(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Bibliotheca latina mediae et infimae aetatis :"

m 



UNIVOF 

T 



& i 



m 
















m 
I 



| \ I i 1 : 1 1 ! I . i 



ae& - /. ZXV/ 



J oYwnrvA; A\b<_rT F^bricLvc 

JO. ALBERTI FABRICII 

. ( LIPSiENSIS 
S. THEOLOGIAE INTER SUOS D. ET PROF. PUBL. 

BIBLIOTHECA LATINA 

MEDL£ ET INFIMJE AETATIS 

CUM SUPPLEMENTO 

CHRISTIANI SCHOETTGENII 
JAM A P. JOANNE DOMINICO MANSI 

CLERICG REG. CONG. LUCENSIS MATRIS DEI 

IN PATRIA DEMUM ARCHIEPISCOPO 

E MSS. editisque Codicibus eorrecta iJlustrata aucta 

POST EDITIONEM PATAVINAM AN. 1754. 

NUNC DENUO EMENDATA ET AUCTA, INDICIBUS LOCUPLETATA 

Accedunt in fine vetera plura monumenta 

TUM A FABRICIO OLIM TRADITA, CUM A CL. MANSIO PRIMO ADIECTA 

TOMUS I. -1JZ 
A — CYR 




FLORENTIAE 

TYP. THOMAE BARACCHI ET P. 

MDCCCLVIIf 
Apud J. Molini 






n 



NOBILISSIMO PRINGIPI 

BALTHASABT BONCOMPAGNO 

LITERARUM PATROiNO MUNIFICO 
SUIS AC ALIORUM EDITIS OPERIBUS 
OMNIGENA ERUDITIONE PRAECLARO 

JO. ALBERTI FABRICII 

BIBLIOTHECAM LATINAM 

QUAM 

GUSTAVUS CAMILLUS GALLETTUS 

NOVIS ABDITAMENTIS AUGTAM COMMENTARIISQUE 
VIVENS LNSCRIBERE DECREVERAT 

UAOR ET FILII 

EGREGIAE DEFUNGTI VOLUNTATl OBSEQUENTES 

LIBENTER DEDICANT 

EAMDEM SJBI COMITATEM POLLICITI 

AC SI AUCTOR OPERIS EDENDl 

AIRO BENE MERENTISSIMO 

DE MANU SUA REDDERET 



MDCCCI.WIIl. 



vt 

NOBILISSIMO, AMPLISSIMO ATOIE CONSULTISSIMO 
VIRO 

NICOLAO STAMPEEL 

J. U. D. 

ET REIPUBL. HAMBURGENSIS SENATORI 

Si D. 
JO. ALBERTUS FABRICIUS. 

■Ly e , rogo , invitus feras , vir amplissime , Nomen Tuwn cultum ac nobile ex- 
stare in proaulio hominum Latinobarbarorum , et qui gustatu delicato sapis per 
scriptorum meliorum familiaritatem , indigneris latus Tibi claudere viros , quos tem- 
pora quibus vixerunt, non potuere ab agresti verborum, atque interdum a sentiendi 
fortasse ruditate vindicare. 

Etiam in his, Te ipsojudice, cumpropius illos inspicere dignatus es, Dii sunt, etnon 
ignota eruditioni Tuae magna ingenia , facile latura omne punctum , si meliori- 
bus aetatibus contigissent: Praeclare quoque meriti de mojorum nostrorum memoria, 
animum Tuum advertent Anscharii , Adami , Alberti Crantzii , aliique. Neque ita 
rupices atque hirti sermone plerique eorum , neque tam inficeta sunt quae miserunt 
in litteras, ut animum legentis non afficiant amoenitate sententiarum, dignitate, acu- 
mine et pondere. 

Praccipue autem necessarios constat esse illos , nomenclatores temporum suorum 
quibus vixerunt: et historia ab iis scripta utcunque , tamen oppido delectat nos ac 
docet de rebus maximis , non minus ac quum superstionibus suae aetatis litantes 
garriunt de rebus medioxumis minimisque, quae non curae valde solent esse Hippo- 
clidi , nec mentis bene sanae lectoribus. 

Quos porro et quantos ex illis detur fructus colligere ad omnem , mille et trecen- 
torum amplius annorum memoriam , de rebus usque quaque per grande illud spa- 
tium in Republica , in Ecclesia, in litterario Orbe gestis, cui magis perspectum esse 
potest quam Tibi , qui Archivo s. Tabulario patrio primus praefectus An. 1710 eoq : 
munere pcr multos annos perfunctus summo cum plausu Amplissimi Ordinis , cali- 
ginem temporum superiorum ex ejus aevi scriptoribus disjecisti libentcr , atquc u</ 
hoccc instilulum quovis illos non Crantore solum ac Chrgsippo , sed Liviis omnibus 
ac Tacitis aptiores esse cognovisti coram atque expertus es ? 

Adscriptum vero Te exinde ab An. 172\. Nobilissimo Patrum Ordini , non minus 
oblectant adhuc illa studia quibus jucundum Tibi est , ubi fert occasio . perindc ut 
sollerti juris peritia , ut fide constanti et integritate, prudentique dextcritate ac vi- 
gilantia bene semper de Patria promereri. Quod ut quam diutissime ac qua/n feli- 
cissime facias sospes ac laetus , laetis Tuis omnibus . ac Republica florente et incolu- 
mi , ex animo DEUM precor , et precantur mecum omncs . qui suae . qvi hujus 
Civitatis saluti bene cupiunt. 

Quatn igitur jam pridem circumspexi occasionem testandae publice mcae in Te ob- 
servantiae, eam in his ratus me reperisse mediae aetatis scriptoribus , amplexusque 
libenter , notitiam illorum horis subsecivis in studiurum usus a me digcstam Am- 
plissimo Tuo consecro Nomini, et benevolentiac Tuae me commendatum essc cttpio. 

Hamburg. X. Cal. Muj. An. (\. clo b CCXXXlv. 



AI) LECTOREM 



x ossit videri improbum fortasse , mihi sexagesimum jam scxtum agonti annum 
aetatis, venire potuisse in mentem, ut scriptorum mediae ot infimae Latinitatis no- 
litiam tradere, ot quod CANGIUS in praeclaro suo Nomenclatore scriptorum mediae 
atquo in6mae ai tatis fieri ab aliquo optabat, quodammodo perficere aggrederer. Sed oum 
vellem eam oavare oporam studiosis , atque banc vcluti mantissam Bibliothecae La- 
tinae . ante duodequadraginta annos in hac Urbe a me editae adjungere, mantissam, 
quae , ut ait Lucilius , obsonium . ferculi molc facile vincat: vidi multa mc habere 
in mundo . pcr tantum temporis obscrvata mihi, quae perire nollem , ct quibus pos- 
sit forsan aperiri via ad noscendos sctiptores annorum mille amplius quamplurimos, 
de quibus in plerisque Bibliothecarum scriptoribus vd nulla vel hiulca aut minus 
accurata iiotio habetur. Dc utilitate hujus cognitionis ct do usu scriptorum , quibus 
pernoscendis hic labor destinatus cst , nihil diccro ost animus, quoniam r ica.aiv 01 
jjnuvv,u.ivci: caetoros quibus cura nulla harum rcrum est , incassum monuero. Prae- 
cipuam historicis impcndi operam, atque id dedi mihi ne^otii, ut VOSSIUM supple- 
turus, quam brcvissime notarem, quae certa potui compcrire de aetate cujusque, de con- 
ditiono, deaiyumentis operum, ubi quodque incipiat, ubi desinat etde editis ubi ot quan- 
do lucem vidcrint, in qua collectione vctcrum scriptorum , quae e\stant quampluri- 
mae . alibi recensendae, singula reperiantur. De quibusdam volui tractare paullo di- 
ligentius, ut de Alano Insulensi, Anselmo. de Aventino, Beda, Bernardo, Berengario, 
Bertramo, Campano , Carolo Magno , Clemange , Cusano etc. saepe etiam ut in 
Alcuino simul remittere ad alios scriptores , quia auctum agere , et describcre bene 
ab aliis tradita nolui. Ordinem secutus sum alphabeticum potius quam chronologicum , 
quem Indici serVavi : Alius supplementis etiam recipicndis oportunus erit. Non pau- 
cos omissos , multa praetcrita esse a me 5 quanquam conato addero aliquid priorum 
industriae, minime dubito, nb innunu-rabilem scriptorum multitudinem, ct fugientem 
oculos multorum obscuritatem : verum ut ait in Topicis Cicero , non est vitiosum in 
re iit/initn jirar/mnitti rc aliquid ; addam ego, et percare atque offendere, praesertim 
in tnm obscuris. Itaque ab humanitate aequorum lectorum non timeo , candidiorem 
etiam in superioribus Bibliothecis meis calculum eorum oxpertus : et sporo illud me 
attulisse studium , oos consuluissc fontes ac scriptores, ut minus difflcile jam futu- 
rum sit praetermissa admissaque vel supplere vel emendare. In Ordine alphabetico 
Bervando haesitavi subinde, quem locum scriptori tribuerem, dupiici appcllatione vel 
triplici solito laudari. Intcrdum nomina unius scriptoris tam varia sunt et tam di- 
versis modis elleruntur, ut neccsse essct non modo tribus, vel quatuor, sed nonnul- 
los scriptores locfs sex vel septem collocari : itaque donec huic defectui index , ut 
confido medebitur, loco quem putavi promtiorcm ad inveniendum posui : interdum, 
altero sub nomine ad alterum , ubi de scriptore tractatur, lectorem remittere duxi 
satius. Alia hinc inde etiam inserta Lector reperiet parvae digressionis loco, ut elen- 
ilmtri itinerariorum mediae aetatis pag. 112 ct scriptorum recentium qui itinera sua 
vi| aliorum versibus descripsere pag. I 13. Tabularum Astronomicarum notitiam peg. 
Breviariorum pag. 254. De computo Ecclcsiastico pag. 376. De Musica Eccle- 
siastica mediae aetatis scriptores pag. 219. De Benedictinis eruditis pag. 187. De Ci- 
aterciensibus pag. 353. !)<■ Eplstolis Pontificum et bullariis pag. 273. De Concordantiis 
Biblicis i 382. De Poetis extemporali facultate carmina funderidi pol- 



J. A. F A II II I C I U S m 

lentibus p, 289, seq. et 318, ctc. Deniqae brevia quaedam passim inserta fragmenta 

vel apospasmatia , ut Alberti de Eyb pag. 139. Amalarii Chorepiscopi Lugdunensis pag. 
73. Berengarii tres palinodiac pag. 196. Vcrsus Bernhardi Carnotensis pag. 204. 
Thomae Bradwardini sententiac pag. 249. Ex Poenitentiario asini pag. 135. Lini Co- 
luti Salutati Epistola ad Innoccntium VII. pag. 209. Johannis Burgundionis Epitaphium 
pag. 282, et ^Egidii Carlerii p. 309. Argumenta Capitum Philobibli Richardi de Bui y 
pag. 284. Apocryphus libellus Pseudo-Caccilii pag. 287. Caroli Bovilli Epistola pag. 
312. CAROLI Magni Carmina pag. 319. Epitnphium S. Gcrmani scriptum a CIIILPE- 
RICO pag. 345. Cadoaldi Regis Saxonum a Crispo Archi-Episcopo Mediolanensi pag. 
404. Joannis Cuspiniani pag. 408. Petri Comestoris Decastichon in laudem Beatae 
Mariae pag. 374. Johannis Mariae Catanaei descriptio bombardae majoris pag. 335. 
Epistola Cornelii Papac ad Cyprianum pag. 409 ct Cypriani ad Plebem Carthaginens. 
pag. 410 quae Epistolae in editionibus prioribus S. Martyris , excepta Baluziana da- 
siderantur. Postremo p. 414 adjunxi Wipponis Presbyteri Proverbia , qui Conradi 
II. Salici , et hinc filii ejus atque An. 1039 in Imperio successoris Henrici III, sa- 
cellanus proverbia haec ad Henricum misit. Idem hic Wippo , qui vitam Conradi a 
Pistorio editam et panegyricum carmen ad Ilenricum a Canisio vulgatum composuit. 
Plura praefari ad primum praesens Bibliothecae hujus Volumen , minus esse nc- 
cessarium existimo: Numine optimo autem vitam et vires, quod hactenus benignis- 
me fecit , firmante mihi ac producente, animus est ad reliquos tomos absolvendos 
non minus studii afferre, ut quam propositam habeo telam , sine dilatione exequar 
ct absolvam. 

IN MORTEM FABRICIl 

( Quae incid. d. 30 Aprilis 1730. act. suac LXVll. 

Fabriciis nomen fuit heic per saccula magnum 

Dixeris catinctum nunc moriente viro ! 
Omnem cui marem Deus et natura nerjarunt 

Cui gentis magnac nulla propago fuit. 
Ast cogites gnatos sexccntos quos dcdit illc 

Perdoctos , nomen crede perenne dabunt ; 

M. J. L DIEZII. Aulae ct Urbis Xordhus. Diaconi 
Fabricius fatis succumbit , noster Apollo 

Ahl sic plangcntcs audio Maeonides 
Noster amorl cur nos tam durus Jinquis amantcs ? 

Xcstorea dignus viverc sorie senex? 
Te tua Tcutonie , Tc doctus , qua patet , orbis 

Delicias revocat voce dolcntc suas. 
Perculsi ingeminant ju\>enum lua numina cocfus , 

Atque horret Phoebum Pindus abessc suum 
MOx Palrcm , mo.r rursus Ainim domus orba rcquirit 

In tc quisqur guum funus amicus habct 
Ile pii trstcs tanti , mca carmina , luctiu 

Ile ; sed et tantum tollitc ad aslra cirum. 
Xon (tliu nostrum superatur vuhwre vuluus j 

Xam i cquc FABRICIUS , quo superetur , hab.t. 

JO. NlCOt. BULT 
Ha:nb. 



EXCELLENTISSIMO JUVENI OPTIMO , ATQUE EXIMJO 

CAROLO SPINELLIO 

i:\ PRINCIPIBUS CARUTI 
.IOANNES DOMINIGUS MANSI 

S. 1'. 1). 

Quae me ritio persuaseri< cur ad te potissimuni Carole, juvenum optime atque 
doctissime, opus istud aKerius quidem scriptoris industria elaboratu , mei tamen 
vigiliis atque studio expolitum direxerim, etsi tu fortasse ignoras , quem unum exi- 
miae anim tui dotes, ac decora fugiunt; viros tamen scientia et probitate summosple- 
rosque agnitures, meumque hoc coosilium magno consensu approbaturos arbitror. 
Quantae doctrinae atque eruditionis vir fuerit. JO. ALBERTUS FABRICIUS , cui 
opus istud acceptum referimus , nemo in litoraria bistoria hospes est adeo , ut nec 
ipse experimento id suo , aliorum relatiorte non intellexerit. Sive enim de recudendo 
Authore aliquo Latino subeat cogitatio , sive casu Latini alicuius scriptoris liber ve- 
nerit in manus , continuo Fabricius , nec frustra , consulitur ; eoque doctore quae 
prima fuerit eius editio , quae postrema, cujas author ille extiterit, qua vixerit 
aetate, quos produxerit ingenii sui foetus adiicitur. Eam rem cum saeculorum prae- 
cedentium scriptores ignoraverint quam miserabili errore decepti sint vel hoc uno 
exemplo , quod mihi haec scribenti primum succurrit demonstro. BENZONIS Alben- 
sis Episcopi pancgyricam HenricS III Imperatoris historiam se primum evulgasse 
Ludewigius in suarum Reliquiarum vol. IX. opinatus est. Tamen ante annos ultra 
m lucem aspexisse in collectione Germanicor. Ilistoricorum cl. Menkenii opera 
evulgata et reipsa constat, et Fabricio indicante cernimus. Qui vero de re Latina 
literaria bene meruit Fabricius , in literaria Graeca se praebuit egregium. Si enim 
GRAECAM eius BIBLIOTHECAM totius Helladis musaeum in quo pictas et per sae- 
culorum ordinem Orientalis impcrii scriptorum imagines spectare licet , appellarim , 
te in primis approbatorem , atque opinionis huius meae vindicem nanciscar. 

En tibi, Carole Spinelle, juvenis doctissime, paucis hisce omnia consilii mei abdita 
reclusa. Graecis dives et latinis mercibus onustus Fabricius ln Italiam mea invita- 
tione inducendus ad te potissimum dirigendus fuerat ; qui et Graeca amas et ad La- 
tina tibi comparanda sub Fabro tuo praeceptore , atque incentore optimo tanto anhe- 
las desiderio. Quamquam enim multa possides , erit fortasse tamen aliquid novi , quo 
ab illo accipias in literalura praesertim latina Medii Aevi , quam aetate nondum 
provecta juvenes , qui ad optima formare se studcnt , qualem te novimus, vel parum 
adhuc, vel nihil penitus attigerunt. In coeno huius latinitatis multae occultantur 
eornmae, sedulo ac diligenter, nec sine tuo fructu eolligendae , illigatisque illis au- 
reo sermoni tuo ad Ciceronis , Livii , Sallustii , ac Caesaris lectionem comparato , 
splondidiorem ac multiplici ornamcnto variatam orationem efficics. Sed nec deerunt 
in tanta scriptorum rnultitudine a Fabricio digesta aliqui , quos vel purioris eloquii 
cultor nequaquam fastidiat. LACTANTIUS Cicero ille Christianus palatum utcumque 
deiicatum mellea illa sua ac lactea eloquentia jucunde afficit ad delectat ; HIERONYMI 
epistolae et opuscula Latini aurites dulce sonant; nec SEDULII carmina iis displi- 
cent, quibus nihil nisi probata placent. SEVERI SULPICII historiam Ecclesiasticam 
■ 1 -nissimam iudicavit Sigomus , latinitatis cultor superstitiosus , ut commentario suo 
illustraret. Quin nec in ipsa saeculorum barbarie barbare omnes scripserunt. Exem- 



CAROLO SPINELLIO xm 

plo tibi sit LAMBERTUS SCHAPNABURGENSIS historieus optimi saporis et pro 
aetate ad miraculum cultissimus. Praetereo renascentium literarum Latinarum patres 
PIUM II Pontificem maximum , alias Aeneam Sylvium , Joannem Antonium CAMPA- 
NUM , Francisoum PHILELPHUM, GUARINUM Veronensem , Joannem Albertum PIUM, 
Joannem Antonium FLAMINIUM , quorum in scriptis non quidem raras , non multo 
in luto dispersas gemmas scruteris , sed inter consertas gemmas luti residuum de - 
tergeas. Haec tibi plenis scyphis Fabricius propinat nec alteri ofierenda erant cum 
a me proferrentur : etsi enim comperi aliquot esse in Italia juvenes tui non dissimi- 
les optime ad studia litcrarum dispositos , tu semper tamen mihi menti observatus 
es ex tunc , cum Venetiis agens ab Excellentiss. avunculo apostolico ad Remp. illam 
Ampliss. Nuncio ( quanto viro ! ) ut de profectu studiorum tuorum specimen exibituro 
judex cum viris aliquot selectis , et doctissimis assisterem jussus sum. Admirati tunc 
sumus omnes latini sermonis in prolatis a te scriptis puritatem , et elegantias , car- 
minum pangendorum felicitatem , et harmoniam ac super omnia in explicandis Grae- 
cis Homeri carminibus , quae ego casu designavi , eorumque syntaxi facilitatem. Con- 
cepta tunc de te opinio alte inhaesit menti , ut toto hoc intercurrente biennio cum de 
juvene docto cogito, tu ante omnes et ex omnibus succurras. Quae cum ita se habeant 
optime consultus de Mecaenate Fabriciano huic operi censeo; simul vero et mea res 
acta est egregie. Cum etenim Bibliothecae eidem illustrandae perficiendae, elimandae 
vigilias et meditamenta contulissem providendum mihi erat de patrono, qui authoritate 
sua me regeret, et favore gratiam compararet. Haec vero omnia in te uno nactum 
me esse confido. Avita enim nobilitas tua , quam vetustas et gloria maiorum com- 
mendat, et auget, cum morum suavitate et doctrina tua praesenti magna,atque futu- 
rorum expectatione majori coniuncta, summam tibi authoritatem et benevolentiam apud 
omnes jam nunc conciliat. Accedit avunculi tui maximi sane momenti patrocinium , 
qui cum te ea qua par est nepotem ex sorore adeo optime moratum dilectione depe- 
reat , in clientelam tuam adscito homini favere non dedignabitur. Avunculum hunc 
tuum cum appello probitatem ipsam, prudentiam, benignitatem et totum quidquid est 
optimum , tum in moribus tum in virtute , tum in arduis omnibus prudenter feliciter- 
que tractandis appellare me arbitror. Id ego partim ex fama , quae de illo mira prae- 
dicat , partim ex meo ipso experimento didici. Moram enim agentem me Venetiis per 
dies aliquot , quali non officio prosecutus est? Hospitium obtulit, recusantemque co- 
egit, ut saltem conviva pro meo arbitrio semper venirem ; me familiari alloquio ad ho- 
ras detinuit, me apud suos , me apud externos celebravit. Ea occasione te novi , ju- 
venis optime , ac vix agnitum amavi. Amori huic tribuas , si quid est in hoc meo con- 
silio audaciae , te nempe atque avunculum tuum tantae dignitatis virum , rebus meis 
implicando . cogendoque , ut vos ambo vestra omnia mihi impenderetis. Est virtutis. 
est dignitatis inferiorum commodis inservire ; quod dum praestiteris juvenis eximie . 
id tunc ages, ut conceptam de te expectationem praecoci. ac felici acceleratione adim- 
pleas. Vale. 

Haec olim scripseram dum Excell. Innicus Caracciolus Nuncium Apostolicum ad 
Venetos agebat ; nunc vero triste nuncium ad nos devenit virum istum clariss cum 
Hispanicam legationem pro sede Apostolica fungeretur , acerbo nimis et luctuoso casu 
interiisse, quod me et omnes quotquot eius virtutem meritumque norant moerore 
summo affecit. 



I O. DOM. M A N SI 
PRAEFATIO 

Jo. Alberti Fabricii Lipsiensis iu hiatoriam litterarlain magna Bunt merita ; melius 
tamen de Graeca quam de latina literatura promeruisae illum et aocti omnes norunt 
et res ipsa demooatrat GRAECA enim XIV. non exiguae molis et formae volumini- 
bus v>\ taodem cmoplexus est; LATLNA vefoomoiatum felicioris cura sequior.s aevi 
intra \ lll. tantummodo miooris iarmae contraxit. Cum tamen in Graecis d.hgonter 
I tborasae illum Bcripsi ; baud ita lamen immaoulatum opus illud velim eredant lecto- 
res quin interdum <'t Baepe errasse asbitreotur. Unum alterumve exemplum obiter 
ind«cabo.CumscribJt Ltoona Epietotos e Graeca iterum v ersas a Joanne Sommerfelt Cra- 
coviae editaa in librae diatiogui tres, in eo equidem bono dormitanti llomero obre- 
ptum couatat ; ibi enim librorum partitio nulla est , sed epistolae omncs in una senem 
,„1 finem uique cootiouantur. Sunt insuper epistolae omnes in numero 446 non 447. 
ut febricius aupputavft. Inter Lexica Craeco-Latma recentiorum locum pr.orem as- 
seril Vocabulistae Joarmi* Chrestoni Carmelitae IMacentini , quem ait editum Regu 
1 ,.,„l, \„ 1 i'.»7 - in S. tum recusum a liono Accursio Pisano dicatumque Joanm 
Francisco Turriuno Ducali quaostori Mutinae An. 1**9. Vera sunt haec omnia ; sed 
el addeodum erat praeter hoc Oraeco Latinum Chrestoni Lexicon extare et ahud La- 
t.no Graecum eiusdem authoris ab eodem fieoe Aocw sio Pisano productam d.catum- 
,,ue intonio liravello JCto primario et Ducali [ MedioJanensi ) Senaton. Huius opens 
- babed codices diversis tvpis scd antiquis absque loco et aiino excusos in 8. ma- 
iori- quamquam tertium paulo recentioris est aetatis et for.nac mmons. Lon- 
ziua fortasse quam inatitutum meum postulat , haec diducta viden cuiquam possent ; 
nisi quo siraul tempore menda nonnulla Bibliothecae Graecanicae detegunt , emen- 
dando pariter huic ipsi Fabricii operi V. .10 ANNES Chrestonius valerent. Ihs tamen ne- 
qaicMuam obstaotibus, GftAECA Fabricii Bibliotheea opus est insigne , d.gmss.mum 
nlane quod Itahcis tvpis recusum manibus ltalorum famihar.us redderetur. 

V Post GB kEC \M Becundo gradu constitit Bibliotheca LATINA semel iterum et tertio 
, t) , mlhnrr limaU atquc expolita. Oua.nquam et illud opus est dignum authore suo , 
ekiue nominis famam illam iosigoera tuetur . quam s.bi tater doctos rei hterar.ae 
virofi promeruit ; adhuc tamcn multis parasangis a perfectione d.stat. Id demum .11. 
sent.unt et agooscuot, qui authoris cuiuspiam Latini novam edit.onem suscipiunt. 
Cum enim in praefatione historiam praecedentium rditionum contexunt, desen se m 
via 8 labricio non semel etperiuutur. Multa sunt tamen in eo opere praeclara scitu 

jucunda, et frustra alibi quaerenda. ¥ _ IA1 . . IvnuAr T ATI 

Declinantem authon, sui aetatem sentit Hibhotheca MBDIAB ct IM IMAL LAll- 
NlTATlS cuius recudendae consilium modo inivi. Ab authorc suo per partes con- 
einnataest; tantum enim per singulas vices dabat -, quantum typi proncrantes quo- 
Udie eKpeeeerent. Operi noadura perfecto immortuus est; nec nisi ann.s ahquot abeius 
obitu Christiani SchoettegemH opcra integro ad.ecto volum.ne, tot.us B.bhotnecae VI 
ataelutuui est Mofta ... ee arudite scriote, multaque vicissira imper.te; obreptum est 
Metdura v„o booo; saepe imroedttata Bcribeoti excidit quod secund.s cur.s s. vi- 
tam loogiorera dedissel sors , delevisset. In eo scribendi tumultu unus idemqun 
Bcriptor bis; ac vicissim multi ne semel quidem venerunt ad calamum. Qu.s ana- 
chrooiamoa feraf iotolerabiles ? Quis libros geminos in uno male confusos, vel ex 
ao0 dissectofl io geminos? Haec tamen quaecumquc fuerit Bibliotheca placu.t eru- 
ditia tantoque Btudio conquisita est, ut jam tandem venalis raro prostet apud b.bho- 
polas Nec immerito id quidem; vel sic enim multa docel altoquin ignota, non pauca 






.1 1). MANS! XV 

e tnedia antiquitatis caliginb, qua obsita dolituorunt, in aperta&a luoorn proferuntur. 
Prodest Bibliotheca haec novas scri])torurn voterum oditiones molientibus , priores 
operis illius evulgationes indicando: quae addi quae detrahi , unde nova accipi com- 
rnode possent suggerendo. Cautos etiam eruditos effrcit ab ea deccptione, quam nomi- 
num similitudo persaepc inducit. Aetatem, professionem ; causamque scribendi singu- 
lorum authorum defmit , quod commodum et periucundum , immo et necessarium 
quandoque legentibus accidere solet. 

Id ego peraeque cum aliis rei litterariae studiosis intelligens amore quodam et vo- 
luptate trahi me in hunc librum sensi , dolensquo tot tantique praetii gemmas luto 
quodam infici , colligendas sou potius detergendas illas primo quidem ad privatum 
commodum meum suscepi. Tunc , rem mihi succedere pro voto expertus , cogitare 
serius de communicando labore meo cum eruditis coepi. Continuo manus ad opus 
admovi ; iisque usus adiumentis , de quibus inferius disseram id demum perfeci ut 
Bibliotheca haec novo ornata paludamento in Italiam nostram maiori gratia atque docto- 
rum virorum favore procederet. 

In his igitur adornandis quam mihi praestituerim rationem nunc paucis exponendum 
est. Quamquam scriptorum turbam plane ingentem in opere hoc suo Fabricius in- 
struxit; longe tamen multo plures praetermissi sunt, quos sive cx vetustis editioni- 
bus, sive ex MSS. Codicibus adsciscere mihi pronum fuisset. Ab iis tamen fere omni- 
bus abstinere satius duxi , utpotecui nulla satis idonea ratio succurrebat, quam aliis 
admissis alios repudiarem; indiscriminatim vero omnes invehens pro eo quod mode- 
rato additamento Bibliothecam Fabricianam ornassem , nimietate gravi illarn potius 
oppressissem ; neque tunc ad Fabricii Bibliothecam additiones meas , sed ad meam 
potius Fabricianas dedissem. Eo igitur consilio augendac scriptorum familiae in prae- 
sens omisso (nisi quod uni vel alteri id gratiae datum est idonea aliqua ratione sua- 
dente) rejectoque eo additamento ad supplementum, quod ad tempus aptius reservo; 
mc totum intra hos frnescontraxi, utcatalogum librorum a singulis scriptoribusoditorum, 
si quem forte mancum apud Fabricium nactus sum (nactus autem sum non mfrequester 
quam accuratissime periicerem atque supplerem. Certum tempus quo scriptores illi flo- 
ruerunt defrnirem; distinguerem nomina et libros ibi confusos; menda corrigerem, quac 
utique menda si brevibus indigcbant vel in ipso textu, vel addita ad marginem brevi 
nota correxi ; quae vero se latius proferebant adnotatione ut reliqua omnia cmendavi. 

In primis vcro rationcm habendam judicavi de loco quo recudenda erat , et de 
;urthore qui sibi eam provinciam Bibliothecae huius expoliendae assumpserat; de me ipso 
scilicet ; ac de Italia. Ileterodoxorum sacris addicto Fabricio nonnulla exciderunt in 
Ecclesiam Catholicam, in sacros homines , atque in summos Romanae Fxclesiae hie- 
rarcas iniqua et iniuriosa; haec si unico verboexpediebantur, authori hetcrodoxo indul- 
genda censui. Potuissem haec inipso opcre expungere, utpote quae ad rei summanr mini- 
me pertinerent; religioni tamen duxi nc quid huiusmodi molircr, invidiac apud hctero- 
doxos declinandae gratia ; ne mihi apud illos doli mali suspicionem erearem. Caete- 
rum vclim crcdant eruditi me illa omnia petulantius in res nostras dicta ex corde 
dctestari. Quin ct in opere jam tandem Italico et ab homine Catholico curato aliter 
hacc accipi volo ; ac olim in opore scriptoris hctcrodoxi Hamburgensibus typis ex- 
prompto sonabant. Papalis tyranni, in ore Protestantis, nunc perinde valere jubeoac 
juxta et moderata Ecclesiae gubematio; Catholicorum superstitio sit sacrorum rituum 
Apostolorum et veteris Ecclesiae auctoritiite probatorum religiosum ct constans obse- 
quium. Si forto tamen interdum non verbis tantummodo sod rationibus nobiscum 
agendum Fabricius ccnsuit; tunc in adnotatiooibus mete rationes rationibus opposui; 
exultantemque adversarium scriptorem coercui. Fatendum cst tamen moderata con- 
silia Fabricium plerumqUc sequi; qui vero Bibliothecam eius absolvit Schoettegenius 



\vi J. D. M A N S 1 

in nos licentius exeurrit : eadeni de illo ac de Fabricio habita ratio est. Haec de me 
additamontisque meis ad Fabricii Bibliothecam lectores docendos curavi. 

Nudc de fontibus undc mea hausi , quaedam praemonenda sunt. Praeter veteres 
editiones . quas in Bibliothecis insignioribus rimatus sum , praetor Catalogos MSS. 
codicum typis ovulgatos non incuriose a me inspectos , Bibliothecarum etiam plu- 
teos invisi , unde phira cxtraxi quae gratissima eruditis fore , non vane , ut spero , 
mihi assentatus blandior. Uorum ope rimas quasdam cditorum voluminum, insertione 
eorum quae deerant, sanavi. lta in ordine Bomano Joannis Gaitani, a Mabillonio jam 
edito . ex meo MS. codice lacunas opplevi. Variantes maximi praetii inde deprompsi. 
testibus variantibus illis in carmine Henrici Septiinellensis ex codice olim D. Marii 
Florentini , nunc Francisci M. eius filii , Lucensis patritii , extractis. Hinc librorum 
quorundam tituli aucti sunt. In eam rem maxime profuit usus mihi liberalissime 
concessus Bibliothecae dudum FELIM SANDEI Lucensis Episcopi , inter scriptores 
Juris Canonici aetate sua facile principis ; nunc vero eiusdem Felini largitione Cano- 
nicorum Maioris Ecclesiae Lucensis. Thesaurus haec est librarius e MSS. plerumque 
codicibus . admixtis pauculis excusis vetustae editionis voluminibus , refertus. Gran- 
dia hic nactus sum clarissimorum infimae aetatis Jurisconsultorum volumina Baldi , 
Bartoli , Aceursii , Jasonis , Panormitani , Felini , Bellamerae , Barbaciae , Pauli de 
Castro velut nusmismata maioris moduli ; minora hic pariter opera deposita sunt , Du- 
7-andi , Joannis de Lignano , Calderinorum , Bertacchini ceu mediae magnitudinis 
numismata; minima etiam non absunt; Cataldini, Corsetti, Lancelloti, Cumani , Tan- 
credi . IJostiensis. quae thesauri huius aera minora merito dixeris. Augent codicum il- 
lorum praetium. JCtornm quorundam opera ipsa eorum manu vel scripta vel subscri- 
ptione probata , cuiusmodi Ancharani et Francisci Zabarellae sunt quaedam ; Felini 
vero pleraque. Alia Felinus crebris doctisque adnotationibus suis ornavit. Sunt et alii 
aliarum disciplinarum MSti Codices, quos sibi describendos Felinus curavit, velut Aretini, 
Campani, Cyriaci Anconitani aliorumque Epistolas, Aeneae Sylvii opuscula nonnulla, 
Ottonis Frisinyensis, Anastasii Bibliothecarii, Antonii Panormitae scripta historica. Spe- 
ciminis gratia haec pauca ex multis adnotavi. His ergo omnibus usus Fabricii Bi- 
bliothecam Mediae ct infimae aetatis ornavi , supplevi , emendavi , ac pro viribus il- 
iustravi. Fave . lector huic meo molimini , et plaude. 

1N OBITUM J. D. MANSI LIJCENSIUM AHCHIFPISCOPI 

(.V. an. 1092. 16. Febr. ob. 27. Sept. 1769. ) 

S]>iegu mortc il fatal rcssillo nero ; 

E nol tcmeo V eroc , ma dissc vieni : 

(iid piii non son per mc qucsti tcrreni 

Aflannosi soggiorni % ingrati al rero. 
D' onde /' alma partl torni al primicro 

Etereo albergo. Oh di quai curc picni 

Fnr mici mortali di l Sicn or scrcni 

E piit morte su lor non abbia impero. 
Tacque c lo tpirlo dal sno fral disciolto 

Tra r eterne s' immerse aure di vita 

Ciascun lasciando in alto lulto invollo ; 
Ma u eonfortar la greggia sua smarrita 
Tal di scicnza lascio tesor raccolto 

Chr cstinto anror le ric dcl vcr le addita. 

Abb. Ihnn. Fel. LEONARDI. 



-# 




: 






i-y 



>M1N II 



(Az/i/rA ///,,/,1/J ////_ / AX\\/y 



xi 



IOAMIS DOMIMCI MAIVSH 

VITA 
ANGELVS FABRONIVS 

PHILIPPO SARDIO ARCI-IIEPISCOPO LVCENSI 



S. P. D. 



N, 



emo te, Praesul amplissime, melius 
novit, quanta vis ingenii, doctrinae, et 
elegantiae insit in Dominico PACCHIO, cu- 
jus opera sic uteris, ut Seminarii tui alum- 
ni divinis litteris imbuantur. Ego quoque 
pro jure emicitiae exigere me ab illo pos- 
se putavi, vitam ut Latine exponpret Jo. 
Domimci MANSIl, qui istam Sedem, quam 
singulari opinione prudentiae atque inno- 
centiae meritissimo occupas, per annos 
quinque et amplius sic tenuit, ut vita 
atque scriptis praeclarissima posteris e- 
xempla ad imitandum reliquerit. Fuit qui- 
dem semper laus propria Lucensium An- 
tistitum, ut decus omne sapientiae cum 
re!igionis,sacrarurnque caeremoniarum stu- 
dio jungeretur, in quo non modo populo- 
rum, sed et Reipubbcae ipsius salutem 
atque felicitatem sitam essc rectissime 
judicarunt. Quo enim referuntur omnia 
Christi praecepta. nisi ut sobrie, jusle, et 
pie vivamus, ut appetitus sint tranquilli, 
atque omni perturbatione animi careant, 
utque utilitates nostras iis in rebus quae- 
ramus, a quibus abest turpitudo, quae 
si in deformitate corporis habet aliquid of- 
fensionis, quanta illa depravatio et foedi- 
tas turpificatr animi debet videri? Exti- 
terint licet multi, qui in hac infelicissima 
rerum omnium conversione atque eversio- 
ne traducere conati sunt animos a divinis 
institutionibus , et a sanctissimis majorum 
exemplis ad turbulenta consilia, ii quidem 
elTugere vituperationem minime potueruDt 
vel eorum, quos sperabant fore libidinum 
suarum patronos. Virtus, ut praeclarum 
est Ciceronis dictum, in tempostate quieta 
est, et lucet in tenebris, et pulsa loco 
manet tamen atque haeret in patria, splen- 
detque per se s? semper, nec alienis un- 
quam sordibus obsolescit. 
Porro quid est, quod ab illis non me- 



tuas, qui religionem, patriam, et omnia 
honesta ludibrio habent? Si pacem, uti 
speramus, habebimus, rectores civitatum 
rerum praeteritarum commonefacti exem- 
plis intelligent, quantum sua, quantum 
Reipublicae intersit, munire communem 
arcem bonorum, et abstruere perfugia im- 
proborum, et qui sacris praesunt mai r is 
magisque elaborabunt, ut non hic noster, 
sed antiquus mos vigeat, atque ea studia 
colantur, quae ad bene beatrque viven- 
dum, quanquam iis multi perverse et in- 
grate abutantur, sunt instituta. Ad id opus 
erit magistris, quorum nota sit doclrina, 
facultas etiam et dexteritas in ea ceteris 
tradenda, et quod caput est, morum pro- 
bitas ; nihil enim dicere et facere debent, 
quod malurn oleat. Ncc probatis tantum 
erunt moribus , sed prudentes quoqu«' 1 , et 
ingenium habebunt accomodatum ei.quam 
profitentur, arti atque ei generi aurlitorum, 
quos in disciplinam recepere, quo mehus 
et ii tradant, et hi percipiant. Non rabio- 
sus sit Grammaticus, non ineptiarum, sed 
germanae eloquentiae laudator Rhetor, non 
pertinax ullique sectae addictus Philoso- 
phus, non rixosus Theologus, omnes de- 
nique caveant intempestiva, odiosa, atque 
inefficacia praecipere. Ad id filiorum loco 
haheant discipulos, nec pecuniae nimium 
sint avidi; nunquam enim b^ne traililur 
disciplina, quae venditur, quod in primis 
vitavisse Socratem auctor est Xenophoo 
in Commontariis. Gratulor tibi quod hu- 
jusmodi plures habeas adjutores, qui non 
patientur quidem optima studia a Mansio, 
et a tc summis curis culta 

. . . in prjtis ruere , cr relro sublapsa referri 
et subsidia industriae atque instrumenta 
virtutis in libidine audac .aque consumi. 
Vale. 

