(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Bibliothecae Upsaliensis historia"





















i 
























(■/* 



3 



I 

































■ 






■ 












i 






f'S T: 






, 



I. N. J. 

BIBLIOTHECiE 
UPSAL1ENSIS 
HISTORIA, 

AUCTORE 

OLAVO O. CELSIO. 

VICE-BIBL. Urs. 

— ' ■ ■ " i " ■ ■■■ Un — 

REGIA. ACADEMIAl UPS. 
IMPENSIS. 



m> m 



UPSALI/E 
MDCCXLV. 



ACADEMI#. UPSALIENSIS. 
MAGxVIFICO. 
DOMINO. RECTORI. 
UT. ET. 
MAX1ME. REVERENDIS. 
NOBILISSIMLS. 
EXPERIENTISSIMIS. 
CONSULTISSIMIS. 
AMPLISSIMIS. DOMINIS. 
AD. EANDEM. ACADEMIAM 
PROFESSORIBUS. 
ERUDITIONE. ET. FAMA. 
LOl^GE. CELEBERRIMIS. 
PROMOTORIBUS. 
ET. PATRONIS. 
.ETERNUM. SUSPICIENDIS. 



HOC. 

QUALECUNQUE. MUNUS. 

IN. DEVOTI. ANIMl 

TESSERAM. 

PIA. MENTE. 

OFFERT. 




AUCTOR. 



$. t 

GUSTAVUS ADOLPHUS, 
Rex & toga & fago MA- 
GNUS ,mufas apueriseo 
Iuit,atq; Duce JOHANNÉ SKYT- 
TIO, literaciffimo viro, eos in ftu- 
diis fccit progrefliis, ut gloria ex il* 
lis nata, famam certe aequa verit, 
quam arma ipfi pepererunt. Nam- 
aue, prreter fcientias militi tra£tån- 
aas, quas fibi familiariffimas reddi- 
dic , ica in omne difciplinarum genus 
juvenis exfpatiatus cfl > ut fuorum 
& Rex & do£tor poftmodum exfi- 
fteret. Hujus Auguftiffimi Regis 
aufpiciis pofita funt fundamenta Bi- 
bliothecae Upfalicnfis, anno fiipra 
millefimum fexcentefimo vicefimo 

A primo* 



2 HISTORIA BIBLIOTHECM 

primo. i) In cujus faäi perennem 
memoriam , marmoream effigiem 
GUSTAVl ADOLPHI,in Septéft- 
trionali Bibliothccse atrio,pofuic Kex 
nofter Clementiffimus FRIDERI- 
GUS,cui haec incifa leguntur verba: 

REGI. 

INVICTISSIMO. 

GUSTAVO. 
ADOLPHO. MAG NO, 

ANTE. C. ANNOS. 

FUNDATORI. 

DONO. 

AUGUSTISSIMI. REGIS. 

FRIDERICI. I, 

ET. CURA. 

academle. cancellarij.' 

GUST. CRONHIELM. 

POS. 
MDCCXXXI. 

Non- 

i)Lit. donat. A. 1G21. d.7. Julii da- 
f« funt. 



VPSALIENSIS. 3 

Nonnulli, fed falfo, CHRISTINA 
hunc honorem defcrunt. 2) Me A* 
cademiamUpfalienfem, usque aba- 
vi tempore defolatam, a fe autem 
lautiffimis ftipendiis optimisquc pri- 
vilegiis exornatam, SKYTTIO,ve- 
teri praceptore* Se AXELIO O- 
XENSTIERNA, monentibus, et- 
jam hoc thefåuro äuxit, proprium 
librorum adparatumUpfaliam trans- 
mittendo. Dedit Rex 5 ait BAA-" 
ZIUS , patrise Academise omnem a" 
vitam Bibliothecam* a piis doclis-" 
quc Regibus Suecix , fuis anteces-" 
ioribus , proximo feeulo colleftam," 
ex haereditate fibi reli&am , jamque" 
numero non exiguo au&am $ quåm" 
totam inArchivumAcademiac träns-" 
portari curavit.„ 3) Hujus Biblio- 

A a thc- 

2) GUNDL. comment in HEUM. 
Hift. Lit. p. 569. BURCH. STRUVII in- 
trod. in Hift. Lit. p. 123. LOMEJ. de 
Bibi. in coll. Maderiana p. 225. 

3) BAAZII invent. Hift. Eccl. Sv* 
£. 684. 



% HIS70RIA BlBLIOlHECtf 

thccx quae conditio fucrit , prius- 
quam Upfaliam transmigraret, igno- 
ramus. Erat cnim hsec ab ea,quac 
jam Stockholmias floret , longe di- 
verfa. A GUSTAVO primo, do- 
£Hffimo Rege, inchoatam fuiffc jure 
fufpicamur: cum ante illius tempo- 
ra, exigua plane, aut nulla, in patria 
haberetur ftudiorum ratio. Ille au- 
tern, inftituto cum LUTHERO, 
MELANCHTHONEaliisq;, quos 
Germania pepererat, viris eruditis, 
literarum commercio, id omni ftu- 
dio egit. ut libri utiles & nuper e- 
ditiad fe transmitterentur. Quam 
paternam fupelle&ilem , quin ERI- 
CUS, Guftavi filius, plurimis auxe- 
rit.nullum eftdubium. Erat enim 
ille,aGEORGIO NORMANNO, 
quem LUTHERUS in Sveciam mi- 
fit, &DIONYSIO BEUREO,plu- 
rimis fcientiis ita inftruftus, ut ma- 
jorem certe a literis quam a fceptro 
gloriam reportaverit. Ejus ad ME- 
LANCHTHONEM - literns, cum 

no- 



UPSAUENSIS. 1 

noftrum inftitutum aliqua rationc re- 
fpiciant, integras, ex illuftris PALM- 
SK6LDII colle&ionibus, adferre vo- 
luimus. 

ERICUS Dei gratia Svccorum" 
Gothorum vandalorumq; Rex u 
defignatus & h^reditarius &c.^ 

Favore noftro & fingulari cle-" 
mentia pramiffis &c.accepimus tu-" 
um chronicum , vir Sapicntiffime , u 
pro quo maximas tibi gratias agi- a 
mus. Id enim eo nobis fuit gra-" 
tius, quo ejusmodi fcriptum utilius," 
& magis neceflarium omnibus ho-" 
minibus 8c pracipue Principibus" 
& remm humanarum Refloribus" 
eflc cenfemus. Et cum Hiftoriam" 
confcribere, & potiffimum talem," 
qux luculentiflima temporum re-" 
rum& caufarum ferie, alias omneis," 
& Fcclefiafticas & prophanas, fa" 
cundiffimo laconifrno, complcftcre-" 
tur, fummre fo fapientix, non du-" 
bium eftquin omnibus bonisflt ora-" 
tifTimum abs te, viro rerum divi- Ci 

narum 



fe HISTORIA BIBLIOTHEC/E 

3,narum & hurnanarum peritiffimo, 
53 hunc tam honeftum & neceflarium 
Jaborem fuifle fufcepturn. Sed tan- 
„tum rerum pracipuarum a condito 
9 ,orbe geftarum,ad umbiiicum us(jue 
? ,grapice quidem deduftam imagi- 
„nem , haftenus nobis depinxifti, 
»Quse etfi parteis tanto venuftiores 
»reliquis contineat, quanto flys/xon* 
»kov $ SvfJUKov, (verbis enim tuis Ii- 
„bentcr utor , ) rå hiSvpyTixä pra* 
„ftant,attamen quae defunt quafi cru- 
55 ra & pedes ad totius fijnulacri per- 
5) fc0tionem ? ea tamen fperamus , 
»baud contemnes, verum omnibus 
./uis numeris abfolutam rerum ge- 
55 ftarum memoriam,ab oblivione vin- 
„dicabis. In qua veluti poftremo a- 
„£hi,non veremur tibi commendare 
5? noftrosGothos, quandoguidem eo- 
, 5 rum originis honeftam jam feceris 
3,mentioncm , & ipfi , ut melius no- 
3 ? fti, resmagnas, tota fere Europa 
Ä & Africa gefferunt , quas abs te fr* 
^deliter annotandas fuo loco, noa 

dim- 



UPSALIENS1S. 7 

diffidimus. Imprimis enim vcrita-" 
tcm in hiftoria probamus, ut fine" 
qua fabellre & deliria defcribi vi- a 
dentur. Quare, etfi ftudium & di-" 
ligentiam boni & do£H viri SLEI-" 
DANI, in texenda noftri temporis" 
hiftoria, foleamus commendare, ta-" 
men quod tam falfo de rebus hic" 
peftis a potentiffimo & feren. Rege" 
charifT Domino & Patre noftro,& c< 
de mutationis imperii caufis , fcri-" 
pferit, fofiyr) illa nobis innata &" 
erga SerenifH Patrem Regem, &" 
erga char. patriam facit, ut non" 
parum doleamus. Atqne id qui-" 
dem gravius ferremus, G nobis" 
bona fpes non affulgeret Deum" 
veraciffimum omnium rerum ve-" 
ritatem patcfacturum, fuo loco &" 
tempore , contra omnia invidorum" 
& adverfariorum mendacia & prce-" 
judicia, noftrumque thronum, ut" 
ccepit, ftabiliturum , ad fuam glo-" 
riam & verse Ecclefiae defenfio-" 
nem. Eademquc pietas nos inv" 

pellit, 



8 HISTORIA BIBLTOTHECJB. 

„pellit, vir piiffime, ut, priusquam 
„his finem faciamus, abs te unice 
„contendamus , ut aliquem pium , 
55 do£him &peritum medicum, pro 
3> tuafide & prudentia, ad nos inte 
„tere velis. Si dile&us nobis D. 
„CASPARUS PEUCERUS, gener 
„tuus, hane provinciam fbfeipere 
»velit, illi pollicemur nomine Se- 
^renift & Potent. Regis , charid 
w noftri Patris, pro annuo ftipendio 
„quingentos daleros , prseter com- 
5) modam habitationem , veftimenta 
95 ipfi & ejus famulis neceflaria, ac 
r comeatum domefticum ad alen- 
5 ,dam ejus familiam. Is an velit 
„ad nos venire libenter abs te cer- 
5 ,tiores fieri vcllemus. Fatemur 
5 ,quidem munus nobis abs te mis- 
„fum, dignum efle, fi jufte expen- 
„datur, quod certatim principes o- 
, 5 mneis magnis beneficiis rependant. 
„Atque utinam ad Dei gloriam 
„nunc alter Alexander extaret, qui 
„id> ut dignum certe nobis vide- 
tur, 



UPSALIENSIS. 9 

tur, pluris facerct, quam anima-" 
lium hirtoriam, verum ut fymbo- a 
lum aliquod habcas noftri in te u 
grati animi, munufculum ad tc iC 
mitccndi/m voluimus, quodutbo" 
ni conf lilas petjmus. Agnofcimus" 
cniin ingcnuc quantum tibi dcbc-" 
at tctus orbis chriftiantis , cujus 4 ' 
in gratimdincm compcnfabit erga" 
te cumulatiflimis bencficiis Jcfiis c< 
Chriftus, in cujus gloriam tot con-" 
tinuos tamque graveis labores (ub- u 
ire tibi ert iucundiffirnum. Delis" 
tuam feneftutem indulgentiflime" 
& diutiffime, ad nominis fui glo-" 
riam & EccleiKE xditicationem con- u 
fcrvet ineolumem. Vale Pater in" 
Chrifto charift & nos amans tuis" 
piis prccibus noftra omnia Deo" 
commenda. datum &c." 

Addidit his haud exiguam li- 
brorum copiam JOHANNES ter- 
tius, quam per Gallum quendam 
nominc LA PORTEUM A. 1586. 

fibi 



io HTS70RTA BIELI01HECJE 

fibi ' ädguifiverat , obfervante , ex 
vem (lis rep-ii Senatus indicibus , 
PALMSKöLDIO. Loquitur de 
hac Bibliotheca MESSENIUS in 
Prafetione ad tomum Scondise deci- 
murn quintum. „Noftra, att, Me-- 
w moria, gloriofiflimus Rex JOHAN- 
„NES , maximi precii & frequentise 
„BibIiothecarn emerat, quam inau- 
| t dio niagnopere adau&am, ex cce- 
„nobio Stockholmiae, in acropolim, 
5> non absque encomio , nuper trans- 
jjatani efle. Ef t certe fcec eadem, 
quam nuper emtam, Regem hunc , 
Jefuitis aperuifie, idem Äuftor alio 
loco 4) afferit, & ad quam- Biblio- 
thecarius quondam fuit, fiimraus 
fui temporis polyhiftor, JOHAN- 
NES THOMiE BUREUS 5). 

i H. 

Fundatam hunc in modum Biblio 
thecam Upfalienfem, auxit Rex aeter- 

na 

4) MESSEN.Sc. 111. T. VIII. p. 33. 

5) THUN in vita Palmfk. 



UPSALTENSTS. n 

na dignus memoria, codicibns tum 

typis tum calamo defcriptis, qui in 
mönafteriis,hmc inde per Regnunt, 

latitames, vel revi inclcmentiam,vel 
papicolarum rapaces manus etfiige- 
rarit Nam licet monaftico tempo^ 
re parum tam cruditionis quam li- 
brorum in patria dcprchenderctur > 
erigcbantur tamen jn ccenobiis & 
Ecclefiis, prxclpue cathedralibus f 
Bibliotheca?, rcplene Raimundl Söm-. 
mulis, Bibins Scholafticis , Summis 
Angelicis aliisque fpeculis hiftoriali- 
bus & moral ibus, noftra attcntiono 
vix dignis, nifi cadem fua commen* 
daret antiquitas. Nec Succte prin-'< 
c?pcs huic indormieruriE negotio , u 
ait MESSENIUS, dum citata pra- 
fatione ds Bibliothecis loquitur , 
prout teftantur plurima in Kegno u 
quond*m ccenobia, quse inflruöis-* 
fimas pofTederunt Bibliothecas, fic- u 
ut & Ecclefi^e cathedrales, in qui- cC 
bus mnnificentia Regum, Ducum," 
& Prafulum ireqijentiflimae fuo< : 

runt 



12 HISTORIA BIBLIOTHEC/E 

„runt comparatae. Quarum interi- 
„tum , qui religionis novatoribus 
^imputatur, magnopere lugent,no- 
„ftro aevo, viri do&i öres, tam theolo- 
„gi, quam chronographi. Prsfer- 
„tim porro deplorant librarii Va- 
„ftationem Alvaftrenfis , Varnhe- 
„menfis 5 Stockholmenfis & Visby- 
,,enfis, qtiod binis codicum opti- 
„morum vetuftiffimorumque milli- 
„bus abundabat. 6) De Visbyenft 
illa Bibliotheca toto Septentrione 
quondam notiffima, qua? in cceno- 
bio Divi Benediäi collefta fuerat, 
ut fuo adhuc tempore fuperftite lo- 
quitur COCHLiEUS 7). Item SE- 
BASTIANUS MUNSTERUS 8) 
& JACOBUS ZIEGLERUS in 
Scondia 9). Ut mirum certe videri 
poffit, nihil präster ejus famam ad 
VASTOVIUM pervenifle, parum 

tem- 
0) MESS. 1. c. 

7) in Vita Theodor. cd. Up{. p. 3. 

8) MUNST. Cosm. L. IV. p.m.832. 

9) P-m.495- 



UPSALIENSIS. i* 

temporis pofl: hos vivcntem, qui,in 
prafatione ad vitem Aguiloniam, 
hujus Bibliothecae , ut plures ante 
annos deftruÉfce, mentionem injicit. 
Pcriit nimirum tcmporibus illis, qui- 
bus Boruffi, Lubcccnfes, Dani afli- 
duis incurfionibus, Visbyenfem ci- 
vicatem depopularentur. Vazfle- 
ncnfes monachos haud exiguum li- 
brorum numerum in ufus fuos un- 
decunque per orbcm Europrcum 
conquifivifle , indicat hujus Biblio- 
thecae particula, quse adhuc apud 
nos remanet. Certe THOKIRl S 
ANDREiE, Vazftenenfis ccenobi- 
ta, &diarii per Rcver. BENZELI- 
UM editi, au&or, illam ex proprio 
auxit; ut libros tempore concilio- 
rum Conftantienfis & Bafileenfis, vel 
exfcriptos vel emtos , taceamus *). 

Eodem 
*) Sequentem indicem librorum 
Vazftenenfium ex veteri eodice B. Upf. 
exfcripfi. 

'Nota quod i/los libros emi ego JOHAN- 
NES 



»4 HISTORIA BIBLIÖIHÉCjÉ 

Eodem etiam ftudio incenfos fuiffé 
legitims Sigtunenfés monachos,quö. 
rum Bibliothecam his deicribirRev. 
Gothoburgenfiuffl Pneful, GEOR- 
GIUS 

NES IlILDEBRANbl ex parte mo~ 

hajkrii b. Mar. Virg. & S. Blig. in 
Watztenlim Pari f is ^ primo unam bi- 
bli am in duobus Vohtminibus pro quiti* 
qnagintä fcUtatis. 

Libros de j. dois in duobus Voll 

Augufiinum de civitate Dei. 

Gloffam ordinariam fuper Pfakerium öf 
jitper Yfaiamtf Jeremiam duobus Volh 

Quatuor Evangeliflas cum Glo fa ordinä- 
rt a tji uno volumine. XII. Prcpbetai 
in Uno Volumine. 

Libros fapientifc in Uno Volum. 

Samuelem Ray mundi. 

XJnum Pfakeriunu 

Itemfacio fcribere iinum librum Pari* 
fiisnomine: Vita $efu Ghrifti. 

tro Auguflino fuper Pfakerium. 

Jtem quatuor Scutatos pro libris äepor* 
tandis de Parifiis verjits Heryncfioti 

Jtem pro vitis Pbilof. unum Nobilum. 
Jtem Gloffam or dinar i am fuper V* lib< 
Moji/i t? proprietates rerum* 



UPSALIENSIS. 15 

GIUS WALLINUS 10). Erat fåne" 
haec, fi rccentiora conferas, cxigua" 
& fimplex, at pretiofa tamen ob" 
manufcriptos codices, utili(fimaque u 
i(Hus a;vi eruditis rcputabatur. Hic 
ne periret thcfaurus, vincula fcr- u 
rea, quibus finguli ferc libri fuis" 
aliigari crant loculis, pradonum" 
manus otiofas reddidcre. Nihilo" 
tamen minus jufto tempore tranfie-" 
runt in Bibliothecam Academia:" 
Upfalienfis, ceu monachatus Sig-" 
tunenfis reliquiae, & facii naufra-" 
gii tabuke, hodierno etjam die as-" 
lervantur." Ncque retieenda nobis 
eft Francifcanorum in GrSmunke- 

hol- 
It em pro Alphabeto narrationum , fer- 
mombus Bcrnharåi & libro - - ex- 
emplar i. 
hem pra uno Pfalterio Magno pro cboro. 
It em unum librum continentem diverja y 

& incipit traElatus cordiale. 
Item pro Itbris deducendis a Rruggis 
ad Hambrocb. 

io) Sigt, St. & Cad. p. 321, 



1 6 HISTORIA BIBLIOTHECJE 

holmenfi monafterio, a multis rctro 
annis, collcäa Bibliotheca, qtiam Jc- 
fuitae, qui JOHANNIS tertii Regis 
temporc \ Ecclefiam & Hclicona no- 
ftrum infeftabant, fpoliarunt. Notio- 
rcs funt, quam ut jam referantur,artes 
Guibus papicoke,illo '£vo,Evangclic2e 
doQxina^literisque infidiati fint, opti- 
mum in CATHARINA Polonica 
prxfidium adepti 1 i). Illa fautricc in- 
formationis negotio in Rcgno prarfi- 
ciebantur Jefutee JOHANNES 
HERBESTUS & LAURENTIUS 
NICOLAI FORSERUS, Klofler- 
lajje noftris di&us , qui prsetcr Re- 
giam, etjam hane Bibliothecam a 
Rcgc adipifcebantur. His conge- 
ftis formata eft, quam viri ordi- 
nis hujus Jefuitarum in Suecia di- 
xcrunt. Inveniuntur libri, inBiblio- 
theca UpfaIienfi,hoc figno notati ad 
margincm titularis folii: Infiriptus 
tatalopo BibL Soc. Jefu in Suetia , u- 

bi 
nj STAN. RESCII Vita Card. 

HOSII p. 222. 



UPSALIENSIS. «;/ 

bi expunftis voqibus in Suetia, ita 
tornen ut facile legi poffint, vocabu- 
lum Braunsberg repoluerunt pofl- 
quam, reli&o Regnq, Brunsbcr^am 
(c clam, cum hac pneda, contiu 
Ii (lent, 

§. nr. 

Quod Ci quse intcr hos, rario- 
ra anriquitatis monumenta o- 
lim exfeiterint, pontificum Romano- 
ruui fraudi adfcribendum eft, quod 
amplius non invefljantur, Hi quip- 
pe veriti, ne feptentrionis incote, a 
cocca barbar ie, qua tum föpieban- 
tur, alicmando , literarum opc, ex- 
pergefacti, abipforum facrisdifcede- 
rent, omnibus literarum fubfktos il- 
los privarunt, milfis Harpyis, qui 
publicas & privatas Svecice ac Go- 
thix Bibliothecas fpoliarent. Venit 
A. 1463. MARINUS DE FREGE- 
NO, a PAULO IL Pontifice mis- 
fus in Sveciam , literas Papae cir- 
cumferens, ut liber aditus ad Bi- 

B blio- 



1 8 HISTORIA BIBLIOTHECAl. 

bliöthecas in regno omncs ipfi rc- 
linqueretur. Hunc magna onuftura 
prada ex Svecia abiiflfe , teftatur 
Sclavonicum chronicon. Ncque id 
femel fecifle, Pontifici fatis fuit, quin 
altcrum port: tres & quinquaorima 
annos, JOHANNEM de ZONUL- 
LEN, hucablegaret, eodem nego- 
tio \ ut quidquid librorum Mari- 
num effugiflet, in hujus incideret 
manus, Hic dum A. 15 15. LEO- 
NIS decimi mandato inftruäus , to- 
tam paene Europam peragraret, neu- 
tiqtfam feptentrionis oblitus cft ; 
quin ad illam potius feftinaret, cum 
fufpicaretur Romana caria, veteres 
Gochos Romae quondam dominos , 
plurima antiquitatis documenta ex 
Italia in Aräon fecum transportas- 
fe. Quod eo minus vero efl: fimile, 
quo dnbium magis adhuc manet, an 
populi, qui Svecia egrefli Italiam 
devaflarunt in patriam unqoam red- 
ierinc. Gothos prseterea ad monu- 
ménta perdenda lacerandaque, quam 

con- 



UPSALIENSIS. 19, 

confcrvanda, proniorcs friifTe , fcri- 
bunt veterum nonnulli. Quibqs ra- 
men ita refpondet OERNHIEL? 
MIUS in defcriptione Svecix inanu 
exarata. Si usquam legimus, in- u 
quit, Gothicis, Longobardicisquc^ 
bsllis abfumtos fuiffe viros do£tos/ c 
& fubito igne exuftas ftibliothecas" 
publicas privatasque , non fa£tum' c 
efl id itudio abolendi eruditionem" 
& literas: fed quod vel doflri cona-' c 
tibus vi&oriarum vifi fint aliquan-" 
do obfuifle, vel quod in communr' 
bellorum ftrage fervaii Bibliothc-" 
ex nullo modo potuerint. 

§. IV. 
Sed ad Bibliothecam noflram 
redeo, quae örtum fuum monafticis 
his reliquiis, & munificentke GU- 
ST A VI MAGNI, progrefliim ve- 
ro viäoriis ejus & pofterorum, de- 
bet. Cum GUSTAVUS in Sve- 
C2nx libertatis & oppreflbrum E- 
vangelicorum praefidium arma vi- 
fi a bra- 



20 HISTORIA BIBLI01HECJE 

braret, ex fpoliis hoftium bibliothe- 
cam noftram egregie auxit. In Li- 
vonia, Kiga A. 1623. occupata, & 
pulfis urbe Jefuitis, qui fub JO- 
HANNE Rege fedes ibi fixerant, 
biblicthecam illorum Upfaliam trans- 
portari jubet. 1 2) Hinc Boruffiam 
Poloniamque petiit, ac viäis War- 
mienfibus, libros etjam ipforiim, a 
STANISLAO HOSIO, magnis im- 
penfis colleftos, illi addidit. 13) Cui 
tota Brunsbergenfium Jcfuitarum 
fuppellex, aliquo poft tempore, ac- 
ceffit. Fuit vero hsec inftru&iffima, 
& antiquis editionibus maxime x- 
ftimanda. 

