- 
lore paries riHos, et sub viri potestate eris, « 
et ipse dominabitiu* tui. 

f7. Ade Tero dKit : Quia andlsti focem 
ntons tmp, et comedisti de Irgno, ex qtm 
praraeperam til>i ne cnmederes, msledicta 
terra \a opere tuo : in laboribus comedes ex 
fa cnoctis diebus siiss tua&. 

f», Spvoae et tribiilos germinabit tibi, et 
foaedes herbim terne. 

f9. In sodore vultua tutTesccrfs pane, do- 
wee rerertaris in terra m de qua smnptus es : 
<^ polvls es, et In pulverem rcTerterfs. 

-^ Et vocafil Adam nomen uxnris sua?, 
Hera : eo qnod mater esset cunctorum Ti- 



21. FecH qnoque Dominn? Dens Ada> et 
asori ejta tunicas pelliceas, et induit eos : 

22. €t all : Ecce Ad-im quasi nnns ex no- 
bis foctos est, sciens bonnm et malum: mmc 
erfto oe Ibrte mittat mamtm sn^tm , et nimat 
€ti»n ds ligno ffta», et comedat, et fivat in 
stemotn. 

21. Et emisH earn Dominns Dens de pa- 
radboTotupCatfs, nt operareCur terram, de 
(pa somptiis est. 

24. Qecitqoe Adam r et coUocarit ante pa- 
rsdinun yolnptatis Cherubim, et flammenm 
rtnttam a tone Tersatilem, ad eostodfendam 
Tiam Hgfll nt»» 

CAPUT IV. 

Adai ex Hera gignit Cain et Abel : impfns Cain 
piMR JAel rratren oeefctit : et a Beo panitas. 
ac profugnt vitam a^ns* Henoch gennit : sed 
€t Adam Setli generavti , coi natua «st Enos. 

f. Adannyero cognoTft uxorem suam He- 
tam : mat concepit et peperit Cain « dieens : 
Ponett boiidbem per Denm. 

2. Rarsomqne peperit fratrem eins Abel. 
Mt aatem Abel pastor OTiiBin, etCaia agri- 



S. Pacfnni est aofem post mnHos dies at 
oflerrrt Cain de frnetttnis terne mnnera Do- 



4, Ahct* ^oqne oMnfit de priroogeoitfs 
vrff» wtA, et die adf pibus eomm : et respexit 
Dointiioa ad Abd« et ad munera eins. 

SL. Ad Cain Tero» et ad mnoera imns » non 
m p eil t : iratnsqne est Cain Tefaementer» 
jC «McHtt TQltiis e)ps. 

f. Dixitqiie Donrinns ad enm : Qqare {ra- 
tal flif el ear CfmcfdR ftdea toi? 

« I omt. 14. St.-. nittk fr. 4 



I 7. Nonnc, si bene e|»ris, rocipies: iii| 
autem male, sintiiii iu forUMi^ pcccaluia 
aderit? sed ^t;b la eril rppetitas ejuii, cl ta 
domioaberis ilUu.s. 

8. Dixitque (Jain ad Abel fraSrcin suum 
Egrediamur forasw Cimique essent in agro 
consurrexit Cain adfersus fratrem suuat 
At)cl, et * interfecit eunh. 

9. Et ait Dominus ad Cain : Ubi est Abel 
fratcr tuus? Qui respondit : Ne?cio : nuui 
custos fratris nici sum ego ? 

iO. Dixitque ad eum: Quid feciftti? Tox 
sanguinis fratris tui elamat ad me de terra. 

1 1 . Nunc igitur maledictus eris super ter* 
ram, qua? aperuit os suum, ei susccpit san* 
guinem fratris tui de manu tun. 

12. Cum operatus fueris earn, non daUt 
tibi fructus suos : Tagus et profugus eria 
super terram. 

15. Dixitque Cain ad Dominum: Major est 
iniquitas mea, (]aam ut veniam raerear. 

14. Ecce ejicis me hodie a facie terrae, et 
a facie tua abscondar, et ero ragns et pn)Ai- 
gus in terra : omnia igitur qui iii?enerit me, 
occidet me. 

f5. Dixitque ei Dominus : Neqoaqnam 
ita fiet: sed omnisqui Occident Cain, sep- 
tuplum punietur. Posuitque Dominns Cain 
signum, ut non ioterficeret eum onmis qui 
invenisset eum. 

10. Egressusqne Cain a fade Domini, lia- 
bitavit profngtts in terra ad orientBlem pla* 
gam Eden. 

17. Cognovit autem Cain uxorem suarn^ 
quas concepit « et peperit Henoch ; et a?difl- 
cafit ci?it tern, Tocavitque nomen ejus ei 
nomine Hlii sni, Henocli. 

18. Porro Henoch genuit Irad, et Irad 
genuit Matiael, et Alwiael genuit Matbu- 
sael, et Mathusael genuU Lamech. 

19. Qui accepit duas uxores, nomen oii 
Ada , et nomen alter! SeHa. 

20. Genuitque Ada labels qui fuH pater 
habitantium in tentoriis, atque pastomm^ 

21. Et nomen fratris ejfm IuemI : ipse ftdt 
pater canentium cithara et organo. 

22. Sella quoqne genmt Tubalcafai, qni 
fuit malleator et Cil)er in cuneta opera aeria 
et ferri. Soror Tero Tobalcain, Noemau 

25. Dixitque Lamech njoritNis sais Adas* 
et S^Uie : Andite yocem mcara , uxores 
Lamech ; auscultate sermonem meom: qacK 
m'am occidi Ttmra in tuUhb meiun^ et ado- 
leieentohuD in Byoremmeom. 

24. Septnplum uUio dabiiur de Calne de 
Laneeh yero sepluagies septiea. 

25. CognoTit quo^e adhnc Adam nxoreK 
suam : et peperit fibuor, yocavitqne noaoen 
ejus Setb, dkeiis : Posnit mUii Dens seiMft 
aiiud pro Abel» quem ooddit Cain* 

26. Sed etSetb aatua est fUmt, qiie»ye- 
cayit Enos : iste cospit iAveeave nemra Da- 

CAPUT Y. 

Teiitor genealogla Ade ae posteromniper Selirr 
mmkmm flhn laamiia ■aaw ad Not. 



II 



I. Hie est liber generationis Adam. In die 
•-Sapu f* %. ■a(l.8:3& f. Joan. S. 12; JuOtu 



LIBER GE1<CESIS. 



|na creavit Dfos bominem, ' ad simlllUidi- 
■em Dei fecit Qlum. 

2. Matcnlum et fomiiiani creaTit eos, cK 
benediiit illis : et tocbtU oomen eorura 
Adam , io die quo creati tuot. 

5. Vixit autcm Adam centum trigiota an- 
ms : et geouit ad imagfoem et similitadi- 
yem suam, Tocavilqae nomeii ejas Seth. 

4. Et ftcti sunt dies ' Adam, postquam 
jenuit Seth, octiagenti aoni : genuitque G- 
llos et filias. 

5. Et factum est omne tempus quod Tixit 
Adam, anni nongenti triginta, etmoiiuusest. 

6. Vixit qnoque Seth centum quinque an- 
nis, et genuit Enos. 

7. Yixitque Seth, postquam genuit Enos, 
octingeutis septem annis, genuitque filios et 
filias. 

8. Et facti sunt omnes dies Seth nongcn- 
toram duodecim annorum, et niortuusest. 

9. Viiit Yero Enos nonaginta annis, et ge- 
irait Cainan. 

10. Post cu|us ortum Tixit octingeutis 
quindecim pnnis, et gecnit filios et filias. 

11. Factique sunt omnes dies Enos non- 
genti quinque anni, et mortuus est. 

12. Vixit qnoque Cainan septuaginta an 
nis, et genuit Malaleel. 

15. Etfixit Cainan, postquam genuit Ma- 
laleel, octingeutis quadraginta annis, genuit- 
que Alios et filias. 

14. Et facti sunt omnes dies Calnao non- 
genti decern anni , et mortuus est. 

15. Vixit autem Malaleel sexaginta quin- 
que annis, et genoit lared. 

16. £t Tixit Malaleel, postquam genuit la- 
red, octingeutis triginta annis : et genuit 
Alios et filias. 

17. Et farti sunt omnes dies Malaleel oc- 
tingenti nonaginta quinque anni, et mor- 
tuus est. 

18. Mxitque Tared centum sexaginta duo- 
bus annis . et genuit Henoch. 

19. Et Tixit tared, postquam genuit He- 
noch, octingentis annis, et genuit filios et 
fUias. 

20. Et facti sunt omnes dies Tared non- 
genti sexaginta duo anni . et mortuus est. 

21. Porro Ilenoch Tixit sexaginta quinque 
annis , et genuit Mathusalam. 

29. Et ambulavit Henoch cum Deo : * et 
Tixit, postquam genuit Mathusalam, trecentis 
annii, et genuit Alios et filias. 

25. Et facti sunt omnes dies Henoch tre- 
centi seiaginta c]uinque anni. 

24. AmuulaTitque cum Deo, et nonap- 
paruit : quia tulit eum Deus. 

25. Vixit quoque Mathusala centum octo- 
ginta septem annfs , et genuit Lamech. 

26. Et Tixit Mathusala, postquam genuit 
Lamech, septingentis octogiota ducrinis an- 
nit, et genuit niios et filias. 

27. Et facti sunt omnes dies Mathusala 
DOQgenti sexaginta noTem anni, etmortuua 

28. Vixit antcm Lamech centum octogin- 
ta duobus annis, et genuit filium: 

* Sup. f . 27. Infr. 9. 6. Sap. 2. 23. Ecd 17. 1.— 
* i Par. I. f . -. • EcclL 44. 16. U^r. II. & 



29. TociffUiae oomen ejos Noe» dleena i 
Iste consolalMtur ooi ab operibjs et laliori* 
bus manuum nostranun, in terra cui male- 
dixit T>ominus. 

50. Vixitque Lamech, postquam genuit 
Noe, quiugentis nonaginta quiuque aimis 
et genuit Alios et filias. 

51. Et lacli sunt omnes dies Lamech, sep- 
tingenti septunginta septem auni, et iiior> 
tuns est. Koe Tero, cum quingentorum esact 
annorum, genuit Sem, Cham, et Japheth. 

CAPUT VL 

lloniinb peccata faere diluvii causa ; Noe tameB 
Justus ioveotUA est . cui area fabricanda mauda* 
tur. in qiia ipse ct cuuetorum aDimantium ge- 
nera serventur. 

* 

4 . Cumque coppissent homines multipUcari 
super terram, et filias procre assent, 

2. Tidentes filii Dei filias homiuum quod 
essent pulcbrae, acceperuut sibi uxores ei 
oomibus, quas elegerant. 

5. Dixitque Dt^ : ^ion permanebit spi> 
ritus mens in l.omine in a^ternum, quia 
caro est : emntque dies iUius centum ri- 
gintiitnnorum. 

4. Gigantes autem erant super terrain 
in diebus illis. Postqunm enim ingressi sunt 
filii Dei ad filias homiuum, illa*que genne- 
runt, isti sunt potentes a sa^mlo Tin famod. 

5. Videns autem Deus quid multa ma- 
litia honiinura esset in terra, et , * concta 
cogitatio cordis intenta esset ad malum omni 
tempore, 

a. pcpniloit eum quod hominem fedsset iu 
terra. Kt tactusdolore cordis intrinsecus, 

7. Delebo, inquit, |iominem, qnem creaTi,. 
a faide (erne, ab tiomine usque ad animan- 
tia , a reptili usque ad Tolucres csli : pee- 
nitet enim me fecisse eos. 

8. Noe Tero iuTcnit gratiam coram Do- 
mino. 

9. Hs sunt generaUones Noe : * Noe Tir 
Justus atque perfectus fuit io generatiouibus 
suis . cum Deo ambulaTit. 

iO. Et genuit tres filios, Sem, Cham » et 
Japheth. 

1 1 . Corropta est autem terra coram Deo, 
et repleti est iniquitate. 

12. Cumque Tidisset Deus terram esae 
comiptaro j omnis quippe caro corruperat 
Tiam i>uam super terram), 

15. dixit ad Noe : Finis unlTcrsae camis 
Tenit coram me : repleta est terra iniquitate a 
facie eorum, et ego disperdam e«s cum terra. 

14. Fac tibi arcam de lignis lapTigatis : 
mansiunculas in area fades, et bitonune U- 
nies intrinsecus et extrinsecus. 

15. Et sic fades eam: Trecentorum cn- 
bilorum erit lougitudo arcap, quinouaginta 
cubitonim latitudo, et triginta cubitomm 
altitudo illius. 

16. Fenestram in area fades, et in ca- 
bito consummabb summitalem ejus : ostium 
autem arcip pones ex latere : deorsum, cce- 
nacula , et tnstega fades in ca. 

17. Ecce ego adducam aquas diluTii ni- 

< Int 8. 21. Matt. 18w 19. — > EodL 44. IT. 



LIBER GE79ESIS. 



per lerrajD, ol interfYdtm omoem carnem, 
io qoa tpiritus vitaj est subter ca'lum : uni- 
tersa ooae in terra sunt, ctinsumcntiir. 

18. Ponaoique fcediis roeum t( cum : et fn- 
fredierU arcaiu tu, et tilii tui, uxor im, 
et oxoref lllioruni tuomm , tecum. 

19. Et ex cunctis animantibus nniTersa? 
eamifl biua ioducet in arcam, nt Tivant 
tecom : niascolioi sexus et feminini. 

ao. DeToIucribus juxta genus suum, et 
de jomentis in genere suo, et ex omni rep- 
^ temp secundum genus suum : bina de oin- 
odns ingredientur tecum, ut possint tivere. 

21. Toltes igitur tecum ex omnibus escis, 
qos mandi possnnt, et comportabis apnd te : 
et emnt tam tibt, quam illisin cibum. 

32. Fecit igitur Noe omnia quae prsce- 
perat ini I>eiis. 

CAPUT vir. 

tngrrmo Noe cum suis in arcam. ttatlm aqua 
omniofn montiiim cacumiiia 150 diobus &upe- 
raviC. reiiquaque animautia suhiuersit. 

fl. Diiitcine Dominus ad euro: Ingredere 
to, et oronk domus tua , in arcam : te enim * 
Tidi jastum coram me in generatlone hac. 

2. £x oomibus animantibus muodis tolle 
tepteoa et fteptena, masculum et feniinam : 
de aniiiiaotilMJS rero immundis duo et duo, 
loasciilaai et feminam. 

3. Sed et de Tolatilibus csli septena et 
iepteiia« masculum ei feminam : ut salte- 
tnr seinea super faciem universal terrae. 

4. Adbuc enim, et post dies septem ego 
ploam saper terram quadraginta diebus et 
qoadragintJ noctibus : et delebo omnem 
fobstantiam, quam feci, de superficie terrie. 

5. Fecit ergo Noe omnia qaas mandaverat 
d Doniinus. 

6. Eratqoe sexcentorum annorum quando 
filorii aqa£ inundaverunt super terram. 

7. Et * iogressos est Noe et (ilii ejus, 
uxor ejas et uxoret filiomm ejus com eo, 
in arcam profHer aquas diluvii. 

8. De aniroantibuN quoqiie roundis et iro- 
mnodii, et de Tolucribus; et ex omni quod 
mofctor super terram, 

9. duo et duo ingressa snnt ad Noe in ar- 
ea m, masculus et femina, sicut preceperat 
Dominus Noe. 

f 0. Cumque transissent septem dies , aqua; 
iSufii hmndaTerunt super terram. 

fl. Anoo sexcentcsinu) tite Noe, roense 
tecaodov sepliroodecimo die mensis, rupti 
fuot omoes fontes abyssi magns, et cata- 
racts cdi aperts sunt : 

IS. et ftcta est pluTia super terram qua- 
iraginta dlelms et quadraginta noctilNis. 

IS. In artlculo diei ifiius Ingressus est 
Koe* etSem, et Cham, et Japhetb, filii 
ejus } mor ilKus, et tres uxore^ nK^'um ejus 
tUB eis, in arcam ; 

14. fi|Mi et omoe animal secimdum genus 
sBom, omters quejnmenta in genere suo, et 
amne qoitd movetur suoer terram in genere 
aoo, cuncturoque TolalUe secundum genus 
unit eras afes, omnesque Tolucres, 

' Hebr. II. 7. 2 Pet. 2. 5.— * Matt. 24. 38. 
17.21. f Prt.S.20. 



15. inpresssp gnnt ad Noe io arcam, bina 
ct bina ex omni carne, in qua eratspiritus 
Yita*. 

16. Et qua? ingressa snnt, masculus et 
femina ex omni c.:rne introierunt, sicut 
pra?cep6r."^t ei Dens : et inclusit eum Do 
minus deforis. 

17. Faclumqne'est dtluvinm onadraginta 
diebus tuper terram : et multipiicalje sunt 
aquce, et eIe?aTemnt arcam in sublime a 
terra. 

18. Vehementer enim inundaTerunt : et 
omnia repleverunt in superficie terrs : porro 
urea feretialur super aquris. 

f 9. Et aqua? priSTaluerunt nimis super ter- 
ram ; opertique sunt omnes roontes excels! 
sub uni verso ca^lo. 

*iO. Quindccim cubitis allior fdit aqua su- 
per montes, quos operuerat. 

21. * Consumptaque est omnis caro qnao 
moYebatnr super terram , Tolucrnm , animan- 
tium, bestiarum, omniumque rrptilium, qua) 
replant super terram, nniyersi homines, 

22. et cunela , in quibus spiraculum yitas 
est in terra , mortua sunt. 

25. Et delevit omnem substantiam, quie 
erat super terram, ab homine usque ad 
pecus, tam reptile quam Tolucres exM : et 
deleta sunt de terra : remansit autem solus 
Noe, et qui cum co erant in area. 

24. Obtinueruntque aquae terram centum 
quinquaginta diebus. 

CAPUT vin. 

Imminiitl9paul<itiiiiaquisdiIuvil,post conri acco- 
lumhs f niissiunem, Noe cum universls qui in 
area continebaiitiir pfi;reditur; ft. aitari extruclo , 
offert Deo in ^raliarum actionem liolocaiMta , 
qiiibns placatis Deus promiUit nunquam delu- 
ceps fore diluvium. 

1. Recordalus autem Deus Noe, cnncto- 
rumqueauimantium, et omnium jumentorum, 
qu<T erunt cum eo in area, adduxit spiritum 
super terram , et imminuts sunt aquae. 

2. Et clau&i sunt fontes abyssi, et cataractae 
ca'li : et prohibilaf sunt pluviae de cielo. 

^ 5. Reversa*que sunt aqus de terra euntcs 
et I'edeuntes : et copperunt minui post cen- 
tum Quinquaginta di<-s. 

4. Kequievitque area mense septiroo, Ti- 
gesimo septimo die mensis, super montes 
Armenia?. 

5. At Tero aqu9B ibant et decrescebant us- 
qne ad decimum mensem : decimo enim 
mense, prima die mensis, apparuerunt ca- 
cumina montium. 

6. Cumque transissent quadraginta dies, 
aperiens Noe fenestram arcs, quam fecerat, 
dunisit corTum : 

7. qui egrediebntur, et non revertebatnr, 
dcnec siccarentnr aqua* super terram. 

8. Eniisit quoque colurobam post eum, ut 
▼tderet si jam cessassent aquae supor fadem 
terrae. 

9. QvuB cum non inyenisset ubi requiet* 
ceret pes ejus , reversa est ad eum in arcam: 
aquae eufm erant super universam terram t 

< Sap. 10. 4. Eccli. S9. SS. I Pet. S. 30. 



^ UBGft GEKESfS. 

wi l r wlHq Me mamini , et apprelwBsaiB iatalit 



Ib arcan. 

f 0. EipcctPlis autom nitra scptein dicbos 
ftliis, mrsnio dinoisit cnlombiiii ex area. 

11. At ilia Tcnit ;td eum ad Te^pe^a^l, 
portaos r mnm oHtx Tirentibus foUis in 
ore sao. lotellexit ergo Noe quod ccssassent 
aqiup 911] )or termm. 

12. F.TperiaritqueniirikiniiDasaeiiteai alios 
«)«« : et cniisU celombani , que noo est re- 
Tersa ultra ad eum. 

13. I^nttirsotrenicsiino primo anno, pH- 
JBO meui^f, prima die men&is, imtninuts 
sunt aqn^ super terr^m : et aperiens Noe 
lectomarca^, aspeiit, Tiditqaeqwid^isiccata 
€aset snperiicies lerrs . 

U. Men*^e seciindo, <;pptiiiio «t figesimo 
Se mensis, arefada est terra. 
f5. Locutus e^t aotesi Bems ad Noe, di- 



16. Eg r c tl e i e de area , tu et iiN«r too , ttad 
toi el BiDres Glinntm tooruni lecuni. 

t7. Cuncl.i luininulia qnap stiirt ppnd ie, 
«x oiond caroe, tfini r.\ volatUibus quam in 
bestiis et univer i.> reptilibus, qtue replant 
taper terram, edar tenmi* et iiiffredimini 
Buper terrain : * crescile et inultipttcaMtQi 
«up<T earn. 

<K. Eijressns est erco Noe, et filii ejus: 
uxor illiiis, et uxores liliorun] ejus, cumeo. 

19. Sed «t omnia aaunantia , juaienta , et 
reptilla qua? rertant super terrain* secundum 
gemis sin»m , rgressa suntde rrca. 

2(>. jtdificavit antem Noe allare Domino : 
et toll('ii!» de <unclis peroribus et ' olucribus 
nrandis , obtuKt holocau.^ta sup' r altare. 

21. Odoratu«que e&t Dominus odorrm 
snavitatis , et ait : Nequaquam ultra male- 
difvira terne propter homines : * cem^^ eniiii 
et cogitatio hmnani cordis in malum prona 
sunt ab adolescentia sua : non igitnr ultra 
pcrrntiam omnem aoimam Tiventem sicnt 
feci. 

22. Cmietis diebns terr.T, serocntis et 
messis, fricm et le^tiis, «?stas et hiems, nox 
et dies, non requiescent. 

CAPUT IX. 

De«s5oe ac filii^ rjiis beiitvlicit. cunri.iqne anl- 
maiili.i ntia cum |»iscihus In crt»uin lril>uit . pro- 
hihito tann'ii illis sanfnme : r< das iiUer IVum 
«l boiuitirs. i}f non iodurendis ampliiis aquis 
diluvii.ir de firm.i'Tir. Noeebriniii rjdent fiiiiis 
Cham . in Chanaan fiiio oiaiedicitur : Sem vero 
et Japhelh benedicuntur. 

1. Benedixitqne Deus Noe et (Hlis ejus. Et 
dixit ad eos : ' Crescite , et multiphcamini , 
et replete terram. 

2. Et terror Tester ac tremor sft snper 
cuncti rnimalia terra*, et super omnes fo- 
bcres Cipli , cum uniyersis quap morentur su- 
per terram : omnes pisces maris manui Tes- 
tr» traditi sunt. 

5. Et onme, quod fnoretor et vlrit, * eril 
fobis in dbum : quasi olera virentia tradidi 
YoMs omnia ; 



4. * exeeptOf qi«od emvem rmuaaufvlDe 
non comedetis* 

3. Sanguinem enin aniniantm Testi:afiiii7 
requirani de aiaou oundarum liesliaruin: 
et de manu liominis , de m nu vl i et fratris 
ejus, requir.m animani hominis. 

6. * Quicunque efTuderit bun anum san 
guiaem, fuadcUur sangiiis Ulius: ad imagi- 
nem quippe Dei factus est tiomo. 

7. * Vos auteiB crescite et multiplic^mini » 
et ingredimiiii super terram , et ia^ilete 
cam. 

5. fire quoqoe dixit Bens ad ISoc, et ad 
fDios ejus cum eo : 

9. Lcce ego statuam pactum mivra ¥oUs- 
cum , et cum semine Te^tro posi vos : 

10. et ad omnem animam TivciUcm, qoa& 
est Tobiscuui, tam in Tolucribu.v quam inJD- 

roentis et lecudibus terra* cunctifi, qua? egressa 
suntde ?rca , el uniTersis bestiis terne. 

a.* Statuam pactum meum Tobisconi , el 
nequaoaam ultra interfkietur omnis rara 
^quis diluvii, neqoe erit deioceps diluuum 
dissipans terram. 

12. Dixitque Deus: Hoc si^rmim fcrdpria 
quod do inter me et tos, et ad omnem ani- 
luam viTentem , qu» est vobiscum in genera- 
tiones sempitemas : 

fS.'arcum menm ponam in nnbibos, et 
erit signum fa^deris inter me et inter ter- 
ram. 

14. Cumqne olidnxero nnbilms cslum^ 
apparel)it arcus mens in nubitms: 

-15. et recordal)or ftrderis mei Tobtscuni, 
et cum omni anima Tifenle quae tarnem 
Tejretit : et non enint ultra aqua* diluvii cd 
delendum unitersam carnem. 

16. » ntque arcus in nubibus, et Tidetxi il- 
luni, et recordabor fcpderis sempiierui quod 
pactum est inter Deum et omnem aoimsm 
viventem uniferss carnis qua? est super ter- 
ram. 

t7. Dixitgue Deus ad Noe: Hoc erit sig- 
nom fcedens, quod constitui inter me et 
omnem carnem super terram. 

t8. Erant ergo filii Noe, quiegressi sunt 
de area, Sem, Cham, et .Kfphcth: porro 
Cham ipse est pater Chanaan. 

i9. Tres isti filii sunt Noo: et ab his dis- 
semin:>tum est omne genus bominimi super 
uniTersam terram. 

»>. Crppitoue Noe Tfr agricdla exercer^ 
terrf m . et ptantavit Tineam. 

21. Biliensque Timrni inebnatus est,ctna- 
datus in tabeniaculo sno. 

22. Quod cum Tidisset Cham T«ter Cha- 
naan, verenda scilicet patris sui esse nudata» 
nuntiavit dnobos fratribns suis forrs. 

25. At fero Semet Japbelb paHmm trope- 
•nerunt huroeris suis , et incedentes retror- 
sum , operuerunt terenda patris sui ; facies- 
qae eorran aversa? erant, et patris Tirflia noo 
Tiderunt. 

24. Erigflans autem Noe ex Tino , cum dt« 
diciswt ouap fpcerat eiDltns suns minor, 

25. ait : Maledictus Chanaan, serrus ser- 
Tomm -erit fratribns sms. 



• Sop. f . 82. 2S. mfr. •. I. Ih — « Sop. 6. 5. * Lcr. 17. »4. — « Mafth, 26 SX Anoc IS. Itt. 
Matt. 15. 19 --Sup. I. ». J«. et 8. 17. -*^* Sap. - • Sop. <. 2S.^ 8. Tl. --ilw. «. tf^. fijdL. 



LIBER <iE^'E»S. 



L Dixttqve? Bcnediotvs i)oii]iaiif J}j5us 

1^ sit ChMia«n «Qmi« ^jns. 

ST. Dflalet Beus Japheth.« et habiiet in ta- 

benacalis Sivn, mtfiae ChanaaQ semis «jiis. 

28. Viiitauteni TS'oe post dUuTtum treceo- 

ts ffuinqaaginla Mims. 

6, £t ioBpleti sunt ODioes dies ejas Don- 
gMtanmi quin^iBginta afinonun z et inor- 
taBs«st. 

CAPirr X. 

<3eoealD|*U rtliorum Noe, a quibvs divlfiSD mnt 
scales 4H»6t ilUuviiuu, -et oru oinues mortalei*. 

f. Hie * snot gener-Uooes Glioniin Noe^ 
Sem, Cham, et Japhelh; jiatique sunt £is 
ffil post diluvrnm. 

5. Filii Japheth : Gomer, et Magog, et Mn- 
iat, et Javan, et Thuba), et Mo£oc^ et Tbiras. 

3. Porro mii Gooier : Ascenez, et Kiphaib, 
etTiM^nniui. 

A. Filii auteni Jataji : lEIisa et Tbarsts^ 
Otthim et Dodanim. 

S. Ab his diTiss sunt insula? .gentium in re- 
gMoibiis suis: unnsquisque secundum Un> 
pnun >'uam et Camilias suas in uatioiilbus sin's. 

S. Filii antem Cbam : Chus , ct SIcsraiui , 
et Pfauth« et ( hitnaan. 

7. Filii Chus : Saba , et He^ila , et 5abatba , 
etReffma, et Sabatacha. Filii Regma : Saba 
eCDadan. 

S« Porro Chus gcnuit jSemrod : ipse cocpit 
esse potens in terra , 

9. et emt robustus Tenator coram Tkimino. 
Ob hoc eiifK proverbium : Quasi ISemrod 
nitmstas Tenator eoram Domino. 

10. Fuitautem principium rr'gnl ^"us Bn- 
bytoo, ct AraCb, et Actiad^ et Clialaunc^ in 
iRTa Sennaar. 

1 1 . De lerra iUa eOTessos est Assnr , et a?di- 
icavit ^taiTen, et platens dvitatis, et Cbale. 

f2. Resen qnoqoe inter ^'inlTen et Cbale : 
hsc est ciTitas magnn. 

13. At Tero Mesniim genuH Ludim, et 
Anamijo , et Lnabim, !S cpthnfm . 

I4.et Phetmsim, et CftaSluim: dcquibns 
egresa snnt PhTtistiim et Capthtorim. 

45. Chansan antem genult Sidonem primo- 
genitain sunnn , lletharom, 

1^. eiiebasanus, et Amorrhu^um, Gerge- 



17. HeTjeufn , ei Aracapum: Sinanim, 
48. et Aradiuro^ Samarsenm, ct Araa- 
0»iiffi : et post bsc disseminati sunt popnil 
ChaoanaEorom. 

If. Farfii|»ie snnt termini Cbanaan venien- 
CSnis aSidooe fVeraram nsqoe Gazam , donee 
iogrediaris Sodomam et Gomorrfaam, et 
Aannam , et S<^)oiin, usque Lesa. 

20. Hi sunt filTt Chnm iu cogontionibus, et 
fiiprii , et ^eBecatioBOios , itenisque ct geo- 

iBSSMnS. 

21. De Sere qooque mfti smit, patre om- 
oIbiii ffliorom net>er, fratre Japheth majore. 

22. Filii Sem : > ^am et Assur, et Arpha- 
lad , et f.jid^ et AraoA. 

2S. fl&i A ran: Ui« «t Hal , «t iGetbtr. et 
Mes. 

• « F«r. I A. — '4 F.ir. !. 17. 



24. AtverA Arphaxad jeaiUt Sale, de quo 
orios est lieber. 

23. Natique sunt Heber Tilii duo : .nomen 
Bui Phalcg , ^eo quod in 4iebus ^us difisa 
sit terra : et nomen fratris ejus Jeotan. 

26. Qui Jectan penult £knodad« ei Sc- 
leph , et Asarmoth, Jare , 

27. et Adurem , et Uzal , et Deda^ 
^. etEbaI,et Abimaol^Salia, 

29. et Ophir, et Ilcylln, etJohab: omnet 
isli, Jilii Jeotan. 

^0. Et facta est babit^tio eoimm'de Messa 
pergentibus usque Sepbar montem orieii ta- 
lent. 

5{. Isti niii Srm, secundutu cognationcs, 
etUnguas« et reg1oDes« in geiilibus suis. 

52. llm famitia; Noe junta 4)opidos el iiietio- 
ncs siias. Ab bis dmssB sunt gentes in terra 
post.dilu'viuBU 

CAPUT XL 

In tiirris BdbrU axlificatiQnf ^siiparbonm h«tm 
ac lii!f;iia eoDruiidltui*. Sem jgeuoalugia usquf* 
ad Abraham lexilur. 

ft 

• i, Erat aatem terru laTjii unius, * el ser- 
moitnm eorumdem. 

2. Cumque proliciscerentur de oriente, In- 
vcnerunt campum in terra Sennaar, ct ha- 
bitnTerunt in eo. 

3. Bixitque slter ad proximum .«uum : Ve- 
nite, facinmiis laleres, et coqunnnis cos 
igi)i. Haliuecuntque laterespro saiis , ct bitu- 
men pro ca«raento : 

4. et dixerunt : Veniie , fan raus nobis ci- 
vitatem,et lurrim; cujus culmcn perCiufj t 
ad ea*Ium: el celebremus nomen nostrum 
antequam dividamur in universas lori-ns. 

^ 5. Dcscendit antem Dominus , ul vidcret 
ciritatem et turrim, quara aidiliiabant filii 
Adam, 

6. et di\it: Ecce, unus est populiis,et 
umun labium omnflms: cnnperuritriue hoc 
facere, nee desistent a cQgitatiouibus suis, 
donee eas opcre compleant. 

7. Venftc ipitur, dcscendamus, el canfbn- 
damns ilii Tinguaai eorum, ut nou audiat 
unusquisque voceni provimi sui. 

5. Atque ita diyisit eos Dominus ex illo 
'oco inuniversasterrr.s, etccssavernntiedi- 
ficare dvit tem. 

9. El idcirro vocatum est nomen ejusBa* 
bel , qrria rbi eonftisum est labium nnJTorsa? 
teTa? : et inde dlspersit eos Dominus super 
iaciom cnnotariira regionuio. 

10. Hap Kuut generationes Sem: * Sem erat 
centum annonmi quando genult Arpbaxad, 
bicnnio post diluvium. 

4\. Vixitque Sem.. pqslqnani fieinit Ar- 
plMTVid, quMtgontis aanis: et gcBsit fito 
et fiUa«. 

12. Porro 'Arpbaxad Yixit triginta iqBin 
que aanis, el genuit Sale. 

I3u YiJkitque Arphtxad, pof^unm leemiit 
Side, trec?ntls tribus annit : «l fCflMl filios 
etfilaas. 

14. Sale <pBoq«e risU trIgfaUa annis^et 
genoit Hebcr. 

Sap. 4i0.i ~ » I i»ar. ,1. 4T. 



8 



UBER GE>'ESIS. 



15. Vixitfjae Sale, postqnam geouit lie- 
ber, qundnogeotit tnbus aonis: etgeatiit 
Olios el niias. 

16. Viiit aotem Heber triginta quatnor 
aonis, et geHuit Phaleg. 

17. EtfiiitUeber, postquam geoail Pha- 
leg , quadriagentis trigioU annis : et gcnult 
filioset filias. 

48. Vixit quoque Phaleg Crigiota aoois, 
itgenuit Reu. 

f9. * Viiitque Phaleg, postquam genuit 
Reo , duceutis nofem aanis : et gcoiift fUios 
et Glias. 

20. Viiit aotem Rea triginta duobos annis , 
etgennit Suug. 

21. Yiiit quotine Reu, postqnam genuit 
Sarug , duceotis septem annis : et genuit 
fillos et niias. 

22. Vixit ?ero Sarng triginta annis « et ge- 
nuit Nachor. 

23. Yiiitque Sarug, postquam genuK ^*a- 
chor, duceutis annis : et genuit Olios et Hlias. 

24. Vixit autem Nachor ? igioti no? cm an- 
nis, et genuit Tbarc. 

^. Vi&itque ]Nachor, postquam gcnuif 
Thare , ceutum decern et novem annis : et 
genuit filios et filias. 

26. Vivitque Thare septuaginta ' annis, 
et genuit Abram , et Nacbor, ct Aran. 

27. Ux sunt autem generationes Thare : 
Thare genuit Abram, Nachor, et Aran. 
Porro Aran genuit Lot. 

28. Mortuusque est Aran ante Thare pa- 
trem suum, in terra nativitatis sue, in Ur 
Lbaldseorum. 

29. Duiemnt autem Abram et Nachor 
uxores : nonien uioris Abram, Sarai : et 
nomen nxoris Nachor, Melcha iilia Aran, 
patris Melcha? , et patris lescha?. 

30. Erat autem Sarai sterilis, nee habetiat 
liberoB. 

51. • Tulit itaqne Thare Abram filium 
suum, et Lot (ilium Aran, (ilium (ilii sui, et 
Sarai nurum suim, niorem Abmm Tilii 
sui , et eduiit eos de Ur Chalda?onim , ^ ut 
irent in terram Chanaan : Teneruntqne usque 
Haran , et haltitavonint itri. 

52. Et fticti sunt dies Thare ducentorum 
qninque annorum, et mortuus est in Haran. 

CAPUT XIL 

Abram Dei inandalo parens, promlssaque accl- 
piens. palrid relicta, coniitaote l^tX , peregri- 
natur (n Clianaan, et Doniino in siclieiii et ue- 
thd McrificaL Inde. propter famem. jfCgf ptum 
ingresEUS, oxtireni Auain vocat sororpm , quam 
inaoraaro regit Pharaonis sablatam, postea re- 
Cipit intactam. 

1. Dixit autem Dominns ad Abram > : 
Egredere de terra tua, et de cognatione 
lua, et de domo patris tui , et f^ in terram 
qnaro monstrabo tibi. 

2. Faciamque te in gentem magnaro , et 
benedicam tibi, et magnificalio nonien taum , 
eriscrae benedictus. 

3. Benedicam benedicentibns tibi , et male- 
dicam oialedicentaNis tibi , atque • IN TE 

* I Par. 1. 19. — < Jos. 24. a. « Par. 1. 26. — 
• Jos. 21. 2. Meh. 9. 7. — 4 Judilh. 5. 6. Act 7. 2. 
— *AcC.7.S.*«lBfr. If. 18.etS2.l8.Gal.S. 
•.IIcb.1I.S. 



tienedicentur oni?ers» oognationet teme. 

4. Egressus est itaque Abram sicut prv* 
ceperat ei Dominos , et if it cum eo l^t : sep- 
tnaginta quinque annorum erat Abram cum 
egrederetur de Uaran. 

5. TuUtque Sarai uxorem suam , et F.ot fl- 
Hum fratns sui , unifersanique substsntiam 
quam possederant, et animas quas feeeraok 
in Uaran : et egressi sunt ut irenl in terram 
Cbanaiin. Cumque fenissent in earn, 

6. pertransivit Abram terram nsqne ad 
locum Sichem, usque ad convallem illua- 
Irem: Chanana'ns autem tunc erat in terra. 

7. Appaniit autem Domious Abram, et 
dixit ei : * Scmini tuo dabo terram bunc. Qui 
aMliQcafit ibi altare Domino , qui apparuerat 
ei. 

8. Et inde transgrediens ad montem , qui 
erat contra orientem Bethel , teiendit ibi ta- 
bernaculum suum , ah occidente habens Be- 
thel , et ab oriente Hai : aniiiicavil quoque ibi 
altare Domino , et iuTocaTit nomen ejus. 

9. Perrexitoue Abram Tadens, et ultra 
progrediens ad meridiem. 

(0. Facta est autem fames in terra: des- 
cenditque Abram in JBg>ptum , ut percgri- 
naretur ibi : prsTaluerat enim fames in terra. 

1 1 . Cumque prope esset ut iogrederotur 
^yptum , dixit Sarui uxori sus : Novi quod 
pulchra sis mulier: 

(2. et quod cum fidcrint te ^g^^ptii, dic- 
turi sunt : Uxor ipsius est: et interlicient me« 
et te reservabunt. 

(5. * Die ergo, obsecro te, quod soror 
mea sis : ut bene sit milii propter te , et Tiiat 
anima mea ob gratiam tui. 

(4. Cum itaque ingressus esset Abraro 
AEg\ plum , Tidenmt AEJgyptii muUerem quod 
esset pulchra nimis. 

15. Et nuntiaverunt principes Pharaoni, 
et laudaverunt eam spud illuro: et subbita 
e.st mulier in domnm Pharannis. 
. 1 6. Abram Tero bene usi sunt propter il- 
lam : fueruntque ei oves et bofcs, et asini« 
etserri et famulaB,etasina? etcameli. 

17. Fl:<gella^ it rutem Dominus Ph raonem 
plagis maximis, et domumejus, propter Sa- 
rai uxorem Abmm. 

18. Vocavitque Pharao Abram, et dixit 
ei : Quidnam est hoc quod fecisii niibi ? qnare 
non iudicastiquod uxor tua esset^ 

(9. Quam ob causam dixisli esse sororem 
(nam , ut tollerem eam mihi in uxorem? Nunc 
igitnr ecce ronjux tua : accipe earn , et vade. 

20. Praecepitque Pharao super Abram 
Tiris: et deduxerunt enm , et oiorem iUiDt, 
et omnia quae liabebat 

CAPUT xnL 

Abram et I^ iCQrpto egrets!, prs nimia opnlen* 
tia separantiir; et Lot Jordanis fines dif^enle, 
Abram habitat in iem Chanaan : ul»i rursnni 
Dei |iroiuisftl<»nf9 de miiltiplicanUo semine 
terracpie potsideoda, acdpiu 

1. Ascendit ergo Abram de ^grpto , ipse 
et uxor ejus, et omnia que habetMt, et 
Lot cum eo, adaustralem plagam. 

Mnfr. 15. 15. et 18. 18.et28. 1.Deat.54 4*- 
>lnln20.il 



LIBER GENESIS. 



9 



2. Erat aatcm diTes Talde io possessiooe 
Mri ei argcoti. 

S. Reversusque est per iter, quo Tenerat, 
a merutie \u Bethel , us^ue ad locum ubi prids 
fiierat taberoaculum inter Bethel et tlai : 

4. io loco altaris * quod feccrat prius , et 
ioTOcaTit ibi nomen Domiai. 

5. Sed et Lot qui erat cum Abram, fue- 
mot greges o? ium, et armenta, et taberna- 



6. Nee poterat eos capere terra , ut ha- 
bitareot ttoiul : * erat quippe substantia 
comm multa : et oequibaot babitare com- 
amnUer. 

7. Unde et facta est rixa inter pastores 
tregDoi Abram et Lot. £o autem tempore 
Chanaiia'iu et Ptierezsus habitabant in terra 
la. 

8. Diiit erjB;o Abram ad Lot : Ne, qua'so , 
lit jargium inter me et le, et inter pasto- 
res meoa et pastores tuos : fralres eoim su- 

IDIIS. 

9. Ecce aniversa terra coram to est : re- 
cede a ine, olisecro: si ad siuistram ieris, 
cfTO dexteram tenebo; si tu deiteram elege- 
ris, ego ad sinistraro pergam. 

10. Elevatis itaque Lot oculis, Tidit om- 
oemdrca rcgioaem Jordanis, qus oni^ersa 
irrigabatur antequam sub?erteret Doniinus 
Sodomani et (joniorrham, sicut paradisus 
Domini, et sicut AEgyptut venieoUbus in He- 
for. 

i I . Elegitqae sibi Lot regiooem circa Jor- 
4aDem, et rccessit ab orieote : divisique sunt 
atterotmin a fratre sno. 

12. Abram labitaTit in terra Chanaan : Lot 
Tero moratus est in oppidis, qua> eraot 
circa Jordanein, et habitavit in Sodomis. 

15. Homines autem Sodomite pcssimi 
eraot, et peccatores coram Domino nirais. 

14. DIxiique Dominus ad Abram, post- 
qaam dit isus est ab eo Lot : * Leva ocu- 
lostoos, etTide a loco, in quo nonces, ad 
tqoiloocfn et meridiem , ad orientem et occi- 
denteni. 

13. Omoemterram, qoam conspicis, tibi 
dabo et scmiQi tuo usque in sempiteroom. 

16. FacianKpie semen tuum sIcut puherem 
tcme : si qnis potest homioum numerare 
poif erem terra?, semen quoque tunm nume- 
rare poterit. 

17. Surge, et perambula terram in Ion- 
fftodiiie, et in labtodinesut : quia Ubi da- 
turas sam earn. 

18. Morens Igftur tabernacnlom suum 
Abnmi» tenit et habitafit jnxta couTallem 
Mambre, qnsp est in Hebron : anliOcavitque 
W dtare Doodoo. 

I CAPUT XIV. 

i Oevletit qainriQe regibus. ac spoliatls Sodomis. 
Lot cum pl«ii«qne aliit caplivis diidttir a qua- 
fBOrrc|^lNttvictoribus:quos Abram prrseciitus, 
onoM CiiiMiviM tfiolUiiue re<iuxlt t lclUM|nf 
provietona,deciniasdal Melchl)«dei'lK>, a quo 
Moecnctioae aocepta , ctincta real Soduniorum 
ndcOJIt 

4. Faetoro est aotem in mo tempore, at 

•top IS 7. — 'Infra 56. 7. — 'Sup. IX 7. 
iBlr. !«. It. aat. 4. Dent 34. 4. 



Amrapbel rex Sennaar, el Arioch rex Ponti. 
et Chodorlahomor rex £lamilarum,elTha- 
dal rex Gentium, 

2. inirent belltim contra Bara regcm So- 
domorum, et contra Bersa rcgem Gomor- 
rba*, et contra Sennaab regem Adama*, et 
contra Scmcber regem Seboim, contraque 
regem Balas, ipsa est Segor. 

5. Omnes hi con? enerunt in Tallem SilTes- 
trem, qu9 nunc est marcsalis. 

4. Duodecim enim annis serTierant Cho* 
dorlabomor, et terllodecimo anno recesse- 
ruut ab eo. 

5. Igitur qnartodecimo anno Tenit Chodor- 
lahomor, et reges c^ui erant cum eo : per- 
cussertmtquc Rapliaim in Aslarothcarnaim, 
et Zuzim cum eis, et Emim iu Save Caria- 
thaim, 

6. et Chorra'os in montibus Seir, usque 
ad campestria Pharan, qus est in solitudine. 

7. Reversique sunt, et Tenerunt ad Ton- 
tem Misphat, ipsa est Cades : et perciisserunt 
omoem regioiiem Amalecitarum, et Amor- 
rha'um qui babitabat in Asasoiithamar. 

* 8. Et egressi suut rex Sodomorum, et 
rex Gomorrha?, rexque Adama?, et rex Se- 
boim, necuon et rex Bala*, qua; est Segor : 
et direxerunt aciem contra eos in valle Sil- 
festri: 

9. scilicet adyersus Cho<1orlahomor regem 
Elamilarum, e#l hadal rcgem (leiilium, el 
Amraphel regem Seimaar, et Arioch regem 
Ponti: qualuor reges ad versus quinque. 

10. Vallis autem SiUestris habebat puteos 
multos bituralnis. Itaque rex Sodomorum, et 
Gomorrhar, tef*ga verterunt, cccideruolque 
ibi : et qui remanseraot, fugcrunt ad mon> 
tem. 

11. Tulernnt autem omnem substantiam 
Sodomorum et Gomorrha; , et uoiversa qme 
ad cibum pertiuent, et abicrunt: 

12. necnon et Lot et substantiam ejus, fi- 
lium fratris Abram, qui habilabat io So- 
domis. 

15. Etecce onus qui CTaserat, nuntia?it 
Abram Hebra>o, qui babitabat io convalle 
Mambre Amorrha>i, fratris Escol, et fratris 
Aoer : hi enim pepigerant f(cdu$ cum Abram. 

14. Quod cum audisset Abram, captiim 
Tidelicet Lot fratrem suum, numcravitex- 
peditos feruaculos suos trecentos decern et 
oclo: et persecutus est usque Dan. 

15. Et divisis sociis, irruit super eos nocte: 
percussitque eos, et persecutus est eos us- 
que Hoba, qua? est ad la?Tam Damasd. 

16. Reduxitque omnem substantiam, et 
Lot fratrem suum cum suJistantia illius, 
mulieres quoque et populuro. 

17. Egressus est autem rex Sodomonun 
in occursum ejus, postquam reversus est t 
cipde Chodorlahomor, et regum qui cum eo 
erant in falle Save, qua* est TaHis regis. 

18. < At Tcro Melchisedcch rex Salem, pro* 
ferens panem et fioum, erat enim sacerdoi 
Deiullissimi, 

19. benedixit ei, et ait: Bencdictns Abram 
Deo excelso,*qui creavit cxUim et terram: 

20. et benedlctus Dens excelsus, quo pro- 

«Uebr.7.l. 



10 



LIBER GEKESIS. 



tegeote* iMwIet in naQtbas tais junt. £t de- 
dit ei decimas ex .onantttos. 

21. Dixit autemrei Sodoinorum ad Abram: 
Da mibi aiiiina«« caitar« ftoUe tibL 

22. Qui rospoudii «i : heve maiium meam 
ad Dowimini fieuQi«ioeUuiB,po6seisorem 
eailiet lerrte, 

25. quod a fihi aubUyiniiiMi usque ad cor- 
rifiaai ealif^a* , flan aocifMani ex onmUms qux' 
bia suut , no dicas t £|$o dila^i Abrain : 

fii. ioxoeptifi iiis, qUiTcomedoruiU jut enes , 
eC pariibus viRorum. qui Teueruot mecum , 
Aner, Escolj et Mambre : isti accipieat par- 
tai auas. 

CAPUT XV. 

Deut Abrae do posteritale di^peranti niinm promil- 
fit, cui cre(l*»ns Abr.mi jiistiiicatnr; et »n signnm 
premise* icrrjB, prxscripttim a Doinintt oTert 
•aerificiuiti, auUitque «us po^-tQuttotis (uturaiu 
perrgriitaUonetH. 

1. Uh itaqoe transactis, fectt?s est senno 
JVMiiini ad Abram per ^ isiooein, diceus : Noli 
tifnere, Abram ; epo protcclor luus sum, el 
.nercps tna ma^a uimis. 

2. D»\itf}iie Abram: Domine Beus, quid 
rfabis mihi ' p^o vadam abs }Hc Iil>en8 ; et 
tifius procuraloris donus mew isle Damascus 
^liezcr. 

3. Addiditque Abra'n: Mihi autera non 
dedisti semeu : et ecce ?eruaculus mens , he- 
res meus eril. • 

4. Stafimque semo Domhii factns est ad 
cum, diceus: NonerH hie heres tuos; sedqui 
egredietur de utero tuo, ipsum babebishcre- 
dem. 

5. Edtixitqne euiii fctns, H ait illi : * Sus- 
picc cThira, et uumera stellas, si potes. Kt 
dixit ei ; Sic erit semen tuum. 

6. » Credidit Abram Deo, et reputatum 
est illi ad justitiara. 

7. DiiitJaue ad eum : Ego Dommus qui 
eduxi te de Urf^bald^ormn, irt darem libi 
terraro istam, et possideres earn. 

8. At ille ait : Domine Dens, unde scire 
possum . quod possessnrin stm earn? 

9. Etrespondens Donlaiis: Some, inqnit, 
mibi Taccara triennem, el capram trimam, 
et arietem annomm triom, turturero quo- 
que et coiumbam. 

to. Qui loUcns iroiyersa Ikpc, " drrisft ea 
per medium, et utrasque partes contra se 
altrinsectis posnit : aves autem non divisH. 

11 . Desceuderontqne TC*ncrcs super cada- 
Tera, et abig^iat eas Abram. 

42. Cumque sfrt occiintberet, sapor irmit 
super Abram, et horror magnus et leoebro- 
sustuTasiteum. 

15. Dictumque eit ad eum : Scito pne- 
na^cens qtiod 'peregrinnm futumm sit semen 
tunra in terra non sua , et subjicient eos ser- 
riluti, et aflli^ent qnadrinfrentis arnits. 

t4. Verumtamcn gentem, cui scrvfhiri 
rant, ego ]tidical)o : et post luec egrcdientur 
emn magna substantia. 

f5. Tu aulem ibis ad patres toot in paee, 
■cpnltiis in senectute bona. 

16. Generalione aiAem qaarta referteo- 

* Rom. 4. 1^. — * nom. 4. 5. Gal 5. 6. Jac 2. 
». — » Jcreni. 14. 18. — * Actor. 7.G. 



tor hue : needum enim comp!eta? soot iniqui- 
tates Amorrlueorum osque ad praesens tern- 
pus. 

i7. Cum ergo occubuisset scd, facta est 
caligo tenebrosa, el apparuit clibanus fu* 
maus, et lampas ignis Iransiens iuter divisio- 
nes illas. 

i^. In illo die ^ pepigtt Bominus Tosdus 
com Abram, dicens : Semiui tuo dabo terrain 
banc a fluvio .^gypU usque ad (luvitim mag- 
num Euphrateu,* 

19. Ciuu'os, et CenezTOs, Cedmonsoi^ 

2UL et HeLhaos^ et Pberesa^os , Aaphaiui 
qnoque , 

2i . ei Amorrhxos, et Chanansof ««ft Ger- 
gesa;os , ei Jebusaos. 

CAPUT XTI. 

Agar a doniina Sarai traditiu* Abrx uxor : qtijc 
iibi couccpi>set , atque ob id doniiuain coitleiu- 
n*rtt, abiilaarOicla.fugan) iiiit;$eil jussoan^rli 
eidem subfDii^sa, parti Isiitae'em. 

J. Igitur Sarai, uxor Al^ram, non ge- 
luieral Ul)eros : «ed Uabens anciilam a>gy{>- 
tiam nomine A gar . 

2. dixit marito suot Ecce, condusit me 
Dominus, iie parerem : iugredere ad ajicil- 
lam meam, hi forte saltern ex iUa suaciptam 
lilios. Cumque ille acquiesceret deproeanU^ 

5. tuUt Agar vg^pliam aucillam fioam^ 
post annos decern quan babitare oopperant iu 
terra Chanaan : ei dedii eam Tiro suo iix»- 
rem. 

4. Qui ingresans est ad earn. At ilia cao> 
cepisse sevidcns, despeut douzianm suaoL. 

5. Dixiique Sarai ad Abram : iui ^e agis 
coutra me : ego dedi auciUara meam in 
siuum tuum, qux videiis quod couceperit . 
despeclui me habet : judicet Dauiiuus ioitr 
me el le. 

^. Cui reapoodens Abram : Ecoe, ait, 
anctlla tua in maou tua est, ulere ca ut libel. 
Afiligenle igitur eam Sarai , fugam iniii. 

7. Cumque inveuissetean aupelusDoBUoi 
juxta fotitem aqu.T in soUludine, qui eat in 
via Sur in deserte, 

8. dixit ad ilkanir Agar ancilla Sarai, oixle 
vents? ei (;uo vadis? Qujt reapandit: A fa- 
cie Sarai domina* mes «go lugio. 

9. Dixitqne d angelus Domtoi : &evertere 
ad domiuam tuam , el humiliare cub naau 
illius. 

M). EtrursuB:Mnltiplicana, iBiuit, 
tiplicabo semen tuum, et noa bu 
pne multitiidine. 

M. Ac detiiceps ? Eoce, ait, conoefn^i ^ 
et ^ries filium : vMabisqoe nomeu cioa Jb- 
mapl, eo quod audierit Doiiniis «fllktM»> 
nem tuam. 

1 2. liic erit ferus homo, manus ejus contra 
ofnnes,'et manus omninm contra eum : et e 
regione uiiiversorum fralrum suomm frget 
labemacUla. 

15. V<ocaTit antcm nomen Domini qui 
loip wbat or ad eam : Tu Dous qui vidiati ne. 
Dixit enim : Profecto hie Tidi posftectea Ti- 
dentisme. 

*Sop. 1SL7. et IS. 15. UL as. 4. Deut. S4. 4. S 
Bcfi. 4.21.2 rar.a2& 



GEKESI^. 



II 



14. Proplereii appeUarft pntenn illom, * 
ftMeum Vtveolbelirklenlisine.Ipse est inter 
Cadet et Barad. 

15. PeperStqae Agar Atme filiuin, qui to- 
■vit ■ofiieti ejus JsraaeL 

16. Octoginta ek Sex anDoram eraf Abram 
inaodo peperit a Agar Xsmaelem. 

CAPUT XVH. 

Aiirz if|»etuolur promis&iones. i^ius et Sara! no- 
Dwui immutaiitur. ciiciuiicbuo pi^ecipitur ul 
foderis stxQUUi^; fi^us ex Sara proiniUitiir una 
cam succe$5ii Isniaelis, et Abrobam circum- 
dsumls praeceptum exequilur. 

I. Postqaam Tero nonagiDta et noyem 
aaaomm eise cmperat, apparuit ci Domi- 
DQs, dixitque ad eum : Ego Dens omnipo- 
teos : ambula coram me, et esto perfectus. 

1. PooaflKjue fadus mcum inter me et te, 
d iDultiplicabo te vebememcr nimis. 

3. Cecidit Abram pronus io facicm. 

I. Dixitque ei Deus : Ego si:ro, et pactum 
neam tecuni^ ^ eris^jue pater multarimi gcu- 
limQ. 

5. !Sec ultra vocabiliir notoen tuwn Abram; 
od app<7UaberU Abrabara : quiapatrem mul- 
tarum gealiiuD coaslitui te. 

6. Facia mcioe lecrescere Teheraentissime, 
eft jpouam le in geutibus, regesque ex te egre- 

dMQftar. 

7. Et statuam pactmn meum inter me et 
tej et inter semen tuum p<ist te in genera- 
tboibas suls, frrdere scmpiterno : ut sim 
Dens tuus, et seminis tui post te. 

g. DatH> ;ue tibi et semini tuo terram pere- 
ffmationis tuo?, onmeni terram Chanaan 
m possessionem xternam^ eroque Deus eo- 
rent. 

9. Dixit iteniJB Deus ad Abrabam : 3 Et tu 
ergo custodies pactum meum , et semen tiiura 
post te io geoeratiooibus suis. 

10. Hoc est pactum meum quod obserTa- 
bitis ixiler me et tos , et semen tuuro post 
te: Dnauncidetur ex Tobis omne masculi- 



H . et circuracidelis camera pr<Tputil Testri, 
Bt sit ' in sigoum /rrderis inter me et tos. 

12. Infaus octo dieriuu circumcidetiu* in 
Toitts , omoe raasculinnm io generation'rbus 
Testris : tani fernaculus, quara cmptilius 
drcomddetur, et quicumque non fucrit de 
stjrpe festra: 

15 eriique pactum meum In carne ?estra 
b foedos ieternum* 

14. Hasculus, cujus pra»putil caro cir- 
cnmcisa noo fuerit« dda)itur aoima ilia de 
popiilo suo : quia pactum meum irritum fe- 
dt. 

iS. Dixit quoque Deos sA Abrabara: Sara! 
tsorem loam non Tocabis Sara!, sed Sarara. 

iG. £t beoedicam d, et ex ilia dabo tibi 
Q^oDcai beoedlcturua sum. eritque in na- 
fioDes, et reges populorum orientnr ex eo. 

17. Codittt Abrabara infadem suam, et 
tkkp dkoiB ia corde auo : Potasne ceutena- 
ti0 QBiediir SUml et Sara nooageoaria pa- 
ridt 

•lilt *>4. «.— « Peril. 44, 20. Rom. 4. 17.— » Ac- 
tor T. 9 «- « Lcvlt. 12. S. fjcc. % 21 . HoiD. 4. 4 1. 



18. Dixitque ad Beum : Utinam Isnael 
Tyvat eonm te. 

19. £t ait Deus ad Abrataaes : ' Sara uxor 
tua pariet libi iUiura , i^oeabisque nomeu eju.-* 
Isaac, etconslituam pactum neuro illi mffB- 
dus senpitoroum, etseroiui ejus post «uro. 

20. Swper lamael quoqueesuHidivi te , ecce, 
benedicam ei, et augebo,et mulliplieabo eum 
Yalde : duodceim duces gsnerabit, et fadam 
iUoDr in gentera mai^iu. 

21. PacAum fero oieum statuam ad Isaac, 
qnem pariet tibi Sara tempore bio !n«iuio 
altero. 

22. Guroque Uniias esset seriao loquentia 
cum CO, ascenditDeusab Abrabam. 

25. Tidit autem Abraham Lsmacl filinro 
snun, et omoes veruaculos domiis sua*, 
uniTersosque quos emerat, coBCtos roar^ 
ex omnilius viris domus sute : et circuaicidit 
carnem pra^putii eorun ^atim iu ipsa die, 
sieot prxoflkperat ei Deus. 

24. Abrabam uouaginta ei oavefn ^ntitanuo- 
rumquaododrcttmoidit camenipra'puiii sui. 

25. Et Isniael i'Am trededn aaiios imple- 
Terat tempore circumcisioiiis suse. 

26. Eadem die eircumcisus est Abrabam, 
et Ismael ittios c^as. 

27. Et omues >iri domus itikis , lam verna- 
culi, quam emptitti et alieoigeaae, pariter 
drcuindsi sunC 

CAPUT XVIII. 

AnRcli tpes ab Aiirabara ho^piti© stisoepll , TtUtim 
ex Sara promittimt : qiue cib M ri<leas.coiTipi- 
tur. Sodoinorum ever>io prsdictur, pro qui- 
bus Abraliam sa;pius deprecaiur. 

1. Apparuit autem ei Dominus« in convalle 
Mambre sedenti in ostio tabernaculi sui io 
ipso fervore diei. 

2. Cumqueelevassetoculos, apparueriint 
ei tres viri stantes pro|)e eum : qiios cum fi- 
cRsset, cucurrit in occursum eorura de os- 
tio tabernaculi , etadoravit in terram. 

5. El diiit : Domine, si inveni pi-aliam In 
oculis tuis, ne traoseas servum tmim : 

4. sed aneram pauxiHum aqua*, et lavate 
pedes vestros, et requiescite subarbore. 

5. Ponamque buccellara panis, el conforlate 
cor Tejlnim , poslea transibHis : id irco enira 
decliuaslis ad ^erTum vestruro. Qui iixerunt: 
Fac nt looutus es. 

6. Festinavit Abraham in tabernaculora ad 
Saram , dixHqoe ei : Aceekra , tria sata si 
iniiaB comraisce , ei fac subcinericios panes. 

7. Ipse vero ad armentum cucurrit, e^ 
tullt inde Tilulum tenerrimum el oi>tirat»m, 
dediique puero: qui f^stinaTit et roxit IHiira. 

8. TulH quoque butyrum et lac, elTlliriuin 
quem coxerat , et posuit coram eis : ipse 
vero stabat juxla eos sub arbore. 

9. Coraque comedissent . dixenint ad cum : 
Ubi est Sara uxor tua ? Die respondit : Eccc 
in tabemaculo e^t. 

to. Cui dixit: » RcTertens venlam adte 
tempore isto, vita comite, et habcbH fitium 
Sara uxor tua. Quo audilo, Sara rWtpoit 
osticoii tabernactm. 

* Infr. 4«. to. ct 21. 2. - « Hcbr «3. 2. — • Sop* 
17. «9. Infr. 21. i . IVmn. «. »• 



It 



LIBER GENESIS. 



If. Erant aatem amboseoes, provect;^- 
qoe statis, e( desterant Sara> fieri muliebria. 

42. Qiias risit Ofculte, diceos : Puftquam 
eonseoui , et * doroinus meus Tetalus est » ^o- 
liipCali o^ter; m dabo? 

15. Di&it autem Domlntis ad Abraham : 
Qaare risit Sara , dicens : Nam fere pari- 
tuTii sum aous 7 

(4. Numquid Deoqoidqoam est dimdie? 
jaxta condictum revertar ad te hoc eodem 
tempore, vita comite, et habebit Sara fi- 
lioro. 

15. Negarit Sara, dicens: Non risi, ti- 
iDore perterrita. Domious autem : Nou est , 
fnquit. ita: ted risUti. 

Irt. Cum ergo >urrexifseDt inde Tiri , dl- 
rexerunt oculos contra Sodomam: et Abra- 
ham simul gradiebatur. deducens eo*. 

17. Oiiitquc Dominus: Nura celare potero 
Abraham qua* gesturus sum : 

18. cum fdturus sit in gentem magnam 
ac robustis6imam . et BENEDlCtNDJE ' 
tint in ilb) omnes nationet terr«. 

ly. Scioenim quod praM-cptums sit ffiliis 
tiis. pt domui suae post se, ut custodiant 
Tiam Domini, et faciant judicium et justi- 
liam : ut adducat Dominus propter Abra- 
ham omnia qu» locutus est ad euni. 

2<L Diiit itaque Dominus : C lamor Sodo- 
morum et Go^iiorrhs multipUealus est. et 
peccatum corum aggraTatum est uiiiiis. 

21. Descendam et vidobo. utrum clamo- 
rem <iui veiut ad me, opcre ooinpleverint : an 
nonest ita. utsciam. 

22. ConTcrieniotque se inde, et sbiemnt 
Sodomam: Abraham vero adhuc stabat co- 
ram DomUio. 

23. Et appropinqnans ait : Numquid per- 
desjustumcum impio? 

2«. Si hierint qtdnqnaginta jnsti in civi- 
tate, peribunt sfmul? et non narces loco iUi 
propter quinquaglnta juttos. d fiierint in eo? 

25. Atisit a te, ut rem banc facias, et occi- 
das justum cum iniplo. Gatque Justus sicut 
impius, non est hoc tuum: qui judicas om- 
nemterram. nequaquam Aiciesjudidum hoc. 

2«. Di\ftque Doinfnns ad eum : Si iove- 
nero Sodoinis quinquaginta justos hi medio 
dvitatis , diniittam omni loco propter eos. 

27. Respondensque Abraham, ait: Quia 
seroel cnf pi , loquar ad Dominum roeum. cum 
sim pulvis et dnis. 

28. Quid si minus quinquaginta jnstis, quin- 
que fuerint? delebis. propter quadraginta 

aninque, uniTersam urbem? Et ait : Non 
elebo . si iuTenero ibi quadraginta qninqiie. 

29. RursuiiH^oe locutui est ad eam : Sin 
autem quadraguita ibi in?eoti Tuerint , quid 
facies? Ait : Non percutiam propter quadra- 
ginta. 

5i». Neqaa>so,inqait« indignens»Domine. 
si loquar : Quid si ibi inTenti fuerint triginta ? 
Respondit : Non faciam. si invenero ibi tri- 
ginta. 

51. Quia teroel , ait . enppi. loqnar ad Do- 
minam mcum: Quid ti ibi infenti fuerinl 
Tigintir Ait: Nod interfidam propter Tiginti. 

52. Obiecro, ioquit^ oe irascarit. Do- 

' I Petr. S. «. — • Snpr. 12.5. Inf. S3. It. 



mine , ti loqnar adboc temel :Qu{d si invent i 
fuerint ibi cfeccm t Et dixit : Non deiebo prop- 
ter decem. 

5:s. Abiitqoe Dominoi. pottquam cesaa- 
Tit loqui ad Abraliam : et lUe reTcrttit eat 
ui locujm tuum. * 

CAPUT XIX. 

Lot. ani^lis hospitio soscepUs. a Sodomitb Tim 
paliiur: aim more et uira(|iie ftlia a Sodomitico 
«rH|ituH iiictntiio. uxorem In via ami«it : tan* 
deiit(|iie ia^hrialos. aim utraqtie fiUa iuce^luro 
ij;ii<jrausconmisit;undeorUimhabuerunt Moa* 
bite el Ammonite. 



1 . Veneruntqne duo angeli Sodomam _. 
pere. * et sedente Lot in foribut ciTitatia. 
Qui cum Yidisset eot . surrexit. et ivit obTiam 
eis : adoraTitque pronus in terram. 

2. et dixit : Olttecro. domini, dedinatain 
domum pueri Testri . et manete ibi : laTate 
pedes Testros. et mane proficiscemini in Tiam 
vestram. Qui dixerunt : Minime. ted in pla> 
tea manebimus. 

5. Computit illos oppido ut diTerterrat td 
etim : bigressisque domum illius fecit coari- 
Tiuni. et coxit azyma: et oomederunt. 

4. Prius autem quam irent ciibitum , Tiri 
dTitatb TallaTerunt domum a pu« ro usque sd 
senem , omnis populus simul. 

5. VocaTenintque Lot , et dixerunt d : Ubi 
sunt Tiri qui introierunt ad te nocteTednc 
ilk>s hue . ut cognoscamus eos. 

6. Egressus ad cot Lot, post tergnm oc- 
cludensostiuui. ait: 

7. Nolite, quasso. fraUret md, nolite ma- 
lum hoc facere. 

8. Habeo duat filiat, qn« necdum cog- 
noTerunt Tirum : educam eas ad tos, et abu- 
limini eit ticut Tobit placuerit. dummodo 
viris istis nihil mail faciatis. quia ingresti 
sunt sub umbra culminis mei. 

9. At illi dixerunt : Recede illnc. Et rortna : 
ingressus es. inquiunt, ut advena : numquid 
ut judicet? teergo insum magit quam boa 
aflligemus. ' Vimqiie fadeliant Lot Tehenien- 
tissime : jamqne prope erat ut efTringerent 
ftves. 

10. Et ecce misenint roanom Tiri. et io- 
troduxerunt ad se Lot . dausenintqne ostium. 

ft. Et eot. aui foris erant. * percusserunt 
ca*cilate a minimo usque ad maximum, ita 
ut ostium iuTenire non possent. 

f2. Dixerunt autem ad Lot : Ilabes hie 
qucmpiam tuomm? genemm. aut Hliot . aut 
filiat. omnes. qui tui tunt. edoc de nrbe 
hac: 

15. delebimus enim loenm ittnm. eo qpxnA 
incrcTerit damor eomm coram Domuo. 
qui mitit not.ut perdamus illot. 

1 4. Egrestas itaqne Lot. locntni ett td ge- 
neros snot, qui aoceptnri erant filiat ejnt. 
et dixit: Surgite. egredimini de loco itto : 
(}uia ddebit Dominus dTitatem lianc. Et Titnt 
est d • quasi ludeos Inqnl. 

45. Cumque ettet mane, jogebant emn 
angeli. dicentrt : Surge, toHe nxorem toam, 
et dtias filias quat habet: oe et ta pariter pe* 
reat in tcdere dTitatis. 

'flfbr. 15.2.— « a Pctr.t.t. — "Sap.f9.lt. 



LIBER GENESIS. 



fS 



M. DiMiiiiQlantefllo^apprebeodeniDtina- 
4itis« ei maooni maris » ac duanim 
fBemiii eitu, eoquod parccrei Domiaus ilU. 

17. ^ £duieniiit(]uc earn, ei pusueruut 
atn dfitatem : ibiqiM locud suot ad euin, 
ficeutet; Saha aoiiitam tuam: noli respicere 
post tergiiin, oec stet io omui circa regioiie: 
sed in moote salTuiD te fac r nc et tu simiil 



18* Dixitque Lot ad eos : Qiia»o, Domine 
ttA, 

19. qoia ioTenit leifiu taiu gratiam coram 
tt^einiagoificasli misericordiam tiiajn quani 
iiditi mecum , at lalfares aQiniam meain , 
nee possiim iu nioote salvari , ne forte ap- 
prdieudat me malum » et moriar: 

20. est civitas hsro iuxta , ad quam possum 
fiigere , parva , et saWabor io ea : numquid 
aoo modica est , et vivet anima mea ? 

21. Dixitque adeum: Ecceetiam In hoc 
Mttcepi preces tuas, ut non sub?ertam urbem 
pro qua locutus es. 

2L > Festina et saWare ibi : quia non po- 
lero fiicere quickiuam donee ingrediaris illuc. 
Idcnico Tocatum est nomen urbis illius Segor. 

25. Sol egreisus est super terram, et Lot 
iagresaot est S«gor. 

24. * Igitur Domious pluit super Sodomam 
rt Gomnrrbaai sulphur et ignem a Domiuo 
deeario : 

23. et snbYertit ciTitales has, et omnem 
circa regiooeni, unifersos habilatores ur- 
Uom, et cuncta terne Tireotla. 

26. * Respiciensque uxor ejus post se, Tersa 
at io ttatuaro salts. 

27. Abraham autem consurgens mane, ubi 
iteterat * pritis ciun Domino, 

28. intultus est Sodomam et Gomorrham , 
ct naJTersam terrara regionis illius: i^iditque 
ssceDdeotem faTlUam de terra quasi foruacis 

faOMUU. 

29. Com enim subyerteret Deiis civitates 
regKHiis illius, rooordatus Abraham, libcravit 
Lot de sabf ersione urbium io quibus habi- 
tarerai. 

50. Ascenditqne Lot de Scgor, ct raansif 
b moote , duae qnoque fills ejus cum eo (ti- 
nmerat enim mawcre in Segor), et maosit 
bq>elnnca ipM, et dux ViV\se ejus cum eo. 

51. Dixitque major ad minorem : Pater 
BOilcr senex est , et nullus Yirorura rematisit 
In terra qui possit ingredi ad nos junta mo- 
rtm BiuTerss terrap. 

92. \ eoi , inebriemos euro Tino , dormla- 
imsqiie cum eo, nt serf are possimus ex pa- 
Ire nottro semen. 

53. Dederunt itaqne patri sno bibere Tioum 
Bode iUa : Et ingressa est major, domiiYit- 
qae euro patre : at ille noo sensit , nee quando 
■ecobait Dlia , nee quando surrexit. 

54. Altera quoc|ue die dixit major ad mino- 
: Eece dormiTi her! cnm patre roeo , de- 
ri bibere Tinum etiam hac nocte , et dor- 
ciun oo« ut salvemus semen die patre 



15. Dedenmt etlam et ilia nocte patri tuo 

•1». 10. R. — * aip. 10. 6. — • Deut. 29. 25. Is. 
12. 19. lerem. 00. 40. Kz. 16. 49. Os. 41.8. A inos 
4.41. Luc 17. 28. Jud. 7. — *Luc 17. 52. — | 
•1.4. » 



biliere Tionmy ingressaqne minor filia , dor- 
miTit cum eo : ct ne tunc qoldem sensit quan- 
do cuncubuerit, Tel quando ilia snrrexcrit. 

36. Conceperoot ergo du» fill® Lot de 
patre suo. 

57. Peperitqoe major filium, et Tocavit 
nomen ejus Moab : ipse est pater Moabita- 
ruro u.^que in prs^sent m diem. 

38. Minor (|iioque peperit filium, et Toca- 
Ttt nomeu ejus Ammon^ id est Illius populi 
mei :'ipse est pater Aiumouitarum usque 
hodie. 

CAPUT XX. 

Abrabae In Geraris peregrinanti uxor a re^e tolli- 
lur : quae ad Domini jussum cum magnis donis 
Intacta rpdUitur, et Abraham orante salus 
doumi regis restituitm*. 

1 . Profectus inde Abraham in terram au- 
stralem, habitavit inter Cades et Sur : et pere- 
grinatus est in Geraris. 

2. Dixitc^uc dp Snra uxore sua : Soror 
mea est. Misit ergo Abimelech rex Gerane* 
et tulit cam. 

5. Venit autem Deus ad Abimelech per 
somnium nocte , et ait illi : En raorieris prop- 
ter mulierem quam tulisti : habet enim ti- 
rum. 

4. Abimelech Tcro non tetigerat earn, et 
ait : Domine, ncm genlem ignoranlem et 
justam iuterficies? 

5. ?ionne ipse dixit mihi : Soror mea est : 
et Ipsa ait : Frater mens est ? io simplicltate 
cordis mel, et munditia manuumraearum, 
feci hoc. 

6. Dixitque ad enm Deus : Et ego scio 
quod simpiici corde fcceris : et ideo cus- 
todivi le ne peccares in me, et nondimisi 
ut tangeres earn. 

7. l>unc ergo redde Tiro suo niorero, ({uia 
prophela est : et orabit pro tc , et tItcs ; si au- 
tem nolueris reddere, scito quod morte mo- 
riei'is tu , et omnia qute tua sunt. 

8. Statiroque de nocte consurgens Abi- 
melech , vocavit omnes servos suos : et locu- 
tus est universa Terba hsc in auribus corura , 
turn <ermitque omnes Tiri Talde. 

9. Vocarit autem Abimelech etiam Abra- 
ham, et dixit ei : Quid fccisti nobis? quid 
pecca\'imus in te , quia induxisti super me et 
super regnum meum peccatum grande? quae 
non debuisti facere, fedsti nobis. 

iO. Rursuroque exposlulans, ait: Quid 
Tidisti, ut hoc faceres? 

II. K^nondlt Abraham : Cogitavi mecum, 
dicens : Forsitan non est limor Dei in loco 
isto : et interficient me propter uxorem 
meam : 

i2. alias autem et * lere soror mea eit* 
fllia patris mei , et non filia matris mea?, el 
duxi cam in uxorem. 

1.3. Postquam autem eduxit me Dens de 
domo patris mei , r ixi ad eam : > Hanc mi- 
sericordiam fades mecuro : In omni loco , ad 
qoem ingredierour, dices quod frater tuussim. 

14. Tulit igilur Abhnelech otcs et boTes, 
et serros et audllas, et dedit Abraham: red- 
dlditque illi Saram uxorem suam , 

' Sup. 12. 13. — * Infr. 31 . 2S. 



14 

15. eC ait : Terra raran Tobw est, nht- 
camque tibi pbcaerit trabita. 

16. SstTw 9iHem diiit : Yxiee mine an^en- 
teos dedi rratri iuo, bor erit tibi im fdaiDeu 
ixruloruni ad omoes qui tecum sunt , H qim- 
ramqiie pcrrexeiis : memeafoqae te depre- 
hensam. 

f7. Orante anfcm Abrabam, saoavit Dens 
xVbtmcioch et axorcm, andlla^iie ejus, et 
pcpcrwont : 

(8. mnduserat emm DominoK ommro Tiri- 
Tam diimns Abimelecb propter Saram no- 
rem Abraham. 

CAPUT XXL 

Nascittir Isaac, clminieftlifaret abUctatnnlsmael 
v<en> cum matre donm p'>:litiir iu drsortis vie- 
turus Abiinelet h cum Abraliam fcBdus medio 
Jurameuto percusatt 

U Vkitavit antaio Donriaoa Saram sicot * 
promiserat : et iroplevit qnap locntns est. 

2. CoDcrpitqae , et * peperit filium in se- 
oeetute sna, tempore quo pr^ixerat eiDens. 

3. \ocaTiU|ue Abrah:)m Domen fllii sui, 
qnem gennit ei Sara , Isaacr 

4. et drmmcidU etu» octavo die , stent " 
praioeperat ei Dens, 

5. cum centum essd aonomm : bac quippe 
artate pitris , natas est Isaae. 

6. Dixitque Sara : Risum Ptcii milii Dcus : 
qnicunique audierit, corridebit mibi. 

7. Itnrsumque ait : Quia auditurara cre- 
deret Abraham , quod Sara lactaret fiUnm , 
quem peperit ei |am seoi? 

8. Credit Ifntur pier, et ablactatus est: 
ftxritqne Ab abam graade oouTiTium iu die 
ablaetationis ejns. 

9. C t'mqueTidisset Sara liKiun Agar JSgyp- 
li.T ludentem cum Isaac (Uio soo, dixit ad 
Abratiam: • 

10. * Eji e andllam hnc , et fffimn ejus : 
lion eoim erit beret fllina aodlla emu filio 
ineo Isaac. 

fff. Dure aeoe^ttboeAbrahan pro fiKosao. 

it. Cui diiit Deos : Non tSbi ndeatur as- 
pcrom snper ptxro , ei super aoeilbi tua : 
omnia qua? diierfi tibi Sara, aodi r^caa 
ejus ; quia * in Is^ac Tonbit'ir tfln semen. 

13. Sed et fttimi aocilte fiBdaai In gen- 
Vem flBffiiaDi , onisscfnen tuinn est. 

M. Snrrexit itaque Abraham n»fie» ettoi- 
leos panem et utrem aqne , inpoanit scap uia g 
e^vt, tradiditqa* puenmi, el dimisit earn. 
Qua; cnm abiisset, errabat bi solitlidine Ber- 
sabeei 

15. OmtqueaMisnaptaesaetaqBa in aire, 
abfecit puemmrstibln' mniariMraai^qiur 
il>i erant. 

16. Et abiit, aedtttiDa e regione pracnl 
<|iiantiiar polast arcos jaoert) disH eoim: N«i 
Tidebo roorientera pneroai: et atdeaaceo- 
tn, IrptritvocevsoaBielflevtL 

IT, EModiftt anlan Dees mc f p oericTc^ 
emiUiaramfrioi Del Afar ^ eeto » dteon : 
Quid agfa, Agarr meHS timere: eiandifit 
Dens foceoi pttcrf ^ loo» in OM est. 
tdte 



*9ap I7.f9. etlS.IO. — «Car.4. 2S.irebr.fl. 
II. — • Slip. 17. 40. Matt U3. • 4G41. 4. SO. — 
* Bom. 0.7. Hebe n. ft. 



ilKtis ; quia in gentem luagiUBU DmIbbi eoHi. 

to. Aperuitque oculo* ejus Deus: quas W- 
deas patei.maqoap,atMit, etinptertt ntreoEi* 
deditqne puero biltere. 

20. Et fuit cum eo : qoi crerit » el moratxia 
est in M)litisdioe, CKtaaque est jufeuivi 
tarios. 

2\ . Habito^oe in deserto Pbane , et 
c^pit iili mater sua uxorem de terra /Bgypti. 

22. Eoftero tem|iore di\it Abimclerb, et 
Pbicol priuceps exercifus eius , ad A^trabana: 
Deus tpenm est in nnHFersis qnv agis. 

25. Jura ergo per Denm , ne noceaa n§hr, 
et posleris meis, stirpique mee:sed jmtv 
misericordfam, * qnam fii'ci Hlri , ftdes mih!, 
et terra* in qua Tcrsaltis es adtena. 

24. Dixitque Abraham: F^^o jorabo. 

25. Et increparit Abtmetech propter pnt««a» 
aqn;p quem vi abstulerant servi ejus. 

26. Responditqne Abimelecb : Nesctri qtiis 
fererit banc rem : sed et tu non iiMKeacit 
mihi , et ego nou audivi prarter bodie. 

27. TuKt itaane Abraham ores et bo?es . 
et dedit Abimelecb : pereossemotqiie aniBo 
fodns. 

28. Et statait Abrtfaam septem agnas gre- 
gis seorsom. 

29. Cui dixit Abimelecb : Quid sibi volant 
septem agnap istap, quas stare feeisti seorsvin r 

.>0. At ifle : Septora , inquit , agnas ampie» 
de manii mea : ut sint mihi in testinxmioiii, 
quoniam ego fodi pntenm i.vUim. 

51 . Idcirco vocatus est locut ille Bersabee , 
quia ibi nterqne juraTit. 

52. Et inicnint frrdus pro pnteo jm^nienli. 

53. Surrexit autem Abimdech , et l^faiool 
priuceps exerritus ejna , reTer^iqne snnt ia 
terntm PalaKtinonnn. .Abraham ?ero plan- 
taTit nemns in Bersabee, et isTocam ilil 
nomen Domini Dei letenii. 

54. Et fuit colonus terra; PaUestinonnD 
diebos mnltif. 

CAPUT XXEL 

Fides et nl»edientia Abraha; in filii mil pracqM* 
iniiiHilatione prt»baUir. m^ ab ifMius immoU- 
ti<Hie prohibetur abaagelo. pronibsionesqne ei 
denuo ub banc Instniefn obedientiani confir* 
maiitnr : et filii ffacnor fratris Abrabc nome^ 
raotnr. 

1. Quae pottqnam gesta sunt,* teatarU 
Dens At>rabam , et dixit ad euro : Abraham » 
Abraham. At ilie respondit: AdMim. 

2. Ait ill I : ToUe filiura tunm uni^eniton , 
qnem diligis, Isaac, et Tade in teiram Ttsionia . 
atque ibi ofTeres enm in bolocaustum super 
yyuBi BMntiam qaen moiistra?ero tibL 

5. IgitBr Abraham de noete roosorgetis^ 
stnivit asiiMini smm: duceos secum duos ju- 
Tenes, et Isaaafflinm sunm z, cumqncceoci> 
diisei Kgaoiobolocauatiim, abiU ad locua 
q«tro p r gce p e r at at Deos. 

4. Die aaleni. tertio, etefatia ociiOs» vidiC 
loeoai procaA : 

5. dixitque ad pneros snos : Cxpecfate hio 
coHi asiiMK: cpa et poer ilbicasivie properao* 
tes, postqnam aaoraferimDS« refertemiir 



€. Tolitqiioqiietignbal6cansll,etfaiitM»« 

<.<iim.20. !S.^Jiidilh».12.Bfbr.ll fU 



UBER GENEKSw 



l» 



loitwyeg bmia fOkvani sums ; fpse* Tero por- 
tabafcio nmiiibns igmomet gkimni. Ctuuque 
<hio pergereot simui^ 

i. dffN*toac palri suo: Pater miw At ille 
reifMindii ; Qciid m, flli ? Ecer, inquit, ignis 
et 6gD> : obi est Tictima bolooausii? 

8. DiiiC autem Abruhani : Dciis providebit 
sibi Tietiiiiara bolocausti , fiUmi. Pergebaut 

Tpariter. 
et vencrant ad locum quern osteuder&t el 
Dens » In quo sdifieavit alMire, et desuper li^ 
na composuit : cunique alligasset Isaac 11- 
iaammn, poMuteamioalUipesttperstmen] 
I^Bomm. 

10. Extenditnne roannm, * et arripuit gla^ 
£aB , vA iiamolaret niiuro suum. 

1 1. Et ecce angelus Domini dc ca'Io olama*^ 
^ dieens : Abraham » Abraham. Qui respon- 
M : Adsum. 

42. Disitque ei : Nob exteudar manum* 
Uam sopfT pucmm, ocque facias illi quid* 
quam : nunc cognovi quod times Dcum, et 
ma pMxrcisti unigeoito Olio tuo propter me. 

(3. JLeraTit Abraham oculos suos, viditqiie 
post tergum arietem inter Ti^pres b<ic>rcntcm 
'ornttMis^ quem assumens obtulit holocaus- 
UHD pro filio. 

14% AppeUaritque Domen loci iUius, Do- 
amitt YiaeL Uude us<|U6 hodie dicitur : Ia> 
iBiM^ Domtoos videbit. 

15. Vocavit autem aogdus Domini Abra- 
lam secundo de ctIo, dicons: 

ii. ' Per mcfnetipsum juraTi , didt Dorai- 
aus : qaia feeisti banc rem , et non pepercisti 
fUio too unigcnitb propter me : 

17. tN!fieaicam tibi,. et muHiplicalx) semen 
tanm sicot 8tcllQs> c<eli , et vclut arcnam qua» 
at in lUtorc maris : possidebit semen taum 
portas imnitcornm suornm , 

is. et - BKNEDICEJNTUR in semine tuo 
oimiesgentes terra?, quia obedisti Toci meo?. 

19. Rerersusque est Abraham ad pueros 
sQoa, atneruiitque Bersabec simul, et habi- 
tavMibi. 

39. His ifa gpstis, mmtlatum est Abrahie 
qood Heleba quoque genuisset (Uios Nac^or 
frtfri sac, 

21. liua primogenitnm , et Buz Uratrem 
tju, H Camuel patrem Syrorum, 

S. eC Cased , et Azau, Pheldas quoque et 
kAapb, 

IS. ac Bhtbod., de quo nata est Rebecca: 
octo Isloft gcnuSt Melcba« Nacbor fratri 

24. Concntnoa Tera illius ^ nomine Roma , 
peperit T^bce» el Crflham ^ etTahas , et Maa- 



capdtxxhl 

Hug plangitar, alqiielii.i|pelaaBaidapIici . 
Mif n kn m ah Ephras tarn agvo prssenti 

. YOVIOMB 90V0BimUB TigBRUVptair 




£, KI'BMrtkMPesMveMiflrMtar, qvir esf 
Hdmm , in terra Chanaao : Teni^iie Abra^ 



5. Cunqae surreifaw t ab offidofioilciriB. 
locutus est ad Hlios Hoth , dicens : 

4. AdTona siitii et pevrgrinus apnd* vos 
date niihi jus scpHlkhri vobisenm^ otscpeliam 
mortuom meum» 

5. Kespenderunt fitii Heth^dioeiites-: 

6. A!:di nos, dominc, princt'ps Dei es apod 
nos : in clectis sepnicbris nostris sopdi mor- 
taam tuum : mdhisqiie tc prohibm potieril 
quin ill mouumeuto ejus scpelias mortunm 
tuuro- 

7. Surrexit Abraham , et adoitaTilr papnlum 
terras, fillos videlicet Ueth : 

8. diiit(]uc ad eos : Si placet animas Teitnr 
utsopeliam mortuum meom, audito mc^ et 
iutcrccdile pro meapud Kphron (ilium Seor r 

9. ut det mibi speluncam^dupHccm, quam 
habet in esctvema parte agri sui : pecunia dig- 
iia tradat earn noihi coram \obis in posses- 
sionem sepulchri. 

to. Itabitabat autem Ephroein medio filio^ 
rum Ileth. Kcsponditquc Epiiron ad Abra^ 
bam cimotis audiciitibus qui ingrediebantur 
portam ctfitatis illius, dicens: 

f i . Ncquaquam ita fiat , domiue mi, sedtu^ 
roagid ausculla quod lo(|uor: Agrum trado 
tibi, et spduncam qae ineo est, pra>sentibu& 
niiis {xtpiili mei, sepcli mortuum luora. 

42< Adoravit Abraham coram popuio terrs. 

15. Etloeuttsest ad Ephron cii*curostante 
plebe : Qua'so, ut audias me : Dabo pecuniara 
pro agro : suscipe earn, et sic sepeliam mov* 
tuum mcum in eo» 

(4. Responditque Ephron: 

fo. Domine mi, audi me: Terra, qnau 
postnlas, quadriugentis siclis argenti videt : 
istud est pretium inter me et te: sed. quan- 
tum est hoc ? scpoli mortuum tuum. 

IG. Quod cum audisset Abraham, appendit 
pccuniam , (juam Ephron postulaverat , au- 
dientibus fdiis Heth, quadringcutos sidos ar- 
genti probata? moucta* publicie. 

47. Conrirmattis(|ue est ager quondam 
Ephronis, in quo erat spelunca duplex, re- 
spiciens Marabro, tam ipse, quam spelunca,. 
et omnes arbores ejus ia cuoctis termioia^ 
ejus per circuitum,. 

18. Abraba; in possessionem, yidentibosfK' 
liis lieth , et cunctis qui intrabant portam ci- 
?itatis ilUus. 

19. Atque ita sepelivU Abraham Saraii» 
uxorem suam in spelunca agri dupiici , quar 
respicaebatMambrc,' hscc&tHobraa in terra 
Chanaan 

20. Et conQrmatna est a^, et antram. 
quod erat in eo, Abrahs m possessibocmi 
, monument! a filiis Ueth. 

I 

» 

Servus Abrahs ab Ipso ad|aratii8 et In Bfesopota- 
, miain ad qnxrendam njcorem Isaac mfasusy sig,- 
! no X Dbmhm) perittr. Rebeccam loTeaft, etAv 
bito parentum ac fratris- IpMnsqiM co astuitf 
; addndt ad taai» qfara ille docit lo usorem, 
I tftiSisapepniHiiiiiaaatwiwiltiHaoaaohr 



Whr. 0.19. rr. — 'Sua. a :?. 

arm l» Mfo ti. 4; tcdk A$. 2& AcL S.%. 



^mtm,f,n 



1. Eratantom Abaabam icnai,. dkmaaqfm 
nmRdrom :. et fiomiaat. ia eoocfiit fteaed£»> 
rat ef. 



It 



LIBER GENESIS. 



2. DhUqne ad semim seiriorefii domus 
tiUD, qui praperat omnibag que babebat:* 
Pone niaiiam tuaui lubter femur meuni, 

5. ot adjurcm te per DomiQum, Deam 
;c£li et terrx* at noo accipiag uiorcm filio 
iiHH) de Gliabus CbaiiaaaM>riiiD, inter quos 
babtto: 

4. sod ad terrain et cogpationefn mearo 
proRciscaris, ei inde accipias uiorem filio 
meo Isaac 

5. Respondit serrus : Si nducrit mulier fe- 
nire ineciiin ia terrain banc, numquid redn- 
oere dcbeo filium tuum ad tocum , de quo tn 
egressuses? 

6. Di\itque Abrabam: Cafe neqnando re- 
dacas filium meum iUnc. 

7. Dorainus Deus ca'li, qai talit roe de 
domo patris mci, et de terra natiTitatis meiT^ 
oai loculus est mibi , et juraTlt mibi , dicens : ' 
^raiui tuodabo terraro banc : ipse mittet an- 
gelum suum coram te, et aodpies inde uxo- 
rem filio roeo: 

8. sin aotem mulier noloerit seini te , non 
tenelieris joraroeoto: filium meum tantum ne 
reducas illuc. 

9. Posuit ergo serous manum sub feroore 
Abrabam domioi sui , et juraTit ilii super 
scrmoueboc. 

10. Tulitque decem camelos de grege do- 
mini sui , et abiit , et omnibus bonis ejus por- 
tans secum, profectusque. perreiit in Meso- 
potamiam ad nrbem >achor. 

11. Cumque camelos fecisset accumbere 
extra oppidum juxta puteum aque fespere, 
tempore quo solcnt muliercs egredi ad bau- 
riendam aquam, dixit: 

42. Dominc Deus domini mei Abraham, 
occurre, obsecro, mibi bodie, et fac miscri- 
cordiam cum domino meo Aliraham. 

13. Ecce ego sto prope fontem aqua?, et 
fills habitatorum hujus civitatis egredieotur 
ad bauriendam aquam. 

1{. Igitur puclla, cui ego dixero: Indina 
hydriam tuam ut bibam : et ilia rcspoodcrit , 
Bibe, quin et camelis tuis dabo potum : ipsa 
est, Quam prsparasti serro tno Isaac : et per 
hoc inlelligam quod feceris misericordiam 
cum domino meo. 

15. N'ecdum intra se Terba complererat, et 
ecce Rebecca egrediebalur, filia Bathuel, filii 
Melcbs uxoris Nachor fratris Abrabam, ba- 
ttens bydriam in scapula sua : 

16. puella decora nimis , firgoaue pulcber- 
ri ma , et incognita Tiro: descendcrat autem 
ad fontem , ei implererat bydriam , ac re?er- 
tebatur. 

17. Occmritque d lerrus, et ait : Pauxtl- 
lom aqua; mibi ad bibeodum prsbe de by- 
driatua. 

Ih. Qus respondU : Bibe, domine mi : 
celeriterque dcposuit bydriam taper uinam 
•nam , et dedit ei potimo. 

19. Cumqae ille bibisset , adjecK : Quia et 
caroelit taia hauriam aquam, dooec concti 
bibant. 

20. Eftaodcnsqae bTdriam in canalibns, 
recanrit ad puteom at lianHret aquam : et 
hauitam omnibos camelis dedit. 

* Infr. 47. 29.— > Sup. 12. 7. el 13. 13. et 15. It. 
iBfr. ». 4. ^ 



2 1 • Ipse antem eootemplabatur earn tadtoi, 
scire ? oleni otrom prosperum it^ saum fe* 
cissct Dominus , an noo. 

22. Postquam autem bibcmnt camdi , pro> 
talit Tir imiures aureas, appendeiites siclos 
duos, et armillas totidem pondo sidoram de« 
oem. 

23. Dixltqoe ad eam : Cujus es filia ? In- 
dica mibi : est in domo patris tui locus ad ma- 
nendum ? 

24. Que respondit: Filia sum Bathoelis, 
filii Melcba? , auem peperil ipsi Nachor. 

25. Et addiait, dicens : Palearum quoqoc K 
fflenl Diurimum est apud oos , et locus spalio- 
sas ad manendum. 

26. Inclmafit se bomo, ei adorafU Do- 
minum , 

27. dicens: Beoedictus Dominus Dens do- 
mini mei Abrabam , qui non abstulit miseri- 
cordiam ei feritatem suam a dumino meo , 
et recto itinere me perduiit in domnm fra- 
tris domini mei. 

28. Cucurrit itaqae puelbi, et nnntlavU in 
domnm matris suae omnia qua* audierat. 

29. Habebat autem Rebecca fratrem no- 
mine I^ban , qui festinus egressus est ad ho- 
minem , utri crat fons. 

.lO. Cumque vidisset inaiires et armillas in 
manibus sororis sua?, et audisset cancta Terha 
referentis : llsrc locutus est mibi bomo : \e- 
oit ad firum, qui stabi|t juxta camelos, et 
prope fontem aqua; : 

31. dirttque ad eam : Ingredere, beoedictc 
Domini : ctir foris stas f prsparari domain , 
et locum camdis. 

52. Et introduxit enm in hofpltinm: ac 
destrafit camdos, deditqne paleas et fcenuin , 
et aquam ad lavandos pedes ejus, ei Tiro- 
rum <{ui veocrant cum eo. 

33. Et apposilus est in coospecta ejus pa- 
nis. Qui ait: Non comedam, donee loquar 
sermones meos. Respondit ei : I^oere. 

54. At ille : Seri:us, inqnit, Abrabam sum : 

55. et Dominus benodi tit domino meoTidde, 
magniOcatosque est : et dedit d oves ei bo- 
Tes, argeutum ei aurum, serros ei andllas , 
camelos et asinos. 

36. Et pepcrit Sara nxor domini roel fi- 
lium domiuomcoin senectute sua, dedHque 
illi omnia qua? babuerat. 

37. Et adjura\it me dominus mens, di- 
cens : Non acdpies uxorcm filio meo dc filla- 
bus Cbanangorum , in qoonim terra ha- 
bito : 

58 sed ad domom natris md perg«s, ct de 
cognatiooe mea aodpies uxorem filio meo : 

39. ego Tero respond] domino meo: Quid 
si noluerit Tenire mecom mulier? 

40. Dominus, ait , in cojns conspectn am- 
bulo, mittet angdum saam tecum, ei dirlget 
Tiam tuam : acdpiesque oxorem filio roeo de 
cogoatione mea, eide domo patris rod. 

4 ( . Innocens eris a maledietione mea, com 
Tcneris ad propioqaos roeos , ei noo dederint 
iibi. 

42. Teni ergo bodie ad fbniero aqiue. et 
dixi : Domine Deus domini rod Abraham » al 
direxisti fiam meam, io qua nunc ambalo, 

43. ecce sto juxta fontem aqu« ; ei tb^ » 
'•nae egredietar ad baoriendem aqoam , an- 



LIBER GENESIS. 
At* a me : Da mfhi paoxniain aqnie ad bi- 
beniuin ex hydria tua : 

44. et dixerit mihi : Et tu bibe, et camelis 
tmt baunam : ipsa eit mulier qitvin pra>pa- 
rtrll Domiaua filio doroioi mei. 

iS^umqae baee tacitus mecum toI? erem , 
apparait Rebecca Tcoiens cum hydria , quam 
portabat io scapula : desceoditque ad fon- 
tan, et bausit aqoam. Et aioad earn: Da 
nnbi panhilurn bibere. 

46. Quae festioans deposnit hydriain do ha- 
aiero, eC dixit mihi : El tu bibe, el camelis 
tms tribnam potum. Bibi> ct adaqua?it ca- 



47. iQteiTOgaTioac earn, et dixi : Cujns es 
^r Qua? rcspoDdil : Filia Bathiielis sum, 
KBi ^acbor , quem pepent ei Melcha. Sus- 
pendi itaque inaores ad omandam faciem ejus, 
€t amrillaii posui in maoibus ejus. 

4«. Proou^ue adoraTi Domiouro , benedi- 
ecns Domino Deo domlQi mei Abraham, qui 
perduxit mo recto Itlnerc, ut sumeremfiliam 
fratris domioi mei filio ejus. 

49. Qaamobremsi faatis misericordlaro et 
Teritatem cum domioo roeo , iudicato mihi : 
aaaotem aliud praccf, et hoc dicitemihi, 
K Tadam ad dextcram; sivead sinistrara. 

50. Respoodeniotque Laban et Bathuel : 
A Oonuaoegressasestsermo : noo possumus 
extra placHum ejus, quidquam aliud loqui te- 
com. 

51 • En Rebecca cciram te est, tolle cam , et 
proficisccre, et sit uxor filu domiui tui, sicut 
MMntns est Dominus. 

52. Quod cam audisset puer Abraham, pro- 
ddeasadorafitin terraro Dominum. 

55. Proiatisque vasis argeuleis, et aureis, 
ac Te rtibas, dedit ea Rebecca? pro muoere, 
fratribos quoqne ejus ct matri doua obtulit. 

54. Inito coQTiTio, Tescentes pariter et bi- 
beotcs maBseniot ibi. Surgens autem mane , 
bentiis est puer : Dimittiteme, ut tadam ad 
oomioaiD roenm. 

55. Respoodenmtquc fratres ejus et mater : 
Uaneat puella saltem decern dies apud nos , et 
postna proficiscetur. 

55. Oolite, ait, me rctinere, quia Dominus 
<lirexit viara mcara : dimiltile me , ut pergam 
dddomimun meum. 

57. Et dixemut . Vocemns pucUam, et quae- 
ranms ipsius Toluotatem. 

58. Cumqac Tocata Tcoisset , sciscitati sunt : 
Tbirecujoboraincisto? Quae ait ; Vadam. 

59. Diniserunt ergo cam, et nutricem il- 
Qos, sermmque Abraham, et comitcs ejus, 

6u. improcantes prospcra sorori sua? , at- 
fjte dicentes : Soror nostra es , crescas in 
mille millia , et possideat semen tuum portas 
ioimiooruro suorum. 

61. Igitor Rebecca etpucllae illius, ascensis 
eaneiis • secats sunt Tiruro : qui festiuus re- 
Tertebator ad dominum suum. 

62. Eo autem tempore dearabulabat Isaac 
per flam qua? ducit ad Pnteum , ' cujus no- 
meo est Vi? cotis et Videntis : habitabat enim 
ia terra aostrali : 

65. et e^ressns Tuerat ad meditandnm in 
igra, bidmata jam die : cumque elcTaiiet 
ocaiB!! , Tidit camelos Tcoientcs procol. 
16. 11 



f7 

64. Rebecca quoque, conspecto Isaac, de- 
sccnditdecamelo, 

65. ct ait ad puerum : Quis est ille homo 
qui Tenit per agrum in occnrsuro nobis? Di- 
xitquc ei : Ipse est dominus mens. At ilia tol- 
lens dto pallium , operuit se. 

66. SerTus autem , cuncta qnae gesserat , 
narrafit Isaac 

67. Qui introdnsit eam in tabernaculoro 
Sar» roatrissus, et accepit eam uxorem : et 
m tantum dilexit eam , ut dolorcm , qui ex 
raorte matrisejus acci(Jerat,temperaret. 

CAPUT XX\. 

Abraham mnUii ex Cetnra tuscepUs fillis quibui 
munera largUur . rellcta Isa^co hxreditate , 
raortuus t-n : Ismael quoque. postquam cJuode- 
clm f^eouit duces . moiliur. Is-^ac pro uxor« sua 
stenll precaius . Remiuos genull Esau et Jacob, 
quuruio tu^jor vendiJit mmuri pnmogeoiU. 

\. Abraham rero aliam dnxit nxorem no- 
mme Ceturam * : 

2. quae peperit ei Zamran ei Jecsao , et Ma- 
dan, etMadian, etJesboc, et Sue. 

3. Je<»an quoque genuit Saba, et Dadan. 
FUii Dadan fuerunt^ Assurim, et Latusim, 
et Loomim. 

4. At Tero ex Madian ortus est Epha , et 
Ophor , et Henoch, et Abida, et Eldaa : omncs 
bifiliiCeturae. 

5. Deditquc Abraham cuncta quas possede- 
rat, Isaac: 

6. filiis autem concubinarnm largitus est 
munera, et separairit eos ab Isaac filio suo, 
dum adhuc ipse viferet, ad plagam orieuta 
lem. 

7. Fuerunt autem dies ritae Abi-ahae, ceo 
turn scptuaginta quinquc anni. 

8. El deficiens morluus est in seneclutc bona, 
provccta*quea;tatis, et plcnus dierum : con- 
gregatusque est ad popnlum suum. 

9. El scpeiierunl eura Isaac et Ismael filii sii 
in .<;peluiica dnplici, quap silaest inagroEpbrou 
filii Seor Iletbx'i, e regiooe Mambre , 

f 0. quem emerat a filiis Ueth : ibi sepultus 
est ipse , ^et Sara uxor ejus. 

f 1 . Et post obitum illius benedixit Deos Isaac 
filio ejus , qui habitabat juxta Puteum no- 
mrue ViTcntis et Videntis. 

12. Uss sunt generationes Ismael Qlii Abra- 
h<e, quem peperit ei Agar ^gyptia, famula 
Sarx: 

i.). et h(Fc nomina filiorum ejus in Tocabo« 
lis et generationibus suis. » Pnmogenitus Is- 
maelb Nabaioth, dcinde Cedar, ct Adbecl, 
et Mabsam , 

14. Masma quoque , et Duma , et Massa, 

15. Iladar, et Thcma, et Jethur, et JS'a, 
phis , et Cedma. 

16. Isli sunt filii Ismaelis : et hnfc nominn 
per castella et oppida eorum , duodedm prin- 
cipes tribuum suarum. 

17. Et focti sunt auni Titae Ismaelis centum 
triginta septcm , deficiensque mortuus est , ci 
appositus ad populum suum. 

18. Habitayit autem abHeyila usque Sm 
quae respicit ^jptum introeuntibns Ass7 
rios ; coram cunctis fratribus suis obiit. 

» Par. 1. 32. — ». i Par. i. 19. 

2 



IJttbU 0£^£SIS. 



Id.Hcqiioqoesoatgcaeralioort Isaac filii 
Abraham : Abraham sennit inac : 

SA. qti cam qaadragita esaet anKiron, 
4mit uaoreai RcbeocaM WHtm BaUmdif Syii 
^Mninpatafiiia, iniarifwi Labaa. 

21. DeprecatuMuacst isaae DaBfamn pro 
S«H«aKa.«aqiiod«8aetstflniii :<|itt«xaiidi- 
fit eum , et dedU oonoeptuni Rdnoe 

tt.&oil coHidfhantT m ■tera tjiu 
<;a» ait: Si Kie ■dhi ftrtaram eret , ^uid nc- 
iBf^e futtooncipere? Perroiilqne'ut coaaule- 
f^ DoBriomii. 

li. Qui respoodeos ait : * Dua^ geaies sunt 
^uterotoo, ctdHopopoBei veutre tuo di- 
tidentur, popiiiiisquepapttiunisi^ierabit«et 
major scrfiet miiuiri. 

ii, Jan tcai;)ns parieodi adfveaerat, et 
aeoe gcmin in ota:-o«jiis reperli sanL 

25. * Qui prior <i?res»iisest,nrfiisCT«t ,et 
totos in morem pdlis hispidas : Tocatnm.inc 
est iSomen ejus Esau. > Protiniis alter eprc- 
diens , plantam fratri^ teoeliat manu : el id- 
drco appeilavit earn Jaoeb. 

26. de\ageuarias erat Isaac qoando nati 
soot ei panruli. 

27. Quibus adidtis , factm est Esan Tir (fua- 
ms Tcnaodi , et homo ap ':rola : Jacob autcm 
yar simplex hahitalMt iu likberoaculis. 

28. Ifaac amabat Esav^ eoquodde Tcna- 
tlonibus niius Tesoeretnr : ct Rebecca iffiige- 
bat Jacob. 

29. Coxit autem Jacob pahnentum : sd 
quem cum Teui^set Esau dx; a^ro lassus , 

50. ait : Da nihi de coctiotie tiac ruCa, quia 
oppidolassussum. Quam obcausam focatum 
est ooroen ejus * Edom. 

51. Coi diiit Jacob: Vea«le mihi primoge- 
nita toa. 

32. lUe respoodit tEnmorior^ quidmibi 
prodeniot primogenita ? 

55. Ait Jacob : Jura ergo mibL Juravit ei 
Eaao, etvendidit priroogenila. 

54. El sic acoepto paoeet leatU eduTio , co- 
medit , et bibit , et abiit ; panripeodeos quod 
primngeiiita f eadidissct. 

CAPUT XXVI. 

baac •!» titnem ia GpraH<i pen^in;)tn«, post 
aco^pMni frrraeproiuifttiooenLyrt «enitii % tx-ne* 
dicUoQ^m . reprt-lH'udJior ab Abiinoiecb , qutxl 
llpli»-ccani d'i«*nt suam *»*«» mrorrm : el pa»to- 
ribut ip^tiriiiii |rr«> patets jurfantrbua. Abmif^ 
lech ctini lt«ac foedus percussii. Emu uxores 
aodph. 

1. Ortaanten fame super terram, post earn 
tterilttatem (pis acciderat in diebns Abraham, 
tbiit I^aac ad Abimdecb regem Palc.'tino- 
rnro ioGerara. 

2. Appaniit'iueei Domimif, et ait : "Nede- 
scendas in J^(?} ptom , sed quiesoe in terra , 
i;oam diserotibi. 

5. Et pereprinare in ca , eroque tecora , et 
^fpedicam tibi : tibi eoimetsemini taodabo 
imifersas regiones has» ^coroplens jnraneo- 
tum qnod spopondi Abraham patri tno. 

4, El multtpiicaboseaMin tuum acut stdlas 
OBli : daboque fMMtens luis onivflrsas regio- 

« Roai. 9. 10. — ' CHee 12. S. — "• Man «. 2. — 
^Ahd, f.Uchr. 12. f«.~«9Dp.«2.7.cl 13. It. 



oes has : ' ct BENEDIGENIUR ia 
tuo omnes gentes terra?* 

5. eoqpodabadierit Abraham vooiiiie«« fit 
cartadierit |ain|iia ct aiaodata 0Ma« <C 
remooias le^eaqae senaaerit. 

C Maasit it a qa c Isaac inOararis. 

7« Qok qao in kgi aga uct ar a airis loci 
si^er axore aaa. mifN>ndit 2 Saror nva 
TimaeraleoineonBteri^aod sifai oMettodafta 
conjugio, reputans ne Torte iatorfioofaat man 
proipla* illias pnlcfarilodineaiL 

K. Caraqoe pcrtransisseBt dies pluriroi , <A 
iliidera aaoraretar praspieieas Abiflwlech nex 
Palsstinorum per feuestram, viditeum jaoaii- 
lem com Rdwoca uKOpe soa. 

9. Et acocrsito ea , ait : Perspicaom est qiad 
uior Ina sit : cur tnealitaB ai earn sopot c ai 
toanefese? fcetpoadit : Tiani ne Barenor 
propter earn. 

i«. Diukpie AbinHlech : Qnareimposntsti 
uobis ? I^Qtuit caire quicfiiam de popah) cam 
u«oretaa , et taduieras super aas graade pec- 
catum. Pni>cepitqueoampafolo, Heeusz 

11. Qui tetigent haminis hagai oxoreai , 
morte moridiir. 

12. Sevit autem Isiac ia terra 9a, et inf e- 
nit in ipto aono centuplum : kwoedhilqae et 
Donmras. 

15. Et tocnpletatos est honia, et tet profi- 
cieos atque mccresoeDs , doaee amgaiis vetke- 
meoter effectus est : 

M. habnit quoqoe posfc ejsio a es orinni et 
arroentoruai, et famiiiff pkiriaam. Ob bac 
ioTidentesei Pal<Tstini, 

15. OBioes fMiteos. qnos foderant vervi pr-tris 
illius Abraham . tUo tempore o bs t t^a er u Ml , 
implcntes humo : 

I6.inlaiituni , ut imc AbimHech dioeret ad 
Isaac: Recede a nobis, quoniam potealior 
nobis factus es lalde. 

17. EttI e discedens , nt Tomrct ad tarren- 
tcm Gfrars , haUrarelqoeibi : 

18. rursum Todit alios puteos , quosfoderant 
serri patris sai Abraham , et quos , fflo nx>r- 
ttio , olira obstrmerant Philtstbiim : app(*Ns- 
Titqueeosiisdem noiLinibus quibos ante pater 
Tocaterat. 

19. FoderuaCqae ia Torrente, ct repere* 
mntaquam Tivam. 

20. Sed et ibi Jurgiam UM p aa toium Ge- 
rard adTcrsus pastorct; Isaac, 4iceotiimi : 
>ostra est aqua , qiiam ob rem aooien pii- 
tei, ex eo quod acciderat, racavvt Caluxxi- 
niam. 

21. Fodemnt anlem et aliam : d pro illo 
qpoqne riiati snot , appeDaritqaeeam, ln:nu> 
dtias. 

22. Profeotasiadef iditalium pntraro , pro 
quo oon coutendenint : itaqne vocaTitnnmen 
ejns, Latltodo, dicens : Nunc dHatavit 410s 
Doorfnus , et fecH crcscere super terram. 

2.5. Ascendit anlem ei illo locoin Rersabre , 

24. obi apperoit ei Domious in ipsa noetr 
dicens : Ego sum Deos Abraham palrfe ttii'-, 
noK iimere , quia ego tecum sum : beoedicam 
tibi , et rauliiplicabo semen tonm propter ser- 
fum meum Abraliam. 

25. Itaqne acdiHcaTit ibi altane . at inrocato 

* Sup. 12. 3. et 18. fS. et22. 17. Infr. 28. II. 






LIBE& GENESIS* 



19 



Bfloine Domini « exteodit iabemaculum : 
fmgpHqae serris sids Ot foderent puteum. 

%, Ad qoan locum com Tenlsseot de Go- 
ram Abimdecb , el OchozaUi amicus illius , 
et Pttcol dux militam^ 

ST. locutus est ds Isaac : Quid Temstis ad 
or, haminfm quem odistisj et expuIisUs a 
Idas? 

28. Qui responderuot : Vldimos tecum esse 
DomiouiD^ et idcirco nos diximus : Sit jura- 
iDeotom inter nos , et ineamus fsdos , 

29. at nan £adas nobis quidquam mail , sicot 
et DOS Dibn tuornm attigimus , nee fecimus 
qnsd te lapderet : sed cum jiaoe dimisimus 
uctam beoedicdone Domini. 

30. Fecit ergo eis conyiTiam^ et post d- 
Snmetpotum 

31. rai^entes mane, juraTcrnot sibi mu- 
too : dinusitque eoA Ittae padfice in locum 



SI £oce autem Tenemnt in Ipso die seryi 
loK, annnntiantes oi de puleo quem fode- 
raot.atqne diceotes : InTeuimos aquara. 

SS. Uode appeHafit eum, Abundautiam : 
et Domeo urbi unpodtom estBSi^abee i usque 
ID preseotem diem. 

IL Esau Tero quadragenarius duxit uxores, 
JidiQifiriamBeen Ilethad « et Bascmath iiliam 
Qooqusdemlod : 

35. « qua? amtKe oflienderant animnro Isaac 
(tiebeccx. 

CAPUT XXVII. 

JMDk«4ln0 ooosilio beoedictieneni loco Bnu 
vcepiUadcujus odium rugitnduia monetiira 
outre ot in Baran ad Labaa concedat. 

, i. Senrit antem Isaac , et caligaTerunt oculi 
^ , ct Tidere noo potent : Tocavitque Esau 
^» soam maiorem, et dixit d : FEi mi. 
Qui mpoodit : Adsmn. 

2. Cui pater : Vides , inquit , quod scnne- 
™*ttigiiorem diem mortis meat. 

y Suroe i<rma tua , pharctram , et arcum , 
^c|reAye foras : cumque venatu aliquid ap- 

^•facniihiindepulroentom, sicut TeDe me 

y|j> et tn<er ut comedam ; et tienedkat tibi 

^Biw mea anteqnara mortar. 