Florentiac Non. Oct. MDCCCI. 



DOMIMCLS PACCHILS ANGELO FABROAIO S. 1). 



\cu<>rt invitatu hortatuque tuo confeci com- 
mentariolum , gualecumque est, tibi offero, 
Vir Clarissime . ne tamen pro desiderio tu<> 

ecerim, admodum vereor, qui ne mi~ 
hi quidem ipsi videor satisfecisse. Quoties 
enim cum Latinis scriptoribus meoblecto. 
perplacet germana ill<i linguae elegantia 
<i munditia, et aequabiliter moltiterque 
fluens sermonis concinnitas, in q<i<i mirifi- 
ce tu quoque excellis.At cum scribo ipsemet. 
et quae scripserim recognuscu. duriusc.ulum 
nescio </ni<l offendo, Latinitatis vestigia vi ■ 
dcu, effigiem <t formam nun video. Eundem, 
ut <i te audivi, in rhetoricis studiis prae- 
stantissimum sane doctorem a/ius alibi u- 
tersque nostrum habuit; (I) verumtamen 
sicuti nun umnibus eadem ingenii habitudo, 
net/uc idem discendi ardur, ita nun idem 
omnium profectus ; serius autem >»<■ non 
profecisse poenituit, quam ut mederi dics 

t, Pro meo tamen sensu haud medio- 
criter duleo effluxisse jam illud seculum . 
quod Facciolatum tulit, Lagomarsinium , 
Bonamicios , Mazzolarium Ferrarium, 
Cordaram , Cunich um, aliosquc ejus no- 
tac scriptores eleganlissimos. Ut vero nunc 
est, i<i)<< parum sane verendum , ne Latina 
lingua quam repentina rerum conversione 
faeta plurimi prorsus immerentem negli- 
ijiinf . quodque probrosum magis est, eam 
negligendam existimant) brevi apud nos 

tine honore jaeeal; nisi forte contra 
quam fas est conjicei << \umus , quae tri- 
stia habuerunt inilia bonos exijus habi- 
tura. fSed mirum profecto domesticas db 
Italis laudes minimi plerumque aestimari; 
quasi vero Latina lingua una propcmodum 
reliqua aviti patrimonii pars non esset, 
qua nos spoliare nunquam externi sunl 
mi^i. Licet enim ■ riptionis genere 

itlorum ali<jii<>t excelluerint, hanc tamen 
laudem Italiae acceptam retulerunt semper 
libeniissime, aut llaliae primas candide et 
meritissimo detulerunt. Quanquam multo 
illud etiam turpius . quod linguae ipsius 
llalicae cullus oblanguisse jam plurimum 
apwi nos oidetur. ac praeter modum re- 
friguisse. Tiimiam profecto in dies invale- 
scit fucata quaedam et insolens et inepta 



peregrinitas vocum, et scriptionis genus 
externarum gentium stylo absurde inter- 
polatum fiim frequenter auribut nostris 
atque oculis inculcafur, ui Italicae linguae 
suavitatem,nitorem, gravilalem a phrisque 
recentiorum scriptis abesse fatendum sit. 
Quo quidem luco nun id reprehensione di- 
(j)iuiii di.ierim, quod ealerurum sapien- 
liimi ei elegantiam plurimi nuslraies prae- 
dicani, ei externa legant cupidissime atque 
admirantur ; quae autem excellentem ha- 
bent puh hriludinem, quis nun admireturl 
Sed quidquid in coelerurum scriptis con- 
cinnum ac venustum incunsiderete videtur, 
idem prursus ipsum a nostris in Ilalica 
scriptione lcmcre liberrimeque usurpari, 
et peregrinitati quasi civitatem dari id 
probro et crimini profecto est. Ut enim 
illud praeteream Italicue linguae injuriam 
fieri tanquam inopi, dum ad extema nulla 
ratione confugitur , suos quaeque lingua 
fiores halict, sua lumina, culorem suum ; 
at si haec ipsa, ct eorum formis ad alie- 
nam linguam licenlius traduxeris , flores 
intereunl , sordescunt lumina , turpatur 
color ; siquidem unaquaeque Ungua in suis 
vcluti aedibus se esse dominam vult. Ni- 
hil porro de iis dico, penes quos, nec im- 
merito . Ilalicae linguae arbitrium antea 
fuisse videbalur ; nata enim apud cus fue- 
rat alque accuratissime nutrita. Nunc vero 
vel pura ipsa et emendata palrii sermonis 
syntaxis fere in oblivionem penes illos ve- 
nit ; adeo ipsam cum Gallici praesertim 
sermonis syntaxi permiscendo pessundant , 
atque eliam creberrimis inquinant solae- 
cismis . et licet cetera crudiii tam im- 
polile ac mendosc scribunt, ut in huc emen- 
datae dictionis genere reliquarum ltaiiae 
urbium scriptores plerumque lunge pluri- 
iniiin praestent. Quam merito Htazzolarius 
oratiune illa sua ad Florentinos de llolo- 
i«i iii iii Litteris Principalu sexaginta jam 
annis scripscrat « Nolitc pnti pulcherri- 
inain linguam pcr vestram incuriam at- 
que socordiam exoticarum hibridarumque 
vociiin frequcntia insolentinqae dchonc- 
stari. Verum de ista quoque iemporum in* 
clinatione ac tristiiia , in quam lenebro- 



M. Maz olarium , Pisaurensem Jvs. 



qui nomen sibi Jo. ,)I. Parlhenius fecit. 



J. DOM. M 

sissima noslra aetas incidit . tecum qui 

idcm sentis, conqueri diutius nolo, eo vel 
maocime , quod utrociora alia in oculos 
incurrunt; quae, Ucet non satis commode 
ac libcre , dcfleanlur. Ad Commentariolum 
redeo , quod Mansio dignum csse voluisscm 
quam maxime ; scd praeler voluntatem ac 

v^uamquam praeclara eruditionis monu- 
menta, quae viri doctissimi pubblicis literis 
prodiorunt cos ipsampt ad omnom memo- 
riam commendant, quiddam tamen insi- 
gne est tum ad eorum laudem, tum ad 
historiae utilitatcm et posterorum inci- 
tamcntum , si litteratos istiusmodi homi- 
num kibores, studiorum rationem vitam 
moresque lucide ac broviter describendo 
expressa aliqua illorum v°luti imago ac- 
curatius proponatur. Hac enim vero mente 
Ioannis Dominici MANSII Vitam declarare 
aggredior, illius nempe hominis cui gra- 
vissimum et multipiex sacrarum discipli- 
narum genus quantum debeat vix dici 
profecto potest. 

Natus ille est anno millesimo sexcente- 
simo nonagesimo secuudo XIV. Kal. Mar- 
tias Lucae, quae civitas praecellentium in- 
geniorum laude atque scriplorum insi.^nium 
copia numquam non emiuuit. Parentes 
fuerunt Joseph Mansius et Rosa Torria , 
coniuges genere et nobilitate cum primis 
eius civitatis illustres. Etsi vero Jo, Do- 
minici puerilis aetas in ea tempora inci- 
dit, quibus latinae litterae squallebant plu- 
rimum ( siquidem et Grammaticorum et 
Rbetorum maximae plerumque erant ine- 
ptiae et insulsitas non mediocris) ea ta- 
men mentis sa^acitas in illo eluxit , ut 
cum primum ex Grammaticae tncis sese 
potuit explicare, ad latinos praesertim bi- 
storicos scriptores legendos meditandosque 
incubuerit avidissime. Ita porro sensim 
non sine acri animi contentione eam sibi 
latine scribendi rationem comparavit, quae 
satis et mtida et gravis et accommodata 
esset, qualem.universa ipsius scripta prae- 
seferunt. At quoniam praeter celeres in,L;e- 
nii motus, et momoriae vim prope singu- 
larem, ardoremque mirilicum addiscendi 
inerant in adolescentulo magna quaedam 
morum suavitas atque ingenuitas, el pie- 
tatis egregia indoles , idcirco temporum 
ofliciorumque momenta diligenter perpen- 
dens, licet major natu inter fratres esset, 
sexto decimo aetatis anno Congregationis 
quam Clericorum Kegularium Matris Dei 
nominant, ineundae consilium coepit. Re 



ANSII VITA xi 

diligentiam nihit praestare aliud potui ; si 
autem his, quae prqestiti, eontentus eris , 
mihi ipso minus displieebo , qui parum 
semper mihimel ]>l<t<ni. L't Latinis atque 
Jtalicis litteris diu vivas } auguror et e- 
ccopto. 

Lucac Idibus Scxtil. MDCCCI. 

impetrafa Neapolim alacriter petiit. ibique 
in tyrocinium in^ressus est ; quo post 
triennium confecto, voiisque soli-mnibus 
emissis, Lucam revertit, ut Philosophiae 
operam daret. Fastidiosum admodum erat 
adhuc atque horridulum id studii genus, 
quippe inanibus omnino disputationibus 
nimis permixtum. Mansius itaque, qui va- 
lidam utilitatem atque scientiam natura 
admonente maximopere appetebat, ha^sit 
primum aliquantisper; mox tamen se omni 
molestia expedivit, hoc sibi uno proposi- 
to , ut quae inutili.t essent , secum ipse 
respueret, uliliora ac veriora sedulo arri- 
peret , c^tera tantummodo delibaret. Quid- 
quid interea sibi erat otii, optimorum sa- 
crae potissimum eruditionis librorurn lec- 
tioni id omne tribuebat, quod quidem et 
vero studiosius praestitum ab eo fuit, po- 
stea quam ad Tli^olo^icas disciplinas se 
Hbentissime applicavit. Ingenita enim, qua 
incensus erat, Leclesiasticae Histonae scri- 
ptores perlegendi cupiditas satiari minime 
poterat ; qu.im ad rem graecas otiam lit- 
teras sibi subsidio comparavit. Nec vero 
antiquitatem solam annalibus consignatam 
ei libebat evolvere, et coguitione ass°qui 
et memoria sepire, verum etiam quaecum- 
que id genus emiltercntur in lucem, per- 
cupide conquireb.it, ut aniraadversiones, 
si quac antiquitatera illustrarent, et emen- 
dationes aut factorura aut temporum acri- 
ter introspiceret, ac recto criticae artis 
usu de genuinis, de suppositis, de incertis 
prudenter cognoscere assuesceret. Studio- 
rum curriculo de more absoluto, eum Phi- 
losophiae primum. deinde Theologiae tra- 
dendae sui praefecerunt, quo ilem tem- 
pore nihil a priv;iti studii instituto recess ' 
neque imbecillitas corporis et virium in- 
lirmitas , qua laboravit ahquandiu. com- 
mentandi plurima, plunma indagandi me- 
ditandique aviditatem in juvene incredi-' 
bilem retardabat. Sed posteaquam satis 
roboris habuit, id ei muneris commissum 
fuit ut illam publice interpretaretur Theo- 
logiae partem quae circa more9 versatur. 
Isthaec sane scientia innumeris quaestio- 
nibu9 obsita, sententiarum varietate per- 



X11 J. DOM. 

aaepe anceps, legura ac decretorum pene 
infinita serie undique referta d stabat lon- 
co plurimuro ab eo doctrinae genere, quod 
Mansius prae caeteris adamabat. Paruit 
tamen^minime invitus, ct traditum sibi 
rounus ea laude ac dignitate vel ab initio 
explevit, ut auditorum quorum frequenti 
corona stipatus erat, desiderio cumulatis- 
sime satisfeccrit. 

Ne vero quempiam in posterum obscuri- 
morer iretur earum rerum, quae circa 
RESEKVATOS CASUS aut difflciles aut 
ambiguos habi bant explicatos,satis copiosc 
dilucideque ipsas perutililibroexpo! uit,cum 
vi\ irigpsimum secundum attigisset aetatis 
annum. Quao prima ipsamct lucubratio ut 
in lucem prodiit, iu sua facuttate jam egre- 
oie versatum hominom declaravit, ot men- 
tis intelligentiam gravita»< mque judicii. Et 
voro iterum postoa discentiuro commndo 
lmprossus liber fuit (decuisset aulom for- 
tasse rocudi etiam tertio , potius quam 
ii, i [i toroen redigi, prout non ita pridera 
factum est.) Dici vix potest quantum Man- 
sii opora Cloricis et Sacerdotibus profuerit 
Lucensis Dioaeceseos, ad quos in scientia 
morum instituendos non modo pationti, sod 
etiam libenti animo por complures annos 
incubuit' Nequc enim ulla unquam oi cura 
defuit ut ot rudiorum ot exercitatiorum 
commodis industriam attemperando servi- 
ret, atque optimam quandam quasi formaro 
omnium ingeniis imprimeret. At si in una 
hac longe operosa provincia elaborare cui- 
vis alteri poterat esse permagnum, Mansio 
non ilem, qui roliquas munere vacnas diei 
horas abditus in cubiculo, et librorum mul- 
titudine circumfusus alia prorsus medila- 
batur, caque non mmus gr&via atque 
utilia. 

Et vero annus unus ab oius libri do quo 
dixi. confectione intercesserat.cum latine a 
: o redditus in lucem prodiit peram- 
plum eruditissimumque GLOSSARIUM BI- 
BLICUM , quod praestai is omni lit- 

terarum genere CALMETIUS sermone suo 
Gallico cohcinnarat. Pari autem deinceps 
studio atquo celeritate ( quam ut adhiberet, 
aliona etiam opera usus nonnumquam est] 
eiusdem auctoris l'roloi:omenorum ot DIS- 
SEKTATIONUM in singulos S. Scripturae 
libros itemque litterarium in universa I5i- 
blia COMMENTARIOKUM latinam versio- 
ncm feliciter adornavit, complexusque cst 



M A N S 1 1 

totum Opus XIV grandioris molis vo- 
luminibus, 

Minime ideo mirum vidori debet, si tam 
ubores colerosque ipsius studiorum fructus, 
qui ad universos permanabant jam tum 
roaxiroam laudcm et nominis celobritatem 
apud doctos ei conciliarint Calmotius ipse- 
met cum primum egregiam illius indu- 
striam, et exquisitum judicium perspexit, 
datis honorificontissimis littoris eum quam- 
plurimum commeudavit, et facultatem fe- 
cit praeterea conformandi (1) quae minus 
placuissent ( quod parcius sanc quam par 
erat praestitum fuit ). 

At Mansius ingens aliud, et novi gene- 
ris, diuturnumque opus adorsus continuo 
est, cuius primum volumen eodem ipso 
anno evulgari coepit, quo Biblicorum com- 
roentariorum postremum volumen emis- 
sum e proelo fuerat: curandam nimirum 
susceperat novam Ecclesiasticorum ANNA- 
LIUM editionom , quos adversus turpissi- 
mas et temeritatis plenas Ma.^deburgenses 
Centurias olim a Caesare KAUONIO docte, 
ot supor (|uam credibile est laboriose digc- 
stos, ab anno MCXCVUI ubi iste desierat, 
ad annum usque MDLXV Odericus HAI- 
NALDUS fuerat persecutus. Apparatum ita- 
que erudilissimuro amphssimumque, qui 
univorso opiMi praeiret, Mansius confecit'. 
deinde vero quoniam in Baronii libris non 
pauea orant aut minus vero conformia aut 
minus criticae aitis studio consontanea 
(quemadmodum perfacile accidere potuit in 
tanta et tam difflcili praeteritorum tempo- 
rum historia scnbenda, oo vel maxime 
quod antiquitalis monumonta , quae in 
promptu esse tunc potorunt judicium de- 
lettumque maximum postulabant, innurae- 
ra vero alia in tenebris adhuc delitescebant) 
opportunissimas ad paginarum calces sub- 
iecit Antonii PAGII adnotationes. Decebat 
tamen hasce ipsas ad trutinam revocare, 
ut ad veritatem quam maxime congruc- 
rint, nam in islis non ita raro aut falsa 
opiniono ot errore, aut partium studio pec- 
catum fuorat. Quamobrom praeter recen- 
tiores Dominici GEORGII emendationes in 
Consulares fastos, adiectae fuerunt a Man- 
sio creberrimae animadversiones, emonda- 
tionesque, quibus ehronologia ac sories 
historica confirmaretur et complurium 
eliam Conciliorum nova omnino notitia 
quamdiligonter inserta. Longe tamen plura 



(1) Eradilissimoi Calroelios nolli Inliori po- jndicio mngnum lum in rcbus, tum in opiuionum 
perril ul concla, queit possenlBiblia qnoquo nio- dolcclum ncque adliibuil, neque reliquil. 
do illostrarf coogereret, al plurimorum dociorum 



VI 

ipse contulit ad Rainaldi libros recogno- 
scendos. 

Cum enim frequentiora in istis oecur- 
rerent , quae modo castigari , modo il- 
lustrari, modo suppleri necesse erat, doeto- 
rum hominum, qui ad medii aevi antiqui- 
tatem discutiendam et monumentis eon- 
firmandam sedulo incubuerant, commen- 
tarios, disquisitiones naviter pervestiu;i\ it, 
et quae aut ad conditionem, aut ad histo- 
riae ordinem maximopere pertinerenl. non 
tumultuaria rerum permixiione , sed seve- 
riori judicio excerpta ac retractata sagaois- 
sime appositeque in uni\erso ingenti ope- 
re ( nempe voluminum triginta quinque ) 
distribuit singula. Quo sane permagno et 
conatu et studio id perfectum fuit, ut Ee- 
clesiasticae historiae, quae Baronii veluti a 
parentis sui nomine merito gloriatur, per- 
multum quoque dignitatis ex singulari 
Mansii industria et doclrina accessisse eru- 
ditiomnes vere et proprie asseveraverint. 

Cum talis tantusque vir ipse fuerit in 
Ecclesiastica historia illustranda, mirari 
satis eorum negligentiam non queo, qui 
cum in Dictionario Theologico Encyclope- 
dico Bergerii Italice reddito et Homanis ty- 
pis non ita pridem edito) articulum de 
Cardinali Baronio addiderunt, huius An- 
nales emendatos ;>tque exornalos fmsse 
aflirmarunt a Pagio, a Fleuryo, ab Ursio, 
a Becchclto, a Saccarello; Mansium vero ne 
quidem nominarunt; cuius tamen ex stu- 
diis atque vigiliis, quoniam in hoc geuere 
fructus cepimus amphssimos, eum nimis 
indiligenter. aut nimis illiberaliter praete- 
ritum silentio fuisse quisque fotebitur. Sed 
hac re obiter attacta, neque enim visa est 
dissimulanda, ad propositum redeamus. 

InAnnalibus, itaque tum Baronii tum Rai- 
naldi peropoortune exorntindis Mansii in- 
genium, acumen, diligentia, conatus maxi- 
moppre enituerunt, , suoque ipse labore 
eorum, qui quidquid simile aggredi vellent, 
laborem profecto plurimum allevavit. Quod 
si id minime assecutus est, ut a laborio- 
sis perpetuisque animadversionibus , quas 
tanto studio concinnavit, nnevus proisus 
omnis abesset (cavere autem omnino ma- 
ius est quiddam, quam quod ab homine 
postulandum sit, cui aliquoties honesto et 
probabili nomine error objici potest ) non 
aliquibus tamen naevis, sed corpore omni 
totum hominem cognosci oporterc nullus 
ignorat. Minime veroomnium ignoiareid de- 
buisset [Momachius) qui in Romanis littera- 
torumEphemeridibusacrius necsemel,Grae- 
caloquacitate, necsine contumelia Mansium 



T A xm 

perstrinxit nemini infensum, et de se tno- 
deste sentientem , non erroris solum sed 
etiam levitatis ipsum coarguondo. 

( Neque hic reticebo quid ad eum tam 
acriter lacessendum hominem coeteroqui 
doctum eterudilum commoverit. } Vetustis- 
simo Codici ex insigni canonicor. Veronen- 
sium tabulario excerptus innixus Mansius 
Concilii Sardicensis epocham triennio ci- 
tius.quam vulgo putabatur statuendamesse 
affirmaverat. Nova quidem prorsus opinio, 
et non ea tamen quae adeo graviter notari 
ac vituperari iniuriose deberet; honorifice 
enim de ea senserunt scriptores eruditissi- 
mi Ephemeridum Amstelodamensium, et 
Muratorio item doctissimo illi viro, minima 
est improbata ; qualiacumque tandem esset, 
contumeliarum aculeis numquam debcbat 
insequi (sed dicacitatis quaenam est tem- 
perantia?) Reeenti isthac ingentis molimi- 
nis editione pertinaci conatu et sine inter- 
missione ulla inter ceteras scholae occu- 
pationes confecla , ad quietem aliquam 
remissionemque revocare se posse Mansius 
videbatur. Sed quaedam ingema sunt ad 
egregia studia ita a natura ipsa comparata, 
ut et contentione nunquam defaligentur et 
quae doctrinarumstudiosisprodessepossint, 
solerter vestigent. Tantum itaque abfuit, 
ut de laboris levamine cogitaret Mansius, 
totus jam in eo erat ut CONCILIORUM col- 
lectionem non mediocri accessione ditaret. 

Labbeus inter celeros et Cossartius iis 
undique colligendis pridem adlaboraverant; 
Coleti deinceps cura ac labore admodum 
opus accreverat. Mansius tamen sexcenta 
usque nova Concilia in lucem protulit, 
et plurimas item epistolas et Decreta Ro- 
manorum Pontificum tunc primum ex in- 
signoribus qua graecis qua latinis codicibus 
non tf-mere hausta. Pra^fationes singulis 
praefixit.adnotationescriticas,chronolo,i:icas, 
dogmaticas sapienter distributas apposuit, 
varias etiam variorum codicum lectiones, 
quod in ea re mapni interest, quam dili- 
gcntor recensuit. In hoc maximarum vigi- 
liarum opere praesto ei quidem fuerunt 
recentissimae Collectiones Conciliorum An- 
gliae a "Wilkinsio, Uungariae a Pelerfejo 
adornatae, et vetera etiam monumenta /n 
novum Anecdotorum Thesaurum a Mar- 
tenio c°ngesta. Percommodi' etiam factum 
est ut ei pateret liberrime ad suam remCa- 
nonicorum Lucensium majoris Templi Bi- 
b)iolheca,quae et vetustissimorum Codicum 
ct antiquarum edilionum tum numtMotum 
praestantia est maxime illustris. At quanta 
sagacitate et solertia opus fuit ct quam cxi- 



\n J. DOM. 

mio delectu, ac sedula commentatiooe , 
ut quae pcrlustianda erant, scrutaretur 
atque excuteret, et accurate perpeoderet? 
Obtigit tandem ut earura rcrum, quae ve- 
ritate magis coramendatae essent recensio- 
ne et bene structa collocatione t.intam se- 
getera appararet, quae sox omninogran- 
dioribus voluminibus lautissime struen- 
dis edendisque suppeteret. Brrarent porro 
turpissime, qui seu in novo boc praediviti 
conciliorum supplemonto conGciendo, seu 
in Ecclesiasticis Annalibus. quos antea me- 
moravimus, diligentissime expolieodis*ma- 
ximum et assiduum tantummodo Mansii la- 
borern in praetio habendum esso censerent. 
Quasi Vero Lunigius, Ludevigius, Dache- 
rius , Marlenius, Mabillonius, Muratorius, 
Tiraboschius ceterique omnes impigri an- 
liquitatis conquisitores.a quibus tantas do- 
drinarum utilitates accepimus, industrii 
dumlaxat et laboriosi homines appellan- 
di essent, litterati et docti non item, contra 
quam consensu omnium et pro rei verilatc 
judicatum fuit. Qui enim fere infinitam li- 
brorum et monumentorum multitudinem 
acutioribus mentis oculis inquirere, tem- 
porum ct rerum latobras peragrare, falsa 
a veris decernere, opiima deligere, atque 
apte illummatoque disponore sciat (quenia- 
dmodum a Mansio factum fuisse novimus) 
non nisi praestantissima esse in eo potest 
ingenii et memoriae vis ct intelligens gra- 
vissimumque judicium, atque eruditio por- 
fecla. Verum reliqua Mansii opera ( noque 
enim ita pauca sunt,aut minus elaborata j 
persequamur. 

Occurrit autem statim nova editio ab 
eo concinnata Ecclesiasticae illius hisioriae 
quam Natalis ALEXANDER conscripserat, 
etdoctis aeque ac luculentis dissertationi- 
bus illuslraverat. Enarrationum ope, quas 
postca Constantinus Roncaglius ad ea ca- 
pita, in quibus vilium erat pe-docte appo- 
suit, a cenaurae nota, quae universo operi 
ab Innocentio XI fuerat non serael mu- 
sta(2,eam prorsus liberari ex scntenliasuc- 
cesserat. 

Opcrae tamen praotium erat complura 
addere, quae post Alexandri obitum evul- 



M A N S 1 1 

gata ad historiam exornandam potissimum 
conducebant: nec pauci insupererant loci, 
quos a novis haereticorum etBasnagii prae- 
sertim criminationibus vindicari plunmum 
interfuisset. Haec vero diligenter praestita 
esse a Mansio perspieue declarant selectis- 
simae animadversiones eruditione doctri- 
naque plenae, quas peropportune et fre- 
quenter addidit non mediocri et ad histo- 
riae veritalem, et adversum perpetuos 
religionis hostes praesidio. 

Sod ut tyronum eliam, eorumque prae- 
sertim qui lonuiores essent , commodo 
consuleret, de nova quoque editione cogi- 
lavit brevioris Ecclosiasticae historiae, 
quam Hyacintus GHAVESONIUS peruti- 
hter contexuorat. Neque vero solum et at- 
tontius recognita a Mansio ipsa est, et 
cumulatius adornata ; sed recentiorum 
quoque tomporum historica appendix, ad 
Gravesonii normam adiecta. 

Dum et religionis et litterarum bono tam 
sodulam numquam defessus navavat ope- 
ram, nihil sanc inopinatum adoo atque 
inespectatum, quam ut ante Homanum 
Tribunal,quod Congregationem Tndicis nun- 
cupant, vocaretur.At cuipiam (Concina) non 
inlimi loci Theologo (qui in nacvis Probabi- 
listarum rimandisaut mendis exaggerandis 
contontioni plusculum etaccrbitati naturae, 
quam veritati largiri assueverat ) liberiora 
quaedam et censoria notatione digna forte 
visa sunt contmeri in eo libro, quem suo- 
rum omnium primum editum a Mansio 
fuisse dictum suo loco est. Eiusmodi prae- 
torea criminationem ut ut severioris do- 
ctrinae tonacissimus Theologus ille esset 
veritus minime fuorat Yenetis typis m suo 
quodam opere (3) pervul.^are. 

Verum aliter res cecidit ac putaverat , 
nam EpistolisadRomanum tribunal aMansio 
missis factum brovi est, ut nomini suo 
aspersa iniquissima labes perfacile evane- 
sceret, si quidemplanissime ostendit, quam 
dotorta atque indigna fuisset accusatoris 
interpretatio, ita ut et Hicchinius, qui il- 
lius congregationis a secretis erat, et Car- 
dinalos Besozzius atque Gontilius (4.) qui 
eximiam Auctoris doctrinam summo in 



(2) Primnm die 10 lolii k.r; deinde 20 Febr. 
1687. Vjcie klojtiota Hozzinm vol. I. op. in- 
icripli Compendio Slorico cronologico «Ji pid im- 
DorUnli giudizj porlali dalla S. Sede Aposlolica 

Itom. M>pra il llajanismo, (iianseninismo e Que- 
toellismo. 

(3) Liber eral inscriptus Espltcatione di qunt- 
trn parado$$i ibiqoe pag. 47 leueliaiur. II libro 
del P. Manri fu denunxiato alla S. Congr. d<d- 
V indice e stalo merilevole della proscrizione. E 



quando non lo ttampi tpurgato da molte propo- 
zioni false c tcandalose, t'intende ( r.ome e no- 
torio in Romn) tia ttalo condsnnato. 

(b)Enlrando, a mitura della particolare slima 
ehe nuirisco per la penona di V. P. a parle di 
ogni tua letteraria todisfazione e inconvenienza, 
ho piovuio moliii piacere ehe non sia per farti 
pid la motivuta relazione del tuo libro, per cui 
e per il benemerito A utore ijoderd del paH di 
poler sempre con frutlo impiegare ogni piu ef* 



VITA 



xv 



honore habebant, felicissmum causae exi- 
tum gratulati pcr litteras eidem plurimum 
fuerint. 

(Nectamen idcirco aut aportam ullam aut 
obscuram simultatem eum postea cum ac- 
cusatore gessisse credas : huic enim ipsi 
cum dein ad Lucenses balneas valeludinis 
curandae causa venisset, nullum a Mansio 
officium defuit; nec vero aliter se gessit 
dum Romae fuit, curn illo altero a quo 
male mulctatum fuisse eum diximus cir- 
ca epocham Sardicensis Concilii ). 

Qui tot et tam egregia hactenus scri- 
pserat, atque in lucem protulerat, eorum 
unice oblitum fortasse videri poterat, qui 
illum antea per compluros annos in mo- 
rum scientia praeceptorem optimum ha- 
buerant atque amantissimnm; sed ut iis 
quoque prodesset sibi proposuit.ea tamenle- 
ge, ut non minus brevitati quam eruditioni 
serviret. Ad quam rem sane nihil excogi- 
tare potuit accomodatius, quam ut in ac- 
curatissima EPITOME conficienda elabora- 
ret. qua strictim et enuncleate atque apto 
ordine recensitum fuit quidquid Canonicae 
et Moralis Doctrinae complectuniur sapien- 
tissimi Pontificis Benedicti XlV-,aurei libri 
doctrinae atque eruditiones praeclarissimi 
uberrimique fontes.Quam postea Epitomen, 
quoniam et ratione disposila et admoaum 
utilis visa est, non paucis item illorum 
operibus qui de morum disoiplina antea 
scripserant aut scripserunt postea,illustran- 
dis perbelle veluti appendicem accessisse 
in recentioribus eorum editionibus novimus. 

Non mediocre pranteroa m eo ge- 
nere illud Mansii beneficium fuit quod 
LAYMANNII gravissimi peritissimique ho- 
minis Theologiam, jam alibi in compendium 
scite redactam instructiorem atque ornatio- 
rem Patavinis typis'prodire voluit, perop- 
portunis nempe et probatissiiniS ad praxim 
regulis ditatam , quas ipse e nitido fonte 
dehbatns in sua certa genera coegit, suis- 
que singulas capitibus attnbuit. Cuius rei 
maximam utilnatem fatebitur, quisquis 
intelligat quantum in studiis adiumento 
sint praecepta cum brevitatis et deligentiae 
laude sapienteret perspicue congesta. 

At non minus utilem operam iis quo- 
que pracbuit, qui philohgicis rebus sum- 
mopere delectantur. Iluc nimirum prae 
ceteris iisque huius generis non paucis, 
exquisita potissimum pertinet diligentia 



quam contulit ad LATINA.M MEDIAE ct 
1NIIMAE AF.TATIS BIBLIOTHECAM ca- 

stigandam atque locupletandam. Jo. Alb. 
FABIUCILS, praeclara eruditione vir, jam 
senescens eam elaboraverat; imperfectam 
ideo reliquit,seddeinde ChristianiSchoettg- 
genii studio opus fuit absolutum et perutilo 
illud quidem, nisi vitiosum fuisset ; super- 
fluebant enim errata, et quamplurima in- 
super erant, quae desiderabantur. Volumi- 
num propterea, quibus continebatur, mille 
usque capita summa cura a Mansio emen- 
data sunt, anachronismi correcti aliaque 
complura menda ablata; qui in scriptorum 
openbus enumerandis praetermissi negli- 
genter fuerant libri, suis quisque sedibus 
accurale attributi accesserunt ; postremo 
quae hac illac heterodoxi Bibliothecae au- 
ctores adversus Romanam Ecclesiam tela 
clanculum conjecerant, scite repulsa sunt. 
ne quis unquam pravarum opinionum er- 
ror eruditionem, cui unice toto opere in- 
dultum fuerat, perdere posset atque cor- 
iumpere. Quod si nihilominus id Mansio 
non obligit, ut Bibliothecam hancabsolu- 
tissime expoliret p^rficeretque, hoc ex eo 
factum est, quod cum id. negotii susceperat, 
nil dum allatum in lucem fuerat et Maz- 
zuchellii, et Foscarenii et Augustini ope- 
rlbus, quae sane plurimum valuissent et 
ad Fabricii errores p^nitus eripiendos, 
et al scriptorum quos ips< 4 praetermiserat 
seriem longe ub^rius adaugendam. 

Praecipua tamen Mansii consilia et ma\i- 
mi conatus alio prorsus spectabanl; namque 
sex illa volumina, quibus CONCILIOIW M 
collectionem eum diximus locupletasse , 
totius operis dignitati minus quam par 
esset respondere ratus ( siquidem alia 
quam plurima quae aut adderentur , aut 
emendarentur certe supererant ) collectio- 
nem universam retractare atque instaurare 
strenue deliberaverat. Ad laborem itaque 
et studium impiger, nec de contentione 
quidquam remittens vel longa et difficilia 
itinera ingredi minime dubitavit, ut Bi- 
bliothecas nobilissimas praesens perlustra- 
ret, et quae ad suam rem pertinerent 
inedita, aut varias codicum lectiones reco- 
gnosceret al recenseret. Perinsigne Cas- 
sinense Monasterium ea mentepetiit, ibiijue 
probatissima monumenta inquisivit ; dis- 
sitarn petit Vindobonam, ut quidquid esset 
ibi rrconditum in Caesareae Bibliothecae 



ftrare e dovuta assislenza. Sio ad Mansium srrip- miri uffiei, li quali prr nliro ho intrapreso mol- 

sii Card. Gpnlilius IV. Kal. Aug. an. MDCCL. to volentitri, t' esito feliee della tua eauta in- 

D<ve V. V. atlribuire ol suo merito r <il <on- tomo <il libro !)<• Casiboa reservatis. Daec Card. 

cettc clie q«i si lia della tua virlu , e non ai Besotios Kul. Sexl, eiosd. nn. 



xvi J. DOM. 

codicibus, scrutaretur; iterato se Romam 
contulit, et Vaticana Manuscripta excussit, 
atque consuluit, facta sibi ubique indagan- 
di 110 scligondi maxima facuitate ; tanta 
erat in^ eo et doctrinac commcndatio ct 
famae celebritas \o). 

Aroicissimi praeteroa iidemque docti viri 
exsuaruro civitatum lectissimisbibliothecis 
alia complura suppeditaruut,itautdivesjaro 
aftatim.et magnilica supellex adosset.Omni 
igitur cura atque industria contir.onter 
versari, ut tantam novarum rerum copiam 
ordinatc in ingenti opere distribueret, quac 
ceteri antea in colligendo poccaverant , 
emendaret, quae adiicienda erant, aut sup- 
plenda oppottune dispositeque proferret , 
annotationes et dissertationes eruditius in- 
strueret. L T t vero primum ipsum retexti 
operis volumon in lucem prodiit, summo 
illud plausu hlterati homines merito exce- 
perunt; quapropter mirifice animus est 
ei additus, ut rem tantam et tam salebro- 
sam vehcmenter urgeret. 

Moleslissimum tamcn interoa illud ei 
accidit, quod se apud Clemontom XIII. 
1*. M. quidpiam praeter voluutatcm oftWi- 
disse ititellexit. OfTensionis porro ea causa 
fuit,quod prae grandes Gallicae LNCYCLO- 
PAEDIAE libros ( quorum altora cditio 
Lucensibus praelis minus fausto omine 
curabatur ) in iis quac ad religionem 
spectatant, oxpurgandos, quaomadmodum 
prorsus nocesse erat, notandosque aliorum 
hortatu, forsitan minus cautc, susceporat. 
Quod factum graviter adoo atque acerbe 
Pontifox tulit, ut Saitcschio, qui id tem- 
poris Congregalioni .Matris Dei praeorat,non 
somel affirmaverit Mansium ob eam cau- 
sam sibi rebusquc suis quamplutimum 
nocuisse ( fortassis enim ut multorum i_ r ra- 
vis opinio erat, de eo quem omr.i doclri- 
na et viitute commondatissimum noverat , 
in Cardinalium colle^ium cooptando an- 
tea cogitarat ). Purgare se se Pontiiici 
Ipgitime potuisset , quippe laud ingratum 
laborem putaverat fore si Gallici operis 



M A N S 1 1 

errores emendare pro sua et religione 
et virili parte studuisset. Quamquam 
tamen satis justa et sapiens erat excu- 
satio, ab ea se abstinuit, atque ut pri- 
mum de Pontificia quorela audiit, ma- 
num ab incepto libens romovit. Re autom 
vera orbiculata illa disciplinarum series 
licenter et calamitose tot voluminibus ab 
eo externorum himinum genere consigna- 
ta, qui etiam cum errani suspiciuntur a 
multis et noscio quo fato laudantur (6;, 
tanta plorumque labe ac caeno redunda- 
bat, ut facilius sanc Horculi fuerit, quae- 
madmodum fcruht. foedissimum Augian 
stabulum Alphco lluvio immisso repur- 
gare. 

Solutoitaqueetliboriori animoindustriam 
suam omnom convertit ad in^ens quod ag- 
gressusfuerutopus de nova CONCILIORVM 
editione acri cura et diligentia quam maxi- 
ma porsoquendum. Quoniam autem nec 
vigiliis noc curis parcobat unquam, aha 
jam atque alia operis volumina ad typo- 
graphum Venetum transmissa fuerant; et 
vero : etiam pro grandi mole, atque editio- 
nis dignitate non nimium lente prodibant- 
Sed ut reliqua item, quae succeuVre dein- 
ceps debohant, rite et copiose illustraren- 
tur, non mediocri sedulitas atque assiduitas 
postulabatur ; inventa enim erant in ordine 
redigenda, animadvorsiones atque enarra- 
tiones, ubi oporteret adhibito judicio di- 
sponsandao, recontius observata cum su- 
perioribus editionibus perdiligenler confe- 
renda , librariis tandem , ne exscribendo 
errareut, accuratius necesse erat adesse. 
Nullus tamen eum deterruit lahor, difficul- 
tas eum nulla retardavit aut irnpedivit , 
quominus constantor alque enixe in incoe- 
pto perseveraret, et acutius ornnia inspice- 
rct, nec quidquid negligeret, quo in suo 
genere perfectum absolutumque reddi opus 
posset. 