Tandem ad Caefäris FERDfe' 

NAN- 

12) Sua etjam incunabula Rigenfi 
Bibliothecse debet Bibi. Imper. Petrop. 
Nam PETRUS I. capta A. 17 14. urbe 
quidquid librorum, nofiri reliquerant 
ölim, Petropolin rnifit. 

13; LOUIS JACOB, des plus. Bd* 
les Bibi. p. 234. 



UPSALIENSIS. 21 

NANDI fuperbos aufus domandos, 
augu/lum animum convcrtens Rex, 
eo anguftiarum hoftem redegit, ut 
ecjam thematum libellum, quo Im- 
perator adhuc puer, Latina ftili cx- 
ercitia compofuerat, illi ademerit, 
in Regia Stockholmienfi Bibliotheca 
adhuc fcrvatum. Pares autem cum 
viftricibus GUSTAVI armis pro- 
greflus fccit Bibliotheca noflxa. Nam- 
(]iie capta Herbipoli A. 163 1. Cum 
ingentem auri argentiquc prxdam 
militibus reliquiflet Rex, fibi fblos 
refervavit libros, quos fine mora in 
patriam mifit, Upfalicnfi Bibliothe- 
ca infcrendos. 14J. Erexifle JU- 
LIUM Wiirtzburgenfium Epifco- 
pum & Franconix Ducem, in Ma- 
rienburgenfi arce, prope urbem fi- 
ta, tres infignes & ornatiffimas Bi- 
bliotheca?, narrat ANTONIUS 
SANDERUS; 15) quas deferibit 
CHRISTOPHORUS MARIANUS 

B 3 in 

14) BAAZII In v. H. E. S. p. 684. 

15) Louis Jacob. 1. c. 203% 



*ä HISTORIA BIBLIOTHECM 

in Panegynco Julio Duci di&o : Illa, 
„ait, maeis commendatione digna 
„funt facrorum opera ingeniorum, 
„qiia2 undecunque congeffifti, Prin- 
„ceps, in Bibliothecam tuam, non 
„in fpeciem & cultum parietum tan- 
, 3 tum, aut ut domus ornamentum 
^necefförium , fed in ftudium fapien- 
55 tis & honeftiffimam animi remis- 
,,fionem, inter tam ardua negotia. 
,>Quidquid igitur optimorum Auäo- 
,,rum veterum & recentiorum, in 
5) omni fcientiarum , artium , Lingua- 
>? rilm genere, confequi potuifti, id 
? ,univerfum diligentia fumtuq; gran- 
„di comparafti, tanto numero, ut 
^etjam te&otenus loculamenta vix 
? ,ea capiant: tanta concinnitate dis- 
5 >pofitos, ut ipfi tituli frontesque vo« 
„luminum, literarum quoque rudes, 
„mirifice deleäare poflmt : nec ces- 
^fas quotidie de eadem uberius in- 
? ,ftitueridä & ornanda cogitare." 16) 
Horum copia tam Stockholmias quam 
; " J é apud 

i6^Ed. Wirceb. 1604. vj-top. 46. 



% 



UPSALIENSIS. *3 

aptid nos fupcrcft, qux deauratis 
inv r olucris panegyrici verba confir- 
mat. Renovara autcm dl his anrtis 
Wiirtzburgcnfis Bibliothcca, cui nu- 
per prsefiiit doctitfimus JO ANNES 
GEORGIL T S ib ECKHARDT, qui 
inde égregios commentarios de re- 
bus Franconia: oricntalis edidit. 

$. VI. 

Ex Oppenheimenfium Jefuita- 
rum, & Moguntini Epifcopi JO- 
HANNIS SVICARDI Bibliothecis, 
nonnullos etjam libros poffidemus. 
Ab hae autem longc majora nobis 
fperarc licuiflet incrementa, nifi ma- 
gna ejus pars aquis pcriifiet , dum 
in Sveciam transportaremr. Afle- 
rit interea illufhis PUFENDORFI- 
US in literis ad ULRICUM PRE- 
GIZERUM. 17J Se Stockholmfe 
vidifle Archivum Moguntinum, pe- 
culiari repofitorio aflervatum ; cujus 
B 4 jaftu- 

17) PREGIZ. Svev. & Wirtemb. 



Sacra. 



* 



S4 HISTORIA BIBLIOTHEC& 

ja&uram quod fecerimus , jequo cer- 
te animo ferre paflumus , quum, te- 
ftimonio eiursdem , nihil admodum 
eximii continuerit. 

§■ VII.' 
Sed morkur GUSTAVUS, & 
filiam reltnquit fua; virtutis semulam. 
Confiuebant CHRISTINA rogatu, 
in Sveciam vin" magni FREINSHE- 
MiriS, KIRSTENIUS, LOCCE- 
NIUS, SGHÉFFERUS; SALMA- 
SIUS, HUETIUS, BOCHARTUS, 
VOSSII, KFINSH, GROTII, RA- 
VIUS, SIMON iUS, BURDELO- 
TIUS , NAUDJEUS, TRICHET- 
TUS, alii. Atquecum his rariffi- 
mi libri, immo integrse Biblioth. cs, 
quas, poffefioribus mcrtuis, diftra- 
£tee, magnamque partem in pwbli- 
carn BibliothecarnUpfäJienfem trans- 
Iztx fimt. Continuabatur etjam fub 
CHRISTINA, fperato fuccefiu, bd- 
luma parente in Germaniainceptum. 
Tum vtro, poftquam KOENINGS- 

MAR* 



j* 



VrSALIENSIS. 25 

MARCKFUS Pragam expugnaftet, 
infignis Bibliothcca, quxolim Jcfoi- 
tarum fucrat , venit in Svcciam: <.v, 
Olomutio per TORSTENSONI- 
UM devaftato, pncter ingenteni re- 
rum pretiofarum congcriem, libro- 
rum pulcerrimorum adparatus in- 
gens ad Reginam transmiflus eft, re- 
ferente LOCCENIO, quem inter 
Stockholmenfem & Upfalienfem Bi* 
bliotheeas illa divifit. 

§. VIII. 

Venit hoc temporeinSveciam 
CAROLUS OGERIUS, Gallici Le- 
gat! comitis d'AVAUXa Secretis, 
quem dum Upfaliam noftram invi- 
feret, & cathedralem Ecclefiam, lo- 
caqné celebria urbis perluftraret, Bi- 
bliothecam nec vidiffe, nec in com- 
mentariis fuis ejus memiwifle, baud 
miror, nullo adhuc ordine digeftam. 
Crevit interea in dies,Ionge vero 
majora incremema accepiflet, nifi Ii- 
teratiflimam Reginam ftudium ctiara 

alib 



• 



26 HISTORIA BIBLIOTHECA 

alibi per Regnurn erigendi Bibiio- 
thecas tenuiffet. Ecenim Aboenfem 
ex proprio adparatu infikuit , quam 
poftmodum auxit munificentia Gc- 
nerofiflimi D. STÄLHANSKE , 
ut catalogus hujus Bibliotheeae A. 
1655. & 1683. infolio impreflus in- 
dicac. Collegit etjam Regina Stock- 
holmise, in proprios ufus, ampliifi- 
marn Bibliothecam, qua? , exiguo 
tempons intervallo , ad tantum vo- 
luminum, tam impreflbrum quam 
manufcriptorum , rnultitudinem crc- 
vk , ut de illa vere dixeris , 

Quo primum nata eft tempore ma' 

gna fuit. 
Namque HUETIO,dum BOCH AR- 
TO fbcius, in Svecia, per ferni- 
annum, vcrfaretur, Bibliotheca haec 
numer ojifftma & optima di£ta eft. 
„In hac, ak, literarum vaftkate, ni- 
3 ,hilominus Bibliotheca Regia crefce- 
„bat, & numero librorum & digni- 
,,tate , qui undecunque colle£h', in 
„eam confluebant. Nam adeos, quos 

inter 



UPSALIENSIS. 27 

inter Germanicas manubias depor-" 
tavcrat In Svcciam GUSTAVUS* 
ADOLPHUS Rex, aceeflerunt'' 
multi in fe&ione Bibliothecx MA-* 
ZARINIANjE cmpti, tum & J/ 
GERHARDI VOSSII Bibliotheca* 
grandi xvc de ISAACO VOSSIO' 
redemta. His additae fuerunt Bi- U 
bliotheca PETAVIANA, tota li- t; 
bris antiquis Graecis & Latinis ma-" 
nuexaratis: kem GAULMINIA-" 
NA, tota libris Ebraicis, Arabi-" 
cis aliisque cxoticis hujus genens" 
conflata, quae paulo poft tamen ad" 
GAULMINUM , immane huic" 
pretium ftatuentem , rediit. Illuc" 
quoque plurimos optimas notx co-" 
dices intulerat ISAACUS VOS-" 
SIUS a fe paflim per Europam," 
magna diligentia, conquifitos: In" 
his volumen gracum fatis grande," 
antiqua manu defcriptum , quo" 
commentariorum ORIGENIS in" 
Matthxum continebantur tomi a-" 
liquot, & ejusdem praeterca tracta-" 

tus 



28 HISTORIA BIBLIOTHECJE 

9> tus de oratione. Quod cum intel- 
55 lexiffém venifTe a VOSSIO, quae- 
„(iviflemnne deinde ex eo unde il- 
„lud haufiilet, & quod eo port me- 
5) umexSveciadifccfTum effetfaftum, 
3 ,refpondit ille, raptum fuiffe primo 
,,a militibus in direptione Worma- 
? ,cienfts Bibliotheca* & vili pretio co- 
„emtum ad fe pervenifte : atquehinc 
^prodiit Origenianorum editio quse 
„fequentibus annis a me procurata 
eft.„ 1 8) His addamus Bremcnfis 
etjam Bibliothecse pnccipua orna- 
menta, ic) & totam Bibliothecam 
Principis'PETRI VOCK URSINI 
domini de Rofenberg, primatisBo- 
hemici, cujus catalogi adhuc Stock- 
holmise remanent. Sed nihil dolen- 
dum magis, quarn quod adparatus 
hic tam infignis tantisque impenfis 
eonquifitus, Romarn, cum Regina, 

dela- 

18J DAN. HUETII Ccmment. de 
rebus ad feipfum p. 107. 

iq) RÉIMARI Vita FABRICII p. 
$26. 



UFSALIENSIS. 29 

delatus fit. Ubi tamen poftmodum 
ira au&us cfL ut teftetur MABIL- 
LONIUS, 20!vix ullam fuiflc in 
tota Iralia Liblicthcc^m, ad quam 
vel faciliorcm acceftum habuerint c- 
ruditi; vcl ex qua magis profeceririti 
Haec poft domino fata Vaticanamin- 
travit, ubi fingulari loco pofita,ad- 
lmc in perpetuam Regina memo- 
riam perfpicitur, atque in opere 
MONTEFALCONIANO, manu- 
fcriptos Europas codices recenfente, 
in ter primas occurrit. 

§. ix. 

Cseterum defiderabantur adhuc 
in patria librarix officins, unde haud 
parum retardabatur literarum & Bi- 
bi iothecarum progreflus. De nuo 
dcfe&uconquenrurSCHEFFERUS 
in prafarione ad Svedan) Literatam : 
Bibliopota, inqmt,fuperioribus tem- u 
poribus ? in Svecia fuere nulli, ac cC 

ne 

20) Muf. Ital. Recenfitum in Adt 
Erud. J-ipf. A. 1687. p- 597« 



30 HISTORIA BIBLIOTHECM. 

„ne peregrini quidem huc folebant 
>,ventitare; quod exiguum fperarent 
„lucrum in gente , ut perfuafiim ha- 
„buere, bellis tantum dedita, nec 
,,curante libros.,, Et in literis ad 
HEINSIUM. 21J „In mundi quo 
„dam angulo hic degimus. Libros 
„ad nos adterre folent paucos , & 
„ex iis ipfisnobisutilespauciffimos." 
Anno 1577. Stockholmte duos fuifc 
fe bibliopolas, ex literis Regis JO- 
HANNIS tertii difcimus 22J qui- 
bus JOHANNI HENKICI & NI- 
COLAO JOHANNIS mandat, ut 
haereticos libros, quos JOHAN- 
NES WITTENBERG bibliopola 
in Regnum, Rege infcio, intulerat, 
nullo foluto pretio ipfi adimerent : 
Alterum vero, qui Archiepifcopi 
LAURENTII NERICIENSIS Juf- 
fu, utiliffimis libris fuam inftruxe- 
ratofficinam, de Regis gratia face- 

rent 

2 \) BURM. SYLL. Ep. T. V. p. 3. 

22) Dat. Up{. d. 1. Oft. 1577. in 
Coll. PALMSK. 



UPSALIENSIS. 31 

rent ccrtiorem, Prater hos Magi- 
ftrum PETRUM STABYENSEM 
Anno 16 1 6. refercntePALMSKoL- 
DJO," privilegio Upfolix librariam 
erigendi, infhmit GUSTAVUS 
ADOLPH US. Sed an u^ra pro- 
pofitum res proc:fTerit, dnbico. Cer- 
terevo pontihciis Calvinianisqueh#- 
refibus inquinato, nulla fcripta, nifi 
Sverhica, q uns illas lites refpicicbant, 
asftimabantur. Ea oriebanmr tem- u 
pora, aic laudams SCHEFFERUS, 
quae non patiebantur aliter nego-" 
tium hoc expediri. Quid enim fu " 
turum erac, (i fub JOHANNE re-" 
crudefcente Rcligione Pontificia,La-' c 
tinis libris fe tucri, contraque ire cC 
theolooi decrcviflent? Ac ne lub tC 
CAROLO quidem omnia erant tu-" 
ta fatis, per infidias eorum, qui" 
Calvini dogmata tuebantur; ne ita- u 
que dubia & incertn erraret multi-" 
tudo, fcriptis Svethicis erudienda" 
erat. Et quoniam id genus alibi/ 
prafertim per Germaniam, com- u 

pra- 



3^ HISTORIA BIBLI01HECJE 

, 5 pradienfum literis fuerat, videba- 
„tur utile, id vertere in fermonem 
„patrium> ut fimul confcnfus cum 
„Ecc!efiis ipfis> unde lux accenfa, 
v ,hifce regionibus oftenderetur. Quo 
„pertinet quod legantur tot ex Ger- 
5,manico Latinoque fzQix verfiones, 
„ut in cis paene folis occupati tum 
JuilTz vidcantur « SCHEFFERI ver- 
ba ideo adducere voluimus , quia fta* 
tu m literarum hujus temporis optime 
exprimant. Cum autem , CHRI- 
STINA clavum tenente, melior u- 
beriorque lux fcientiis affulfiflet, 
huic morho medicinarn parare cona- 
tus eft AXEL1US OXENSTIER- 
NIUS, cujus rogatu Regina ad EL- 
ZEVIRIOS, librariis typographicis- 
que officinis celebres, literas dedit, 
(juibus plurima oblata funt commo- 
da,eis 5 quilibros perEuropasum or- 
bem nuper emiflbs, quovis anno in 
Svcciam transportare vellent. Quod 
cum recufarent, ob loci remotiorem 
iitum, ad Regiam Majeftatem fup- 

plices 



m 



UPSALIENSIS. 33 

plices iverunt Academici Upfalien- 
fcs, ut JOHANNI MARTINO 
STENIO Sveco, qui fuam in ar- 
duo hoc negotio operam illis ob- 
tulerat, librariam tabernam Upfalias 
inftituendi daretur venia. Sed ne- 
que hic nifi quasdam exigua , & il- 
la quidcm tärde, praftarc potuit. 
Qucmfccuti TANSONIUS,BLEA- 
UII & WETSTENII vix in- 
choato operi manus fubtraxerunt ; 
donec HENRICUS CURIO, qui 
JANSONII officins peraliquot an- 
nos praefuerat, mutato patroni con- 
filio, rem difficillimam , a plurimis, 
damno pravifo, reii&am, A. 1659. 
fibi perficiendam fumerct. Ille Er- 
fordra natus, typos Latinos , Gras- 
cos, Hebrceos, adeo familiares fibi 
reddidit, ut librariis typographicis- 
quc in Svecia prasfe&us officinis , 
eruditorum fui temooris tantum non 
omnium familiaritacem promeruerit. 
Erat Vir, aic SCHEFFERUS in 
Epiftola ad HEINSIUM, ad pro- 

C mo- 



34 HISTORIA BIBLIOTHEC& 

movendas literas natus faftusque. So- 
lus nempe & unieus in regno, ex 
quo aliquam operam dofti fibi pro- 
mitterent. Sed idem C U R I O , 
poftquam fatis noti in aula AM" 
B R O S 1 1, lingus Italicas magiftri ," 
viduam duxit uxorem, adeo a fe i- u 
pfo degeneravit,ut inCURIONE ni- tc 
liil reliquum, präster veftes obfoletas" 
& vocabukim.2 3)Sed hoc tamen infti- 
tutum aCURIONE incepturn ordina- 
tumque, adeo feliciter poftea in pa- 
tria promotum fuit, ut bibliopote 
Stockholmienfes A. 1680. inftar Li- 
pfienfium & Francofurtenfium, de- 
fignationem librorum varii argumen- 
ti & idiomatis , qui in Sveciam nu- 
per transveäi, apud illos venales 
exhibebantur , quovis anno, Cata- 
hgi Holmen/is titulo ederc incipe- 
rent , quem vir multas eruditionis & 
induftrias, JOHANNES HEIZIG 
RIDDERSTIERNA claboravi^ 
Quod tamen laudabile inflitutum , 

ut 
23) BURM. Syll, Ep. T. V. p. 1 jfr 



UPSÄLIENSIS. 35 

lic plerumquc ficri fölet, perpctui* 
tace caruic. 

§. X. 
Innotefcere exteris jam coepic 
Upfalienfis Bibliotheca, qui honori- 
ficentius certe de illa locuti funt, 
quam quidem tum adhuc promcrue- 
rat. Upfalienfis Urbs, ait LUDO-" 
VICUS JACOBI, notiffima ert Ar-" 
chiepifcopali fede, & Academia, in" 
qualervatur Bibliotheca ampli(fima cc 
cemanuferiptis non minus quamim-" 
preffis optime inftruöa 24). Quibus 
certe Rcgiam Stockholmienfem cum 
hacnoftra confundit, dum de manu- 
fcriptis codicibus loquitur, quorum 
plane nihil tum habebamus. 

i xi 

Interca Sveciam delcrit GU- 
STAVI filia, cum CAROLUS GU- 
STAV US j qui ipfe ad hoc Lyce- 
um ftudiorum rudimenta depofuc- 
rat , a DEO & CHRISTINA ad im- 
perium admocus, fumma tam in A* 
C 2, cade* 

24) L. cit. 



3 6 HISTORIA BIBLIOTHECJE 

cademiam univcrfam, quam Biblio- 
thecam, extare voluit tavoris regii 
documenta. Igitur cum lites, quas 
ipfi moveratRcx Polonix, JOHAN- 
NES CASIMIRUS , JOHANNIS 
tcrtii Regis Sveciac, a SIGISMUN- 
DO, ncpos , non nifi armis dirimi 
poffent , in Polonia ubique vi£tor , 
infignes Bibliothecas > qu# paffim 
occurrebant , Upfaliam ablegavit. 
Utinam vero idem fatum fingulisPo- 
lonise Lithuaniaeq; bibliothecis man- 
fiflet, quae inimicis ignibus praebu- 
erunt efcam. De Lefna urbe nar- 
rat STEPHANUS MELISCH in 
vifionibus fuis, cum lllam noftri ob* 
fiderent, atque cives CZIRNAM, 
Silefe oppidulum , fe contuliflent, 

Eatriae incendia inde fpefctaturi, am- 
urta etjam librorum folia, cum fa- 
villis eo ablata fuifle, quae venti träns- 
vexerant ingenti copia. Accepimus 
nos duas Pofnanienfes, unam Jefui- 
tarum , Patrum Benhardinorum al- 
teram. Quas fubfecutae (unt Wil- 

nen- 



UPSAL1ENSIS. 37 

nenfis, qusc licet Regium montern 25) 
quafi ad locum tutiorem cransporra- 
retur, vi&rices tamen manus effii- 
gere non potuit: Et Cracovicnfis f 
ad quam Bibliothccarius tum ntipcr 
fuerat GEORGIUS BORASTUS 
Svecus, vir doitiffimus. Erexcrat 
hane SIGISMUNDUS fecundus, & 
referente HEIDENSTEINIO, Mo- 
fcoviticis fpoliis multum ampliave- 
rat. Nobis tamen nihil inde re- 
manfit , poftquam Olivenfis foedcris 
nonoarticulo caviflét Rex Polonias, 
ut integra ipfi reftitucretur. Qui ve- 
ro has manubias in Patriam falvas 
& integras transtulerat, JOHAN- 
NES BYSSOU r , militi* SegiVecom- 
miflarius , equeflrem dignitatem a 
Rege fummo meruic. 
§. XII. 
Erexerunt etjam illuftres fnSve- 
cia vin" , more Romanorum veterum 
bibliothecas in Tufculanis fuis : ubi 

ani- 
25) ADR. IGNAT. NARAMOW- 
SKI Facics Rer. Sarm. Lib. i.p. 280. 



3 8 HISTORIA BIBLIOTHECJE 

animos curis defatigatos relaxarent. 
Inter has fuit Rofenhaniana, quam in 
prsedio Bzrbo prope Nycopiam ftru- 
xit SCHERINGUS hujus nominis 
primus. Ad cujus introitum hasc 
olim legebantur : 

SISTE. 

OUISQUIS. ANTE. PORTAM.ES. 

"^ FORÉS. NON. PULSA. 

NEC. STP.EPITUM. MOVE. 

LOCUS. SACER. EST. 

HIC. DIVINjE. 

ET. HUMANiE. SCIENTIiE. 

SACRARIUM. 

HIC. SENATUS. 

ET. CULTUS. MORTUORUM. 

FACESSANT.HINCNEGOTIA. 

STREPITUS. ET. LITER ARUM. 

IGNARI. 

SOLITUDINEM. 

ET. OTIUM. POSSESSORIS. 

INTERPELLARE. NOLL 

WifingsburgenfisBibliotheca,aRegni 

Drotzeto PETRO BRAHEO, eru- 

ditione non minus quam genere il- 

luftri 



UPSALTENSIS. 39 

luftri, colle&a, partim combufta c fl", 
partim arcem Skogenfem adhuc or* 
nat. Rolambianam formavit illuftrisfi- 
mus CLAUDIUS ROL AMBIUS in 
prsedio fuo Lenna , atquc in catalo- 
gos, mole fatis fpiflos , propria ma- 
nu, redegit. Quantum ex hac pro- 
feccrit JOHANNES HADORPHI- 
US, bibliothecarum patrirc, fuo x* 
vo, fcrutator diligentiffimus, in prx- 
fationibus ad chronicon rhythmi- 
cum majus & hiftoriam S. OLAVI 
Regis , ipfe fatetur. Eft vero illu- 
ftri huic genti, ab antiquo xvo, vel- 
ut fanguine transmiflus litcrarum a- 
mor, qui apud hodiernos etjam an- 
tiqui nominis famaeq; propagatores, 
perdurat. Etiam Delagardiana cc- 
jebris fuit. Quam congeffit MA- 
GNUS GABRIEL DELAGAR- 
DIUS , Regni & Academte U- 
pfalienfis CancelJarius, literarumq; 
Maccenas , in Wenegarnenfi aula 
prope Sigtnnam fita. Ad hane Bi- 
bliothccam aditum fibi, pulcro hoc 

car- 



4© HISTORIA BIBLIOTHECAB 

carmine, olim paravit, Poeta apud 
nös celebris, ANDREAS STO- 
BjEUS : 

Magna ducum Soboles , txlo delapja 

propago y 

Autipfis, HeroSy aanumerande diis % 
Quisquis es^ ArBoi certum decus omne 

trionis^ 

Et Gothici nomen, gloria, gemma, folu 
Da vensam 3 me a Mufa Tuum quod nu- 

men adoret , 

Quod tangat divos officiofa pedes. 
lemfor a funt fateor minus opportuna , 

fe d audi , 

Expediet paucisquod tremebundapetit: 
Sordefcit fenfim Jine libris vena poet de; 

Ut Tuajacpateat Bibliotheea mibi. 
Forma verat, praeter hane, alias duas, 
quarum unam Stockholmiae , alteram 
ta arceLeckoWeftrogothorum ferva- 
bat. Fuit vcro ad Lecköenfem illam A. 
1679. Bibliothecanus ANDREAS 
INGEM. RHODINUS, quem ti- 
tulum in diflértatione fua, Upfalias 
habka, de folis maculis , ipfe appo- 

luit 



UPSALIENSIS. 41 

fuic. Sed Wenegarnenfis reliquas 
& numero& bonitate fuperabacQiHe 
in tam amplurrr numerum librorum 
excrevit, Polonicis Silcfiacisque fpo- 
Iiis , & inftru&iffima Bibliotheca 
STEPHANI JOH. STEPHANII, 
quae Anno 1659. tota psene in illam 
tranfiit, locupletata , ut viri fummi, 
PETRUS LAGERLÖF, LAU- 
RENTIUS NORRMAN, JO- 
HANNES G ARTMAN, OLA- 
VUS LINNERIUS, ibidem Biblio- 
thecarii munus gerere haud recufa- 
verint 26). 