^* Quod cum audisaet Rebecca, et ille 

™*el in agrum ol jossionem patris imple- 
itl, 

6. (Hxit filio lino Jacob : AudiTf patrera 
tmaUiqiieutem cum EEaufratrctuo, et-dicen- 

*• Affar mSii defenatione tua , et fee clbos 
■tennedam, et benedicam tibi coram Do- 
■wo anteqoam rooriar. 

*' I^OQc ergo , fili mi • acquiesce oonsiliis 

tnos : 

^. et pergens ad pregera , after mihi duos 
^>iQs opiiroos , nt Cidani ex eis «scas patd 
«»» qi^s Itbenter Tesdtor : 

<0. anas cnm intiileds , et comederit , be- 
wdieal tibi priusquam moriatur. 

n, Cd iue respondit : Nosti quod Esau 
■>^ mens bt&tm pikMos at • et qgo leub : 
^2. si attrectaTerit me pater mem » etaen- 
*^, ttmeo oe potet me sibi rdnisse illu- 



dere, et indncam snper me maledicti4 
pro lienedictione. 

13. Ad quem mater : In me alt , ak • ista 
mdledictio , flli mi : tantnm audi ? ocera nueam* 
et pergens after qua* diii. 

iU Abiit, etattulit, deditque matn. Para- 
Ttt ilia dbo8« sicut Telle noverat patrem il 
Hns. 

15. Et Testibns Esan vdde bonis, quas 
apnd se babebat domi , induit eum : 

16. pelliculasqne baedorum drcnmdedH 
manibus, et coTTi nuda protexit. 

i7. Dedit|ue pulmeutum, d panes* quos 
coxerat, tradidit. 

18. Qnibus illatls, dixit : Pater mi. At iDe 
respondit : Audio. Quis es tu , fili niimi ? 

19. Dixitque Jacob : EgD snm (irimogeui 
tns tuns Esau : feci sicut pra'cepisti mibi : 
surge , sede , et comede de Teualione mea , ut 
benedicat mibi anima tua. 

20. Rursumque Isaac ad lllium snum: 
Quomodo, inqnit , tarn dto inyenire potuisti, 
fai mi f Qui respondit : Yoliuitas Dd fuit ut 
cito occurreret mihi quod Tolcbam. 

2 1 • Dixitque Isaac : Accede hue , ut tangam 
te» Oli mi« et probem utrum tu sis filius meus 
Esau , an non. 

22. Accessit iOe ad patrera « et palpato eo, 
(fixit Isaac : Vox quidem , tox Jacob e&t : sed 
mauus , manus sunt Esau. 

25.^ Et non cognovit eum , quia pilorae ma- 
nus simiKtudinem majoris expres>erant. Be- 
nedicx^s ergo illi , 

, 24. ait : Tu es filius metis Esau ? Respon- 
dit, Ego sum. 

25. At Ille ; After mihi, inquit, cUms de 
Tcnatiooe tua , fiii mi , ut benedicat tibi auinia 
mea. Quos cum oblatos comcdissct, obtulit 
ei eliam vioum; quo hausto, 

26. dixit ad eum : Accede ad me, et da 
mihi osculum , TiW mi. 

27. Accessit, et osculatus est eum. Statim- 
que ut sensit Testimentorum illius fragran- 
tiam, benedicens Uli, dt: Ecce odor filii 
md sicut odor agri pleni, cui beuedixit Do- 
minus. 

28. Det tibi Deus de rorc coeti, et de 
pinguedine terras, abundantiam frumenti el 
Tim. 

29. Et senriant tibi populi, et adorent te 
tribns : esto dominns fhitrum tuormn, et in- 
cuTTeotur ante te filii matris tuas : qui mu- 
ledixerit tibi , sit iUe md**dictiu; et qni be- 
nedixerit tibi, benedictionibus replealiu*. 

50. Vix Isa ^c sermonem inipleTerat : et 
egresso J cob foras, Tcnit Esan, 

51. coctosque de Tenationc cibos tntt^ 
patri, diceas: Surge, pater mi, et conipdc 
de Tcnatione flln tui , nt benedicut mihi anima 
tua. 

52. Dixitque illi Isaac: Qnis enim es tti? 
Qn! respondit : Ego sum rains tuns pnmo- 
genitus Esan. 

35. ExpaTit Isaac ditpore Teficmcntt : cl 
nltra mnim credi potest, admirans, ait: 
Quis igUnr iBe e?* qui dudnrn cjiptam veiia- 
tibnera altullt mm}, et comeifi ex omnibus 
prrasqnam tn TedresT beneriUqne ei , et 
erit t>enedicttis. 
I 3S. Andilis Esau aermooibns patris, m* 



UBER GENESIS. 



rogHt damore roagno : et ooasteroataf • 
ait : Bencdic etiam et mibi , pnter mi. 

55. Qui ait : Veoit germaDUS tuos fraii> 
dnleoter, et accepit lieiiedictioiiein tuam. 

56. At iile sobjuniit: Juste focatum est 
Domeo ejus Jacob : supplantaTit enim me en 
altera nee* : primogeoita mea ante tnlit, 
et nunc secundo sonipuit beoedictiooem 
meam. Runamqae ad patrem: Numquid 
non reaerraati, ait , et mihi beoedictioaem ? 

57. Respoodit Isaac: Dnmioum taum il- 
Inm constitui, et omnes fratres eius serTituti 
niiu subjngaTi : frumenlo et tioo stabiliTi 
sura • et tibi post hxc, fiU uA, ultra quid 
laciam? 

58. Cui £s?u: Num vuam, ioqoit, tan- 
torn benedictionem lubes « pater? mibi quo- 
que obsccro ut l>eoedicas. Cumque ejiuatn 
magno fleret , 

59. motus Isaac » dixit ad eom:' In pin- 
guedine terne, et in rore caeW desuper, 

40. erit l>enedictio tua. Vives in gladio, 
et Tratri tuo senies : tempus(]ue teniet , 
com excutias et solTas jogum ejus de cerri- 
cibus tuis. 

4f. Oderat ergo semper Esao J^cob pro 
benedictiooe qua l>enedixerat ei pater : dixit- 
qoe incorde suo*: Venient dies luctus patris 
mei, et ocdd.im Jacob fratrem roenm. 

42. Mnntiata sunt ha?c Rebeccs: qns mit- 
tens et focans Jscob filium suum , dixit ad 
earn: Ecce Esau frater tuns minatnr at 
occidat te. 

45. Nnnc ergo, (Hi mi , andi Tocem meam , 
et consurgens foge ad Laban fratram meum 
in Ilaran : 

44. h tbitabisqne cum eo dies paucos, donee 
rcquiescat furor frntris tui , 

45. et cesset indignatio ejus, obliviscatur- 
que coram quae Cedsti in eum : postea mit- 
tarn , et addu&'m te inde buc; cur utroqne 
orbaboA* fllio in uno die T 

46. Dixitque Rebecca ad Isaac <: Tacdet 
me Tits mes propter Tilias fletb : si accepe> 
rit Jacob oxorem de stirpe bojus terra?, 
nolo Tifere. 

CAPUT xxviir. 

Jacob accept a a pat re tinned ictione , in Metopo- 
Uiiiianitrao<>ieui, videt in soninu sealant cui 
ionitebatur D«»nilnii8 : et accepta de terra ac 
seiutois moltipUcatiooe promistione exper- 
rectus votom Deo to vet. 

f . VocaTit itaqne Isaac Jacob, et benedixit 
enm, praecepitqne ei, dicens : Noli scdpere 
^naingem de genere Oi naan: 

2. sed tade, et proficiscere in Mesopota- 
iniam Syriae « ad domom Bathuel patris ma- 
tris to», et acdpe tibi iode axorem de 611a- 
boa Labm aTuncoli tul. 

5. Deosautem omnipotensbenedicat tibi, 
et crescere te fad^t, atqne multiplicet: at 
sis in torbas populomm : 

4. et det tiU benedictiones AbT^h»,ei se- 
mini too post te: at possideas terram pere- 
grinatioois toe* qoam poUidtua est ;.to tuo. 

5. * Gomqiie dnmifiiset earn Isaac, pro- 

' Sup. 21.31. — •Bcbr. II. 9D.-- Abd. lO.- 
^Sup. X, 3S. — • Qitt 12.12. 



fectus Tenit in Mesopotamiam Syriae tid La- 
ban flllum Rathuel SyrI, fratrem RebecQB 
matrissns. 

6. Videos antem Esan qood lienedixistei 
pater sous Jacob, et misittet earn inMeso- 
potamiim Syris, nt inde uxorem ducerel; 
et quod post lienedictionem praecepisset ei , 
dicens : Non acdpiea axorem de filiabos 
Cb^naan: 

7. qnodqne dbediens Jacob parentibus sids 
isset m Syriam : 

8. prorans quoque quod non Iil)enter aspl- 
ceret lilias Cbanaan pater suns : % 

9. iTit iid Ismaelem, et dnxit axorem, abs- 
que lis qoas prius liabebt, Mabeletb filiam 
Ismnel iilii Abr bam, sororem Nabaiotb. 

10. Igitur egresMis Jacob de Bersabee» 
pergebat Ilaran. 

I i . Camque Tcnisset ad qnemdam locum, 
et TcHet in eo requiescere post solis occa- 
bilum, tulit de lapidibus qui jacebant, et 
supponens capiti suo,dormi?it in eodemloco. 

i2. Viditque in somois scalam stanteio 
super terram , et c cumen iUius ti*ngens cae- 
lum: angelos quoque Dei ascendentes et 
descendentes per cam , 

15. et Dommum innixum scake dicentem 
sibi t; Ego sum Dominos Dens Abn bam pa- 
tris tui, et Dens Isarc: terram, in qua dor- 
mis, tiU dabo ct semini tuo. 

(4, Eritqne semen tuum quasi pohls ter- 
ne': dilalaberis ad ocddentem , et orien- 
tern, et septentrionem , et meridiem ' : et 
BENEDICEISTUR IS TE et in semioe too 
cuncUe tribus terra?. 

15. Et ero cuslos tuns quocnmqae per- 
rexeris, et reduc m te in terram Iduc : oec 
dimitt m nisi complcTero uniTersa qua dixi. 

i 6. Cumque eTigilisset Jacob de somoo, aft : 
Vere Dominusest in loco isto, et ego nesde- 
bam. 

17. PaTcnsqae : Quam icxnbilis est, in- 
quit, locus istet non est bic aliud nisi domos 
Dei , et porta c«li. 

18. Surgens ergo Jacob mane , tulit lap!- 
dem quem supposuerat capiti suo , et ereiii 
in titulum *, fundens oleum desuper. 

19. AppeUaTilque nomen urbis Bethel « 
qua? prius Luza Tocabatur. 

20. VoTit etiam TOtum, dicens: SI ftierit 
Deus mecum , et custodierit nie in Ti i per 
quam ego ambulo, et dederit mihi panero ad 
Tescendum, et Testimentum ad incluendum, 

21. rcTcrsasque ftiero prospere ad domom 
patris mei: erit mihi Dominus inDeum, 

22. et lapis iste, qoem erexi in titulora, 
Tocabitur Domus Dd : cuoctorumque qo0 
dederis mihi, decimas offer, m tibi. 

CAPUT XXDC. 

Jacob a Laban tnt^^ptos . Meptein aonis illi pacto 
inlto pro Bachel fiiia senrivit ; cui cam st*p|M)dU 
CMet Li* , seplero alios annos \ ro eadem int' 
plere coactu)* est : Racliele autem sterlli, Lla 
quatuor pepent filios. 

1. Profectot ergo Jacob Tenit In tarram 
orient:.lem. 

< Inf. S5. I. et 4S. 5.— * Deot. 12.20. et 19. 8.— 
•Sup.Ja. 4. — Mnf.SI.IS. ' 



UBER GENESIS. 



21 



2. Et lidLi potenin in agro, tres quoque 
mges oTium atcubantes juxta euro : nam ex 
3lo adiquabaDtur pecora « et os ojus grandi 
lapUe d udcbatur. 

S. Morisqae ^taI nt conctis Ofibos coogre- 
gBtU derolYerent lapidein • et refectU gregi- 
bas ninam super o$ potei poi^ereot. 

4. Dixilque ad piigtoret : Fratret« node 
eitb? Qui reiponderuot : De Haran. 

5. Quos ioterroffans , Momquid, ait, nostls 
Labao lilium Nacnor? Dixeruot : ^iofimus. 

C Saausoe est T ioquit. Valet , ioquiaDt : 
itcece Hacliel Alia ejus ?eoit cum gtege suo. 

7. Diutqoe Jacob: Adhuc multum diei 
Mperest, nee est teinpus ut reducantnr ad 
cauaa greges : date aotepotnm Ofibus , et 
■e eas ad pastom reducite. 

8. Qui responderaot : Non possumns, do- 
nee omuia pecora congregentur, et amo- 
vcamos lapidem de ore pntd, ntadaquemus 



9. Adhuc Io<|aebantur, et ecce Rachel fe- 
aidiat cum OYibus patris sui: oam gregero 
ipsa pat^cetMt. 

10. Qnam cum Tidisset Jacob, et sciret 
eoQsobrioam suam, oresque Laban a?uncu- 
find* iimofit lapidem quo puteus daudeba- 
tor. 

1 1. Et adaquato grege, osculatus est earn: 
et def ata foce flevit , 

12. et indicafit ei quod frater esset patris 
oi, et Alios Rebecc»: at ilia festioans ountia- 
Tit patn SOD. 

IS. Qui cam audis^et venlsse Jacob flilam 
sororis sue, cucurrit obvlam ei : complexut- 
qoe earn, et Id OKula ruens, duxit in domum 
saaro. Audltis autem caus'S ilinerls , 

t\, respondii : Os meum es. et caro mea. 
Et postqaam impleti sunt de;* mensis nnias, 

15. dixit ei : Nom quia frater meus es , 
gratis servies raibi? die quid mercedis acci- 
pias. 

16. Habebat vero doas filias, noroen majo- 
ris Lia : minor vero appellabatur Rachel. 

17. Sed Ua lippis erat oculis : Rachel de- 
cora Cieiey et veni.slo aspectu. 

IS. Quam diligens Jacob, ait : Serviam 
tflii pro Rachel filia tua mioore, septem 
anais. 

19. Respondit Laban: Melius est at tibi 
eamdem qunro alteri viro, mine apud mo. 

20. Senrifit ergo Jacob pro Rachel septem 
aoab: et Tidebantur illi paud dies pra; amorls 
magnitndine. 

21. Diiitqoe ad Labnn: Da mihi nxorem 
Bieam: qnia hm tempus impletum est, ut 
ingredi t ad iOnm. 

22. Qui, Tocatis multls amiconun turbis 
sd conriTiain, fcdt nuptias. 

25. Et Tespere Llam flliam soamintroduxlt 
ad eam, 

24. dans andtUun nila». Zelph^m' nomine. 
Ad qnam cum ex more Jacob fuisset ingres- 
fot, bdo maoe vldit Liam : 

S. et dixit ad {ocerom suam : Quid est 
qood fhcere folubtl ? nonne pro Rncbel ser^ 
fl?l tibif quare imposuisti mlhi? 

25. Reapoodit Laban: T>ion est In loco 
noitro comaetadiiiis^ at minores tote tra- 

ad nuptias. 



27. Imple hebdomadam diernm Imjtis co- 
pals : et banc quooue dalx) tlbi pro opeiv 
quo serf iturns es mini septem anais aliis. 

28. Acquiefit placito: ethebdomada trans- 
aeta« Rachel duxit nxorem: 

29. cni pater serf am Balam tradiderat. 

50. Tandemqne potitus optatis nnptlis, 
amorem sequentis priori pnetuiit , senriens 
apud enm septem annb aliis. 

51. Videns autem Dominus quod desplce- 
ret Liam, aperuit Tulfam ejus, sorore 8te« 
rill permanente. 

52. QuK conceptum genuit niium, Tocafil- 
que nomen eius Ruben , dicens : Yidit Do- 
minus humihtatem meam , nunc amabit me 
fir mens. 

53. Rnrsamque concepit et peperit Olium , 
et ait : Quoniam sudifit me Dominus h^beri 
oontemptui, deditetiamistum mihi; focifit^ 
que nomen ejus SUneon. 

54. Coocepitqoe tertio , et genuit sHum 
filium: dixilque: ?iune quoque copal ibitur 
mihi miritusmeus, eo quod pepereriin ei 
tres Alios: et idcirco appellaf it oomeo eju^, 
Lefi. 

55. Quarto concepit, et peperit (Ilium, 
et ait : Modo conQtebor Domino < : et ob hoc 
focafit eum, Jndam : cessafitque parere. 

CAPUT XXX. 

Rachel tterills et Lia parere cessans, andllis soas 
m^rllo tradunt . ex qalbus siof^iilx bino« siikcI- 
piunt Alios : prster quos Lia daot lUos et filiam 
parit 1 Hachel Tero Jo8f>ph i qu<bu9 natis, Laban 
ae meccede paclscitur cum Jacob, qui hoc 
modo plurimuiu ditatus e^t. 

1. Gernens autem Rachd quod infecnnda 
esset, infidit sorori suae, et i it marito suo : 
Da mihi liberos , alioquin moriar. 

2. Gui iratus respondit Jacob : Nnm pro 
Deo ego sum, qui'prifavit te fructu fentris 
tui? 

5. At ilia: Ilrbco, Inquit, famolam Ralam: 
ingredere ad illam, ut pariat super genua 
mea, et habeam ex ilia fllios. 

4. Deditque illi Bilam in conjngium: que, 

5. ingresso ad se firo, concepit, et pepe- 
rit fliium. 

6. Dixitque Rachel : Judlcafit mihi Domi- 
nus, et exnudifit focem meam, dans mihi 
(ilium; et iddrco appell .fit nomen ejus, Dan. 

7. Rursumque Bala oondpiens peperit al- 
teram, 

8. pro quo ait Rachel : Gomparafit me 
Deos cum sorore mea, etinfalui : Tocavit- 
que eum, Nephlhali. 

9. Sentiens Lia quod parere dcKilsset, Zel- 
pbam ancillam suam marito trrdidit. 

10. Qua post conceptum edenle fliium, 

11. dixit: Fdiciler; et iddrco focaf it no- 
men ejiis, Gad. 

12. Peperit quoque Zelpha alteram. 

15. Dixitque Lia: Hoc pro beatitudine 
mea: Boatam quinpe me diceat malicres ; 
propterca appellavit cam, Aser. 

14. Egressus autem Ruben tempore roesais 
triticesD in agrum, rcperit mandragoras: 

< Matt. I. X 



LIBfiR GEKE5&. 



qnia milri Lfap drtiAt DMtqve HMhel : Da 
■bU parten 4b maadrai^oris flUi tai. 

15. Ola rtcpoodil: Panmoe tibi fittetar, 
qaad prvripnaria mnituia mlii , aisr eCiam 
nianriragoras filii oMi lalcvia? Aft Raoltol: 
Doriaiat tacam kat aatte pra aiaoJragsris 
filataL 

M. Redeontiqae ad fesperam Jacob- 4e 
ngro, egressi est ia oecarsmn ejus Lia, H, 
Ad Die, iaqoH, intralri6: aula mereede con- 
ditii te pro nundnigoria ulii mek Donul>il- 
que cam ea nocte iUa. 

t7» Et ex^advril Deaa preen efoa : eoo- 
cepitqae et pepcrit fdiaai quiatimi, 

t8. et ait: DeditDeos meroedeia mihi, 
qoia dedi aaciJI jin mcam viro meo r appelfa- 
Titqoe iioa|eD ejos, bsnehar. 

t9. RananLiJCDadpiaDs^peperitflextQin 
fiUom, 

20. et ait : DotayiC roe Deoa dote horn : 
ettaro bae vice mecum eril awrihu mens, 
CO qnod ffeonerka ei sex fOioir et idcirco 
appellaTit aomen ejus, Zabukm. 

21 .Poatqaem peperit (Uiaia, aoniine Diaam. 

22. Recordatus quoque Domious R; cbells, 
exaodiTit earn, et aperuit ToKam ejut. 

25» Qoa; concepit et peperit fH'iinn, di- 
ceos : Abatulit Deas opprobmira meaia. 

24. Et focivit Doroeoejus. Joseph, diceos: 
Addat mihi Dominus niium ;)lterum. 

23. Nato autem Joseph , diiit Jacob socero 
sQo: DiniHte me at rerertar in patriam»et 
ad terram meam. 

26. Da niihi uxores,et liberos nKos,pro 
quibufi serrivi tibi, ut abeaai: to nosti ser> 
vitutem qun serrivi tibi. 

27. Ait illi Lallan : luTeninm gratiam in 
ooaspecta too r eiperiBeato didid , qoia be- 
nedixerit nttii Deas propter te : 

28. Gonstitae aie. ceden toam qaam dero 



29. At {He respoadlt r Tta nosti qoomodo 
terrierim tibi, et quanta in manibut men 
ftierit possessio tua. 

50. Modicam habnisti tnteqntm Tenirem 
ad te , et nunc diTea effectns es : benedKifeqae 
tibi Dominos ad iotroitom memn. Justnm 
est igitor at allqnaado profideam etiam do- 
mui moae. 

SI.Dixitqne Laiian: Qoid tfti dabo? At ffle 
ait : Nihil yoIo : sed si feceris qnod postalo, 
Hermn pescam, et costocfiam pecora tna. 

52. Gyra onuies ftreges tuos, et sepcra 
cunctas oves varias, el sparso ?eUere; et qnod- 
comqne furvuui, et miicalosnro, ▼ari u nique 
fuerit , tam in oribns qoam in capris , ertt 
nerces met. 

55. Respondehitqne ratW eras jnstiira mea , 
quandopladti tempos adtenerit coram te: 
et omnia qua? noa ftierint Taria , et macu- 
ioaa , et fkirra , t^m in oyfbos qoam in capris« 
furti me argnent 

54. Dhftqae Labaa: Gratnm babeo qnod 
petis. 

55. Et scpararit in die ilia caprss, et ore*, 
et bircos , et arietes » Tirios atone macolo- 
urn: cunctura aotero gregem nmrolerem, id 
est aBii et nigri fellens , tradidit in mann 
ffliormnsoormo. 

56. Et posoit spatiaro itineris trinro dierum 



rater aa et geaennD , qui pagatar laiq a u a 
gppgeaejm. 

57. Talana arav Jaeab iwgm popalaaa 
Tirides, et amygdalinas, el ex ptatania, ex 
parta deeai1ioa?il eas : detradHqae oartiei- 
boa, ia hia quae spottata ftwr a a t, candor »- 
pamit : ito vera qum ialaarafaarant, viriina 
pcrmaaseraat : atqne in banc aMdnm color 
efTectns est farios. 

o8. Posuitqae eas i» eanafihaa, nM af> 
faadcbatar aqaa r at can ▼eniaseat fregea 
ad iNliendum, ante ocakia babereal vargaa « 
•t in aspeetu earan ooaeipcreat. 

50. Factumijaeest ut inipsocaloreooiliis, 
•fes intnereatur virgaa, el parereat namvw 
losa, et faria, et di\erto colore resperta. 

40. DiTisitque gregem Jaoeb, et posoit 
Tirgas ia eaoallbos ante ocaloa anelnni : 
crantautenalbaet nigra gnapqoe, Labaa: ce- 
tera Tero, Jacob, s ep arat is inter se gregiboa. 

41. igitur quando priroo tempore aacea* 
debantur otcs , pondMt Jacob Tirgas in caaa- 
iibus aquamm ante oeaiosarietnro etoffant* 
utio earum contemplatione conciperent : 

42. qoando Tero serotina admissnra erat , 
et conceptps eitrerous, non ponebet eaa. 
Factaqoe sunt ea qate erant oerotina , Laban ; 
et qua? primi temporis , Jacob. 

45. Ditatosque esL homo ultra roodnm , 
et babuit grebes muftos, anciDas etserroa, 
cameloa et asmoa. 

CAPITT XXXI. 

Jxoh. Jnbente Domino, ad potrem cnm ou i nibus 
•nit taciliH revertitiirj qnem Ltbaa iaseqaitar: 
Rachel aiitem palrit idotts aMatift. ipMim qiM»> 
realnn asm iicctpil t taodeniquA peat varias 
qiicrebi et Jnrgja, Jacob et Labaaiuila fcedera, 
ad propria <itii«que disceUU. 

f. Postquam auteroandiTit Tcrba fllionim 
Laban dicentium : TuUt Jacob omnia qiist 
ftaerunt patris nostri , et de illius fiicoUate 
ditnius, factus est indytus ; 

2. auimadTerlit quoque faciem t^bao, 
quod non esset erga se sicnt beri et audtus- 
tertius; 

5. maxime dicente-sibi Domino : Rererterc 
in terram patmm tuormn» et ad genera- 
liooem tuam , eruqoe tecnm. 

4. Misit, et Tocafit Rachel et Liara in 
agrmn, ubi pascebat greges, 

5. dixitque eis : Tideo radem patris vestrl, 
quod non sit erga me sicut heri et nodiuster- 
tius : Deus autem patris md ftitt mecnm« 

6. Et ipsa* nostis quod toUs f iriluia mdis 
servierim patri ?estro. 

7. Sed et pater Tester drcamrenit me, 
et routaTit mercnl^i meam decern Tictbos : 
et tamcn non dimisit eum Deus ut nooeret 
mHiL 

8. SI qoando dhU : Tariae erunl mer- 
cedes tuas : parielMUit omnes otcs Tarioi fo^ 
tus ; qoando Tero e contrario ait : AOmi ifu^ 
que aodpies pro mereede: omnes gteges 
allM peperemnt. 

9. Tuiitqne Dans snbstantSyn pairia Terfri > 
et detfit mlhl. 

10. Postquam enim conce ptu s OTiom tem- 
pos adTcoerat , leraTi ocolos meos. et Tidl ia 



LIKER CCXESUk 



femioM^i 
Tariiicliiiaeak»os,et diiertoniaiooloriim. 

H. Dixitqne angeloi Dei ad me ia aoia^ 
rnikotk* Et ego respoiuH : Adsnni. 

II Qh ait: Lera eculoa ftuM, ct fide 
■JTenoi masculos ascendentes super feiair 
a. ftriott I— riiloaoi» aione rcspenos. 
•idicaiai maam qogt fecit tibi Labaa. 

1^ E«» sum Dcus Beftbel , * wbi uiakta 
dpukn, et Totum vovisti mifai. Nunc erfto 
tvft, d egndcte de terra Imc» reverleos 
« tmm BaCtfilaiis tuae. 

M. RcfpoadenintqiiellacbdelLia:Kiiin- 
q«i haknwuT residcri qoidqiiaiD ia facalfcar 
i:tes el hxreditate domas patris nostri? 

II >4Mme i|aisi alieuas reputavit nos , 
4 Teod'idit, eooMditqae pretium oostram ? 

<€. Sed Dens tnlit opes patris ■ostri, et 
« IradidH nobis, ae flliis Boatris : lUKle 
maia qax pt moF piA tibi Deua, lac. 

17. !$arreiit ilaqoe Jaeob, et impoaltis 
^M» ac conjugibus tuis super cameloe, 
iki. 

IS. Tulitqne omaem sobttanliain snain, 
^ pcfOf et q ai dq p id i» Mesopotamia ac- 
IMnt, pergeos ad Isaac petrem suam to 
i^rain Cbanaao. 

II Eo tempore ierat Labaa ad touden- 
te eiev, el Racbel ftirata est idola patria 
ill 

2>. Nelidtqiie Jacob •coaGteri soccro suo 
pod fogeret. 

21. Canqne abfissel tarn Ipse «|iiaiD omnia 
<ivimis svi erant , et amne transmisso per- 
?CKt eontra mootem Galaad , 
^. nnotiatam eal Lalxm die tertio quod 
^>^Ttt Jacob. 

9. Qui , asaum p H s fratribos siiis , perse- 
Jtoi est eum diebos srptcm : ct eompijehen- 
^cam in moote Galaad. 
^. Viditqoe in soomis dicentem sibi Denm : 
Care nequidiqaam aspere loqmirie cootra 

^. Jatique Jacob extenderat in inonte ta- 
^^^■cohini : comque iOe coosccutns foisset 
f^cnm fratribus suis , in eodem moate Ga- 
■** fixH tenloriimi. 

2e. Et driit ad Jacob : Qoare ita eg^, 
IB dam me abiceret filiaa meas quasi capti- 
^Ibdio? 

>7. Cor iffDorantc mc fugere Tolulsti , nee 
"^icare mitu , at protequerer Ic cum gaudio, 
^t ootids » ct tympaais» et citbaris? 

au NoQ es pasMM ut oscolarcr Olios meos 
^Qms£ ttaite operatns es: et none qui- 

9. Tilct manna men reddere tfti rea- 
m : ted Dcus patris vcstri herl dixit mibi : * 
^e oe loqoans cootra Jacob quidquam du 

J^ EMo,ad loos ire copiebas.etdesiderio 

7^ tibi domos pabis tui : cur foratos es 

dcQiBieos? 

fj}; Respoodil Jacob : Qood inscio te pro- 

^tnn som, tiffloi oe Tiolcntcr auferres fi- 

oattnas. 

51 Qo od totem ftirti roe argnis ; apod 
^""■QunqoefaiTeneris deostaoi» neceturco- 
*i9.2I.IS.-.«iiirr.48.l6. 



ram fratribos noakris; scnitare,, (yaidquid 
tuorum apud me ioveoens. et atJJ&r, Um 
dicens, igoorabat quad Kacbel ftirata asset 
idota. 

53. logrcssus itaqnc Lsibtm tabt raaeulam 
Jacabel Liie, et utriuttqus fiimulie» nou in- 
TcBiL Cuaa^ne intrasset teatoriam Hacbelis, 

54. ilia festiaaas abseondil idola aubter 
stramenta cameli , ct sedit desuper : scrutan 
ticpieomne tentorium, et nfliil iiivenicnti, 

o5w ait : No ira.scaiur domions mens, quod 
coram tc assurgnre nequeo : quia imUk eon- 
sui-tudioem femiaamai aune acddil mibi. 
Sic delu.va soDtcitndo qaarentis e»C. 

56. Tumi*us(|ue Jacobs cum jurgio alt- 
Quam ob culpam meam • et ob quod pec- 
catum meuni sic exarsisti post nie, 

37. et scnitalns es otnacTii supellectilcm 
meam? Quid iuTcnisti de cnnrCa substantia 
domos tutc ? pone bic coram fratribos mcis 
ct fratribus tuis » et ^udiceat iuter me et te. 

58. Idcirco viginti anuis fui tecum : otes 
tu«e et capra; ^teriles non fuerunt, arietes grc- 
gis tui oon comedi : 

59. nee captum a bestia o iendi tibi , ego 
damnum omnc reddtbam: quidquid furto 
peribat , a me cxigebas. 

40. Die noctuquc xstu urebar ct gcln, fik> 
giebatque somnus ab oculis meis. 

41. Sicguc per Tiginti annos in domo tna 
scrriTi tibi , quatuordeciiu pro lUiiibus , et sex 
pro gregibuji tui& : inimutasti quoque mer* 
ccdeui meam dccem vidbus. 

42. Nisi Deus patris mci Abraham » et 
timor Isaac, aftuisset mibi, Corsitan modo 
nudum me dimijisses : afllicUonem meam et 
laliorem manuum mearum rcspexit Deus, 
ct arguit te heri. 

45. Re&poodit ei Laban: Filiae mese et 
fUii, et gregcs tui» ct omnia qose cernis, 
mea sunt : quid possum facere TiUis ei nepc^ 
tiliusmeis? 

4i. Yeoi ergo» et ioeamus fcFdns : ulsit 
in testimonium inter me ct te. 

45. Tulit itaquc Jacob lapidem, ct ere^^ 
iUum in tituluai : 

46. di&itqoe fratribos suis : Aflerte bpi- 
des. Qui coogregantes feceruat tunuilum, 
comederuntque super eum: 

47. quern Tocarit Lal>ao Tumukun testis : 
et Jacob, Acerrum testimonil, oterqioc jjnxta 
propnetatem linguae saae. 

48. Diiitque Laban : TumuUis i^c erit 
te.*4is inter mc ct te bodie : et idcirco appet 
hitum est nooiett ejus Galaad , id cst» Tunuir 
lus testis. 

49. Intoeatur et jndicetDominiis.inter nos 
quando rece^serimirs a nobis, 

50. si afiliicris tiiiaii aaias, ct si bilrodiue- 
ris alias uxorcs super eas : oullus >ermonis 
Dostri testis eat atwque Deo, qui pra^sens 
reipicit. 

51 . Dlxitone mrsos. ad Jacob : Ha tunuir 
lot bic, ei M^ qnem ere&i inter oie et te, 

52. testb erit: tnoudus, ioquam^iiite el 
topis slot bi testiaiooiom , si aut ^o lran^ic^o 
ilium pergens ad tc, aut tu pnctcricris , ma- 
bun mibi eocitaas. 

53. Dcus Ambam , et Dens Kacbor , \odi- 



24 



UREa GENESIS. 



oet inter nos, Deos pafris comin. JuraTtt 
ergo Jacob per Umnrem patris sm Isaac .- 

54. immolatisque Tictirms in inootc, TOcaTit 
fratres tuos ut ederent panem. Qui cam co- 
medbsent, manspmnt ibi. 

55. Laban vero de nocte consnrgens, oica- 
latus est filioset filias snas, et bcnedixU iUis : 
refcrsosque est in locum snum. 

CAPUT xxxn. 

Jacob. Tisis anseito. nuntios H maneraad fratrfm 
suum Esau lerritiis mittit : iiilerea cutn anseio 
luctans, d beopdicUunem ac noniinis mutatio- 
nem. tactu feuMM-is uervo. accepiL 

1. Jacob* qnoque abiit itinere qno corpe- 
rat : fueruntque ci obriam angcli Dei. 

2. Qoos cum Tidisset , ait : Castra Dei 
sunt b^tc : ct appellaTit oomcn lod iilius Ma- 
banafm, id est, ca^tra. 

5. Misit autem et nuntios ante se ad Esau 
firatrem suum in terram Scir, in regioncm 
Edom: 

4. pra?oepitque eis, dicens : Sic loquimini 
domino meo Esau : liaec dicit frater tuns Ja- 
cob: Apud Labdn peregriuatus sum, et fui 
usque m pra^scnlem diem. 

5. Uabeo boTCS , et asinos, et ores, etser- 
TOt, et andllas : mittoque nuuc Icgaliouem 
ad dominum meum, ut InTcniam gratiam in 
ooospectu tuo. 

6. Rerersiqoe sunt nuntii ad Jacob, dicen- 
tes : Tenimns ad Esau fratrem tuum , et ecce 
properat tibi in occursum cnm quadringen- 
tis Tiris. 

7. Hmnit Jacob talde : et perterritus di- 
Tisit popuium qui secum crat , greges quo- 
qoe et ores et boTcs. et camclCM, in duas 
tnrmas, 

8. dicens : Si Tenerit Esau ad unam tur- 
mam, et percusserit eam. alia turma, quaf 
reliqua est, salfabitnr. 

9. Diiitque Jacob : Deos patris mei Abra- 
ham , et Dcus patris roci Isaac: Pominc, qui 
dixisli mibi : ReTcrtere in terram tuam , et 
in locum natifitatb insB, et beoefaciam tibi : 

10. minor sum cunctis miserattonibus tuis, 
et Teritate tua quaro eiplefisti servo tuo. In 
ImcuIo meotransiTi Joroanem istum, etnunc 
cum duabus turmis regredior. 

f I • Eruc me de maun fratris mei Esau , 
quia Takle cum timeo i ne forte Teniens per- 
cotiat roatrem cum filiis. 

12. Tu locutus es quod beneraccres roihi, 
et dHataret semen meum sicut areoam ma- 
ris, qus prae multitudinc numerari non potest. 

45. Cumquc dormlsset ibi nocte ilia, scpa- 
rarit de his qus habebat, munera Esau fra- 
tri suo, 

14. capras dncentas, hircos Tiginti, otes 
ducentas , et arietes Tigioti , 

15. camelos f rtas cum pullis suis tri^nta , 
▼accas quadraginia , et tauros Tiginti, asi- 
oas Tigiuti , et puHos earum deoem. 

16. Et misit per manus serrorura snorum 
singnlos seorsum gregcs, diiitque pueris suis : 
4ntccedite me, et sit spatium inter gregem 

17. Et praecepit priori dicens: Si obTiom 
• Infr. 49. 16. 



haboeris fratrem raemn Esan , et interroffa^* 
▼erit te, Cnjns es? aut , Quo radis? ant , Co- 
jus sunt ista aaas icqnens ? 

18. respoodcbis : &eni tnl Jacob; monera 
mi&it domino meo Esau : ipse quoque post 
noi Tenit. 

19. Simflitcr dedit mandata secondo, et 
tertio, et cunctis qui seqoebantur greges, 
dicens : lisdera Terois loquimini ad Emu, 
cum inTcnerittt eum. 

20. Et addi*tis : I|ise qooqoe aenms tons 
Jacob iter uoslruni insequitnr ; dixit enim : 
Placabo ilium muneribus qwe prarcedunt. ct 
postea tidebo ilium, forsitan propitiabitar 
mibi. 

21. Praxesseruntitaquemnncra ante eum, 
ipse Tero mansit nocte ilia inrastris. 

22. Cumque mature surreiis>et, tulltdoas 
uxores soas ci totidem famulas. cum undo- 
dm nitis, et transifit vadum Jaboc. 

25. Traductlsque omnibus qus ad se per- 
tinebaot, 

24. mansit solus : et ecce Tir inctabatur 
cum eo u que mane. 

25. Qui cum rideret quod eom snperare 
non posset, tetigit nerrum femoris ejus, et 
slatim emarcuit. 

26. DisiU^ue ad eum : Dimitte me , jam 
enim a&cendit aurora. Respondit : Non dimit- 
tam tc, nisi benedixeris mibi. 

27. Ait ergo : Quad oomen est tibi* Re- 
spondit: Jacob. 

28. At ille, Nequaqnam, inquit, Jacob 
appeUabitur oomen tuum , sed 1 rael : quo' 
mam si contra Dcum fortis fuisti, quanto ma- 
gis contra homines prxvalebis ? 

129. Interrogavit eum Jacob : Die mihi, 
quo appellari> nomine? Respondit": Cur qam- 
tis nomen meum ? Et benedixit el in eodcni 
loco. ' 

50. ^'ocavitque Jacob nomen lod illiiuv 
Phanue! , dicens : Vidi Deum facie ad Cadem, 
et salfa focta est anima mea. 

51. Ortusque est d statim sol, po^tquani 
transgressus est Phanud : ipse tcto daudica- 
bat pede. 

52. Qoam ob causam noo comedunt ner- 
f um filii Israel , qui emarcuit in feniore Ja- 
cob , usque in pra^sentem diem : eo quod te> 
tigerit nenmm femoris ejus, et oltftupuerit. 

CAPUT xxxni. 

Jacob ab E^au occnrrente benifcne exripltur. 
esreque adigit at iiiunf*ra ac'ipiat. ilomnmque 
revertalnr : et tic Jacob, eoab sp diiiiiMo, in 
Socoth p imiini. <leiiide in Salem profeclm »t^ 
partem emit, fixisque taberuaculis , altare 
eicxit 

1 . EleTans autem Jacob ocnios snos , vidit 
Tenientc Esau , et cum eo quadrinoBotos Ti- 
ros : dlTi itque filios Lis et Racbei, amba- 
nunque famularum : 

2. et pfisuit utramque ancillam, et librros 
earum. In principio : Liam Tero, et fiKoa 
ejus, in secundo loco: Racbd autem et Jo- 
seph ooTissimos. 

5. Et ipse progrediens a^!oraTit proons ia 
terram septies, donee appropinquaret Iratar 
cius. 



LIBER GENESIS. 



4. CorrcDsHaqiie Emo obtiam fratri mo, 
aapleuliis est eam : striageosque coUiim ejus 
d OKolans flcrit. 

a. LeraliMiue oculis* Tidit malierct et par- 
fdof earura , ct ait : Quid sibi Yolunt bti ? et 
B ad te pertinent? Kespondit : Parvoli saot, 
fioidoiiaTit roihi Deus serro tuo. 

6. £t appropinquantefl anciUffi et Glii ea- 
niio,iiictir?ati suot. 

7. Accessit qaoque Lia cum pucris suis : 
eteom rimilitcr adorasseut, eitremi Joseph 
a Rachel adoraTerunt. 

8. Diiltauc Esau : Quxnam sunt istfc tur- 
wot quas ouTiam habui ? Rcspoudit : Ut iove- 
airaD gratlani coram domino meo. 

9. At iUe ait : llabeo plurima^ fratcr ini« 
■ot tua tibl. 

10. Diiilqnc Jacob : Noli fta , obsecro : sed 
i ioreoi gFBtiarn in oculis tuis , accipe rou- 
aBcoIiun de nianibus meis : sic eniin Tidi fa- 
don tuam, quasi fiderim Tultum Bei: csto 
■Uii propitius , 

H. et susdpe bcncdictionem quam attuli 

' et quam dona?it mihi Deus tribucus 
ia. \ ix fratre compellente suscipiens , 

il ait: Gradiamur simul, croque socius 
illDerii lui. 

15. Diittqne Jacob ; Nostl, dominc mi, 
IBod part ulos babeam teneros, et oves et bo- 
TCI foptas, mccum : quas si plus in ambu- 
hodo fecero laborare, morientur una die 
concti greges. 

14. Pra?cedat dominus mens Ante senfum 
<nun: et ego sequar paulolim festigia ejus, 
■ieot Tidero parvulos meos posse , donee Te- 
non ad dominum meum in Seir. 

{5. Respondit Esau : Oro te , ut de popolo 
^ mecum est , saltern socii renianeant vi« 
lo». Non est , inquit, necesse : hoc uno tan- 
Una iodigeo , ut inveniiira gratiam in con- 
tpc^ too, doniine mi. 

i€. Retersos est it«ique illo die Esau itinere 
fVTeofrattnSeir. 

n. Et Jacob Yenit in Socoth, ubi a*dincata 
jomoet fills tentoriis , appellavit nonien loci 
uBos Socolh, id est , tabernacul.i. 

18.Transi\itque in Snlem urbero Sichi- 
nKram , qus est in terra Chanaan , postqunm 
fwmus est de Mesopotamia Syriae : et habi- 
Itritjaitiioppidum. 

19. Emitque partem agri in qua flxerat tn- 
''^niaaib , a filiis Hemor patris Sicbem , cen- 
Bun agais. 

20. Et erecto ibi altaH , inyocatit super U- 
nd Ibrtiasiimun Deum Israel. 

CAPUT XXXIV. 

Ob Dioc raptnrn ac ttnprum a Sichem Slchfinita- 
nanpiioctpls fUio. Sicheii'ilz print circiimcisi . 

j>tqne 4 rdiipdfl Jacob filiis urbs eonini va^^ta- 
w } qupropter Simeon et Levi a patre arguun- 

!• Efressa est antem Dina (Uia Lis, ut li- 
■«wt onilieres regionis iliins. 

j||Qwaiiicuro fidisset Sichem Alius Hemor 
2 \LE™*' *P* teme illius , adamavit eam ; 
*< wpmt , et dormifit cum iUa , tI oppri- 
■»» fb'gioem. 



5. Et ooDffhiUnata est apima ejus cum ea, 
tristemque deliniTit blanditiis. 

4. Et pergens ad Uemor patrem suum : Ac- 
cipe, inqoit, mihi puellam banc conjugem. 

5. Quod cum audisset Jacob, absentibus 
filiis , et in pastu peoorum uccupatis , siluit 
donee redirent. 

6. Egresso autem Hemor patre Sichem, vi. 
lo^ueretur ad Jacob: 

7. ecce fllii ejus Tenicbant de agro : audi- 
toque quod ncdderat, irati sunt lalde, ec 
quod foDdam rem operatus esset in Israel , et, 
Yioliita filia Jacol),rero iUicitam perpetrasset. 

8. Lorutus est itaque Hemor ad eos: Si- 
chem lilii mei adlupsit anima filis Tcslrae : 
date eam illi uxorem : 

9. et jungamus vicissim connubia : Alias 
▼estras tradite nobis, et Alias nostras acci- 
pite. 

10. Et h>bitate nobiscum: terra in potes- 
t'^te festra est, «xercete, negotianiini , et 
possidete eam. 

11. Sed et Sichem ad patrem et ad fratres 
ejus ait : Inveniam gratiam coram Tobis : et 
quipcumque slatueritis , dabo. 

12. Augetc dotem , et munera postulate , 
et libenter tribuara quod petieritis : tantum 
date mihi puellam banc uxorem. 

13. Responderunt Alii Jacob Sichem ct pa- 
tri ejus in dolo , ssTientes ob stuprum soro- 
ris: 

14. Non possumus facere quod petitis, nee 
dare sororero nostram boihini incircumciso : 
quod illicitum et nefiirium est apud nos. * 

15. Sed in hoc valcbimus fcederari , si to- 
lueritis esse similes nostri , et circumcidalur 
in Tobis onme maMiullni sexus ; 

16. tunc dabimus et ^ccipiemus mutuo Alias 
testras ac nostras, et habitablmus vobiscum, 
erinius()ue unus populus : 

17. SI autem drcumcidi nolueritis , toUe- 
mus Aliam nostram, et recedemus. 

18. Placuit oblatio eorum Hemor, ct Si- 
chem Alio ejus : 

19. necdi^tulit adolescens quinstatim miod 
petebatur, cxpleret : amaliat enim puellam 
▼ Ide , et ipse erat inclytns in omul domo pa- 
tris sui. 

20. Ingressique portam urbis, loculi sunt 
sd populum : 

21. Viri isti paciAci sunt, et To'unt habl- 
tare nobiscum: negotienturln terra, et excr- 
ceant eam , qua? spatiosa et lata cultoribus 
indiget : Alias eorum accipiemus uxores , e; 
nostras illls dabimus. 

22. Ununi est , quo difTertnr tantani bo- 
num : Si circumridamus masculos nostros , 
ritom gentU imibntes. 

25. Et substantia eorum, et pccora, cl 
cuncta qua* passide^t, nostra erunt : tantum 
in hoc arquiescamus , et habllantes simul , 
unum efAciemus populum. 

24. Assensique sunt omnes , drcomcisis 
cnnctis maribus. 

25. Et ecce , die lertio , quando gratlssi- 
mus Tulnerum dolor est : arreptis, duo AW 
Jacob, Simeon el Leti frntres Din®, gladiis, 
ingress! sunt urt)em conAdenter : * Interf*^ 
tfsque omnibus masculis , 

• lofr. 49. 6. 



LDER GEtVESS. 



2K Hemw ct Siclicm psrfter ■Mtircrant > 
tolleotes Dioain de lioino Sidiem tornreBi 
mm. 

37. Qnibiis 6fn*es8is , IiiMi'uut fopcr <ieei- 
MM cvteri fiKi Jacob; H depopalatf nml ar- 
hem io iiltMeni staprf. 

28. Ores eoruin,etannent4i,eta9mos, cvn- 
etaqoe Tastaotes qn» io d oiw ibuB et ie agris 
eranl; 

29. parYoIoaqooqneeonmetaxoresdiixe- 
nut eaptiTas. 

50. Qnibas rad'Atif aodacter , Jacoi> fitiit 
ad Simeon et Levi r TVirhasds me , et odio- 
sam feristis me Cbanavrris et Pfiereiapis ha- 
bttatoribns feme hujas; dos paud sumns : 
illi congregati perculieiit me , et delebor ego, 
et ckunus mea. 

51. Responderant : Namqnid vt scorto 
abati deboere sorore nostra? 

CAPUT XtXV. 

Cam Jacob idola »nonini Jnifi Sidtem defbdisspt. 
Jabente Domine aMewlu m Bcriiel , ubi . aedifi- 
calo altari Deo. sacrificavit , wnaque Dei appa- 
ritioae confortatus fuit, Dt^bora moritur : djhi !• 
tur Bertjamincom morte matrii liacbcl : RobPii 
cum Balj ncestum commitUt : numerantur filii 
Jacob, ciiiiis p<aer Isaac mori-nr. 

f • Interea locnhis e^i Dens -ad Jacob : 
Sarge , et ascende Betbel . et hibita ibi , 
fec(|uc altare Deo qn! * apparnxit Ubi quando 
, ftigiebas Esaa fratrem tiraiB. 

2. Jacob Tero coovocaia omid doroo sua , 
ait : Abjicite deos afienos qui ia ractlio Testri 
sunt , et nrandaiidnt , ac mutate Testimeflts 
Te>tr.i. 

5. Surgite , et ascendamos in Bethel , nt fa- 
ctamus ibi altire Deo: qui exaudirit me in 
die tribulationis roea? , et socius foH itineris 
mei. 

4. Dfdenmt ergo ei omnes Jeof olieoot 
qoos habebant, et inanres qnae er?nt in au- 
ntxis eomra : at ille infodit ea mliter tere- 
binthnm , qua* est post nrbf m Sicbem. 

5. Cum.}ae prOfecH esscnt , terror Dei in- 
Tasit omnes per circoitem dfitates , et non 
sunt ausi persequi reoedentes. 

6. Tentt igitar J cob Lozam, q«e est in 
terra Chinaan, cOf(ooiiieato Betbel : ipse et 
omnis populus com eo. 

7. JEdificaTitqae ibi altare » et appeOaTft 
nomen loci iOins, Domus Dei: ibi enim * ap- 
paruit ei Deus cum ftigeret fratrcm snum. 

a. Eodem tempore mortoa est Debora nn- 
tris Rebecca?, ctscpotti est :d radices Be- 
thel subter quercnm : Tocatumque est iio> 
men lod illi us , Queroos fletus. 

9. ApparuU autem iterum Dens Jiaeob 
postouam retersHs est Be Mesopotamia Sy- 
ria*, benedixitque d, 

10. dioeos ' : Koa tocaberis ultra Jacob , 
sed Israel erit nomen toum. El appellaiit 
ewn laracL 

It. Dixitqne ei : Ega Deos omnlpoteas: 
cresce , ct omltiplicare : gentes et popuU na- 
tionum ex te eruat. reges de lumbls tuis 
, egredicntur. 

• Sup. 38. !5. — • &tp. M. I J. — S«p. 52. 2t. 



f2. TafnmfjM qiuHii wcm AbfwBub 6t 
Isaac, dabo tlM et semini too post te. 

15. El recessit ab eo. 

t4. lie Tero erexft titahim fapfdenm in looo 
c|oo looDtin fuerat ei Deusr lihbos super enm 
hbamina , et effiiodena oleam : 

15. Tocansque nomen lod fflins, Betbef. 

t6. KgresMis aotcm tode , Temt remo tcm- 
pore ad terram qus dudt Epb ra tarn : in qua 
cem partoriret Rachd , 

17. oh drffieulbvtem partus periditart cop- 
pit. Dixitque d obstetm : Noll timere , quia 
et hone habebis fiKnn. 

18. Egrediente autem <no{ma prap dolorr, 
et imminente mm morte , Tocarit nomen fflfi 
sui Beoooi , id est, fflraa doloris mei : pater 
Tero appellavit enm Benjamin , id e^, filins 
dextnp. 

19. Mortua est ergo Racbd, et sepnltsr est 
in fia qnee dudt E p hra tam , hsec estBcHi- 
feDem. 

20. Erexltque Jrcob titnlum super sepoT- 
chrum ejus ; * Hie est titufcis monumenti 
Rachel , usque in pra?seiitem diem. 

2l.£gressns inde, ftxit tat)eroacnIum trans 
Tnrrem gregis. 

22. ' Cumq«e babttarat in ilb regione , 
abiit Ruben , et dormirit cum B la cozku- 
bini palris sm: quod ilnim mtnime latuiC 
Erant autem ftlfi Jacob dnodecim. 

2o. Filii Lia» : primogenitns Ruben , et Si- 
meon , et Levi , et Jud:ts , et Issadiar, et Za- 
bnlon. 

24. FHii R-'chcl: Joseph et Benjamin. 

25. Filii Balop ancflla? RacbeNs : Dan et 
Nepbthali. 

26. Fih'i Zelpha? andlLp Lia* : Gad et Aser : 
hi sunt filii Jacob , qui nat! sunt d in Mesop^ 
tamia Syriae. 

27. Tenit etiam ad Isaac patrem snum in 
Mambre , ciritatem Arbce , ha^c est Uet>roB : 
in qna peregrinntus est Abmbam et Isaac 

28. Et compleli sunt dies Isaac ceotnm oe- 
toginta annorum. 

29. Consnmpthsque a*tate morimis est : «! 
appositus est populo soo senex et plemis die- 
rum : et sepeliemnt eam Esau et Jacob fiUi 
sni* 

CAPUT XXXVI. 

Esau com uxoriba* d filits a fratre Jacob ob mi^ 
miam utriu!i<|iie opulent i.iin seiKiratiir : (ilioniai 
EsdU geucalogia cum habit at iune descrtbilar. 

1 . Us sunt autem generatioiies Esau , ipat 
est Edom. 

2. Esau accepit mares de Bliabns Chanaan : 
Ada nu^un Elon lletha*i , et Oolibama fUiam 
Anap f(>ix Sebeoo llesad : 

5. Basemath qooque fiHaia Ismad soraram 
Nafaaiotik 

4. ^ r^j fe rit aatem Xda, FBp h ii ; Base- 
m- th genuit Rahud : 

5. Oolibama genuit Jehus et Ihelon et 
Core : hi fllH Es3ii qai noil smit d in tern 
Cbiioaan. 

6. Tulit autem Esan oxores sods et fHiot et 
filias, etomoem animam doons sos, et si^ 

« Infr. 4«. 7.- • Infr. 19. 4. — • « Tar. I. SS. 



LIBER genesis; 



staotbm, et pceora, et cuacta qpSR ftabere 
potent m teira Cbanaaa: e( abut ia alteram 
regiooem, rece&sitqne a. fratre suo Jacob. 

Z. * DiTit€s eoim erantTaliia^ et simul ba- 
Nbce nonpaiMTSiuLt nee sustinebat eoa terra 
pBTtgcHUitiaBU coram jftw multitiidiae gre- 



8. *HabitaYilque Esau in moate Seir. ipie 
olEtak 

)« Us aoiem suit ynerationea Esau pa- 
ins Edom in monte Seir, 

10. et hapc nomina Gliornm ejus : ' Eliphaz 
(ilios Ada axori» EsMt: ftabaei quoque filius 
BaMmath nxoris ejus. 

tl. Fveemitqne £!ipbaf filif: Tbemaa» 
Omr, Sep^, el GuHlnm, et Cenex. 

it. Erat f.utem Tbamna , coneabinn Eli- 
phaz fRIi Esau ; qn» pepent ei Amalecb : bi 
amt filii A/la uxoria EsaiL 

13. illii aatem Babnel t Nabath et Zara. 
Sanuna et Meza: bi filil Baaematb usoriiB 
Eao. 

14. Ud qooqne eranl fiUi Oolibama Qliae 
Aq» fifix Sebcoo, utoris Esau, <pio& genult 
» Jtbus et Ilieloa et Core. 

15. Hi duces filionim Esau t Filil Elipbaz 
priangeniU Esau: du TbemaUj dui Omar, 
<iu Sepbo, dui Cenez , 

<€k dux Core , (bu Gatbam^ dux AmaJeeb : 
lu^aEUpbM in terra Edom^^et biiUuAda. 

I7« m (|ttoqu« filii Itabnel filii Esau : dux 
^ahath, dux Zara » dux Samma» dux Bfeza: 
hi, aalem dncM Rabott ia terra EdcMn : isti 
^ Bascmtk uioris Esau» 

18. Hi autem filii Oolibaroa uxoris Esau: 
(faaiehtts, diu Ibeloa, dua Core: lu duces 
Oolihuna filltt Aam vaatis Esau. 
. 19. bti sunt fttii Esau «, et bi duces eorum : 
ftttitCdmih. 

». « IsU sttBt fitti Sdr Horrvi, babUato- 

ni tanv: LQla», et Sobal . et Sel>eoa, et 
Aoa, 

. ^. ctOisoa, etEstr, etDisaatki duces 
Horrd, filii Seir in terr* Edom. 

23. Fidf siMt aiitew filii Lotau : Hori et 
Bemaa: erat uuMm sorar Lotao^ Tbaaina. 

S^ Elisti misSabak: Al?ao at Maaabat et 
EM. el Stp1» el Oiiara. 

il. Et U filil Sebeoa : Aja el Ana . Iste est 
^ qai ioiveall a^piaa oalidiui in aolitudine , 
^m p a wutt ames Sebeon patris sui : 

31 habattqnefiUtMn DiiM|,et filiam Ooli- 



26. Et isti filil Diseikr ifaundan » et Eadsan, 
« Jelbfam , el Charaa. 

S. HI iiaoqor filii Eserr BabMU^ et Zaraa* 
4 Aeao. 

tl lti b ait airtemWtetPisattrHMaetAram. 
^ HI dnees HorfaranHii: dux JjoHaa, 
^Sabal. daxSebeaa^dnx Ana, 

'i>An Hmu, dm Eser^dux Disaa: iati 
ws Uomeorum qui ImperaTernnl in levta 

^Rcfesaalifli qai rtgaavcnBit in terra 

Mftn a ptequam babepcnl ntgna Alii IsaaA , 
■wmi hi? 

iSlS^ ^^^^ ^'^ * nooMiqaa wUe ejus 

uiSi\i' ' ■ Jos. 24. 4. — » I Par. I. 35.— 



SS. Mortnus est avfem Behi, ef regna?it 
pro eo Jobab filius Zane de BOsnr. 

34. Cnmque mortous esset Jobab , regna- 
Tit pro eo Husam de terra Tbemanorum. 

55. Hoc quoque mortuo , reguaTit pro m 
Adad filius Badad , qui percnssit Madian m 
regione Moab : et nomen urbis ejus Avitb. 

56. Cumque niortuus esset Adad, regnavit 
pro CO Semla de Masreca. 

57. Hoc quoque mortuo > regnaTit pro eo 
Saul de fluTio Robobotb. 

58. Cumque et hie obiisset, successit in 
regnum Balanan filius Acbobor. 

59. Isto quoque mortuo , regnarit pro eo 
Adar , nomeoque urbis ejus Fhau : et nppel- 
labatur uxor ejus Meetabel , filia Matred filie 
Mezaab. 

40. Hapc ergo nomina ducum Esau , in cog- 
natiouibus » et locis , et TOcabuHs suis i dux 
Tbamna « dkix Alva , dux Jethetb , 

41. dux Oolibaroa , dux Ela, dux Phinon, 

42. dux Ceaez , dux Tbeman, dux Mabsar , 
45. dux Magdiel, dbx IIir<im : hi duces 

Edom babitantes in terra imperii sui » ipse 
est Esau pater UumaK)rum. 

CAPUT xxrvn. 

Jnii|A fratres apud patrtm de criffitee-acctwans 
visa(^iie somBia- narraa»» fratrum odium in se 
concitat square prkuum volestrs iUum occidere, 
consiljo Bubea prirao in cislemam detruditur, 
delnde vendttur bniaelitis inscio Ruben : a patre 
aiitem existhnanle eum a fera oerisiim hic^tur; 
interea Joseph ia ^Egypto Piitiphari venuilur. 

1. HabilaTit autem Jacob In terra Cbaoaan, 
ia qua pater suus peregrbiatus est. 

2. Et ba* sunt generationes ejus : Joseph 
cum sedecim esset annorum , pascebat gre- 

,gem cum tratribus suis adbuc puer : et erat 
cum filiis Balae et Zelpb® uxorum patris 
sui : accusavitque fratres suos apud patrem 
crimine pessiroo. 

5. Israiel autem diligebat Joseph super om- 
nes filios suos, eo quMi in scuectute genuisset 
eum: fecitque ei tunicam poLvraitam. 

4. Videntes autem fratres ejus quod a pa- 
tre plus cunctis tiliisaoBoretur,oderaaleum, 
nee poteraol ei quidquam padfice lo^ulw 

5» Acddjt quoque ut Tlsum somnium ra- 
ferret fratribtts suis : qju9? causa majoris odii 
seminariom fuit. 

6. Dixiti|«e ad eos : Audita somnkim memn 
quod Yidi : 

7. Patabaoi bos ligare manipulas ia agira: 
et quasi coosurgerc nwfiipuiuni sMum, et 
stare, festrosqne manipulos cireumsfemtes 
adorare manipulum meum. 

8. Raspoaiiu'uot (ralres tfu : ^uroquid 
rex noster eria 7 ant suh^iemurditioni tus ? 
Ha*c ergo causa somiilorum atque sermo- 
nure , in?idi» et edii iwailcm ariaistraf iL 

9w Aliud quaque Tidit somniuai , quad aar- 
rans fratribus , ait : Vidi per somnium , qotfl 
aoleai, etinnan, alaMlaa niklacin, adopare 



10. Quod cum patri sua d fratrtbus nphi 
Kssel,. Hicpepaf it auaa pater sans , ci dixit . 
Quid sibi Tult hoc somnium quod Tidisti ? 
num ego et mater tua, et fratres tui. adora- 
bimus te super tcrram ? 



28 



UBER GENESIS. 



f I . loTldebant d Ipitur fratres sui : pater 
▼ero rein tadtus considerabat. 

12. Cumqiie fratres ilUut in paseeodis gre- 
gibns patris morareotur in Sicbf m , 

13. diiH ad eum Itrael : Fratres tni pas- 
eont ores in Sichimis : ?eoi , mittaui te ad 
eos. Quo respondente, 

M. Pnpsto sum, ait ei : Yade, et Tide si 
cuncta prospera siol erga fratres tuos , et pe- 
oora : et reniintia mihi uuid afnitor. Bli^sus de 
falle Hebron , Teoit in Sichcm : 

15. inienitque eum fir errantem in agro, 
et interr(M?af it quid qoa^reret. 

16. At illcrespoodit : Fratres meos qoapro, 
iodica mihi ubi pnscant gref?es. 

17. Dititf|ue ei Tir : Recessemnt de loco 
isto : audid autein eos dicentes : Eamus in 
Dolhaiu. Perrexit ergo Joseph post fratres 
tuos , et in? enit eos in Dotbaio. 

18. Qui cnm fidissent eum procol, ante- 
quam nooederet ad eos, oogitaferunt iUum 
occidere: 

19. et mntuo loqudtaotur : Eooesomniator 
Teoit : 

20. Tenite, oeddamos enm, et mittamos 
in dsternam Tfterem : dioemosque : Fera 
pessiroaderoraTit eum: et tunc apparebit quid 
lUi prosUit somnia sua. 

i) . Audiens antem hoc Ruben , nitebator 
libiTare enm de manibuseorum, d dioebat : 

22.' Non interfldatis animam ejus , nee ei- 
fundalis sanguinem : sed proijdte eum in ds- 
ternam banc, qua* est in sofitudine, manus- 
aue Testras serrate innoxias. Hoc autem 
icebat , Tolens eripere eum de mauibus co- 
ram , et reddere patri suo. 

23. CoDfestim igitur nt p|erTenit ad fratres 
suos , nudaTerunt com tunica tabri d poly- 
mita: 

2i. miserantqne eum in dsternam rete- 
rem , mue non h- liebjit aquam. 

25. Et sedentes ut comcderent p^mem , fi- 
derant Ismaelitas viatores venire de Galaad , 
et ciimdos eorum portantes arom^tta, d resi- 
nam, et stacten, in ^yptum. 

26. Dixit ergo Judas fralribos snis-: Quid 
nobis prodest si ocdderimiis fratrem nostrum, 
d cdavenmus sanguinem ipsius ? 

27. Melius est ut vennmdetur fsmaditis, d 
manus noctne non polluantur : frater enim 
d caro nostra est. ^AcquieTcrnnt fratres ser- 
mooibus illius. 

28. > Et praiereuntibns Madianitis negotia- 
toribas , extrabentes enm de dsterna , tco- 
diderunteum Ismaditis, Tigfaiti argentds: 
qoiduxerant euro in ^gyptum. 

29. ReTcrsusqoe Rub^ad cistern-^m, non 
laTcnit poerum. 

30. Et sdssis vestibus pergens ad fratres 
suos. ait : Puer non eompard, d ego quo 
ibo? 

31. Tulerunl autem tunicam ejus, d in 
tangoine hcdi, quem ocdderant, tinxe- 
mot: 

32. mtttentes qui ferrent ad patrem , d di- 
cerent : Hane In? enimoa : Tide otnim tunica 
fimtuisit.annoa. 

33. Quam com agnoTisad pater» alt : Tn- 

Int ^22..ssap. 10. IT. 



nica filii md est, fera pessima comedit eom . 
bcstin deroraTit Joseph. 

3 i. Sdssisque testibus , iodutos est dlido» 
lugens fUium suum multo tempore. 

35. Congregatis autem condis libeHa ctoa 
nt lenirent dolorero patris , nolait consola- 
tionem acdpere , sed ait : Descendam ad fi- 
lium memn lugens io infemom. Et illo perae- 
ferante in fldn, 

36. Madianita Teodidenint Joseph in JE~ 
gypto Putiphari eunocho Pharaonis, magis- 
tromiiitum. 

CAPUT XXXVIU. 

Jodas ex oxore ch.inanca tribns filils susreptis . 
pHmum et.ddode secundum Tbaniar ci>piilavit : 
quibus mortul^. e^in in<idus pni soirto cugoo* 
vit; quo coiicubilu Phares et Zaram genltl. 

1 . Eodem tempore deacendeos Jodas a fra- 
trilios suis , di? ertit ad Tirum OdoUamiteni , 
nomine Hiram. 

2. * Viditque ibi filiam bominis Cbananari , 
Tocabolo Sue : d accepta oxore, ingressua 
est ad earn. 

3. Qux ooocepit , d peperit filiam , d to- 
caTit noroen ejus Her. 

4. * Rursumque coooepto tctta, natom fi- 
Unm TOcaTitOnan. 

5. Tertium quoqoe peperit , qoeni appel- 
laiit Sda : quo nato , parere oltra cessanL 

6. Dedit autem Jodas oxorem primogeqjta 
soo Her , nomine Tbamar. 

7. * Fuit quoque Her primogeoitos Joda?, 
neqoam io conspedo Domini : d ab eo ocd- 
sos est. 

8. Dixit erffo Jodas ad Onan filiom soom . 
Ingrcilere ad oxorem fratris to], d sodare 
iUi , ut susdtes semen fratri too. 

9. Ille sdens non sibi nasci lUios , IntroieDa 
ad oxorem fratris soi , seniea funddNit ic 
terram , ne liberi fratris nomine nasoeren- 
tor. 

10. Et iddroo perc ossit eom Dominoa, qood 
rem detestabilem facerd. 

ft. Qoamobrem dixit Jodas Tbamar no- 
rai sna* : Esto vidua io dorao patris toi , do- 
nee crescat Sela Illius meus : tiroebat enlur 
ne d ipse moreretur, sicut fratres ejus. Quh* 
abiit , d babitatit in domo patris sui. 

12. Etolutis autem multis diebus, roortoa 
est niia Sue uxor Judae : qui post lodum coo- 
solatione snsoepta, ascendotat ad tonsores 
OTium suarum, ipse d Hiras opilio gregia 
OdoUamites , in Thamnas. 

13. Nuntiatumqne est Tbamar qood so- 
cer illios ascenderdin Tbanuas ad tooden- 
dasoTcs. 

1 4. Qo9 , depositis Tidoitatis Testibos , 
sumpsit tberistram : d mutato habitu , 
dil in bivio itineris , qood dudt Thamoam : 
eo quod ere? issd Sda , d doo eom accepisset 
maritum. 

15. Qw^m com Tidissd Jodas , sospicatos 
est es-e roeretricem : opcrucrat eoim Toltom 
soom, ne agoosoerdor. 

16. Ingrediensqne ad eam, ait : Dimittc 
me nt coeam tecom : nesdebat enim quod 

* I Par.2. 3. — « Num. 211. 19. — • Hum. 26. la 



LIBER GENESIS. 



Qua ret pODdeote : Qiild da- 

nt friiarU concoDitu meo t 

17. dixit : Mittam tibi ba'duin de gregibns. 

tooaqae ilia dioeote : Patiar quod f is , si 

dederis mihiarrhabonem, douecmlUas quod 

rfiUberis. 

i8. Ait Judas : Quid Ubi Tis pro arrba- 
^KMiedari? Rcspoudit : Aoouluro tuum, et 
aroUflam, et baculum que in mann teaes. 
Ad louin igitor coitum mulier concepit , 
i9. et torgens abiit : depositoque babitn , 
sompserat, ioduta est Tiduitatis yesti- 



20. IDsit antem Judas hsdum per |>asto- 
RO sQoin OdoHamitem, utreciperet pignus 
9Qod dederat mulieri : qui cum non iavenis> 
icteain, 

2t. ioterrogaTit homines loci illius : Ubi 

^nralier quae sedebat in biyio? Respon- 

^atStm conctis : Non fult in loco isto me- 
rttrii; 

^. rerersns est ad Judam , et dixit ei : 
noo ioTeni earn : sed et homines lod illius 

vienuit aahi, numqnam sedlsse ibi scor- 

Ibid. 

2S. Ait Jndas : Habeat sibi , certe men- 
^ arguere noa non potest : ego misi ha^ 
m quem promiseram , et tn non iufenisti 

24. Ecce antem post tres menses nuntia- 
wonl jDd«, dJcentes : Fornicata est Tha- 
Mfnaros tua , et ridelur uterus iUius in- 
"iDcsoere. Olxitque Judas : 1 roducite earn 
ot comburatur. 

25, QiMB cum dnceretur ad prpnam, misit 
JJwceram suum , dicens : Dc Tiro (Jujus 
^lont. ooricepi : cognosce cujus sit anou- 
•w, elarrailla, et b:!culus. 

28. Qui , agnitis rouneribus , ait : Justior 
J5J^ : qui! non tradidi earn Sela filio meo. 
"JJBeii ultra non cognorit eam. 
^jj \ Instante autem partu , apparuerunt 
^01 in ulero : atque in ipsa elTusione in- 
^^* unus protulit manum, iuquaob- 
wix Kgafil cocdnum , dicens : 

«. lite egredletnr prior. 

». ino f ero retrahente manum , egress n$ 
Waller: dixitque mulier : Quare drrisa est 
PJ2^ ^« maccria ? et ob banc causam to- 
wjtt Domen ejus Phares. 
JW* ' Postea egressns est frater ejus , in- 
gus mann erat cocdnum : quem appdiavit 

CAPUT XXXIX. 

^^ promere ai?eret Joteph apud heroin Puliplia- 
ijan, etque gratluius tolain adminittraret fanii- 
"^ » coQieiiiiieDS heram ssplos de concubitu 
yrpelia ntfin. accosatorapod domlnnro. et In 
2'*mB conjldhir ; ubi rust^dh gratiam deme- 
'Ov. a quo oamium TiDctonun curam acdpit. 

f • Igitor Joseph doctos est in .figyptum , 
'iQiiqne enm Potiphar eunucbus Pharaonis, 

iimSP* ***'^''"«» ▼^r ffgiptius, de menu 
^Jj^'m , a quibus perductus erat. 
. 2, Fu^Qe Domious cum eo , et erat Tir 
JJ"«^^prospcre agens : babitaTltque In 
^lOiDo Minimi waif 

'lbtt.i.x.t|rar.X4. 



5. qui optime noferat Dominum erne cum 
eo, et onmia, quae gereret« ab eo dirlgi in 
manu iUius. 

4. Intenitque Joseph gratiam coram do- 
mino 8uo« et mioislrabat ei, a quo pra-po- 
situs omnibus , gubernabat creditaui sibi do- 
mum, et uniTersa que eitraditafuerant : 

5. beuedixitqne Dominus domui ^gyptii 
propter Joseph, et mulliplica?it tam iu adi- 
bus quam in agris cunctam ejussubstantijim: 

6. nee quidquamaliud noverat , nisi panem 
guo Tescebatur. Erat autem Joseph pulchra 
lade, et decoms a^pet tu. 

7. Post multos it^tque dies iojecit domina 
SU3 oculos &UOS in Joseph, et ait : Dormi me 
cum. 

8. Qui nequaquam acquiescens operi ne- 
fario, dixit ad eam : Ecce dominus mens, 
omnibus mibi trudilis, ignoratquid habeat 
in domo sua : 

9. nee quidquam est quod non in mea sit 
potestate, vel non tradiderit mibi, pra ter te, 
qu^e uxor ejus es : quo modo ergo possum 
hoc malum tacere , et peccare in Deum 
meumf 

10. Ilujuscemodi Tcrbis per singulos dies, 
et mulier molesta erat adolesceotl, et ille re- 
cusabai stuprum. 

11. Acddit autem quadam die, ut iotraret 
Joseph domum, et opens quippiam absque 
arbitris faceret : 

12. et ilia apprcbcnsa lacinia Testlraenti 
ejus, diceret : Bormi mecum. Qui rdicto in 
ra :nu ejus pallio fugit, et e^essus est foras. 

15. Cumque vidi-set mulier vestemin ma* 
nibus suis , et se esse contemptam, 

14. Toca^itad se homines domus suae, et 
ait ud eos : En introduxit ?irum bebrsum, 
nt illuderet nobis : ingressus est ad me, ut 
coiret mecum : cumque ego sucdaroassem, 

15. et audisset Tocem meam, reliquit pal- 
lium quod Icnebam , et fugit foras. 

16. In arguraentum ergo fidei retentum 
pallium osteiidit marito revrrtenti domum, 

17. et ait : Ingressus est ad me ser?us he 
braeus, quem adduxisti ut illuderet mibi : 

18. cumque audisset me clamarc, reliquit 
pallium quod teoeb<im, et Aigit foras. 

19. His auditis domious, et nimium cre- 
dulus Terbb conjugis, iratus est Talde : 

20. * tradiditque Joseph in carcerem, ubi 
Tincti regi custodieliantur, et erat ibi clausus. 

21. Fuit'Utcm Dombius cum Joseph, et 
misertus Illius dedit ei gratiam in conspecta 
pHncipis carceris. 

22. Qui tradidit in ronnn illius univcrsos 
▼inctos qui iu custodia tenebantur : et quid- 
quid fiebat, sub ipso erat. 

25. Nee noferat aliqnid , cundis ei credi- 
tis : Dominus enim erat cum iI!o, et omnia 
opera ejus diilgebat. 

CAPUT XL. 

Ennuchomm Pbaraonls in carcere Joseph soimiia 
inlerpretatos» alteruro officio prisUno rt^itoen- 
duin, alt(*riim siix|)endio flnlendura pnedlxit t 
quae onmia In Pharaonis nataliiio evenerunU 

f . His iU gestis, acddit ut peccarent duo 
« Ptfal. 104. It. 



UBca 



2. Iratnsqae oootra eos Pharao ( 
itoi'iMJii frmerat, aMer yifetmiwi), 

S. misitaosiacaroeraDpnncipisflttlMiiiB, 
immuoevai Tinctus-et Joseph. 

4. Mimttm •caree:i8 Iradidit-eas jQ«pii« 
Mi et OBioiBtrahet eis. AH^mmtulaB 4c»porii 
Dmerat, et IB in c M tod fa teoebsBtar. 

5. Viilenuitqiie ambo fiaBUOBin matte «■ 
joj^ iuterp r et a ti— C M cBOffrmam sibi r 

6. adqaoscumiatroiMeiJoaepliiBaiie, fit 
Tidisseleo«ilristes, 

7. sciscHatns est en, 4kem : Gar trisfior 
est bddie soKto fatios wctra? 

8. Qui responderunt : Somnioni TidiiMB, 
et Don est ^m iirterpretetar nobis. Diiitque 
§4 eos Jeaepih : NmBquid noa Dei eA iaier- 
pretatio? refeiie mihi qoid fideritis. 

9. N<nrniTU prior, prappositus pinoema- 
nun, sainiiiam sunm: YiMiafli coram me 
Intern, 

14). in ^a erant tres propagines, crescere 
patdatim in gemraas, et post uopes Ofas ma- 
turescere: 

1 1 . raficemqne Fharaoois in maoa nwa : 
teHergouTas, et express! in calicem qoem 
tenel>am, et tratlidi poculura Fteiraoni. 

12. Respondit Joseph ; Hapc est interpre- 
tafio soraon : Tres ppopagioes, tres aiflrac 
dies sunt: 

f 5. post qoos recordabitnr Pbarao nnnis- 
terti tiu , et restitoet te in gradnm prtstinem : 
dabisqne ei calicem juxta oflictimi loura, st- 
ent ante laoere consnereras. 

14. Taatum memento mel, cum bene^l 
fherit, et f cias mecnm miserioopAfam, at 
anggeras Pliaraoni nt eduoat me de i^to car- 
cere: 

15. quia fnrto snblatas «um 4e terra He- 
'brjpormn ; et btc ionoeeos in lacom missus 
sum. 

H>. Tidens pistomra mgisteronod pru- 
denter sonmium dissotYisset, att : fX efo Tidf 
sommura , qnod tria canistra farkas haberem 
fioper capot menm : 

17. et in uno canistro qnod eral escelsius , 
portare me omoes cibos qui fhmt arte pisto- 
ria, aTPsqoe coniedere ex eo. 

18. Rfspondit Josefih : Hiee est iBterpre- 
tafio sonmii: Tria camstra, tres adhnc dies 
font : 

19. post qoos anferet Pbarao capot tnnm , 
ac snspendet ie in cruoe, et laoerabant Toln- 
cres cames tuas. 

20. Eiinde dies teriins natations Pbarao- 
ots erat : qni fsciens grande cooffvlnn pueris 
snis, recordatus est Inter epalas magistri 
pincem mm, et pistommjnincipis. 

"St. Restitnitqae alteram in locora annm, 
nt porrigeret ei poculum : 

!!i. alterum suspeAdit in patibulo^ nt con- 
'ectoris Teritas probaretnr. 

2S. £t lameo sneoedsiitibiis proiferis, 
pnupMitiii piooeniaraM «hlitua <it laitfprc- 



CAPUT XLL 

Sonaial^anoDisdebobuset spiels, 

alius valer^ Uiteiyretari . unicus JoseiA luter- 
pretatur, ideoque toU £^plo prcficitnr, et ex 
▲teoeffi data Mfoi a ntarauue mere dvos tosiHi 
lit tilios ;)nte sepleni faiuis aonos. 
dem fertiliuticuocodiL 



1. Pott doosannosTidit Pbarao 
Patabat se stare super tlnfium« 

2. de quo asoendebant leptem botes, pol 
chne et crass£ nimis • et pasoebantiir in ^ r* 
palustribus. 

5. Mix quoqne septem emecgebMi de flu- 
mine, f«Mia' coafectaH)ae macie : et pasoekta- 
tar in ipsa anmis ripa ia locis Tirentlbos : 

4. devoraTcruDtque eas, quarum mira spa- 
des et babitudo corporiun ecaL EipergcfiM> 
tos Pbarao, 

^ 5m rursum dornuTit, et tidit aliemm 
nium : Septem spies puUulabant in 
nno fUmae Atque iarmoud : 

6. allc quoque tolidem spkx tennea at 
percass« nredine orietMUitur, 

7. derorautes omnem priomm pnlchrite* 
dioem. ETigilans Pbarao post quieten, 

8. et facto mane, pavorc perierritns, ni- 
sit ad omoes conjectores iBg)pti , conctosque 
sapientes : et accersitis narra?it somniuai , 
oec erat qui Inlerprelaretur. 

y. Tone deaaum reminiscrns piocemanHip 
magister, ait : Coofiteor peccaiun menm. 

^ 14). Iratus rex servis suis, me et magislnun 
pistorum rctnidi jussit in caroerem pniii»- 
pis miliUuB^ 

1 K ubi una node aiter^oe Tidimua aon- 
nium pnesaf^mi futurorum. 

12. Erat ibi puer bebrvas* ejnsdem dtt- 
OB milituoi famulus .: cui nariantes somola , 

1^. attdiWmua quidquid postea rei protia- 
Tit eveulus; ego enim rediiditus sum officio 
meo J et ille su^ieosus est in cmce. 

ti. Protiuus ad regis iuiperium edacftom 
de carcere Josepb totooderuut : ac Teste nu- 
tata, obtulerunt el. 

15. Cui ille aiti Vidi sooia^a , nee est qui 
edisserat : qiue^di^i U sapi^Dtissime couji. 
cere. 

16. RespofldU Joseph: Absque me Bens 
respondebit prospcra I^baraoaL 

17. >arraTit ergo Pbarao qnod Tidocatr 
Putabam me stare super ripam flnmiuis^ 

t8. et septem boTes de amne consceodere^ 
pnkhras uirais , et obesis camibas : qua; la 
pastu paludis Tirecta carpetiant. 

19. Et ecce, has sequebantur aliap septem 
boTcs in 'tantun defbrmes et nisdlents , ut 
numqnam tsAes in terra iEgypci Tiderim : 

20. qua*, deToralis et consumptis prioribas, 
21 « nullum satnritaiis dedere Yesti|(iufn *. 

sed aimili madeet aqnaftare Aorpebant. £x\- 
gibins, nirsus soporedepressus, 

22. Tidi sonmina : Septem spice poBala- 
bantinculmo uno pleo« atqne ptricbernoKr. 

25. mUs qiMiqae septem tenoes et percosso* 
oredine . onetiantar « stipula : 

24. qo« priornm pcdchritodnieB devora- 
¥ciuiit. flaiTaTi CMqectortbnt aoBobMi , et 
nemo esc qui edisserat. 
1 23. Respondit Joser-b : Somaium jpegts 



UnOL GKIfESIS. 



SI 



mmud: qav tmUanu tti D&u , ofteodit 
Phtfaooi. 

%. Seplen bovei poIdmB^ Hsepten MiicaB' 
piae: sepCeai oberUtis amii suiit : i Mil cm 
91 Tim soDmii oooiprebeiMkttiL 

?7. Septem qooqae bafot twoei alQve na- 
dkofo, que aaoeoderaiit pott 6m , et aep- 
kBifice teaiiQf« at faofo ureole prromte: 
lefAaa aiml ? eokiirw unit fiuDi*. 

2t.(>aihocoixiiiie eomplebiioltir: 

9. Ecce septem anni Teoieot Icrtilitatii 
nps ia Huiveraft terra JEffUfii : 

oA. quot Mi|aeiitiir aepteai warn alU tante 
AcrilttiCii, iUablifioiii traMor cuncta^dro 
ibniMhntin : conMUBptara eitenim Imbcs em- 



U. et nbertctif magniMiiicoi 
at ioopix BM^nitMJki. 

&. Quod ««teai fftdiiU aeciuMlo ad earn- 
te rea parliaeM •QBokuD : flrniitatit Im- 
tea crt , ea quod fiat aenno Dei» et vc^ 
iKHsiai^tur. 

^ iNaoeerfBOfrofideatretTiriiaifiapnB- 
teact iadostriiifiif at pnefidat earn tenv 

34. qai eonsliluat pnepofitot per cnootas 
rtgioDes; et quintam partem fructuum per 
Kptemaooos lertiiitatU , 

S5. qui jam mioc fuluri sunt , confq^et in 
^>ra: et emoe finuaeatam sub PaKeuis 
Notala cnaiitur, ■ crfc turq a c 10 ■riHtMis. 

^* Ft pnpp ar e t OT fotnne septem aauorum 
^f qnx oppressiira est JBgyptom , etnou 
<!OQnnietur terra ioopia. 

37. Placoit PhanuMd consilium et cunctis 
afanstris ejus : 

S8. locutusque estad eos: Nnm iuTenirc 
P^^crinnis taksn Tirum, quispiritu Dei pie* 

39. IMilt ergo ad Joseph : Quia osteodit tfbi 
Pyo nuJM qu£ locutas es« uum(]uid sapico- 
vna et ooosimnera toi iaveoire potero ? 
jM.* Tu er» super domum meam^ et ad 
wi oris imperinm cuoctus populus obediet : 
lootaiitain regni soCo te praK^cdara. 
^i« Diiitqae rursus Pharao ad Joseph: 
w, QOQstitui te super uuiyersam terram 

43.Toni{]ueaonn]amdemanusua, etde- 
veonio manu ejus : Testivitque eum stola 
vyuiaa , et c6Qo Uu^uem auream circumpo- 

tait. 

^•Fediqoeeum asceaderc super currum 
Ktoniecaadnm, cUmoote prvcoae, ut om- 
^ coraiaeaiteiiu ilectereni. et pragpositum 
^ sdrtut uniferss terra* /BgyptL 

44. DiiU qooque rex ad Joseph : Ego sum 
nurao: abaqoe tuo imperio non movebit 
^is:]Qain maonm aut pedem in omni terra 

/^Vcflitoae oomea ejus, et focaTit eum 
^»(i7ptiaca, Satfatoran muudi. Dedit- 
J^uli Qiorem Aseoeth , llliam Putipbare sa- 
Motk Udiopotoos. Eoraasus estitaqneio- 
*^ad terram JEgypti 

^•jtrigiuta autcm auoonuB erat quaado 
22^« coQspectu regis Pharaonls)« et cir- 
««oaiiiea regionea JBgypti. 

' PttL I04.a|. I Mac. X 85. Actor. 7. 10. 



47. Yeuitqiie fieitilltaa aepten AaoRun : et 
in manipakM red a ot g a eg fltascoogregatagaont 
iaterreafigspti. 

48. Oraaas etiara finigum atemdanlia 'm aio* 
gatis nrbibtts ceodita est. 

41^. Tantaque ftiit aboDdantaa tritid, ut 
arena? maris coa^quaretur, et copia naeusuram 



50« * ^'ati auot aotoD Joaapb lUii duo ^n- 
tc'quam Teoiret fames: quos peperit ei Ass- 
JMdi,filia Putipbare saeendotis Ueliopoleofi. 

5i, yoeafitque nomea prirao^^euiti » Ma 
nasses^ dicens : Oblivisci uie feed Dens om 
niam lahnpam mconmi , et domuspalris mei 

52. Nomen quoque secundi a|]^Uavit 
Epbraira* dieens : Creseera me fiecdt Deus 
10 terca yaapeitatia mas. 

53. Igitor Iransactis septem nbertatis an- 
018, qai fuerant in JSgjpto : 

54. oerperuat venire septem ama ioapto , 
qnos prediierat Joseph ? ef In uDtversaorb: 
famea pra?faiuit» in oanda aotem tecca 
iEgypli pams erat. 

55. Qua esuriente, clamavit populus ad 
Pharaoaem » attawota petens. Ouibas ille rc- 
spondit: Ite ad Joseph : et quidqnid ipse va- 
bis diierit , f cite. 

56. Greseebataatem^qaotidie fomesinomni 
terra raperaitque Joseph uuifena borrea, 
et ToadeiMt iEgyptiis : nam et illos oppresse- 
rat femes. 

57. Oanesqne pra?hiei« Teuieboat in 
iV^^yptum, ut emeneut eaeas* et aulmu tno- 
pis teaoperareot. 

CAPUT XLtl. 

Pratres Joseph, cof^eote fame ^ la .figyptflm pro 
emcndfo (niHietHw a patre nussi. ab eo co{;iios- 
cuntiir, ac durius traelantur. et in carcerem 
conjidunlur; tandem Simponc in viiiculis re- 
licto, rpvertunlar. ac prcuniam in saocuracnjui- 
que inilitani una cum rrmoeiCw inscii rcferuut. 

1. Audicns autcm Jacob quod alimeota 
veuderentor in £gypto« dixit filiis auis: 
Quare negligilis? 

t, audifi <|uod tritieem Tennmdetor iu 
iEgypto : deseendlte, et endte nobis neeessa- 
ria , at ponimas Tivere , et non eoasnmamor 
iuopia. 

3. Descendentes igilnr fratre^ Joseph de- 
cern , al eroerent iraroeata in ^Ef^pto , 

4. Benjamin domi retento a Jacob, qui 
dixenit fratribas ejus : Ne forte iu itiucn^ 
qaidqaam patiator mali : 

5. ingress! sunt temmi .^gypti cum aliis 
qui periifebaot ademeodom. Eratautem fa- 
mea la lierra Chaooan. 

6. Et Joeeph erat princeps in terra #Egypti , 
atque ad ejus nutum frument ipopulis veude 
teoftur. Dimqae adoraaseat earn fratres sui« 

7. et agnofisaetfios, quasi ad nRenos durius 
loquebjtur, intcrroigaos eos : Unde venistttf 
Qui respondernot: De terra Gbanaaa, ul 
emamus Ticttd neoenaria. 

«. Et tamen fratres Ipae «»giiosceas, noo 
est cognitus ab eis. 
9. Reaordatasqae somniorum, qua? all- 

< Infra 46. 20. c( IS. ^. 



52 



UBER GENESIS. 



Sando ffderat » ait ad eot : Exploratores et- 
: at fideatis infirmlora terre Teoistis. 

40. Qui dixerant : Non est tta, dondne, 
ted serfi tni tenenuit at emerent cibos. 

H. Omnes fHii aoios firi samos : padfld 
TeDimat , nee qoidqaam ftmoli tni ouiclii- 
nantar innli. 

12. Quibos ille retpondit : Alitar est :iiii- 
raonita terrs hajns ooosiderare Teoistis. 

15. At illi : Doodedm, inqoioDt, serri toi, 
fratres somas, filii firi onios io terra Cha- 
oaao ; mioimns cooi patre oostro est, alios 
noo est super. 

14. Hoc est, ait, qood loeotos som : Ex- 
ploratores estis. 

15. Jam nanceiperimeotom festri eapi^m: 
per salotem Pharaonis none^redieminl hinc, 
dooec Teniat frater Tester minimas. 

16. Mittite ex Tobis onom, etaddocateom : 
TOt aatem eritis in Tiocalis, donee probentor 
qox dixi^ ntrom Tera an fiilsa sint : alioquin 
per salntem Pharaonis exploratores estis. 

17. Tradidit ergo iUos castodis tribus die- 
bos. 

18. Die aotem tertio rednctis de carcere, 
ait: Facite qnae dixi, et Tivetis : Deom entm 
timeo. 

19. Si padfici estb, frater tester nnos K- 
getnr in carcere : tos aotem abite , ^ ferte 
mimcnta gas emistis , in doroos festras , 

20. * et iratrem Testrum minimom ad me 
addndte , ot pa^wlm vestros p obare sermo- 
oes , et non moriamini. Feccront at dixerat , 

21. et locuti sant ad invicem : Merito ha>c 
patimor , quia peccaTimos in frntrem nostrom, 
Tldentes angustiam animae illlus, dom de- 
precaretor nos , et non andiTimos i 'idcirco 
▼enit soper nos ista tribalatio. 

22. E qaibas nnns Robeo , ait : Nnmqoid 
non dixi ?obis : * Ndite 4M0care in puernm : 
etnooaudistis me? en sanguis ejus eiquiritur. 

23. Nesciebant aotem quod intcUigeret Jo- 
seph : eo qnod per interpretem loqueretar 
ad eos. 

24. ATertitqoe se paromper • et fle?it : et 
rcTersos loeotos est ad eos. 

25. Tolleasaoe Simeoo , et ligans iUis prap- 
sentibus , tussit ministris at implerent eorum 
saooos tritko , et reponerent pecooias singo- 
lorum io saccniis suis , datls supra dliariis 
io viam: qoi feceront ila. 

26. At iUi portantes fromeota in asinis sois, 
profecU soot. 

27. Apertoqae ooos saeoo, at daret jo- 
mento pabulum in diversorio, oontemplatos 
peconiam io ore sacculi , 

28. dixit fratribos suis : Reddita est mihi 
pecunia , en babetur in saooo. Et ob4upefacti 
tnrbatique, mutiio dixeroot: Qoidoam est 
hoc qood fedt nobis Dens ? 

2). Yeoerontqoe ad Jacob patrem soom in 
terram Cbanaan , et narraTeront ei omnia 
qoae aoddisseot sibi , diceotes : 

30. Loeotos est nobis dominos terrs dare, 
et patatit oos eiplon tores esse proTinciat. 

51 . Coi respoodimos : Padfid somos , nee 
alias molimor insidias. 

52. Doodedm fratres ono patre geniti fo- 

« Inf. IS. 5.'* Sup. 37.21. 



mos : onos ooa est soper, mlafaims com pt* 
tre nofitro est In terra Chaoaan. 

55. Qui ait nobis: Sic probabo qood pad- 
fld sitis : Fratrem Testrom ooum dimittite 
apod me . et dbaria domilMis festris neoea- 
saria samite, et abite , 

54. fr. tremqueTestroni ndolmom addodttf 
ad m% at sdam qood ooo sitis eiploratores : 
et istum , qoi teoetar io Tincolis , redpere 
possitis : ac deioceps qoae Toitis , emendi ha- 
beatis licenti >m. 

55. His dictis , com firomenta effimderent, 
singoli rep«*Teroot in ore aaeoorom ligatat 
pecooias : eiterritisqoe simol omnibos, 

56. dixit pater Jacob : AtKqoe llberis me 
esse fedstis : Joseph ooo est super , Simeon 
tenetor io TincoUs , et Benjamm auferetis ; 
in me hapc omnia mala redderont. 

57. Coi respondit Robeo : Doos Olios roeoa 
interflce , si ooo redoxero illom tibi : trade 
illom io mano mea, et ego com tilii restitoam. 

58. At ille : ISoo desceodet , ioqoit , fiBos 
meos vobiscom : frater ejus mortoos est , et 
ipse solos remansit : si qoid ei sdversi acd- 
derit in terra ad qoem pergitis , dedocetis 
canos meos com ddore ad inferos. 

CAPUT XLin. 

iEgre mipetraniot fratres Josq)b a patre, at in 
MmHam reTertenlet additis nranerilnis ac do- 
pnil Dfcuiiia, B<>iijaniin sectiin daofreut : qui. 
invitatl ad oonTiTlum , edudo Simeooe de car- 
cere . simul epolantur cum Joseph. 

1 . Interim fiunes omnem terram Tehemen- 
ter premebat. 

2. GNisumptisqoe dbls qoos ex .ff^gypto 
detulerant, duit Jacob ad filios suos: ReTer- 
timini, et emite nobis paoxillum escarom. 

5. Respondit Judas : DennntiaTit nobis 
Tir ille sub attestatione jarisjnraodi, dicens : 
TSon Tidebitis facicm meam. nisi fratrem tcs- 
trum minimum adduxerilis Tobiscom. 

4. Si ergo Tis eum mittere nobiscum , per- 
gemus p nter, et ememus tibi necessaria ; 

5. sin autem non Tis, non ibiroos : yir 
enim, ut s^pe diximns, denontiavit nobis, 
dicens : < Non Tidebitis fadem meam absque 
fratre Testro minimo. 

6. Dixit eis Israel : In mean hoc fedstis 
miseriam , at indicaretis ei et aliom habere 
TOs fratrem. 

7. At illi responderont : Interrogafit nos 
homo per ordinem nostram progeniem : si 
pater Tiveret, si haberemns fratrem : et nos 
respondimus ei consequenter Juxla id quod 
fuerat sd^dtatus : nnniqaid sdre poteramus 
quod dictums asset : Addodte fratrem Tes- 
trom Tobiscom? 

8. Judas quoqoe dixit patri soo : Mitte 
poerom mccum, ut prondscamor, et D0ssi« 
mos Titere; ne moriamor nos et par? oil nos- 

tri. 

9. * Ego sasdpio poerom : de mrna mea 
reqoire illom; nisi redoxero, et reddidero 
com tibi, ero peccati reos in te omni tem- 
pore. 

^ •Sop.l2.20.-'«Infr. U.25. 



LIBER GENESIS. 



3^ 



to. Si Doo intercenisset dUatio« jam Tice 
iltera Tenissemui. 

If. fgituf Israel pnter fornm Hixit ad cos : 
Sine necesse est, fadte quod ?uUls : surnite 
<i6 0ptimis tejTfiB fructibas in va«is fcstris, 
et ^rte Tiro moiiera , iDodicuin resino; et 
aetu, et storacii, ttwtea, el terel)inlhi, et 
^gdalinun. 

12. Pecuoiani quoqac duplicem fertc to- 
biscom: etiil;ini, quam inTenistis* in sacculis, 
reportale, nc forte errorc factum .sit : 

15. sed ft Cratrem Testrum toUite, ct ite 

M. Deuf antero mens omnipotens f^ciat 
ivbis emn pi icabilcm : et remittal Yobiscum 
fr^trem Testrum quern tenet » et hunc Benja- 
■in : ego autem quasi orbatus absque libe- 
nsCTo. 

15. Tolerant ergo Tiri moncra, et peru- 
oiuDdaplicrm, ct Benjamin : descenderunt- 
9ie in JBgyptum , et steteruot coram Joseph* 

16. Qaos cum ille Tidisset, et Benjamin 
nmlfprapcopit dispensatoridomussua*, di- 
ttos : Introduc Tiros domum , el occide Tic- 
tisQs, et instrue convlvium: quooiam me- 
*»ffi Hint comestnri raeridie. 

|7. Fecit ille quod sibi ftierat imperatum , 
^iotrcKiaiit viros domum. 

M. Ibque extcrriti, diicrunt routno : 
Propter pecnoiam, quam retulimus prius in 
Bfos oostris, introducti surous ; ut ueTOlTat 
■ DOS calumriiam , et Tiolenter subjiciat ser- 
"toti, et DOS, et asinos nostros. 

'9* Quamobrcm in ipsis foribus acceden- 
tnsddispensatorcm dorous 
^. looiti sunt: Oramus» doroine, ut au- 
^ DOS. * Jam ante descendimus at emere- 
MseKM: 

21. qnibos emptis, cum Tonisscmns ad di- 
J^wriran, nperuimus saccos nostros, et in- 
'*'*w» pecaniam in ore saccorum : quam 
"^ codem pondcre reportaTimus. 

2i^Sed ct aliud attiUimus argcntum, ut 
?™*™»« qua? nobis nccessaria sunt : non est 
•p^o^ conscientia quia posocrit cam in 
■*»Bpfis DOstris. 

25. At aic respondlt : Pax Tobiscum , no- 

H *?j^* Dcrj Tester, ct Dens patris Tes- 

^f^Ws fhesaoros in saccis Tcstris ; 

^peconiam, quam dedistfs mihi, proba- 

«ttegoluibco. Ecl«xitqae ad cos Simeon. 

24. Et iatrodactifl domom, attulit aqnam, 
tttirenmi pedes suos, deditquo pabulum 
•"^"•oninL 

^^M tero parabanf maoera , donee In- 
JJJJJu* Joseph mcridie: audicrsot enim 

« tlt?''**^"'^ csscnl panem. 
ite^S? *"P*«»sus est Joseph domum 
2^*toleruntquc d muneni , tenentes in 
J^ sttis : ct adoraTerunt proni in ter- 

-^Atille,dcmeiitcrresaliitat!fcl», Inter- 
^«^J»«<Ji. diccna : SatmsDc est pater Tea- 
%?^». «*« quo dixcratU mihi ? Adhuc TlTlt ? 

«-yaI rcnionderaat : Scapes est scnrus 
^J^w oftstcr, sdhuc tfrit. b iocarraU, 
■*^«nmteam. 

2». AOoleiii aotem iosepli oculos, tidit 



Benjamin fra*rt*m siram oTermum , et ait : Me 
est ftraler Tester parvulus, de quo dixcralit 
mihi? Ft rursum: Dcus, iuquit, miscroalur 
tui, (III mi. 

50. FeslinaTitqne , quia comroota fucr^nt 
Tiscera ejus super fratre suo , ct eruinpcbani 
lacryma*; ctintroiens cubiculum llevit. 

51. Rursnmquc lota facie egrcssus , conti 
nuit se, ct ait : Ponite panes. 

52. Qnibus appositis , scorsnm Joseph, el 
scorsum f^atribus, /Egyptiis quoquc qui Te- 
sccl)antur simul , seorsiim (illicitum est enim 
/Egyptiis comcdcrc cum Hebneis, cl prola- 
num putant hujnsccmodi conviTiuni) 

55. sederunt coram CO, primogonitusjutta 
primogeoita Mia, et minimus ju&ta ;etatem 
suam. ht miratNintfir nimis, 

54. sumptis partibus quns ab eo scccpc- 
rant : majorqiic pars Tcnit Benjamin, ita lit 
cpiinquc partibus exccderet. Bibcrnntqiic ct 
inebriati sunt cum eo. 

CAPUT XLIV. 

Joseph Jubetabscondiftcyplium suumln ^arcoBm- 
Jamiii. «l, post eum invmitum. rrvo'atoi ab itl- 
iiere fratres furti ar^uil: Judas autem pro Bcn> 
Jamiu se in S'-rvilul<inolTert. 

1. Prapcepit autem Joseph dispcnsatorl 
domus SUSP, dicens; Impic saccos eoruni fru- 
roento, quantum possnnt capere: ct pone 
pecuniam singulorum in snmmitate sacd. 

2. Scyphnm antrm meum argcnleum, ct 
pretium quod dedit tritici, pone in ore saccJ 
junioris. Factumque est Ita. 

5. Et oito mane, dimissi stmt cum asinis 

9tB8» 

4. Jamqnc iirbem exierant, et procc^se- 
rant paulnlum : tunc Joseph acccrsilo dis- 
pensatory domus. Surge, inquit, et perse- 
quere \ iros : et ap|H'encnsis dicito : Qiiare 
reddidistis malum pro bono? 

5. Sc^phus , quern furati estis, ipse c^t in 
quo bibit dominns mens, et In quo augurari 
solet : pessimam rem fccistis. 

6. Fecit ille ut jusserat. Et apprehensif 
perordinem locntus est. 

7. Qftt respondernnt : Quare sic lonuilnr 
dominns nostcr, ut serri tui tantum ilagitii 
commiserint P 

8. Pecuniam, quam inTenirons in sumrai- 
late saccorum, reportaTimus ad te de terra 
Cbanaan : et quo modo conseauens est ut fti- 
rati simus de dome domini tut atu*um tcI nr- 
gentom? 

9. Apod qncrocumque fuerit iuTcntum ser- 
Torum tuorum qued quaris, roonatur, el 
nos erimus .^erTi domini nostri. 

10. Qui dixit cis : Fiat juxta Testram sen* 
tentiam : apod quemcumqne fuerit inventum » 
ipse sit serTus mens, tos aotera eritit bi- 
Dovii. 

M. Itaqne fcstinato deponentes in terrain 
saoGOs, aperuerunt singuh. 

12. Qnes scr status, faicipiens a mojore na- 
que ad mfnfaDom, iBTenit sc)7>bum fn sacco 
Beujanriii. 

15. At flli, scistis Testibus, oneratisque 
rnrsiiai asinis, rerersi sttnt In oppidum. 

M. Priroiique Judas com fratnbus Ingres- 

3 



54 



LIBER GENESIS. 



sot est ad Jofcph (ocedoin enim de loco abie- 
rat) omoesquc ante etim paiiter ia terrain 
jomierunt. 

15. Quibiis Ule ait: Giffslcagere Toluis- 
lis? an ignoratis quod non sit similis mei in 
jugurandi sdcntia? 

46. Cui Judas: Quid rei^ndebinius, in- 
quit, domino roco? yel quid loquemor, ant 
jnsle potcrimus obtendere? Dens iuTenit ini- 
qnitatem servorum tuorum : en omues serri 
snmus doniini mei, et nos, et apnd quem 
iuTentus est scrptius. 

17. Responcfit Joseph: Ab^iit a me nt sic 
tgam : qui faratusestscvphnm, ipse sit scr- 
Tus mens: tos autem abite litieri ad patrem 
Testmm. 

18. Acccdens antem propins Judas, oon- 
fidenteralt: Oro, domine mi, loquatur ser- 
ins tuus verimm in auribus tnis, eX nc iras- 
caris faroulo tno: tu es enim post Pharaoncm 

19. dominu<$ meus. * Interrogasti prius ser- 
vos tuos: Ilabetis patrem, aut fratrem? 

'20, Et nos respondimus Ubi domino meo : 
Est nobis pater senex, et poer parmlus, 
qui in senectute iHins natnsest; cujus oteri- 
nns frater mortnns est : et ipsum solum habet 
raater sua , pater rero tenere diligil eum. 

21. Dixistiqucserristttis: Adduciteeumad 
me , et pooam ocnlos meos super ilium. 

22. Suggessimus domino meo: Non potest 
pner rclinquere patrem snnm : si enim iUum 
dimiserit, morMur. 

23. * Et dixisU serris tnis : Nisi vencrit 
frater tester minimus Tobiscum , non Tid^l- 
tis amplius fadem meam. 

24. Cum ergo asoendissemus ad famnlnm 
tunm patrem nostrum, narraTimus ei omnia 
qus locutus est dominus meos. 

25. Et dixit paternoster: Refertimini, et 
emite nobis panim tritid. 

26. Cui diximus : Ire non possumus : si 
frater noster minimns deaoenderit nobiscum, 
proficisoemur simul : aUoquin illo absente, 
oon audemus Tidere fedem Tiri. 

27. Ad qusille respondit : Vos idtis quod 
duos genuerit mihi uxor mea. 

28. Egressus est nnus, et diiistis : * Bestia 
derorarit euni : et hocusque non comparet. 

29. Si tnleritis et istum, et aliquid d in 
tia contigerit, dedooetis canos moos cum 
momre ad inferos. 

50. Igitur si tntratero ad serTuro tuum pa- 
trem nostrum , et puer defuerit (cum amma 
illi tis ex hujns anima pendeat)^ 

51. Tideriique eum non esse nobiscnm, 
morietur. et deducent famuli to! canos ejus 
cum dolore ad inf^eros. 

52. Ego proprie serms tons sim,quiin 
meam hunc reccpl fldem, et spopondi di- 
oens : * Nisi reduxero eum, peocati reus ero 
Ml patrem raeum omni tempore. 

55. Manebo itaque serms tuus pro pnaro 
in ministerio domini md , et poer asoendat 
cum fk^tribus suls. 

54. Non enim possom redire ad patrem 
■neom , absente puero: ne calamitatis , qus 
opprassura est patrem meum, testis assistam. 

* So\ir. 42. 13. — « Sour. *3, 5. 5. — • Supr. 57. 
«0. 35.-4 Siipr. 45. 9w *^ • 



CAPUT XLV. 



Joseph ae fratribas muiifiestat. eoviDe tenitca 
cam oscnlo ainplex4tar t quarc Pharao niia cum 
tots domo sua exultans . prxct'pit nt adTocetnr 
pater cum unlversa domo sua in i^grptuina 
Mem muliis TerMs denuoHat Joseph . fratreii- 
que muUis dooatos mnoeribus ad patrem remU" 

i. Noo se poterat ultra cohibere Joieph 
multis coram astantibus : node praecepit nt 
egrederentur cuncti foras , et niillas interes- 
set alienus a^itioni mutus. 

2. FJeraTitque Tooem com fletu : qoaro 
audiemnt .£gyptii, omnisque domus Pba- 
raonis. 

5. Et dixit fratribus suis : Ego sum Joseph : 
adhuc pater meus Yitit? Non poteraot res- 
poodere fratres nimio terrore perterriti. 

4. Ad quos iUe clementer : Accedite, in- 
quit, ad me. Et cum aceessissent prope : * 
Ego sum, ait, Joseph, Crater Tester, quem 
fendidistis in .figyptum. 

5. Nolite parcre, neciud Tobis domm esse 
▼ideatur quod TeocUdistis me in his-regiooi- 
bus : * pro salute enim testra misit me Deus 
ante tos in /Egyptum. 

6. Biennium est enim qnod ooepit Uaoes 
esse in terra : et adhnc quinque anni restant, 
quibus nee arari potent, nee meti. 

7. Prsmisitque me Deos ut reserremini 
saper terram^ et escas ad Tiyendum habere 
possitis. 

8. NooTCstro eoosilio,sed Deirolontate 
hoc missus sum : qui fedt me quasi patrem 
Pharaonis, et dominum imifersae domus 
ejus, ac prindpem in omni terra .Cgypti. 

9. Fcstinate, et aseendite ad patrem 
meom, et dicetis ei : UaM; mandat filius tuus 
Joseph : Deus fecit roe dominum unirersx 
terrs .£gypti : descende ad me, ne moreris^ 

to. et babitabis in terra Gessen : erisque 
joxU me tu, ct fiUi tui, et filii fiUorum tuo- 
rum, oTes tua*, ct armenta toa, et unirersa 
qucpossides. 

f f . Ibique te pascam (adhnc enim quinque 
anni residui sunt famis) ne et tu pereas^ ct 
domus tua , et omnia qua* possides. 

12. En ocnli Testri, ct oculi fralris mei 
Benjamin , Tident quod ot mcom loquatnr ad 

TOS. . 

15. Nnntiate patri meo uniTcrsamgloriam 
meam, et cuncta qux Tidistis inJBgyptoi 
fcstinate , et addudte eum ad me. 

14. Cumque amplexatus reddisset In ool- 
lum Benjamin fratris sui, flent : iUo qooque 
suniliter flente super ooUum qus. 

15. Osculatus^ue est Joseph omnes fratres 
sons, et ploraTit super singulos : post que 
ausi sunt loqui ad enm. 

16. Auditumque est, et cdebri scrmone 
Tulgatum in aub regis : Venemnt fk^tres Jo- 
seph : et gatisus est Pharao , atqoe omnis Ih- 
muiaejiifl. 

17. Dixitqne ad Joseph nt imperaret fN- 
tribus suis, dicens : Oncrantes jnmenta, ite 
interramChanaan, < 

18. et toUite inde patrem Testmm et cog- 

« Act. 7 IS.-*Inrr.00.20. I 



UBER GENESIS. 



55 



MtioMm , eC Tenite ad me : e( ego dabo yobls 
MuoM bona ^jpti, ut ocMnedatii luedullam 
terrar. 

t9. Prapdpe etiam at toUaot plaostra de 
ttfra JEgjpii, ad fubTectionem parraloruni 
nomm ac conjugum : et didto : TolliCe pa- 
tron TertmiD, et properate quaotocius Te- 
iicotes. 

iO. Nee dimittatU qaidqaain derapeUectUi 
festra : quia omnes opes JBgypU, yestre 
flmnt. 

21. Feceraotaue flKi Israel at els manda- 
tiiD foerat. QuUias dedlt Joseph plaustra , 
•erandam PharaooU imperium: et cibaria 
ioitioere. 

tL Siogulis qooqae proferri jussit binas 
itflbs: BeDJamio Tero dedit trecentos argen- 
ttos CHID qninqoe stolis optimis : 

2S. tantumdem pecuois et Testiuro roit- 
Ibs patri soo, addens et asioos deccni, qui 
■brdierent ei omoibus diTitiis ^gypti : et 
lotidcin asioas, triticaai ia itinere, panesqoe 
partantes. 

24. Dintisit ergo fratres suos, et pronds- 
eentflKis alt : Ne &ascamini in Tia. 

25. Qai ascendentes ex ^gypto, Teoerunt 
io terram Cbaoaaa ad patrem suura Jacob. 

36. Et oantiaTeroot ei , diceotes : Joseph 
Oos toos Tivit : et ipse dominatur in omni 
lora JEgypti. Quo aodito Jacob, quasi de 
fCraTi Hxnoo erlgilans, tamen non credcbat 
eis. 

27. HU ccootra referebaot oronem ordi- 
rei. Cuniqae ?idisset plaustra, et uni- 
qoae iniserat , reriiit spiritus ejus, 

28. et ait : SufHdt mihi si adhuc Joseph f] 
tin meos TiTit: Tadam, et Tidebo ilium an- 
te^qoam moriar. 

CAPUT XLVI. 

lacobreooraUDd promissionecam oniversis fiUis 
ac oepoiibiN, quorum nomina receosentur, io 
JRgfplam desceodil i cut occurrpDs Josi'ph , 8u.v 
4d at Ptiaraoni se esse pastores ovium dicant. 

f . Profectosque Israel cum omnibus qua? 
kabebBl, Tenit ad Pntenm jaramenli : et ma- 
ctKii ibi Tictimis Deo pttns sui Isaac , 

1 aodiTit eim per Tisionem noclis Tocan- 
^ se, et dicentem sibi : Jacob ^ Jacob. Cui 
^poodit : Ecce adsum. 

S. Ait Bli Deos : Ego sum fortissimos Deos 
pilris tui : noli timere, descende In ^g>p- 
MB, quia in gentem magnam fadam te ibi. 

t. Ego desceodam tecum illuc, et ego inde 
■ddocam te rcT^entcm : Joseph quoque pa- 
nel nanos suat super ocalos tuos. 

S. Sorrexit aatem Jacob a Poteo jura- 
Mi :< tnkrontiiae eum filiicom parmlis et 
fliribos suis in piaustrls qus miserat Pha- 
ilDad portandam senero, 

I. et omnia qua? posiederat in terra Cha- 
w : * renitqae in iEgyptum cum omni se- 
pesoo, 

*. fOii ejus, et oepotei , fOks, et concta si- 
M progeniea. 

. * Act, 7. 13. - > los. M. 4 Psalm. t04. W. Ua. 



8. Ha>c sunt autem noroina niiorum Israel, 
qui ingressi sant in ^gyptum. Ipse com 
liberis suis. * Primogenitus Ruben. 

9. FilU Ruben: Henoch et Phallu et lies- 
ron et Cbarmi. 

10. ' Filii Simeon ; Jamuel et Jamin et 
Abod , et Jachin et Sohar, et Saul Alius Cba- 
naanitidis. 

ii. * Filii Left: Gerson etCaathetMe- 
rari. 

12. ' FUii Juda : Her et Onao et Sela et 
Pharct et Zara ; mortui sunt autem Her ei 
Onan in terra Chanaan. Natiqoe sant filii 
Phares : Hesron et Hamul. 

i5. * Filii Issadiar : Thola et Phna et Job 
et Semron. 

i 4. Filii Zabulon : Sared et Eton et Jabelel. 

45. Hi fliii Lisquos genuitin Mesopotamia 
Syria? cum Dina (ilia sua ; omnes anlmae fl 
liorum ejus et flliarum, tHginta tres. 

16. FUii Gad: Sephion et Haggi et Sunt 
et Esebon et Heri et Arodi et Areli. 

17. * Filii Aser : Jamne et Jesua et Je sui 
et Beria , Sara quoque soror eorum. Filii Be- 
ria,HeberetMelcbiel. 

18. Hi filii Zelpbap, qaam dedit Labao Life 
fliiae sua; : et bos genuit Jacob sededm ani- 
mas. 

19. Filii Rachel axoria Jacob ; Joseph et 
Benjamin. 

20. ' Natique sunt Joseph filii In terra 
^Sypli t qoos genuit ei Aseneth (Ilia Puti- 
pliare sacerdotis Ueliopoleos : Manasses et 
Ephralm. 