Quae hactenus dc litteratis Mansii labo- 
ribus etsi breviter vcre tumen el historice 
dicta sunt, tot ac tanta profecto esse cuique 



(5) Lubet hac de rc llalicatn epistolnm subji- 
cere, quam clurissimus doctittimusqne Cardinaiit 
1'assioneus ad Antonium Zaltam Venetum '/'»/- 
pographnm dedil , CUJUt impentii tatttum opus 
procurabatur. Quippe eximium atque honorificeri- 
tittlmum inin praeconium tmn tettimonium Mun- 
sii doctrinae in ea epistolu tribuitui . 1/ unico 
cohm^Iio ( sic tcriptum full a Puxtioneo) che 
a\rci <Ja sug^erirle , si e clie procnraue che il 
V. Giandonieniro Manai del la Congreg. della Ma- 
drc ih Dio si diaponeaae a qui venire. Queslo so- 
lamenle 10 eonaidcro capace di dioollerrare daila 
gran grati Uiblioteca Valicana cose «legnc delle 



falitlie, clic lia inipreso. lid a lui pinccbead oj;ni 
allro accorderd I' acceeao in o{,'ni lempo ed ora 
alla n edesirna La ccnsiglio a valeisi di luj, sic- 
come '|uello, il cui nornc essendo cospicuo. pud 
accedere ad ogni alira Biblioleca sl <l' lialia che 
d* Ollraiiionli, senz.i che per lui sia hisogno di 
veruna raccomandazione. 

((>) Apposih; ad hanc rrm in Vila JoannisCa- 
Blilonei haec egreyie scripsii Fahionius : Fortasse 
lum non vldeoal Galtiamullot esse tn tinutuo, 
qui "I iii (jloriabunlur se jura sua reddere phi- 
lotot liiae, tamquam furiue ad funus reipublicae 
convoiabant. 



ridebuntur, ut totossine intermissione, dies 
eum in libris fuisse, litteris studiisque 
prorsus vixisse, et in bibliothecis quasi 
tubernaculum collocassc dicendum sit. Se- 
eus tamen oppido fuit, idque propemodum 
singulare. Nam praeterquamquod Regularis 
inslituti legibuset pracscriptis numquam il- 
lum defuisse, dum inter suos vixit, testa- 
tissimum est, neminem praeterea vidisses 
alium, qui et civibus et externis se in 
omni vita faciliorem praeberet. Illius cu- 
biculum haud difficulter patebat omnibus, 
vocatus alio comiter aderat, qui eum crni- 
sulerent (erant autem frequentissimi) ipsos 
excipere numquam rccusabat, ita ut vel 
inchoatum apicem in scribendo haud gra- 
vate, relinqueret ; non feriatis solum, ut 
moris est , sed reliquis etiam diebus , 
qui ad animae labes Christiano ritu expian- 
dos accederent, requisitus in templo au- 
diebat; catecheses ibi et conciones ad 
populum persaepe habebat. Huc vero ac- 
cedit, atque istud potissimum debet ani- 
madverti, quod illius opera, quam sedulam 
ac perutilem, et prae tanta hominis do 
ctrina ac sapientia sibi pene etiam neces- 
sariam noverant, usi sunt assidue Guini- 
sius, Colloredus et Palma qui in Lucensi 
Archiepiscopatu administrando alteralteri 
successerui t. Quacumque enim in Dioe- 
ceseos fere singulis negotiis expediendis 
accurrerent, seu ad minora Sacerdotia , 
seu ad clericos, seu ad mores atque disci- 
plinam pertinerent, iis semper Mansium 
interesse volebant. seu potius praeesse, 
et eius sententia vel opinione audita du- 
bitatio omnis aut controversia sine ullo 
erroris metu tollebatur. Illud igitur multo 
magis mirum tam variis curis distentum 
distractumque hominem tot et tam egre- 
gia et salutaria ad Religionis praesidium 
ac decus, et ad Ecclesiastici ordinis utili- 
tatem perpetuam scripsisse atque edidisse, 
ut nulla unquam posterilas eorum imme- 
mor futura sit. Scripsisset vero etiam licet 
jam senex esset, alia non minus profutura 
et praeclara, atque edidisset (1) nisi a 
litteris et studiis eum cives sui aman- 
tissimi plane atque omnino adversantem 
ac repugnantem abstraxissent. Vincentio 
enim Torrio, qui Lucensium antistes dcsi- 
gnatus fuerat, praeposccra morte erepto , 



V I I 

cum Senatus intei eos, quos lacultaterr. 
hubet nominandi. Mansium quoque vel 
invitum rr-censuisset, hunc ipsum Clemens 
XIII. elegit, atque Archiepiscopum pro- 
nuntiavit. Quo loco illud minime videtur 
silentio praetereundurn, quod cum 
sius in eo esset, ut coram Summo Pon- 
tifice sui periculum de more faccret, auditn 
illius est honoriliccntissima ea vo\: Lucu- 
lentum jam scientiae doclrinacque tuae te 
stimonium habemus. Apertissima istabaec 
significatio et tantum Pontiiicis Summi 
de Mansio judicium, ejus qui honore auctus 
fuit, honoratam fuisse dignitatem profecto 
declarant. Quam vero diligenter atque 
eximie omnes aegre susccpti muneris 
partes, impleverit, qui suos in eodem mu- 
nere decessores tam accurate assiduusque 
juverat, nihil est cur multis, qui haec le- 
gent moremur. Quam enim maxima tributa 
illi fui dignitas, eam in majorem commissi 
gregis utilitatem, et religionis dignitatem 
contulisse illum dum vixit, nemini du- 
bium fuit. Et si devexa aetas ac virium 
imbecillitas gravitatem rerum sustinere 
non posse videbatur, animi tamen ardor 
et virtus naturam quodammodo robora- 
bat ; nec vero recusavit, ne totam ipse- 
met praesens Dioecesim, quae laboriosa 
admodum est, studiosissime, sanctissime- 
que lustrarct. 

UL pro pastoralis olljcii onere tempori 
et necessitati serviret a scriptionc et slu- 
diis ipsum cessare oportuit, subcisivas ta- 
men aliquoties, cuiu licuit, horas, ut ne 
quo forte casu grandius illud Concilio- 
rum collectionisopus.quod praecipuas eius 
curas sibi vindicaverat , intercoeptum re- 
staret, iis quae reliqua erant conficiendis 
perficiendisque raptim impertivit. Quapro- 
pter re tandem tota ad exitum feliciter 
adducta, volumina ad unum omnia prorsns 
absoluta Venetias item ipse transmittere 
commodum potuit, ut antea proposue- 
rat (3). Nec sane tanta jn iis dcinceps 
edendis oscitantis Typograplii negligentia, 
quantam vidimus, turpiter intercidisset , 
( ncc dum enim post triginta et amplius 
annos cuncta prodierunt) si ad aliquot 
annos studiosissimus ipsemet Praesul et 
auctor, quod boni omnes optabant, super- 
fuisset. Scd plurimis sui muneris curis. 



(7) Dictionarium historicum Conciliorum Gal- 
lica lingua exarotuni con?liloerat non solum I.a- 
tine reiiclere , sed et rnulto reclius digerere , et 
addiclionibos uberrimis locuplelnre. 

(8) Teitatus ho ipsum fuit Venetus Typogra- 



plms Antonius Zatta in sua ad (iatinssnnium Cas- 
Binensem S. Georgii Abbatera Bpistola nnncopa- 
loria-, cuoi haec scripsit : ConciMomtn Cotleetio- 

urm j<un omtiimodis tibsolutiitn tul mc Mantiui 

ti tinsmisit, tnteo ut nil timphus desiderandum sit. 






10- DOM. 
quas muKum jara immutata valetudiue 
graviores acrioresque expertus est, magis 
quam senio coofectus, pie sancteque quem- 
admodura perpetuo vixerat, decessit anno 
MDCCLXIX V. Kal. Octob. 

|n ens sui desidcrium cunctis rcliquit: 
comis eoim semper ergaomoes fuit. omnis- 
que officii diligenlissimus ; victu parcus, 
cultu modeslus, vultu hilaris, iogeouus mo- 
ribus. a quavis vcl minima ambilionc alie- 
nus, erga pauperes liberafisj dc omni bo- 
minum ordine, de omni sacrarum praecipue 
disciplinarum genere nptimc mcritus. 

Eius mortem lectissimi civcs, populusque 
luxeruot plurimum, tulcrunt cam itcm acer- 
bissimc suac CoogregatioDis praesertim Lu- 
censis Collogao, quorum Bibliothecam pe- 
rampla atque eximia librorum supellectili 
suis sumptibus auxerat. Exequiis solemni 
pompa in majori Templo celcbratis lauda- 
tus e suggestu fuit pro brcvitate tempo- 
ris erudita et docta orationc. Quod idera 
illi officium postea egregic pcrsolvit Lu- 



M A N S I i. 

censisObscurorum Academia; deindc vem, 
idque merito < % t cumulatius Academia Ec- 
clesiasticae historiae, quam in sua civitate 
Mansius tam provide instituerat, ut scri- 
ptis suis et exemplo ad sacra studia exci- 
taret omnes, ut experrectae potissimum 
nobilitatis ingenia vehementius inilamma- 
ret (atquc utinam quac a maioribus sa- 
pientcr instituta sunt pcrdiu rctinercntur; 
scd ca bumanarum rcrum conditio est ut 
diutius ipsis consistere aut ctiam existere 
fere non liceat). Qui in majori S. Martini 
templo nonnulla vidcrit monumenta erecta 
atque insculpta elogia, MANSIVM buius gc- 
neris monumento caruissc forsan mirabitur; 
sed monumentum acrc perennius, ncquc 
ullo unquam tempore interituium extant 
tot et tam praeclari libri, quos ipsemetaut 
perdocte scripsit, aut pererudite illustravit. 
Subiiciam tamen bic inscriptionem, quae in 
plumbea tbeca inclusa cum eius cadavcre 
fuit in tumulo apposila. 



D. 0. M. 



Glius 



Joannes Dominicus Josephi Mansn 

ratricius Lucensis 

Morum suavitate innocentia castimonia 

Effusa in pauperes liberalitate 

Pracclarus 

Eruditionc praestantissimus 

De Rep. Litt. Optime mcritus 

\rchiepiscopali taodem dignitate auctus 

Scnio et labore confectus 

Obiit Lucae 
V. Kal. Oct. MDCCLXIX. 
Vixit Anu. LXXVIL Mens VIII. Dics XII 



(0) ln infcriplionem error sanc circa Mensiom 
nuiiM-i n iii irrepsil, scribi enim debenisset Vll; 
nisi vero polius crraBsc Venetnm lypogranhum 
sVieendom 'H, qni pcrainplum Commcnlarium 



clidil <Jo Mansii vila a FRANCliSCIllNlO Conjrr. 
Matris Dci eiaratum, cx quo Commentano aHa- 
lam inscriplionem cxccrpsimus. 



P E R A 

I. Tractatus de casibus etc. reservatis. 
Lucac Capurri l72k et !bid. 1730. 8. 

II. Dictionarium etc. S. Scripturac 
Aug. CALMET ex Gallico sermonc in La- 
tiouni convcrsum a J. I). Mansio Lucae 
1723. Tomi II. fol. 

III. De veteri ct nova Eccl. Disciplina 
op. L. THOMASINII. illustratum. Lucac 
T. III. fol. 

IV. Prolcgomena et Dissertationcs in 
omnes S.Scripturae Libros Aug. CALMET 
Latinis littcris tradilae Lucae 1729. fol. 

V. Supplemcntum ad Dictionarium A. 
CALMET latinc conversum. Lucael73t. 

VI. Commcntariorum Litteral. in ora- 
nes lib. V. et N. T. Aug. CALMET quae 
Mansius latinc vertit. Lucae 1731 el segg. 
Tom. VIII. vol. IX. 

VII. Annales Ecclcsiastici Caesaris BA- 
RONH una cum critice Ant. Pagii singu- 
lis paginis adiecta ac Annalium conti- 
nuationc Oderici Raynaldi. Lucae Venlu- 
rini fol. 1738. 57 Vol. XXXIII. 

VIII. Rerum a Castruccio gcstarum sc- 
rics cbronologica cx oditis inedilisq. mo- 
numentis etc. cum Nic. TEGRIMII Ca- 
struccii Vila. Lucae 1742. 4. 

IX. Dc Epocbis Conciliorum Sardieen- 
sium et Sirmiensium qua oecasione re- 
rum S. Albanasii Cbronologia restiluitur. 
Lucae 1746. 8. 

X Pro Dissertatione sua deEpoebis etc. 
Apologia. Lucae 1747. 

XI. SS. CONCILIORVM Decretorum 
Collcctio nova, seu collectionis Labbci, 
Cossarti ct Colcti Supplementum omnia 
ex cditis ct MSS. Codicibus collcgit , di- 
gcssit illustravit. J. D. Mansi. Lucae typ. 
Juntini 1748 et scqq. Vol. VI. fol. 

XII. Nat. ALEXAiXDRI Ilist. Eeclesia- 
slicac nova cditio a J. D. Mansio concin- 
nala et adaucta. Lucae Salani 1749. To- 
mi IX. ct iterum Venet. BettincIIi 1759. et 
Iterum Bassani Rcmondini. 1778. fol. ct 
Supplcm. F. Ant. Zacbariac 1779. 91. vol. 
II. fol. 

XIII. Pro sua de anno babiti Sardiccn- 
sis Conc. senlentia ad V. P. F. Tb. Mama- 
cbium assertio altera. Lucae 1749. 8. 

XIV. Jo. Alb. FABRICII Bibltolbeca 
Lalina mcdiac et infimae aelalis cum sup- 
plcmcnto Scbocttgonii ctc. Patavii Typ. 
■anfrc I75i. Tomi VI. in-|. 



1. D i T A. xn 

XV. Diario Sacro ant. e modcrno dclle 
Cbiese di Lucca, composto gia cc. rive- 
duto c accrcsciuto dal P. G. D. Mansi. 
Lucca 17.33. 8. postea vero accomodato 
alT uso dei tempi prescnti e accresciuto 
dalVAb. JJom. Iiarsocchiai. Lucca Giusti. 
1856. 8. 

XVI. PII II. P. M. Orationes politicae 
ct Ecclcsiuslicae ex MSS. Codd. fere om- 
nes rccensuit, exornavit atque appendice 
aliarum lucubration. ineditarum auxit. 
Lucae Benedini 1755. 4. v. II. 

XVII. Vita di Catcrina Biagetti conla- 
dina Terziaria Francescana. Lucca 1755.8. 

XVIII. Memoric dclla gran conlcssa 
Matilda di Francesco FIORENTINT . illu- 
stratc, con nole e aggiuntc di Documen- 
ti. Lucca 1755. T. II. 4. pag. 468. e 3i7. 
Jo. Lamius. (Nov. Lett. 1756. col. 6V7.} 
Documenta plura quac erant addenda 
designat. 

XIX. SS. CONCILIORLM nova ct am- 
plissima collcclio cdilio novissima favo- 
reni et opem praestante Em.-Card. Pas- 
sioneo aliisq. accedunt notae etc. quam- 
plurimae Veneliis Ap. A. Zaltam 1759. et 
seqq. Vol. XXX. in fol. 

XX. Tbeologia Moralis etc. Auctorc 
Paulo LAYMAX S. J. in epitomcn redacta 
et expolita, castigata, aucta et illustrata. 
xVcecdunt regulac in praxi observandae 
ex Theol. Morali R. P. Constantini Ron- 
caglia. Patavi 1760. fol. 

XXI. Epistola adm. R. P. Danieli 
COXCIXAE ord. Pracdicator. data Lucae 
1759 in-8. 

XXII. Stepb. BALVTII Tutelensis Mi- 
scellanca novo ord. digesta ineditis mo- 
numentis ct animadversionibus auct*. 
Lucae 176i. 64. t. IV. fol. 

XXIII. Historia Ecclesiaslica pcr inter- 
rogaliones et responsioncs au^-torc F. 
Ignatio Hyacinto Amat De GRAVESOX 
Ord. FF. Praedicalorum addilionibus il- 
Iustrata ct continualione usque ad ann. 
MDCCLX locupletata. Venetiis Remondi- 
ni. 1762 fol. 

XXIV. De insigni Codice (Hiscellaneo 
XXV. Opusc. varia refcrentc) Caroli M. 
aetate scripto ct in Bibliolh. Sfaior. Eccl. 
Lucensis scrvato Commentarius. in Opu- 
scoli racc. dal P. Cnlogcra T. XLV. [>. 7!. 
123. 



■ 






O!-; VITA ET SCRIPTIS 



JOANNIS ALBERTl FABRICH 



Celebratissimi Joannis Albcrti FABRICH 
Vilam mulii ct eo adbuc in vivis scri- 
pserunt. Pleniorautem gcneri suoi Hcrm. 
Sara. Reimari Hamburgi 1737. in 8. pag. 
ct 13'». ubi Epicedia in Fabricium 
prodiit Commenlarius, Auctor inter eos 
operis cui lit. Biblioth. Eruditorumprae- 
m Hamburgi 1717.8. ei raeritissime 
ibi locum aperuit. Oclo insuper Reiraa- 
rus enumerat, inter quos loannem Fabri- 
rium in Bittoria Bibliothecae suae To- 
rao VI. 172'«. Quibusinter vctcrcs Pstrus 
Baclius c Niccronius sunt aildcndi. Ipse 
autem modestia retcntus nihil dc vila 
sua comroenlatum esse sane dolendum. 
Ipse, prope passim ut Reimari verbis 
ular, suas ignorare virtutcs visus cst, id- 
que agcre semper, ut laudc sc dignura 
praestaret potius, quam ut laudaretur. 

Lucein vidit anno 1668. ll.Novembris, 
quem diem natalcm annivcrsarium siLi 
Bemper laclum habuit, divinorum in se 
beneflciorum memoriam repetens. lla 
doccos frequcnter solebat monere \>Ham 
nobis dwinitus conccssam esse velut prae- 
sentis felicitalis fundamentum et futurae 
occasionem: ita bumani cssc oflicii arbi- 
Irabalur hunc dicm sine laeta tanti be- 
oeficii eelebratione non praclcrmiltcrc. 
Ncc solcb:>.t vocalis ad cocnam cxteris 
cpulari sumptuosius et magnificcntius, 
scd tameninstructalautiusaliquantomen- 
sa, post laborcs consuctos paterfamilias 
cum suis in concordi et laeta familiari- 
tatc cibum capere, sermonibus jucundis 
utilibus miscere , divina bcncficia in se 
que praeter spem ac mcritum omne 
eollala, d<; viia futura benesperare, omi- 
nnri, praecari, partcm ;;r;iti animi haud 
arbitrari, ut graliam Dci animo 



laeto etsua sortc contcnto atque fiduciac 
pleno excipcremus, ncc tristiiia ac que- 
relis, aut intempestivo mctu futuroruin, 
cxprobrare Deo, aliquam quasi iniuriam 
nobis jam fac.tam vidercmur. 

IIoc animo gratulabatur sibi quoque 
patriam diyinitus contigissc Athcnas il- 
las Saxonicas, LIPSIAM, quac urbs suis 
civibus singularem sermonis suavitatera, 
morum elegantiam et praecepta omnis 
doetrinae impertit. Palcr illi Wcrnerus 
FARRICIVS ltzchoa-IIolsatus Musici Chori 
in lcmplo Paulino Academico direclore 
ct in aede Nicolai Organoedo satis celc- 
bri , cuius exstant Leliciae Harmonicae 
Lipsiac 1657. \. et imago aeri incisa. 

Et Paterni quidem gcnoris in Ccnturia 
Fabriciorum prima mcminit, curn ipse 
plurimorum gloriam superavcrit. 

^latre anuo 107i. Patre aulcm An. 1679. 
amisso celebcrrimi Theologi acPhilosophi, 
Valcniini Albcrti in tulclam vcnit, curara 
cdncationis pcr quinqucnnium suscipicnti 
Wmceslao Bublio, magistro dein Io. Go- 
thefredo Hcrrichen, cuius Pocmata vclut 
grati animi tcsscram Ilamburgi anno 
1717. Fabricius nosler vulgari curavit. 

Dcinde an. 168i. transaclus cst Fabricius 
Qucdlimburgum ad Samuclcm Schmidium 
Rectorcm Gymnasii, qucm Praeceptoris 
sui bene de se meriti clogio celebravitj 
Post biennium Lipsiam revcrsus Valen- 
tini Alberti lutoris sui per annos scplem 
se lotum commisit. Nequc tamcn sibj 
defuit quod celcbcrrimos alios scdulo 
audirct. Ipsc tamen se plurima Thomac 
Ittfgio debcrc professus cst, ab eo ad Hi- 
stoiiam Ecelesiasticam tractandam cxci- 
talus. 
Scimus n Reiraaro quod ncc moruni 



JO. ALB. 

castitatera ncc sedulitatcm disccndi ulla 
in parte passus est dcsiderari. Iara tum 
cura in schola versarctur multos libros 
utiles legere ct ex iis annotare ac co- 
mentari coepit: cx ipso scimus quomodo 
Barlhii adversariis ct Polystare Morotii 
Quedlimburgi anno 1683 ad majora au- 
dcnda animum inflammari senserit. 

Caepit hinc incredibili ccleritate com- 
plures et eosdem utilissimos in omni gc- 
nere disciplinarum libros et in his vete- 
rcs non postremos, pcrcurrcrc ct jam jara 
ad ccrtum quemdam scopum magnum et 
pulchrura nec ante satis tractatum, Bi- 
bliot. puto in primis Latinam Graecamque, 
singula dirigcrc. Hinc consilia studiorum 
cxemplo tanti viri sibi cruant juvenes 
et cxequenda proponant non languide, 
sed cum ardore, cura scrio ct magno co- 
nalu, ac piis praecibus acccderc ad stu- 
dia litterarum, legere multa et meditari, 
lcgcre optiraos: lecta ne diffluant raemo- 
ria ad suos singula locos adscribere, scri- 
pta mature ad argumentum aliquod utilc 
ct intactum intendere, quod tandem ali- 
quando elaboratum perpolitumquc cum 
insigni laude et fructu oculis cruditorum 
sistatur. Certe non omnes Columbi sumus 
aut Vesputii, ut regiones ultra visum pro- 
icclas mente cernamus , aut pcr vaslum 
ct invium occanum adire audeamus. Cum 
tamen et ipsi aliorum naufragiis moniti 
dicantur, ita multos eruditorum ad ali- 
quod ulilc propositum credcndum inccn- 
di possc, si a viro cxpcrto raoncanlur 
quem cursum debcant tenere aut quibus 
uli instrumentis. Fabricius ccrtc ipsc si- 
bi potissimum dux ct auctor consilioium 
fuit. coquc matunus et inlentius clabora- 
vit. Hinc admodum juvcnis magistris ct 
coeteris viris doclis innotcsccre, probari 
atque in admiratione csse coepit. 

Scripta cius cdita id luculentui- tcstan- 
tur, cuius clcnchum ut viri litcrati vitae 
partcm potissimam hic admodum oppor- 
tunc legcndum. Accr lantispcr in Decadc 
Dccadum se ostcndit, at dcin per oinncni 
vitaecursum censuras in sejactotas aliis fa- 



FABRICII xxi 

cilc condonavit, monila aliorum acquo 
animo admisit, nec scriptis contcntiosis 
bonas horas claborandi tot monumcnla 
actatem laluro cripi sibi passus est. 

Ab anno 1694. dic 13 Iunii per majui 
quinquennio spatium Hamburgi in aedi- 
bus B. Mayeri substitit et sludiis litcrarum 
graviter dcdit opcrara. Habebat ibi con- 
tubcrnalcs et commensalcs viros doctos, 
atquc hic in primis Bibliothccam suam 
Latinam et alia edidit. Mayerus anno 1696 
comitem sibi in Sveciam adiunxit, ubi af- 
falus cst Hegcm Carolum XI. et celcbcr- 
rimos eius nationis viros. Post redilum 
mortuo codcm anno die 6. Aprilis celebri 
Vinccntio Placcio, Eloquentiac ct Piiilo- 
sophiae practicae professore, Fabricius 
d. 13. Iunii in cius locum suffeclus cst, 
ct paulo post summos in Thcologia Hi- 
lonii honorcs suscepit, patrono suo Ma- 
ycro urgente, qui in disputalione quadam 
Fabricio amplissimura Eritraci in Pinaco- 
tbeca p. 81. de Francisco Panicarola ju- 
dicium convenire dicit. 

Hamburgi hinc ornamcnto raaxirao cs- 
se cocpit, ubi formandae ad humanita- 
tem juvenluti admodum scdulo dedit 
operam adco , ut pcr seplcm et triginla 
annos vix unquam, nisi morbo impedi- 
lus, horulam suis praelectionibus dctra- 
xcril. Quae tanta tamque continua cxcr- 
citalio, vix credibilis vidcatur extcris, in 
tam diffusa librorum lcctionc omnis gc- 
neris persequta, in tanta raullitudiuc la- 
boriosissimorum librorum abipso scripto- 
rum. De quo rcctc Io. Fabricius Abbas 
in Hisloria Bibliothecae suae Tomo VI. 
magnopcre miratur. In sui munenbus 
obeundis , in amicis epistolis colendis 
acquc diligentissimus , quomodo pietatis 
virlutisque ct bene compositae raentis 
indoles fructum in omnc vilae genus 
diffundat ubcrriinum, excmplo suo os 
lendit. 

Nam profccto qui aliud quidvia quae- 
runt in lilteris, quara ui bc el nlios me- 
liores ae sapientiorcs rcddant, gloriam- 
quc adco Dei promoveant, nc il!i in ipso 



wtii V i 

illo literarum studio impediroenta sibi 
ebiieiuat gravissima et proposito lamen 
scopo excidunt ; sic quos ambilio, aemula- 
tio, uavidia vexat, autqui aliorum famam 
prae livore lacerant , aut quaSi summa 
omnia promeriti essent sua sorte minus 
contcnti vivunt, aut tra dcnique aliavc 
menlis vebementi commotione pertur- 
bantur proh quantos sibi adbibent cru- 
ciatus, quibus animus sua tranquillitate 
inotus, a placido musarum cousortio 
avocalur, ncc exsaliari tamen dcsidcratis 

pOtCSt. 

Fabricius contra pielatis in Deum vivo 
imbutus sensu, bcne cupcrc omnibus et 
siogulis, publica coinmoda promovcre se- 
dulo, privatim inservire cuique , bene- 
factis aliorum et gloria impctrata laeta- 
ri, suara sortem cum tot infclicioribus 
contenderc, nullum se bcneticiorum Di- 
vinorum promcritum existimare, de pro- 
videnlia suinini Numinis optima quac- 
que sperarc, omnia modcralc ferrc. Unde 
quid mirum est, quod nulla sollicitudinc 
impcditus, libera ct liilari mcnlc sectari 
suavitatera studiorum potuerit contentius 
et laudem vel non quaesitam simul as- 
sccutus sit abundantius? 

Vicissim pracdicanda est magnopere 
Dei bcnignitas, quae illum prospero et 
aequabili vilae cursu nullo graviorc casu 
turbatac sivit esse u-.quc ad cxtrcma. 
Nam gaudebat primum per naturam 
valctudinc corporis adco inconcussa ; ut 
propc intra triginla vitae poslremos an- 
nos eum acgrotassc non accidit. Quac 
lamen sanilas partcm suam traxit a pla- 
eida mentc, a moderata exercitatione 
corporis, dcnique a lcmperatione cibi po- 
tusque, inter remedia tuendae valcludi- 
nis oumerans, quod a medicina omni 
nisi in roorbis acutis abstincndum sibi 
duxerit. Margareta Jo. Schultzii Scliolac 
Hceloris f. iiniio 1700 d. 22 Aprilis in 
Hatrimonium ducta, quac prudcntia mo- 
rumq.clegautia lotam vitam Maritoamoe- 



I A 

nam reddidit, nisi morle sua, cum paulo 
antc ( scil d. 1G. lanuariij illi amantis- 
simo ercpla fuisset ; cx ca duas masculo 
amisso, susccpit lilias. Domum naclus vix 
decem passibus a Gymnasio seiunctam, 
facile ad publicas praclcclioncs obcundas 
irc ct redirc possct, ct in bac ipsa domo 
IJibliothccam suam omncm pcr quinquc 
eontinua conclavia explicatam ad manus 
habebat. Discipulorum opcrc in litcrariis 
laboribus, praesertim in indicibus libro- 
rum suorum faciundis sedulo adiuvabatur 

Hanc tandcm laudcm ncmo Fabricio 
nostro invidcat, ncc si invidct eripiat, 
quod cxcellenti ingcnio ct incredibili di- 
ligcntia studioque toti bumano gcncri 
sinc cuiusquam lacsionc profuerit, per 
omncm vilam iis subsidiis, quac ad alcn- 
dos pascendosquc animos, ad inventa to- 
lius antiquitatis cum omnibus communi- 
canda, ad veri rcctiquc iudicium, ad 
debellandam barbariem, superstitionem, 
athcismura, dcnique nd artcs, sapicntiam, 
virtulcm,pictatem,rcligioncm propagan- 
das pertinent. 

Sinccrae pietatis in Dcum tanta illi 
lux et vis Evangclii Cliristi videbatur, 
ul diccrct, si sibi ab improbis scntenliis 
ct concertationibus tcmperasser.t bomi- 
nes, sique magis pic ct sanctc vixissent, 
nullum sc dubitare quin lotus lerrarum 
orbis factus cssct Ghristianus. M- Lulheri 
doctrinis addiclun in Bibliotheca fthdiac 
Latinitatis vix dignosci Fabricium, nnilto 
magis Scboctggeninm, jam c Mansio ob- 
servalum est. 

Se omni momento quo Deo placuissct 
lubentem lactoque animo ex bac vita 
cxcessurum adhuc sanus diccre solebat. 
Alquc ita inlcgro ad cxlremum scnsuum 
et rationis usu, plac.idc obdormivit die 30 
Aprilis A. 173G. asseciitus amios G7 men 
ses V. dies 19 funere pubbiico d. 7. Jlaii 
in D. Pctri et Pauli Acdem elalus, pu- 
bliceque concione laudalus. 



JO. A L B. FA BR 1C 

1. SCRIPIORVM RECENTIORUM DE- 

CAS. Hamburgi (Lipsiae) 1G88. 4. sinc no- 
mine auct. Rariss. 

Argumenlum. Complectitur judicia (acria 
persaepe ) de Decemviris inler eruditos 
clarissimis 1. Dan Georg. Morofius. 2. Chri- 
slophanus Cellarius. 3. Henningus Wilte. 
4. Christian. Thomasius. S. Guil. Seldenus. 
6. Ahraham Rcrkelius. 7. Servalus Gal- 
Jaeus. 8. Jacobus Toliius. 9. Georg. Mallh. 
Konig. 10. Chrislian. With. Eyhenius. 

2. DEFENSIO Decadiselc. in 4. Sine lo- 
co el anno. 

3. DECAS DECADUM sive Plagiario- 
rum et Pseudonimorum centuria. Access. 
exercilalio de Lexicis Graecis Lips. 1680. 4. 

4. GRAMMATICA GRAECA Jacobi Wel- 
leri emendala el aucla Lips. 1689. 8. et 
deinceps saepius recusa. 

5. RIRLIOTHECA LATINA sive nolilia 
auclorom veterum Lalinorum etc. Hambur- 
gi. 1697. 8. Londini 1703. 8. Hamb. 1708. S. 
Ibid. 1712. 8. cum Supplem. Ibid. 1721. 8. 
vol. III. cum alio Supplem. Veneliis 1728. 
vol. II. in 4. o Supplemenla suis quibusque 
locis inserta, pauca quae Pontificii ferre 
non polerant, omissa» accessiones Fabricii 
MSS. praeslo erant quibus nova edilio or- 
nari queat. Melius dclecta et aucta diligen- 
tia J. A. Ernesli Lipsiae 1773. 74. Vol. III. 
8. Vol. quarlura Auctores Chrislianos et indi- 
ces referens nunquam paruisse dolendum. 

6. VITA PROCLI Philos. Plalonici, scri- 
ptore Marino Neapolilano etc. Hamburgi 
1700 in 4. ded. Rich. Renlleio, Recusa ad 
calccm Ribliolh. Lalinae. Lond. 1703. 

7. CODEX APOCRYPIIUS N. T. illus- 
Iralus. Hamburgi 1703. 8. T. II. in 8. Re- 
cusus an. 1719. Tomo III. auclior. 

8. RIRLIOTECA GRAECA vol. 1. ( Lib. 
I.el II.) Hamburgi 1705. 4. ded. Gerhardo 
Scroedero. Sccunila edilio auctior Ib. 1708. 
S. III. Ibid. 1718. 4. — Vol. II. ( Lib. III. ) 
Hamburgi 1707. Ibid. 1716. 4. - Vol. III. 
(Lib. IV. cap. 21.) Hamb. 1708. 1717. 4.— 
Vol. IV. (Lib. IV. p. 2.) Ilamb. 1711. et Ib. 
1722. 4. — Vol. V. (Lib. V.) Hamb. 1712. 
(722. 4. — Vol. VI. Lib. \ pars altera 



1 1 OPERA E DI r.\ xxru 

Hamh. 1714. 1725. 4. —VII. (Lib. V. p. III. 
Hamb. 1715. 1726. 4. —VIII. (Lib. V. p. IV.; 
Hamb. 1717. 1729. 4. — IX. (Lib. V. p. V. 
Hamb. 1719. 4. — X. (Lib. V. reliqua pars. 
Hamb. 1721. 4. — XI. (Lib. VI. c. IV. prio- 
ra) Hamb. 1722. 4. - XII. ( Lib. VI. c. V. 
VII.) Hamb. 1724. 4. — XIII. (Lib. VI. c. 9. 
10.) IIamb.1726. 4. — XIV. (Lib. VI. c. 11. 
12.) lndex Generalis Hamb. 1728. 4. 

Curantc Harlcs, acced. supplemcnl;i 
Heumanui.JIamb. 1790. 1811. ct Indcx 
1838. in 4, Vol. XIII. Mortuo Harles anno 
1815. operis IV ullima volumina adhu< 
dcsidcranlur. 

9. CENTVRIA FARRICIORVM Scriplis 
clarorum qui jam diera suura obierunl 
Hamb. 1700. 8. — Centuria II. lbid. 1727. 8. 

10. MEMORIAE HAMRVRGENSES sive 
Hamburgi et virorum b. m. Elogia el Vila 
Hamburgi 1710. 8.— Vol. II. 1710. 8.— Vol. 
III. Ibid. 1711. 8. — Vol. IV. Ibid. 1715. 8. 
— Vol. V. Ib. 1723. 8.— Vol. VI. lb. 1730. 8. 

11. CODEX PSEVDEPIGRAPHVSV.T. 
illustratusHamb. 1713.8. Recusus an 1722. 
Ibid. Adiecto vol allero 1723. 8. 

12. MENOLOGIVMsivelibellus de raen- 
sibus, cenlura circiler populornm. Menses 
recensens etc. Hamb. 1712. 8. 

13. RIRLIOGRAPHIA ANTIQVARIA 
sive inlroduclio ad notiliam Scriplorura elc. 
1713 el ibid. 1716. 4. a Paulo Scaffshauseu 
Iocuplelala. Hamb. et Lipsiac 1760. 4. 

14. MATHEMATISCHE REMONSTRA- 
TION ( in Christoph. Slurmium ) Hamb. 
1714. 4. 

15. S. HIPPOLITI EPISC. et MARTYR. 
OPERA Graecael Lalina. Hamb. !7l6. 1S. 
vol. II. fol. 

16. RIRLIOTHECA ECCLESIASTICA in 
qua conlinenlur de Scripl. Ecclesiaslicis. 
S. Hieronymus, Gcnnadius, Trithcmius Mi 
raeus clc. Hainb. 171S. fol. 

17. SEXTl EMPIRIGI. Opera Graeca el 
Lalioa cum Hcnr. Slbephani versione el 
nolis clc. Lipsiae 1718. fol. 

18. D. ANSELMI BANDVRII RIRLIO 
TIIECA NVMMARIA. Hamb. 1719.4. 

i!). S. PHILASTRII /•,/. Brixitn Dl 



\ MN J. A. FA BR I C 

HAERESIRUS LIBER. tlamb. 1721. S. 

20. Deleclua orgumenlorvm ci Syllabus 
Scriplnrum qui VERITATEM RELIGIO- 
\i.-\ CRISTIANAE Adversus Ei>icurcos clc. 
bteubralionibus suis asserverunl'. Ilamburg. 

1723. 4. 

21. Imp. CABS. AUGUSTI Temporumno- 
genus n scriptorum fragmenla. N. Da- 

masceni liber de instilutione Augusii elc 
Haroburgi 1727. 4. 

22. CENTIFOLIUM LUTHERANUM sivc 
nolilia tiUeraria ScrifHorum de Lulhero etc. 
Ilaml). 1728. I73i>. Tom. II. 8. 

23. VHIiam DERHAMS, ASTROTHEO- 
LOGIAE. Hamb. 1728. el 1732. 8. 

24. VOTUM DAVIDICUM « cor noviim 
crea in me Deus » a CL. araplius mcllia- 
pbrasibus expressum Ilamb. 1729. h. 



11 OP. E 1)1 i A 

23. Conspeclus TUESAURI LITTERA- 
Ril 1TALJAE Hamb. 1730. 8. 

2(5. HYDROTIIEOLOGIAE SCIAGHA- 
PHIA gcrmanice. Ilamb. 1730. 34. v. II. 8. 
— PIROTUEOLOGIAE Sciagraphia.Hamb. 
1732. 8.— AEROTHEOLOGIAE in X H- 
bros, divideadae sciagraphia est in Prae- 
fal. ad LESSERl Lilhothcologiam. 

27. Sakttaris LUX EVANGELH loti or- 
bi pcr divinam graliam cxoriens, sive noti- 
tia propasatorum elo. Hamb. 1731. 4. 

28. BIBLIOTHECA LATINA MEDIAEet 
INFIMAE AETATIS llamburgi 173«. 1733. 
Vol. V. cum Supplcm. Christ. Scboellgenii. 

Ibid. VoI.VI. 1736. el cum supplemenlis Jo. 
Dom. Mansi. Palavii 1734. vol. VI. in i Quae 
locupletior nunc prodit. 