$. XIII. 
CAROLUS undecimus conna- 
eo amorc mufas coluit. Igitur cum 
adparatus tam Ralambianus qnam 
Delagardianus , ipfi per redu&ionis 
jura adindicaretur , Upfaliam illos 
transmifit. Infertas efl: [hic Biblio- 
theca Academicae A. 1686. Unde 
optimis prseftantiffimisque libris He- 
braicis, Graecis, Latinis, Galliens, 

Itali- 
36) NORRMANNI Orationes p.172. 



42 HISTORIA BlBLlOTHZCm 

Italicis, Hifpanicis abunde ditata ert: 
quod certe catalogi apud nos fuper- 
ftites, &ab OLAVO LINNERIO, 
dum illi prasetfet, grandi volumine 
confe&i, fatis comrnonftrant. Me 
vero fubfequebaturA. 1693. qui, li~ 
cet librorum numcro minor, pre- 
tio tamen Delagardiano non cedit. 
§. XIV. 
Caeterum ad tantam amplitudi- 
ncm Bibliotheca Upfalienfis jam per- 
venerat , ut aedes antiquse illam ulte- 
rius non caperent. Novum igitur 
palatium fupra Guftavianum audito- 
rium, fuis impenfis, exftrui juffit 
CAROLUS undecimus. Quod fa- 
öum, in marmorea effigie Gloriofis- 
fimi Regis, a CASPARO SCHRO- 
DER O Sveco, fculpta, & in occi- 
dentali atrio pofita, percnnat. Ubi 
haecleguntur. 

REGI. 

AUGUSTO. PIO. FELICL 
CAROLO. XI. 

LITERARUxM. STATORI. 

BI. 



UPSALTENSIS. 43 

BIBLIOTHEC/B. HUJUS. 
INSTAURATORL 
PATRIK. PATRI. 
CURANTE. 
ACADEMLE. CANCELLARIO. 
BENED. OXENSTIERNA. 
POS. 
MDCCI. 
Ab A. 1 624.domum illam,in quam ho 
dic Confiftorium Academicum con- 
vocatur, occupabant libri; neque pri- 
ns, licet de hoc negotio fepius con- 
fultaretur, commodius habitaculnm 
adepti funt, quam magnus fui tem- 
poris polvhiftor, OLAVUS RUD- 
BECKIUS fenior, Regis mandato, 
Gufhvianas sedes ita informaflet, ut 
duo illa (patiofiffima atria inde para- 
rentur, qux Bibliothecam noflram 
jam continent. Meruitque (anequem 
tenet locum, fummi RUDBECKII i- 
mago, quse fuper introitum fepten- 
trionalis atrii confpicitur. Igitur in 
no vas has pulcerrimasque aedes trans- 
jnigrarunt libri A. 169 1. & 1693. u- 

bi 



44 HISTORIA BIBLIOT^ECJE 

bi ftiidio indefcflb LAURENTII 
NORRMANNI, tum Bibliothecarii, 
explicati ordinatiq; flint. Verfus Ar- 
&on philofbphica Bibliotheca com- 
paret, fecundum facultates, natu- 
rali in fcientiis ordine, difpofta Oo 
cidentalis vero domus, Theologos, 
Medicos & Juris commcntatorcs 
comple&imr: quae duo conclavia 
porticus, imaginibus illuflxiffimorum 
Cancellariorum pulcerrime ornata, 
jungit, in qua etjam manufcripti co- 
dices aliaquc rariora naturs vel ar- 
tis opera, fervantur. 
§. XV. 
Centum volumina rariffimorum 
Rabbinorum A. 1692. variis ter- 
rarum traäibus a fe comparatorum, 
Bibliothecse Upfalienfi reliquit afli- 
duus horum ftudiorum cultor, & 
Svntagmatis bifrontis Au&or, LAU- 
RENTIUS ODHELIUS.2 7 jAtq; ut 

mu- 

27) Eratille ERICI ODHELII TheoL 

Doft. & Prof Upf. filius; qui, cum in pa- 

tria, ERICO BENZELIO fummo viro , 

Informatore ftudiorum rudimenta de- 



UPSALIENSIS. 45 

munificentias FEUQUIERIORUM, 
ROBBINSONIORUM , CARTE- 
RETIORUM, ROSENCRANT- 
ZIORUM taceamus, ccrte rcticen- 
dus non eft thcfaurus librorum,Sc!a- 
vo-Rufficoruni,Bohcmicorum,Angli- 

co- 

guftaverat, peregrc proficifcebatur. Tum 
vero ESDRA EZAKDO manuducente, 
eos in orientali eruditione progrefius fe- 
cit , ut non tantum Hebrxum codicem 
ted Rabbinorum quoque fcripta & com- 
mentarios, fummo cum fru&u evolve- 
rct. Vifa German ia , Itaiia , Gallia , Hel- 
gio, Anglia, Gieffam A. 1 687-properat, ut 
Theo). Do&or renunciaretur: eo fine 
Sytwgoqtim Bi f ronrem compofuit, quo 
libello hodiernam Synagogam Judaeo- 
rum , a vetcri patrum do&rina pluri- 
mum defeciffe demonftravit. Sed dum 
Hamburg moratur, he&ica, qua ju- 
venis laboraverat, in ingens Hebraearum 
literarum damnum, occumbit. Ne vero 
expersplane omnis lucri, ab ipfiusvigi- 
liis ftudiisque , effet patria, morti vici- 
nus, adparatum fuum Rabbinicum, Bi- 
bliothecae Upfalienfi , teitamentariis li- 
tens, reiiquit. 



46 HISTORIA BIBLIOTHECtf 

corum j Italicorum , Hifpanicorum, 
Hungaricorum , Polonicorum, Mol- 
davo - Sclavonicorum , Illyricorum , 
quo illuftris SPARVENFELDIUS 
illam donavk. Adierat SPARVEN- 
FELDIUS terrasEuropas fere omnes, 
& Africas nonnullas, Gothica mo- 
numenta conquirendi propofito. Qu# 
cum nusquam repcriffet, magnam, 
corum loco, librorum cujusvis gene- 
ris, fupelleäilem fecum in patriam at- 
tulit, qui finehujus ftudio, in noftrum 
orbem vix unqiiam veniflent. His 
addidit. A. 1701. Armenicam Bi- 
bliothecam haud vulgarem, indulg* 
Parens meus D. OLAVUS CEL- 
SIUS, Upfalienfis Archipraepofitus 
& Profeflbr primarius, quam Ro* 
mae, Maffilix, Amftetedami compa- 
raverat. Cujus etjam Botanica Bi* 
bliotheca ducentorum voluminunij 
non minori colle&a ftudio, A. 1739. 
in hane translata eft. 

§. XVI 



UPSAL1ENS1S. 47 

§. XVI. 

Neque parum Upfalicnfi Bi- 
bliothccae acceffit librorum ,• ex ad- 
parat i bus Prof eflbrum Upfalienfium, 
aliorumque in Svecia doftorum Vi- 
rorum , dum, mortuis poflefToribus, 
illorum bibliochecae fub haftam vcne* 
rnnc. Ita cxBergianaity in Sela vo: 
cis, ex Foreliana 29) in Grammacicis & 
Poéfi, cxBufkagriana gq^inRabbinicis, 
txEnemanniana 3 1 ) in Arabicis, cxBloc- 
kiana y 3 2) in Medicis, ex Spegelianaj 3 ) 

in 

28) NICOL AUS BERGIUS Revalien- 
fis. A. 1700 Generalis Superintendens 
per Livoniam , in Religione & Lingva 
Rutenorum infigniter do&us, magnam 
Bibliothecam librorum Sclavonicorum 
collegerat. 

29) HEMMINGUSFOREUUSProf. 
Poef. Upf. 1687. 

30) JOHANNES BUSKAGRIUS 
L.L. O. O. Prof. Upf. a 1661. 

3 1 ) MICHAEL ENEM ANNUS O. O. 
L. L. Prof. Upf. a. 17 14. 

32)MAGNUSGABRIELvonBLOCK 
A. 1702 Med. Oftr: Prov. Vir doftrinac 
& ingenii folidioris, quivariis per Eu- 



48 HISTORIA BIBLIOTHEC/E 

in Ecclefiafticis , magna incrementa 
accepit. Omnium vero pulcerrima 
meffis illa erat, quam fecic , dum 
venum daretur Bibliotheca LAU- 
RENTII NORRMANNI , referta 
ter mille rariffimis in quacunq; ma- 
teria libris , veterum & recentiorum, 
maximam partem Rabbinicorum, 
Gracorum, Hifpanicorum , quos ca* 
talogus , cura RICHARDI von der 
HARDT A. 1707. publici juris fa- 
öus, recenfet. Inde vero praeci- 
puum pretium libri habent, fummi 
hujus Viri literatiffima mann triti , 
quod in marginibus paffim ipfiusob- 
fervationes & emcndationes exhi- 
bent. Inter haec autem cimelia ulti- 
timo haud ponimus loco Graeci The- 
fauri Stephaniani exemplum , fche- 
dis Norrmannianis & augmentis re- 
pletum \ ut laboris, quem in hoc o- 

pere 

ropam itineribus clarus , infignem Bibli* 
othecam reliquit. 

33) HAQUINUS SPEGEL Archie- 
pifcopus Upial. 



UPS A LIENS IS. 49 

pcre cmendando augendoquc pofii- 
crat, locupletitfimum ceftem. Ne- 
ej uc minoris facimus lexicon Graxo- 
barbarum Meurfianum, ejus obfer- 
vationibus illuftratum, quod oppor- 
tune nuper accepimus. 
§. XVII. 
Manufcriptis codicibus Biblio- 
theca noftra non quidem abundat , 
tamen inter paucos, quos poffidet , 
unus vel alter deprehenditur, quem 
fnittra alibi quxfiveris. Grxca & 
Latina cimelia ex Bibliotheca JO- 
HANNIS SCHEFFERI accepic, 
qux vir fummus Argentorato fecum 
Upfaliam afportaverat. Occnrrunt in- 
ter illa nonnulla Mathematica, Mufi- 
ca & Phvfica, Gracorum veterum, 
quibus SEBASTIANUS MIEGI- 
US, Argentoratenfis Senator & Nobi- 
lis, pofTefTor vetus, varias annotatiun- 
culashinc inde afperfit. Hisaccedunt 
Enemanniani codices MSS. Arabici, 
Turcici, Perfici, ab illo,dum in oriente 
vcrfaretur, proprio aere colle&i, & A- 

D rabi« 



50 HISTORIA BIBLIOTHECM 

rabici, Turcici, Coptici, iEthio- 
pici, Rabbinici ,a Rev. Lundenfium 
Prsefule HENRICO BENZELIO , 
Cairi partim, partim Confhntinopo- 
li , mille oQringentonim thalerorum 
predo, Bibliothecas noftra adquifi- 
ti: quorum indiculus in aQiis Lke- 
rariis Upfelienfibus exhibetur 34). 
Cxterum quid illuftri SPARVEN- 
FELDIO 35),etjam ex hac parte de- 

beat 
34) A. 1721. p. 242. 

35.) Qy in etjam fundis ma- 
gnus hic Maecenas Ribliothecam no- 
ftram donavit, quibus januarum cu- 
ftos alitur. Caeterum de illuftris ho- 
jus Viri induftria & in Mufas amo- 
re, teftantur illius labores varii y 
quorum autographa Bibliotheca noftra, 
in auétoris memoriam nunquam mo- 
rituram , fervabit. Vt funt , inter a- 
Jia, Svecana verfiooperisSAAVEDRTE, 
quod Corona Gothica infcribitur, quam 
eo usque perduxit illuftris au&or, ut 
primas etjam plagulas typis mandarit , 
Carolo Regi dicatas; & Lexicon Lati- 
no-Sclaveno-Ruffico-Germanicum , cu- 
jus duofolia,fpeciminis gratia,in Belgio 

pro 



UPSALIENSIS. 51 

beat Bibliotheca noftra, litenc Viri 
Nob. ad Academicos Patres fcriptx, 
abunde loquuntur. 

PATRES CONSCRIPTI ACA- 
DEMLE UPSALENSIS, Viri 
omnium Facultatum Pracellen- 

tiffimi. 
Q Uos var ii s , iisque difficillimis per 
^\ Europam ,partemque Ajricne, an- 
tiquitatum fotijfimum Gotbicarum in- 
dagandarwn ergojujjts fufceptisque fa- 
riter (5 confeais itineribus aliquo (lu- 
dio, impenfis, ac periculis , undique 
conquifiveram Codices MSS. £5* impref 
Jos Arabicos , Syriacos , jfgyptiacos , 
Tura co s , Perficos , Gnecos, Slavoni- 
cos , Latinos, Moldowlachos , Sinenfes , 
RbteticoS) Epiroticos, (Jc. apud Eu* 
rop^as gentes plerasque, feptcntriona* 
les cumprimis maximam -partem nec vi- 
ll 2 fos 
Erodierunt. De hoc opere loquiturKE- 
)ERUS in Epiftola inferta novis Lif. 
M. Balth. A. 1700. p. 269. & NICO- 
LAUS BERCtIUS in diff. de ftatu EccL 
& Relig. Mofcow. c. III. p. 47. 



52 HISTORIA BIBLtOTHECM 

Jos ne c cognitos , magn<c antiquitatis 
varigque adeo fapientig rardeque fci- 
entix plenos, certe ad illitftranaam Pa- 
trik gloriam ?naxime valituros, illo- 
rum heic centuriampartemque nonfper- 
nendam Academit ac Bibliothecx U» 
pfalenji lubens merit oque dico y offer -o > 
veflras ver o, Patres Academici y cure 
fideique nunc fifto \ permitt o. 

At enim uhi potius h&c Antiquita- 
tis cimelia deponerem, quam ad i Hud bo- 
n& mentis facrarium Academiam Up(a- 
lenfem , nutricem quondam meam [uavis- 
jimam , qu& & antiquitate (j> celebri- 
tet e nominis, meliorum itidem art him 
difciplinarumque cultu , vel cuivis per 
terrarum orbem alii palmam facere 
dubiam facile queat ? Quibus concrede- 
rem retlius, quam viris omnigetuz e- 
ruditionis lande przceUentibus , omnis 
Diving, humana, abflruf<e etjamfcicn- 
tt£ promis <zque ac condis fidelijfimis ? 
Adfervate ergo y Confcripti Patres y hos 
qualescunque itinerum meorum fruStus^ 
an fruäuum far tes vel reliquias, Aca- 

de« 



UPSALI ENSIS. 53 

demiée ac Bibliotbecée quo flacitum loco: 
fmt amoris in Patriam,fludii er ga Aca- 
demiam, animi er ga V os mei totidem ob- 
fules, reftes, interpretes. Vakte o feli- 
äter rem ger i te. 

Praxellcnnum Nominum Veftrorum 
Holmix add.XV Maj i 
an ni cfo Iocc v. obfevoantitftmu r 

% G. SPARWENFELDT. 

Quibus his refponderunt Academi- 

ci Upfalienfes: 

S:x R:a: M:tis MAGNiE FIDEI 

VIRO, Et a ceremoniis Legaco 

rum publicis Primario, IHuftri & 

Generofidimo Domino, 

JOH. G. SPARWENFELDIO, S.R 

<l\Elunt nobis verba , vit Gener oJiiJi- 

*-^ me\ quibus cxornemus aut fot iu t 

dignis encomiis celebremus fplendidum 

illud munus literarium , quo miferius 

per fingularem tuam munificentiam in- 

ftgniter auBa ($ ornata eft Bibliotbeca 

Academica. hl falt em noflri in pr<cfens 

intelligimus effe cflicii, boc nomine, Ti* 

/;/, Vir GeneroJtJTnne , ex Senatus A- 

cade- 



54 HISTORIA BIBLIOTHEC^ 

tademici åecreto gratias agerefolennes^ 
easdemque immortales, £5" Mufis Up/a* 
lenfibus pretioftjjimam hane accejjionem 
impenfe gratulavi. ProfeBo ubi co&e* 
Boris fummam fidem , diligentiam au 
que induftriam prope incredibilem cogu 
tamus in tot codicibus MSS, cS impref- 
fis conquirendis parandisque ^utpote e- 
menft tot defperata per Éuropam par- 
temque Ajric<& i ti ner a, ad illuftrandam 
åulcijftma patria £$ Gothic<z gentis in- 
veteratam gloriam unice Jufcepta\ pa- 
riierque libros intuemur ipfos , quoriim 
plerique in bunc di cm Aräoo vrbinec 
vifi nec cogniti , nedum kifi & excufi 
funt , imeftimabilc donwn inre cenfemus, 
adeoque nunc maxime omnes animadver^ 
timus , quam propemodum nihil h&c Bu 
bliotheca , fi librorum copiam & varie- 
tatem fpeBes , aliis quibusvis in orbe 
literato cedat. Adfervabitur , Vir Ge- 
nerofifftme , boc antiquitatis au t w/jMov 
in gratam & perpetuam Tui memo- 
riam y conficieturque t$ typis divulga 
bitar horum omnium voluminum index , 

quo 



UP SALIENSIS. 55 

qtto nonfolum indigenis , feåiS exteris 
loominibus , cunSisque omnis -pofult <f- 
vique po/ler is innöt ef cat , quid quantum- 
que illuflri SPAKWENFELDIANO 
nomim debeant noftr<e Lamene. Atque 
fic leSifima h<ec Codicum fuppellex, uti 
Tuorum itinerwn jruBus eft uberrimus: 
ita [olidét cS nunquam intermoriturx 
glori£ liberalitatisque Tuue teflis erit 
ac fignus fempternum. De cerero fem- 
per Te vener -abimur , quem virtus lua 
C^ eruditio fumma nobis omnibus £T #- 
mkum cJ* celebrem fecit. Vale 
Gtnerofiffimi Tui Nominis . 

UpfaHs, ipfis Calcndis 

Quina.lisMDCCV, b ferva „ r tf wi 

Reäor £$ Senatus Academicus. 

Promifliim indicem adornarnnt Re- 
verendifn ERICUS BENZE- 
LIUS & indulg. Parens meus, ita 
fociatolabore,uthic Arabica, Pcrfica, 
Turcica, il le vero Graca recenferet 
Qux Scockholmienfi Bibliothecae 
Vir illuftris legavit, pari ftudio 

per 



56 HISTORIA BIBLIOTHÉCJE 

per GUSTAVUM PERINGE- 
RUM LILJEBLAD, Regium tum 
Bibliothecarium , erudito Catalogo, 
funt defcripta. Ut vero tantorum 
meritorum asterna vigeret memoria, 
tanti Mufagetaj funus parentali ora- 
tione profequij fuarum pra aliispar- 
tium efle rebatur, Bibliothecas no- 
ftra Prafeftus, iam Gothoburgen- 
fiumPneful, D. GEORGIUS WAL- 
LINUS , e qua pauca , cum ad rem 
prafentem pertineant, delibabimus. 
„In hac Urbe , ait, in hac Boreali- 
„um Athenarum arce, in hacPallacfäs 
„aede , in his fuper capita veftra mu- 
? ,farum facrariis, maxima SPAR- 
»VENFELDII munera, quando- 
>5 cunque libuerit, oculis confpicitis, 
5 ,manibus contreftatis. Te cumpri- 
„mis teftem adpcllo M. R. D. D. ae 
5 ,P. OLA VE CELSI, qui plurimis 
? ,abhinc annis , lina cum Rev.BEN- 
^ZELIO, ingentem eorum nume- 
5 ,rum exafte recenfijifti , atque eru- 
„dito orbi exhibuifti contemplan- 

dum 



VfSALlENSfs. 57 

„dum. Multa equidcm fuere il!a,ac- 
3 ,ccflemnttamendeinceps longe plu- 
„raejusdem commatis pretiiquc.In- 
»telligo magnificos illospartim typis 
„partim manu exaratos codiccs, lin- 
„guarum tantum non omnium , A- 
^rabicos, Syriacos, Copticos, Grac- 
„cos , Perficos , Turcicos , Arme- 
„nicos, Sclavonicos, Moldowlachi- 
„cos, Sinenfes, Japonicos, Rhazticos, 
„Epiroticos, Latinos, Italicos, Galli- 
,,cos,Hifpanicos, &c.monumcnta & 
pCfméliäantiquitatis tam facrrcquam 
r profanx praftantiffima , Ar&oo or- 
5> bi prius nec vifo neccognita, tot 
„vcro jam annorum curis , vigiliis , 
„fiidoribus , algoribus ac (iimtibus 
„propc infinitis, in orbe cum Chri- 
„rtiano tum infideli, anxie conquifita. 
§. XVIII. 
Dum virorum illuftrium in Bi- 
bliothecam noftram mcrita perfequi- 
mui\ memorandus utiqne cfl: Genc- 
rofiflimus D. PETRUS SCHOEN- 
STRÖM, Vir, fi quis alius, Scla- 

voni- 



58 HISTORIA BIBLIOTHECJE 

vonicariim antiquitatum callentifll- 
mus ; qiii e Siberienfi captivitate, 
q na diu detinebatur, redux, Sclavo- 
nicis , Tataricisque monumentis ra- 
riffimis , quo fertur in mufas amo- 
re, Bibliothecam noftram locupleta- 
re voluit. Duo inprimis funt codi- 
ees , in a&is Upfalienfibus laudati, 
quos illius liberalitati debemus. Pri- 
or Sdavonicuscontinet Genealogias 
illuftresRegni Mofcovitici, tam Cza- 
ricas quam ducales & nobiles. Hu- 
jus pleraque exempla, nefcio quo 
confilio, conquifiverat Czarus FE- 
DOR ALEXIOWITZ & ignibus 
tradiderat. Pofterior Turcicus eft, 
& exhibet Chani C principis Tata- 
riei Abutgafi Bagaåur filii Arab Mucb- 
met Chani, hiftoriam Genealogicam, 
non modo fuas famiiise , fed etjam 
Tatarorum vicinorum. Rariffi- 
mum hoc monumentum Tataricae 
gentis , dum in Mofcovia erat Ge- 
nerofus pofleflor, Germanice trans- 
ferendum curavit. Fuere vero ad 

ma- 



UPSALIENSIS. 59 

manus, qui Gcrmanicam hane vei> 
fionem, infcio pofléHore defcriptam, 
Gallicam facerent, & in Belgio ede- 
rent, cjus nomine plane pr.rterito, 
ciijus induftria codex primuin illis 
innotuiflet. Scimus, (juantum Abul- 
gafiano labori tribuat STRAHLEN- 
BERGIUS, qui inde feriem Regum 
Svecfeper JOHANNEM MA- 
GNUM fiÖam, explicari quodam- 
modo pofTe exiftimat. Quod neg- 
otiurn quam infeliciter procedat, 
inftituta inter hos fcriptores colla- 
tione,facile adparebit. 