2(. Filii Benjamin : * Bela et Bechor et 
Asbd et Gera ct Naaman et Ecbi et Ros et 
Mophim et Ouhim et Ared. 

22. Hi filii Rachel quos geauit Jacob : om- 
nes animap , quatuordedm. 

25. Filii Dan : Husim. 

2f. FUU Nephthali : Jasiel et Guniet Jeser 
et Sallem. 

25. Hi filii Bal«, quam dedit Laban Ra- 
cheli fills suae : et bos genuit Jacob : omnes 
anima* , septem. 

26. Gunctae animie^ quae iogressae sunt 
cum Jacob in ^g)ptam, et egressa? sunt de 
femore illius , ab«]ae uxoribos filiorom ejus, 
sexaginta sex. 

27. Filii autem Joseph , qoi natl sunt ei in 
terra ^Bgypti, animas due. ' Onuies anim;i9 
domus Jacob, quae ingressae sunt ia.ffgyptum, 
fuere septuaginta. 

28. Misit autem Jadam ante se ad Joseph, 
at nuntiaret d, et occurreret in Gessen. 

29. Quo cum penrenisset, juncto Joseph 
curru suo, ascenditob?iam patri suo ad eum- 
dem locum : Tidensque eum, Irrult super 
collum ejus , et inter amplexus flerit. 

50. Dixitqae pater ad Joseph : Jam laetoa 
moriar, ouia Tidi fadem toam, et superstl- 
tem te retinqao. 

51. At Ole locatoa est ad fratres aoos, et 
ad omnem domnm patrii sol : Aacendnm et 
nuntiabo Pharaoni, dlcamqae ei: Fratres 

* Exod. 4. 2. et 6. f 4. Nam. 26. 5. 1. Par. 5. f . 
5. — « Exod. 6. 15. 1 Par. 4. 24. — » I Par. 6. 1. — 

* I Par. 2. 5. et 4. 21. — M Par. 7. 1. — • I Par. 
7. 50. — » Sn|.r. 41. 50. — • f Par. 7. 6. el 8. I.— 

• Deutj 10. 22. 



LIBER GENESIS. 



■el, etdoimupetrismei, qui erantiu terra 
Cttuann , Teiwrtiirt ad roe : 

52. et sunt Tirl pastores OTioin, cnrainqiie 
btbent alendortun gresmn : pecora sua , et 
irropola, et omota quae habere polueniiit, 
iddtiienint secum. 

55, Cuniqne ▼ocareril yos, et dixent: 
^ood est opus Testrum? 

54. rcspondeWtU : Viri pastores somus 
•crri tui, ab infaotia nostra usque in pne- 
iens , el nos et patres nostri. Haec autem di- 
Oelis, ut babitare possitts In terra Gcssen : 
quia detestahtur JBg^ptH omnes pastores 
oTium. 

CAPUT XLVU- 

Joaeph» adventn patris et fratrnm Ptiaraoni nnn- 
tiato, introdudt Jacoh com filli* wl PharaonftD ; 
terra <.es«en conoeditur II* a-l Inliabiianiluni . 
faiDi«4|a'* letnporf eo« alit : |>orro laiiK*^ tantiun 
prerait .^\ttam, nl, vendiil* pecoribus, l«*r- 
r am iiuoi|tie vendere sintcoacll : quo factuna est 
ut quiuta |»ars fractiium re^ibiis ,£?ynli per|>c- 
tuo mlat. praeterqaam In po^sse^sloiiibns sater- 
dotum. Post annt>s M^pt^rn^bcim Jacob pluri- 
mum dhatuf et Jam nioritonis adjurat Joseph 
dt sua sepuUura i« Chanaiwa. 

1. Iiip*es8iM ergo Joseph mntiaTU Pba- 
raoni, diceos: Pater raeus et fratres^ores 
aoniro et ar menta , et coDCta qiue possident , 
feoerunt de terra Chaoaeo : et ecce coosb- 
toDt in terra Gessen. 

2. Extrcroosqnoquefratmra suommquio- 
qne yiros ronstituU comra rege : 

5. quosi!leinterrogavit:Quid habetisope- 
risT Respooderunt : Pastores OTiian sumiis 
serri tni , et nos, et patres nostri. 

4. Ad |)eregriaandiiiii in terra tna Teni- 
mus : quonlam non est herba gregibas ser- 
Tonun tuoniin. Ingravescente fame in terra 
Chanaan : pctimusque ut esse nos jubeas ser- 
Tos tuos in terra Gctsen. 

5. Dixit itaqne rex ad Joseph : Pater tuos 
et fratres tui Tenemnt ad te. 

6. Terra iCgypti in conspecta tno est : in 
Optimo loco fac eos babitare . et trade eis ter- 
nun Gessen* Qnod si noiCi in eis esse viros 
industrios, constitue illos magistros pecomm 
meorum. 

7. Post hsc iotFoduxIt Joseph petrem 
siram ad regiem , et atatuit earn coram ea r 
qui beocdiceus illi» 

8. et interroffatns ab «o : Quot stmt dies 
annorom vita:* lust 

9. respondSk : Dies peregrfnationis mes 
centum trigint* annormd sunt , parrf et ma- 
li, ct non perrenenmt tisqoe ad dies petnmi 
meorum quiinu peregrinad stmt. 

10. Et benedicto rege. egreasos est fb- 



f 1. Joseph Tero patri et flratrflios snis de- 
dtt possessionenrto iEgyplb in Optimo terras 
looo, Rnmenet, at praraeperat Phar o. 

f2. Etalehateos, omneroqae donranrpfl- 
tris fui, praebent cibaria sinffulis» 

15. latotoenim orbe pai&deerat» elop- 
preaserat fomea terram, maxime iEgyp^ et 
Cbaaaan* 

14. E quilMis omnem pectmiam cangrega*' 



▼it proTeodifioneframenti, et hituKC e: xb h 
a arar iu w regis. 

15. Cumque defecisset emptoribiis pre 
tinm, TenH eoacta .fflgrptos ad Joseph, di- 
oens : Da nobis panes : quare morimiir coram 
te, defidente pecnniat 

16. Quibos ille respoodil: Adducite pe- 
cora Testra, etdabo Tobis pro eis cilNis, si 
pretium non liabetb. 

17. Q«« eima adduxissent, dedit eis ali- 
menta pro equis, et OTibus, et bobus , et asi- 
nis : sii«tent ttitqtie eos illo anno pro com- 
mutatioiie pecorimi. 

18. Venerunt quoqne aimo secirado, et 
dixerunt el : Non t elabimus dominum iios- 
tmmqnod deficiente pecuoia, pecora simal 
defecerunt: nee dam te est, quod absque 
corporibus el terra mhfl hai)camus. 

19. Cur ergo moriemur te Tidente? etnos 
et terra nastra tui erimus ; erne nos in serri- 1 
tutem regiam, et prrbe semina, no pereunte 
cnltore redigatur terra in sdiludinem. 

20. Emit ipHur Joseph omnem terraro 
itgypti, Teudimtibus singulis possessiones 
suas prs m>gnUudine famis. Subjecitque 
eam Pharaoni , 

2?t. et cunctos popnlos ejus , a noTissimis 
terminis /Egypti usqtie ad exln-mos fines ejus/ 

22. pneter lerram sacerdotuni , qure a rege 
tradita Tuerat eis : quibus et statuta dbaria 
ex horreis publlcfs pra-bcbantur, et idcirco 
non sunt corapuisi vendere nossessiones soas. 

21. Divit ergo Joseph ad populos: En, ut 
cernitis, et vos et lerram vestram Pharao 
possidet : acci pile semina , et serile agros , 

25. ut fmges habere possitis. Quiotan 
partem regi dabitis : quatuor re^quas per- 
milto Tobis in scmentem, et in doum tum- 
liis et liberis Te>lris. 

25. Qui respondemnt : Salos notra in 
manu tu3 est : rcspiciat nos tanlura domini&v 
noster, et la'ti servieams regi. 

2fi. Ex eo tempore usque in praesenteia 
diem. In onirersa terra ^Igypti, regibus 
qninta pars solrilur, et factum est quasi io 
legem, absque terra sarerdolali, quae li- 
bera ab hac conditione ftiit. i 

27. HabitaTit ergo Israel in ^^pto, i^ 
est, in terra (lessen, et p<»sediteam : aac^us- 
que e^t, el multiplicatus nimis. 

28. Et vixilin ea decem et septem funis : 
fadique sunt omnes dies Y\ias iDius centuni 
qua iraeinta scptem annorum. 

29. Cumque appropinqnare cerneret diem 
mortis sine,Tocaf1t fllium suum Joseph, ct 
dixit ad eum : Si infeni gratiaro in conspectu 
too. • pone manumtuam sid) frrao'-e raeo : et 
fecies mihi mlsericordiam et Teritatem, ol 
non scpeltas me in JEg>pto : 

5a. sed dormiamcmn patrfbusmds, etan- 
feras me de terra hac, condasque in scpul- 
diro majonun roeormn. Coi respondit Jo 
•eph: Ego fad m qood jnssistt. ^ 

51. Bt Ule : Jura ergo, inqnH, mihi. Qci# 
inrante, adoraTitlsradDeom, confersiis al 
iectiitt caput. 

•Sop. 24.2. 



LIREA GENESIS. 



» 



CAPUT XLVIII. 



latob ci;roC«iten iovisU Joseph. «'ujus filios Ha* 
amen et Kpliraiin Jacob tibi adoptat ac bene- 
didt, miBorem, cootradicente Joseph, m^ri 
/ffapanit ; Ut'okiue sutva fratres pariem unani 
iiM|ih tribiiit. ' 

I. flis iU Iraasactis, nantialain est Joseph 
fiod ccFOUireC pater suus: qui, asKurnptis 
daobosfiliis Maoasse ek Ephraim, ire per- 
rexit. 

1 Dictmnqne ert ktA : Ecce filios tans lo- 
«ph Tenit ad te. Qoi fnofortatits sedit iii lee- 
ado. 

3. Et ingre850 ad se, ail: Bens omnipo- 
te$ * spparnH nfhi in Luza , t}uap est in ler- 
n Chaoaao : bcnedtritqne mihi , 

4. diit: Ego te angebo et mnltlpIicalK), 
H tiOim te in turbas popalorum : duboque 
8ii terrain banc, et sennni tuo post (e, in 
^Qisestionem sempiternam. 

5. Doo ergo fiKI tni, qui " naifi sunt tibi 
is terra ^ypti antean-.m bnc lenirefn ad 
te. Dei emnt : ' Ephralm et M mmsea, sicut 
I^vbea et Simeon reputabiintur iniM. 

(. Reliqnos iraleni qoos gemieris potft eos, 
^mnit, et norahie fratrum snornni voca- 
vntur io possessionibus &uis. 

7« Ifihi enim , tjuando Teniebam de Meso- 
potamia, * mortoa est Rachel io terra Cha- 
i*a in ipso itinere , eratque ^eraum tem- 
po: et rn^reiliebar Ephratam, et faepejiri 
^JQxtaTiam Eph aiae, <pMt alio nomine 
'PPeHitttrBethlebera. % 

^* Widens antemfilloa^BSfdii^ ad eum: 
Qoi sunt ^sti r 

^« Retpondit : FBU mel tvm^, qoos dooavit 
™iDcw in hoc loco. Adduc, inqait, eos 
3diDe,ii|benedicamiNis. 

*^. Ocnfienim Israel calfgabant pneni- 
nateoectute, et dare Tidere non potersft. 
-Wcitosque ad se, deosea)atns« et circnm- 

*'* *»it ad fllnnii snoni : Non sum firan- 
*5'*'»*<^<^ *«0" lusoper ostendit raifai 
^*w semen tnnm. 

^J« CoHKioc toKscet €«s Xoseph de gremio 
P^ns, adoravit proaus in terram. 

'J. Et posntt Ephraim ad denleram soara , 
■Jj: ** Jfawlram liniel : ManRsaen tcto in 
^^ wa, ad deitcram scilicet pati-is, if- 
»**«*qw ambos ad €um. 

'^' Qui eiteiidons maoum dexteram, po- 
^ «oper caput Ephrtim minoris fr 4iis : si- 
^nm ioteiD super caput Manawe, qni ma- 
ifnahifrat, commutans manus. 

'fi/5etiedJxitqne Jacob Htiis Joseph , et 

r/^*'*! m cujos coospectn ambntaverunt 

J"**®^ Alirabani et Isaac, Dens qui pas- 

rj*^ adolescentia raea nsque In p spaen- 
^ win: 

J*/* Wffphn, qoi emit me de cnnctis nra- 
■» neuedirat pueris istis : et Invooetur su- 
F^ oomen meom, noraioa quoque pa- 
J"?2J*pni Abraham et Isaac, et crescaot 
■nafihufinem soper loram. 



•Jiw. «5.7.r«. 
- • Snp. 31. 29. 



17. VJdcBS aotem Joseph quod {)ostusaek 
pater sous dextcr-ajii mauum super cnpul 
Ephraim, gra^iter acocpit : et afprcfaciiKam 
maaitm pairis leV'ire cooatus est de capite 
Ephraim, ct transferre super caput jla* 
oasse. 

18. Dixitquead patrem: Non ita con?euit, 
pater : quia tiic est primogenitus, poue dez 
terjtm tuam super caput ejus. 

19. Qni renuons,.ait: iydo, flii mi, scio 
etiste quidemerit in populos, et nmltiplica- 
bilHr : sed -Crater ejus minor, major eril 
illo : et semen illius crcscct in geiites. 

20. Beoedi&ikiue els in tempore Hlo, di- 
cens: In te beDedicetur Israel, aUfue <iicetur: 
Faciat tibi Deus sicut Ephraim, et sicut Ma- 
nasse. Constituitque Ephmiin ante Mannssen. 

21. Et ait ad Joseph liliiini suum: En ego 
morior^ et erit Deus TQ^«cwa, i«ducctquc 
Yos ad terram pairum Testrorum. 

22. Do tibi * puffiem aaam extra fratres 
tuos , quam lull de manu ^ Aniorrluri in gla- 
dio et arcu meo. 

CAPUT XUX. 

Jacob moritums singulis filiis suiff benedidt. quo 
rumtiam tamen bcnedlctlone ob pecirata in ma- 
ledictiooem el a(Teni objur^atlonera versa, fa- 
tura litis prstficit : tandemque declaraio sepid- 
tune sus loco, moritur. 

1. • TocaTit autem Jncdb liliossnos, et ait 
eis : Gongre^amiui, ut amninfiem qn^c tcq- 
tura stmt yol>is in diebns novissimis. 

2. Congreganiini, et andite, fHii Jacob, 
audite Israel patrem Tcstrum : 

5. Ruben primogenitus mens , tu fortitndo 
mea, et principium doloris met: prior in 
donis^ major in imperio. 

4. ETTusus es sicut aqua, non crescas : * 
quit ascendlsti cubile patris tui, et maculasti 
stratum ejus. 

5. Simeon et Lct! fratres : Tasa iniquitatis 
bellantia. 

6. In consilium eorrnn non veniat anima 
mea , <>t in c<Ptu illorum non sit gloria mea : ' 
qui:i in furore mo occidernnt vimm, et in 
Toluntate sua snfToderunt mnrum. 

7. Maledictus furor eomm, quia pertinax: 
et indignntio eorum , quit dura : * ditidam 
COS in Jacob, et dispergam cos in Isra^. 

8. Juda, te liud bunt frali*es tni : manus 
tua in cenricibus inimiconim tuorum, ado- 
rabunt te fllii pntris tui. 

9. ' Catulus Icoois Juda: ad pranlam, flit 
mi, ascendisti : renuiescens acculiuisti ut leo, 
et quasi lea'na, (pits snscitabit eum f 

10. • NON ALFERETUR sceplrnm de 
Juda, et dux de Temore ejus, donee veniat 
c^ui mittendus est, et ipse «rit expodatio gen- 
tium. 

1 1 . Lignns ad Tineam pullnm snum, et ad 
yitem,o nii ml, asinam suam. Lavabit in 
Tino stolam suam, et in sanguine uvx pal- 
lium suum. 



* Jos. 15.7. et !6. 1. — « Jos. 24. 9. — ■ Dent. 
33. 6. — < Snp. 35. 22. I Par. 5. 1.- » Sup 34. 25. 
— • Jos. 19. I. — M Par. 5. 2. — • .Mallh. 2.IL 
Joan. 4 . 45. 



zs 



LfBFK GENESIS 



12. Pulchrioret sant ocali ejus ?iiio, et 
d^ntei ejos lacte caodidiores. 

15. ZabaloQ ta littore maris liabitabit,et 
in statkme oaTiuro pertiogens osque ad Sido- 
ttem. 

14. Issachar asinos fortis accubans inter 
lenninos. 

15 . Vidit recjoiem quod esset bona : et ter- 
ram f/nod optima: et supposutt humerum 
saom ad portandom, factusque est trilratis 
serriens. 

16. Dan jtidicabit populom saom sicntet 
alia tribos m Israel. 

17. Fiat Dan colnber in Tia« cerastes in 
semita, mordens ungulas equi, otcadat as- 
censor ejus retn. . 

18. SALUTARE tnom expectabo« Do- 
mine. 

19. Gad, acciodas prtpliatiitar ante enm : 
et ipse acdngetor retrorsum. 

20. Aser, pingnis panb ejos, et prsbebit 
delidas resibus. 

21. Nepbthali, cerms emissos, et dans 
ekxmia pulchritodinis. 

22. * Filius aocrescens Joseph « Glins «c- 
crescens et decoms aspectu : mas discurre- 
rant super mnrum. 

25. Sed exasperayerunt eum« et jorgati 
sunt, iuTideruntque iUi babentes jacula. 

24. Sedit in forti arcus ejus, et dissdiuta 
sunt Tincula bracbiorum et mannnm illius 
per manus potentis Jacob : inde pastor egres- 
stts est lapis Israel. 

25* Deus patris toi erit adjntor tuns, et 
omnipolens benedicet tibi benedictiooibus 
csli aesuper, t>enedictionibus abysd jacentis 
deorsum, I)enedictionibus uberum et ?ul?a>. 

26. Benedictiones paliis tui confortatae 
sont l>enedictionibus patrum ejus : donee ve- 
niret desiderium collium a^ternorum : fiant 
in capite Joseph, et in Tertice Nazarsi inter 
firatres suos. 

27. Benjamin lupus rapax, mane comedet 
praedam, et yespere difiaet spolia. 

28. Omnes hi in tribubus Israel duodecttn : 
h»c locutus est eis pater suus, benedixit- 
que singulis, benedictiooibus propriis. 

29. Et prapcepit eis, dicens : Ego congre- 
gorad populum meum : sepelite me cum 
patribus meis in spelunca duplid, quae est in 
agro Ephron IIetha?i, 

30. cootra Mambre la terra Chnna^in, ' 

2 nam emit Abraham cum agro .ah Ephron 
lethaso in possessionem sepiOchH. 

31. Ibi sepeliernnt eum, et Saram oxorem 
ejus : ibi sepultus est Isaac cum Rebecca con- 
juge sua : ibi et Lia condita jaceL 

32. Finillsque mandatis quibus filios in- 
ttniebat, coUecdt pedes suos super U*ctuluni, 
et obiit; apposmuque est ad populum suum. 

• IPar. 8.l.--*Sup.2S. 17. 



CAPUT L. 



Joseph corpus patris aromatlbus condltnm c«<* 
ot-r '* :^hibi(o Inctu ron«-bri. cum senioribas 
^Rypti proficisdiur , utin terra chanaan lepe- 
liat : quo ma^na solemnitate peracto. fratres ok 
irrogaiam illi injoriam «bi limenles . bentrne 
susripiletcoDsoutnr t qui, obi mandatom cleois- 
set de sois ossibus in terram Chanaan , com er 
JE^ypio siut migritaii, defercudls, in paco 
quieTiU 

4. Quod cemens Joseph, ndt super fit- 
ciem patris flens et deoscnlans eum. 

2. Pra?oepitque serris suis medicis nt anH 
matibns condirent patrem. 

3. Quibus jussa explentibns, transierunt 
quadraginta dies : iste quippe mos erat cada- 
lertsm conditomm : fle?itqiie emn .£g} ptus 
septuaginta diebos. 

4. Et expleto pkinctus tempore, locotos 
est Joseph ad familiam Pharaonis : Si in- 
Teni gratiam in conspectu Testro, loqidmini 
in aoribus Pharaonis: 

5. eo quod pater mens adjuraTerit me, dl- 
cens : En morior, in sepulchro meo * quod 
fodi mihi in terra Chanaan, sepelies me. 
Ascendam igitur, et sepeliam patrem menm, 
ac revertar. 

6. Dixitque ei Pharao: Ascende et sepeli 
patrem tuuro sicut adjnratus es. 

7. Quo ascendente, ierunt cum eo oomes 
senes domus Pharaoids, cimctique majores 
oatu terra? .^gypti : 

8. dooms Joseph cum flratribos suis, abs- 
que parrotis et gregibus, atque armentis, 
qua? dereliquerant in terra G«$sen. 

9. Ilabuit quoque in comitatu currus et 
equitet : et facta est turba non modica. 

10. Veneruntque ad Aream 4|ad, qos 
sita est trans Jordanem: ubi celebrantes exe- 
quhis planctumagno atque Tehementi, imple- 
▼erunt septem diet. 

1 1 . Quod cum Tidissent liabitatores terrs 
Chanaan, dixerunt : Planctns magnus est iste 
iEjgyptus. Et iddrco Tocatum est nomeniod 
illius, Planctus jEgypti. 

12. Feoeront ergo fllil Jacob sicut praece^ 
perat eis : 

13. et portantes enm in terrara Chanaan , ' 
sepeliernnt eum in spelunca duplici, ' quan 
emerat Abraham cum agro in possessionem 
sepulchri ab Ephron Hethaeo cootra fiiciem 
Mambre. 

M. Re?ertoiqiie eit Joaeph hi£gyptoBi 
cum ft-atriboa suit, et onmi comitatu, se- 
pulto patre. 

15. Quo mortuo, tiroentes fratres ejus, el 
rautuo roUoqnentes : Ne forte memor sit in- 
juriae quam passosest, et reddat nobis omoe 
malum quod ferimns, 

16. mandaTerunt ei , dicentes : Pater tuos 
pra*oepit nobis , antequam moreretnr, 

17. ut ha*c tibi verbis illius diceremos : 
Obsecro ut obHfiscaris sceleris fratmm too- 
nun , et peccati .ntqne malitia^ quam exercae 
runt in te : not quoque oramus ut servis Dei 
patris tui dimittas iniquitatem banc. Quibus 
auditis flcTit Joseph. 

• flip. 47: 29. — » Act. 7. 16. — » Supr. 25. tft. 



LIBER EXODI. 



59 



it Veoentotqne ad earn fratres sni : et 
mi adonntet in terram dixemot : Serri 
usonnis. 

<9. Qoibas flie respondit : Nolite timere : 
no Dei possnrons resistere TolaDtiiti ? 

iO. * Vm cogitastis de me roalnm . sed 
tan fertit illad io bonnm , at eialtaret me, 
acntinprapseotiaruin ceroitis* et salvos fa- 
ceretnraltos popiilos. 

21. Nolite timere : ego * pascam tos et 
ptnolosTestros; coosolitosque est eos, et 
bbode ac leniter est iocatas. 

21 Et habitaiit io /Egypto cum omni do- 
■0 patris sui: Tiutqoe centam decern aonis. 

' Sup. 45. S. — « Slip. 47. 12 



Et Tidit Ephraim Alios usqae ad tertiaro ge- 
nerationem. * Filii quoque Macbir fllii Ma- 
nasse nali sunt in genibus Joseph. 

23. Quibiu transactis, * locntus exi fratii- 
bns suis : Post mortem meam Deus visitabit 
▼OS, et ascendere tos faciet de terra ista ad 
terram qnam juravit Abraham , Isaac* et Ja- 
cob. 

24. Comqne adjorasset eos atque diiisset : 
Deus Tisilabit tos : ' asportate ossa mea to- 
biscum de loeo isto : 

25. mortuus est, expletis centum decern 
Tit® sus annis. Et conditus aromatibus , re- 
positus est in loculo iu ^gypto. 

* Nnm. :a. 59. — « Hcbr. 11 . 12. — » Exod, 15. 
19. Jos. 24. Si. 



LIBER EXODUS. 



HEBR4ICE VEELLE SEMOTH. 



CAPUT PRIMUM. 

><niiu fftfoniin Israd qal >Egyptuin in^rptsl 
Mat; qoomDi moUiplicaUonein noTa^ pharao 
friMra impedire nitltiir onerutn iroposiiione , 
attscQlomm cmAe ac tubmerslone t de obste- 
trienn miseratione. et earum a Deo pnemia- 
tiooe. 

. 1. Hcc sont nomhia iiliorum Israel * qui 
Q^Kni snot in /Egvptum cum Jacob : sin- 
Euicom doraibns ams introiemnt : 
2. Roben, Simeon, LeTi, Judas, 
S* Iincbar, Zaimlon et Benjamin , 
4. Bio, et Nepbtbali , Gad , et Aser. 
$• Ertot igitor omnes aninue eorum qui 
^^ rant de femore Jacob, septuaginta : 
*««phaotem in /Bgypto emt. 

6- Qnomortno, et unlTersis fkvtribus ejus, 
^"BBrnt cogn^tiooe ilia, 

7. 'filfitrael creTcrunt, et quasi gcrmi- 
P*Q^ nmltipticati sunt : ac roborati nimis, 
■■Pie^enint terram. 

8. Sorreiit interea rex noTOS super iEgyp- 
°^»^ ignorabat Joseph : 

'• ^ ait ad popnluro sunm : Ecoe , popn- 
■MfiHoniD Israd moltua, et fortior nobis 

10, Teoile, sapienter opprimamus eum, 
*>nrleiiniliipHcetar : et si ingmerit contra 
IJ^Hhrni , addatur inlmids nostris , expug- 
"«qne nobis egrediatur de terra. 

H. Prcposuit ttaque eis magistros ope- 
'"Of ot afnigerent eos oneribus : aKlifica- 
l^^optqae nrbes tabemacniorum Pharaoni , 
"|»f«net1Uroesses. 

J*: Qnantoque opprimebant eos, tanto 
■'5' '"'"IrtpHeabantur , et eretoet>ant : 
J*r«ierantnue lUios Israel ^gyptii, et 
*y»nt IDodentes dM : 

U.ilqiiead amaritudinem perdncebant 
'"^eommopcribusdurij lutf, etIatcHs, 



.46. 8. — » >cl.7. 17. 



omni(|ue famulatu, quo In terras operiboa 
premebantur. 

15. Dixit autem rex JBgypti obstetridbus 
Hebneorum, quarom una Tocabatur Sepho- 
ra, altera Phoa, 

16. praecipiens els : Quando obstetricabitis 
Hebrsas, et partus tempus adTcnerit : si 
masculus ftierit, interfidte eum: si femina, 
resenrate. 

17. Timuerunt autem obstetrices Deum , 
et non fecerunt juxta pra?Cf*ptum regis .£gyp- 
ti, sed conserrabant mares. 

18. Quibus ad se accersitis , rex ait : Qiiid- 
nam est hoc quod Cacere Toluistis, ut pueros 
serraretis? 

19. Qnas respondemnt : Non sunt He- 
bneap stent ^grptisB mulieres : ipsa? enini 
obstetricaodi babent sctentiam, et prius- 
quam Teniamus ad eas, pariunt. 

20. Bene ergo fedt Deus obstetridbus : et 
crcTit populus, confortatusque est nimis. 

21. Etquia timuerunt obstetrices Deum, 
flpdificaTit ds domos. 

22. Prscepit ergo Pharao omni populo 
suo, dicens: Quidquid masculini sexns na- 
turn fuerit, in llumen projidte : quidquid fe- 
minini, reserrate. 

CAPUT n. 

Aloyses nasritnr, aquls expositus, et Inde extrac- 
tus, a matre sna nutritas Jussu fills Pharaoni^ 
qna Ipsum adoptavit , propter i€gyplii cxdeni 
In Mauian mctu regis (tidt t ubl acceuta uxore 
Sephora fiUa saoerdotii ouot genatt Alios , Ger- 
sam et Ellezer. 

1. Egressua est post haec Tir de domo 
LeTi : * et aocepit uxorem stirpb susp. 

2. Quae concepit, et' peperit fllium : et 
Tidens earn elegantem , abscondit tribus men- 
sibus. 

5. Cumque jam celare non posset , sumpsit 

* Infr.6.20.— MIeb. H.2S. 



LIBER EXODI. 



fisceOam adrpeam, et Knifit «an bitmuine 
ic (lice : posialqae iotas infaotuluai, et ei- 
posuit eum in caredo ripap UiuuiBk, 

4. sUole proctil aorore ejus, et condde- 
ra£te e^cntun rei. 

h. * Ecoe auiem desoendebat Glia Pharao- 
nis. ut iHtai-etiir in Uumiiie : et puella* ejus 
gradiebaiitur per crepidiaem alvej. Quscum 
▼idisfiet lii^ellaai in pap^rjooe, u^sit "nam e 
femulabuK suis : et Ulataro 

6. apeitens, cernensque ia^a pamdam 
faiUenleoi, miserta ejus, ait: De iofantibus 
Hebr^oriiin eti bic 

7. ( uisororpueri.-Vis.ifiqBit.atTadain, 
et vocem tibi mulierera bebrseam, quae nu- 
trirc fHJssit infantalum? 

8. Res(K)ndit : Vade. Perrciit paella, et vo- 
cavit niatiem suam. 

9. Ad q«i m locuta filia Pbaraonis : Accipc, 
ait, pueruin istum, et outri mihi : egio dabo 
tibi iiicrcedem tuam. Suscepit mulier, et mi- 
trivit puerum : adultumque tradidit liliffi 
Pbaraonis. 

I(. Qutm ilia adoptaiit in locum rilU,To- 
cavifque uoijien ejus Moyses, dicens : Quia 
deaqua tuli eum. 

II. In clicbus illis postquam creverat Moy- 
ses , ' egressus est ad fratres saos : Tiditque 
aflliclioiuio eorum, et >irum ar^ptium per- 
ortieolem quemdam de Hebra-is fratHbus 



12 Cuntqne drrnrospeii'^set hue atqoe il- 
loc, et nuHnra adesse lidisset, percussum 
JBff^ptium abscondii sabido. 

15 Et eere^sus die aHero conspexit duos 
Hebra>os H\::ntes : dixHquc ei qui faciebat 
iajuriam : Quare peimtis proximum tuum ? 

i I Qui rcspondit: Quis teconstituit prin- 
dpem et judicem super uos? num occiderc 
melu Tis, Mcut heri orddisti *:pvpilura? 
Tintuil Morses , et ait ; Quoinodo pabm fec- 
tum est vn-bum istud ? 

15. Audi\Hque Pharao sermonrm hunc, el 
qiuerebat x^idere Bloysen ; qui fupiens de 
conspectu ejus . moratus est in terra Madiau, 
et sedit juiita puteum. 

16. Fraiit autera sacerdoti Madian septeui 
filiip, qua? Tenenint ad hauriendam aquaiii ; 
«t in>pl<'tis canalibus adaquare cupicbant 
grcgc* i)alris sui. 

17. Su|«er¥euere pastores, et ejecemnt 
«as : surrexiique Mouses, et defensis pueilis, 
adaqiravit ores eanim. 

18. Quie cum reTcrtissent ad Raguel pa- 
frem suuoi, dixit ad eas : Cur Telodus Tenis- 
tissdilo? 

t9. Respooderoot: Vvs^vptios libcravit 
DOS d«9 mami pastoram : iosuper et faaosit 
aquaoi nebisctim, potum^pie dedit o^ifous. 

20. At ille.-Lbi est? ioquit. Quare dunisis- 
tis hoininem? vecateenm ut coroetlat panem. 

21. Juiavit ergo Mo>ses quod habitaret 
com ro. 3 Accepitque Sepboraoi filiam ejus 
nxorein; 

22. que peperit el filimn, quem Tocavit 
Gersaoi, dicens: Advena fui in terra aliena. 
AUcrum ?ero peperit, quem TOcavit EUeaer, 

J>-ub^ M. p Baiivat Mtt^ out « V^. 

* Act 7.21. Hebr. Il.23.--Mlebr. H.2I. — ' * -Vt 7.30. — > Mall. 22. 32. Marc 12. 2A. 
3 •■fr. 18. 2. 5. 1 Par. 23. 15. Luc. 20. 37- 



diceof : Deas eotm patris mei adjnlor mtns 
en^^ik me de manu Phanaonia. 

23. Post multum vero temporis oMrloaa 
eat rex ^g)pti : et iofeinisceules filii Israd» 
propter opera Todferati aunt : ascendUqiic 
danjor eorum ad Deun ab operibus. 

24. Et audivk geadiMB earurn. ac rooor- 

datiisest faDderis quod pepigit cum Abrabaav 
Isaac, et Jacob. 

25. Et respexit Domknii fiUaa farad, et 
cogBOf it eot. 

CAPUT XIL 

Domhras Moyd . ores Jetbro sooerl pMcenti , in 
nibo animie et iiicombosto apparent, niittk 
enm eliam reniteuttm ad fiUos hrael de mauu 
Pbaraonis liberaodus, spobalis Ai^y^ihs, 

I . Moyses autem pascebat ores Jethro so- 
ceri soi saoerdotis Madian : cumque minasset 
gregeroadioterioradeserti, Tenit ad montem 
Dei Horeb. 

^ 2. * Apparuitqoe ei Dominos in flamma 
ignis de medio rubi : et Tidebat quod mbus 
ardcret, et non coraboreretur. 

5. Dixit ergo Moyses : Vadam, et Tidebo 
Tisionem banc magnam, quare non combu- 
rattu* rubus. 

4. Cernens autenr Dominos quod pergeret 
ad videndum, Tocaviteum de medio rulM, et 
ait : Mouses , Moyses. Qui respoadit : Adnm. 

5. At Hie: Ne appropies, hiquit, hue: 
soItc calceameutum de pedibus tuis : locus 
enim , in quo slas , terra sancta est. 

H. Kt ait : * Ego sum Deus patris tui, Deus 
Abraham, Deus Isaac, et Dens Jacob. Abs 
coodit Mo\ses laciem suam: son enim aude 
bat as|()!aTe contra Deunu 

7. Cui ait Dominos : Vidi afHictlMieni po 
poli mei in £g>pto, et cbmiorein ejus aodivr 
propter dnritiam eomm qui pnesoot operi- 
bus: 

8. et sciens doiorem ejus, desoeodi at U- 
bercm eumde manibiis^g^ptiorom.elodii- 
caffi de terra iUa In terram bonam, et spa- 
tiosam, in terram que Unit lacte d nielle,. 
ad loca Cbanamei, et Hetha^i, et Anerrbci,. 
d Pherezaii , d Uev« , et Jetmsieu 

9. Gamor ergo (iliorum Israel ?eiiit ad 
me : vidique afllictiooem eorum, 4|iia ab 
^:gyptiis opprirauBtor. 

10. Sed Teni, d mitiam lead Pharaonem, 
at educas populum naeom, filios Israel, da 
^gypto. 

I I . Dixitque Moyses ad 2>eum : Quis som 
ego ut f adam ad Pbaraoaem, et eJucam fi- 
Uos Israel de ^^pto? 

12. Qui dixit a: Ego ero tecum : «t baa 
babelNs signam, qnod miserim ie : Cum edii^e* 
ris populum meiim de .A^g^pto, iuiBioLibiff 
Deo super monteai istum. 

15. Ait Mo>ses ad Deum : Eece ego vadam 
nd filios Israel, at dicam ds : Deus patrum 
Testronuu misit me ad vot. Si dixeriot mibi • 
Quod est nomen ejus ? quid dicam eis ? 

14. Dixit Deus ad Mo)sen : EGO SUM 
QUI SUM. AU : Sic dices filiis Iii^: QUI 
LST,mi«t mead \o«. 



UBEK EXODl. 



41 



f5. Diiitque HenuD Dent adMofseo: IIxc 
dices Glib Israel : Dominus Deus patruro fes- 
inmiD, Dens Abraham, DeitsUtac* et Deus 
Jacob, misit me ad tos: boc nomea aihi est 
ii asleniiHn, e( boe memoriale meum in ge- 
oeratiooeni et geoerationem. 

16. Vade« et coagrega seotoret Intiel, e't 
tied ad eo8 : Domiotis Deus psilmm vestro- 
nun appaniit mihi, Deus Abraham » Deus 
baae, H Dou Jacob, dlcens.: V isitaos ?isi- 
tofiTti, et Tidi omuia qus acciUeruat vobk 
bfigrpto. 

f7. Et dill at educam Toa de afQictioDe 
£gypti» IB temmi CbaIlana[^i» et Iletba^» et 
Aanrrluei, et Pherezsi, et Ilevan, et Jebu- 
B9,ad terram (luentem lacteetmelle. 

IS. Et aadieot Tooera tuara : ingredieris- 
^tn, etaenSom Israel, ad cegem .^g>pti» 
ddkef ad enm : Dominus Deus Hebra'oraBi 
focafit DOS: ibimus viam triumdieruni in so- 
Btndinem, at imaolemus Domioo Deo dos- 
tro. 

19. Sed ego sdo qnod non dimittet tos rei 
Sigjpd at ealis, nisi per maaura Talidam. 

20. EKteodam eaina mammi meaun, et per- 
cntiaiD A^Kf ptum ia cnnctis mirabilibos meis, 
qns CKtoms sum in medio eonim : post ba^c 
AnittetTOs. 

^. Daboque gratiam popnlo hoic coram 
^•fTptib : * et com egrediemiai , non exibi- 
tisncui: 

21 aed postnlabit muHer a Ticina sna et ab 
hoipita sua, fasa argentea et aiirea, ac ves- 
^ : ponetiscpie eas super Alios et filias ves- 
tns, et tpoliabitis ^g^plum. 

CAPUT IV. 

^^^p^ SOS inls!iionJ9 tribin tignis a Deo aceep- 
w, Tarie ae eicusat ab han oiMone { tandem 
^^{lieicit, redit<|iie in iEirypliiin cum uxore 
ctfiliis: ani(elit4 minntur Uoysl mot tew: l^inc 
uor circufDciiUt fiilum. Aaron fratri Moysi 
<><^nit, siiimlque venerunt ad fillos Israel. 

}* Bapoodens Moyses , ait : Non credent 
^i» Deque andientToeein meam, sed di- 
«jt : >*oo appaniit tiW Dominus. 
. ^ Diiit ergo ad enm : Quid est qnod teoes 
» maim tnaf RespondH : VInp. 

3. Diiiique Dominus : Projice earn in ter- 
Jjn- Ppojccit, et Tcrsa est in eolubrum, ita 
« Nwet Moysea. 

*. DUHque Domimn : Estende manure 
^» el apprehende caudam ejus. Exten* 
"»i«J^tenali, rersaque est in Tirgam. 
tvn ^^^^'n^j inquit, quod apperuerit 
JJl^onunus Deus patnim suorum, Deus 
"J"Mm, Deuslsaae, et Deus Jacob. 
nmlSl!'*^"® Dominus" rursura ; Mitte ma- 
jynraam in sinnm tnnm. Quam cum misis- 
~ ™ MiKim, prottriH leprosam inslar niTw. 

*• R^nhe, ait, manum tuam in sfnnm 
2-'^<'*ra^ft, el prolulit Henim, et erat 
■fi ttrnf relhma!. 

^;5I non crediderint, Inquit, tibi ncfiue 
JSp^t trroonem signl prioris, credent 

'wboilgnfjeqnentls. 
••Quod si nee dtiobos qnldcm his signis 



crediderint, neque andlerint Tooem tuam : 
sume aquam (luminis , et efTunde earn super 
aridam , et quidquid bausens de iluvio, ver- 
tetur in sanguinem. 

10. Ait Moyses: Obsecro, Duniine, non 
sum eloqueos ;ib beri et uudiustcrlius : et ex 
quo locutns es ad ser?um tuuui, impedlUo- 
ris et t irdioiis lingua* sum. 

1 1 . Dixit Dominus ad eum : Quis fecit os 
bominis ? aut quis fabric<itus est nmttim et 
surdum, Tidentem et cscum? nonne ego? 

12. Pcrge igittir, * et ego cro bi ore tuo : 
doceboque te quid loquaris. 

i5. At ille. Obsecro. inquit, Domine, 
mitte quem miwKinis es. 

44. Iratus Dominus in Moysen , ait : Aaron 
frater tuus levites, scio quod elo(]uens sit: 
ecce ipse egrcditur In ooeursum tuum, Ti- 
densqne te Wtabitur corde. 

45. Loquere ad eum, et pone verba meo 
in ore ejus : et ego ero in ore tuo , et in ore 
illius, ' et ostendam Tobis quid igere de- 
beatis. 

46. Ipse loquetur pro te ad populum, et 
erit OS tuum : tu autem em ei in bis quae ad 
Deiun pertinent. 

47. Virgam qooque banc sume in maun 
tu ) , in qu:i Tactorus es signa. 

18. Abiit Moyses, et reTcrsns est ad Je- 
thro socerum suum , dixitque ei : Vadam, 
et retertar ad fratres meoa in ^ypimn, 
utTideam si adhuc Tivaut. Cui ait Jethro: 
Vade ia pace. 

19. Dixit ergo Dombius ad Moijaen in Ma- 
dlan : Vade, et revartere ia 4Bg)ptum ; 
mortni sunt enbn oomes qui qnaerebant ani- 
mam tuam. 

20. Tulit ergo Moyses amrem snaro, et 
niios suoi, et imposuit eos super asiuum, 
reversusque est i« iEgyptum, portans Tir 
gam Dei in maiia sna. 

21. Dixit(]ue ei Dominus rerertenti in 
^g^ptum : Vide nt omnia ostenta qu» po- 
sui m maon tua , ficias ooram Phnraooe : 
ego iodarabo cor ejus, et non dimittet po- 
pulum. 

22. Dicesque ad eum : JIaPC dlclt Domi- 
nus : Filius mens primogenitus Israel. 

23. Dili tibi : Dimitte filium meum ut ser- 
viat mihi i et nolui&ti dimittere emn : ecce 
ego interndam filium tunai prtnK>genitnm. 

24. Cnmque esset In itinerc , in diverso 
rio occamt ei Domlmis , et volebat ocdderv 
eum. 

25. Tullt illico Sepbora aoulissimam pe- 
tram, et circumcidit pneputiiim filii sui, 
tetigitque pedes ejus, et ait: Sponsua san- 
guinum tu mihl es. 

26. Et dlniisit earn postqonm diserat: 
Sponsus sangiiinum , ob circumcisionem. 

27. Dixit autem Dominus ad Aaron : Vade 
laoccoraum Moysi indesertum. Qui perreiit 
ob?iam ei in montera Del, et osculatus est 
earn. 

28. Narra?ltqne Moysea Aaron omnia 
▼ertia Domini qnibos miserat enm , et sIgna 
qua? mandaTcr L 

29. Voneruntmie sknol, et congregafe- 
runt canctos sentores fllioruai Israel. 

* Matt. 16. ». — * lnfir.7. 2. 



42 



LIBE& EXODL 



50. Locattuqoe est Aaroo omnia Terba 
quae dixerat Dominos ad Moysea : et feat 
sigoa ooram populo , 

51 . et credidit populns. AodieniDtqae qnod 
Tifttasiet Dominas fiUos Israel , et qnod re- 
fpexJsset alllictioiieni iUonun : et proni ado- 
raTemnL 

CAPUT V. 

IfOfies et Aaron Pharaoni Del nundata rerenmt: 
que Ule conteuinent , gravius braelitas premit 
negatis paleis i quod audiens Moyies. orat pro 
efa Domiiuifn. 

1. Post haec ingreasi sunt Moyses et 
Aaron, et diieroot Pharaooi : Haec didt Do- 
miaos Dens Israel : Dimilte popnlum memn , 
at sacrifleet noihi iadeserto. 

2. At ille respondit : Qnis est Dominas , 
at aodiam Tocem ejus, et dioiitUim Israel P 
nescto Dominom , et Israel non dimittam. 

5. Dixenmtque : Deas Hebraeorum Toca- 
Tit 008 , ut eamos Tiam triam dieruin in so- 
litodinem , et sacrifloema? Domino Deo nos- 
tro : ne forte aeddat nobis pestis aut gladius. 

4. Ait ad eos rex Mj^pii : Quare, Mou- 
ses et Aaroo, soUicitatis popalum ab operi- 
bas snis? ite ad onera Testra. 

5. Dixitque Phamo : Mnltus est populos 
teme : ridetu quod tnrbe soccreverit: 
qoanto magis si dederitis eis requiem ab 
operibuf ? • 

6. Prsoeptt ergo in die Olo praefectis ope- 
ram et exactoribus populi , dicens : 

7. Nequaqoam oUra dabitis paleas populo 
ad conflciendos lateres, dcut prius: aed 
ipri vadaot, et coUigant stipulas. 

8. Ct meosuram latemm , quam prius fa- 
debant, imponelis super eos, nee minoe- 
tis quidquam : vacant enim, et iddroo to- 
dferantur, dicentes : Eamus , et sacrifice- 
mua Deo nostro. 

9. Opprimantnr operibos , et expleant ea : 
ot non acquiescant rerbis mendacious. 

10. Igitur egresd praefecU operom et exac- 
tores , ad populum dixerunt : Sic didt Pha- 
rao : Non do Tobis paleas : 

f 1 . Ite , et colligite sicubi invenire poteri- 
tis , nee minuetur quidquam de opere restro. 

12. Dispersusque est poputus per omoem 
terram AEgyptl ad coUigenoas paleas. 

13. Praefecti quoqueoperum instabant , di- 
oenles : G>mplete opos ▼estrum quotidie , iit 
prius focere solebatis quando dabantnr Tobis 
palee. 

14. Flagellatiqae sunt qui praeerant ope- 
ribos fUiorum Israd , ab exactoribus Pha- 
raoois , dicentibns : Quare non impletis men- 
suram lalerum dcut prius, nee hen, nee 
"iodic? 

15. Veneruntque praeposlti filiorum I^^rael, 
!t Todferati sunt ad Pharaonem, dicentes : 
^r ita agia contra senros tuos f 

16. Pales non dantur nobis , et lateres si- 
Iniliter imperantar: en temuli tni flageUis 
csdimur, et injuste a^tor cootra populum 
taum.^ 

17. Qai ail: VacitU olio, el iddroodid- 
tit : Eamus, el sacriOoemus Domino. 

<8. Ite ergo, eloperaadni : palee oon da- 



buntur yobia« etraddetit coosaetum nonie- 
rum lateram. 

19. Videbantqoa se prcpositi fiUonim 
Israd in malo, eo qnod diceretnr eis : Non 
minuetur quidquam de lateribus per singulos 
dies. 

20. Oocnrrerunlqiie Moysi et Aaroo, qai 
stabaot ex adrerso, egredientibas a Pha- 
raooe: 

21 . et dixerunt ad eos : Videat Dominna et 
judicet , quoniam foetere fedstis odorem noa- 
trum coram Pharaooe et serris ejus , el pns- 
buistis ei gladium , ut oodderet nos. 

22. Reversusque esl Moyses ad Dooiinnni 
et ait : Domine , cur affUiisti populum istonA 
quare misisti roe ? 

23. Ex eo enim quo ingressus sum ad Pha- 
raonem ut loqui^rer in nomine tdo , afUixU po- 
pulum tuum, et non liberastieoa. 

CAPUT VI. 

Deos animat Moyseo, d rerelat nomen sunm Je- 
hota, folalarque Israditas per Mojsen . terrae 
Chanaan promisslooe ; receiuetor genealogia 
Ruben, Simeonb et Leri, usqne ad Hoysen et 
Aaroo. 

f . Dixitque Dominns ad Bloysen : Nunc ▼!- 
debis qus fadurus sim Pharaoni : per ma- 
num enim foriem dimittet eos, et in maoa 
robusta ejidet illos de terra sua. 

2. Loculosque esl Dominns ad Moysen, di- 
cens : E^ Dominns 

3. qui apparui Abraham , Isaac , el Jacob, 
in Deo omnlpotente : el nomen meum ADO- 
NAI non indica?i eis. 

4. Pepigique fopdus cum eis, ut darem eis 
terram Cminaan , terram peregrinationis eo- 
ruro , in qua fuerunt adyenap. 

5. Ego audiTi gemitum filiorum Israel, 
quo JEg)'ptii oppresserunt eos : d reoorda- 
tus sum pSicti mci. 

6. Ideo die filiis Israd : Ego Domiaus qui 
educam yos de ergastolo iEgyptiorum , et 
eruam de seryitute : ac redimam in brachio 
excelso, d judidis magnis. 

7. Et assumam yos roihi in popolom, et 
eroyester Dens : et sdetis qnod ego sum Do- 
minns Deas yester qui «duxerim yos de er- 
^stuk) JBgyptiorum : 

8. et induxerim in terram , super qoam le- 
yayi manuro meam, ul darem cam Abraham, 
Isaac, et Jacob : daboque illam yobis poasi- 
dendam , ego Dominns. 

9. Marrayit ergo Moyses omnia fifiii 
Israd : qui non acquieyeruni ei , propter an- 
gustiam spiritns , et opus durissimam. 

10. Locutusque est Dominns sd Moyaen^ 
dicena: 

11. Ingredere, etloqoere ad Pharaonem 
regem ^gypti, ol dimittat filios Israel de 
terra sua. 

12. Respondil Moyses coram Domino : 
Ecce filii Israd non andiunl me : d quo modo 
audiel Pharao , pFaesertim cum incircumd- 
sussimlabiisf 

15. Locutnsqoe esl Dominns ad Moysen d 
Aaron , d dcdit mandatnm ad filios Israel, ei 
ad Pharaonem regem ^gypti , ut educereol 
filioa Israel de terra iEgyptu 



LIBER EXOOL 



49 



f4. bti smti priodpes domoram per fa- 
idiM soaf/Filii Robea primogeniti Israelis: 
Bcooeb eC Pballn , Hesron et Cbarini : 

15. hs cnenatioaes Rabeo. ' Filii Simeon: 
Juaod et J^mio , et Ahod , et -Jachin , et 
Soir, et Saul Glios Cbanaiiitidis : lue proge- 
iMsSiineoQ. 

16. Et bcc Donrina filionun Leri per cog- 
MUooes mas : Gerson et Caath et Meran. 
Aooi aoteiD fits Lerl Aiemot ceotum trigiota 
iepleiD. 

(7. *Fifil Genoo : Lobni et Semei, per 
coputioiies suas. 

IS. * Filii Caath : Amram , et Isaar« et He- 
bron, et Oriel » aimi qooque Tits Caatb« 
eeotoin trigiota tres. 

II FQii Merari : Mohdi et Mud : hscog- 
utiooes Leri per femllias soas. 

20. Aocepit aotem Amram uxorem Jocha- 
M patmelem suam : qus peperit ei Aaron 
ctNoyteo. Fuenmtque anni liias Amram, 
cntnm trigiota septera. 

SI. Filii qooque Isaar : Core* et Nepheg, 
^Zcchri. 

fi. Filii qooque Oriel : Misa€l« et Elisa- 
iibtn, et Sethri. 

^. Accepit autem Aaron oiorem Elisa- 
MbfflU'm Amioadab» sororem Nahason, 
9tt peperit ei Piadab, et Abiu« et Eleazar, 
ctHhmuir. 

24. Filii qooque Core : Aser, et Elcana , et 
^Misapb : b>e lunt cognatiooes Coritarum. 

25. At Tero Eleazar filius Aaron accepit 
gorem de filiabus Pbotiel : quae peperit ei 
^i^oeet; hi tont principes familiaruro levi- 
^*Biim per cogn: tiones suas. 

2S. Isle est Aaron et Moyses, quibus pr^e- 
^ Dominns nt educercnt Alios Israel de 
terra JEgypti per turmas suas, 

27. m suQt« qui loquuntur ad Pharaonem 
^nsem JBgypti , ot edncant "Olios Israel de 
^gpto : iste est Bloyses et Aaron , 

2^ Id die qui locutna es^ Dominus ad 
"Wi , in terra ^ypti. 
^* Et locutus est Dominus ad Moysen, 
°^ceos: Ego Dominus : loqi^re ad Pharao- 
^ regem .£gypti » omnia qusegoloquor 

^50. E t ait Moyses coram DiMnino: En in- 
^^mncisns labiis sum , quomodo audiet me 
Pniraor 

CAPUT vn. 

ItoyMi et Aaron ad Pharaonem loquuntur, vir« 
MO vertaot in serpentem . et aquam tir^a 
{^cuasam In Mngulnem : ftlmilla faciant magi 
rnaraonis mis Incantatlonibns ; quain oh cau- 
•■I Pliarao Induratar • oe dimitial Uebraeos. 

I* Diritqoe Dominus ad Moysen : Eoce 
^Btitoi te Deum Pbaraonls : et Aaron tra- 
«r tnos erit propbeta tuns. 

2. ' To loqoens ei onmia que mando tibi : 
^iOe loqoetur ad Pharaooem, at dimittat 
wps Israel de terra sua. 
^ Sed ego iodunibo oor ejus , et moltipli- 
c*^ (%oa et ostenta roca in terra iEgypti « 

'to. 46. 9. Kum. 96.5. I Par. 5. 1. — M Par. 
i,«--MPir.6.l. eta3.6. — ^NiinuS. 19 ct 
■•«7.«. I Par. 6. ft. ct 33. 12. — « Son. 4. 13. 



4. et non audiet tos : Unmittamqueroanum 
OMam super .figjptnm , et educam eierci- 
tum et populum nieum filios Israel de terra 
^Bgypti per judicia marinia. 

5. Et sdent ^Bg^ptii quia ego sum Domi- 
nus qui extendenm manum meani super 
i£gyptum« eteduxerim tilios Israel de me- 
dio eorum. * 

'6. Fedt itaque Moy«es et Aaron sicut pr»- 
ceperat Dominus : ita egerunt. 

7. Erat autem Moyses octoginta annorum« 
et Aaron octoginta tnum« quando loculi sunt 
ad Pharaonem. 

8. Diritque Dominus ad Moysen et Aaron . 

9. Cum dixerit Tobis Pb<)rao« Ostendite 
rigna : dices ad Aaron : Tolle virgam tuam , 
et projice eam coram Pbaraone* ac ?ertetur 
in colubrum. 

10. Ingressi itaque Movses et Aaron ad 
Pharronem, fecerunt ricut pra?ceperat Do- 
minus : tulitque Aaron Tlrgam coram Pha- 
raone et serris ejus, qus versa est in colu- 
brum. 

f I . * VocaTit autem Pharao sapientes et 
maleflcos : et fecenfOt etiam ipsi per incan- 
tationet sgyptiacas et arcana quaedam simi- 
liter. 

12. Projeceruntque ringuli rirgas sua.s, 
qusTersie sunt in dracones: sed dcToraTit 
Tirga Aaron Tirgas eorum. 

15. Induratumqite est cor Pharaonis, et 
non audi?it eos , sicut pneceperat Dominus. 

14. Di%it autem Dominus ad Moysen : In- 
grafatum est cor Pbaraonls; non fult dimit- 
lere populum. 

15. Vade ad eum mane, ecce egrcdietur 
ad aquas : et stabis in occursum ejus super 
ripam fluminis : et Tirgam , qua; conversa 
est in draconera , toUes in manu tua. 

16. Dicesqne ad eum : Dominus Dens He- 
brsorum misit me ad te » dicens : Dimitte 
populum meum ut sacriflcet mihi in descrto, 
et usque ad presens audire noluisti. 

17. IIa?c igitur didt Dominus : In hocscies 
qood rim Domioos: ecce percotiam. rirga, 
qua? In manu mea est, aquam fluminis, et 
▼ertetur in sanguinem. 

18. Pisces quoqne , qui sunt In flurio , roo- 
rientur, etcomputrescentaqua;, etadligentur 
^grptii bibentes aquam fluminis. 

19. Dixit quoque Dominus ad Moysen : Die 
ad Aaron : ToUe Tirgam tuam , et extende 
manum tuam super aquas ^gy Pti , et super 
fluyios eorum, et riTOs ac paluaes , et omnes 
lacus aquarum , ut Tertantur in sanguinem; 
et sit cmor in omul terra ^gypti, tamin iig- 
neis yasis quam in saxeis. 

20. Feccruntque Moyses et Aaron sicut 
pneceperat Dominos : ' et elcTans yirgam » 
percussit aquam fluminis coram Pharaone ct 
serris ejus: qua? versa est in sanguinem. 

21. Et pisces , qui erant In flumioe , mor- 
tui sunt : computruitquc floylus , et non po- 
terant .^Bffyptii bibere aquam fluminis, et 
fbit sanguis in tota terra Agypti. 

22. ' Feoemntque rimiliter roalefici ^E:g>p^ 
tiorom incantatlonibiu auis; ct induratum 

* 2 Tiro. 5. 6. — « Infr. 17. 5 V$. Tt. 4».- 3 Sap 
17.7. 



4i 



UBE& EXODL 



CMi GOT Pharaonis* nee aodifit «ot, sicut 
prapoeperat Doioiuus. 

25. ATertitqae se , et iiipeasiis«it doamm 
toani , nee apposuU oor diam hac vice. 

24. FodcTHot aatem oninet ^gyptii per 
dreuUum Qaoiinis aquam, ut btbmmt : noo 
eoim potoraaft bibere de aqua (luiiiiiiifl. 

25. Impletique sunt septem difi», postqoain 
{lerousU Dominus flavumi. 

CAPUT vin. 

Seconda X.gyp\i plag.-i est rananim ; pro qnarnni 
ablatioiie pit>iiiiUil Ph^rao |>opiihjm dinijtiere . 
nee fai it : quare auditor tertia 8c*iDipliuin . et 
qiiarta miiHcaram ; propter t|uas rursuni pro- 
niitUt Pbarao se filius Isiad diaiksurum, qood 
Donfadt. 

1. Dixit quoque Dominoa ad Moysen : In- 
Ki^ere ad Pharaonem , et dices ad earn : 
Hat; dicit Domious : Diuiitte populmn fueua^ 
ut sacrifioet mibi : 

2. Sin autem nolueris dimittere, ecce ego 
percutiani omnei termioos tuos ranis. 

S, Et ebuliiet fluvius M'auas : quae ^aoeo- 
dent, et ingredieotur damuiB tnaiB , et cubi- 
cuJum lectuli tut , et super stratum tuum , et 
in demos senorum tuoriim , et in populnm 
tuum, et in fumoa tuos« et In reliquias ci- 
boi-um tuorum : 

4. et ad te> et ad popnlum tuum, et ad 
omiies scrrot tuoa , intrabant rana?. 

5. Diuttfue Dotninns ad Moysen i Die ad 
Aaron : Eitende maotim tuam super flu? ios 
ae super rivos et paludes, et cducranas su- 
per terram ^gypti. 

C. Et exteudit Aaron mamiro super aquas 
•^Sy P^ * ^ ascendemot ranas » aperuerunt- 
que terram .AEgypti. • 

7. * Fecentut autem et malefici per incau- 
tatiooes suas simUiter, eduxeruntqne raoas 
cnper terram ^Igypti. 

8. Vocatit autem Ptmrao Ifoyseaet Aaron, 
et dixit eis : Orate Doratnom ut auftrat ra- 
oas a me et a popuio meo : et dfmittam po- 
pulum , at sacnfioet Domino. 

9. Dixitque Moyses ad J*barronem : Con- 
stitoe oiibi quando depreoer pro te , et pro 
servis tuis, et pro popuio too , utabigantnr 
rana; a to , et a donio tua , et a serTis tuis , 
et H popnlo iuo : et taotum in flmDioe reraa- 
oeanL 

to. Qui respondit : Cras. At Me : Inita, 
inquit, tertmrn tuum faciam , ut scias qno- 
niara noa est sicut Dominus Deos nnster. 

H. Et recedeat ranxate, eta domotua, 
et a serTis tuis , et a popoln tuo : et tautum 
in fluminc remanebnnt. 

12. Egressiqne aunt Moyses et Aaron a 
Ph<iraoue : et damafit Moyses ad Domioum 
pro sponsione raoamm quam coodiierat 
Phar«oni. 

to. Fecitque Dominos jnxta i«rbtnn 
Moysi : et mortns sunt rane de domiinis, 
elde villis, etdeagris. 

M. Congregaterontqne eas In immensos 
Iggeres, et oomputrmt terra. 

15. Videos autem Pbarao quod data esset j 

•Sap. 17.7 •' 



requies, logravarit cor soaoa* et noo audi- 
vit cos, sicut preceperat Domious. 

!6. Dixitqoe Domiuus ad Moysea : Lo- 
qnere ad Aaron : exteodc virgam' tuam , et 
percute pnlverem terre : et siut scuuphea 
10 universa terra iE^pti. 

f7. Fecerunlque ila. Et exlendit Aarov 
manuffl , virgam teaens : percusbilgae pol- 
Tsrem terras , et factisunt .scioiptie> m bomi- 
uitMis, et in iumentis : omuis pulvis tenv 
Ter us est in Kiuipbes per tolam teiram 
^jpti. 

18. FeceruQtqoe similiter malcfid iocao- 
tationibos aiiis, ut educereot sdniphes^ et 
noo potuemut : erantqoe sciaipbes tam in. 
bominibus quam iu jumeutb. 

19. Et dixeroat malefid ad Pbanooem : 
Digitus Dei est bic ; ioduratiimqae eat cor 
Pbaraonis , et noo aadivit eos sicut juaeoepe- 
rat Domious. 

20. Dixit quoque DominuK ^d Moysen 
Consarge diluculo, et ata ooraia Pbaraone 
egredietur enun ad ac|uas , et dice^ ad eiim 
llai; dicit Dominus: Dunittc populummeain^ 
ut^criGcet mibi. 

21. Quod si noo dimiseris eom, ecce«go 
immittam in te , et in servos toos, et in po- 
pulum tuum , et in domes tuas , omne genus 
muftcamm : et ihiplcbnotur domus JEgyp- 
tiorum muscLs diTersi generis, et aoifiersa 
terra in qua fuerint. 

22. Faciamifue miralwIeBi in die ilia ter- 
ram Gessen, in qua populas meus est, ut 
non sint ibi niusce : et sctas quoniara ego 
Dominus in medio terre. 

23. Ponamque divisionem inter popoloni 
meum et poputuni timm : eras erit sigaom 
istud. 

24. Fecitque Dominus ita. * Et veidt nniaca 
gr^iissima indomos Pbaraonis et scrronim 
ejus , et in omnem terram JEf)pii : oorrap» 
taque est terra ab hujuaoenodi muscia. 

23. Vocaritqae Pliarao Moysen et Aaron , 
et ait eis : Ite, et sacrifieate Deo festro in 
term bac. 

26. Et ait l^lpyses : Non potest ita «eri : 
abominationes euim .£gyptionun immolabi- 
raus Domino Deo no^tro ; quod si niPCtaTeri- 
mu^ ea que rohint JEgyptii coram eis» la- 
pidibus not obrnent. 

27. Viam trium dierum pergemus in stii- 
tudinem : et sacrificabimus Domino Deo nos- 
tro ^ sicut pra?cepit nolus. 

28. Dixitque Pbarao : Ego rfimittam to&. 
ut sacrificetis Domino Deo Testvx) in deserto : 
Terumtamen longins ne abeatis , roigate pro 
me. 

29. Et aft Mo yses : Egressus a te , orabo 
Dominum : et recedet musca a Pbaraone , el 
a serris suis, et a popnlo ejus eras : Terum- 
tamen noli ultra feflere , ut non dimfttas pa> 
puiuni sacriHrare Domino. 

30. Egressusque Moyses a Pbirraooe , or»> 
Tft Domiiimn. 

31 . Qui fedt juxta Terbura QHos : et absto- 
lit muscas a Pfa:}raoDe , et a serris suis , et a 
popuio ejus ; non snperfuit ne una qoidem. 

32. Et ingrayatnm est cor Pbaraonis ili,at 
nee bac quidem vice dimitteret papcdum. 

* Sap. 16. 9. — » Sopr. S. ft. 



UBER EXODL 



45 



CAPUT IX, 



Qibta pla^ etc pesrh in Joinenlit, lexU dI- 
oeram. sentlma ffraodlnls . tonitruoruro ct fu!- 
mmwmi oo q»Mm promittit Pliarao se iHnit<«M]- 
nun popnluiii si cifMteK, veruin nee id roaipl«>t. 
CI ninum le obdnrat t nullus aiitem fiUurum 
brad in his malls ullum paCitur damnum. 

1. Dixit autera Domfntn ad IMysen : In- 
Breileit!0(iPharaoneni« etloqnere ad eiim : 
ase didt Dominas Deui HebraKnniffn : Di- 
oitte ropuliiin meoni, ut saerificct mibi. 

2. Qnod si : dhncreonis, et retines eos : 
5. fcce manu^ mea erif super ag^os tuos : 

el super eqnos , rt asium , et camelos , et 
iiofes, et OT«s , pestis ralde ijrraTis. 

4. ti fiHriet Domfnus mirabife , Inter pos- 
JcsBOoes Israel, el possessioncs ^gyptio- 
ram, ot nihil oniniao pereat ex his quaeper- 
tnient ad filios Israel. 

5. Constituitqae Daminus (empas, di- 
ceas : Cras faclet Doraiuos Terbnni btod in 
tern. 

6. Fecit ergo Domious Terbnm hoc altera 
<Se: niortnaqae sunt omma imimantia ^gyp- 
^m : de animalihus tero flRomm Israel 
D^l omnino periit. 

7. Et misit Pharao ad ThJendum : ncc erat 
<ivi(^iiani mortaom de bis qn» possidebat 
israS. Inffravatumque est cor Pharaonis , et 
QOQ dimbit populum. 

8. Et dixit Dominus ad Moyscn et Anron : 
ToIBte pimas manus cincris de camino , et 
sporgat illuiD Bloyses hi cslum coram Pha- 
noae. 

9. Sitqne pa^Tis super onniem terram 
£S7pti:erunt enim in hominibas, et ja- 
neirttt Qkera , et Tesicae turgeotes , in nni- 
'•Wi terra ^Iffypti. 

*0. Taternnt(pie clnerem de camino , et 

^teront cormn Pharaone , et sparsit illtnn 

yy^es in ca>lum : factaqne snnt nlcera yesi- 

<^*"Bntiirgentiimi hi hominibos, et jumen- 
tu: 

'*• nee poterant maleflci stare coram 
■<>!«« I propter ulcera quae in ilHs erant, et 

* «Bml terra /Egypt! : 
fS. ioduraf itqtie Bomfnus cor Pharaonis, 

^ooa aodivit eos, sicut h)cata8 est Domi- 
ng ad Mo ten. 

i3. Dixitque Dominas ad Moysen : Mane 
^^tUF%t , et sta coram Pharaoae , et dices 
*^ OHQ : H»c dicit Dominas Detit Uebrtro- 

^i Difliitla popalain meom, ot neriUcet 
mUit 

14, Qoia ia ||.ic yice mittam omnes pi 'gas 
■[«* wpcr cor tumn , et super serros tuos , 
^*J^ populnm tuum : nt sdas quod non 

* wnllU niei in omn! terra. 

". Konc enim extendent maaam pcrcu- 

5?? te el populum tuum peate, perlbisque 
<« terra. 

. l^'V^rcoantem posnl le, nt ostendam 
•w nrtiliidinem meam^ et oarretar nonien 
■^inonini terra. 

n. Adhnc retines populam meom : et non 
'» emiiiicrc earn? 

*S. Eo pluam eras hac ipsa hora grandi- 

*««n.«. IT. I 



nem multam nimis, quaUsoon fiiit in.^gypto, 
a die qua fuodata est, usque in praesens 
tempus. 

19. MitCe ergo jam nunc, et oongrega ju- 
menta tua , et ooinia qu:« hfibes in agro : 
homines enim, etjwncnta , et uni versa quo; 
iuventa fnerinft foris, neccongregata deagris, 
cecideritque sa|)crea grando, morientur. 
' 20. Qui timuit verbum Domini de serris 
Pharaonia, fecit confugere serTOssuosetju - 
menta in domos : 

21. qui autem neglexit serroonem Domini , 
dimisit serros suos et jumenta in agris. 

22. Et dixit Domious ad Moysen : Extende 
manum tuam in cslam, ut fiat grando io 
uuiversa terra .AEgypti super homines, et su- 
per jumenta , et super omuem hcrtiam a^i 
m terra iEgyptL 

23. * ExtenoltqucMoyses Tii^am in caelum, 
et Dominus de.lit tonitrua, elgvandincm , ac 
disrurrentia ful^nra super terram : pluitque 
Dominus grandnicm super terram jCgypti. 

24. Et grando et i(^nis mista pariter fere- 
bantur : tantsque fuit ma^nitudinis, quiuta 
ante numquam apparuit in uuiversa terra 
j£gypti ex quo geus ill.t cooditn est. 

25. Et percussit grando inomni terra iClgypU 
cuncta quffifueruntin agris,abliomiue usque 
ad jumcntum : cuoctamque berbam agri per* 
cussit grando, et oome lignum region is con 
fregit. 

26. Tautum in terra Gessen, ubi eraat 
fliii Israel, grando non cccidit. 

27. Misitque Pharao, et vocaTit Moysen et 
Aaron , dicensad eos : Peccavi etiam nunc ; 
Dominus Justus : ego et populus mens, im 
pii. % 

2S. Orate Dominum , at desinant tonttrua 
Dei , et grando : ut dimittam vos, et ncqua- 
quaui hie ultra roaneatls. 

29. Ait Moyses : Cum egressus fuero de 
urbe, extendam paluias meas ad Douiioum, 
et cessabunt touitrua , et grando non erit : 
ut scias ({uia Domini est terra. 

30. INo^i autem, quod ettu, et serritui, 
oecdum timcatis Dominum Deum. 

51. Linuni ergo et hordeum txsumest, eo 
quod hordeum esset vireos* etlinom jam 
folliciUos germinaret : 

32. triticum autem et far non sunt Isesa , 
quia serotina erant. 

35. Egrcssusque Moyses a Pharaone ex 
urbe, tctendit manus ad Dominum : et ces- 
saverunt touitrua et grando, nee ultra stilla- 
fit pluvia super terram. 

3^. Videus autem Pharao quod cessnsset 
pluYia , et grando, et tonitrua , auxit pecca* 
turn : 

35. et ingraTatom est cor ejus , et servo 
rum illius , et iuduratum nimis : ncc dimisi 
niios Israel, sicut praeceperat Dominus p* 
maoum Moysi. 

<Sapbl6. f€welia.l9. 



4C 



UBEE EXODI. 



CAPUT X. 



OcU.um fignom feu pla^a «t locottanun ; qui* 
bus abUtw. obduratusPBarao nesic qutdcm jui- 
U coodiclum diroUUt populum : qoapropter no- 
nuiu additor, npinpe tenebrarnm densbdina- 
ram propter qnaa permHtH Pbarao ut eieant. 
Sed i4nnmin, etiam pecorum mitsioiiem ursente 
Moyie, idem denegal, Hoyslque nuoator oior- 
teoi. 



1 . Et dixit Dofninas ad Mojsen : In^redere 
ad Pharaooera : ego enim indaraTi cor ems, 
et serToniin illius : at faciam figoa mea tusx 
in eo, 

2. et narres iaaoribas filii tui , et oepotnin 
toonmi, quoties coDtriTerim .^Bg>pti09, et 
signa inea fecerim in ds : et sciatis quia ego 
Dominos. 

5. Introienint ergo Moysea et Aaron ad 
Pharaonem, et dixenint ei : Haec didt Do- 
minus Deas Hebrffonun : Usqnequo noo Tis 
snbiici niihi ? dimitte populom meum^ otsa- 
criflcet mibi. 

4. * Sin anteoi resistis, et non tis dimit- 
tere earn : eece ego inducam eras locostam 
in fines toot: 

5. qoa* operiat soperfkiem terrs , ne quid- 
qnam ejus appareat , sed coniedatnr quod re- 
mnnra fuent grandini : corrodet enim omnia 
Ugna qua? germioaot in agris. 

6. a implebunt dooioi tuas , et senromm 
tnornm» et oroniom JEgyptiorum : quantam 
non Tidemnt patres tui « et ari , ex quo orti 
sunt super terram, usque in prssentem 
diem. A?crtitque se , ct egressus est a Pha- 
raone. 

7. Dixerunt autem senri Pharaonis ad eum : 
Usqoequo patiemnr'tioc scandaloro : dimitte 
bomines, ut sacrificent Domino Deo sno; 
noone rides quod perierit .figyptus? 

8. RetocaTemnique Moysen et Aaron ad 
Pharaonem : qui dixit eis : Ite, saeriOcate 
Domino Deo restro : quinam sunt qui itnri 
sunt? 

9. Ait Moyses : Cum parmlis nostris et^ae- 
n;onbuspergemus» cum filiis et fiiiabus, cum 
Ofibus et arroentis; est enim solemnitas Do- 
mini Dei nostri. 

10. Et respoodit Pbarao : SicDomioussit 
Tobiscum, quomodo ego dimittam vos, et 
pnrrulos Te&tros; cui duiiinm est quod pcs- 
sune cogitetis? 

f 1 . ISon fiet ita« sed ite tantum Tiri« et sa- 
crificate Domino : hoc enim et ip&i petistis. 
Statim(]ue ejecti sunt de conspectu Pbarao- 
nis. 

12. Dixit autem Dominus ad Moysen : Ex- 
tende roaoum tuam super ierram jEg)pti ad 
locostam , ut ascendat super earn , et deroret 
omnem btTbam qam residua fuerit grandini. 

15. Etextendit Moyses rirgaro super tcrram 
jEgypti : et Dominus induxit Tentum uren- 
tem tota die ilia et nocte : et mane focto, yen- 
tus urens leravit locustas. 

14. Quae asoeoderunt super uniTertam ter- 
ram iEgypti : et sederunt in cnnctis finilMis 
iEgyptiorum innumerabiles« quales ante fl- 
hid tempus non fuerant, nee postea futurae 
sunt. 

* Sap 16 9. 



15. OperoerantquenniTersamsupcHldeni 
terne« irastantes omnia. Dc?orata est igltiv 
bcrba tors, et quidquid pomomm in arbo- 
ribus fuit, qns grando duniserat : nihilqoe 
omnino Tkens rdictum est in lignis et in her- 
bis terrs« in cunda JE^/pXo. 

f 6. Qmm ob rem festious Pbarao TOcaTit 
Moysen et Aaron, et dixit eis: Peccari in Do- 
minnm Deom y^tmm , et in tos. 

17. Sed nuncdindttitepeccatum mihi etiam 
liac vice , et rogateDominum Deom yestrum , 
ut auferat a me mortem istam. 

18. Egressnsqne Moyaes de conspectn Pha- 
raonis, orayit Dominum. 

19. Qui flare fedt yentnm ab ocddentA 
yeheoientissimnm , d arreptam \pcustam pro- 
jedt in mare Rubrum : noo remansit ne una 
quidem in cnndis flnibos £g)i)ti. 

20. Et indurayit Dominus cor Pharaonis, 
nee dimisit Alios Israd. 

21. Dixit autem Dominus ad Moysen : Ex- 
tende mannm tuam in caelum : d sint teoe- 
brae super terrara ^gypti tam dens»« at 
palpari qneant. 

22. Extenditqoe Moyses mannm in ca?1nm : 
et fodae sunt tenebrae horribiles in uniyerso 
terra JBgypti tribus diebus. 

25. * Nemo yidit fratrem saum, necmoyit 
se de loco in quo erat : * ubicumque autem 
babitabant filii Israd , lux erat. 

24. Vocayitque Pbarao Moysen et Aaron » 
d dixit eis : Ite, sacrificate Domino : ores 
tantum yestne d armentaremaneant, par 
yuli yestri eant yobiscnm. 

25. Ait Moyses : llostias qnoqoe d bolo- 
causta dabis nobis , quae olTeramus Domino 
Deonottro. 

26. Cundi greges pergent nobiscum : non 
remaoebitexeis ungula : quae necessaria sunt 
in cultum Domini Dei nostri : praescrtim cum 
ignoremos quid debeat immdari , donee ad 
ipsom locnm perreniamns. 

27. Indurayit autem Dominus cor Pharao- 
nis , d ndluit dimittere eos. 

28. Dixitque Pbarao ad Moysen : Recede a 
me , et caye ne ultra yideas fadem meam : 
quocumque die apparoeris mibi, morieris. 

29. Respond it Mojses : Ita fiet ut locotus 
es, non yidebo ultra fadem tuam. 



CAPUT XI. 

Ante dedmum signnm (strag<*ni prinHMcenHomm^ 
quod praedidt Doodous, bortatur ad uEgypti 
q>ollatiooem, qu« post fUragem perada est. 

1 . Et dixit Dominus ad Moysen : Adhnc 
una plaga tangam Pharaonem d ^gyptum, 
et post bapc dimittd yos , d exire compelld. 

2. * Dices ergo omni plebi, ut postnld yir 
ab amioo sno, d mulier a yidna sua , yasa 
argenteaetaurea. 

5. Dabit autem Dominos gratiam popnio 
sno coram JBgyptiis. * Fuitoue Moyses yir 
magnus yalde in terra /EgypU, coram seryis 
Pharaonis d omni populo. 

4. Et ait : IIa*c didt Dominus : Media noctff 
egrediar in Agypturo : 

* S.ip. 17. 2 — > Sap. 18. f . — * Sop. 3. 22. InL 
12 SS.--' Red:. 43.1. 



UBER EXODI. 



49 



y d morietaromne primogenituni in terra 
jKpp^orom, a priaiogenito Pharaonis qui 
iedet io solio ejus, usque sd primogenituo] 
neilleqas est ad moUm, et omnia primo- 
lesitajunientoruni. 

LEntqae damormagnus in uni Versa terra 
fgypU, qoalit nee ante fuit, nee postea fu- 
turmest. 

7. Apod onmes autem Alios Israel non 
BNitiel cams ab bomina nsqne ad pecus : ut 
Kiatis quanto niiraculo dividat Dominus 
£^rtio$ et Israel. 

8. Desoendentque omnes senri tni isli ad 
oe, et adorabunt roe, dicentes : Egredere 
to, et oninis populns qui snbjectns est tibi : 
poit bsG ^pedi^ur. 

9. Et exiTit a Pharaone iratus nimis. Dixit 
Mtem Dominus ad Moysen : Kon audiet tos 
Pbtrao.Dtmulta signa ilant in terra ^ypti. 

iO. Moyses autem et Aaron fecerunt om- 
mosteota qam scripta sunt, coram Pharao- 
V. Et iodaniTit Doniiuus cor Pbaraonis, nee 
Aniiit Alios Israel de terra sua. 

CAPUT XU. 

f^Mcbalis ai^ni immolandi et comedendi rila de- 
darato ac c<^ebrato» ajusque sanguine domo- 
rnmioperiimlnaribus lllito, aogelus, caesis om- 
raos Mgypti primogenltis , Israelitas intactos 
rnoqnit.qiii com spoiiis etdiviUis iEj^ypti egre- 
(uontar : dc ritu Phase ac esii azyniorum, et 
Knipore liabiutionis Israel io .£gypto. 

i* Diiit quqque Dominus ad Moysen et Aa- 
roo, in terra ^gypti : 

i Nensisiste, Tobis principium mendnm : 
pnmos erit in roensibos anni. 

3. Loqnimln! ad uniTersuro ocrtum filto- 
^ Israel, et didte eis : Dedma die roensis 
nju toOat nnusquisque agnnm per familias 
^domoscoas. 

i Sin .lutem minor est nnmems ut suffi- 
^ possit ad Tescendum agnum, assnmet 
^Kumm smun qui junctns est doraui sua?, 
Jiuta naroemm aniroarum qua sufHcere pos- 
snnladesiimagni. 

3* Erit auiem agnus absque macula , mas- 
'^f aooiculus : jnita quem rituro tdletis 

alMBdon]. 

<U£t serrabitis enm usi]ue ad quartaro de- 
c^iDini diem mensis bnjus : immolabitqoe 
"moniTersa moltitudo filiorum Israd ad 

'•ipcrara. 

7* Et snnient de sanguine ejos, ac nonent 

HJPO' atnunque postem, din superumina- 

"Mtdoroomm, in quibos comedent illnm. 

«• Etedent cames node ilia assas igni, 

v^ paoes cum laducis agrestibus. 

9. Non comedetis ex eo erudum quid, nee 
^■^aiD aqaa, sed tantum assum igni : caput 
^pedlbus ejus d intestinis Torabitis. 

10. r^ec remanebit quidquam ex eo usque 
■■oe; si quid residuum fuerit, igne oombu- 
Wii. 

H* Sic autem ooroeddis ilium : Renes yes- 
^^J^cdogdis, d ca'ceamenta babebitis in 
Jyw, lenentes baculos in manibus, et co- 
^nctii festinanter : est eobn Pbase (id est 
^'WJM Domini. 

'*. Et transibo per terram ^gypti node 
""» pfrcuiianKzae omne primogenituro in 



terra ^^ypti ab -homine nsqne ad necos : et 
in cunctis diis .^ypti faciam judida, ego 
Dominus. 

15. Erit autem sanguis Tobis in signum in 
aNlibus in quibus eritis : et Tidebo sanguinem, 
et transibo tos : nee erit in vobis plaga dis- 
perdens quando percussero terram A::g>p(i. 

14. liabebitis autem bunc diem in mbnu- 
mentum : et celebrabitis earn solemnem Do- 
mino in genefationibus vestris cultu sempi- 
terno. 

15. Septem diebus azyma comedetis : in 
die primo non erit fermentum in domibus 
Testris:quicumque comederit ferroentatum, 
peribit anima ilia de Israd, a prunodie us- 
que ad diem septimum. 

1 6. Dies prima erit sancta atqne solemnis, 
et dies septnna eadem festi?itate Tcnerabilis : 
nibil operis facietis in eis, exceptis bis quae 
ad Tescendum pertinent. 

17. Et obserTabitis azyma : in eadem enim 
ipsa die educam exercitum vestrum de terra 
Agypti, et custodieiis diem istum in geue- 
rationes yestras ritu perpetuo. 

18. * primo mense, quartadedroa die men • 
sis ad Tes|>eraro, comedetis azTma , usque ad 
diem Tigesimam primam ejusJem mensis ad 
Tesperam. 

19. Septem diebus fermentum non inye- 
nietur in domibns Testris : qui comederit fer- 
roentatum, peribit anima ejus decoetu Israel, 
tam de adTenis qnam de indigenis teme. 

20. Orone ferroentatum non coroedetis : in 
cunctis babilaculis Testris edetis azyma. 

21 . VocaTit autem Moyses omnes seniores 
filiorum Israel, et dixit ad eos : Ite tollentes 
anbnal per familias Testras, et immolate 
Phase. 

22. * Fasdcnlumque hyssopi tingite in san- 
guine qui est in limme, d aspergite ex eosu- 
perliminare, et utromque postern : nnllus 
yestmro egrediatur odium domus suae usque 
mane. 

25. Transibit enim Dominus percutiens 
JEgyptios : comque viderit sanguinem in su- 
periiminari, d in utroque poste, transcen- 
det ostium domus, et non sind percussorem 
ingredi domos yestras et laniere. 

24. Custodi yerbum istud legitimum tibi et 
filiis tuis usque in aeternum. 

25. Cumque introieritis terram, quamDo 
minus daturus est yobis ut pdlicitus est, oh- 
seryabitis ceremonias istas. 

26. Etcura dixerint yobis filii yestri : Quae 
est ista religio? 

27. Dicetis eis : Yictima transitus Domini 
est, quando transiyit super domos filiorum 
Israel in ^gypto, percutiens ^'!gyptios, d 
domos nostras liberans. Incuryatusque popu- 
lns adorayit. 

28. Et egress! filii Israel fecerunt sicnt prae^ 
ceperat Dominus Moysi et Aaron. 

29. Factum est aotem in nodis medio, 
percussit Dominna omne primogenituro in 
terra ^gypti, a primogenito Phraonis, 
qui in sdio dus sedebat, * usque ad primo- 
genituro captfrae quae erat in carcere, d 
omne primogenitum jumeulomra. 

* Ley. 25. 5 Nora. 28. 16. — « Ilfbr. 1 1. St. -^ 
> Slip* 11.3. Sap. 19.3. 



48 



LIBER EXODI. 



50. SarrexJtqae Plisrao nocte, ct ontnci 
ferri ejus, caoctaqne .Cgyptns : et ortns est 
clamor nufrnus in /Eg}plo: neque enim erat 
donias in qua non jaoefet roortuns. 

31. Vocatisque I^barao Mo}se et Aaron 
nocte, ait : Surcite, el egrediinini a popnlo 
mfo, V06 et filii Israel : ile, imoioiate Do- 
wHno stent dicitis* 

52. Ores vestras et arnirnla assmnite at 
petieralis, et abenntes benedicite mihi. 

55. Lrgebantque ^^>ptii populum de 
terra e\ire Telodter« dicentes : Omnes mo- 
riemnr. 

54. Tafit igitnr popnlus conspersara tM- 
nam ante quam fermentaretor : et Ugans in 
palliis, posuit super huiueros suos. 

55. Feceruntque filii Israel * skmt przpce- 
perat Bloyses : et petierunt ab iE^ptiis Tasa 
argentea et aurea, vestemque phirimam. 

56. Dominus autero dedit (p*atiam populo 
coram .^'c^ptiis, ut commoJareot eis : et spo- 
liaTerunt JEgjpXios, 

57. Profectique snnt filii Israel de Ranicsse 
in Socotb , s«\centa fere millia peditnm ri- 
rormn, absque par\ulis. 

5K. Sed et Tuljnis proroiscanm innnme- 
rabile ascendit cum eis, oves el armenta et 
aoimantia diversi generis multa nimis. 

59. Coseruntque liarinam, qnam dudnm 
de ^g) plo conspersam tulerant : et feccrunt 
subcineridos panes az>mos : no^e enim po- 
terant renncutari cogentibus cure /Eg>pnis, 
et nullam facere sineatibus moram : nee pnl- 
meoti quidquam occurrerat pnrparare. 

40. Ilabilatio autem flliomm Israel qua 
mawienintin ^gypto, fait quadriogentonmi 
triginta annorum. 

41. Qaibus expletis, eadcm die egressos 
est omnis eiercitus Domini Ae terra .£gypti. 

42. ?kO\ ista est obscrrabilis Dommi, 
qaando edu\it eos de terra iEgj pti : banc ob- 
sen are debent omncs filii Israel m generatio- 
nibos sais. 

45. Diiilqne Dominos ad Moysen et Aaron : 
Hec est religio Pbase: Omnis alienigena non 
coroedet ei eo. 

44. Omnis aatem scrvas emptitios dream- 
ddetor, et sic comedct. 

45. Advenaet mercenarios non edent ex eo. 

46. In una doaio comedetur, nee efTcretis 
de camibus ejus forai, * nee os illias coo- 
firlngetis. 

47. Omois ooetos fiUorom Israel fadet 
mad. 

48. Qood si qois peregrhioruni fn Testram 
rdluerit transire coloniara,et f cere Pbase 
Oominif circumcidetur prius omoe masculi- 
lam ejus, et tone rite celebrabit : eritque si- 
cat jndigena terrae : si quis aatero circomd- 
SOS non fuerit, noo vesceliir ex eo. 

49. Eadero lex erit indigenm et colooo qai 
peregrinatur apod fos. 

50. Fccenmtque oraoes fill! Tsrad sicat 
prspoeperat Doroiiios Mbys! et Aaron. 

51. Fi e dem die edaxitBominas Olios Is- 
Tid de terra iEgjpG per tnrrais soas. 

lop. H . 2.— * Num. 9. fX Joao. f9. 99L 



CAPUT xm. 



Jabet Dent sIM offrrri prlm«garitJ liomiBiMi et 
peoorum, rt liberaiioato ab iCj^pto, rflijtioae 
Phase iiC iirlmuc^'iiilonmi con««cratione tneni- 
Bis«e. luJe Israeli in educit D* us uoii p<T Phiftis- 
tcam. sed |>er de^crtuiii : ocsa Jos'-ph >f>cum de* 
fert, et oulumua i^is ac nutjis est dux itmeru 

f. Locutusquc est Domlnat ad Hoyaeo, 
dicens: 

2. * Sanctifica mfbi omoe primogenttnni 
quod aperit vnlvam in filiis Israel, tarn de horal- 
nibusfjuamdejaraeotisrroea saut enim omnia. 

5. Lt ait Moyses d populom : Menientote 
did hnjas in ^aa egrmi estis de .^ gypto et 
de donio serfitalis , quoniam in mana fbrti 
edaiit tos Dominns de loco isto : at non co- 
medalis frrmentatnm penem. 

4. HoJie egredinrim mense norarum fro- 
gum. 

5. Cumqae introduxerit te Dominos in 
terram Cbanana>i et Iletha^i et Amorrfatei et 
Heva*! et Jebnsari, quant juravit patribns toit 
nt dr.ret tibi, terram lluentem licte et meDe , 
cclebrabis liunc morem sacrorum mense isto. 

6. Seplem diebus tesceris azymis : et io 
die septimo erit soleinnitas Domini. 

7. Az>ma comedetis septem diebus: noa 
apparebit apud te aliquid fennentatom* nee 
in conctis (inibus tois. 

8. ?iarrabisque filio too in die illo, di- 
cens : Hoc est ciuoi fecit nuhi Dominus quaodo 
egressus sum de ^gypto. 

9. Et erit quasi signam in niann toa , et 
qrxisi monumentnm ante oculos tuos : et nt 
let Domini semper sit in ore too, in mano 
eoim forti ednxtt te Dominos de .figypfo. 

10. Custodies hu)u$cemoJi coHam statoto 
tempore n diebas In dies. 

1 1 . Cumque introduxerit te Dominos in 
terram Chnnana'i, sicut joravit tibi et patri- 
bns tuis, et dederit tibi ram : 

1 2. ' separabis omne quad aperit TnlTam 
Domino, et quod primitivom est m pecoribos 
luis : quidquid habueris masculini sezos, 
coosecrabis Domino. 

(5. Primogenltnm asini mntabis ore : 
qnod si non redemeris, interfides. Onme ati- 
tem pn'mogenitum bominls de filiis luis , pre- 
tio redimes. 

1 1. Cumqae Intrrrogaverit te filius tooa 
cras» dicens: Quid est hoc? respondebis ei : 
f n manu fo- ti eda\it nos Dominus de terra 
ABg>pti, dedomo serritutis. 

15. Nam cum indoralas rsset Pharao, ^ 
noHet nos dimittere« occidit Dominus omne 
primogenitum In terra ^gypli , a primoge^ 
nito bominls usqne ad primogenilum jumen- 
torum : Idcirco inmiolo Domino omne qood 
aperit Tulram masculini sexos, et omnia pri- 
mogeolta fifioromroeoram rediino. 

16. * Erit igltur quasi slgnom fn mano 
toa, et quasi appeosum qaid« ob recordalio- 
nem« inter ocotot tooa : eo qood fn mana 
fbrti edaxlt not Domioos de irgxpto. 

17. Igftor com emidtid PlMno oopdhmv 

« lair. 54. 10. Lerit S7. 36. BToro. S. «C Toe 1. 
tf. — MBfr.22. 29. et Si. f9. KtfCh II. S» — 
» Dent. 6. a. 



LIBER EXODL 



4S 



DM eos duxK Dens per Tiam terre Philis- 
thiimqaff rkina est: reputans ne forte pcn- 
ntflret earn, si vidisset adTersnm se bella 
toumere, et reyerteretor in ^^ptam. 

18. Sed circamdaxit per yiam deserti, 
m est jaxta mare Rubram : et armali aacen- 
wroat filii Israel de terra ^gypti. 

f9. Toh't oaoque Moyses ossa Joseph se- 
nm: eo quod adjarasset fdios Israel , dicens :* 
visilabit Tos Deas« efferte oss) mea hiac to- 

20. Profectiqiie de Socoth castrametati 
sQotinEtlian], in extremis finibas solituiiinis. 

21. ' Dominos antem pr9Pcedet)at eoa ad 
ostfodendam viam, per diem in colamna na- 
^» et per ooctera in colnmna ignis : ut dax 
euet itioeris ntroqae tempore. 

21 Namquam defuit oolamoa nnbis per 
<^» nee oohimna ignis per noctem , coram 
popolo. 

CAPirr XIV. 

1^0 com siiii Israelem perteqnitiir; anj^elns 
n cohimna nobis miHliam se intrrpoiilt; Moy- 
^ dividit mare Rnbnim . quod sicco pede 
UvtseiiDt Hebrxi ; iEicyptii turaab angelo. 
turo abaquis recuiTentibuH,cura universo equi- 
tJtQ K cnrribus submerguntur. 

>• Locotos est autem Dominos ad Moysen, 
fieens; 

2. Loqaere filiis Israel : Reyersi castra- 
BKtentor e regione Phihahiroth, qu® est 
joter Hagdalum et mare contra Beclsepbon : 
•n canspecto ejus castr.i ponetis super mare. 

S. Dictiirasque est Pbarao super (lliis Is- 
1]*^ •' Coarctati sunt in terra, conclusiteos 



{• Et indurabo cor ejus, ac perseqnetur 
^tt : et gloriHcabor iu Pharaone , et in omni 
^urdtQ ejus; scientque JEgyptti quia ego 
Wffl Donnnns. Feceruntgue ita. 

3^ Etnunlintum est regi ^gyptiomm quod 
™p5«t populus : immotatumque est cor Pha- 
f**« et servorum ejus super populo, et 
<liienmt : Quid yoluimusfacere utdiraittere- 
"fflsliracl, ne seryiret nobis? 

<>. Jnoiit ergo marram, et omnem popu- 
tsn nmni assumpsit secum. 

T. Tolltqne sexcentos cnrros elecfos , et 
<Nqiiid in /E^pto curmum fuit : et duces 
^('tiiis eierdtos. 

8. lodoraTitqQe Domlnns cor Pharaonis 
^ ^gypti, et persecutus est filios Israel : 
it iHi esTtnti erant in manu excdsa. 
. 9. • Cnmqne perseqnerentnr iEgjptii yes- 
°ci> prvoedentium , repererunt eos m castris 
*ipcr mare : omnii eqmtatns et currus Pba- 
|*^» et uniTcrsns exercitus, erant in Pbi- 
Wiirolh contra Bcelsepbon. 

^^' Comqae appropioquasset Pbarao, le- 
^^ntei 6lii liraA ocnlos, yidenint JSgyptios 
PJ^^M: el timuenmt yalde : damayemntqoe 

*l* ctdixerunt ad Moysen : Fonitan non 
^ lepnlcbra In iEgypto, ideo tulisti oos 
*"Wr eremur in solitudtoe : quid hoc fticere 
'^^■Wi, at educercs nos ez ^gypto? 

* Qea. 8ft. 14. — « Niittt. 14. 14. 2 Eidr. 9. 19. 
»Cor 10. 1. .«• Joa. 24. 6. t Mach. 4. 9. 



12. Nonne iste estsermo, quemloquebB- 
murad te iniEgypto, dicentes: Recede a 
nobis, ot seryiamus^g)ptiis? multo enim 
melius erat seryire eis, quam mori in solitu- 
dine. 

15. Et ait Moyses ad populum : Nolite ti- 
mere : state, et yidete magnalia Domini qus 
facturus est bodie : .^gyptios enim', quos 
nuucyidetis, nequaquam ultra yidebitis us- 
que in sempiternum. 

14. Donmius pngnabit pro yobis, et yos 
tacebitis. 

15. Dixitqne Dominus ad Moysen : Quid 
clamas ad me? Loquere filiis Israel ut profl- 
ciscantur. 

16. Tu autem deya yirgam tuam, et ex- 
tende manum tuam super mare, et ditide il- 
lud : ut gradiantur filii Israel in medio marl 
per siccum. 

17. Ego autem indurabo cor iCgyptiorum 
ut persequantur vos : et gloi illcabor in Pha- 
raone, et in omni exercitu ejus, et in curribus 
et in equitibus il ius. 

18. Et sclent .iigyptii quia ego sum Demi- 
nus, cum gloriflcatus fuero in Pliaraone, et 
in curribusatque in equitibus ejus. 

'9. Tollensque se anpelus Dei, quipraece- 
debat castra Israel , abiit post eos : et cum eo 
pariter columna uubis, priora dimittens, 
post tergum 

20. stetit , inter castra JBgyptiorum et cas- 
tra Israel: et erat nubes tenebrosa, et illumi- 
nans noctem, ita ut ad se invicem toto noctis 
tempore accedcre non yalerent. 

21. Gumqneeitendisset Moyses manum su- 
per mare, anstulit illud Dominus flante yento 
yehementi et urente tota nocte, et vertil in 
siccum : diyisaqne est aqua. 

22. * Et ingressi sunt filii Israel per medium 
sicci maris : erat enim aqua quasi murus a 
dextra eorum et key a. 

23. Persequentesque^Egyptii ingressi sunt 
post eos, et omnis equitatus Pharaonis, cur- 
rus ejus et equites , per medium maris. 

24. Jamque adyeneret yigilia matutina,* 
et ecco respiciens Dominus super castra 
/Egyptiorum per columnam ignis et nubis , 
interfecit exercitum eorum : 

25. et subyertit rotas currnum, fereban- 
turque in proftmdum. Dixerunl ergo iEgyp- 
tii: Fugiamus Israelem; Dominus enim pug- 
nat pro eb contra nos. 

26. El ait Dominus ad Moysen : Extende 
manum tuam super mare, ut reyertantur 
aqu® ad JEgyptios super currus et equites 

eorum. 

27. Cumqne extendisset Mouses manum 
contra mare, reyersum est primo diluculo 
ad priorem locum : fugientibusque ^gyptiis 
occurierunt aquae , et Inyolyit eos Dommnt 
in mediis fluctibus. 

28. Reyersaeque sunt aquae , et operuerunt 
currus et equites curicti exercitus Pharaonis, 
qui 8eq[uentes Ingressi fuerant mare: oeo 
onus quidem superfuit ex eis. 

29. Filii autem Israel perrexerunt p^ me- 
dium sicci maris , et aauie eis erant quasi pro 
muro a dextris et a sinistris : 

» P«. 77. 15. et 104. ST. ct 115. 3. Hebr. II. 28. 
— « Sap. 19. 15. 

i 



90 



UBEa EKODh 



30. Bberavitqne Dooiiiras in die iUa Ifnd 
de manu iCffypliorum. 

54. Et fideniat iGfjplios mortoos snper 
lUtui maris , ct marani nagnan qnaoi eier- 
cucr.it Dominas cootra eos : timuUque popu- 
hn Doiriinuin, et credidennit Domioo, et 
Moysl ivvy9 cjos. 

CAPUT XV, 

Movie* et Israe^tc. gratiis Deo cum eanta perac- 
ts. veiiiiti.t in tf aralh ; ubi aiiuritudiiie aqiia- 
rofD a Mo\ >^ %erM in duiotliiiefn , per^uut iii 
sum. Ubi ii f Jiitet et 70 paliux erauL 

I. Tone * cc. ioit Moyses et fUii Israel car- 
men hoc Domino, et dixeiont : Caotemus 
Domino; glorio^o crrim mapoiOcatus est, 
etiamn et ascensorcm dejecit in nnre. 

'2. ^ Fortitudo mca , et laus mea DorofDas, 
et fact IIS est mihi in salutcm : iste Deut: mens, 
et glorilicaho eum : Deus patns mei , et eial- 
tabo eum. 

3. Doraious quasi ^ir pugnator, omoipo- 
tens notiien ejas. 

4. Currus Vliaraonis et excrcitum ejus ppo- 
jecit ill mare: clecti prindpes ejossubmersi 
sunt in mari Rubro. 

3. Ab^s^i opcruenint eos , descendenrat in 
profund.iiii quasi lapis. 

6. Dexlf^r.i tua, Douiino, mafrnffkata est 
So rortlliuliije : deitera tua, Domiue, per- 
co&^it i li'iiiciim. 

7. El in inultllndine gloriae tna* deposoisti 
adversaries tuos : misisii iram tuam , qua? 
dt>\ora\ii eos sicut stipttlanu 

8. Et in :>piritu furoris tui congregatar sunt 
aqua?: stelil unda flnens, cougregala? sont 
ab}ssi in nieJio m ri. 

9. Dixit ininiiriis ; Persequar et compre 
hendam, di\id:tm spolia, implebilur ndlma 
mea : eT..ginab6 gLdium meum , ioterfidet 
eos manus mea. 

(0. Flatit spiritus tuns, et npcrnit eos 
m^re : submersi sunt qua&i plumbum in^quis 
Tebemeutibus. 

II. Quis similis tui in fortibns, Domine? 
qiiis similis tui , magnlficus in saoctitate, ter- 
rU>iIis atque laud bUis, fadeos rolrabilia? 

i2. Eiteudisli maouro tnnm, et de\oravit 
eos terra. 

15. Dux ruistt in misericordia tna popnlo 
oucm redemi&ti : et portasli earn in lortitn- 
oine tna , ad habiUculum s nctum tnnm. 

14. Asceuderunt populi , et irati sunt : do- 
lores obiinuerunt babitatores Philistbiim. 

15. Tunc conturbati sunt principes Edora , 
rotmstos Moab obtinuit tremor : obriguerunt 
omnes babitatores Chanaao. 

16. Irruat super eos fonntdoet paTor, in 
magnitudine brachii tui : Gant immobiles 
quasi lapis , donee pertranseat populus tnus, 
Domine* donee pertranseat populns tuns 
iste^ouem possediftL 

17. Introduces eot» et plantabis inmonte 
hereditatis tus, firmitfinio h^bttaculo too 
qnod operatus et, Domine: sanctuarium 
toom, Domioe, quod flrmaTerunt mtoos 
tuc 

*S»p. 10.2a —* Isa. 12.2. Pi. 117. 14. 






18. Donio&s regnabit in aeteraum et uUim. 

19. Ingressus est enim eouet Pharao com 
oorribus el equitiims ejiu m mare : d re> 
duxit super eos Domious aquas maris: filii 
autem In^ ambulaTerunt per skcum in me- 
dio ejus. 

20. Sumpsit ergo Maria prophetiasa. so- 
nt Aaron, tympanum in maou sua : egres> 
saeqoe aunt omnes muUeres post earn cusa 
tympaniset diorts, 

21 . quibus pradnebat , dicens : Cantemus 
Damino; gloiiose enim ma^fieatns tU, 
equum et asoensorem ejus dejecit in mare. 

22. TulJtautem Mouses Israel de rnari Ro- 
bro , et egressi sunt in desertom Sur : aai- 
bula?enintque tribus diebus per soUiudioeuu 
et non iuTeuiebant aquam. 

25. Et veoerunt in Mara, nee poterant bi- 
bere aqua^ de Mara , co quod essent amara? : 
unde et congruum loco nomen imposuit, to- 
cans ilium Mara , id est, amaritudinem. 

24. Et mummrdrit populns contra Moysen, 
dicens : Quid baliemus ? 

25. At ille cbmaTit ad Dominnm , qui oa- 
tendit ei lignnm : quod * cum niisisset in 
aqnas, in didcedinero versa? sunt ; ibi eonsti- 
tuit ei pra'cepta , atque judicia , et ibi tenl' - 
Til eum, 

26. dicens : Si andieris Tooem Domini De* 
tui , et ^uod rectum est coram eo feceris , et 
olx'diens niaodatis ejus, cnstodlerisque ovi- 
nia pnecepta iUius , cunctum languorcir: , 
quern posui in £gypto, non inducam supijr 
te : ego enim Domious sanator tuus. 

27. ' Venerunt autem in Elim filii Israel . 
ubi erant duodcdm fontes aqoarum , el s^p- 
tuaginta pahna;: et castrametati stmt juxla 
aquas. 

CVPUT XVL 

Iturnmrantibu^ in deurtu Sin de cJbomm inopta 
Ixraeiiti^. initiit [>«iminuscoCnrnk)eset uiuil A1..I1 
ad saluritjlem : jus«io Domini de utio^to »cr> 
Tando.et manna coltis^i'do, *^t in mouufaeutnm 
rei*onendo, quo eos alil quotidie per quadra- 
ginla aunos. 

1 . Profectique * soot de EHm , et venM ono- 
nis multitodo filiorum Israel in desertum 
Sin , quod est inter Elim et Sinai : quintode- 
dmo die meosis seouodi, postqoam egressi 
sont de terra /tilgypti. 

2. Et murmuravit oranis coogregatio filio- 
nun Israel cootra llo)aeo et Aaron in aoli- 
tudine. 

5. Diieruotquc filii krael ad eos : Utinsm 
mortui essemus per m:>nnm Domini in terra 
.fflgypti , quando aedebamos super oUas Ci*r- 
nium , et coraedebanuis paoem in saturitate* 
enr eduxistis 00s in deaeriaai istud , ut occl- 
deretis omnem mnltitudinero Same? 

4. Dixit aulem Dominns ad Moysan : Eocc. ' 
ego phiam Tobis panes de cbIo : fgrediatur 
popmns, et eolligat qus sufficiaDt per sin- 
gulos dies : nt tenlem eum ntnuB arttMiktf ii* 
lege maa. an noa. 

5. Die Rotem seite paraat qiod ioferaot : 
et sit dophun qoam ooUigflre solebant per 
singulos-dies. 

MudltS. 15. Ecdi.38. l.~«Jloa. 9&.fl.-* 
•Sap.ti.2L 



LIBCR E3Q0DI. 



%, DhemnUpu Mouses et Aaron ad oanes i 
Slioi brad: Vespere sdetit quod Dominiu 
eduerit tos de term .figypU : 

L etnane videbttis glonam Domini.? 4iidi- 
nt^oiiii muriDor Tetlrom contra Domlauin: 
Ml v€ro quid samoa » quia nuiasiidkUs oon- 
tnnos/ 

& Et «U llovset. Dabit vobia DomiBoa 
lopere carnes edere» «t mane panes in aa- 
Isitate : eo quod andierit murmnralionea 
itttras qoibua mnrmorati eatis contra eiun : 
oQieDim quid samus? nee contra ooi eU 
BmriBar Ye^trum , ted contra Doininuni. 

9. Diiit quoque Moyses ad Aaroo ; Uk 
Boirerss coneregatioo] filiorura I rael : Ac- 
oedUe coram I)<miino : audiv^it enim mur- 
omr Testrom. 

iO. Ctiroqne loaueretur Aaron ad omnem 
nloiD niionun Israel , res peierunt ad soU- 
jadinem: et ecce gkuia * Domini apparuit 
iaaobe. 

ii.Locatus est antem Dominus ad Moy- 
KBfdioeDs : 

il Aodin mormorationea filiorum laraeJ, 
^acre ad eoa : Vespere coroedcUa caroea , 
^ mane saturabiniiai panibus: scielisque 
^poA e^o sum Doniioua Dens Tester. 

i3. Factjim est ergo yef4)ere , et ascendens 
ootaroii, coopeniit caiitra: mane quoque 
ras jacuit per circuitum castrorum. 

iA. Comqiieoperuissetsnperficiemterrae, * 
ipparuit in aolUudine minutum, et quasi 
Ptk) la um^ in aimilitudioem prulna} i»uper 
terrain. 

i3. Quod cum Tidissent fllii Israel, dixe- 
nml ^tdioTicera : Manbu? quod bignif'cat: 
Mi est hoc? ignorabaut euim quid es^et. 
v^us ait Moyses : ' Iste est paois , quern 
Doffiioiis dedit Tobis ad Tescendum. 
16. Uic est sermOf (]uem pracepit Dooii- 

BQe : Coliigat uousquisque ex eo quan(<im 

soX^ ad veacendum : gonior per ^ioflula 

c^iila, juita numerum aniaianim festra- 

nun qiup liabitant in t bcrnaculo sic toUetis. 
n.Feeeruotque ita fiiii Israel : et college- 

'not, alios plus, aliui minus. 
i8. Et oicnsi sunt ad mensurara gomor : * 

see qui plus coUegerat« habuit amplius : nee 

^ QUQos paraTcrat* reperit minus: sed 

$ui|(Qli jaita id quod adere poterant^ cou- 

ftiffaferuat. 
i9. Bixitque Moyses ad eos : I^uUus reliii- 

Vtttexeoinmane. 
^ Qui non audiernnt enm, sed dimiae- 

'^ qnidam ei eis usque m*ne, et acatere 

^'^ verniibns« atque computruit : et iru- 

^ est contra eos Uoyaea. 
SLCoUif^ebnt ( utem mane singnli^qumi- 

"UD suflkere poterat ad Tescendum : cum- 

fw iocaloisset sol, liquefiebat 
22. lo die antem sexta coUegerunt dbos 

vnpGces , id est, duo gomor per singuloa ho- 

Biaai: Tenenhit antem omnes prindpes 

n»^litudinis , et narraTcmnt Moysi. 
S. Qui lit Sm : Hoc eat quod loootna est 

''^ttunit: Eeqoiei aabbati sanctiOcata. est 

•Eedl. 45.5.- » Num. ll.T.Ps. 77, A4. Sap. 
JJ». Joan.6. 31.— J I Cor. 10. 3. — • 2Cor.l. 



Domino eras; qnodeumque operaodnm est 
facile, et qua? ooqueniia sunt coquile : quid- 
quid auteu reliquum fuerit , reponite usque 
in mane. 

24. Fecemntqne ita nt prsceperat Moy- 
ses, et non computruit, neque Tcrmis in- 
Tcntua eat in eu. 

25. Diiilque Moysei : Gomedite illud ho- 
die, quia sabbatuin eat Domini : nou iuTc- 
nietur hodie in agro. 

26. Sex diebua coUigite : in die antem sep- 
limosabbalum e&t Domini, IJdroo non in- 
Tenietur. 

27. Venitque septima dies : et agressi de 
populo ut oolligereiit , non invenerunt. 

28. Dixit autem Dominus ad Moysen : tJs- 
quequo non Tullis custodire mandata Jiea , 
et legem meam? 

29. Videte quod Dominus dederit vobis 
sabbatum , et propter hoc die sexta tribuit 
Tobis cibos dupUces : ma neat nnusquisque 
apud semelip&um, nullus egrediatur de loco 
suo die septimo. 

30. Et sabbatkaTit populus die septimo. 

31. Appellavitque domus bracl nomcnejus 
Man: quod en t qua^i semen coriandri al 
bum , ^stusque ejus quasi similar cum mella 

32. Dixit autem Movses : Iste est sermo, 
quem pra'cepit Dominus : Iinple gomor ei 
eo, et custodidtur in futuras ret o geoera- 
tioues: ut noverint panem, quoaluivosln 
solitudine« quando educti estis de terra 
iEgypti. 

oo, Dixitque Moyses ad Arron : Sume vaa 
unum, et milte ibi Man, quantuiii potest ca- 
pere gomor : et re{)one coram Doiuiuo , ad 
servandum in geoerationcs vestras, 

34. sicut prwccpit Doniiuus Moui. Posuit- 
que illud Airoo in t«ibernacu1o rcservandiun. 

33. \ Filii autem Israel comederunt Man 
quadraginta anuis, donee TenirenC in ter- 
ram habitabilem : hoc cibo allti sunt, usque- 
quo tangerent flnes tcrr« Chanaaa. 

36. Gomor antem dcdma pars est epU. 

CAPUT XVU. 

finrsnm mnrmurant'hus In Raphidini ob a^xs 
peniiriam filiU Urael, dat D«)miDus aqiiaiii de 
peira: Amaledtx in^adimt IJ«'briP<>s, Md pug- 
nmte Josue . et iu mooie Moyse extensis ma- 
nibas or<inte , vincuntur. 

I. Igitur profecta omnis moltitudo filio- 
rum Israel de deserto Sin per mansio^es 
suas, juxla sermonem Domini , castramelati 
sunt in Kaphidim , ubi non erat aqua ad bi- 
bendom populo. 

2. ' Qui jurgatus contra Moysec , ait : Da 
nobis aquam , ut bibamus. Quibns respondit 
Moyses: Quid jnrgamhd contra me? cur 
tentatis Dominum ? 

3. Sitivit ergo Ibi populna prs aqua? penu- 
Ha , ct mnrmuraTlt contra Moysen , dicens : 
Cur fedsli nos exire de ^Igypto, ut ocdde- 
res BOS, et libcros noftro6,ac jnmenla , siti? 

4. Clamavlt o«item Bloyses ad Doroinnna, 
dicens: Quid fndam popilo hulc? adhuc 
paulutum, et lapiJabit me. 

« 2 Esd. 9. 21 . Sndlrti. 5. 13.-* Num. 20. 4. 



SI 



UBER EXODL 



5 CtnitDominnsadMoTfen.-Antocedepo- 
paining et same tecum de tenioribus Israel : 
et firgam qua * percussisti flufiom, toOe in 
mann tiia« et Tade. 

6. En ego stabo ibi coram te» supra pe- 
tram Ilora>: percutiesque petram, et eiibit 
ex ea aqua, ot bibat popnlas. Fedt Hoyses 
ita coram senioribus Israel : 

7. et Tocavit nomea lod illias« Tentatio, 
propter jurginm filiorom brad, et quia ten- 
t^Temnt Doninmn, dicentes : Est ne Domi- 
nns in nobis, an non? 

8. * Venit antem Amalec, et pngnabat con- 
tra Israd io Raphidim. 

9. Dixitque Moyses ad Josne : EUge Tiros, 
et egn^sus , pngna oootra Aroalec : eras e^o 
stabo in Terlice ooUis , babens Tirgam Dei m 
maoo mea. 

10. Fedt Joiue ut locutns erat Moyses, et 
pogmiTit oootra Amalec : Moyses antem et 
Aaron et Hor asoenderunt super yertioem 
ooUis. 

11. Cumqne levaret Moyses manus , Tin- 
cebat Israd : sin autem paiilulumremisisset, 
supei abat Amalec. 

12 Manos sutem Moysierant grates : so- 
menfes igilur lapidem, posnerunt subter 
eum . in quo sedit : Aaron autem et Hur 
susti*Dtal)ant manos ejus ex ulraque parte. 
Et fectnm est nt manus iUius noolassarentnr 
naqoe ad occa&um solis. 

13. FugaTitoue Josue Amalec, et populum 
ejus in ore gladS. 

14. Dixit autem Dominus ad Moysen : 
Scribe boc ob monimentum in libro, et 
trade anribus Josue : delebo enim memoriam 
Amalec snb cslo. 

15. .Cdificaf itque Moyses altare : et yoca- 
Tit nomen ejus, Dominus exaltatio mea , di- 
oens : . 

16. Quia manus solii Domini, et bdlum 
Domini, erit contra Amalec, a geueratione 
in generationem. 

CAPUT XVffl. 