Innomcros pcnc diccrcs, praeter manuscriptos, laborcs alios Fabrieii a 
Reimaro recensilos, scilicet: Scripta libris aliorum inserta, Dissertationes, 
Programmala. Yitae eruditor. virorum. Orationes 
et (XXXVIII. doclas Juppiter) Praefationes. 



> '&><&$/*.&<. 



BIBLIOTHECA 

MEDIE E T INFIMjE 



LATINITATIS 



letrus ABAlLARDUS. Vido PETRUS. 

Petrus de ABANO. Vide APONENSIS. 

Petri de ABARIO Genealogia Iiegum et 
Comitum Angleriae MS. memoratur a Lab- 
beo p. 21 7. Biblioth. MSS. 

Joannes ABB/EVILLANUS sive Jo. Aigri- 
nus cle Abbatisvilla ex Decano Ambianensi 
Archiep. Bisuntinus et R. E. Cardinalis , 
scriptor Sermonum et Commentarii in Can- 
tica , defunctus A. C. 1257. Vide Henricum 
Gandavensem cap. 38. Trithemium de S. E. 
cap. 441. 

* Praeter opera hic enunciata scripsit 
etiam Sermones in Evangelia et Epistolas , 
quae duo extant in MS. Cod. Regio Parisien- 
si, ut est apud Montfaucon Bibliotheca MSS. 
pag. 747 et 1180. In Bibliotheca Sangerma- 
nensi extat Summa eiusdem.Ibid.pag. 1 1 35. 

ABBAS Panormitanus infra NICOLAUS 
cle Tudesco. 

ABBAS Urspergensis infra CONRADUS 
a Licthenau. 

ABBAUDUS Abbas circa A. C. 1130. De 
fractione Corporis Christi , contra Petrum 
Abailardum brevis Tractatus cditus a Mabil- 
lonio. Tom. 3 Analect. pag. 442 et edit. no- 
vae in fol. pag. 52. 

ABBERTUS Gemblacensis. Vide ALBER- 
TUS. 

ABBO Canonicus Antissiodorensis in Bur- 
«undia, Alani Episcopi Clericus. Apud Lab- 
beum Toni. I. Bibl. MSS. pag. i65. Eius 
Testamentum A. C. 1191. Nihil ibi de Al)- 
bene VideCangium in Madrinus et ContL» 
nuation des Momoircs d<- Litterature e( 
d'Histoire Tom. 8, pag, 123 . i:"' 



ABBO Jac. Philippo Bergomati,TrithemJo. 

Busaeo allisque perpcrain ALBO, Abbas 
Floriacensis , cui Historiam Francorum Ai- 
moinus dedicavit, qui et vitam eius scripsii . 
Interfectum constat aWasconiljusA.C.1 004 
13 novemb. unde Martyris nomine venire 
solet. (1 ) Immo vix. an. 970. Mabillon Analetc. 
II 248. Baluz. Miscell. I 409 Hist. Acad. Pa- 
risiens. I 543. (prope Ducange Glossar. edit. 
Parisiens. 1850 VII 367). Vide Epistolam 
Encyclicam Monachorum Floriacensium de 
caedeAbbonis ap. Baluzium I Miscell. pag. 
441. Vitam scriptam ab Aimoino in qua 
etiam cap. 13. Versus exameir/ ad Otho- 
nem Imp. pleni artiiicii quale in carmi- 
nibus Porphyrii Optatiani , et quibusdam 
Bedae carminibus observare licet. Eosdem 
exhibet Polycarpus Leyserus o fxcma.f>'iTn 
in historia Poetarum Latinorum Medii A<\ i 
pa.o;. 302 unde repetii etiam in Bibliothccu 
Latina IV. 1 § 1 2. Epitomen de Vitis Pon- 
tificum Romanorum XCl. a Petro usque 
ad Gregorium II , ex Anastasio Bibliothe- 
cario excerptam edidit cum Luitprande 
Jo. Busaeus Moguntiae \M2 . i. Apohge- 
ticus integer ad Hugooem FrancoruHJ Re- 
pem pro immunitatibus Monasterii Floria- 
censis prodiit ad ealcem codieis Canonum 
Ecclesiae Romanae e Bibliotheca Pithoei, 
Paris. 1687 fol. pag. 39S «•( Epistolae \l\ ad 
Gregorium V el alios pag. W2 seq, Praefatio 
ad Commentarium in Victoris Canoium P<i- 
schalem edita ;i!> Edm. Martene T. I Anc- 
cdot. pag. I Ir8 seq.Iitoer Canonum capitibus 
l.ll ,hI Francorum Regem Hugonem ,filium- 
qiu Robertum. in analcctis Mabillonii Tom - 



2 A 15 

• ; edit. in fol. 1 33 qui etiam de hoc 
Abbone videndus secalo sexto Annalium 
Benedictinor. et Caesar Egassius Boulaeus 
Tom. 1. Academiae Paris. pag. 543 Jo. a Bo- 
Bibliotheca Floriacensi etc. De caete- 
risAbbonisscriptisnih.il habCo,quod prae- 
stantissimorum virorum, Cavei industriae 
Oudinique adiungam. 

U$BO,Cernuus sive humilis ' patria Neu- 
strius Monachus Parisiensis S. Germani de 
Pratis, Ord. Benedictini clarus circa A. <;. 
899 et cum Floriacensi Abbate male confu- 
sus a quibusdam. Scripsit carmine obsidio- 
iirm. cui ipse interfuit, Parisiorum a Nor- 
iiniiuiis A. C. 886 887 factam, libris duobus. 
in Pithoei XII. Soriptoribus Francorum pag. 
{35 in Duchesuii Tom. 2 pag. 499 in Nor- 
manmcis eiusdem pag. 36. et ad calcem Ai- 
moihi, recensente .lacobo Brculio Paris. 1603 
fol. pag. 400 et in .lohannis do Bouchet Ori- 
ginibus primae et secundae stirpis Begum 
Prancorum Paris. 1642 fol. Liber Terthts, <<</ 
ClericoS) quia nihil historici cotitinet, a Pi- 
thbeo omissus fuit. SermonesY. editi a Luca 
Dacherio Tom. IX. Spicitegii pag. 79 et Tom. 
I editionis novae pag. 336. 

ABDIAS supposititius scriptor librorum 
\. Historiae Apostolicae. doquo abunde di- 
\i in Codice Ajmcrypho Xovi testamehti, ubi 
eosdem aotis illustratos exhibui Hamburgi 
ITo3 1719 8. Eruditam ojuscensuram vide, 
si placet, in Blondelli libro de Papissa Jo- 
h.iiina pag. 2 1 S soq. Ad initia soculi X. re- 
fertur ab Oudino Tom. 8 commentariorum 
de s. E. pag. 148 seq. Laudai Vinoentius 
Bellovac. speculi histor. VIII. 4 5 IX. 12 
Antoninos Archiepiscopus Florentinus etc. 
PosseAbdiamePhilalethe [dequoinfre ali- 
quoties', si tanti, emacniari, notavit Chri- 
stianus DamiudsEpistolaad Nicolaum llcin- 
siumTom.5SyllogesBurmannianaepag. 254. 

ABEDOC Clerici vetus Canonum collectio 
scripta, Haelhucaro Abbate Hiberuo dispen- 
sante MS. in Bibliotheca S.Germani de Pra- 
Cod. 572 teste Cangio. Es Hiberna hac 
veteri Canonum Collectione, quae seculo 
VIII. Libris LXV. digesta fuit, capitula sele- 
cta \ iil.';i\ it Lucas Dacherius Tom. IX. Spi- 

Idd Barltaium adversar. XXXIII. 14. XXXVI. 10. 



BO 

cilegii 1'airum pag. 232 Kdit. novae Tom. 
I. pag. 492.) Nonuulla a Dacherio, uso duo- 
bus Codicibus MSS. Sangermanensi et Cor- 
bejensi omissa supplevit ex MS. Bigotiano 
Edmundus Martene Tom. 4 thesauri ane- 
cdotorum suh initium. 

Joannes ABGILLIinter Scriptores Frisiae, 
cpii CaroliM.aetate vixerej, celebratura Suf- 
frido Potri Doc. V. cap. 9 traditurque scri- 
psisse de expeditione Caroli Francorum Re- 
gis in Terram Sanctam, atque alia, sed tam- 
quam commentum explodit Vossius Lib. 2 
do Historicis Latinis pag. 299 soq. 

ABLAVIUS sive ABLABIUS descrtotor 
(iothoium gentis ogregius, laudatus a Jor- 
nande de Reb. GeticisGab» 4 II 23 Vide 
\ ossium de llist. Lat. Xulliun o seriptis hu- 
ius Ablavii ad nos porvenit. 

ABSALON ex Canonico S. Victoris Pari- 
sicnsi Abbas ord. Canonicorum Regularium 
S. Augustini Spinchirbacensis, sivc potius 
Sprin;. r kinhhacensis(CaesarioSprokirisl>acli 
in dioecesi Trevirensi circa A. C. 1120 vel 
1210 ut rectius, ni fallor, Caveus et Oudi- 
nus oCaesarioIIeisterbacensi. Absalonis Ho- 
milias LI. festivales vulgavit Daniel Schil- 
lingius Colon. 1534 fol. o quibus recudi non- 
nullos fecit Petrus de Alva et Astorga in suo 
Mariali. Extat et editio Mediolanonsis anni 
I608 in 4 a Basilio Sorenio curata. Vide 
Oudinum. 

ABSOLON qui vitam Guthlaci scripsit vi- 
de infra. /'>//.*; Monachus, ot Kpistolam Cam- 
hdcni CCLXXXV. 

Laurentius ABSTEMI CSMaceratcnsis cla- 
rus circa A. C. 1500 de cuius Hecatotnythio, 
siVe CXCIX. fabulis post odit, Argentinen- 
sem I522 8 saepius recusis di\i in Bibliotho- 
ca Latina. Eiusdem Annotntiones quorum- 
dani locorum obscurorum in priscis Aucto- 
rihus.ad Principem suurn Guidum Lbaldum, 
repetitae inGruteri lampade artium Tom. 1 
pag. 878 893. Praefatio in Aurelium Victo- 
rem deCaesaribus. Argeut. 1505 Basil. 1530 
8.*Scriptor isto fabularum longe antequam 
hic indicatur a Fabritio opcllas suas vulga- 
verat. Nam in editione Hecaitomythi sccun- 
di. quae prodiit an. 1505, ut ex Praefatione 
eiusdem ad Angelum Grifonem disco, intel- 
ligimus antc illos annos produxisse priorem 



A B U L 

Hecatomythum. Prior haeceditio nondum b 
me detecta est, sicut nec secundi Hecate- 
mythi priorem editonem vidi. Habeo secundi 
Hecatomythi Editionem Venetam anni 1 520 
in 8. Habco et priorem eodem pariter anno 
excusam ibidem in cuius fine est libellus 
eiusdem Abstemii de verbis communilms . 
quae nunc male appellantur deponentia ; 
quem libellum dicavit Sigismundo Secreta- 
rio Apostolico , illi scilicet Sigismundo Ful- 
ginatensi, dequo suo locoagemus. In prae- 
fatione pariter adnotat se jam soripsisse 
vitam Epaminondae, quae an prodierit nul- 
libi adnotatum scio. Est pariter eius libel- 
lus in i sine adscriptione loci et temporis 
impressionis De locis obscwis. 

* Scripsit etiam Praefationem in libelkim 
continentem Gornelii Nepotis vitam Catonis 
Senioris , Sextus Aurelius de Vitis Caesa? 
rum. et Benvenuti Imolensis ausustalem , 
qui prodiit Fani an. 1314 typis Hieronymi 
Soncini in 8. 
ABULENSISVidoAlphonsusTOSTATUS. 
ABUNDIUS Comensis Episcopus, S. Leo- 
nis ad Theodosium Imp. Legatus, ad quem 
Theodoriti Epistola scripta A. D. 450 vide 
auctariumTheodoreti Garnerianum pag. 106 
De Abundio isto Acta Sanctorum 2 Aprilis. 
S. ABUNDIUS Diaconus ei Martyr sub 
Diocletiano. De illo Historia edita Romae 
1620 i ab Africano Ghirardello Fidardensi. 
ACARDUS Vide infra ACHARDL S. 
S. ACCA Hagustaldensis in Anglia Epi- 
scopus, cui Beda libros IV. in principium 
Gerie.seos inscripsit, editosabEdm. Martene 
Tom. V. anecdotor. pag. 115 Obiit Beda A. 
C. 73o Acca 710. Episcopatus 24 teste Le- 
lando Cap. 76. Accae Epistola ad Bedam . 
quaeum ad illustrandas sacras litteras hor- 
tatus est. occurrit inter Bedae opera ante 
commentarios in Lucam Tom. V. pag. 213 
Alia Accae legit Gangius in Codice 141. Bi- 
bliothecae S. Germani de Pratia E\ ii^ b1 
quae Balrus |. 90 Pitseusque memorant, 
nihil lucem vidit. memorant autem de ritis 
etpassionibus Sanctorum . quorum retiquiae 
in Ecclesia sua recondebantur. De Ecclesia- 
sticis sni chori officiis. Carminu curiu. I'ju- 
stolas ad divcrsos. 
*Francttcu*deACGEPTANTIBUSdeAre- 



B N S 1 S .{ 

tio ciiiiis traciatus d< Sciitenlia interlocuto- 
ria rf definitwa antiquis typis exeusus ab- 

sq ixpressjone loci et anni in Bibliotheca 

Felim. 

Anr/olus ACCIAIOLI s. Episcopusel Cai 
dinalis qui A. I W7. Pisis diem obiii Seripsil 
ApologeHeum de Urbani VI. electione. Vide 
Ludovici a S. Carolo Bibliothecam PontiQ- 
ciam pag. 253. ' Obiit Pisis 12 Junii 1 W9. 
Vide Mazzuchelli Scrittori d* Italia I. 38. 

Donatus ACGIAIOLUS sive AC€IEVO 
LUS Florontinus eloquentiae laude clarus 
obiit Mediolani in legatione A.C. 1473 Vide 
Vossium de Historicis Latinis, ubi de scrip- 
tis eius aliis et de vita Caroliyi. ab A. I i7n 
cum Plutarcfai vitis saepius editaet recusa in 
Hagiologio Georgii Wicelii.ct in Freheri cor- 
pore historiae Francicae/InCod.MS. Biblio- 
thecae Canonicor. Majoris Ecclesiae Lueen- 
sis extat Danati Acciaioli Ftorentini oratio 
habita coram Sixto IV. obedientiam praesti- 
turus nomine Reip. suae habita dio 3 Octo- 
bris an. 1i7l. Incipit : cum omnes Respu- 
biicae Principcs nationesque. Additur et epi- 
stola eiusdem ad Pandulphum de Pandol- 
phinis, consolatoria de funere patris. Incipit. 
neminem essc arbitror. Data est die 23 No- 
vembris 1io6. Vertit etiam e Graeco vitam 
Annibalis ct Scipionis. quas versiones in 
Ms. Codice Riccardiano extare scribit L.i- 
mius in Catalogo Biblioth. Riccard. e\ quo 
Epistohnn eiusdcm Acciaioli ad Pctrum Mc- 
dicem profert.Additur ibi oratio ad Xystum 
IV. Papam habitaRomae 1i7I cum nomine 
PopuliFlorentini religiosUm obsequium Pon- 
tiiici praestaret. Obiit anno 1i78 ut docet 
Fontius in annalibuset monet Maz/.uch •llus 
de Scriptor. Ital. T. I pag. II. Vifas Anni- 
balis et Scipionis an ipse ex Graeco verteril 
veldesuoseripserit ambjguut multi.quin et 
multo probabilior est eorum sententia, t|iu 
primum afa ipso cusas arbitrati sunt. Vide 
ibid. pag. U. F.\ Tom. VI 34i.Edit. Patav, 
Nicolai ACCIAIOLl vitam scripsit tfal 
haeus Palmerius editam Tom. XIII. Mura 
torii. Ltalice versa a Donato Acciaiolo junio- 
ri prodieral Plorentiae 1588 i. 

DeZeno6ibACCIAIOLOOrd.Praed.quiA. 
1520 ex vita discessit clarus egregiis ingenii 
ni"p tmentis et bonorum Scriptor. Gr* 



I ACCO 

- «awslAtinis.nihQhabeoquodaddam 

Jacobi Echard indusiriae Tom. ■> de Scrip- 

toribusDominicanis pag. 15 seq. Multa etiam 

i [acobus Gaddius de Scriptoribus non 

Ecclesiasticis. 

* Prarter indicata ab Eccardo scriptoris 
huius opera Codex MS. Bibliothecae Riccar- 
dianae conservat epigramma eius ad ami- 
cum. Vide Catalogum MSS. Codd. eiusd. 
Bibliothecae pag. ■">. 

* Vitam absolvH die 27 Julii 1549 ut < i \ 
Codice MS. Vaticano Hazzuchellus emendat. 

Scrittori d' Italia I. 51. j 

ACCOLDUS Florentinus Ord. Praed. Vi- 
de infra BICOLDCS. qui defunotus traditur 
\. C. 1309. 

licnedictus ACGOLTUS Aretinus diem 
<ibiit Florentiae 1466 aet..'i1 cuius vita prae- 
mittitur eius dialogo depracstantkt virorum 
sui aevi, qui ex Bibliotheca illustris Maglia- 
bechii editus est Parmae 1689 et deinde Au- 
gustae Vindelicor. 1691 8 '2; (et Florentiae 
1847 una cum op. Philippi Villani de famo- 
sisCivibus) Idem est Accoltus. cuius ex- 
tant Libri IV. De Bello eontra Barbaros ge- 
sfoproPalaestina recuperanda.qui novissime 
recusi sunt ex reeensione Henrici Hofenide- 
ri, Groningae 1731 8. De aliis editionihus 
dixi in libro de propagatione Evangelii pag. 
534. De hoc Accolto et de aliis huius no- 
minis juvabit consulere Diarium eruditor. 
Italiae T. XI. pag. 329 seq. Arisii Cre- 
rmnam literatam II. 63 seq. 

Franciscus de ACCOLTIS, Benedicti fra- 
I r JCtus qui subtilitatum princeps qui- 
busdam est visus apud Guid. Pancirollum 
hbri 2 de vitis JCtorum cap. 103. Obiit A. 
1470 * Huius viri extant typis editi com- 
mentaria sup. tit. de accusat. inquisit. et 
denunt. in 5. Lib. Decretal. Impressa sunt 
Pisciae, quae Urbs est Florentinorum in fi- 
nibus Lucensis ditionis, absque annotatione 
anni. Extant etiam Consilia cum repertorio 
eoruudem ibidem pariter impressa an. 1482 
■t Venet. ap. N. Bevilaequam 1572 f. 
necnon scriptum in lib. 2 Decretal. impres- 
surn Bononiac an. 1481 in fol. 

* Mazzuchellus in Op. De Script. Italiae 
reete monel e vivis excessisse JCtum hunc 
pcst coniurationem Pazzianam,quaein an. 



I. I) V S 
1478 incidit. In Bibliothcea Felini extat li- 
ber eius in tit.Dkjcst. soIut.Matrim. dc testib. 

de liberis et posth. de vulg. et de acquirenda 
haered. Quae omnia simul impressa sunt 
Senis an. 1486die ISJulii in fol. Extat irt- 
super eius lectura in primam partem Tnfor- 
tiatt,edita Pisciae per Jacobum de Orlandis 
muc anno , insuper eius commentarius de 
(icijuir. haered. editus Pisciae die X Decem- 
bris 1489. Item eius consilia, ibidem an. 
1 186. In alio codice Fc-lini chartaceo signato 
n. 489 continetur manueiusdem Felini San- 
dei descripta lectura , seu lecturae super 
Decretalcs Francisci Aretini in cuius codicis 
fine haec scribit Felinus: Solemnissimi ra- 
rissimicjue JC. U F7°ancisci Aretini commen- 
/iiriu, <juae in ultimis suis congressibus 
Fcrrariue yestis sapientissime edidit; de- 
inum (juiiujuennio vixit sub imperio Ducis 
Medioluni secretorum eius fidelissimum 
scrinium. Cui Duci defuncto successo Ga- 
leacio filio abiit tantus doctor vocatus a po- 
pulo Senensi Leges Jiomanas isthic commen- 
taturus. Quo tendens per Ferrariam tran- 
situm fecit 5 Octobris 1466 quo die forte 
haec commentaria scribere complevi Felirms 
ego , studiorum meorum anno jinito nono , 
aetatis 22. iniuncto mihi lecturae Decreti 
mere pro seq-uenti anno , quum alio anno 
/labueruin. E\ hac annotatione constat de 
certo anno lecturaeSenensis.Discimusetiam 
moram Mediolanensem Aretini per annos 
plures. Discimus pariter consedisse illurn 
diu Mcdiolani , quod Mazzuchellum fugit. 
In fine voluminis legitur epistola Felini ad 
eumdem Franciscum. Iste vero commenta- 
rius dein prodiit excusus Bononiae an. 1 481 
fol. In Cod. 292 MS. ciusdem Felini legitur 
eiusdem Francisci consilium in causa Te- 
stamenti. In cod. 312 est Bepetitio in L. si 
fratris C. de jure delib. edita Papiae an. 
1494 f. In altero eiusd. Bibliothecae Cod. 
MS. eius oratio gratulatoria ad Paulum II. 
pro adito Pontificatu , habita homine i ran- 
cisci Sfortiae Mediolanesie Ducis. Kst etiam 
in eadem Bibliotheca n. 181 libcrtypis im- 
pressus Francisci Aretini super ///. de Ac- 
cusat. Inquisit et denunciat, in 5. Decretal. 
in fine vero operis legitur. Completa est le- 
ctura ista in civitate Senarum videlicet die 



A C C O N 
?:* Junii 1409. Excusum est opus Pisciae 

an. 1486 die2l Octobris. Alterum est oiu- 
sdem Bibliothocao volumon signatum n. 182 
continens. Consilia Francisci Aretini de Ac- 
coltis cum repertorio eorum quae in istis 
consiiiis praescripla sunt edita per Simonem 
de Octavianis de Aretio V. J. D. Jus camo- 
nicum ordinarie legentem. ac eiusdem 1). 
Francisci sororis fiUum.edita Pisisan. 1482 
die vero 23 mensis Martii. Valont haoc ad 
porficiendam genealogiam famfliae Accol- 
torum ab eodem Cl. Mazzuchello ibidem 
pag. 60 deductam, in qua haec Francisci 
soror minime signatur. In eodem pariter 
voluminecumsuperiori opere compactasunt 
eiusdem Francisci elegantissima in Lib. 2. 
Decretalium scripta excusa Bononiae an. 
1481 die 20 Decembris. Vertit etiam ex 
Graeco Chrysostomi homilias LXXXVIII. in 
Joannis Evangelium editas Bomae an. 1 470. 
Sunt qui in ea Bomana editione excusas 
homilias non quidem omnes, sed ex iis non- 
nullas tantummodo Aretinum tulisse inter- 
pretem ferant, cum aliae ad alium antiquio- 
rem pertineant ; sed falsi illos redarguit 
editoris monitum , quod in priori pagella 
legitur: Francisco huic nostro, cuius tran- 
slationem hoc praesens continet volumen. 
Practer hos commentarios in Joannem in 
Cod. 59. MS. Bibliothecae Felini sex aliae 
leguntur homiliae S. Joannis Chrysostomi 
ex Aretini huius interpretatione , quarum 
nonnullas ille direxit Archidiacono Valen- 
tino SS. Domini nostri Datario, praefatiun- 
cula de suo adiecta. contextae sunt homiliao 
istae ex excerptis S.Jo.Crhysostomiet fere 
respondent eclogis S. Joannis Chrysostomi 
in tom. XII. editionis Montfauconii legendis; 
quamquam et interdum, sed raro, ab illis 
discrepant. Has puto a Facio de viris illu- 
stribus pag. 15 designari, cum ab anthore 
nostro versa scribit ex Origenis philocalia 
quaedam; constat enim scriptum illud eclo- 
gas ex multis Patribus continere. 

Persuasum huc usque omnibus et mihi 
etiam fuit versionem Epistolarum Diogenis 
ex Graeco Francisco huic Aretino deberi. 
Nunc vero novum mihi accidit didicisse ex 
inedita historia M. Attln Alessi de Antiquit, 
Aretinis. cuius fraementum vuls;a\ H cl. I a- 



E N S I S "> 

mius in catalogo MSS. Riccardianor. in po 
ctenim hacc lego: Francesco Grisolim Are- 
tino) in Greco et Latmd doctissimo infeli- 
cissimo f/iovine } il quale neUa cittd di Napoli 
caseando moft di subUo essendo gid stato 
esammato e w disputa publica provato, a'- 
lora quando tradusse i epistole di Diogene 
in Latino a Papa Pio II. Pontefice Massimo. 
Quis non vidoat designari hisce verbis \ cr- 
sionem illam Francisco Accolto tributam , 
quaeque Pio II. Pontiiici inscripta est? Flo- 
rebat Attilius iste seculo XVI. 

Jacohus ACGONENSIS. vide infra. JA- 
COBUS. 

Franciscus ACCURSIUS Florentinus. di- 
scipulus Azonis, JCtus, coryphaeus glossa- 
torum Juris Civilis universi celeberrimus , 
diem obiit BononiaeA. C. 1259*aetatis 78. 
De eo Nicolaus Ilieronymus Cundlingius in 
historia posthuma eruditionis, edita germa- 
nice Tom. 2 pag. 1786 seq. et Julius Niger 
in Historia Scriptor. Florentinor 181 quidi- 
versum ab hoc Accursium Azonis discipu- 
lum fingit ex. TomoII.192Edit. Patavinae 

Franciscus ACCCBSIUS. Francisci , de 
quo jam dixi, filius, JCtus et ipse et glos- 
sularum in Leges civiles auctor, quem ad 
A. C. 1300 pervenisse scribit Trithemius 
de Scriptoribus Eccles. cap. 529. Vide de 
eo Seldenum dissert. ad Fletam cap. 8. Tom. 
2. Operum pag. 1097 seq. Ab Eduardo I. 
sollicitatum in Angliam ut veniret An. 1270 
notavit Seldenus ad Fletam pag. 526. Sed 
Bononiae obiisse constat eodem cum patre 
tumulo conditum. Dedit etiam orationem 
pro Anglis coram summo Pontifice dictam, 
quam .olim ego dum Viennae agerem in 
Codice quodam Biblioth. Vindobonensis of- 
fendi. Nihil tamen ex eamihi deseripsi, Ctt- 
ius negltgeotiae nunc me poenitet. E\. 
Tom. VI. 344. 

Cervcltus ACCURSIUS, I-rancisci junio- 
ris frater , praecoci ingenio JGtus et ipse, 
et auctor glossularum, quae ab ipso 
oettinae appeUaotur. 

ACERBUS Morena Vide infira,MORENA. 

AGHARDUS Uonachus Gisterciensis in 

• Maio pxcnsom H29. In Talssandi WHU J(.io- 
runi (inllict 1 edltlfl el in I pliemcridilms cnnliloniiii 
Parisiensibui \. \7-2-2. lan. pag, 9\. e#t. knstet. 



G a <: ii a 

Coenobio Claraevallensi director Novitio- 
rum sub S. Bernardo circa A. C. 1140. 
Soripsit Vitam S. Gotsetini eremitae ab Ar- 
noldo Baisio editam Duaei 1(>26 12. Scnuo- 
nes ejus brcrcs.nil Novitios, Qondum editi 
quod sciam. De boc Achardo sive Aca/rdo 
vide Horbortum lib. 1 de miracutis Cister- 
eiensium MonachorUra cap. 5 in Bernardo 
Mabillonii ToHfc 2 pag. IU0 Paris. 1719 fol. 
el Carolum de Visch inlimine Bibliothecae 
Cistorciensis. * Sermones huius duo indi- 
cantur a P. MontCaucon Bibl. MSS. pag. I 899. 
Horurn unus est de septem desertis in illud 
ductus est Jcsits in desertum. Alius est de 
otnmbus sanctis, [ncipit: magnorum ct spi- 
ritualium virorum. 

ACHABDUS Pitseo Aeardus , Arnoldo 
Wioni Archardus , Bridlingtonensis , An- 
elus , Canonicus Regularis S. Augustini ex 
Abbate abA. 115o S. Victoris Paris. factus 
A. 1162. Episcopus Abrincensis. De opu~ 
seulu ejus Theologicis et sermonibus MSS. 
consulendus Oudinus, ex quo constat falli 
Cangium qui Abbatem S. Victoris a Bri- 
dlingtohensi distinguit: necminus Vossium 
qui Pitsoum secutus Episcopo Abrincensi 
tribuit Yitam Gotselini , sive ut alii scri- 
bunt. Geseloni, Gezelini aut Gctselini. 

ACHEDUNUS, vide infra, ACTONUS. 

ACHELNOTl S qui est Baleo II. 46 Pit- 
seo Cangioque , sive Egelmotus , Cantua 
riensis Arebiopiscopus sanctis adscriptus: 
.loanni Lelando c. 91 aliisque Anglis scri- 
ptonbus , verius est AETHELNOTUS sive 
ETHELNOTHUS. * Diem obiit A. C. 1038. 
Vide H. Warthoni Angliam sacram Tom. I. 
pag. 5 et 106. Acta Sanctorum Tom. II. 
April. pag. 6i2. Baleus ejus librum de I). 
Mariae laudibus. et alium ad Loofricum de 
Augustino, et Epistolas ad diversos com- 
memorat. 

ACHOLIUS, sive ACOLIUSMagisterad- 
missionum Valeriani Imp. fuit, eujus scri- 
psit Acta . e\ quorum libro nono qUaedam 
afifert Vopiscus in Aurelianocap. 13 nec non 
Alexandri Severi vitam teste Lampridio, 
tnhus locis quae jam attulit Vossius II. 4 



Sirnilia nomina ^tlielredus , ^".thelstanus, 
/Ethelwoldus , -Etlielwardus , /Eilielwullus etc. . 



H 1) l S 

de HistoriGis Latinis. Sed nihil ejus scri- 
ptoris ad nos pervenit , nec aliam hic eb 
causarn a me memoratur, quam quodCan- 
gius eum mter scriptores mediae Latinitatis 
Dominavit. 

Joannes ACTONUS Anglus, Canonicus 
Lincolniensis clarus circa A. C. 1290 glos- 
sator in Constitutionos Legatinas , sive Le- 
gatorum Pontilicis Homani in Angiia , de 
CUJUS variis scnplis adhuc ineditis vido 
Oudinum Tom. 3 p. 647 seq. sed et p. 1 170 
uhi quaedam ejus pefperam refert ad ju- 
nioreni Actonum. 

ACTONUS, sive Archedunus Angius , 
Ord. Praed. circa A. C. 1400 contra schi- 
sma scripsit de pace Ecclesiae restituenda- , 
ui conciones, lectionesque Pitseo memora- 
tas emittam. Vide Lelandum cap. 492. 

Lihri Medicinarum Placidi ACTOHLS ex 
aninialihus, pecoribus bestiisque et avibus 
>1S. apud Londinum inter hbros Uenrici 
Worselej in hospitioLincolniensi, num. 49. 

ACUTIIEIS de gestis Spalatinorum , sive 
Spalatensium in Dalmatia usque ad A. C. 
1452 quo tempore auctor vixit. Prodiit in 
Joannis Lucii Dalmataeopere deregno Dal- 
inatiae et Croatiae , quod in sex libros di- 
stribulum,viditlucomAmstelodami1666fol. 

ADALARDUS sivo ADELHAHDUS Ab- 
bas Corbejensis , defunctus est A. C. H2. : ), 
Scripsit statuta Corbcjensis Ecclesiae edita 
a Dachcrio Tom. IV. spicilog. p. 1 et Tom. I. 
edit. novae p. : >N(>. E\ ejus libello de or- 
dine palatii profert quaedam HincmarusRe- 
mensis Tom. 2 pag. 206 seq. Plura vide sis 
apud Pagium A. C. 826 num. 22 et Caro- 
lum le Cointe Tom. 7 annal. 

ADALBERO qui ot Ascelinus, Episcopus 
Laudunensis ( Laon in Picardia Galliae ) ab 
A. C. 977. Ejus carmen ad Hobertum II. 
Regem Francorum editum ab Iladriano Va- 
lesio Paris. 1663 8 cum notis , et Anonymi 
veteris Panegyrico in Berengarium. Regna- 
vit Hohertus ah A. 988 ad 1017. 

ADALHEHO sive Adelberus, a Dilingen, 
duodecimus Abbas Elvvangensis sivo Ele- 
phantidci Ord. Bened. in Svovia, et postea 
ab A. 887. Episcopus Augustanus A. 909 
2S April. obiit ut notatur in antiquis Cata- 
logis Episcoporum Augustanorum: scriptor 



A I) A L 

vilae S. Henolpht , primi A. 757. Abbatis 
Elvvangonsis , et Lingonensis in Gallia , 
Langres ) Episcopi. Vide Pantaleonem Tomo 
2. Vossium de Histor. Lat. Et de Hariolfo 
Martinum Crusium in Annalibus Svevicis, 
Sammarthanos etc. Ejus vitam et miracula 
ante Adalberonem scripsit etiam Ermen- 
ricus, de quo infra. Vide Molanum addit. 
ad Usuardum 13 Augusti. 

ADALBERO Frisius. Vide infra, ADEL- 
BODUS. 

ADALBEBONI Treverensi EpiscopoChro- 
nicon suum dedicavit Regino Prumiensis. 

ADALBERTUS Levita sive monachus et 
sacerdos scripsit flores ex moratibus B. Gre- 
(jorii Papae in Jobum, eosque dedicavit He- 
rimanno presbytero. Prologum ad Heriman- 
num edidit Edmundus Martene T. I. Ane- 
cdotorurn pag. 84 testatus depromtum ex 
Codice annorum circiter 600. Pitseus notat 
monaehum Bcnedictinum fuisse congrega- 
tionis Cluniacensis in coenobio AngliaeSpaY- 
dingensi circa A. C. 1160. Speculumque 
status hominis, et homilias ejus memorant: 
Patet hinc Adalbertum Spaldingensem non 
esse distinguendum ab Adalberto Diacono 
auctore Speculi ex moralibus S. Cregorii. 

De ADALBEBTO Augustano, de Floria- 
censi , de Pragensi aliisque hoc nomine , 
infra in ADELBEBTUS. 

ADALDAGUS , infra , ADELAGUS. 

ADALGISUS, Monacus BenedictinusCoe- 
nobii S. Theodorici montis Or apud Remos 
in Gallia: scripsit circa A. C. 1150 ad Pa- 
trosojusdem Coenobii de miraeulisS. Theo- 
dorici Abbatis Remensis dcfuncti A. ;')2'l 
quorum partem edidit Mabillonius in Actis 
Tom. I. saeculi Benedictini p. 622. Vitam 
hujus Theodorici , Anonymo scripfore ha- 
bent Suriuset Acta Sanctorum 1. Jul. Acta 
Ord. Bonodict. Tom. I. p, 011 et Tom. I. 
Annal. Benedictin. pag. 684. 

ADAMANUS, sive ADAMNANUS Bene- 
dictinus Abhas in insula llu . sive H < ■ \ 
Hyensi vicina Scotiao, octogenario propior 
defunctus A. C. 704 IX. Cal. Octobr. Ejus 
libri III. de rita S. Cokimbae cum ootis 
Francisci Baertii exstanl in Actis Sancto- 
rum 9 Junii Tom. II. pag. 197 seq. nt Ca- 
tiisii, Suiii. Mabillonii Sec. [. Benedict. Ste- 



B E R O 7 

phani \'i<i in triade Sancturuni Hiberniae . 
Thomae Messibgani in florilegio Hiberniap 
Sanctorum, Benedicti Gononi in Vitis Pa- 
trimi Occidentis,Lugduni 1625 fol. pa.L'. i^' I 
aliasque editioncs oniittam. Prologum el 
epilogum ad Columbae vitam vulgavit Us- 
serius in Epistolarum Hibernicarum syiloge 
pag. 42 una cum adjuratione ad librarios. 
Proloizum ad iibros III. de locis terrae san- 
ctae ex oredictantis ArculfiEpiscopi, gente 
GaJli ex Palaestina reducis acceptos edidit 
Labbeus Tom. I. Bibliothocae novae MSS. 
pag. 667 libros ipsos post Jacobum Gretse- 
rum * Ingolstad. 1619 4. Joannes Mahillu- 
nius Sec. III. Benedict. Parte 2 pag. 502. 
Laudat Beda V. 16 de gestis Anglorum et 
in Marci XV. 46 et ad calcem libelli de lo- 
cis sanctis Tom. 3 pag. 37 1 ubi Arculli et 
Adamani vestigia legisse se non diffitetur. 
De legitimo Paschatis tempore num scripse- 
rit aliquid , et Canones in litteras miserit . 
ex Bedae V. 16 de gestis Anglorum nou 
adeo urmiter colligitur , nec ex loco Mat- 
thaei Monasteriensis ad A. C. 701 quam 
adduxit Vossius pag. 272 de Historicis l.a- 
tinis. Tertiam syllabam in nomine Adainam 
corripit Alcuinus in his versibu.->. qui |>a- 
1756 ojus oporum leguntur : 

Patricus , Cheranus , Scotorum gloria gmlis , 
Atque Columbanus, Congallus, Adamnawis , ttqut 
Praeclari Patres, morum vitaeque magistri. 
Hic pieias precibus horum nos adjuvet omncs. 

ADAMUS Alderspacensis in Bavaria Mo- 
nachus circa A. C. 1250 cujus Theologium 
moralem verstbus descriptam heaxtmetris 
laudat Joannes Caramuel in Epistola dodi- 
oatoria primae partis Theologiae suae Regu- 
laris, editae Francof. 1646. 

ADAMUS Anglicus, vide infira, Wodhea- 
inrnsis. 

ADAMUS liiirvhingensis, Shirbornensis 
sive Clarofontanus in Anglia Monachus Or- 
din^ Benedicit qui oirca A. C. I^IT vmt . 
rhythntoseX oarmina l\ Pitseo traditur scrip 
sisse. Ejus commentarios in IV. Evangelia 
ad Joannem Canonicum Severianum, libel- 
lumque de Natura Divma ei Attmona, altei 
umque de serie sex aetatum . carmine rhj 

N > • ii Serarium . m Cavcus . 



S -VI) A 

thmico, Lelandus c. 208 coramemorat. Pos- 
/,7/«e breves super Vetus et Nwum Testa- 
mentum MStae Cantabrigiae in Coliegio S. 