§. XIX. 

WazftenénfisBibliotheca monu- 
menta quasdam Svecica, bullas uepote 
papales , epiflolas , ftatuta Ecclefiafti- 
ca &c. noftne fiibminiftravic. Qui 
certe adparatus adhuc pulcrior fuif- 
fet, nifi Archiepifcopus ABRAHA- 
MUS ANDREjE Angermannus, re- 
liquique reformatores Evangelici, 
peffimo zelo, illum magnam par- 

i tern 



6o HISTORIABIBLIOTRECJE 

tern deftruxiflent. De qua rnonu- 

mentcrum clade ita loquitur MES- 

SENIUS. Porro ait, alii Biblio- 

5,thecam monafterii , fåne inftruftis- 

„fimam , fimul diripuerunt ; Cujus 

5 ,etjam non modica portio in caftrum 

^avetia, machinarum onerationi de- 

5) piitatur , & reliqui codices numero 

^päuciores vilioresqiic adhueibidem 

„refer vantur. Cum his par i ter pau- 

„ca literarum veterum documenta , 

„feu verius fragmenta, quandoqui- 

5) dem non minus hoftiliter cum ipfis 

^quam antea cum libris proceflerint, 

„in maximum patrfe & patriam fcri- 

^bentium hiftoriam , detrimentum 

„perierunt. 36) Partis Archivi huiiis, 

quae remanfit Upfalise, eruditumCa- 

talogum adornavit B.BENZELIUS, 

qui fi imprimeretur, plurimum inde 

ftatui medii sevi literario, luminis ac- 

cederet. 



$. XX. 
Sö^Scond. Uiufir. T.VIIL p. 31. 




UPSALIENSIS. 61 

, §. XX. 

Huc etjam pertincnt hiftorica 
colleftanea Nob.ELI^E PALM- 
SKIöLDII, quse ab hrcredibus, trj- 
bus thalcrorum millibus, Upfalien- 
fis Bibliothcca fibi comparaviL Me- 
ruit certe ftupenda & inexhaufti la- 
boris diligcnria bcatus colleftor , ut 
ipfius memoria, peculiari lande, po- 
fteritati tradatur 37). Etenim cum 

in 

37) Qy^re etjam vitam ipfius , 
cum brevis fit, ex auftoris Autographo 
„adferemus. ELIAS PALMSKÖL- 
,,DIUS nobilis, in hane lucem, edi- 
,,tus Holmise Anno 1667 d. 18 m. Julii , 
„Patre ERICO L AURENTII RUNELL 
„PALMSKIÖLD, ad Archivum Regni 
3 ,per annosXXXV Secrerario Kegio, na* 
3 ,to in Sudermannia A:o 1608 d. 17. m. O- 
„cT:obris 5 denato HolmkE A:o 1686 d.6. 
„m. Junii. Cui in munere fucceflit Dn. 
„SUENO LEIJONMARK,nuncdicafte- 
„rii Regii Aboenfis Vice-Prxfes. Exaftis 
„fub domeftica inftitutione primis pue- 
„ritise annis, uberioris eruditionis com- 
„parand« gratiå A:o 1Ö79 menfe Maji 

Aca- 



62 HISTORIA BWLIOTHECJE 

in publicum emififlet Illuftr. Comes 

ERI- 

„Academiam Upfalienfem adivit ; ubi 
, 3 poftquam-per feptennium literas infigni 
3 ,cum frudtu & fucceffu traétaffet , Re- 
3? giis literis datisAnno 1685 &• ni. Fe- 
5 ,bruarii ordinario in ArchivoRegniCan- 
^celliftae, ut vocant, muneri admovetur, 
5 »cum licentiå continuandi ulterius , per 
„unum alterumveannum,exercitia Aca- 
5 ,demica, Acceptam, ifthoc fpeciaii be- 
35 neficio , inter ipfa literarum ftudia at- 
„que ab incunte ftatim adolefcentia, de 
„Republica bene merendi occafionem , 
„diligentia & induftriafumma perfecutus 
5 ,eft, alternis vicibusArchivum & Aca- 
„demiam, cum ingenti fuo emolumento, 
3 ,frequentans. Hac A:o 1689 demum 
„reli&a, omne tempus, quod ab occupa- 
„tionibus (bis in Archivo vacuum ha- 
„buit, praxi forenfi addifcendse infupre- 
„mo dicafterio Regio, aliisq; judiciis in- 
„ferioribus, fub aufeultationis beneficio, 
„irnpendit,donec A:o 1 693 novo honor e 
„ornatus per plenipotentiam Regiam ad 
„ArchivumRegni velCancellarise confti- 
^tueretur A&uarius. Quo rnunerenullus 

alius 



UPSALIENSJS. 63 

ERICUS DAHLBERGIUS fplen- 

di- 
„alius poft ipfius patrem, qui A:o 165 1 
„ab illo ad Secretariatum in locum Vi- 
„ce-Pr»fidis Du. ISRAELIS LAGER- 
„FELDT adfcendit , perfun&us fuerat. 
,,Tn iito Acluarii munere, omni firJe & 
5 ,dexteritate cum annos tres & alinuot 
,,menfes exegifiet, A:o 1697 litens Re- 
„giis datis in Kongsohr die Mait i ad 
5> Aduarii primum vices in ipfa Cancel- 
„iariaRegiaobeundas defi^natur, & mox 
„fubfecuta plenipotentia Regia data die 
„ Aprilis, eidem muneri prceficitur, a- 
„lio conftituto Archivi Aftuario. 

A:o 1 70 1 menfe Oftobris, vacante 
„perD:ni SUENONIS LEIJONMARK, 
„ad officium Vice-Prasfidis in dicafterio 
„Supremo Finlandias, translationem, Ar- 
„chivi Secretariatu, ab Illuitrifflmo Co- 
„mite, nunc inter coplites beatiflimo , 
„D:o BENEDICTO OXENSTIERNA, 
„Senatore primo & Regfce Cancellariae 
„Pr8efideXEI JONM ARKIO in fucceffo- 
„rem unicedenominatus,fed literis com- 
„mendatitiis vel ferius exhibitii, vel a- 
,,liisintervenientibus remoris, eadem fi- 
„bi deftinata promotione hac vice exci- 

dit, 



64 HISTORIA EIBLIOTHECM 

didum opus, quo Succise arces, chal- 
co^raphicis tabulis nicidiffime deli- 
neantur;atque OLAVUS HERME- 
LINUS, CLAUDIUS ÖRNHIEL^ 
MIUS, PETRUS LAGERLÖF- 
VIUS , Regio mandato, illud hi- 
ftoricis defcriptionibus illuftrandum, 
unus poft alterurn , fihi fumfiflent ; 
perfpexic PALMSKIöLDIUS rem \ 
tum ob vaftitatemfuam, tura etjam 
ob monumentorum defeftum, lente 
admodum procefiiiram. Stimulavit 
igitur illum de påträs antiquitatibus 
bene merendi cupiditas , quam avi- 
to fanguine ab antiquis Regii Ar- 
chiviprafeftis, LAURENTIO O- 
LA VI, ERASMO LUDOVICI, & 

ERI- 

5 ,dit,quce tamen vix prceterlapfo unius 
? ,anni fpatio ipfi poflmodum feliciori fy- 
>? dere obtigit, dum per plenipotentiam 
„Regiam expeditam in caftris An. 
,,1702 in locum nuper demortui D:ni 
»LUBOVICI SCHANTZ Archivi fub- 
5 ,ftituebatur Secretarius." Moriebatur 
FALMSKÖLDIUS laboribus exhauftus. 



VPSALIENSIS. 65 

ERICO parentc , poffidebat, ut o- 
peri ifti , licet ampliffimo , manus 
admovcrct, Auxic congenitum ar- 
dorcm fuafio D. JOHANNIS 
STlERNHöKII, cujus opera in fo- 
renfi doftnna, PALMSKIöLDiUS 
ufus fuerat. Hoc propofito 3 magnis 
fumtibus fibi Bibliothecam collegit 
auäorum, qui de patriis rebus com- 
rnentati funt» Quorum etjam Cata- 
logum, Librarii Suecici titulo, ty- 
pis evulgandum, adornavit Et cum 
fimul vaftam plane multitudinem 
documentorurn , quibus Archivum 
Regni inflruitur , diligenti oculo> i- 
pfi valde neCeflarium effet perquire- 
re , ita per integrum fexennium Ii- 
bris chartisque le abdidit, ut ne mi- 
nimum quidem temporis otio & a- 
micis relinqueret. Tum vero nata 
funt notiffima illa Palmfkiåldiana 
colle&anea, quibus omnia, quae vel 
in impreffis, vel aliis monumentis > 
Suecanam hiftoriam quacunque ra- 
tione illuftrantia legerat, comprehen- 

E dun- 



66 HISTORIA BIBLIO THEC2E 

duntur. Ita vero indies crevit hic 
thefaurus , tit vitam ingenidmque 
unius viri illi cöngerendo fuffecifle 
vix crederes. Eft autem eo pretio- 
fior , quod plurima monumenta, ex 
quibus illum collegerat, funeftis i- 
gnibus arcis Regise Stockholmienfis 
pofhnodlim perierint. Cum vero 
plurima fe tandem collegifle intel- 
ligeret, quae ad Sueciae nov-an- 
tiquae illuftrationem pertinerent , 
varios in tomos illa digeffit, de 
quibus ipfemet ita loquitur : „Prae- 
3 >ter varia excerpta & collefta- 
„nea Hiftorico-politica , Genealogica 
„aliaque mifcellanea , qnae absque 
5 ,intermiflione ex aftis Archivi & di- 
„verfis fcriptoribus congerit, fin- 
„gula fuis peculiaribus deftinata 
„ufibus : horas fuccifivas & otia fer- 
„me omnia confumit in elaborandis 
„& perficiendis fuiS, ante aliquod 
,,tempus, incoeptis öpufculis, qiiö- 
„rum praecipua flint quae fequuntur. 

i Iti- 



UPSALIENSTS. 67 

„i Itinerarium hiftorico-politi- 
„cum, in quo pleraque per regnum 
„univerfum, illique fuhjectas pro* 
„vincias , occurrentia loca , lobfcr- 
„vata, inprimts illa, quorum men- 
„tio fit in hiftoriis patriis , curiofe 
„inveftigantur & breviccr defcribun- 
„tur, indicatis fimul ibi obviis an- 
„tiquitatibus, monumentis & infcri- 
„ptionibus. 

II. Memorabilia gcntis Suio-Go- 
»thicx diäa & faEta fub fuis certis 
»titulis, methodo peculiaridifpofita. 

III. Calendarium hiftoricum, quo 
„res recenfentur memorabiles, quae 
„feculis noviffimis XVI. & XVII in. 
„Suecia, fingulis diebus auc contige- 
„runt auc gefta fuerunc. 

IV. Index recefliium Sz aftorum 
»publicorum ab antiquiffiniis tcm- 
,,poribus, prcefertim vcro regis Ma- 
„gni Ladalääs, ad hax noftra, or- 
„dine adcurato , continuatur. 

V. Obfervationcs Genealogicas 

„ex Aftis Archivi variisque ante* 

E % ceflo- 



6g HISTORIA BIBLIO THECM 

„ce(Torum fuorum, ERASMI LU- 
„DOVICI, PETRI MAGNI UT- 
„TER, JON^BUREI & parentis 
„ERICI PALMSKI6LDII colleftio- 

„nibus & manufcriptis , fummo ftu- 
„dio & labore erutse. 

VI. Bibliocheca Suio-Gothica> 
„qua cum fuis plenis ticuJis recen- 
5 ,fentur pleraque fcripta, qux aSve- 
5> cis vel Suecica civitate donatis con- 
5 ,dita, inträ vel extra patriam, pu- 
5? blicam afpexerunt lucem , aut ad- 
„huc exfhnt inedita, quatuor diftin- 
5? £ta partibus, quarum prima exhi- 
„bet Theologica, feeunda juridica, 
„tertia medica & Phyfica, quarta 
»Philofophica, hiftorica, Philologi- 
„ca aliaque mifcellanea, adfperfis, fuis 
, Jocis, .neceflariis obfervationibus & 
„indicatis fub finem fingulor um au- 
„£iorurn diebus natalibus & emor- 
,,tualibus, vitasque conditione. 

Interea dum hsec memorata, iil- 
.^teriorem expe£bnt limam, prselo 
,,habentiir parata, quam primum i- 

do- 



V P SAL IENSIS. 6 9 

„doncus fe obtulerit typographus , 
„vel,| alius | fumtuum neceftariorum 
, ,fiibm i n i f trätor , magnorum q uo- 
^rundarn ex gente SuioGothica lie- 
„rourn & virorum illuflrium mo- 
3> numenta literaria , in quatuor to- 
„mos diftributa, quorum i. conti- 
5 ,ncntur Orationes variis occafioni- 
„bus habitx , 2. Diflertationes ab il- 
55 lis confcriptac. 3. Epiftoke. 4. Poéi- 
5) mata aliaque varii generis & argu- 
„menti opufeula fermone Latino 
5) confignata , cum indiculo , in quo 
„Singu!orum vkx breviffime per- 
jjferrountun &c. Qui uberiorem 
vaftiflimi opcris Palmfköldiani co- 
gnitioncm defiderant , ipfius colle- 
äoris , ad Illuftr. Comitem DAL- 
BERGIUM perlegant literas.V. His 

vero 
•) PALMSKIÖLDS egen beråttelfe till 
hans Excellence , Kongl. Rådet och 
Gen. Gouverneuren, Gref Eric Dal- 
berg , angående fine hiftorifke extra - 
&er och colleélanea. dat. Stockholm 
den 28Februarii 1702. 
tos Eders 



70 HISTORIA B1BLI0THECJE 

vero facile patere arbitror, quam 

vårtas 

Erlers böggrefl. Excellence tecktes 
„ei onådigt uptaga, det jag fom aldrig 
55 ånnu har haft den lyckan , att en gäng 
3> wara hos Eders höggrefl Excellence 
„till namnet bekant , faft mindre kan 
„förmoqa mig åga någon del uti Eders 
„höggrefl. Excellences höga gunft, flkal 
, 5 nu få driftigt underftå mig , att under 
„Eders höggrefl. Excellences få mångfal- 
dige och högtangelägne förrättningar* 
„med denne min fkrifwelfe framkomma. 
„Den högtbeprislige mildhet fom med 
„en oförliknelig tapperhet hos Eders 
„hoggrefl. Excellence till allas worde- 
,JFuiia förundran fig få herligen har 
„fammanparat , år allena fom braktmig 
3,till denna driftighet, och lemnat hos 
„mig den wifTe och fåkre forhoppning, 
„att Eders höggrefl. Excellence warder 
„med nåder anfeendes hwad jag af ett 
„wålment upfåt medelft detta kommer 
„* all ödmiukhet att anbringa. Det åre 
„Nädige Herre, mer än 10 åhr förlup- 
„ne fedan jag af en hiertelig åftundan, 
55 att på något fatt kunna hos Eders 
„högrefl Excellence infinuera min rin- 
ga 



Ut SALTENSIS. 71 

fint molis, quidve contineat. In gra- 

tiam 
„ga perfon, och till att 6pna mig wå- 
„gen dertill , kom uppå de tankar , att 
„uthaf wåre gamle Crönikor , och hi- 
„frorifke handlingar Tamt hwarjehanda 
„particuliere efterrättelfer farnmanfän- 
„ka och uti ett corpore tillhopa fatta 
„alt hwad jag kunnat finna i någon måt- 
„totiånligit till den under Eders hög- 
r grcfl. Excellences höga aufpiciisi wår- 
„ket warande fplendide och makelöfe 
„Sueciam antiquam & novam. Samnia 
„mitt forehafwande kom wål genom 
j,Eders höggrefl. Excellences ftraxt der 
„på fölgde utrefa till de Tyfka provin- 
„cierne att någorledes ftudfa, icke de- 
„fto mindre har Jag lika fullt uti min 
„fattade deflein fortfarit, och det med 
„få mycket ftorre flit och ifwer, fom 
„ jag äfwen wid famma tid blef avance- 
rad till Aduarie tienften uti Kongl. 
„Maj:ts Archivo, och få medelft feck 
,, närmare anledning och tillfälle af de 
„på then tiden derfammaftådes befinte- 
,»lige, men nu genom den olyckelige 
„Slåtsbranden till en god del förekom- 
„ne hiltorifke Åder, complettera och 

för- 



72 HISTORIA BIBLTOTHEC/E 

tiam tamen illorum, qui Palmfkiöl- 

dianis 

5 ,föroka mitt tilförenne fammanbrack- 
„te förråd. Men fom mig åter åhr 1697 
3,wid min flyttning ifrån forberörde 
„Aåuarii beftallning i Archivo,, till 
„det genom Herr Secreteraren Schme- 
„demans avancement öpnewarande A- 
„äuariatet uti K. M.ts Cantzeli, mette 
„m j.g ett nytt hinder , fom fyntes fåt^ 
3) tia mig i twifwelsmål om ytterligare 
.framgång, efter fom jag fåledcs kom 
,att engageras med andra fyslor och 
,ingen {a god lågenhet mera hade der- 
,,på att arbeta, doch fom jag till detta 
^wårck befann hos mig en fynnerlig 
„inclination och defsutan med flor koA> 
5 ,nad , flit och forgfållighet mig allare- 
dan till den andan forlkaffat meren- 
„dels alla få in-fom utrikes af trycket 
? ,utgångne rare Auclorer, famt alle- 
^handa hiitorifka fkrifter och curieufe 
3 ,handlingar , fom i någor måtto beröra 
5 ,Swerig.e eller defs underliggande P*o- 
„vincier och landikaper, få att Jag och 
„deröfwer fatt mig i anfenlig floild och 
„och flor olågenhet, har jag oacktat 
^alle mig hårwid mötande hinder och 

be- 



UPSALIENS1S. 73 

dianis His laboribus uti voluermt, 

ob- 

„befwår åndä framhärdigt hiruti cbfl- 
jjtinuerat » och åntcligen dermed (a wi- 
„da kommit att ja^ förutan mycket 
? ,fom intet ånnu är renfkrifwit eller i 
i,ordning bracht , har att tipwifa tren- 
„ne ilarka volumina in 4:10 med min 
5 ,egen hand och en allra compreflfyft 
„ftyl fammanfkrefne , fom innehålla 
5 ,colItcT:anea mifcellanea om Sweriges 
„Rike i gemen, famt alla deff Jandfka- 
5) per och -underliggande Finfke, Skånfke 
33 Liflåndfke och Tyfke provincier ifyn- 
„nerhet . hwarutinnan jempte en med 
J5 all flit fammanfattad beråttelfe om alle 
„uti hvvart landfkap befintelige Stader, 
„SIått, Kyrckior , Palais och herrefå- 
3,ten, famt gamla Klofter och elijcftre- 
3 ,mar(]iiable orter, inflyta merendels 
„al!a de PafTagier fom hos in-och ut- 
3) låndfke authorer ftå till att finna orn 
5 ,nagon ort i Swerige , fåfom och alle 
„monumenter , (Runeitenar undantag- 
55 ne ) infcriptioner och curieufiteter , 
35 fom wid hwar och en ort kunna wa- 
„ra i akt att taga. Jag har och tagit 
3,mig den mödan 3 att af hiftorierne e- 

ruera y 



74 HISTORIA BIBLIOTHECJE 

obfervamus, nonnulla ejus non finc 

crifi 
„ruera, hwad mårckwårdigt uppåhwar 
„ort , år håndt eller förrättat , jåmwål 
„når och af hwem hwar Stad, Slått, 
r ,Kyrkia , klo/ter och Palais blifwit- up- 
„bygt, förbåttradt, afbråndt och för- 
„ffördt eller någre andre befynnerliga 
„hendelfer warit underkaftad , göran- 
„des det forn angår Upland, allena ett 
3,flort volumen for fig fiejf. Nu en- 
„doch Jag i mitt (inne och famwete år 
5,6fwertygad om den möda flit och koft- 
„nad fom jag uppä detta wårks fam- 
„mandragande öfwer 10 åhr anwåndt, 
„iå har jag likwål aldrig kunnat tånkia, 
„att thet fkulle winna af en och annan 
„den applaufum fom jag med hugnad 
„nu förfporjer icke allenaft af Herr vi- 
„ce pracfidenten Lejonmark min gun- 
„ftige gynnare och befordrare, fom då 
„han for tre weckor fedan oförmode- 
,,1-igen kom förft att fe det, fann det 
„både mycket nyttigt , fåfom och nä- 
stan oumgångeligit för den fom får 
„befallnjng Defcriptionem Sueciae att 
^utarbeta, utan har och hans höggrefl. 
„Exceilence Gref Bengt Oxenftierna 

fom 



UP SAL I ENS IS. 75 

crifi adhiberi pofle, cum intcrdum 
conjefturis jtöfto majorem fid:m 
babuerit. Caeterum aeftimanda func 
prafertim, documerta, diplomata 
& literae, qnx ad hiftoriam tam ci- 
vilem quam Ecclcfialticam proximo- 
rum féculorum pertinent, quaeque 
magna copia exautograpbis, (iia ma- 
nu exfcripfic PALMSKIöLDIUS. 
§. XXI. 
His addidit varios codices Ma- 
GNUS GABRIEL DELAGAR- 
DIUS, per JOHANNEM HA- 

DOR- 
„fom i går låt komma det för finc ögon 
„och med flit få# thct igenom, bety- 
35 gat derwid ett få nådigt nöje ochwål- 
„behag, att hans hoggrefl Excellence 
3 ,af eget bewåg tillfade mig, att wela 
„det famma hos Eders hoggrefl. Excel- 
„Ience i båfta måtton recommendera. 
Skulle jag än widare bli (a lyckelig och 
„jemwål erhålla Eders hoggrefl. Excel- 
4 ,lences ynneft och höggun/Hge appro- 
„bation fom ifrån början hårwid warit 
„mitt fornåmfte ognemårke, har jag 
„wunnit det jag fökt och hindt till det 
„mätj jag endait fyftat efter. 



7 6 HISTORIA BIBLIOTRECM 

DORPHIUMin catalogumredaEtos, 
qui Stockholmise in folio A. 1675. 
prodik. Exfcripfit ex illo, titulos 
codicum Gothica lingua eonfignato- 
rum atque colloquiis menftruis A. 
1 69 1 p. 73o.inferuit TENZELIUS, 
Indicem hunc, cumjam rarefcat,ex 
Epiftola Delagardiana, membrana ni- 
tide fcripta , adferarn ; fpe certa 
rem me fa&urum xquis harum II- 
terarum aeftimatoribus pergratam, 
addiris tum HADORPHII tummeis 
jobfervaLionibus*, quae, minufculis 
literis, fingulis codicum titulis ad- 
fcriptx funt. 

Sacrje Regi#: Majestatfs 
Regnique Sveciae Senator & Can- 
cellarius, Judex Provincialis We- 
ftrogothise Daliaeque ut & Acade- 
mte Upfalienfis Cancellarius. 
Nos MAGNUS GABRIEL 

DE LA GARDIE, 
Comes in Låcköo & Arensborg, 
Liber baro in Ekholmen, Do- 
minus in Hapfal, Helmet, Magnus- 

hoff, 



UP S A LIEN SIS. 77 

hoffjHoycntorp &Wennegarn&c- 
Magnifico Reftori, Virisqy plu- 
rimum K c verendis Clariflimisque 
omnium Facultatum in Academia 
Patria Upfalienfi Profefforibus , 
S. P. D. 