Jethro socer Ifoysi uxorein cum filb ad eum re- 
due t ; et auditis Dei operibut. cum Domioum 
laadasvt. eiq-ie sacrincat^et. tanum coosUium 
Moysi de<lit io c Mittitueadia Jadidorum ma^ 
tralibat . qui minora dijudioent 

1 . Cumqne andisset Jelhro , sacerdos Ma- 
diao, cognatns Moysi, omnia quae fecerat 
Deus Moysi, et Is aeli populo suo, et quod 
eduxisset Dominus Israd de ^.gypto : 

2. tulit Sepboram nxorem Moysi quam re- 
miserat: 

5. d duos illios ejus, quorum unus Toca- 
batur Gersam, dicente patre : ' Adyena fui 
In terra aliena. 

4. Alter tcto EBezer : Deus enIm , ait , pa- 
tris md adjutor mens , et emit me de gladio 
Pharaonis. 

5. Venit ergo Jethro cognatus Moysi , et 
filii ejus , et nxor ejus , rd Moysen in deser- 
tom , ubi erat castrametatus juxta montem 
Dd. 

« Sap. 14.11. Ps. 77. 15. 1 Cor. 10. 1.— « Den!. 
18. 17. JodUh. 4 IS.8lp.ll.S. — *Suo.2.22. 



6. Et mandayft Moysi , dicens : Ego Jethro 
oounatns tuns Tenio ad te, et uxor tua, et 
duo filii tni cum ea. 

7. Qui egressus in ooemvom oognati soi . 
adorafit , et oscnlatas est eam : salutaTeront- 
qoe se motoo Terbis padfids. Curoque in- 
trasset tabemacnlum, 

8. narraTit Moyses eognato suo cuncta qam 
fecerat Dominns Pbaraoni, et ^Bgyptiis 
propter Israd : uniTcrsnmqoe laborem, qm 
aoddisset eis in itinere, et qnod liberaTeraf 
eos Dominns. 

9. La?tatnsqne est Jetbro super omnibos 
bonis, quae fecerat DoDiinns Isradi , eo quod 
emisset eum de mano .ffigyptionun, 

10. d ait : Benedictos Dominns , oui libe- 
raTit Tos de mann .Agyptioram , d de maau 
Pbaraonis , qui emit popnlom suum de mano 



'^rk 



I. Nunc oognori, qnia roagnus Dominus 
super omnes deos : eo quod * superbe egerint 
contra illos. 

12. Obtnlit ergo Jethro cognatns Moyd 
bdocausta d bostias Deo : Tenerantque Aa- 
ron cl omnes senlorea Israd , nt comederent 
panem cum eo coram Di«. 

13. Altera autem die sedit Moyses ut judi- 
caret populum, qui assistebat Moysi a mane 
usque ad Tesperam? 

14. Quod cum Tidlsaet cognatns ejus, om- 
nia sdhcd qusp agebat in populo, ait : Qnid 
est boc quod fads in plebe? cur solus sedet, 
d omnis populus prsitolatur de mane usqae 
ad Tesperam. 

15. Cui respondit Mouses : Venit ad me 
populus qo.Trens sententiam Dd. 

16. Cumqne aodderit eis aliqua discepta- 
tio , Teniunt ad me nt indicem inter eos, et 
ostendam pnpcepta Dei et leges ejus. 

17. At ille : Non bonam, inquit , rem fads : 

18. stulto labore consumcns et tu , d po- 
pulus iste qui tecnm est ; ultra Tires tnas est 
negotium , * sdus Hind non poterb susdnere. 

19. Sed audi Terba met atque consilia, et 
erit Deus tecum. Esto tu populo in his qum 
:id Deum pertinent, nt referas quae dicontur 
ademn; 

20. osten las^ue populo ceremonias d ri- 
tnm cdendi, Tiamoue per quam ingredi de- 
tieant, et opus quod ficeredebeant. 

21 • Provide autem de omni plebe Tiros po- 
tentes, d dmentos Deum, in quibus sit Teri- 
tas, d qui oderint aTaHtiam , d constitne ex 
eis tribnnos , d centuriones , d quinquageni- 
rio6,etdecanos, 

22. qui jndioent popuhim omnI tempore : 
quidquid autem majus fkierit, referant ad te, 
et ipsi minora tantummodojudicent : lerios- 
qne sit IM, partite in alios onere. 

25. Si hoc feccris , implebls imperium Dei, 
d prapcepta ejus poteris snstentare : d omnis 
hie populus rcTertetor ad loca sua cum pace. 

24. Quibus anditis, Moyses fedt omnia quie 
iUe sucgesserat. 

25. £t eledis Tfria strennis de cnncto Is- 
rael, constituit eot prindpes populi, trilHi- 
nos, d centuriones, etqiiiiiqoagenario8,ei 
decanos. 

* Sun. 1. 14. «C 5.7. et 10. 10. Ct i4. t.- * DeidL 
1. I'i. 



LIBER EXODl. 



53 



36. Qui jadicabant plebem omni tempore : 
foidqaid aatem gravias erat , rerercbanl ad 
m, MKora taDtammodo judkantes. 

H, Bimisttqac oognatum suum : qui rerer- 
iss^t in terrain soam. 

CAPUT XIX. 

tandfts molii cattrit veniaDt in Sioa i Moyiet 
Jmso Dei ^soendit in montf>m . monlta *'Jua 
rcfert ad populum, qui sinctificari Jubetur . ut 
iesoMidat Dominnt in fulgure et tooitni . co- 
nm oani plebe Moyti locuturus. 

i. MeoM tertio egretsionb Israel de terra 
Cgypti, * in die hac Tenemnt in solitndincm 

1 Nam profecti de Raphidim , et perye- 
nifDtes osqac in desertom Sinai , castrame- 
t3ti Mint in eodem loco , ibique Israel llxit 
tentflria e regione montis. 

5. ' Moyses aatem ascendit ad Denm , to- 
caritqne enm Dominus de monte , et ait : 
H«c dices domoi Jacob, et annnntiabis filiis 
bad: 

i. Vos ' ipsi ridistis* qus fecerftn ^gyp- 
til, quo roodo portaTerim tos super alas 
iqtiilanmi, et a8tnm|)serim mibi. 

5. Si ergo aodlerltis Tocera meam , ct cns- 
>Aiientis pactum meom , eritis roibi in pecu- 
Bam de eonctia popnlis : * mea est enim om- 
nt terra. 

6. ' Et Toa eritis mibl in regnnm sacerdo- 
^, el gens sancta. Ha?c sunt Terbe qux lo- 
qoeris ad Glios Israel. 

7. \enit Moyses : et convocatis roajoribus 
oata popnli, exposuit omnes serniones quos 
aiDda^erat Dominus. 

S- Responditque omnis popolus simul : 
^mda qos locutus est Dominus, fademus. 
^moQ retulisaet Mouses Terba populi ad 

. 1 ait ei Dominus : Jam nunc Teniam ad te 
m caligioe nubis , ut audiat roe populus lo- 
Wklem ad te , et credat tibi in perpetuum. 
rinoCitTit ergo Bfoyses Terba populi ad Do- 
■iaaoi. 

iO. Qui diiit ei : Vade ad populum, ct 
^o^fica illos bodie, et eras , larentque tcs- 
umeotasQa. 

|i. Etsint parati in diem tertium : in die 
^00 tertia descendet Dominus coram omni 
Pm super mootem Sinai. 

il Gonstituesqoe terminos populo per dr- 
JWD, et dices ad eoa : CaTcte ne ascenda- 
^io mootem, * nee taogatis fines illius : om- 
ns qd ieUgerit montem, morte morietur. 

is. M anns noa langet enm, sed lapidibos 
Wiiuetnr, aut confodietur jacolis : sItc ju- 
"•oitoni fuwit , siTehonoo, nonTifet;cum 
^'^P^t dangere bacdna , tune ascendant in 
(DOdeai. 

M. DescenditqiieMoysesde monte ad po- 
P^HQiD , et anctillcaTlt enm. Cumque layis- 
••t festimenta sua , 

iS* ait ad eoi : Estote parati in diem ter- 
*'BtCt oe appropinquetts nxoribus yestris. 

i«. Jaroque ad? enerat tertios dies , et ma- 

4 i.*?^ ^' "• - ' Act. 7. M.- » Deot. 29. 2.— 
•ria|.2s.i.-.s|PBt.2,0. — MIebr i^ ««• 



ne indarnerat : et eoce ccpperunt audiri to- 
nitrna, ac micare fulgnra, ct nubci densiaai- 
ma operire montem, dangorque bucdn« 
Tebementius perstrepebat : et timuit populus 
qid erat in castris. • 

17. Cnmqne eduxisset eos Moyses in oc- 
corsum Dei de loco castromm, stetemnt ad 
radices montis. 

18. * Totus autem mons Sinai fumabat : 
eo quod descendisset Dominus super euro in 
igne, et asoenderet fumus ex eo qpul de for- 
nace : eratqne omnis moos terribilis. 

19. Et sooilus bucdnap paulalim crescebat 
in majus, et prdixius tendebatur: Moyses 
loonebatur, et Dens respondebat ei. 

20. Descenditquc Dominus super montem 
Sinai in ipso montis Tertice, et Tocayit Moy- 
sen in cacumen ejus. Quo cum a^cendisset , 

21. dixit ad eum : Descende, et contcstare 
populum : ne forte Tclit transcendere termi- 
nos ad Tidendum Dominum, et pereat ex eis 
plurima multitudo. 

22. Sacerdotes quoque qui atieednut ad 
Dominum, sandiflcentur, ne percutlot eos. 

23. Diiitque Moyses ad Dominum : ISon 
poterit Tulgus ascendere in mootem Sinai : 
tu enim testificntus es , et jussisti , diceus : 
Pone terminos circa montem, ft sanclifica 
ilium. 

24. Cui ait Dominus :Vade, descende: 
ascendesque tu , et Aaron tecum , sacerdotes 
autem et populus ne transeant terminos, m-c 
ascendant ad Dominum, ne forte interfidat 
illos. 

25. Descenditouc Moyses ad populum, et 
omnia narravit eis. 

CAPUT XX. 

Anjtelas vice Dd ex Sina moote Decalofcnin pro- 
mulgat toti popiiln, srd U mavuU Moy^e inter* 
niinciii mindata Dei sibi eiponi : Moyses s >latur 
populum I ac terreum aut lapideum de iosectis 
iapidihus altare facorf jubetur . ad quod Don 4lt 
per gradus ascendendum. 

i. Locutusqoe est Dominus CO nctossermo- 
nes hos : 

2. 'Ego sum Dominus Deiis tuns, qui 
eduxi le de terra iEgypll, dedomoservi- 
tutis. 

5. Non habebis deos allenos coram me. 

4. ' iion fades tibi sculptile , neque om* 
nem similitudinem quae est in ca>lo desuper, 
et qus in terra deorsum , nee eorum quae 
sunt in aquis sub terra. 

5. Non adorabis ea, ne^ue coles : ego sum 
Dominus Dcus tuns fortis, xelotes, Tisitans 
iniquitatem patrnm in Olios, in tertiam el 
qiuirtam g(nerationem eorum quioderunt 
me : 

6. et faciens misericordlam in roillia bis 
qui dUiffunt me , et custodiunt pra'cepta mea. 

7. * ^on assumes nomen Domini Dei tu 
in Tanum : nee enim babebit insontem Do- 
minus eum qui assumpaerit nomen Domini 
Dei sui frustra. 

* Deut in. — « Dent. 5 6. P«. fO H. - 
» hey. 26 I. Deut. 4. 15. Jos. 2« H. Pa. W.7 — 
* Lev. 19 12. Deut. 5. H. U.itl. S. ». 



54 



LIBER. EXODI. 



8. * Manent* at i\em nbbati ttBcsHBcea. 

9» Sex dieboi operaberis, et ddes •amiii 
•perttna. 

10. SepliiiM antem die ssbbetiun Doraiiii 
Dei tui est : noo faciet onuie opus in ea, tn , 
el niMS toof et filia tna » terTos toiu et an- 
dlla toa, jnmeateB tBimv et adTena qid est 
intra portas toas. 

f I • ' Sex enim diebos fecH Doniioas coplani 
etterram, et mare, et omnia qtp to eis toot, 
et rpquief it in die septimo, iddrea benedtxift 
«Doniinus dfei salilKiti, et sanctiHcafit eom. 

12. ' Ibmora patrem tiium et inatrem 
toaia, at sb loaga*?uf super tenram, qoan 
Dominus Deos tuos debit tibi. 

15^ * Noaoeddea. 

14. Nob marhaberis. 

15. Noa furtum fsdes. 

16. Noo loqneris centra proxiramn tamn 
firisom testtmooinm. 

17. ^NoaeoDCupiseesdomomproiimitoi: 
nee desiderabis uxorem ejus, non serf am , 
noo aocilUm , non bof em , bok asinom , nee 
omnia que iUius tont* 

18« Coactus antem popolos ridebat Toces 
<^t lampades , et soaitnm boediue , montem- 
f oe fum ntem : et perterriti ac pavore con- 
cunsi, steterunt procul, 

19. dicentes Hoy si : Loqaere tu nobis, et 
a&licmus : non loqoatar nobis Dominns, ne 
forte moriamar. 

20. Et ail Moyses ad popnlnm : TSoIitr ti- 
m«Te : ot enim'probaret tos yenit Deos , et 
at terror iUius esset in Tobis, et non peoca- 
retis. 

2f . Stetitque populos de kwee. * Moyses 
autem accessit ad caliglnem m qua crat 
Deus. 

22. Dixit proHcre;) Domioos ad Moysen : 
Hapc dices filiis Israel : Vos vidistis quod de 
c;elo locntns sim Tobis. 

23. Non Tacietis deos argenteov, nee deos 
aoreos f irietis Tobis. 

24. ' Allare dc terra fadetis mihi, et offe- 
retis super eo bolocausta et pacinca Testra , 
ores Yestras et boves » in omoi iooo in quo 
memoria fueril nomiuis raei : Tcuiam ad te, 
et benedicam tibi. 

25. ' Quod si altare lapideom feceris mi- 
hi , non iHincabis illud de sectis lapidibus : 
si enim lefaTeris cultrum super eo, poUue- 
tur. 

26. ^*M asopodes per gradua ad altare 
meam, ne reTeletor turpitaido tua. 

CAPUT X%L 

Frccepta Jiifflrialla quoad emptitfos t^nro*, et 
aoctiU^ . furta , bomit-jda . parriddia . plagium, 
patmtum malrdicfa, rixat, etutfuoit pcrnas, 
at^oe comupetiru bovem. 

1. Ilare sunt jiidfda qxue propones ds. 

2. Si* * emeru serrom hemnmt, sex an- 

• Inf. 3« . 13. Dwt 5. M. Etfcft. ». 12.— » Gen. 
2 2.'* neuL 5. 16. Matt, f 5. 4. Rph. 6. 2. — 

* Matt 3. 21. ^ • Rom. 7. 7. v{ 13. 9. — • rViit. 
tS 16 Hrbr, «.!$—» Infr. 27. S. et 5». 7. - 

* Dcul. 27. 9u Jot. a. St.— * DcmL 15 12. Jer. 34. 
24. 



nis serviet tibi : io septlmo egrediet ii r Kber 
gratia. 

5. Cos qoali Teste intraTerit, cmn tafi 
exeat : si habeas nxarcm, et aior egredie- 
tur simnl. 

4. Sin autem dominns dederit iUi axorem, 
et pepercrit Alios et filias : nniKcr et liberi ejoi 
erunt domini sui, ipse Tero e^it cum Tea 
titn sao. 

5. QnodsidlxeritserTaszDifigodomiaoio 
roenm et nxoremac liberos , non egreJiar U- 
l)er : 

6. ofTeret earn dominos diis, et applicabi- 
tor ad ostiom et poates , perTorabitqne aa- 
remeias sobola : et erit ei serfos in si cidunx. 

7. 5i quis Tendiderit filiam su m in fanm- 
lam , non egredietur sicot andlla* exire coo- 
suet erunt. 

8. Si dispttcnerit oenfis domfnl sni col tra- 
dita fuerat, dimittet eam : popnio antetn 
aKeno Tendendi non iMbebit potestatem , si 
spreTerit eam. 

9. Sin autem fiHo soo dftponderit eam . 
jaxta morem niiirom faciei illi. 

10. Qndd s\ alteram d accpperit , proTide- 
bit pnelue nnptias,et ?estiraeola, et pretiinn 
pndidtia? non oegabit. 

11. Si tria ista non fecent, egredietor 
gratis absque pecunia. 

12. * Qui pereusserit bominem TOleos oc- 
cidere , morte moriatnr. 

15. Qui autera non est Insfdlatns , sed Dens 
ilium tradidft in manns ejus : * constitnam 
tibi locum in quern fugcre dd>eat. 

14. Si quis per indnstriam ocdderH proxi- 
mum snum , et per insidias; ab altari meo 
CTellcs eum , nt moriatur. 

15. Qui percosserit patrem sovm aut ma- 
trem, morte ipoHntur. 

16. Qui furatus fuerit bominem , et Ten- 
diderit eum, coovictus noxa?, morte morlitor. 

17. * Qui maledixerit patri suo vd matri , 
morte mod »tnr. 

18. Si riuti foedBt dri , et percosserit al- 
ter proxiroum suum lapide ¥e1 pugno, et iOe 
mortuns non fuerit , sed jtcucnt in lectulo : 

19. si ^urreient, et pmbnlaTedt fods su- 
per baculum suum, ionocena ent qui percac- 
sent, ita tamen at operas ejus et impensaa in 
raedicea restitoat. 

20. Qiu percosserit serrom suum Td wth 
dllam Tirga , et mortui ftunist in nmnibaa 
ejus , eriminb reos eriC 

21 . Sm aatem am» die fd dnobos super* 
Tixedt , ooQ subjaodiit paniai, quia peoo- 
nia UUasest. 

22. Si diati fmtrini jM, et percnssent 
quis mulierem pnrgnaotem, et aborttram- 

auidem feeedt , sed ipsa diedt t aabjocebiC 
amna centum ro idlus Bnttens* expetierit, 
et arbitn judiraTednt. 

25. Sin autem raort-eiDa-ftierift sidisecuta, 
reddet animam pro anima, 

24. * oculum pro oculo, deatem proden- 
te» laannm pra m«na , pnlera pro pede , 

25. adustiooen proaaostiaiie, Tuinna piv 
Tuluere, UTorem pro lifore. 

• Ler. 24. 17 — * IWnit. 19. 2. — • Lev. 20. 9. 
ProT 20. .9. Halt. 15. 4. Marc. 7. '0. — * Lew. 
24. 20. Deut. 19. 21. Matt. S. M, 



LIBER 

36. Si pereossertt qnispiain oculum serTi 
m aot ancillff , et luscos eos fecerit , diiuiUet 
CM iiiienM praocHlo qucm eruU. 

5. Deotfmqijoque si excu&serit serro Tel 
aoeSs sua?, similiter dimiUet eos fiberos. 

J8. Si bos cornu percasserit vij'um ant 
•Qolierem.et mortui fueriut, bipidibus ob- 
raptor : et noo comedeatur carnes ejiis^ 
tenons qiKM^ue boris innoceiis erit. 

29. Quod SI bos comupeti riicrit ah beri 
pfoodUistertiuA, etcoolcstati sunt domioum 
ejus, lec recluserit «am, ocdJeritque virum 
lot miKerein : et bOB lapidibus obructur, et 
domioiuii ejus Occident. 

30. Qood si pretium fuerit ei imposilam , 
4ibit pro aoioM sua qoldquid fuerit postula- 
tos. 

51. Filinin ^oque et Mum si comu per- 
omerit, sioiUi seotentlas snbjacebit. 

31 Si serTum aAcillamque iuvaserit, tri- 
ginta sidos argeoti domiiio dabit, Itos vero 
bptdJbos opprunetur. 

3S. Si quit apemerit dstemam , et fode- 
rit, et Doa operuerit earn, cedJeritque bos 
tttnausia earn, 

U, reddet dorninos dstenw pretium |a- 
B^ateroa : qood aulem mortiuun est, ipsius 
ml 

3$. Si boi alieoos bovem alterius Tulnera- 
JPrit, et ille mortuus fuerit : vendent bovcJii 
nTUBfCt divideot pretium, cadaver autem 
Qortui inter s&disf>ertioiit. 

56. Sin nutem sciebat qiioJ 1km cornnpeta 
tt«elab heri et nidiustertius , et non curto- 
^^ earn domioussuus: reddet bo?am pro 
«Te , et cadaver iotegrum accipiet. 

CAPUT XXU. 

'•Jijwnniqne ilMi pcma. 4epoffH. commodall. 
JjMiicU. «U|ae Ktaprl H-x, maieHctnun , bes- 
ualllatis, Mchficii iiUilolatrici »upp*lcium i ad- 
*<•«. vkluc el piipUlo nooeiit utn p'nup: 
JJjJm. iMQr« €t pixnoris lex , ac obedienilae et 
J^'i'D'n. primitiamm, prlmogeuitoram ; de 
«"« a be«iit pne^nttata. 

it ** ^j^* 'owtas fcerit horem , aat ovem, 
"Oftidttii TcI fea.liderit : quioque bo\es 

pro «ao bote restiloet, < et quatuorofes pro 

oaa ore. *^ 

2. Si eflringeos fur domam sire sufTodiens 
^rjiofentus, et acc(>pto Tulaere mortuus 
™^nt;pernissor non erit reus sanguinis. 

5. Quod si orto sole hoc fecent . homlci- 
JJgperpetravU, et ipse morielur. Si non 
2g[|'»«l pro iorto reddat, ipse fenun- 

JJ* SI ioTentam ftierit apnd eom qnod fu- 
^«t.Tivens, sive bos, sive aslnus, sive 

rt^*^^<l"i«pfawi agmm telflneam, 
jg™*|J JuroentuK sunm ut depascatur 
^^ : qiidqiiid optimum bnlmerit in ajjro 
J^^W in finet, |ut> damni sstunatione 

ctonSi^Sf*'''* ignis invenerit spinis, et 
;;;^neodcrit acerros frupum , sive stan- 

i-'^J^jn «gri«, reddat damoam qui Ig- 
^■* soooaadent 



EXOOl. SI 

« 

7. Si qnis commendaverit amioo pecuniam, 
ant vas in cmtodiam , et ah eo qui susce- 
perat, furtoablata fiierint : si invenitur An*, 
duplum ileddet. 

8b Si tatet ftir, dominns domus apptfca- 
bitur ad deos, et jurabit t|uod non (^itende- 
rit manum in rem proiimi sui , 

9. ad perpetrandaiu fraudem, tam in ho- 
ve, quam inasiuo, et ove ac vestiiiiento, et 
quidquid damnum inCerre potest: ad deos 
ntri«u>q«e cansa perveniet : et si illi judicave- 
rhit , duplum restituet proximo sue. 

fO. Si quis commendaverit proximo suo 
asiuum, bovem, ovem, et omiie jiunentnm 
ad custodiam, et mortunm fuerit, aut debi- 
litatum , vel captum ab hostibus , nuUusque 
hoc viderit : 

If. iusiuraodum erit in medio, quod non 
extenderit inanuin ad rem proximi ^ui : 8u«> 
cipietque doinkius juramentum , et iUa red- 
dere noo cogetur. 

f 2. * Quod si fiu*to ablatum fuerft , resti- 
tuet damnum domino. 

15. Si comestuni a besH% deferat ad earn 
^uod occisum est , et non restituet. 

14. Qui a proximo suo qujdquam horura 
miauo postul iverit , et deluliiaiuni aut nior- 
tuum fuerit domiuo non praesente , reddei-e 
coinpelletur. 

15. Quod si impr{Bsentiaruni domirius fue- 
rit, non restituet, maxime si conductmn 
veneral pro mercede operis sui. 

16. 'Si seduxerit ^uis virgioem necdum 
despoosatam , dorinieritque cum ea : dotabit 
earn , et habebit earn nxorem. 

1 7. Si pater virpinis dare nolucrit , reddet 
pecuniam jiixta malum doUs, quam virgi- 
nes accipere oonsucverunt. 

18. Maleiioos non patieris vivere. 

19. Qui coierit cuui jumento, roorte mO' 
riatur. 

20. ' Qui immolat diis , occidetur , pnetet- 
quam Domino soli. 

21. Aiivenam non contristabif; , iieqneafni- 
ges eum: adveua? enim et ipsi fuistis in terra 
JBgypti. 

22. ' \'idua9 et pupillo non noceltitis. 

25. Si lieseritis eos, vociferahuotur ad me, 
el ego audiam clamoreni eoruoi : 
^ 24. et iudignabitur furor lueiis, perco- 
tiamque vos gladio, et erunt uxores vestrs 
vidua* , et filii vestri pupilli. 

25. Si pecuniam mutuam dedcris popolo 
roeo pauperi qui babltH tecum, non urgebis 
eum quasi exactor, nee usuri>( oppriiues. 

26. ' Si pigmis a proximo tuii acceperis 
vestimentura , ante sotis occasuni reddes el. 

27. Ipsum eiiim est solum quo opertur, 
indumentum earnis ejus , nee baliet aliud in 
({no donniat : si damaverit ad me, exaudiam 
euro , quia uiiserifiort sum. 

28. Diis nop detrabes, el * principi popuU 
till noo maleiliees. 

29. Dedmas tnat at primitiaa tuas noo tar 
dabis reddere: ' priMogtiiUnin nii«iim too- 
rum dabis mihi. 

50. De liobus quoque, at ovibiia simflitar 

* Cm. 51. 59 — » Dent. 22. W. — • T.rr. iq. ♦. 
— ' Zach.7. to. — • Dcut, U. ^V — * Aci. 15, %. 
— » Sup. 15. 2. f2. Infr. 34. 111. i:<fch. 44. ja. 



56 



LIBEE EXODI. 



(Met: tepteiD diebos sit cam matre sua , die 
ocUfa reddei inum roihi. 

51 . Viri sancti erilis niihi : * camem , qiue 
a bestiis fuerit pnegusUta* oon oomed^is, 
aed projicietis canibot. 

CAPUT xxin. 

Leges pnefix« Jadicibos: boseC afiinii inimid 
senranduA : non acdpieodj judiGtbai monera ; 
de anni el diet tf ptimi quieie , trilNisqiie festb 
prccipuit : promittii Detu te p4»pulo auf^elum 
Ml duoe-K Kinerb przmiMunini . et pnemium 
scnrantibus praeo-pta : de idololatria eC fcrdere 
CbaoaunKHfn fugieudi«, deque eU extermi- 
nandis. 

f . Noo sasctpies Tooem mendacil : nee 
jBDges manuin tnam at pro impio dicas fal- 
som teftimoniam. 

2. Noo sequeris tarbam ad faciendam ma- 
lam : nee in judicio , plurimorum acquiesces 
sententia*, at a tcto deries. 

o. Paaperis quoqoe non miaereberis in jn- 
dicio. 

4. 'Si occorreris bOTi inimici tai, aat 
asino erranti , redoc ad eam. 

5. Si Tideris asinam odientis te jaoere sob 
onere , noo pertransibis , sed sablcTabis com 

60. 

6. Noo declinabis in jadidam paaperis. 

7. Mendadam ftigies ; * insootem et jastam 
noD ocddes : tjvM a?ersor impiom. 

8. * Nee accipiei nranera , qos etiam ex- 
caecant pradentes, etsobTertont Terbajnsto- 
rom. 

9. Peregrino molestas non erii : sdtis enim 
adTeoaram animas : quia et ipd * peregrtni 
faistis in terra .£gypti. 

10. Sex annit seroinabb terrara tnam , et 
ooogregabis fruges ejus. 

il. Anno autem septiroo dimittes eam, et 
reqaiescere fades » ut comedantpanperes po- 
pali tai ; et quidaaid rdiqaum fnent , edant 
bestis agri : ita rades in finea, et in oliveto 
tiio. 

12. Sex diebos operaberis : septimo die 
eessabis , at re(|uiescat bos et asinas tuus : et 
refrigeretar flUus ancilla? itue , et advena. 

13. Omnia qoae dixi Tobis , castodite. Et 
per nomen externoram deorum non jurabi- 
lis • neqae audietar ex ore vestro. 

14. Tribos Tidbas per singolos annosmibi 
festa celebrabitis. 

15. Solemnitatem azymoram costodies. 
Septem diebos oomedes azyma , * sicat pra?- 
repi tibi , tempore roensis noToram , qoando 
egrt*ssas es de .figypto: ' non appardns in 
eoospecta meo racoas. 

fO. Et solemnitatem roessb primitiTomm 
operis toi , qaascomqoe seminaTeris in agro; 
solemnitatem qaoqne in exita anni , quando 
congregpTeris omnes froges taas de agro. 

1 7. ' Ter in anno apparebit onme masca- 
Knmo tonm coram Domino Deo too. 

18. NoQ imroolabis saperfermento sangoi- 

* Ler. 21. t. — * Dent, 22. I.— » Dan. IS. S5.— 
^ Deut. IC 19. Ecdi. 20. 5i. — • Gen. 4fi. 6. — 
< Sop. IS. 3. 4. Infr. 31. 22.— ' Pent. 4U. 16. Eccii. 
35. 4. > • iBfr. 34. 23. Dcat 16. 16. 



nem Tictims mea, nee remanebit adeps so. 
lemnitatis meie usque- mane. 

19. * Primitias iragum terns toae deferes 
in domam Domini Dd tai. ' Non coqnes 
iKEdam in lacte matris saa?. 

20. Eooe ego mittam angdom menm , oni 
praecedat te, et custodiat m Tta, et introdo- 
cat in locum quem parari. 

21. Obserra eum,et andi Tocemqus, nee 
contemnendum putes : quia non dimif let com 
peocaTeris , et est nomen meom in iUo. 

22. ' Quod si audieris Tooem ejus , et fece- 
ris omnia mue loquor , inimicus ero inimicis 
tuis, et aflligam aflligentes te. 

25. * Prspcedetque te angdus mens, et id- 
trodooet te ad Amorrba^om , et Hetluram , el 
Pherpzsum, Cbanana?umqae, etUersom, 
etJebusaram, qnos ego conteram. 

24. Non adorabis deos eorum, nee coles 
eos : noo fades opera eorum , sed destroes 
eos , et confringes statnas eorum. 

25. Serfietisoue Domino Deo Testro, nt 
benedicam panious tuis et aquis, et auferam 
infirmitatem de medio tui. 

26. Non erit infopcunda, nee sterilii In 
terra tua : numerum dierum tuorum impldio. 

27. Terrorem meom mittam in pnecnrsuni 
tuum , et ocddam omnem populum , ad quem 
iogredieris : cunctorumque mimieorum too- 
rum coram te terga yertam : 

28. emittens * crabrooes prius, qui ftiga- 
bunt He? aram , et Cbanansum , et Iletbanun, 
antequam introeas. 

29. Non ejidam eos a facie tua anno uno : 
oe terra in solitudinem redigator, et crea- 
cant cootra te bestia?. 

50. Paulatim expdlam eos de conspecta 
tuo, donee augearis, et possideas terram. 

51 . Pooam autem terminus tuos a mari Ru- 
bro usque ad mare Pakestinorum , et a deserto 
usque ad fluTium: tradam in manibus restris 
babitatores terrs , et ejidam eos de conspecta 
festro. 

52. ' Non inibis cum dB fcedus, nee cum 
diis eomm. 

55. Noo habitent in terra tua » ne forte 
peocare te faciant in me , si serrieiis diis eo- 
nim : quod tibi certe erit in scandalnm. 

CAPUT XXIV. 

lloj>es a Deo latas le^ ad populum refert . po 
pulos eas acceptat : et foediis Mocit inter Deunri 
et populum . oblatls Doniino sacrifidis. fcrde- 
risque sanf^ine in popolnro re^perto. Uoff*e^, 
ceteris ad radicem monti« maoeotitHis . friliis 
iu mooleni ascend it . ut tabolas legit acdpi^it . 
obi cum Domino qoadragtata dkbus et noctibua 
permansiL 

1 . Moysi ouoque dixit : Asoende ad Domi- 
nnm tu, et Aaron, Nadab, et Abin , et scp. 
tuaginta senes ex Israel , et adorabitis procul. 

2. Solusque M oyses ascendet ad Dominum, 
et illi noo appropinquabimt : nee popohia 
ascendet cum eo. 

5. Veoit ergo Mojses, et narrarit plebi om- 

* Infr. 34. 28. — » Dent. 14. 21. — • Deot. 7. M, 
— ' lafr. S(. 2. DenU 7.22. Jos. 24. II. — • Dart. 
7. 20. — • lofr. 34. IJL Dent. 7. 2. 



LIBEE EXODI. 



57 



lia Tcrba Domfni , atqoe Jodida : respondit- 
ne omnit popnlus una Tooe: Omnia ferba 
Dcnrioi, que locutnt esl, fedemns. 

4. Scripfit antem Moyses uniTertos >enno- 
Ml Donmii . el maoe eooinrgent aediflcaTit 
allare ad radicet montis , et duodedm titulos 
per doodedm tribot Israel. 

5.10sitanejoTenes de (Wh Israel » et obtu- 
kroot bolocaasta, ImmolaTcnintque Ticti- 
mas pacincat Domino, Titnk>s. 

6. Tolit itaqae Moyses dimidlara partem 
ittginob, et raisit in crateras : partem au- 
tem renduam fudil super altare. 

7. Assuroensque rolnmen foederis, legit 
adiente popok) : qui dixeruut: Omnia que 
kKotas est Dominus, faciemus, et erimus 
obedientei. 

8. lUe f ero sumptum sanguinem respersit 
in popolom , et ait : Hie est * sanguis tode- 
rii qjiod pepigit Dominns Tobiscum super 
cnctis sennonitms Ids. 

9. Asoenuienintque Moyses et Aaron , Na- 
^ et Abin, et septuaginta de senioribus 
lirad: 

10. et fiderunt Deum Israel : et sub pedi- 
bot qos quasi opus lapidis sapphirini, et 
9i*n caplam , cum serenum est. 

ii. Nes super eos qui procol recesserant 
^ filiis Israel , misit manum suam : Tide- 
nmtqoe Deum , et comederunt , ac biberunt. 

II Dixit autero Dominns ad Moysen : As- 
Made ad roe in montem, et esto ibi : dabo- 
^ tibi tabnlas lapideas, et legem ac man- 
m que scripsi , at doceas eos. 

15. Sorreierunt Moyses et Josue minister 
^: ascendensque Moyses in montem Dei , 

14. senioritms ait: Expectate hie donee 
rc^ertamor ad tos. Habetis Aaron et Hur 
Tobiteom : si quid naturo ftierit qusstionis , 
"fercUsadeuf. 

15. Comque aseendisset Moyses, operuit 
w*»eiiiioolem, 

16. el babitafit gloria Domini super Si- 
■^.tesens iOum nube sex diebus : septimo 
sntoB die Torafit euro de medio caliginis. 

17; Erat autem species gloria? Domini, 
^Na ignis ardens super verticem montis, in 
{^■'Qspecto filionuD Israel. 

18. Ingreisnsque Moyses medium nebjite, 
^ceodit 10 montem : et Aiit ibi quadraginta 
aebu, et quadraginta noctibus. 

CAPUT XXV. 

'obrtor prtnaiUamm ac doaorum oMatio ad Dei 
"^wnacaluni rormaiidum , arcam fcrdcris , 
OMiaani paoum proposiUoiiit . et M*ptlcep« can* 
wiabnun . con'iiique illuc pertinentia t horum 
wwam nioQ»tratar exemplar. 

!• Locotosque est Dominns ad Mo}'sen, 

vaaof: 

J;LoqQere flilU Israel , ut tollant mihi 
S'w^f ab ' omnl bomine qui ofTeret ul- 
^'yy. acdpietis eas. 

**Qgc sunt autem quae aodpere debetis : 
■•■J* etargeotnm, etass, 

4. h^^dolhnro et purpuram , coccamque 
* iMiiro, et byssnm , pUos caprarum , 

* S«br. 9. ao. - Mofr. 55. 5. 



5. et pdles arietum mbricatas, pelleaqne 
iantbinas, et ligna setim: 

6. Oleum ad luminaria ooncinnanda : aro- 
mata in unguentum, et tbymiamata boni 
odoris: 

7. lapides onychinos, el gemmas ad or- 
nandum ephod ac rationale. 

8. Facientque mibi sanctnarinm , et habi 
tabo in medio eomm : 

9. * juxta omnem simillludinem labema- 
culi quoil ostendam tibi , et omnium Tasonuu 
in cultnm ejus : sicque facietb illud : 

10. Arcam de lignis aetim compingite, cu- 

ius longitudo babeat duos et semis cubitos : 
atitudo, cubitum et dimidium: allitudo, 
cubitum similiter ac semissem. 

if . Et deaurabis cam auro mnndissUno iu- 
tus et foris : faciesque supra , coronam au- 
ream per drcuitum : 

12. et quatuor circulos aureos , qnos po- 
nes per quatuor areas angulos : duo circuli 
sint in latere uno, et duo m aliero. 

13. Fades quoque Tectes de lignis setim , 
et operies eos auro. 

14. Inducesque per circulos qui sunt in 
arcs lateribus , ut portetur in eis : 

15. qui semper erunt in circulis, nee un- 
qnam extrahentur ab eis. 

16. Ponesque in area testificalionem quam 
dabotibi. 

f 7. Facies et propitialorlum de auro mun- 
dissimo: duos cubitus et dimidium tcnebit 
longitudo ejus , et cubitum ac semissem lati- 
tudo. 

18. Duos quoque cherubim aureos et pro- 
ductiles focies, ex utraque parte oraculi. 

19. Ghemb nnus sit In latere uno , et alter 
in altero. 

20. Utrmnque latus proplllatorii tegant, 
expandentes alas et operientes oracuium, 
respiciantque se mutuo Tersis Tulllbus in 
propitiatorium quo operienda est area , 

21. iu qua pones testimonium quod dabo 
tibi. 

22. Inde pneciplam , et loqnar ad te supra 

Eropitiatorium , ac de medio duorum cbem- 
im, qui erunt super arcam testimonii, cun- 
eta qus mandabo per te filiis Israel. 

23. Facies et mensam de liffuis setim, ha- 
bentem duos cubitos longitudinis , et in lali- 
tudine cubitum , et in allltudine cubitum ac 
semissem. 

24. Et inaurabls eam auro purissiroo: fa- 
ciesque illi labium aureum per circuitum , 

25. ct ipsi labio coronam intcrrasilem al- 
tam quatuor digitis: et super illam , alteram 
coronam auredfam. 

26. Quatuor quoque circulos aureus' pne- 
parabis, et pones eos in quatuor angulis 
ejusdem mensae per slngulos pedes. 

27. Subter coronam erunt elrcuU aurei , 
ut mittantur Tectes per eos, et possit mensa 
portari. 

28. Ipsos quoque Tectes ftides de lignis se- 
tim, et drcurodabis auro ad subTebendam 
mensam. 

29. Parabis et acetabola . ac phialas , tbti- 
ribula , et cyathos , in quibus olferenda sunt 
libamina , ex auro pnrissimo. 

« Heb. 9. % 



s& 



LIBER EXODI. 



50. r.l po«e* super roeniMi pnetproposi- 
tkmis In ooospectu owo semper. 

51. Fades et canJelafanini diMtite de mro 
fDooiiiisiiiio, bastile ejus^ el cilainas, sey- 
phos, et spbanrulas, ac lUia ex ipso proe»- 
dentia. 

52. Sex calami eftredlentur de blcribos, 
ires es uno lalere, et tres ex altero. 

55. Tres sc)phi quasi in nuds modum per 
calamos sinf^olos, sphsrulaque simul et li- 
lium: et tres similiUr scypbi iastar nneis In 
calamo altero, sphaerulaqiie simol et liliuro ; 
hoc erit opus sex catamoram, qui produ- 
ceodi sunt de liastili. 

54. Id ipso- aiitero caiidelaliro emet qoa- 
tiior scyphi in mids modnm, sphcnibeque 
per sinfrales , et lilia. 

55. SphapniUp sob dtiobns caltmis per tria 
loca, qui simul sex Gunt, prooedenies de 
tiastili uno. 

56. El sphamito Wtnr et catomi ex ipso 
erunt , uni versa dndiKa de aoro porissimo. 

57. Faci€« el lucemas septem , et pones eas 
soper c ndelabrum , nt liiceant ex adTerso. 

58. Fmonctoria quoqne , et ubl qua emun- 
cta sunt exUngnantur, fiant de aoro purissF- 

mo. 

59. Omncpondus eandelabrl com nnfversis 
Tasis suis h .bebit talentaro auH puritsiroi. 

40. * Inspice, et fac sernndum exemplar 
qaod tibi in roonte moostrattim est. 

CAPUT XXVI. 

Fomaetonmtmetto labeni teoll* MefwiH . reW. 
arcs, pro|iitia1oril . ibi<«mb, canddabd. et 
tenucii , JmUs sius qpmq^e menwras. 

K Tabernacniom tcfo ita fades: Decern 
eortinas de bysso retorta, etbyadnfho, ac 
purpura, coccoque bis tincto, Tariatasopere 
plumario fades. 

2. LoncitudOGortineonius babebit riginti- 
octo cubilos : latitudo, quatuor cubitorumerit. 
Unius mensurae Gent uni^ersa tentoria. 

JS. Qitinque cortins sibi inngentnr raotno, 
et alia* quinque neiu simili ooharebunt. 

4. Ansulas byacintbinas in lateribns ac 
snmraitatibns fades oortinarmD, at possint 
invicem copulari. 

5. Quinquagenas ansolas eortina babebit 
in utrnque parte, ita insertas, ot ansa contra 
tnaam venial, et i Uera alteri possit aptari. 

6. F. cies et quinquagiota drculos aureos 
qnibus cortinarum Tela juBgenda sunt, nt 
ooum labernacubuD Gat. 

7. F^id'-s et saga dlidna niMledm, ad ope- 
ricndum tectum tabernacoU* 

R. Longitudo sagi noius babebit trlfinla 
cubilos : et latlto&r ^latnor : atpia ent 
mensora sagomm ornnlmn* 

9. E quibus quinque junges seorsum. eft 
lex sibiroutuo oopulab s , ita ut sextum sagom 
in froole tedi duplices. 

10. Fades et gm'ncpiaginte ansas in ora 
sagi unius , nt conjungi cum altero queat : et 
qmoquaginta ansas la on sagi alterios , nt 
cum attvc ceyuletor. 

ft. Fades et qoinqnagJMita Obolas 

' Uebr. t. S. Act 7. 44. 



qnibos jnngantur aniK » ot niMim ex 
operimentum fiat* 

12. Quod aotem sapcvftierit in sagis qaae 
perantor tecto, id est, nnom sagum quod am- 
plios est , ex medietale eius operies posteriOi- 
ra taberoaculi* 

15. Et cubitus es fUKL p«ite peodebit, ei 
alter ex altera, qui pins est in s»gorum lon- 
giludine, olnunqne latns tabernacnii prote* 
gens. 

i 4. Fades et operimentnm aliud tecto de 
pellibos arietum mtiricatis : et super boo mr- 
sum aliuJ operimentam de iantbinis peillbos«. 

15. Facitv et tabolas stantea taliernacoli 
deli^nissetim, 

16. qos singula denoa eobitos in longiftiif 
dine babeant, et in latitndine singulos acse- 
missem. 

17. In latenbus tabula, doa incaitraUictf 
Gent, quibus tabula alteri tabula conoecte^- 
tur: atquc in hunc modum cuncta tabukt 
parabnntiir. 

18. Quarum Tiginti erunt in latere merl- 
dianoquod Tergil ad anstrum. 

f9. Quibus quadraginta bases argenteas 
fun ies, ut bina bases singulis tabolis per 
duos angnlos snbjidantar. 

20. In latere quoqne lecnndo tabemaeali 
qnod fergit ad aqnilonfi, Tiginti tabule 
eront, 

21. qoadragintababeatPs baaes ar<rrnteas; 
bine bases lingutis tabolis anpponentar. 

22. Ad ocddentalera Teroplagam taherB»- 
cnli fades sei tabulae, 

23. et rursom alias daasqoa in anguHs-cri- 
gantur post tcrgnrnta b gn af li. 

24. Eruntque eoojnncta a deorsnm nsqne 
sursam, et ana omneseompago retinebil 
Duabus qno(|Be tabuiis qua in aoguiis po- 
nenda sunt, similisjnnctura serrabilnr. 

25. Et emnt simol tabolaocto, bases earom 
arcentea sededm, duabus basibos peranam 
tabulara suppntatls. 

26. Fades et Teetes de ligaisafltim qninqae 
ad oootiDeDdas tabohs la one iatetf tabcr* 
nacnU, 

27. et oaiMiae sHoa in aHero, etrjasdcK 
onroeri ad occiifeotalem plagam: 

28. qui nMltentor per awdias tabalaa a 
wnmo nsqne ad sommnm* 

i9. Ipsas quoqne tabnlas deanrabi»r ot 
fundesm eis annulos aureos, per quos Te- 
etes tabulate oontineant: qaasopericf laminis 
aureis. 

50. Et edges taberuatulmu jaxtn eseoi* 
plar qnod tibi * in monte roonstratum est. 

5t. Fades et ve)nmdebyi*dntho, et pur- 
para, coccoque bis tindo* et bysso retorta, 
opere plumario et palchra Tariclale cootex- 
toro: 

52. qaod appendcs ante qnatnor coIuBaaa 
delignis aeliro, qua ipsa quidem oeaaraAs 
enMit,et habeboal cifila aorea, srd bases 
argenteas. 

Sa. loseretar anftm veinni per npoaloa , 
intra quod pones arrana loiiiBoaii. quo ei 
sao cftaa r iam , et sanetaarii sanataaria divi- 
dentor* 

«Sup.2S.40 



LIBER EXODL 



9» 



S4. Pmet et propftlatoriura super arcam 
WhDorai iB Saiicto8»iictoruiii : 

35. meoninque extra velum : et contra 
Rusam eaiiilelat»mm in latere taberneculi 
cmdiano: mensa enim stabit in parte aqui- 
hv. 

56. Fades et tentorium in introHn taber- 
ecali debyacintlio, et pnrpura, coccoque 
felioeto, et bysso retorta, opere plttsa- 
tii. 

37. Et qninqne columnas deaurnbfs ligno- 
nm Rtim, ante quas ducetnr teutoriuni: 
fanmerant capita anrea, et bases snca?. 

CAPUT xxvn. 

U^are IwlocaiHtornni et atrium taberaacnlU ten- 
twhiin oolomiMi . el oleum lucenurum parari 
jobeotttr . et earum acoensio*. 

i. Fades * et altare de llgnfs setfro, quod 
kritdnt quinqne cubitos in iungitudlne, et to- 
fitkm in latitudine, id est, quadnim , el tres 
ffiU'toi in altitudine. 

2. GoTDai autem per qnatuor aogulos ex 
ipsoerunt: et operies illud a;re. 
}» Faciesqne in usos ejus lcl)etes ad susci- 
pendoidneres , ct forcipes atque ruscinulas , 
^ iRnhim receptacula : omnia Tasa ex a;re 
Wricabis, 

^- Craticulaniqae in moduni retis aeneam : 
p(r cujas quatoor aogulos eruut quatuor an- 
nlieead, 

5. qoas pones snbter arulain altaris : erit- 
^ cratieula naque ad altaris medium. 

6. Fades et Tcctes altaris de lignis setira 
4uoi, quoi operies lamiuis eoeis : 

*• et isdiices per circoIo>, emntqne ex 
Qtrwiiie latere altaris ad portandum. 

& 'Non lolidum, sed inane et caTum in- 
ti«*mis Mes illud , sicut tibi io monte 
"■"•twinni est. 

^ Fides et atrioni tabernacnii, in onjns 
^f>^U plaga contra meridiem enint tento- 
nadebjtto retorla: centum cubitos unnm 
ulu> tenebit in longitudine. 

ip* Et columnas viginti cam basibus toti- 
^ mds, qiue eipltB eunv ceetnturis smis 
"^**wnl argentea* 

J^Siniimer el In Iftterc aqollonia per 
"■Rvni erunt tciileri» eenhim cnbitonim, 
^nma* Tiginti, et bases aeneaa ejusdemiui- 
Bieri, et capita earora com o»latnns< sois ar- 
icolea. 

J^ Itt htitodlw TCTO alrii, quod* respicit 
"■jeddentem.eroni tentoria perquinqna- 
f"^ cabUos, el colamnaB decern, bssesque 
wWem. 

^' In ea gneqne* atrii latitndine, quae 
f^spicH ad orteoteai, ^mquagiiitii oubiti 

M. In qnlbos quindecim cubitomra teiito- 
[v^lMeri no depnUbmtur, colamnsque 
«» et lm»tollimi z 

t2jl^ in latere atttracranltentoriiBcaM* 
I'^MMioenlttqiiiodecin* eoknnnflB tres, et 
^^ lolWeiB, 

J«» Inlntrottit vcroatrirflet tentorium cu- 
oaonun Tiginti ex hyacintho et purpura, 

'IaIr.Sa.t.-»Snp.20.a4. 



coccoque bia tinoto, et bysso retorta, opere 

Clumarii : columnas habebit quatuor, cum 
asibus totidem. 

'17. Omnes columns atrii per circuiturr 
Testita? erunt argenteis lamiuis, capititma ar 
genteis , et basibus a;ncis. 

i8. In longitudine occnpabit atrinm cubi 
tos centum, m Intitudtne quinquaginta alti* 
tudoquinquecubitorum erit; fletquedebysso 
retorta , et babebil bases ameaa. 

19. Cuncta fasa tabernacuH in omnes nsns 
et cercmonlas, tarn paxilloe ejus quam atrii , 
ex aere facics. 

20. Praecipe fHlls tsracP nt afferant tibi 
oleum de arboribus ollvarura purissimum, 
piloqne contusum : ut ardeat lucerna semper 

2t. in tibernaculo testimomi, extra velum 
qnod oppansum est testiimonio. Et conoca'- 
bunt eim Aaron ct Hlii ejus, ut usque mane 
luceat coram Domino. Perpetuus erit cultus 
per successlones eorum a fllUs Israel. 

CAPUT xxvni. 

Pontificalia inlumf^nta Aar<wis et tmorum ^as 
describuotor. 

1 . Applica qnoqnead te Aaron' ft*»trem tunm 
cum filiis suisde medio Dliornm Israel, ut sa- 
cerdotio fdngantur mibi r Aaron, Nadab, et 
Abiu, Eleaiar, et Ithamar. 

2. Faciesque Tcstem sanctam Aaron fratri 
tuo in gloriam et decorem. 

5. Et loqneris cunctis sapientfbns corde, 
quos replevi spiritn prudentiae , ut faci^mt res- 
lex Aaron , in quibus sanctiflcatos mtnistret 
mibi. 

4. Hapc autem erunt vostimenta qu» fa- 
cient: Rationale, et snperhumerale, tunicam 
et lineam strictam, cidarim et iMilleimi. Fa- 
cientvestiment) s ncta fratri tuo Aaron et 
filiis ejus, ut sacerdotio Tungnntur mihi. 

5. Acdplentque aurura , et hyacinlhum, el 
pnrpuram, coccomque bis tinctura, et by» 

sum. 

6. Facient autem supertimnerale de anro 
ethyacintho et purpura, coccoque bis tinoto, 
et bysso retorta, opere |X)lymito. 

7. Dnasorasjunctaa habebit in utroquela* 
tere summitatum , ut In unom redeaiit. 

H. Ipsa quoquetexturaet cuncta operis vap- 
rietas eritexauro, et hyacintho, el purpura, 
coccoque bis tincto, et bysso rctoiia. 

9. Somesque (hioa lapides onychinos, et 
sculpes in els nomina filiorum Israel : 

lOi ser nomina in lapidenno, et set reh- 
qua in altcro, juxta ordinem nalivitati* eo- 

nim. 

ft. Opere seulpttwis et oa4atora gemma- 
r», sfolpes eos nominibus ffliorum Israel, 
inclusos auro ntipae. cfrcumdatoa : 

i2, et pones in utroque latere snperhmno- 
nrlis, memoriale fflila Israel. Portabitque Aa- 
ron nomina eorum coram Domino super 
utrumquc Immerum, ob recordatlonem. 

fX Fades et unrinos ex auro, 

14. ct duas calenulas ex auro purissmw 
sibi invicem cohajrentes, quas inscres unci- 

1*5. Rationale qubquc judidi •'acics opere 



UBEE EXODU 



polyiDito joiU textaram fuperhttmeralis, ex I 
aaro, hyadntho, et purpura , ooocoque bis 
Undo, et bjsso retorta. 

16. Quadranguluni erit et duplex : men- 
soram palmi habebit tarn in longitudine 
qoam in laUtndioe. 

17. Ponesqueineo quatuor ordines lapi- 
dum : in priiDO Tersu ent lapis sardius, et to- 
pazius, et smaragdus : 

18. in tecuttdo carbonculns , sapphims , et 
jaspis: 

i9. in tertio lignrius, adiates, et ame- 
tbystus : 

20. in quarto chrysoliUins, onychious, et 
beryUus ; indusi auro erunt per ordines suos. 

2i. Uabebnntaue nomina fiiioruni Israel: 
duodedm nominikus caelabuntur, singuli la- 
pides nominibus singnlonuD per duodecim 
tribtts. 

22. Fades in rationali catenas sibi invioem 
cohsrentes ex auro pnrissimo : 

23. et duos aonutos aureos, quos pones in 
ntraque rationalis summitate: 

2(. catenasque aureas junges annulis, qui 
sunt in marginibns ejus : 

25. et ipsarum catenamm extreraa duobns 
oopulabis undnis in utroque latere superhu- 
meralisquod raUooale respidt. 

26. Facies et duos annulos anreos, quos 
pones in summitatibus rationalis , in oris ^us 
e regione sunt superhumeralis, et posteriora 
ejus aspidnnt. 

27. Nee non et alios duos annulos aureos, 
qui ponendi sunt in utroque latere superhu- 
meralis deorsum , quod respidt contra fadem 
juncturae ioferioris, ut aptari possit cum 
•uperbumerali , 

28. et striogatur rationale annulis suis cum 
annulis supernumeralis f itta byadntbina , ut 
maneat junctura fabrefecta, ^ a se invioem 
rationale et superb umerale nequeant sepa- 
rari. 

29. Portabitone Aaroo nomina filiorura Is- 
rad in rationali judidi super pedus sunm , 
quando ingredietur sanctuarium, memoriale 
coram Domino in aetemum. 

50. Piines aulem in rationali judicii Doc- 
trinam et Veritatem , quae erunt in pectore 
Aaron, quando ingredietnr coram Domino: 
et gestabit judicium filiorum L»ra^ in pectore 
no, in conspedu Domini semper. 

31. Fades et tnnicam superbumeralis to- 
tam hTadnthinam , 

52. in cujus medio supra erit capitinm , et 
ora per grrum ejus teitilis , dent fieri solet 
in extreims Testium partibus , ne fidle mm- 
patur. 

53. Deorsum Tero , ad pedes ejusdem tu- 
nics, per circuitum, quasi mala punica fa- 
cies , ex hyadntbo , et purpura , d cocco bis 
tincto , mixtis in medio tlntinnabulis , 

34. ita ut tintinnabulum sit aureum d ma- 
lum punicum : mrsnmque tintinnabulum 
iliod aureum et malum punicum. 

55. * Et Testietur ea Aaron in offldo mi- 
msterii , ut audiatur sonitus qnando ingredi- 
t«r et egreditur sanduarium in conspectn 
Domini, et nop moriatur. 

«EodL43.ll. 



56. Fades el laminam de auro purissimo. 
in qua sculpesopere cadatoris, Sandnm Do- 
mino. 

57. Ligabisqne eam ?itta byadntbina , e^ 
erit super tiaram , 

38. inmiinens fironti pontiOds. Portabitqne 
Aaron iniquitates eorum qus obtulemat c| 
sanctificaTerunt fUii Israd, in cundti iniiiif- 
ribos et donariis suis. Erit auton Ijnniu^ 
semper in fronte ejus , ut placatus sit eis Do- 
minns. 

39. Striogesque tunlcam bysso, et tlamm 
byssinam Tacies, d balteum opere plumarii. 

40. Porro Hliis Aaron tunicas lineas para- 
bis, d balteos ac tiaras, in gloHam et deco- 
rem: 

4f. Testi^ue bis omnibus Aaron fratrem 
tnum et filios ejus cum eo. Et cunctoruiu 
oonsecrabis manus , sanctificabisque illos , ut 
sacerdotio fungantnr raibi. 

42. Fades et feminalia linea , ut operiant 
camcm turpltudinis wast, a renibus usque ad 
femora: 

43. Et utentnr eb Aaron d filil ejus quando 
ingredientnr tabemaculum testimonii, vol 
({uandoappropinquantad altareut ministrent 
insandu^-^rio, ne iniquilatis rei moriantDr. 
Legitimum sempltemum erit Aaron, d se- 
mini ejus pott eom. 

CAPUT XXIX. 

Qac faerit MOfrdoinm coosecratio , rttnaqne 
oMationit proillis. et qui hi* dtlationibiis ti^s- 
centor : ic de doobus agniB awitculis <|iiotklie 
olferrDdis. 

f . Sed et hoc fades , ut mibi in sacerdotio 
consecrentnr. * Tdle titulum de armento , 
d arides duos immaculatos , 

2. panesque axymos , et cmstnlam absque 
fermento, qu» oonspersa sit oleo, lagaoa 
quoque azyma deo lita: de sfaoila Iriticea 
conda facies. 

3. Et posita in canistro oflieres : ? itulum 
autem et duos arietes. 

4. Et Aaron ac Olios ejus appUcabis ad os- 
tium tabemaculi testimouii. Comque laveris 
patrem cum filiis suis aqua, 

5. indues Aaron Testimentis suis, id est, 
linea et tunica , d superbnmerali et rationa- 
li , quod coostringes balteo. 

6. Et pones tiaram in capite ejus, d Umi* 
nam sanctam super tiaram , 

7. et oleum unctionis fundes super caput 
ejus; atque hoc ritn consecrabitnr. 

8. Filios (looqoe illius appUcabis , et indoes 
tunids lineis , cingesqoe balteo , 

9. Aaron sdlicd et liberos ejus , et impones 
ds mitras: eruntque sacerdotes mibi r^li- 
gione perpetna. Postqoam InitiaTeris maous 
eomm, 

10. * appUcabis et Titulum coram tabema- 
culo testimouii. Impooentqne Aaron et fllli 
ejus maous super caput iUius, 

11. et madatiiseum in conspedu Domini, 
juxta ostium tabemacuU testimonfi. 

12. Sumptumqoe de sanguine vituU , po- 

< \jirt. 9. 2. — » Lev. r. 3. 



LIBER EXODI. 



61 



BH iQper oomoa altaris digito tuo , re]i<iaiim 
Mtem faagaiaem fuodesjuita basira ejus. 

(3. ' Samei et adipem totnm qui operit in- 
(estioa, et reticulam jecrris, ac dnoa renes, 
et adipem qui super cot est, et ofTeres in- 
(eosom super altare : 

M. cames Tero Tituli et coriniD'et Omaro 
flDoibures foris extra castra: eo quod pro 
peceatosit. 

15. tJoom quoque arietem sames , super 
eqas eapnt ponent Aaron et filU ejus inanus. 

i6. Quein cum mnctaveris , toUes de sao- 
foioe epis, et ftiudes drea altare. 

i7. Ipsnin autem arietem secabis in frus- 
ta: lQta<]ue iDtestina ejus ac pedes pones su- 
per ooocises cames, et super caput illins. 

is. Et ofTeres totura arielem in inoensum 
raper altare : oblatio est Domino, odor sna- 
^mns fictiraae Domini. 

19. ToUes quoque arietem altemm, super 
njos caput Aaron et filii ejus ponent m^nus. 

3). Qoem com immolaferis, sumes de 
onffniQe ejus, et pones super extreraum au- 
Ma dextrae Aaron et filiorum ejus , et su- 
per poHioes manus eorum ac pedis dextri , 
ftnidesque sanguinero super, altare per circui- 

tUD. 

21. Gomque tideris de sanipine qui est su- 
per share, et de oleo unctionis , asperges 
Airoo et Testes ejus , Alios et Testimenta eo- 
nun. Goosccratisque ipsis et Testibus, 

32. toQes adipem de ariete, et caudam et 
iniiuiD,qua& operit Titalia, ac reticulum 
leeoris , et duos renes, ataue adipem qui su- 
per eoi est , armumque dextrum , eo quod 
ut aries ooosecratioois : 

23. tortamque panis unius, crustulam con- 
'Penan oleo , laganum de canistro axymo- 
i^nn, quod positum est in coospectu Domini : 

24. pooesque omnia super manus Aaron et 
"Borum eius, et aanctifkabis eos eleyans co- 
•^nl^onnno. 

23. Siiscipiesque uniTcrsa de manibus eo- 
fjjn : et iocendes super altare in holocaus- 
Hmi,odorem 5ua?issimuro in conspectu Do- 
ow»f,miia oblatio ejus est. 

28. Suroes quoque pectusculum de ^ariete, 
2«> iottbtns est Aaron , sanctiOcabisque il- 
«» eleratum coram . Domino , et cedet in 
Partem toam. 

27. Sanctiflcablsque- et pectusculum oon- 
•Mwtnm, el arraum quem de ariete sepa- 

^- quo ioitiatns est Aaron et fflH ejus , ce- 
■*nl<nie in partem Aaron et filiorum ejus 
i^**^ perpduo a flliis Israel : quia primitiTa 
^^^ ioitid de Tictimis eorum paciHcis quae 
wenint Domino. 

29. Vestem autem sanctam, qua utetnr 
**w. habebunt filii ejus post eum , ul un- 
Santnr io ea , et consecrentnr manus eorum. 

SO. SepteiD diebos ntetur ill 3 qui pontifex 
proeofaierit eonstitotns de flliis ejus, et qui 
y^^ fetnr tabemacnlmn testiroonii ut mi- 
"■tret in sanctnario. 

S* • Arietem autem contecratloois toUes , et 
*g« cames ejus in loco saucto : 

•s- qnibas tescetur Aaron et filii ejus. 



* Panes quoque, qui sunt in canistro , in Yes- 
tibulo tabernaculi testimonii comedent, 

33. ut sit placabiie sacrifidum , et sancti- 
ficentur ofTerentium manus. Alionigena noo 
vescelur ex da, quia sancti sunt. 

34. Quod si r^manserit de carnibus cons^ 
cratis , sive de panibiis usque mane , combu- 
res reliquias igni : noQ comedentur, quit 
sanctiflcata sunt. 

35. Omnia , quae pnecepi tibi, facies super 
Aaron et filiis ejus. Septem diebus consecm- 
bis manus eorum : 

36. et vitulum propeccato ofleres per sin- 
gulos dies ad expiandum Mundabisque altare 
cum immolaverfs expiationis bostiam , et un- 
ges illwl in sanctificntionem. 

37. Septem diebus expiabis altare, et 
sanctidcabis, et erit Sanctum sanctorum; 
omnis qui tetigerit Hlikl , sanctiOcabitur. 

38. Hoc est quod focies in allari : ' Agnos 
anniculos duos per singulot dies jugiter, 

39. nnum agnum mane , et alterum tcs- 
pere, 

40. dedmam partem similar conspersae oleo 
tuso, quod hal>eat mensuram quartam p r- 
tem bin, et vinum ad libandum ejusdem 
mensurs in agno uno. 

4 1 . Alterum yero agnum ofTeres ad Tespe- 
ram juxta ritum matutinse oblationis, et jux- 
ta ea quae diximus, in odorem suayitatis : 

42. sacrifidum est Domino, oblatione per- 
petua in generationes restras , ad ostium ta- 
bemaf4ili testimonii coram Domino, ubi oon- 
stituam ut loquar ad te. 

43. Ibique praecipiam filiis Israd , et san- 
ctificabitur altare in gloria mea. 

44. Sanctificabo et tabernaculum testimo- 
nii cum altari , et Aaron cum filiis suis , ut 
sacerdotio fungmtur mihi. 

45. Et habitabo in medio filiorum Israel , 
eroquc eis Deus , 

46. et sclent quia ego Dominus Deus eo- 
rum , qui eduxi eos de terra ^gypti, ut ma- 
nerem inter iUos , ego Dominus Deus ipso- 
rum. 

CAPUT XXX. 

In«tlttitio altaris thymiamatis . et pecu!iiae in usus 
tabeniaculi exigends . labri snei constniendi 
pro lotione sacerdotuni, iinKtienti sacri pro 
iingendis sacerUotibus et vasis templi, unctionis 
thymiamatis et rellqaorum qtue ad tabemacu- 
luin spectaitt. 

1 . Fades quoque altare ad adolendiun tby- 
miama , de lignis setim , 

2. habens cubitum longitndinis , et alte- 
rum latitudinis, id est, quadrauguliUD, et duos 
cubitos in altitndine. Cornua ex ipso proco- 
dent. 

3. Vestieaque illod auro purissimo, tarn 
craticnlam ejus , quam parietes per drcui- 
tum , et cornua. Fadesque d ooronam aureo- 
lam per gyrum , 

4. et duos annulos aureot sub corona per 
singula latera , ut mittantur in eos yedes , et 
altare portetur. 

5. Ipsos quoque Tectea Uic\es de lignia ae- 
tim , et inaurabis. 

« Ler. 8. 5«. el 24. 9. Malt. 12. 4 - »Num. i«. 3 



LIBER EXODI. 



Q. Pooetqae allare contra ftAam, qaod 
BDte arcam pendet tesUmonii ooram propi- 
lialono quo tegiter tesUmonium, obi loqtiar 
tiiit 

7. Et adolebit ineeDfmii super eo Aaroo , 
suafe frapraiif , inane. <2<]«Ddo ^ompouet 
locernas, locendet Olnd : 

8. et quando ooUocabit eaa ad vetperum , 
nrct tbyniiama sempitemnm coram Domino 
in feueralbnes vettras. 

9. Non ofleretis super eo thymiama.com- 
positioab alterius , nee oblaiiooem et vicii- 
mam, oeclilnbitkUbaDiHia. 

10. £t deprecabitur Aaron super comna 
ejus semel per annum, in sanguine quod 
oolatura est pro peccato, et placaUil super eo 
in geoeratiooibttt veslris. sanctum sancto- 
rum erit Domino. 

fl. Loculosqoe est Dominus adMo)sen, 
dicens : 

12. ' Quando tuleris summam GUorum Is- 
rael juxt;i nnmerum , dabunt stoguU pretium 

Cro aoiraabus suis Domino, et non erit pUga 
I eb • cum fuerint recensiti. 

15. Hoc autem dabit omois qui traosit ad 
somen , dimiditun sicli jo&ta raensuram tern- 
pli. ' Sidus TJfnnti obolos habet. )Iediapai*s 
aidi orreretur Domino. 

14. Qui tmbetur in numero, a Tigintl an- 
nis et supra » dabit prelinm. 

13. Dives non addetad medium sidi, et 
pauper nibil minuet. 

16. Su^cpUmque peconiam, quae coll is 
est a niiis Israel , trades in usus labemaculi 
testimonii . ut .sit mooimentum eorum ooram 
Dommo , et propilietur animabus eormn. 

17. Locutusqne est Dominus ad Moysen, 
diceos : 

18. Faeies ct labmm sneum cum basi sua 
ad lavaodimi : poocsque illud inter taberna- 
culum tostiiuonii et altare. Et missa aqua, 

19. la^almnt in ea Aaron et fiUi ejus manns 
soas ac pedes , 

20. quando ingressnri sunt tabemaculnm 
testimonii , et (|uaodo accessnri sunt od alta- 
re, ut ofTerant m eo thjmi. roa Domino, 

21. ne forte moriautur; legitimum sempi- 
temum erit ipsi, et seminicjus persoooes- 
siones- 

^. Locutosqne est Dominus ad Moysen , 
25. dicens : Some tibi aromata, primie 
myrrbae«et electae quingeotos sidos , et cin- 
namonii medium , id e^ ducentos qninqua- 
ginta sidos , calami similiier ducentos qnin- 
quaginta, 

24. casisantem qoini^entos sidos, in pon- 
dere sanctoarii^ otei & olifetis mensuram 
bin: 

25. faciesqne undionis oleum sanctum, 
oniiuentum oompositnmoperenngnentarii, 

26. et unges ex eo tabemaculum testioio- 
oii, et arcam teatameoti* 

27. mensamqne cum Tasis snis» candela- 
brum, et oateiiaiiia dut, altaria tbymiaina- 

28. et bolocausti, etunitenam sopeile*- 
Hem qoasad coMob earan pertineL 

* Num. 1. 2.— » I CY. 27. 25. Num. 3. 47. Ezcch. 
15. 12. 



29. Sanctificabiscpie oomia, et enua S« 
eta sanctorum : qui tetigerit ea, anctifioh 
tur. 

5U. Aaron et fitios ejus nnget , aaoctifiG 
bisque eos , ut sa erdotto Cungantur mihi. 

51. Filiisquoqne Tsrad dices : Hoc cdeii 
undionis sanctum erit mibi in geaerationt 
festras. 

52. Caro bominis uon ungetur ex eo, ^ 
juiia composikiooem ejus mm baetm aliud 
quia sanctificatum est, et sanctum erit \obi 

53. Uumo quicumque taleoorapoaaerit, < 
dederit ex eo, alieoo, e&terminabitiir de p4 
pulosno. 

54. Diiilque Dominus ad Moysen : Sum 
tibi aromata, stadenet onycba, galt>anni 
boni otloris, et tbus luddisumom, aequal 
ponderis ernnt omnia : 

55. faciesque thymiama oompositum opei 
unguentarii, mixtom diligenter, et parom 
et sancLincatione dignissimum. 

56. Cuniqueintenuissimumpul¥a*eniani 
fersa contuderis ,» pones ex eo ooram tjikiei 
naculo testimonii, m quo leoo apparebo tibi 
Sandum sandorum erit vobts tbynriajoia. 

o<. Talem ooinposiliooem non facietis h 
n^us yestros, qiiia sanctum est Domino. 

58. Homo quicumque fecerit simile, o 
odore iUiuf perfimatur, peribit de populi 
suis. 

CAPUT XXXI. 

Depnfaninr a Domino Besel^d et Ooliab a 
rx*triic»lonfni labernac li ac cart'-rotnm qua 
dicta sunt: d« sabbjii ot>s(TTaiu>ne . et <' 
duabiit lapideb tabubs ie^ a Domino Moys 
datis. 

1. Locutosqueest Dominus ad Moysen, dj 
cens: 

2. Ecce , TocaTi ex nomine Besdeel filiun 
Uri filii Hur de tribu Juda , 

5. et implevi eum spiritu Dei, sapiontia 
et intelligentia , et scienlia in omni opere, 

4. ad excogitandimi quidquid fobrelieri po 
test ex auro , et argento , et are, 

5. marmore, dgemmis, et difersitate lig- 
norunu 

6. Deilique d sociom Odiab fllium Acbi- 
samech de tribu Dan. Et in corde omnis ero- 
diti posut sapientiam : ut fadant cunda qus 
praecepi tibi, 

7. tabernaculum f<rderis, e£ arcam testi- 
monii , et propitiatorium , quod super earn 
est, et cnncta fasa tabernacuU, 

8. mensamqne et vasa ejus , candelabrum 
pnrissimnm cum Tasis snia, et altaria tby* 
miamatia, • 

9. et bolocausti , et omnia Tasa coram, la« 
brum cum basi sua , 

10. Testes sandas in ministerio Aaron sa - 
oerdoti et filib ctjua, utiungantor officio suu 
insacris; 

11. oleum undionis, et thymiama aroma- 
torn in saiictiiario,ODmiaqiieprKoepitibi, 
bdent. 

12. Etlocutna est DamkMU^ Moysen, di- 
cens: 

15. Loqoere fUiis larad, et dices ad tosi' 

* Snp. ao. 8. Krech. 20. IX 



UBEa KBGOm. 



FMete u i laiifeafi nenin ^ntodiatiB : quia 
■pHOi mi ioter me et ?ot io neneratioowus 
Testrii : at sciatis quia ego Domiaiia, qui 
■oedikoTeB. 

14. Coiloctite mM i hUuu meam ; eaoctmn 
est emm TvbU : qui pdlliierit illud , inoifte 
■arMiir : qui feoent in ea opus , poribitani- 
aa illius de medio popuU aili. 

15. Soi diebus Metis «pus : in die aepti- 
no ttbbattiai ed, ceqoies sancta Doniioo ; 
MBoii qui feeerit opiu in hao die, •mortetur. 

i<. Goftodiant ftUi israd sahbatum , et 
edebreot illud in generationibas suis. JPac- 
ton «ft aempiternBHi 

n. inter me H flUoa Israel , stmnimqoe 
FBTetuam, * aex enim diebos fodt l)oininus 
niam el terrain, etin septimoab opere-oes- 
nrit. 

|8. Deditqne Dominas Meysi , completis 
Noseemodl sermoolbus in monie Sinai , * 
doas tabulas lestinioaii lapideas , soriptas di- 

CAPUT XXXIL 

*oy»€ alwenie , popiilnt Titulum aurfum con^at 
et adorat ; ob viiulain adoratum M(tys/'S Deiim 
precatnr; d« monfe detceodens tabulas frangit, 
Jimium ccimborit. rt Aaione ubjorf^ato , Mi^n- 
btna (jccidi jabet , oeteriaque veoiam impetrat 
itenim eooaceoBO moote. 

1. Tidem aotem populos qnod moram fi- 
c^HdeMendeodi de moote Moyses, congre- 
g'ljBi adreraos Aaron » dixit : • Surge, fac 
Qobis deos, qui nos prieeedant : Moysi enim 
«™«Ti«>, qui nos eduxit de terra Jigypli, 
igooranmi qoid nociderit. 

2. Dixitque ad eos Aaron : ToUite faianres 
^f^r^ii denxomm fllionunqne et fillarum 
v^ranun aoribus , et afferte ad me. 

^- Fedtque populus qua jusserat , defe- 
T«°» iaaupes ad Aaron. 

^' * Qoas cum ilte accepisset , formaTit 
2^ rosorio, et fecit ex eis ?italum confla- 
^ ; dixemiitqoe : Hi snnt dii tui« Israel , 
^u> teedmerunt de terra ^gypll. 

5. Quod cum Tidisset Aaron, silincayit al- 
^|« coram eo, et prscoais voce clama?it, 
°*^ •* Cras solemoitas Domini est 
^Surgentesque mane , obtuleruot bolo- 
^. et boitiM paciicas, et * sedit' popu- 
'^"^ndJicare, e* bibere« et surrexerunt lu- 

^Loculns est antem Dominas ad Moysen , 
2^ 5 * Vade, descende : peccavit populus 
■w-qnem eduxUa de terra iEgyptf. 

^ n^ssaiHift«ito de via quam ostendis- 
■^:feeentnli|ae «ibi viiabim conaalUera, 
J^Morsferunt , atque imroolantcs ei hosUas, 
2^- 'M «ant dii tui, JUrael, qni to 
"{"^detenraAEgyptl, 
i^l^uf'UMMine ait Dominas ad Koysen : 
^J2^>Mnpd jMipnlnsiste diirss oervicis sit : 
w. diaitte on, at .inaacatur luror mens 
^^eoa, el dekuui eos, fKiamque te in 

^hTi^h-*J^^'9'^0.^*Xct. 7. 40.- 
' J W « *?.- H cor. 40 7. - • Dent. 9. 12— 



es 



41. Mouses aotem orabat DominomDenm 
suum , dioeas 7^ Cur* Domine, irasoitur fa- 
ror inns oootra popnlmn luum , quern eduxis- 
li de tenia .figypti, infortitudine magna, et 
inmanu mbustaf 

i± Ne, quaso, dieant J^ryptii : CaUide 
eduiiteos, ni internoeret in monUbns, e' 
deleret e ierra : quiescat ira toa , et esto pla- 
cabilis snper nequitia populi tuL 

iS. Reoardare Abraham, Isaac, et Israel, 
seryorum luorum, qu^nsinraati per temet- 
ipsum, dicens : * Mnltiplicabo somen ves- 
trum sicut slellas ca;Ii : et universam terram 
banc , de qua locutns sum , dabo semioi yes- 
tro, et possidebitis eam semper. 

14. Placatusque est Dominas ne fiioerct 
malum quod locutns fuerat ad versus tpopu- 
lum suum. 

15. Et reversos est Moyses deroonte, por- 
lans duas tabulas testunonii in menu sua , 
scriptas ex utraque parte, 

16. et f^ctas opere Dei : scriptura quoque 
Dei erat sculpU m tabniia. 

17. Audiens auleni Josue tumultura po- 
puli voclferantis. dixit ad Moysen ; Ululatus 
pugns auditur in castris. 

18. Qui respondit : ?»ion est clamor ai- 
hortaDtmm ad pugnam^ neque vociferalio 
com|)eIlenlium ad fUgam: sed vocemcaotan- 
ttora ego audio. 

19. Cuniqueappropinqvasset ad castra , ri. 
ditvitulum, et ohoros : iralusque valde , pro. 
jecit de manu tabulas, et confregit eas ad ra- 
dioem roontis : 

20. arripiemqne vltalom quem feocraut , 
corabossit, et oontrivit usque ad pulverem . 
qoem sparsit in aquam, ef dedit ex eo po- 
tum flliis Israel. 

21. Dixitque ad Aaron : Quid tibi fecit hie 
populos , ut induoeres super eum peccatum 
maximum r 

22. Cui ille respondit : Ne indignetur do 
minus meus : ftu eoim nosti poi>alum i^tum , 
quod prouus sit ad malum : 

23. dixerunt mihi : Fao nobis deos , qui 
nos pnrcedaot : bnic eoim Mo^^ , qui nos 
eduxit de terra 4Bgypti , nescimus quid ac- 
cident. 

%i* Qutbos ego dixi : Quis vestnim habct 
aurum ? Tiilerunt, et dedernnt mihi : et pixi- 
jeci illud in ignem, egressnsque est hie vitu- 
lus. 

25. Videos ergo Moyses populnm quod es- 
set nudatns {spoUaverat emm earn Aaron 
prapter i.nominiara sordis, et inter busies 
midnmooastituerat ) , 

S6. et stans in porta cartrorom , ait : Si 
qnls est Domini , jnngatur mihi. Gon^g^- 
que snnt ad eum omnes filii Levi : 

27. quibas ait : Hase didt Dominns Dens 
Israel : Ponat vir gladium saper femur 
snom : ite, et redite de porta Ofque ad por- 
tam per medium castrorum, et oocidat nnus- 
qoisqoe fratremt «t amicam, et proximum 

SUWD. 

28. Fecerontque fflii Levi tntasenoonem 
Moysi, ceddemntqae in die ilia quasi vigioti 
tria mUlia hominum. 

* Num. 1 4. 13. Ps. 405. 25. — ^ iCen. t2. 7. ct 4& 
7. et 48. 4 ft. 



•4 



LUEE EXOOI 



29. Et ait Moyset : Gootecrestit roanni f es- 
ti«s hodie Domiiio, oousqoiBqiie io filio et 
io firatre fuo, ut d^or todU beoedictio. 

SO. Facto aatem altero die, locotiis est 
Moytesad populani: Peccastis peocatammaxi- 
mmn : asoendam ad DomiDum , si quo modo 
quiYcro euin deprecari pro scdere Testro. 

31 • Re? ersusque ad Eiofninam , ait : Obse- 
cro, peocaTit popalus iste peocatam maxi- 
imuD , feoeruDtqiie sibi deos anreos : ant di- 
mitte eis banc ooxam , 

52. ant si noo tkas, dele me de Kbro too 
qaem scripiisti. 

55. Cui respoodit Dominas : Qui peccaYe- 
lit ndbi, delebo earn de libro meo : 

54. ta aatem tade, et doc popaloro istoro 
qoo locutos som tibi : ao^^elos meos prscedet 
te. Ego autem in die oliiofiis Yisitabo et boc 
peocatum eoram. 

55. Percosfiit ergo Dominos popolom pro 
reatu Yituii, qoem fecerat Aaron 

CAPUT xxxm. 

Minis Df i in popnlum tedatis i Moyte , popn'as 
depooit ornatnm taain, et Miom lu^t delictum: 

Klacjlur Deu4. rt Itxinitur DoininiM cniri 
loyw Tade ad fariem , qui capit vid«re faciem 
el gloriam Domini. 

f. Locutusque est DomiDas ad Moysen, 
dicens: Vade, ascende de loco isto tu, et 
popolns tans qaem edaxitti de terra .^gypti, 
m terrain quam joraYi Abraham, Isaac, et 
Jacob, dicens : * Semini tuo dalM) eam: 

2. et ' miltam prascursorem tni angelmn , 
at ejiciam *Cbanancam, et Amorrlueam, 
et Hetbxum , et Pbereuram , et He? aram , 
et Jebosaeom, 

5. et intres in terram flaentem lade et 
melle. Noo enim asoeodam tecum , * quia po- 
pulus dune oerYids es : ne forte disperdaro 
te in Yia. 

4. Aodiensqne populus sermonem bone 
pesdmnm , luxit : et nullus ex more indotos 
est colln sno. 

5. Dixitqae Dominas ad Mojsen : Loquere 
filiis Israel : Populus durae cerYids es , se- 
mel ascendam in medio tui , et delebo te. 
Jam nunc depone ornatum tuum , nt sdam 
quid faciam tibi. 

6. Deposuerunt ergo filii Israel ornatum 
sonm a monte lloreb. 

7. Moyses qnoque tollens tabemaculum, 
tetendit extra castra procul , YOcaYitque no- 
men ejus, Tabemaculum fpderis. Et omnis 
populus, qui habebat aliquam qiupftiooem , 
egrediebcitur ad Tabernaculum f(Bderis«ex- 
tra castra. 

8. Cumqoe egre d eretor MoYses ad taber- 
naculum , sur^eoat oniYersa pleba , et stabat 
unusquisqae m ottio papOionis soi , aspicie- 
bantque tergum Moysi , dooec ingrederetor 
tentoiium. 

9. Ingmso autem IDo tabemaculam fnede- 
ns , desoendebat columna nobis , et stabat 
ad ostium , knoebatnitpie cum Moyae , 

10. oementibus uniYersis quod Qolomna 

•iien.ia,7. — • »up 52.54. — i DeuU7.2i. 
^OS. 24. It. — • Sup. Si. 9. l)cuL 9. IS. 



nobis staret ad ottfaun tabern a c ul i. Statwt 
que ipsi , et adorabant per fores tabemaaa- 
lorum soorum. 

1 1 . Loquebatur autem Domloiis ad Moy 
sen ficie ad fodem, sicot solet loqni bonM 
ad aroicnm sonm. Cumque Hie reYerterelar 
in castra , minister ejus Joioe filias Mon , 
puer, non recedetiat de tabemacnlo. 

12. Dixit autem Moyaes ad Domininn : 
Pra^pis ut educam populom istom: et noo 
iodicas mihi qnem missnrus es mecum , pne 
sertim com dixeris: NoYi te ex Domiae , el 
ioYenisti gratlam eoram me. 

15. Si ergo iuYeni gratiam in coospecta 
tuo , ostende raibi ftidem tuam , ut sdam te, 
et iuYcniam gratiam ante oculos tuos : re- 
spice popnlum tuum gentem banc. 

14. Dixilque Dominus : Fades mea prae- 
oedet te , et requiem dalM Ubi. 

15. Et ait Moyses i Si noo to ipse praeee- 
das , ne educas not de loco isto. 

16. In quo enim scire poterlmus ego et po- 
pulus tuus iuYenisae nos ^tiam In oon- 
spectn tuo, nisi ambnlaYens nobiscum, Bt 
glorincemur ab omnibus popoUs qui h *bi- 
tant super terram? 

1 7. Dixit autem Dominus ad Moysen : Et 
Yerbum istud , quod locutus es , fociam : io> 
Yenisti enim gratiam coram me , et tdpsam 
noYi ex nomine. 

18. Qui ail: Ostende mihi gloriam tuam. 

19. Respoodit : Ego ostendam omne bo- 
nnm tibi , et Yocabo in nomine Domini oo- 
ram te : * et miserebor cui Yoluero , e( cie- 
mens ero in quern mibi placoerit. 

20. Rursuroque ait : Noo poteris Yidcre 
fiidem meam ; non enim Yidebit me bomo , 
et YiYet. 

21. Et iterum: Eoce, Inquit, est locus 
apud me, et stabis supra petram. 

22. Cumque transibit gloria roea , pooaun 
te in foramine peine , H protegam dextera 
mea , donee transearo : 

25. tdlamque manum mcam, et Yidebis poa- 
teriora mea : fadem autem meam Yidere noo 
poleriM, 

CAPUT XXXIV. 

Iloyses DOYis p;irath tabulb r^itin montetn, 
ubi tergum Dei videt: prohibitaqne genUam 
•ocietate et idololatria , oaiitque prsceptis dc 

(innmgeniiis, sabbato, axymis, ceteriaque 
estit . D**>t 40 dierum jfjuninm comutns de 
monte uescendit , ao velata Cade popnlo loqui- 
tur. 

1. Ac ddnceps : * Pnedde, ait , tibi diiaa 
tabulas Upideas Instar priorum , et serlbani 
super eas Yerba , quae habnemnt tabulae qoaa 
fregisti. 

2. Estoparatot mane, ut atocndas statiro 
in montem Sinai, stabisque mecum super 
Yerticem montis. 

5. Nullus ascendat tecum, nee Tideatar 
quispiam per totum montem : boYCs qnoque 
et OYcs non paaeantur eoootra. 

4. Exciditergo duas tabulas lapideas, qua- 
les antea fuerant : et de nocte coosurgens at- 

< Rqro. 9. 15. — * Deat 19. !• 



JLEBER EXODL 



65 



in B MB te ni Sioaf , sicat fmeceperal 
liBoBiMB, portans seam taoutos. 

5. Camqne deseendi»et Aofniaas per nn- 
tan , stedt Moyjei eam eo , iaTocans oaraen 
Donin. 

I. Quo tnatennle coram eo, ait : Domi- 
ntor Domine Dens, nbericora et demeas, 
patnos e( waiitt ■Bseratioois , ae Terax , 

l.qai ' eastodis nuaaricordiam io niilKa : 
90 aafers ioif|iiitateni , et scelera , atque 
pwati, * DalAii>^iie apad te per lerano- 
ceos est. ' Qui reddis ioiquititen poirura 
filns ac oepodlNis , in terliam et quartam 
progeniem. 

i Festimuqae Moyset, carratuA est pro- 
m ia terrain, at adorans, 

1 ait: Si inyoni gratiam in roiispeeta 
tao , Domice , obsecro ut gr: diaris nobisnini 
Ipopolus enim darae cervicis est), etaufe- 
m loiquitates^DO^tras atqne peccata , nosque 
poisideas. 

to. Respondit Domfnos : Ego * inibo pa- 
clom Tidentibus cunctis , sTgna feciam qua* 
oiuuinani Tisa sunt super terram , nee in 
oifii geatibns : ut cernnt populus iirte , in cu- 
jos es medio, opus Domini terribile quod 
ftdonis sum. 

II. Otberva coocta qua; hodie mando tibi : 
ego ipse ejiciam ante fticiem tuaro Amor- 
J^ama , et Chanansponi , et Uetbofum , Pbe- 
^tama quoqoe, et Ueiwum, Ji Jeboneum. 

il Care ne ooqnani cum habitatoribus 
tOT9 iUios jungas amicitias , qua? siut tibi in 
nnoaoi : 

iS. sed aras eomra destrue , confHnge sta- 
tins . lofosque snccide : 

M. Doli adorare denm alienum. Dominus 
icioU>s nomen ejus ,I)eus est a^mulator. 

15. » ?(e ineas pactam cum hominibus il- 
™b regionum : oe , cum fornicati fucrint 
cm ffis sois , et adoraveriot siniulacbra co- 
rn, toeet te quispiiim ut comedas de im- 



1^ ' Nee morem de Hliabos eorum acci- 
piei fliic tnis: ne, postqoam ipsae fnorint 
nrnieats, fornicari facianC et fflios tuos in 
<K08nus. 

(7- Deosconflatiles non fades tibi. 

fS. Solennitatem azymorum custodies. 
5epfeni diebos Tesceris azymii, sicut pra- 
ttpi tibi, in tenpore messis novonim : 
>fQse enan Terni teraporis egressus es de 
*IOPto. 

iS» * Omne quad apeiil Tulvam preneris 
^coGni, meom crit. De cunctis anunauti- 
■2»tam de bobua^ quaai de ovibus , meum 

^||> Priroogenfliiin asini redimes ore : sin 
?J*ffl nee pretioB pro eo dederis , oedde- 
^* Prioio«eottum fllionnn tuorum redi- 
■oi: necapparahis in coospedn meo facnus. 
-£• Set dirtns operaberia« die teptimo 
^^^wsarareeCmetere. 
^ * Sdenmitatem hdsdomadaniin fedes 
vaioprimitiiBfhigiiin messis tuae triticee. 



■TBtJ- 9. Jer. XL la^-. 4 Deut a. 2. Jar. SL 40. 
;i*H>-».». Dent. 7.X — •3R^. H. J. — 
^••S.ll8.ctiaL»..«8up.S. IS. 



et solemnitatea , qaando redeante anoi tem- 
pore cuncta conduntur. 

25. * Trtbtts temporibus anni.apparebit 
oame nuMcufinnm tuum in couspectn omod- 
potentis Domini Dd Israel. 

24. Com entin tulero geotos a fkde tua, 
et dilataTero teraniiios tuos« aedhis insitlia- 
liitur lerrae tiue» ascendente ta » et appareute 
in conspcctn Domini Dd tui Icr taanno. 

25. * Noo ia[iraolabis snpar femMnto san- 
gninem bostis mcoe: neque resideiiit nane 
de Tictima KOtemnitatia Phase. 

26. Prioaitias fnagum terra tos offeres in 
domo Domini Dei tui. ' Nob eoquea bcednm 
in lade matris sas. 

27. Dixilque Dominus ad Morsea : Scribe 
tilsi Terba h^c, quibus et tecum et cum 
larael pepigi ffpdos. 

28. Fuit ' ergo ibi cum Damino quadra- 
ginfia dies et quadraginta aoctes : panem non 
coniedit, et aqaam noo bibK» et soripdtin 
tabulis * Tcrln fiarderia decern. 

29. Cumqae desccnderei Hoysea 4t nsonte 
Sioal, tenebat duas tabulas tcstinaoiiii , et 
ignorabat quod coroula e^set Tades sua ex 
eonsortio sermonis Domini. 

5.0. Viilentesauleai Aaron et filii Isintfl aop- 
nnlani Moysi fadem, tinwaruat prope acce- 
dere. 

31. Voeatiqne i^ eo, reYersi sent tam 
Aaron qoam priuctpes synagogas. Etposl- 
quani locutns est ad eos , 

52. Tenerunt ad enm ctiaaa omnes lllii 
Israel : quibu praraepit coocta qtue aodierat 
a Domtno in rnoote Sinai. 

55. Jmpfetis^e sermooibna » ' posnit tc- 
lamen super faciem suanu 

34. Quod ingressns ad DomimiiB , et lo- 
qnena cum eo, auferebat donee eiiret, et 
tune loqnebatur ad tiiios Israd omnia quae 
sibi foerantiaaperata. 

55. Qui vidcbaut f.ciem cgredientis Moysi 
esse eornutam , aeii opcriebat Ble nirsas iGi- 
dera auam, si quando lofudiatar ad eos. 

CAPUT XXXV. 

PraDcipitnrsabbatnni. petimtnrprfmHtectdona- 
ria «c artiRcf 9 ad cooMraenda funnia (|n« dfcta 
siint,qiilbaadepii(aCia Dumittodioantur Beseled 
et Ouliab. 

1. Igitor congragata omni tnrba fHlonmi 
Israel , dixit ad eos : Uaec soot qiue jussit Do- 
minus tieri. 

2. Sex diebus faddis opus : septimos dies 
erit Tobis sanclus , sabbatum, et requies IW- 
Bninl: qai fecent opus in eo* ocddetur. 

5» Non suecendetis ignem in omnilma hi- 
bitaculia f estris per diem sabbati. 

4. Et ait Moyscs ad onmem caterrara Alio- 
ram Israd : lata est aermo quem pnaoepit 
Domiausy dicena : 

5. Separate apod tos priraitiaa Domino p ' 
Omnis \alantanuaet prosioaniiiio offerat eas 
Domino: auruaa et argeutiim , at bs» 

6. bfadBtbuiB et purpuram » coocmiNiae 
bistinctum^ etbyas«m»pik)acapranam» 

•ftm as. 17. Dent 16 •#. — •»»?. "-^I*.**" 
— » Sup..23. 19. — • Sop. W. 18. Ilt-ut. 9J.Jt.— 
• Deut. 4. «5.~ '2 Cor. 5. «5. — » »up,7B, %» 



u 



LIBER EXODI. 



7. peDetqiie arietum nibricalM , cA ianUii- 
oas , liena setim , 

8. ct oleum ad Imniiiaria condnnaoda, et 
ot co:iliciatiir imgoentuiD , et thymiama sua- 
▼isi.'iium, 

9. lapidef ooychiDOs, et gemmas ad orna- 
kun sDperbaiDeralis et rationalis. 

10. Quiiqiiif Tettruro sapiens ett» Teniat, 
ft fedat quod Dominus imperaTit : 

1 1 . taberoacoliun scilicet, et tectum ejus , 
•tqne operimentum, anoulos, et tabtilata 
cum Tec^us , paxUlos et bases : 

12. arcam etvectes, propitiatorium , et le- 
lum quod ante illud oppanditur : 

13. niMsam cum tectibus et tasis , et pro- 
pofitionii panibus: 

14. canadabnun ad lumiuaria snstentan- 
da , ?asa illius et lucemas* et oleum ad no- 
tiimenta ignium : 

15. altare (hymiamatis, et Tectes, et oleum 
onctionis et tbymiama ei aromatO>us : ten- 
torium ad ostium tabernacull : 

16. altare holocaust!, et craticnlam ejus 
sneam cum Tectibus et vasis suis : labrum et 
basira ejus : 

17. oortinas atrii cum oolumnis et basibus, 
tentorium in foribus Testibuli, 

18. paxilloe tabernaculi et atrii cum funi* 
culls suis: 

19. Testimenta , quorum nsns est in mini- 
sterio sanctuarii , Testes Aaron pontiHcis ac 
fillorum ejus, ut sacerdotio fungantur mihi. 

20. Egressaque omnis multUudo fiiiorum 
Israd de couspectu Moysi , 

21. obluleruut mcnte promptissima atqne 
de?ota primitias Domino , ad fadendum opus 
tabernaculi testimonii. Quidquid ad cultum 
et ad Testes saoctas necessarium erat , 

22. Tiri cum mulieribus praebuemnt ar- 
millas et inaures , annulos et dextralia : omne 
Tas aureum in donaria Domini separatum 
est. 

23. Si quia habebat hyadnthum , et pur- 
puram , ooccumque bis tindum , byssum et 
pilos caprarum, peUes arietum rubricatas, 
et ianthinas, 

24. argenti, aerisque metalla, obtuJerunt 
Domino , lignaque setim in Tarios usus. 

25. Sed d muUeres doctae , qus neverant, 
dederunt hfadntbum, porporam , et ?ermi- 
culum^ac DTssum^ 

26. et pilos caprantm» sponte propria 
cuncta tribuentes. 

27. Prindpes Tero obtnlerunt lapides ony- 
chinos, et genmias a J. snperbummleet ra- 
tionale, 

28. aromataque et oleum ad lumiuaria 
'' oondnnanda , et ad pnpparandum unguen- 

turn , ac thymiama odoris sua?issimi ooropo- 
nendum. 

29. Omnes riri et muUeret mente derota 
obtnlerunt donaria, ut fierent opera qus 
jusserat Dominus per manum Moysi. Cuncli 
tUii Israd Toluntaria Domino dedicafemnt. 

90. Dixitque Moyses ad fiUos Israd: * Ecce, 
focartt Dominus es nomioe Beaeled filium 
Vn flfii Hur de tribo Juda. 

51 . Implenlque eum spiritn Dd, Mpieotia 

^ Sli;i SI & 



et intelligentia , et sdentia et omnl doctrfaM» 

32. ad excogitandum , et fadendnm opf 
in auro et argento , et wre , 

53. sculpendisque lapidibus , et opere car 
pentario ; quidquid fabre adlnvenU*! potest* 

34. dedit in corde eius : Ooliab quoqne fi- 
lium Achisamech de tribn Dan : 

55. ambos erudiTit sapientia, ut tedant 
opera abietarii , polymitani , ac plnmarii, de 
h>adnlho ac purpura, coccoque bis tincto* 
et bysso . et texant omnia , ac no? a quapqne 
repmant. 

CAPUT XXXVI. 

Oblatis plus qnam opus essH donarii« . paratnr 
tabernaculum Jiixta omnes partf^ suat . Dempe 
curtiois. saga, opertoria, tabolau, Tcctes, 
vdom . et lentorium. 

1. Fecit ergo Besdeel * , et Ooliab, d om- 
uls Tir sapiens , quibus dedit Dominus sapien- 
tiam et ioteUectuin , ut sdrent fabre operari 
qua? in usus s.tnctuarii necessaria sunt, cC 
qua? prffcepit Dominus. 

2. Cumque Tocasset eos Moyses * , et om- 
oem eniditum rirum, cui dederat Dominna 
sapientiam, et qui sponte sua obtulerant se 
ad fadendum opus, 

5. tradidit as uniTersa donaria Olionnn 
Israel. Qui cum inst rent operi, qnotidie mane 
TOta populusofrerebat. 

4. Unde artinces ? enire oompulsi , 

5. dixcrunt Moysi : Plus offert popolos 
qnam necessarium est. 

6. Jussil ergo Moyses pneconis Toce can- 
tari : Nee vir nee mulier quidquam ofTeral 
ultra in opere sanduarii. dicque cessatom 
est a ronncribus ofTerendis , 

7. eoquodotilatasufDoerentdsuperaban- 
darent. 

8. Feceruntque omnes corde saplentea 
ad explendum opus tabernaculi, oortinaa de- 
cern de bysso retorta , d byadntho, d pur- 
pura, coccoque bis tindo, opere Tario, eC 
arte polymita : 

9. qunrum una habdrat in longitndine Ti- 
ginti octo cubitos , et in latitndine quataor : 
una roensura erat omnium oortinarum. 

fO. Conjunxitnoe cortinas ouinqtie , alte* 
ram alteri , et alias quinque sibi inficem co- 
pulaTit. 

If. Fedt et ansas hy.^dnthinas in ora cor- 
(inae noius ex utroque latere, d in ora cor- 
itosB alterius similiter, 

12. ut contra se invioem irenirent ansae , et 
mutuo jungerentur. 

15. Unde d oninqnaginta ftidit circolos 
aureos, qui morderent cortinarum ansas, el 
fierd unum tabemacolum. 

14. Fedt d saga undedm de pilis capra- 
rum ad operiendum tedum tabernaculi : 

15. unum sagum in longitndine hati^Mt 
cubitos triginta , d in latitudine cubitos qoa- 
tuor : nnius mensurv erant omnia saga : 

16. quorum quinque junxitseoriom* eCaes 
alia aeparatim« 

17. Fedtque aosat qnhiquaglota fai oneagi 
onius, H quinquaglnta In ora aagl aHa r iu a» 
at sibi invic^ jungerentur. 

•8up.lrt f.-<MPar.2l.aK 



LIBER EXODI. 



67 



18. Et fibulas {eneat qiilnqtiagiDta , quibus 
Bfderetur tectnm, at Dnom pidliiim exom- 
aibos sagis fieret. 

I9« Fedt et opertoriam tabernacali dc pel- 
int irietoni mbricatis : aliudque desuper 
Tebmeotom de pellibua ianthinia. 

20. Fedt et tibulas tabernaculi de lignia 
Ktiio tfantes. 

21. Decern cobitorum erat longitudo tabular 
oniiii , et nnam ac aemis cubitum latitude r&- 
lioetal. 

fi. Bins iocastrators eraot per siognlas 
uboiu, ut altera aUeri juoeeretur. Sic fecit 
is omoibtts tabernaculi tabulis. 

25.Eqiiibi]s Tiginti adplagammeridiaaam 
Kvot cQQtra aostruin, 

24. com quadragiota basibus argenteis. 
uos bates sub ana tabula ponebaptur ex 
^r^sqoe parte aogalorura , ubi iucastraturas 
atmun la aognlis terrainantur. 

S. Adplagam qooque tabernaculi, quae 
^c*piat ad aqmlonem, fecit Tiginti tabulas, 
^. com quadragiota basibus argenteis , 
^ bases per singulas tabulas. 

27. Contra ocddeotcm Terd* id est, ad earn 
P^r^m tabernaculi, quae mare respicit, fe- 
at sex tabulas, 

28. et duas alias per singulos angulos ta- 
KTMculi retro : 

29. qaas junctae erant a deorsam usque 
^mi, et in unam compaginem pariter fe- 
JjJ^ntnr. Ila fecit ex utraque parte per an- 



^' at octo essent simnl tabulae , et babe- 
[nit bases argenteas sededm , binas scilicet 
"^ nib singulis tabulis. 

31. Fecit et Tectes de lignis setim, quin- 
^ ad cootinendas tabulas unius lateris ta- 
bemacDli, 

5t et qninaue alios ad alterius lateris co- 
^odat tabulas : et extra hos, quinque alios 
>ectcs ad occidentalem plagam tabernaculi 
^tninare. 

^; Fedt qooque Tectem alium , qui per 
i^us tabulas ab angulo usque ad angulum 
P^coiret 

^- Ipia antem tabulata deauraTit, fusis 
^jbuf eamm argenteis. Et circulos eorum 
^•ureos, per quos vectes induci possent : 
'v^ et ipsos laminis aureis operuit. 
^ Fedi et relum de hyacinlbo, et pur- 
P^i^ermiculo, ac bjsso retorta, opere 
P«pimario, ?arium atque disliuctum : 

^> et quatuor coluronas de' lignis setim, 
i""* com capitibus deauraTit, fusis basibus 
eamm argenteis. 

pb?* ^^^ tentorium In introitu taberna- 
y^ uyacintho, porpiu*a , fermiculo, bys- 
"^retorta, opere piuroaril : 
^« et columnas quinque cum capitibus 
|™» qoas operuit auro, basesque earum 



CAPUT XXXVII. 

'^SS^JJ^tlw^itlatorium, cherubim, incnsa. 
"JJ*™?""* l«»oern», altare thymiamatis, pro 
4iwiii7iiibiiia oomponitur. 

*• Fe^aotem Beseleel et arcam de lignis 
"«»» wbeatem ttnoa aemU eubitos in km- 



gitudine, et cubitum acsemissem in latita* 
dine , altiludo quoque unius cubiti fuit et di- 
midii : vestivitque earn auro purisaimo intua 
ac foris. 

2. Et fecit illi coronam auream per gy* 
rum, 

3. conflans quatuor annulos aureos per 
quatuor angulos ejus : duos annulos in latere 
uno, et duos in altero. 

4 . Vectes quoque fecit de lignis setim, qaos 
YestiTit auro, 

5. et quos misit in annulos, qui erant In 
laterlbus arcae ad portandum earn. 

6. Fecit et propitiatorium , id est , oracu- 
lum, de auro mundissimo, duorura cubito- 
mm et dimidii in longitudine , et cubiti ac 
semis in latitudine. 

7. Duos etiam cberubimcx auro ductfli, 
quos posuit ex ulrac^ue parte propitiatorii : 

8. Cherub unum m suromitate unius par- 
tis, et cherub alterura in summitate partis 
alterius : duos cherubim in singulis summi- 
tatibus propitiatorii, 

9. extenuenles alas , et tegentes propitia- 
torium , seque mutuo et illud respicientes. 

10. Fecit ei mensam de lignis setim in lon- 
gitudine duorum cubitorum , et in latitudine 
unius cubiti , qua^ babebat in altitudine cubi- 
tum ac semissem. 

11. Grcumdeditque earn auro muadissi- 
mo, et fecit illi labium aureum per gyrura , 

12. ipsique labio coronam auream inter- 
rasilem quatuor digitorum, et super eam- 
dem , alteram coronam auream. 

15. Fudit et quatuor circulos aureos, quos 
posuit in quatuor angulis per singutos pedes 
mensae 

14. contra coronam : misitque in eos te- 
ctes , nt possit mensa portari. 

15. Ipsos quoque tectes fecit de lignis se- 
tim, et circumdedit epsauro. 

16. Et tasa ad diversos usus mensam, ace- 
tabula, phialas, et c>atbos, et thuribula, ex 
auro puro, in quibus ofTerenda sunt liba- 
mina.* 

17. Ferit et candelabrum ductile de auro 
mundissimo. De cnjus tecte calami, scyphi, 
spherula^ue ac lilia procedebant : 

1 8. sex in ulroque latere , tres calami ex 
parte ung, et trcs ex altera : 

19. tres scyphi in nucis modum per cala* 
mos singulos , sphasrulaKiue simul et lilia : 
et tres scyphi instar nucis in calamo altero, 
spbaerulaeque simul et lilia. ^quum era! 
opus sex calamorum , qui procedebant de sti- 
pite candelabri. 

20. In ipso autem tecte erant quatuor scy- 
phi in nucis modum, sphaerulaeque per sin- 
gulos simul et lilia : 

2i . et sptuerulae sub duobus calamis per 
loca tria , qui simul sex flunt calami prooe- 
denies de tecte uno. 

22. Et spbaerulae Igitur, et calami ex ipso 
erant , unitersa ductilia ex auro purissimo. 

25. Fecit et lucernas septem cum emun- 
ctoriis suis, et tasa ubi ea quae enmncta sunt 
extinguantur, de auro mundissimo. 

24. Talentum aurl appendebat candela- 
brum cum omnibus tasis suis. 

25. Fedt et altare tbyaiianiaUi de Uguis 



68 



LIBEE EXODI. 



,_. per qMdmm dngidof biAwiit cobi- , 
toi, et HI aUiUKMiie duos : e cajw angulis 
proeedebaot cxirain. 

26. Vestivitque Ulud auro purissimo* com 
craticnla ae paHetilmt el eoraibot. 

27. Fecitque ei coronam aureoiam pcrfy- 
nmi , et duos aooolos aureos sob eorooa 
per sin^la lat«ra , at mittaiitiir in eos t«- 
ctes» et possit allare portari. . . ^ . 

28. Ipsos aotem teotes fecit de ngnis te- 
tfan, et operuit lamiois aureU. 

29. Composuit et oleum ad sancWIcatto- 
dU uDguentnro , et thrmiama de aromatilms 
nraodissimiSx opere pigmeotarii. 

CAPUT xxxvin. 

Fabridtur altare holocanstornm cum libw tsneo, 
et atrio . oblataqoe donarU rtromteaUir. 

f . Fecit et ^tare botoeaofti de lignis se- 
ttroS quiuque cobHomm per quadruro, et 
trium in aUitudine : 

2. cujus oomua de angulis proeedebaot, 
opendtque iUod laroinis soets. 

5. Et in nsos dns parafit ex sre Ta^a di- 
Tersa» lebetcs, foreipes, fiiadnulas, nnd- 
BSa, et igniura recepdcula. 

4. Craticulamque ejus in modom retis fe- 
eU iraeam, et subter earn in alUris medio 
amlam, 

5. fusis qoatoor anralis per totidem rctia- 
enli somnulates, ad imraittendoa Tedes ad 
portandnm : 

6. quos et Ipaos fecit da lignis seCim, et 
lOeruit laminis ameis : ...... 

7. loduxitque in circulos , qui m latenbus 
dtans eratnebant. Ipsom anlem altare » non 
erat solidum , sed cavura ex tabubs , et mlos 
▼acunm. . 

8. Fecit et labrom vneuro com basi sua 
de specoHs roalienun , que excnbabant in o«- 
tio tabernaculi. 

9. Fed! et atrium , In cujus australi plaga 
erant tentoria de bysso retorta , aibHomm 
centum, 

10. colmnnn ameas tiginti com basibos 
sms, capita colnmnamm, el tota opens c«- 

latura , argentea. 

1 1 . JEque ad acpteotrionalcro plagam ten- 
toria , columnar , batesque et capita cdum- 
narum, ejusdem mcnsurw, el operisac me- 
tallic erant. * ... . 

12. In ea tcto plaga, qua ad ocddentem 
resplcit, ftiemnt tentoria cubitorum quin- 
qnaginla« col'imna decern cum basibos suis 
«ne«, et capita colamnarum , at toU operis 
cKlalura , argentea. .. _ . . . 

15 Porro contra oricotem, qanqoagmia 
cubitorum pararit tentoria : 

14. c quibus, quindechn cnbitos eolurana- 
mm trium , cum basibus suis , nnum tenebal 
latns: 

i5. et in parte altera (quia Inter utraqne 
hitroltum tabemacuK fccil) oulodecim apque 
cnbitarum erant tentoria, colalnosque tres , 
al bases totidem. ^ ^ ^ ^ 

16. Cuncta atrfl tentoria bysaoi relorla 

laxnerat. 

» < a Pit. IS —•$!«>. 17. f. 



17. Bases eo lmnnaf u rn fUere mmm , capi- 
ta aotem aarani cud cnnctis eelatiiria wmif^ 
argentea : scd et ipsas colnmaas atrii Tosllffi 
argento. 

18. Et In IntroHu qns opere phiwa no fe» 
cit tentorium ex h^ntho, purpora, vuihI- 
culo, ac bysso retorta, quod habebat figinti 
cubilos in lonsitudine , allitudo Tero qpioqoe 
cubtlonmi erat, hixta mensoraai, quaiii 
cnnela atrti tentoria habebaot 

19. Colnmnag aulem in ingressu f aert gu n- 
tnor cum basibos »neis, capitaqne eamm et 

caHature argentesD. ^^ 

20. Paxillosquoqnctii>arfiacoLetatnip«" 

gyrum fecit oneos. 

21. Haec sunt instrumenta taberoaoBB te- 
sdmona , one enumerata sunt juxta prsee- 
plum Moysi in cereraooiis leTitarum per nan 
num Ittiamar 61ii Aaron saoerdotis: 

22. quapBcsdeel films Uri filu llnr de tri- 
bnJuda, Domino per Mofsenjubeofte, com- 

pleverat, 

25. jundo slW socio Odiab fiUo AcMsa* 
mech de tribu Dan : qui et ipse artifei ligiio- 
rura egregius foil , et pelyinitariiis atqne plu- 
marius ex h^adntho, purpura, vcrmicvio et 

bysso. ^ _. . 

24. Omne auram qood eipensum eal m 
opere sanduarii , et quod obhrtum est la do- 
nariis, viginti novem talentorum ftnt, et 
seplingentomm triginta sidonmi, ad neo- 
snram sanduarii. 

25. Oblaturo est autem ab his qui Irons- 
iemnt ad numerum, a riginti annis et su- 
pra, de sexcentis tribus miUibos, etqoio- 
genlis quinquagiola , armatomm. 

26. Fuerunt pr«terea centum talenta ar- 
genti , e quibus conllala sunt bases sanoCvia- 
rii , et inlroilus ubi Yeluiu peodd. 

27. Centura bases fedae sunt de talenU 
centum, singulis talentis per bases singalas 
supputatis. 

28. De mille anlem sepUngentis at septvs* 
ginta quinque, fecit capita coiomnanuD, 
quas d ipsas restiTit argento. ^ ^ , ^ 

29. JEris quoquc oblata sunt talenta ae- 
ptuaginta duo nnllla, d quadringeeti supra 

sidi. ^ 

50. ex quflxts ftis« font baswini 
tabernaculi testimonii, d altare '^■•JJJ" 
craticula sua , omniaqoe Tasa qu« ad ■ 
ejus pertinent , . .^ . 

51. d bases atrii lam in circmto qnani i 
ingressu ejus, d paxflH taberoaeoii atqu 
atrii per gyrum. 



CAPUT XXXIX. 

Pontificalia sacerdntalbqae confidontar ^na- 
■wnta. tolomqiie iojaudiiin opus perliciUirs 
benedidt Moyses populo. 

1 . De hyadntbo tero d purpmra *, Tema- 
cnk) ac bysso, fectt te^cf . qoibus induerc. 
lur Aaron quando minislrabat in sancUs , ai^ 
cot pr9cep«t DoBiinos Moysi. 

2. Fedt igitur superimmcrsie de Mm) 
hyadolbo , et purpura , ooeeoqne bia tHiGlo 
d bjsso retorta , 

4 9UD. 21. ft. 



LIKR EXODI. 



09 



3. opcrepolpnitario, inddltqae bracteas 
lureis* et extenuavit in fila , ut possenl (or- 
<;tKri cum prioruin cotorum subtej^mine, 

4. diias()ue oras sibi inviccm copolatas in 
fltraqoe latere suniniUatuni , 

5.et balUnim ex ei^dem colorlbas,sicul prse- 
oprrat Doniinus Moysi. 

i. Para\it el duos lapides onychinos, as- 
tictoi el indusos. auro , cl sciilplos arte gein- 
otaria BoniinilMU niiorum krael : 

7. pcbuUquc eos in lateribus snperhame^ 
nb, in nMMuiDcntuni (Uiorum Israel, sicut 
pnKtp&ni Doomuis Moysi. 

8. Fecit et rationale opere polyroito juxta 
Axu snperbumeratifi , ex auro. hyacintho, 
porpon^ ooccoque bis tincto , et bysso re- 
torta: 

9. qnadraogukiiB, daplex , meosurae pal- 
ai 

10. Et posuit in eo gemmaruni ordines 
fMtMT. In primo versu eral sardius, topa- 
ni, imarafcda^ 

M. Iq sccundo, carbuncnlus, sappbirus, 
*j-spis. 
II IntertiOf Itgorins, achates, etaiae- 

13. lo qiiarto, chrysolilbiis , onycMatts , 
«t bcryDtts , caramidati ei inclusi a4iro per 
ordioes raos . 

14. Ipsique lapides dnodeclm sculpti erant 
oomioibus duodecim tribuim Israel, sioguli 
per oomina sinf^ulorum. 

15. Fecerunt in rationnli el catcnulas sibi 
W'icein coha^renles , de auro purissinio : 

16. et duos uncinos, toti>reiiiqircminnl«s 
loreos. Porro aonulos posutruat in utroqne 
Ijtercrationalis, 

17. e quibus penderent doae catena* anreae, 
Qoas insenicrunt uncinis , qui in superbu- 
nieralu aniniliseininebant. 