Benedicti. 
ADAMUS dc Bosseja. Canonicus Insulen- 

s 3 ujus ludum rhvthmiro eompositum 
superMag.Alani de Insulis Anti-Claudianum 
laudat Sanderus in BibliothoeaBelgicaMSta 
pag. 138. Anti-Claudiani auctor diem obiit 

A. G. 1-294. 
ADAMUS Berchingensis, vide supra Bar- 

chingensis. 

ADAMUS de Bockfeld. Lelando Buccen- 
feldus. Anglus. Ordinis Minorum Philoso- 
phus.Sec. XIV. cujus Commentarios in Ari- 
stotelis Topica, libros de Coelo et Mundo, 
de generatipne et corruptione, nec non Me- 
teororum MStos se habere testatus est Wad- 
din^us. Ejusdem in Philosophi Metaphysi- 
cam MSti Oxonii in Collegio BalUotenei, 
teste Pitseo. 

ADAMUS, quiexMisnia, a ut videtur, 

cum Adalberto Bremaro venit, Bremensis 

inde ab A. C. 1067. Canonicus, post defun- 

ctum A. 1072. Archiepiscopum Hamburgen- 

sem Adalbertum, successori ojus Liemaro 

dedicavit Historiam Ecclesiasticam libris 

quatuor digestam de Beli»ionis Christianae 

propagatae gestis a GarolJ Magnj temporibus 

ab Anno 7")") usquc ad 1076 subjunclo ap- 

pendicis in vicem libro de situ Daniae etre- 

liquarum trans Daniam regionum natara 

qui obvius in reliquis, in prima llamiensl 

oditiono dosideratur.Paia, hronismis scatere 

hunc Adamum notavit Lambecius Tomo II. 

Rerum Hamburgensium pag. 577. seq. 349 

502 etc Idem in eo ipeo opere pluribus,Ada- 

nii locis non inficiandam lucem attulit, 

(jucmadmodum Nicolaus Staphorstius quo- 

que noster o ^xKapiT^s in llistoria Eccle- 

siastica Hamburgonsi . quam Germanice 

vnlgatam ab eo habemus,in cujus Tomo 

primo pag. 338 seq. quoque extanl quaedam 

Don contemnendae notae Frideripi Linden- 

brogii. Habeo praeterea Cterissimi Viri Ar- 

noeJfagnaetcastigationesquasdam, compe- 

rique Hafniae servarj commentarium MS. 

,i vide Meibomium Tom. III. icriptomm Gcr- 
maniac pag 57. 



m r s 

Othonis Spcrliugii. b; quem proferri iu lu- 
ceffl optabunt rnecum harum litterarum 
studiosi. 

Edita primum Adami llistoria Ecctesia- 
stica cst ab Andrca Scverino Velieo Haf- 
Diae, 1579 4 ex MS. Coenobii Sorensis , 
additis capitum argumentis, scholiisque, et 
Donnullis etiam ex eodem Codice MS. de- 
promtis annolationibus Postea emendatio- 
rera integrioremque multis locis et libro de 
situ Daniae auctum vulgavit Erpoldus Lin- 
denbrogius ex Codice MS. illustrissimi Pro- 
ducis Cimbrici Henrici Ban/.ovii, Lugduni 
Batavorum 1695. 4. Hacc cditio repetitaest 
io Scriptorum Septentrionalium sylloge,eo- 
dem Erpoldo curante typis Francofurtensi- 
bus An. 1600 ct repetita An. 1630 fol. Ab 
eo tempore non sine auctario velerum mo- 
numentorum, Adami llistoriam librumque 
de Daniae situ recudenda dedit Joachimus 
Johanms Maderus, llclmstadii 1670 4 Hane 
editonem tanquam meliorem sequi malui, 
cum scriptores septentrionales Erpoldi Lin- 
dcnbro£>ii curarem recudi Hamb. 1706 fol. 
quibus Lambecii Origines llamburgenses ct 
alia (iuaedam aliorum adjunxi. Si scriptores 
illos, quod brevi sperare licet futurum, ite- 
rum praelis subjicere mihi contingat, dare 
opeiam est animus sedulo, ut in illa nova 
editione longe melior Adamus lectori olTe- 
ratur. Non omittondum dcnique Svecicam 
c ejus versionom adornatam esseaviro an- 
tiquitatum septentrionalium peritissimo Jo- 
hunnc Friderico Peringskinldio, editamquae 
Holmiae 1749 4. Helmoldus, Albertus Sta- 
densfs et alfi juniores libentor Adami aucto- 
Fitate uluntur, Albertus praeeipue Kruni- 
zius eum secutus cst in sua Metropoli : et 
Lambecius, ubi Adamus desiit, ibidem et 
ipse praeclaris libris suis de rebus Hambur- 
gensibus voluit finem imponere , cum non 
vidoret , quem deficiente Adamo tam bonum 
ducem ad telam pertexendam sibi posset 

proponere. 

ADAMUS Bucfeldus, Anglus, Mathemati- 
rus . quo jure apud Cangium ab Adumo de 
Bmfeld,de (iuo jam memoravi, tamquam 
diversus laudetur, non possum dicerc. 

b) Mcmoires dc Trcvnnx A. 1717. pag. 834. 

c) Acta Lltt«ratria BTeeia* \. 1720. p»«. -' ■-• 



A I) A 

ADAMLS Buvurus idem cum MonaCho 
Mderspacensi in Bavaria, Ordinis Gistere. 
circa A. C. 4250 cujus ut divi, Theologiam 
Moralem versibus hexametris adhuc inedi- 
tam lcgit in Bibliothcca Alderspacensi, lau- 
datque Joannes Caramuel in dedicatione 
partis primae Theologiae Begularis, sive 
commentarioruin in regulasJSS, Benedicti, 
Augustini et Franeisci. 

ADAMUS Burlaeus, Anglus, vide Burla- 
eus. 

ADAMUS Caroli loci Abbas , vide mox 
Adamns de Chamilli. 

ADAMUS Carthusianus , Anglus Theolo- 
gus circa A. C. 1340 cui a Pitseo tribuntur 
Scala coeli, de patientia tribulationum et de 
sumtione S. Eucharistiae. De vita S. Hugo- 
nis, quae ad eum tanquam auctorem refer- 
tur, videndus Vossius II. 65 de Histor. Lat. 
de Hugone Baronius ad Martyrolog. Bom. 
1 7 Xov. 

ADAMLS Cathanesiae in Scotia Episco- 
pus, Ord. Cisterc. quod decimas acerbius 
cxigeret. a suis crematus A. C. 1 222 de quo 
Thormodus Torfaeus rerum Orcadensium 
Ub. I. pag. 155 Buchananus VII. rerum 
Scoticarum pag. 128 A Dempstero , quem 
.loannes Ilallervordus suspicatur talia inter- 
dum fingere, traditur scripsisse Chronicon, 
llistoriae Scotiae libros tres , Insularum 
descriptionem , excerpta Bibbliae, Epistolas 
etc. Vide Caroli de Visch Bibliothecam Ci- 
sterciensem. 

ADAMUS(/e Chamilli, Ord. Cisterc. ex Ab- 
bate Caroli loci Episcopus in Gallia Silva- 
nectensis ab A. C. 1230 al 1250 Ejns opus 
insigne Sermonum vidisse se MStum testa- 
tur Oudinus Tom. III. pag. 156 quod incipit: 
Mitte panem tuum super transeuntes aquas. 
Carolus de Visch in Bibliotheca Gisterciensi 
Lecturas Evangelicas appellat, scriptas vi- 
delicet in Evangelia, quae per annuin in 
Ecclesia leguntur. 

ADAMUS Clarofontanus Monachus, supra 
in Burchingensi. 

ADAMUS, Clericus Claromontani Episco- 
pi, scripsit Chronicon adhuc ineditum, ;il> 
An. C. 1218 ad 1270 .MS. in Bibliotheca 
Carmelitarum Claromontana. Flores Histo- 
narinn ex speculo Historiali Vincentii Bol 



Al L S o 

[ovacensis, ad Gregorium X. vidc Jacobum 
Echardum (\c scriptoribusDominicaius Tom. 
II. pag. UQJ Si K-ctciidnotavit P.Montfau- 
con in Biblioth.MSS.pag. 1013 in Cod, 5446 
chronicon Adami huius, et flores histona- 
rum usquead (iregorium X. unum idemque 
sunt opus; nam in eodem Codice Bibiioth. 
Reg{ 1'iiiis. continerinscribit Adami clerici 
Claromontensis chronicon ab initio Mundi 
usque ad Gregorium. 

ADAMLS de Corlandon, sive Corkmdo- 
nensis. B. Mariae Laudunensis Decanus. 
Ord. Cisterc. eirca A. C. 1490 qui scnjisit : 
Ordinarium Ecclesiae . sive Ordinem Divini 
Offwii in in Ecelesia Laudunensi, editum 
cum prolixis commentariis Antoni Belloti. 
Parisiis 1662 fol. 2 Vohnn. Vide Oudinum. 
ubi etiain de incditis ejus quaestionum in 
Sacram Seripturamsolutionibus ad Michae- 
lem de Corbolio. Senonensem Archiepisco- 
pum. 

ADAMUS de Dumersham. cujus historiam 
de rebus gestis Glastoniensibus ah A. C. 
1 1 26 ubi Wilhelmus Malmesburiensis desi- 
nit, ad 1290 edidit Thomas Hearne ex MS. 
Codice Cantabrigiensi Collegii SS. Trinit. 
Oxon. e Tlieatro Sheldoniano 1726 8 vide 
sis Acta Eruditorum 1 729 pa.Lr. l83Journal 
des Sav. 1728. Maj. pag. 133. Historiam 
Controversiae inter Episcopos Bathonienses 
et Monachos Glastonienses ediderat Henri- 
cus ^'arthonus Tom. I. Angliac sacrae pag. 
578-583. Scripta est post A. 1290 quo Ah- 
batem Glastoniensem Joannem tradit Do- 
mershami diem supremum obiisse. 

ADAMLS DorensiSj in Anglia, Coenobii 
Ord. Cisterc. Monachus et Abbascirca A. G. 
1200. Scripsit carmen acerbum adversus 
Sylvestrum Giraldum Cambrensem, qui in 
speculo siio Ecclesiae Cistercienses peis 
strinxerat. Vide Baleum III. 10 et Johannem 
Prince in Devoniensibus illustribus, ubi Gi- 
raldiin hunc Adamum invectivae, quarum 
specimina habes ctiam in Actis Eruditorum 
An. I7(>2 pag. 283. Hujus Adami rudimenta 
Musices Caroius (\c Visch e Pitseo memo- 
rat. 

ADAMUS Eliensis Episcopus, infra, \da 
nnis de Warisco. 

ADA.Ml S Eoveshamensis, in An&lia( 



10 A " A 

oobii Abbas. Ord. Benediet. medio Sec. XII. 
Kjus exhortationem ad sacraa Virgines Co- 
desUn ensis alias Glaustonensis, vel Gosto- 
vensis Coenobii,et Epistolaset de Miraoulo 
BucharistiaeadRainaldum in Eoveshamensi 
Bibliotheca vidit l.elandus, ut refert c. 193. 

ADAMUS Esthonus , Londinensis et 11»*— 
refordensis m Angiia Episcopus circa A. C. 
1390 quem Hebraice ac Graece peritum 
plura si Tipsisse,et Vetua Testam. ex Hebrai- 
co vertisse: Aristotelis quoque meteorotogi- 
caex Graeco, scripsisseque librutn de di- 
versitate translationam Sacri Codicis, Po- 
Bttllam Hebraicam, aliaque molta refert 
Pitseus, quaeapudeum pag. 549 vtdeantur. 

ADAMUS Evetkcunensis. Anglus, circaA. 
C. 1169 vide Eoveshamensis. 

ADAMl S C.oddamus cirea A. C. 1320 vi- 
de infra Adumus Wodheamcnsis. 

ADAMl S Hcmelendunus. sivo Hemling- 
tnnus. Anglus, Norfolciensis Carmelita, The- 
ologus. Ejus Coneionet Sarras et Quaettio- 
nuui ordinariarum lihriun Lelandus eap. 
i9i memorat. Pitseus etiam librum de, nes- 
tio que, Actu Parisiensi. Diemobiisse Non- 
vici A. C. li^O praeter alios tradit etiam 
M. Antonius Alegre de Casanato in paradi- 
bo Carmetttici decoris pag. 332. 

ADAMIS Hihcmicus, Ord. Minorum The- 
oiogus, circa A. C. 1320 cujus Quucstioncs 
Quodlibetales ei Commeniarios m lihrossen- 
teutiurum. Gregorio Ariminonsi saopo lau- 
datos refert Waddmgus. 

ADAMUS Insuloisis. \ ide supra, Adanmt 
dc Basseja. 

ADAMUS Laudunensii Decanus. Vide 
Cortandonensit. 

ADA.Ml S Loci regii in Anglia non procul 
O\onio Abbas , Ord. Cistere. ciroa A. C. 
1368 soripsit contra Wiclejlstas ad Simo- 
nom Lan<rhamum Archiepiscopum Cantua- 
riensem, et Soliloqumm pro animae insti- 

tutionc nec non Dcfciisoriuin crcmtorum . 
<■/ pru Ordinc Monostiro. atqne Epistolas ctc. 

Virio Pftsemn pag. 504. 

ADAMls </<■ Marisco, Anglus, EKensis 
Episcopus, circa A. C. I2")7. Aliushoc no- 
mine Rogeri Baconi amicus, Franciscanus 
circa V 1308 qui Oxonii docuit, ct cujus 
Eluctdarittm . sive: Comntcntarii in s<n-nis 



M V S 
litterus a Lelando cap. 248 momoranlur. 
plura a Waddtogo, ut Epistokie ad Hober- 
tum Capitonem . Kpiscopum Lincolniensom : 
Paraphrascs in Diom/sium Areopuf/. Com- 
mentarii in Mui/istrum scntentiurum . Quue- 
stiones Theologicae, Lectiones ordinanae etc. 
Scd illa ad piiorem roforri a Pitseo pai:. 335 
soq. vidoo. 

ADAMUSde Montabla. scripsit Passionem 
Christi, horoico carmine, quod MS. serva- 
tur Lipsiaein Bibliotheca Paulina, toste B. 
Pellero pag. 297 num. 23. 

\ I >AM l'S Muremuthcnsis, aliis Merimuth, 
Mi/rimuth , etc. Ord. Cistorc. Londinensis 
Ecdesiae S. Pauli Canonicus, de quo Ca- 
voum ad An. I3i2 consuloro juvahit. Seri- 
psit Chronicon sivo Historiam sui tcmporis . 
sive, ut Carolusde Visch vocat, Tomosduos 

aunalium rcrum Aualicunarum , ab A. C. 
1308 ' ad 1336 eontinuatum doindo, ut Viri 
doctissimi notarunt, ah alioauctore ad An. 
1 360 Edidit primum Antonius Hallius, Oxo- 
nii o Thoatro Sholdoniano 1722 S.una oum 
Anonymo Nicolao Triveti annalium conti- 
nuatoro. aliisque Vido Acta Kruditorum 
Tom. IX. Supplcmonti pas;. 181. 

ADAMIS Xizardus, sivo Nutzarde, An- 
ghis, magister Oxoniensis, Grammaticus , 
ciica A. C. 1340 cui praotor librum de Ver- 
borum significatis a Baloo V. 63 ot Pitsoo 
pag. 447 in Codicibus quibusdam tribuitur 
Ciirmc/i dc spccichus lapidum, quod ad Mar- 
bodeum eommuniter roforunt , quodque in- 
oipit: Evax Rcx Arabum lci/itur scripsisse 
Xeroui. Deindo aliud Carmen Xeutrale cu- 
jus initium: Aspirans precibus vestrisper- 
sacpe etc. 

AI)v\MUS Odohamus. infra , Wodhea- 
mensis. 

ADAM Orientalis, sivo Abbas Monacho- 
rum Oriontis, cujus scriptum do Coneilia- 
tiono lidoi Oriontalium cum fide Kcclosiao 
Homanao edidit Bzovius ad An. C. 1330 
num. XXV. soq. 

ADAMUS Parvus. aliis Pontuajus, Alo- 
xaudri Neccami discipuIuB, medio Seculo 

' iia recte Carotu* de Vhch in BtbRoibeca c.\- 
sicrc pag. 'i nam upod LelMdnra «:ap. 4'r) perpo- 
rarii axcosuoi ah Anno 1"jo el opud pudinum 
loni. iii. pag. '■*'<'>. ab Anno 1595; 



A I) A 
XIII. cujus librum supor dictionibus Biblio- 
rum et tractatum Uogiees. Pitseus memorat. 
ADAMUSex Praedicatorum Ordino. cujua 
Commcntarii in Magistrum Sentontiarum 
cirea A. C. 1355 compositi. 

ADAMUS Abbas Perseniae r sive de Per- 

senia: non Bencdictinus, ut visum Trithc- 

mio cap. 343 de S. E. et II. 79 illustr. Be- 

nedictin. sed Ord. Cistereiensis iu Episco- 

patu Cenomanensi . circa A. C. 1 1 90 de quo 

adeundus Oudinus. Ejus Epistolae V. ad 

Osmundum Monacum mortui maris in Nor- 

mannia, apud Baluz. Tom. I. Misccll. pag. 

133. Aliae Epistolae XXIII. in anecdotis 

Edmundi Martene Tom. I. pag. 669 Adae 

Abbatis Perseniae Mariale, sive. Sermones 

de B. Virgine cum notis editi ab llippolyto 

Marraceio. Romae 1652 8. Alia ejusmemo- 

rat Carolus de Visch in Biblioth. Cisterc. 

pag. 4.* In Bibliotheca S. Victoris Claraval- 

lensis extant codices duo ad hunc Adam 

pertinentes quorum alter exhibet Sermones 

et epistolas domni Adam abbatis de Perse- 

nia ; alter vero eiusdem abbatis epistolas 

alias numero 35. Vide P. Montfaucon Bi- 

blioth. MSS. pag. 1 368. 

ADAMUS de Pomeran a V. C. Thoma 
Hearne edendus promittitur in Diario nobili , 
Biblioheque Angloise Tom. XIV. pag. 282 
Sed legendum Adamusde Domeran. dc quo 
supra. 

ADAMUS Pontigniacensis , Monachus Ci- 
sterc. scripsit Conciones et Meditationcs 
plures, quas prelo dignissimas vocat C;iro- 
lus de Visch. 

ADAMUS Praemonstratensis, vidc mo\ 
Adamus Scotus. 

ADAMUS Saxlighamus, Anglus, Carme- 
lita Theologus, circa A. C. 1350 cujus Di- 
sputationes Theologicas et Philosophicas , 
Sermonumque sive Concionum librum me- 
morant. 

ADAMUS Scotus , Canonicus liegularis es 
Pramo7Wft*atenstOrdiDe,defunctus in Oal- 
liaA. C. 1180. Vide Georgium Mackenxieum 
in vitis seriptorum Scotorum Angiice editia 
Tom. I. pag. 141 scq. Ejus traetatusf/c ///- 
plici tuberna<-iilo Mosis, Liber de triplici 
gencre ronteinplntionis , <7 sertnonei XIV. il<' 
ordine et habitu Praemonstrantium , vide- 



M L S ,| 

iunt Iucchi Parisiis 1518 lol. ttisce &ertnone s 

<(lii XXXIlf. el roinmeidarius iu W-guluin l>. 

Auguatini acGeasevunt in editione opuacu- 

loruin Adaini Antwcrpicnsi , quam curavit 
GodfridjM (ihisclhcrtus l <;.">'.) f.,|. Denique 
Soliloquiorum de inatructione animae pro 
Rehgjosta, sivc ttonachis libros duos rulga- 

vit Bernardus Pcz Toni. I. aaecdotoram 
Parte II. pag, 336. DeaiiisOudinum, si pl.i- 

eef, consule, Tom. II. pag. 1544 seq, 

ADAMI Senioris itidcni kUUosenaia m 
Scotia Monachi Strenae, sivc Coftciones Ca- 
pitulares e MSto vulgatac Parisns 1558 4.'°. 

ADAMUS Shirbornensis. \ ide supra, Ada- 
m us Barch ing ens is . 

ADAMUSde Chamilli, Episcopus io Cal- 
lia Silvanectensis. Vide supra, Adumus <h' 
Chamilli. 

Maiiister ADAMUS de S. Sulpitio. cujus 
commentarium in librum Johi MS. mcino- 
rat Sanderus Parte II. Bibliothecae Belgicae 
MS. pag, 171. 

ADAMUS Victorinus. sive de S. Victore, 
Canonicus Regularis S. Victoris Paris. dc- 
functus A.C, 1 177 8 Julii. E\ cjus Dtabgo 
de instructione discipuli. ad Canonicos Er- 
clesiae Archiepiscopalis S. Andreac in Sco- 
tia, nonnulla aflert Joanncs Picardus ad lih. 
I. Epist. 29 Anselmi Cantuar. uhi ot s. 
Bernardo posituni ab co EpitupJiium lesta- 
tur. Dialogum illum et Consegueutius, seu 
Prosas quasdam hujus Adani MSS. serval 
Bibliotheca S. Victoris Paris. ut ah Oudino 
annotatum. 

ADAMUS Goddanius, si vc II 'odheamensis. 
Anglicus, Gvil. Occami discipulus, Ordiois 
Minorum, Theologus Oxoniensis, dcfunctus 
A. C. 1558 Praeter Commentarioa fci librum 
Cantieorum, aliatpie Baleo V 98 memorata 
scripsit libruin contra Kiehardum WYtlier- 
sctum. et Conuncntarios in Magistrum 
scntcntiaruin edm» Parisiis I .'i I 2. Apud 
PitSeum, Canuiiunque tanquain duo diMii: 

cti reoenaentur Goddamusel Wodbeamen- 
sis. quod praeter rem fieri existimo, sicut 
ettam Typographi errorera non dubito - 
quod Wodheamenais traditur obiiase A. 1338 
pro 1358. Similiter ideoQ cum Wodheamensi 
est [t/ttnius Odohamus apud I elandum 
248 el 'i2U 



12 A D I I 

ADEI \i.lS. sive U)ELDAGUS, ADAL- 
DAGUS Bremensis, ab A. 936 ad 988. 
Archiepiscopus, cujus Epistola adFlodoar- 
dum hujus quatuor libris Historiae Remen- 
sis Ecclesiae praemittitur Tom. XVII. Bibl. 
Patrum edit. Lugd. pag. 503. 

ADELARDUS, sive ATBELARDUS, An- 
glus. Ord. S. Benedtcti Monachus Badunen- 
sis, Bive Bathoniensis , cujus praefationem 
ad DialoCjum de rcrum . sive naturalium 
compositorumcausis inter ipsum et nepotem 
suum, ad Ricbardum Bajocensem Episco- 
pum edidit Edmundus Martene Tomo I. 
anecdotorum pag. 292. Richardus ille Bajo- 
censi Ecclesiae praefuit ab An. C. 1098 ad 
1133. Plura hujus Adelardi memorat Pit- 
*eus, Librum de septem artibus , alium de 
sic et non sic. alium de astrolabio. et librum 
problematum. sive Xaturalium Quaestionum 
LXXVI. quod opus dignum Philosopho Jo- 
annesLelandus c. 1 71 appellat. Etiam scrip- 
*it librum de doctrina abaci: et libros Eu- 
rlidis de Geometria ex Arabico in Latinum 
transtulil. aliumquo, nescio Gujus auctoris, 
de septem Planetis, fortasse Japharis Ma- 
thematici. eujus isagogcn minorem in As- 
tronomiam ab Adelardo vorsam ex Arabico 
memorant. Vide Oudinum Tom. II. pag. 
1017 seq. /Egyptumet Arabiam peragrasse 
narral Baleus II. 69. * In Bibliotheca MSS. 
P. Montfaucon occurrit Adelardi commen- 
tarius in sex priores librOs Euclidis, eosque 
servari in Biblioth. Florentina Ibidem lotri- 
iiuis-. id vero siquidem veritati cohaereat, 
longe aliud cst opus qnani pura versio li- 
hii Euclidis de geometria ex Arabico in la- 
tinum. 

ADELBERTU&, sive ADILBERTUS,Ord. 
S. Benedicli, Prior Augustamts, cujus libel- 
lurn de vita et mirarulis S. Simprrti. Epi- 
scopi duodecimi Augustani a Carolo M. 
constituti . edidit Bernardus Pez Tom. II. 
thcsauri anecdotorum Parte III. pag. 355 
Adelbertus ille vixit circa An. C. 1240 Vide 
Pezii Dissertationem Isagogicam |). LXI. 

ADELBERT1 S Abbas Heidmheimensis, 
qui sub Eugenio 111. circa An. C. 1l- r >0 vi- 
\it. scripsitque vitam S. Willibaldi editam 
a Jacobo Gretsero ad cak em Philippi Eyste- 
tensis, [ngolstad. 1647 '< pag. 348. 



\ G l S 

ADELBGRTl IS,sive ADALBERTUS, Epi- 
scopus Pragensis, cujus homilia de S. Alc- 
\io Confessore Tom. IV. Act. Sanctor. Julii 
1 7 pag. ^-)T seq. 

ADELBOLDUSex Duce exercitus Cano- 
nicus Laubiensis, sive Lobiensis in llanno- 
nia. et ab Anno 1008. Episcopus Ultrajecti- 
nus, defunctus A. 1027. Huic in Codicibus 
quibusdam et a Si^eberto Gemblacensi cap. 
138 tribuuntur libri duo de vita S. Impera- 
toris Ifenriri II. quem constat obuBse I i 
.lulii A. 1 024. Vita illa obvia apud Surium 
ct in Actis Sanctorum 14 Julii, Tom. III. 
pag. 74 4. Canisium Tom. VI. pag. 383 e1 
Toin. III. Parte II. edit. novaepag. 25. Gre 
tserum in Sanctis Bambergensibus , Ingol- 
stad 10 II 4 et illustrem L< ibnitium Tom. I. 
Scriptorura Brunsvicensium, pag. 430. Jo- 
annem Pctrnm Ludewig Tomo I.Scriptorum 
Bambergensium pag. 790. Libellum de ra- 
tione inrenicndi c)-<issitiulincm sphaerae, ad 
Silvestrum II. Papam, vulgavit Bernardus 
Pez Tom. III. thesauri anecdotorum Parte 
II. pag. 86. Vita S. Walburgis in Actis San- 
ctorum 25 Febr. Tom. III. pag. 542. Alia 
ejus memorat Trithemius de S. E. c. 312 et 
illustr. Benedictin. II. 64. 

ADELERIUS. vide infra in ADBEVALDO. 

ADELGERUS. infra ALGEBUS. 

ADKLGOBII, sive ADALGOTI, Archiepi- 
scopi Magdeburgensis , Epistola A. C. 1110 
pro auxilio adversus Paganos (Slavos) To- 
mo I. monumentorum Edmundi Martene 
pag. 625. 

ADELHARDUSAbbasCorbejensiSjdefun- 
ctus An. C. 825. Ejus Capitula LII. admo- 
nitionum in congregatione, vulgata a Mabil- 
lonio, Saeculo IV. Benedictin. ad calcem 
Partis I. De hoc Adelhardo Carolus le Coin 
te Tom. VII. annalium Francorum pag. 
767 seqq. 

ADELHELMUS et ADELMUS, vide ALD- 
IIKLMUS. 

ADELHERUS. infra, ALGERUS. 

ADELINUS de Virginitate laudaturabAl- 
berico Mbnacho trium fontium pag. 66 107 
etc. vide Aldhelmus. 

ADELMANNUS, sive ut Sigeberto c. 153 
ALMANNUSj Berengario per jocum AULUS 
MANNUS, Grammaticus, ex Scholastico Le- 



a i) i: i 

odiensi Episcopus Brixiensis ab A. C. 1048 
defunctusnon antoA. 106! ut probat Ughel- 
lus Tomo IV. Italiae Sacrao pag. o40. Kjus 
rhythmos de viris iliustribus sui temporis 
edidit Mabillonius Tom. I. Analect. pag. 420 
ot edit. novae pag. 382. Epistola de Veritate 
Corporis Christi ad Petrum Primicerium 
Metensem, Adelmanno ipsi et Sigeberto mo- 
morata, nondum lucem vidit. quod sciam : 
altera ad Berengarium (suum quondam 
sub Fulberto condiscipulum ) sed extrema 
parte mutila prodiit primum Lovanii lool 
atque 1 56 1 8 cum Lanfranci et aliorum au- 
ctorum vetustorum de eodem argumento , 
et in Bibliothecis Patrum: Lipsiae etiam 1 71 
4 in Urbani Gothofredi Siberi schediasmate 
de illustribus Alemannis; novissime emen- 
datior et cum notis praeclari viri Pauli Ga- 
leardi , qui etiam rln/thmos supra memora- 
tos ex Mabillonio adjunxit, ad calcem ser- 
monum S. Gaudentii, Patav. 1720 4 Beren- 
gariipurgatoriamEpistolam contra Aleman- 
num vulgavit Edmundus Martene Tomo 
IV. anecdotorum pag. 109. 

ADELMUS, sive ADELHELMUS Sagien- 
sis (Seez in jNormannia Galliae) Episcopus 
circa A. C. 880. Vide ALDHELMLS. 

ADELMUS Anglus, et alius Gallus, vide 
ALDHELMUS, et mox ADEMARUS. 

ADELPHIUS Episcopus in Africa, qui 
cum S. Cypriano A. C. 254. Epistola scrip- 
sit, in edit. Pamelii et Baluzi 68. Joannis 
Felli 67. 

Vita S. ADELPHII , Confessoris, Abbatis 
Montis S. Romarici, edita a Labbeo Tomo l. 
Bibliothecae novae MSS. p. 683. 

ADELPHUS Abbas Ord. Benedectin. circa 
A. C. 1 180 de quo Trithemius cap. 383 de S. 
E. et illustr Benedictin. II. 16 ubi sermo- 
ties ejus ad fratres, et librum contra Sara- 
cenos memorat. 

ADEMARUS, [Adhemarus aliis. vel Au- 
tmarus) Monachus Benedictinus Caroli M a- 
gniaetate, a) cui Aimoinus in extremo li- 
bri IV. ait in acceptis se referre, quaescrtjy- 
sentusque ad tempora [mperiiFrancorum. 



a) Vidc Vossium lib. II. deHislorlclsLallois cap. 
Z\ et Jacobum le Long Bibliotlieca Histortcorujn 
Galliae pag. 531. 



M U S 1.1 

Huic igitur Petrus Pitlmeus et Marquardus 
Preherus ,'Papirius Massonus et alii ADEL- 
MUM vocanl . sive ADELINUM tribuunt .4/;- 
nules CaroUmt ab A. C. 7H ad 829 qui 
aliquibus dicuntur etiam Annales Lauresha- 
menses. b) Hos cum E^inhardo de vitaCa- 
roli M. primum vulgavit, sed sine auctoris 
nomine Hermannus Comes Nuenarius. Co- 
lon. 1521 4. Deinde Justus Reuberus inter 
Veteres Scriptores pag. 1 5 seqq. addita ap- 
pendice usque ad A. 842 e\ Nithardo re- 
petita. tributos cuidam ejus aetatis Astro- 
nomo Litdovici Regis domestico. Petrus Pi- 
thoeus aut^m in scriptoribus coaetaneis , 
Francofurti 1594 8vo . et Freherus Tomo 
II. scriptorum de rebus Francicis pag. 381 
adscriptos, ut dixi, Adomaro. sive Adelmo. 
Denique Andreas du Chesne Tomo II. scrip- 
torum Histor. Francorum pag. 233 sub no- 
nomine Eginhardi. qui apud Odilonem ci- 
tatur nomine Agenardi, cognomine Sapien- 
tis. Du Chesnii exemplum secuti sunt Jo- 
hannes Michael Heineccius, ac Johannes 
Georgius Leuckfeld in scriptoribus rerum 
Germanicarum, Francofurti 1 707 fol. et Gal- 
licae versionis auctor Ludovicus Cousinus, 
Parisiis 1683 12. Etiam Caroli M. vitae ab 
Eginhardo scriptae leguntur in MS. Codi- 
ce , qui servatur in Bibliotheca Caesarea , 
unde Lambecius Tom. II. pag. 401 aucto- 
rem illum esse horum Annalium nihil dubi- 
tat. Vicissim tamen in nonnullis hos anna- 
les a vita Caroli Eginhardiana dissidere no- 
tavit Carolus de Cointe ad Annum 774 
num. 128 seqq. Praecipue vero contra du 
Chesnii sententiam facit , quod in his an- 
nalibus ad An. 827. Eginhardus sui tempn- 
poris prudentissimus virorum appellatur. 
Confer. Pagium ad Annum 826 num. XI. 
et XII. 

b ) Ad Aantlin 774 in mnnctstpriti nnstro Lau- 
reshamenisi. Sed forUSM Ktroll ha« verba sunt, 
non auctoris, quunqtiarn du ChesnlO Bglnhardufl 
suum vidctur appellare, in quod roagna ejua eranl 
beneOcla ac mcrita. vliud plane Chrootcon i.au- 
risbamenae . cujua fragmentun) ab 4noo :*'■■ ad 98 i 
exhibel du Cbesolua rom III, pag. 100 atajue In- 
tegrum usque ad Aooum 117'» ediderai Preberui 
romo priino Bcrlptorum Germanor. ei ■urchardus 
Gottheir Struvlus In no?a Preheerl edttionc etlaaa 
notls llluslravlt. 



IV A I» E M 

IDSHARUS, e* nobill flunilia chabun- 
nmui Monaehus in 5. Ejmrchii Cottiobio . 
BngoNsmensis , auctor Ckrsnki Aquitani , a 
prineipio.Monarohiae Francorum ad annuin. 
quo scripait 102'.». Bi hoe fragmentum ofa 
>'. A<lnlberto rt <lr S. lirunonc ejus eoapo- 
Stofc), temporibus Ottonis 111. Imperatoris, 
post An. 1000 quod vulgaverat Canisius 
Tomo III. antiqu. loet. pag. 15. oilit. Qovae 
Tom. III. pag. 66. loeum de ('<>nci/i<> Aqui- 
sgranensi An. Kl(i. Sirmondus Tomo IV. 
Oporum pag. 647 e\ inoditis Ademari Coi- 
lectaneis Historicis. Alia e\ hoc Chronico 
edita a Pithoeo, du Chesnio . sed praecipuam 
partem abAnno829ad 1 029 dodit Labbeus 
Tom. II. Bibliotheeae novae MSS. pag. 454 
aeq. De eaeteris vide Vossium III. de Hi- 
stof. l.atin. pag. 773 ct Jacobum le Long. 
pag. 777 et pag. 341 ubi etiam de epitome 
P< tri a S. Romualdo. Fragmontum e\ Hi- 
storia dr gestis Pontificum rt Comitum En- 
golismensium edidit du Chesne in Norman- 
nicis pag. 19 sed illa in MSS. HugoniJLn- 
golismensi tribuitur. e qua etiam loca pro- 
duci a Jfthanne Beslyo in Historia Comitum 
Pictaviensium pag. 391 417 442 460 475 
476 notavit Jacobus le Long pag. 157. Eju- 
sdem Ademari Commenwratio XIII. Abba- 
tum Lemoricrnsium Basilicae S. Martialis 
Apostoli ab Anno 848. quorum ultimus ille 
Hugo esl . vulgata ab eodem Labbeo Tom. II, 
pag. 271. Neque audiendus Vir laudatus, 
Jacobus 1p Long. qui p. 219 hunc Adema- 
rum a suporiore distinguit, et An. 1110 
scribit vixisso. Epistola post Conoiliuiu Le- 
movieen>o \. 1029 habitum scriptarf^ Apo- 
sfolatu Mnrtiulis Lemovicensis , apud Balu- 
zium una cum sormonibus ejusdem argu- 
monti in illo Concilio habitis, quos eidem 
Ademaro Baluzius tribuit. Vide Dupinium 
Bibl. Eecles. Sec. XI. Tomo VIII. edit. Amst. 
pag. 108. Ejus acrostichon ad Rohonem , 
Epriscopum Ecolismonsem,siveEngolismen- 
aem, AngoUlesme in Aquitania ) edidit Ma- 
billonius Tomo I. Analect. pag. 418. (edit. 
novae in fol. pag. 132. ) 

ADENULPHUS, Bive Athenulpkus, ab A. 
C. 1008 per quinquagiuta annos Archiept- 
Bcopus Capuanus. Sacrum S. Martyrit Mar- 
<:i . Epitcopi \ti<n'i<sis officium versibus Leo- 



\ R U S 

mnis romplrxus est: mwntionem <ji<<></uc 
rjusilem hexametris et pentumrtris, vit<un 
<jur rjusdrm a<l Clerum Atinensem conscri- 
})Sit.qu<ieMSS. c.vstant. apud mc. llaee Ughel- 
lus Tomo VI. Italiae Saerae pag. 322 edit. 
novae, qni Vitam illam S. Marci 1. Altinensis 
in Campania, ut ajunt, Episcopi, et sub Do- 
mitianoMartyris,edidit pag. 407.obviam quo- 
que in Actis Sanctorum 28 April. pag. 548. 

ADEODATUS ab A. C. 672 14 Martii ad 
18 Maji 677. Pontife\ Romanus, eujus o\- 
stat Epistola ad universos Episcopos Gal- 
liae de privilegio concesso Abbati S. Martini 
Turonensis, edita a Papyrio Massono in ge- 
stis Pontificum Romanorum, Parisiis 1586 
4. 10 Baronio ad An.C. 676. Sirmondo Tom. I. 
Conciliorum Galliae pag. 507 et in Conei- 
liorum Tomis Binii Tomo II. pag. 542. Re- 
gia Tomo XV. pag. 493. Labbei Tom. VI. 
pag. 523. Harduini Tom. III. pag. 1007 
et in novissima Coleti Veneta Tomo VII. 
Habetur etiam in Radulphi Monsuyerii juri- 
bus Ecclesiae S. Martini Turonensis propu- 
gnatis, Parisiis 1663 8. 