OMnino multa ftint, Viri pl. Re* 
vcrendi Clarilfimique in omni 
licerarum gcnere, eaque per le exi- 
mia i fuo tamcn pretio hand reflima- 
ta, vel quod ignavia quadam se vi 
minus trita ac celebrata vulgo igno- 
rentur $ vel quod difficiles explica- 
tus haberc vila, ingenii aciem ne* 
mo exerceat iisdem explicatiusred- 
dendis. Scilicet ka fcre compara- 
tum c(t, ut quve facile percipi nc- 
qucunt, ncc fua fpontc influunt> 
ca liberttcr ad pedes abjiciamus. Sa- 
ne viri do£fci\ iique rerum antiqua* 
rum curiofi fpeculatores , ultro fa- 
tentur infinita pene veterum fcri- 
ptorum libris ita abdita jacere, utea 
canum indagatorum more, qui fe- 
ras lagacitate vcftigant odorantur- 

qu« 



78 HISTORIA BIBLIÖTHECJE 

que ex his , in quibus delitefciint, 
cubilibus excitare, & odore , vel 
aliquo leviter prefioveftigioperfequi 
fit necefle. Inde nimirum, quodin 
permagna tocius antiquitatis & vel 
earum rerum, quae olim in medio 
pofitas, in orc fermoneque omnium 
erant , ignoratione verfamur. At- 
que ut alia tranfeamus, nemo for- 
taflis re&e dubitavit , pauca non e£ 
fe, eaq lie hand contemnenda inpri- 
fca gentium fere omnium hiftoria , 
qu# nos pratereunt. Imo vero 
pars perampla earum , quas hodie 
Antiquitates Patrine appellamus, in- 
terim hominum una interiit, & ob- 
livione pofteritatis obruta jacet pe- 
nitus. Ipfa denique verba , quse in 
ore prifcas antiquitatis crebro e- 
rant, quafi exau&orata a fequenti ae- 
tate repudiataque non nifi a paucis- 
fimis hodie intelligi queunt* Sed 
vixeft, acne vix quidem, ut exi- 
ftimemus plane nihil rei literaria* in- 
terefie, hsec cui cuimodi fuerint, 

fusquc 



UPSAltENSIS. 



79 



fusquc deque huberi. Et vcro quis- 
que non ineptus rerum xftimator 
facilc nobis adfinnarit, vcl in hifce 
ftudiofe indagandis perquirendisque 
tempus rctlc ccnfiimi. Quod ra- 
men eo non fpeftat, ut velimus in- 
folcntia uuarque verba , multisque 
jam jam fcculis obliterata rcvocari ; 
fcilicct vivendum mor i bits -patriot ut 
quidam veterum non inicite ait, 
prgjentibus ver bis loquendum. Alios 
vero hax ufus habcnt , eosque 
peramplos , quod neminem latere 
poterit riifi quidem planc in literis 
isdcm fit hofpes , & ab hifce tam 
honeftis jucundisque ftudiis aliemfc. 
Atque ut alia, hoc loco iiltntio 
pra 5 tereamus, vel eo hsecconferunt, 
Ut ingenia veterum quodammodo 
nofcere liceat, fimulque h^c ratione 
multarum rerum egregiam confe- 
quamur fcientiam. Denique per (e 
pulchrum , noviffé linguam qua ufi 
majores noflri ; idque vel ob ejils- 
dem magnificentiam ac Majeftatem, 

nati- 



go fflSWklÄ B1BLTÖTHECM 

nativique cieeoQs fpe&abilem exla- 
perantiam: Imo vero turpe nefcire 
ultimam ejus lingu-ae, qua hodie u- 
timur., ftirpem, natales ac cunabu- 
la, qu# ex illis fontibus repetenda 
funt. Sane Regum olim maximus» 
nunc piiffimse gloriofiffimaeque ro- 
■cordationis CÄROLUS GUSTA- 
VUvS, ut erat rerum praeclariffima- 
rum , adeoque omnisnonefti ftudii 
re£his aeftimator, fummusque Pa- 
tronus, in hoc vero quam flrenuiP- 
fime elaboravit, quemadmodum Pa- 
triam fibi Chariffimam & fortker 
tueretur, & modis qilibuseunque 
örnaret; Ita etiam de excitando pro- 
vehendoque ftudio Antiquitatis Pa- 
trik , optime cogitavit. Verum com- 
motis per Enropam tot tantisque 
bellorum tempeftatibus, quibus & 
ipfe Sereniflimus Rex & Dominus 
nofter abripiebatur, totum fere tern- 
pus , quo clavum imperii patrii 
(memoria nominis fiii gloriaque fem- 
picerna) tenuit, extra patriam con* 

fume- 



UPSALIENS1S. 8i 

fumere neceflum habuic , eoque pic 
cogitata exfequi nequivit. Nunc ve- 
ro Dci conceflh atque munerc com- 
pofitis bcllorum tempeftatibus tan- 
ti Herois Filius , isdcmque Rex & 
Dominus nofter clementiffimus CA- 
ROLUS XI. Magni Patris infillens 
veftii^iis ac xqae erga Patriam flu- 
diaque honefhitis animatus; quod 
olim Sercniffimus Potcntiffimusque 
Rex pie cogitavic , fed gravibus oc- 
cupatus bellis, tandemque morte 
praventus, expedire haud fuftinuit; 
id vero ipfe expediundum clemen- 
tiffime fufccpic, expedivitque. Ni- 
mirum Sacra Regia Majeflas hac de 
caufa nuper infticuk Collegium An- 
TiquiTATUM Patrix, quod ignora- 
re non poceftis, idque fumtibus re- 
giis quam liberalifiime fuftentat ac 
tuetur. Quo ipfo haud dubie ko- 
mnes qni quidem , fcientiam anti- 
quitacis Patrte xftimare didicimus , 
id confecuturi fumus, quod ccelo 
imputemus, quoque reäe lsetemur: 

F hoc 



$z HISTORIA SIBLIOTHECM 

hoc eft, fenefcentem jam & propc 
intermortuam rerum antiquarum 
memoriam renovari , & a perpe- 
tua oblivione filentioque vindicari 
comperiemus. Atqui mediocres noa 
funt tenebras in fiJva , ubi hasc ca- 
ptanda & indiganda Tunt, neque eo 
quo pervenire contendiraus , kmU 
tx adeo tritae, ut non in ipfis tra- 
mitibus multa objiciantur, quae e- 
untem retineant morenturque. Ideo- 
que omni laude digniffimi , qui la- 
culenta quseque prifcas antiquitatis 
monumenta e fato eripiunt, inque 
lucem hominum afpeÖmnque pu- 
blico commodo producunt. Quo 
nomine etjam hifce noftris tempo- 
ribus, noftraque in Patria aliquot e~ 
gregiorum virorum induftria navi- 
tasque, fummis laudibus celebrari 
digna videri debet, qui hoc in gene- 
re ftudiorum exercitati elimatique , 
nullis fra£H laboribus, egregia quae- 
que Antiquitatis Sveo-Gothicx mo- 
numenta , e denfis tenebris feliciter 



UPSALIENSIS. 83 

eruunt, ncc ampHus veluti muta 
jacere ac delitefcere patiuntim Cu- 
jus rtudii , qua: (jiiidcm uti nobis 
videtur, liberaliffima impenfa ert , 
praeclariflinraque pofitse induftrix, 
alia aliis majora & luculentiora fpc- 
cimina, indics non quidcrn fine ob- 
le&atione quadam recipimus, Nul- 
la vero tam ingrata erit farna, nulla 
tam furda pofteritas, quae hane tam 
égregiam publico navatam operam 
commendare nefciat. Cumque S. 
R. Mäjcftatf placuif?c intellexerimus, 
quö haec ante nominata fludia An- 
tiquitatis Patrfe felicius colantur ac 
frequententur, partem aliquam cu- 
rarum de Collegio Antiquitatis 
nobis clementiflime commendare , 
in idomnesingenii induftriaeque ner- 
vös quam libentiffime contendemus, 
quemadmodum & hsec antiquitaris 
fludia feliciter vigeant & effiorefcant, 
& Collegium tueamur, ac quibus 
modis cunque adiuvemus. Qua co- 
tatione quicquid fere veteruin Ma- 
F 2 nu- 



84 HISTORIA BIBLIOTHEC/E 

nufcriptorum in noftra Bibliotheca 
reperiri potuk, id omne Academise 
Patriae Upfalienfi jure proprietatis 
poffidendum relinquere tranfcribe- 
reque voluimus. Quod etjam fa&um, 
hifce adfirmamus , quamque tefta- 
tiffimum facimus. Quorum Manu- 
fcriptorum codicum ope, X\ quid 
lucis adhiberi poterit vel ad hifto- 
riam patriam, vel ad prifcam hu- 
jus gentis terraeque linguam, vel ad 
antiqua monumenta , quse noftra ae- 
tas aut quoquo modo adhuc fervac, 
aut vetuftate fenioque aevi confnm- 
pta ac obliterata fere intercidere; 
fcilicet eo ipfo nos id confecutos ef 
fe quod hac donatione propofitum 
nobis erat, haud dnbie adfirmabi- 
mus vehementerque ketäbimur. Sed 
& id ultro fbondemus acpollicemur, 
fi quae facultas adhuc futura fit , a- 
liis infuper Manufcriptis huic pro- 
pofito accommodatis , hasc ftudia 
adjuvare gratam animi benevolen- 
tiam nobis haud defuturam. Titu- 

los 



UPSALIENSIS. 85 

los manufcriptorum codicum, quos 
in Bibliothccam Academix Pacri.i: 
Upfalienfis infcrri voluimus, vifurn 
his fubjiccre , atqucutab aliis qui- 
buscunque diftingui, faciliusque a- 
gnofci queant, nomcn noflxum, & 
juxta numerum cujusque Codicis, 
in exteriori ejusdem membrana, qua 
tegitur, extare voluimus. Hic ve- 
ro cxcipimus codicem Argenteum , 
.quo comprehenfo funt quatuor Ser- 
vatoris & Domini noftri JESU CHRI- 
STI Evangelia, eaque olim abUL- 
PHILA confcripta perantiqua lingua 
Gothica. Cujus facrofanäi Codicis 
in hac lingua hoc unum exemplum, 
uti quidem creditur, in vcro Ori- 
ginal! Orbis Chriftianus adhuc fer- 
vat. Cumque nullo numero hic i- 
pfe Codcx fignatus (it aut diflinctus, 
igitur alia ratione a reliquis Codi- 
cibus cundem diftingui fecimus ; 
Scilicet propter reverentiam divino 
vcrbo debitam, adeoque Majeftatem 
lingux olim gcnti noftra terrarque 

do- 



86 HISTORIA BIBLIO THECJE 

domefticam, laminis argenteis obdir- 
£tum, in certa arcufahuic rei apta ac 
accomrn odata , afiervari voluimus. 
Sed hic eft ? cur ncbis adeoque Pa- 
trik omnino gratulemur, videlicet 
hunc noftrum Ulphilam quafi redi- 
vivum in Patria iterum comparere , 
qui varia forte ja£tetus facillime aut 
penkus interire potuiflet, aut certe 
ad minimum nobis. 
Igititf horum Manufcriptorum Co- 
dicum habetis primum hunc per 
quam defideratum 
Ulphite Codicem argenteum, 
in quarto & in membrana. 

II. Exemplum ejusdem Codicis ar- 

gentef , in Quarto. 
* Exemplar &> Copia Codieis ha- 
jus Argentei , ii s dem Ii t er is Gothicis 
exfcriptum eft , ligatura c? foliis de- 
auratit. Iii\inccndio Uffalietift apud 
Rudheckium Senior em A. 1702 per iit. 

III. Hiftoriae Regum, alias Konun- 
ga Sagurne, Iingua Islandica, foL 

in membrana. 

Nen 



UP SALIENSIS. 87 

* Non antiqua modo lingua, fed literis 
itjam antiquis ante annos plurimos fcri- 
ft<z, appell ant ur que Konunga Sagur- 
ne a materia (ubjetta ; Continent enim 
Hifloriam Regum omnium Norvagiz ab 
Haraldo Pulchricomo , ad mört em Suer* 
ronis Regis. Editx nuper fumptibus 
£5* typis Jlluftrifftmi Regns drotzeti 
Domini PETRI BRAHES, Comitis in 
Wifingsborg, öc. vertente illas in 
modernam patria no{lr<z linguam Dn. 
3<>na Rugman Islando. Hic codex idem 
jatum cum altcro fubiit. 

IV. Fragmcntum Hiftorix Olai 
Tryggonii, Norveghe Regis, 
fol. in membrana. 

* Defideratur enim maxima pars 
hujus Hiftorix, nec pneter pagellam it* 
nam alteramve ex ea habetur , quas 
An. jööj. Upfalia edidit CL Olaus Ve* 
relius. 

V. Drama ifUTUtovfol. in membrana. 

* Res continet amatorias , olim ad 
joeum toncitandum\ Islandica lingua 
(crittum. 

VI. 



88 HISTORIA BIBLIOTHECJE 

VI. Hiftoria de quodam Eli, in lin- 
guam Normannicam olim a Roberto Ab* 

, bate converfa > foL in membrana* 
_ * Juliani Ducis , S. Ägidii filiL 
$uffu Haquini Regis translata\ ubi 
de Comite Wilhelmo tf Rofemunda 
multa inculcantur. Stephan. Scriptum 
efl jabulofum antiqua lingua IslandicM 
tompofitum* 

VII. Variae Britannorum fabube 
foL in membrana* 

* Quas in carmina converfas olim^ 
atque in conviviis ad citharam decanta* 
ri folitas fuiffe perhibent. Sunt au t em 
Relationes de Guiamaro Equite Britan- 
ni<e Meridionalis , JEjkeliod Brit anm s 
vet er i bus diB<es de nobilium duorum 
tonjugibus , gemellos enixiss & id ge* 
nus alia. Stephan. 

VIII. Regis Magni Hagenfons Lex 

Froftonienfis , vel Froftetings Lag, 

ut & * Hiftoria S. Olai minoris , 

Quarto in membrana. 

* Vocatur Fro/tatings Las a parte 
Norvaifiée feptentrionali , ubi lex ifla in 
ufu fuit. habiter e namque Norvagi di* 
ver fas diverjis locis leges ut olim inSue- 

cia 

\ 



UPSALIENS1S. 89 

da- Sic Gulatings Lag ad aliam perti- 
nebat Norvegi* partem. * Hiftoria illa 
& Olaifilii Haraldi Gronikes , minor 
Jive brevior eft alt era illa , lingua pari- 
ter CfStylo Islandorum (cripta. 

IX. Corpus Juris Islandici vel Is- 
lands Lagbook Lingua Islandi- 

ca, Quarto in me nkr ana. 

* Exemplar pr et i o fum tf undiqua- 
que intcgrum ac ab{olutwn. Yrtfjxwn 
babet confirmatoriam Regis Magni ', flit 
Haquini Suerreföns. Ad calctm pluri- 
ma habet Statuta & Rejcripta Erici 
Ma<*ni y Haquini Magni hf Margaret* 
&c. ut tf indicem capitum & rerum cq- 
piofum. 

X. Grettla, Jive Hiftoria Grctteri 
Afmundi, hngua Islandica y per- 

antiqua, Quarto in membrana. 

* Codex <etate (ffcriptura antifuif- 
fimus. 

XI. Edda & Scalda, lingua Islanfo- 

ca, Quarto in membrana. 

Edda Islandorum , fons tf funda* 

mentum fabularum eft , ande veteres er 

jus gentis Poet* obfcuras rerum appcl- 

lationes, & copiofos poetiae elegantit 

;. modos 



90 HISTORIA BIBLIOTHECM 

modos defumferunt , confcripta per Snor* 
ronem SturUfonium , Islandiét Nomo* 
phylacem. Efique ars ex antiquijftmis 
ingenio forum hominum fnbellis , varieq; 
adirfoentis rerum appelhtionibus conflru- 
3<e, docens horcagicam Poefin vulgo 
obfcuram ifapientihus t amen auditu ju- 
cundam & artificiofam. Codex vetuftis- 
funus & Antiquariis no/lris^ Scheffero, 
Rudbeckio, Verelio, fkpius laudatus. 

XII. Pars aliqua de Knittlinga Sagu, 
lingua Islandica cum verfione Latina. 

It em , quidain 

Difcurfus feu Lang Fadga taal, om 

nackura Danmarkur og Noregz. 

Konga. Eodemque volumine non- 

nulla de Edda Islandorum* 

* Daniam qnoad Epifcopatus fuos 
& numer um Ecclejiarum breviter dejcri- 

t bit: babetque juxta fe Genealogiam Re- 
gum & Principum Chriflianorum in Da* 
^ ma. Pagellis duabus. 

* Breviter compleclens quid conti* 
neat Edda^ ejusque materia qua Jit tff 
quod inflitutum. 

XIII. De Chronico Norvagico 1 ^////- 
que anciquitatibus, litern Arngrimi, 



VP S ALIENSIS. 91 

3one Islandi ad D. Olavum Vornnum. 
Quarto. 

* Snorronis puta Sturlefonii nuper 
edito , ut & ds voce Skioldunga & Skiol- 
dunga Wifur > b. c. Carminibus fen 
Rbytbmis , agent ibus de Regibus Norva- 
gicis , quos fufius bic explanat. 

XIV. Knittlinga Sagu, five Tra£h- 
tus continens Hiftorias Regum quo- 
rundam Danias & Norvegix ; ex Is- 
landiea in Latinam linguam converfus y 

ab E. M. hl. An. 1640 in Quarto. 

* Incipit baecHijloria a Rege Sveno- 
ne VÅx\{or\Jilio Baronis Wlff. usque ad 
obitum Regis Waldemari y qm filius c- 
rat Canuti Ducis. 

XV. Hiftoria de quodam Haquinio 

in Quarto. 

* Hareki villici oputentifftmi , ' in 
Wikene ut vocant , Norvegioe auflralis 
parte , habit antis , filio. 

XVI. Relatio Hiftorica de rebus Is- 

tandicis Quarto. 

* Brynolphi Suenonii in qua quiå 
vert, quid fal/i, in defcriptionibus bn~ 
jus InfuU prxftantiffimi Geographi, Ge- 
rardus Mer ca tor, tf Jodocus • i Hondius 

prodi* 



93 HISTORIA BIBLIOTHECJE 

prodiderint , flri&im expenditur. Scri- 
pta in Scalholt Auflralis Islandicä par- 
te An. 1647. if. Jul. 

Contenta libri funt. L Nomen & 
Etymon Islandia. IL l dandia an ve- 
terwn Thule (it. III. Dejitu Islandia. 
IV. De aeris conditionibus. V. De qra- 
minis proventu. VI. De animalibus. 
VII. Sylv<e in Islandia nullte. VIII. De 
Imperio Norvagico in Islandos. XL De 
Epifcoporumpoteflate. X- Islandia qtian- 
do hahitari ccepta. XL Quod nullius 
Regis in Islandiam fuerit expeditio. 
XII Quod in quadrantes diftinguatnr. 
XIII. De / ont 1 bus prodigiofis. XIV. De 
pijcium copia. X V. De montibus igni- 
vomis. XVI. Hecla möns ejusque defcri- 
ptio. XVII. De larvis & lemuribus. 
XVIII. De animis defun&orum. XIX* 
Deglacie. XX De Sulphure. XXL De 
habitaculis in cavernis montium. XXII. 
De Caenobiis. XXIII. De viäu & mo- 
ribus Islandorum. 

XVII. Speculum Regale, lingua Is- 

landica- Offavo. 

XVIII. Idem Speculum Regale in 
linguam D ankarn converfum a Stepha- 

no Johannis Stepbanio. Quarto. 

XIX. 



UP SALIENSIS. 93 

XIX. Riddara Chriftian Frijs Dräpa. 

* Chriftianus Fri is erat unus ex 
Magna ti bus Dannc , Regi pr o xi mus , tf 
Canccllarius , natione Scanus > de cujus 
virtute carmina funt lslandica lingua 
coficinnata, m& in hoc codice paraphra- 
Jlica interpretatione alicujus Islandi , ad 
verbum latine exponuntur. 

XX. Liber guidam Rhythmicus, el- 
ler Danfk Rimbok, lydandes om 
Dan/ka Konungars Lefwerne och 
Bedrifter, alt ifrån Dan til Konung 

Friedrich then andra. Quarto. 

* Alius platte efl ab illo Haffnicnfi 
exemplar i t quod anno 149$ impreflum. 

XXI. Annales Grocnlandiae lingua 

antiqua in ottavo. 

* Continent brev i ter ea, qu<e a pri- 
ma occupatione Grocnlandix per Norva- 
gos An.ytfåad atihUm usque 1473- ge- 
Ila junt ; nec non memorabilia qweque 
de ftatu populi jflius Eccleftaflico, Polf 
tico & Oeconomico. vixit Autfor bi c cirr 
ca annum 1623. ut propria manu nota- 
vit Stephanius. 

XXII. Otfridi liber Evangeliorum ^ 
five Evangelien Buch in alt Franc- 

ki- 



94 HISTORIA ÉIBLTOTHECJE 

kifchen Reimen , imprejjus Bqfilea 
An. Chrifti ijjr in öäavo. 

XXIII. JEgiditis Romanus in libros 
Elenchorum lat. Quarto in mtmbrana* 

* Ad Antiquitates Patrik hk qui- 
dem AuEtör non pertinet , fe d tum anti- 
quo elegantiqueflylo An. iiy^ in membra- 
net, confignatus '(it \ tonfervari publice 
intet Antiquitates merttur. 

XXIV. Defcriptio Norvegfe, Islan- 
Crfe, &Grcenlandiae, lingua DanicafoL 

* Titulus Danica lingua prxfixus 
eft talis: Norgis, Islandz, oc Groen- 
lands befkrifvvelfe, Landzens deiligheed, 
oc folkens brug ., oc huorledis mand 
fkal finde Grönlandet. Reperiuntur duo 
adhuc opufeula, eidem volumini adnexa, 
X. Om Bergens fundats och herligheed 
oc om fordumb Köpftåder udi Norge, 
(om er nyligen fammanfkrifwen pa 
Danike An. 1581. Den andre Bog i 
denne Träffat år om Tydfkernes fram- 
gång och Borgernis nedertrockelfe. 2. 
En liten Underwifning om Findmar- 
ken oc des handel. 

XXV. Chronologte Danicx fyfte- 
ma varias rerum Danicarum chro- 

* no- 



UPSALI ENSIS. 95 

nologias, ex diverfis codkibus mani/* 

Jcripns aliisqite monumentis antiquifft- 

mis colJe&as^ £5 in unurri vohtmcn re- 

daltas, reprxfcntans : opera tf /India 

Stephani Johanms Stepbanii. fal. 

* Syftcma iive corpus variarum 
Chronologiarum merito dici potcft qiuz 
fub mimens XXV, XXV 1, XXVII, 
XXVIII, XXIX, c<mipréhendtMtur] 
ut ex Jequentilus patebit. babentque 
tam Suecica & Norvagica, quam Da- 
nica , etjan:Ji Danicarwa rerum pr<c fe 
fcrcint titulum. 

Num. 2 5 Chronologica continet o- 
pufcula bina ex amiquis memhranLs Bi- 
bliothec£ Ha£ni en/is , manu Stepbanii 
exar at a, imtrti t amen auEforis. Pri- 
mum ab An. Ckrifli £21 ad jjoo fecun- 
dum ab An. &z6. ad ujy. 
XXVI. Chronologia rerum Danica- 
rum ab anno Cbrifti ClDXXVlII ad 
annum ClDCCCLXIII. incerti aufto* 
ris in fol. 
* /. Ex Codice Manufcripto Reg. Bi- 
bliothectf Haffnienfis , tui titulus : An- 
tiquitates rerum Danicarum a Canuto 
tertio ad\ Marqaretam , /;. e. ab Anno 
1028 ad ijöf.jtgn. A. g. Hoc 



96 HISTORIA BIBLIO TRECJE 

Hoc chronicon edidit Lipji<e A.i6gf. 
in Oäavo Doft. ARNAS MAGNjEUS 
hoc titulo: Chronologia Danorum & 
praecipuae Sialandiae &c. ex eadem mem- 
or ana, ex qua hoc exemplum exfcri- 
ptum efl. Subftitit vero MAGNÄUS 
ad A. 1307. cum t amen nofter codex, qui 
in aliis etjam plurimis ab imprefjb äif* 
fert 5 ad A. iisque 1363. proqrediatnr. 

2. Chronologia rerum Danicarum 
fecunda, auStore Cornelio Hamsfortio 
Cimhro, ab An. Chrifti 6S7 ad An. 
144$. ex codice Manufcripto Biblioth. 
Reg.Haffn.fign.E.32. 

3. Chronologia rerum Danicarum 
incerti au&oris , ab An. ugg. ad 131$. 
ex codiceBib/ioth. Reg. Haffn. fign.E 32. 

4. Alia incerti audloris, ex and* 
qnij). codice Manufcripto Biblioth Haffii. 
tui titulus : Veriloquium vetus , injign. 
E. 42. ab. an. $36. ad tempora Birgeri 
Regis Suecia 1317. 