18. Ha« et ante et retro ita convenicbant 
*>bi, nt sapcrhumerale et rationale mutuo 



19. Hrkli ad balteom, et anmilis fiirtiua 
copolXa , qnos jungebat ritta hyacinthina , 
ae hn flaerefrf , eta«ehiTiccinnio?epcntur, 
■cat pnrotpit tkHnfmn Hoy At . 

iO. Feoemnt i|iioqtie tooicam sap cr hwa o - 
'ifo litaiB Madottiioafii , 

21. et capfttnra Ni sapeHorf parte contra 
^om, oramqae per gyrum capitii textl- 

22. drammi antem ad pedes wnlB pnnlca 
nhyaeiiilha, perpva , yermicalo, ac bys^o 
fpiorta: 

2S. el tinlfiifialmla #e aoro purissinio, 
*l"*P(»iiern«t ioler malo^raData , in extre- 
"»• parte (unio«e, per gyrmn : 

21. tfnUimabuliim antem aurernn , el ma- 
[J*» punicnm, qaibus omaf us inredebnt pow- 
™^ qtianda mkrivterio fongebnfur, sicot 
P'*«ep<'rat Dominns Moysi. 

25. Feemrat el tunicas byswnaf opere 
*«t» Aaron et fllils ejiis : 

2* JL"!^'"*' ^^"^ coronulis suis ei bysio : 

2' j^P'^'**^ qnoqoe Raei , bys^ina : 
^B dnjultea tcto de Irrssw rrtorta, fiya- 
T™^» P«rptiri, ae Termteuto bfa Hneto, 
yj^PwUMria, ficut pneceperal BomkittB 



29. Fecerunt et laminam sacrs yeoeratio- 
nis de aaro parissimo, scrfpsemntqae in ea 
opere gemroario. Sanctum Dorohii : 

30. et strinxemnt earn cum mHra Titta 
hyacinthina , * sicut pnpceperat Domioas 
Mo\si. 

3 f . Perfectnm est igitnr omne optis taber* 
nacnti et tecti testlmooil: feceruirtque filii 
Israel cuocta avut pran;cperat Domiqus Moysi. 

32. Et obtulertint tabrrnacuh«n et tectom 
etuniTersam supeflectilem , annntos, tabu- 
las , Tectes , columnaa ac bases , 

So. opertorium de pelffbns arietnm nibri- 
catis , et aliud operimentmn de tanthinis pel- 
libus, 

34. Telum : arcam , Tectes, propitiato- 
Hum, 

35. meusam cum yasis suis et propositioois 
panibus: 

56. candeTabmm, hiccrnas, et ntensflia 
earum cum oleo : 

37. altare anreum, et ongnentom, etthy> 
miama ex arontalibus : 

38. et tentorium in introitn tabernacnii : 

39. altnre jpneom, retiaculnm, vectes, et 
vasa ejus omnia : labrum cam bast sua : ten- 
tori i alrii , et columnas cum basibus suis : 

40. tentorium in introitn alrii , funiai- 
losqne illius et paxiltos. ISihil ex vnsis defbit» 
quo? in rainisiteriuin tabernacnii , et in tectum 
foederis , ju sa sunt fieri. 

4 1 . Ve^tes quo(|ue, quibns sacerdotes ntnn- 
tur in sanctuiirio, Aaron scilicet et niti ejus, 

42. obttilerunt filii Israel , sicut pra?cepe- 
rat Dominus. 

43. Qrae poftquam Moyses cuncta Tidi' 
completa, benedixit eis. 

CAPUT XL. 

Prhno meme tahernacninm eri^ndum et conic 
craiulum prxcipiliir ; quo facia, inajenlale Dei 
re|>l<iiir, nnhe laiicriiaculiiiii conliiiuu operien- 
te, nisi duin esset proficiscenUuin. 

1. Locntosque est Dominus ad Moysen, 
dvoeaa : 

2. Mense prhno , prima die mensis , eriget 
tal)ernaruluro testinoonii , 

5. Et poaea h» eo aream, demittcs^e ante 
illam Telnm : 

4. et lUata measa , pones super earn qns 
rite pra>repta sunt. CaadelalMrom stabit cam 
lacprnis suis , 

5. et allare anreum in qtio adoletor Ineen- 
snm, coram area testimoaii; tentorium in 
iairoftu tabemamH panet , 

6. et ante iHiid aHare bolocauKtf : 

7. labrum inter altare et tahernaeahiin , 
qnod implebis a^na. 

8. Cireimidabisqae atrium tenConii , at ii»- 
grcssum ejus. 

9. F.t assmnpto nndionis oleo anfpes taber-. 
■aeolum eum fa^rfs snis , n< .vMrtificeatar : 

10. alt t re botocanati et omota vasn ejan : 

f f . labrum cum basf sna : omnia nactioolsj 
oleo consecrabis , ut sint Saneta s'netoram. 

12. Applicabi*-qne Aaron et HUon ejus ad 
fiipes tabernacnlf tesfimanii , et lotos aqua 

13. indues Sanctis Teslttwt, ut minttftreat 
mihi . et unrtlo eomm in saccrdotium seai- 

'pilernum proftdat. 



70 



LIBER I^VITICI. 



14. Fedtqoe Moyiet omnia quae pracepe- 
rat Domioos. 

15. Igitnr mease primoanni secandi , pri- 
ma ctie roeosis, oollocatom est tebernaculum. 

16. * Erexiitine Moyses llhid , et potml la- 
bolas ae iMses et vectes , statuitqoe oolomnas, 

f 7. et eipandit tectmn super tabernacu- 
lom, iroposito desuper opeiiineDto« sicut 
Dominiis impera?erat. 

18. Posult et testimoniom in area , subdi^ 
tis infra Yectibos , et oraculnm de>uper. 

19. Gumqoe intolisset arcaro in tabernacn- 
Inra , appeodit ante earn Telom , at expleret 
Domini jnssionem. 

20. Pa»oit et roeasam in tabernacnk) te- 
stimonii ad plagam septentriooalem extra ve- 
ium, 

21 . ordinatit coram propositionis panibus, 
ficot prsoeperat Dominos Mo? si. 

22. Posait et candelabrom in tabernaculo 
testimooii e ref^iooe measip in parte aastraii, 

25. locatis per ordioem lucerois, jaxta 
praeoeptam Domiai. 

24. Posait et altare aoream sub tecto testi- 
monii contra telum , 

25. et adole?it super eo incensum aroma- 
tnro , sicot insserat Dominus Moy si. 

26. Posnit et tentoriam in introita taber- 
oaculitestiroonii, 

' Jfum. 7. 1. 



27. et altare bolocaustl in Testibolo testi- 
monii , oflerens in eo bolocaastum , et sacri- 
fida , ut Dominus imperarerat. 

28. X^abrum quoque statuit inter tabema- 
culum testimooii et altire, implens iDud 
aqua. 

29. Laferuntque Moyses et Aaron ac filii 
eju> manus suas et pedes , 

50. cum ingrederentur tectum foederis , 
et acoedercnt ad altare » sicut prsoeperat 
Dominus Moysi. 

51. Erexitet atrium per gynim taberoa- 
cnli et altaris , ducto in introitu ejus tentorio. 
Postquam omnia perfecta sunt, 

52. * operuit nubes tabernacoliun testi- 
mooii , et gloria Domini implerit illud. 

55. Nee potcrat Moyses ingredi tectmn fne- 
deris, nube operiente omnli, et maje^tate 
Domini ooruscante, quia cuncta nubes ope- 
roerat. 

54. Si quando nubes tabemaculum desere- 
bat , profldscebantur filii Israel per tunnas 
suas : 

55. si pendebat desuper, manebant In eo- 
dem loco. 

56. Nubes quippe Domini incubabat per 
diem tabernaculo , et ignb in nocte , ?iclen- 
tibus cunctis populis Imd per cunctas roan- 
siooes suas. 

Num. 9. 15. 3 Beg. S. 10. 



LIBER LEVITICUS, 



HEBRAICE VAICRA. 



CAPUT PRIMUM. 

'arias ritos ac modus annenloram, pecndum. 
et avium onereodorum in hdocaustttin. 

1 . YocaTit autem Moysen , et locntus est ei 
Dominus de labemaculo testimonii , dicens : 

2. Loquere filiis Israel , et dices ad eos : 
Homo, qui obtulerit ex Tobis bostiam Domino 
de pecoribns, id est, de bobus et ovibus ofle- 
rens Yictimas , 

5. * n bolocaustum fnrrit ejus oblalio, ac 
de armeoto , masculum immacu!atom ofTeret 
ad ostium (abemacuK testimonii , ad placan- 
dmn sibi Dominum : 

4. ponetqne raannm super caput bostis , 
et acceplabUfs erit , atque in expiationem 
ejus profldens : 

5. Immolabitqne ritulum coram Domino , 
et ofDerent (ilil Aaron sacerdotes sanguinem 
ejus , fundentes per altaris drcoitum, quod 
ett ante ust:<un tabemiculi. 

6. Detractaqoe pdle boitis. artns In frusta 
eooctdent, 

7. et subjident in akari ignem, stme Ug- 
aorum ante com p o aita : 

'Eiod. 39.10. 



8. et membra qus sunt cssa , desnper or- 
dinantes, caput Tidelicet, et cuncta que ad- 
ba^rent jecori , 

9. iotestinis et pedibus lotis aqua : adole- 
bitque ea sacerdos super altare in bolocau- 
stum et sua?em odorem Domino. 

f 0. Quod si de peooribus oblatio est , de 
OTibns sItc de capns bolocaustum, mascu- 
lum absque macula ofTeret : 

ff. fromolabftque ad latus altaris, quod 
respicit ad aqutlonem, coram Domino: tan- 
guinem vero illius fundent super altare filii 
Aaron per circoitum : 

12. dividentque membra, caput « et omnia 
qufp adharent jccori : et ponent super ligna 
quibos sabjidendns est ignis: 

15. intestina vero et pedes laTabunt aqua. 
Et oblata omnia adolebit saeerdos super a|. 
tare , in bolocaustum et odorem suaTissimuni 
Domino. 

14. Si autem de anbus, bolocaustl oblatio 
fuerit Domino, de tnrturibus, ant pnlUs co- 
tombs,. 

15. oflieret cam sacerdos ad allaro : et re- 
torto ad coQom capite , ac rupto Yulneris lo- 
co, decurrere tadet sanguinem super crepi. 
diDem allaris : 

16. vf>siculam Tero gulturis, et plumas 



LIBER LEvrna. 



71 



pro^eiet prope altare ad orieotalem plagam, 
m loco io quo cloeres efTandi soleut , 

17. coofringetque asceHas ejas, et non 
aeabit, neqae ferro diYidet eani , et adolebit 
aper altare. lignis igne sapposito. Uolocau- 
item est et <k>latio suayisfimi odoris Domioo. 

CiPUT II. 

Riha obUtionif sacrifidornm . simila oleo con- 
^Knx, thuris. panuin, laganorum , atque pri- 
mtianini. addito in omnibus sale, nusquam an* 
tem fermento, nee melle. 

1. Aoima com obtalerit oblationem sacri- 
floi Domino, simila erit ejus oblatio ; fiindet- 
que super cam oleum, et ponet thus , 

2. ac deferet ad filios Aaron sacerdotes : 
qoonim unus toilet pugillum plenum similae 
et oiei , ac totum thus , et pouet memoriale 
^r altare in odorem suafissimum Do- 
mioo. 

5. * Quod antem reliqunm fuerit de sacri- 
ficio, erit Aaron et fiiiorura ejus. Sanctum 
aodonun de oblationibus Domini. 

4. Com autem obtulerissacriflcium coctum 
io dibano: de simila, panes scilicet abscjue 
fenoento, coospersos oleo, et lagana azyma 
oieoKta. 

5.. "Si oblatio tiia fuerit de sartaglne, stmlls 
toaspens oleo et absque fermento , 

6. dtrides earn minutatim, et fundes su- 
per earn deam. 

7. Sin autem de craticola fherit sacrifi- 
oom, sque simila oleo conspergetur : 

8. quam offereos Domino, trades manlbus 
aoerdotis. 

9. Qui cuDK^tuIerit earn , toilet memoriale 
^sacrifieio, e( adolebit super altare , in odo- 
rcQ nuTitatis Domino; 

iO. qoidruid autem reliqnum est, erit 
A*itm , et liliorum ejus. Sanctum sanctorum 
de otdatiooibus Domini. 

M. Oronis oblatio, quae offertor Domino , 
ibtqae fermento liet,'necqnidquam fermenti 
•ciDeQis adolebitur in sacriOcio Domino. 

i2. Primitias tantum eorum offeretis ac 
pnoera : super altare Tero non imponentur 
la odorem suayitatis. 

(3. Qnidquid obtuleris sacriflcii, * sale 
^'oodiei, nee auferes sal fnederis Dei tui de 

'Krifido too. Io onmi oblatlone toa ofTcres 
Sri. 

M. Si antem obtuleris mnnns priniarum 
ongnm tnarnm Domino de spicis adhuc vi- 
witibus , torrebis igni , et coufringes in mo- 
rero fiuris , et sic offeres primitiaa tuas Do- 

OEBO, 

15. ftmdens supra oleum , et thus impo- 
MQi, quia oblatio Domini est. 

16. De qua adolebit sacerdos in memoriam 
|D^»ris, partem Curis firacli, et old, ac to- 
Inathos. 

CAPUT lU. 

OmoKto ofreranlurhottic paciflcorum , nerope 
«« bobui, ovlhoiy axnis. et capHs, adipem oin- 
awel ungulnem stol deposcit Dcus , eoram- 
4ae Tetatur esns. 

^•QnQd si boitia padflconim fuerit ^os 

•Effh.7.S*.-.«Marc.9. a. 



oblatio , et da bobns Tolaerit ofTerre, maren 
si?e feminam, immacolata offeret coram i^o- 
mino. 

2. Ponetcpie mannm snper caput Ticlimae 
suae, quae immolabitur in introitu tabema- 
culi testimonii , ftmdentque filii Aaron sacer- 
dotes sanguinem per altaris drcuitum. 

5. Et oflterent de hostia paciflcorum in 
oblationem Domino * adipm qui operit fi- 
talia, ef qnidquid pingnedmis est intnnsccus: 

4. duos renes cum adipe quo teguntur 
ilia , et reticnlum jecoris cum renunculis. 

5. Adolebuntque ea super *alUire in holo« 
caustum, lignis igne suppoito, in oblatio- 
nem suaYissimi odoris Domino. 

6. Si Tero de ovibus ftierit ejus oblatio et 
padflcornm hostia, si?e masculum obtulerit, 
si?e feminam, immaculata erunt. 

7. Si agnum obtnlerit coram Domino, 

8. ponet manura suam super caput victi- 
nue sua? : quae immolabitur in yestibulo tn- 
bernaculi testimonii : fund^ntque filii Aaron 
sanguinem ejus per drcuitum altaris. 

9. Et offerent de paciflcorum hostia sacri- 
fldum Domino : adipem et caudam totatta 

10. cum renibus, et pingnedinem qune 
operit Tentrem atque unirersa Yitalia, et 
utrumque renunculum cum adipe qui vsi 
jnxta ilia, reticulumque jecoris cum renun- 
culis. 

f I . Et adolebit ea sacerdos snper altare , 
in pabulum ignis et oblatlonis Domini. 

12. Si capra fhedt ejus oblatio , et obtule- 
Ht eam Domino, 

15. ponet mannm suam raper caput ejus : 
immolabitque eam in introitu tabernaculi 
testimonii. Et fkindent fllii Aaron sanguinem 
ejus per altaria drcuitum. 

14. Tollentque ex ea in pasture ignis Do- 
minici, adipem qui operit tentrem , ek qui 
tegit uni?ersa Yitalia : 

15. duos rennnculos cum reticule, quod 
est super eos juxta ilia , et arrinam jecoris 
cum rennnculis : 

16. adolebitquc ea super altare sacerdos, 
in alimoniam ignis , et suaYisshnl odoris. Om- 
uls adeps Doinini ent 

17. jure perpetuo in geoerationibus , et 
cunctis habitaculis Tcstris : neo tangninem 
nee adipem omnino comedetis. 

CAPUT rv. 

Modus offerendl bostias pro peocato sacer-'otis. 
principii, et muUitudinis per ignorautiam com- 
misso. 

f. Locutusqne est Domious ad Moysen, 
dicens * 

2. Loqnere fllits Israel : Anima, quae pre- 
caTcHt per ignorantiam, et de uniTcrsis 
mandatis Domini , qu« praeoepit ut non Oe- 
rent ) quidpiam fecerit : 

5. SI sacerdos , qui unctus est , pecca? erit , 
delinquere faciens populum , offeret pro pcc- 
cato suo Titulum immaculatum Domino : 

4. et adducet ilium ad ostium tabernacidf 
testimonii coram Domino , ponetqne manum 
super caput ejus , et immolabit eum Domino. 

* Clod. 29. IS. 



IS 



LIBER LEVIJICI. 



S.' Haoriet qnoque de Mogwae TiluK. ia- 
ferens iUoMH io tabomaoulani leslimowi. 

6. CiunqueuiUa&eritdigituiii in sanguine, 
■ipergei co lepUet ooraai Doana* contra 
TciUun sanstwii. 

7. Pon ctqu edecodcMiaagainewiptroflr' 
una altark tbyniiamaUfl fmUssami Damlno , 
^Dod «st in taibernaculo tcsUfiioiiU ; omneni 
autem priiqnnm saa^uineni ftiadet is innm 
iltarit howcaofli m mtroite tabemaddi. 

8. Et adipera TitaH avfsrei pro prccato, 
tarn eora ^ ▼ftaUa operil, quam omaia que 
intrinsecus sniit : 

0. dnos rennncokM, et reticalani qood est 
toper eos juxta ilia, et adipem jeMris oma 



f 0. siest aufertiirdeTHnlo bcMtle [mdMc^ 
mm: et adolcbtt ea asperaltare liolocaiisti. 

11. Petfem Tern etomoeseanMB, cam ca- 
pite et pecfibus et intestiaia et Uroo , 

12. et reliqao oorpore , eflTerei extra cas- 
tra io locom nia#dam, obi etnercs elTuo- 
di solent : toeeodelqoe ea super Kgrnorura 
stroeni , qoe in kxx) effiuonin cioeruni ere- 
oiabuatar. 

13. Qnod si omois tiniia Israel ipmoraTe- 
rit , et per impcritiam feoerit qood contra 
mandatom Domini est , 

iA. et p<»tea intellexerit peccatom sooro, 
ofTeret pro peccato suo vitulum , adducetqne 
eom ad ostium tabernaculi. 

f5. Et ponent seniorcB popoli manns super 
capit ejus coram Domino. Immolaloque vi- 
tolo in conspcctu Domini, 

16. inferet sacerdos* qui nnctns est,de 
san^ne ejns in tabemacidura teslimonii , 

17. tincto digito aspergens septies contra 
fdnm. 

18. Pooetque de eodem san?iiine in comi- 
tMis altaris , qno I est c^tram Domino in ta- 
bernaculo testimonii : retiquum antem san- 
gninem fdndet Juxta iMsiro altaris holocau- 
stomm, quod est in ostio tahemicnli tesff- 
monii. 

f 9. Omneraque e|ns adipem toflet , et ado- 
ld>:t super allure : 

20. sic faciens et de hoc tUuIo qno modo 
fedt et prius : et mgante pro eis sacerdote , 
propitius erit eis Dominus. 

21. Ip^um autem vilulum efTeret extra 
castra , atque comburei sicut et priorem vi- 
tulum , quia est pro peccalo multitudinis. 

2 \ Si peocaverit prineeps , ei feoerit unnm 
c pturihoR per ignoraotiam , qnod Donnni 
lege prohibetur , 

25. et postea intellexerit pcocatnm suom ; 
ofTeret hostiam Domino, hlrcum de capris 
immaculatum. 

24. I^onetqne mannm suam super caput 
ejns : cumque imniolaverit eum Io loco ubi 
solet mactari bolocaustum coram Domino, 
quia pro peccato est, 

25. tiu)C€t saoerdos digitura ia sanguine 
hostiae pro peccato . langens oornua altaris 
kolocauAti^ et reliquom fundeos ad tiasim 

tfUS. 

26. Adipem vera adolebit supra , sicut in 
▼ictimis padncorum fieri solet : rogabitqne 
pro eo ^acerdos, et pro peccato ejns, etdi- 
^itleturei. 



27. OoodsipcecatWTt aaima peri 
tiam , de poeulo terre, at fociat qindqnnB 
de his qo« Doohu lege pmhiiinalur, atque 
detinqoat. 

28. et cog — f cfit peocaloai auam, 
capram imnriilHim 

29. Pooetque mannm super caput 
quae pro peccato est, et immolabit earn io loco 
tiolocausti. 

30. ToUetque saccrdoa de saagaine m di- 
gito too : et langens oornua altaris holo- 
causti, reliquum fuiidel ad Imishii ejus. 

51 . Omnem autem adipem auferens , sieci* 
anierri solet de ?ictimis parilirorum, adole- 
bit super altare in odorem suavitatis Dondno : 
rogabiUpe pro eo, et dimittetur ei. 

32. Sin autem de peoorQ>us obtulerit ti- 
ctimam pro peccato, ovem sctbcet immacoJa- 
tam; 

35. ponet mannm super caput ejns , el im- 
molabit cam in loco ubi solent caxii bolocaa- 
stomm tiostia;. 

54. Sumetque sacerdos de sanguine ejus 
digito suo , et tangcns cornua altaris bolo- 
causti , refiqunm fundet ad iMsim ejus. 

5.'>. Omnem qooque adipem auferens , si- 
cut auferri solet adeps arieiis qui rmmolatiir 
pro paciiicis ; cremabit super aUare in iooen> 
sum Domini : rogabitqne pro eo, et pro peo- 
c^ ejus , et dinuUetur eu 

CAPUT V. 

De hostih pro p<>ocatis ex sih-nllo reriMtis , Im- 
nifMilttia . errore , jaramento. sacroraai rimsu 
atque iguoraulia. 

1. Si peocarerit anian, et andierit voeem 
jurantis , testisque fuerit qood aut ipse ricUt , 
aut conscius est : nisi iodicaTerit , porlabit 
iniquilatem suam. 

2. Anima, qua? tetigerit aliquid mmmndiun, 
si?e quoJ oociaam a bestia est, ant per se 
roortuora , aut ^ttodlibet aliod reptile : et 
oblila fuerit innHuditissiiaB, reaest, et<le- 
liquit : * 

5. et fii tetigerit qvidqaan de imamodltia 
homiuis, juxta onmem impttritalera qaa ptA- 
lui solet, obiitaqae oognoveril posftea, cob- 
jacebit deKrto. 

4. AniwB , qme juraTerit , et protaleriC la- 
biis stiis, ut \el male quidfaceret. ^el beue,«| 
i.kipsum jar neoio et aermone firmaierit, 
oblitaque postea intetteierit ddietnn 

5. agat p I'nitentiara pro peccaia , 

6. et onerat de gregibns atrnaa site 
pram , orabitque pro ea sacerdos et pro 
caio ejus : 

7. sin autem Bon potuerit ollerre peeos, 
offerat * dnos turtures , Td duos paHos co- 
lumharum, Domiao, onom pro peccato, et 
aflerum in bolocaustum, 

8. dabitque cos sacerdoti : qui primum of- 
fercns pro peccato , retorquebit caput ejus 
ad pennidas , ita at ooilo hareat, et noo p^ 
nitus abrumpatiir. 

9. Et asperget de sanguine ejns parielein 
altoris; quidquid autem reliquum fuerit, fa> 
det distilbre ad ftodameotum ejus, quia 
pro peccato est. 

* Infr. <2. 8. Luc X Mb 



LIBER LEVmCL 



73 



M. Altenim Tero addleMt in holocmtstinn, 
4 fleri 8ol«t : roeabitciue pro eo saoerdos et 
pre peecato ejns , et diniittetnr a. 

If. Qood si non qnWerit inanas ejus doos 
iflerre tortures , aut duos puttos cohimba- 
ram , olTeret pro peecato suo simila* {partem 
ephi decimain ; non nrittet in eamol um, 
aec tburis aliquid impooet, quia pro peecato 
est; 

fl tradetque cam sacerdoti : qo^ plemnn 
ex ea pogiUuui hauriens, creniabil super al- 
tire, 10 nNHiimentum ejus qui obtalent; 

15. ro^os pro illo et expians, reliqnain 
tero partem ipse tiabebit in munere. 

14. Locutusqne est Doniious ad Moysen, 
^oeos: 

15. Anima, si prxTaricaos ceremooias, 
per erronan , in bis qua; Domino sunt san- 
dificata, peccarerit , ofTerct pro delicto suo 
irietem immaculatum de grcfdbus , qui eini 
potest duobussidis, juxta pondns sanctua- 
rii: 

<6. ipsumque quod intidit damni restitnet, 
ct qmntam partem ponet supra , tra ens sa- 
cerdoti , qm rogabit pro eo (jnerens arietem, 
etdimittelurei. 

17. Anima si peccateHl per i^norantiam , 
feceritquc uoum ex bis qua? Domini le^e pro- 
Ubeotur, et peccati rea intellexerit iuiquita- 
temsoaniy 

18. ofTeret trietera immacnlafum de grc- 
gibot sacerdoti , juita mensuram a*stiniatio- 
oonque peccati : qui orabit pro eo, quia ne- 
Kiens fecerit : et diroittetur ei , 

19. quia per errorem deHoult in Domi- 

QOffl. 

CAPUT yi. 

ONado pro peecato ex certa sclentii cnmmfsso : 
kir« nolocausti. l/pils perp^loi . »Tigiih»riini Ra- 
criftdorwii et ol)[al4oaimiisacf>rd«*lw iiidleHii- 
ctkmb tax, et ill Reiierr tic hmtia pro peecato : 
laitect ^ikiiiUo Us vctfci i^iint. 

i* Locutufi est Domlnus ad Moysen, di- 
eeos: 

2. Anima qiuc peccaverit, et , contempto 
Dotmoo, negaterit proximo suo depositum 
V^ fidei ejus creditom fucrat, v^ vi ali- 
9>det«orimt , : nl calumniam fecerit, 

3. rife rem perditam inveoerit, et infl- 
cUos iosuper pejerayerit , et quodlibet aliud 
ex plurfbus feccrit » in qnibus solent peccare 
homines, 

4. conrlda ddlcti, reddet 

5. onmia qnap per ft-audem TOlnft obfinere, 
ioleera, et^ quintam insnper partem domino 
coi dammun intnlerat. 

0* Pro peecato autem suo ofTeret arietera 
™niacu)atirai de gregc , et dabit eom saccr- 
^i>jaxta avtimationem mensuramque de- 
Ddi: 

7. qirf rogabit pro eo coram Domino, et 
oiniittelar illi pro singulis quas fadendo pec^ 

8. Locntosque est Dominus ad Mofsen, 
whs: 

*. Precipe Aaron et fiWis ejus: flapc est 
ttbolocaasti: Cremabltur in aTtari tota 

*Wwa. 8.7 



nocte usque mane : igaiset eodem altarierit. 

iO. Vestietur tunica sacerdos et femioali- 
bus liaeis: toUetque cioeres, quos voraoa 
ignis exiissk , el poRens ju&ta aliare , 

11. spolialiitur prtoribus Tcstknenlaa, io- 
dutusque aliis, efferet eos extra castra , et in 
loco iBModissioio usque ad faviUam consimii 
faciet. 

i2« ignis autem in altari semper ardebit, 
quem nutriet sacerdos subjkiens ligna maae 
per singulos dies, et, impostto luiloeaiisttft, 
desi^er adulebit adipes pacUicorura. 

15. Ignis est iste |>erpetuus, quiauaqoam 
deiciet to akart. 

U. UffC eU lex saerifioii et libaaicnlorum, 
quae olTereot fiiii Aaron coram Domiao^ei 
coram altari. 

15. Toilet sacerdos pogiUum simile,. qua; 
cooapersa est oleo, et toiim tbus , quod su- 
per similam posiUmi est : adol«fbitque tllud 
m altari, in monimentum odoris suavissimt 
Domino: 

16. reUq«am autem partem similar como- 
det Aaron cum HUm svis, absque fermeotof 
et oome^et m loco sancio atrii taberoaculL 

17. Ideo auleni non fcrmentabUur, qoift 
pars ejus in Domini oflertur iacensian. 
Sancliun sanctorum erit , sicut pro pecca4o 
atqiie deliclo. 

18. Mares tantum slirpis Aaron comedent 
iUud. Legitimum ac sempitertmm erit in ge- 
norationibua ?estria de sacrificiis Domini; 
omnis qui teligerit ilia , sancliPtcabiturr 

19. Loctttusque est Dominus adMoyseo, 
dicens : 

20. UtB€ est oblatio Aaron, et niiornm 
ejtis, quam oCTerre debeot Domino in die 
unctionis sue. Decinuim partem ephi offe- 
reot siniibe in sacrilicio sempiterno, me- 
dium ejus mane , et medium ejus vespere : 

21. qua* in «artagine oleo couspersa frige- 
tur. OfTeret autem earn calidam , in odorem 
sua?ifis^um Domino, 

22. sacerdos <^i jure patri successerit, et 
tola creniabitur in altari. 

23. Oume euim sacriiicium sacerdotum 
igne coosumetur, see quisquam coiuedet ex 

eo. 

24. Lr-cotiu est autem Dominus ad Moj- 
sen, dicens: 

25. Loquere Aaron et filiis ejus : Ista est 
lex hostie pro peecato : In loco ubi offer tiur 
holocaustuni , immolabilur coram Domino^ 
Sanctum sanctorum eat. 

26. Sacerdos qui offert , comedet earn ia 
looasaocto, in atrio tabernaculi. 

27. Quidquid tetigeril carnes ejus , sancti- 
ficabitur. Si de sanguine illius testis Tuerit 
aspersa , lavabitur in loco sancto. - 

28. Vas autem Tirtile, in quo cocta est, 
confringetur ; quod si vas a^neum fuerit, de- 
Ijricabilur, et lavabitur aqua. 

29. Onnis.nuisculus dc genere sacerdotal! 
tescetur de carnibus ejus, quia Sanetuin 
sanctorum est. 

.lO. Hostia euim quas caeditur pro peecato,.* 
cnjiis sanguis inferlur in tabernaciilum te- 
stimonii ad expiamium in saiiciuario, non 
comedetiu*, sod comburetur igui. 

• Sup. 4.5. Helif. IS. II. 



T« 



LIBER LETmq. 



CAPUT vn. 



KMot obUttonis hostie pro delicto, et hostfae ac 
fictioic pactfiorum : adeps eC sao^is in imi- 
vcnmn oooiedi proliibeiilur. 

f. Hce qnoque lex bostis pro delicto, 
Saocta saDctomm est : 

2. iddrco ubi inunolabitar holocanstmn , 
macUiritnr et Ticlima pro delicto : sanguis 
ejus per gymni altaris fundetur. 

3. OfTerent ex ea caudam et adipem qui 
operit fitalia': 

4. duos renuncnlos, et piofni^inem qatt 
joxta ilia est , reticulumque jecoris cum re- 
nonculis. 

5. Et adolebit ea sacerdos super altare : io- 
oensnm est Doromi pro delicto. 

6. Oinnis masculus de sacenlotali genere, 
in loco sancto Tescetur bis carnibus, quia 
Sanctum sanctorum est. 

7. Sicut pro peccato ofTertur bostia , ita et 
pro delicto : otriusquebostis lex una erit: ad 
sacerdotem , qui earn obtulerit , pertinebit. 

8. Sacerdos qui ofTert bolocausti Yictimam, 
habebit peUem ejus. 

9. Etoranesacrifidurosimils, quod cooui- 
tor in dibano , et quidquid in craticula , ?ei in 
sartagine praeparalur, ejus erit sacerdoUs a 
quo OfTertur : 

10. sive olco oonsperta , site arida fnerint, 
conctis filiis Aaron mensura aeqna per singu- 
los di?idetor. 

H. Ua?c est lex bostis pacificoruro qua? 
ofTertur Domino. 

12. Si pro gratiarum actione oblatio fuerit, 
OfTerent panes absque Termeoto conspersos 
oleo, et lagana azyma nncta oleo, coctamque 
similam, et coHyridas olei admistione con- 
tpersas: 

15. panes qooqne Termentatos , cum bostia 
gratiarum, qus immolatur pro paciflcis : 

14. ex quibus unus pro primiliis ofTerctur 
Domino, et erit sacerdotis qui Tundet bostis 
tanguinem ; 

15. cnjus carnes eadem coroedentur die, 
nee remanebit ex eis quidquam usque mane. 

16. Si TOto , Tel sponte quispiam obtulerit 
bostiam , eadem similiter odetur die : sed ct 
liquid in crastinum remanscrit, tesd lid- 
tom est : 

1 7. auidquid antem tertlus inTenerit dies « 
ignis absnmet. 

18. Si quis de camibus ?ictimaB pociflco- 
rum die tcrtio comederit, irrita fiet oblatio, 
nee proderit ofTerenti : quin potius quc>- 
cumque anima tali se edulio oontaminaTerit, 
pneTaricationis rea erit. 

19. Caro, qusaliuoidtetigerit immondnm, 
non oomedetur, scd comburetur Igni : qui 
fuerit mundus, tescetur ex ea. 

20. Anima polluta que edcrit de camibat 
bostis padficorum, qua* oblata est Domino, 
peribit de populis suis. 

21 .Et qua; tctigcrit immunditiam bomi- 
niSy ?el jumentl, si?e omuis rd qns poDoere 
potest, et comederit de hujusoemodi cand- 
Dos, interibit de populis tuis. 

22. Locutnsqne est Dominns ad Moyseo, 
diccns : « 



25. Loqnere filiis Israd : Adipem orii, et 
Imtis , et capre , non comeddis. 

24. Adip^ cadaYeris morticini» d qus 
animalis quod a bestia captum est , habcbilis 
in Yarios usus. 

25. Si quis adipem, qui ofTerri debd in in- 
opusum Domini , comederit , peribit de po- 
pnlosuo. 

28. Sanguinemquoque omnia animalis not 
sumetis in ctbo» tarn de a?ibus quam de pe 
coribus. 

27. Omnia anima, quae ederitsanguinem» 
peribit de populis suis. 

28. Loctttusque est Dominns ad Moyseo. 
dicens : 

29. Loqnere filiis Israel , dicens : Qui of- 
fert Tictimam pacificorum Domino, ofTeral 
simul et sacrifiaum , id est , libamcnta ejus. 

30. Tenebit maoJbus adipem bottia", et 
pcdusculum : cumque ambo oblata Domioo 
consccraTcrit , tradet saccrdoti , 

51. qui adolcbit adipem super altare, jpe- 
dusculum autem erit Aaron et filiomm ejus. 
• 52. Annus quoque dexter de padfloonim 
bostiis ccdet in prtmitias sacerdotis. 

55. Qui obtiUfTit sanguinem d adipem » 
filioi^un Aaron , ipse habebit d annum dex- 
trum in portione sua. 

51. Pectusculum enun clcvationis , d ar- 
mum scparalionis, tub a filiis Israd de hb- 
stiiseorumpacificis, et dedi Aaron saccrdoti, 
d filiis ejus , lege perpdua , ab omni poputo 
Israel. 

5 >. Usee est unctio Aaron d filiomm ejus 
in ceremoiiiis Domini, die qua obtubt eoa 
Mo>ses, ut sacerdotio Tungerentur , 

5iS. d qua? praecepit eis dari Dominns a fi. 
His Israel rebgione perpdua in generatiooi- 
bus suis. 

57. Ista est lex bolocausti , d sacrificii pro 
peccato atque ddieto , d pro consecratioue 
d padOcorum tictimis : 

58. quam constituit Dominus Moysi in moole 
Sinai, qnando mandarit filiis Israel ut of- 
fcrrent oblationes suas Domino in dcaerto 
Sinai. 

CAPUT VIII. 

Aaroob In pontifice m, et filiomm ejus in tacerdo- 
tes oonsecratio; ac tabemaculi supellectilisque 
ejus uoctio per lloysen. 

1. Locotnsque est Dominus ad Ifdyaen. 
dicens : 

2. Tofie Aaron com filiis snis. Testes eomm, 
d undionis oleum , ritulum pro peceato , 
dnot arietcs, canistrum cum azymb, 

3. et congregabisomnem ecdum ad ottiuin 
tabernaculi. 

4. Fecit Moyacs ut Dominus imperaYcrat. 
Congrcgataque onmi turt>a ante fores taber- 
naculi, 

5. ait : Ifte est aemio, qoem jaisit Domi- 
nus fieri. 

6. StatbiK|ue obtulit Aaron d filios ejus. 
Cnmqoe laYissd eoa, 

7. YestiYit pontifioon anbocola linea , ac- 
dngens enm oalteo, d indnens eom tunica 
hyMintbina , d desoper bumerale imposuit , 

8. oood astringens dngulo aptavit ratk^- 
nali • In quo erat Doctrina d Veritas. 



leeralaiD in saodificatione, sieat prsceperal 
d Domino*. 

10. Tolit ct onctionis oleum , qno lioiTit 
tabeitiaeuluin cum oniDi sapeUecUIi sua. 

H. Coinqac sancUficans aspersisscC altarc 
Kpteoi Ticibos, uniit illnd, et omnia vasa 
, labromque cum basi sua sanctiflcayit 



Abo 



IJBER LEVma. 73 

f. adariqaoqnetexH caput : et super earn, | partem suam, sicnt prsccperat ei Dominns. 
firontem, pqsuit laroinam auream con- I 50. Assomensque unguentum, et sangui- 

nem qui crat in altaii, aspcrsit super Aaron 
et Tcstiroenta ejus« et super filios iUius ac vo- 
stcs eorum. 

5f. Cumque sanctificasset eos in Testitu 
suo, pneccpit eis, dicens : Coquitc carnci 
ante fores tabcrnacuU , et ibi comedite eas ; 
panes quoque consccrationis edite, qui positi 
sunt in canistro , sicut prxccpit mini Domi- 
nus , dicens : * Aaron et fUii ejus comcdent 
eos : 

o2. quidquid autem reliquum fuerit de 
came et panibus , ignis absumct. 

55. De ostio quoque tabcrnaculi non cxibi- 
tis scptcm dicbus , usque ad diem quo com- 
plcbitur tempus consccrationis Testrae; se> 
ptcm enim dicbus finitur consccratio : 

54. sicut ct impraesentiarum factum est, ut 
ritus sacrificii complcrctur. 

55. Die ac nocte manebitis in tabemaculo 
observantes custodias Domini* ne moriamini: 
sic enim mihi praeceptum est. 

50. Fcceruntoue Aaron et filii ejus cuocta 
qasB locutus est Dominus per manum Moysi. 

CAPUT IX. 

Inducitur Aaron consecratus, ac primitiis sacrifi* 
cionim pro seipso ac populo Deo redditis, Aaron 
populo bei»eaixit; gloria Domini apparuit, 
(suisque iiolocauslum devoravit. 

i . Facto autem octavo die, Tocarit Moyset 
Aaron et filios ejus , ac majores nalu Israel , 
diiitquc ad Aaron : 

2. ^ ToUede armcnto yitulum pro peccato, 
ct arietcm in holocaustum , utrumque imma- 
culatum , et oficr iUos coram Domino. 

5. Et ad filios Israel loqueris : Tollitc hir- 
cum pro pcccato , et Yitulum atque agnum 
anniculoa et sine macula , in bolocaustum., 

A. boTcin et arietem pro pacificis : et im- 
molate 006 coram Domino , in sacriflcio sin- 
gulorum similam conspersam olco ofTcrentet; 
bodie enim Dominus apparebit Tobis. 

5. Tulerunt ergo cuncta quae jusscrat Moy- 
scs ad ostium tabernaculi : ubi cum omnia 
multitudo astarct, 

6. ait Moyses : Iste est sermo, qucm prae- 
cepit Dominus : facite, et apparebit vobis 
gloria ejus. 

7. Et dixit ad Aaron : Accede ad altare, ct 
immola pro peccato tuo : offer holocaustum, 
ct deprecare pro te et pro populo; cumque 
mactayeris bostiam populi, ora pro eO, sicut 
prsccpit Dominus. 

8. dtatimoue Aaron accedcns ad altare, 
immolavit yitulum pro peccato suo; 

9. cujus sa^guincm obtulerunt ei filii sui : 
in quo tingcns digitum , tetigit cornua alia- 
ris, ct fudit residuum ad basmi ejus. 

10. Adipemque ct renuncnlos, ac rcticn- 
Inm jccons , qiue sunt pro peccato . adoleyit 
super altare, sicut preeceperat Dominus Moy- 
si: 

1 f . carnes yero et pdlem ejus extra castra 
combussit igni. 
12. Immolayit et holocaust! yictimam : ob* 

/« Exod. 29. 32. Infr. 24. 9. - « Eioil. 29. 1 



12. * Quod Aindens super caput Aaron , 
QBxit enm , et consecrayit : 

15. filios quoque eius oblatos yestivit tuni- 
eii &icis, et dnxit baltcis, imposuitquc mi- 
tras, at jusserat Dominus. 

U. Obtulit ct yitulum pro peccato ; cum- 
que super caput ejus posmssent Aaron et filii 
ejuimanussuas, 

13. inmiolayit cum : haurieus sanguincm, 
«t ti&cto digito, tetigit cornua altaris per gy- 
nm; quoexpiato d sanctificato, fuoit rcli- 
qnam sangtdnem ad fundamenta ejus. 

16. Adipem yero qui erat super yitalia , ct 
Kticolum jccoris , duosquc rcnunculos cum 
irnoulis suis , adoleyit super altare : 

17. yitidum cum pellc ei carnibus, et fimo, 
cremaos extra castra, sicut preceperat Do- 

QriDOI. 

18. Obtulit et arietem in holocaustum : su- 
^cajos caput cum imposuissent Aaron et 
Bliieiusinanussuas, 

' i!). immolayit eum, et fudit tanguioem ejus 
per drcuitum altaris. 

20. Ipsumque arietem in frusta conddens, 
ctpot ejus, ct artus, et adipem adolcvit igni, 

21. kitis prius intestinis et pedibus; totum- 
qoe simul arietem incendit super altare , co 
qood essct holocaustum suayissimi odoris Do- 
oioo, sicut prasoepcrat ei. 

22. Obtuht et arietem secundum , in con- 
Kcratiooe sacerdotum : posueruntque super 
(spot qos Aaroa et filii ejus manus suas. 

25. Qoem cum ironiolasset Moyses, sumens 
de sanguine ejus, tetigit extremum auriculae 
dextrc Aaron , et polucem manus ejus dex- 
tn>, amiUicr et pedis. 

21. Obtulit ct tilios Aaron; cumque de san- 
rnae arietis imraolati tetigisset extremum 
lorictdir iingulorum dcxtra^, et polliccs ma- 
mu ac pedis dextri , reliquum fudit super al- 
^per drcuttum : 

25. adipem yero, et caudam, onmcmque 
pogpedincm quae operit intestina, reticu- 
"DD jeoorts , et duos renes cum adipibus suis 
it anno dcxtro separayit. 

26. TaUens autem de canistro azymorum , 
<|W)d erat coram Domino, pancm absque for- 
iiicoto, et coUyridam conspersam oleo, laga- 
ijypqoc, posuit super adipes, et armum dex- 

VVID, 

27. tradens simul omnia Aaron et filiis ejus. 
Qw^postquam Icyaycrunt ca coram Domino , 
^Jjrram susccpta de manibus eorum, 
•*«'tt sjuper altare holocausti , eoquod con- 
ifOtioDts essct oblatio, in odorem suayita- 
V. laerifidi Domino. 

^» TuKtqne pectnsculum, elcyans illud 
^Brim Domino* de ariete consecrationis in 



i9 



UBEK LETTTICL. 



luk'niiitijiie d rati sin migiiliwn fjos , (jnciii 
ftidit per altam ci rc u it um . 

15. Ipiaai etiim tmstiarn in frnsta eonci- 
tam , cum caplte ct ■lenilN'ii tiugnlis , olita- 
Icrant; qoae omnia super altare ercmatit 

igoi, 
U. lotfs aqoa prfns Intesttnis et pcdftius. 

15. Et pro peccato popnii olTerenSy mada- 
fii hircnm : expiatoquc altari , 

16. fecit liolocanstum , 

f7. addcns in sacrilicio liiianienta , qm 
pariter ofleruntur, ct adolens ea super altare, 
ibaqne ccreinon ii s holocansti matntiai. 

18. IminalaTit ct IxiTcni atqne arMem, 
hottias paciflcas popnii : oMulerunti|ue et fi- 
Bi sni sangnineni* qiKm fudft super attare m 
nrcuitnni. 

f 9. Adipcm antem bo^ , et caodam arie- 
lb , rennncnloaqiic cnm adipBrns ints , et re- 
ticulnra jecoris 

20. poauerunt super pectora; eoroqae crc- 
mati esscnt adipcs mper altare, 

21. pectora eonun, ct armos dextrof,8e- 
paravn Aaron , Hefans coram Donrfoe, sicut 
pnpceperat Mo\'ses» 

22. Et extcndens manus ad popnlum , be- 
ncdiiit ei. Sicque complctis hosliis pro pec- 
cato, et bolocausUs, et pacUicis, di*sccnait. 

25. Ingrcssi autcin Mouses et Aaron in ta- 
bemaculuni testimooti , ct detoceps cgrcati , 
bcnedixerunt populo. * Appanittque gloria 
Domini orani mullitudini : 

2i. et coce cfn'cuns i;;Bb a Domino, dcTO- 
ra?it bolocaustaiD , et adipes qiti erant super 
altare. Quod cum Tidissent tivtMS , hMda? e- 
rant DooMnuni , mcntcs io tecies snas. 

CAPUT X. 

ffadab et Abio thurificantes lin*e profaso, igne 
csletti consampti plaiurnntiir a p 'piitfi . non a 
•acenlotUNM : vini imu ei sicerc s^eenJotibiu 
iDlertlido , pnecipUar ot miduum obUtiouit 
GoineduiL 

f . Arreptisqoe Madab et Abio filii Aaron 
thnribulis, * posncnnt ignem, ct iaccnsum 
desupcr, olTerentes caraoi Doinioo ignem 
alieoom : quod eis pnrocptwn iion erat. 

2. Egressusquc ignis a Donmio , dcTora?it 
eos , et iBortai sunt coram Doniino. 

5. Diiitqve Moyscs ad Aaron : Hoe est 

a nod locutus est Dominus : Sanctilicabor in 
s qni appropinqnant intlii , et in consp ctu 
aronis popub glorificabor. Quod aiidicna ta- 
odt Aaron. 

4. Tocatis antem Morses Misaele et EKm- 
pban flliis Oziel , patrui Aaron , ait ad eos : 
lie, et lottite Iratres Ycstros de oonspcctu sen- 
ctuarii , et aspartate extra castra. 

5. CoiifestinK]Be pcrgeotes, tulemnt eos 
sicst jaoebant, fcstitos Hneis tonicis. ct eje- 
ocrunt foras, ut sibi taerat bnperatum. 

6. Locutusqoe est Hovses ad Aaron , ct ad 
Ek«sar,H itbamar, liKoscjus: Capita ?e- 
stra Bolite oodare, ct TcstinMala nolito sdn- 
dcre , ne forte moriamini , et super omnem 
•ODtom oriatnr indignatio. FrBtn*s Tcslri , et 
minis domus Israel, plangant iaecarikun 
•iiMKJ DmiMtt soscitaTit : 

* a Maclub. 2 10. — » Nam. 5. 4. ct 26. fil. t 



7. Tos anCem ikhi cffredkniiBi foras talbgr 
nacoli , alioqmi pertbitis : oletun qaippe 
sanctr nnctioolB est sttper fos. Qui fc c e r ual 
omnia ioita pnrceptura Moysi. 

8. Iti\it quoque i)arainnsad Aaron : 

9. Tiflom, ci oanc o«ad inebriare potest , 
non litlietis tn et liKi tea , qiaodo intratis in 
tabemaculum tcstimond, ae inoHanrini : qaia 
prapceptum seiBpitcmuni est in gtiniralianca 
vcstras. 

10. Et Ht babeitis sdenliam discerneodi 
inter sanctum et proCnon , inter pollalaBi 
ct munduro; 

it. docftisqwe Wios Israel ^naia kjgH i uM 
mea qu^ locutus est D oBasins ad oos per m^ 
num Moysi. 

I *2. Locutotque est Mof act ad Aaroo, ct wd 
F.leazar, ct Itbamar, fdios ejus, qui oranI 
rcstdui : Tollite sacrificinm , amtd remaasit 
de oblatione Domini , et eonieditc iUad 
quo formento jukta altare, quia 
sanctonim est. 

15. Comedetis anient in looe sancto : qood* 
datum est tibi ct fitiis tuis de obbOioidbaa 
Domini , sicut pnroeptum est raihi. 

1 4. PcctuscnJum qnoqne quod oblatmi eat, 
et armom qui sepcratus -est , cdctis in toco 
muodis&imo tu ct lilii tui, et lilitC tuip tccaaa; 
tUii enim ac litwris tuis r«posita sunt de bo- 
stiis salutaribos fiKorum Israel ; 

15. CO quod armuro ct pectus, et adipesqni 
crcmaittur in altari , elevavcrunt coram Do-* 
mino , et pertineunt ai te , et ad libos taoa , 
ittie pcrpetua , sicot prvocpit Dominus. 

16. * Inter hspc, Urcum, end oltlatus faftat 
pro peccato , com quererK Mouses, exustvni 
reperit : iratusquc centra Etcaxar et Itbamar 
Hbos Aaron , qui reroanscrant , ait : 

17. Cur non comcdistis liostiam propea* 
cato in loco sancto, q«s Saocta saoctornm 
est, el data tobis nt portciis iuiqnitatcn nnil> 
titudinis, et rogelis pro ce io coaspcota Do- 
mini, 

f K. prapsertbn com de sengninc illins nam 
sit Hlatinn iutra saocta , ct coraedcew debae 
ritiscamin sanctuario, sieut prccepttan eaC 
mibif 

t9. Respondit Aaron : OblaU cat bodk 
rictima pro peccato , ct holocaustam rnraaa 
Donrino : mihi aaftera aociitit quod Tides : qoa- 
modo potui comedere eam , aat placcrc Da- 
mino in cercmoniis , meole tngubri ? 

211. Quod CUM audissst Moyses, rocepit ea* 
tisfaetioBcm. 

CAPUT XI. 

Animabtun muDdorain al» immandtf separstiD 
eonimt^iic usus , at sancti siiil lUil Israel, ticat 
et Doumias. 

f . Locntnsqne est Doaelons ad Moysca ct 
Aaroa , dieeiH : 

2. Dicite filiis Israel : * H«c sant animaria 
qnap corocdiTe dotietis de iDanetis aoiniaota* 
bus lerr«: 

5. omne quod habet difiMm ongaleBt, el 
mroinal in pecoribns, oomedelis, 

4. Quktquid autcn mainat qnideoOp el ha» 

• a tf adiab. 2. H . — * Deut 14. S. 



LIBER LEVrriGI. 



Ill HlfHRB t wot DOB dlflnl CMS » fltevt tSk" 

eC oetera, non comedetis illud , el inter 
FcpvUibilu* 

& ClKBrosnnos<1>^ mmloat, angiilamqtie 
Hi fttfidil, immundii* est. 

6. Lepos qaoqne : nam et ipte rtuniiiat , 
mA ooKolaiii dob dIHdit. 

T.* El lot: qiiieitiD«nfiilaRidf?idat,iioD 



8. bomiD caraibns non Tescemini, nee ca- 
inera coatiiigelii , quia inonaada stmt to- 
bb. 

9. H9C rant que gignnntor in aqnl« « et 
vciei Kdtiim eat. Orone quod iiabct pinnnlas 
c( iqaaroas , tarn In mart quam in floniiniboi 
<t itagnU , eoroedeHs. 

10. Outdqoid antem pimralas et iquamas 
BOB babct , eonnn qua; in aqnis morentur et 
TiTont, aboraiaabile vobit 

fi.efecrandtmiqneerit; earneseomm non 
eoowdetu, et roorticina ?itabitis. 

42. Ctincta c|ii» non babent pinnnlas et 
iqaanns in aqun, pofluta emnt. 

13. Ha% sunt qwe de avibus comedere non 
debetis , et TftaiKla rant Tobis : Aqnflara « et 
grypbera, ei 1ialia*etnm , 

M. ct mflrom ae Tnttarfm jvxta genns 

SQQin, 

15. ct omne conrini generis in simililndi- 
oemsnam: 

i<. ftnitbiQDero> etnoctnam,etlamm, et 
■cdjiilnau jnxta genns snura : 

17. bubonem , ct mcrgulum , et ibin , 
, 18. et cygnom , et onocrotaluro , et porphy- 
nooon. 

If. bcrodtoneiB et cbaradrkm juita genns 
*Bani, npnpam qnoque, et Tespfrtilioncm. 

20. Om.e de Tolucribus quod graditur sn- 
pTqnatoor pedes, aborainabile erit Tobis. 

Sf. Qaidaind antem ambulat qnidcm raper 
<IQStQQr peafs» sed babct longiora retro crura, 
P<T qos salit super torraro , 

22. eoaicdere dcbclis , nt est bruchns in 
S^wte suo, et attacns, atquc opbioroacbus, 
K locQsta , singula jnxta genus suum. « 

2S. Quidquid autem ex ?olucribns qnatoor 
**nbiin bab^ pedes » cxecrabile erit tobis : 

24. et quicniiiqne morticina corum tetige- 
i^ipollactnr* et erit immnndus nsque ad 

8. et ti necesse ftierK .nt portet quippiam 
Mnnn raortnum , kiTabit yestimenta sua , et 
nmrnodos erit nsque ad occasumsolis. 
^, Omne animal quod babct quidem nn- 
f^ified non diyidit eam, nccruminat, 
"BDoodnro crU : et qni tetigerit illnd , con> 
tmnabitar. 

.^Mhiod ambnlat raper manns » ex cnn- 
gun imantibos qus incedunt quadnipcdia , 
^Bnoodnm erit : qui tetigerit mortidna eo- 
'■» , pollnctnr nsqne ad Tcspcrum. 

28. Et qni portaverit hnjuseemodi cada- 
^> bfattit testifficnta sua, et bnmniidus 
Vnosqae ad Tcspcmm : quia omnia bee 
^■Qoooa sunt Tolfis. 

29. Bee quoqne inter poHuta repntabnn- 
w de bb qu9 morentur in terra , mnstela 
« nos et croGodiliis « nngula juxta genus 



MlUdiab. e.18. 



50. mygale, et ci m M d eo u , et atelUo, et 
lacerta , ct talpa : 

3t. oiiMiia bvc iiiiMBdn sunt. Qui tetige- 
rit martldua eomm, imnrandus erit nsqne 
ad tesperun: 

52. ct sapcr quod cecideril quidqnam de 
morticiois eomm, poUuetur, tarn vas ligneum 
ct Testimeataro, quam peUes et cilicta : et in 
qnocumquc fit opus, tingentar aqua , et pol- 
hita enaot nsqac ad ? espcrum , et sic postea 
mundabuntur. 

53. Vas autem fictile , in qnod homm quid- 
qnam intro ceddcrit, peDnetnr,et idcirco 
frangendnm est. 

54. Omnia cibos qncm ooroedetb, si ftisa 
ftierit raper cum aqua , immnndus erit : et 
omne liauens quod bibitur de uuiverso fase, 
imrouBuuro cnt. 

55. Et quidquid de roorticinls bnjuseemodi 
cecKlerit raper illud , immundura erit : sive 
clibaoi, sive cbytropodes, destruentor, ct 
imronndi emnt. 

56. Pontes vero ct cistenue , et omnis aqna- 
rum eougregatio ronnda erit. Qui mortici- 
nnm corum &tlecrit , polluetur. 

57. Si eecidcnt super sementero , non pol- 
luet earn. 

58. Si autem quispiam aqua semcntempcr- 
fuderit , et postea morlicinis tacta fucrit , il- 
lico polluetur. 

59. Si mortuum ftierit animal , quod licet 
Yobis comedere , qui cadaver ejus tetigerit , 
iramundus erit usque ad yesperam : 

40. et qui comeucrit ex eo quippiam , siye 
portaterit, layabit yestimenta sua, etimmun- 
dus erit usque ad tespemm. 

41. Omne quod reptat snper tcrram, abo- 
minabile erit , nee assumctnr in cibum. 

42. Quidquid super pectus quadrupes gra- 
ditur, et mullos babct pedes, siye per bu- 
mum trahitnr, non oomedetit, quia abemi- 
nabile est. 

45. I^olite contaminare aaimaa yestras, 
ncc tangatis quidquam eorum, ne immundi 
sitis. 

44. Ego enim sum Dominus Dent yester : 
* sancti eatote, quia ego sanctus sum. Nepol- 
luatis animas yestras in omni rcptili qiiod 
moyetnr super terram. 

45. Ego enim sum Dominns , qni eduxi yos 
de terra ^gypti, nt essem yobfs in Denm. 
Saocti eritis , quia e^o sanctus sum. 

46. Ista est lex annnaotium ac yolnernm , 
et omnis aninue yivenlis , qu9 raovetur iu 
aqua, et reptat in terra , 

47. nt dincTentias noyeritis mnndi et im- 
raondi , et sciatis quid eomedere et quid re- 
spuere dcbeatis. 

CAPUT xn. 

Puerpera ImmondHia . et mnndatlo cum obla 

tione. 

f . Loontnaqne estDonious ad Bfoyaen, di- 
cens : 

2. Loqoere ffliii Israd , et diaea ad eos : 
'Mnlier, d rasoepto scnftne pepererit ma- 
sculum , iinmunda erit septem dicbus , jux^> 
dies acparatioois menstmar. 

* 1 Petr. I. 16. — * Luc. 2. 22. 



78 



LIBER LEVITia. 



S. < Et die ocUto dremiicidctar infanta- 
lot : 

4. ipM Tero triffinta tribot diebos manebit 
in sangnine porincationis tntp, Omne san- 
ctom non tanget , nee ingredietor in san- 
ctnarium, donecimpleantur diespnriflcatio- 
nissoap. 

5. Sin antem feminain pepcrerit,inimonda 
erit doaboi hcbdomadibni , luxta ritum fluxns 
nicnstmi » et sexaginta sex dicbot manebit in 
)angnine pnrificationit sns. 

6. Camque expleti fiierint dies jmrificatia- 
nit sna*, pro filio, five pro Glia, defcret 
ignum aiiniculnm in bolocanstnro , et pnl- 
lum colomlNe rive turtureni pro peccato, ad 
Mtium tabernaculi testimonii, eC tradct sa- 
ferdoti, 

7. qui ofTrrct iila coram Domino , et orabit 
pro ea » et sic mundabitnr a proflnviosangni- 
nis sui : ista est lex paricntis mascolnm aut 
feminam. 

8. Quod si non inTenerit roanus ejus , nee 
potoent ofTcrre agnam , sumet * duos tur- 
turcfl Tel duos pullos colurabamro , nnnm in 
holocaustom , et alterum pro peccato : ora- 
bitqne pro ea sacerdos , et sic mondabitor. 

CAPUT xni. 

Lex . et cognitin \epnt saccrdolibn* commissa in 
httruine. et vesUraento, qux pra^ipiantur le- 
proso. 

1 . Locntnsqne est Dominns ad Moysen et 
Aaron , diccns : 

2. Uomo, in cujos cute et carne ortns foe- 
tit divcrsus color sire puslula , aut ouasi lu- 
cens qoippiaro, id est, piaga lepra*, aoduoetur 
ad Aaro!i sacerdotera , Tel ad unum quemlibet 
Glioruro ejus. 

3. Qui cum yiderit lepram in cute , et pi- 
losin album mntatos colorcm , ipsaroquc spe- 
ctem leprs humiliorom cutcet carne reliqua ; 
plaga leprae est , et ad arbitrium ejus separa- 
bitur. 

4. Sin aotem luccns candor fuerit in cute, 
noc hnmilior carne reliqua, el pili colons 

Cristini , rccludct eum sacerdos septem die- 
as, 

5. et oonsidcrabil die soptimo : et siquidem 
U?pra ultra non creTorit, nee transient in 
cute priores terminos , rursum rccludct com 
septem diebus aliis. 

6. Et die scptinio cootemplatHtor : si ob- 
scurior fuerit lepra , et non creveril in cute , 
mnndabit com , qiu'a scabies est : larabitqae 
homo Yestiroonta sua , et mundus erit. 

7. Ouod si postc^uam a saccrdote risns est , 
et redditus munditue , iteruro lepra creferit ; 
addncctur ad eum , 

8. et immonditle condemnabitnr. 

9. Plaga lepne si fuent in homine, addn- 
cctur ad sacordotem , 

10. et Yidebit eum. Cumqne color albns in 
cute fUerit , et capillorum mota?ent aspc- 
cttun , ipsa qooqoc caro TiTa apparoerit : 

if. lepra Tetostissima |ndicabitor, atqoe 
inolita cotL Gmtaminabit itaqoe eum 



* Loe.2.SI.Joan.7.t2.— *Sop.5.7. If. Lac 
2.24. 



doa , et noo reelodet « quia perfpicQs imnnai— 
dUi«c8t. 

12. Sin antem eflloroent discorrcns lepra 
in cute , et opcrocrit omnem cotem a capitr 
osque ad pedes , qoidqoid sub aspectom oeo- 
lorom cadit , 

15. considerabit com sacerdos, et teneri 
lepra mnndissima jodicabit : eo quod oomis 
in candorem ?crsa sit , ct idcirco nomo mun- 
dos erit. 

14. Qoando tero caro TlTens in eo appa> 
merit, 

15. tone saccrdotis jodicio pollaetar, eft 
ioter inmiondos repotabitor ; caro eoiin 
Tira si lepra aspergitor, immooda est. 

16. Qood si rursom tersa foerit in alt)0- 
rem, et totom bominem opemerit, 

17. considerabit com sacerdos, et mon- 
dom esse decernet. 

18. Caro aotem et cotis in qoa ulcos natora 
est et sanatom , 

19. et in loco niceris cicatrix alba appa 
merit, sive snbrufa , adducetor homo ad sa 
cerdotem : 

20. qui cum riderit locom leprs homilio- 
rem carve rcliqoa , et pilos versos in cando- 
rem , ooataminatHt enm : plaga enim lepne 
orta est in ulcere. 

2I.Qnod si pilns coloris est pristini, et 
cicatrix subobscura , et ricina carne non est 
humilior , recludet eora septem diebus. 

22. Et siquidem crcTcrit , adjudtcabit earn 
lepra?. 

25. Sin antem stcterit in loco suo, nioerit 
est cicatrix , et homo mundus erit. 

24. Caro autem et cotis qoam ignis exosse- 
rit , et sanata albam siTenifam babocrit dca- 
triccm, 

25. considerabit eam sacerdos , et ecce Tcrsa 
est in altMrcm , et locus ejus reliqua cote est 
humilior : contaminabit eum , quia plaga le- 
prae in cicatrice orta est. 

26. Qood si pilorum color non foerit im- 
mutatus, nee humilior plaga carne reliqua , 
ot ipsa lepra? species fuerit subobscora , rcclo- 
di'C eom septem diebus , 

27. et die septuno oontemplabitor : si cre- 
Tcrit in cote lepra , contaminabit cum. 

28. Sin autein in loco suo candor stetcrit 
non satis clarus, plaga oombostionis est , et 
idcirco mondabitor, quia cicatrix est com- 
bustura*. 

29. Vir , sire molier , in cnjos capite Td 
barba germinaTcrit lepra , videbit cos sacer- 
dos; 

50. et siqoidt'm hnmilior foerit locos came 
reliqoa, et capillos IUitos , solitoque sobtilior : 
contaminabit eot , qola lepra capitis ac barbs 
est. 

51. Sin antem viderit locom macols a?qoa- 
lem Ticioa? cami , et capillom nigmm : re- 
cludet eum septem diebus, 

52. et die septimo intoebitor. Si non cre- 
Tcrit maeola , et capillos soi coloris est , et lo- 
cos plags carai reliqoae SHpialis : 

55. radetor homo absqoe loco roacole , et 
inclodetor septem diebos aKis. 

54. Si die septimo risa fuerit stetissc plagm 
in locosoo , nee hnhaflior came reliqoa , mon- 
dabit eom,lotisqae Testibos nds mondoscril. 



UBER LEVITICI. 



n 



35. Sin autoD poet emandationem mnus 
ereverit macula io catc , 

36. noo quaeret amplius atnim capillar in 
Saram oolorcm sit immatatus , quia apcrte 
unoHiodas est. 

37. PoiTOsi stcterit macula , ct capilli nigri 
faeriot, novcrit hominem sanatum esse« et 
coofideoter cum pronuntict mundum. 

58. \'ir , sive mulier , in cujus cute candor 
smracrit, 

39. intuebitur eos sacerdos; si deprehcn- 
deritsabotiscurum alborem lucere in cute, 
sdat Don esse lepram, sed maculara coloris 
eaodidi , et hominem mundum. 

40. Vir, de cujus capite capilli flunnt , cal- 
TQs ct mundiis est . 

4l.et si a ironte cedderint pill, rccahas- 
teret oiundus est. 

41 Sin autcm in calfitio sive in rccahatione 
albas vd rufus color fucrit exortus , 

43. et hoc sacerdos Tiderit, condcmnabit 
ma baud dubis leprae , qus orta est iu cal- 
Titb. 

44. Qolcnmqne ergo maculatus fuerit le- 
pn, ct separatus est ad arbitrium sacerdo- 

45. habebit ? estimenta dissuta , caput nu- 
<^» OS Teste contectom , contaminatum ac 
nrdidnm se damabit. 

46. Omni tempore , quo leprosus est et im- 
oondus, solus habitabit extra castra. 

47.yestis lanea sife linea , quaelepram ba- 
boerit 

48. in stamine atqne subtegroine , ant certc 
peOis , Td quidquid ex pelle confcctum est , 

49. si alba ?el rufa macula fuerit infocta , 
•cpra reputabilur , ostendcturque saccrdoti ; 

50. qui considcratam recludet septem die- 

Out • 

31. etdieseptimo rursns aspiciens si de> 
prehenderit crcTisse , lepra perse vera ns est ; 
PoUutam jadicabit yestimentum , et omne in 
9W) fuerit inventa:* 

^ eliddrco comburetur flaromis. 

55. Quod si earn Tiderit non cre?issc , 

54. pradpiet , et laTabunt id in quo lepra 
8* # redadetque Ulud septem diebus aJiis. 

53. Et com Tiderit fadem quidcm pristinam 
*» RTersam , nee tamen crevisse Icpram , 
^yndttmjudicabil, et ignc comburet , eo 
W iflfusa sit in superflcic Testimcnti yel 
P'=jwtuin,|q)ra. 

56. Sin autem obscurior fucrit locus leprae, 
W|nini Testis est lota , abrumpet cum , et 
*»olidodiTidet. 

57. Qood si ultra apparuerit in his locis , 
21** pnos immaculata erant, lepra folatills 

S^} ***rt tene comburi. 

58. Si oessaTeritilavabilaqua ea, quae pura 
S' •^^odo, ct munda erunt. 

59. Irta est lex leprae Testimenti lanei et li- 
**»Jtwiinis atque subtegminis, omnisqne 
J5f*«*»fi« pdKceaB, quomodo mnndari dc- 

-'^tTdoontamiiian. 



CAPUT XIV. 



Leprae expiands sacrifida pro bomine. domo, 
ac vestimento, lepra Jam curaU t ratio lepra 
doroorum inTestij^anus , curandc , purifican- 
dx. 

f . Locutusque est Dominns ad Hoysen « di« 
cens : 

2. ilic est ritus leprosi , quando mundan- 
dus est : * Adducetur ad sacerdotem : 

3. qui egrcssus decastris, cum inTcnerit 
lepram esse mundatam , 

4. " pra-cipiet ei qui puriflcatur , ut offerat 
duos passeres tItos pro se , quibus ?esd lid- 
turn est , et lignum cedrinum, yermiculum- 
que et hyssopum. 

5. Et unum ex passeribos immolari jubebit 
in vase flctili super aquas yiTentes : 

6. alium autem TiTum cum ligno cedrino , 
et coccoet hjssopo, tlnget in sanguine passe- 
ris immolati » 

7. quo asperget Ilium, qui mundandus est , 
septies, ut ••u'e purgetur : et dimittet passe- 
rem TiTura*« ut in a^rum a?oIet. 

8. Cumque laverit homo ?estimcnta sua , 
radet omncs pibs corporis, et laTabitur 
aqua : puridcatusque ingrcdictur castra , ita 
duntaxat ut maneat extra tabernaculum suum 
septem diebus ; 

9. et die seplinio radet capillos capitis , bar- 
bamque et supercilia, ac totius corporis pi- 
los. Etiotis riu'sum vestibus et corpore, 

10. die octavo assumet duos agnos imma- 
culatos , et OTcm anniculam absque macula , 
et tres decimas similie in sacrincium , quae 
conspersa sit oleo, et seorsum olci sexta- 
rium. 

f i . Cumcrue sacerdos puriflcaus hominem , 
statucrit eura , et ha^c omnia coram Domino 
in ostio tabernaculi testimonii , 

12. toilet agnum, et ofTcrct eum pro de- 
licto , oleique sextarium ; et oblatis ante Do- 
minum omnibus , 

15. immolabit agnum , ubisolet immolari 
hostia pro peccato, et bolocaustum, id est, in 
loco sancto. Sicut enira pro peccato, ita et 
pro delicto ad sacerdotem pcrtiaet hostia : 
Sancta sanctorum est. 

14. Assumensque sacerdos de sanguine 
hostis, qua: immolata est pro delicto , ponet 
super extremum auricula; dextrce ejus qui 
mundatur, et super poUices mauus dextrset 
pedis : 

15. et de olei sextario mittet in manum 
suam sinistra m , 

16. tingetque digitum dextrum in co, et 
asperget coram Domiuo septies. 

17. Quod autem reliquum est olei in b?Ta 
manu, fundet super extremum auriculae dex- 
trae ejus qui mundatur, et super pollices ma- 
nus ac pedis dextri , et super sanguiuem qui 
effusus est pro delicto, 

18. ct super caput ejus. 

19. Rogabitque pro eo coram Domino, et 
faciet sacrindum pro peccato; tunc immo- 
labit holocaustum, 

20. et ponet illud in altari cum Ubamenlis 
sois, ct homo rite mundabitur. 

• Ualt. 8. 4. — * Marc. 1. 44. Lnc 5. 14. 



LDIER LEVITICL 



21. Qood ti ptnper^, et ooo polcst ma- 
niit ejus ioTenire qn? diett tant , pro delicto 
unmci asnofli ad oMalioneni , ul rogel pro 
ea aaeerJot, dacuDamqae paviai amils 
oonipenc oleo in sacriMum, <t old sexta- 
rifiin« 

f2, * dnoaqne turtnret five dooi puUot oo- 
lorolMe, quonnn onus sil pro peccalo, cC al- 
ter in liolnraiititnm : 

25. offercCooe ea die octaTo poriftcatio- 
■is SOS saocrdoti , ad oftium talxroaciili le- 
ttinioaii coram Domino : 

24. qui snsctpiens agnnm pro dettdo eC 
•eitariun: olei , fcrabit simul : 

25. iomiolaloqne agno, de sanguine eins 
ponet super extremum auricula* de&trae iiUus 
qui muodatur, rt super polficcs manns ejus 
ac pedis dcxtri : 

2(>. old Ycro partem mittct in manomsuam 
sinistram, 

27. in quo tinf^ens dfintnm dcxtne manus 
aspcrget sepUes coram Domioo : 

28. tanffctquc extremum drxtne auriculs 
onus qui mundatur, ct polUoes manns ac pe- 
dis dcxtri, in loco sanguinis qui efltisus est 
pro delicto: 

29. rcGquam antem partem old, qnae est 
in sinistra roann, mittet super caput purifi- 
cati , ut placet pro eo Domlnum : 

50. et turturcm sire pollnm oohnnbs offe- 

rct. 

51 . unnm pro delicto, et altemm in holo- 
canstnm com libaroentis suis. 

52. Hoc est sacrificium leprosi, qui habere 
non potest omnia in emundatioocro sui. 

55. Locutnaque eat Dominns ad Moysen et 
Aaron , dicens : 

54. Cum iiigressi fneritis terram Chanaan, 
qunm ego dabo vobis in possessionem , si fue- 
nt plaga Irpne in vdibus, 

55. ibit cujus cat domus, nuntians sacer- 
doti, et dicet : Qnasi plaga leprae Tidctur 
mihi esse in doroo mea. 

56. At ille prcdpiet nt efferant nnirersa 
de domo, priusqaam ingrcdiatnr earn, et ti- 
deat utmm leprosa sit, ne immuiida 6ant 
omnia ipue in dumo sont. Intrabitqoc postca 
ut considerct lepram domus : 

57. et cum Tiderit in parietlbos ilSns qnasi 
falKcvilas pallore sire mborr deformes « et 
hnroEiores supcrficie reliqna , 

58. egredkiui* ostium donras, et stitim 
daudct illam septem diebns. 

59. ReTersnsque die septiroo, oonsidcnM 
eam : si iuYencnt crrTisse lepram, 

40. jnbebit end lapidcs in (jnibaf lepra 
est, etprojidoosestradTilatemulacamnn- 
mundum : 

4f. domom anCcm fpsam radi intrinseens 
per ctrcuitnm, ei spargi paiTeiTn raanne 
extra nrlicro in locum imrnnndnm, 

42. lapidesqnc alios rrpoai pro Mi qni 
ablati f ucrint , et Into alio Imiri donom. 

45. Sin autem poa tana m eroti sent lapidcs, 
eC polvii erasos, etm terra Mta, 

44. ingmsns noerdos Tideril rcwrsam le- 
pram, ei parictes r c s pcrto s raacolis, lepva 
est peraeveianSf et inunucda doams : 

« fop. 5. 7. it. et iX S. Luc. 3. 24. 



45. qnam statim destment, et lapides €|oa 
ac Rg'ia, atquc unrversum pulTcrem pro|i-> 
dent extra oppadum in locum immundum. 

46. Qui intravcrit domum quando daoaa 
est, immundos crit nsqnc ad vesperum : 

47. ct qui dormierit in ea, et comcderit 
qnippiam , la?abit Tcstimenta sua. 

48. Quod si introiens saccrdos riderft le- 
pram ooo crcTisse in doroo, postquam denna 
lita ftierit, purificabit<eara reddita sanitate : 

49. ct in puriKcatioDcra ejus suroct diioa 
passcres, fignumque codrinum, et termica- 
nun aique ^ssopum : 

50. et immolato uoo passere in Taae OctiB 
super aouas vi^ras, 

51. tohet lignum oedrinnm, etb^csopnxn, 
ct eoccum , et passcrem TiTum , et tinget om- 
nia i.i sanguine passeris immolati , atque In 
aquis ?iTeiitibus , ct aspcrget domum septips, 

52. porilicabitqoe cam tam ia sangnme 
passens qnam l.i aquis TiTenttbus, et in paa- 
-scre yIto, lignoque ocdrino et bjssopo a^ne 
▼ermiculo. 

5-^. Cumque diroiserit passcrem STolare in 
agrum fibere, orabit pro domo , et jure mon- 
dabitor. 

51. Ista est lex omnis leprae et pcrcuasnnp, 

55. leprae Tcstium et domomm , 

56. dcatrids et emmpentinm papolamD , 
locentis maculae, et in Tarias spedes, oolnri- 
bus iroroutatb , 

57. ut possit sein qoo tempore ■nuMhiiii 
quid , Td immnndnm sit. 

CAPUT XV, 

Sfemininni riri , oonciibantiam , men^tnio^c ura- 
Ue. b eC hcmorrfaoiSBZ expiatio ac parificatiQ. 

1 . Locutusque est Dominns ad lioysen et 
Aaron, diccus: 

2. Loqurmini filiis Israel , et dicite eis: Yir, 
qni patitur Ihixnm semrais , imnrandnserit. 

5. Et tunc judicabiturbuic Titio snbjacere, 
cum per singula momenta adbaeserit cami 
ejus , atqne ooocrercrit fcedns bnmor. 

4. Onme stratum , in qoo d oimSeilt , im- 
mnndnm crit , ct nbicnniqoc scderit. 

5. Si quis boraiiiaro tetigerit Icctoro ejns^ 
larabit Tcstimenta sua : et ipse lotus aqua » 
inmmndus erit ns^ ad TespTora. 

6. Si aederit utn ille sederat , et ipse lara- 
bit festimenta sua : et lotus aqna , iflnrandos 
erit oaqne ad Tcspemra. 

7. Qui tetigerit camera ejns, larabit ▼»- 
stimenta sua : et ipse lotos aqna, i mmuB i Iu a 
crit nsooe ad Tcspeiura. 

8. SI safiran hnfuaeemodi homy Jeoerit 
super eum qui mnndns est , larabil fcstOBeota 
sua : et kUBs aqna, immnndns cril usqae ad 
Tcspemm. 

9. Sagioa* sapcrqaosedcrity 



10. et qmdqoid sob eo flberR qni fluxmi 
aeminis patitur, poUutaBierita«|uead ?o- 
sperum. Qui portarcrit horum aliqnid , laTa^ 
bit Ycstimenta sua : et ipse lotus aqua , lai«. 
mnndns erit usque ad Topemm. 

11. Omnis, quem tetigerit qui talte est, noil 
lotis ante manibus. layabit Teatimenla saa : 



LIBER LEVmCL 



ft lotoi aqua, immuiidiu erit osqne ad ye- 
ipenim. 

12. Vat fictile quod tetigerit , coufringe- 
tor : Tas autem ligncum lavabitur aqua. 

<3. Si sanatus fuerit qui hujusccmodi su- 
lUaet Dauioaem, nuinerabit septem dies post 
enmoaationein sui, et lotis ycstibus et toto 
corpore in aquis TiTcnUbus, erit muodus. 

U. Die autcm octaTO sunset duos turtures, 
lot doof jpuUos columba?, et?emet in oon- 
ipectmn Domini ad ostium tabernaculi tcsti- 
oodH, dabitquc eos saccrdoti : 

<o. qui faciet unum pro peccato , et alte- 
nm in bolocaustura : rogabitque pro eo co- 
ram Domino, ut emundetur a fluxu seminis 
m. 

16. A ir de quoegreditur semen coitus, la- 
niAi aqua omoe corpus suum : et inunun- 
dos erit usque ad yesperum. 

17. Yestem et pellem, quam babuerit, la- 
Tibit aqoa, ct immunda erit usque ad vespe- 



I 



CAPUT XVI. 



18. Mnlicr, cnm qua coierit, lavabitur 
ii|oa,et immunda erit usque ad yespcnun. 

19. Nulier, quse redeuntc mense palitur 
flaioin sanguiuis, septem diebus separabi- 

tv. 

^. Omnis qui tctigerit earn, iramundus 
tril usque ad yesperum ; 

21. et in quo dormicrit yel scderit diebus 
Kparationis suae , polliictur. 

,22. Qui tetigerit lectum ejus, layabit ye- 
i^Dta sua : et ipse lotus aqua, immuodua 
€ril QMiie ad yesperum. 

23. Omne yas, super quo ilia sederit, quia- 
J^attigerit, layabit yestimcnta sua : et ipse 
Ntaf aooa , pollutns erit usque ad yesperum. 

.24. Si coicrit cum ea yir tempore saogui- 
jni neostrualis, immundus erit septem dic- 
^i et omne stratum, in quo dormierit, 
PoBoetnr. 

2S. Maiier, qn» patitur multis diebus fiu- 
nm lamgoinis non in tempore menstruali, 
^ quae post menstruum sanguinem fluere 
poo eotat, qnandiu subjacct nnic passioni, 
lounaoda erit quasi sit in tempore menstruo. 

^* Omne stratum in quo dormierit , et 
vu in ouo sederit , pollutum erit. 

^* Qoieumque tetigerit ea, layabit yesti- 
B^ iua : et ipse lotus aqua , hmnnndus 
»rt tttjuc ad jrespcmm. 

^- Si steterit saoffuis, et fluere ceaiayerit, 
'^^^jerabit septem dies purificationis sn» ; 

®' ctdie octayo offset pro se saccrdoti 
°Qos tortures, aut duos puHos columbarum, 
*• ortium tabernaculi testimonii : 

^* qui unum faciet pro peccato, et alte- 
^^ in bolocaustnm, rogabitque pro ea co- 
'^ Domino, et pro fluxu famnunditiap ejus. 
. 5(. Docebitis ergo fiUos Israel ut cayeant 
''wnnndiliam. et non moriautur in sordibus 
^> com poUucrint tabernaculum meum 
•M «t inter cos. 

52. Ista est lex ejus, qui patitur floxmn 
*^MM, ct qui polluitur coitu, 
I i^ ^°^ menstruis temporibns separa- 
'V, yd que jQgf quj^ sanguine, et bominia 
<ini oorniiorit cum csl 



Quandoetquomodosaoerdosingredi debeat 8.»i> 
ctuarium. iosumque expiare una cum taberna- 
culoptaltan, emi&sariiim caprum abigere, el 
featum expiationum celebrare. 

1 . liOGutusque est Dominus ad Moyaen post 
mortem duorum filiorum Aaron , quando * 
otfercntes ignem alienum interfecli sunt : 

2. et prteccpit ei, dicens : Loquere ad Aa- 
ron firatrem tuum , ' ite omni tempore ingre- 
diatur sanctuarium, quod est intra yelum 
coram propitiatorio quo tegitur area , ut non 
moriatur (quia in nunc apparetn) super ora- 
culum); 

3. nisi bsc ante fecerit : Vituluro pro pec- 
cato ofTeret, etarietem in holocaustum. 

4. Tunica linea ycstietur, feminalibus li- 
neis yercuda celabit : accingetur zona linea , 
ddarim lineam imponet capiti : baee enim 
yestimenta sunt sancta : qnibus cunctis, cum 
lotus fuerit , induetur. 

5. Suscipietl^ue ab uniyersa multitudine 
filiorum Israel duos bircos pro peccato, et 
unum arietera in bolocaustnm. 

6. Ciunque obtulerit yitulum , et orayerit 
pro se ct pro domo sua , 

7. duos bircos stare faciet coram Domino 
in ostio tabernaculi testimonii : 

8. mittensque super utrumquc sortem, 
unam Domino, et alteram capro cmissario : 

9. cujus exicrlt sors Domino, oiTeret ilium 
pro peccato : 

10. cujus autem in caprum emissariiun, 
statueteum yiyum coram Domino » ut fUiidat 
precc's super eo, etcmittat cum in solitudinem. 

1 f . His rite cclebratis , ofTeret yitidura , vi 
rogans pro se ^ pro domo sua « immolabit 
eum : 

12. assumptoque tburibulo, quod de pru- 
nis altaris impleyerit,ethauriens manncom- 
positum thymiaraa in inocnsum, ultra yclum 
intrabit in sancta : 

15. ut, positis super ignem aromatibus, 
nebula oorum et yapor operiat oraculiun , 
quod est supra testimonium, et non moriatur. 

14. Toilet quoque dc sanguine yituli, et 
asperget digito septies contra propitiatorium 
adorientcm. 

15. Cumque mactayerit blrcum pro pec- 
cato populi, inferet sanguinem ejus intra yc- 
lum, sicut pra?ceptnm est de sanguine yituli » 
ut aspcrgat cregioneoraculi, 

16. et expiet sanctuarium ab Immunditiir 
filiorum Israel , et a pr»yaricationibus eo- 
rum, cunctisque peccatis. Juxta bunc ritum 
faciet tabcmaculo testimonii, quod fixum tsi 
inter eos In medio sordium baoitationis eo- 
ram. 

17. ' rtullus bominoin sit in tabernaculo, 
quando pontifex sanctuarium ingreditur, 
ut roget pro se et pro domo sua , ct pro nni- 
Tcrso ccBto Israel , donee egrediatur. 

18. Cum autem exierit ad altare quod co- 
ram Domino e8t,orct pro se,et sumptum 
sanguinem yituli atque hard fdndat super 
oornua ejus per g^rum: 

• sop. 10. 1. X — * Exod.30. lOi Hebr. 9. T, -# 
* Luc. 1.10. |> 



82 



UBER LEvrrrci. 



19. agper g c m qne digito icptiet , expict ct 
MDCtifkDcl iUud ab immnnditiig fiUorum Is- 
neL 

20. PoslqiuiD dDimdaverit 8andiian<«n, 
H tabcrnaculiim, «t aMai«» tame dlcnit t^r- 
earn TiYentcni : 

21. el poMla wftnqat mna rappr vopat 
ejot, «MiQtertar omnft IniqitilileB MioriHi 
IsraH, d aahcm tfcficte a t^ iic peecati ««- 
mm : qan i mpr c cmt eapiti ejot, enriUct il- 
huB per hc—iniw pmtuni, ia detrrtaia. 

22. Con^ue portevml bireut onmot M- 
^oiUtfs foniro in teiTMutolilariain,4A 4iiiiU- 
MufDcrit in dcwriOv 

25. rcvcrtetur Aaroo in tabcmacaloM tci- 
tfaaonii, H 4cpositit veitibfu, quilNU prius 
fndatoicrateftin intraret sanctaariuni, reK- 



21. terabit carMfB suani fa toeonneto, 
iadiietarqae TetUbuswris. Et poffqnain egret- 
•at olilulorit holoc .uttiini nMim, acpMiit, rth 
gabit tarn proseqtiam nropopglo: 

25. et a^pem , <|«i oblataaett pro pecea(it» 
adoleMt taper altare. 

26. nic vcro , qoA dinilaprit eaprain enrft- 
nriam, terabit rf t t U n ca ta tua et oarpitt a^pia, 
et tic infT dii*tur in cattra. 

27. \ itirinni aatrfB c( faircam , <|irf pro pec- 
cato foerant immolati , et qoonun saniniit if- 
tetut est in tanctoarioiii at exfvtetio oomple- 
retur, atportabant forat eastra , ^ et oombu- 
rent igtH taio pellet qoam eamei eonini ac 
finmni : 

28. et qnicmnqoc eombosscril ea, terabit 
reiliinenta tua et eamem aqua , etsiciugrc- 
dietiir in cattra. 

29 . Eritqaerobit hoc Icf tt iii mi B tcmpiter- 
mnn: ■ Mense tpptimo, docima dtf mentit, 
aflligctis tnimAff restras, onllamque onas fa- 
cietit • tire iiidigcna, sire ad\caa qm pcrc- 
grinatttr inter Toi. 

36. In hac die expiatio eril Tcstri , atqne 
mamtelin ab omiibus pcccatit restrit : coram 
Doraino mti ndabimini . 

51. Sahbatmn enim rrqnictlonis ert, ct af- 
ffigctit aniinat rettras rrligione pcrpetna. 

52. Expiabft autem sacfrdot, qui undos 
fnerft, et ciijut vnanut initials tunt u( tacrr- 
ddio fung^iur pro patre suo : iudueturquc 
stda ItDca d rrstibns sandis , 

55. d cxpiabit saodnarium d tabomaco- 
faun testinionii atqne altare , saocrdotet qito- 
que d unirersum popolnm. 

54. Eritque robn hoc Icfritlninm sempiter- 
nam , ot ordis pro filib Itrad , et pro cun- 
dispcccatiteommtcmdina no. Fcdt Igitur 
ifeot pneccpcrat Domiirat MojtI. 

CAPUT XVU. 

iobentnr Helraeitoli Dto sacrifiove, non dttn^. 
ni. nee iMquaranifti ad iistiam tal«riiaruli t 
atque a unguiuit et morticinieMi alistiiieiiduai. 

4. Ct locntot est Donitnnt ad Mofien, dl- 



2. Loqnere Aaron d fHib ejos, d candfi 
nKit Itrad, dic(>ns ad eos: Ittc est tcnno 
"Hem anodarii Doannot, diceoi : 

« Stb. a. tl. — ' fafr. & 27. 2t. 



V fIonM> qnfiflid de domo Itrad, si 
deru *)orcm aut orem, sire ca|M*am« hi 
rdexrm cattra, 

4. e non obtuVrl t ad ottimn tatiemaciili 
oUati- 'flem Domi lo, tanindnis rposerit : qnaai 
si ^uiniinem fudcrit , sic peribit dc medio 
popuKsui. 

>5. Idro saoerddi offerre ddient fiffi Isrart 
hostias snas , qiias Occident In agro, nt san- 
dfficcnlnr Doral :o ante ottimn tabernaculf 
trdimonii, d fanmoleot eas hostias paci(fac» 
Domino. 

<>. Fonddqne saoerdot tangninem super 
aNare Domini ad ostinm tabemacol! testimo- 
ny , d adolebit adipem in odorem snaritatia 
Domino; 

7. d neqnaqnam idtra Imroolabunt hostiat 
soas dvmonibns , cum quilNis rornioali soni. 
Legitimum scmphcrnom crit illis d pottcHt 
eorum. 

8. Et ad ipsot dioet : ITomo de domo Isra^ 
d de adrenis qui peregrinaatnrapud rot, qtd 
obtnlerit hdocaustum sire ric:imam« 

9. et aJ ostium tatiernaculi testhnonli non 
addnierit eam , at oCTeratur Domino , interi- 
bit de populo suo. 

10. Homo quUI)d dedomo brad, el de 
adrenis qui pcregrinantur inter eos, si oone^ 
derit saii^unem, ot>fh*mabo faciera raeam 
contra animam iUios, et disperdam eam da 
ponulo suo , 

I f . mite ardma carnis in sanguine est: et 
ego dcdi nium robis , ut super allare in eo 
einietis proanloiabus vestris , d sangute pro 
animar placnio sit. 

12. Iddrco di&i fillte Israd : Oronis anfaaa 
ex robis non comedd sanguinem » necex ad- 
renis oiii peregrinanlur apuil ros. 

15. Iiomo quicumquc de rUiis Israd , d de 
adrenis qui pcregrinantur apiid ros, si re- 
natiime atque aucupio ceperit feram ret 
arem, quibus \esd ildtum est , fkmdat san- 
guinem ejus , d opeHat ilium terra. 

14. * Anima enim omnis carnis in sangtdoc 
est : onde diii flliis Israel : Sanguinem oni- 
versa? carnis non comedeUs , quia anima car- 
nis in sanguine est : d qulcuoique oomederii 
ilium , interibit. 

15. Anima oue comedeHt morlidnum , rel 
captum a beslia , tam de indigents . quamde 
adrenis , terabit resttmenia sua et semdip- 
tum aqua , et contaminatus eril usque ad ?•<- 
sperum : et hoc ordlne mundm fid. 

16. Quod si noa tarerit rcstiinenta sna et 
corpus « portabit iniquiutem suam. 

CAPtrrxniL 

Ckudos eonjnpcn ftndff . ad gmtimn d aiStt;tn«0- 
opers fu^ieuda la raria canuli lurpiiuilioe. 



f . Localat est Dominot ad Moyten , dicens: 
2. Loquere filiis Israd, d dices ad aoa 3 Ego 
Do mia a s Deos restar : 

5. justa consodadinem itmt iEfypli* im 
qua habitaslis , aon tedette : d jatta morem 
ragioois Chanaan , ad qnaro ego hitrodaetiH 
rus sum ros, nou agetls, aee in legilinit e^ 
ram ambutebilit. 

<Gefu9.4.Sapr.7.aBb 



LIBER LEvma. 



85 



4. Fadetb jndieia mea, H pivcepta raea 
jcmbiUs, el aiubulabili* in eu. Ego Domi- 
Mi Dens fester. 

5. ' Costoilite teges merfl atqne judicia , 
9B boeos homo, Tivel in eis. Ego Doniinus. 

6. Onmis homo ad proxinuun saq^uinis sui 
MO accedet » tU ref elet turpitudiocm ejus. 
EgoDofDiotu. 

7. Tarpitudioero pttHs tui et tnrpitadiDern 
Mtrii liia> ooD dtBcooperies : maler tua est ; 
MQ rerdabis torpitadinem ejoi. 

HTprpitudioem uioris patris tnl nondia- 
ooperies : turpitudo enini patris tui est. 

9. Tirpitudtnem sororis iuas ex patre , site 
a natre , quae domi yet foris genita est , dod 
itfdabii. 

10. Torpitudioem Olise filii tui ? el oeptis 
a On oon revelabis : quia turpitudo tua est. 

It. Turpiludioem (uia? uioris p tris tui , 
foao peperit patri tuo , et eat soror tua , nou 
nrciabis. 

11 Turpitudinern sororis patris ttii dod 
CNooperies : oiiia caro est patris tut. 

a, TorpitudineiD sororis matris toac dod 
mdabk , eo quod caro sit iDatris tua?. 

i^.Turpitudioenipatmltui non rerelabis, 
BK accedes ad uxorem ejus , qux lilH aflhii- 
(atecoojuo^ilor. 

|5. Turpiiudf nem doros tase non reretabis* 
<Ioa uxor dlii td est , dcc discooperics igno> 
auuaoejos. 

16. Torpitodinem oxoris fhatris tnl oon 
melabii: quia tuqutudo frartris tui est. 

17. Torpitudinem uxoris tnae et ttWmam 
^revelabis. Firiam (fifi e^m, et flliam ffliae 
w 000 suoies, ut reteles igDODiiaiam ejus : 
<Nacaroiliiu8 sunt, et talis coitus iocestus 

en, 

'S Sororem nxoris tna?!a peHicatnin iHios 
va aoripies , oec retelat>ls turpitudinern ejus 
weUb Titeate. 

i9. Ad iDoIierem qua? patitnr DDenstnia, 
ooo accedes , oec reTclabis f(Pditatein ejus. 

^. Cam uxore proximi tui non coibis, 
^ Msniob commistioae macnlaberis. 
^j** De semine loo Don dalHs ut coDse- 
c^idolo Motoch , ate poUues nomeu Dei 
^' Em Dominus. 

^ Cam masculo oon comndscearis coita 
«^Deo. quia abondoatio est. 
^^Com onrni peoore non coibis, nee ma- 
^'Wwii cum CO. • Mulier non succiimbet 
fBOjoAOf nee misrebitur d : quia sceius est. 

«*• Kec pollnaiiiini to omnilras his, qnibus 
oootandoatx sunt nnifersie gentes , quas ego 
^9^ ante conspectum vestrum, 

5. etqnibns potluta est terra : cojos ego 
*«« Tisitjibo , ut e? omat babitatores snos. 

S.Ciitto.ite tegftima mea atque Judfeia , 
^ooohdjtis et omnHms aboniinalioDibus 
■J^tom iodigena qoam oolonus qui pere- 
™Bteapud f OS. ' 

^. Omncs eniin execratloma Istas fcce- 
"■»aceol« lerne, qui fueniot ante ?oa, M 
Po^tcara. ^ 

JJ. wete ergo ue et tea similiter ermiMt, 
212?^ '^weritls, sicat eromuit geutem, 
^Wlaotefos. 



29. Omnis aoinia p quae fecertt de abonii* 
ontionibus bis quippiam, peribit de uMdto 
popuU sui. 

30. Cusloilile niandata niea. Nolite facere 
que fecerunt hi qui fuerunt ante tos , et ne 
puiluamini In eis. Ego Doniinus Deus Tester. 

CAPUT XIX. 

Varia praec«*pta mnralia et crremnnfalia ante re* 
cemita rursas Inculcantur, additis de novo 
aids, 

1. Loeotos est DomiMBS ad Moysen, diceoas 

2. Loquere ad onrnem ctPtiMa ttaonim 
Israel, el dices ad cos : * Stmcti esMe, qoia 
ego sanctus sun, Doinimis Deoa fester. 

3. Unusquisane patrcm siiuni , et matrem 
suam iimeat. SabMa mea costodite. Eg» 
Domioos Deus fester. 

4. Nolile omiTerli ad idob, nee deos coi>- 
flatiks facialis fobia. Ego Doaainus Dens Te- 
ster. 

5. Si immoIaTeritts hostiani pacifieoram Do^ 
niino , ut ait placabiiis, 

6. eo die 4ao foerit iromolata , cowaedetis 
earn, et die altero: (fuidquMl autem real- 
duum fuerit in dieaatertiani, igne combs- 
reds. 

7. Si quia post biduiim eoroederit ex et , 
proranus erit , et impieialis reus : 

8. portabilqne iniquitatem snaro* qnla 
sanctum Domini polhiit , et peribit aniaaa ilia 
de pop«k> SDO. 

9. * Cum messneria segetes terras toap , noa 
toodet>is usque ad solum superftciero ieme : 
nae rennnentes spieaa coUigea. 

10. Neque in Tinea taa racemoa et grana 
deci,!entia congregal>ls, sed panperitius et 
peregrinis carpenda dimities. Ego Dominus 
Deus Tester. 

i f . Non facletis furinm. Non mentiemini , 
oec decipiet iisusquisque proximum suum. 

12. ' Non perjurabis in nomine meo, neo 
pollues nomen Dei tui. Egp Dominus. 

15. * Nob fades calumniam proximo tno, 
neo Ti opprimes eum. * Non morabitur opus 
mercenarii tui apud te usque roane. 

14. Non maledioea anrdo , nee coram carao 
pones offendiculom : aed timcbis Dominum 
Deum tmrni , quia ego sum Dominus. 

15. Non fades quod ioiqnum est • Dec in- 
juste jndicalNs. ' Non consideres personam 
pauperis, nee honores Tultum potentis. Justa 
judica proximo tuo. 

• to. Non eris crirainator, nee susorro in 
populo. Non stabis contra sanguiuem proximi 
tui. Ego Dominus. 

17. ' Non oieris firatrem tuum in oorde 
tuo, sed * puMice afgue eum, ne balxMis fit- 
per illo peccatum. 

18. Non qusras nUionem , nee raemor erti 
injuria? civium tuorum. • Diliges amicom 
timra sicui leipsnm. Ego Domious. 

« Sop. M. 44, t Petr. t. te. — > Intr. 21 22. — 

• Kxod. 20. 7. — < Kccli. 10. fi — ' DtTil. 24. II. 
Tok. 4. 15. -• D«ul. 1. 17. et lO. IP. Pr. 24. 25. EC- 
di. 42. t. Jac. 2. 2.— » I J«»an. 2. H. el 5. «.— 

• KcdI. 19. 13. Ilatth. t». 15. Luc. 17. 5. - 

• Hatlh. 5. 43. etSi. 59. VM. 6.27. Eoiu* «S.0« 



84 



UBER LEVmCL 



19. Leges mets cnstodite. Jmnentiini tuum 
■on fiicies coire cam alterios generis ani- 
niantibus. Agnun taum non teres diTerso 
seminc. Veste« quae ex doobus texta est, 
Don indueris. 

20. Homo si donnierit cum muliere cc^tn 
seminis, qus sit ancilla etiam nubilis, et 
tamen prelio non rcdempta , nee libertate 
donata : vapulabunt ainbo , ^ non morien- 
tur, quia non fuit libera : 

21 . pro delicto autem suo offeret Domino 
ad ostium tabernaculi testimonii arietem: 

^. orabitque pro eo sacerdos , et pro peo- 
calo ejus coram Domino, et repropitiabitnr 
ei » dimitteturque peccatum. 

25. Qoando ingressi fueritis temm, et 
plantaveritis in ea ligna pomifera , auferetis 
pnpputia eorum: poma» qus germinant, 
immnnda erunt toIhs, nee cdetis ex eis. 

24. Quarto autem anno omnis fmctns eo- 
nun sanctiHcabitur laudabflis Domino. 

25. Quinto autem anno coroedetis froctns , 
congregantes poma quae proferunt. Ego Do- 
minns D^ Tester. 

26. Non comedetis cum sangmne. r>ion an- 
gorabbnini , nee obserrabltis somnia. 

27. Neqne in rotnndnm attondebitu oo- 
mam , nee radetis barbam. 

28. Et super mortoo non inddetis camem 
Testram, neqne figuras aliquas aut stigmata 
focietis Tobis. Ego Dominns. 

29. Ne prostituas filiam tnam » ne contft- 
minetnr terra , et impleatur piaculo. 

30. Sabbata meacustodite, et sanctoarinm 
meom metnite. Ego Dominns. 

51 . Non dedinetis ad magos , nee ab ario- 
Hs aliquid sdscitemini, ut polluamini per eos. 
Ego Dominns Deos fester. 

32. Coram cano capite consurge , et bo- 
DOra personam senis: et time Dominum 
Denm tuum. Ego sum Dominns. 

55.^ i^habitaTcrit advena in terra Testra, 
et moratus fuerit inter tos , non exprobre- 

tisei: 

34. sed sit inter tos quasi indigena : et di- 
ligetis eum quasi vosmetipsos : fnislis euim 
et TOS adf en« in terra ^ypti. Ego Domi- 
nns Deus Tester. 

55. NoUte facere iniqnnm aliquid In judi- 
cio , in regula , in poodere , in mensura. 

56. Slalera justa , et asqua sint pondera , 
Justus modius , aiquusque sextarius. Ego Do- 
minus Deus Tester, qui eduxi tos de terra 
J?lg}pti. 

57. Custodite omnia prapcepta mea , et um- 
TOM judicia, et facite ea. Ego Dominns. 

CAPUT XX. 

Morte plectendi sant qui de semine sno Mdodi 
ofrerunt . qnl maROs aut aridos consulunt . qui 
par«nlibtit maledicont, qui Tarios exeroeot coi- 
tus iUidtot. 

1. LocntnsqneestDominos ad Mojsen ,di- 

cens* 

2. Hapc loqaeris filns Israel : Homo de filiis 
Israd , et deadTcnis qui babitant in Israel , * 
li qois dedcrit de semine suo idolo llolocb , 

• Sxod. SS.2I. — * 80^. IS. 21. 



roorte moriatur: popohis terns lapidabll 
eom. 

5. Et ego ponam fadem meam contra il- 
ium : sncddamque eum de medio popoli sui , 
eo quod dederit de semine suo M olodi , et 
cootaminaTerit sanduarium meum , ac pol- 
luerit nomen sandnm meum. 

4. Quod si negli^ens populns ttfra?, et 
quasi parripendens miperium meum , dimi- 
serit bominera oui dedit de semine suo Mo- 
locb, nee Toluent eumocdderc : 

5. ponam fiidem meam super hominem il- 
ium , et super cognationem ejus, sucddam- 
que et ipsum, et omnes qui cons<*ns(Tunt ei 
•t fomicarentur comMolocb, de me^ po- 
pulisui. 

6. Anima , quae dedinaTerit ad magos et 
aridos , et fornicata fuerit cmn eis , ponam 
fiidem meam contra eam , et interfiaam fl 
lam de medio populi sui. 

7. * Sanctificamini et estote sancti, qui* 
ego tnm Dominus Dens Tester. 

8. Custodite pnecepta mea, et fcdte es. 
Ego Dominns qui sanctifico tos. 

9. * Qui maledixerit patri suo, aat matrix 
morte moriatur: patri matrique maledixit, 
sanguis ejus sit super eum. 

10. • Si rocBchatus quis ftierit cmn more 
alterius, el adulterium perpetraTerit cam 
conjuge proiimi sui, morte rooriantnr et 

DKTcbus et adultera. 

1 1 . Qui dormierlt com noTcrca sua , d re- 

TdaTcrit ignominiam palris sui , morte mo- 
riantur anobo : sanguis eorum sit super eos. 

12. Si quisdonmcrit cum nuni sua , nter.- 
que moriatur, quia scdus operati sunt : saii> 
gub eorum sit super cos. 

15. Qui donnierit cum masculo couu femt- 
neo , nterque operatus est nefiis , morte mo- 
riantur: sit sanguis eorum *«?«■?>••. 

M. Qui supra uiorem filiam , duxerll ma- 
trem ejus, scdus operatus est : tItw arde- 
bit cum &$, nee permanebit tantnm neias in 

medio Testri. 

15. Qui cum jumenlo d pecore colent , 
morte moriatur : pecus qnoque ocddite. 

16. * Mulier, quae succubuerll cuilibd jo- 
mento, simul interfiddur cum oo ; sanguis 
eorum sit super eos. 

17. Qui acceperit sororem suam, nuam 
patris sui , Td filiam matris sua , et ▼W«rit 
turpitudincm ejus , illaque conspexerit lira- 
tris ignominiam : ndari m r^ ofierali sunt r 
occidentur in conspedu populi siri , eo quod 
turpitudinem suam mutuo rcTdaTcnnt, el 
portabunt inlquitatem suam. 

18. Qui coierit eum muliere in lluxu nsen- 
struo, et reTdaTcrit turpitudincm ejus, ip- 
saque speroerit fontem sanguinis Kui , inter- 
fiaenturambode medio populi sui. 

19. Tnrpitudinem maleriera? d amltae Xxsm 
non discooperies : qui hoc fecerit, ignominiam 
camis sus nndaTit , portabunt ambo miqui- 
tatero suam. , 

20. Qui coierit cum uxore patrui, vei 
aTuncuU sui , d rcTdaTerit Ignominiam cok- 

« I. Prt.«.l«.— •Exod.2i.n.Pr.».20.1lallh. 
45. 4. Marc 7. 10. — ■ Deut. 22. 22. Joan. S. S. 
— 'Sapr. !$•*• 



LIBER LEVITICr. 



85 



utionif mue, portabant ambo peccatniD 
Rmm: ahtque liberis morientur. 

il.Qtri duierit aiorein fratrix stii» rem 
hdt ilKdt m , lorpitadioem fratris sui reve- 
tiTit : ahsqiie lilieris emnt. 

3. Gustodite leges meas, atqoe jadtda , et 
&cHe ea : ne et vos eromat terra qtiam iotra- 
biri ertii et habitatori. 

25. Noltte ambulareio legitimis nationam , 
qim ego expuUims sum ante to6. Omnia 
aimbsc fecenint, et abominalus sum eas. 

S4. Vobi» autem loquor : Possidete terram 
^oram, qiiam «labo yobis in bereditatem , 
tnraiD flnentero lacte et melle. Ego Domi- 
DOS Deos fester, qui separayi tos a ceteris 
{Mpolit. 

25. Separate ergo et tos jnmentam roan- 
(ium ab immundo, et ayem mundam ab im- 
oaDda : De poUuatis animas Testras in pe- 
core, et a?ibus , et cunctis qua? moventur in 
terra, et qwe f ol«is ostendi esse polluta. 

S6. * Eritis railii sancti , quia sanctus sum 
eso Dominus , et separaTi vos a ceteris popu- 
lb, otessetis roei. 

27. * Vir, si?e multer, in quibus pytboni- 
^, Tel diTinatronis fuerit spiritus , morte 
Bonantur; lapid«bus obruent eos : sanguis 
wm lit mper illos. 

CAPUT xxr. 

Qoflm foneribus toteresse possint sacerdotes . et 
^ttiet dnoere mores; qnive inepli sint ad sa- 
cerdothini a et de fiMa tacerdotis lornicante. 

(• Dixit quoque Dominus ad Moysen : Lo- 
<I°«re ad sacerdotes (llios Aaron , et dices ad 
ctt : Ne rontambietur sacerdos in mortibns 
civianisQorum, 

^B^ taotum in consangnineis , ac pro- 
pwpii, id est, super patre, et roatre, et fi- 
■> » et fiUa , fratre quoque , 

'• ti sorore Tirmne . au 
▼iro: 



sorore Tirgine, qus non estnupta 



*<• nd nee in principe populi sui contamina- 

War. 

S. * Nun radent caput , nee barbam , neque 
ui earaihns suis fadent incisuras. 

6* Sancti eruot Deo suo , et non poUnent 
°(>iDai ejus : inccnsom enim Domini , et pa- 
°tt Dd sui ofTerunt , et ideo'sancti emnt. 

7* * Seorturo et Tile prostibulum non du- 
^ oxorem , nee earn quae repudiata est a 
oarito : quia consecrati sunt Deo suo, 

^' et panes iiropositioois ofTerunt. Sint 
'Hto nncti , quia et ego sanctus sum : Domi- 
<^»qoiiancnacoeos. 

•• Sacfrdotb (ilia s^deprebensa fuerit in 
^^?PrOf ei fiolaf erit nomen patris sui, flaro- 
■nienirctur. 

iO. Pontirex , id est, sacerdos maximus in- 
^^tres snos, super cujus caput fusum est 
J|*ctioiiis deum , et cujus manus in sacerdo- 
^fJMBiecratae sunt, Testitusque est Sanctis 
^^^vos , caput suum non discooperiet, tc- 
I'nieBU oon sdndet : 

i>« el ad oronem mortunm non ingredte- 

iLf!!: ••««•-• Deut. IS. tl. I Reft. 2«. 7. — 
m* t9.27. El. 41. M. — * Supr. 19. ». 



tur omnino; super patrc quoque suo et mt« 
tro non contaminalmur. 

12. Nee cgredietur de Sanctis , ne pollnat 
sanctuarium Domini , quia oleum sanctas 
unctionis Dei sui super eum est. Ego Domi- 
nus. 

13. * Yirginem ducct uxorem : 

i 4. Tiduam autem et rcpudiatam , ct sordi- 
dam, atque meretriccm non accipiet. sed 
pucllam oe populo suo : 

15. ne commisccat siirpem generis sui tuI- 
go gentis suae : quia ego Dominus qui san- 
cti flco cum. 

16. Locutusquc est Dominus ad Moyaen, 
diccns : 

17. Loqncre ad Aaron : Tlomo de semine 
tuo per familias qui habucrit maculam, non 
ofleret panes Deo suo , 

18. ncc accedct ad ministerium ejus : si 
capcus fuerit , si claudus , si parTO tcI grandi 
Tcl torto naso , 

19. si fracto pede . si raanu , 

20. si gibbns, si lippus , si albugincm ba- 
bens in oculo , si jugem scabiem , si impeti- 
ginem in corpore , Tel berniosus. 

21 . Omnis qui habucrit maculam dc semine 
Aaron saccrdotis, non acccdet offerre bostias 
Domino , ncc panes Deo suo : 

22. Tescctur tamen panibut qui offeruntur 
in sanctuario, 

25. ila duntaxat, ut intra Telum non Insrre- 
dfatur , nee acccdat ad altare , quia maculam* 
habet, et contaminarc non dcliet sanctua- 
rium meum. E^o Dominus qui sanctifico eos. 

24. Locutus est ergo Moyscs ad Aaron , et 
ad filios ejus, ct ad etr^nem Israel, cuncta quae 
fkierant sibi imperata. 

CAPUT XXU. 

Ab MQ sanctificatonim sen victlmarum alknigens 
et immundi abstinere debent; describimtur 
maculs sen vitia quibus TictlnuB carere de- 
beant , et qu9 debant offerri. 

f. Locutus quoque est Dominus ad Moy- 
sen , diccns : 

2. Loquci'e ad Aaron et ad filios ejus , nt 
caTcant ab bis quae consccrata sunt filiorum 
Israel, et non contamincnt nomcn sanctiQca- 
torum inihi,quae ipsi offerunt. Ego Domi- 
nus. 

5. Die ad cos, ct ad postcros eorum : Om- 
nis bomo, qui acccsscrlt de slirpe Tcstra ad 
ea quae consccrata sunt , ct quae obtulcrunt 
filii Israel Domino , in quo est immunditia, 
pcribit coram Domino. Ego sum Dominus. 

4. Homo de scmlnc Aaron , nui fuerit le- 
prosns, aut paticns flnxum scminis, iion to- 
scetur de his qua; sanctificata sunt mihi, donee 
sanetur. Qui tctigerlt Inmiundum su^ noor- 
tuo , et ex quo cgrcditur semen quasi coitus , 

5. et qui tangit reptile, et quodlibet im- 
mnndum , cujus tactus est sordidus , 

6. immnndus crit usque ad Tcsperuro , et 
non Tescctur bis quae sanctifieata sunt : sed 
cum laTcrit camem suam aqua, 

* Fjtcch. 44. 22. 



UBEIl LETITiCI. 



7. ct aeenlNiiTit mI . tame anmdaHw vetee- 
tar de sancliftcaUs , tfiU oImm ilUtit eat. 

S. ' Moriidaum et cipCam a bcKtia noo 
cooiedeiit, aec poluraUu* in eh. Efo moi 
Dorainof. 

9. Custoiiant praxsepta mca , at Don anb^ 
jaeeaDt noccalo, €t aMriaalnr io fanUii<tno, 
com poilucrna iUod. Efo DomiiMit qui saD- 
dinoDoot. 

10 Omnis alieniffena ooo eaaedet de sao- 
otUiealb, inqiiiliaiicsacerdoUfeinicrQcoarius 
BOB ftaeenUtr ex eis. 

11. Qucm autcra tacerJos emeriC,et qui 
femacoJos dcomt ejoa focrii, bi eomedenk 
ex ds, 

12. Si Olia saccrdods oailiM ex popolo 
Mipla Tucril : de his qtue saocUlioata swat , et 
de primitiis non Tcscetnrs 

IS sia aoteiD vidiia* tcl rrpndiaUi. et abs- 
que lil»cris rerersa fticrit ad dnmum patris 
sui : sicut puella coasiie?enit, alclur eiliis pa- 
iris sui. Omois alienigcua comeclendi ex eis 
oon habei potcstatcm. 

14. Qiiieomederildesaneiiiicatispcrigiio- 
nntiarn, addet (laifUam partero eaai ooquaJ 
eomedity ct dabil saeprdoCi in sanetoariiifii. 

15. Nee oontamiiiabniit saoolifieita ilio- 
roni Israel , qiue oflieniDt Domino : 

16. nc tortc sostiaeaBt ini<|ui(atnn ddidi 
foi , cum sanctificala comcdcnnt. Ego Doml- 
DOS qui sanctifioo coa. 

17. Loculasqae eat DamisBt ad Mej'sen , 

dJOCBS • 

18. Loijaere ad Aaron et fllioi ejus ei ad 
•HMMS lUios Israel , dieesque ad oos : Umno 
de donio Israel . et de adfenis qui habitant 
apod Tos» qui obtulerit oblalionem snam , 
tel Tota solvens , tcI sponte ofTerens , qui J- 
qoid iUud obtulerit in t.olocaustum Domioi , 

10. ut oTTcratar per fot , masculus inima- 
culatus crit ex bo}>tis, ct ovibus, ot ex capris : 

20. si maenlam babacrit, non oflcrctis, ne- 
qoe erit acceptahile. 

21 . ' llonio qui obtnlcHt Tictimani pacifi- 
oonini Domi.io , vel vola solTcns, tcI sponte 
olTcrcns , tain de liobus quam dc ovibus , im- 
macotatnm olTeret . ut acaeptal>ile sit ; omnia 
macula non crit in co. 

22. Si ciecuni fuerlt, si fracloni* si cicatri- 
€eni habens, si papiilas, aut scabiem, ant im- 
petif^nrra : non oHiTetit ea Domino, ncc 
adolebitis ex eis super altarc Doninl. 

25. BoTcm et overo , aurc et cauda ampu- 
tatis , Tolantarie oflcrrc potes , fotum autem 
ex eis solvi non potest. 

24. Omnc animal , quod tcI eontritis , t el 
tusis , Tel scctis ablalisque testieulis est , non 
ofTercUs < omino, et in terra vcatra boo om- 
nino ne facialis. 

25. De roami aKenigeiua boo ofl^THs pa- 
aet Deo t esiro, ei quidquid alind dare voiue- 
rM : quia comipta et maculata sunt amoia : 
Bon susdpietis ea. 