ADILREDUS, JElredus, jEthelredus, Ail- 
redus, Ealredus, Eleredus, Aluredus, Edii- 
redus, Ethilredus, educatus cum Henrico, 
Davidis Scotorum Regis filio, deinde Ab- 
bas ab Anno CHristi 1 150. Rievallensis, sive 
Rhienvallensis ( Riedval) in Angliae dioe- 
cesi Eboracensi, Ordinis Cisterciensis, de- 
functus A. 1166 de quo Carolus de Visch 
pag. 9 seq. Bibliothecae Cisterciens. et Geor- 
gius Mackenzie Tomo I. Operis de vitis 
Scriptorum Scotorum, Anglice editi pag. 
123 seq. Acta Sanctorum 12 Januarii Tom. ). 
pag. 748 et qui diligentius de hoc ^Elredo 
Oudinus Tomo II. pag. 1487 seq. Edita hi- 
storici argumenti sunt , quae in Rogeri 
Twisdeni decem Scriptoribus Anglis extant 
Londini 1652 fol. De bello Standardii A. C. 
1138 tempore Stephani Regis, sive de vir- 
tute Gvalteri Espec, Scotos profligantis, p. 
iU7. Geneahgia Iiegum Antjlorum pag. 347. 
ot Historia de vita et miraculis S. Eduardi, 
Rogis, et Confessoris, (integrior quam apud 
C;q»gravium et Surium 5 Januarii) pag. 369. 
Historia de Sanctimoniali de Watthun. pag. 
415. Vitam S. Margarethae, Reginae Sco- 
tiae, sod decurtatam habot Surius 10 Jun 



A D M 

integriorem Acta Sanctorum ad illam diem. 
Iragmentum ex opere de rcbus Angiiae ad 
Ducem Normannorum Henricum II. postea 
Hegem , continens Eadgari ftegis Orationom 
ad Episcopos et Coenobiorum Praefectos, in 
Nic. Harpsfildi cap. 3. Saeculi X. Historiae 
Anglicanae, et Tom. XXIII. Bibl. Patrum 
A. 1677 pag. 164 seq. 

Inedita memorantur apud Jobannem Le- 
landum cap. 199. Pitsenm pan. ii ( .). Baleum 
II. 99 et alios, liber de miraculis Hagustalr 
densis Ecciesiae: Vita 8. Xiniani Episcopi: 
Vita S. Eduardi scripta versu elegiaco ad 
LaurentiumAbbatemWestmonasteriensem: 
l)e Vita Davidis Scotorum Regis libri II. ad 
Henricum II. Regem Angliae: quorum po- 
sterior perstringit vitas Regum Anglorum 
ab Edehvulfo, Alfredi magni patre ad Hen- 
ricum II. Chronicon ab Adam ad Henricum I. 

Quae a Richardo Gibbono, S. I. edita 
Duaci 1631 et in Bibl. Cisterciensi Tom. V. 
et in Bibliotheca Patrum edit. Lugd. 1677. 
Tom. XXIII. recusa moralis et ascetici ar- 
gumenti haec sunt : Sermones XXXI. in 
Esaiae XIII. XIV. XV. XVI. ad G. Lundo- 
niensem Episcopum de onere Babylonis. 
Ex his sermo primus de Adventu Domini 
Tom. II. Operum Bernardi pag. 568. Parisiis 
17 19 fol. Speculum Charitatis, compendio 
primum, deinde libris III. uberius exposi- 
tum. De spiritali amicitia libri III. ad quos 
componendos testatur Laelii Ciceroniani le- 
ctione se fuisse invitatum. De JESU duo- 
decenni* ad Luc. II. 42 ubi quinque pagi- 
narum lacuna suppleta editionis Parisiensis 
1609 inter Bernardi opera, et in Davidis 
Camerarii III. 41 de Scotorum fortitudine. 
ibid. 1631. Homiliarum volumen ad Gilber- 
tum Episcopum Londinensem , sive XXV. 
Scvmoncs de tempore et de Sanctis, in Bi- 
bliotheea Patrum omissi.sed obvii in Dua- 
censi edit. et in Bibliotbeca Cisterciensi 
BertrandiTissierii.Bonofonte 1662 fol. Tom. 
V. pag. 162. Regutu ad indusas MonuUes 
ad Sororom, in Holstenii Codice RegnlaTum 
Parte III. pag. 110. Romae 1661 et Parisiis 
|(i('>:5 4 et in Appendice ad Tomum primum 
Operum s. Auguetini Benedictinorum, edit. 

* rom. n. Bcrnardi png. 590. 



ONIUS 18 

Amstelod. pag. 640 su*b Utulo: De vtia eve- 

imlnii ad Smnvrin. Pars etiain inter Anselmi 

Cantuar. opera meditatRrae 15 16 17. 

Memorantar praeterea ex iondftia: 8agiUa 
Jonathae, De tribus homintbus , Dc divevs/s 
virtutibus, Super Cantica CanticorwH, De 

vim-uio perfectiunis , Dialogus da nntura et 
ihilihus (iniinur libvis II. Dt XII. ubusihus 

cluustviiitit/n. Delectnne Evangelica tsd tvo- 
nem. Dialogus intcv hnminem et nrffcmriw . 

Epistolae CCC. Scntentiuvum flores , De 
Praelatorum movibus, De officiis Mimstv»- 
rum. Centum sermones synodales. De mi- 
litia Christiana, De virgimtatc Maviae. De 
fundatione Monasteviuvuin S. Mariae Ebo- 
raccnsis et de fontibus. Apud Lelandnm p 
200 et Baleum p. 209 de oneribus Isaac 
male excusum pro de oneribus Isaiae. 

ADMONIUS apud Ptolemaeum Lucensem 
et alios intefligitur Ai/noinus Floriacensis. 

ADMONTENSIS Ifonasterii in Stiria Co- 
dex Diplomaticus . vukatus esl a Bernardo 
Pez Tom. III. Thesauri Anecdotorum Purte 
III. pag. 659 - 807. Diplomata CLVIH. 

ADO Trevcvensis . cui Martyrologium l.i- 
pomannus et Bellarminus tribuunt. nullu^ 
fuit, neque illud fas est abjudicare Adoni. 
de quo mox , Viennensi. aut referread Vdo- 
nrm de Nellenburgo, qui Tre v e r e nsi Ecde- 
siae praefuit ab A. C. 1067 ad 1078 vide 
Labbeum. 

ADO Vicnucnsis. in (iallia Episeopus. ab 
A. C. 8o9 ad 874 16 Decembr. Igftur quae 
in Chronico ejus de sex Mundi actalitnm 
postrema ab \. 874 ad 880 leguntur. ab 
alia niiinu addita fuisse oportet. Confeesor 
vocatur in Hai I ; . rologio Bom. 16 Docemhr. 
Scd praeter rcm notat Barenius Bedara hu- 
jus Adonis in Martyrologie suo meminisse. 
Beda enun ccntuin amiis amptras Adoftem 
actalc antecessit. Mavti/volnijium AdOflM cv 
qiiatuor Codicduis reeonsitiun a Jarnh. l/ 

suiidv». Cartnusiano Colemensi . lucem vi- 
dit in Tomo septimo Surn. Colon. I5W 

fol. doindo ah Hrviluiio Hnssrvcni» S. .1 

c\ alns tribus antkruioribus emendatain, 

illnslralninquc notis ad calcom MaityTOfogi 

eteris Romani, Antwerp. 1643. Parisiis 
1645 fol. ct e\ Rosweidi edltione in Tomn 
XVI, Bibliothecae Patrum edit. Lugdun 



|| \ D R E V 

1677 ubi etiam pag. 823 ex Rosweido: //- 
bellus de festirituiibus Apostohrum succes- 
sorumque eorum. Vide Labboum , Carolum 
1.' Comte Tom. IV. pag. 572 seq. Sammar- 
thanos etc. 

Ckronicon prodiit cum]Gregorio Turonen- 
si.Parisiis 1549 1522 1567. Basiteae 1568 
et in Laureotii Barrii llistoria Christiana 
Vetenun Patrum, Basileae 1583 (61. et in 
Bibliothecis Patrutn . Parisiis 1589 1644 
1654. Tomo VII. Colon. 164*. Tomo IX. et 
Lugduni 1677. Tomo XVI. 

S. Dcsiilcrii. Vienoeosis Episcopi, Mar- 
tyrium in Canisii antiquis Lectionibus To- 
mo VI. pag. iil. et Toino II. editionis no- 
vae Parte III. pag. I eC apud Siirium atque 
in Aetis Sanctorum XI. Febr. 

S. Thcwlcrii Vita, Abbatis Viennensis, 
apud Mabillonium in Actis Bonedictinis Sec. 
I. pag.678.* Martyrologium Adonis post du- 
plicem reeensionem Mosandri . et Rosweidi 
novarum adhuc curarum indigum non ante 
inultos bosce annos resumpBit in manus V. 
C. Dominicus Georgius BJiodiginus et ad ve- 
: res tres Vaticanos Codices antiquos com- 
paravit additis etiam ex vetustissimo Adonis 
apographo Bibliothecae monacorumS. Mauri 
Sangermanensis variantibus lectionibus, ea- 
que omnia perpetuis notis suis illustravit. 
Adiooit appendicis loco martyrologium Ful- 
dense; martyrologium Ottobonianum, Ka- 
[endarium Palatino-Vaticanum , Kalenda- 
rium Cisterciense , Kalendarium Mediola- 
oense I. Kalendaria Mediolanensis II. prodiit 
opus Romae An. 1745 Tom. i in fol. Con- 
silium viri lmius docti, mihique dum vi- 
veret amioi. juvisset codex Lucensis Hiblio- 
thecae Canonicorum S. Martini saeculoXII. 
scriptus, membranaceus, qui praeterMarty- 
rologium illud vetus quod Florentinius ei 
illoacceptumvulga\ it,AdonisMart] rologium 
continet. Contuli illud cum edito Georgii, et 
in nonnullis brevius esse deprehendi , cum 
ea omnia ferat resecta, quae a probatissimis 
Adonis codicibus abesse Georgius notavit ; 
et aliaetiam inahis visenda minimereprae- 
sentet. l'num vel ailterura exemplum pro- 
feram. 

Libellus <\r festivitatibus apostolorum in 
' odice hoc titulum nuUnm praeferl , e< de- 



A L L) i: S 

sinit cuni S. Agatha, ouius elogio absoluto 
Mihditur. liint libellus I. tum subiungitur: 
<\c nativitate S. Joannis Saptistae, et </c eius 
decollatione , scit oorporis inventione\ quae 
sane narratio absolvituriu baecverba ; evu- 
sdcm urbis episcopum completur ; reliqua, 
quae his attexuntur in edito, non comparent. 
ln Martyrologio ad 111. non Januarii in S. An- 
theri Papae commemoratione legitur. « llie 
u res gestas martyrum diligenter a Notariis 
<( exquisivit, et in Kcclesia recondidit pro- 
(( ptcr quendam Maximum presbyterum . 
>. ijiti martyris coronatus est » Vorba haoo 
a me distinota in aliis codicibus non legun- 
tui . quamvis sunt in antiquis editionibus. 
Caetera in hunc modum vcl resecat inter- 
dum . \ol adiungit. 

ADHEVALDUS, Ordinis Benedictini Mo- 
naohus Floriacensis , quem Ludovici Pii 
temporibus vixisse probat Huinartus in apo- 
logia missionis S. Mauri , Gallice edita pag. 
'■')■> seqq. Historia translationis S. Benedicti 
et S. Scholasticae , in Johannis a Bosoo Bi- 
bliotheca Floriacensis , Paris. 1605 8vo, pag. 
1. et in Actis Sanctorum 21 Martii, et in Ma- 
billonii Sec. II. Actorum Benedictin. pag. 
2">3. Ifistoriae miraculorum S. Benedicti, 
librum primum hic Adrevaldus , appendi- 
cem ad eum Adelerius', Honachus itidem 
Floriacensis , lihrurn secwidum et tertium 
Aimoinus . A. C 1005. quartum Anonymus 
composuit . obviao apud eundcm Joannom 
a Boscopag. I3 ot in Actis Sanctorum, ot 
apud Mabillonium pag. 80 et 369. Libcr de 
corpore et sanguine Domini, contra Joan- 
ncm Scutiim. vuigatusa Dacherio Tomo XII. 
Spicilegii ,ex Tom. l.oditionisnovaopag. 150. 
Vita s. Aii/ul/i . Ahhatis Lerinensis et mar- 
tyris occisi A. 675 sine nomine auctoris 
apud Surium 3 Septembr. et restituta au- 
otori sno integriorque in Sec. II. Actorum 
Benedictinor. pag. 656. 

ADRIANUS. vido IIADHIA.MS. 

ADSO Dervensis , in Partensi Campaniae 
pago, Coonobii Monachus, diern obiit A. C. 
992. Soripsit Ihtssionem S. licrchurii , Ah- 
hatis Dorvonsis, oxtinoti o.v vulnoro A. 6K.'i 
sod adhuc inodita ost ojus lucuhratio nioino- 

rata a Nicolao Camusato in promtuario Anti- 
quitatum DioeceseosTricassinae. Quamcnim 






AD 
habet Mabillonius Seculo II. SS. Ord. Bene- 
dicti pag. 831 ca non cst Adsonis, scd Ano- 
nymi , qui post annum millcsimum scripsit, 
obvia quoque apud Camusatum pag. 63 et 
Surium ad 2 Oct. Vide sis Pagium ad An- 
num 685 num. XIV scq. Caetera Adsonis 
hujus sunt, Gesta S. Bassoli Confessoris, 
A. 567 apud eundem Mabillonium Sec II. 
pag. 67 et translatio ejus ac miracula: Sec. 
IV, 2 pag. 137. Vita S. Frodoberti, Abbatis 
primi Ccllensis, prope Trecas, sub Clotario 
III. id. Sec. Il.pag. 626 ct translatio rcliquia- 
rum ejus Sec. IV, 2 pag. 243. His accedit 
Vita S. Mansveti Scoti , Britannorum Epi- 
scopi, qui A. 461. Concilio Turonensi inter- 
fuit , vulgata a Francisco Bosqueto Narbo- 
nensi in Ecclesiae Gallicanae Historia, in 
parte secunda , inter Acta et vetera monu- 
menta pag. 283 Parisiis 1636 4to. Ejusdem 
Mansveti miracula in Tomo III Thesauri 
Anecdotorum Edmundi Martene pag. 1013. 

* In Bibliotheca Sangermancnsi teste P. 
Montfauconio Biblioth.MSS. pag. 1209 extat 
Adsonis sive Assonis monachi liber seu epi- 
stola de Antichristo ad Gerbergam reginam 
Ludovici transmarini coniugem. 

ADSO Hermiricus, sive Hemericus , du- 
bium an diversus a superiore, Abbas Luxo- 
viensisin Burgundia, Saeculo decimo, scpip- 
sit Compendium vitae et miracula Walde- 
berti, Abbatis Luxoviensis , defuncti A. 665 
obvia in Actis Sanctorum 2 Maji , et apud 
Mabillonium Sec. III Benedictin. parte II, 
pag. 455. 

ADTO, Atto, Haito, Hetto, Agnetis Im- 
peratricis, Henrici III Conjugis, Cappella- 
nus, circa An. C. 1070 dicitur ea, quae 
Constantinus Africanus ex variis linguis ut- 
cunque transtulit,elegantiore, atque utcap. 
24 ait PetrusDiaconus, cothurnato sermone 
in Romanain linguam descripsisse. 

ADTO Paccnsis Lusitanus, Abbas Vallum- 
brosanus , et deinde Episcopus ab A. 1 1 33. 
Pistoriensis in Hetruria. Vide Ughellum tn- 
mo III Italiae Sacrae pag. 294. Vita S. J<>- 
hannis Gvalberti extat in Actis Sanctorum 
12 Julii tom. III , pag. 365. At Vita S. Ver- 
tftanaeperperam adhunc Adtonem An. 1 151 
defunctum rcfcrtur, cuni Verdiana non sit 
niortua ante An, 1290. Vidc Diarium Erudi- 



SO 17 

tomm Mntinense , Gioroale do" Letterati 

d 1 Italia An. 1692 pag. 3I5 ubi referturvita 
ejusdem Vcrdianac scripta Italice Ctrca \ 
1440 a Laurentio Jacomini , Dominicano, 
editaque cum notis et obsorvationibus P. 
Badii, Florentiae 1692, 8. 

ADTO II. Episcopus Vercellensis . A. C. 
945 doctissimus Theologus et Canonistu 
praeclarus , plura sui ingenii doctriiuieque 
monumenta reliquit, quae continentur m '"'- 
tiquo Codice MS. in Vaticana Bibliotheca , 
ac Vercellensi Archivio. Plures sermones 
ab ipso habitos pro opportunitate temporum 
scripsit . tum et Epistolas: librum item cur 
Perpendiculum titulum fecit, cum quo no- 
xia redarguere et honesta sancire docet : 
Canones rursus, statutaque Vercellensis Ec- 
clesiae eruta Conciliis epistolisque Decreta- 
libxs, quod opus in centum capita apte di- 
stinxit. Item de pressuris Ecclesiasticis. opus 
in tres partes divisum, quarum prima est 
de judiciis Episcoporum . secunda de ordma 
tionibus eorundem , tertia de facultatibns 
Ecclesiarum. Haec Vghellus Tomo IV. lta- 
hae Sacrae pag. 796. Ex illo Codice Vatica- 
no descripsit Joannes Bona et communica- 
vit cum Luca Dacherio, qui edidit Tomo 
octavo Spicilegii. (editionis novae in folio 
tom. I , pag. 402 seq.) Capitulare, capita 
centum. Libellum depressuris Ecclesiasticis 
pag. 414et£/)/sfo/as novem pag. 431 unam- 
que Gunzonis . Levitae Novariensis p;iL r . 
437 et alteram y4m&ros?YMediolanensisPre- 
sbyteri ad Attonem. 

ADVENTIUS Metensis Episcopus. cujus 
Epistolam ad Theutgandum . Archieptsco- 
pum, et alias binas ad Nicolaum Papam 
exhibct Baronius ad An. C. 862 num. 60 ct 
863 num. 51 ct 864 num. 6 qui dc illo plura 
tom. X. Annalium. Obiit Adventius A. B75. 
Vide Sammarthanos tomo III. Gailne Chri- 
stianae p. 7 13. 

/EDII.WLLPUIS. viile ETHELW. 

Chronica S. .EGIDII in Brunswig. inlra 
intcr Anonymos. ftstoriumts. 

/G6IDI0RUM (Ai.ll recentioris nuui- 
mam partem aetatis, sed in lns etian ple- 
rorumque, ez his qnosjam percensere in 
stiiuo. ootitiam promittil lectoriba8,el on^n 
ifltfidius IliH-hmnth. Pastor Muhlbacensis , 



18 M G 1 D 

in schedtasmate historico-litteririji de ritu 

cvcpa.Siciixc . sive Nominum iaipositione et 

mutatione. Vutebcruae 1725. 8. Sed lc\ i 
nimis^brachio et minus aceurate illo luborc 
dcfungitur.utaetummononputom acUurum. 

EGIDIUS Ahbus in (iallut Narbononsi . 
cujus brevis libellus y//u prwikgiis Ecclesiae 
Aielatcnsis Syninacho Papae A. C. 544 
oblatus cum S\nunachi rcsponso ad Caesa- 
rium Arelatensem exstat in Sirmondi Con- 
ciliis Calliae Tom. I. pag. 1 H7 in Coneiliis 
Labbei Tom. IV, pag. 1310. l)e hoc .F.gidio 
bainniu^ ad Martyrojog. Hom. I Septesnbris, 

iEGlDHJS Assisius. S. Francisci socius, 
defunctus A. C. 1202 de quo Acta Sancto- 
rum -2.1 Aprilis, tom. 111, pag. 218 scq. 
Fjus Collutiunes et aliae asccticae lucubra- 
tiones feruntur MStae exstare in Bibliothc- 
cis Belgii. Aureaverba collecta a discipulis, 
luci data Antwerp. 1534 8. 

AiGUilV^Athenicnsis. infra, Corboliensis. 

.LtilblLS, Aurcue Vullis Mouuchits io 
Ducatu Luxemburgensi, circa An. C. 125I. 
Scripsit continuandis Ilarigorii ct Anselmi 
lucubrationibus gesta Pontificum Leodicn- 
sium a Tbeoduino Wasonis successore us- 
quead llonricum ab A. C. 1048 ad 1251 
in lomo secundo sylloges Joannis Cbapoa- 
villii pag. 1-270. Leodii 1613, 4. Ex eisdem 
petita Vitaet martyrium S. Alberti A. 1192 
quae cdita a Miraeo et aliis. 

/EGIDIUS Aurifuber, Carthusianus , qui 
Anno 1466 diem obiit. Ejus opus exemplo- 
i iim. liber cle laude Carthusiam, et sermo- 
nes de tempore et de sanctis a Pctro Sutore 
cap. 26 ot ab aliis Carthusitnae BibUothecae 
>criptoribus momorantur. Fuit Vicarius <!o- 
mus montis Sion apud Zirizaeani Zelandiae 
opidum. 

AJAUlVSAurifubcr Vossio, aliis Fabri, 
<;,uiiK'litanus, Brusellae patriac suac mul- 
torum bonoficiorum auctor ab Impcratore 
Ma\iiinli,ii:i) . apud quem gratia tloruit , 
obiitquc An. 1506. Praeter Commentarios in 
IV libros Seulenliarum. Commcntarios in 
HuHi. Job . Evcmgotoa ct Pauli Epistolas . 
Sermones,, Qrationet, Quasstiones,, CbUot 
tiones rt. DetevminaUones varias, s npsit 
Brubantiae Hutoriam etChronicon Ovdinu 
(<n im hii' i . neo non librum de Origine !'<' 



1 l S 

ligionum. atque alnun cuulru Proprieturios, 
librum itcm de Testamcnto Christiin Cruce. 
Vide Alegrium in paradiso Carmelitici de- 
coris pag. 380. Valerii Andreae et Francisci 
Sweertii Bibliothecas Belgieas etc. 

/EGIDIUS dcBellamera. Doctor Decreto- 
rum o\ Hotae Homanae Auditore praecipuo, 
Episcopus Avenionensis, defunctus A. 1392. 
Kjus Consilia, sive Responsa, ao Decisiones, 
nec non in Dccretum, et Decretales Episto- 
las, Commcntaria, sive Jus Pontificium , 
actate illa pro Delphici Apollinis oraculis 
aestimata fuisse tcstis Marcus Mantua in 
Epitome de illustribus JCtis cap. 90. Vide 
llondi ciclui Pandeetas pag. 491 .* Practer hos 
cominentarios dedit et alterum in Clemcn- 
tinam, qui MS. servatur in Bibliotheca Fe- 
lini Cod. 99 et 401 ibidem collegit Decisiones 
Rotae Dominorum Sacri Palatii Apostolici 
causarum Auditorum de anno 4374 etcitra 
de 75 76 77. Impressa estcollectio ista Ho- 
mae an. 1474. Diemvero emortuale Doctoris 
huius componens Fabricius cum anno 1392 
profecto errat: nam inter caetera consilium 
eius extat 118 pro re quapiam, quae anno 
1402 contigit; quia etex consilio 135 dedu- 
cimus ad annum usque 1405 vitam suam 
prorogassc. Opera omnia septem volumini- 
bus in fol. comprehensa prodierunt Lugduni 
an. 1548 et in Bibliotheca Husiana com- 
mcmoratur opusculum eius dc permutationc 
bcncliciorum "seorsum cditum in 4 typis Go- 
thicis, et incerto anno et loco impressum. 
Sed in ea collectionc non omnia eius con- 
silia comprehenduntur: est enim in Biblioth. 
Felini duplex MS. Codex omnium consilio- 
rum Bellamcrae ; sunt vero illa num. 138. 
inter quae maximc spectanda se offerunt 
consilia 79 et 99 quacstioncs resolvcntia oc- 
casionc magni Schismatis inter duos Ponti- 
fices exortas. Totus est pro Benedicto XIII 
cuius jura defendit. Totidem numero con- 
silia in Codice Bibliothecae Palatinae Homae 
reperisse Joannem dc Nevizanis testatur Jo. 
Baplista Ziletus Vl netus in indice librorum 
j m is I>ontilicii,et civilis pag.56. Consilia vcro 
Aegidii edjte numerum 48 non excedunt. 

/£G1P1US de Fuscariis, sive Foschcra- 
Pius, Bononiensis , Doetor Decretorum a Jo- 
anne BumaMo in Bibliotheca Bononiensi 



*G1 

traditur elaruisse, circa An. C. 1289. Ejus 
librum de Judiciis in quinque Partes divi- 
sum Gvido Pancirollus commomorat. non 
diversum credo ab ejus Ordine Judiriario 
m Foro Ecclesiastico , quom in BibUotheca 
Sangermanensi MStum ovolvisso so tosla- 
tus estCangius, in aliis otiam Parisiensibus 
Bibliothecis Oudinus. Praoteroa Trithomius 
cap. 428 etiam ejus Quaestiones Juris va- 
rias, et librum de O/Jicio Tabellionis me- 
morat.*In cod. Mollicensi, ut lego in descri- 
ptione eiusdem Bibliothecae odita Yionnae 
in Austria extat MS. eiusdem Authoris opus 
sub hoc titulo : Ordo judiciarius Advocato- 
rum et notariorum secundum usum Roma- 
nae curiae, quod sane scriptum haud di- 
vorsum judico ab eo hic indicato. Praeco- 
dit opus illud opusculum eiusdem autho- 
ris cum titulo liber fugitivus. Incipit : Cum 
plures libelli. 

i^GIDIUSBredeyck, ex Canonicis Regu- 
laribus S. Augustini, Brabantus, fundator 
monasterii septem fontium , cui Statuta 
XIV capitibus distincta praescripsit, et tra- 
ctatum de quinque punctis , ox dictis potis- 
simum S. Chrysostomi. 

iEGIDIUS Albornotiusde Carrino, Archie- 
piscopus Toletanus et Cardinalis Sabinon- 
sis.defunctus Yiterbii An. 1377, 24 Augusti. 
Auctor Constitutionum . quao ab eo JEgidia- 
nae appellantur, vari^rumque Commenta- 
riorum in Jus Canonicum. Vide Nicolaum 
Antonium tom. II. Bibliothecae veteris Hi- 
spanae pag. 112.*Gratum, nuntium lectori- 
bus eruditis nolo invidere, idque forto ex 
me primum recepturi sunt. Hoc ipso quo 
scribo , vel praecedenti anno Bononiae in 
collegio majori Hispanorum roportum est 
oommercium epistolare Aegidii huius Car- 
dinalis ,quodpcr annos suao in Italia lega- 
tionis detinuit. Hinc historiam totam loga- 
tionis illius eruere licet ; hinc de episcopis 
Italiae ad corrigendum Ughellium certiora 
discimus ; ox his nova plura ab historifl fru- 
stra petenda docemur. Suporost ut eom- 
muni eruditorum nomino oruditos collegii 
illius alumnos , quique iliis praeest, Hec- 
torem doctissimum , rogomus no eommuni 
eruditorum utilitati tantum thosaurum oe- 
eludi diutius patiantur. Aogidii huius con- 



l) I C 5 19 

stitutionum pro marclua Anponil tna eodi- 
cem MS. membranaccum Saeculi XIV ego 

apud me sorvo. easdemque an. 1372 sen- 
ptas lo.LMmus. f ox t. VI 4'i"> 

/EGIDIUS Carlerius , Collegii Navan-i 
Paris. soeius. ot ab An. C. 1431. Carn<-i.t- 
censis Kcrlosiaf Patrino DeoBAos, denmctus 
Anno 147:}, 23 Novombr. deqoo Jbannes 
Launojus in Historia (Jymnasii Navarroi , 
tomo quarto Operum, nuper Genevw re» 
cusa part, III. lib. 1 eap. 4 ubi et seripta 
ejus inedita : Commcntarios in quatuor librua 
Sententiarum , Collationes, Sermonesque , et 
Sportam, Sportulamque fragmentorum va- 
rii argumenti , auctioros Consultationibus 
Casuum, oditis Brusellae 1478 fol. 2 Vol. 
Hanc cditionem puto intolligi in libro: IV 
yaye literaire de deu.v Reliyieux Benedictins, 
tom. II, pag. 107. Ejus Scutum Veritatis 
exstare MS. Lovanii in Valle maritima. to- 
statur Miraeus in auctario de scriptoribus 
Ecclesiasticis pag. 86. Xarrationem de mortc 
Juliani Caesarini Cardinalis, edidit Balu- 
zius tom. III. Miscell. pag. 301. Oratio ejus 
contra Nicolaum Taboritam, habita in Con- 
cilio Basileonsi Sess. XV ad articulum so- 
cundumBohemorum de corrigendispeccafis 
publicis , exstat apud Bzovium ad A. C. 1 433 
num. 194 pag. 184 seq. edita primum a 
Canisio tom. III, Lect. antiqv. pag. 289 ot 
novae editionis Basnagianae tom. IV, pag, 
J>66. Etiam inde recusa in tomis Concilio- 
rum , ut Binii tom. IV, p. 301. Labbei tom. 
XII. p. 1139, Harduin. VIIL pag. 1739 ote. 
*In MS. Rogio Bibliothccae Parisiensis extat 
Positio de punitione peccatorum notoriorunt 
facta ante adventum Bohemorum ad Con- 
cilium Basilcense; tum dispulutio suprr 
praedictorum punitione pcccatorum suh 
dialogo coarctata ; quao omnia ipsius A.- 
gidii manu scripta ibidom sorvantur, eum 
aliis oiusdom auetoris dfl eodert ngamento. 
Vido reccnsionem aetorum eonsilii Basileen- 
sto spud Bchoepflinum in Commenthietor. 
eritie.Huius etiamanctorifleflaearfoitrorlucu-' 
bTationemalteraminscriptam: Potitiodemtfr 
toritate Conci U o m m g tntramm deomti Ca- 
inerticen<tttom.I,pag.38. Extom.VI, 345 . 

AGID1U8 '/«' ('"linnna. Komanus. disei- 
pulu^ Thomao A.piinatis. ox Ordine 1 ratrum 



H . .E G l 1) 

Kreinitaiuin. primUS eum Petro de Taran- 
tasia Parisiis Doctor Theotogiae oreatwB, Do- 

doris fundutissimi titulo notus inter Scho- 

lastiCQS, Episcopus ab Anno 1294 Bituri- 

censis, defunctus Au. 1346,22 Dec De lllo 

praeter Samomrthanos toin. I. pag. 179 seq. 

Galliae Christianae, et Bulaeum tom. III. 

Acad. Paris. pag. 671 soq. Labbeus tom. II. 

Bibliotli. MSS. pag. 1*21 seq. Prosper Man- 

(I.imus in Bibliotheea Boniana pog. I45seq. 

Cornelius Curtius m Elogiis Augustiniano- 

runi pag. 64. Philippus Elssius in Encomia- 

stico Augustiniano pag. 15 et Caveus, qui 

dthgenter etiam de scriptis ejus disseruit. 

Tantum addo Orationcm ad Regem Galliae 

Philippum\\\\c)wvm\ exstare apud Bulaeum 

Latine tora. 111 , pag. 475 et Gallice pag. 

i77. et bbros III dc Inslitutione Principum 

versos etiain Hebraice, de quo Bev. noster 

Wolius tom. III. Bibliotbecae Hebraeae p. 

•1206. Gallicam praoterca versionem MS. 

inemorat Morlierius, qui boc opus valde 

commendat, Essais de Litterature tom. II , 

pag. W9. Libercfe Regimine Principum, et 

quomedo Civitutes rcgendue tempore belli, 

MS. fuit Helmstadii apud Polycarpum Ley- 

serum tov paxjtp/r^v. *Opus eius de regimi- 

nc Principum Hahnius in coJlectione Veter. 

Monum. tom. I in praef. quod editum a se 

frustra quaesitum fuerit , se daturum pro- 

posuit in principiomonumentorum suorum; 

quod autem non totum opusdaret,sed eius 

tantummodo partem postremam, causain 

hancaflert, in parte illa operis haud me- 

diocriter illustrari antiquitates majorura 

suorum , oempe Germanonun. Dedit au- 

U in illam ex MS. Codice membranaceo. 

Capitula fidei Christianae composita ab 
AegkUo de consensu et manduto SS. P. D. 
Bonifacii Pupae VIII. transmissa ab ipso 
I). Pupu ud Turturum mujorem volentem 
Cln istiuiuim colcre fulem. Catal. Bibl. Bi- 
capdianae pag. 7. 

^EGIDIUS Corbejensis , sive Corboliensis, 
ParisiensisMonachusOrd. Benedict. * idem 
quoniam Athenis per aliquod tempus ver- 
satus est dictus Atheniensis, et Trithemio 



Trithernius cap. 241 de Scrlptoribus Ecclesla- 
sticis et II. -1 illustriuro Benedictinurutri. 



1 us 

nutione Gruecus, idcm Archiater sub Phi- 
lippo Augusto, Eege Francorum. De hoc 
alter JSgidius Parisiensis, quicirca An. C. 
1198 scripsit in Carolino lib. V. 

Nominis illc mei celeberrimus arte medendi, 
Cum sit et hic ( Parisiis ) ortus, cujns facundia 

grata est 
r.f nunquam laudanda satis, nec in agmine vatum 
Nominis extremos sortiri debcl honores. 

Iloxainetris versibus scriptus ejus liber de 
Pulsibus , et alter dc Crinis. Gentilisque 
de Fulginoo in eum commentaria post pri- 
mam oditionem Yenetam 1494, 8 saepius 
lucem viderunt, ut notatum Folycarpo Ley- 
scro To) ^axapny in Historia Poetarura 
medii aevi pag. 500 seq. Hic etiam primus 
e Codice Gudiano in Bibliotheca Guelpher- 
bytana vulgavit ojus libros IV. de antidotis, 
sive de compositione medicamentorum, pag. 
505 538 573 626. similiter scriptos carmi- 
no. llujus yEgidii meminit Guilolmus Brito 
in extremo Philippidos. Vide Barthii notas 
pag. 755. Bulaeum tomo II , pag. 71 8. Nau- 
daeum de antiquitate scholae Medicae pag. 
35 et quae notavi in Bibliotheca Latina IV. 
12. §. 12. 

jEGIDIUS de Dammis, Ord. Cisterc. Mo- 
nachus Dunensis , defunctus est A. C. 1 463. 
Scripsis.se traditur versibus : Regulam Con- 
fessoris Monialium, nec non Vitam Christi, 
et Vitam S. Bernardi. Praeterea composu- 
isse Collectaneum Martyrologii Sanctorum, 
cujus initium : Pauper ego Monachus, tum 
Lecturas super triplicem quinquagenam 
Psulterii et super Puuli Epistolus, tum 
Mulogrunutum et Collectaneum Divinorum 
Eloquiorum , Directorium Originulium B. 
Hieronymi, Ambrosii, Gregorii, Bernardi: 
et Dialogum inter animam et homimm re- 
ligiosum. Vide Carolum de Visch in Biblio- 
theca Cisterciensi. 

jEGIDIUS Delphensis , Clericus Parisien- 
sis, una cum yEgidio Corbolicnsi laudatus 
tertio iEgidio Parisiensi libro V. Carolini, 
apud du Chesne tom. V , pag. 323 Hic cir- 
ca A. C. 1198 interpolavit ac supplevit au- 
roram Petri de Biga , a quo totam fere Sa- 
cram Scripturam versibus elegiacis reddi- 
tam suo loco dicemus. Huic operi ./Egidius 
praefatus ita de se ipse: 



M G i 

Petrus et /Egidius me conscripsere : sed ille 

Auctor, corrector ultimus isle fuit. 
Ille prior Rhenius , hic Parisiensis alumnus, 

Hic Levita gradu, presbyter ille manens. 
Simplex Clericus hic, sacri Ordinis llle professor, 

Ambo graves annis, hic vir et illc senex etc. 

Vide Barthium ad Britonem pag. 755 ct Po- 
lycarpi Leyseri Historiam Poetarum medii 
acvi pag. 736 seq. ubi etiam c\ Codicc MS. 
Helmstadiensi Praefatio praemissa Novi Te- 
stamenti libris ab iEgidio ad Odonem Pa- 
risicnsem Episcopum, et pag. 739 Epilogus 
et de numero librorum utriusque Testamenli 
et de modo legcndi, nec non pag. 743-747 
Carmen de poenis apud Inferos sintne ae- 
ternac , quod in utramque partem discep- 
tatur, Matthaeo Laudunensi aeternas esse 
negante, et contra affirmante /Egidio. Idem 
carmen ex Leysero exhibuere etiam Aucto- 
res Diarii Theologici: Fortgesehte Sammlung 
vonAlten undXeuen, Anno 1723 pag. 160. 
Mysterium autem de Agno Paschali per 
Magistrum .Egidium , quod MS. servatur in 
Bibliotheca Bodlejana, Leyserus excerptum 
quoddam ex Aurora esse existimat , sane 
enim Petrum de Biga quoque in illa sua sa- 
crorum librorum Metaphrasi sensum non 
modo historicum, sed allegoricum quoque 
breviter expressisse jam olim notavit Henri- 
cus Gandavensis cap. 22. * D. Lambecker , 
in notis ad Bibliothecam antiquam Civicam 
Vindobonensem tom. I, pag. 63 monet in 
eadem Bibliotheca extare codicem membra- 
naceum saeculi , ut ipse putat XIII, in quo 
est Petri de Biga Aurora. Bepraesentantur 
vero in hoc opere scripti carmine libri ve- 
teris Testamenti usque ad librum Buth ; 
Novi vero Evangelia tantummodo : ex quo 
inferendum sibi censct , nec immerito , li- 
bros reliquos veteris novique testamenti , 
qui in Aurora Petri de Biga aliis in Codi- 
cibus recentioribus comparcnt , auctorcm 
forte habere , non quidem Petrum de Biga, 
sed Aegidium Delphensem , qucm constat 
in libris Pctri de Biga opcram suam impcn- 
disse. Vide illum ibidcm pag. 63, ubi oppor- 
tune monet Henricum Gandavcnscm scrip- 
torem eiusdem aetatis ac Petrum de BJga in 
libro de Script. Eccles. cap. 22 de hoc Pe- 
tro scribere , laborasse ilkim in Heptateu- 



d 1 1; s 21 

cum, duos libros RegtUT) ct Evangelia,quao 
sane huic MS. codici congruunt. 

TEGIDIUS Delphus, Italus, Sorbonieus 
apud Parisios Ihcologus prirnarius clarus 
circa A. 1507. -Cujus miram in pangendis 
carminibus facilitatem laudat Gyraldus de 
Poetis sui temporis, et Erasmus in Cicero- 
niano virum vocat eruditionis variae.versi- 
fieatorem non malum , si facilitati nervM 
addidissct. Et lib. 2 Epist. 10. Quis i/t jus 
vocat eximium Theologum, /Egidium Del- 
phum, qui totum ferme Divinae Scripturac 
corpus carmine complexus est. Ejus Metar 
phrasis Psalmorum septempoenitentialium. 
Litaniarumque praeter editionem sine loci 
nota et anni, recusa Erfordiae 1515 4to. 
laudat idem Erasmus responsione ad Al- 
bertum Pium tom. IX Operum pag. 910 
cdit. Basil. Metaphrasis hcroica Epistolae ad 
Ronmnos prodiit Paris. 1507 etcumGilberti 
Cognati commentario in hujus operibus , 
Basil. 1562 fol. tomo II, pag. 168. Defensio 
pro Cleri Flandriae libertatc. quum Brugis 
peteretur subsidium , Paris. 1 507. Commen- 
tarius in Ovidium de remedio amoris, Pa- 
ris. 1495 4. 