Sic ex eodem codice Num j% (T, 7* #, 
$. additée funt , Quinta nempe ab An. 
£41. ad 1006. Sexta ab An. 124& adii6$ 
Septima ab An. 1131. ad /j>2j\ O&ava ab 
An. 124^. ad 1182. Nona annorum Chra* 
nologiam de[cribitabn^j ad 1347. 

10. Etc 



VPSALIENSIS. 97 

10. Ex vetuftiff. Manufcripto Codi- 
ce in membranet , qui Ju er a t o lim Mo- 
naflerii D. Petri Neftvedienjis. mcipit 
ab An. //jo dejinit 122g. 

11. Ex faftini Manufcripto * qui 
Bibliothecx quondam juerat S. Maria 
de Sora y cui 1 ad calecm adjunäa erat 
b&c Cbronotogia , annum primum babens 
1202 altimum zvro 1347. 

12. Incerti auétoris (fedj ut vi de tur 
Sueci cujusdam) ex vetu/to codice Reg. 
Eibliotb. Haffn. Manufcriptus cui titu- 
/w/.Varia Documenta Antiquitatum Da- 
nicarum fign. Merc. Extat h<ec eadem 
Cbronotogia in Codice Manufcripto cjus- 
dem Eibliotb. fign. A. 9. ubi ad c ak em 
defcriptamfuiffe legitur ex Ii bro Geor~ 
gii Gylthe : orditur ab An. S26. finit. 
An. 141?. 

(Chronicon boc int er Monument a ec- 
clefi<e Veteris Svio-Gothic<z edidit B. E- 
RICUS BENZEUUS a. p. 8i.adp.&.\ 

ij. Ex Manufcripto in membrand 
codice , in Biblioth. Stepbanii fervato : 
annos babet, qui int er ioS$ tf 1323 e- 
lapfi funt. 

14. Alia, audtore Nicolao Johan- 
nis ftlio, Arcbiepifcopo Lmdeuji, ex Ma* 

G nu- 



98 HISTORIA BIBLIOTHECJE 

nufcripto in membvana Codice , Nobiliff. 
olim Dn. Arvidi Huitfeldii.ab An. 1104. 
ad 1467 exfcripta. 

15. Ex vetufliff. codice membranaceo 
Manufcripto Biblioth. Hafn. fign. A. $. 
ab An. 777. ad 1307* 

Sic Num. 16, 77, 18 , /p, 20. varia 
Chronologica incerti au&oris, in vetu- 
flo Cod. Manufcripto Biblioth. Haffru 
Jign. A. $. inventa funt. Primuni horum 
eft ab An. 1241 ad An. 1410. Secundum 
ab An. izjo ad 128$. Tertium ab An. 
1295. ad An. rf 20. Quartum fen ig. ab 
An. 11 jo. ad annum 1300 Qiiintum ab 
An. 1274. a & An. 14^7. 

21. Anonymi Chronologia rerum 
Danicarum ab An. Chrifti 1046. ad An* 
iffy. Ex Cod. Manufcripto Stcphanii. 

22, 23, 24, 25 , Ex anti.qui/fmo 
in membrams fcripto Diario fratrum 
Minorum in Wisby Gothlandioz. Primum 
horum continet res ab An. Chr. 1444. 
ad An. 1470. Secundum ab an. 6$6 ad 
1410. Tertium, fcii. Num 24. ab An. 
8 fy- ad 1287. Quartum, feu 2f, comple- 
Bit ur tempora ab an. 121 4. ad ejusdem 
Jf culi An. I2f2. 

XXVIi Chronologia Islandico La* 
tina in folio. 

Vari» 



UPSALIENS1S. 99 

* Varia continet tam externa Ro 
mancrum Imperatorum & Pontificum, 
quarn domeftica Danise, Norvegix 
& Islandiae, ab An. Cbrifti 740. ad 
An. I2pj. itnoque corpore compreben- 
ditur cum fuperiori proximo, Eflque or- 
di ne vigefunum jcxtum , quod ex cod. 
membranet) antiquijj. defiripjit & com- 
munkavit M. Brynolpbus Suenonius Is- 
ianåus Epifcopns Scalboltenfu. 

XXVIII. Colle£hnea Chronologica 
ex Calenåario M Martini Petrei , 
quondam Abbatis Sören fis, excerpta foK 

* Sveco - Danico- Norvagica c ont i- 
tiens , fuis menfibus, quibus ge fl a funt 
lingula :, expofua. 

XXIX. Chronolögia Danica, cum 
facra & profana aiiarum gentium , 
collata, a primis Regni Danici incuna- 
bulis a M. Nicolao Petreo Prspofi- 
to Meonienfi incboata, fer D. Cun- 
radum Aflacum S. S. Theologia Pro- 
fejlorem in Academia Ha fn i en/i dedu- 

äa 9 cJ* ab Olao Wormio in amium 
ifyg continuatafol. pA 

* Res etjam plurimas Suecorum 
continet, qiix iis cum Danis intercejjere. 

G 2 Hac 



loo HISTORIA BIBLIO TUECJE 

[Hm Chronica, qu<z num. XXV. 
XXVL XXVII. XXVIII. XXIX. 
abfolvunt, res feptentrionis, multis re- 
tro temporibus , exponentia , ex var ii s 
Dani<£ Bibliothecis , fummo ftudio col- 
legit doff. Saxonis commentator, STE- 
PHANUS 3OH. STEPHANIUS.at- 
que Syftematis Chronologise Danicae//- 
tnlo injignivit. Pervexerunt vero in 
noflras manus A. 1660, quo Stefhania- 
na Bibliotheca Sora Stockholmiam af- 
portahatur. Meminit fyftematis hujus 
doäijf. GRAMMIUS in erudita Pr£- 
fatione adCRAGII Hiftoriam Cbrifl i er- 
ni Secundi, bis annis evulgatam^p.jj.. 
tanquam Stockbolmiae adhuc latenris: 
atque vebementer dolet, neminem in to- 
ta Dania inventum fuijfe , qui tanturn 
thefaurum redimere voluerit. Loqui- 
tur porro de illo edcndo Rev. BENZE- 
LIVS in doåfis prolegomenis ad monu- 
ment a Ecclejtaflica j quibus ejus tan- 
tummodo particulam , nt monuimus , in- 
feruiu Conf.Proleg.p.XXLSIBBERN 
Bibi. Hift. D.N. p, jy. M0LLER1 Hy- 
pomn. ad Scbeff. S. L p. 41 r. atque adeo 

re- 



UPSåLJENSJS. joi 

reliqu£ partes , fi modo Chronicon Si*- 
landicum per MAGN/EUM, Upfi£ e- 
ditum, exceperis, doäi cujusdam vin 
curam adhac defiderant.~] 

XXX. Antiquitates Monafterii So- 
renfis, fol. eodemaue volumine deScho- 

la Regia Sorenu £5* de Grcenlandia. 
* Antequam eas exponit, duabus 
pagellis alia habet; priori quidem Pon- 
tifices Rom. emanerat ab An. Cbr. 115 9 
qui [ederunt a prima Monafierit Sören- 
(is jundatione ad An. iåof. Nomina r- 
tem Epifcoporum Sorenfium, qui inve- 
tnflis membranis fub certo die reperiun- 
tur: Altera ver o Catalogum habet Ab- 
batum Sorenfium, ex vetuftis Utter arum 
ac Diplomatum membranis. Antiquita- 
tes autem Monafterii Sorenfis confiftunt 
in ejus fundatione , Diplomatum Privi- 
leqiorwnque enumeratione , & ejuswodi 
anis. Quod de Grcenlandia habet 
jragmentum , ex alio eft codice , cujus 
primx paginx defunt, remanentibus fo- 
lumj quae adGr<Enlandiampertinent,Da- 
nice confignatum. 

XXXI. Theoderici Monachi Hifto- 
ria de antiquitate Regum Norva- 

gicorum. 

Ab 



i©2 HISTORIA BIBLIOTHECJE 

* Ab Haraldo Pulchricomo ad Ha~ 
raläum Hibernienfem , capitibus 34. 

XXXII. Defcripcio itineris Hierofb- 
lymitani , religionis caufta olim 

fufcepti. foL 

XXXIII. Fundatio Academi'ce Haff- 
nienfis ejusdemque Statuta & Privi- 
legia. Eodemque volumine Fundatio 
Frifiorum; Fundatio Collegii Wal- 

chendorphiani : Fundatio Schoke 
Herlovianx c?V. infoL 

XXXIV. Hiftoria S. Canuti Ducis 

(S Martyris foL 

Ducis Slesvicentis fiHi Erici Egoä. 
Latine compofita. 

XXXV. Brevis enarratio eorum, 
quse tam in Pacificatione quam ter- 
reftri hello inter Suecos & Danos 
gefta funt & transaöa An.Chr.1565. 

XXXVI. Chronologia facra & pro- 
fana , incerti anBoris ; JoL 

* A Judicum tcmp. adCtffhresRom. 
omnia ex facris ennmerat. Deinde C&fa- 
res & Pcntiff. Romanos : poft aliqua de 
rebus Danicis $ & ultimo Genealogiam 

Re- 



UPSALIENSIS. 103 

Regum & Principum Septentrionaliura 
ah ipfo Odino dedudarn proponit. 

XXXVII. Danorum gefta poftChro- 
nica Saxonis, a Petro Olai Minori- 
ta Rofchildenfi. jol. 

Continuatio rerum Danicarum ejl 
c tempp. Saxonis (-An. nj/f) ad Fride- 
ricum IL fuperiori fecule viventem. La- 
ti ne fcripta. 

XXXVIII. Johannes Georgius Sa- 
dolinus de Danorum Regibus , 

libris VILfol 
* Opus hiftoricum latine confcri- 
ptum , in fine, mutilum : abjunt nempe 
omnia qinc pofl tempora Cbrijlopbori Re- 
gis bi c idem fcripferat. 

XXXIX. Varia antiquitamm Dani- 
carum documcnta, przfertim de O- 
thonienfis Ecclefe Privilegiis ac im- 

munitacibus , cum variis bullis 
pontificiis , foL 
■ litutum liber a Stcpbanio talem 
pricfixum habet: Hsec funt Refcripta 
Privilegiorum Sanélae Othonienfis Ec- 
clefiae, quee de fua dignitate & liber- 
tate ante incendium habuit. Prima bul- 
la ejl Pafcbalis Epifcopi , fcripta Am- 

gnie 



iQ4 HISTORIA BIBUOTHECJE 

gni£ An. Chr.MCXVH. regnante inDa- 
nia Nicolao^ Ån. Pontificarus jui XIX. 

Epifcopo Othonienfi Hubaldo. 
XL. Antiquitates rerum Danicarum, 
tolHgente M. $ohanne Petrejo^ Horfi 
nenfi, quondam Canonico Arhufienfi. 
* Variarum rerum funt collectanea 
ad hiftoriam Dankam pertinentia, ab 
An. 1133 ad An. 1612. 
XL1. Hofue Laufnar wijfur Eigelz 
Schalla Grimfonar. lingua antiqua foi. 
h. e. AiTga, five cantilena, qua 
taput redemit Egälus Grimi Cakifilius: 
tum Commentariis Bioernonis $on<e Jilii 
de Skardfa. 

XLII. Fundatio Scholse Trivialis 
Friderico-burgenfis foi. 
A Friderico IL Rege DaniäAn. 
if8& 31. Maji. 

XLIII. Poemata facra, Petri de Ri- 
ga Lat. Quarto in membranet. 
Super plurimos Sacri Codicis li- 
bros contexta. Claruit hic auBor paulo 
po/l. An. 1100, de quo vid. Barth. adver* 
far i or. Ii b. 31 cap. ij. 

(Plurimahujus Poett tarmina,qua 
boc codice cmtinentur, adhuc ineditafunt. ) 

XLIV. 



UPSALIENS1S. i©5 

XLIV. Anonymi compendinm Hi- 
ftoriae Danicac Quarto. 
* Latine , antiquo jtylo fcriptum , 
incipiendo a L Repe Dan , Jubfiftit in 
Waldemar o Cbriflopbori filt o 1340, 
quo Tcmpore confcriptum vide t ur. Sunt 
adhuc plura in boc codice opera , pz/- 
ta Legum Scanias antiqua verfio La- 
tina, manu antiqua: Statutum Walde- 
mari Regis Danite £f Jus Ecclefiafticum 
Latine tränslatwn. K. Knut Waldemar* 
fons och Archiebifkop Abfalons Wi- 
derlags Rått. Leges dat<c a Rege Chri- 
ftophoro, ex conjilie meliorum Kegni 
in Nyborg de Crimine laefe Majeftatis, 
& alia nonradla. 

XLV. Epifcoporum Ecclefiae Lun- 
denfis feries, una cum rerum maxime 
memorabilium notatione , initio fa&9 
a jprima Chrifttanismi in Daniam in' 
trodiictione. Quarto. 

* Latine. addita eftfub finem nar- 
ratiuncula de reformata per Daniam re- 
ligione & Superintendentibus Scaniae y 
qui Epifcopis fucceflerunt. CoUeBore Ma- 
gno Mat t bite , Ibeol. Left. kf Canoru 
Lund. 

EU* 



icff HISTORIA BIBLIOTHECJE 

\_Edidit hocfcriptwn cwn brevibus pro- 

legomenis Ha/h. A. 1710. Oäavo p. 

246. Thomas Bartholinus nepos. Fuitve- 

ro AuBor, frimnm Pajlor Borrebovien- 

Jis, dein Th. LeBor c? Canon Lunden/is. 

Conf. Sibbern. Bibi Dan. Norv.p.300.'] 

XL VI. Corpus Legum Sdandiae , 

Selandz Lowbop-. rnad Birckerat- 

ten etc. Quarto. 

* Manufcriptum perantiquum, mem- 
branis exaratwn, in multis pleniorcm 
hakens legem Selandi/e^ quam exemplet 
iwprejja. 

XLVII. Regis ChrifHani II. Lex no- 
va (Nya Lagh och RecefT); quam 
fubditi recipere noluerunt. 

* Dan k a Ihigua. 

XLVIII. Compendium J-J.iftorictim 

a Waldemaro Quarto ad Frideri- 

cum Secundum. in Quarto. 

* Latine , auBore Jaeobo Wlfeldt. 
<ib Av. 1334. ad itfg. 

XL1X. Hiftoria caufarum belli in- 
ter Erieum XIV. Suecise; & Fridc- 
ricum II. Danise Reges, Petro Mar- 
cilio Caftromillano au£tore ? /« Quarto. 

" Ma- 



UPSALIENSIS. 107 

(Manufcriptum Latinuiti) Ipfius Au- 
Itoris maku exoratum Lutetta Parifi 
An. ix6(. men fe Novemhri. 

Fuit PE1RUS MARSIUUSi 

gente Bittiricenfis , Rnci XIV. Regis 
Sveda Lat i nus Secretarius y qai fräter 
becjeriptwn per brev* j quod Pari/Ht, 

pofiquam Sneciani reiiquerat , cen textat, 
contra Danos alttid et juni firiptum , ;'//• 
ris con ful tonan more, ut in h hello ad Re- 
pent fupplici Jatetur , compofuit. De 
hac toera hifloria ita in prafatione ad 
MICHAELEM HoSPITALIUMCan- 
cellariuni Galliar t un Regis, aucior lo- 
quitur : Cuin intermiflis jurisprudentiac 
ftudiis, totum fere feptennium variis 
regionibus perluftrandis impendifTem, 
earumque moribus &: lingnis mediocri- 
tcr cognitis, nuper antem ex illis ad 
feptentrionem fitis Regionibus, in pa- 
triam rediiffem, ei quidem pro inge- 
nii facultatula quatcnus prodefle poflem 
fi fpecimen a me aliquod , primo quo- 
que tempore pracberetur, opere preciurn 
fa&urum me exiftimavi. Mihi itaque 
prius quam paternos in Biturgia lares in- 
viferem , per hofce ahquot dies, ex tri- 
meflri mei reditus itinere refpiranti, 

vifum 



108 HISTORIA PIBLIOTHECJE 

vifum eft , fingulari quodam argumen- 
to , hane qualemcunque hiftoriam 5 
quantum eorum , quae vidi & legi me- 
moria confequi potui , confcribere &c. 
Hiftoriam Regum Sueciae idem , man- 
dato Erici , quinque voluminibus dedu* 
tere , conftituit. Cui operi ut eo ma- 
jor em adquireret jidem, extra Sueciam, 
dum confummarety vivere voluit. vide 
de hoc negotio Marfilii ad regem epi- 
flolas apud Nob. PALMSK.) 
L. Varia Chronologica öV. Quar- 
to in membrana. 
* Primo Sacra Bibliorum ab Adam 
ad Chriftum ; deinde de nativitate Do- 
mini, paffionibus Apoftoiorum & of- 
Jiciis Miffarum aliqua fubne£luntur\ poft 
reges Danorum enumerantur ad Cnri- 
ftophorum Erici fiUum, in quofubfiflit. 
Denique Chronologiam habent rerum 
Danicarum ab An. f2o* ad An. /jej* 
quo tempore h£c etjam fcripta videntur. 

II. Defcripcio redituum Epifcopi 
Rofchildenfis, [Bifpens Jordebook 
af Rolkild] jcilicet hk liber comfle- 
ffitur brevem quandem dejignationem 
emnium redituum ac decimarum in Se- 
lan- 



UPSALIENSIS. 109 

landia, Meonia £$* R"gi& infula , ad 

catbedram Epifcopalem Rofchildenjem 

pertinentium , Jimiäque leges ($ jlatu* 

ta civitatis Haffnienjit , ohm edita 

per Epijcopum Rofchildenjem. 
Quarto in membrana. 

(F.x boc codice nonnulla, quz injulam 
Landt-Rugen refyiciunt exjcripfit & A- 
tfif Literariis Suecidt inferuit Reveren- 
difimus tffcpelaudatiis WALLINUS.) 
L1I. Regum Danorum feries, quo- 
rum tempora annorum reperiri potue- 
runt. 

* Miviufcriptwn Latinum, au&o- 
re Cornclio Hamsfortio Cimbro, ut ex 
dedicarione appdret An. ij$f. 
LM. Fundatio Sorse Anno jtjo. Eo- 
demque volumine Traditiones vanae 
de rebus antiquis, lingua Danica, i- 
tern, Annales Monafterii Sorenfis, 
ut c^ nomina Prafidum, Reftorum, 
Paftorum , c?V. SchoU regne io- 
renfis. in Quarto. 

Quatuor prima folia ad eam per* 
tinent; juccedunt Chronologica nonnul- 
la de rebus Sueo4}anicis , ab Anfgarii 

Cemp. 



no HISTORIA BIBLIOTHEC^ 

tempp An. go$. ad An. ijtfg contiuua- 
ta. Annales ver o Mona jl er ii Sor en/is 
tonfignavit Stepb. Stepbanius An. 632. 
LlV. Hiftoria Efici V. Danorum ac 
Sclavornm Regis. 
* Non Erici tantum V. binoria , 
fed etjam Canuti VI. Regis Da?wram\ 
utraque a Willicbio Weflhovio Cimbre 
formata An. 1621. Ordine prior ejl Ca- 
nuti hiftoria, feculo 118 2 viventis: po/le- 
rior Érici { qui ad imperium An. 1242. 
devenit. 

LV. GlofTarium prifae linguae Da- 

nicas , confeäum a Magno Olai Islan- 

do An. 1636. ($ manu Stepbanii de- 

fcriftum in Quarto. 

LVI. Traftatus Afaonomicus, b. e. 

Eeen Bucke van Aftronomen en 

van Naturen , ende van 7 Planeten 

op Hollandfche Rimen. 

LVII.Relatio hiftorica de RegeChri- 
ftierno. Danice 9 in Quarto ; eodemque 
voluminf , Conftitutio Friderici IL 
Regis de Sponfalibus aliisque ad rem 
matrimonialemfpectantibus, in Quarto: 
item Exemplum Epitaphii Regina? 

E- 



UPSALIENSIS. \Vlnt 

Elifabcthx e Kegno dejeftit, tandem* 
quc mor nia tf Gtmdavi Flandrorum fe* 
fult x ; Privileoia Univerfitatis Haff 
nienfis, a Fridcrico II. Régc Dano- 
rum, confirnvata, //>/§"//# Danica. 

* a. ijgz dat. b. ubi rft confians 
folio uno tum åimidio. 
LYIII, Aftus coronationis Annas 
Scotte Reginae, Regisque Frideri- 

ci II. filte , atm alns eojfctfamibus 
Donice , 
LIX. Legcs militäres & nauticse 
Friderici II. certis cafitibus , fcu ar- 
ticulis comprebenj&i ut f$ a Ii a mijiel- 
lanea. Ad caicem libri^ de Na viga- 
tione Martini Forbifleri Angli, me- 
ridicm verfus & SeptLnaioncm: 
omnia quidem lingiia Dantca in Quarto* 
LX. Leges jutue, /;. e. Den rettc 

Jadfkc Lowbog, Anno if?$\ de- 
[cri-pta in OHavo. 
f ' s * Codex bi c onte cinnos zoofcripus 
prafixum babet titulum manu recentio* 
ri confignatum. In calce fequentia repe* 
riuntur (latuta , K. Erik Kriitofferfons 
Lagh /2j*4 i Nyborg. 

Cor- 



na HISTORIA BIBLIOTHECjE 

Correctiones certorum articulorum 
Legis Waldemari, quas Tord Degen 
Legifer ~futia compofuit ex confenfu me- 
liorum Regnig in Parlament o Danorum 
in Nyborg &c. Artic. $3. Latine. 

K. Chriftierns Handfåft. fom ligger 
i Wisby befeglat. 1467. 

Conftitutio prima Regis Dacise, fi- 
lii Chriftophori in Nyborg. Danice Hu- 
ru man fkal dele Jordegods för Rigfens 
Cantzeler. &c. 

LXI. Leges Danice , latine in mem- 
brana Offavo. 
* Jutiae Leges funt antiqua manu. 
LXII. Leges Danicse , lingaa Da- 
nica in Oäave. 
Leges Selandia veteres,fcript<z 149$ 
LXIII. Quatuor Domini noftri JE- 
SU CHRISTI Evangelia in jolio , 
& in membrana, Latine. 
Ante aliquot feculafcripta , ut t en 
vetufia manu apparet. 
LXIV. Libri decem Alexandreidos, 
in Quarto in membrana. 
Exemplar valde antiquum, expli- 
tatione interlineari ad marginem po- 
fita. 

LXV. 



UPSALIENSIS. 113 

LXV. Codcx quidam vccuftitiimo 
characterc Sinefttf. 
Hos igitur Maniikriptos Co- 
dices recipite, Viri jdurimum Revc~ 
remis ClariJJJmique , animi noftri in 
Academiam Patriam, adeoquc (lu- 
dia honcfhtis pignus, eosquc ufibus 

fmblicis fervate ; in hoc vero evig ;i- 
uturi, qtiod fponte veftra fafcturos 
haud dubitamus , quemadmodum 
Academire Patriae & Vobis qui h. t. 
Aeademiae fumma cum laudc prse- 
eftis, adeoque Pofteritati ferventur 
intcgri incorrupcique ; hoc c(t , ni- 
hil eorum vel incuria cuftodtim Bi- 
bliothecx publicse , vel alio quoquo 
modo intercidat. Quibus noftram 
hoc de negotio pleniffimam volun- 
tatcm, jam verbis non ambiguis 
féd perfpicuis (igniticandum cenfui* 
mus, jusque plenifllmum hxc vo- 
lumina quiete poffidendi, fibique ha- 
ber.di Academiae Patriae Upfalienfi 
cedimus ac tranfcribimus : Ita qui- 
dem> ut a nobismet ipfis noftrisve 
H kgi- 



i 14 HISTORIA BIBLIOTHECJE. 

legitimis heredibus ilvc h. t vivcn- 
tibus , five futuris temporibus, 
quod Deus clementiffimc velit, vi- 
fturis, ea omnino abalienemus, ne- 
iuinique integrum cflc queat, ea 
quacunque ratione, jureve quocun- 
que repetere, fibiq; vindicare. Quas 
quidem nil attinct pluribus cumu- 
lare verbis : neque enim dubitamus 
aliquem noftrorum eo improbitatis 
proterviaeve procefTururri , ut huic 
noftrae voluntati intercedere difficul- 
tatemve adferre fuftineat. Et cum 
ipfi hxc volumina diverfis tempon- 
bus variisque ex terris, (nec id qui- 
dem absque omnicura moleftiaque); 
nobis acquifiverimns ; igitur,quo 
Academia Patria Upftlienfis de ju- 
re rei nunc fuae certior (it ac (ecu* 
rior , rogamus, qua par ert: reveren- 
tia ac fubmiffione, Sacram Regiam 
Majeftatem, hoc jus Academise o- 
mnino ceflum, adver(us quoscun. 
que turbatores \ au&oritate Regia 
tueri , integreque eidem clementis : 

fime 



UPSALIENSIS. 115 

fimc confervare digncfiir! l T tquc 
hofce antcnominjtos Codiccs ea vo- 
luntate, quam fupra exprcffiimis , 
eoque jure, qilod dominii vcl pr 
prietatis vocanc, Aöademiae Tamas 
Upfalienfi dono datos cflt inquc t>i- 
bliothecam ejiisdcm inandato noftro 
relatos , (cilicet majorem in fidcm 
horum omnium , hifcc fubfcripfi- 
mus, noftramque Teflcrafn genti- 
litiam juxta appcndi fccimus. Hol- 
miae die decima octava Januarii. 
AnnoasraChriftiana* Millefun.ö Sex- 
centefimo Sexagefimo Nono. 