26. Loeotusqoe est Domlnns ad MoyteD , 
diocns : 

27. Boa, otIs, eteapra, earn geoHa fticrint, 
Kptem dieboa crnat sob ubere malris mm : 

* Exod. 22. SI. Snpr. 17. 15. Dent. 14. 21. Ezec. I 
AA. SI. — < DcmL lie 21. GecU. ». 14 



ine attlcBi oaCara^ etdeiooepi, oliBi'ii 
Domino. 

28. Sife ilia baa, aire oris, non iBinaola 
bBBtor nna die eon IketiliBs sida. 

29. Si immolafeHtis hasliam |wa gmtia 
ram aelioBa Ooobbo, b1 poasii esse ptaca 
bills, 

50. eodero die coroedcUs eaai , aaa iiaaii 
BBldt quidquaai In BMae altoriaf diet K^ 
DoBd^ms 

51 Coaladlte BModata mea^etlKila CB 
Ego DoBiinus. 

52. Ne polloatis nnmea aiean sanctana^ a 
saactifioer in roc^io filioram Israel. 1t^ Do 
raimis qui s BCtifieo tos» 

55. el e«bixi de trrra ^o^pti, at esafaa t« 
Ids ia Daooi. Ega Dobubbs. ' 

CAPUT XXIII. 

Sol«nnnltiites Sibhatl. Pasclue, Primltiarvtni 
IMiiluniatUniai. Mesalt. Tuhanaai, CxpiatiOi 
Bia. ae TaJteriMcuiomia. et qniiNts rilibua per- 
agi dHfCrfiit 

1. Locatnsqoe est Dominos ad Moyaeo, 
dicens: 

2. Loquere ftKIs IsraH , et dices ad eoa : 
na*c sum feric Domini, qnas Tticabitb aan- 
cias. 

5. Sex diebus fadetis opus : dies sepUmos, 
quia sabliati reqn es est , T<<alNtur s ^nciiia ^ 
oinne opus non facirtis In co ; sal>bitum Do« 
mini est in cuuctis babi'atioBitais vesths. 

4. Use sunt ergo leric Domini saaete, 
qoaa oelcbrare det«tis temporilNis suis. 

5. * Mt'iiso primo , quartad«>cima die mea 
sb ad Teaperum , Phase Domini est . 

6. ct qiiiiiladeciaKi die raensis tinjiis , ao- 
lemoitas azymoram Dofldnl est. Seplem die- 
bus az> nia oomedetis. j 

7. Dies pHinns erit ▼abis o el e be rri um s, aaxi^ 
etnsque : omne opns scrrile non fadelis ia eo J 

8. sed ofTcrctis sacrificium in igac Damind 
seplem dielms; dies aatem spptimB*^ erit eclo. 
bnor et sanctior : nullumquc scrYiie opoa f^ 
delis ia eo. 

9. Locotusqne est Dominns-ad Moyaen. 
dieeas: 

10. Loqnere fiUis IsraH , ct diars ad eoa : 
Cum iagressi fberitls t eira m, quam ego dahe 
volrfs , et messncritis s-^g otem , ferrCis ribiiI^ 
puios spicaram*, prindtiia messis festne, ad 
sacrrdotcm : 

H . qui cIcTabit fasdcalmn coram DomiitB« 
ut acoeptabiip sH pro «abis, altero die aakba*- 
tl,ctsanclificabitillam. 

12. Atque in eodemdieaaoroanipalBaQoi>> 
srcratur, csdetur affons Hnmacalataa aimi-^ 
cuius in holocanslara Dmnini. 

15. Et Kbamenta ofTercnkir cum eo, dma 
dedma? sinillae oonspersap (Aeo ia Inoenauij 
Domini , od(iremqne suavissimam : Ittia qooi 
que Tini , cpiarla pars bin. 

14. Panom.etpolentam, c(paltesBaBB». 
niedetis ex scgete , usque ad dkm qaa ofTero. 
tis ex ea Deo fottriK PraaFptnm est sonipilca^ 
nnm in generationlbus, cuactisqae h a hHa c i aJ 
lis Tfstris. 

13. * Numerabitis ergo ab altero die aab^ 

« Exod. 12. It. Num. 26. 16.— > Dent. 16.^. 



UBEl. LETmCL 



M« li i|iio oMvHiHt mnipidnn primitis- 
lOD , fqHeni belxioinadas picnas , 

II. m^iic ad allcrmD 4km npMtmU beb- 
teBid»trptira»,Mcil, cfiiiii^iiBfriiita Act : 
d de affBrefb sacriAciiiin ■OToni Domin* 

17. ei omnihiia MritanriiB vettrfo, paoet 
mnifianmi dooa 4b dmbna (teciinit ■m iii ii 
noHate, quM coqaelii is prijaiUas Do- 
■ai, 

fS. affcrctisqiipcani pRnOiaa §epkm agaaa 
immicalatot anniculot, ct f itiilum de armpo- 
iBBBini, et ariHcf Aioa, eC croni in holo- 
CKBtam cum liltamenUs siiis« bi odorcm mmk 

nnBRNI UOmiMI. 

19. Fadetis et hircmn pro peccalo, daoa* 
ftt afiMM annleoloa boatias padneorum. 

20. Cmiqae Hetaterit e<w saccrttaa cam 
pnibat piimiliarfm coram Domino* codeM 
■ BRBafjat. 

21. Et Tocabitis banc diem oclebeiTiromi»» 
ine saodbsiRmm r onme opua lervile non 
MHIi in fo. Lei^Hbiram se m pitfi m i ro arit 
bcaoetkhabilacoHa^etceocrationibua fe- 
*k 

SI * Postqoaro aatem messncriHt legelcn 
leiTVTPffav, fum tecabitia earn nwqpe ad so- 
ha : aee rcmaneatea spicas eolUffelit , aed 
ptnperibus et percfjfriBis dbniltetia eaa. Ego 
■■baniniit Dena fciter. 

2S. LocotMqofr est Dominna ad Moyaen , 

i4. ' LoqaereflKia Iirafl : Menac scptbno, 
frtm die men^ , erit Tobit sabbatom, me- 
noriale, dangentibus tubiat ci^ ?ocabil«r 



25. onme opns serrife non fadetis fn eov d 
ttteretb hdocaustiun Domino. 
21. Locntntqae eat Domhiiis ad Moyaeo , 

oBRtt ; 

^' * Dfefano die roemis hojof aeptlmi , 
in e ipi g Houmn erit edeberrimiia, et toca- 
Hbirtanctea : afDifdbqae animaa fcatras in 
^ H orRretb hotocanstam Domkio. ^ 

2*. Omoe «p«» »cmic non faddis in tenv 
Porv diri hojus : quia dies propitiat'ronis est , 
>i propifirtnr Tobis Domtnos Dens leskr. 

29. Onmis aniroa , qoap affKda non fucnt 
^ kar, pcrfiiH de poptdis suis : 

^ d (pup opf ris qaippiam fccerit , delebo 
BMB de wmnlo suo 

^. NihH erffo operis fiddfs in fo : le^iti- 
WBO snmpitcrmmreHt vobis In cnndia genc- 
r^iooibus, d habitationilius vcstris. 

S2. Sabtiatum rrqaidlonis est , d amigrtis 
oimit Tfstras die nono meiisis : A vespera 

Tsri Tfsprrarocelebrabilis sabbala vestra. 
^ Jx locntos est Dominus 9d Mo}sen, 



Si Lnqoerc filiis Tsrsel r A qnintodj^iimo 
•fen»j-sit hojiis srptimi, ernnl hrm Tabtr- 
*wdorum tcptcm dicbus Oomtno. 

55. Dies primos ToeabMnr cdcbcrrlnius 
*^ tandtsdnras : orane opua scrtile non 
brirtiifoeo. 

3M D spptem didms offtretis boloeau5ta 
wndna ; dirs qnoque odaTUS cnt efloberri- 
■ttitqnesanctissinnis, d oflbrdis boloeao- 

* Snr* tt. 9. ~ s Ni«. 29. t . — * Sopr. {6. 29. 
■MLiD.7 — *ioMk,7.Sr. 



I Stan Dorolntf: csteeSm Mdoa dqne 0Qllecl». 
omnc opus scrrile no i facietis in aa 

37. lias aimt tedae Domini , ipns focabitis 
cclebcrrimas at^iic aaectissHnat, nflrnrfiinsw 
in cis olilatiooes ODiniBO» holocaM»to *t libo- 
BMnta joita ritoM uahisaijasque did : 

SH. exerplis saMiatis Domini , donisqnofi^ 
dria»d qus offirretis ei foto, fd qvsspoote 
tribodis Domino. 

SiK A qaiatodedmo erg»dSe mrnsis septi- 
mi, qiiando cooffrcnaTorilis onmes fnidas 
terrs vestrs , celciiraltitis Tcrias Domini se- 
ptero ^idios ; die primo aldia odaf o ant sab- 
batnm, id ed, rtqniesw 

40. Sametiaf^iie f obis die pnmo frndoa ar- 
boris pukrbrrrmur, spatulasqac palnuarana» 
ct ramos ligni densarum froadiuw, et saliees 
da korr«'ntc» d IfftaWmtni coram Domiuo 
Deo Tcslro; 

41. eelebral)itisqiia ademnMatem ejus se- 
ptem diebus per annum; fegitimum sempH 
ternnm erit in gencrationibus Testris. Mense 
scptlroo ipsta ci4cl>rabitia, 

42. d babitabilb in nmliracnlis septem 
dielras : omais, ipii de gencre ast Israel, naa- 
Debit in tabernacuKs : 

43. utdi^ ca nt po tcHfcstri, i|uod in taber- 
-nacniis- habitare fecerim (Uios larad , cum 

educercm ros de terra JEg)plL Ego Domi- 
BOS Df«6 Tester. 

4 i. Locutiisque ed Mouses super sdraMii 
tatibns DosbLJ ad filios Israci. 

CAPUT XXIV. 

Ritnt d tempfM coRdnnMidanim Incfrmnim, 
panuiii propositionis ; poena blasplKiuorautac 
talioois. 

1 . Et locntos ed Domfnns ad Moyscn , 
dicens: 

2. Pnedpe ffRis Israd, at aflH'ant' liU 
oldira de olivis purfssiranm , ac luddrnn « ad 
concionandas lucemas jugiter , 

5 extra ?elum tcslimonii in tabor naculo 
foederis. Ponelque eas Aaron a vcspere usque 
ad mane coram Domino, cuitu rituque per- 
pctuo in gencratiouibus testris. 

4. Super canddabrum mundissimum po- 
nentur semper in conspectu Domini. 

5. Acciples quoque siniilara , et cociues ex 
ea doodedm panes, qui singuH fiabebunt 
duns dedmas : 

6. quorum seoos altrinsccus sopor mensam 
puris&inuim coram Domino statues ; 

7. et pones &uper eos thus lucitrfssimum, 
ut sit panis in mouimentnm oblationis Do- 
mint 

8. Per singnia ^abbata mntabuntur coram 
Domino suscepLi a fliiis Israel f(edere »empi- 
terno: 

9. eruntqne Aaron d fWlorum ejus , ut co- 
medant eos in loco sando : quia ^andnm 
snn< torum est dc sacrificils Domini jure per- 
petua 

f 0. Foce antem egressns flttus mulirris Ta- 
radilidis , qucm pepcrerat de tiro /Fgyptia 
int«T niios israd, jurgatus est in ca^tris cuzi 
viro Isradita. 

\ i . Cumquc blasphemasset norocn , ct ria- 
ledixissct d, addodos est ad Moysen. (Voca 



88 



UBER LETinCL 



bttor actem mater ejus Salmnith, flUa Dabri 

de trttra Dan. ) 

42. HisenmtqDe earn in caroerem, donoc 

DOssent qnid jnoeret Dominns. 
13. Qui loratos est ad Moysen , 
f 4. moens : Ednc btasphemmra extra ca- 

stra , et ponant omnes qui aodieront , manos 

tnas super caput ejus, et lapidet cum popu- 

lus uoiversns. 

15. Et ad fifios Israel loqncris: Homo, 
qui maledixcrit Deo soo, portabit peocatum 
gaum : 

16. et qui blaspheraayerit nomcn Domini , 
morte moriatur : lapidilms opprimet eum 
omnis multltudo, riTc ille dvis, site pcre- 
grinns fuerit. Qui blasphcmaf crit nomen Do- 
mini , morte moriatur. 

17. * Qui percusserit,et ocdderit iKMni* 
nera , morte moriatur. 

18. Qui pcrcuocrit animal, roddet ?ica- 
rium, id est, animam pro anima. 

19. Qui irrogaverit maculam cuilil)et d- 
vium suonim : sicut fecit , sic fiet d : 

20. * fracturam pro fractura , oculnm pro 
oenio, dentem pro dente rcstituet; qualem 
infliierit maculam , taiem sustinere cogetur. 

21. Qui pcrcussent jumentum , reddet 
aliiid. Qui percusserit liominem, punietur. 

22. A^uum judidum sit inter ?os , siye 
percgrinus , me dvis peocaTerit : quia ego 
sum Domiuus Deus Tester. 

25. Locutusque est Moyses ad filios Israel : 
et ednxerunt eum , qui blasphemavcrat , ex- 
tra castra , ac lapidibus opprcsserunt. Fece- 
runtque Glii Israd sicut praeceperat Dominns 
Noysi. 

CAPUT XXV. 

Septiml , id est. sabbatici, et quinquagfsinil annl . 
Ml est. Jubild lex : dod saroeoda a rratribuB usu- 
F», nee ipsi serTitiiteperpetuaopprimeodi sunt, 
sed ma^ ab adTenis pocenUbus redlmendi. 

1 . Locutuscrae est Dominns ad Moysen in 
monte Sinai, dicens : 

2. Loqucre Hliis Israel, et dices ad cos: 
Qnando ingrcssi fueritis terram quam ego 
dabo Tobis, ' sabbatixcs sabbatum Domino 

3. Sex annis seres agrum tuum, et sex 
annis putabis vineam tuam , oolligesque fru- 
etusejus: 

4. septimo antem anno sabbatum erit ter- 
ra, requietionis Domini: agrum non seres, 
et yineam non putabis. 

5. Qu» sponte gignet humus, non mdes: 
et nvas primiliamm tuamm non coUif[es quasi 
Tindoaiiam : annus euim requictioiiis terr» 
es(. 

6. led erunt Tobis in cibum, tibi et serro 
tuo, andllie et mercenario tuo, et advens, 
qui pcregHnantur apud te : 

7. jurocntis tuis et pecoribns, omnia quae 
nascuotur, pra^bebunt cibum. 

8. ^'umerabis (|noque tibi septem bebdo- 
niadas annonim , id est, scpties septem , quae 
simul faciuui annos quadraginta no?em : 

9. Et clanges buccina mense septimo, de- 

* Kxod. 21. la. — ' Exod. 21. 24. Deat. 19. 21. 
Hauh. 5. 38. —» Exod. A 10. 



dma die mensb, propitiatloiiis tempore iiK 
oniversa terra Testra. 

10. Sanctiflcabisquc annum qninquagesi- 
mum , et vocabis remissioncm cunctis £ibi* 
tatoribus terre tus : ipse est cnira jubOeos. 
ReTerteCnr homo ad possessionem suara, e^ 
unnsquis^ rediet ad familiain prisUnam : 

11. qiua jubileus est et quiiiquagesiiiias 
annus. Non seretis, neqne metetis s|xmte io 
agro nasocntia,et primitias Tindcinie non 
oolligetis, 

i2. ob sanctUlcationem jubilei , sed statim 
oblata comedetis. 

13. Anno jubild redient omnes ad posse»- 
siones suas. 

14. Quando vendes quippiam dvituo* Yd 
ernes ab co, ne oontristes fratrem tuum . sed 
juxta numenim annorom jubild ernes ab eo» 

15. et juxta suppulationem frugum Tcadet 
tibi. 

16. Quanto plures anni remanserint poat 
jul^ileum , tanto crescet et prctium : et quanto 
minus tonporis oumcraveris, tanto minoris 
et emptio constabit; tempus enim frugam 
rendet tibi. 

17. Nolite ami|[ere contribules Teslroa, 
sed timcat nnuaquisqne Deum suum, quia 
ego Dominus Deus Tester. 

18. Fadte prseccpta mea, d judida ciist«>> 
dite, et implete ea, uthabitare possilis in 
terra absque uUo paTore, 

1 9. a gignat TObis bumus fimdus suos , am- 
bus Tescamini usque ad saturitatem, nuluaa 
impetum formidantes. 

20. Quod si dixcritis : Quid oomcdemoa 
anno septimo , si non seTcrimus , neque ooUe- 
gcrimus fruges nostras ? 

21 . Dabo Dcnedictioncm meam yobis anno 
sexto , et fadd fiructus trium annonim : 

22. scrdisquc anno octaTO, d comedetis 
vetcres fruges usque ad nonum annum: do- 
nee nova nascantur, eddis vdera. 

23. Terra quoque non renddur in perpe- 
tuum : quia mea est, d ?os advcns d 0(4oni 
mdestis; 

24. nude cuncta re^o possessionis vesirv 
sub redemptionis condilione Ycnddur. 

25. Si attenuatus Ihiter tuns vendidertt 
potsessiunculam suam, et Toluent propinqnos 
ejus , potest redimere quod illc Tcndiaerat. 

26. Sin antem non babucrit proximum , el 
ipse pretium ad rcdimendum potucrit ioTe- 
nire: 

27. computabuntur fiructus ex eo tempore 
quo vcndiait : d quod reUquum est , reddet 
en^ptori , sicquc redpid possessionem suam. 

28. Quod si non invencrit manus ejus ut 
rcddat prctium, babebit emptor quod emcrat, 
usque ad annum inbileum. In ipso euim om- 
nis Tendilio rcdibit ad dominum, d ad pas* 
sessorem pristinum. 

29. Qui ▼cndidcritdomnm intra urbismu- 
ros, babebit licentiam redlmendi, donee 
nnus iropleatur annus. 

30. Si non rcdemcrit, d anni drcQlni 
fderit cTolutns, emptor possidcbit earn, el 
posted ejus in perpetnum, d redimi non po- 
t^t , diam in jnbilco. 

31. Sin slUtem in tHU fberit domus, quap 
'nurtif non habd, agrarom jure Tendietar « 



LIBER LEvrria. 



A inte redenipta non ftuTit* in fabiloo rerer- 
litar ad dominum. 

S& JE/Aes Lcfitaniin,qiue in orbibns sunt, 
mper poisonC rcdtmi : 

•>S. fi redcmpte non fucrint, in jubileo 
RTcrtaitDr ad dominos , ouia domus urbiiun 
Lnrftanim pro posiessioniinis sunt inter Alios 
Una. 

34. Soburbana autem eonun non rencant, 
fua posaessiosenipilerna est. 

53. Si attenuatus fuerit fratcr tuus, ct in- 
Innu mann, et snsGq>eris cum quasi adye- 
aamet pcregrinnm , et Tixerit tecum , 

S6. ne accipias nsuras ab eo, nee aroplins 
qnam dedisti. Time Denm tunm, ut vivere 
pQwt (rater tuns apud te. 

37. Pecuniam tuam non dabis ei ad usu- 
nm, et frugura supcrabundantiam non exi- 

get. 

38. Ego Dominns Dens Tester, out eduxi 
n)8 do terra JEg^pii , ut darem loms terrara 
Cbanaan , et essem Tester Dens. 

39. Si panpcrtfte oompulsus Tendidcrit se 
tibi firaier tuus, non eum opprirocs scrritute 
tuDolorum^ 

^ sed quasi roercenarius ct colonus erit : 
i^nead annum jubileum operabitur apud tc, 

41. et postea cgredietur cum lilxris suis, 
(( rerertetur ad cognationem et ad posses^ 
^Mem patrum suorum ; 

41 mei eniro scrri sunt, et ego eduxi eos 
Sierra £gypti; non Tcocant conditione ser- 
foroiD: 

43. ne aflligas enm per potentiam, sed me- 
bdto Deom tuuro. 

44. Scrrus et andlla sint Tobis dc nationi- 
^ qac in circnita Tcstro sunt. 

45. Et de advenis qui pcregrinantnr apud 
^ I Yd aoi ex his nati fuerintln terra Tcstra, 
^ habebitis famnlos : 

46. ethercdiUirio jure transmittctis ad po- 
*^croi>sc possidebitis in aetemum ; fratres au- 
inn f Citrus Alios Israel ne opprimatis per po- 
ieotiaii. 

47. Si iofaluerit apod tos manus adTene 
*^M perefoini , et attenuatus frater tuus Ten- 
^^ le ct , aut cuiquam de stirpc ejus : 

4& post Tcnditioiiem potest redimi. Qui 
fotoiTa ex fratribus suis, redimct eum , 

^' H patmus, et patrudls, et consangui- 
^, ct aflfinis. Sin autcm et ipse potucrit, 
ndimette, 

50. fupputatis dnntaxat annis a tempore 
^^viitionis sua? usque ad annum jubitcum : 
(tpecaaia,qua TendUus fherat, juxta anoorum 
'>"nwnim ct rationem meroenarii supputata. 

51. Si plures Aierint anni qui remanent 
""Pie ad jobilenm, secundum bos reddet et 

pTfUom; 

^ li paod, ponet rationem cum co juxta 
gwun onroerum , et reddet emptori quod 
'^^^vnncst annorum , 

i). quibus ante senriTit meroedibus impn- 
^ : 000 afAiget enm Tiolenter in conspcctu 

54. Quod si per bapc rcdimi non potnerit , 
^» JQtuleo egrcdietnr com libcris suis. 
^- Md eniffl sunt serri Alii Israel, qnos 
**'ade terra iEgy pa. 



CAPUT XXVI. 



Dei praeoepta serYantibns bona promittuntnr, 
non 8f nrantibus vero plurima mala. 

f . Ego Dominns Dens Tester : * Non fade- 
tis Tobis idolum et sculptilc, nee titulos erl- 
getis , ncc insignem lapidcm ponetis in terra 
Testra, ut adoretis eum. Ego enira sum Domi 
nus Deus Tester. 

2. Cuslodite sabbata mea, et paTcte ad 
saoctuarium mcum. Ego Dominns. 

5. ' Si in prseceptis racis ambulaTeritis, et 
maodata mca ctistodierilis, et feocritis ea, 
dabo Tobis pluvias temporibus suis , 

4. et terra gignet germcn suuni, et pomii 
arbores replcbuntur. 

5. Apprehondct mossium tritura Tinde 
miam, et Tiuderoia occupabit semcntem : et 
comedetis panem Tcstrum in salnritatc, ct 
absque paTore babitabitis in terra Teslra. 

6. Dabo paccm in Anibus Tcsiris : dormie* 
tis , et non erit oui extcrreat. Anferam maias 
bestias : et glaaius non transibit tenninos 
Testros. 

7. Persequemini inimioos Testros, et cor- 
rucnt coram Tobis; 

8. persequentur qnlnqne de Tcstris cen- 
tum alicnos , et centum do Tobis decern miUia . 
cadent inimici Testri gladio in conspectn Te- 
stro. 

9. Respidam tos, et cresoerc faciam : 
muitiplicabimini, et Armabo pactum mcum 
Tobiscum. 

to. Comedetis Tetustissima Tetemro, etTcn 
tera DOvissupcrTcnientibus projicictis. 

i 1 . Ponam taliemaculum meum in medio 
Tcstri, et non abjidet tos anima mea. 

12. ' Ambulabo inter tos, et ero Dens Te- 
st^, Tosque critis populus mens, 

15. Ego Dominns Deus Tester, qui eduxi 
TOS de terra /Eg)ptiorum, ne serviretis eis, 
et qui confjrcgi catenas cenricum Tcstramm, 
ut incederetisercdi. 

14. * "Quod si non audierilis me , nee fece- 
rilis omnia mandata mca , 

15. si sprcTcritis leges mcas, et judicia 
meacontempscritis, ut non facialis ea qua? a 
mc constituta sunt , ct ad irritum perducatis 
phctum meum : 

16. ego quoque baec fadam Tobis : Visitabo 
TOS Tclociter in egcstate, et ardorc, qui con- 
Adat oculos Testros , et consuroat animas to- 
stras. Frustra scretis semenlem , qn» ab bo- 
stibus deTorabitur. 

17. Ponam Aidem meam contra tos, e( 
corructis coram bostibus Testris, et subjide- 
roini his qui oderunt tos; fugictis, nemine 
perseqncnte. 

18. .Sin autem nee sic obcdieritis mihi, ad- 
dam correpUones Testras septuplum proptci 
peccata Testra. 

19. et conteram snperliiam duriti« Tcstne 
Daboque yobis cslnm desuper sicut femim, 
et terram aeneam. 

20. Consumetur incassum labor Tester, noi 

« Ex. 20. 4. Dmt 5. « P». 95. 7. — » Deot. ». 
I — 32C<ir. 6. 16. — * Dent. as. IS. Thren. 2. 17. 
llalach.2.2. 



LnnLETfTICX 



proferet terra germea, doc arbores poma 
pra^buQt. 

21. Si airibubferilis ex adferso mibi , nee 
▼olueiilU sudire nae, addaro plagas ycstras 
in ftepluplum propter pi^ccata vestra : 

22. ioimittaiiMiue in tos l>e»tias agri , qaap 
ooosumam fot, et pecora Testra» etad paii- 
cUatem ctwcta redigant, desertaeqtie liaot fie 
TCfire. 

25. Qaod si nee »\c volaeritia rccipere dis- 
dpIiBaiii, s«d andHdafeiiiis ei advcrso mihi: 

24. ego quoque contra fos adTcrsos iuce- 
dan», et percutiam fo» sepliaa propter pec- 
cataTeOra, 

25. inducamqae super tos gladioiii qMo- 
rem facdcria mei. Cuinque confugeritU in 
orties, mitiani pcslilvntiaiB in medio tcstri, 
ci tradeniiiii in maaibus boiliuiD, 

2<L poii^uam coafreffcra liacnlam paots 
Testri : ita iit decern mulieres in boo dtbano 
coquaot panes, et reddaot eos ad poadns : et 
comedetis, <1 uoa satnrabimiiM. 

27. Sin a«lan nee per baec aadieritis me, 
aed ambulaTeritift contra me: 

28. et egu iocedam adversus ? os in- forore 
oontrario» et oorripiaB TOa septem pl^^s 
propter peccata restra , 

29. ita ot eomedatis caries filioram te- 
strorum et fiJiamm festraniBD. 

30. Destntam eirelsa Tcstra, el simntoflMra 
oonfringam. Cadetis inter ruinas idolortun 
Tcatromm, et aliomiBabiinr voa aninia mca , 

31. in taotnra nt nrliea fealras rcdIgaM in 
solitudinero, et deserta faciara sandoaria 
▼estra, nee redpiam ultra odorcm soaris- 
sinium. 

32. Disperdam^iie lerram Te fltiaa a, et 8ta> 
pcbunt super ea inimid testri, cum batiita- 
tores iUius fnerint ; 

5Z. TOS auteoi dispcrgam in gentes, et ef a- 
giMbo post TOS gladium , eritqnc terra ve- 
^Ira deserta, et df itates festrar (ttruta*. 

54. Tunc plaoebnnt tem:rsat>t)atasiiacnn- 
dis diebus soliludinis sue : quando fberitis 

35. in terra bottili, salibaliz^bit, et^reoides- 
oet in sal>b tis soliludinis sne, eo quod bob 
requiereril in sabtietia restris quando babi- 
tabotis in ea. 

36. Et qai de Tobis remanserint , dabo pa- 
Torcm in conlibns eorum in rrgiooilnis bo- 
stimn, terrcliil eos sooitus folii folanlis, el 
ita fopfient quasi giadium : cedent, nullo per- 
scqaente, 

37. et rorment singuK super fratres suos 
quasi liella fii^entes : nemo Testmm inimi- 
ds audebit resi&tere; 

38. periltitis inter gentcs, d boslilis tos 
terra oonsumet. 

3Q. Quod si et dc ib aliqui reminserint , 
tabefpeeBl in ioiqnilatibus suts , in terra ini- 
micomm tuonim, d propter pcocata pjtrum 
soorum et sua aftligentur : 

40. doorc ronflteanlor iasqnitates suaa, d 
majnrom suomm, quitnis prerarieati sunt 
in mc, et auibulaTerunt ex adiferso mihL 

41. Arobulalio igitur d effo contra eoi, et 
inducam illos in terram boslilem, donee eru- 
besc9i incircmndsa mens coram : toue ora- 
imnt pro impietaCilwM mH, 

42. Et reoordalMH* fccderii mei . quod pe- 



I pigi cum Jaeot^ct Isaac, d 
quoquc memor cro : 

43. Me cum reKcta frnaH ab f\9, conpla 
cebit sil»i in sal)t)ati8 sob, pollens idilwdl 
nffli propter illos. Ipi fern rogabaoi pn 
peccatis s«B, eo quod abicceriat judida ~ 
d leges aneas despcxeriol. 

44. Et taroen etiam cum essent in 
bastiM, Baa penittts abjed eos, Miiae s« 
despexi ut consumerentur, d IrriluaB toce^ 
rem padum meum cum eis. Ego eoiin sun 
Daniintis Dans eornsi , 

45. d rerordtibor frrdcris mm prisHuj 
quando eduii eas d9 terra iEgrpti in coo' 
spedu gcniiaaa, ai essem Deus'eoruni. £91 
Dominus. Ilec sunt judicia alqae preerpti 
d leires , quas dedit Dominus inter se et fflicM 
Israd In moote Shiai per raaoum Mof si* 

CAPUT xxvn. 

Varix sandiintoc legasde votis tea rrbns par to- 
Uiiu olil'iiU Dco;etde iUurum ac dccunarooi 
penolutione. » 

i . Locutusque est Dominus ad Moysea , 
dicens: 

2. Loqoere filis Israel , d dices ad eov q 
H(>mo qui Tolan fecertt, d .vfwpoziderit Deo 
animam soam, sob estimatiooe dabit pre^ 
tiiim. 

3. Si foerlt roasculus a rigesimo anno os^ 
qua ad sexagesimom annum, dabit quio 
quaginta sickia argenti ad mensuram 



4. » mulier, tnginta. 

5. A quinto autero anno nsqoe ad Tigesi 
mum , masculus dabit riginli siclos : femios^ 
4ecem. 

9, Ab nno mense osque ad ammm qcrfn- 
tum , pro masculo dalmntur quinqne sicfi : 
profeniina, tres. 

7. Se^agenarina d ultra maseulu dabil 
qmndedm sidiis : feroina , derem. 

8. Si pauper fuerit , et a^stimationem red- 
derp noB ralebit » staMI coram sacerdole : et 
qiumtum iUe estimaveril, d ^idei it cum posae 
reddcre, lantum dabit. 

9. Animal autem, quod immolari poted 
Domino , &i qiiis TO^erit , sanctum erit , 

to. et miitart noo pdeiit, id est, nee Hie- 
llns malo, nee pejus bono; quod si mntareril: 
et ipsnm quod mutatum est , et illud pro quo 
notatum est, consecralnm erit Dominow 

1 1 . Animal immendum , quod immolaH 
Domino non potest, si quis TOTerit, addo- 
cetur ante sacerddtem ; 

12. qui jmNcans utrum bonom an malum 
sit , stfitod prdium. 

13. Quod si dare Tolnerit is qui offhrt, ad- 
del iu\ira estimationom qoiatam partem. 

1 4. Homo si Torerit demum soam, d saiK 
dificaverit Domino, comiderabit e.m saoer- 
doN utrum bona an mala sit, ei jtnta pre- 
thim , quod ab eo fuerit constitutunt, veano> 
dabitor : 

15. sin autem ille qui roTerat , vducrit re- 
dimere earn, datnl onintara partem aestima- 
tioans supra , d habclril domum. 

16. Quod si agrum possessionis sueTOTe- 
rit • d consecraTcrit Domino : iuita mensu- 



UBEa KUMEaORUM. 



»f 



viHiiMbihir prcHtuiK fi tri- 

fya modiis bordei seritur terra , quinqua- 
giBta nelft ffnuodeCar argenti. 

f7. Si stalini ab anno Inclpientia Jabilei 
TOfcrit afrum, quaoto ?altre potest, tanto 

atunabrtar. 

{8. Sin autem poaC affqnantmn tempoHs : 
appalahit saceraoa pecaniam jnxta anno- 
nm, qnl re^ui sttnt , Damenim tuque ad 
jnbfleom , et detraheiur ex prelio. 

19. Qnod ai volueHl pedimere apnim We 
(jid Torerat , addet quintain partem estimatie 
pmnis, eC possidemi enm. 

». Sin autem noluerit redimere , sed 9I- 
W enffibet ftierit Tenundatus , ultra eum 
qni Torerat redimere non poterit : 

21. qub cam iubild Tenerit dies , sandifl- 
obK erit Domino, et possessio conseerata 
adjospfrtinet sacerdoturo. 

21 51 ager emptus est, et nondeposses- 
Booe majorum sanctiflcatus ftierit Domino, 

23. lupputabH sacerdos juxta annonim nu- 
Berom usque ad jubileom , pretiura : et da- 
iRt iUe qui TOTcrat eum , Domino ; 

24. io jubileo autem revcrtetnr ad priorem 
Aioiinom, qui vendiderat euro, et babuerat 
io nrte possessionis siup. 

25. Omnia a^stimatio sicio sanctuarii pon- 
dcrabitur. * Sidua Tigintr obolos babet. 

•Ixod.30. ia.llofli.S.47. Eaecb.4a.f2. 



S6. PHiBOgeatta , qme ad Dominvm perti* 
nent , nemo sancttllcare poteHt et f oirere r 
sire bos , sh-e otIs fuerit. Domtni sunt. 

27. Quod si ImmoDdum est animal , redi- 
mel qui obtulit. juxta satimalionem tuaro, 
el addet quiolaro partem prelH; li redimere 
noluerit , vendetnr atteri qoaotocuroque a te 
fuerit a^stimatum. 

28. Omne quod Domino consecratnr, aiie 
homo fuerit , alve animal , sive aver, non 
veodelur, nee rrdimi poCerlt. Quidquid ae> 
mel fuerit oonsecratBm, sandum sauotorum 
erk Domino. 

i9. Et omnis consecratio, quae oHirlurab 
bomioe , non redinietur, sed morte nMirietur. 

50. Onmes decima? lerra? , sIve de fnigi- 
iHis.shede pomisarliorBra, Domiui sunt, 
el illi sanctincanlnr. 

51. Si quit autem folocrit redfaner e dad- 
mas suas , addet quintam partem earnm. 

52. Onnihim decimarum bovis et OTis et 
capne, quae sub pastoris tirf^a transeunt, 
qwdanid dceimura yenerit, sanetiUcabitur 
Domino. 

33. Non eligetur nee booum nee roalnm, 
nee altero eommotobitur ; si quia nrataverit: 
et quod mutatum est , et pro quo mulatum 
est, sanctifieabitur Domioo , et nou redime- 

tmr. 

54. Hffc aunt prtpcepta, qtnp manda? it Do* 
mima llo^ai 9A iioa Israel in moole Sinak 



LIBER NUMERI, 

HEBRAICE VAIEDABBER. 



CAPUT PEIMUM. 

'ooKratb dModiH^fm tribunni belllcts viris, fUil 
LeriadUeferendum taberuaculuni mstituuulur. 

f . Locutnsqne eat Dominos 9A Moysen in 
iioeHa Sinai , io tabernacnio frrderis , prima 
(iieiDeflfis secundi , anno altero egressionis 
oomm ex A^ plo » dicens : 

2. * ToOile sununam uuiversap congreptio- 
ok finorum Israel per cognationes et aomo6 
Qtt.elnomina fiagulonim^ quidquid sexos 
QtmaicuHiu 

3. a Ti^esfmo anno et sopra , omnium vi- 
fomm finrtium ex Israel , et numerabitia eos 
KT tofinas suas , tn el Aaron. 

4. Eruoique vobiscnro prioci^ taibyam 
ic domorum in co^nalionibus suis , 

5. quorum ista sunt Damina : De Ruben , 
uior Glius Sedeur ; 

6* de Simeon, Salrmiel fllius Surisaddai; 
7* dt Jiida , Nahassoa lUlua Arainada&; 
S* dc Istacbor. ^Utbanael Hlius Suar i 
t. de Zabulon , Eliab fHlus Helog. 
10.1'ilioruiD. autem Joseph, de Ephraim, 

* Eiod. 30. 12 



EKsama flUns /^nuniud ; deManassc* Gania- 
lid niius Pbadassur : 

f I. dPlh'aiaiuio, Abidan filius Gedeoais; 

12. de Dan; Ahlezer CliusAmwaddai; 

15. dc Aser,. Vhegicl filius Ocbran; 
t{.de(]UMl, Eliasaph Gliwt DucU 
43. de NepbtMi, Aiiira Alius Enan. 

16. Hi nobilissinii prindpes raultitndinia 
per triiMis et cognatioiies suas, et capita 
e&erdtus Israel : 

17. quos tulernnt Moyses et Aaron cum 
omal via'gi iniUtiiu(lv.)e : 

18. et eongrcgaverunt primo die mensis 
secundi, rownscnles eos per copnalioue»,et 
dofuos, ae familiaa^, et caiiila, elaouiioasin- 
guWuni M a vigcsiiiio anno et supra , 

Id. sicut pira'ceperat Dominus &lo\si. Na- 
nierali<iue sunt in deserto Sinai. 

20. De ftubeo primogenilo Israelis, perge- 
nerationes el familias ac donios sua&^et no- 
Miaa cafUum singulorum , onmn quod seioa 
est masculiai a vigesimo anno et supra, pro* 
eedenliuni ad beUum ,. 

2f . mubiragiulA sex miilia qiiiogenti. 

22. Deflliis Simeon,, per geu*»rationes ct 
Eamiliaa ac douios cogaatiooum suarum re- 
censiH sunt per noinioa el capita si nmilo- 
rum, omne quod sexus est mascolini a figr 



n LIBER MJMERORUM. 

tiiDO aano et tnpra, procedentinni ad bellaiD, i 

23. qaiiKraagiDta norem milUa treceoti. 

24. be ruiis Gad per geoeratkmes et fomi- 
hMs ac domoc cognaUonum saarum recensUi 
rant per oomina singalonim a Tiginti annis 
et supra , omoes qui ad bella procedereot, 

25. quadragiuta quinque milUa sexoeoti 
quinquRginta. 

26. De filiis Jnda per geuerationef et fomi- 
lias ac domes cognytioDum suarum , per no- 
miua singulorum a Tigesimo aooo et supra, 
omnes qui poterant ad bdla prooedere, 

27. recensiti sunt septuaginta quatuor mil- 
Ka sexcenti. 

28. De filiis Issacbar, per generatioDcs et 
fomiltas ac doraos cognationnm suarum, per 
nomina singulorum a Tigesimo anno et su- 
pra, omnes cjui ad bella procederent, 

29. reocnsiti sunt quinquaginta quatn(n* 
millia quadringenti. 

50. be niiis Zabuloo per generationes et 
lamilias ac demos oognationum suarum re- 
censiti sunt per nomina singulorum a Tige- 
simo anoo et supra, oomes qui poterant ad 
itelia procedere, 

51. quinquaginta septem m31ia quadrin- 
genti. 

52. De niiis Joseph, filiomm Ephraim |)er 
generationes et farailias ac domos cognatio- 
nnm suarum recensiti sunt per nomina sin- 
gulorum a figesimo anno et supra , omnes 
qui poterant ad bella procedere, 

53. quadraffinta millia quingenti. 

51. Porro nUomm Manasse per generatio- 
nes et familias ac domos cognationum suarum 
recensiti sunt per nomina singulorum a ?i- 
ginti annis et snpra, omnes qui poterant ad 
liella procedere, 

55. triginta duo millia ducentl. 

56. De filiis Benjamin per generationes et 
Dimilias ac domos cognationum suarum re- 
censiti 5unt nominibus singulorum a Tige- 
fimo anno et supra , omnes qui poterant ad 
btlla procedere, 

57. triginta quinque miHia quadringenti. 
38. De filiis Dan |>er generationes et fami- 

iias nc domos cognationum suarum recensiti 
sunt nominibus sinffutomm a Tigesimo anno 
et supra , omnes qui poterant ad bella proce- 
dere, 
59. sexaglnta duo millia septingenti. 

40. De filiis Aser per generationes et fami- 
lins ac domos cognationum suarum recensiti 
sunt per nomina sinf^ulorum a riffesimoanno 
et supra, oames qui poterant ad bella pro- 
cedere, 

41. qundr^ginta millia et mlHe quingenti. 

42. De filiis ?«epbthaU per generationes et 
femilias ac domos cognationum suarum re- 
censiti sunt nominibus singulorum a Tige- 
simo anno et supra , omnes qui poterant ad 
bella procedere , 

43. quinqnaginta tria millia quadringenti. 

44. ill sunt, quos numeraTerunt Morses 
et Aaron, et duodecim principes Israel, sin- 
gutos per domos cognationum suamm. 

45. Fuemntque onrais num?rus filiomm 
Isra^ per domos et Damiliat suas a rigesiroo 
inno et sopra, qui poterant ad bella proce- 
dare^ 



46. sexceota tria mUUi Tiromm qaingeiil 
quinquaginta. 

47. Levitae antem in tribu familiarom sua 
rum non sunt nuroerati cum eis. 

48. Locutnsque est Dominns ad Moysen 
dicens: 

49. Tribnm Lefl noli numerare, neqo 
pones sumniam eorum cum liliis Isn^: 

50. Med constitue eos super tabemacnlan 
testimooii et cuncta Tasa ejus, et quidquM 
ad ceremonias pertinct. Ipsi portabunt taber 
naculum^ et omnia utensilia ejus : et erunt ii 
ministerin, ac per gyrum tabemaculi metS' 
buntur. 

'51. Cum proficitcendum fuerit, depooem 
Le?ita? tabernaculum: cum castrametandmn, 
erigent; quisquis externorum accesserit , oo 
cidetur. 

52. Mdabuntnr antem castra filii Israd 
unusquisque per turmast et coneos atquc 
exercitum sunm. 

53. Porro Leyite per ^rum tabemaculi 
figent tentoria, ne fiat indignatio super mnl- 
titudinem filiomm Israel, et excubabnnt io 
custodiis tabemaculi testimonii. 

54. Fecernnt ergo filii Israel juxta omnia 
quae pneceperat Dominus Moysi. 

CAPUT n. 

Que tribos circa tabernaculam In 4 acies ad 
quam^is mnndi plantain ordioeDtur, reoensitii 
familiarum prtncipibus. 

f • Locotusqne est Dominus ad Moysen et 
Aaron , dicens : 

2. Singuli per tunnas, signa, atque Texilla, 
et domos oognationum suarum , castrameta- 
buntur filii Israel, per gyrum tabemaculi 
foederis. 

5. Ad orienlem Judas figet tentoria per 
tunnas exerdtus sui : eritque princeps filio- 
mm ejus Nabasson filius Aminadab; 

4. et omnia de stirpe ejus sunima pngnan- 
tiura , septuaginta quatuor millia sexcenti. 

5. Juxta eum castrametati sunt de tribo 
Issacbar, quorum princeps fiiit Piathanad 
filius Suar; 

0. et omnis nnmerus ptignatomm ejns, 
quinquaginta quatuor millia quadringenti. 

7. In tribu Zabulon princeps fuit Eliab fi- 
lius Helon. 

8. Omnis de stirpe ejus exa-citus pngnaco- 
ram, quinquaginta septem miUia qnadrin 
genti. 

9. Unirersi qui in castris Jnds anminie> 
rati sunt , fueruut centum octoginta sex mil- 
Ua quadringenti : et per turmas suas prind 
cgredientur. 

10. In castris fiHoram Ruben ad meridia- 
nam plagam erit princeps Elisur filius Se- 
deur: 

1 1. et cunctns exercitns pngnatorom ejns 
qui nnmerati sunt, quadragiuta sex millia 
quingenti. 

12. Juxta eum castrametati sunt de tribn 
Simeon : quorum princeps fait Salamid filius 
Snrisaddal : 

15. et mnctus exercitns pugnatoram ejus 
qui nnmerati sunt, quinquaginta no?em ■U' 
ba trecenti. 



UBER KUMEROaUM. 



f3 



f 4. In Mm Gtd prinoeps ftiit Eliasapb fl- 
las Dud : 

<5. et cunctos exerdtos pagnatorum ejus 
mn nanierati font , qoadragiota quinque mil- 
M sexeenti qaloquagiDta. 

i6. Omoes qui recensUi saoi in castris 
Raben, centam quinquagiDta millia et mille 
qoadringeoti quiDquaginUi per turmas suas: 
is secoDdo loco profidscentur. 

17. LeTabitor aiitein tabernacnlum testi- 
(Doan per olTkia LeTitantm et turmas eo- 
mm : quomodo erigeior, Ita et deponetur. 
Siogoli per loca et ordines soos proiQdsceD- 
lar. 

18. Ad ocddentaleni plagam emnt castra 
fifionun Ephrafui, quorum prinoeps fuit Eli- 
■oia fiKufl Ammiud ; 

<9.co!ictus exercitns pugnatornm ejus, qui 
nunerati sunt, quadraginta roillia quiogenti. 

SO. Et cum eis tribns filloruro Nanasse, 
iDomm princept ftdt Gamaliel fillus Pba- 
innir; 

21. cnDctusqueexercituspnenatommejus 
fOD Dfmierati sunt, triginta duo millia dn- 
centi. 

22. In tribu flliorum Benjamin princeps 
fint Abidan Alius Gedeonit : 

25. et cuDctus exerdtus pugnatorum ejus 
qd recensiti sunt, triginta quinque millia 
<piadringenU. 

24. Oinnes qui numeratt sunt in castris 
Epfaralm, centum odo millia centum per 
tomias suas : tertii proflcisoentur. 

23. Ad aquilonis partem castrametati sunt 
ffii Dan : qnomm prinoeps fuit Abiezer ft- 
SnsAmmisaddai; 

26. cnnctus exerdtus pugnatorum ejus qui 
■omerati sunt, sexaginta duo millia septm- 
geoti. 

27'. inxta enm flxere tentoria de tribu 
Aser : quorum princept fuit Pbegid Alius 
Ocbran; 

28. cnnctus exerdtus pugnatorum ejus qui 
oamerati sunt, quadraginta millia et miUe 
qiDDgentl. 

29. De tribu AUonim Nepbtbali princept 
fint AbiraffuusEnan; 

50, euodns exerdtus pugnatorum ejus, 
qoioq&aginta tria roillia quacuingenti. 

il. Onmes qui numeratt sunt in castris 
Din , foerunt centum quinquaginta seplem 
mSia sexeenti : et novissimi profidscentur. 

52. Hie nuroems Aiiorum Israel, per do- 
not cogoationum suarum et turmas diTisi 
eiocitns, texcenta tria millia quingenti 
qiinqnaginta. 

5S. LeTitfl? autem non sunt numerati in- 
ter fibot Israd : sic enim prsceperat Domi- 
■s Moyd. 

51. Fecerantqne AHi Israel jnxta omnia 
9v mandaverat Dominus. Castramdati sunt 
fet turmas suas , et profecti per famHias ac 
tens potnun soomm. 



CAPUT in. 



Lerita In tabemacull mlnbterinm assmnptl no* 
merantur* cum suls principlbos ac miuisterils . 
et loco priinc^senitoruni Israel suscipiuntiir » 
reliqaa priinoj^enita niiroerum Levitaruin excc- 
dentia pretio redimuntar. 

i . Hs sunt generationcs Aaron et Noysi , 
in die qua iocutus est Dominus ad Moysen in 
monte Sinai. 

2. * Et ba*c nomina Aliomm Anron y)ri- 
mogenitus ejus Nadab , delude Abiu, et Eiea- 
zar , et Itharaar. 

5. Hapc nomina Aliomm Aaron sacerdotum 
qui uncti sunt , et quorum reptetas et conse- 
cratap roanus ut sacerdotlo fnngcrentur. 

4. * Mortui sunt enim r^'adab et Abiu , cum 
ofTerrent ignem allenum in conspedu Domini 
in descrio Sinai , absque libcris : f^nctique 
sunt sacerdotlo Elcazar et Itbamar coram 
Aaron patrc suo. 

5. Locutnsqne est Dominus ad Moysen, 
dicens : 

6. AppAca tribum Lcr I , d fiic stare in con- 
spedu Aaron saoerdotis ut ministrent d , d 
excubent , 

7. d obserrent quidquld ad cultnm pterii- 
net mulUtudinis coram tabcroaculo lestimo- 
nA, 

8. d custodiant rasa tabemacull, serrlen 
tes in miuisterio ejus. 

9. Dabisque dono Leritas 

fO. Aaron et filiis ejus, qun>ns traditi sunt 
a Alus Isra^. Aaron autem d Alios ejos con- 
stitnes snper ciiltum sacerdotii. Extcrnus, 
qui ad ministrandum accesserit, morietur. 

i 1 . Locutusque est Dominus ad Moysen , 
dicens : 

1 2. Ego tnli Leritas a Alib Israd pro omni 
primogcnito, qui apcrit vul^ am in Aliis I sracl, 
eruntouc Let it® mci. 

13. s Meom est enim omne primogenitum : 
ex quo percuss! primogenitos in terra JBgyptI: 
nndiucavi mlbi quidquld priroum nascitur 
ii« Israel ab bomme usque ad peons, mci 
sunt : ego Dominus. 

14. Locutusque est Dominus ad Moyien In 
deserto Sinai, dicens : 

15. Nomera Attos Leri per domos patrum 
suoram et famAias , omnem masculum,ab 
uno mouse et supra. 

16. Numera^it Moyscs, ut pracccperat Do- 
minus, 

17. ' d invenli sunt fiHi Levi per nomina 
sua , Gerson d Caatb et Mcrari. 

18. Filii Gerson : Lebni et Semci. 

19. FiUi Caatb : Amram et Jesaar, He 
bron d Ozlel. 

20. FAii Merari : MoboU d Musi. 

21. De Gerson fbere familiar duae, Lebm- 
tica , d Semeitica : 

22. quarum nuroeratus est populnt sexns 
masculini ab uno mense d supra, septem 
millia quingenti. 

25. Hi ^)tt tabcmaculum raetabnntur ad 
ooddentero , 
24. sub prindpe EAasapb AHo Lael. 

* Bxod. 6. 25. — « Lev. 10. 1. 2. « Par. 2*. 2. - 
1 • Bxod. IS. 2. Inf. 8. f 6. — 4 Bxod. 6. 16. 



u 



LTBER KITiCRORnM. 



25. Et habdKiBl eioobias in Ubcnucnlo 
foedtTis , 

26. kpmm MerMfidani et oprrimentmn 
cjot , tcntorhmi quod tratiHiir ante fores tccli 
fcrdcris, ct cortiiuis alrii : tetitoriurn quoque 
quod appenditur lu iotroila atrii tabcrnaculi , 
etquidquid ad ritmn allaris pertiaet, fimes 
tabcrMK3Mtic(«iiinii «tenailia ejus. 

27« Gafnatio Caatti haMiit popolot Am* 
ramit's et Jcsaaritas et llpbroiiitaa et Ocieti<^ 
tat. Hmp ttuit faMiUtf Gaatbitaniai rcoetuOte 
par noHiiiia sua* 

28. Omups Rencris masculinl ab oso menae 
at tapra , ado mlHia aeaocali lubebiiiit eicu- 
bias lauduiiriiw 

29. et castraoMtabiiafeiir ad meridlaoam 
pbgami 

50. Prinoapaqva eonuB mH EMwpliaa iW 
ttosOxid: 

51. Et cosladteiit arcam, roensainqiie et 
candelabrum, altaria et fasa sunctuarii, io 
quibus miaistratur , et felufli» cuoctamque 
hujusccmodi supelleclilem. 

32. Prineeps aatem princifiiin Lefitamin 
Eleazar fllius Aaron sacerdotic , erit super ax- 
cubitores custodian sanctuarii. 

33. At f (TO de Merari eruot popuU Mobo- 
tita? et Musita; recansUi per noimiia aua : 

54. omnes generis masoiliui ab uno menae 
et iopra , sex iniUia itoceati. 

55. Prineeps eonim Suriel fUius Abihaiel : 
iu plaga septeotrionali ea4raioetabuntar. 

56. Eruat sub custodia eoroin tabula ta- 
bemaculi et Tectes , et columoe ac bases ea- 
rum , et ornaia que ad cultum hujusoamodi 
pertiBeot: 

57. cotuinna>qoe atrii per drcaitum com 
trasibus su'S, et paxilli cum hinibos. 

58. Caslramelabnntur ante taberoacnlnin 
fcDderis , id est, au orieotalem planaro , Moy- 
aes et Aaron cum flliis suit, halicatcs eusto- 
diani sanctuarii in medio filionim Israel; 
quisquis atienu^ acoesserit, morietur. 

59. Omnes Letitae, qoos nuraerarernnt 
Moyscs et Aaron,, jutta p'*a>oept«m Domini 
per faroilias suas in genere niasrulina a 
meose uno et supra* ftimmt rigiati duo mil- 
Oa. 

40. Et ait Dorolons 9d Worsen : 'Mumera 
primoi^itos sevus masculinise filiis Israel 
ab uno mense et supra , et babebis sununam 
eonim. 

41. Tollesqn^ Letltas mihl pro omni pri- 
mogenito niinrura Itra^l, ego sum Domiims : 
et pecorn eoruro pro onlversis primogenitis 
pecorum niiorum Israel. 

42. Recensuft Moyses, <'cut pnmoeratDo- 
ndnns, pnmogeoUos fUiorum Israel; 

45. et fuerunt masculi per nomina sua, a 
mense uno et lupra , tigmtl duo milUa du- 
oenti septuaginta trei. 

44. Locutusque eat Domlniu id Moyseo » 
dicenst 

45. Tolle Letitas proi)rimogenHis nnomm 
Israel, et perora Leritarum pro peoorfhus 
eorum « ertiutqua Letits tnel. Ego sum Do- 
minos. * 

46. In pretio antetn oucralnfura wptua- 
ginta trium, qui exoadunt numflruaB t/niUt- 
nun de pciinofanitis fllionioi lBrael« 



47* aocipief qutoque rfdot per singula 
pita ad mensuram sanctuarii. * bidua habet 
Tiginti oIkiIos. 

48 Dabis |oe peemilam Aaron et flttta cjtis , 
prelium eorum qui supra sunt. 

49. TiUit igilur Mo}ses pecnnlam eorum 
qui f^ieraut ampNos, et qoos redemerant a 
Levilis 

50. pro primogvniflfl fltionun Israel , niillr 
tn«entoram sexaainta quinque sidomm juata 
poiidaa sanctuarii: 

51. et dedit earn Aarmi et flliifl efua jtnrta 
ferbuHi quod pntoepcret bibi Dominua. 

CAPUT IV. 

Ritns et ofBda Leritaniin Joxfta eqjosqne faad- 
lUm disU ibuttttiur. 

f . Locutusque eit Domtaus ad Moysea et 
Aaron . dioens : 

. 2. Tolle sunmiam Ifliornra Caath de medio 
Leritarum per domos et famillas suas , 

5. a trigesimo anno ct supra , usque md 
aninciuagesimum annum, omnium qui ingre- 
oiuntiur ut stent et miuistreot in tabemacolo 
fODderia. 

4. Ilic est cultus (tllontm Caath : T&bernt- 
cnlum fcederis , et Sanctum sanctorum 

5. ingredieotur Aaron et fflil ejus , qnaodo 
mofcndi sunt castra, et defxinent fehtm 
qnod pendet ante foret , involventqne eo ar-^ 
cam testimonii , 

6. et operieot rarmmi vdamine fanOiiiia- i 
ram pellium, extendentque drtnpcr pattiiim 
totum hyaduthinum , et indncent f ectes. \ 

7. Mcnsam aiioque propositi jnit fnTotrent 
byadnthino pailio» et ponent cum ea tburi- 
bnla et mortiriola , cyatbos et crateras ad 
liba fundenda ; panes semper in ea erunt : 

8. extcndentqtiedesuper pallium cocdneum, 
qnod rursum operieot telamento iantbina- 
rum rNftllium , et inducent Tcctes. 

9. Soment et pallium hTariofhinnm qfM> 
operient candelabrtira cum lucemis et Ibrd- 
pibus suls et eiminctorib et cunclis fasli olef, 
qov adoondnoandas ioceraas necestaria sunt : 

10. et super omnia ponent operiroentmn 
iaflthioarum pHtium , et indncent lectet. 

1 1 . Nee non et altare aureum infotfeut 
byMcinthino Tealimento, et extendent desnper 
operimentum laotblnarnm peUium, induoeot* 
quetectps. 

12. Omnia tata, qulbni mlnlstratur In 
sanctnario, iorolfent hyacintbino pallie, eC 
extendent detnpcr operimentum biothioanm 
pellium , induccntquc Tectes. 

15. Scd et altare mundabnnt dnere, ct la- 
Tolvent illnd purpnreo vesthnento, 

14. ponentque com eo omnia fasa . qnllma 
in ralnisterto cjot ntuntnr , Id est, ignioro re- 
oeplacnit, fbtdnolaa ac trldrnles, undnoa 
et liatiBa. Dmeta vasa altaris operient simtd 
▼elamtne iantbinarum peOlum , el iodtieeol 
Tcctes. 

15. Cnmqne inrolverint Aaron et filii ejoa 
sanduarium et omnia ?asa ejus in oommo- 
tione ca^trorum, tunc inlrabunt ' filii Ciaatli 

« Bxod. SO. IS. Lev. 27. 25. Eaecf 
* I Par. 15. 15. 



USEE jrOMEROEIJll. 



95 



tf fmimi iovolota : «t aoa ttqfrot tbm 
flQctoarii, ne monantur. JsU sunt oaera 
ffioniin Caatb io taberoaculo fcrdeiis : 

(6. saper quos erit Elenoar fUitis Aaron sa- 

rerdotis, ad cajus curam pertinet oleum ad 

OQdQoiDdas Incfrnas , €t compoKitkmit Io- 

' fmaoi, d ntriflciuiD. quod senmer ofTcrttir, 

' d oleum imctionis , et quidquid ad cultam 

i^aacoli pertiaet, omaiuin^ufi vas«ruin 

qotio saoctuario sant. 

17. LocuUisque est Doraiaiis ad Moysen et 

Aaron, dioens : 

f8. NoUte perdere populmn Caath de me- 
A) LeritaruiD : 

1). led boe iaoite eis ot Tiyant , ot nnn 
Boriiritiir, 6i tetiferint Sancta sanctorum. 
iiTQQ et CUi e^ intrabunt , ipsique dispo- 
MBt opera ringulonm^ et divident quid por- 
tare qiris debeat. 

tt. Alii Bulla coriosUate Tideaot quae rant 
■ aoduario prinsquam iofolTaiitur, alio- 
pn iBorienlor. 

}1. LoeQtasqiie est Domlnai ad Moyaeo , 
Aoeoft 

^ ToHe sumoiam etlaoi Rtiorom Gersoo 
P^donoi ac familiM et cognatiooes anas, 

2S. a Iri^ata aonia et snpra, oaque ad an- 
■^•J^aquaginla. Namcra omnes qui in|^- 
^BDlir et niiuistraot In tatteroaculo fcede- 

^ Hoc eit offldoro fkmOias Gersonita- 

ZS. at portent cortinaa tabem^tcati et te- 
uton foederis, operimentam aliud, et super 
<iUui felaiiieu iaotbinum, IcntoHuiuque 
<M peodct in iutroitu tabernaculi frrderis, 

X. cortiorsalrii, et ?elum In iotroilu oiiod 
at late labemacolom. Omnia qnae ao al- 
lure ptrtincot , funiculot et ?aaa ministprii, 

27* jubeate Aaron et filiis ejus • norlabuol 
On Gerson : et scieot singuli cui debeaut 
»«ri BMiici|)ari. 

. ^^JJjc est cultos bmiliae Gersonftarura 
^ wmaculo frpderit, enintque sub maou 
Ohaoar ntii Aaron aacerdotls. 

^•Filiosqiioque Memri per (bmiliai etdo- 
■• IMtnun suonim recensebU, 

^ a trigiota annis et supra , nsque ad an- 
^ QoifKitt'gliit'i , omoes qnl Ingrediuntur 
fQ wioin miuistcrii sui et outturn foederis 
totinooii. 

'I* lla>c sunt ooera eomm : Portal)not ta- 
°"^ tabernaculi et rectcs ejoi, oolumoas ac 
**w«Brum, 

32. eabuunaa qooqne atrU per drcntlnm 
^ baiibits et paiillis et funlbus suia. Om- 
"*> Visa et siipenectilem ad numenim acci- 
^, sieque porUbunt. 

^Hoc est omduro rnmilfae Merarftaram 
^ iniiteriiini io taberoacalo fioederis : enmt- 
?• «b oianu lUiaiBur BUi Aaron sacerdo- 

34. Itecenaneront Igitup Hoyaes el Aaron 
JS!^!^ «)Mga((» filioa Caatb per cog- 
"^Qttca ft domoa patnini saorum • 
JH.atrigiata aanbetauDni, nanne adan- 
^^MBNUHaite^oro, omnes qui Inf^rediun- 
• •* nbikcrium tabernaculi frderis : 
^1^ inTcnti aunt duo millia aeptlngentl 



57. Ilic eti nnmerua popoU Caatb qnl in- 
trant tabernaculum ftrderis : bos nunieraTtt 
Moysea et Aaron juxta sermonem Domini 
per mannm Moy&l. 

38. Numerati sunt et fllil Gerson per CQg- 
natiooes et doroos patrum suonim^ 

59. a triginta annis et supra , usque al 
ouiuquagesimum annum, omnes qui ingre- 
oiualbi- ut mioistrent iu tabernaculo fcMle- 
rls : 

40. et inycnt! snot duo mQlla lexcenll tri- 
ginla;^ . 

4l.4li« est popnlus Gersonf^rnm, quos 
nunieraverunt Mouses et Aaron juxta ver- 
bum Domini. 

42. Numerati sunt et filii Merarl per cog- 
natiooes et domos patrum suorum^ 

45. a trig nla annis et supra, usque ad an- 
nnm quinouagesiinum, omnes qui ingrediun- 
tur ad explendos ritus tabernaculi r<rdcris : 

44. et invent! sunt Iria millia ducenti. 

45. Uic est numerus fiiiornm Mrhiri, quos 
receosucriint Mouses et Anron juxka !mpe- 
rium Domini per mnnum Moysi. 

46. Omnes qui recensili sunt de Lerttts , 
ft quos recenseri fecit ad nonien Moyses, et 
Aaron, et prmcipes Israel, per cognationei 
et domos patrum suorum, 

47. a triginta annis et supra, usqne ad 
annum (]uinquagesimiim , Ingredlentes ad 
ministerium tabernrculi, et oncra portnnda, 

46. fuerunt simul octo millia qulogcnti 
octoginta. 

49. Juxta Terbum Domini reccnsult eos 
Noyses , ununrqucttique juxta ofllclum et 
ooera sua , slcut prsceperat ei Doniiaus. 

CAPCT V. 

Qni Imfmmdi acaittrisareendi t Mti4aolin trant* 
gn sslftnl* per nefftigpniiim t de primitlit ao 
obtatluuibos. el lege adotyplco. 

i . Locntuaque est Dominus ad Moysen, di-* 
oens: 

2. Pnecipe ftliis tsrad, nt ejiciant de cn- 
stris omnrm leprosum , et qui scmiue fluit , 
pollutusque st super mortuo : 

5. tarn mascidum quam feminam ejlcfte de 
cpstris, ne contaminent ea oura tiabitaverim 
Tobiscum. 

4. Feceruntqne ita filii Israel , et eiccenint 
eos extra castra , sicut locutus erat Dominus 
Mo)si. 

5. Locutusque est Dominus ^d Moysen, dt« 
oens: 

6. Loqnere ad Htios Isra^ : Vir, site nm- 
lier, cum feaTiut ex omnibus pecciiUs, quft 
solent 1 ominibus accidere , et per negligeu- 
tiam transgress! fuerint mandalura Domini, 
atque deliquerint , 

7. condtebuntur peccalnm auum , et mt- 
dent ipsiun etput, quintamque partem da- 
super, d in quem peccavcHnt. 

8. Sin futem non fueril qui reclphit, da- 
bunt Domino, c( erit iccniolis, exceptn 
ariete, qui o^ertur pro expiatione, tit bU 
placabilis hostia. 

9. Omnes qnoquc primftias, quas ofle- 
runt Rlii Israel , i d sacenfoloin pertinent : 

10. et quidquid In saoctuaHum ofltertur a 



UBER NUMEaORUM. 



liii^nills, ct tnditar manibaf saoerdoUs, ip- 
•inserit. 

1 1 . LocotDtqiie est DomiirasadMoysen, di- 
oeos : 

i% Loqnere ad Olios Israel, et dices ad 
eos : Vir, cajus uxor erraTerit, maritamqiie 
coateoiDens, 

15. dormierit com altera Tiro, et hoc man- 
tos deprehenderenonquiTerit, sed latetMlnl- 
terium , et testibas argm dod potest, quia noa 
ts( iofenta in stupro : 

14. si spiritns zelotypis condtaTerit Tiram 
cootra oxorero soaro, qtue Tel poButa est, 
yd falsa snspidooe appeutm*, 

15. adducet earn ad sacerdotem, et ofTeret 
oblatiooen] pro ilia , dedmam partem sati fa- 
rins bordeaceap : noo fnndet super earn oleum, 
nee iropouet thus : quia sacriGdum zelotypise 
est, et oblatio iuvestigans adulterium. 

16. OfTeret igitur earn sacerdos, et statnet 
coram Dooiino, 

17. assumetque aquam sauctam in vase fi- 
dfli , el paniiUum terrae de pa?imento taber- 
naculi mtttct in eam. 

18. Cum(]ue steterit mulier In conspectn 
Domini, discooperiet caput ejus, et pooet 
super manus illius sacrifidnm recordationis, 
eC oblationem zelotypis : ipse autem tenebit 
aquas amarissimas, m quibus cum execratione 
maledicta congessit; 

19. adjuraUtque eam , et dicet : Si non dor- 
nuTit Tir alienns tecum, et si non polluta es 
deserto mariti thoro, non te nocebunt aquae 
ists amarissims, in qnas *maledicta con- 
gessi. 

20. Sin autero dedinasti a Tiro tuo , atque 
potlnta es , et concubuisti cum altera Tiro : 

21. his maledietionibus subjacebis : Det tc 
Dominus in maledictionem, exemplumque 
eonetorum in populo tuo : putresoere facial 
femur tuum, et tumens uterus tuns dlsmm- 
palur. 

22. Ingrediaotnr aquae maledidae in Ten- 
trem tuum, et ntero tumescente putrcscat 
femur. Et respondcbit mulier. Amen, amen. 

25. Soibetque sacerdos in libelloista male- 
dicta, et delcbit ea acfuis amarissimis, in 
quas maledicta congessit, 

24. et dabit d bibere. Quas cum exhanse- 
rit, 

25. loQet taoerdosdemanuejussacriflcinm 
telot)piae, d derabit illud coram Domino , 
bnponetqne illud super altare: ita duntaiat 
ot prius, 

26. pugillum sacrifidi toUat de eo qnod 
ofTcrtur, et inccndal super altere : et sic po* 
tum dd mulieri aquas amarissimas. 

27. Quas cum biberit, si poUutfi est, et 
contempto Tiro adulterii rea, pertransibunt 
cam aquae malcdidionis, d mflato Tentre 
computrescet femur : eritque mulier in male- 
dictionem , d in exemplom omni populo. 

28. Quod si polluta non fucrit, erit in- 
Doxia , d facid hbcros. 

29. Ista est lex xdotypiae. SI dedinaTerit 
nraUer a viro suo , ct si polluta ftierit , 

50. maritusque zdotypisspiritu condtatus 
adduxerit eam in oonspedu Domini, d fe- 
cerit d neerdM juxta omnia qu» scripta 
sunt: 



51. maritos abaqoe colpt crit« d 9t nd- 
pid iniqaitatem suam. 

CAPUT VI. 

RazaraBornni consecratlo et oblatio t qufbosqut 
verbis saoerdotes populo benedicant. praescri- 
bHor. 

I.Locntosque est Dominns ad Moysen, 
diceos: 

2. Loqneread Olios Israd, d dices ad coc: 
Tir . siTe mulier , cum feccrint Totum ut san- 
diflcentur, d se Toluerint Domino coose- 
crarc: 

5. a Tino, d omni quod inebriare potest, 
abstinebunt. Acdum ex vino ,- d ex qualitiet 
alia potione, d quidquid de uTaexpnmitur, 
non bibcnt : uTas recentes siccasque non co* 
medent 

4. cundis dicbns quibus ex toIo Domino 
consecrantur : quidquid ex Tinea esse po> 
test, ab oTa passa usque ad adoum non co- 
medent. 

5. Omni tempore separationis suae * noTa- 
cula non transmit per caput ejus, usque ad 
completum diem quo Doniino consecratur. 
Sanctuserit, crescente oesarie capitis ejus. 

6. Omni tempore consecrationis sue super 
mortnum non mgredietur, 

7. nee super patris quidem ct matris d 
fi*atris sororisi]ue fuocre oontaminabitar, 
quia consecratio Dei sui super caput ejus est. 

8. Omnibus diebus separationis su9 san- 
ctus erit Domino. 

9. Sin autem mortuus ftaerit sobito quis- 
piam coram eo, poUudur caput oooAecratio- 
nis ejus : quod radd illico in eadcm die pur- 
gationis soap, d rursum septima. 

10. In octaTa autem die offerd duoa tor- 
tnres, Tdduos puHos cdumbae saoerdoti in 
introitu fnpdcristestimonii. 

1 1 . Fadetque sacerdos unum pro peecato, 
d alteram in holocaostum, d deprecabitor 

1>ro eo, quia peccaTit super mortuo : saneti- 
icabitque caput ejus in die illo: 

12. d consecrabit Domino dies separatio- 
nis illius, oflerens agnum anniculum pro 
peecato: Ita tamcn nt dies priores irriti fiant, 
quoniam polluta est sanditicatio ejus. 

15. Ista est lex consecrationis. Cum dies, 
quos ex to(o dccreTerat , oomplcbuntur : ad- 
ducd cum ad osUuro tabernacmH frederts, 

14. et offerd oblationem ejus Domino, 
agnum anniculum immaculatum in holocao- 
stum, ct OTcm anniculam immaculatam pro 
peecato, d arietem immaculatum, bostiam 
paciOcam. 

15. caoistrum qnoque panum aiymortun 
qui conspcrsisuntoico, dlagana absque for- 
mento unda deo, ac fibamina singulorum : 

16. quae ofTerd sacerdos coram Domino, 
d fadd tampro peecato, qnam in hotocau- 
stum. 

17. Arietem Tero immolabit bostSam paci- 
Ocam Domino, offerens sinral canistntm azy- 
morum, dlibamenta quae ex more dcbcntur. 

18. * Tunc raddur nazararas ante odium 
tabernaculi foederis caesarie oonaeer^ionis 

• Iodic IS. 8. * * Act 21.24. 



uasa Nff ttfiftORBii. 



91 



loBflfenv Mpilto cm- «^ ptnet rapv 



|iinian«quieil 
ram. 

I9i It sraiiini? oootant triatiiv tivtampte 
abi^ ftmieuto ooaniida mimio^,€i tag*- 
B« ayimin* QBiun, •! tradci Mi nnniift Mr 
lart^f^ostquani rasum fuerit caput ejiit*. 

is eoiupectu Domini set a«MtiOcatatt«erdCh 
tberool, tient prcftiueiiluiiH. <|»od aeparafi 
joMn eft, tt fciiiav; pmi hm paigM rnbam 
mwM vinimi^. 

ti.bla Mllci oatir»l» «■» vvTcHtablar^ 
iooem luam Domino lowiKiPe oooaeBnUoeb 
n», aiwplis liiB q«e ii eao r ft nMBoa ejoi. 
Jnli nuod inentc dc¥o«enft, itai fioick «di 
perfccnooem saoclUioaiiimia mm^ 

21 Locotuiqiie eat Oanioua ad Majeatnv, 
(ficou: 

Sl^ LaqiRrc Aaroo atflliiaaiiia : Sic tien«^ 
(KoBlia fldb UraH, et cMaatia da : 

S4/ Bmoriieatlibi IHiamMt,<froaalodial to; 

25. Ostendat Doroiuua facicm suam Iibi9.€t 
wiWHrtiirtni. 

26. CoQTcrtat Dominnft iRdtam niiuft ad< 
(9> d 4fct tliti paoLiu* 

27. lofoeatHmtaiie nomenriMMOi aaperfi^ 
failvaal, elegoD^aedtaaoieiik 

CAPUT VDL 

OlMocHi prinripam doodedm triliuuni in tie- 
dicalioQein UbenuctUi H alUri» t UoiuiiiDS 
Noffi •anctiMrlum io^reuo loquttur de propi- 
UatahQ. 

i Facbm* eat autem in die qua oompfe- 
^t Moyses tabemaculara, ct erexit Htud : 
■&u^■c et taacUHcafit cum omnibua vasis 
"08 f altare siJuUiter ct omofa vasa ejus. 

2. OUolenint principes Israel etcapfia ft- 
niiSioini, qui erant per sioKulas tribns, 
Pi'slccliquc eonun qui nurocrati fticrant, 

S^nmocra coram Domino, sex plauatra 
*cda com dnodecim bobua. Unimi piaustruro 
<il^ioicre duo duoea, et unum Ixnrera sinfmlii 
liblolemntquceain conspccto tal)emaciiii. 

4. Ait auten Dominus ad Moyaen: 

5. Suscipc iJ[» eia ut aenriant in ministerio 
^>baiiaculi, et trades ea Lertds juita ordi- 
icn miiiiiierii sol. 

6* llaqoe cum snscepisset Moysea planstra 
(^borei, tradiditoos Leritls. 

7. Duo planstra et qnatdor t)«TC» dedit fl- 
Bfi Gersan, juxU id qnod laabebant necesaa- 
num. 

SjOoatuor afia planstra ct octo twrea de- 
® Boi llerari^ secnndnra ofDcia et cnltum 
^n, sob maoa Ittiamar fllii Aaron saoer^ 

«•» 

9. FQHs antem Caatb noii d«Ht planstra et 
wvct: quia in sanctoario senrium» et onera 
mriiaportant hnmcris. 

10. IgUur obtDlerunt dneet is derilcatlo- 
><ca attaria, die qoa unctnm flat « aUattonem 
■■Aaole attaae. 

lUDbMiiae Donioiis aif Mafaen: Siog^ 



dooear j^ singalaa diaa oOcrant manera io 
dedicalioaem aJlaris. 

12. Prinio die obtulit oblktionem anamffa- 
baasoafiliuft Amiuadab dc tribu Jtida: 

15. ftienmtque in ea». acetabulum argen* 
I leuro pondo centum tri({iiita slclonim, pbiali 

argcntea babcns scptuagiota sidtis, iuita 
pondus sanctuarii, utruroque plbnnm nmila 
eonspi'rsa olco in sacrificium : 

U. mortariolum ex decern sicda anreis pl6* 
\ nam ioccnso : 

t5. bofem de armento, et ariH^mv.ct ag^ 
oum anniculum in bolocauatum : 

1 6. hircunique pro peccato : 

i.7..ei in sacrilicio padnoorura bovea duen 
arietes quinque, bircos quinoue, agnoa an- 
niculos quinquo; bsc est obmtlo nahasaoo 
rUii Ajniaadai). 

18. Secuodo die obtnHt NatStenael' ftlitv 
Suar, duxdetribu lasacbar. 

19. acetabulum argenteumappemliaiseeQ 
turn triginta siclos* pbialam argenteam bi- 
bontem septuaginta sicios, juxta poodna 
saoctuarii, utrumque plenum sUnila oouk 
spersa oleo in sacrificium : 

2^. mortariolum aureum habens deoemii- 
c\m„ plenum inoenso: ' 

21. Dovem de armento, et arlatemv. etag* 
num aiioieulum iu bolocaustum« 

22 lii rcumqtic pro' peccato : 

2.1 ct in sacriflcio padlicomm Borea dtMi^ 
aru'tes qui iique ft bircos quincme, agnoa an 
uiculos quiiique; ba'C full oblatio mtlianael 
filii Suar. 

2i. lYTtio die prineeps flHonsD ZiaMon, 
Etiabfii^usUeloji^ 

25. obtulit aoetabuhroi argentetmi appen- 
deos centum triginta siclos , phiafcim argea- 
team habeotem septuaginta siclos, ad pondtaa 
sanctuarii , utrumque plennm sinm eon* 
spersa oico in sacriflcituu : 

26. morlariolum aureum appendensdeeem 
sicJos • plenum iucenso ; 

27 . bovem de armeoto, ct arietcm, et agmm 
anniculum in bolocauslum: 

28. bircumque pro peccato: 

29. et io sacriflcio'pactficorum boret dtiot, 
arietea quinquo, bircos quinone, affiioaaii- 
uiculos quinque; hax est oblatio Eliab IHIi 
ilelon. 

5U. Die quarto princcpt ADbnun Rvboi , 
EUisur Alius Sedeur, 

51. obtulit acetafmfmn ai f ewte ui n appen- 
dens centum triginta sidos, phialaiB argeii-^ 
team habentem septuaginta aidoa> ad pondns 
sanctuarii. ntruinqne plemira aima oaii«^ 
spersa oleo in sacnfidnm: 

52. mortariolum anrcom a ppe ad a n s^lewm 
siolos, plenum inceaso : 

55. DOT em de armentt^, er at iotei , cfr ag 
num anniculum in bolocausttinrr 

54. hircuroqnc pro peceata: 

55. ot in bostias padfieenun bofea dttaa, 
arietes quinqne, bfrooacraiiique^affiios^aii- 
nicttlos quinqua; bvefnit oblatio Eliacip ilM 
Scdeur. 

56. Die qninto p r in c epa IMaruiD SNoMon , 
Salami^l flUus Surisaddat, 

57. olitiiSI aoetaboltam a r gaiiU p uiii appcn> 
1 dcuii centum triginta sicloB« pbialam argei^ 



LIBER NUMERORUN. 



Icam hahentcm teptoaglnti liclos , ad pondiu 
taactuarii, ntniniqiie plenum siniUa con- 
ftpcrsa oleo in tacrindum : 

58. mortarioluin aoreum appendens doeem 
lidof , plenum ioccnio : 

39. boiein de armeoto, el arietem , ct ag- 
Rum annieulum in holocatistum : 

40. hircumque pro peccato : 

41. et in luittias pacifioorum boies doos, 
aricCct quinque , hircos quinque, affnotan- 
nienlot quioquc; haec fuii oblatio Salamiel 
m Surittddai. 

42. Die aexto prinoept filiorum Gad , Efia- 
sapli niiut Duel , 

43. oltiulil acetabulum argentcnm appcn> 
«lens centum triginla siclos, phialam ar^^en- 
tcam balieotem septuaginta sidos , ad pondui 
sanctuarii, ntrumque plenum simila con- 
spersa oleo in sacnftciuro : 

44. mortariolum aureum appendens decern 
sidof , plenum incento : 

45. boTem de arrociito, et arietem, et 
agnum annieulum in holocanstum : 

46. hircumque pro peccato : 

47. et in hortias padHcorum boves dnos, 
arietetquitique, hircosquinoue, agnoi an- 
niculot quinque; hire Tuil oblatio Eliasapb 
niU Duel. 

48. Die septimo priuceps filiorum Ephralm, 
Elisama flliua Ammiud, 

49. obtulit acetabulum argenteom appen- 
<lens centum triginta sicloi , phialam argen- 
team halientcm septuaginta sidos, ad pondus 
sanctiiani, utruiiK|ue plenum simila oon- 
spersa oleo in sacriflciuin : 

50. mortariolum aureum appendens decern 
siclos, plenum incenso: 

51. Dovem de arineiito, ct arietem* et 
agnum annieulum in holocanstum: 

52. hircumque pro peccato : 

53. et i.i bostias pacifico um boves duos, 
arieles quinque, bircos quinoue, agnos an- 
nicttlos quinque; bate fuit oblatio Uisama 
filil Amraiud. 

54. Die octavo princeps filiorum Maoasse, 
Gamaliel filius Phadassur, 

55. obtulit acetabulum argenteum appen- 
dens centum triginta siclos /phialam argen- 
team balicntem septuaginta siclos, ad pondus 
sanduarii, utruinaue plenum simila con- 
ipcrsa oleo in sacrilidum : 

56. OHrtariolum aureum appendens decern 
sidof , plenum incenso : 

57. boTem de armento, et arietem, et 
agnum annieulum in holocanstum: 

58. hirctimqui* pro peccato : 

59. et in bostias pacificorum bores duos, 
arietes quinque, bircos quinaue, agnos an- 
niculos quinque; ha?e fuit oblatio Gamalid 
filil Phadassur. 

60. Die nono princeps filiorum Benjamin, 
Abidan filius Gedeonis, 

61. obtulit acetabulum argentenm appen- 
dens centum triginta siclos, phialam argen- 
toun hahentcm septuaginta sidos, ad pondus 
sanduarii , ntmraoue plennm simila con- 
•persa oleo in sacrifidnm : 

62. et mortariolum aureum appendens de* 
«cni ticlus, plenum incenso : 



■rieien, el mg- 



6>. bovem de armeoto, el _ 
num annkttlum in holocanstum: 

64. hircumque pro peccato: 

65. din bostias pacificorum bo?es duos. 
arietes quinque , hircos quinque , agnoa an- 
niculos qinnque; haec ftiit oblatio AMdan filil 
Gedeonis. 

66. Die dedmo prineept filioram Dan 
Ahiezer lllius Ammisaddal, 

67. obtulit acetabulum argenteom appcn 
dens Centura triginta siclos , phialam argcn- 
tcam habentem septuaginta sidos, ad poodus 
sanduarii, utroroque plennm suuila oou- 
spersa oleo In sacrilidum : 

68. mortarioliun aureum appendens deeem 
sidoi, plenum incenso: 

69. bovem de armento , et aridcro , el ag- 
num anniculnm in bolocaostum : 

70. hircumque pro peccato: 

7l.etiu bostias padficomm bofcs duos, 
arieles quinque , hircos quinque, agnos an- 
nicnlos quinque; hcc fuit oblatio Ahiexcr fiHi 
Ammisaddal. 

72. Die uodedmo princeps filiomm Ascr, 
Pbegk^iniiusCchran, 

73. obtulit acet bulnm argenteum appen- 
dens centum triginta sidos , phialam argen- 
team balientem septuaginta sidos, ad iwndos 
sanduarii, ntrumque plenmu simila cou- 
spi*rsa oleo in sacriudum : 

74. mortariolum aureum appendens decern 
siclos, plenum incenso: 

75. bovem de armento, d arietem, d ag- 
num atmiculum in holocanstum : 

76. hircumque pro peccato : 

77. d m bostias padficomm bores dnoi , 
arietes quinque, hircos ouinque, aghos ao- 
nlculos quinque; h«c fuit oblatio Phcgi^l fllij 
Ochran. 

78. Die dnodeciroo princeps fifiorum Neph- 
thali, Abira filius Euan, 

79. obtulit acdabulum argentitmi appen- 
dens centum triginta siclos, phialam argen- 
tcam babt'utem septuaginta siclos , ad pondus 
sanctuar 'i , ntrumque plennm simila oleo con- 
spersa in sacrifiaum : 

80. mortariolum aureum appendens decern 
sidos, plenum incenso : 

8 . boT<m de armento, et arietem, d ag- 
num a iniculum in holocanstum . 

82. hircumque pro peccato: 

83. d in bostias padficomm bores duos, 
aril tes quinque, bircos quinque, agnos rn* 
niculos quinque; hasc fuit oblatio Ahva filii 
Enan. 

84. Ilan; in dinlicatione altaris oblala sunt 
a prindpibus Israel, in die qua consecraluro 
est ; acclabula argentca dnodedm : phials 
argeutea; diiodecim : mortariola aurea duo- 
dedm : 

85. ita nt centum triginU sidos argcoti ha- 
berd uoum acetabulum, d septuaginta si- 
des, haberd una phiala : id est, in commuoe 
Tasoram omnium ex argento sidi duo millia 
qnadringenti, pondere sanduarii : 

86. mortarkua aurea dnodedm plena in- 
censo, denos sicloc appeodeutia ponders 
sanduarii : id est, simtd uuri sicU oeotom 
Tiginti : 

87. boTCs de amiciito in ^^'^^^f^^t^^m dm^ 



LIBER miUERORUM. 



tfecbn, aiiefei dnodedin, agni annicub duo- 
dedm, et tibamenta eomm : hlrci duododm 
propeocato. 

88. In bostias padflcoram bo?e8 riginti 
qoatoor, arietai sexaginta , bird sezagiota, 
agni aniHculi sexngiata. Haec oblata sunt in 
dedicatione altaris , quando unctum e-t. 

M). Cumqoe ingrederetiir Moyses taberna- 
cdIqid fcedois . ut consnieret oranihim , au- 
^ebat Tocem loquentis ad se de propitiatorio 
pod e at taper arcaro testimonii inter duos 
eheroliini, uiide et loquebatur ei. 

CAPUT vni. 

Cnddabrl et luoernarnro Iocqs. Kitm, materia, 
acfornia : stasque et coiuecrdtio Levilaiiuii. 

1. Locntosque est Bominus ad .Movsen , 

dioeos: 

2. Loqnere Aaron, et dices ad enm : Cum 
pomeris seplem Incernas, candetabrum in 
tuftrali parte erigator. Hoc igiiur pra>cipe 
of lacenw contra boreatn e regione respi- 
aaot ad mens <m panum propositionis, con- 
tra earn partem, quam candelabrum respi- 
cit, locere debebant. 

3. Ffcitqiie Aaron , et imposnit lucernas 
"iper candelabrnai« ut prasocperat Dominus 
Moyti. 

4. Hsc aotem erat factnra candelabri , ex 
aurodoclili, tarn ni*^dius stipes, quamcuncta 
V* ex otroqne cakimonim latere nasceban- 
tnr: jnita exemplum quod ostendit Dominus 
%«, ita operatus est candelabrum. 

0. Et locutus est Dominus ad Moyscn, di- 
crtis: 

6. Tdle LeTitas de medio flliorum Israd, 
^ poriflcabis cos 

7. joxta banc ritnm : Aspergantnr aqua 
Instrationis , et radant omnes pilos carnis 
&QC. Camque larerint Testimenla sua , et 
mandati foerint , 

8. toOant bovem de armentis, et libamen- 
imn ejus similam deo conspersam : bo?em 
aotem alteram de armento tu acdpies pro 
peecato: 

9* et applicabis Levitas coram tabemaculo 
f«der{|,oonTocata omni multitudine filiorum 
Israd. 

10. Gomque Leritas fuedot coram Domi- 
00, pooeot filii Israel roanus suas super eos ; 

!!• et ofTeret Aaron Levitas, munus in 
^MMpectn Domini a fiiiis Israd, ut seryiant 
■a nnoisterio ejus. 

12. LeritSB qooque ponent manus suas su- 
P^ capita bourn , e quibus nnum fades pro 
P^ctato, et alteram in hdocaustum Domini , 
5t deprcceris pro eis. 

15; Statoesque Leritas in coospectu Aaron 
^1 filionun ejus, et consecrabis oblatos Do- 



14* ae separabis de medio filiorum Israd , 
iilnQtiiiei. 

1S« Et postea ingredientar tabemaculum 
"^Bil^, at senriant mibi. Sicque puriilraltis 
tt coQsecralib eos in oblatiouem Domini : 
9<iodain dooo donati sunt mihi a fiiiis Israd. 

Ifi* * Pro primogeniUs qua? aperiunt om- 
Ban Tdfam in Israd, accepi eos. 

17. Mea soot eoim omnia priroogenita fllio- 

* Exod. IS. 2. Sup. 3. 15. LaC X 29. 



rum Israel, tarn ex hominibns quam ex jo- 
mentis. Ex die quo percuss! omne piimoge^ 
nitum In tetra ^ypt , sanctifica? i eos mihl : 

18. et tuli Levitas pio cunclis primogenitis 
filiorum Israel : 

19. tradidique eos dono Aaron et fiiiis ejas 
de medio populi , m ser\iant mihi pro Israel 
in tabernaculo fffideris, cU orent pro els, ne 
sit in populo plaga, si ausi fuerint acoedere 
ad sanctuarium. 

20. Feceruntnue Mo/ses et Aaron et ore- 
nis multitudo nliorum Israd super LeTitii 
qua? pneceperat Dominus Moysi : 

21. puriflcatique sunt, et faverunt Testi- 
menfa sua. ElevaTit(|ue eos Aaron in oon- 
spectu Domini, et ora?it pro e\$, 

22. ut purilicati ingreoerentur ad offida 
sua in tal)ernaculum fiedcris coram Aaron 
et niiis ejus. Sicut praM^perat Dominus Moyd 
de Leyitis, ita factum est. 

2i. Locutusque est Dominus ad Noysen« 
dicens r 

24. Ha?c est lex Leyitaram : A Tiginti qnin- 
qne annis et supra , ingredientur ut miui> 
strent in tabernaculo fcederis. 

25. Cumqiie quinijuagesimum annum aeta- 
tis implcTerint, ser?ire cessabunt: 

26. eruntqiie ministri fratrum suorum in 
tabernaculo fosderis, ut custodiant qu» sibi 
fiieriot commeodata, opera autcm ipsa non 
fadant. Sic dispones Levitis in custodiis suis. 

CAPUT IX. 

Quo tempore debeant mundi Phase celebrare, et 
quo biimundi : iitibes tabeniaculum operiens, 
per (ileni cdlumoa iiubls . per noctemut species 
ignb diicit exerdlam totU 40 aiiuis. 

1 . Locutas est Dominus ad Moysen in do- 
serto Sinai , anno secundo postquam ei<n*Asai 
sunt de terra ^gvpti, mense pnmo, dicens: 

2. * Fuciant (Uii Israd Phase in tempore 
suo, 

3. quartadedma die mensis hujos ad ye- 
spcram , juxta omnes ceremonias et justiflca- 
tiones ejus. 

4. PnH^pitqae Moyses fiiiis Israd ut face- 
rent Phase. 

3. Qui fecerunt tempore sao, quartade- 
dma die mensis ad yesperam, in moute Sinai. 
Juxta omnia que mandayerat Dominus Moy- 
si, fecerunt filii Israel. 

6. Ecce antem quidam immnudl super 
anima hominis, qui non poterant lacere Phase 
in die illo , accedente.v ad Moysen et Aaron, 

7. dixerunt eis : Immundi sumus supier 
anima homi.ds ; qnare-Zr udamur nt uou ya* 
Icamus oblationem offerre Domino in tem- 
pore sno inter filios Israel? 

8. Qnibus respondit Moyses : State ut con* 
sulam qtrid pnecipiat Dominus de yobis. 

9. Locutusque est Dominus ad Moysen, 
dicens : 

10. Loqnere fiiiis Israd : Homo qui fuerit 
immondus super anima , siye in yia procul 
\a gente yestra , fadat Phase Domino 

11. in mense secando, quartadedma die 
mensis ad ? esperam : cum axymis et lactuda 
agrestlbos comedent Iliad : 

12. non rdinquent es eo qalpplam usque 

I • Exod. 12. S. 




nSER flfJMROKtTV. 



j»*'et Of ejQf ooD coofrfiigaitf omocQi 

rikMn Pltaie oUerrabooL 

tS. Si quts antem et nmaiftis eil* ei In ftl- 
nere ooa fuH, et tameo noo fecit Ptuue , ei- 
lenDiaebiUir aoiina iUa de popaU§ suis, qida 
•acrifiduin DomioQ noo olitolU tempore tuoc 
peccatuni fuiim ipse porUM. 

14. PeregriDus 'ouoque et adTena si fbe- 
dot apad tos , foaent Pbate Domino juxla 
ceremonias et justilicatiooes ejpi. Praaepturo 
idem ertt apud vot tarn advenaa qnam indi- 
geme. 

15. * Igitm* die ona credom eat (alierna- 
coInm» openiit lOud nutwt. A.vespere antem 
•oper teBtorinm erat qpasi spedei i^oii us- 
qiae niaoe. 

16L Sic flebat ia^ftar : per diem operiebat 
llbd niiliet^et per noctem quasi species i^pnis. 

IT. Cunique at>l»ta fbisset nnbes, que ta- 
bemaculuni proteffeliat, tunc proflclyeetMui- 
tur filii Israel : et ui loco ubi at^tisset nubes^ 
ibi castranietabaatur. 

re. Ad imperinm Oomini prondscebaotor, 
e( ad iiniierium fHius Hgdiant tabertiaculum. 
^ Cunctis diebus quibus stabat nubes super 
tabemaculura* roaneltent in fodem loco : 

i^* et si eveoisset ut multo tempore ma- 
■eret super iUud, eraot 010 krad in excubiis 
Domml , et noo proKdscelKintur 

20. quot diebus fuisset nubes super taber- 
daculuni. Ad Imperiura Domini erigebant 
teutoria , et ad injperiuBi iliius depooebaot. 

21. Si ruisset nubes a Tespcre usque maoe, 
rt stalim dJluctUo taberoaculom rdiquisset , 
proOeiseebaiitar : et» ai poat diem ei noctem 
reoessissel , diaaiMliiBi tanlniia 

22. Si vero biduo ant uoo mense Tel loo- 
ffioii tempore finsaei super tabemaoolum» 
mancbant fiUi Israel in eodem loco, et noo 
profidscetMutur : statSm antem ui reoessis- 
sct , rooTeltant castra. 

23. Per verbum Domini Pgebant teutoria , 
et per verhum iUius prnndscebaotur : eraut- 
que in eicubfis Dommi juita impednm ejus 
per manum Hoyai. 

CAPUT X. 



Deus fcrt daw tafaat ^^ , , ^.._ 

•amn main i que otdtee nuMa i iut catAn 4e 
de^erto Sinai : oral MopM ongnatuoi Hobab iil 
cum iptu proficiscatur s et Terl>a quae kM|udia- 
Cur Muy set cum defaretnr ?d depoiieretur area. 



I. 



ad liiTsen 



2. Fac tibi 
mriboaooov 
tomo^enda soot 

&. C u mq ae iocrepaeria taWa, laagrtga- 
bitur ad te omMa Ivba ad oalMtt tabtfaa- 
cnli foBderia» 

4. Si senid alangueriSf Tenient ad te ptia* 
dpes , et capital moltitodlnli laraeL 

5. Si Mtem proUsier alqus coMsina etoo- 
gor bicrrpoarit, mofiliMt caain primi qoi 




IbIkc, lerabont 



* RsotI 12. 46. Joan. 19. 3K ^ *Exod. 40. IS. 
«. Sii:.r. 7. 1. — • I cor. 10. 1. 



riiKem; ct.nUaftuacmndbmrdtiptf Oclciit^ 
olulantnras tubis in proTcctioaenu 

7. QuandaautemooogrqsaBduaest pa|Hi* 
his, sTmples tubarom dangor crit, et ooo 
eoodae iilnlabanL 

8. FOii autem Aaroo saoerdotes cfimgeiit 
tubis : erilque boc legilSmnm sempftemnm 
in gcnerationibos Testris. 

9. Si eiicrttis ad liellum dfe terra Testr» 
contra bostes qui dimicant adTcrsum tos« 
dangetis ululantibus tnbis , ct eril recordatift 
Testri coram Domino Deo festro, ut ema- 
mini de manibus ioimfcorwD Testrorum. 

10. Si quando habelMtis epulnm^ ei diea 
festosy et caleadas, caoetis tubis super ImkK 
caustis» et padfkas fictimis, ut sint fotiis in 
recordationem Del Testri. Ego Dominos Dene 
Tester. 

f I. Anno secundb, mense secundd, Tige- 
sima die mensb, derata est nnbes de taoer- 
nacnlo fcpdeiis : 

I '2. proTedique sunt fliu brad per tmmaa 
soas de deserto Sinai , eC recnbmt nobea fai 
solitudioe Pfaaran. 

15. Mof erunti|ue castnr prnni « jnta im- 
pedum Domini m mann lltiysl. 

14. * Filii Judaper turmas suas r ooonui 
priuceps erat Nahasson filius Aminaanb. 

15. In trOm fiBorum Issacbar fidt prtaoeps 
Ifattnnad fHitts Soor. 

f<S. In tritn Zatmlbn erat pi ' tn cepa EKab 
ffHns Helon. 

17. Dcpositomqne est fc bemacnlmn* qiaod 
portantes rgressi sunt Slii Gerson et Iferari. 

18. Profeclique sunt et fllii Ruben, per 
tmma^ et ordinera sumn : qoor um princeps 
erat Helisur fiJus Sedeur. 

19. In tribu sutt^ro filionmi Simeon , prin- 
ceps fhit Saiamiel niins Sodsaddai. 

29. Porro in tribu Gad erat prineeps EBs- 
sapb filius DueL 

21. Profiectiqiie sunt et Oadtftsp portantes 
sanctuarium. Tarodfn tabcmamhim portiK 
bntnr, donee Tenirent ad erectiooia loomn. 

22. Mo?erunt easlra et filii Epbn.fm per 
tminas suas, in quomro exrrdtu prineeps 
erat Efisama filins Aiuiiifud. 

25. In tnlMi autem lilionim Manasse priO' 
ceps fnit Garoalid fffins Ftiadaasnr; 

24. et in tribu Be nj a mi n erat dm AMdan 
mius Odeonis. 

25. NoTissimi castrorom ouraluui praAxtf 
sunt filii Dan per turmas sua , fai quorum 
exerdtu prtnoeps ftiil Atiieacr flBn Amnn* 
saddai. 

26. Fn trfbn autem ffHormn Aaer tnt pdo- j 
ceps Pbe^ filius Ochnm. ^^ 

27. El m tr&Mi fffiorum NepfAaff piliieQis 
ftdt Aftfra fltins Enan. 

28. ila;c sunt castra , d profediones fll»> 
nun Israel per turmaa snaa qvaado efpraaia* 
bantnr. 

29. DliHqne IKajKt Bobal^ Mki Ragad 
Madia uitSy eognato rao * Profidaeiarar ad 
locum, quern Dominua dataroa est aaMi s 
Teoi nobt^cnnit at bendbdamaa fUk z qa^ 
DMninns booa pinamisit nraclf. 

SO. Gui ifle reqpoodl : Uoo Tadtaai 

'Siipr.f.9^ 



LIBER KUMSROEUM. 



tOf 



ia Umm meam, in qoji mitiift 

51. El file : NcrI , Inqait , not refijiqiiere : 
ti mm Miti iu quibus lods per deterlum 
Mfta iwoera 4mMUUB, ct firis doctor oo- 

31 Camqae oobiscnm Teneris , qaidqafd 
optumiin fuerit en opibos , qnas nobis tradi- 
tunif eit Ooniiuiis« daUmus Ubi. 

S. Profecti fuat ergo de monte Domini 
rkm trma dierwo, «roaqoe ftsdeHs Domini 
pra e ai ifc rt em, per diet tret proridttie ca- 
slfonta IfMHB. 

U. Nobes quoqne Domini super eot erat 
ftr4m com tncederent. 

S5. Cornqoe d ey a i ehif arc^ , dioeM Moy- 
Ki: < Snrffe , Dnnrine , €t disstpfntur inimici 
tau et fugiant qui oderuot te, a fade tna. 

y» C mti antem deponeretur, aicJiNrt : Re- 
'ulue, Demine* ad moltiliidtneiii eaeroltiia 
laid. 

CArUT XL 

il<nMr«t Hebnei prinmin ex debti^irne : 
uf io pef out cariies . cppps. ollas iEgypti i lui- 
MtoifM^ UofKi «piritu, l)eus ilUus onus in se- 
{MnagkiU seiiif irct partilur, qulomiies propbc 
unt; dmiar oi>titniice»t puniturqae poptiliis 
pra|i<flr (Mmiuiii e^aioupheiMiUaaii* 

I. fiAere^ ertnoi est > msniMr fopdli , 
Q»d dolentiiim pro labore, contrn Domiomn. 
QnoH cum aodiss€4 BominHi . iralns nhi. Et 
jmsos in eot if nit Domioi df Tomiit ex- 
^i^<iBarQ caslrorum partem. 

IQ niiqtfe ^l ai wa ag et popniss ad Moyten , 
onrk Hoyies ad Doralnum, et atitorptiis est 
V*. 

5. V a ea i ibpi enomeii locH •itHot, Inoensio : 
^ofiod inoemus Mstet'cofltra eet Ignik Do- 

^j.Vnlgun qiiippe promhruBm, 4piod mobq- 
wl earn eJt , flafprarit ttesiderio , Mdent et 
Mil, iffocfb tibi paHter flHift Israel , et ait^ 
^ynidrtHtfMMtfid Tetoeodnm carnetr 
5. Reoo^niur pisciiim quot CMnedelMi- 
yfa Jf^f^ gia ii s : in meolein nelMs ve- 
■■* ormneret , et pepeaet , porricise, <l 

T» et iiiKa. 
^^AiihMnealra«r«bi ^ett, idbn alkid 4^ 
Worn oculi nettri niMi Mas. 
^[* "^rat OTtOTi H>jb qmui tantea corian- 

^^Omiibiilqiie pupithit, (ft eonigmt illiid, 
■lagiUit mata , Uvelenebat iomoraarM.'CO- 
9>^ in olla, et fadens ei eo torlulas saporas 
f«dMit«k«li. 

v-'Ciniiqiie deaeenderet none anpor aaiira 
'^J. detoendeb t pariter et Mn. 

it. 4fMlMt ergo Hayset flentem ^pahim 
prtWH mat,^injM— peroalia leotorii tNi. 
g> ye «9t furor tiomioi v.4do : ted «t 
^^ tut a i er a ud a rat Tita eat? 

ti. et ait ad Dorainum : Cur aflli&isti aer- 
'Ml Inmr quarenon inveoio oratiiini co- 
SZft ' «t wimpaauiaii poyte unifami 
^^M» M^ptt^asper vw? 

-iPttI «7.2.-»P8aL77. i9.l Cor. fO.10.— 
JtajH. »l. — M Cor. 10. 5. — » Ezod. 16. 14. 

".n. 24. Sip. 16. aa. Jo«n. 6. si. 



12. Nnmqnid ego concepi omnem banc 
mnlt1tndioem» fd genui earn, nt dions niifai : 
Porta eot in sinn tuo sicnt pottare aotct nn- 
trii iofiintulum, et defer in terram, proqou 
jurasti patribns eomm f 

13. Unde mfbi carnes at dem taatie 
tudini? llent contra me, dioentet : Da^ 
carnet ut comedamns. 

i4. Won possum tolnt amtinere 
banc popnlnm , quia grHvis est miU. 

15. 5iu allter ribi videtttr, obaecro «t te- 
terTicfas me , et inveniam gratian 4q ocolia 
tuis , ne tanti> afRdsr malK. 

f 6. Et dixit Dominus ad Movten lOangnagi 
mibi sepluaginti Tiros de aevibnt IsmtwH, quoa 
tu nosti quod senes pupoK slot ac magiatri : 
e( duces eos ad ostium t liernac«li fcMeriat 
fedesque ilri stare tecum , 

(7. ut descendam et loqnar Hbi : et o uli i 
ram de spiritu tuo, tradamqoe eit, «it «h 
stenlenl tecum onus populi, et nun lu solus 
graveris. 

18. l*opulo qnoque dices : Saoctiflcamini : 
eras comedetis carnes. Ego enim audid rm 
dJcere: Quit dabit uol>ia cscas crnium? 
bene uolida erat in /Eg'saUt. Utdet vobii Do- 
mmus carnes, et^omodotts : 

1 9. non uuo die , uec duobus , Tel quinqoe 
ant4eccB, aec Tigiali quidem, 

20. ted «iKqtie «a Bk^naeal dienim , doBM 
eieat per narea f ealrat , «t Tertalur in naa- 
tean , eo quod refNdeHtit Doniinwa « qui ia 
medio vetlri eat, et tIewritiK eoram eo« di- 
oentes: Quareegpeta auiimsex Eg>pU>f 

21. £t ait Moyseas SetoaaU iwUiapedi- 
twD bujaspopoii aunt; et lu dads : Oabo ds 
etum carman neate iotegro. 

22. * Numquid OTium et iKNim inultitiido 
caedetur, ut postit suflicere ;id cibura? vol 
oomet piteea merit in unun ooogregalNm- 
tur, nteotaatieait? 

25. Cui re8|)ondit Domiant: * Nomodd 
maout Domini iu^alida eat':* J/ra nunc Vide- 
l)is otram loeus termoopere ooiupleatar. 

24. Veait igitur Mouses , «t oarravit jpo- 
pulo Terba Doroioi , congregant sejituapata 
aiix>s de aeidiHM JLarad» 4|uot *tare lecit drca 
tabernarulara. 

25. Detceadilqiie Damioot per aobem, et 
iaonlotett ad cam , AufeneiiB de ^iriiu oal 
crat ia Moyae, «t dans tepliiagiuta Tina. 
Cuinque rcquieTisset in eis Siuriius, ju'H^h^ 
taTerunt, necaltra oeaaaferuiit. 

v%, Renuiiiaaraat aatem iu castris duoflri, 
«uorom unat vocaabiitur Eldad, H alter Ma- 
dad , auperqaaa requievit iisipinUis; nam el 
ip.si ilnmritrti faiTaai , nt ooa OKieraat ad ia- 



27. tOaaqoe profdiciareat In cattdt, gb- 
airrit puer, et puntiavit Mo>si , (tioeat : £1- 
•iad et M odad prapbetaat ia castris. 

28. Statim la«ue mint Jim, miolatai 
Ma>ai, et elaotut « pbu4bot, ait : Domloa 
mi Moytes, probibe eos, 

29. At ilie : QuM, iuqftK avmlarit pro 
me ? quis tribaat ut omuis populus prgphe- 
4et, «t 4eteit Damiant SfMrUuffl janan? 

50. fteaartaaqni eat M>aoa« at 
natu larad in cattra. 

• Joan. 6. 10. — *tsai.fla <• 



lit 

jf . * VeotiM aatem egrediens a Domino , 
arreptaut trans mare coUirnicM detulU , et 
demiiU in caslra itinere quaolum uno die 
«ooflci potest » ei omni parte castrorum per 
draiiuun » t olabanlqiie m aere duotws cubi- 
tts tUltudine saper terram. 

32. Surgeo* ergo populus toto die illo, et 
node, ac dio altero, congregatit coturni- 
cam, qui P'>ram, decern coros: etsiccate- 
root eas per g)rum castrorum. 

53. * Adbuc caroes erant in dentibns eo- 
rum, nee ddTecerat bujuscemodi cibus:ct 
ccce faror Domini conciUlus in populum , 
percussit eum ptaga magna nimis. 

34. \ ocalusque est ille locus , Sepulchra 
ooncupiscentia? : ibi euim sepdieniut ix>pu- 
lum qui de»ideraf erat. Egressi auleni ae Se> 
pulchrts coiicopiscenlia;, %euerunt m llase> 
roth, et oianserunt ibi. 

CAPUT XII. 

▲aron et MarU bi mitissimain Uoysen marmu- 
raut. apuU quos I^us Muyseii lautlat a faiiii ia- 
riUteenca i»>iniiiuin. U^*''\m ippra percuss et 

S^t-ni Ul* b*is a po|Milo »epaniU. sanitati re* 
Uiiiur, orante pro ca Muyse. 

1. LocuUique est Maria et Aaron contra 
llo)sen propter uior^m ejus /Etbiopissam , 

2. et duerunt : Nura per solum Mo^sen lo- 
cutus est Domiousr ooune et nobis similiter 
est locutus? Quod cum audlkset Dominus, 

3. ( erat enim Moyses fir miiissimus super 
omnes homines qui morabantur in terra ) 

4. statim locutus est ad eum , et ad Aaron 
et Mariam : Egredimini f os lanlum tres ad 
tabemaculum fdpderis. Gumque fuissent 
egressi, 

5. descendit Dominus in columna nobis, 
et stetit ill inlroitu tabemac4ili, Tocans Aaroo 
et Mariam. Qui cum ii)»seut, 

6. di\it ad eos : Audile sermones meos: Si 
quis fuerit inter fos propheta Domini, in li- 
none apparebo ei , vel per somuium loquar 
•d ilium. 

7. At non talis senos mens Moyses, * qu! 
In omni domo mea fldellssimus e%t : 

8. * ore euim ad os lo^uor ei : et palam , 
et noo per aenigmata et Hguras Doiuinum 
fidet. Quare ergo non timuistis detrabere 
serro nieo Mo} si ? 

9. Iratiisque contra cos , abUt : 

10. oubes qoo ,ue recessil qu» erat super 
taberoaculuro : et ecce Maria apparuit can- 
dcna lepra quasi nix. Curoque respeiisset 
eim Aaron, et vidisset jperfusam lepra, 

1 1. ail ad Mo^sen : Obsecro, domine mi, 
oe imponas nobis hoc peccatum, quod stulte 
comnnsimus, 

1£ ne fiat hTC quasi mortua , et nt aborti- 
Tum quod projicitur de ?uh i matris sua*; 
ecce jam mediom camis ejus devoratura est a 
I'pra. 

13. Clamafitqoe Moyses ad Domuuup . di- 
eens : Deo<, obsecro, sana cam. 

U. Cui respoodit Dominus. Si pater ejus 
tiiabaet in ficiem iUius , noant dehoerat sal- 

•Psal.77.28.i7. — «PsaL77.30. — • Heb. 3. 

2. — « BsiHl. ». ft. 



LIBEa NUMERORUM. 

tern septero rfletras mbore suffbodf ? Separe- 
tur septc>m diei>us extra eastra , et postea re- 
Tocrbitur. 

15. Exclusa est itaqne Marii extra eaatrt 
septem diebtis : et populus non est niotas de 
loco iilo , donee re? ocata est Maria. 



CAPUT XUI. 

Missi a Uoyne <2 rxploratores ^*\ conMilerandam 
frram promiMJonis . palniltf*ra mm boCro 
aliis |iie fnict bim in fertilllatis siftniiin post 40 
dit^ n*fi*niiit : qui tamen univeni, uneler Caleb 
et JuAiie, uiamuir io populo ouuaiaut. 

1 . Profectusque est populus de Ilaserotb , 
fixis tenloriis In deserto Pbaran; 

2. ibiqne locutus est Dominus ad Moysen, 
dicens : 

3. Mitte Tiros , qui considerent terram Cha- 
naan , ^uam dalurus sum fiUis israH , singn* 
los de siiigiilis tribubus, ei principibus. 

4. Fecit Mo>ses quod Dominus iiiiperafe 
rat , de deserto Pbaran mittens principes Ti 
ros , quorum ista sunt nomina. 

3. De tribu Ruben, Samnroa rUiom Ze- 
chur. 
<j. De tribu Simeon , Sapbat filiom Huri. 

7. De iribu Juda , Caleb niium Jephone. 

8. De tribu Issachar, Igal fdium Joseph. 

9. De tribu Ephraim , Osee niium Nun. 

10. De tribu Benjamin, PhJti lilium Ra- 
phu. 

1 1. De tribu Zabulon , Geddlel niium Sodi. 

12. De tribu Joseph, sceptri Manas^, 
Gaddi filium Susi. 

13. De tribu Dan, Ammiel fillom Gemalli. 
<4. De tribu Aser, Stbur fllium Michael. 

15. De tribu Nephtbali, Nahabi filinin Vapsi. 

16. De tribu Gad, Guel filium Machi. 

17. HaK! su t nomina rirorum, quos niisit 
Moyses ad con&iderandam terram : TOtafil- 
que Osee niiuiu Nun , Josue; 

18. misit ergo eo< Moyses ad consideran- 
dam terram Chanaan, et diiit a J eos: As> 
cendite per meridi.nam plagam. Camque ? e- 
neritis ad monies , 

19. considerate terram, qualis sit : et po- 
pulum qui habitalor ef4 ejus , utruro fortis 

it an infirmus : si pauci numero an plures ; 

20. ipNa terra , bona an mala : urbes qua 
les, murataean ab que muris: 

21. humus, pinguis an sterilis, nemorosa 
an absque arboribiis. Conforlamini , et af> 
f: rte nobis de fructibus terra>. Erat autein 
tempus quando jam pncco^iue uTa; ?esci poa- 

sunt. 

22. Cumqne ascendisseiit, exploraTeruot 
terram a deserto Sin, usque Rotiob intrantl- 
bus Ematb. 

23. Ascenderuntque ad meridiem, et t<v 
neriint in Hebron , ubi erant Achimau et Si- 
sal et Tholmai filii Knac; nam Hebron so- 
ptem annisanteTanimurbemiCg>ptioondita 
est. 

24. * Pergente&que us^iie ad Torreoteoi 
botri , absci erunt palmitem cum u? a aoa , 
quero portaverunt hi ?ecte duo f iri. De ma- 
lls quoque granatis et de fids kxi UUus tole- 
runt: 

•neuti.a^ 



LIBER NUMERORUM. 



fOk 



25. qiii appeUatos est Nehelescol, id est, 
torrens boiri, eo quod botnim portassent 
loda filU Israel. 

25. ReTersiqoe exploratores terra? post 
qoadragiota Hies, omni regiooe drcuitn , 

27. venemot ad Moysen et Aaron et ad 
Qoioeni ctrtuiD flllorain Israel in dcsertuni 
Pharao, quod est in Cades. Locutique ds et 
oomi mulUtndlni ostendcrunt fructus terra? : 

28. et nnrraverunt, dicentes: Venimus in 
lerram, ad quam misisti nos, qua? reTcra 
Anitlacte et nielle, ut ex bis fruclibus cog- 
otMci potest: 

29. sad cuHores fortissimos habet , et nr- 
bes grandes atque muratas. Stirpeni Euac 
Tidimus ibi. 

50. Amalec hnbitat in meridie, Hetba*us et 
JeboKras et Amorrhspus in inontanis : Cha- 
Biocus f ero nioratur ju\ta mure et circa 
flneota Jordanis. 

51. Inter bax Caleb corapescens mnnnur 
popdi, qui oriebatur contra Mo)sen, ait: 
AteeDdamus, et possideamns terram, quo- 
oiilD pote* imus obtinere earn. 

52. Alii fero, qui Tuerant cunieo,dice- 
btot : Nequaquam ad bunc populum valemus 
^neodere, quia fortlor noliis est. 

53. Detraxemntaue terne , quam iospeze- 
raot, apud filioa Israel, dicentes: Terra. 
IQam lustrjifimas , devorat habitatores suos : 
popnlos, qoem aspeximus, procerae statura* 
at. 