^EGIDIUS de Foeno, Philosophus Anslus, 
circa A. C. 1350. Cujus librum devegetabi- 
libus et plantis , alterumque contra flagel- 
latores Pitseus pag. 568 commemorat. 

JEGlDlUSdeFuscariis.suvraBononiensis. 

jEGIDIUS a Gandavo, Theologus acPhi- 
losophus, cujus Quodlibeta XXXIV de va- 
riis Quaestionibus Logicis, Physicis , Meta- 
physicis ac Moralibus MSta Lovanii ad S. 
Martinum. 

iEGlDIUS Graccm, vide Corboliensis. 

^EGIDIUS Guilelmus Missalius. Aquita- 
nus, Ord. Minor. abbreviator Joannis Scoti . 
cujus Opera in articulos secuit et cootraxit: 
MS. in Bibliotheca Vaticana teste Waddingo. 

^EGIDIUS Ilisjxinus , Ord. Mmor. CUJOS 
Scrmoncs Sanrtntnin Waddingufl laudat lux- 
initio : Philosophia cst Divinarum rcrum 
speculatio. 

Joaniivs (lc s. AEGIDIO, Dominicanus, in 
arte pcritus Medicinali, e! in Theologia L<>- 
ctor,qui RobertoLincolniensi Bpiacopo An. 
1853 morienti adfuit. Vide Hulaeum Tom. 
III llisturiae Academiae Pariaiensis p 26u 



22 M (i 1 I) 

2'>2 ct quae de hoc ASgtdio vtri doctissfmi 
Jacobus Quetif e< JacobusEchardu9 de Scri- 
ptoribus Ord. Praedicatoram tom. I , pag. 
1 00 soq. qui mter scripta ejus roferunt le- 
cturas dc laudc Sapicntiae Divinac, de pro- 
ductione rerum : nec non e.rpcrimcnta . et 
Tractat. dc formationc cojyoris . prognostica 
ct practicas mcdicinalcs. Joannes Lelandus 
pag. 230 etiam liomilias et morales Thco- 
logiae interpretationcs. Idem memorat vi- 
disse sc .-Epidii. dc cognitionc et de ynen- 
sura Angclorum . de csse et essentia , de 
formationc rorporis humani . de Praedesti- 
nafmne et Pracscicntia DEI. de Paradisoet 
Tnfemo . de Resurrectione mortuorum . dc 
matcria Coeli. Non dubium tamen est ple- 
raque borum , sicut etiam scriptum de for- 
matione corporis humani . et de peccato 
Originali, et breviloquium supcr libros Sen- 
tentiarum , auctorem habere ^Egidium de 
Columna. Vide B. nostri Nicolai Staphorsti 
Historiam Ecclcsiasticam Hamburgensem 
Tomo III. pag. 403. 

yEGIDIUS de Leodio, supra Aureae Vallis. 

vEGlDIUS de Lovanio, Canonicus Regu- 
laris S. Augustini, cujus Sermoncs per an- 
num scriptos in membrana, Lovanii ad S. 
Martinum servari. Valerius Androas retulit. 

yEGIDIUS de Lugnaco, sive Luniaco, Ord. 
Minor. Doctor Parisiensis , cujus Common- 
taria in primum Sontentiarum a Waddingo 
memorantur. 

XSWXAYSLusrinus, Ordinis Praod. Thoo- 
lngus, aliis de Lascinis , sive de Lessinia, 
Hannoniao opido. Ejus de Concordia tempo- 
rum libor cum Chronico a nato CHristo 
usque ad Annum 1304 MS. Parisiis in Bi- 
bliothooa Sorbonica, quod luce dignum esse 
ail Jacobus Kchardus tom. I , pag. 372. Li- 
bor de usuris intor Thomao Aquinatis opora 
prodiit. Librum de unitate formae absolvit 
vKgidius Anno 1278. Omitto alia , quae ab 
laudato Echardo mcmorantur. 

.'EGIDIUS Magistcr, cujus vorsus loonini 
ad clanstrales MSti Lipsiae in Bibliotheoa 
Paulina teste B. Joach. Follero p. 166. Cata- 
logi. 

iEGIDII Mucidi, Gallice Muisis,'\\\i\x(\ San- 
dorurn pag. 128. Bibliothecae Belgicae .MSS. 
l.t Muxtii) Ord. S. Bonedict. Abbatis S. 



1 l S 

Martini Tornaceusis Chronicon a nato Cliri- 
sto usque ad Annum 1348 necdum editum 
Vossius ot Valeriua A.ndreas memoranL Mi- 

raous laudat Ckmnieon dc gestis Comitum 
Flandrcnsium ab Anno 972 ad1343. \\\\c- 
rius Andreas etiam Tractatum : 1) De his, 
quac tompnribus suis, ante et post promo- 
tioncm suam in dicto Coenobio Martiniano 
acciderunt. 2) de consuetudinibus approba- 
tis.antiquitus in eodem Cocnobio observari 
solitis. 3) de rebus gcstis ad A. 1 349 tod 1 352, 
ubipi'oIi.ra narratiode destructione Judaeo- 
rum , de secta flagellantium etc. 

JEGU)\VSXetteIet, DecanusCamoracensis 
circa A. 1494 eujus libros IV. ex Epistolis 
S. Ilioronymi congostos laudat Trithemius 
cap. 943. 

,/EGIDIUS , Parisiensis Diaoonus a Cor- 
bolionsi et Delpho , quorum ipse meminit , 
divorsus , vorsibus hexametris ad Ludovi- 
cum , Philippi Augusti , Francorum Regis , 
filium, anto An. C. 1223 scripsit Karolinum 
libris quinque , in primoribus quatuor cele- 
brans Caroli Magni Prudentiam , Justitiam , 
Fortitudinem et Temporantiam , in quinto 
auteiti Ludovicum hortatus ad fugienda vitia 
virtutibus illis contraria , et Caroli exem- 
plum stronua industria imitandum. Fra- 
gmonta pauca ox libro quarto et quinto 
vulgavit Franciscus du Chesne Tom. V. 
pag. 323 324. Vido ot M. Antonium Domi- 
nioum in familia Ansberti rediviva pag. 273, 
Joannem Picardum ad S. Bernardi Epi- 
stolas pag. 2252 2259 , Labbeum tom. II 
Miscollan. Intogrum Karolinum edere pro- 
misit idem Labbous pag. 56 Bibliothocae 
novae MSS. Hunc proxime spero, luci da- 
turus est V. C. Hormannus Sminke in nova, 
quam parat, Eginhardi editione , cum illo 
enim lubons communicavi Codicem MS. 
cjuom mihi redemoram ex sectione Gudiana. 

jEGIDIUS Presleris, Ord. Cisterc. Abbas 
Alnonsis Coenobii in ditione Leodiensi, obiit 
A. C. 1484. Ejus memorantur tomi tres 
Concionum supor Dominicas ot fosta San- 
ctorum totius anni : nec non Oratio Romae 
coram Pontifice Sixto IV. habita, qua mitrae 
usum sibi successoribusque suis obtinuit. 

yEGIDIUS Romanus, supra de Columna. 

vEGIDIUS RolomagensiSy Archiepiscopus, 



M 6 1 \)l V S 



23 



cujus Epistolam ad Ludovicum X. Franco- 
rum Regem, edidit Dachorius toin. IV. Spi- 
cilegii pag. 270 ( tom. III editionis novae 
pag. 708). In illa exrusat se Regi, quod vo- 
catus, non possit interesse Concilio Sylva- 
nectensi, quod habitum fuit An. Christi 
1315. Alius /Egidius Rolomagensis non a) 
Archiepiscopus, sed Archidiaconus, ct po- 
stea Episcopus Ebroicensis ab A. C. 1170 
ad 1180 ad qucm Epistola prima Arnulii 
Lexoviensis. 

jEGIDIUS de Roya, ex Abbate B. Mariac 
in Monte Regali Galliae, Monachus in Flan- 
dria Dunensis, Ord. Cistcrc. Auctor Chro- 
nici Dunensis, sive Annalium Belgicorum , 
quibus ab Anno 1292 Joannis Brandonis 
Chronodromum misit in compendium , et 
ab Anno 1414 per Bartholomaeum de Beka 
ad 1431 continuatum produxit usquc ad 
Annum 1 4G3. Adrianus vero dc Budt , Mo- 
nachus et ipsc Dunensis , b ) qui in praefa- 
tione operi praomissa testatur, /Egidium 
hunc Magistrum suum An. 1478 obiisse , 
continuavit Chronicon hoc ab An. 1463 ad 
1 480, inde Judocus Badius Gandensis. Eruit 
ox MS. Andreas Schottus, vulgavitque cum 
.loanne a Leidis et Reinero SnojoFranciscus 
Sweertius, Francofurti 1620 fol. in tomo 
primo annalium rerum Belgicarnm. 

iEGIDIUS Viterbiensis, ex Priore Gone- 
rali Augustinianorum, Cardinalis, dofunctus 
An. 1532. Vide Cornelii Curtii Elogia Augu- 
stinianorum pag. 93 seq. Scripsit Historiam 
XX Saeculorum , MS. Romae in Bibliothcca 
Angelica Augustinianorum , ut refort Ludo- 
vicus Jacobus a S. Carolo in Bibliothoca 
Pontificia pag. 242 ubi testatur in ea tra- 
ctasse inter alia de Romanis Pontijicihus. 
Aliaejus scripta rofort Ciacconius, in oadom 
Bibliothooa ea vidisso so tostatus, in vitis 
Cardinalium pag. 1423. Librunt I Sente/t- 
tiarum usque ad dist. 17 admcntcm Pluto- 
nis. Epistolarum fainiliarium ad Gabrieiem 
Venotum librum,etdiversarumad diversos, 
libros VI Eclogas Sacrus tres. Dictiona- 
rtw»i,sive librum radicum llcbr. ct Latioam 

a ) Vide Sammartlianos Tom. I. jiag. 530k ci lo- 
mo II. pag. 573. 

b)Adde Sandii Obsenationcs ad Voisium p. 234 
et Carolide VischDibliothecamCiSterciensen] |W£. B. 



versioneui libri Taghin. Philippus Elssius in 
FmcomiasticoAugustinianopag. 14 memorat 
praoterea Amtotationes in tria primora ca- 
pita Geneseos. Commentaria in Psalmos ad 
Leonem X ot Libellum de Ecclesme incrc- 
mcntu. Libruin Dialogorum ot Orationem, 
quam in principio CODCilii Lateranonsis A. 
\'.')\2 habuit. llaoc obvia in actis illius con- 
cilii atquo in tomis Conciliorum , ut tom. 
IX edit. Harduini pag. 1o76. Epistolae ejus 
solectae nuper prodiere in tomo tortio col- 
loctionis novao Edmundi Martone puL\ 1 -l'\ \ 
soq. in quibus videnda, quao do vita ipsc 
sua tradit, Epistola XI ad Mannium Ca- 
ponatem pag. 1249 scq. Libri de saeculo- 
rumdispositione mentio pag. 1 268 quem bob 
alium esso oxistimo, quam Historiam illam 
?vX saeculorum , supra a me mornoratam. 
Idom cst, a quo librum Zobar vcrsum fuisse 
et FHiam Lovitam cum tota familia nutri- 
tum scribit Josophus Scaligor Epistola I M. 
* Praetor opuscula haoc Ao^idii adden- 
dum succurnt illud , quod indicatur in opi- 
stol. XX eiusdom ex collectionc P. Martene. 
Scribit enim se jussum a Cardinali Sancto- 
rum quatuor ea collegisse Joca , quae sa- 
pientes Hebracorum do industria commuta- 
verunt. Addit : scripsi ea. quae non iniuria 
abscondita voluisse intelliges, quippe quae 
omnia nostri Salvatoris mystcria comple- 
ctantur. Mitto ea ad te eo consilio, ut vcl 
legas, vel fido alicui tradas legenda. ln Bi- 
bliotheca Aogidii huius. quae transivit in 
Itcgiam haoc sunt opuscula alia Aogidii. In- 
formatio contra Lutheranam sectam pro se- 
dis Apostolicae auctoritatc. Ad quom libruin 
authoris nomen haud praoforentoin hacc ad- 
notat P. Montfaucon in Biblioth. MSS. tom. 
2 pa^. 779 • puto cssc oj)its Acgidii Cunlina 
lis Vitcrbicnsis. Est ibi n. 37 libcr (fe rc\n- 
lutionc XXIII litcrurum Haehruicurum |«- 
eundum vicsn TheoJojficam, m Ungua lt< 

heaeu, vcrsns per RR. Cardinalcm 

dnm.liem aliusATecoiud ben-Achana vtrsut 

per Rl\. Curdinaicm Acgidium. Forte OJMia 
illud. quod Bupracommemoravi de locia ab 

llcbr.icis i-oinmutalis. idcin illud est, .pmil 

iii eadem KMiotheca n. 53Uiscribitur:optM 
contra (kbraBQt <le adventu Uewae, ti de 
nominibut divinis contra eosdem 



•2k & 

/EGIL. siVe EIGIL, Benedu tmus. Abbas 
Kuldonsis Btonasterii S. Salvatoris ab Anno 
C. 808 ad 822 quo dcfunctus Rabanum 
Maurnm successorem habuit. Seripsit, et 
Virgini Augildruth dicavit, fratribusque , 
testo Candido, ad mensam recitari praeco- 
pit Vitam sui por XX annos praocoptoris 
Sturmii. sive Sturmionis. primi Abbatis et 
Kundatoris Fuldonsis coonobii, qui Anno 
780 teste Sigeberto, est dofunctus. Apud 
Surium ad 17 Doeombr. banc vitam repe- 
riri scribit Caveus: sed incassum illanupiae- 
siveris, nisi in postrema Sanctorum Surii 
oditionoMoguntina An.1618.— PrimusoMS. 
Bambergensi odidit Christophorus Browe- 
rus intcr sidera illustrium et sanctorum Vi- 
rorum, Moguntiae 1616 4. Deinde Joannes 
Mabillonius Saeculo IV Benodictin. Parte I, 
pag. 266 qui pag. 242. JJgilis quoquo vitam 
a Candido , Monacho Fuldensi , scriptam , 
post Browerum adjunxit, nec non pag. 260. 
Epitaphium . quod yEgili condidit successor 
Rabanus, obvium otiam inter Rabani po<*?- 
mata a Browero vulgata Moguntiao 1617 4 
et tom. 6 Operum Rabani pag. 229. 

jELFREDUS, Joanni Lelando cap. 183. 
Alvredus Anglicus, quo teste, Rogorus Ba- 
con, qui An. 1248 obiit, libro de utilitate 
linguarum. hunc numeravit inter lingua- 
rum politarum interprotes, qui infmita in 
Latinum converterunt, ut fucre Gerardus 
Cremonensis, Michai'1 Scottus , Alvredus 
Anirlieus. llcrmannus Alomannus. Scripsit 
libollum de motu coi*dis, quem vidi, inquit 
Lolandus, aliquando Londini in Bibliotheca 
Dominicanorum, et Gvantae Girviorum in 
Bibliotheca Petrina. Erat et Duroverni (Can- 
tuariao) in Bibliothcca fani Servatoris, Al- 
vredi libellus de cducationeaccipitrum.VrAo- 
teroa Aristotelis Vegetabilia (deplantis) 
doctis illustravit commentariis. 

.ELFREDUS, Alphredus, Alverdus Be- 
vcrlacensis, (Bevcrley non longe ab Ebora- 
co] Saoordos et Thesaurarius, a Baleo , 
Pitseo et Vossiotraditur SCripsiSse: Dcflora- 
tiones Galfridi lihris V. De f/estis Rerjum 
Britanniac lib. I. Ifisloriam ampiiorem lib. 
I. el Vitam S. Johannis Bevcrlacensis , Ar- 
chiepiscopi 'noutiquam Bcvcrlacensis . ut 
scribit Vossius , nunquam cnim sedes Bc- 



G I L 

vej iacum Episcopi , aut. Afchi-Episcopi: ) 
Caotcrum omnia illa seripta roperiuntur in 
jfilfredi hujus Annulibus, sive Ilistoriu dc 
gestis Britanniae, ab adventu Bruti usquo 
ad A. C. 1 129 libris IX. quam e Codiee Tho- 
mao Rawlinsoni Armigeri edidit Thomas 
Hearne. Oxon. 1716, 8. Vide Acta Erudito- 
rum 1717 p. 388. 

jELFREDUS, Alfredus, Alphredus , Eal- 
fridus , Ahredus Magnus, ./Ethelwolphi 
Occidontalium Saxonum Regis quatuor fi- 
liorum natu minimus, ipse ab A. C. 871 post 
tres fratres defunctosRox, ct An. 895. Con- 
ditor AcadcmiaeOxoniensis, * virtuteatque 
eruditiono admirabilis , diem obiit An. 900. 
Hoc loco a me non est praetereundus, quia 
multa ox Latinis vortit Saxonice BoVthium 
deConsolatione Philosophiae, editum a Chri- 
stophoro Rawlinson, Oxon. 1698, 4. Bedae 
HistoriamEcclesiasticam Anglicanam, quam 
vulgavit Abrahamus Whelocus, Cantabrig. 
1644 fol. atque inedita adhuc Orosium, Grc- 
gorii M. Pastorale,de quibus vido Caveum, 
qui etiam Historiam Regum West-Saxoniae, 
ab yElfrico scriptam commemorat Saxonicc 
ot Latine. Plura de hoc iElfredo Lelandus 
cap. 115 qui res gestas ojus ab Asserio Me- 
nevensi familiari ojus accurate porscriptas 
testatur. De Asserio hoc infra suo loco. 

7ELFRICUS, Elfricus, sive Alfricus, Do- 
robernicus, sive Cantuariensis Archiepisco- 
pus, dofunctus An. 1006 male confunditur 
a multis cum JElfrico Grammatico, Abbato 
Malmesburiensi, qui Archiepiscopus deinde 
Eboracensis, centonario propior obiit An. 
1051. Do utroquc accurate Henricus War- 
thonus in dissortatione de duobus Elfricis 
tomo I. Angliae Sacrae pag. 125 seqq. Beno 
etiam distinguondos vidoratUsscrius de suc- 
cessione Ecclesiarum pag. 53. Grammati- 
cum auctorem habot Grammatica Latino- 
Sa.ronica, quam cum glossario ejus edidit 
(ivil. Somnorus adjunctam Dictionario suo 
Saxonico Latino Anglico. Oxon. 1659 fol. 
Praeter Sermones quosdam sacros Latine 
scriptos, plurima idcm TEIfricus cx. latino 

* Vido Bulaeum Ifislor. Acadcm. Paris. lom. I , 
pag. 211 sqq. 228. Drianum Twynum iu Apologia 
Antiquitatis O\on. Thomam Cajum in Vindiciis an- 
tiquitatis Acadcmiae Oxoniens. elc. 



Al L 

vertit Saxonice, ut Donali ae Prisciani non- 
nulla , et Gregorii Magili Dialogos , etiam 
suos et aliorum sacros Sermones, Vitasque 
Sanctorum , ut alia ejus scripta Saxonico 
idiomate elucubrata minime contenmenda 
omittam, de quibus praeter Caveum consu- 
lendi laudatus Warthonus in auctario ad 
Usserium de Scripturis et sacris vernaculis 
pag. 377 seq. et Humfrcdus YVanleius in 
Catalogo Historico-Critico Librorum vete- 
rum septentrionalium , qui cxtat in tomo 
secundo Thesauri Litteraturae septentriona- 
lis V. C. Georgii Hickesii. 

Ab his duobus/Elfricis div cr s\is/Elfricus, 
sive Alfricus, Croylandiae Monachus, qui 
circa An. C. 740. Vitam S. Guthlaci e Latino 
Felicis Monachi vertit Saxonice , ut infra in 
Felice dicetur. 

vELIUS Junius Cordus , Capitolino saepe 
laudatus, FV/as scripserat Imperatorum quo- 
rundam, Clodii Albini aliorumque: de quo 
vide Vossium II, 3 de Historieis Latinis. 

iELlUS Donatus , Grammaticus,S. Hiero- 
nymi Praeceptor, de quo in Bibliotheca Latina. 
iELIUS Lampridius , Historiac Augustac 
Scriptor, de quo in eadem Bibliotheca. 

jELIUS Maurus laudatus a Spartiano in 
Vita Severi cap. 20. 

iELIUS Sabinus , qui citatur a Capitolino 
in Maximino juniore cap. 6. 

/ELIUS Spartianus, Historiae Augustae 
Scriptor,de quo dictum inBibliotheca Latina. 
^ELNOTHUS,Monachus,Canticis s. Cantii 
Anglorum Metropolitana Urbe editus, s. Can- 
tuariensis, deinde in Daciae, sive Daniae 
partibus, quatuor quinquenniis et bis fere 
binis annis, ut ipse refert, commoratus scri- 
psit de vita et passione S. Canuti , Daniae 
ab Anno 1 080 Regis et An. 1 086 Martyris, 
ad Regem ab Anno 1107 Nicolaum Canuti 
fratrcm. Hanc vitam notis illustratam pri- 
mus vulgavit Haraldus Huitfcld , Hafniae 
1602 8. Deinde libris suis tribus Historiae 
Danicae subjccit Johannes Meursius, addito 
etiam Anonymo vcteri de passiono S. Ca- 
roli , Comitis Flandriae , S. Canuti Daniar 
Regis" F. Sorae 1631 et Hafniae 1657 4. Ex- 
stat praeterea in Actis Sanctorum 10 .lulii 
tom. III. pag. 127 cum nolis Joanni Bapti- 
stae Solerii S. J. Capite XVI e( XXII hic 



1 1; s 25 

/Elnothus versibus looninis in oocisores 

Canuti invehitur , qucin eapite XI Proto- 
martgrem Danoium gentis appcllat. Ex &L\- 
notho Italice , la \ ita e miiacoli di S. Canuto 
martire, re dclla Dania, Rom. 1667, i pei 
Andream Angclettum. 

jELREDUS, vide ADILREDUS. Huju- 
sermo de JESU puero duodecenni locuple- 
tior in Ribliotheca Concionatoria Combefi- 
siana» 

iEMILIANUS Parthenianus, cujus histo- 
ricum opus dc affcctatoribus tyrannidis lau- 
dat Vulcatius Gallicanus in vita AvidiiCas- 
sii cap. 5. 

Q. .EMILIANUS Cimbcr, Comes Palati- 
nus, cujus Encomiastica quinque ad Fridc- 
ricum Imperatorem et Maximiliunum I toni. 
II Scriptorum Germanicorum Freheri p. 
419. Primum incipit: Asteridos carmen tenui 
praelusimus orsu. 

Paulus /EMILIUS Veronensis, Canonicus 
Ecclesiae Parisiensis, qui An. 1529 dicm 
obiit, auctor nobilis Historiae de rebus gcstis 
Francorum usque ad An. C. 1488 libris X . 
quam deinde alii continuavcre. Vide Jaco- 
bum Ie Long n. 7459 et Hendreichii Pandc- 
ctas pag. 49. 

jENEAS ex Notario sacri Palatii * ) Pari- 
sie?isis ab Anno 854. Episcopus, scrjpsit 
circa An. 868 librum adversus decem obje- 
ctiones Graecorum (Photii) capitibus CCX 
Edidit Lucas Dacherius tom. VII Spicilegii . 
Parisiis 1 666 4 et tom. I editionis novac in 
folio pag. 113. Praefatio obvia in tomis 
Conciliorum Labbci VIII , pag. 476 et Har- 
duini V, pag. 314. Coleti tom. IX etc. In- 
ter formatarum vetcrum Epistolarum Ca- 
nonicarum exempla XI , quae vulgavit Sir- 
mondus tom. II Concil. Galliae p. 665 seq. 
ctiam pag. 670 et apud Labbeum Tomo 
VIII, pag. 1898 exstat initium Bpistoiae 
jEneae ad Ifincmarum licmcnscm. ut ei 
Bernonem acolvtum in paroehia sua retinere 
et ordinare liceat. !)»> >Eneae hujus ordina- 
tione Lupus Ferrariensis Fpist. 96 e1 99 
cujus etiain exstat ad eum Bpistola M9. 
Prwilegium ab .Enea. Ecclesiae Fotsatensi 
Ai!. S()8 datum . edidcre Saminarthani tom. 
I GalliaeChristianae p. I09editionifl primae. 

MncflMnu rora. i. Operin v^. M, 

i 



26 M N E 

I \l \> Si/Ictns. ab Ahno 1450 a Epi- 
scopus Senensis , et mox Cardinalis, ihde 
mter Pontifices Romanos clarus sub Pii // 
nomino ab Annn I 158 Aug. 19 * atl 1464 II 
Aug. quo diem obiit supivmum. De illius in- 
genio et scriptis operae pretium est adire 
Joannem Antonium Campanum libroel epi- 
stola prima. Etoquentiati praecepta et exer- 
citationem hausit aFrancisco Philelfo, cujus 
itidemEpistolaecorisulendaeXXVI, I .Wlll, 

I et WVll. 2i.Opera ASneae Syh iijunctim 
edita Basileae b 1574 fol. diligenter recen- 
sentur ab Henrico Warthono in appendice 
.nl Guil. Cavei Historiam Litterariam. [dem 
ot de ahis quibusdam Pii II. lucubrationibus 
memorat, quae in Operibus illis non legun- 
tui. Fjus observatis pauca hacc habeo, quae 
adjungam. Ilistoriu reriim Friderici III. 
Imperatoris. praemissaque ei Austriae ac 
Viennae descriptio: cum specimine annota- 
tionum Joannis Heorici Boecleri, luccm vi- 
dit curantc Joannc Georgio Kulpisio, Argcn- 
torati l685fol.subjunctisvariis Diplomatibus 
• 1 Documentis, integrisque aliorum scriptis 
ad Historiam Germanicam facientibus. Vide 
Acta Eruditorum tom. II , Supplementi pag. 
73-81. W. E. Tentzelii Dialogos menstruos 
editos Germanice An. 1694 pag. 100 seqq. 
Historiae Austriacae opus imperfcctum MS. 
duplex cluTo'^ft<J)ov, non mediocriter interse 
discrepans servari m Bibliotheca Caesarea 
testatur Lambecius tom. H,pag. 971 E\ 
iisdem Annalibus Austriacis locum profert 
pag. 473 Orationefti adversus Austriales 
An. 1452 babitam Mediolani, vulgavit cla- 
rissimus Muratorius tom. II Anecdotorum 
Latinorum pag. 184-476. Mediolani 4698 
4to. Idcm alias decem Orationes memorat 
pag. I85earumque argumenta et initia re- 
fert. Pentalogum de rebus Ecclesiae et Im- 
perii . in quo colloquuntur quinque, Fride- 
ricus JII . nondiim XXVIII amios natus, 
.Eneas, Caspar Scblick Priderici Cancella- 

o) Lgliellus Tom. III. Ilaliae Sacrac pag. S74. 

Vidc Gvioif. Ilarzizii BpUlOiU H4 seq. ubi 

nOTO PODtif. gralulatur, c-l historiam crcationis Pll 

II in celcb. Jo. Gcr. Mcusclienii ccrimoiiiali clectio- 
nis et coronationis PoDllfieil Rom. Francof. 1751, 

b) llan< cditioneni (ancjuam i-iiicniJatiorcm Be- 
qui sc |iroliictur Launojoa f. 886. Eplst. ct alil»i. 



A S 

rius, Sylvester, el Nicodemus: dedit Ber-» 

nardus Pcz tomo IV Tbesauri Aneedoto- 
rum partc 111 pag. 639-744. Intcr alia pag. 
080 suadct JEneas , Ut seniper Concilium in- 
stet aliquod, nec unum dissolcutur , qutn 
aliud ad quinquennium, vel dcccnnium in- 
dicatur. Namque Concilinm timentes Ponti- 
fices Romani nxu/is cavebunt, et praesertim 
cum Concilia nuu/na c.r purtc intra Germa- 
niam ferioporteat propter libertatem.lsovis- 
sime llistoriam Gothorum ad lobannem de 
Carvagial , Gardinalem Diaconum, scriptam 
ab iEnca Senensi Episcopa, et in tempori- 
bus Justiniaui dcsincntem edidit Joanues 
CarolusNewenus, Francofurti 1730 4. t0 Ex- 
stat etiam editio Operum TEneae Sylvti cu- 
rata Helmstadii, etduobus voluminibus in 
tpiarto An. 1696 1700 in lucem data posl 
Casparis Corberi, praeclari viri et Profes- 
soris Helmstadiensis , obitumaD. Joanne 
Adamo Scbmidio, qui etiam Pracfationcm 
de .Eneae vita scriptisquc c ) pracmisit. In 
illa Helmstadiensi editione occurrunt: 1 ) 
Cosmographia. 2) Historia Bohemica, 3) in 
Antonium Panormitam de dictis et factis Al- 
phonsi Sapicntis 4 ) de statu Europae sub 
Friderico III. usque ad Annum 1 4!)8 ad 
Antonium Cardinalcm Ilerdensem. 5 ) Libri 
III de Concilio Basileensi. et 6 ) Epitomc 
Decadum Blondi. Haec omnia otiam obvia in 
cditionc Opcrum MnB&e Basileensi, praeter 
librum de statu Europae sub Friderico III. 
quem ediderat Freherus tomo II cerum 
Germanicarum , in quo etiam occurrit eju- 
sdcm Oratio gratulatoria ad Alphonsum , 
Regem Siciliae, super Connubio Friderici 
et Lconorae An. 1 458 ct altcra pro Corona- 
tiniic Friderici III ad Nicolaum V cwn pe- 
titimie pro Concilio generaM; tertiaque ad 
eundem Nicolaum, utFridericum in Turcos 
passagium parantem adjuvare velit. 

Addc quod Anno 1441 Pootica lauiva or- 
n.it us fuit i» Fridcrico Impcratore, ut con- 
Btat ex diptomate quod exstat apud clarisa 
.Monckcnium tom. 3 Scriptor. de rebus Ger- 
man. pag. 2039 Flura ipse de se JErieas 
lib. I , Epist. 188 pag. 756, seq. Opp« et Jo- 
annes GOBEL1NU8, de quo infra, «w loco 

c) lottrad der Say. 1703 Oclobr. pag. 88 seq. 



. i; N 

Opera Basiloae 1571 fol. junetim odita ro- 
censentur iu iliario oruditorum Italiae tom. 
XIV p. 359, seq. De aliis editionibus Lud. 
Jacobus pag. 187. seq. Biblioth. Pontiflciae. 
Epistolae ad divorsos, quaruin editionem 
ab illustri Jo. Petro Ludew ig exspectamus , 
prodierantLovan. 1 483 Norimb. 1 181 , 1 186, 
1496,4 cum Oratione Mantuana el descri- 
ptionc Viennensi.Urationem de obitu Eugenii 
IV Papae An. 1 447 et coronationc Nicolai V 
dedit Baluzius tom.Misc. pag. 334 1. 1 cd. no- 
vae Orationes duas responsoriasadOrationes 
Regis Francorum , Dachorius spicileg. tom. 
IX. pag. 310 et tom. VIILpag. 292 (edit. no- 
vae tom. 3 pag. 807, 811. ) Epistolas ad Ca- 
rolum VII Begem Francorum tom. 7 pag. 
311.et tom. 4 pag. 460 seq. ( edit. novao 
tom. 3 pag. 806 822,} alias item ad illos tom. 
7 pag. 305 et pag. 312, tom. 8 pag. 325 fedit. 
novae tom. 3 pag. 788, 823, 824,) Ilisto- 
riam Gothorum sive epitomen Jornandis 
ante Jo. Carolum Newenum publicaverat 
vir praeclarissimus Baymundus Duellius a ) 
in biga librorum rariorum, Lips. 1730 fol. 
De puerorum educatione ad Begem Bohe- 
miae Ladislaum, in 4 vetus editio sine loco 
et anno. Liber de miseriis curialium itidem 
m 4 cum historia de duobus amantibus. 
Praefationem ad historiam de Pyramo et 
Thisbe ex Manuscr. Helmstadiensi vulgavit 
Polycarpus Leyserus in historia Poetarum 
medii aevi p. 1086 , versibus elegiacis. Hi- 
storia ipsa hexametris partim, partim ele- 
giacis scripta et JSneae Sylvio tributa in 
Manuscr. Thoruniensi ,b) incipit: Narratur 
Babylon urbs dicta duos aluisse. Denique hi- 
storiam amorum Euryali et Lucreliue, scu 
arcanam narrationom illorum quae Caspari 
Schlickio Sonis aeeidorunt . [5] post plurcs 
Saec.XV editiones) vulgavitV.C.SimonFrid. 
Hahnius tomo I collectionis monumentorum, 
Brunsvic. 1724, 8 sed vulgavit Germanice 
non Latine. ( Ex t. V , ubi PILS Secundu^ . 
* Si in additamentis ad historiam littera- 
riam Aeneae SyWii longius excurrero quam 
pro modulo scriplionis huiuscc , veniam 

a) Acta Erud. 1730 pag. S87, 

b) Vidc notitam Bibliolhecae Thoruniensis pag. 
2G dc alia historia de Pyramc cl Tblsbe, scripla 
leoninis versibus, idcm Meyserus \)vi, -ioss. 



E A S 27 

profecto dabunl aequi lectores . qui norirri 
mejam inde ;il) aliquol annis collectionem 
orationum atque opellaruin quarundam Ae- 
ncac !miius> c\ coitis phiribus collectionibus, 
ct llSS.codicibus acceptam meditari.Ex hac 
igitur , quae jam proelo paratam servo, ea 
excerpam quae huc conferre judicavero. 
Pii II. orationes non illas omnes tantummo- 
do quarum indicem dedit Muratorius. atque 
hic a Fabricio indicantur. sed el aliasplures 
in meam collectionem invexi, additise meo 
marte adnolationibus.Kn illarum catalogum. 

1 Coram Patribus Basiliensibus pro elt- 
yendo loco futuri Concilii. Laudat Mura- 
torius, sed hucusquc latuit manuscripta; 
ogo primum eam yulgavi in volurainc 
IV. suppl. mei Conciliorum; 

2 Oratio in D. Ambrosii celebritate. Latuit 
Muratoriunr, ego dedi in tom. V. moo- 
rum supplcmontorum. 

3 Oratio ad plebem de Haspach hucusquc 
inodita ; sed pluribus nota. 

4 Pro restituenda Germanorum obedientia 
Pont. Eugenio IV. ex edito Hartenis vet. 
monum. tom. VIII. pag. 980. 

5 Ad Mediolanenscs hucusque incdita. el a 
Muratorio indicata. 

6 Ad Alphonsum de connubio Friderici et 
Efeonoroe.HabetFreherus Bcrum Germa- 
nicarum Tom. II. 

7 Ad Xieolaum V. pro Caesaris coronatio- 
ne. Datur cx MS. cod. Lucensi, ot ab ca 
plurimum discropat . quam Frchcrus .\ 
Vindobononsi cod. protulit. 

s Ad Nicolaum V. Pontificem, quae plus 
vice simplici excusa est. Incipit: Moyses 
vir Dei. 

9 Ad Austriales; haec ipsa est oratio quam 
Itfuratoriusin anecdotis dedil ; .> me tamen 
variantes ex codice Lucensi adduntur. 

10 Oratio in Ratisponensi conventu ei IIS 
datur. 

1 1 De ConstantmopoUtana clade,perorata m 
coetu principum Francofordiae. Extal m- 
tcr opera Pii II- 

12 /// conventu Viennensi,o[ altera *n con- 
r^iiiu Novae civttatis ; utraque ei MSS 

13 Callisto III. io Pontificem assumpto Ae- 

is nomine Ferdinandi obedientiam pol- 



28 



M N i 
one habita < >t Oratio : 



Kcetur qua 

soleni plerique] ei a me w edito reprae- 

I itur. 
II !>,■ Bohemorwn compactatis. Es aneo- 
dotis Ifuratorii iterum excudenda cum 
variantibus ex MS. Codice. 

15 Pro parr cirihus Suis reddita. Ennnd.i 

tior editur ex codice Lucensi quanquam 
antea prodivit in collectione operuai Pii 
II. Basiliensi. anni 1551. 

16 Responsio I. ihmgaris data. Ex oodom. 

18 Dc Rosa aurca o\ MS. Codioe. 

19 OrothneS in Muntuuim ronrrntii tlictuc 

IV. Quarum III. suHt in oollootiono Con- 
ciliorum Labbeana; sed a me cum MS. 
Codice collatae sunt. Postroniam oeododi 
in tom. V. supplem Conoiliornm. 

20 Ail Cardmales dc novis promotis Car- 
i/inalihus. Y.\ Raynaldo ad an. 1 4">9 n. 28 
cum variantibus ox. MS. oodice. 

21 Responsum datum Bohemis jrro compa- 
ctof&.Edidil Leibnitius inCndioo jurisgen- 
tium; datur a me ex MS. Codico. 

SS De Pragmatica sanelione subhta. Y.\ 
MS. codice; edita est tamon in catalogo 
MSS. HibliotheeaoUnivorsitatis Taurinon- 
sis. o\ quo variantos dantur. 

23 De S. Catharina inter SS. aclscripta , 
ouius fraamontum dederunt Bollandiani 
socii in Actis SS. ad vitam S. Catharinao. 
I ° integram dabo o\ MS. 

2i Ad raput 8. Antlrcac allnrutio; o\ edito 

Gobelini cum variantibus &x MS. Codjce. 

85 OratkmesII ad Quiriles; quorum alto- 
ram tantummodo Cardinalis Papiensis in 
suo commentario ded< rat. 

86 Responsvm datum Oratori Venetorum 
postulanthtm parci Sigismundo Malatestac 
ox odito Gobelini cum variantibus ex MS. 
Codicc. 

27 Respdnsum datum Oratoribus Iirfjis llc- 
nati Senis. Haec cum sequentibus e MS. 
Codice dantur. 

28 Oratoribus Tmperatoriae Maiestatis. 

29 Castellae Rcgis. 

30 Regis Hungariae. 
•51 PortugaUiae. 

32 A ragonumetSiciliae Regis. 

33 Prancorum Regis. 
Ji R ; Britam i • 



AS 

35 Oratoribus 

36 



37 
38 
39 
16 

41 Atl costlcm 



44 
45 
46 



Ducis Burgundiae. 

/>. Archiepiscopi Treriren- 

sis. 
Ducis Sabaudiae. 
Marchioms Montisferruti. 
Ilururiue Dttris. 

Duris Sdbaudiae in con- 

rcntii Muntuuno. 
fn cotlcm conrcntu. 