MAGNUS GABRIEL 
DE LA GARDIE. 

$. XXII. 

Fuit Upfalia, circa initia hujus 
(éculi, par nobile fratrum , qui fe 
totos Scptcntrionis antiquitatibus c- 
nucleandis devoverant. S A L A- 
NOS intelligo PETRUM & .JÖ- 
* H 2 HAN- 



u6 HISTORIA BIBL10THEC/E 

HANNEM, qtiibus nonnulla Is- 
landorum monumenta luci expofi- 
ca debemus. Eft horum prior, guem 
amici nomine indigitat RUDBEC- 
KIUS patcr, cnjus dextericate in 
Latina translationc Atlanrices fe 
ufum fuifle proficetur. Salani cum 
omnem curam ad Islandica monu* 
menta illuftranda componerent , o- 
ptimum etjam ejusmodi codicumad- 
paraeum fibi compararunt, Cel.HIC- 
KESIO in thefauro rerum fepten- 
trionalium plurimum Iaudatum , 
quem, poflefforibus prarmarura mor- 
te peremtis, Upfalienfis Bibliothe- 
ca A. 1717. modico pretro, redemit, 
$. XXIIL 
Ulphilanum codicem, qui in- 
ter Delagardianos agmen ducit, cum 
crifi defcribere, noftri nec efl infti- 
tun nec judicii. Ipfius tanmm da- 
bimus hiftoriam, quam a viris do- 
£Hs, qui de illo egerunt, prseter- 
miflam intelleximus. Eft codex in 
quarto , membrana rubra, aureis ve- 

ro 



UPSAUENS1S. "7 

ro argentcisque litcris majufculis cx- 
aratus. Sine interpunctionibus con- 
tinuatur verborum feries. Initia ta- 
men narrationum divcriarum majo- 
ribus litcris expreflä funt. Inträ tex- 
tum quacuor arniata frontifpicia, fin- 
gulis pagmis, con(|)iciuntur: Seftio- 
nes vcro plerumque Eufcbianks ca- 
nonibus refpondent. Mcmbranx la- 
cerae funt & cxefe multis in locis, 
ncque paginarum fervant ordinem, 
quod antiqui compa&oris incuriofi- 
tati eft adfcribendum. Continet 
fragmenta quatuor Evangeliorum y 
Gothica, ut putant, lingua, tali 
quidem, quali uG funt majores no- 
ftri in Mcefia , quarto poft Chriftum 
feeulo, vi ventes. Sint licet , qui in 
illo Graca,Sarmatica, Scythica, Bur- 
gundica, Danica, Fennica , Germani- 
ca veftigia fe deprehendiflc exifti- 
ment. Atquc inde adeo in partes 
de patria auftoris i tum eft, ut fin- 
guli fere Europae populi eum fibi 
vindicent. Antiquiffimum codicem 



ii8 HISTORIA BIBLIQTHECtf 

effe,& in ufiim AlariciTolofani ,nral* 
to fumtu dcfcriptum Doft. WACH- 
TERUS, in aurea pnefatione ad 
Gcrmanos Glofiario pramiifla , ex 
GREGÖRIO Turonenfi autumat. 
PAPEBROCHIUS jdem biblioram 
exertiplnm efle fiifpicatur , qnod 
VALENS imperator, FRITIGER- 
NO Regi, f cederato fuo , fuaque o- 
pera ad Chriftum converio, dono 
mifit. Deliruit plurimo tempore Co- 
lonia?, paucis cognims , in biblio- 
theca Abbatte Werdinenfis. Ubi 
primum , qnantum mihi conftat, il- 
fum obfervavit Anno 1597 AN- 
TONIUS MORILLÖN 38), qui ex 
eo particulas nonnnllas commenta- 
riolo de Lireris Gothicis , per BO- 
NAVENTURAM VULCA- 
NIUM, hoc anno edito, inferuk. 
Eodem in ccenobio illum paulo poft 
obfervavit ARNOLDUS MERCA- 

TOR, 

;8) VULCANIO ut auftori hic li- 
^ellus perperam adfignari fölet. Conf. 
COLOMES. Bibi Seleft. p. m. 474. 



UPSALIENSIS. 119 

TOR , unum vcl alterum tcxtum 
exfcribens, quem pulcerrimo infcrit 
ptionum opcrc JANUS GRUTK- 
KUS exhibet. Qui ramen librum 
ipfemet non vidit, fed fchedulis lau* 
dati MERCATORLS, filii bencficio 
communicatis , fe ufiim fuifle pro T 
fitetur. Geterum manente fiib FRI; 
DERICO quinto bello Bohemico , 
Pragam translatus efl:, inter alia ci T 
melia , Ulphilanus codex, cumquc 
ibi ilium offendcret KÖNIGSMAR- 
CHIUS , expugnatione hujus urbis 
celcbris, CHRISTINA mifit, cum 
ingenti impreflbrum copia. Sed Re- 
gina literatorum non minor quaro 
literarum amans , IS A ACUM VOS- 
SIUM, Bibliothccarium fuum illo 
donavit: qui in Hollandiam fecum 
träns ve£him , apud fe detinuit, us- 
que dum ilium nancifccrctur FR AN- 
CISCUS JUNIUS, cujus opera 
defcriptus & illuflratus, prima vice 
lucem afpexit. Hinc, cum diflra- 
heretur Bibliotheca Voffiana, 2000 

aureo- 



wo HISTORIA BIBLIÖTHECM 

aureorum pretio, redemtum, MA- 
GNUS GABRIEL DELAGAR. 
DIUS Svecias reftituit. Atque cum 
vili antea operculo tegeretur, Ar- 
genteo inclufit. Unde Argenteum 
dici,falfo fibi perfuaferunt multi 39^), 
cum Argentei codicis nomine jam 
Anno 1597. notus fuerit , neque tam 
ab ligatura, quam literis argenteis 
titulum fortitus fit. Quornodo et- 
jam vetus Evangeliorum codex La- 
tinus deauratis cxfcriptus literis, E- 
RASMO aTicubi aureus dicitur. E- 
didit ex hoc codice Ulphiianam E- 
vangeliorum verfionem FRANCI- 
SCUS JUNIUSDordraci Anno 
1665. in qnarto, THOMjE MA- 
RESCHALLI obfervationibus & 
Gloffario dilucidatam. Quam edt- 
tionem poft fexennium excepit 
Sticrnhielmiana Stockholmte, quae 
Junianam in omnibus fequitur , eo 

nomr- 
*p) M.deLaMOTRAYE Voya- 
ges T. II. p, 316. Conf. TENZELII 
CoIL Menftr. A. 1691. p. 631. 



UPSALIENS1S. i*t 

nominc tamen illa inferior, 'ouod 
texcum non fufs, hoc cft Ulpnila- 
nis, icd Latinis typis cxprimat; 

3uem defe&um erudita praefatione, 
e linguarum gencii, (^qux tamen 
clcro rcgni non arrific, cum Pre- 
adamitarum conditoribus aflentiri 
ipfis vifa fic) & Jexico pulcerri- 
mo fupplevit STIERNHIEL^ 
MIUS 40). Has editiones, qua* "jam 
rarcfcunt, contnlit cum codicc o 1*2* 
mpiTvs BENZELIUS. Atquc 
perfpiciens, viros, caeteroquin litera- 
tiffimos , multa aliter legiflc, plu- 
rima omififle, quin etjam nonnulla 
fuppofiiifle , quas in manufcripto 
non deprehenduntur , ut ipfemct 
nos docuit in prafatione ad Lcxicon 

An- 
40) Tres numcrant Ulphilanae ver* 
fionis editiones. 1. Dordraci A.1665. 2. 
Amfleloedami 1684- 3- Stockholmise A. 
1672. Aft obfervandum eft, Bibliopolas 
Batavos, fraude illis ufitatisfima,titulum 
libri tantum renovafie mutato impres- 
fionis loco & anno. 



i22 HISTORIA BIBLIOTHEC^ 

Anglico-Svethieum SERENII, de 

nova Ulphilani texcus editione co 

gitavk. Eo igitur fine lacunas re- 

farcivit, fiäa refecuit, voces male 

leftas reftituit, Latinam verfionem, 

quse textum zotTcc t:6$ol feqaitur , 

fuasque obfervationes adjecit Vir 

immortali laude dignus. Quos labo 

res ante plarimos annos promiflbs 

confummatosque , avide orbis eru- 

ditus jam diu expeöat. Sed curn 

nifi Öxonix, ubi, in theatro Shel- 

doniano, typi Ulphilani a Jimio fu- 

(i, fervantur, adornari nova haec 

cditio non poflit , res tärde nimis 

procedit. De quo etjam fepius i- 

pfe conqueftus : quin in epiftolis 

ad D. FABRICIUM A. 1721. in 

Angliam quantocius fe iturum fcri- 

bit , ut propofitum eo felicias per- 

fequatur. Sed publicis poftmodum 

Regni & Ecclefisc negotiis diftri- 

öus fenioque confeftus, huic 0- 

peri vacare non potuit. Tandem 

morte praventus haeredibus perfi- 

cien* 



UPSALTENSJS. U3 

ciendum relicjuit. Nuper autem au- 
divi a Viro quodam erudito, ab An- 
gliareduce, opus fuperiori anno in- 
ceprum & ad tertium capuc Evan- 
gclii S. Marci perductum cl le. 

Translationem hane xgfoiv 
novi foederis plurimum illuftrare, 
dudum obfervatum e(t Cum intcr- 
pres rtudiofiffimus fuerit Graxi tex- 
tur nequeab Hieronymiana verfio- 
ne (ed fante Graco illam deri vaverit. 
Antiquitatcm vcro cjus tum a doxo- 
logia dominicx orationis , qux in 
illa comparet, nec in ulla t.aisla- 
tionum vetuftarum legitur, tum a 
confenfu ejus cum vwfiwibns lati- 
nis S. Hieronymo anriquioribus , 
USSERIUS, MARESCHALLUS, 
SAUBERTUS, alii, demonflrant. 

§. XXIV. 

Dignus ctjam eft, qui paucis 

defcribatur , Rålambianus codex 

Gracus, quem ab illuflxi poflcflo- 

re CLAUPIO RaLAMBIO hpc 

plc- 



I2 4 HISTORIA niBLIOTHECJE 

plerumque nomine infignire erudt- 
ti folent. Ert: vero chartaceus at- 
que duorum volurninum in 0£ta 
vo^utdicunt, majori. Medio de- 
cimi quarti feculi fcriptus videtur , 
plurimorum opera, curn ftihis va- 
rius & fibi non ubique firnilis fit. 
Plurima certe continet. quss vel ex 
ipfo edita funt, vel obftetricantes 
doftorum manus adhuc defiderant. 
UlumRÅLAMBIUS adcptus eft, 
dum Byzantii, Sveciae Regni nego- 
tia curaret ; quod in dedicatione 
pramifla Ariflidis xfesfisvTMoi Kgot 
A^ia, indicavitD. NORRMAN- 
NUS, cujus fåne merita in hunc 
codicem eximia funt; .utpote qux 
plurima ex illo kici expofuerit pu- 
b\icx , ejus copiam na£tus ,. ut ipfe 
perhibet, Anno 1686. per LAU- 
RENTIUM SCHULTIUM, qui 
tum Rålambiorum juvenum ftudia 
moderabatur. Primum editac funt 
du# orationes ARISTIDIS , anti- 
mii Rhetoris, <juas pro anecdotis 

habuit 



VPSALIENSIS, 125 

habu it vir fummus, donec ab ELIA 
OBRECHTO intellexiffcc CAME- 
KARIUM anno 1535. Hagenox o- 
lim eas evulgafle : fed & altera vi- 
ce Bafilcx, intcr rcliqua cjusdcm 
auftoris opera , Lacine redditas ftu- 
dio G.CANTERI, Anno i 5 66pro- 
diifie eeqtic ignoravit. Quam halki- 
cinationem quantum Camerarianam 
ediriencm attinet, prafatiuncula o- 
pcri portmod um adjunöa, ipfcmec 
indicavit. Hoc (i animadvertiflet 
Dodl. JEBBIUS, Ariftidcorum edi- 
tor perinduftrius, notula pnefationi 
flisc fubjun&a certe fuperfediUct , 
qua NÖRRMANNUM eo nomi- 
ne caftigavit. Per difputationes nam- 
que publice defenfås, hos labores 
emifit B. NORRMANNUS Anno 
1687 & 1688- confummatoquc ope- 
re, cum ad jufti libelli molem crcviC 
fent, tituhim adjecit tam orationum 
quam Iibrorum de Loquendi gener e , 
pari cura a fe evulgatorum , qua 
verfo foliolo prvsfatiuncula baec legi 

potcft, 



m HISTORIA BIBLIOTHECJE 

potefl , eo tantum fcripta confilio , 
ut indicct äufltor, quo crrorc oratio- 
num iftarum primum editorem, ro- 
tundis adeo verbis, fuperiori anno 
fe venditaffet. Sed eft etjam duplex 
hujus praefatiuncuke editio. Prior 
locupletior, qua typographos mo- 
net ne, fe infcio^ Ariftideos ejusla- 
bores recudant , atque fimul rogat, 
ut veteris interpretationis Alexan- 
dri & Menandri Rhetorum fibi co- 
piam faciant, una cum Meurfii iri 
Menandrum curis, quas adhuc fa 
7tagxfii<ru Tivl alicubi delitefcere ex- 
iilimat. Altera dimidiam pärtem 
ab hac amptitata eft. Utut ut, tam 
verfionem Lätinam , quam obferva- 
tiones Doft. NORRMANNI plu- 
rimum otii fubmintflrafle Eruditifll- 
mo SAMUELI JEBB Anglo, in c- 
legånti Ariftideorum editione adör* 
rtända, egregie monftravit Amplis- 
fimus ANDREAS NORRELIUS 
Upfalienfis Öibliothecarius, qui pro 
fila , qua in Graecis pollet infigni 

dö- 



VPSALIENS1S. i*y 

do&rina, de manibus fummi poljr- 
hiftoris, bis obfervationibus, ipfius 
vitae , qnam confignavit, infcrtis, 
bcne mcreri voluic. Cxtcrum pis- 
ter orationes has, etjam Ariftidis 
ts%vm Vrjjof wSiy libros duos, ex vete- 
ri AldinaeditioneAnni i5o8-NORR- 
MANNUS nofter cmifit, dra in- 
terpretatione & obfervationibus il- 
luftratos. Servat adhuc , in memo- 
riam immortalis viri, illud ipfura 
libri hujus rariflimi exemplum bi- 
bliotheca noftra, manu ejus ornatum, 
ex quo illam editionem paravit. Ubi 
obiter obiervamus, Celeberrimiim 
NORRELIUM in vita NORR- 
MANNI, a colle&oribus AÖorum 
Lipfienfium 4O, qui idem narrant, 
deceptum, affirmare Aldinam hane 
editionem , unicam ante Norrman- 
nianam fuifle, cum Argentorati, 
fubjunöus HERM O GEN IS 

arti 

4OAft.En1d.Lipf. A 1689. P- 585- 
Conf Celeb. NORRELII vitam NORR- 
MANNI, faepius citatani p XIX. 



128 HTS70RIA EIBLI01HECM 

arri Rhetorica: Grace, anno 1556* 
curaRICHELIORUM, uterque 
hic liber prodicrit 42). 

$. XXV. 

42) RecenfebirnusAriftidis editiones, 
quas noftra poffidet Bibliotheca, ut vel 
unico iilo exemplo adpareat , quam di- 
Ves optimarum editionum illa lit. 
I508. Romse apud Aldum patrem, in* 
ter XII. Rhetores alios, liber de ge- 
nere dicendi Gröece fol. editio pri- 
ma & rara. 
1517. Orationes Ariftidis, pnetef duns 
a Norrmanno poftmodum editas, 
Grcece ap Phil. Juntam. fol. 
1556. Libb. II. de genere dicendi, una 
cum Hermogénis arte Rhet. & De- 
metr. Phal. L. de Eloq. Gracce a fol. 
72. ad fol. 243. Argentorati per Ri- 
chelios fratres in g: Vo. Editio ignota 
Docl. Fabricio in Bibi. Grceca. 
1566. Orationes Ariftidis Latine per 
G. Canterum Voll. III. Bafilea; per 
Petrum Perna. Oétavo. Comparet 
T. III. p. 562. oratio ad Achillem & 
de ineptiis Sophift. 
1577. Infer Epift.Orat. & Poem. ex va- 
riis Atiétoribus, prodierunt tres o* 

ratia- 



UPSALIENSIS. 129 

§. XXV. 
Ex codem hoc codic? THEO- 
DULl MONACHI C THOM/E 
MAGISTRI LaulationemGREGO- 

SII Theologi, Nazianzeni , c//w f/w- 
cfe/w orationtbus quatuor ($ Epjftolit 
e3o % primus Grxce & Latine edi- 
diclaudatus NORRMANNUS 
TJbi tamen , unde il!a dcrivave- 
rit, non indicavit. Occurrit autem 
laudatio GREGORH, codicis noftri 

rationes ARISTIDIS a. p. 19 <; ad p. 

157. Grasce Parifiis per HENR. 

STEPH» O&avo, quas non obf. 

Doft. FABR. 
1604» Orationes Grcece & Latine , in- 

terpr. G. CANTERO Vol. III. 

Geneva?. Oftavo. 
1 688» Lib. de genere dicendi & Epi- 

ftolac 1. Ad Achillcm. 2. de ine- 

ptiis Sophift. curn interp. & obf. 

LAUR.NORRMANNI Upf 8:vo. 
1732. Opera Ariftidis cum notis & 

Obf. eruditorum , cura SAMUE- 

LIS JEBR Oxoni» e theatr, Sheld, 

Vol. II. Quarto. 



x 3 o HISTORIA BIBLIÖTHECJB 

p. 317. quam fequuntuf quatuor o* 
ratiönes, p. 38 1. & 387. aÉqiiÖ de-* 
mum oäo epiftolae pagg. 389- 39*- 
392. 394 395. QuinTHOM^E et- 
jam Eelogas, fiiis caftigätionibus 
ornatas,emendatius,exM. VASCO 
SANI editionen e vulgäre deereverat, 
ad eujus marginerii varia öbferva- 
verat* qux Rev. BENZELIUS fuaf 
manu defcripta, Do£t. WOLFIO 
Hamburgenfi transmifit, ut fuis in 
eundem auäorem curis adderet ; u- 
bi,poftWOLFII, fummi polyhiftcy 
tis fäta, jam delitefcunt. 

$. XXVI. 

Ccntum& quinquaginta quatuor 
epiftolas LIBANII Sophifte, aLE- 
<J APENO ? Grämmätico olim apud 
Gräcos celebri, colIe£tes, & huc 
usquc ineditas, ifte code* continet. 
Quas fingulas fvafliB. NORRMAN- 
NI, Anno 1 69 1 latinas fecit AN- 
DREAS PALMROOT, qui Rev. 
BENZELIO ia Bibliothecarii mu- 

neré 



VPSALIENSIS. 131 

nere fucceflit. Quem laborem pe- 
iiifte valde dolemus, cum magni 
NORRMANNI quondam com- 
fnen&lis & difcipulus au&or fuerir, 
ätque ea äpud illum imbiberit Gra- 
cx eruditionis fundamenta, ut ali- 
quid confummati ab ejus manu Or- 
bis eruditUs merito fibi polliceri pocu- 
erit. Viginti harum cpiftolarum, 
magni parentis haud degener filius, 
Dominus M. CAROLUS CASPA- 
RUS BENZELIUS , cum latina 
interpretatione & obfervationibus , 
Londini Scanorum , Acadcmico fpe- 
cimine, primus luci expofuit Anno 
1735. atque ad Celcb. WOLFIUM, 
cujus nitidiflima Libanianorum edi- 
tio , tum Amrtcl-cEdamenfia prala 
exercebat, transmific: unde in ad- 
clendis crebram noftri codicis men- 
tionem Vir Summus injecit, cujus 
etiam notitia per Rev. D. GEORGI- 
IIM WALLINUM ad ipfum per- 
venerat, ut prsefaminc editor indi- 
Cavit. Verum priusquam LIBA- 
I z NIUM 



t 

1 



i 3 2 HISTORIA BIBLIOTHECJE 

NIUM mittamus, obfervatu forte 
injucundum non erit, q nod vita hu- 
jus Sophifte ab EUNAPIO fcripta, 
quae fepius ex JOH. SAMBUCI 
bibliotheca prodiit, ex hoc Rålam- 
biano codice, ubi p. 75. verfa oc- 
currit , plurimis in locis emendari & 
fuppleri poffit. In quo certe non 
minimum levaminis habuiflet Do£t. 
FABRICIUS, (i, quam meditaba- 
tur, novam EUNAPII hSoau, ipfi, 
per intervenientem mortem, pra- 
ftare licuiflet. 

k XXVII. 

Epiftolas duas JOH ANNIS a 
LAUNHA C Lemovicenfis, & la* 
cunam infignem Epiftolae XVIII. 
quam defideravnt JOHANNES 
ALBERTUS FABRICIUS, cum 
inter Pfeudepigrapha Veteris tefta- 
menti,Tomo primo p.441. opus hu- 
jus Auftoris , Morale Somnium Pba- 
raonis infcriptum, ederet, ex noftra 
bibliotheca reftituit atque fupplevit 

Anno 






UPSALIENSI S. 133 

Anno 1721. Revr. BENZELIUS , 
ut ipfcmet ad calcem fomnii hnjus 
in Fabriciano opere,manuaddita no- 
tula , indicavit. Fatetur idem lauda- 
tus FABRICIUS, qui fupplementa 
Ikec fibi communicata, tomo quaf- 
to Bibliothecae Latinx a p. 260. ad p. 
273. inferuit. 

$. XXVIII. 