54. Ibi fidimns monstra qnapdam flliomm 
uae do genere gigaiteo : quibus ooraparati, 
?ttd locusta Tidebamar. 

CAf UT XIV. 

popnli. auditls exploratihn!*. (hiiilrase. 
ttr*'00fi4iiiiir JiMue et Caleb: iraliim l)(»iiilnum 
P(>ea( Muytn t oina<*s morti in d' terto a<kii* 
ttntar praeier Caleb ac Josiie; et piif^riaiite* 
•neliic cuutra Domini TOluutateiu caduutur 
ao hosiibus. 

(• Igitnr Tociferans omnia turba flevit 
Boeleilla. 

2. et murmamtl sant contra Moysen et 
A>ron ruucti filii Israel , dicentes : 

5. Utioam mortui essemns in ^gypto : et 
■ hacfa ta solitndioe utinam pereamns, et 
*0B indoeat nos Dominus in terrani istam , 
je cadamos gladio , et uxorea ac lilieri no- 
■n docantur captifi. Konne melius est re- 
™ in ^Egyptum ? 

^4. D ixerunlque alter ad altemm : Consti- 
jMis nobis ducem, et refertamur in 
*«yptam. 

S* Qoo aodito, Noyses cC Aaron oecide- 
'^l proni in lerram coram omni roultltu- 
By fiHi rum Israel. 

<^' At ?ero Josne filius Nnn , et Caleb 
■wJephone, qui el ipsi lustrafcrant ter- 
^» sdderunt festlmenta sua , 
j7* ^ ad omnem multitudinem flliorom 
*•« iocail snnA : Terra , quam clrciiiYi- 
"^. talde bona est 

^ Si propitius fuerit Domimis, Indncet 

•lodl.l6.».| Maci58.fli. 



noa in earn , et tradct bnmnm lacte et roolle 
mananleni. 

9. Nolite rcbelles esse contra Dominum : 
nequc timeatis popolura terrx hujus, quia 
sicut paaem itn ea*: pos'sumus dvy orare ; r^ 
cessit ab eis omne pnesidium : Dominus no- 
bisaun est, oolite metucre. 

10. Cumque clamaret omnls mnltitudo, el 
lapidibus cos fellet oppriniere, apparuil glo- 
ria Domini super tectum fuxlcns cunclis fl- 
Ilis Israel. 

1 1 . Et dixit Dominus ad Moysen : Usque- 
quo detrafiet mihi populus isle ? Quousque 
non credent niibi, in omnibus siguis qua* 
feci coram eis ? 

12. Feriam igitur eos pcstilenlia, atque 
oonsumam : te auteni Taciam prinripeni super 
gentem ma^nani , et forliorrm quam ha^c est. 

iS. Et ait Moyscs ad Dominum : Ut au- 
diant ^gyptii, de quorum medio eduxisti 
populum Istum, 

1 1. et habitatores terne bujus, qnl audie- 
runt quod tu, Doniine, in populo isto sis, 
et facie ?idearis ad fadeni, * et nubes tua 
protegat illus , et in columna nubls prutedas 
eos per diem , et in columna ignis per nC' 
clem : 

15. quod occideris tantam multitudiiiem, 
quasi unum homincm , et dicant : 

16. Non |H>t rat introducere populun in 
terrani , pro qua juraverat : ' idcirco a^^ldit 
eos in solitudine. 

17. Magnificetur ergo fortitudo Domiid si- 
cot jm'asti , Uicens : 

18. ' Dominus patiens et multie miserlcor- 
dia?,.* auferens iniquitatem etscelera, nul- 
lumque iimoxium dert'linqucns, qui ' Tisi- 
tas peccata patrum in lilios in tertiam et 
quartam gencrationem. 

19. Dimittc, obsecro, peccatnm populi 
bujus secundum magnitudiuem miscric(*raiae 
tu:i*, sicut propitius fuisti eeredieutibus de 
^Bg) pto uiique ad locum istum. 

ai». Dixilque Dominus : Diinisi juxta yer- 
bum tuum. 

21 . Vivo ego : et implcbitnr gloria Domini 
uniyersa terra. 

22. Attamen orones homines qui Tide- 
runt maje^tatem meam , et signa qua* feci in 
^jpto et in solitudine, et tentavcruiit me 
jam per decern vices, nee oiiedierunt Tod 
meie, 

23. * non Tidebnnt terram pro qua iura? 
patribus eorum, nee quisquam ex illisqni 
detra\it mihi , intuobitur eam. 

21. ' Servum nieum Oileb, qui pleniis alio 
spiritu secutus est me, inducam in terrani 
banc , quam circuivit : et wmen ejus possi- 
debit eam. 

2.'(. Quoniam Amalecites et fbananaBui 
habitant in valUbus. Cras rooTcteca^ra, et 
revertimini in solitudUieio per \iam maria 
Rubri. 

26. Locut usque est Dominus ad Moysen el 
Aaron, dicens: 

27 . Usquequo multitndo tuec pessima mat' 

« Ex»l. 13. 2t. .- » Cxod.Sa. 26.- • r«al. lOH 
S. — • Exod. 3i. 7. - * i:xod. 20. 5. — • UluI. I. 
35. — * Jos. M 4. 



IIBFB TiTTMgBffflfTIf 



nmrtt contra mef qnendas filiomiii Israel 
andivi. 

28. Die ergo eis: Vivo ego, ait Domians: 
ilcnl loculi cstis audieote me * sic Jaciam lo- 
bit. 

29. * In saHTtmliae hac jacelmot cadarera 
Testra. Omnes qoi nnmerad estis a Tiginti 
aanis et Jiipra , ct munnurasUs contra me , 

50. * noo intratMtu terram . sopor ^iiam 
leraTi manam oiean nt liabitare tos face- 
rem, prarter Caleb fltiuro Jfpliniie^ ct Josae 
flliiim Nun. 

51. Parriilos antem Testrot, de 4)idbus 
Axistis quod praeda* hostibos forcnt^ luiro- 
dacam: nt rideaot terram, qus Toltis ditf- 
pficuil. 

92. Vrttra cadafrra jacebant in sOlitiidine. 

35. FWi Te^tri emitt ?agi in deserto amiis 
t|vadragmta , et portafmot fornicalioficro re- 
stram, doofc ooosumantor cadarera patnim 
tedeiprto, 

31. juKta nomemm quadraginta diermn , 
qiiibiu oonsiderasris trrranl : ' annus pro die 
impalaliHur. ' Et quadraginta annis r-e^pic- 
tis firiqnitatcs Testras, et sciotis ulliooem 



<:aptjtxt. 



53. qnoaiam stent locntns smn, ita la- 
dam onmi multitndini huic pessima*, qasc 
ea nro rr f i it adTersnm mc : in solitodioc hac 
deliciet , et morietnr. 

56. • Igitur ornne^ tiri , qoos miserat ^loy- 
aes ad oonlemplandara terram, et qui rrtiTsi 
mumuirare feccraut contra eum o:unem 
nollitadioem, detrabeittes terra qnod esset 
mala, 

SI. mortni anat atqne percnssi ia con- 
apadu I>nimBi. 

58. JoMie antem fflins 19nn , et Caleb fl- 
int iephooe, Thenmt e\ omnibns quijicr- 
rexerant ad considcrandam terram. 

if. LfN^rtusqa^ est 1Io>'m>s Hni?er5a verba 
taiv ad ooMieB fffios larad , et tnxit popnhis 
•mis. 

40. Et eoce wMne primo aorgeotos asoen- 
<lemat vertieem meiftis , atqoe dhcront : 
Parali sumus asconderc ad locimi , dc quo 
AaaBMUk fooutoseat : quia peeeartmus. 

41. Qui btis Mo yses; Cur, iiNmit, trans- 
fradimini fertaab D omin i, qneo TOliis non 
tfdetin pro^peram? 

42. * Ndlite aseeoJere? non -erSim eat Bo- 
■lianB anbiw' inn : ne a ar iu atw eoram iatsd' 
as festris. 

45. AmataeileB ^ CI W HaiwLu s ante -ros 
amt, qoornm g la ^ia cerroefM , eo qnod no- 
Ineritis acquiuwere Domino, nee erit Domi- 
ami «aiMciuii« 

Al illi o oirtwielaa ti a ser m k 'r un t in ver- 
■MnHa. APca aiAiim testamenti Domifa 
et Moyses non rrcesserunt de castris. 

45. jftft>ymlitye AaMkritet «| Chana- 
Wtam , ^i batataiiat io maaie: vi i nmUens 
mt atqoe cowaleaa,f»MeHtni est«0i «s- 
qoeUonna. 

• Psal. 105. m. — « DeoL 1. 55. — s Ciee. *. «. 
Qebr. %. 17 Jf^^ 5—6 peut. i. 41. 



Qa« libamenta Ingressb terram <^ iend a afrtt, 
M prbaiiije«ep«raiMls : p«ma |N«oeAi p««r fRoa- 
ranliamaiU«i«pt*fiiiini ci inmiitiiit Ii|iiilatarni4* 
salilMto li^ia oolk^ : fiiiihric jic «ilc ali lie- 
bnei» per qiiatoor tn^cukM pailiuvum poncailc 
qum fnuiieom eos legis DtL 

1. Locntua eat Dominas ad lioyseiu £« 
oens : 

2. Loqnere ad (Hios Israel , et dico !id _ 
Cnrn ingressi fueriti > terram habitaliiioia 
stra* , q*iam ej^o dabo Totiis , 

7. et receritu olilationem Domino iaiiola- 
canstom, ant Tictimam. iota solvenies. %eJ 
sponte olTcrcQtes munera, aul in solcmoilafi- 
bns Testris adoleotes odorem sua^itatb B«- 
mino , dc ttolms sive de OTibus : 

4. olTeret qnicnnique immolarerit Ti(4iinai% 
sacrificium simtla*, dedmam partem ephl^ 
eonspentjp oleo« qood lueusnram liabidbit 
qoartam partem bin : 

5. etTinnm ad liba fnndenda fnnsdfnattMBi 
surn* dabit io bolocaostum sire m f JctimaiD. 
Per agnos singnini 

6. et arietes erit saciiHtimi i sfrnto dnarom 
deduKU'um, qne t»o^|icrsa sit oleo terfiBp 
partis bin: 

7. et vinnm ad libaroentnra terfise pai^is 
ejnsdem me uanr* offeretCT odorem suarfta- 
luftmniiio. 

8. t^uando Tcro dc bobus reocris bnlocan- 
stmn aat t ms fta m , nt tmfAeas totum tel paci 



9. dabis per siogides bofva stnHhptrea (!». 
dnias conspersa? oleo, quod habeat mcdiiini 
niensurd' bin : 

10. et riuum ad liba fundenda ejuadcm 
mensura* in oMationcm suaTi&sinii odiiris Do- 
mino. 

It.Sicftcica 

12. per nnguloa boTas «t arietef alaifaoa 
«t hmflos. 

15. Tam indtgena? quam percgrinl 

M. eOiicm ritu ofTereot sacriPicia. 

tS. Unnm praroeplmn erit atque i ml iciym 
tam Tobis quam advents terne. 

l€.LaentM«^ Danrioiis ad lioysea, di- 
cens : 

r7. Lo^aere OKit Taraet , et Jice^ a4 eos? 

fii. Gnn um iil ii in lerram, «naai dbbo 
vaMs, ^ ^^ 

f9. n comadeiilii vcpatiibM ao^OMii' 
sefMiaUliapnmiftaa Doniiaa 

20. dc cibis Tc&tris. Sicut4e 



21. Ha tl dc pidmeofla dahiOa 
Dornino. 

22. Qwmd # perl^onnli-m |r««orterftis 
qnia^airo hnnini, ^mt inootna est l^eaiiaaB 
adMo>5en, 

25. et mindatit per tammd Toa, aiHe qua 
Cfrpit jniiere et oltra, 

2«. obtitaque ftwrit iMsnv nwlritndN? oMi». 
rat ^iliiuaidewmeaia, hnlacanstmn Id odo- 
rem aaa%imiflMmiIlamiao, el 
ac liba , nt crremonie 



25. et rogabit sacerdos pro omni mnltilii- 



LmER IIUllER(HUm« 



iM fiUonHi ImMU -el diraiUfltiir eU, 4pi*- 
■aa ami ^Kmle pao6atenMt« nihiloaiiiuK 
iflierentes iocensam Domipo pM sc fli ipro 

ifi. €t 4kinittetiir 'w»T«rte ploU filioniip 
Itf^ei, et atj^eak yii peregrinaainr inter eo^ 
yiiniawc«lpa«l qbuum pepoli por igooran- 
fmi. 

27. Quad ii anima ma oecoiaM peooBTflrit , 
afhnlcaprani aoniculain pre peocaUi «iio : 

tt. et doprecalNlur pro ea saoeriUs, 4|iiod 
Mipeeoferit coram Domino: impetrabit- 
q««feiiiaiu, H dimitteCur Uli. 

29. Tarn lodif^cnis qiiam adienis ooa lex 
erit omnium , qui peocaTerint ignoraotes. 

W. Anima fcro, qua* per T^upcrbi m ali- 
^«omniijont , aife dus sit ille , sif e pere- 
iriMt, ((pauiam adeems Doouniun nebel- 
b kk) perihit de popalo «O0-: 

W. fertiam ccrfni ff>omini ^oitlBivipatt « et 
Pfceptum illias fpcit irritum : Iddrcodele' 
UUir, et portabit liiiquitatem suam. 

31 Fachim est aatem, cmn esseat filflTsrnel 
iD solHadine , et invenixsent hominem colfi- 
fatem li^a in die sabbati , 

S5. oUntenint earn Uoydiet Aaron et vni- 
Tera nmllltudinL 

P* Qoi redusemut earn In carcerem , oe- 
Kwiles qnid iiqper eo tecere deberent. 

55. niiltque Bomuius ad Moyscn : Mnrte 
Btonatar bomo iste, obroat eum lapidibas 
^ois tiuta ettra castra. 

36. Ciunqae eduuasent eam Toras , dbme- 
'^iapidibiis^ et morlnua est* sicut pneoe- 
P^ratDominusi. 

S7. Dixit quoqne DooAnus ad Kfojscn : 
^Loquere flliis Israel, et dices ad eos * ut 
3eiaiiti]bl Grabri's per an^ndos palliomm , 
Poo«fltes in eis rittas nyacinthinas : 

39. qoas cum vidcriat. reconlentur om- 
™™n m n dato i' u i u Domini, nee scqnnirtur 
^JRilitioQes soas 4!t ocidos per res Tarias ibr- 
oicadtes, 

*. led magis mcmores prnpcepitoram Do- 
m\ fedant «B , slntqne sancU Deo sno. 

^1. E|!pDnminos Detu Tester, qui edaxi tos 
^ tern JEgypti^ at essem Deos Tester. 

CiPUTXYI. 

^ OalhaD^t Abironaedltlonem movent con- 
P_***3y n et Aarnn, ambiuntqiie principal iim 
SSUu^*""' tmd« ton rtros terra abvwbel : 
2 SlI! 'llnl***''^ '^^ **''**^ ofTereiiicB *nc»*i»»im^ 
^•••^•'•i mmrmmnmtin e oxiiw i p i ^ t inoen- 
°>Qn* quod oratioue sna Aaron compeacnit. 

i. iBBB aglem OrelMw f «at», nm CaiMi. 
"I Lc^ ,H Dalhan alqae A%»roo Wk ESiab. 
"^qaQqiieflKii».pMeai dellflii HdtiMi , 

2« wrrexemnt oootra UvfiOQ, Mqm tlS^- 
^n Israel duoeoU qoinquaffinta Tiri prooe- 
[g^tynagogg, et qui teilipore coodlii per 



!.• 




Mefsen 
SvMdat fdMa , ■oiO'flni- 
— e^, ict In ipiis «st 



/e!Jf^a.tt.iiaiguttL 



^maOL WLULl^'ntA 



DomiDuti Cor eleramliii .aqper pGipuloro Do- 
mini ? 

4. Qood com audisset Moyses , cccidit pro- 
nus in fadem^ 

5. loculusque ad Core H ad omnero mdlti- 
todinem : Mane , inquit., notum faciet Doroi- 
nus quijid sc periineant ^ et saootos applica- 
bit sibi :ct (^oselt'^erit, mprq|iinqualMintel. 

6. Hoe igitur facite : Tollal unusquisqae 
tburibida &ua« tu Core,, et omue condfinm 
tuum-: 

1* et baosto eras i^ne« jMuite desupcr (by- 
miama coram Domino : et quemcunM|ue ele- 
gerit, ipse ertt sanctus : roultam crigimiiii 
lilii Le\u 

8. Diiitque rursam afl Core : Audita., filii 
Led: 

H. nam paramTObis est, qnod separaTit tos 
Dens Israel ab omni populo, et iunxit sibi, 
ui serviretis ei in cultu tabernacuii , et ^tare- 
fis toram freanentia jKipuIi , et miuistrare- 
Usei? 

10. lOdrco ad sc fecTt accAdere te ct omnex 
ft*atrc8 tnos fllios Lett , at vobis etiam sacer- 
dolium Tcndicetis, 

f t . Ct omuis glotms tons stet contra Domi- 
nam ? quid est enim Aaron irt murnmretTs 
contra emn? 

12. MisitergoWoysesnt vocaret Dathao'^ 
Abiron filios Eliab. Qii! reiponderuat : Kon 
Tenirau^ ; 

T5. nnraqdid parnm eA f?bi quod eduxJstf noa 
de terra , qus lacte et melle mannbat , at oo- 
cideres in deserto, nisi et doniinatns fucris 
nostri ? 

M. Rcvera Indoiisti nos In terram, qnae 
fluit riTis Tactis et mdlis, ct dedisti nobis pbs- 
sesjeiones agroram ctTincarum; an et ociifais 
nostros vis eruere? noo Tcnimus. 

13. Iratusque Moyses Ta1de«ait ^d Domi- 
nnm : Ke respidaK sacrtHcia eomm ; In sets 
qnod ne asellnm qtridcra unc^u.im acceperim 
ab eis , nee afRixerim quempiam eorum. 

<6. Dixitquc ad Core: lu, et omniscon- 
gregatio tna, state seorsnm coram Domino, 
St Aaron die crastino separatim. 

17. Tollite stngdii ibarilmla Tcstra, ct^ 
nite super ea incensnm, offereutcs Doaiino 
dmxjnta qidnquaginta fhurfbula? Aaron guo- 
qoe leiteat thuribalnm snum. 

f 8. -Quod cmn fecisseOt , stantibus Moyietl 
Aaron, 

19. ft coacerfaaient adfersnm cos omnem 
miiltitudincm ad osttmii taberuaciili, ^ppanA 
«itnCfis^ona Domini. 

30. Locutosque Donriims «d ffnjsen «C Ai- 
ron , 8ft : 

21. Scparamini de medio congre g atloi ila 
tHiJua, Tit eos repeiite'^perdam. 

22. Qui ceciderunt proni in Tidem, atqae 
divermit : FortMmei Deas apHttram tini> 
ferae eanii8,iiimitmopeccaiite,'eontratmi« 
nes'lfti to i dearfi^? 

23. Et aftDomhrnid Hlovaen? 

SI. ^nreipe n ri T crs o po\nio at separetm* a 
tal i ei ii a wil isCore , et Birthan-et Alwro n.^ 

25. Surrexitque Moyses, et abiil ad DiCbn 
«l AMroo t €t •eqo6Bflbas -emu 



2<S. dixit ad turbam : Recedite a tabemacD- 



toe 



UBER NUMERORUM. 



lb bondnmn impionmi. et ndite tangere qua? 
ad eos pertinent , ue intolTaniini in peccatis 
eorum. 

27. Cumqae reoessisseot a tentoriU eornin 

Er drcuitum , Datb. d et Abirou egressi sla- 
nt in intriHta papilionum snorum* com 
moribus et libeHs , oninique flrequenlia. 

28. Et ait Mo)sefl : In boc sdetis , quod Do- 
minus miserft me nt focerem unifersa quae 
cernitis , et non ei pmprio ea corde protM- 
lerim: 

29. si consneta bominom morte interierint, 
et yi&itaTerit eas pi gn , qua et ceteri Yi^ilari 
ident , non niisit me Doniinus: 

50. sin autem nof am rem fecerit Dominus, 
nt aperiens terra ot suum deglutiat eos et 
omnia qua* ad illos pertinent , desceoderint- 
quc ?i?entes in internum , sdetis quod blas- 
pbemaTcrint Dominum. 

31. * ConfesUm igitur at oessarit loqni , di- 
mpta est terra sob pedibus eorum : 

32. el aperiens os suum, deToravit iHos cum 
tabemacuiis suis et universa substanUa eo- 
rum; 

33. descendemntque Ti?i in infemnm operti 
homo , et pericrunt de medio multitudiois. 

34. At Teroomnis Israel, qui stabat per 
gyrum , fueit ad damorem pereuntium , di- 
cens : Ne forte et nos terra dcgluliat. 

53. Sed et ignis cgressus a Domino , inter^ 
fedtducentos quinquaglnta Tiros « qui oOe- 
rebant incensum. 

36. Locutusque est Dominns ad Moysen, 
dicens : 

57. Praedpe EleazarofilioAaronsaeerdoti at 
tollat thuribula qa« jacent in ineendio . el 
ignem buc illucque dispergat : quoniam san- 
ctlHcati sunt 

58. in morlibos peocatomm : producJ*lqae 
ea in laminas, et amgnt altari, eo quod ol>la- 
tum sit in eis incensum Domino , et sanctifi- 
cata sini , ut cernant ea pro signo et moni- 
mento FUii Israd. 

59. Tulit ergo Elefxar sacerdos tburihula 
lenen, in quilMisobtiiler nt bi quos inoendiam 
de^oraTitf et produiit ea inlaminas. afDgens 
alUri: ^ 

<0. ut h bercnt postea filii Israel , quibos 
commonerentur , oc c|uis aocedat alieniiraia , 
et qui non est de semine Aaron , ad offeren- 
doro incensum Domino, ne p; tiatur sicut p 's- 
sas est Core , et omnis congre^atio ejus , k>> 
qaente Domino ad Mojscn. 

A\. MnrmnraTit autem omnis multitodo 
filionun Israaseqaeoti die contra Moysen et 
Aaron, dioeos : Vos interfeci5tis populum 
Domini. 

42. Cumqne orlretur seditio, et tomaltos 
faicresoeret, 

43. \Ioyset et Aaron fugemnt ad tabemaco- 
lam fpderis. Qaod , postouam iogressi sunt, 
operm't nubes, et apparuit gloria Domial. 

44. Diiilaae Dominus ad Moysen : 

45. Recedite de medio hnjns multitodinis, 
etiam nunc delebo eot. Cumqne jacerent i^ 
terra, 

46. dixit Moyses ad Aaroo : Tc!l« tbaribo- 
nm , et baosto igne de altari, mitte ii«ceasam 

'Deut.ll.^.r«.IOS.l7.lS. 



desnper , pergens dto id popnlom at ro|(es 
pro eis: * lam enim egressa est ira a Dominc*, 
et plaga desa'fit. 

47. Quod cum fedsset Aaron , et cucnrris- 
set ad mediam multitudincm , quam jam ▼»- 
stabat incendium, obiulit tbjmiama : 

48. et stans inter mortuos ac Tifenlet, firo 
populo deprecatus est , el plaga cessavit. 

49. Fueruot aulan c^ui percu&si sunt , (;iia 
tnordedm millia bomumm , et septlngeotl « 
absque bis qui perierant in sedition*; Core. 

50. Retersosque est Aaron ad Mo)seo ad 
ostium t.benL.culi fcBderis, postqoam qaie? il 
inierilus. 

CAPUT XVIL 

Sumptto 12 virffis a duodedm trihnom principl- 
iHis, «ola Aa> uuis virga floruit , ac fnictum pro* 
duiit ; boo iniracDlo et iii«ltdo sacerdotiiun ilU 
a Dei> c nfirraalur; senrataque e»t in tatienu- 
culotf^monii. 

I.Et locutns ettDomiiras ad Moyaen, di- 
cens; 

2. Loqucre ad fUios Israel , et acdpe ab ei& 
f irgas singuUs per cognalioues suas, a cuo- 
clis priiidpibus triboum, Tirgas diiudedai, et 
uniuscujusque nomen superscribes virg^toap; 

3. nomen autem Aaron erit in tribn Leri , 
et una virga cunctas seorsum Csmilias couti • 
nebit: 

4. ponesque eas in tabemacnio foederis co- 
ram testimonio, ubi loquar ad te; 

5..qoem ei bis elegero, germinabit Tirga 
ejus : et oobibebo a me querimonias Glioraro 
Israel , quibus contra ? as murniurant. 

6. Locutusque est Moyses ad filios Israel : 
et dederuut d omnes principes firgas |>er 
singulas tribus : fueruntque f irgae duodeciin 
absque f irga Aaron. 

7. Quns cum posuisset Moyses coram I>o- 
mino in tabemaculo teslimoim : 

8. sequent! die regressus iuTcnit germinasse 
virgam Aaron in domo Let i : et tiirgeutilHis 
gemiiiis erupi^rant flores, qui, foliis dilata- 
lb , in amygdalas deformati s:tnt. 

9. Protiilit eryo Moyses omnes Tirgas de 
conspectu Domini ad cunctos filios Israel : tI- 
derunlqiie el receperunt singiili virgas suas. 

10. Diiitque Dominns ad Mo)sen : Refer 
Tirgam A roii in tabemacnlum teslimonii *, 
ul senretur ibi in signum rebellium liliorani 
br el , et quiescant qoerebe eorum a me, ne 
niori ntur. 

11. Fedtque Moyses sacat praecepenii Do- 
minus. 

12. Dixemot autem Glii Israel ad Moysen : 
Ecoe consnmpti sumus, omnes perifimos ; 

15. nuicumquc acoedit ad tabemacolnm 
Domini , moritur ; num nsqoe ad iutemecio- 
nem cuocti ddendi samos ? 

CAPUT xvra. 

D« onerihtia sacnrdotum et escnttRs Lerltanmi % 
'^cofiortlsberedilaric. prfiniticH o»>laiioiies ae 
s •crilici « saceniotHiQS . d«n4tiiB autem Leritb 
aasiKiiautur. qui earun dediiuuo nmnui dibant 
Aanto. 

I. Diiitqoe Domimu ad Aaroa s To» ei 

•Sap.l8.2l.— >Ueb.9. S. 



IBQ tni , el domtis patris tui teciini , ptirtabi- 
Uf iaM|iiilalem sauctuarii : et tii et filii tui si- 
nul sostinebitis peccata 6aoerdotii veslri ; 

1 sed et fratres tuos de tribu Lc\i, et see- 
ptrum Daim tui sume tecum, pra^Uxiuc siut, 
el roinmreiit libi : tu autcin ct filii tui iniui- 
itralNtis in tabemaculo teslimonii. 

3. Etcubjbuutque Levitie ad.pni-cepta tua, 
dad cuiicta opera biliernaculi : ila duntakal, 
itadfisa 8*nctoarii et ad allarc uoii acce- 
daot, oe et iUi moriaotur, et ?os pereatis 
nrnil; 

4. dnt autem tecum , ct exrubcnt in custo- 
diis tabcrnaculi , et in omnibus cercnioniis 
q'Bi.Alienigeua non miscebilur vobis. 

5. Excubate to castodia sanctuarii , et in 
niinisterioaltaris : ne oriatur iudigiialio &uper 
lilioi Israel. 

6. Ego il^i Tobis fratres lestros LcTitas de 
otdio lilionim Israel , et tradidi doiiuni Do- 
mino , ut serf iant in minialeriis taliernaculi 

7. Tu antem et niii tui costodite sacerdo- 
tbun Testruin : et omnia quie ad ciiltum alta- 
ris pertinent , et intra ?elum sunt, per s cer- 
dotcs adniiui>tral>untur ; si quis e^leruus ac- 
tt»erU,occidctar. 

8. Locutuf^uc est Dominus ad Aaron : 
Kooe dedi tibi custodiuni primitiarum tnea- 
nm. Omnia quae aanctiflcantur a fdiis Israel, 
Iradidi Utii et Hlilt tuis pro oflicio saccrdotali 
teitiiinia sempitema. 

d.Har ergo accipiea de bis, qn^e sanctifl- 
c^oturetoblala sunt Domino. Omuls oblatio, 
et sacrificium , et <]uidquid pro peccato alque 
<ielicto redditnr mihi , et cedit in Saucta san- 
ctonnD, tuum erit, et flliorum tuorum. 

10. In saoctuarlo comedes illud : mares 
taotmii edeot ei eo, quia coosecratum est 
tibi. 

11. Primitias a litem, quas TOTerint et ol>- 
LjMit filU Israel , tibi dedi , et niiis tuis , ac 
^it^ tuis, jure perpetuo. Qui muudus est 
in iomo toa, ?escetur eis. 

12. Omnem medullaro olei , et ?ini , ac 
■^^unrati , quidquid offerunt primitiarum Do- 
IB^» Ubi dedi. 

15. iJoifPTsa rr'giiro Initia, qaas gignit 
"■Wtt.et Domino deporta itur, cedent in 
onu tuos : qui mtindus est in domo lua , f e- 
•wtareJs. 

i4. Omne qnod ex TOto reddiderlnt niii 
w»el, tuumerit. 

IS* Quidquid primnm erumpit e vulTa 
coDctsrimis, quam ofTerunt Domino, si^e 
ei bominibux , sif e de pecoribus ruerit,tui 
PuiscrU: ita duotaxat, ut pro hominis pri- 
"lo^iio pretium accipias, el Ofnue animal 
Wiinunundnmest, rodimi facias, 

16. cajus redemutio erit po%t onum men- 
*^f sidis argcnli quinque, pondere sau- 
(wO *. Siclus f iginlt obolos habet. 

i7« Prinioffenitum autem' bo? is et ovis ct 
opTK Don lades rcdimi, qiua sanctifirata 
nat Domino; Kanguinem tantum eorum fun- 
Jumper aUare, et adipes adolebis in sua- 
*""B>Diii odorem Domino. 

^ ^^ M. IS. LCYlt. 27. 28. Sup. S. 47 Ezech. 



USER ISUHERORUIL 107 

18. Carncs tcto in usnm taum cedent, st- 
ent pcctusculum consccralum , ct annus dex- 
ter, tua erunt. 

19. Onmes primitias sanctuarii, quas of- 
fenmt lilii Israel Domino, tibi dedi , et niits 
ac filiabus tuis , jure per^uo. Pactum sails 
est sempiternmu coram Domino, tibi ac (1- 
liis tuis. 

20. Dixitque Dominus ad Aaron: In terra 
eorum nihil passidebitis, nee habebitis par- 
tem inter eos : ego pars ct bcreditas tua ia 
medio liliorum Israel. 

21. Filiis autem Leti dedi omnes decirtias 
Israelis in possessionem, pro niinisterio quo 
scrviunt nuhi in tabemaculo frederis: 

22. ut non accedant ultra filii Israel ad ta 
bernaculum , nee commiltant peccatum mor 
tiferum, 

25. solis filiis Levi mihi in tabemaculo 
servientibus, ct portantibns peccata ponuli. 
Legitimum senijdternnm erit in generationi- 



bus ?estri)<. * Nihil aliud possidebunt , 

24. decimarum oblatione content!, qnas 
io usus eorum el neoessaria separafi 

25. Locutusque est Dominus ad Moyscn, 
dicens ; 

2G. Pnrcipc Lcfitis, atone denuntia : Cum 
acceperitis a filiis Israel oeciuias , qu s dedi 
foliis , primitias earuni oITerte Domino , id 
est , decimam f)artem dccinue. 

27. ut reputetnr vobis in oblationem pri- 
mitivorum, tamde arets, quam detorculari- 
bus: 

28. et uni?er^i^ quorum accipitis primi- 
tias, offerte Domino, et date Aaron sacer 
doti. 

29. Omnia que ofTeretis ex decimis , et in 
donaria Domini separabitis, optima et electa 
erunt. 

50. Dicesqiie ad eos : Si prapclara et me- 
liora qtiaque obtulerilis ex decimis . reputa- 
bilur Yobis quasi de area et totculurt dederi- 
tis primitias : 

51. et comedetis eas in omnibus locis Te- 
stris, tam ?os quam familiae lestra;: (|uia 
pretium est pro niinisterio, quo servitis in 
tal>ern culote timonii. 

52. Et non peccabitis super hoc , egregia 
Tobis et pinpuia resenrautes, ne polliialif 
oblationes filiorum Israel, etmoriamiui. 

CAPUT XIX. 

Rltm parandi aiinim ln«tr«tlonls tmdilnr, ex cU 
nern v^iCGB nttx ficb^tt a<iuaexpiati«*uh . qua 
Tarto iimiiniKiiiix ahliiebantur : d** morieiite in 
talHToaculo. et vam* n<>ii habeute operculnin, 
ac taiigene cadaver huiiiiiil^. 

1 . Locutusque est Dominus ad Moysen el 
Aaron , dicens : 

2. Ist:i est religio Tictlma^ qnam constltuil 
Dominus. Praecipe filiis Israel, ntaddncant 
ad tevacram ruRini artatis Integra?, in qua 
nulla sit macula , nee portaverit jugum : 

5. tradetisque earn Eleazaro ^aeerdoti; * 
qui eductam extra castra, immolaliitin con- 
spectd omnium : 

* Deut. IS. I. ~* Heb. 13. I*. 



pergct cootni foret t^bcmscofi leplMn ti- 
cibai , ^^ 

5« 'jMiiliiii'etc|iie era cnnctis TioaiKftiiis« 
tUD pelle et c irui tm s ejus, qom noguioeet 
Omollaniiiue tradilU. 

6* Li^mo qnoqoe orarimiiii , et hjiso- 
pDiD , ooccuiiiquc bis tiocUun saoerdot mit- 
tet io flaimiiain , que Taccam voraL 

7. Et tunc demuni, lodt vestilNis etcor- 
pore too , ii igre di et u r ia castra , oMDmacQ- 
liUisuue erit usque ad fefpennn. 

8. Sed et ffie qtri combusserit een , larabit 
ferthnenta sua et corpus, et muiundtts crit 
Biqiie ad Te»pentfB. 

9. ColKgetaoleto ffrmiffidtB cincre s Tacc a e, 
et efftnidet eos extra castra ia leoo paris- 
iiiDu , ut suit multilndiai filionim Imrael in 
CD todian , et in aqnam aspersionis : quia 
pro peocalo facca eofiiba«4a est. 

te. Cninqoe laverit, qui vaocv p o rtj f w i t 
doeres , vestimenta sua , ImmuDdiis ertt i»- 
qne «Hi 'vesperum. flabrtNint Imc fliii Isra* 1 , 
et adveiup qui habitant teter eos, saoctun 
jure perpetuo. 

1 1 . Qui tetigerit cadaver homiois , et prop- 
ter hoc seplcfB diebus fuerit inumiodus : 

ii, as p e igetur ei bac aqua die tertio et 
aeptimo , et sic nmodabitor. Si ^ie lertio as- 
peniu Doo fuerit, teptoBO ooo polerit enm- 
oari. 

13. Omnis qtd teHgerlt bamaav anfnue 
. morliciuuni , et aspersus hac commistioQe 
BOD fuerit, polluft t Aei ' u acillaai Domini , et 
perfbit et IsrafI : qoia %q9m et p ia tio iws nen 
c^t as|>ersus, inunundus erit, et mancbit 
spordHa ejos soper earn. 

M. Ista estles lioninis ^qni tDoritnr In ta> 
bemaculo : Omncs qui ingrediuntur 4eal»- 
rinoi niius, et unArersa vasa q«e M smt , 
pdHula emut septem diebos. 

15. Vat, quod nen tiabuerit opereiil— , 
oec ligaturani desuper, immuoduB oriL 

16. Si qiris Hi agro tetigerit ciiafer oodsi 
toniflls , ant per «e martni , aire m ilKns, 
wl sepoldinMi, inoMMMlos erit kcplan 4ie> 
lius. 

17. Toientqoe de iiwai b us combosfionis 
Hqoe pecoati, et nritteot aqonswivas snper 
eoslBTaa; 

18. ia quibos cum bomo muodus tinterit 
hyasopum , asperget et eo omne leotoriuni ; 
et cuiictam snpelleotiloiD , et bomines bijiis- 
eeoMdi contagione poldios : 

19. atqne boc idmo mnodns InstraMt iro- 
nwdmn tertio et septiiiio die; etpiatnaqne 
ifie »eptinio , lafabit et sc et t estiu ie ut a sua , 
et immufkius erit usque ad Tesperum. 

20. Si <}iiis boc ritu non fuerit eipiatos, 
peritiit anima illtus de medio eodesis : quia 
saaotuanum Dooiioi jioUuit , et doo est aqna 
hwtnrtioais asprrsas. 

21. Erit tuKprsNCfftom Vitamin sempi- 
temooL I^ eqooqoeqai aspergitaqnas^ la- 
tabit festuneota sua. Onnds qui tetigerit 
aquas etpiatioob, faBBmndat erit nsque ad 
Tepenim. 

22. Quidqaid tetigerit ioumrodns , InimnD- 
dom faciei : et anioHi , qiielioruni qoippivm 
letigeht, immouda erit usque ad respcrum. 



mm. NUMJiORni. 



CAPUT inc. 



lUrla moritor : ■ wumuK ii li popnlo aqua Bpetn 
AuHs llojae«eC Airunofleudaiit Ileum td 
«aalra«ttctii4iis; ides prlv.«itur mmm&m 
priHidwia i iirgaBtRifiie irat«ihiia Cdoa,c 

tluut ad iiMialcni Uoci nid^eugk%ct:r^Ao m 

launisaccfdiilrm F.lfanro^aimiliif AaroB paUf 
ipMos. 



1 • Vcaei'untqoe filn Inrael , et onrais 
fitado in desrHnm Sin, mense priniB? «l 
maosit populus in Cades. Uortuaque cat 4M 
Uwiti , et sepolta in eodem loco. 

2. Comque indigeret aqna pr»polui«CBave- 
oerunt ad?ersum Moysen et Aaron : 

5.et fersi in sedHioneni, dKcruntt DtiBBiB 
pernssennis Inter firatres nostros ooram Bo- 
mmo. 

4. * Gnr eduiisUs eodcsiaro Domini fo b(^> 
iitndineni , ut ec nos et nostra jomeBtB vm»- 
rianrarT 

5. Ouare nos fedstisasccuderede JEgjplm, 
et adouiistis In locum istnm pcssimnra , qui 
seri non potest, cpii oec Gcum gignit, oec 
rineas , nee malogranata , Insuper ei aqaBn 
noo habet ad tiiliradum ? 

H. Ingressusque >loy>es et Aaron, diiulas a 
i Hu l titBd lne, tniemaculnm frpderis, eorrae> 
runt prom in lerrare , d niavei nnlqiie wA 
LNNniunm , atqne otiemin z Domtnc O'^m, 
audi Clamopcm bn jus popon , et open eb 
ibesaunim tuum foutem aquv tHv, at sa- 
tiati • opsaet nnrmnratio eemm. Et appBruft 
gloria Donnui super eos. 

7. ljoeiflBsq«eestDominusadff07iea,di- 



. y 




8. Telle tirgam , et congrega popnlBHi , %a 
et Aaron fraler to'w , et loqnvmioi a4 petran 
coram eis, et iNa debit aquas. Cmnqoe edm^ 
ris aqnam de petra , bibet omnis muUitad« 
et jumeBt^ejos. ^ 

9. * TnMt ifltor Ifoyses firgam , ^b0 wank 
Bi eo Bs pectn Donmn , simt pra*cepn*ift^i, 

10. oongregata UMritltndiBt noie pekvm, 
dliitqne ets : Andile , wiiei is et fBoredifi : 
Knm de peira bac 
ejioere? 

luOMBm eli^^WPt Hayaes mm 
peroiitleaB ^figa bis sHmvb * egressv 
aqu9 largiasinBP , iU «t p op utaa bibeMI B| 
juinenta. 

12. IMillqBe Dombins ad MojacB «t Aa- 
ron : * Quia uoo credidistis nilR , nt saaM i 
ficaretJs me caram liiis Ivari . iiob intrB^B- 
oatisliaspBpBlos in termrn , quam 

IS. Hkc eat aqna c u B bs di tt io uis , Bb< 
gali aBBt mii Inwl Baaim DmraBOBi 
laBrtWwiBs^rt ifleisu 

M. Miiit imertB BBotioB Homes de 
•d rogem Edom, «ai dbxnertt: HaictBBsHad 
frBlerlBBS tared :NBstf 
apprcbendM bob , 

13. qao Bwdo 
bi iEg>iMBBi, «t ■aBBa iu ii m is 

BBS JEroMi.Bl^B. 





16. et quo modB 

<Vlod.f7 5. — 'Ktod. 17. S.6.S^p. 11.4. 
« Peat 77. IS. 90. 1 Cor. !•. 4.— « Deal. I. V. 



IJK& nUMUOMIM. 



1M 




aw 'mltmtmL nm 4e JEgfp^* tifCce in uriie 
GMlii*9Miert.intitfciDia fiaibiiftftai*, fo- 

17. obMtraiDiw at oaUitraosirvlioeitper 
ttmm tuani. Noo ibiiiius per agrM, otc 
pir Mums, noy bibfOMM acinai m puteis 
tm,tgigjn4mmnr fia pubiica, nee ad dei- 
teram oec ad ftiaiatniB diadioaatea, doiite 

tMBMUMW tCTHlilMH talOt^ 

M. Qui r««|MMdii Edam i Non traarihii 
pv at* alioquin armalaia ovcurram UbL 

19. Diieruotque fllii Israel : Par Iritom 
tPnliiBMi fiam : ai si InliarinMia aqaas tuas 
oatflpeooni nostra, daiwnnn quod justiun 
est: DoUa erii in prctio diflicultas, tantuni 



H. M Ule re^ioodit : ^oa traasUas. SU 
fimope cgrcssoft ml abviua». eain inflirita nuil 
name, eft masa ibrii; 

21. oec ToluU aaiuieaoere (kprecanti, o( 
•aerfawt, Iraaaituni per fioet aiiot. Qoam- 
flbrem difertit ab e» Israel* 

S, CMinqne eaitca Bjoviisaoft da Cades, 
«a«raat in woatem Hor, qai est in Unlbua 
tcrneEdom: 
& Bbi locttlof ert Domlaui ad Moysen : 
S4» Perf^, ioqoit^ Aaron ad populof 
■101 : 000 enim intrabit teiram , quain dcdi 
fiii Iwael, ao quod iacredoluK fiiorii ori 
M», ad Aouaa aoetradtrtionit. 

25. * ToHe Aaron ei filium ajot cam eo , 
etdoceiioftia montam Hor. 
, 2S. Cunaoe nuda?eris patrem Teste ana , 
I n^aai ta Eleaaarom Qlium ej^s : Aaron col- 

Bgetar, et inoiietur ibi. 
I 23. FecH Mayaci oi prvcepersl Dominns : 
1 <t i i na d e i yu t io moatem llor ooram omni 
f BoHiladiBe. 

\ . 3. Comqae Aaroo spoliasset vestibas aois, 
! 1*^ eit Eleazanin tuium ejus* 
i 29. iDo roortuo in laootissupcrcilio, de- 

Wdift OMB Eleazaro. 
. 9^ Oiaais autem roultibido Tidens occii- 
"Qiise Aaron , Herit soper eo trigiuia dielws 
» mattctas' 



I CAPUT XXI* 

I ^'■'Mwa^luaei reiCbanaoButtierpenlea in 
P^l^wun ob iUueris tadmm , aqux peniiriam . 
^^wn» nameain murmaraiitem, fmrahtoniiir, 
JP^vni monihas fr«^o» aerpni!* sneut meUe- 
«rt8elMi€tOsreinvlB( 



'*.Q>mI c«h ■udiaaat CiMaaoKiit rex 
«y> qrt habitahaft ad meridlen, feniaae 
"^^ Ivaii pwaipkiiHwB fiafa»pngna- 
man^illuai^ atfic^r iifiitwM^ daxHex 



a ..^^]*nel valo se DoniM obifMM , aU : 
g.V" "ia popolmi Mum in naou nea, 
^■••fcfafiM. 

i A^EiaiMKi^e Dondnoa ptveea Israel, 
ymA tOiiMnuMi . •Mem itte bilerfedt 
?^f* *^i^ ^iiias ti foorak MMien lod 
» J S??*' *<*«*• inatbema. 




ciaauBirfot terran Edom. Et tedcre caepit 
popnlum iUneria ac laboria : 

5. locutusque conira Dcum et Blofsea, 
aii I Cur edu&iftti aos de Agypto, nt more- 
reniar in soiiiudiuc ? Deett punii , non sunt 
aqu9B : anima nostra jam nauseat super dbo 
isto le? i&simo. 

6. * Ouamobrem misit Dominns io popo- 
lumlguuos serpente8,.ad quorum plagas 91 
mortes ploriroorum , 

7. fenerunt ad Moysen, atque diiemnt. 
Peccavimns, quie loccti sumus eonira Domi 
num et to : ora ut toUat a nolus serpentes 
Oraviique Ifoyses pro popoio, 

8 et locutus est Dominus ad enm: Fae 
serpenteiu leneom , et pone euu pro tiguo : 
qui percussus aspexerit eum , Titet. 

9. * Fecit ergo Moyses StRPElSTEM 
JB^EIJM, et posuit euro pro signo, quem 
cum percussi aspiccrent , sanidMuitur. 

10. Prorectique fllii Israel castrametati 
sunt in Obotb. 

f I. Uiide egressi ffxere tentoria in Jeaht- 
rfm , in solitudioe, qosrespiclt Moab contra 
orieotalem plagam. 

12 El iooe moventes , Teneruut ad torren* 
tem Zared. 

15. Quem rdlnqoentes castrametati sunt 
contra Amon , qua: est in deserto , et pro- 
minct In finlbus Amorrbifi. ' Siquidem Amon 
terminus est Moab« diTidena Moabitas ct 
Amorrha>os. 

14. Uode didtur in libro bellornm Do- 
mini : Sicut fecit in man Rubro,sic faciei in 
torrentibus Arnon. 

f5. Scopul! torrenfinm inclinati sunt, ot 
requiescereot in Ar, et recuml)erent iu fini- 
Injs Moabitarum. 

16. Ex eo loco apparuU puteus* super quo 
locutus est Dominus ad Moysen : Coogrega 
populum , et dabo ei aquam. 

17. Tunc cednit Israel carmen istud : As- 
cendat puteus. Concioebant : 

lit. Puteus, quemfoderunt principcs,et 
paraTcruiit duces multitudinis m datore le- 
gis, et ia bacuiis suis. De aditudioe, Mat- 
tbani. 

19. De Miltliaoa ia MabaUel x de r>iabaiiel 
in Bamotb. 

20. De Bamotii , yaUis est ia regioae Moab, 
iu Tertioe PlMsga« quod respicit contra de- 
sertum. 

21. ' Blisit aolem Israel nuntios ad Sehon 
regem Amorrbsporum , dioens: 

22. Obseoro ut Iransire mlhi liceat pfT 
terram tuam : non dedinabimus in agros et 
vioeas , non bibemus aquas ex pnteis. fia re- 
gia gradiemur, donee traaseamnt terminot 
tuov 

25. Qni concedere nolnit at transiret 
Israel per Ones saos: quin potiua exerdta 
coagregato , egressos est obTiam in desertnmt 
et fenit in Jasa, pngnafitqoe caatra enm. 

24. * A quo percussus est in ore gladii , d 
posaessa est terra ejus ab Amon usque Jcboc» 
et filios Amnion: quia forti pciesidio teaeban- 
tar termini Ammonilamm. 



* Judit. $, 25. Sap. 16. 5. 1. Cor. tOJ?.-- *, . 
S.M — »Jwllc.H. IS- — *D«t.a.a6.Jadic.ii. 

19. — ■ Psal. 134. If. Amoa ^ 9>^ 



110 



LIBER NCMERORUM. 



35. TnlU ergo Israfl orones ci? itites ejus , 
et babUavit iu urbibas Ainorrbci , in liese- 
boo sdliort , et f icolis oiu . 

26. Orbs lletebon fuil Sehon regis Amor- 
riupi , qiii pugnavit contra re^reor Moab : et 
^nlit omoem terrain , qua; ditionif illios fue- 
rat , ustioe Amoo. 

27. Idcirco dicttur in proTertiio : Venlte 
n lletebon, aHliQcettir» et oonstruatur ctf itas 
Sehon : 

28. ignis egressos est de IIesel>on, flamma 
dc oppido Sebon , el deToraTit Ar Moabita- 
mm , el habitatores eioelsoruni Arnon. 

29. * \w tibi Moab, peristi popiile Cbamos. 
Dedit Olios ejus in fugam , ct lilies in capli- 
Titalem , regi Aroorrha^oram Sebon. 

30. Jugom ipsorum di.Nperiit ab He^^dMn 
nsqtie Dibon , lassi pcrreiieruul in Nopbe , 
et usque Medaba. 

31. llabilafit itaqoe Israel in terra Amor- 
rfaa^i. 

32. Misttqne Moyses qni explorarent Jazer: 
cujus oeperunt yiciUos, et possedemnt habi- 
tatores. 

53. * Vertemntqne se, et ascendrmnt per 
t;am Bas >n , et occurrit eis Og, rei Hasan , 
earn omui populo suo, pugnalunis in Edrai. 

31. Diiitque Dominus ad M(»)sen : Ne ti- 
neas eom , qnia in mmn tua tradidi ilium , 
et omnem populum, ac terram ejus : facies- 
que illi sicut fecisti Sebon, regi Amorrha^)- 
rum habilatori IIe>ebon. 

35. Percussemnt igitur et hnnc euro flliis 
sais , unifersumque |)opulum ejus usque ad 
Interoedonem, ct poasedenint terram illias. 

CAPUT XXII. 

Bh voc;itn» BalMm ariolnsa Baiac rei^e Ifoab , at 
I«raelitis iiMledloeret;qufin angelutastDa \o- 
quenteconipiL 

1. ProfpcliiiNj castrametati sant in cam- 
pestrilms Moab, nbi trans Jordanem Jericho 
flta est. 

2. Videos aufem Babe filius Sephor omnia 
qua? feoerat Israel AinorrhiTO , 

5. et quod pertimuisseot enm Moabits, et 
impctum ejus ferre non possent , 

4. dixit ad majores nitu Madian : Ila dele- 
Mt hie populos oinnes , qui in noslris Hnibus 
conimorantur , quo modo solet bos lirrtNis 
usque ad radices carpere. Ipse erat eo tem- 
pore rex in Moab. 

5. ' Misit ergo nnntios ad Balaam filiam 
Beor ariolum, qui hatntbat super (lumen 
ternc filionim Ammon, ut Tocarent eum, 
et dicerent : Ecce egressus est populus ex 
^gypto, qui operuit snperliciem terras, 
aedens contra roe. 

6. Veni Igitur, ct maledic populo hnic, 
quia fortior me est : si quo modo possim per- 
cutere et ejicere eum de terra mea. Nori 
enim quod benedictus sil cui tienedixeris, et 
maledictus in qnem maledicta congesseris. 

7. Perrexemntqne seniores Mo >b . et ma- 
jores natu Madian, balxuites diTlnation^ pre- 

« Jadic.fl.24.5.Rcg.ll.7. — » Dent. 5. 5. et 
29. 7. -I Jot. 24. ». 



tinm in maoibns. Cmnqiie Tcolttent ad 
laam , et narranent ei omnia terbj Bahic : 

8. ille respondit : Manete hie nocte, et 
spoodelto quidquid mibidixerit Dominus. Ma- 
neutitms illis apod Balaam , Tenit Deas , et ail 
ad eum : 

9. Qu d sibi Tolont hominefl M ppad te f 

10. Respondit : Bdlae filius Sepbor rex 
Moabitarum roisit ad me , 

11. dicens: Ecoe popuhis qui egretnts est 
de A\gypto, opendt superfidenf terra? : Teiii, 
et maledic ei , si quo 0MKk> possim pagnaas 
abigere eum. 

1 2. Di&itque Dent ad Balaam : T>(oli ire eom 
eis, neque aialedicaf populo : quia benedi- 
ctus est. 

lo. Qui mane oonsm^gena dixit ad prla- 
cipes : lie in terr m Testram, quia profaibait 
me Dominus xenire fobiscum. 

14. Reversl principes dixenint ad Balae ; 
Noluit Bala.iro venire nobiscum. 

15. Rursum ille mullo plures et DoblBorea 
quam ante miserat , misit. 

16. Qui cum Tenlssent ad Balaam, Axe- 
runt : Sic didt Balac filius Sepbor : Ke coa- 
cteris venire ad me : 

17. paratus sum honorare te, et qnidqui^ 
Tolueris dabo tibi : Teoi , et maled'C populo 
isti. 

18. Respondit Ba^Mm : * Si dederit milii 
Balac pleoam domnm suam argenti et anri , 
non potero immutare verbum Domini I>ei 
mei , nt Td plus , ? el minus loqnar. 

19. Obsccro nt hie maneatis etiam haa 
node, et scire queam quid mihi mrsum re- 
spondeat Dominus. 

20. Venit ergo Dens ad Balaam nocte» et 
aft ei : Si Tocare te fenemnt homines isti , 
surge, ct vade cum eis : ila duntaxat, at 
quod tibi praecepero, facias. 

21. Snrrexit Balaam mane, et strata asina 
sua profectns est cum eis. 

22. * Et iratos est Deus. Stetitqoe aoffeloa 
Domini in tia contra Balaam , qui insidefaat 
asins, et duos pneros habebat secnm. 

23. Cemens asina anpelum stantem In Tia , 
efaginalo gladio, aTcrtit se de itinerc, et ibat 
per agrum. Quam cum Tcrberaret Balaam « 
et vellet ad semitam reducere, 

24. stetit angdns In angnttiis dmrnm ma 
cerianun , qnibns TincK dnjgebantur. 

2>. Quem fidens asina, jnnxit se parieti, 
et attrivil &edentis pedem. At file ileruro Ter- 
berabat earn : 

26. et nihilominoa angdns ad locum an- 
gnstum transicns , idii nee ad dexten ro nee 
ad sinistram poterat deriare , obrius stetit. 

27. Cummie fidinet asina stantem an|^« 
lum , concioit sub pedibus sedentis ; qui ira* 
tus , fchementius csdebat fuste latera ejus. 

28. Aperuitque Dominus Oi asin» , et lo- 
cuta est : Quid fed tibi ? cur percutia me f 
ecce jam tertior 

29. Respondit Biilaam : Quia oomrneruiati. 
et niusisti mihi : ntinam baberem gladtaai, 
ut te percnterem ! 

50. Dixit asina : Noone animal tnum anm, 
cui semper sedere coasuerlsti usque in 

« Infra 24. IS. ~ > 2 pet. S. 18. 



LIBER MJMERORUM. 



Ill 



nileiB diem f die quid riinne aoqinni fece- 
riui titn. At ille ait : Nuiuquain. 

U. Prollntu apernit DomlDut oailos Ba- 
MBkt et fidit aogdam staoleni iu Tia eragi- 
Bilo giadio, adorayitque eum proous in ter- 
rem. 

31 Coi angdos : Cor, inqnit, tertio fer- 
bens asinaio tuam? Ego ?eni ut adfersarer 
tibi^ quia perversa est Tia tua« mihique cou- 
tnria: 

33. et oisi asina decUnasset de via, dans 
lociiin reiUteoti , te ooddUsem , et ilia Tive- 
rrt. 

94. Diiit Balaam : PeocaTi , nesciens quod 
ta^tares contra me : et nunc bi displicet Ubi 
at fadtiD, refer tar. 

35. Ait angdut : Vade cum istis» et caTe ne 
iliiid qoam praH;cpero tibi loquaris. Ivit igi- 
bir cum prindpibos. 

56. QoiMi cum audtsset Balac, egressns est 
io oocarsum ejus , in oppido Moabitarum , 
fuod ritiun est in extremis llnibus Anion. 

57. Diiitque ad Balaam : Misi nuotios ut 
TQCireot (e, cur non statim tenisli ad me? 
nquia mercedem aJyentui tuo reddere ne- 
qoeo? 

58. Cui iHc respondit : Eccc odsum : nnm- 
(pU loqui poteit) aliud , nbi quod Deus po- 
neritinore nieof 

59. Perrexerunt ergo simul , et venerunt 
inorlwiD, quae in extremis regoi ejus Huibus 
tnL 

40. Camque occidisset Balac boTes et OTes, 
obit ad Balaam , et priucipes qui cum eo 
erant, rounera. 

41. Elite autem facto duxit eum ad excelsa 
Bat, et iotuitus est extremam partem po- 
piK. 

CAPUT XXUI. 

B'tum. fxtracUs arb, parat S" ad malfdicenduni 
ne|iratis,sed loco maletlicUunis bfiiedicit seniel 
Kit'-ruio populo Israel, iiiulta de illo vatici> 
Mtm. 

I. Dlxitqoe Balaam ad Balac : .^ifica mihi 
B<ciep(eni aras, et para totldem fitulos, ejus- 
««nqoe odmeri nrletes. 

tCumque fedaset juxta sermonem Ba- 
■"^i iropotoeront simul ?itulum et arietem 
Kiperarni. 

•>. DiiHotie Balaam ad Balac : Sta paoli- 
ip^ jaxta Dolocaustum tunro, donee f adam , 
^ me oocurrat mihi Dominus, et quodcum- 
queimperaferit, loquar tibi. 
^CaiD'inc abiisset telodter, oornrrit illi 
P^. Looitusque ad eum Balaam : Soptem , 
^nit, aras erexi, et imposui Titulum et arte- 
t^wdesnper. 

S^Doroinns autem 'posuit Terlinm in ore 
*P»» «t ait : Revertere ad Balac, et haec lo- 

j^^^erenus inycnit stantero Balac uixti 

JSj^^tam snum* et omnes priucipes Mua- 
mifiim • 

7. aiiiiiiipisqQQ iiarabola sua. dixit : De 

g^addmit me Halac rex Voabitarum, de 

T^winis orientb : Veoi, inquit, et maledic 

^^* ?Wera . et detestare Israd- 

vw modo maledicam» cut mm m^le- 



Z.^ 



dixit Deusr Qua ratione detester, qoem Do- 
minus non detestaturf 

9. De summis silicibos fidebo eum, et de 
coUibtis considerabo ilium. Populns solos ha* 
bitabit, et inter gentes non reput&bitnr. 

10. Quis dinumcrare possit pulverem Ja- 
cob, et no'se numerum stirpis Isradf Mo< 
riatur aiiiina mea morte juslorom, et fiaut 
novissima mca horum similia. 

11. Dixilqiie Balac ad Balaam : Quid est 
hoc quoil agis ? Ut malediceres iiiimicis lueis 
Toca? i te : et tu eoontrario benedids eis. 

12. Cui ille respondit : Num aliud possum 
loaui, nisi quod jusserit Douiinus? 

13. Dixit ergo Balac : Veui mecnm in alte- 
rum loi-um unde partem Israd videas. et 
tolum videre non post>is , iude maledidlo d. 

14. Cumque duxisset eum in locum subli- 
niem . super ^erticem montis Phasga . afdifl- 
cavil Balaam septem aras, et impositis supra 
Titulo atque ariete , 

15. dixit ad Balac r Sta hie juxta holocau- 
st um tuuin . donee ego obfiiis pergam. 

16. Cui cum Dominus occurrisset. posnis- 
setqiie ?erbum in ore ejus, ait : Reyertere 
ad Balac, et ha'C loqueris ei. 

17. Refer&us infenit eum stnntem juxta 
holocaustum suum, et princifies Moabitarum 
cum eo. Ad quem Balac: Quid, inquit, lo- 
cutus est Dominus f 

18. At ille, assumpta parabola sua, ait: 
Sta, Balac, et ausculta, audi, fdi Sephor: 

19. Non est Deus quasi homo, ut mentia- 
tur : ncc ut Alius homiuis, ut mutetur. Dixit 
ergo , et non fadet? locutus est , et non im- 
pldiit? 

20. Ad bcnedirendum adductus sum , be- 
nedictioncm firohibere non Taleo. 

21. Non est iJolum in Jacob, nee Tidefur 
simularbrum in Israel. Dominus Deus ejus 
cum eo est , et clangor victoriiP regis in illo. 

22. * Deus eduxit ilium de ^gypto, cujus 
fortitudo siinilis est rhinocerotis. 

25. Non est auguHum in Jacob, ncc di?i- 
natio in Israel. IVmporihiis suis dicelur Ja 
cob et Israeli quid operatus sit Deus. 

24. Ecce populus ut leapua consurget, et 
quasi leo erigetur : non accubabit ilonoc de* 
voret prspdam , et ocdsorum sangiiinem bi- 
bat. 

25. Dixitque Bal c ad Bal am : Nee m 'Ic- 
dicis ei , nt c benedicas 

26. Et ille ait : Nonne dixi tibi , quod quid- 
quid milii Deus imperarel , hoc factrem ? 

27. Et ril. Balac ad eum : Veni, et ducam 
te ad alium locum : si forte i^aceat Deo ut 
inde maledicas eis. 

28. CnuHjue duxlfset eum super terticem 
montis Phogor, qui respicit soliludinem, 

29. dixit ci Balaam : ^iflca mihi hie se- 
ptem aras , et para totidem yilulos , ejusdem- 
que numeri aHetes. 

50. Fecit Bal tc ut Balaam dixerat : impo- 
soitque yitulos et arietes per singulos aras. 

« Infra 24. t. 



113 



UBOL NQMKSORinft. 



CAPOT xxnr. 



Balaam tsrtio beBtdWi. el putipaa ? atiofaM^ 
tur d" lacaflL, «t ile Chriat* : Uem «le Ajnaledtit. 
GiiuBia. et Romania laaUadia ac perdendla. 



1. Gomqiie ikOmei Balaani ipiod pla«eret 
bomiao at beoiMifciTet laradi , iie(|ii(tquaiii 
abiit at ante pprrvKvat ,.ai aaguriuni qiup> 
rerot : aed dirigMs walra desoiaai ? attmii 
suam, 

2. ei eferanft oealoB^ Tidift larael in lentariis 
comnioraatein' per tribna aaaa : el tirueiiie 
bftit SfdrHn DeU 

5. aaannipU jmrMki, ait r Dint Balaani, 
fiKua Beor : diui kQiBO> ouioi obtnratua est 



4^ dixit anditoraamiomin Det» qai \mo- 
■BroOimitp^lentis iaimitUBrnt, qui cadit, et 
tie aperiuntur oculi ejus : 

5. Qoam pulehra lakieraMiili tua Jacob , 
et teotoria tya UnAl 

%. ut TaHea oeflMroiSr «t horti jiixta ftu^ 
vioa ifTi|(tii , at tabernanil» qiM» fiiat Doiiii>- 
nas, qua^i ceiri propeaqnaab 

7. Flaet aqua de situla ejaa, et aemen il- 
liiM erit ia aqoas multas. ToUetur propter 
AigB|( , rex ^aa , et aofefetnr regnnm illias. 

8. Deus oduxit ilium de JB^ypto* * cafna 
Ibrtitudo similis eat rhioooerotb. De^ora&ant 
gentea boj^ea illioa, oan^|ue earara ettifn»- 
gent , et perforaboBt sagittiau 

9. AceutMBa dorniif it ut las, et quasi lea»- 
na , qiiara susdtare noilua andebit. Qui be- 
nedixerit tibi , erit et ipse benedictua : qoi 
maledixerit » in malachetione repotabitur. 

10. Iratasqne Baiac eoatra B daam . eom- 
ploaia manibus ait : Ad iSRledioendem inimi- 
da meis Tocjfi te, quibna etontrario tertio 
benedixisti : 

11. revertere ad loonii tooiB. Derrerenim 
quidem m i^^nlfiee bonorare te;8al DnaBnm 
irivaTit te booore dispaailo. 

12. Reapoodit Balaam ad Balao : Noone 
ounliis tain, onos miaiati ad me, dixi : 

15. * Si dederit nihi Balae plonam domnm 
fuam argenti et Mui, son potaro prirterire 
fermoaem Domini Dei mei, nt tcI boai quid 
Yel \n li profernm ex oorde meo : sed quid- 
quid Dominua dlxerit» hoc loquarr 

M. V'erumtamen pergeoa ad popolum 
mearo, d ibo amsitiiiiii,qaidpopakis tooa po- 
pul > hnic fiK»t extrcmu tinnpore. 

I.'S. Sumpta iffitur parabola . mraom nit : 
Dixit BabianvfiliosBaor : dixit homo, cnjus 
obturatas est ocolus . 

I4L dixit auditor aennoomn Del, qni nout 
dootrinam Altiarinii ^ tt Yisk>Des Oowipoten- 
tis Tidet , qoi cadena apertoa h ibet oeuloft. 

1 7. Vibdio earn , aod ao omodo : inlnebor 
illttn , aed noo prope. ' OEIETUa STELLA 
ex Jacob , et eobaurget Tirga de Israel : et 
peraodet ducat Moabi fartahitipie omoea fi- 

Uot o«9iQ. 

18. Et erit Idomsa postettio qot : here- 
ditat Seir eedet inlmidt toit . Israel Tero for* 
titarageL 

«aaDraas.23. -S8upra22.18 — «lfalL^2. 



M^ Dr Jaaab flriiquidaadMlnr, d panlat 
reliquias ci\italiab 

2D. CmaaDaTidiatat AiMlar„aagMDaBa ps- 
mbdam, ail: Pripaipiam gCBtiaui Amalec , 
cmiuextreBBa perdeatiir. 

21. Tidil qu(M]ue Cinanmi : et asson^pta 
parabola , ait :. RobaaftmB qnldam tat hahata- 
cuhuB taiiiii:aadtiiiipctfa.posiiaribniiiuiD 
tuum» 

22. et foerit electnt de stirpe Cin , qnaii- 
diu poberi* pcfiuaaara f Airmr aaiai capiel 
ta^ 

25. Assomptaque parabola iterum locatut 
est : Hcit, quts fiaturat eti, ^paodo itta la- 
det Deoa? 

2i. * Venient in trieribos de Italia » tnpep- 
abont Ast^riot, Yaatabeotqae' Uebrsot.. el 
ad extremam etiam ipai p a ri b oa L 

25. Surrexitque Balaam, et revartoa asi io 
locum sttom : Balac qpaxtoe via, ^ua fase- 
rat, redilL 

CAPUT XXT. 

Ob fbmlcattonem Unti com MoaMlH et VaAa- 
nith iiiliet Oni^ priiicipe* sn^peiidi . ef penrml 
e plcD<* '24 miUia : i|isKiue iMiinees dat uro ■taw 
cede iitrpKuum aa'^rdu hint, eo otiod dhrino 
Klo Zambciet Casbi pugioue CBu fwdmft. 

i. Morabatur aotcm ao tempore Israel in 
Stfttim, et fbmicattti e*t populos cum Oliabiia 
Mo.ib, 

2. qua? TocaYemat oot ad tacriGcia aoa. At 
illi eomederunt et adora? eruut deos earoxn: 

5. ' luiliatusque e!»t Israel Beeiphegor : et 
iratos homioos. 

4. ait ad Mof sen : ' ToQa conctot pdncipea 
po|)uli , et suspendc eos contra solem in puli- 
buli.<^ ; ut arertatur furor meus ab Urael. 

5. Diiitque Mcyaea ad jodicet Israd : * Oc- 
cidat unusquisque proximot tuot, qui iiri* 
tiali sunt Beeiphegor. 

6. El ecce unu5 dc Gfiis Israel intra^it co- 
ram fratribus suis ad scortura Madianitideix] , 
f ideole Moyse , et omni turba liliorum Israel, 
qui llebaot ante fores tabemarulL 

7. * Quad OHB vidbiaet Pbiaacs fiiiaa Ele^ 
znri filh Aaron sacerdolia» sorrttit de medio 
raultitndinis, et arrepto pupiaoer 

8. ingrasaua eat peat nrum laraeliteai is 
lupan ir , et perfodit ambos simul , firaoi sci> 
licet etrooiierem, ia loca gwiHalibnt> Ceaaa- 
fitqoe ptaga a filiia Israel : 

9. et oaim aunt figfaili ^patoar miUia h^ 
roinum. 

10. Dixitque Doaainnt adMoyaear 

1 1. Pbineaa fiHoa Eleaaarifilai Aaron aaeeiw 
dotb avertit iram meam a filiis Israel : quia 
zelo mca commotus est contra cot, ut aoa 
ipae delerem ffliai ImmcI ia lelo roea; 

12. idcirco loqaare ad cnai: * Eeca do el 
pacem ftsderis mei« 

15. efrerit tarn ipti qoam temini cjot pa* 
ciamjaaepilolii waiyiltrniim^ qua iclataa 
pro Deo tuo, et expiafit tcelua 



«Dlil.H.9l.— >Jm 
•Bxod.St.Xr.— »BMl 
Cor.ia.S.- 



S.I7.— »D<'UL4. 
IMadk X ] 



EoalLAmilladk.A.54. 



LIBER NUMEROnUM. jl3 

14. Enit aiitem oomen viri Israelito?. qui I 16. Oini ah Hat rAmiii« n«nti->..«». n 
r*..!?*.5"^->!H'«?-"'i"«i Z«mbrl sL I .b hoc ftmil" IkrilS!Ll!l ° " '' "™ ' ""'' 

17. Arod, ab hoc f.iinilia Aroditaram . 



ocruus ^ 

Stlu, dux de rognaiioae el Irl'bu SinieonTs! 

15. Porru iiiuner Madianitis , (\ux pariter 
mterfftta e>l, ?ocaljatur CoihiJilia Sur pria- 
apis oolliJis.^i^n Madiaiiitariiiu. 

<€. Locutusque est Donuous ad Moysen, 
uceos: 

17. « Jlosies Tos seoliant MaJIanito. el 
percoUtceos: 

18. qui el ipsi hastUiter egeriint contra vos, 
ftdeceppre insidiis per idoUiin Phogor, et 
"«« liliaiii ducU Madiao sororcm «iiani , 
^ percussa est in die plags pro sacrilegio 
roogor. 



CAPUT XXVI. 

SaroeriDlor braelltx per sin^iilas tribns . qai 
waoapii.siiui ifrrain iiroiiiissiuiiiM iiiKiessuii: 
SvUL ^"^ «*'«»w*»eratiouciii jubcluriilii terra 

I. Postqnam noxiorum sanguis emisus est, 
Mil DooiiDiis ad Mo)sen et tleazaruin niium 
won sacenlolem : 

. Jv* J^nmerate omDem snmmam fllioniro 
»«« a figinti anni^i et supra , per donios ct 
JWiioae* suas, cunctos qui posaunt ad 
Wh prucedere. 

^jLocali sunt ita(|ne Moyses et Eleazar sa- 
«™ in carapestribus Moab super Jordanem 
«ym Jpricho, ad eos qui erant 
iJ;* ^te'oli annis et supra, sicut Doroinus 
*"P«raTerat, quorum i^te est numcrus : 

?. Ruben primogeaitus Israel : « hujus 
W'M. iiouoch, a quo faniilia Henochila- 
«m:et Ph llu,a quo familia Phallu-taruni : 

0. d Ucijpon , a quo familia Ilesroniiaruro : 
oujjmii. a quo familia Channllarum. 
J- ttesuDt familtie de stirpe Ruben ; qua- 

2."I1™^*^' »n'«°ta* ««l* quadraginta Iria 
^r^,. s«Ptingenti tnipnla. 

J. FUius Phallu . Elfb; 

?. fcujuj flju, Narauel et Dathan et Abiron; 
«» wni Dathan et Abiron principes populi , * 
Ji^xcnmt coDlra Mojson et A ron in 
2;J2^ Core, quaudo adversus Dominum 

JJ- «l aperiens terra Of snum dcToravit 
^. moneutibus plurimis, quando com- 
rjw ignif duci!utos quinquagiota Yiros. Et 
aeuan est graode miraculuro , 

rineni ' P«reaote# AHl iUius non pe- 

NtonJ*^"u ^^'"<*on per cognationes suas : 
"Wl. lb hoc famili . Narouelitarum : Ja- 

ni'JS*""* fiwiififf de •tirne Simeon, qua- 
JSg^ numeruf fuit, TfginU duo mlUia 

l*Ift ^"hS.*? P^ cognationes suas : Se- 
Wmi£?ISf Sephooitanim:A«gi. 

^*«"u.?ri:-L'*"P' •;»•«• - • Cen. 46. 9. 



Ariel , ab hoc familia Arielitarum ; 

18. istie sunt familiie Gad, quarum omnis 
numerus fuit. quadraginta millia quingenli. 

i9. « Filil Juda , Her et Onan , qui ambo 
nu>rtui sunt in terra Chanaan 

20. Fut-runlque filil Juda , per coffnaliones 
suas ; Sela, a quo familia SHait rimi : Pha- 
res, a quo familia Pbaresitarum : Zare, a 
quo familia Zareilarom. 

21. Porro filii Pbares : Uesron, a quo fa- 
milia lleNronitarum : et Uamul, a quo fami- 
lia fli.mulitanim. 

22. iKta* sunt familia? Juda , quarum oronit 
numerus fuit« septuaginU sex millia quin- 
genli. ^ 

2>. Filli Issachar, per cognationes suas: 
Tbola , a quo familia Tholailarum : Pbua , a 
quo f milia Phiiaitarum. 

24. Jasiib, a quo familia Jasuhitarum : Sem- 
ran^ a quo familia Semranitarum. 

23. Hit iiunl cognationes Issachar, quanun 
numcrus fuit, seiaginta quatuor millia tre- 
cent!. 

26. Filii Zabulon per cognationes suas: 
Sared , a quo familia Sareditarum : F.lon , a 
quo familia Elonltarum: Jald, a quo familia 
Jalelit rum. 

27. Ha* sunt cognationes Zabulon, quarum 
numerus fuit, sexaginta millia quingenli. 

28. Filii Joseph per cognationes suas, Itfa- 
nas>e et Fnhraim. 

*i9. De M;ina>se ortus est Machir, a quo 
famili I Machirilamm. * Machir gcnuit Gt- 
laad, a quo familia Gal aditarum. 

30. Galand habuit fllios : Jezer , a quo fa- 
milia Jc7.eriiarum : ct Helec, a quo familia 
llelecilarum ; 

51. el AKriel^ a quo familia Asriclitarum : 
et Secbem , a quo familia Sechemilariim : 

32. et Semida, a quo familia Stmidaita- 
rum : ' el Uepber, a quo familia Jlepherita- 
rum. 

33. Fuit autem llepher pater Salphaad, 
qui filioM non habebal, sed tanluro filias, 
quarum ista sunt nomina : * Ma. ia, et Koa, 
et Hegia , et Melcha , et Ther>a. 

34. Hs sunt fauiiKa? Manasse, et numerus 
earum, quinqiiaginta duo roiilia seplingenli. 

33. Filii autem Ephralm per cognationes 
suas , fueruul hi : Suthala , a quo familia Su- 
thalartarum : Becher, a quo f milia Rechcri- 
tarum : Thehen, a quo f milia Thebcnilaruro : 

36. porro (ilius Suthala fuit lleran, a quo 
familia Jleranitarum. 

37. Ha; sunt cognationes filiorum Ephraim, 
quarum uumeruf fuit, triginta duo uiillia 
quingenli. 

38. Isti simt niii Joseph per familiat suaa. 
Filii Benjamin in cognalionib s suii : Rela, a 
quo familia Bel itarum : Asbel, a quo familia 
Asbelitarum : Ahiram, a quo familia Aliira- 
mitarum : 

39. Supham, a qno fiimllia Suph-^milarom: 
Ilupham, a quo familia Hupbamitarura. 

* Cen. 31. S. 4. — * Jos. 17. 1. — • lufra V. t. 
•Ibid. 



fl4 



LiRF.a NmiEftORim. 



40. fira Brta : Hercd , el NooiMtn. Dc He- 
red , faroitia HereitUanim : de N«eiiiM, fi- 
iiSia ^oemmiiiatniin : 

41. hi sunt iWi Itetjtfiiiii per cofnatione* 
tnas, qnonmi nnmerw hiil, quadragmta 
qotntiiie iniHi « aexoenli. 

4*. FWi Den per cof^M^mei s«as : Su- 
ham, a quo faifm» SnlianMUnim ; bap Rml 
cosnaHones Dan per rainilias saas; 

45. oinnes fuere SoharalliP, quorom nu- 
menis erat, aeiagiota quatuor miHia qua- 

dringeoti. 

44. run A*«rperffl(sna'tene« «mtt : Jenwia, 

a quo hmttia Jeimi itarum : JeMul , a quo fa- 
milia JessuiUrura : Rrie, a qvofanffia Brid- 

la mm. 

45. F«lii Brie : Hefcer, a quo faffiiilia Hebe- 
ritarum : et Mekrhiel, a quo familia Mdcbie- 

IHfiraiii. 

46. Ntmien auiem fM'ue Aser, foH Sara : 

47. ha! cogiiationes Dliorum Aser, et oo- 
Mercs eoruffn, qniiM|«aguita Iria iDilKa qua- 

dringciiti. 

48. FiUi TSephlhall per coqualfooes snas : 
Je8iel,a<iuo ramilh iesidilarufn : Guni, a 
quo familia Guuilariim : 

J». Jcier , a quo familia Jearrltaram : Sel- 
Hm , a qao famitta St4leiiirtarum. 

50. lin- sunt cogMlionef filiorum Nephtbali 
per familias suas : (|uorum numerui, qu dra- 
gkita qnioque mini i quadringeitti. 

51. Ista Chi tumuuk GHorum Israel, qui re- 
cemiii sunt . seiceota niHlia , et mille se^u- 
genti trigiiita. 

52. Locutosque eft Dominus ad Moysea , 
diocns : 

55. Istis dividetnr terra jnita mnnenui] to- 
oabularum in iKMsesskmes suas. 

5t. Pluribas majorem partem dabis, et 
paut ioribus miooreiii : singulis , sicut nunc 
rceensiti sunt, bradetnr possessio : 

55. ita duptaiatul son terraro trilrabus di- 
vidat et ftimilHs. 

56. Quidquid Mirte contigerit , hoc tcI plo- 
res ;:ccipiaiit, vel paiiciores. 

57. * flic qufNfuc eat nuinems Miomm Le\\ 
per ^mlltn ««ias : Gcraon, a quo fomiiia Ger- 
sonitarum : Caotb, a (|fio familia Caatbitanmi : 
Mcrari , a quo familia ^kT 'ritarum » 

58. ha* sunt familia* Left : Familia Lolmi, 
Aimilla IIet>n)ni , familia Moboli , familia 
Mmi, fraiilia Gore. AtTeroGaath gennit Am- 
ram: 

59. qui habiiit uxorem Joch bed flii m 
Levi , qiw nala est ei in ^Egypto : bapc genuit 
Arorain viro sua ni*os , Aarou et Moyten, el 
Mariain sorurem eorum 

00. De Aaron orii sunt Nadab et Abtu , et 
Eleaiar et Hbamar : 

6t. ' quorum Nadab et Abin mortoi sunt, 
com olHnlbaent ignem alieoum coram Do- 
nino. 

62. Fnenmtqne omnesqni ttnmeratl sunt, 
tiglntl tri I millia feaeris inMeuliui , eb noo 
mense et supra : quia non sunt recensf ti inter 
flHosbnd, Moeiaooiiimieritdata posses- 
sioest» 

* Kiod. 6. 16.—* Ler. 10. I. Snpri S. 4. f Par. 
14,2. 



65. Hie est uuin em s fSlionnii Israd, qui 
deseripti nnt a Mo>ae et Eleazaro sacerdole, 
in c.ntnpestr&nis Moafo rapra JordaBeai con- 
tra Jericho; 

64.* inter qoos, nulhu fidt coram qot ant" 
numerati suut a Mo)se et Aarou in deteric 
Sinai. 

65. * Pranliierat eoim Dominus, quad om- 
nes morercntur in solitudiiie. Nulliisqoe re- 
mansit ei eis, nisi Galeb OUus Je|ih<m» et 
Jttoie ffiosKno. 

CAPUT XXVU. 

Filiae S.ilphaa*!, dcJiiienle pn»Ie masciila . ^1 n 
siiccetlunt iu hereiJiUlcin i ilicilquc DoimniiN 
V.ivoeii iiiorilBnim. u»»lr« nioiii** Ab«riiii tec 
rani promissiouis contpexerit. sUiique io dnca- 
tu poiMali subslituaril Josue. 

I.Acceasemot* Mkn mi«Salpbnd,Qln 
Uepher, filii Galand, lilii Machu*, fiiii Ma- 
nasse , qui fuit liUus Joseph : quaruni sunt 
oomioa, Maala.et Noa, et Uegii. ct M^l- 
cba , et Thersa. 

2. Steteninb|ue coram Moyse et Eleaiaro 
saoerdote» et ciractis pHucipilNM populi» rd 
ostium taberna -cili firderis , alqiie ditemt : 

5. Pater noster laortiMM est iu deaeria, «ec 
fuit inscditione, qus * rondtata eat oootra 
Doroinum sub Core , sad io peccato sac mor- ^ 
tuns est : hie non babait mares Alios. C^tir 
tollitur nomen illi s de fonilia sua , quia noti- 
haboit 61ium? Date nobb possessionem infer 
cogoato)^ patris aostri. 

4. Rctulilque Moyses caosam earom ad ju*. 
diriom Domini. 

5. Qui diiit ad earn : • 

6. Jnstam rem nostnhint fi is Salpbnad : dai^ 
eis possessionem inter cognatos patris s«i, et 
ei in hcrrditatem succedant. 13 

7. Ad filios autem Israel loqneris h^c : i^ 

8. Homo cum mertua« fuerit absque Wio, , 
ad fili >m ejus transibit hereditas ; 

9. si HItam non h.bnerit, l>abebit sticces<o- 
res fratres siios ; 

10. quod si et fnires non foerint • dabifis 
hereditatero fratrilm patris ejus ; 

f I . sin autem nee patriios habiierit, dabftnr 
herpditas his qui ei protimi sunt ; eritque hoc 
liliis Israel sanctinn lege perpetua , sicat <pnp- 
cepit Dominus Moysi. 

12. Dixit quoqiie Dominus ad Moyseo : * 
Asoende in montem istum Abarim » et con- 
tempi re iudeterram , qiiam daturus sum 5* 
liis Israel; 

15. eumqne Tideris eam , it)is ct tu ad po- 
pulum tuum , sicut ivit frater tnus Aaron 1 

14. ' quia offendistis me in dcserlo Slo*in 
oooiradietioDe multitudinis , nee sanctSAcare 
me vofuistis coram ea super a4|iia«; hee sunt 
aqne cootradictioais in Cades deserti Sin. 

•5. Coi respondit Mouses : 

16. ProTideat Dominus Dens spirfHrain 
omois camis boadnara, qiri sit super maltitn- 
dioemhane: 

f7.H poskitailffe et fntrare ante fm, el 



*1 Gar. 10. 5.—* Supra 1 1 2S. 34. • • Supra 2r^ 
H 3'>. liirri.%6. 1. Jes. «7. 1. — * Siipra 16. I. ^ 
> Dcut. Si. 49. — • Suora 20. 4^ Dent XL SI. 



LFBER ?(U)ICROninL 



!Amre eos, fel mtrodueere : ne tit populus 
'kaka mat turrm abMine pn^liire. 

18. Di&itque Dominiis ad earn : * Tolle Jo- 
me fiiom Nira , Tirum in quo est Spiritus, et 
HM nmram iirni snp^* eutn. 

i9. Qui stabit coraai Kleazaro sacerdoteet 
)DBt mnlHCiHitP* * 

S9. ct ^bts t\ pnrcepta cttnrtis fMentibtis, 
it partem glori^t* Iwt, «u audiat eum omnifl 
lyaigon HRonm Israel. 

St. m boe« si ffmd afpsndmn erH, Elea- 
ar uocrdos ooasolet Domiimiii. Ad yet hum 
nu q tr ei K e tu i' et^rrgredietur tpf^e, et oinoes 
IS brad cum e«, et cetera mnlHttKfo. 

21 Fedt Moy&es ut pneccperal Dorointrt. 
Conqoe toKsset Josoe, st'tuit enm coram 
Elfmro Mcer rfote et omni freqoenfiapopiili. 

2S. Et inipositis c ^piti ejus manihnt^ coocta 
vpGcnll que maudaTemt Domimia. 

CAPUT XXVUI. 

p«rtBda qnnlidlana , et did WTrtfmt, ac CMcn- 
daruio, et de diuhiu 8oleiimit4lU)us Aiyrnvmin 
flt HcUloMadarum. 



<» DWt qnoqpe Dom teiM ad Moy 
'I Prvcipe fifiis Israel, et dices ad eo^ : 
M||^i8Bem meam et panes, et inconsum 
wis soavissimi offerte per tempera sua. 
I 5. Hccsunt wa cr WI ela nnap offerre debetis : ' 
MttaAiiaikM imaiacuiatoe dnosqaotidie in 
Mocsostom sempiferuum : 

4* BBoni ofleretn nane, et alterom ad 

^•decimam partem ephi simils, qnie ooo- 

JPcwi lit oleo pnrissiino , et habeat quar- 

w«P«rtein Wn: 

M^Woftustum jnge est qnod oblullstfs in 

inoot« Sinai in odorem suaTisshuum ineensi 

pomioi; 

' T. ct lilNbitls Tini qu^rtam partem bin per 

^^ lingulos in sanduario Domiot. 

^ AHerarnqtw a? mim similiter ofTeretis ad 
?jT*w«n,ju\tiomnem riliim sacriAcii ma- 

' "^* et libamentorum ejus , oblaiioneni 
'M^nii o!oris Doroioo. 

'• ' Die autem sabluti ofTeretis duos agnos 
J|*JBcuiQiiaiiDacuIatos, et duas docimas si- 
■w^olco conspers^e in sacrincio, el lilia 

' L, !V^ '^ fuiiduntur per singula sabbata 
*> bolocaasturo t<«mpitcmiim. 

H^ caleodis autem cC^retis oolocansturo 
"**w, Titolos dc armenio dtios, arietem 
'^i sfnios anniculos septcm immactilatos , 

' Jj^^tresdedmas simile oleo conspersa? in 
"ffcioper singulosfitulos: et duas docimas 
*■*• ateo conspersap per singulos arietes : 
Jl^ dedmaro deciow simibe ex oleo id 

' ??™|^ P*** agnos singulos ; holocaust urn 
^'J^i^inii odoris atque iaoeasi est Oomiiio. 
. '^/Jjbamenla autem fini , qna» per singu- 
• ^ienda snot TictUnaa , ista erunt : rae- 

' 72!? ^^ ^ singulis Titiilos, tertia per 

. 2!zy» ^>— rta per agaum; boc erit holo- 
to!^ ^ onmes meotaa, qui sibi aooo 
^y^wcceduDt. 
ta. Wnm qaa%m ollsrttur JDoouoo pro 

'^.1 SI.-« Viod. 19^ J8. — • Malt 12. 8. 



fl8 

pitcmwii CUB 



poccitfa !• 
l ilM i wwnti s suia. 

K. *" Neuse auleni frimo • qaartadecHBa 
die mensis , Phaxe Domini erit , 

t7. ec qokrtadedma die aatemaitaa: «- 
ptera diebus f esceotw* aaynais. 

18. Quarum dies prima t enerabflis et saista 
erit : omne opus servile noti focietts ia ea; 

19. offeretisqiie iaeensom bolocaiistiBP 
Domino, liluloa de arroenloduoa, avielaa 
inmn, agnoa ■nnjantoa imMaeiihtos m 
plem : 

29. et sacriflcia stngokimra ex sinMla q«b 
omspersa sit oleo, tres decimas |)er singuea 
yitulos , et duas decimas per arietem , 

21. al deeimam decime per agnoa aiogn* 
los : id est, per septem agnna« 

22. Et bireura pro p«c^<lo oniini , «t expie- 
tar pro fobia , 

25. pneter bolocasstani mahitiwy qaed 
semper ofTeretis. 

2i. Ita fbdelia per sinpulos diea sep4em 
fKemm in femilem ignis , et in odorens sua- 
Tissimmii Domino, qui surget de botoouaataw 
et de ll fctk m i bus singnlonuii. 

25. Dies quoooe aeptiiaus ceteberrimaa et 
aafwtns erit \ODis : ouuw apos servile non 
faeietisifli eo. 

2r>. Dies etiam prlmttiTomn, quando o^ 
feretis Boras Iruges Domino, eiplctis bebdo- 
madibus, Teiierabiiis et saocta erit: omne 
opus servile non iKietis in ea. 

27. Ofreretisqne bolocaustnai in «lorefla 
suavissimum Cktmino, yitulos de arment* 
dnoe, arietem unum,et agnoa anaictilMiin- 
maculalos septem : 

28. atque in sacrMk*ito eorom , simfls oleo 
conspersae tres deelmas per dngnloa vitnlos, 
per arietes duas, 

29. per agnos deeimam docinue , qoi simul 
snutagni septem; bbrcum quocine 

30. qui mactatur pro eipiatiooe : pnrter 
botocaustom sempiternum et liba ejns. 

5f . Immaculata offieratis omnia cum IHia- 
tionibus suis. 

CAPUT xxrx. 

Soleinnitates mensb seiUiiiii , ft quid in ds oTTe* 
reudiiin sit: ticiiipe sulcmaUds tiibarutn,pxpla* 
tiuni». <-t talieriMCiiluium, qusoctoUiebus va- 
rial babcnt oblatiooes. 

1. Mensis etiam scptimi prima dies yeno- 
n4il1ts et sancta erit yobis : omne opus aer- 
file non faeietis in ea, quia diea daogoris 
est et tubarum. 

2. OfTcretisqne holoeauatom in odoreui 
soayissimum Domino, yitnlum de armenio 
unum , arietem onum, et agnos aaniealoa 
immaciriatos septem : 

5. et in sacriildia eorom, simllip oleo con- 
spersae tres dedmas per singulos yitulos, duas 
dedmas per arietem , 

4. umim dedipam par agmim, quA simak 
sunt agoi septem : 

5. etbireara pro peeoalo • <|« offKtor in 
expiationem populi , 

6. prster bolocausttmi calendarum cum 

1 < Eiod.12. 18.Levit«9S.B 



no 



UBER NLMERORUM. 



iacrificKi saii , et botocanstnin lenipiteni^un 
cum libaliouibus ioliiu; eisdciii cereniouiU 
oflertfU* to oUorem suaTi&s mum ioceusom 
Domi o. 

7. ' D cimn quo'iaediet mensis bujns se- 
ptimi erit vubU much alque venerabilU, et 
aAligetis ninias f esiras : oame opiu servile 
oon f deiis iu hi. 

8. OfToreiUque holocaustnm Domino io 
odorem sw lissiwuro , vituliini d«* armeoto 
noufu, ruteiii uoum«agiMw aonicului im- 
maculatof sepleni : 

i>. el iu sacriflciis forom, siroiUp oleo con- 
apenx tres decimat per siugulot fitulos* 
duas uecim 8 per arielem* 

10. dedniam deciniie per agnof singalot, 
qui suul f iniul agui aepleiu : 

1 1 . el bin-uiii pro peccato » absque bis qua* 
ofTerri | ru ddido soleut la eipiaiioueui, el 
hoiocNusluni seiupileruum , cum sacrUicio el 
Ubamiuilius eoruin. 

a, Ouiulad«>€ima Tero die mensis aepUmi, 
qua; vubis >anrta eril alque veuerabili* • oinne 
onus senrile iioii facielis iu en , sed oHebra- 
biUs solenmil Icm Dom'no &epcero diebus ; 

13. o(Tereiisque bokicauslum in odorem 
saaTis<imum l>omiiio, fitukit de armeolo 
tredeciiu , arieles duot , aguus anniculos im- 
macula;os qualuonlerim : 

i S. el iu libamenlb eorom , simibe oleo 
CDospersae tres dedmas per Tiiulus singulos, 
qui sunt simul tituli Irededm : el doas ded- 
mas arieli ono. id est, siuiiil ariCiibus duo- 
bus, 

15. el dedmam decims agnis singalis , qui 
nml simul agiii c|uatuordecun : 

16. el bircum pro peoeato, absque bolo- 
causlo sempilemo, el sacriOdo, ei libamine 



27. sacrifidaqne el libamina singnlaruir 
per Titulos el arieles d agnos rite celebrabi- 
lis: 

28. et bircum pro peccato absque bolo- 
causto seiiipiteruo , sacrilidoque ejus el liba- 
miue. 

k9. Die seito ofleretis Titidos odo, arieles 
duos , aguos aiuuculos immaculatos qualuor- 
decim : 

.^0. sacriflciaque d libamina singulomn 
per f ilulos el arieles el aguos rile odebnlii- 
lis : 

31. et bircum pro peccato, absque btAo^ 
causto sempilemo , sacrifiduque ejus et liba* 
mine. 

32. Die scptimo ofTerelis T'tulos sepleni » 
et arietes duos , agnos anniculos immiaciiU- 
tos qualuoruecim : 

33. Mcrificta^uc d libamina singulomm 
per vitulos etanetes el aguus rite cddiraLi- 
lis: 

54. d bircum pro peccato, absque bola- 
causto sempilemo , sacrilidoque ejus el liba- 
mine. 

35. Die odaTOf qui e^t cdeberrimas, 
omoe opus senile uoii faddis, 
^ 56. ofTereotes bolocaustum in odorem sua* 
Tissimum Domino , vilulum unum , arieleni 
uuiim« agnos anniculos immaculatos sc 
plem: 

57. sacrifida^oe el libamina singulomm 
per Yitulos d aneles d agnos rite celebrabi- 
Us: 

58. et bircum pro peccato , absque bolo- 
causto sempiterno, sacriiicioque ejus et libe- 
mine. 

5'Mlacofrerelis Domino in solemnitalilHis 
▼eslris : prarler Tola d oblatione> spootaoeaa 






ejus. in bolocauslo • in sacriiido, in libamine « el 

17. In die alleroolTeretis Titulosde armeoto j in bosliis padfids. 
dootleriui, arides duos , agnos anniculos im- 



macid. tos <juatuordedm : 

18. sacnHciaque d libamina singulomm 
per fitulos el arieles et agnos rite cdebrabitis : 

19. d bircum pro peccato, absuue bolo- 
causlo sempilerno^ sacrilidoque d libamine 
ejus. 

20. Die ledio ofTerdis Titulos ondedm , 
■rides duos , agnos anniculos inunaculalos 
quatuordfrim ; 

21. samficiaque d libamina singulomm 

ET Titulos et arides d agnos rite cdebra- 
lis: 

22. el bircum pro peccato, absque bolo- 
causlo sempiterao , sacriGaoqne d libamine 
ejus. 

23. Die quarto ofTeretis Titulos deccm* 
arietes rnos, agnos anniciilos inmuculalos 
qualuordedm : 

24. sacrilicia^ue et libamina singolorum 
per Titulos el anetet d aguos rite celebrabi- 
lis: 

25. el bircum pro peccato, absque bolo- 
causlo sempilemo « sacrilidoque qus el liba- 
Bine. 

26. Die qtdnto ofTerelis Titnlos norem, 
arides duos, agnoi anniailoa immaiTwIalfff 
qostuordcdm : 

*LtT.l«.2».da.24. 



CAPUT XXX. 

De veto ac Jiiram«^(o vironim . et qiu^ndo puel- ' 
lanim rl nxorum vuU tcu jurauMiita rata aitit* 
Ttrl irriU. 

1. NarraTitqne lloyses finis Israd omnia 
que d Dominus imperarat : 

2. d locutus est ad priiiciprstriboum fillo- 
mm Israel : Isle est sermo quem prscepil 
Dominus : 

5. Si quis Ttromm votum Domino TOTeril^ 
aiitseconstrinieritjuramcnto : iHm fadel ir« 
rituio Terbumsuum, sed omne quodpromi- 
sit impk'bit. 

4. Mulier si quippiam TOTeril, d se con- 
strinxerit juramento , qmp esliu domo patris 
sui , et in »tate adbuc pudlari : si cogDOTcrit 
pater Tdum quod pdlidla est, et juramcu- 
tum quo obligaTit animam suam , d lacoeril . 
TOli rea erit : 

5. Quidquid poDidta est d joravit , opei^ 
oomplebit; 

6. sinaatem, ilatim nl audierit, contra- 
dixeril pater : el Tola d jurameiita ejus irriU 
cranl, nee olmoiia teiidiilar spoosiooi, eo 
quod contradlieril pater. 

7. Si marilnm baLocrit , et TOTcrit allqnid, 
d semd de ore ejus TcrfomD egrcdieoa 
mam ijos obllgarcril juramento : 



I 



LIBER NUMERORmr. 
S. qnodie andlerit tIt, ct noa contrdiie- 
nt, Tdl rea eril, reddelque quodciuiMiue 
promiserat : 

9. sin aiitem audicns statira contradixerit , 
et irritas feCi'rit pollicilaliones ejiis, verba- 
qoe qiribiM olistnnierat aoiinam suara ; pro- 
piUos erit ei Doiiiitiiis. 

«0. Vidua et repudiata qnidqnid irOTerint, 
Wodenl. 

Jt. Uiop In domo Tiri cum se Toto con- 
«iriaxerlt el juranienlo, 

<l«i aadierit tip, et tacoeHt. noc eontra- 
oiientspousioai, reddet quodcumque pro- 
mtserat; ^ r 

I Ji"° *"*^"" extemplo contradixerit , oon 
mbiturpron^issionis rea : quia niaritus cou- 
wdlill , et » ouiiuus ei propitiu^ erit. 

M. Si Toverit , et juniniento se constrinxe- 
«. ut per jcjuaium. vel ccteranim rerum 
jwunenliaiii, afiii|?at animam suam, in ar- 
Wno \m eril ul f.ciat.sive non faci.U; 

15. quod si auiJicns ?ir lacuerit , ct in alte- 
nm diem ui^tulcrit sententiani; quidquid ?o- 
wrat atque promiserat, reddet : quia statim 
*aodiyit,tacuit; 

Jl6. sio aotetn contradixerit postquam re- 
«ttTll, porlalMt ipse ioiquilatem ejus. 

i7. Ist* Muit leges , quas constituit Domi- 
ng MoTsi, inter virum ct uxorcm , inter pa- 
»wn et filiani , qua? in pucUari adhuc a;tate 
<^r Tci que niauet in parentis domo. 



117 



CAPUT XXXL 

<>siiUadi^if(»jnA«n D*»J,*I' gfnes sols resftrr^n- 
tortstibftaiiiri Pk x«|u<>diviiiltur iMiKitaniihuR 
«pW)i; riniitis sacerdiHi ac Lfvltis iradiin- 
5!J^a»'« l>«^» t-uin «loiiani4 ufferuutur. unoU 
■uMbliebiaornni uccubuiL 

1*. Loculusque eat Dominns ad Moysen, di- 

I 2. ITcl'^cere pHus filios Israel de Madiani- 
i c«"^ colligeris ad populum ttium. 
».wUinque Moyaes, • Annate, iuquit , ex 

!JJ« Tiros ad puffuam, qui po^sint ultiouem 

"«nini cxpetere do Maiiiamtis : 

J.inile viri de singulis tribubua cUgantnr 

TfS **'" '"^ttanlup ad belluni. 
5.D«d<Tuiiiquc millenosde singulis tribu- 

^. w est, duodccim millia eipeditoruin ad 

n^JJ* nrfsit Moyses cum Phinees fdio 

u^A '^^^^^ . ▼«•« qiioqne sancta, et 
^'^ dauKendum tradidit el 

aliL^!?"® P»*«»"»««nt contra \fadianitas 

*yc^Ttas$eni. onines nuires occldrrunt, 

«• « reges corum . EH, ct Rccem, et 

^ « Hup, ct Rebe, quinqnc principes 

^j*^««»nquoque fliium Boor, iulerfc- 

l^*JJ*T""**r»e mnlieres eornm, et parvn- 
^jg^^nniaque pccora, ct cunctam supclle 
^^ • quidquid habere potuerant depopulati 

JJJ""* wbes quam tIcuIos et c?ftella 
''yywconsunipslt. 

'• tt toieruat priidam , et oniTersa qos 



ceperant tam ex homlnibas qoam ex junieB- 

•IS, 

12. et adduxemnt ad Moysen , et Eleazamm 
sa&rdoleni, et ad omnem niultihidineni 6- 
lioruui Israel , reltqua autem utensilia i)orta- 
ycrunt ad castra in campestribus Muab iuxta 
JordHueni contra Jericho. 

13 Egres >i sunt auteni Moyses et Eleaxar 
saciTdos, et oiuncs principes syoagogie, lo 
occursum eorum extra castra. 

t4. Iratusque Moyses prindpibus exerci- 
tus, tnbunis, et centuriouibus qui Teoerant 
de bello, 

15. ait ; Cur fcminas reserTastisf 

16. ' rSonne ista; sunt, qua* deceperunt 
niM^ Israel ad suggestionem Balaam , et pr»- 
varicari vos fectTuot in Domino super pec- 
cato Phogor, unde et percussus est popu- 
lus ? ' *^ 

1 7. 'Ergo cunctos interOcite quidquid est 
generis masculini, etiam in parvulis : etmu- 
iieres,qu« noverunt viros in coitu.juffu- 
lale; ' ® 

18. puellas an em et omnes feminas Tlrgl- 
nes reservale vobis ; 

19. el minete extra castra septem dlebof. 
Qui occidcrit hum'nem. vel orcijium telige- 
ril , lusirabilur die lertio ei scHlimo. 

20. El de omni pranla , sive vestimentom 
fueril, sive vas, et aliquid in utensilia pne- 
paratum, decaprurum pellibus, et pilis, et 
liano, exin'abitur. 

21 I'lea.ar quoque sacerdos, ad Tiros 
exercitus qui pugnaTcranl, sic locutns est : 
Hoc est pra>centum Icgis, • quod mandavit 
Dominns Moysi : 

22. Auruiii , et argentuni , et ara , et fer- 
rum, et plumbimi. et stannuin, 

23. et onme quod potest transire per flam- 
mas, igne purgabitur. Quidquid autem Ignem 
iKm pt^est susdnere, aqua expiaiionis sun- 
clincaliitur ; 

24. . tl vabitis Testimenta Tcstra dieseptimo, 
et purincati po^tt'a castra intrabitis. 
2). Divit qtioque Dominns ad Moysen : 
26.Tollite suiumam wr im quic ca|)la sunt, 
ab honnne usque d pccus, tu et IJeazar sa- 
cerdos et princi^tes Tulgi : 

27. dividesqueex apquo pnedam , inter eos 
c|ul pugnaTcrunt egrcssique sunt ad bellum, 
et inter onmem reliqiiani multltiulinem ; 

28. et sc'parabis partem Domino ab his qui 
pugnnvenml et ruemnt in bello, unaro ani« 
iikam de quingcntis , tam ex hominibus quam 
ex liobus et asinis el ovibus, 

29. et dabis eam Kleaxaro sicerdoti , quia 
primitive Domini sunt. 

30. Ex me ia quo^iie parte filiomm Israel 
accipies quinoiiaffesimiini caput hominum, 
et bourn , et asinorum , ct o\ium , ainctorum 
animantium , et dalm ea Levitis , qui excu- 
bant in ciistodiis taliernacuii Domini. 

3f . FcrtTiintdiie Moyses ct Eleazar^ sicut 
prat^perat DominMs. 

32. Fui( autcin pneda, qnam cxcrcUni co- 
p<Tat . ovium sexcvnta aeptuaginta qninquo 
millia, 

* Slip 23. la — • .Tndic V II - « Lrw.a i». 

ctlt.SS. rt 15 II. » 



il9 



LIBER NUHERORUH. 



55. boom fcptnafrinta duo miUia , 
S4. ariDomw MM^noUiDilUa €t mUle 



B teiuft feoiiiiei , ^oe 
_ wi^v......^-. viros, tnipoli diioiiittiia. 

56. itetiiqiie«sl bmAm iMTk " 
liofucraDt, ovium * '^ ' 



qui m pr9- 



C e ^iiibiis io pM4ea Dooiiai imyHtm 
iont OTi*s 8(*xrettUr •eptnigiaii <pMmiii 

58. EAileb0bMtlrtgiiiUieKiBiUibus«bo- 
«Bii«fit'«inaUi«tdiio : 

59. de asiais triginta niilUbaf qnimwitii , 
asioi tAWgiote ubm : 

40. d0 aniiuabiis hannaain aedeeim milU- 
bot, ccaacnnl ioHTlcfliDoMiBi lr^kiU<h» 



41« TradiditQiie Moyaca oomeron priroi- 
tiarnin Domini Eleaiaro saccrdoU , fie jt ftie- 
laftdioMMrataim, 

42. ei nedi < parte fiUoruro brad , qoam 
fa|iarai«ral bis qm in praHio fucrant. 

45.D6 media vero parte, qu.T cootigeratre- 
iaottip juuUiladi .i, id Obt. de ovibos truocatis 
triffinta septeui millibus quiof^euUs , 

44. atdtf bol)us4ri|niita se\ iniUibus , 

45. 6t de asiuis tri^ ia miUibufroiiiageoUs* 

46. el de bominibut tadcdm miilibiu , 

47. latil Moyaes qidoqaanesiinuro capoi . et 
dadit Le%Uifi , qui csoibaUaalio iabernacolo 
Doniui » sicut prvcefMrat Domiutis. 

48. Cnmque accc>ssisseot prindpes eiercf- 
toi ad Mo)sea» el tribuiii* ceniuriooesque , 
dixeruttt: 

49. Nos lenri tui reoeosmmus namemra 
pugoatorum, quns habuiinus sub maaa oo- 
alra : at ne unuji quidem deftiiL 

50. Ob banc causara oflerimas ia donariiji 
Dooiiai siiieuli quod io praeda auri potuinius 
ioTenire, periscdidef et arroillas, annul « et 
dextnUia, ac imirdcouUs» ot depreoerb pro 
Dobis Doniionm. 

51. Suacepcrunl()Qe Moyset, et Deazar sa- 
cerdofi, ooiue aurum to divonis apectebos, 

52. poiido sevledm minia* septiogeotos 
qoinqiiaginta &idos» a tribuoia et ceoiuriooi- 
buA. 

53. Uousqulsque eolm qood io praeda ra- 
poerat • suum eraL 

51. Kt siisceptiuo ratuleroot in tabemacu- 
lura tcsUmooii, io mooimeotum fiUomm 
Israel coram Dooiioo. 

CAPUT XXXII. 

Filiis Biibpn et Gad et dlnddfae trflnil W ana w e . 

J nod |ieoiirib<i« »lHm Jarevl. p««rtio dafiir trans 
ordaHrin, nio«J<> fratres sum la letnB ppo« 
' iamuHpra edaiit 



1. FilH a«ten Robeo et God btbdMstpe- 
■Mlia, et erat illia io jomaolia iofliBUa 

fobstao'ia. CoroqaeTidiMeot Jaaeret Gftlaad 
aplatoattnelilNH aleadif lerrat, 

2. Tencrunt ad Mo\seO, at ad EleoianuQ 
mw&fMtem, et priiidpeamiiUitiidiait, atque 
diiefiint: 

5. Ataroth. et Dibon, et Jazer, et N— ra, 
Heseboo, el Ueale, el Sabao« ei Itiebo. et 
Beofl, 

4. terra, qoam percossit Dooiiaus io coo- 



4oit aoiu ia ^oa 



•pecto fiKonim bnMl, re^io 
p«stum aninialiom : et oos serri tui 
jmueuta pbinraa : 

5. precaoior^ue ai imeoinmaf 
ran lew ut dei mabh i .oiuli« 
tessiouem, oec fodas noa iPiBfiis 

0. QuibM respondil Moyns i limmpm 
fratres Testri ibuot ad pogoara, et 
aadeliitiaiP 

7. Cur subvertitis neotec fiUoruui 
Be Araoure aodaaot in 'rrT. TiTn* eii d> 
turns oat DoaiiiHifi? 

8. nonneitaegerootpatresTestri. q/mmii 
nisi de Cad6.<4Mroe id oaptorandim tcnan! 

9. * CuBNpie veoiasefll iiai|tte«d YiUfi bm 
tri , lostrata oiaoi regioQe, sub? eitteroot 4im 
filiorum L^aH, at ooo iotrafMit Aoi|» qnoi 
ds Domiaus dodit» 

to. Qui iratuB juraTit, dioens : 
f I. Si Tidelwol hooitoes isti, qd aioou 
deruotex ^)pto,a vigioti aoois et supra , 
tcrraon, qoam sub jarameato pnii^»y^ff ^n^- 
Abrabam, lsaac» el J.«oob : et aotueruot a» 
qui me, 

1 2. prater Caleb fiKunJepbooeCeaenmii^ 
d Josoe (Sliam ^uo: isti inpfesecuot fdiiB- 
taiem meam. 

13. Iratusqoe Doadoos adversom farads 
drcumduiit eum per deserturo quadragioli 
aoois. dooec eoosumeretur uoif ersa geoora* 
tio, qu^e fecerat malcni Io coospedu ejus. 

I (. El ecce . ioquit* vm snrreiistis pro 
IriboKTestriA, loGremeiita d alumoi bmnio 
peocatorom, at lugeretk fororam 
OMtra Israd. 

15. Qood si oolo«HtlB aeqol earn, im 
tttdioe pepdum derdieqod, et f ot 
eritis oeds omnium. 

id. At illi prope acredeotes, Hiieruot 
Caolas ofium fabriejbimos, et ttatHiti j 
menlorum, parfulis quoquc oostris 



17. Doa aotera Ipti armati d afdnoQ pefl 
f^emoc ad pnriiom oole flKos brad , done 
mtrodimmis em ad locaana. Parvidi ooKtri 
et quidqiiid habere possumos, eruot in iirt>i 
bos UNiratis, propter habitalorom insidiai 

18. Noo revertemor io domoa ooslma, ni 
que das posaaieoot flUi farad bereditateo 



19. oec quidqtiam qnarerous traas 
oem, quia jam bibeanos ooalram 
oem io orieolaH ejus plaga. 

20. Quibua Hojpaas dl: • Si ftK^tia 
proodltHis, eapediti pergite eeraai Domld 
ad pu gaai 

21. domoisvirbdlatoraniiatasJordaiid 
traaaeat, dooee subvertal Doanana Umaaj 



22. et subjidalur ei omuis terra: 
tis iacdpabiks apod Oooiiooai d 
rad, d obtinebitis regiaoei. qoas vull 



23. Sin autem quod didtis, ooo face 
adii dobium est qaio peoedis io Deam 
sdtole quouijm peocaloai 1 1 ill !■■ 
beodd ▼•<(• ' I 

24. AEdificate ergo orbes pormlia Testril 

•Sup. 13.21. — >J.M. 1. 14. 



LIBER mjMERonmi. 



in 



It enhis et stabala ovibtu ac jumeotis : el 
^Bod poHknti eslis iiuplete. 

25. * Diiemntque filii Gad et Ruben «d 
Hofseii : Serri tut sumus^ rademus quoJ ju- 
bil dominas noster. 

2S. Parru^os uostros, et mnllere** et pe^ 
con. ae jitmeDta reKiMnienius is orinbiis Ga- 
had: 

37. DOS amcm fmuill toi omnes eipediti 
perfffBRis ad bellum, sieat tu, domnie, lo- 
qoeris. 

ai Prapcepft ergo Moyses Eleaiaro 8 cer- 
doli, et Josuc niio S'un , et priociplbiiA ftimi- 
liarmn per trihus Israel, et dixit nd eos : 

:». *Si tninsieriot fliii Gad et fliii Rulien 
vobbcam Jordanem, oniaes armati atf bei- 
limi eorim Doinino, et Tobis fueril terra 
iobjoela : date eis Galaad in posaeuieiiem. 

od. Sio aiittmt nolnerint tranaire armati 
fvUsearo in lerram Ghana in , intiT tos ba- 
bitaodi acdpiant locn. 

31. Respoodemnlqne fliii Gad , et fftii Ra- 
k«H Sient locntos est dominus aervis suis, 
i^Menmt: 

, $?. ipfi amiatt pergenras' coram Donikio 
vterrafn Chamian, et possestioneni jam sim- 
tppiwe nos confiteranr trans Jfirdaof^m. 

33. * Dcdit it iCfHic Movses fftiis Gad et Rn- 
b^ et diroKiiie tribui Mariasse fliii Joseph , 
n^mn Sehon regis Amorrhief , et n*gntiiii 
Off refis Basan , et lerram eoruro com urb»- 
bu$ uis per circuitum. 

'I. fi^lnr eitnixenint OKi Gad, Bibon, 
« Marotb, et Aroer, 

33. et Etrolh, el Sopban, et Jaier, et leg- 
bu. 

.30. etBefbnenira , et Retbaran , nrfoes nm- 
DitM, et cautof pecoribus snis. 

37 Filii fero Ruhen a»dincaveruo4 Hese- 
Mi>, et Re le. et Carialhafm, 

SB. et Nabo, et Raalmeon fersia nomini- 
b«, Sabania qiioqiie : imponentes Tocabuia 
"'Wkb (pias eitrmerant. 

39. * Porro lilii Machir. filii Manasse, per- 
'■''wniil in Galaad, et yastaverunt earn in- 
'<'rt<tto Aninrrha'O babitatore ejus. 

JO. Dfdit ergo Mo^8e8 terram Galaad Bfa- 
foirfilio Manage , qhi babiiavit in ea. 

^I* I Ir anteni filins Manasse abtit et oecti- 
PJ^H Ticos ejus, quos appellafit UaYOtb Jair, 
'« ttt. Villas Jalr. 

2* ^^ quoque perrexil , et apprehemM 
^■wtb cum Ticulia suis: focaritifoe earn ex 
"*«»"» suo Nobc. 

CAPUT XXXIII. 

^'JdwIbiB 42 flliornm l«rafl per Tarfa loca In 
2^0 recfiisitb. Cbanjusi a Domino jMbt>ik> 

^- Hs sunt roanslones fllloruni Israel , qui 
'^"^••i snnt de £gypto par iurmas siias in 
•ajn Moysi et Aaron , 
^ S««s desertpsil Mevsea jnsta ca str wp uH* 

X 3? '^"'™ jii«iorie nritabant. 

3. Profpcti igitnr de Raniesse ineose priino, 
'*«*dedma die mensis primi, altera die 

J^ 4. 12, - « Deal. 3. il.los. 18. $ et 22. 1. 
^ '•M.Z2. 4.^4(;en. so 22. 



, I*hase, AH! Israel Is mantt exoeisa, ftdenti 
/ bus cunctis ^gvptiis, 

4. etsepelleBtlbu9.priniogenitOR,qnos per- 

cusserat Dominus (nem et iu diiaeorum ex<ns 

cnerat ultionein) 

' Sw eaatrametati sant in Soooolh. 

6. Et de Soccoth venenint in Elham, quas 
est In extremis fluUios aaUtuitiais. 

7. * lade egressi vencrunt contra Pbilui- 
Inrotb, qusn respictt Redscpbon, et caslvi 
naetoli sunt ante Mag dalnni» 

8. Prolectiquede Phihabirotlvtrsiisienuil 
per medium oiare in aali*iidiiieni: etamlNi- 
Juntes tribus diebu> per desertom EtlMBi» 
castrametati sunt in Maia. 

9. ^ProfectiquedatM ra Teoerual in EUm, 
ubi erant duodecim fontesaquamm, el paK> 
msB sopluaginta : ibi^pie ca- traniatali sunt. 

10. Sed ct iude egnatsi, fixerunt tenftoria 
super mare RubroM^ Prafeclitist de mari 
Rubro, 

i 1. cajitrametati aunt in deserlOiSin. 
< 2. Unde esressi , vcnerunt in Dapbea« 

13. Profecnquede Daphca, eaatrametati 
sunt in Alua. 

1 4. Egresbknie de AIhs , in Raphidtm flxere 
tenioria» * ubi populci Mmi aqua ad biben- 
dum. 

15. Prnfecllqve de Raphidim. castrame- 
tati sunt in deserlo Sin- i. 

16. Sed et de solitudine * Sinai egressi, 
Tenerunl ad Sepniciinr coucnpisconti.e; 

17. ' profiBcttque de Sepulchiis conenpis- 
centie, castcanietatt sunt iu Haserotb. 

18. * Et de Uaserotb vcueruut in Relbmn. 

19. Profectiqne de^ Reiknia, eaatrametati 
simt in Remmomptiares. 

20. Unde egreniir venemnl in Lebna. 

21. De LebnA, cai>treHietali sunt in Ressa. 

22. Egressique de Resaa, f euurunt in Gee- 
latha. 

23. Unde proieeti, oastrameuiti sunt in 
iiioute Seplier. 

24. Egrem de monte Sepbar, yeneruot in 
Arada. 

23. Indc proflciKeHte8> eas:raaietati sunt 
in Macelotti. 

26. ProfecUqne de Macelolb, veneruot in 
Tbabatb. 

*z7. DeTbibalh.eastranKtati sunt inTbare. 

28. Unde egressi , flxere lenloria in Metboa 

29. Et de Metbi^, castramelati sunt m 
Hesraona. 

30. Profediqitt de Ilcsmooa, yenerunt in 
Moserotb.. 

51. Et de Biaserotb, oaatfiamelati annlifl 
Bene] <acan. 

32. ' P^ofectiquedeBenejaac n, Tcnenin 
iu uiontem Gailgad. 

35. Unde proTocll . castrametati sunt hi Je- 
tebatlia. 

3 i. Et de Jetebatha, Tenenrat In Ilebrona. 

35. Egressique de Uebrona, castrametati 
sunt In Asiongaber. 

.56. • Inde profcctf , vencmnt !n deaertum 
Sin, luce est C ides. 

57. Egressique de Cades, castrametrti sunt 



*Ex<k1.M.2. — * Kxod. 15. 27. 

- * Kioil. 19. 2. — » Slip. n. 34. 

- ' iviit. 10.7.— 'Sup. 20.1. 



— • En>d 17. I. 
~ • 8u|p. IS, I 



ISO 



LlBfcU MIMEEoaUM. 



In moatc IIor« in extremis flaibus terra? 
Edoni 

c8. ' Ascenditque Aaroo sacerdot in inon- 
tern Hot, jubeote Domioo : el ibi iniiriiiiis 
est auuo quadragesimo egressiouU filiortun 
Israel ei Bcjg: pto, mcnse quiulo • prima die 
oiensi^, 

59 coin esset anDorum ceotum vigiDti 
trlnm. 

40. Audivilquc ChaDanapiis rex Arad , qui 
babitalMt ad iiicridieni« in terrain Chanaan 
Teniae filiuc krarl. 

41. Kt profeeii de montellor, castrametall 
son! iu !>alinona 

42. Cndee^resti, Tenemnt in Phnnon. 

43. I'rofeciique de Plui3ou« ca»tranietali 
snnt in OUilh. 

44. Et de Oboth, Tenerunt in Jicabarim, 
qwe est in linibns Moabitarum. 

45. ProTecti uedeJieabarini,fixere tento- 
ria in Diliongad. 

46. Uiide egress! « castrametati sunt in 
Helmondelila ( haim. 

47. Kgre^iquede llefauondeblathaim, Te- 
nerunt bd nioiitesAbarini contra Nabo. 

48. Profectique de monlibus Alwriro, 
Iransierjnt ad ranipestria Moab, supra Jor- 
danein ciMilra Jericbo. 

49. Iliiqiie castrametati sunt de Bethsi- 
moth us(|ue ad Al)el»atim in |.lanioribu> loci& 
Moabiiaiiim, 

50. ubi locutus est Dominnsad Moysen: 

51. Prvcipe tilib Israel, et die ad eos : 
Qiiando transierilis Jordanem« intrantci» 
tcrram Chanaan « 

52. disperdite cunctos habitafores temp 
Oliuii : * confringite titulos, et statuas com- 
minuite. at(|uc omnia exceka vallate, 

55. mnndanles terram ,et habiianle^ inea; 
ego enim dedi vobis iUam in possessionem , 

5i. ouam dividclis vobis sorte. Pluribus 
dabitb laliorem,et pauds angu tiorem. Sin- 
gulis ut >ors cecida*it , ita trilmetur hcreili- 
las. Per tribus et familias pos^e^sio diiideln -. 

55. Sin autero nolnentis ititerdcere habi- 
tatorfri temp: «ini remanverint, erunt ?obi.s 
qna&i clavi in ocuiis, et lanoop in laeribis^ 
ct adrersabuutur tobb in terram habitationb 
ve&trae : 

56. ei qnidi|uid iUb oogilaTeram facere, 
vobisCiciam. 

CAPUT XXXIV. 

Terne pronib<«ionis situs et liinit-s Jnxta 4 orbis 
pUcj«; ^i|Me Kort'^divid-iida praectuitiir. addi- 
Us illoniin uonilulbiM qui earn di%i<tuiL 

1 . Locutuique est Dominus id Moysen • di- 
•ens: 

2. Pnrcipe Ifliis Israel , et dices ad cos : 
Cum ingressi fueritb terram Cf>anaan , et in 
posse>>iotiera Tobb sorte ceciderit, hb fiollMis 
tenninabitur. 

3. ' Pars meridiana incipiet a solitndine 
Siu, qna> e t juxta Edoro: et hab'bit temd- 
nos contra orientan maresabis imum; 

4. qiiici cuibimt australero plagam per as- 
censuro Scorpionlf « iU ut tran^eant m Sen- 

^•$op 30. ».n4>nt.SS.50.~>Deiit.7. 8.Jad. 
2.2. — •jtMue. IS. I. 



na, et penreniant a mendie us nead Cade»- 
bame, undo cgre«iieiiturronnma ad Tillaia 
nomine Adar, et tendent us(|ue ad A.veniona ; 

5. i itqne |>er g^ rum lenianus ab Asar.ooa 
us :uead torrenteiii iEg>pli, et niarb luagui 
littore tinietur. 

6. Plaga autem oocidentalis a mari magiio 
incipiet , et ipso fine claudelur. 

7. PoiTo ad septentrionalem plagam a roari 
magoo termini inripient, pervenieotes usque 
ad nionlem altis imum, 

8. a quo Tciiient in Emath usijue ad lermi- 
nos.sedada: 

9. ibuntque conHnia nsquc ad Zcptiroiia , 
et villara Euan; hi erunt termini in parte 
Aquiluni"!. 

10. Inde metabuntur fines contra orienta- 
lem plagam de \illa Enan u one Sephania, 

11. et de Sephama decendent termini in 
Rebbi contra Tontem Daphnim : inde perre- 
nient contra onenlem ad mare Cenereth^ 

12. et tendent ns(|ue ad Jordanein, ei ad 
ullimum sai^i>sinlo claudentur .niari. Hanc 
habebiliA terram per tines sno> in circuitn. 

15. Pnpcepit«jiieMo)ses tilii Ixi-actfdiceot: 
Hcc ent terra, quam pov^idelitis sorte, et 
<;uam jussit Dominus dari novem trilMibos, 
et dimidia* tritui. 

II. Tnbusenim filiomm Ruben per fami- 
lias ftuas, et trious filiorum Gad juxta oo|n>a- 
tionmn nunicnuu» media quoque tribos Ma- 
nasse, 

I > id est, dna? semis tribns» accepeniDt 
artem suam trans Jordanein contra Jerklio 
ad oHentalem ftlagam. 

16. El ait Dominus ad Moysen : 

17. ' Ibec ^mlt nomina virorumqui terrain 
Tobb dividcnt, Lleazar SLceida^y et Jociic 
GliusNun« 

18. et singuli principes de tribuba* singulis. 
I^>. quorum i>ta sunt Tocabula : De tribu 

Juda , Caleb lilius Je|>hone. 

20. De tribu Simeon, samuci filins Am- 
mind. 

21. De tribn Benjamin » Elidad fiUus Gba- 
selon. 

22. De tribn filiorum Dan, Bocci fiUoa 
Jogli. 

25. Filiorum Joseph de tribu Manasse, 
llanniel filius Ephcid. 

21. De tribu Epbraim, Camnel filius Sepk- 
than. 

25 De tribn Zabukm, EU apban RSbs 
Pharnach. 

26. De tribn Issachar, dux PbalUel fifiot 
Ozan. 

27. De tribn Aser, Ahiud filius SalomL 

28. De tribn Kephthali, Pbedael fUius Am- 
miud. 

29. Hi snnt, qnibns pnecepit Dominos ot 
dlriderent filib Israel terram Chanaan. 

CAPUT XXX F. 

Anbcnari Juhentnro hes 46 et fiubnr|v>naLev|||s ^ 
eC ex ib urb**« 6 rrfiicii pro hiMniddiu noo vo* 
In l4rif> : k-x honiiciiUl vtiluiiUril . et iioo iro> 
luiitard: uniu^ testiiiiouio ntiuo puiiicudos. 

f. Use quoque locutns est Doounns mA 

< Jus. 14.1.2. 



LIBRR NUMERORUM. 



121 



Mdyieo In cam'^eitrilNU Moab supra Jorda- 
Bon , eoaira Jaricbo : 

1 * Prdecipe filiU Israel ut dent Lefitis dc 
pOKcmonibus suis 

3. orbes ad hahitandam, et subnrbana ca- 
non per ciiTuitura : ut ip^i in o|>pidis ma- 
neuit , eC suburbana slot pecoribusae jnmen- 
\u. 

4. qise a murls civitalum forinsecus, per 
circuHom, mille |»assiium spatiotendentur; 

5. eootra orientero duo raillia erunt cubiti, 
^ eootra nieiidieni sbniliter erunt duo mil- 
lia: ad niare qaojue, quod respidt nd occi- 
deotem, eadein niensura eril, et septcnirio- 
oalis plaga ai juali termino finietur ; eruntque 
orbes in medio, et foris .suburbana 

6. Delphi ^aut em oppidi.s,qua*Le?itis dabi- 
ti$, sex erunt in fuf^tnorum au&ilia separata , 
it fogiat ad ea qui fudcril san^^uinem : et ex- 
ceptis his, alia quadrai^nla duo oppi a, 

7. id est, simul quadraginta octo cum sub- 
vbaois sub. 

S. IpsaKiiienrbes,quaedalmnturde possrs- 
QonitNu liiiorum Lrael , ab bis qui plus ha- 
beat, plure» aufpreulur: et qui minus, pan- 
ciores; singiili j.ixta inensuram hereditaiis 
sac dabunt oppidj I.evilis. 

9. Ail Dominus ad Moysen : 

to. Loquere filiis Israel , et dices ad eos * : 
QoBodo Iraosgre^si fueritis Jordancra in ter- 
nmCliaoaan, 

It.decernite qtve urlies esse debeant in 
pccsidia bigitivorura , qui nolentes saugui- 
um fttderint : 

\t in quil>us cum fuerit profufpis , cogna- 
te ocdsi non potcrit cum occidere , donee 
itet io cons|)ectu mulJtuJinis , et causa il- 
iios jorticfftnr. 

tS. * De ipsis autcm iirbibus, qua* ad fugiti- 
voram labsidia scparimtur, 

14. tres erunt trans JorJanero , ct tres in 
^^rni Chanaan . 

15. tain filiis Israel qnam aiWenis atque pe- 
f^erinis, ut ronfugiat ad eas qui nolens san- 
prinem fuderit. 

'6. Si quis f 'rro percusserit , et morluns 
writ qui peraissus est : reus erit bomicidii, 
«lip$emorietur. 

. (7. Si lapidem jecerit , et ictus occubuerit : 
'Wffiter pnnietur. 

, i8. Si ligno uercussus interierit : percusso- 
nsiangaine Ttndicabitur. 

i9. Propioqiius occisi , homicidam Interfl- 
^ •* ttatim ut apprehenderit cum , interfl- 

^* * Si per odium quis horainem impule- 
™» tH jpcerU quippiam in cum per insidias : 

2l.aQtcum esset inimicus , manu pcrcus- 
J2J»f* '**« niortuus fuerit : percussor, ho- 
■odii reus erit ; rogn tus ocdsi statim ut in- 
^rit earn , jngnlabit. 

2^ Quol ^i fbrtuitu, et absque oriio, 

S. et iniroidtiis , quidquam tionim fecerU, 
^* ct hoc aodiente populo fuiril oompro- 
**'°' . atqoc Inter percuasorem et propin- 
S*» aiRuinis qua^tio Tcntflata : 

9. Uberauitnr Innocens de ultoris manu, 

i*Z**.*' *-— ' '^t- «9 2. Jot. 20.2.— • DciiL 



et reducetur per sentcntiam in urbeni ad 
quam confugerat, manebitque ibi, douecsa- 
ctrdos magnus , qui oleo sanoto unctus est » 
moriatur. 

26. Si interfector extra flues urbium> qua; 
exulibus depntata' sunt , 

27. fuerit inventus , et percussus ab eo qui 
ultor est sanguinis : absque noxa erit qui eum 
Occident ; 

28. dt'buerat enlm profugus usque ad mor 
teni nontiflcis in urbe residerc ; postquani an- 
tern ille obierit, bomicida reTcrlelur in tcrraui 
suam. 

29. Hapc serapiterna erunt, et Icgitinia in 
cunctis habitationilnis Testris. 

30. Iloniirida sub tostibus pnnietur : ad 
unius te.4inioniiim nullus condemnaliitnr. 

31. Non accipictis pretium ab eo ((ui reus 
est sanguinis, statim ct ipse morletur. 

32. Fxulcs et profugi ante mortem poiitiO- 
cis nullo modo in urbes suas reverli pole- 
runt : 

35. ne |>olluatis lerram h bitationis vestne, 
qua? insonlium cruore maculatur : uec aliter 
expiari |>olest, nisi per ejus sangui.icm, qui 
alterius sanguinem fudont. 

3(. Atqnelta cmundaUitur Testra possessio, 
me commorantc TolMscum : ego enim sum 
Dominus qui hdbito inter Olios Israel. 

CAPUT XXXVI. 

Lex (ertiir. iit fliiae pair mam hereditatcm adeiin- 
tes iiuhant c uinbinilnis snis. ne lril>iis per 
coniiubia misceaatur, et pusse:siou< s cotifuu- 
rlrfntur. 

f . Accosseruut * »utem et principes fami- 
lianim Gataad filti Macblr,(ilii Man sse de 
stirpe filioruni Josf^ph: locutique sunt Moysi 
coram principilMis Israel , atque di\eruut : 

2. Tibi domino no4ro. pra>ccp it Dominus 
ut lerr m sorlc divideres filiis ^r;el,et ut 
niiabus Salph'ind fratrio no^tri dares poiises- 
sionem debiiam juitri : 

3. quas si nllerms Iribu' homines uxores ao- 
ccperint , sequctur posses^io su • , et tranvl ta 
ad . llim tribum, de nostra heredit <te minue- 
tur; 

4. atque ita flet, ut cum jubilcns, id est, 
quinquagesimns itnnusreii i sionis advenerit, 
confuufiatur sorlium di.tributio, et aliorum 
poises io ad alio- tnmseat. 

5. Respondit Moyses filiis l^r^el , et Domino 
pra'cipipule , ait :' Recle tribus liiiorum Jo- 
seph locuta est ; 

6. el hac lex super fili biLs S' lph'>r*d a Do- 
mino promulg ta est : * Nubant quibus vo- 
lunt , tantuui ut swe tribus hominibus : 

7. ne commisceatur |)o<ses>io fllionim 
l$ri\€\ de tribu in tribum. Omne> enim \iri 
duccnt uxores de tribu et cogna.ione sua : 

8. et cuncta; fcmina? de eadcm tribu m ri* 
tO": accipient : ut bereditas permnnoat in fa • 
miliis , 

9. nee sibi misceaotnr tribus , sed ita ma - 
n ant 

10. ut a Domino separate ^nt. Fecemntque 
filiae Salphaad , at fuerat imperatnm : 

« Sup. 27. t. — * Tob. 7. 14. 



Its 

11. et inipKeniiit N^^t el Ttiam, et 
li«gl», et MHcha , et Noa, fllHt pilrui sot 

12. 6e fiimiila Mimese , (fui tail iUiit Jo- 
seph : et pos5essio , qua* ilUs fuerat attributa, 
naasil in triba et faniUe patrii aaniiD. 



UBEft DdrmomoiiiL 



15. live soQt mndtHM al^iM ivltaife, 
m ndant Dominai per m Biini Mofil i 
Ko8 1 reel, ia cainfi^tribtia Moab aopra 
danein cootra Jericho. 



LIBER DEUTERONOMII, 



HEBR41CE ELLE HADDEBARIM. 



CAPUT PRMUM. 

Bce%M r;*p^lUi<) eorum qiia laraefi in de«^rto 
oontiif^fTant.pfriiaiitie iiinddi pO|iiil«» inflku 
rel mortb. tcI p cre g ri n atiooia per 40 annos. 

1. Hire sunt Terbt qoee loeatiu ett Hoy- 
si^ ad omoem Isr.el trans Jordanera in soli- 
Iodine campestn, contra nure Rnbroro , in- 
Ut Pharao et Tbophelet Lab in et Uuieroth , 
ubbeiirt est plorinmim : 

2. nndt'cini diebus de Horeb per litm moo- 
(is Seir nsqiie ad Cadesbime. 

5. Quadr.rgt'simo anno, underimo roense, 
prima die mensi^, locutos est Mouses ad fi- 
lio6 Israel omnia qua; prsceperat ilU Domi- 
nns , ut diceret ets : 

4. * postquara percnssil Sebon regem 
Amorrha'Omm » qni habitabnt in Ilesebon : 
et Og regcni Basan , qui maosit In Astarotb, 
et in Edr. i , 

5. tmns Jordanem ia terra Moab. Gcepit* 
qne Mo>s«?s explanare legem , et dicere : 

6. D.)mtou> Deus nostT lociitus est ?d nos 
in Horeb, dicens : SufOcit fobis quod in hoc 
moote m n»i.stis : 

7. reYerlimini, et Tenite ad nionlem Amor- 
rha^onim . et ad cetera qoaf ei |iro\inia sunt 
cimiM'&tria atque niontani et humiliora loca 
oonlm meridiem, et juita littus marii, te - 
ram Ch nnna^rum , et LibanI uaque ad flu- 
men magnum Euphraten. 

8. Ell , inqiiit , tradidi f obis : ingrediroini 
et po si lelc eam, sup^r qiu juraTJt Domi- 
BUS paUib'is ve>tris , Abrah -m , Is ae, et Ja* 
cob, ut daret ilLro eis* et semini eonuu poc>t 



9. Di\iqiie Tobis iHo in tempore: 

10. f Non p«>ssom solu ^ snstinere tos : quia 
Domioos Deu< Ti*ster multiplicavit ion, et 
astis bo 'ie icut slellr capU, pluriml. 

1 1 . ( Dominus Dem patrum Tektromm ad- 
dJt mi huoc numerum niuUa millia , el be- 
nedicat vobis sicut locutos est.) 

12. Non ? 'leo solus negotia Testra snstl- 
aere , et ikmkIus ac jorgia. 

13. Date «•& vobis ¥iro9 s&pientes et gna- 
tt>^, et quorum oonrer^atio sit proh ta in 
tribubos Testris, ut pooam eot Tobis prin- 
cipes. 

14. Tune respondlstis mihi : Boaa res ast » 
qoam TisfMere. 

• Num. 21. 24. -^ s Exnd. 18. 1^. 



l5.Tuliq» de tribubos Testris ?iroa ^ 
pientes et oobile^ , et coastiiai eoa prinoa- 
pes , tribuaoB , et eenturioMes , et q»nc]nft- 
geoarioe ac docaoos» qui docerent Toa ain- 
gula. 

16. Pneeepique els, diceos: AodHe illoa, 
et * quod justum eU judicato : sive dria ait 
ille , site peregrinus. 

17. ' Null I erit distantia persooamm. Ha 
pnrvum audielis ut magnum : m^ aadpielas 
cuju^quam persoaam, quia Dei judictuni oal. 
Quod si dilfidl* Tobis ri um atiqaid iiorit, 
referte ad me» et ego amii m. 

18. Pnccepiqne omnfa qux faoere 
retts. 

19. ProTecti antem de Iloreb» 

per eremum terribil'm et mai ^ ^ 

vidlstis, per y'l m montia AoHMrhei, aicot 
prsceperat Dominus Deus nosier iMbta. 
Cumque Tenis^enms ia Cadesbame^ 

20. di\i Tobis : Venistis f d mootoiii Amaar- 
rhari, <|uem Dominus Deus ouster datams 
est nobiN. 

21. Vide termn, quam Dowan Dens 
tnns d:it tibi : ascende et posside ejm , sicni 
loeutus est Donrittu* Deus notler patribus 
tuis : noli timere , n c quiiiquan pt.Teas. 

22. > Et rccessislis ad me omnes , atqiie 
di&istis : Mittamus Tiros qui con iderent ter- 
nim : et rennntient per quod iter debeamoft 
ascendere , el ad qiias pei-gere dntates. 

25. Cumque raihl semo pi cuiwel, miai ex 
^ obis duodecim viros , stugulos de tribofaos 
suls. 

24. Qni cum perreits enl, ei inrndliiit 
in monlana , feoanint osque ad V. Hcmbotri : 
et ooo»ider. t^i terr.i , 

25. sumentes de fmclibn^ ejus, nt osteode- 
rent obertatem, attolniot ad moi, a^ue 
dixernnl : Bout e«t terra , quasi Doniiiss 
Dea^ nosier datnrus est oobis^ 

26. Et noloiiti.Hareefldere, ted incradna ad 
sermaoeni Domini Dei nostri 

27. murmuntstis in tab nMcoUa Tcatria , 
alque diiiatis : Odtt aos DonMins, c4 Mcfarco 
e^\ii noi de terra 4\g}pti» ol traderei nos 
in m nu Amorrhari , atqiir MereU 

28»Qao aaceodcaMBV nuaftii ternnniaiccr 
nostrum, diaentes ; IliikTi mnHilndo eat , 

* Joan. 7 It.— ■ Ler. 19. IS. Infr 16. 19. Pror. 
««. 23. Eceb. 49. f. Jac X I. — "TtUB. 1X3. 



UBEA DEUTEaOHOMa. 



123 



4 Mbb ttatan procerior : orbefinagiue, aft 
ad caimD usque luuoiUr, fllio» Riudm vi- 

S. Et did TobU : Nolite aolaefv.oecti- 
■eaUi eos: 

J4i Deniiaus Dem , qui duetor eti letter , 
pro TobU ip>e pugaabil, sicul fecit o JEgypto 
Madift ▼idiMtilNW. 

SI. U in tAliludiiie (ip«e TidUi) porUvit 
le Oanimii D im tuns , ui sulet homo ge- 
stare parvuluin filiuin suuni » io oomi ila per 
9MIII «Bt>ttlastiB« donee feiiiretk ad locum 



Si. Eft nee sle quidem credidistis Domino 
Deo Tcslro, 

S3. * 10m pnreeisit Tot in via • et metatus 
eit loewa ia qno tentoriu figere deberetis , 
node ostendrns vobis kcr per iguew , eft die 
per eohmiMin nubb. 

Si. CaoHiue audiiiset Dominiit vocem rer- 
noaom learartiiD , ir»tiM joravU . ei nift : 

SS.* Nao rkMiift qaispi ni de hoiiiiuibus 
generationls hujus pfssiiiue fti>rram b^mani , 
fan Mb Juraiiiento poUicitnu Mim pslribus 
lidiit: 

56. pnHer Caleb filium Jephone; ipte 
ctm TKlebit e^^m , eft ip^i dabo terraoi »qu ra 
(iteiTU , eft Gliis ejot, quia aeouftns est Do- 
nuiiuiD. 

37. Nee minindn indign^tio in popalnm, 
com mibi qnoque ir ftus Dominus propfter 
Vttdiierii: Nee (u ingredient iUoc: 

5S. sed Jo^iie filius Nun minister tnns , 
■P«ininibit pro le; hunc nbortareeft roborir, 
«ft ipse torte tcrram di\idet hrarli. 

^. Parmli Tesftri, de quiho^ diii li^ onod 
«3plifi dncerentnr , eft Olil oni bodie fmni 
*ciiiaU ignorani dihftfrnti m, ip>i ingredien- 
•or:et Ip is dabo lerr m, eft possidebunt e; m. 

^0. Vo8 anlem reTertimiiii, eftabifte iusoli- 
Wioan per ?l m marii Rubri. 
jH. • Eft rptpon li ftis mibi : PcecaTlmni 
"^i^oo : aaeendemns et pugnnbimos » stent 
Pfftepift Domintw Dens noster. CmnquB in- 
^nwti »rmi* pergen-tls in monftem , 

^ Ht mibi Dominas : Die »d eos : ^ Nolite 
^^ceodere , neqoe pngnelts , now enim sum 
^'''■''cnro : neeadatbi coram inimicis Testri . 

^. Loculas iinm , eft non nndisftis : sed ad- 
'•rtanteR imperio Domini , et timiicntes so- 
P^fWi.aseendittis in montem. 
^4. Itaque egressas AmoiTharas , qui ba- 
•^ibil io montibus , et obf iam Teniens . per- 
•J<*Jn« est To^ , sicut soli'nft a\ie» persequi ; 
w welHit de 8eir n^noe Ilormi. 

^5. Cnniqne rerersi pftoran-tls coram Do- 
Jjne, non andlTit tos , nee Tod irestraB to- 
■i Jieqnifseere. 

^- SediBtk ergo hi Cadesbame mnlto ftem* 

pare. 

CAPUT IL * 

*mi ci oi M m popnln eihibilomm repetftio, p'ig- 
^omtnMiNibftAiiiiiioa pruhibiftio. regis«|iic 
SiMaet terra i^lut expiiguotioh. 

<• Proffdique inde Tenfmus In solitndi- 
'^'■D* que ducit ad mare Rubrum, sicnt miid 

* Ki. (S. tf . Nnm. tl. U. — ' Wnm. 14. W. Pi. 
*-ll.— J Rum. U. 40. — • Num. f 4. 4J. 



dixerat Dnminnr rl rirmfrimni nioiiiwn juii 
longo tempore. 

2. Didlque Dominns ad me : 

5. Suflicit vobis circuire f»^ntfpm isftam : 
ifte contr<] aquiionem: 

4. eft populo pnrcipe , diccDs : Transibitis 
per ftermioos fratrum TeOroruiu filiorum 
Eja«« quibabitauft in Se!r» el ftiniebunt vos. 

5. Vldefte ergo diligeofter oe moTcamini 
conftra eos; neque enim dabo vobik de ierra 
eorum qjuaolura polei4 unius peilis calcare 
vestigimn , quia in pos&ei^ooem E&au dedi 
montem Si ir. 

6. Cibos emetit ab eis pecunia , el comede- 
Ih; aqiLim empftam b orielis, et bibelis. 

7. Dominus Dtus tuns benediiift tibi io 
oroni opere maunura tu rum: uovit iter 
tuum, quomodo traniiierls solitudinem banc 
m gnrim, per quJdr<iginfta amiob b blftaos 
tecum Domio-iS Deu& tuus , eft niiiil ftilii de« 
fuiU 

8. Cumqae transissemus frrftrcs noatrot 
fllioi Esau , qui babift iNinft in Seir , per fiam 
c mpetitrem de ELith , et de Asiongi.lier, ve- 
uimus ail iter quod ducit in de^rlum Bloab. 

9. Dhitque l5oiuinus ad me : Non pugnes 
coutra Moabitas, nee ine a adTcr&u^ eos prae- 
lium : non enim dabo tibi quidqu;im de terra 
eorum , quia Rills Lot tradidl Ar in posses- 
sionem. 

10. Emim primi ftiemnt babi tn tores ejoa, 
populuit m j;nu5, ei validu^i, et tiim excelsus« 
ut de Enacnn stirpe , 

H.qua^i gigautes crederentur^ et essent 
similes filiorum Euacim. Denlque Moabita> 
appellant eos Emim. 

1 2. In Selr auteni prius habit iTrrunt Hor- 
rha'i: quiiNK expuliti atque delctis , h bita- 
vermit fdii Esau , sicut fecit I.Nrael io terra 
po>.sessionis su.e , quam dedii illi Dominus. 

13. >ut gentes ergo ut traa^ii-euuis lorren- 
tem Zared, ? enimus ad eom. 

1 4. Tempus autem , quo ambulaTimus de 
Cadesbame usque ad tran>itum torrculis Ztt- 
red , triginta et octo annoj'um lull : donee 
ronsumeretiu* omnis generalio bominum beA- 
latorum de ca tris, sicul joraverat Dominus : 

15. cuius manas fuit adversmn cos, utin- 
terirent de castrorum medio. 

10 Pi^stquam autem uni?ersi cecldenmt 
pugnatorei , 

17. locutusest Dominus ad me, dicens: 

18. Tulransibis l4>die termioos Moab^ or- 
bcm nomine Ar : 

19. et accedens in virina fliiorum Araroon, 
cave ne piigues contra eos , nee movearis ad 
prft>lium : non enim dabo tibi de terra filiorum 
Amnion, quia filiis Lot dedi earn iu posses- 
sionem. 

0. Terra gigantum repntat i est : ei in ipsa 
olim habitat erutit gigantes, qiios Ammooita 
Tocant Zomzonunim , 

21. popuina magnns, et mattns, eft pro- 
cerae longitudinis, sicnt Enactm, qww dele- 
\ it Domtims a facie eorum : et fecit illos ha- 
bile I'e pro eis , 

22. sicnt feceraft fllils Esan. qni habitant 
in Seir. delens Ilorrhaw , et lerram eorum 
illis tradenSf quam possident usque in pn»- 
5en«. 



fsl 



LTBER DEUTER0N0M1L 



23. flcYSBOs quo ae, qui babitabanl io lla- 
seriiD us ,ue Gazam, Cappadocei» exputeruoU 
qui e^ressi de Cappadocia ddeveniut eoi , et 
habita?enin( pro illis. 

2f. .''uririie, et trausite torrentem Arnon: 
ecce Ira.iidi in manu tua $eho:i retiem llcse- 
bou Aniorrh»uiu , et teirani eju% iuci|)e |)Os- 
sidere,iH conimitte adversiis etim pra*liuiii. 

25. llodieiucipiaraiDitterelerrurcnialque 
formidineni tuain ia populos, i{iii habitaut 
subomaicarki: ut auditoooiuinetiiopaveant, 
etiD nioretn |>arturientiuni cootremisca.il, et 
dolore leneanlur. 

'26, * Misi er)!o nnatios de soliludine Cade- 
moth ad Sehoj regem ilesetioQ verbis paci- 
flcis, dtcen^: 

27. Transibimns per terram tuam , pul>Iica 
ffradieiimr lia : noo declinabiiua^ ueque ad 
deiteraiu, ne ue ai siui^traiu. 

28. Alinienta pretio vemte uobis, ut Tfsca- 
mur: aqiiaiu pecnnia tribue, ct sic liibeoius. 
Tantuni est ut oobis concrdas trausitum, 

29. sicut feceruut filii Esau, qui l.abitant 
in Seir, et Moabita?, qui moraalnr in Ar: 
donee veii*aniiis ad Jordaoem, et Irauseanuis 
ad terrani , quain Dominus Deus noster datu- 
rnse t nobis. 

50. Noliiitque Sehon rex Ilesebon dare no- 
bis traiisiluin : quia induraverat Doininus 
Deus tuus spirituni ejus, et obflrniaveiat cor 
illius. ut traderetur in niauus tuas, sicut 
nunc vides. 

31. Diiitque Domions ad me: ' Ecce crpi 
Ubf tradere Seb jn , et tcrram ejus , incipe 
po&ddere earn. 

52. E(rre> usiue est Sehon obviam nobis 
cam omiii populo siio ad pnelium in Jasa. 

55. Et tradidit eum Doniinus Deus nostcr 
nobis : percussiraus ,ue cum cum flliis suis et 
om.ii populo suo. 

54. Citnctasque urbes in tempore illo cepi- 
rous, interlectis habitaloribus caruni , Tiris ac 
mulieribu« etpanrulis; nou reliquimus in eis 
quidquam. 

55. Absque jumentis , qns in partem tc- 
nere prxdantium: et spoliis urbium, quas 
oepimus 

56. ab Arocr, qua; est snper ripam torren- 
tb Arnon, opitidoquod in valle situm est, us- 
que (>alaad. Nou fuit vicus et civilan. qua* 
Dostnts e.Tu^eret manus : omnes tradidit Do- 
minu^i Deus noster noliis. 

57. Alisqiie terra rdiomm Ammon, ad 
qnam non accessimus : et Cluirtis qus adja- 
eenl torrenti Jcboc, et urbilHis roontanis, 
nniversisque locis, a quibus nos profaibuit 
DonUuus Deus noster. 

CAPUT III. 

>umi contra Of; rrgcin Basan , et Wtas fjiis , 
atq'ie « *T% du irum IrilMUim et nemh citr4 Jur- 
daneiii : pr<*catiir Uity%n nl lir«al rt terr.im 
proiiii:«jfiitnav«li,iieil neu« M iUi iiCK^t: Josoe 
a*l ctrteros Cltanansus delielUndos roborat 

\ . [taqne r>n?ersi ascendimas per iter Ba- 
Mn : * egressosquc e4 Og rex Basan in oc- 

«Nnin. 21. 21. • > Amos 2. 9. — * Num. 21.55. 
<ufr. tf . 7. 



cursum nobis cum popolo mik ^ bdhuidMBi 
in Edrai. 

2. Dixiti^ne Dominns ad me: Ne timet 
ernn : quia in manu tua tradituse t curaomai 
|H) u!o ac terra yua : laciesqiie ei * sicut fe- 
cisti Si*lion regi Amorrtueorum, qui habitaTil 
in lleadioo. 

5. * Tradidit er»ro Dominus Deos notter ia 
manitms oostrb eti m Og regeiu Basan, et 
universura populnra ejus : percussunusque €«\% 
usque ad interiiecionem , 

4. vastantei cuuctas ciritates iUins ano 
tempore ; noo fuit i-piiidum , quod nos efiuffe- 
ret: seiagiota urbes, omuem regiooem St 
gob regui Og in Basau. 

5. Cunctff urlieserant mnnilae mnrisallis- 
siniis, portisque el ?ectibus, al>sque oppklis 
ionumerls , qua* non habeliant muros. 

6. Et deteTiraus &», sicut Teceraiuus Fe- 
hon regi lle^etxKi, di^perdentes omnem ci?i- 
talem , viro^ue ac muiieres et parvulos : 

7. jumenta autem et spolia urbium diri- 
puimus. 

8. Tulimnsqne iHo in tempore terram de 
manu duoruni regum AmorriMeorum , qui 
eranl trans Jordanera : a torrente Arnon us- 
que ad monlem Hermon , 

9. qnan Sidouii Sarion Tocant, et Amor- 
rha'i Sauir : 

10. onines civitates, qns sita* sont in 
plauitie, et uniTers.im terram Gal i.d et Basan 
u que ad Selcha et Edrai ciYitates regoi Og 
in Basan. 

11. Solus quippe Og rex Basan restiterat 
de stirpe gigaotum. Monstratiir lectus cjos 
ferrpus , qui est in KablMith (iliomm Ammon, 
uovem cuUitos habens longitiulinis , et qna- 
t:ior latitudinis ad mcnsuram cubiti yirilis 
manus. 

12. Terramqne possedinra^ tempore iOo 
ab Aroer, qua; est super ripam torrentis Ar> 
non , usque ad mediam partem montis Ga> 
la d : et dYitates illius ' dedi Rulieu et Gad. 

15. Reliqu m autem partem Galaad, et 
omnem Basan regni O^ , tradidi medias tribni 
Man .sse , omnem reginnem Argob : coneta- 
que Basim toc tur Terra gigantum. 

14. Jair niiu>Mana8se po-tsedit omnem re- 
gionem Arg(»b usque ad termino^ Ge>snri et 
Machati. ^ocaviique ox nomine mki Basan , 
llafoth Jafr, id est. Villas Jair, u;»que in praD- 
sentero diem. 

15. Machir qnoqne dedi Galaad. 

16. Et tribubus Rub net Gad dedide terra 
G'd.1 d u^que ad torrentem Arn.m medium 
torrentis, et oonHnium u.^quc ad torrentem 
Jeboc, qui e>;t terminus filiorum Amnion : 

17. et pliniticm soi.udinis, atqiie Jorda- 
nem , et terminos Ceneretb usque ad mare 
deserti, qnod est saUissimum, ad radices 
monftis Phasga contri orientem. 

18. Pneoepique to1)1( in tempore illo, di* 
ccns : Dominas DensTe ter dat fobis terram 
banc in bemlitatem, expediti pnrcedite fra- 
trei ?c»tros Alios Israel omnes viri roluisti ; 

19. abM|ncuioribus, et pan-nlis,atqueja* 
mentis. Not i enim quod plura hal).'':!^^ pe 

* Num. 21. SI. —* Num. 21.55. — ' N«iu. 51. 
29. 



LIBER DEirrERONOMIL 



f25 



oari.eC in nrbibas remaoeredebebuot, quas 
iradidi vobu , 

20. douec requiem tHbuat Dominus fntri- 
bo veslris , sicol ?ol)io trUiult : et possideaot 

aetiim ten* m, qnam dalunis est eis trans 
laoeni : tunc revertrtur unusquisque in 
poisrasioiieinsuam , quain dedi vobis. 

21. ' Jour quoque in tem|)orc illo pra^cepi, 
dieeos : Oculi tui videninl qu» fecit Donii- 
DOS Deai fester duobus his regibus : sic fa- 
det omnibus regnis , ad qua* tntmilnrus ps. 

21 Ne timeas eos : Doiuinns euim Deus 
Tttler rnfm bit pro t ,bi«. 

23. Pi*ec.:tusque sum Dominum in tempore 
iDo« dicens'r 

24. DfMnine Deus, tu CTpisti O'itend^re 
NTTO luo magnitudinem tuam , manumque 
fortiriiuam; neque enim est alius Deus, vet 
in cdo, Tel in terra , qui possit facere ot)era 
toa^et coininniri 'ortitudini tuie. 

25. Transibo igitur^etfidcboterram banc 
optiniatQ trans J irdanem, et montem istum 
egregiiun, et LIbamtm. 

26. Ir. tusqiie est Dominus mihi propter 
T0i,nii;ex8udi?tt roe, >ed dixit mihi: Suffi- 
cit tibi : nequaqoam ultra loquaris de hac re 
idaie. 

27. Ascende cacnmen Phafgae, et ocnlos 
tooidrcumrer ad occidentem , et ad aquilo- 
iwni,aiistninM|ue et orienti*m, et aspice; ' 
we enim lransil)is Jordancm istum. 

28. Praecipe Josue , et corrobora eum atque 
<^forta : qui i ipse pnpcedet populum istum, 
et dividet eis terrnm quam visuras es. 

29. &Iaoiimusque in Talle contra fannm 



CAPUT nr. 

i^^hortatiir Mnysrs ad servanda Del pnecepta. 
Ijjn beneficiiit Dei, him ooniinl'iadiiius; coiii- 
^nando traiis]er**Monbu« . |»roiiibf t oninrni 
lUMineni «|ii»a<liilulol4ttiam iuilucerftisnam 
pnedidt mortem . trw«pie arli*^ refiiicii s(>parat 
trms Jordantffl pro boiniciUii invuluutanisit 
eanaiibiig. 

.i. Etnunc, Israel, audi prapceptactjudi- 
«a» quae ego doceo le: ut faciens e<i, Tivas , 
«tin((redicris pos&ideas terram , qnam Domi- 
B|tt Dens patrum vestrurum datunis est to- 

bii. 

2 Noo addetis ad yerburo quod Tobis lo- 
]Qor, nee anferetis ex eo : custodite mandata 
"Onrini Dei Testri qusego prspcipio Yobis. 

5. • Oculi testri viderunt omnia quae fecit 
PoQioas eontra Reelphegor, quomodo con- 
Wjcril omnes cuUores eju< de medio vestrl. 

4. Tos autem qui adhsretis Domino Deo 
^^^» Tivitis umTersI usque in prssentem 

'• Seitis quod docaerim tos pnecepta at- 
9tt Jostitls, sicut mandavit mibi Dominus 
P^ mea^: wic fiicietts ea in terra, quam 
N«iwriestls: 

•. et obsa f abitis et impiebitis opere. flaec 
J*«Bini Tesitrasapientia et intellectus coram 
Pfipuu, ot audientes oniTersa pnecepta bacc, 
^nt : Eo populufl sapiens et ioteUigens, 
l«t« magna. 

,^ »«• ». 18.— • Infir, SI. a. et S4. 4.— • If iim. 



7. Nee e.vt alia natiotam grandis, qua? ha 
beat deos appropinquantes sibi, hinit Dcus 
ooster i.dest cunrti^ obsecralionibus no>lris. 

8 Q\w est enim alia gens sic inrl\ ta , ut 
b;.beat cereiiiouius , just«que judicia,*e( uni- 
vers; 111 legem, qnnm ego propouam bodie 
ante oculos ve>trosP 

9. Cu^todi igitur temetipsuin , et animaia 
tuam solicite. Na oblivLscris verliorura, 
qua; viderunt ocul, tui, et ne excidant de 
corde tuo ciinctis diebus vit» tue. Docebis 
ea lilius ac nepotes tuos , 

10. a die in «,iio slelisti coram Domino Dea 
tuo in lloreb, quaudo Dominus loditm e^l 
mihi, dicenti: Congrega ad me populum, ut 
auui ntheriiiones nieos,et disc nt liiiiereme 
omul tem|K)re quo Yivuot in terra, doccant- 
que (ilios .suos. 

1 1. Et accesslsti^ ad radices moults, qui * 
nrdebat usque ad caelum : erantque in eo te- 
nebrae, et niibes, et caligo. 

12. Loculu.sque est Dominus Pd tos de me- 
dio ignis. Vocem Tertkirum ejus audistis, et 
form m |)enitus non Tidistis. 

i>. El osteudit vobis paclum suum, quod 
pracepit ut f.iceretis, et ('ecem verba , quae 
scripsit in duahus tabulis lapideis. 

I '*. Mibique mandavit in illo tempore ut 
docerem vo/> ccremoni; s et judiria , (;uai fa- 
cere dcberelis iu terra « quam pos^essuri 
estis. 

15. Cusfodite igitur solicite animas ve- 
stra.s. Nou vidislls aliaw m siniilitudinem, in 
die qua locutiis est Tobis Dominus in lloreb 
de medio ignis : 

16. ne foi*te decepti fhciatis vobis seulptam 
similitudiuem, aut imaginem masculi vel fc- 
minie, 

17. similitudinem omnium jumentorura 
quae 9unt super terram, vel avium sub cslo 
volantium , 

18. atque reptilium quae movehtur in terra, 
sive piscium qui sub terra morantur in 
aqub : 

19. ne forte elevatis oculis ad caelum, vi- 
deas solem et lunam , et omnia astra cwli , et 
erroredeceplus adores ea, et colas (lUo; crea- 
vit Dominus Deus tuns in ministeriumcunctis 
gentibus , qua; sub ca>lo sunt. 

:L0. Vos autem tulit Dominus, et ediixit 
de fornnce ferrea ^Egypti , nt haberct popu- 
lum bcreditariuni , sicut est in pra*8enti die. 

21. ' Iratusque est Dominus contra me 
propter semiones vestros, et jiiravit nt non 
tran irem Jordan m, nee ingrederer terram 
optimam , quam daturus est vobis. 

22 Ecce morior in hac humo , non tran»- 
ibo Jordanem : vos transibitis , et posside- 
bitis terram egregiam. 

25. (;ave ne quando oblivl^catis pacti Do- 
mini Dei tui, quod pepigit tecum: et facias 
tibi seulptam similitudinem eorum, qmefleri 
DomiiiO'i probibuit : 

24. ' quia Dominus Deus tons ignis oooia- 
mens est • Dens lemulator. 

25. SI genuerilis filios ac nepotes , et mo- 
rati nieritis in terra, deoeptlque fec^rilis 

* Exod. 19. IS. — » Supr. I. 57. — ■ Ilebr. 12. 



tM 



UVER UCDTQIOIIOHll 



fcbis aUqMOi nmiltttMlNwna, patraolti im- 
hun coram Daiiuiii> i)eo f«slro, oft man ad 
incuaiiiam Mrovoceik i 

26. Icstef tavQo» bnJie aflmn e( tcrraM , 
cilepcritiiras v«ftciM de ttrrm, ^iiaiB tnmsr- 
Ho iardme pofitewri ertif; nMi babiUbilift 
in ea longo tempore, sed delebH vos DeiuiaM, 

27. at;ue disper|git in onncf genlet , et 
remanebilis panci io satiooitHis, adquas vgs 
dadanM «tt l^aimaus. 

28. IbiMie MTviclit dua, ^ b«niai» 
manii fabncati sunt , Ufno el lapidi qui ooo 
Tident, nee mu^mA, nee comednnt, oec 



29. Curoqne qnnlerts ibi Doadnam Denm 
tanni, nifenies eun : n tanea Into conie 
qa amrh , H Iota IribnlaUone mAbub toas. 

30. Postquam te invenerint omnia qav 
pnrdida aaut* noviakima tempore re^erteris 
ad Dandnttm Deam taam , el aialiei fooem 
ejus 

5I.Qaia Deac ndaericart, Dondais Dens 
tanseat : noodkniUet te, nee amnino deie- 
bit • neque obliviseetar padi, in quo jnravH 
paiffibas luis. 

22. Interram da diebna aatiqnis , qci fae- 
mnt ante te ex dieqiio area? it Dens boauBfia 
taper Itsrram, a saaimo eaflo moue ad sum- 
man ejus, si facta est aliqaaario nnjuscwwdi 
res, aut oncioam i-ofniitum est, 

35. ntau .iretpopulns vocem Pei loqneniis 
de medio ifsnis, sictit In auktisti <4 vbisti : 

34. 81 fecit Deus nt imErederftur , et toUe- 
ret sibi geotero de medio nattoaem, per 
tentaliones, siena , atque portenta, per ftuff 
nam, et robastam raanom, extenUimfpie 
braebitmi, et horribiles tisiooes , jaxta oaii> 
nia qua? fecit pro vobis Dominus Dcus Tester 
in JEgyplo, Tidenlibas oralis tnis ; 

35. ut scires qooniam Dominas ipae est 
Dens, et non est alius prapter eom. 

36. De cffto te leeit aadire fooero snara, nt 
daoeret te, et in terra ostendit tibi icnero 
soum maximnm, et andisli terba illlus de 
medio ii^nis, 

37. quia dileitt patres tans, et elcfnt semen 
eornrn post eos. * Eduxilqoe te pnecedens in 
firtttie sua mairna ei JEfj?^* 

38. ut delerel oaliooes roaiimas et fortiores 
te in tntroiia too : et introducerpt te, da- 
retque tibi terraro errum ia possessioaera , 
iicnt oemis in pnetenti die. 

29. Sdto ereo bodie, et cofritato in oorde 
too, quod Dominas ipse sit Deas in ca*lo sor- 
mm , et in terra deorsum , et non sit alius. 

40. Custodi praraepta ejas atqne mandaia, 
ame ego praxipio tibi : at bene ait tibi , et 
Oliis tuis post te, et permaneas nmllo tem- 
pore super tcrcam , quam Dominns Dens 
tons datams est tfld. 

4i. ' Tunc aepararit Moyaes tres clTitalea 
trans Jordanem ad arieotaiem planaro , 

42 nt ronfufnnt ad eas qui ocdderit nolens 
proiimam siiam, aec aibi iaerti ininiieus 
ante unum et alteram dicm» at ad luvam att- 
qa ain uHdam pbaait eiadflre : 

49. * Raaar ia nalitndioe, qasB sit^ est la 
terra campestri de tribn Knbea : et Ramoth 

'Biod. IS.SI. — *Nam. S5.I4. — > Jos. 20. t. 



voeeni 
ad 



ia Galaad , qaae est ia tribu Gad : et 
Ba an , quas est in tritra Mana se. 

4i. Ista est lei, qaam propomii llofaefl 
omm tttts Israri ; 

43. etlaec U ilimnma et ceraamnic akfmm 
jadieia, qaae loeatus esi ad ilios lanai* 
quando egrcssi aaat de JEgyala , 

46. trans Jordaacm io valie cantra fumm 
Phafcor ia lerra Seima re^is Aamrrluei , ^ 
balHtavit ia iicheban » y arm pcrcasaift Maf 
sea. Filii qaoque israri egresH ea M^jfto' 

47. paasedcraot lerram ejoa , et terramOg 
re^ Basan , duonimreifam AmorrtoonHi^ 
qm eraat traas Jardanem ad bobs arltm 

48. ab Aroer, qoapsita est super ripaaa 
rentis Arnoa, asqaead maatrm Sioo» qni est 
et Herman , 

49. amnew plaaiticm trans Jordaneai ad 
orieotaiem plafiam , asque ad mare soUladi- 
nis , et usque ad tallies moatis Phaafs. 

CAPUT V. 

Precrptonim Decalogi repettNoet 
de Ciawne filkMnMi Isnel . cum I 
dissrat, *i aMMUeai ardcce 
prouiulfatiiianB. 

i. Vocavitqne Moyses omnem Isradem, 
et diiit ad eum : Audi, Israel, cereraoaiaa 
atque judicia, quae ego loquor to auribus 
xes»tri> hodie : distcite ea , el opcre complete. 

2. Dominus Deus nosier pcpigit nobiscuni 
ftpdus iu Uoreb. 

3. Non cum pat ribos na<^s in0t pactum , 
sed nobiscuffl qui in prxsentiamm sonma , 
et ?if imns. 

4. Facie ad faciem locutus est nobis In 
roonte de medio ignis. 

5. Ego requester et medius fui inter Do- 
minnm et vos in tempore illo , ut annnntia- 
rem vobis verba ejus : timuiUis enim igaeoi^ 
et non asceadislis in montem , et ait : 

§. * Ego Dominus Deu^ tau<, qui eda\i 
te de terra .dgx pti , de domo sen itutis. 

7. * non habebis deosiilienos in oonspectu 
meo. 

8. ' non fades tibi fculptile, necsimifitu- 
dinem omnium , qua? in ca-io sunt desaper, 
et qua iu terra deor&um, et qua; verbsuti^r 
in aquis )>ub terra. 

tt. * Non adorabis ea, et non coles. Egoenif ii 
snm Dominus Deus tuus: Deus annuUUnr, 
reddens iniquitatem patruro super filios io 
tertiam et quartam generalionem his qui 
oderunt me, 

10. et faciens misericordi m in multa nA- 
lia diligentilms me, et cuslodiftntihas pre- 
cepta mea. 

11.' Non nsnrpabis nomen Domini Dei 
tni Cnistra:quia non erit impuaitas qni ta- 
per re vana aomen ejus assmiipseril. 

I2« Observa diem sabtiati, nt sandlficea 
enm, sicut pnecepit tibi Dominus Daas 



13k Sai diebns operaberis, et fiicieft«mia 
ofMra taa. 

• El. 20.2. Lev. 28. I. Ps ». H. — • Biod.l^ 
3.P»,80. 1<^.— »Ei :0. *. Levit. 28. 1. Pi 98.1^ 
— « Eix4> 34. 44.-^ «s. aa. F. Lev. I9. 12. llaHb. 
8.SS 



UBER DEUTERONOMU. 



lar 



14. * S«ptiiiiii8 diet Mbail est, id est, re- 
^ DomMi Dei tui. Non Hioies in eoqnid- 
qodiD operfe to, et flUas tms, et fiUa . Ker- 
TV ct eocilla, et bos, et asinus, etomne 
JDHMlwAtiiiifn, et peregriom qui est iotra 
portal toas: nt requiescat serous tuus, et 
aKiQitiia,sicotettii. 

(S. Hemeoto cimmI et ipse servier^ in 
£ffplD, ei ediiieril te tnde DomiiiDs Deu% 
toas in maou forti , et bradiio eitento. Id- 
ores yraptepit tibi at observares diem sab- 
M. 

li ' Honora patrem tuuoi et matren , si* 
nt inreeiiit tibi Dominus Deiis tuuK, at 
'SB0S firra leinpore, et bene sit tibi in 
tern, qaam Dominus Deus tuus datms est 
tibi. 

<7. Noo oceides. 

18. Meque mfechaberia. 

ilAirtiiniqne non faeiea. 

M. N«c loqaeris oootra proabBBin tami 
UaMleiitinioainia. 

21. * Pion concupisces uxorem proxlmi 
bii:aoBdonnmi, non T'frum* nonserruni, 
osp andUam, noa bo? em., n«o asinum , «t 
uniTaiia que iUius sust. 

22. Hsfc ?erba locntus est Dominus ad 
nasHi omltitudinem ? estram in raonle de 
owdb i^s et mitMs , et Cjiliginis , ?oce mnff* 
u, BJhiJ : ddens «implius : et 'scrip^it ra in 
^Hbistakilis iapideis, quas trndidit asibi. 

25. Vos antem postqu m audisiis vocero 
^ niedio tenebrarum , et montem ardere 
viAstb, acce Ustis ad me omnes piincipes 
titean, etmajores natu , atque d!\i»li.s : 

24. Ecce astendit nobis Dominus Dens 
oo^fli.'jeslatem et magnitudinem suitm; 
^ooKn<>jas audivimas de medio ignis, et 
Pv^BbariiDas hodie, quod loquenteDeo cum 
^itnm , merit bomo. 

. 25. Car ergo rooriemur, et devor. bit nos 
^hic ma&imas? Si enim audierimus ul- 
^ vocem Domini Dei nostii, nioriemur. 

26. Quid est omnis c.;ro, ut nudiat vocem 
"*^ Tiveatis , qui de medio i^n^s loquitur 
^DOftsudivinius, et pofi&it vivcre? 

.27. Tb magis recede: et audi cuncti qua? 
^uerit Dominus Deus naster tibi : loqueris- 
ftteadoos, et nos iudientrs faciemus ea. 

25. Qood cum fludisset Dominus , alt rd 
^: Atidif i focem ?erI)oruro populi hujus 
109 iocoti sunt tibi : liene omnia sunt locuti. 

2i. Quis det t lem eos b tiere mentem, 
utiioKaiit me, etcu todiant universe man- 
<wa mea in omoi tempore, ut beoe sit eis 
^ fitiis eorum in sempiternum? 
.30. Vade, et die eis : ReTertimini in tento> 
na?«stra, 

•^I.ToTerohic sta mecnro, et lo9uar tibi 
^ia RModita roea, et cereraonias atque 
Nicii: qiue docebts eos, ut fnciant ea in 
una, qti;tin d .bo illis in poss^ionem. 

A» Custodite ieitur et f cite quae prscepit 
Pji<ntniis Deus vobis: non dedinabitis neque 
^oeiteram, neque .td sinistram: 

S. led per Tijm , quam praecepit Dominus 

• »en-l 2. Bxrni. 20. «0. Hebr. 4. 4. — • Exod. 
1 . S**^ ^- •• Mitf. M. 4. Mar. 7. 10. Bp. 6. 



Deus Tester, ambnlabltis, nt riratis, et bene 
sit vobis, et proteientur dies in terra po^saa- 
sionis veatre. 

CAPUT VI. 

Dominnfi ex toto oorde dlHgendns . ejtnmie raaa- 
daia soiicile servanda , el po^leris iauulcwaa. 

< Hapc sunt pnecepta , et cereraoniee « al- 
qoe jndieia, quae mandavit Dominus Deus 
vester ut docerem tqb, et f.d.ilis ea in 
terra, ad qnam tr?ii5;gredlniiiii po*(sideBdam : 

2. nt time 8 Dominum Deum tuum, et 
cusiodkis omni i mandata et prteeepta eju!« , 
qiueego finecipo tibi, et Oliis, ac nepoti- 
bus tujs , cunctis dielms vitatua;, «t prolon- 
gcntur dies tui. 

5. Audi Lsntel, eiobserra ut facias qiue 
pneccpil tibi Dominus, et bene sit tibi, et 
m •Itiplioeris amplius, iJcut pollicitus e&t Do- 
minus Deus p b'um tuorum tibi terram lacto 
et melle mnnantem. 

4. Audi Israel , Dominus Deus no^ter, Do- 
minus uniis est. 

5. * Dlliges Dominum Deom tnum ex toto 
corde tuo, et ei tota anima tua, et ei tot<i 
Cortitudine tua. 

6. Eruntcjue verba Iiaec, quae ego prasd- 
pio tibi hodie , in corde tuo : 

7. ei oamdNsea fliiis biis, et meditbcns 
ia eifi sedens in domo tua , et ambul ins in iti- 
nere, dormiens atque consurgeos. 

8. Et lignbis ea quasi signum iof menu tua, 
eruntque et movelHintur inter oculos toos , 

9. scril)esque ea in iimine et ostiis doraus 
tuae. 

10. Cumque introdnxerit te Dominus Deus 
tuus in terram, pro qua juravit p;ti-ibus 
tuis, Abniham, Isaac, et Jacob: el ded^rit 
tibi civitates mngnas ctoplimas, quas non 
aediflcasti, 

I i . domos plcnns cunctarum opum , quas 
non extruxisti, ci4ern s,quas non fodisli, 
vinela et ollveta, quae non planttsli, 
12. et comedcris, et saluratus fiieris : 
f.l.cavediliffenter, oe oblivi:»c;ns Domital, 
qui eduvit tede terra .^gypti, de domo ser- 
vitutis. ' Dominum Deum tuum timebis, et 
ilii soli servies , re per nomen illius jiu*iibis. 

14. Non ibitis pot deos itlienos cunctarum 
gentium , quse in circuitu ve^tro sunt : 

15. quonijm Deus aemulitor, Doouniis 
Deus tuus in medio tui : nequaudo irascatur 
furor Domini Dei tui contra te, et auferat te 
de superflcie lerne. 

16. ' Non tentabis Dominum Deun tuum, 
siout tcntasti in loco teut tionis. 

17. Custodi pra>cepta Domini Dd tui , ac 
testmaonia et cereiuonias, quas pncocpit 
tibi: 

18. etfacquod plncitnm est d boaum in 
ooospectu Domini, ut bene sit titn : et in- 
^ressus possidets terram optimum , de qua 
juravit Dominus patribus tuis, 

19. ttt delerd erones inimicos tons coram 
te, sicut locutnsest. 

Mnfr. iU 15. Matt. l2.S7.«larc. 12.10 l.iir. ^ 
27. — «Iiifip. 10. JO. Malt. 4. 40. I.nc. 4. ». - 
> Matt 4. 7. Luc 4. 12. 



!2» 

20. Cnmqiie interroffaTerit te Alius tntis 
crs, dicens : Quid siU volunt tesiimonia 
bape, et ceremoais . atque juuicia , qiue pr»- 
oepil Ik>niiiia> Deus noster nobl« ? 

21. dices ei: Servi ernuis Phirronis in 
JCgyp(o» et eduiit not Doniinus de ^>pto 
in nianii forti : 

2*2. fiecitque signa atque prodigli magna et 
ppssiina in /Eg>Pto contra Pharaonem, et 
omiieni domum illius , in consp<*ctu nostro, 

2.1 ete«luxit nos inde, ut intitNiuctis da- 
ret ten*, m , super qua jur<»vit petrilius no- 
stris. 

24. Pnrcepitque nobis Dominus, ut Oina- 
mas omnia legitim * bste , et liroeamuH Dorai- 
Dum l>eum nostrum , nl liene sit nobis cuu- 
etis i^iebus vits nostrae , sicut est bodip. 

25. Eritque nostri misericors . si custodie- 
rimus et fecerimus oinni pra^-^pla eju to- 
ri m Domino Deo nostra , sicut mjnda\it 
nobis. 

CAPUT vir. 

NolU cum gentlbn^ sociHas contra^venda . sed 
eaniin arae, lui i ^c simul-*chri di*l<*iida : nie> 
moratiA liei lieni*(iciii prOHi'llit iu (•mtiibu* 
.anziliuin et uliertateiD , modo ^ui praC(*|iU 
obtenrcaL 

1 . Cum introduxerit te Dominus Dens tons in 
terram, quam po8<^surus ingrederis, et dele- 
ferit gcutes multas corsm te, ' Uelharam, 
8t Gergeziram , et Amorrh^enm Ctiana- 
nspum , et Pberezapiim, et lie? leum , et Je- 
lmsa>um , septem gentes niullo ra joris nu- 
meri quam tu es , et robu^tio^es te : 

2. (radideritque e^s Dominiis Devis tuns 
tibi , nentiities eas usque ad internecionem. * 
Non mibU cum eis fadus, ucc misci*el>eris 
ssnim, 

5. ' neqne soci 'bis cum eis oonjugi'«. Fi- 
li m tuom non dabis PUio ejus, nee filiam il- 
liiLs acctpies filio tuo : 

4. quia seducet filium timm . ne sequrtnr 
me , et ut inagis seni. t diis alienis : ira&ce- 
torque furor Domini , et deleb t tc cito. 

5. Quin potius hsec fadetis eis : ^ Aras eo* 
mm subvertite , et confringite statuas , lu- 
oosque succidite , et sculptilia oombiirile. 

6. ' Quia popnius sanctiis e^ Domino Deo 
tno. Te ' elegit Doniinus Dens tuns . ut sis 
ei popiilus peculiaris de cunctis populis , qui 
sunt suiter terram. 

7. Non ouia cunctas gentes nuinero Tince- 
Iwtis , Tobis junctus est Dominus , et elegit 
^06, com omnibus sitis poptUis pauciores: 

8. sed quia dilexit tos Dominus , et cu'^to- 
divit juramenlum, quiid juravit patrilms 
Te«lris : ednxitque TOt in mann forti . et re- 
demit de domo serf itutis , de oianu Pb rao- 
uis regis ^.gypti. 

9. Et scies , quia Dominus Deas tuus , ipse 
est Deos fortis et lidelis, custodiens pactum 
et misericordiam diligentibus se, et bis uiil 
cusiodiunt pneoepta qos , In miHe geocratlo- 



LIBER DEUTEKONOMil. 

10. et reddens odieotibus se statim, K 
at dLsperdat eos , et ultm non diffierat , ptx>- 
tinus eis restiluens quod mcrenlur. 

11. Ctistodiergo pra.'d'pti el cereroooias 
at()ue judicia, *qua$ ego mando tibi lioctte ut 
fiicias. 

1 2. Si postquam audieris ha>€ jodida , en- 
stodieris ea ct feceris , custodiot et Dominoa 
Deus tuns pactum tibi, et miserioordiaiii 
quam juravit palribiu tuis : 

15. et diliget te ac multiplicabit, beoedl- 
cetque fruciui ventris lul , et fructui terrae 
iua;, friunento ttio, attfue fiudeiniae, oleo, 
et armenlis , gre^tms ovium luarum super 
terram , pro qua juravit patribus tuis at da- 
ret earn llbi. 

14. Benedictas eris inter omnes popoloa. * 
Non erit apud te sterilis utrius oe sexqa . 
tarn in tionunibus ^uam in gregilHis tuis. 

15. Aaferet Doromus a te oniuein langoo- 
rem: et infirmitates ^g>pti pessimas , qua& 
novisti , non inferet tibi , sed cunctis lioftO>as 
tuia. 

16. Devor bis omnes popufos qaot Dotm- 
nos Deus tuns datura^ est tiDi. Non parcel 
eisoculus tuus, nee aenies diis eorum» do 
sint in ruinam tni. 

17. Si diieris in corde tao : Phu^ soot 
gentes ists quam ego, quookido potero de- 
fere e. s? 

18. noUmetoere, sed recordare qosB feoe- 
rit Dominus Deus tons Pb raoni, et cuoclis 
iEgjptiis, 

19. pl»gas maiimas, qnas Tidcmntocoli 
tui , et sigiia atque porlenia . maiiumque ro- 
tHistam , et eitentum tirachium , ut cduoetvt 
te Dominus Deus tuus; sic faciet cunctis piy- 
pulis , quos mctuis. 

20. ' Insupcr ct cralnrones miltet Domlons 
Deus tuus in eos , domt: deleat omnrs atque 
disperdat qui te fugerint , el latere poluerint. 

21. Non limebis eos , qiua Domuius beua 
tuus in medio tui est , Deus m gnus et tcrri 
bills: 

22. ipse consnmet nationes bas in cor.- 
spcctu tuo paulatim ;;lque |ier partes. Nqq 
poteris eas delcre pariter : ue forte multipli- 
oentur contra te besiix ternr. 

25. Dabi.que eos Dominus Deus tuns in 
conspectu tuo : et interliciet illos donee pe- 
nilus dcleanlur. 

24. Tr. detque reges eomm in manns toas, 
et disperdes nomiiia eorum sub cielo : nullus 
IxMent re?-istere tibi , donee ront ras eos. 

23. * Sculptilia eorum igne combnres : non 
concupisces argentum et auruin, de f]uibi»s 
f.cta sunt, neque assumes ex eis tibi quid- 
quam, ne ofTendas, propterea quia abomi- 
natio est Domini Dei tui. 

26. Ner inferes qiiipp*am ex idolo to do- 
mum tuam , ne Oas anathema , sicut ct illuJ 
est. Quasi spordtiam delesLbiTis, et velut 
imiuiuamentum ac sordes abomiuatioai ba- 
bebia, quia anathema est. 



« Es'mL 23. 25. el S3. 2. — * Eiod.23.S2. et 34. 
es. If. — t Exo<l. S«. 16. — * Exod. 23. 24. Infr. 
la. S. el 16. 21.' > Infr. 14. 2. - * •vfr. 26. IS. 



'Exod.2S.26.— 'Exod 
> 2 M^. 42.40. 



23. 26 Jm,U 13. - 



LIBER DEUTEUONOMII. 



199 



CAPUT Ain. 



^^moraittorheneflcia et afAietionen qineDo- 

muas eis in de««ito immiierat , De Ukiruui et 
Do «M fiaot iinuwiDureii. 

I. Onioe mandatum, qtiod e^o prrpcipio 
libi bodie, cave dili^eiiterut facias : utpossi- 
tis TiTere. et rauUipliceiuioi , ingressique 
potttdeatis tcTram, firo qua juravit JDoininus 
patribus Yestrls. 

2 Et recordaberisctincti Hinerw , per quod 
addoiit te Doniious Deus tuux quadragiiita 
3Dois per desertum, ut aflligerct te, atque 
teotaret, et nota fiereot qua? in tuo aaiiiio 
versabaolur, utrum custooires maudata il- 
Uu$, an noo. 

3. Aniixit te penuria , et dedit tibi cibuni 
Qianna , quod ignoralias tu et patres tui : ut 
ostend^^ tibi quod non * in solo pane vivat 
^imo, aed in omni Tcrbo quod egreditur de 
ore Dei. 

4. VesCimentuni tuum, quo operfebarls, ne- 
quaquam vetustnte deficit ; et pes tuus non 
eitsubtritus, en quadragesimus annus est. 

.?. Ot recogites in corde tuo, quia sicut 
erudit fliiuin suum homo , sic Domioos Deus 
tons cradivil te. 

6. ut custodias niandata Domini Dei tui, 
dambulcs in viis ens, et timeas eum. 

7. Dominus enim Deus tuus introducet te 
in terrain Ixinam, terram rivorum aqna- 
romque ^t Coatium : in cujus campis et mon- 
fiboii erumpunt fluvioi^m ab}ssi : 

& terram frumenti, hordci, ac vinearum, 
in qiia fic^is, ct roalograoala , ct oliveta nas- 
contnr : U-iram olei ac niellis, 

9. obi absque ulla penuria comedes pa- 
oao tuiin), et rcrnm omnium iibundrntia 
perfroeris : cujus lapidcs ferrum sunt, et de 
moatiboji ejus aris metalla rodiiintur: 

to. ni cum comederis, et saliatus fueris, 
beneilicas LkMuino Deo tuo pro terra optima, 
qn IB de it tibu 

I I . Oitoerta. et cn?e ne<juando obliviscaria 
Bomiiii Dei tui , et negligas mandata ejus 
3tqae judicin et ceremouias , quas ego pra>ci- 
P8> tibi hodie : 

12. 36 postqnam comederis^ et satiatus 
fberu . domorf pulchras sdiDcaveris., et ba- 
bita%eris in els, 

13. tubueri>qae armenta boom , et OTinm 
itTgeh^ argenti et auri, cunctarumque rermu 
copiam, 

14. ebivetor cor tunm, et non remiaisca- 
rb Domini Del tni , qui eduxit te de terra 
£imrtl , de domo servilutis : 

15. et ductor tuu5 fuit in sofitudlne m gna 
itqne ferribill,' in qua erat serpens flatu 
adoreiM, et soorpio ac dipsas, et nuna? om- 
aiiio aiia»; * qui edoiit ri^os de petra du- 



T« et ' cibaVit te manna In sdlitndine, 
nod ne^cicmnt patres tuL Et postquam af- 
railt ac iirulNiTit^ ad extremum miseiius est 

17. He dkeres in oorde too : FortUndo 

'Mat 4.4. Ltic.4.4.— s Kum. 20. 9. H 21 . A. 
- • f««*. 17. 6. — • Tx -d. 16. 14. 



roae , et robur manos mese , lime mihi omnia 
prafstilerunt ; 

t8. sad recorderis Domini Dei tni, qnod 
ipi>e vires tibi priebuerit, ut impleret pa- 
ctum suum, super quo juravilpatribus tuis, 
sicut prssens indicat dies. 

19. Sin autem oblitns Domini Dei tui , se- 
cutus fuerifi deos a.'ienos, oolueri cjue illos et 
adoraveris: ecce nunc.pra^dieo tiin qnod om- 
niuo di.spereas. 

20. Sicut gentes, qaas delevit Domlniis in 
introitu tuo, ita et ¥oa peribitis, si inobe- 
dientes fueritis voci Uoniini Dei vestri. 

CAPUT DL 

Rrprimltar elillo . nc futuras victoriis slbl sed 
«uli l>uiiiliio ailscribaut: rerric.t Moysei popu- 
lu sua innrmiira et peccata iu de^erto, et«uain 
^o populoiutercwiiioueni. 

1. Audi, Israel: Tu transgredipris bodie 
Jordanem, ut possideas naliones moximas et 
fortiorea te , civitate& ingeates, et ad cielnm 
nsijuemuratas, 

2. popnium magnnm atqne ^biimem , fi- 
\k>R En:icim, qnos ipse vidisti et audisti, 
quitras nullus potest ex ad^erso resistere. 

3. Scies ergo hodie quod Dominus Deus 
tuus ip!»e transibit ante te, ignis devorans 
atque consumens, qui conterat eos et deleat 
atqne disperdat ante fiiciem tuam Yelociter, 
sicut locutus est tibi. 

4. Ne dicas in corde too, onm delererit 
eos Dominns Deos tnus in conspeotn tuo: 
th*opter jnstitiam roeam introduxit roe Do- 
minus nt terram hi) ncpossiderem, cum pro- 
pter iinpielatessuasibt<p delettesint nstiones. 

5. Weque enim propter justitias tuts , et 
fpquitateni cordis tui , ingredieris nt possi- 
(Icas terras earum : sed quia ilia; egemnt im- 
pie, introeunle te deieta? sunt : et ut com- 
pleret rerbum snum Dominos , quod sub 
juramento po licitas est patribus tuis , Abra- 
iiam , Isnac , et Jacob. 

6. Scito ergo quod non propter jnsfitias 
tnas Dominus Deus tuns dederH tibi teiram 
hanc optimam in possessionem, cnm duris- 
simir eervicis sis popohis. 

7. Memento, et ne obHriscnris, qnomodo 
ad iracundi-im provocwerts Dominom Deom 
tuum in soiitu ine. Ex eodip, quo egressns 
es ex ^g)'pto nsqne ad locam istum , semper 
adversum Donifnum contendistf. 

8. ^ 7<iRm et in Horeb protocasti eum , et 
iratus delere t'- volnft, 

9. qnando ascendi in montem, ut aocipe- 
rem t ^btil rs lapideas , tabuias p^cti qnod pe- 
pigit Tobi«iCimi Donrimis : et perseverarri in 
monte quadraginta diebns ac noctibus , pa- 
fiem non comedens , et aquam non brbens. 

to. ' L^editque mihi Domtnns iio:»8 tabuias 
hrpideas scriptas dtfrito I>ei , et oonlinentes 
omnia verbi qus voI)is locotns est In monto 
de medio igms , i|Qando ooacio popnli con- 
gregiftn eat. 

1 1 . Cumqoe transissent quadragiuta dies , 

• Exod n. 6. ct 19. 3. etSI. IB. etsa.f8.— 
* Exod. 31. 18. 

O 



ISO 



LIBER DEUTERO?iOMII. 



il loUdcfD DOdet , dedit mihi Domians dnas i 
lahuljs I ipideas , Utmlas faederis , 

42. diiitque mihi : * Surge, et desoende 
bine cilo : quia populus tuus, quem eduxisti 
de iEf^ypto , df senierunt tdodter Tiain quam 
deinooslrasti eis, feceruntque silii oooOatile. 

15. Rursuniqne ait Bomuius ad me : Ger- 
DO quod populus iste durae cerrids fit : 

14. dimitle me nt cooteram eum, et delearo 
nooiea ejus de sub eae\o, et ooostituam te 
super gentem , qua; bac m ijor et Ibrtior fit. 

15. Cumque de monte ardeote desoende- 
rem • et duas tabubs foederis ulraque tene- 
I'em inanu, 

16. vidlseroque fos peccasse Domino Deo 
Testro, et fecisse fobb fitnluro cooflatilem, 
ac de»eruisse Tdodter viam ejus, quam Yobis 
ostenderat : 

17. projeci tabulas de manibus meis, coo- 
fregique eas in oonspectu fe4ro. 

18. Et proddi ante Domioimi sicut prius, 
quadragiuta diebu«» et noctibus pauem uon 
ooniedeos, et aqy m UQU bibens propter om- 
nil peccata veslra ^us ge^i lis contra l)o- 
minura , et euro ; d iracun liam provoc^is : 

I .*. timui enim indign^itionem et iram il- 
lius, qua adfersum tos coocitatus, delere 
Yos Yoiuit. Et exaudiTit me Dominus etiam 
hac vice. 

20. AdYcrsum Aaroa quoque Tehementer 
irdtus , Yoluit eum oouterere , et pro illo si- 
militer deprecatus sum. 

2t. PcccUum .utem Yestrumquod fecera- 
lis, i.l est, Yitulum, arripiens. igne combiissi, 
et ia frusta commiuuens, omuinoque iu pul- 
Yerem redigens , projeci in torreutem , qui 
de moute descendit. 

22. ' Iu iucendio quoq'ie et in tentatione, 
et in Seputcbris coniupiscentia; provoca>tb 
Domiuum : 

25. et quando mi it yos de Cadesbarne, 
dicens: Ascendite, et |>o sidete terram, quam 
dedi Yobis , et contempsistis im}>ei ium l)o- 
miui Dei Yestri , et noii credidLtis ei , neque 
vocem eju> audire Yoluisli> : 

2i. seJ semper fui^lis rebelles a die qua 
aO'isc SOS c(Ppi. 

25. Et j cui coram Domino qnadr ginta 
diebus nc ni>ctibiis, quibus eum suppliciter 
deprecaltar, ne deleret yos ut fuerat oommi- 
natus : 

26. et orans dixi : Domine Deus , ne dis- 
perdas populum tuum et tiere.iitatero tu m , 
quam rcdemii>ti in magnitu !ine tua, quos 
eduxl<^i de £gypto in mauu Torti. 

27. RecordareserYorum tuonim Abraham, 
Isaac, et Jacob : ne aspicias duriti tm popull 
bujus , et impietatem alqur pecc itum : 

28. ne forte dicant babitalores terra? , de 
qua eduxbli nos : Non potcrat Dominus io- 
tioduocrc eos in terraro , qn.)m pollicitus est 
cis, et oderat illos : idciroo eduiit, ut inter- 
Tioeret eo-. in toliludine ; 

29. oui sunt populus tuns et bereditna tua, 
qiiot eduiisli in fortitudine tua magna, et in 
hrachio tno extento. 



CAPUT X. 



' Eiod. Sa.7. — * Num It. Let 16. 2. et 21.5. 



TabaUraro seouKUmm insUurntio , f«eTftL 
officta: Hmor et dilectio Dei ad aerYanda pne- 
c^a movere df^lx^nt : DrspntTmi oordif eir- 
cttiiicideiiduin. peregrini aniaudi . et per Dd 
Docnenjuraouum. 

1 . In ' tempore illo dixit Dominus ad me • 
Dola tibi duas tabuL s lapideas, sicut priores 
fiierunt, et asoende ad me in moutem : fa- 
de&que arcam ligneam , 

2. et scribam in tabuUs Yerba quae fuemot 
in his quas ante confregisti, |)onesque eas in 
area. 

5. Feci igitur arcam de lignis letim. Cum- 
que dolassem duas talmlis lapidea> in>tar 
priorum, aacendi in mcnlcm, babons eas in 
manibus. 

4. Scripsitque in tabnlis , juxt i id quod 
prius scripserat , Yerba decem , qu* k) utos 
est Domiuus a J yos in monte de medio igni > , 
quando populus congregatus est : et dedit 
eas mihi. 

5. ReYer>usque de monte, descendi, et 
posui tabulas in arc tm , qu m feceram , qvue 
hucusque ibi sunt, sicut mihi pr^cepit Do- 
minus. 

6. * Filii autem Isrrel moYcrunt castra ex 
Berolh Oliorum Jacan in M06era. ubi • Aaroo 
niortuus ac ^epultus e4, pro quo, sacerdotio 
functus est Ele xar filius ejus. 

7. Inde Yenerunt in Gadgad : de quo looo 
profecli , castramet lU sunt in Jctebalha , in 
terra aqutrum atque torrentium. 

8. Eo tempore se|Mirant tribum Levi, at 
portaret arcam Prrderis Domini, et slaret co- 
ram eo in minbterio, ac benedicei-et in nomine 
iUius usque in pne^ntero diem. 

9. Quam ob rem non batmit Levi fiartem , 
neque possessioiicm cum fi-airibus sub :quia 
ipse l>ominus pos^ssio e,us est, sicut pro- 
nibit ei Dominus Deus tuus. 

in. Kffo autem steli in monte, sicut prius, 
quadragiiita diebus ac noctibus : e&audiYit- 

aue me Dominus eliam bac Yice, et te per- 
ere ooluit. 

1 1 . Diiitque mihi : Vade, et pnrcedc po- 
pulum, ut ingrediatur, et pos^i.'ett terr.rin, 
quam jura\i patribus eo um ut traderem eia. 

12 Et nunc I riel, quid Dominus Deus 
tun<< petit a te, nisi ut tiuieas Doiuinum Deura 
tuum , et ambulei in Yib ejus, et diltg s eum. 
ac ser^ias Domino Deo tuo in toto corde tuo, 
et in lot i aninia tua : 

15. cuslodiasque mandata Domini , et ce- 
remonias eju«i, quas ego boJie pracipio tibi , 
nt bene sit tibi t 

1 4. En Domini Dei tni caelum est , et ca^ 
Ium cspli , terra , et omni i qiue in ea sunt : 

15. et tamen patribu> tuis conglutinatui 
e!X l>ominus , et amaYit eos, elegitque semeo 
eorum post eo> , id est, yos , de cunctis genti* 
bus , sicut hodie comproliatur. 

16. Qrcumcidile igitur pneputium oordii 
Testri , et cerYicem Ye4ram oe induretb am- 
plius: 

17. quia Dominus Deus Yester, ipse eit 

«Eiod.54. f.-sifQn.SS.SI.-«2«am.ai.ai- 



LIBER DEUTERONOMn. 



I.M 



Oeas deornm , et Dominus domioantium , 
Dens magDUs et ijotens, et tcrriWilis, ^ qui per- 
lOD m ooii acdpit, nee munera. 

18. Facil judiciam pupillo et tidaa?, araat 
peregrioum et dat ri fictum atque vestituni; 

19. el Mis ergo aroate peregrioo^, quia et 
ipsi fuistis adveua; iu terra ^gypti. 

20. ' DominuiD Deum tuuni (imebis, ei ei 
mli servies : ip^i adba^rebis, jurabi:>que in no- 
miae illios. 

21. Ipse eft lans tna, et Deus tuus, qui 
fecit tibi han; magnalia et terribilia, quae vi- 
demnt oculi tui. 

22. * lo septuaginta animabus descende- 
rant patres tui iu ^gyptum : et ecce nunc 
muUiplicaTit te Dominus Deus tuus sicut as- 
tracaeti. 

CAPUT XI. 

Receofenhir Taria 1)ei beneficia, miiltaque bona 
proiiUituolur servaiitlbiis ejus prxc'*i»ta, mala 
aiicnnnonservaiitibus^oce«t,h u dfctioetnia* 
ledtoiioiiiper monies Gjrizim el llrbal poueuda. 

i • Amn itaqne Dominum Deum tnum , et 
obserta prapcepta ejus et cercmonias, judida 
atqne roaoda a , omni tempore. 

2. Cognoscite hodie qus ignorant filii ve- 
stri.^ui non viderunl di»cipHnam Domini Dei 
Tcstn, roagoiliii ejus et robustam m:mum, 
exteotuinque bracbium, 

3. signa et opera que fecit in medio ABgy- 
pti Pharaoni regi, et universa* terra' ejus, 

4. omnlque exercitui £gyptiorum, et eqiiis 
ac ctuTilHis : quo modo operuerint eos aqwe 
maris Rubri, cum tos persequerentur, et 
deleierit eos Dominus u»que in pra*sentem 
diem : 

a. vobisque quae fecerit in solitudine, do- 
oec Teoiretis ad bunc locum : 

6. et ' Dathan atque Abiron niiis Eliab, 
qoi fuit Alius Ruben : quos ' aperto ore suo 
terra alMorbuit , mm domibus et tal>eriiacu- 
Ii«, et unifersa substantia eorum, qiiam ba- 
bebant in medio liirael. 

I. Oculi vestri viderunt omnia opera Do- 
num magna qnee fedt, 

8. ut cwtodiatis universa mandata illius, 
que ego bodie prapcipio vobis, et possitis in- 
troire, et possidere ierram , ad quam ingre- 
iAmini» 

9. multoque in ea viTatis tempore : quam 
wb jorameuto pollicitus e&t Dominus palri- 
Inu Test lis , et semini eorum , lacte et meilc 
nananteni. 

to. Terra enim , ad quam ingrederis pos- 
&idendain, non est sicut terra ^gypti, de qua 
eiisli , \\\A jacto semine in bortorum morem 
aqos ducantur irriguae : 

I I . scd roontuosa est et campestris, de ca?lo 
eupedaos plufias ; 

12. quam Dominus Deus tuus semper in- 
niit, et oculi illius in ea sunt a pnncipio aoni 
oaqoe ad flnem ejus. 

13. ^ SS ergo obedieritis mandatis meb, 

*2 Par. 19.7. Job3«. 19. Sap. 6. 8. Eccli. S3. 

«3. Aci/»r. to. 34. Rum. 2. 11. Gal. 2. 6.—' Siipr. 

4.13. Matt. 4. to. • uc. 4. 8. — * Gen. 46. 27. 

fiod. I.5.— 4Naro.16. 1.— "Num. 16.32.— 
*9a^ 10. tS. 



quae ego bodie pranipio Tobis, at diligatis 
Dominum Deum ?eslrum • et serviatis ei in 
toto corde irestro, et in tota anima vestra : 

t4. dabit pluviam terra* vestrie tempora 
neam et serotinam« ut coUigatis frumeotum, 
et viuum , et oleum , 

15. fopuumque ex agris ad pasrenda jumen- 
ta, et ut ipsi comedatis \ c satunmini. 

16. Cavete ne forte decipiatur cor irestmra, 
et recedalis a Domino, senrlutisque diis alie- 
nis , et Hdorctis eos : 

17. iratus ;ue Dominus claudat caelum , et 
pluYiae non descendant, nee terra det germeii 
suum , pereali que >elociler de terra optima^ 
quam Dominus daturus est vobis. 

1H * Ponitc ba«c verba mea in cordibus et 
|n animis vestris, et suspenditc ea pro signo 
in manibus, et inter oculos ? eslros collocate. 

19. Docete fllios vestros ut ilia meditentur; 
quando sederis in domo tua , et ambulaveris 
in ?ia , et accubueri!» atque surrexeris. 

20. Scribes ea super postes et januas do- 
mus tuae : 

21. ut multiplicpntur dies tui, et flliorum 
tuomm , in terra quam juravit Dominus pa- 
tribus tuis, ut daret eis qtuimdiu caelum im- 
minet terra?. 

22. Si enim custodierilis mandat i que ego 
pra^cipio Yi bis , et feceritis ea , ut diligatis 
Domioum Deum Testrum, et ambuletis in 
omnibus Tiis ejus , adhan'entes ei , 

23. djsperdet Dominus omnes gentes istas 
ante faciem Testram, el possidebilis eas, quae 
majores et foriiores ?obis sunt. 

24. * Omnis locus, quem calcaverit pes ve- 
ster, Tester erit. A deserto, eta Libano, a flu- 
mine magno Euphr.ite usque ad mare ocd- 
dcntale erunt termini festri. 

23. Nulhis stabit contra ^ os : terrorem Ye- 
strum ct formidinem dabit Pominus Deus 
vester super omuem terram quam calcaturi 
estis , sicut locutus est tobis. 

26. En propono in conspectu vestro bodie 
benedictionem et maledictionem : 

27 benedictionem , si obedieritis m«indatis 
Domini Dei vestri , quse ego bodie pripcipio 
▼obis : 

28. maledictionem , si non obedieritis man- 
d.ttis Domini Dei vestri , .sed recesseritis de 
via , quam ego nunc ostendo vobis , et ambu- 
laTeritis post deos alienos, quos i^noratis. 

29. Cum vero introduxerit te Dominus 
Deus tuus in terram ad quam pergis habi- 
tandam , |)ones benedictionem super mon- 
tcm Garizim , maledictionem super montem 
Hebal : 

30. qui snnt trans Jordanem, post Tian 
quas Tergit ad soils occubitum , in terra Cha* 
nanaei, qui habitat in campestribus rontrf 
Galglam, quae est juxta tallem tendentein 
et intrantem pro*ul. 

51. Vos enim transibitis Jordanem, ut pos 
sideatis terram , quam Dominus Deus vestet 
daturus est Tobb , ut babeatis et posiideatis 
Ulam. 

32. Yidete ergo nt iropleatis ceremonias 
atque judicia , quae ego bodie pooam in coo- 
spectu vestro. 

* Supr. 6. 6. » > Jotu€ f . S. 



m 



LfBEE BEUTESONOinL 



CAPUT XiL 



Prscipit eztPrmfnari idololatrfam : dedraas ac pH- 
miuas reddi » SAcnfici4 cprto loco exKolTi , et 
ooaie4i: a saiiSMiflt et •mBi dbo iioDiando 
absUueri. 

1. Bmc soat y r g fgy U al4|iie jaAoit, que 
Acere dk^tis ia lerra , qaaai Bonriiras Deus 
pamun tuorMD 4at«ru8 eat tMii , ut posBideas 
eain cuoclis diebus quibus fioper bwBam gr*- 
dieiis. 

2. Snbrerti'e mmmo loa , in qaihm ooloe- 
moi geiUet, quas poMCimri esUs, dcos saof 
saper mootet eurelao(» et €ottes» «t 
amoe Kgoum frondawm. 

5. * Dissipate aras eoran, at 
stataas , luco^ ifrof aorabaritc , el iJola oem- 
BMoaite : dispo^^ite aomiAa eonau de tocii 
Olis. 

4. ?((Mi fjMsktit Ha Doomao Deo ▼cstro : 

Jw ted ad lecam , qneni ek>geril Donmias 
Deus ¥est(T de cuoclis tribubus fettm^at 
ponat Domen tuuni ibi, et habttet in eo, te- 
nietb : 

4. et offeretis in laoo iUa bolocaiista et fi- 
ctimas Testras, deciiiias et primitiaf maBoom 
Testniruni • et tola alque 4oiiaria , primoge- 
nita boimi et e« ium. 

7. Et comedeti^ ibi in coospecte Domini 
Dei Testri : ac faKabtmini in onnctk^, ad qua* 
miieritis inannni, tos et doinua vesjtra? , in 
qnibus beaediierit f obis Douinas Deas Te- 
ster. 

8. Nob fadetls ibi qos aos hie AiciBas 
iiodie , feiuguli «;nod sita rectiua fideior. 

9. Neqiie enim a^qoe in praEsens teoBpas 
Teuistis ad reqiiieaii, et posaeasioBeni , qnam 
Donuoufi Deas ?e»terdUiinis e4 fobis. 

to. Iran ibitis Jord tmtm, et babitiibitis in 
lerra , qUiWi Deaakiat De«i metier d toms 
est Tobis , nt reqairacitis a «anctb bostibus 
per circttitani: et abaqae alio timare babi- 
tetis 

11. in loco qnem elegerit Domiaas Dens 
feater , tit i^it nomen cjns in ee ; iUac omaia , 
qua? pnecipio, conferetis, hdccausta.et bo- 
siias , ac dedans , et printtias mnnauni te- 
atrartnn: et qtiidquid precipanm estinaMH 
neribas , qac vof ebitis Daauoa. 

12. Ibi epulabiniini coram Donrioo Deo 
vest a , tos et fitii re filial veatne , lamai el 
(^mnbe , atqoe Leriles ^ in urbibos vcstris 
oenniiaratBr ; neqvie emm habet aliam par- 
len et poafte^siooeni inter fos. 

45. Cafe ne ofTeras bolocansta tna in omai 
b)CO, qoeni Tiderfs; 

14. eed in ea, qoem etogeitt Domians, 
U una t i lb a uM i tnanm affercs kostias , el 
litries cp u caniqop fva-dpio tibt 

15. Sin autem coroedere tolaerii.etleesiis 
laminni detedat erlt , oodde, et cooKde 
fB^ lieoedidioiieBi DonriBi Del t«i» nan 
^Bdlt tibi la arUbM tais : aife bBBmBdoBi 
fuerit , hoc est , roaculatnni et debile : siae 
iBondBiD , boc e^ iBtegnon et sfaae roacala , 
^aao BiMRi iioait JWHi cappoan ec 
camedes, 

* tap. 7 25. 2. Mac 11.40. 



16. absqoe eso diiotsixat langaiaiff (fueii 
super terrain qoasi aqoani eflkinta. 

17. Non poteris eomedere in oppidb tPia 
dedroani fruroentl , et lini, et olei tni » pri- 
mogenita amientorum et pecomm, et om- 
nij que voteris , et sponte offierre i otueiis 
et primitiasmtnuuni tuarum: 

f8. sed coram Domino Deo tuo comede 
ea , in loco queroeleg rilDorainusDens tuBs» 
tu et fiJius tuns, et (Ilia tua« et serrna et h 
racdi, atqne Letites qui manet in erbibo 
tuis : et betaberis et rencien* coram Domioo 
Deo tuo , in cunalis ad § oae extenderis wm- 
nuro tu: m. 

19. Cd?e Be dereKnqnas X«f item in omni 
tempore quo fer&aris in ten-?. 

20. * Qunndo dikitaTerit Dominns Dens 
tnus terminos tuas , sent locutus est ttbi , et 
Tolueris vesci carnibus^ quas deaderat anima 
tna: 

21. locos aatem , quem elegerit Dominas 
Dcub tnus lit flit Bomen ^os ilM, fi proeul roe- 
rit , ocdde$ de armcatis et pccoribus , quae 
b^.boens , sicnt pnrcepi tibi , ettXMnedes in 
appidis lais , at Ubi placet. 

22. Sicut Gomedhar capraa et cerros , Ita 
▼esoeri^ eis .- et aranduset faranndas in cam- 
■mne tesceBtor. 

23. Hoc solam care , ne sa u guin w u eome- 
d ts : sanguis enim eonmi pro : bIbm est : eC 
iddrca noa debes aniniara com«.'dere com 
c:.rttibus : 

24. sed super termm fendes quasi aqnam , 

25. nt bene sit tibi et flliis tuis (hH le , com 
feceris qood pi cet in conspectn Domini. 

26. Que aatem snoctificareris , et Toveria 
Domino , totlej: , et Tenies ad locum , qoetn 
elegerit Domlnus; 

27. et ofTeres oblationes tuns camem et 
saniniioem ^aper altare Domini Dei tai : r q- 
goinem bo^ti mm fnndes in altari: c<imaiiis 
antem ipse Teseeris. 

28. Obaerra et aoHl omnia <pnp ego prcd- 
pio tibi , nt bene sit Hbi et filiis tnis pfr.1 le in 
sempitemimi , cam feceris qnod bonum est 
et pi latum in cons|>oc(n Domini Dei tui. 

29. ' Qnando disferdideril Dominns Deos 
tnus ante fadem tn:tm gentes , H quas Ingre- 
dieris poa^idendas, et possederis eas« attjoe 
b^bit iveri> in terra e^rum : 

50^ cave ne imitens eas , postqnam te fde- 
rint introemte mlnersje , et reqniras cere 
mom 8 eannOk dicens : Sicnt coluenmt gen 
tes i&ta:> deos &uo& , itn et ego col m 

51. "Son bdes similiter Domino Deo tno. 
Omnes eaira abomioatioBes , qons aversatiir 
Dombitts , fecemnt diis ^s , offierentes fitios 
et fill IS , et comburenles igni. 

S2.<2ciod pnrdpio tfbi , boc tanlom f >cito 
Domino : nee addas qnidquta^ neemfaiiias. 

CAPUT XliL 

Pseadopropheta a Deo averte nt ocslffl debet . 
qn Mrtiimriii pntpinqtm^ sit sf\ ai'lciu; Imo jeC 
urb« vastari rnmlitus. o\ius babitatores Id la- 
cere eonati foeriot. 

I. Si aanrxerit in omtia tni prapketea^ 

^ Gen. 21. 14. Fiod. S4. tl. Inb*. Mi t.— ' infrw 
19. I. 



I 



UBEA DEOTERONOMH. 



133 



mkfA wmm1 m mHMim 9»4i9H, etpvaedixe- 
rit sigBuiii attoie portfenlani : 

1 ei eveoertt cjaod bcutus tat, et dixertt 
tiki : Eamus , et sequtmiur deos alkoos qnos 
Iporas, et serriamtis eis : 

3 100 aoilies vrrb i prophetc ittiut aal 
rniiiiiiiU : q^'ia lentat vus Domiuus Dens 
Tester, ut pal in flat ulium diliptis eura aa 
Bon»in totocor^e, et in Iota anmia t« tra. 

4. Lkimiimnj Desm vetttriim bcqiiiniiiii , et 
ipsmn (imelei et niaadHli UHus eustodite , et 
aodite fooon ejos : ifni set ? ktis » «ft ipsi ad- 
hsrebitis. 

1 Prophets aokem ills aut fictor somnio- 
nm iaterOdetiir r quia lemtMS e5t lit vo6 
STerteret a Domuio Deo vectro, qui edaut 
Tosde terra ^I^y pti , «t redeotii vos de donio 
smttatb : ut err ire te faoeret de vii , quam 
tibi prcecepit Dominus Dens tuns : et auleres 
BukoB de medio tni. 

6. Si tilji fdaerit persuaAere frater tuos 
ffiius matrix tu i- , aut filiui turn \e{ tilia , hive 
axor qod* est tu &iau tuo , aut amici^ , qpcni 
dBi^ ut aiiitiriia toflin, ciam dicens : Ea- 
iDiB,etserTi.iMMBdiisalieflis, quos iguoras 
tii,et|Nitrebiut, 

I. CQiictaruin in circcdta gentium, qua? 
JQita f el proeui smai , ah initio usque ad fi- 
aem terras, 

8. Boa accpiescas ei , nee audias , aeque 
pnxal ei acuks tans ut niserearis et occui- 

9. led fltatim fnterfides ; * sit priiBuni ma- 
OH toa svper enm , et posftea onyiis ()opttliw 
oriUat manum. 

<0. LapiUilMs filiratiis necabilur : quia vo- 
IqH te alMtrahere a Damiao Deo tuo, qui 
^dodttede teri*a /Eg) pti, de donio sen^ilutis : 

H. ut orools iNraelaudiena tiiueat , et ne- 
V^^fiBm ultra fadat quippijm bujus rei si- 
Bile. 

1^ Si audiaris ia ana Brbiani tnarum , 

CDominaN Dens tnusdabii tibi ad babitao- 
.dieeotcaaii^an: 

13. Egressi sunt (ilU Belial de medio tui^et 
lyerteruul h bitatores urbis su* , atfjiie 
<iiternnt .- Eatiuis , et serviumus diis alienis 
<PWi ignoratis : 

14. quapresoticiteet diligenter, ret terttnte 
P^f^cta , si ioTeneris ccrtum esse quod di- 
piar, et aboraioationem banc opere perpc- 

I5» iMm p tr cuii e a haUtntores arbis iUius 
^ tve III nMt , et delebis e m ac amoia qua; 
• »i MMt , u«e Hd pecora ; 

' ^ yd Jqiild etitm supellectiiia faerii^ 
^''WpK^s ia medio ptatennaii ejus^et cum 
<P»«ivilatesuooeades, ita ut oniveraa coa*- 
laont Daiaiuo Deo tao , et di tumulus sem- 
P«wnus; non anliricabitur ; mplius, 

*^ noQ adtuarebii de Uio amtheniate 
^I"*<"Iwio in Bwoa ta i : nt avertatur Dmat- 
"tt abir^ faroris asl, et nnacreatur Un, 
■■JWartque ta sicat jnravtt patrihus tfMA. 

'Mwodo audierb Tocero Domini Dei tai, 
5**»eo3i omnia praecepta ejus, que ego 
Jl^Vb tfl>i hadia , at ticias quod fftadtum 
«■* iQ ooQspectu Doodni Dei toL 

*tafr.i7.7. 



CAPtrriBT, 



Genlium ritus super mortuo fu^endos . 

iitim muiidocuiH ei iiuiuiindiM uiu diiCretio t et 
deciuMs es(»e sulveudas. 

f . FfHi estote Domini Dei Testi I : non roe 
iocidelis, nee faeietis c^lvitium super mor- 
tuo; 

2 * qnoniam populus saactus es Dommo 
Deo tuo : el te elegit ut sis et in populum pe-. 
culiarem , de cunctis geotibui> quie stmt su- 
per terram. 

3. ' Ne romedatls quae imrounda sunt. 

4. Hoc est animal quod cemedere debetis 
Bo\era, et ovem , et capnim , 

5. cerviun et capream , bob ^Inrn , trage^ 
hpbum, pygargum, or} gem, camelopai^* 
lum. 

6. Omne animal, quod in dnas partes ffndft 
ungulam , et rmiiiuHt , comedelis. 

7. De bis autem quae ruminant , et nngn- 
I m non (induiit, comedere oou debetis, ot 
cam< lain , leporem, cbTrogrillnm : ha?c((oia 
ruminant, et non dividuut uugulam , im- 
niunda erunt vobis. 

8. Susquoque, quoniam dividit ungulam 
et non rumiuat, iminuuda ei'U ; carnibns 
eorum non Tesoemiui , et cadavera uoa tan- 
getis. 

9. (laM: comedetis ex omnibus qua? morantor 
in aquis : Quae b.ibent pianolas et sqoamas » 
comedHe : 

fO. qua* absque pinnniis et squarais suaA« 
nt* corned itis , quia immoiid}! sunt. 

1 1 . Omne> aves mundas eomt^dite. 

12. Imnmndas ne comed»tis : aqailam sd- 
lioet , et gr>pbem , et halisetum , 

13. iiion , et vulturetaa ac milvum juxta 
nns smim: 

14. et oiime conrini generis, 

15. et stmthionc^m , ac noctnam , et 
atque accipilrem juxta genus suura : 

16. berofiium ac cjgaum , et ibio, 

17. ac mergulum, porphyriaoem , eta^ 
etieoracem^, 

18. onocrotalum, et charadriuai, aingaia 
in genere sno : apupam quoque et ? esperti- 
Konem. 

19. Et omne quod reptnt et pennulas ha- 
bet , hrnnuiidum erit , et nan comedetnr. 

2(1. Omne qaod mundmm est , canusdite. 

21. Qmdquid autem morticin<im eat, ae 
▼escamfni ex eo. Peregriuo , qai intra portas 
i\ii\s est , da ut comedat , aut ?ende ei : quia 
tn popnins sandos Doiaiai Dei toi «s. ' Kon 
coques h^Fdora in laete matria sunt. 

22 Decfipam p nrfem separable de cuuctia 
friictfbus lufs qai aaaeontur in terra per an- 
nos sittgidos , 

25. et eomedes in eonipeetn Domini Dei 

tni , in fcieo quern elegerit, ut in eo nomen 

illins intocetur, deciinara fnnnenti tai, et 

vini, et olei, et primo^^enita de arinentiaet 

ovtbns tu« : nt diaeas timare Damiaam Dciim 

tnura arnni tempore. 
24. Gam aatem langiar laaHl 'vii, «t latns 

* Supr. 7. 6. Infr. 26. I«. — * l-cv. *!• 4- — 
> Kxod. 2S. 19. et S4. 26- 



154 



UBER DEUTERONOMU. 



qneiii elrfferit Dominm Dens tuus . tibique 
Denediient^ oec potuerii ad emn ba?c cuncta 
portare^ 

25. Tendet omnia , at fn prcUnm rediges , 
portabisqne manu tua , et proficisceris ad 
kxMini queniel^gerit Dorainns Dens to n : 

26. et ernes ei endero peoinia qiiidqaid 
tibi pi cuerit, sife ei arnientis, sive ex ovi- 
bus , Tinum quoque et siceram , etomne quod 
Uc8iderat aniim tiu : et comedes coram Oo- 
mino Deo tiio, et e uliberis tu ei domus tua : 

27. et LeTilcjt qui intra portas luas e&t • 
cafe ne derelinqu s eum, quia noo hal>et 
alinra parti'ro in posse «ione tua. 

28. Anno tertio se|)rrabis aliam dedmara 
ex omnibus qu» nascuntur tibi eo tempore : 
et repoiies intra januas tnas. 

29. Venietqoe LeTites qui aliam non babet 
partem nee possessionem tecum , et pei-cgri- 
nns ac pupillus et vidua , qui intra portas 
toas stmt , et oomedent et s..turabuntur : ut 
benodicat tibi Domiiiiu Dous tuus in cunctis 
operibus manuum tuarum quae fcceris. 

CAPUT XV. 

Lex remitslonis sepUmi anni in quos cxerceatnr : 
de servo Hebneoqui nuliif*rt maiiiimilti : de 

Sriimigenitis Douiloo sanctificaiiUui et come- 
eudis. 

f. Septimoanno f cies remis&ionem » 

2. auie line ordine cilobrabilur. Cui delie- 

tur aliquid ab anii(*o Tel proximo ac fratre 

sno» repetere non poterit, quia annus remis- 

sionis est Domini, 
5. A peregrino et adrena exiges : dTem et 

propinqutmi repetendinon tiabebis potesta- 

tem. 

4. Et omnino indigens et roendicus non erit 
Inter tos : ut beuettic t tibi Dominus Deus 
tuns in terra , qu^m traditunis est tibi in pos- 
sessionem. 

5. Si lamon audieris focem Domini Dei 
tni , et custodieris uniTersa qua? jussit, et qua? 
egobodie pra<cipio tibi, l>encdicet tibi, ut 
poUicitits est. 

6. Frrneribis gentibns multis, et ipse a 
nullo accipies mutuum. Domiualierls nationir 
bus plurimis , et tui nemo dominabitur. 

7. 5i unus de Tr triims tuis, qui momntur 
intra portas df itatis tuir, in terra quam Do- 
minus Dens tuus datums est tibi , ad pnu- 
pert'Uem venerit : non obdiu-abis cor tuum, 
.nee contrahes manuni , 

8 sed aperies eam pauperi, ' et dabis mu- 
tuum, quo eum indigere perspexeris. 

9. Cafe ne forte subrepat libi impi i cogi- 
fatio , et dicas in corde too : Appropinqnat 
Septimus annus remi*^ionis ; et averta.s ocu- 
loi luos a panpere fratre tuo, nolens ei quod 
postulat mutuum commodare : ne clamet con- 
tra te ad Uominum , et fiat tibi in peoca- 
toro. 

10. Sed dabb ei : nee ages quippiim cal- 
Ude in ejus necessitatibus ^ublefi•ndLs: ot t>c- 
Aedicat tibi Dominus Deos toiu in oroni tem- 
pore, at in cunctis ad quae manum mise- 
ris. 

«ll4tt. S IS.Lf>c6. XI 



1f.*#lon deemntpaoperet in terra habte. 
tionis tuJB : idciroo ego pn^pio tibi, at 
aperias manum fraid tuo egeno et panperi , 
qui tecum fersntur In tern. 

12. ' Cum tibi ?euditns fnerit b*ater tuiu 
Ilebraras , ant Uebrata , et sex annis serTie* 
hi tibi , in septimo anno dimities earn libe- 
rtmi: 

13. et quern libertate donaferis, neqtu- 
quam vacuum abire p itieris : 

14. sed dabis fiaticum do gregibiis , ct de 
area , et torculari tuo, qnibni Dominua Oeua 
tuus bcnedixerit tibi. 

15. MemiMito quod et ipse serf ierts in terra 
JEuyvii , et libera? ent te Dominus Deui tuus, 
et idcirco ego nunc pranapio tibi. 

16. Sin autem dixent : Nolo egredi : eo 
quod diligat te , et domum tuam , et bene silN 
apud te esse sentiat : 

17. assumes subulam, et perforabis aurera 
ejus in janua domus tus , et aerviet tibi ua^ua 
in a>t4mum : ancilla* qtioque similitiT ladies. 

(8. Non afcrtasab eisoculos tuos,qiiaiicl« 
dimtseris eos liberot : qooniam juxti merce- 
dcm mercenarii mt sex annos senriTit tibi : 
ut benedicat tibi Dominus Deua tuus in cun- 
ctis operibus quae agis. 

19. De priniogenitis, qum nascuntur in ar- 
mentis, et in ovUius tnis, quidquid est seius 
masadini, sandiOcabis Domino Deo tuo. Noo 
operabtTis in primogenito bovis, et non ton- 
d(*bis primogenita ovium. 

20. In compcctu Domini Dd tui comedes 
ea per annos smgulos, in loco quern elegcrit 
Dominus , tu et domus tua. 

21. ' Sin autem balHiedt maculam, Td 
claudnm fuerit, \d caxum, aut in ali(|ua 
parte di^forme fd dcbile, non immolaliitar 
Domino Deo tuo: 

22. Sod intra portas urbis tme comedes il- 
lud : tam mundus quam immundus simiiiter 
Tescentur eis , quasi caproa et cerro. 

23. Hoc solum ob^errabis , ut sanguinem 
eornm non comedas, sed elTundet in terram 
quasi aquam* 

CAPUT XVI. 

Tret pnedpas anni s^tlemnitafes. Axymomm, 
llelNliHii.Mlaniiii, et Tabeniiculonuii : dr justit 
ju«liciliu« oniisiitiiendis . etdecaveudo abooen- 
ftioiiibiu idoluiitriae. 

1. OtHcrra mensem notamra fimgrnn, ri 
f emi primum tempons , ut facias Pbase Do- 
mino Deo tuo : qiioiiiam in isto menseednxit 
te Dominus Dens tuus de iEg^ptonicte. 

2. Inmi.ilabisqne Phase Domino Deo too dc 
ovibiis , et de btibns , in loco quem degerii 
Dominus Dens tuus, ut habitet nomen ejus 
ibi. 

5. Non ooroedet in eo panem femienta- 
tnm : aeptcin diebus comedes absque fer- 
mento, afllictionis panem , quoniam in pi 
Tore cgre!»sos es de ^ypto : ui meminc^ria 
did egressionis tua) de .AEgypto, omnibus 
diebus fila* inc. 

4. Non apparebit fermentum in omnilme 

« ftlaU 2<(. II. — s Exod. 31. 2. Jer. S4. 14. — 
> Lev. ii. ao 21. Bodi. ZS. 14. 



LIBER DEUTERONOBin. 



tss 



lemiinis tais septem diebns , el non roronne- 
Iril de camibus ejns qnod immolatum est te- 
spere in die primo usque mane. 

5. Nod poteris imroolare Phase in qualibet 
urbiDin tuarum, quas Dominus Deus tuus 
datnrus e4 tibi ; 

6. sed in loco, qurra elegerft Doroinns Deus 
tons , ut babitet nomen ejus ibi : immolabis 
Phase Tespere ad solis occasura, quando 
egressus es de !Eg)^o. 

7 £t OMjuos , ei comcKies in loco qucm ele- 
gcrit Dofinnus Deus tuus, nianeque consur- 
gens Tad(*s in tabernacula tua. 

8 Sei diebus comedes azyma : et in die se- 
ptima , quia collecta est Domini Dei tui , non 
tides opus. 

9. Sep em bebdomadas nnraerabis tibi ab 
eidie qua falcera insefi^.tem miser is; 

fO. et celcbrabis diem festum bcbdoma- 
darom Domino Deo tuo, oblationcm sponta- 
neam nvinus tu^p , qnam ofTeres juita bcne- 
dictionein Domini Dei lui : 

H. et epulaberiK coram Domino Deo tuo, 
to* filius tuus et niia tua, servus tuus etan- 
dlki tua , et LeTites qui est intra portas tun.t , 
adf cna ; c pupillus et vidua , qui morantur 
Tobiscum : in loco quem elegerit Pomiuus 
Dens tuu.s, ut h bitet nomen ejus ibi : 

12. et recordaberis quoniam servus fueris 
to JEgjpto : custodiesque ac facies quiepree- 
eepta sunt. 

f5. Solemnitatem quoque tabcrnaculorum 
edebrabis per septem dies, quango college- 
dsde area el torculari frugcs tuts : 

f4. et epul.iberis in fe$tivitate tua, tu, fi- 
lios tuus et (ilia, senrus tuas et ancilln, Levi- 
te$ quoque et advcna , pupillus ac vidua qui 
intra portas tuas sunt. 

15 Sep era diebus Domino Deo tuo fes'a 
cetebrabi-., in loco quem elegerit I omlnus : 
beocdicefqtie tibi Dominus hrustuus in cun- 
dit frugibo tuis, et in omni opere manuum 
toaram . eiisque in la*titia. 

16. Tribus vidbus per annum npparebit 
onme niitculinura tuum in C4mspeclu Do- 
n^nl Dei tui , in loco ^uem elegerit : in ko- 
lemoitate azjmorum, in solemnitale helido- 
madarurrj, et in solemnitate tabcrnaculorum. 
' Noa apparebit ante Doiuinum v cuus : 

t7. sed (tfTerct unusquisque secundum quod 
baboerit ju\ta bpnedictionem Domini Dei 
soi , qoain dederit ei. 

iS Judiccs et roagistros constitues in omni- 
bus portb tuis , qa-is Dominus Deus tuus dc- 
derit tibi , per singulas tribus tuas : ut judi- 
ceot populuro justojudicio , 

19. n^c in alteram partem dcclinent. *Non 
tcdpics perxmrim , nee munera : quia mu- 
oera ezcxcant oculos sapientum, et mutant 
verba jU'torum. 

20. Juste quod justum est persequcris . at 
vivas ct possideas terram, quam Dominus 
Deos tuus dederit tibi. 

21. Non pLinlabb locum , et omnem arbo- 
jai:a altare Pomini Dei tui. 

I^pc Oicios tibi , ncque coostitues sta- 
toam : qns edit Dominus Deus tuus. 

• Exod. 33. 15. et 34. 20. Rccil. 35 6. — * Eiod. 
25. f. Lev. 19. «5.S«ipr.l. 17. Eccli. 20 .11. 



CAPUT XVIL 



Hostia deligenda; Mololatriapuniendat in gravi 
diniciiltate ad siimiKUin s;icei*dutem fjiisque 
concilium rcciirreudum; et qiis regi eligendo 
tint observanUa. 

1. Non immolabis Domino Deo tuo ovcm , 
et bovem, in quo e.st macula , aut quippiaui 
vitii : quia abominatio est Domino Deo tuo. 

2. Cum reperti fuerint apud te, intra 
unam port rum tuarum quas Dominu<; Deus 
tuus dabit tibi , vir aut mulier c^ui f ciant 
malum in conspectu Poniini Dei tui, et trans- 
grediantur pactum illius, 

3. ut vadanl et serviantdiisnlicnis, etado- 
rent cos , solem et lunain , ct omnem mill iam 
csli , qua; non pnecepi : 

4. et hoc tibi fuerit nunliatum, nudiensqtie 
inquisieris dill gen* tr, et verum esse repere- 
ris , et aboniinaii facta est in Israel : 

5. educes \irum ac mulierem, qui rem 
sceleratisbimam pcrpetrarunt , ad portas ci- 
vilaii!> tus, el lapidibus obruenttu*. 

6. * In oreduorum auttrium testiumperi- 
bit qui inlerficieiiu'. Nemo occidatur, uno 
contra se dicente teslimonium. 

7. Manus te^tium prima interflciet cum » 
' et mnnns reliqui nopuli extrema .mittetur : 
ut nuferas malum de medio tui. 

8. Si difficile et ambiguum apud te judi- 
cium esse i>erspex(ris inter sanpuinem el 
sanguinem, cauvim et causnm, Icpram ot 
lepram : et judicum intra portas tuas videris 
verba v;iri ri : surge , ct ascende ad locum , 
qucm elegerit Dominus Deus luus; 

9. • Veniesque ad sacerdolcs Lcvitici ge- 
neris, et ad judiccm aui fuerit illo tempore : 
quieresque ab eis , qui iudicabunt tibi judicii 
verit.tem. 

iO. Et fades quodcumque dixerint' aui 
prapsunt loco qucm elegerit Domi