Intcr alia medii xvi Scripta ad- 
eft n. LXXXVIII. codexmcmbrana- 
ceus, chronicon vetus rerumHEN- 
RICI tcrtii Imperatoris continens. 
Au&or nomen fuum initio profite- 
tur, atque BENZONEM Alben- 
fem Epifcopum fe appellat. PJuri- 
ma vero funt quae fuadeant, ipfms 
Au&oris antiquiffimi hoc efle <&$'- 
ypxtyov. Nam ftilus ccrte efl e;us 
Seculi & Itala manus. Scheduke 
prceterea, quae paffim operi infenas 
funt, idem loqui videntur. Apud il- 
los vero, qui manuferiptorum codi- 
cum eacalogos condiderunt, dcBen- 

I 3 zonia- 



i 3 4 HISTORIA BIBLIOTHECM 

zoniano hoc labore altuiji dtiikrfc- 
tium. Neque UGELLUS, in Ita*. 
lia facra, inter Albae Epifcopos BENT- 
ZONIS cujusdarn merainit. Retb 
cet etiam BARQNIUS, cunj Henri- 
cianae haerefeos propugnatores in 
fcenam producit. Quantum autcm 
ex hoc opere intelligi po$eft x fuit ex 
illis epifcopis , quos, propria auäo- 
ritate & invito clero, HENRICUS; 
creavit: quod cum fepius fecifie, 
atque eo in publicum fiibditonim 
incurrifFe odium , docent annales. 
Hinc certe BENZO libro feptimo, 
ubi de laborum fhorum praemio lo- 
quitur, dicit fe Epifcopum efle ft- 
ne epifcopatu , atque petit, m in 
collata dignitate iihim, propter prce- 
ftitam fidem, Imperator confirmet* 
Nam ftrenuus fem per ftetit ab BEN- 
RICI partibus, inde clero Fontifici- 
que exofns. Satyrico & obfcuro 
ftilo utftur BENZO, ex verfibus& 
rhythmrs praecipuam laudem quas* 
wtns. Muha tamen affert., quae mire 
)S "' illins 



VPSALIENSIS. 135 

illius aevi hiftoriam illuftxant, qu.r- 
cue non nid ex hocfontchauriri pos- 
funt. Exföripfit codicemCIar.HEU- 
BELIUS Kilonienfis Profefior, dum 
Anno 172 1. Uplaliae viverec. A(t 
cum editionem ab illo promiflam, 
fruftra multo tempore expe&affet 
Rev. BENZEUUS t Doft. MENC- 
KENIO mific, qui Anno 1728^- 
ptoribus rcrum Germanicarum , ra- 
riffimum hoc cimelium, extcmpor 
raneis animadverfionibus JAC. AU- 
GUSTI FRANCKENSTEINII il- 
Juftratum, adjunxit. Tribus vero 
annis ab hac editione, Heubelianum 
jllum codiceni nactus JQH. PETRl 
de LUQWIG, ciijusreliquiaemaniir 
•fcriptorurn tum fub pralis fudabanr, 
Bcn^onem , tomo operis nono i de- 
formem plane & mutiliun exhibuit; 
atque fe primutn in lucem protra- 
xifle fruftra gloriatus ett. Qui idem 
eo etiam nominc furnmo jure, ab 
OLIVARIO, in praefationead l:bel- 
lum dg vit^ & fsriptis PAULI E- 



136 HISTORIA BIBLIÖTHECJS 

LÅJE, Hafnias his annis cditum, per- 
ftringitur, quod autfcorem Italum 
inepte plane fcriptoribus Danisad- 
numerarit. 

§. XXIX, 
Plurima feptenrrionis monu~ 
mcnta, ex variis Bibliothec^ Upfa- 
lienfis codicibus,edidit B. BENZE- 
LIUS. Prodierunt A. 1708. Upfa- 
lise , Monumenta Hiftorica Veteris JB(; 
tlefix Suio-Gothk<z y quas ex Vazfte- 
nenfibus reliquiis, qua fuit in his 
rebus fagacitace, Vir (nmmus eruit. 
Pramifit Academicis differtationibus 
prolegomena, quibus ita monumen- 
torum editorum rationes expofuit, 
ut plurima parker, hiflöriam tam ci- 
vilem quam ecclefiafhcam & litera- 
riam abunde illuftxantia, contineant. 
Neque minoris momenti eft Vazfte- 
nenfe Diarium, ab ipfis initiis mona- 
fterii ad ejus deftru&ionem , quod 
idem vir, excodiceantiquo metnbra- 
naceo , quo Parens meus Carifl! bi- 
bliothecam publicam auxit, luci, An- 
no 



UPSALIENSIS. i3fr 

n© 1 72 1, cxpofuit. Promifit fuo 
jam tempore, diarii hujus editionem 
JOHANNES MESSENIUS in 

fpecula, cnjus tanien ja&uram pa- 
nim ccrtc dolcmus , poftquam hane 
nobis dederit vir de literis & noftra 
bibliotheca immortaliter meritus. 
Occurrunt in hoc Chronico multa, 
occafionc itinerum a Vazftencnfibus 
ccenobitis, variis tcrrarum traftibus 
fa&orum, quse res exterorum non 
minus quam noflxas attingunt. At- 
qrie eft ideo intcr praxipua iftius as- 
vi monumenta reponendum , qiiod 
prater plurima gefta regtim Sueciac, 
annos etjam confecrationis 8z obitvfc 
epifcoporum veterum indicet : ut u- 
fum infignem pneteream, quem in 
genealogiis patrise explicändis pne- 
ftat, Meflenianas örncvingianasquc 
tabulas fepius emendando. His 
porro adjungimus Catalogum Arcbi- 
Epifcoporum & Rf gum Suecix , i tern 
chronicon ineerti Scriptoris Sueci, qufl? 
fcripta edidit Parens meus Cariffi- 

mus; 



138 HISTORIA BIBL10THEC& 



jnus; atque Ecclefiaftica illa infulse 
Land t-R ligen, Sueticse ditionis, ex 
codice antiquo membranaceo exferi- 
pta, quae Rev. GEORGIUS WAL- 
LINUS in AäisLiterariisUpfalien* 
fibus Anni 1724. p. 573. & 582. & 
vulgavic. 

§. XXX. 
Codices,exquibus MAURICII 
artem militarem & ARRIANI Ta* 
ftica primus, cum Latina inter? 
pretatione , edidit J O A N N E S 
SCHEFFERUS Upfalix apud CU- 
PIONEM, inter alia plurima ex 
bibliotheca fummi hujus viri acqepi- 
jnus, Eftque Mauricius chartaceus 
in folio , quem ex duobus Barberi* 
pis codicibus, Medicaeo kem &Far? 
aiefiano, fumma cura exferipft LU- 
CAS HOLSTENIUS, atque, juflu 
Chriftinx, ad SCHEFFERUM mi- 
fit, ut Latinupi redderef. AR RIANO 
Laud. SCHEFFERUM donavit BI- 
CtOTIUS,poftquam intellexiffet eum 
in yprtetidoMAyRXCIQ ? ejusdem ar- 
gument 



UPSALIENSISL *39 

gumenti libro, occupari. Caeterum 
rcccntiorem horum au&orum edi- 
fioncm, qu«c ex Upfalienfi cxprefla 
jfit j cum adhuc non viderim , dicc- 
re certe nequep, an aliquid novi 
praeter iconifmos nonnullos cditor 
BL ANC AR DUS addiderit, 

§. XXXI. b 
Prodierunt fingula jam recen- 
fita ex Upfalienfi bit>liothe« : unde 
patet illam haud vi^lgarem ufum or- 
bi erudito peperifle. Graga pluri" 
iria adhuc reepndit, qusc luminis au- 
ras expe&ant, fed quorurq enume- 
ratione jam fuperfedemus. Prius 
vero quam finiamus brevem han^ 
commentatiunculam , memoranda 
nobis eft rariflirnaMeccxUrbis geo- 
graphiga mappa, quae hic reperitur 
Attnlit hane ab oviente B. MI- 
CHAEL ENEMANNUS, 
Linguarum Orientalium ad Upfo- 
lienfem Academiam Profeflör ce- 
lehris , a quo D, RELÄN- 

DUS, 



■i 4b HISTORIA BIBLIOTHECJE 

DUS, urbis hujus & templi, per 
totum orbem notiffimi, delineatio- 
nem, in occidence prius vix vifam, 
accepit. 

Nous devons , ait Comes de 
BOULAINVILLIEKS43J in vita" 
Muhamedis , a la recherche & aux" 
foins d' un Ecclefiaftique Suedois," 
qui a voyagé longtems en Egypte," 
la defcription particuliere de ce" 
Templé fameux, dont aucun Chre-" 
tien n 5 avoit jamais aproché, la" 
quelle a eté depuis quelques an-" 
nées rendue publique par le cele-" 
bre Reland & traduite depuis en" 
Franqois, avec un plan reprefen-" 
tatif. "Et ad finem relationis: Tel-* 
le ert; la defcription, que Relän d" 

nous 

43) P. 59. citante auélore Operis 
Ceremonies o coutumes Religieufes , de 
tous les Peufles du monde. Amft. 1737. 
fol Tomo V. p. 70. Sane M. Guedeville 
Mappam quamAtlanti Hiftorico infer- 
uit T. V. p. 46. ex eadem hac noftra 
defumfit. 



UPSALIENSIS. I4«r 

nous a donnée d'un lieu,du quel'^ 
jamais aucun Chretien n' a cu la' c 
hardiefle de P aprocher: defcription," 
gue les Arabcs ni les Tures ne tC 
(ont pas capables de faire eux-me-" 
mes, vu T extreme ncgligence, qu'ils tc 

Erofeffcnt pour tous les arts agrea-" 
les , entré autres pour la peintu-" 
re & le deflein: mais qu'un Sue- cc 
dois habile a recueillie des entré-" 
tiens qu' il a eus fur ce fujet avec cc 
differens Pelerins, pendant un long" 
fejour qu'il afaitenlavilleduCaire." 
Neque reticendum eft pre« 
tiofiffimurn technophylacium , quod 
Aiigufhe Vindelicorum GUSTA- 
VUS ADOLPHUS A. 1632 acce- 
pit. In Sveciam poftquam illud per- 
veniflet, multo tempore in arcibus 
Regiis, Stockholmienfi, Swartfioenfi, 
tlpfalienfi fuit, doncc Anno 1692. 
Bibliothecx noftnc, regia munifi- 
centia, datum, ad illum in fepten- 
trionali atrio locum , quem hodic 
ornat , Anno 1694 transportaretur. 

To- 



tfc HIStÖRIA BIBLIOTÉÉCÄ 

Totum ex ebeno & cupreflo, funt- 
rna arte, cohftru&um & geirjmis 
lapidibusque pretiofis ka ornatum 
cft , ut nitöre fpettentium oculos in 
(e phne rapiät. Inter praecipua ve- 
iro quae recondit artis & naturs ope* 
ta, eft lapis ex Chaleedonio & Acha* 
te mixtus, unitisque ii\hx ä qiio- 
éunque laterc magnkudinis- cujus 
iina parte Ifraelitarum innoxius 
per rubrum måre tranfitus, atque 
FHARAONIS fata , altera vero ex- 
tremnm judicium,pulcre pifta flint: 
ubi intér ccelkes Feipfum etiam, ad 
pedes Romani Pontificis jacenteril, 
JOHANNEM KÖNIG, tabute 
auöorem eonfpicias. 

$. XXXII. 
Recenfitis praecipuis Bibliothé» 
ox Upfalienfis fatis , pröximum eftj 
vt brevem etjäm iridiccm exhibea- 
mus Virörum do&iffimorufri , qui 
ad illam Bibliothecarii fuerunt* 
Quantum ex a£h*s prasterlapfi tem- 
poris colligi poÉeft* geffeirunt hoö 



tJPSALIENSiS. *43 

inunus Anno 1627. M. NIGOLA- 
US MYLIANDER & M. EM- 
STADIUS , qui cujates fuerint, in- 
vettigare non potuimus. Certum 
eft, t N STADIUM Bibliothecam 
A. 1627. d. 17. menfis O&obris de- 
fcruifle , atque Profeflorcs ab eo 
tempöre, ad anniim lisque 1638. c- 
jus infpe&ionem inter fe partitos 
fuifle. Tum autem Illufiriffimo 
Cancellario vifum fuit, curam no- 
vi & ärdui operis uni commendafe, 
qui abäliis Vacuus fhidiis in idtotus 
incumbefet tit libri, in ordinem di- 
gefti, indicibus & catalögisriteman- 
darentur. Hoc igitur anno Bibtio- 
theearius conftitiiebatur \ dato jufa- r 
mento & obfide, M. LAUREN- 
TIUS TOLFSTADIUS, Acade- 
mix antea Notarius; qui fequenti 
anno, munus illud curii adjunäu- 
ra in Theölogica facultate commuta- 
vit. Hunc ordine exceperunt; 

CHRISTIERNUS ALZINIUS, 

A- 



J44 HISTORIA BIBLIOTHECM 

. A. 1639. d. 4. dec. poftmodum 
Enccopenfis Schote Re£fcor. 

HAQUINUS ANDREA Upfa- 
lienfis A. 1641. d. 15 Jnlii. 

JOHANNES LOCCENIUS Hol- 
fatus, natus A. 1598. d. i3.Mar- 
tii. Juris doäor creatus Lugdu- 
ni Batavorum A. 1625. Eodem 
anno Upfaliam vocatus extraor- 
dinariam hiftoriarum profeffio- 
ncm adiit , biennio port ordina- 
ria auftus. Mortuo SI MO- 
NIO Skyttianus, & A. 1634. Ju- 
ris profeflbr Regins creatus, A. 
1648- d. 1 3 Julii Bibliothecae prse- 
fickur, cujus catalogos primus 

. confecit typisque paravit. Huic 
officio Hiftoriographi Regii mu- 
nus A. 1652. adjunxit. Juris pa- 
trii profeffionem honorariam A. 
1666 accepit. Prsefes Regii Anti- 
quitatum collegii A. 1672. confti r 
tutusdicmobiitA.i677.d.27julii. 

JO ANNES SCHEFFERUS Ar- 
gentorati natus A. 1621. d. 2. 

Febr. 



UPSALIENSIS. 145 

Febr. FREINSHEMIOadBiblio- 
thecam Regina* Chriftinx vocato, 
A. 1647. Sky ttianusOrdinarius& 
honorarius Profeflbr Regins, item 
A. 1666. Regii Antiquitaeum col- 
legiiAfleflbr, atquc A. 1677. d.13. 
Nov. Bibliothecarius Upf confH- 
cuitur. Moreuus 1679^ 26.Martii. 
OLAVUS VERELIUSOftrogo- 
thus. Natus A. 161 8- StuduicLin- 
copte, Dorpati, Upfaliac. Pere- 
gre profeftus eft A. 1638. Adiit 
Galliam, Germaniam, Belgium, 
Romarn. Patriae redditus A.1651. 
Eloquencise Profeflbr Dorpatenfis, 
mox Quaeftor Academise Upf 
confHtucus eft. Antiquitates pa- 
trias A. 1663. publice docere cae- 
pic. Regni Antiquarius A. 1666. 
atque Afleffbr Reg. Coll. Antiqui- 
tatum conftituitur. Tandem la- 
boribus & canitie venerabilis, A. 
1679. d.29. Apr. Bibliothccae Up- 
falienfis curam fufeipic. Dcceffit 
A. 1682. d. 3. Jan. 

K HEN- 



146 HISTORIA BIBllOTHECJÉ 

HENRICUS SCHYTS StockhoK 
mienfis. Natus A. 1647. Studuie 
Upfalias, ubi etjam honores ma- 
gifterii A. 167a adeptus eft. Se- 
quenci anno iter ad cxteros ingre- 
ditur, atque, vifa Dania, Germa* 
nia, Hungaria, Bohemia^ Tubin- 
gam (e conf ert, ubi Profefforis ex- 
traordinarii in Theologia provin- 
cia ipfi a duceWurtemburgico, ob- 
lataeft.Ulevero A. 1678 in patriam 
properavit, eandemq; fpartam, ad 
Upf Acad.a SereniffimoRege clc- 
- mentiffime demandatam , adiit. A, 

1623. d. 7. Jan. Bibliothecarius U- 
pfalienfis faftus eft; cui prafuit 
in A. 1687. quo Rev. ER ICO BEN- 
ZELIO Seniori,StregnenfiEpifco- 

potum conftituto, in munere fuc- 

ceflit. Tandem Theol. Doftor & 
_ Archipraepofitus Upfalienfis mor- 

tuus eft A. 1693. d. 2. Se Dt 
CLAUDIUS ARRHÉNIUS 

OERNHIELM, Oftro- Gothus. 

Natus A. 1627. d.22uDec. Studuic 

Lin- 



UPSALIENSTS. 147 

Lincopiae & Upfalix. Adiit Ger- 
maniam , Galliam, Hifpaniam , I* 
taliam, Angliam, Belgium, Da- 
niam. Rediens A. 1668- Logi- 
ces & Metaphyficcs , panlo port 
Hiftoriarum Profeflor Upfalienfis, 
conftituitur. Bibliothecx curam 
A. 1687. d. 30. Apr. accepic. Poft 
biennium Cenfor Librorum & 
Hiftoriographus Regius fa&us 
eft. Nobilitatis infignia adeptus 
eft , quae ad paucos tantum ne- 
potes transmifit, mortuus An. 
1695. 

N1COLAUS WOLF STIERM- 
BERG Weftmannus. Natus A. 
1 64 1. Studuit Upfalix. Peregre 
profe&us eft A. 1662. Profeflor 
rhilofbphiae Theoreticae ad Acad. 
Carolinam, qux Londini Scano- 
rumeft, A. 1670. atque A. 1679. 
d. 13. Sept. Ethices & Polit. Prof. 
Upfalienfis, tandemquc A. 1689. 
d. 4. Marcii, Bibliothecarius con- 

iti- 



148 HrSTORIA BIBLI0TI1ECM 

fHtuitur. NobiKtatis infignibus 
ornatus obiit A. 1694. d.ö.Nov. 

ELIAS OBREChT Argentoraten- 
fis. Poftquam fedccim annos Prof. 
Upf Rcgius & Skyttianus fuif 
fet, Bibliothecarum Sueciae publi- 
carum Infpedlor, & Upfalienfis 
Bibliothcc^ Prafcftus A. 1694. d 
23 Nov.conftituitur, tandemque, 
honorifico adCancellariamRegiam 
muneri admotus, moritur A-i 6$%+ 
d. 16. Jan. 

LAURENTIUS NORRMAN: 
N U S Recarlojcdrcnfis Suder- 
mannus. Nätas A. 1651 d. 24 
Apr. Studiiit Upfeliac.A. J 67& 
prima vice extcras tcrras invifik 
In patriam redux A. i68o.BibIio 
thecz Dela^ardian^ praefuit, ti- 
tulo Profefloris Extraordinarii , 
usque dum Aflcflbr Collegii An- 
tiquitatum A. 1682. atquc patilo 
poft Löndini Scanorum Profet 
for L. L. O, O. conftitucretur. A. 
1*685. UpfeliammigravitjUbi Gra- 

cas 



UPSALIENSIS. 149 

cas literas docuit. A:o 1694. lo 
cum in thcologica facultate oc- 
cupavit. Eodem anno fccunda vi- 
ce, ad cxtcras gentes propcravit* 
mox rcdiens. Tcrtiavice A.i6c,6. 
ickm interin^rcdicur^fcqncritean- 
roUpIalicnfibus rcdditus.A.1698. 
d. 13. Febr. Bibliothccarius Un- 
fal ien (is , atque A. 1702 Archs 
prapofitus Upf! tandcmque E- 
pifcopus Gothoburgenfis confti- 
tutuseft. McrcuusA. 1703 d. 21. 
Ma : i. 
ERICUS BENZELIUS Erici filius, 
Upfalienfis. Natus A. 1675. Stu- 
duit Upfalia\ Salutata Germania, 
Gallia, Anglia, in patriam re* 
vertitur. A. 1702 d. 30. Aug. Bi- 
bliothecse Upfalienfi praficiuifc 
Quod munus viginti auo annis, 
magno Bibliotheoc incremen- 
to, gefTit, A. 1724. Theologix 
Profeflbr, poftea Gothoburgen- 
(Is, mox Lincopenfis Epifcopus, 
tandem Upfalienfis Archiepifco- 

pus 



%$ö HISTORIA BIBLIOTHECM 

pus conftitutns eft. Septuagena- 
rius deceffit A. 1743. 

ANDREAS PALMROOT Wcft- 
mannus. A. 1701. Academise Per- 
navicnfis Profeftor Moralium , U- 
pfalienfis vero Bibliothecarius, 
A. 1724. d. 31. Aug. E vita mi- 
gravit A. 1725. 

GEORGIUS WALLIN natus Ge- 
valiae, parente Paflore tunc tern- 
poris urbis, poftmodum Epifco- 
po Hernofandenfium , D. GE- 
OR GIO WALLIN. Studuit U- 
pfaliae. Depofito A. 1706. Acade- 
mico fpecimine de luvenca Rufa, 

graeeipuas Europas terras invifit. 
egio diplomatc Lcftor Theolo- 
giae,ad Gymnafium Hcrnofanden- 
fe conftitutus in patriam rever- 
titur. Poft aliquot annorum in- 
tercapedinem , poftquam prima- 
rium inter Theologos Hernofan- 
denfes locum occupaflet, exteros 
revifit. S. S. Theologfe Do&or in 
AcademiaWittenbergenfi A. 1723 

re- 



UPSALIENSIS. 15* 

rcnunciatus eft.ReduxConcionato 
ris Aulici honorificum munus ag- 
greditur. Acadcmix Upfalienfis 
BibliothecariusA. i72Ö.d.5.Mart. 
conftitutus eft, fimulque Quin- 
tum, inter theologos Upfalienfes 
locumimplevit. A. 1735. Supcrin- 
tendens Gothlandiae , nuper E- 
pifcopus Gothoburgenfis crca- 
tus eft. 

ANDREAS NORRELIUS Sala- 
montanus. Depofitisad Academi- 
am Upfalienfem elegantiorum li- 
terarum rudimentis, laurea PhilofI 
A. 1 7 10. decoratus eft." Docendi 
veniam ad eandem Academiam 
A. 171 3. accepit. Ab A. 1714. 
ad A. 1720. apud exteros vixit. 
In patriam redux Adjun&us Phi- 
Iol atque A. 1723. Secretarius , 
A. 1729. Vice Bibliothecarius & 
A. 1735- d. 26. Aug. Bibliocheca* 
rius Upfalienfis conftitutus eft. 
VICE-BIBLIOTHECARII fuerc 

CAROLUS PETRI 

OLA- 



J5* HISTORIA BIBLIOTHECM 

OLAVUS NEZELIUS rcgio dipl 

A. 1676 a. 14 Juni-i. 
HARALDUS VALLERIUS.' 
JOHAN. ENBERG Regiodipl. A> 

1690. d. 17. 0£t. 
JOHANNES BRAUNER Uegio 

dipl A. 1704 d. 12. Anr. 
JOHANNES MALMSTRÖM 

Repo dipl Ä. 1706, d. 2 Nov, 
MATTHIAS %e*($ illuftr. Canc. 
, diplom. A. 1722 d. ro. Mart»L 
ANDREAS NORRELIUS Illuftr: 

Cancell. dinl. A. 1729 & 2. Aupi 
JOHANNES IHRE illuftr. Canc 
■ dipl. A. 1735 d. r. Sept. 
OL. ABR. BURMAN Illuftr. Can* 

dipl A. 1737. d. 1 8- Ma;i. 
OL. CELSIUS Filius, Illuftr. Can- 
cell dipl. A. 1744. d, 3, Apr. 
5. XXXIII 
Hic orms, haec fata funt Upfå- 
Itenfis Bibliothecx, fivc librorum 
mimcrum fivc ornaturn fpe&es, nul* 
Ii Europseamm fecundse. Accipit 
indies nova incrernenfeä: in patriä,% 



UPSALTENSIS. 153 

bros qui emittuntur, mandato regio 
Spills repctito , typographi illi re- 
linquunt; qui vero alibi terrarum 
luccm afpicinnt, proprio arre fibi 
comparat. Ed cnim eertus pecunia- 
rum proventus, ipfo ftatim Biblio- 
thecre initio, cjus ufibus defignatus. 
Nitide compinguntur libri, ornan- 
turque fymbolo OSYMANDViE, 
primi Bibliothccarum fundatorisI,A- 
TPEION +YXHS, qiue vcrba ad 
introitum Alcxandrinae Bibliothccx 
olim fcripferat. Cacterim florcat 
facra hxc domus, augiiftum hic 
eruditionis facrarium, atque Rc- 
gum Sueogothicorum delicium , 
in Athenxi Upfölienfis, immo Se- 
ptentrionis perenne ornamentum, 
a quovis infaufto cafu immunc! 




EMENDANDA. 

P. 10. I 24. T. VIIL leg. VII 

p. 100. /. 16. Chrift. fecundi leg. ter- 

tit. J>. 114. 1. i$. adquifiverimnS) leg. 

adquifiverimus.f. 142. L ij.feiffumkg. 
ipfwiu 






































































,