42 Ad conventum Mantuaniim. 

43 Ad Oratorcs Imperialcs m eotlem con- 

vcntu. 
Vcnetos in codcm conventu. 
Hcc/is. CasteUae. 
\d Alhcrtum Marchioncm Brandchur- 
qensem. 

Atque hic demum elauditur oius oporis 
pars prima. In altora voro habotur opuseu- 
lum Aeneae Sylvii historicum nondum odi- 
tum. De Diuctu Hatispononsi,quae fuit A. D. 
1454. Opus hoc Aoncas dicavit Joanni Vara- 
dinonsium praosuli, ot Huni^ariao Regni can- 
collario. Additur ingens fragmentum oporis 
Aonoao in Laurontium Vallam De Donatione 
Constantini, quod pariter o MSS.primo pro- 
ducitur. 

In moo Conciliorum supplemento tom. VI. 
pag. 508 Aonoao prolixamepistolam dorobus 
in concilio Rasiliensi turbatisad Patrum ( do 
Noceto arbitror) scriptam o MS. Cod. Biblio- 
thecae Vindobonensi evulgavi. 

AeneaeSylvii epistolam deartis per certos 
annos in concilioliasilcensi in eodice quodam 
BibliothecaeMellicensisservari lo^imusinlli- 
storiam eiusdom Bibliothecae pag.50vulgata 
Viennae in Auatria paueis ab hinc annis in/i. 

[nBiblioth.Caesarea Vindobononsi nactus 
sum paritor epistolam altoram, quae licet 
nomon in titulo nullum praofort , in indico 
tamen oodici illi praefixo, alteruis quidcm a 
toto oodico, sod paulo rocontioris manus , 
Aeneae Sylvio adscribitur. Legi illam avidus 
ot roscripsi; sod diligentius illam per otium 
expendens intolloxi tandom altorius ossc ab 
Aenea aulhoris. Scripta ost enim e concftio 
Basiieensi, quo tompore o vivis subducto 
Eugenio Pontifice in eius locum Nicolaus V. 
uccesserat. quem addictus concilii partibus 
scriptor idolum vocat; quamvis ae oogitare 
sorio ait de deserendis oiusdom concilii par- 



M T I 

tibus, ut rebus suis, quibus alioqui male 
consultum esset ,provideret. Quiscredatpro- 
ficisci baec ab Aenea potuisse , qui autbor 
fuerat Germanis, ut concilio abiecto Euge- 
nium agnoscerent; et legationis ea de causa 
missae caput extitcrat , ac demum Eugenio 
Pontifici luculenta oratione suo et Germa- 
norum nomine obsequium palam restituerat, 
ac juraverat ? 

Aeneae Sylvii earmen in Christi passio- 
nem prodiit Viennae in Austriain 4an.1516. 
una cum aliis aliorum pocmatibus, aliisque 
sacris opusculis. 

Eiusdem carmen in S. Augustinum legi- 
tur in Sanctuario Papiensi Jacobi Gualle lib. 
3. pag. 50. 

Epistolae eius scptem ad Petrum de No- 
ceto, quarum duae tantum ibidem vulgatae 
sunt , indicantur in catalogo Bibliothecae 
Riccardianae cum carmine ad B. Virginem , 
cuius etiam portio ibi legitur. 

(6) Prodierunt revera Pii II olim Aenaee 
Sylvii Piccolominei Senen. Orationes (LIII) 
politicae et ecclesiasticae etc. argumentis , 
adnotationihus et praefatione exornavit at- 
que appendice aliar. tucuhrationum inedi- 
tar. auxit J. D. Mansi. Partes III. Lucae. 
1755. Ex Typ. Benedini in 4. Dolendum 
autem vitam Pii II ab eximio , acris ingenii 
viro P.J. Nicolao Bandiera Senensi conscrip- 
tam , et jam ab anno 1734. Romae excudi 
inceptam lucem videre non potuisse. Vide 
MazzuchelliScritt. d'Italia II. 21 4. Eruditis- 
simum Tergestinum bibliophilum vero,am- 
pla supcllectili operum Pii II tum editarum 
tum MSS. patriae suae relicta, auxiliumhaud 
spernendum cuiquam optatissimum opus 
scripturo suppcditasse non erat hic praete- 
reundum.Vido iCata/ofjro della raccolta che 
per la bihliografia delPetrarca e diPio II e. 
gia posseduta e si va continuando daWAvv. 
(Domenico) De' Rossetti. Trieste , Marenigh 
4854.8. (Obiit an. 1842). 

7ETIIICUS, Cosmographus , do quo in Bi- 
bliotbeca Latina. 

AFFLEGEMENSIS , sive AffUgemensis , 
Monasterii S. Petri in BrabanUafundatio An- 
no 1083 et Historia tom. X Spicilegii Da- 
cheriani , et tomo II oditionis novao pag. 
769-776. 



Ct'S 2«! 

AFFLEGEMENSIS Chronographus conti- 
nuatus per Odonem Camborium ab Anno 
1 1 22 usquc ad Saeculum XVI ibidcm pag. 
776 - 779. 

AGAPETUS I. Episcopus Romanus ab 
Anno Christi 535 29 April. ad 536. l7April. 
et AGAPETUS II. ab Anno 946.2 Junii ad 
956. II Januarii, quorum nihil oxstat prae- 
tor Epistolas , octo quidem Agapeti primi , 
et sccundi Epistohis II. in tomis Concilio- 
rum saopius oditas, de quibus vidori potcst 
Ludovicus Jacobus a S. Carolo in Bibliotheca 
Pontificia. Epistola Agapeti primi ad Anthi- 
mum Cpol. spuria viris doctis judicatur. 
Agapeti secundi Epistolam tertiam ad Ge- 
rardum , Lauriacensis ecclesiae Arehiopi- 
scopum , edidit Christophorus Gcwoldus 
cum Chronico Roicherspergensi , Monachii 
1611 4 et Lambccius II. pag. 651. 

* Agapeti II. epistolas tres ego in meo 
supplemento ad concilia vol. I. pag. 1123 
adieci. Earum primam accepi ex Menkenio 
Rerum Germanicar. tom. I, pag. 585, qui il- 
lam ex MS. Bremensi cbronico dedit ; eaquo 
Pontifex junctionem ecclosiaeBremensis cum 
Hamburgensi confirmat Altera daturex Gallia 
Christiana tom. IV nov. odit. pag. 278, in 
qua ecclesiae Matisconensi privilegia quae- 
dam conceduntur. Tertiam donique suppodi- 
tavit Ughellius Ital. Sac. tom. VIII . pag. ->l 
nov. edit. eademque in ecclesiam Triventi- 
nam, et Tremolensem intrusi quidam epi- 
scopi excomunicantur. 

AGAPITUS, Episcopus Rhndiorum . cujus 
Epistola ad Leonom Imperatorem pro Con- 
cilio Chalcedononsi Latine, sed ex Graeco 
versa , exstat in parte ultima Actorum Con- 
cilii Chalced. tom. IV Labbei pag. 910. 
Ilarduini tom. II pag. 736 etc. 

S. AGATIIO , Episcopus Romanns ab anno 
C. 679 29 liaji ad 2 Decembr. 681. Cujua 
Epistulae III in Actis Concilii scxti Cpol. 
An. 680 seq. saepe editae , ct apnd Baron. 
ad An. 680 n. (i. i'J et An. 689 n. 50. Cow- 
cilia Romana sub eodem habila An. 679 et 
680. Cuntus et Oursus Romanus ab Agar 
thone niissus in Britanniam, vide S|>cc- 
[manni Concilia Britannica tom. l. pag. \~ \ 
seq. qui Agathonis Epistohun ad /Ethehre- 
dum. 1 1 alios pag. 163 aflert Latine et An- 



at a (i (i e 

glo Saxonice. Et de Concilio Romano ad res 
spectante Britannicas disseril pag. 157 seq. 

* Concilia Romana duo subAgathone con- 
sseCertum est; incertum vero, ad quod 
potissimum referatur canon,quem ego ex 
\is. cpd. in meo supplem. vol. I. pag. li"> 
vulgavi. Mandat inco Pontifex ut accusatus 
.1 populo presbyter seorsum afa episcopo 
duobus, vel tribus t"siilms adhibitis corri- 
piatur.Nisi resipiscat,suspendatur ab offlcio. 

IGGENUS Vrbicus inter Agrimensorios 
sfriptores, de quibusin Bibliotheca Latina. 

AGNELLUS, Episcopus XXVII Raven- 
natensis, tempore Justiniani Imperatoris 
circa A. C. 553. Decujus vita,praeter Hie- 
ronymum Rubeum libro tortio llistoriaoRa- 
vonnatonsis. consulendus Agnollus junior, 
do quo mo\ j in Pontificali Ravonnatonsi , 
pnrto II pag. 1 19 soq. Ejus Episto/a adAr- 
imniiun Arianis opposita cle ratione Fidei 
in Johannis Sichardi antidoto advorsus hao- 
rosos. Rasiloao 1o28 fol. ot in Joannis IIo- 
roldi baeresiologia, ibidem 1556 fbl. atque 
indo in Bibliothecis Patrum , et novissima 
Lugdunensi tom. X' III pag. 666. 

AGNELLUS . qui et ANDREAS, Abbas S. 
Mariae ad Rlachornas et S. Rartholomaci 
Ravennae circa An. C. 842. Scripsit Libruin 
Pontificalem . sive Vitas Episcoporum Ra- 
vennatium , a S. Apollinari usque ad Potro- 
nacium, ot qui ei circa An. 836 succossit 
Georgium. Primus ex Codice Bibliothecae 
Estensis edidit, dissortationibusquo, obsor- 
vationibus el appendice monumentorum vo- 
terum illustravit Benedictus Bacchinus, Ab- 
bas S. Mariae de Lacroma Ordinis Benedicti 
Congregationis Casinensis, Mutinae 1708 4 
i i tomo secundo Scriptorum rerum Italica- 
nim eruditissimi Muratorii. Modiolan. 172.'} 
fol. Cohfer Journal des Sav. 1710 Xovornbr. 
pag. 563. Neuen Bticher —Saal tom. I,pag. 
246. Acta Eruditorum Anno 1710 pag. 330 
et An. 1724 pag. \>9 etc. Vitam S. Apolti- 
naris exhibent etiam Acta Sanctorum tom. 
V Julii p. 350. 

AGNES Assisias. Virgo, soror ot disci- 
pula S. Clarae, quaeAnnoCHristi 4254diem 
obiit. Kjiis Epistolas ad eandem Claram et 
Collegium sacrarum virginum Lucas Wad- 
dingus edidit tomo I Annalium Ordinis 



N u s % 

Minorum. Vido sis etiam Henrici Willoti 
Athenas sodalitii Franciscani. 

AGNES BUmbekia . defuncta Viennae anno 
I345. Ejus Vitam et revelationes ab Ano- 
nymo Ord. Minorum digestas vutgavit Ber- 
nardus Poz, Vionnao 17.'M. 8 ona cum Po- 
thonis libro do Miraculis 15. Mariae Virginis, 
d' 1 quo infra. 

AGNETIS* Virginis Bomanae, et sub Li- 
cinio Mattyris, S. Ambrosio, Ilieronymo, 
;iliis(]ii(> celebratae passionem vorsibus ele- 
giacis descriptam Caspar Barthius XXXI, 
13 Adversar. Francofurti 1621 fol. et An- 
droas Rivinus Lipsiae 1637. 12 edidit sub 
nomine Hildeberti Cenomanensis, una cum 
luijus dooom homiliis. Sod Alexandri Ks- 
sebiensis osso videtur Christiano Daumio 
in syllabo Poiitarum Christianorum num. 63. 
I)o illa Agnete vido Raronium et Acta San- 
ctorum 21 Januarii. 

De Actis AGNETIS in Montepolitiano , 
idem Raronius et Acta Sanctorum 20 April. 

AGORARDUS,Episeopus ab An. C. 816. 
Lugdunonsis , dofunctus A. 840. De quo 
egregio Viro diligenter in Historia Litteraria 
S. E. Caveus , cui jungi possunt Sammar- 
thani tom. I. Galliae Sacrae pag. 301 seqq. 
Carolus le Cointe tomo octavo Annalium 
Francorum , Theophylus Raynaudus indi- 
oulo Sanctorum Lugdunonsium tom. VIII , 
Oporum pag. 2o seq. 599 seq. Dominicus 
de Colonia Ilistoriao Littorariao Lugdunens. 
quero (iallico nupor edidit , tom. II pag. 93. 
Acta Sanctorum tom. I. .lunii pag. 748 soq. 
ubi otiam disquiritur, num Sancti nomino 
sit afiioiondus. qui tam diserte scilioot ima- 
ginum cultum ac vonorationom confutavit. 
Scripta Agobardi felici fortuna servata sunt 
a Papyrio Massono. Cum enim Lugduni in 
vico mercium libros quaoreret cum Stepha- 
noVerdiero,ot apud compactorem librorum 
vorsarontur ojus rei causa, illoquo Agobardi 
CodiCem in membranis perscriptum veteri- 
bus notis, dilaniare paratus esset, cultrum- 
que ad eam carnificinam manu teneret , vi- 
tam illi Papyrius rodoinit, Codicemque po- 
stoa in Rogiam Bibliothecam intulit Papyrii 
frater Joannos Baptista Massonus. Prodiit 
Agobanlus Papyrio Massono curante Pari- 
siis 1605 8. et deinde ox meliore editione 



A G KI P P 

Stephani Baluzu , 1G66 8 v0 , qui non niodo 
Regium illum Codicem novo studiocontulit, 
et non pauca ex eo castigavit , sed etiain 
addidit ineditum antea librum, quem Ago- 
bardus Amalarii libris quatuor de Divinis 
Officiis opposuit , et Baluzius expressit o\ 
veteri Codice Petri Marnaesii , Senatoris 
Grationopolitani , collato etiam apographo , 
quod Petrus Franciscus Chifletius cum eo 
communicavit. Massonii editio repetita in 
Bibliothecis Patrum Coloniensibus An. 1618. 
tomo IX. sed recognita secundum Indicem 
llispanicum : tum Parisiensibus 1644 1654. 
t. IX. Editionem vero Baluzianam expri- 
mit Lugdunensis A. 1677. tom. XIV. Sin- 
gula Agobardi Scripta, post Cavei et Dupi- 
nii induslriam rccensere , esset actum agere. 
Tantum addo Goldastum in Monarchia Im- 
perii, statim in limine primi tomi exhibere 
Agobardi Epistolam de monarchia Imperii 
Francici et divisione regnorum Italiae , 
Galliae , Germaniae inter Ludovici Pii libe- 
ros ; quae est etiamapud Freherum et An- 
dream du Chesne : tomo secundo autem , 
cjusdem scriptum : de comparalione utrius- 
que regni , Ecclesiastici et Politici. obvium 
quoque in tomo secundo Bibliothecae ma 
ximae Pontificiae, quam Romae 1695 ad 
1699. Volum. XX. in fol. edidit Joannes 
Thomas de Rocaberti. Versibus hexametris 
scriptum Epitaphium Caroli M. defuncti A. 
C. 814 et Carmen phalaeucium de translatis 
Lugduni reliquiis SS. Martyrum Cypriani , 
Sperati et Pantalconis edidit Andreas Rivi- 
nus cum Psalmis et Ilymnis Drepanii Florii 
et aliorum , Lipsiae 1 653 8. 

AGRIPPINUS, Carthaginiensis ante S. 
Cyprianum Episcopus , sub quo Concilium 
de rebaptizandis haereticis habitum,Cypria- 
no eandem sententiam deinde tuenti prae- 
ivit , ut ipse testatur in Epistola 73 ad Ju- 
bajanum. Etiam ipsum Agrippinum eo de 
argumento librum unum vel plures edidis- 
se 7 licet pridem deperditos , ex Augustini 
Epistola 48 ad Vincentium (editionis novae 
93) colligit Caveus. Meminere Agrippini 
idem Augustiuus II , 7 de baptismo contra 
Donatum , Vincentius Lirinensis in commo- 
nitorio cap. 9 et Facundus lib.X. cap.3 tom. 
11. Operuin Sirmondi pag. 785. De contro- 



1 X U S 31 

versia illaadeundus Johannes Launojus lib. 
VIII Epist. 15. 

AGROETILS medio saecuio quinto Gram- 
maticus, qui ad Eucherium Lugdunensem 
scripsit de Orthographia, et Fl. Gapri Or- 
thographiam fupplevit, dc illo di\i iu Biblio- 
theca Latina lib. IV. cap. 7. 

AHVTIIO, aliis Haito. Heito, Unid». Ilattu. 
Oto. Episcopus Basileensis, et ab Anno 806. 
Abbas Augiae Coenobii, circa A. C. 820 pu- 
blicavit Capitulare, capitibus XXV cditum 
a Dacherio tom. VI Spicilegii pag. 691 et 
tom. I editionis novae pag. 58 i. Ab eodein 
Ahythone visiones Monachi Augiensis We- 
tini Anno 824 defuncti scriptas prosa. sicut 
heroico metro a \Valachfrido_, testatur Her- 
mannus Contractns. Caroli M. testamento 
subscripsit An. 81 1. 

AIDANUSAvuinas ; >iorthumbriorum.sive 
Lindisfarnensis Ecclesiae in Anglia Epi- 
scopus primus, a Rege Xorthumbriorum 
Osualdo constitutus , diem obiit An. 651. 
Ilujus Commentarios inSacramScripturam. 
et IlomUias, sive Conciones memorat Joan- 
ncs Baleus Centur. I cap. 76. De hoc Aidano 
Beda III 1 4 seq. Eccles. Histor. Anglor. et 
in vita Cuthberti et Martyrolog. Rom. 31 
August. 

AIGRADUS, Vossio Angradus. Monachus 
in Normannia Fontanellensis. Benedictinus. 
scripsit ad Hilbertum Abbatem suum, qui 
An. 700 obiit, Vitam S. Ansberti , Rotho- 
magenis Episcopi, defuncti A. 695. Exstat 
illa apud Surium et in Actis Sanctorum 9 
Februarii, et in Mabillonii Saeculo secundo 
Actorum Ordinis Benedictini. pag 1048. Sed 
interpolatam vel junioris auctoris essc hanc 
vitam eruditi judicant , quoniam in illa 
mentiocladis,quam Provinciac intulereAga 
reni A. 737. 

AILEUANUS. aliis verius Aireranus . 
Frerunus. Scoto ttibernus coguomento Sa- 
l)iens, Presbyter el Scholasticus seu Ludi- 
magister Scholae Cluainerardensis in lliber- 
nia, saeculo VIII. ut videtur, post Colum- 
bam, Ultanum el Adamnanum, scripsit 
Gesta S. Patrieii, et quae solaaetatem tulil 
interpretationem mysticam proqeltUorum 
Cllristi. quae cum Columbani scriptis edita 
a Patricio Flemmingo Ord. Minor. Lovanii 



ij A I L M 

1607 tt recusa tom. Xll Bibliothecae Pa- 
Lrum edit. Lugdun. 1677. pag. 37. 
All.MKlUS. sive Elmcrus. Mbnachus Gan- 
tuariensis Ordinis Benedictini,defa.nctufl An. 
1430, quem Pitseuspag. '2<M praeter flomt- 
//as et Eputoias, libruinque scientiulcm et 
Sacramentalem MS. Caatabrigiae . refert 
scripsisse contra Muwli miscrias. et Bxer- 
citia citae spiritalis : Rccordutioncs benefi- 
<«>rum Z)/T/. rfe inquisitivnc DEI. dc ubscn- 
tiu vultus DEl. et tle boiio Wfcw cluttstralis. 

AILREDUS, vide EALREDUS. 

AlMAHl "S de Rossillon, Archiepiscopus ' 
ab A. I27S ad 1 2si Lugdunenais. Ejus Or- 
ilinutio. ut more antiquo Archiepiscopus 
Lugdunensis, et BpiscopusEduensis, alter 
alterius Sedem vaoantem administret, edita 
aDacherio tom. VIII Spicilegii pag. 253 et 
edit. novao tom. III, pag 684. 

AIMERICUS de Peiraco, Abbas Moissia- 
ceosis, qui de gestis Curoli Sfagni scripsit 
,i(l Joannem Ducem Bituricensem. Usus est 
Cangius ex Codice Reiiio Paris. 1314. 

AIMEBIGUS Picaudus, sive Picardus, 
cujus rhythmum, sive vcrsus rhythmicos de 
S. Jacobo Apostolo legit idem Cangius in Bi- 
bliotheca SanctiGermani dc Pratis Cod. 608. 

AIMO, vide IIAYMO. 

AIMOINUS. siveHAlMO, patria Petrico- 
rius Aquitaous, a librariis modo in AUMO- 
MUM. modo in AIMOMUM, AMMOMUM, 
vrl ANNONIUM, transformatus, Monachus 
ab An. C. 970 cocnobii Floriacensis , sive 
S. Benedicti de Fleury) ad Ligerim. Hic 
y\n. C. 1003 Vitam et miracula Abbatis sui 
Abbonis f 'quem priore anno Wascones in- 
tcrfceerant ) consignavit ad Hervacum, sive 
Heriveum clericum Thesaurarium S. Mar- 
tini. Vita cxstat in Joannis dc Uosco Hiblio- 
tln ci Floriaccnsi, Lugduni 1605 8 pag. V.)\) 
inPitheei XII. Scriptoribus pag. 428 et tom. 
Vlll Actorum Benedictm. pag. 082. Eidem 
Abboni dicavit libros IV. IHstariue FroWCd- 
imti. quamad Pipini Regis inaugurattonem 
srve in An. C. 752 deduoerevoluit,velsub- 
stitit m fundationc Monasterii Floriacensis 

' ^immarilian. Tom. 1 Galliae Christianac pag. 
525. 

Bi miracutorani Irbro unicum modo capiil 
upctcst. 



B H l S 

circa A. G. <>5(i vel 660. Caetera igitur a li- 
bri quarti capite 42. in quo du Chesnii editio 

dcsinit, et liber quintus usque ad Annum 
1 10") addita a Monacho quodam S. (icrmani 
Paris. aliisque. Vide Labbei diatribam dc Ai- 
moino tom. II de S. E. pag. 829. Cointii 
Annales Francorum tom. I , pag, 842, tom. 
II, pag. IGI tom. III, pag. 401 , tom. IV 
pag. 1 1 T ctc. Launojum inquisitione in char- 
tam immunitatis pag. 77 scq. ejusque inqui- 
sitionis asscrtionc pag. 620 seqq. quae utra- 
que scripta recusa tomo Launoji tertio Ope- 
rum. Nioolai Hieronymi Gundlingii Frag. 
Stuchcn ,X1V. Edita Aimoini Ilistoria a Ba- 
dio Paris. 1514 fol. sub Annonii nomine, et 
rcstituta Aimoino, recensitaque a Joannc 
Nicotio, Paris. apud Andream Wechelum 
1567, 8 deinde a Jacobo Hreulio ibid. 1603 
fol. ct in Joannis a Hosco HibliothccaFloria- 
eensi, Lugduni 160'),8. vO ncc non in Scripto- 
ribus Francicifl Marquardi Freheri, Hanov. 
I6I3 fol. denique in tomo tertio Andreac 
du Ghesne, Paris. 1641 fol. uhi etiam Polt- 
ma de prima fundatione coenobii Floriacen- 
sis , versibus hexametris, itcmque alterum 
De traslatione reliquiarum S. Bencdicti in 
Gallium, quod obvium quoquc in Mabillonii 
Actis Sanctorum Ordinis Bcncdicti scc. II, 
pag. 359. Sermo in festivitatibus S. Iiene- 
dicti cum versibus Mauri, Paulique,Casinen- 
sium Monachorum, Smaragdi Abbatis, Al- 
dclmi Episcopi, aliorumque, in laudati Jo- 
annis a Bosco Bibliotheca Floriacensi pag. 
270 in qua etiam pag. 79. Uistoria Miracu- 
lorum S. Benedicti, libris II. ad Cauzti- 
num , * sivc Gauslenum Abbatcm , postca 
Bituriccnscm Archicpiscopum, quos habent 
(juoque Bollandus ad 21 Martii, pag. 324 et 
Mabillonius Saec. Bcncdictin. IV Parte II. 
pag. 366. Vide supra in Adrevaido. Sigcbcr- 
tufl (iemblacensis c. 101. Aimoini Historiarn 
Francorum memorans , scribit silum etiam 
(iu llid ru m distinxisse. 

AIMOINUS, sivc AYMOINUS , Notarius 
i t Monachus S. Germani de Pratis in subur- 
bio Parisiensi, qui subscripsit diplomati dato 
A. S. N72 regoi Caroli ( Calvi ) 32. Ejus libri 
7/ad Bernonein Abbatem , De inventione el 

' Triiiicmiu: cij>. 305 ad Renaldvn Hfonachum. 



A 1 N A 

hanslatione corporis B. Vincentu Lovilac et 
Hartyris, cx Valentia Hispaniae An. 864 ad 
Monasterium Castrum Diocccsis Albingensts 
in Gallia , vcrsibus scripti he.xametris una 
cum Epistola ad Theotgerum Monachum ct 
Carmine vcrsuum LX heroicorum de eadem 
translatione exstant, cum Brculii Aimoino 
liistoriae Francicac scriptore, Parisiis !603 
fol. in BosciiBibliothecaFloriaccnsi,Lugtluni 
1605, 8 et in Actis Sanctorum Januarii tom. 
II. pag. 405 nec non in Mabillonii Actis San- 
ctorum Ord. S. Benedicti Scc. IV. Part. I. 
pag. 652. Libcr de S. Germani, Episcopi Pa- 
risiensis, Miraculis ab An. 846 ad 874 scri- 
ptos An. 892 in Jacobi Mosundri appcndice 
ad Surium 23 Julii , in Actis Sanctorum G 
Maji pag. 801 ct in Mabillonii Actis Sancto- 
rum Ord.. Bencdicti Saec. III. part. II, pag. 
104. De translatione SS. Martyrum Georgii 
Monachi, Aurelii et Nataliae libcr, et lihri 
II de eorum miracidis, apud eundem Ma- 
billonium Saec. IV , tom. II, pag. 45. Sunt 
etiam , qui huic Aimoino tribuunt libros mi- 
raculorum B. Mauri,ct Historiam inventionis 
corporum Placidi Abbatis et sociorum ejus. 

AINAHDUS , AGENARDUS , infra EGIN- 
IIARDUS. 

AINWICUS , vide Eynwicus. 

AIO Croilandensis , in Anglia , Monaclms 
Ord. Benedictini An. C.974 obiit, scripsitque 
Ingulpho Abbate ab Anno 1076 ejusdem Mo- 
nasterii , et Pitsco pag. 821 tcste Chronicon 
de rebus memorandis Monasterii Croilan- 
densis, etde statutis Turketuli Abbatis. lllud 
Chronicon ab Anno 664 ad 974, Ingulphus, 
de quo infra , totum suo Chronico inseruit , 
quod intcr Scriptorcsrerum Anglicarum post 
II. Savilim ,Londini 1 596 fol. longc intcgrius 
edidit Thomas Galeus, Oxoniac 1684 fol. 

AlTHONUS, DominusCuychi, aliis.li////o- 
nus, Haithonus, Aytonus, Armcnius, Hcgi 
Armcnio Aythoni, qui post XLV annorum 
rcgnum Monachus, Macarii adscito nomine 
A. C. 1270 idcm obierat, junctus sanguine, 
cx Rcgulo ipse Monachus non Dominicanus, 
sed Praemonstratensis * ipse quidem Latine 
non scripsit, non fuit tamen hoc loco a mc 
praetereundus, quiasubejus uominc Latinc 






* Hailonus ii);;.' cap. SG. 



H d i; s 33 

fcrtur liber notissimus nr-c Indignus lectu 
Historiae Orientalis atquc de Tarturis, quem 
post A. 1305 iUc scilicet, jnssu Clementis 
Papaequintl, GallicePicta^ ii <licia\ HNicolao 
Falconi ** Pictaviensi, quieKGallico Latine 
se eum testatur transtuhsse An. 1 307. I 
ter alia liber illc comparatus est ad suaden- 
dum passagium in terram sanctam cap. 49 
et 55, ita tamcn ut totum consilium suuin 
corrcctioni Papac subjiciat cap. 57 58. Pro- 
diit primum Bfenardo Molthero curante Ha 
ganoae 1529 'l.tum Basileae 1532 1555 fol. 
inter Scriptores Novi Orbis: deinde in luci^ 
quibusdam emendatior , a Hcincro Reini 
Helmstad. 15iS'i cum Paulo Veneto 4, tum 
Berolini 1671 4 cum Paulo Vcneto et aliis, 
editorc Andrca Mullero , Greiuenhagio . qui 
Basilecnsem editionem sccutus. emendatio- 
nesReinecciiad calcem voluminis annotavit. 
Belgice ctiam prodiit Amstelodami 1664 i 
J. II. Glazemachcro interprete, ut Italicam 
An. 1535. Gallicamque in Pctri Van dei 
Aa colicctione:Becueil des voyages curieux, 
a Lcidc 1729, 4. tomo II et Anglicam plus 
semel excusam praeteream. 

Bernardus ALAMAINY. * Doctor in De- 
cretis, Caroli VI. Galliarum Rcgis Gapella 
nus,etab Anno 1371. Episcopus Condomeu 
sis.Scripsit Tractatum duplicem deSchismate 
tempore Clementis VII. Anti-Papae,. cujus 
electioncm improbavit. De his, quac MSS 
in variis Bibliothecis feruntur, vidc Bulaeum 
in Histor. Acad. Paris. ad annum 1392 el 
Oudinum tomo III , pag. 1176. 

ALANUS Albretus, Anglus, Ord. Bem 
dict. cx Monacho Cantuariensi Abbas Deo 
bcrbericnsis, sivc Thcocicuriac, hodie Teur 
kcsburicnsis, qui An. C. 1 2)1 diem obiit. Ex 
libro ilius de VUa etexilio Thomae Becket, 
Archicpiscopi Cuntuuricnsis. An. 1470 in- 
terfecti, pleraque inserta a Stephano Lau 
glono quatuor libris. sive quadrilogo de 
Thomae Vita, qui ejus legitur praemissus 
Epistolis ii Christiano Lupo, Bruseil. 1688 I 
quemque scriptor profitetur Be collegisse ex 
quatuor Auctoribus, Johanne Severiano Sa- 

'■ Male Saleoni In Andrcac Mulleri editione. 
• ii.i samnaribani lom, U. p*g< 551. n 
quam aiii M imandi. 



:!, A L A 

risberiensi, ' MagistroHeribertode Bosaham, 
Wilbelmo Cantuariensi,et hoc Alano, cujus 
Sermones quoquc el Epistolas Pitseua com- 
memorat. Baleus III. 16 etiam Acta Claren- 
donensia, sive, ut Lelandus cap. 101 de rebus 
gestis iii Clarodunensi Cotwiiio ac postea, 
nec non Problemata Sophistica. 

ALANUS licw-li/'. sive Belloclivus itidem 
Anglus, Parisiis Lector publicus circa An. 
I 230 a Matthaoo Parisio inter eruditissimos 
celebratus suae aetatis, lohanni Lelando 
cap. 235. SacraeScripturaelucidusInterpres. 

ALANUS de Insulis. sive ex Civitate In- 
sulana. Gallo-Flandriae metropoli, Doctor 
Parisiensis, indeMonachus Claraevallis et ex 
Abbalo liipatorensi ( lu Rivour) Ord. Gister- 
oions. in Bioecesi Trecensi, ab A. 1151 post 
Hugonem Episcopus Antissiodorensis , de- 
nique ab Anno 1467 itorum Monachus Cla- 
raevallensis, defunctus An. 1202 aetat. 93. 
lta enim de hoc scriptorc sentire mihi pla- 
cet, porsuaso areumontis clarissimi Oudini 
in dissortatione de unico Alano Tom. II. pag. 
i:{ss seq. ut nec iis accedam., qui duos Ala- 
nos do Insulis faciunt , eum Bulaeo Histor. 
Acad. Paris. tom. II , pag. 432 soq. tom. III. 
pag. 19. Lud. Jacoboa S. Carolo de Scripto- 
ribus Cabilononsibus pag. 144 nixi mala fide 
oommontitii epitaphii, quo Alanus ille, ju- 
nior soilicot ; dicitur An. 1294 obiisso : quod 
oonfutat etiam .laoobus Quetif tomo 1. Bi- 
bliothecao Scriptorum Dominicanorum pag. 
194: noquo illis . qui cum Saminarthanis 
t. II. Galliae Christianae p. 280contondunt, 
obiisso A. 1 182 noque cum iis scntiam, qui 
Siculum faciunt,aut distinguunt vol Hispa- 
num. voir,onnanumotiam;SiveToutonicum, 
nisi Plandriam Germaniae accensere velis. 
Vide LeyserumdePoBtis mediiaevipag. 1012 
seq. Soripta hujus Viri , qui in titulo Opc- 
i mmAlanusMagnusdicituT,e\ proptervariam 
scientiam, cognomen Doctoris Universalis 
meruit, edita haoc exstant: 1 ) Commenta- 
rius in Cantica Canticorum ad laudcm bea- 
tae Virginis , editus primum Parisiis1540 
8." 2 Summa de artepraedicatoria. 3, Ser- 
mones XII. de variis argumentis. 4) Liber 

' in editione Quadrilogi Parls 1495. I Joanne 
Cumolensi, Herib. de Uoscham. 



N r s 

sententiarum et dictorum memorabilium. :>] 

Liher de se.r alis C/ierubim , qui minus in- 
togor legebatur inter Bonaventurae Opera. 6) 
Poenilenliu/e . sive Corrector. 7 ) Suinina 
quadripartita de Fide Cathoiica [scripta post 
Concilium Lateranense III , habitum An. 
1 17!). | libris IV. eontra Albigcnses , Walden- 
ses. Jui/aeos ot Paganos } sou Mahometanos, 
ad Wilhelmum, MontisPossulani Principem: 
o\ quibus Lihri duo priorosa JoannoMassono 
Paris. 1612. 8 ot cum tortii initio a Carolo 
do Visoh intor Alani opora editi: duo posto- 
rioros ab eodcm ad calcem Bibl. Cistercien- 
sis. Colon. 1656. i pag. 411 seq. 8 ) Deplan 
ctu Nuturue : prosa ot carmino, [a] contra 
Sodomiae orimon. 9 ) Anti-Claudianus , [b] 
sivo Encyclopaedia versibus Hexamotris di- 
stincta in lihros IX. certansque ingenio cum 
Claudiani poomatibus , quod plorumque sine 
auotoris nomino , saepius prodiit Basiloae , 
post primam editionem An. 1536 ct Antwor- 
piae 1611 1621. Venetiis 1582. 12. 10) lihg- 
tlnnus de CHristi incarnatione , qui incipit : 
Exceptwam aetionem Verbum Patris exci- 
pit , aliusquo de fragilitate humanae Natu- 
rae , cujus initium: Omnis Mundi creaturu 
quasi liber acpictura. Amho primum inGal- 
io-Flandria Joannis Buzelini sacra ot profana 
lib. I. cap. 7. Duaci 1625 fol. 11 ) Parabo/ae . 
aliis doctrinale a/tum, rootius doctrinale mi- 



(a) Mclra IX. e\ tribus Holmsladiensibus Codici- 
bus louge cmendaliora cxhibct B, Potycarpus Ley- 
scrus iu Hisloria Poctarum mcdii acvi pag. 104!i scq. 
qui et cx Bpibus Urbanis pag. 179. Allatium notat 
coinmcntario voluissi* scriplum illud illuslrarc Vidc 
ci Colveneriura ad fbrmicarium Nyderi pag. 2G. 

(b) I)c boc Alani pofmatc diligcntcr idcm I.cyse- 
rus pag. 1016 fcq, qui el pag. 1021 incdilos in illud 
Commentarios mcmorat Adatni de Basseyn et lla- 
dulphi de, Longo Campo:dc quo Paleus XII. 13 no- 
latque edilionem Viscbianam multis locis meliorcm 
dari possc ex Codicc Helmstadiensi , quod adscripto 
Fpeciminis in viccm libro primo inlcgro ostendit. 
Ad suas in Alani Anti -Claudianum noias provocat 
Rittershusius ad Giintlicri Ligurinum VII. 543 p. 146. 
Oiioniam vero in MSS. quibusdam , ul Lipsicnsiapud 
Fellcrum pag. 450 num. i'01 inscribitur: Anti-Clau- 
dianns de Anli- Ruflno , indc noncontemncndafor- 
lasse Barthii senlentia Tom. II. in Slatii 2 Tbcbaid. 
714 p. Go'J essc Anti-Claudiani tiluliiin daliun ab 
auctorc, quia disputat pro rrovidcntia, quam du- 
biani in ingrcssu librorum in Rufinum faccrc vide- 
lialur Claudiauus. 



A L A 

nus, vel Compilatio Proverbiorum versibus 
elegiacis; Incipit: 

A Phoebo Phoebe lutneh capit : a sapientc 
Insipiens sensum quo quasi luce micat. 

Prodiit Daventriae 1491 4 Colon. 1497 Li- 
psiae1499fol. 1516. 4 Lugduni 1501 ct Co- 
loniae 1520. 4 cum Commentario Matthaei 
Bonihominis . inter auctores octo morales : 
Paris. 1536 et Lugduni 1536. 8, etcum notis 
Andreae Senftlebii, Vratislav. 1663. 8, ctiam 
GalliceParis. 1 492 fol. et 1536 forma minoro. 
Distinctione/jnma, unumquodque monitum 
disticho, secwida tetrasticho , tertia hexa- 
sticho, quarta octosticho, quinta decasticho, 
et sexta sive ultima dodecasticho absolvitnr. 
Emendatius hoc doctrinale ad MS. Helmstad. 
atque editiones veteres recensitum occurrit 
in laudati Leyseri historia Poetarum mcdii 
aevi pag. 1064 seq. 

Haec undecim scripta Alani 'exceptis duo- 
bus posterioribus libris summae quadriparti- 
tae num. 7 ) junctim edita sunt a Carolo de 
Visch, Antwerp. 1653 fol. Sed praeterea ha- 
bentur etiam 12 ) Vita S. Bemardi, ad Pon- 
tium Claraevallis Abbatem scripta ab Alano 
Episcopo Autisiodorensi , et edita a Joannc 
Mabillonio post antiquiss. editiones plus vice 
simplici, et novissime tom. II. Operum S. 
Bernardi edit. Paris. 1719 fol. pag. 1252. 13) 
Commentaria , sive septem libri explana- 
tionum in Divinationes Propheticas Merlini 
Caledonii, a Galfredo Monemutensi Latino 
carmine redditas e Britannico. Francofurti 
1608. 8. De AmbrosioMERLINOet illo altero 
vate , qui Arthuro Regi charus exstitit , ante 
mille claro annos , vide Lelandum cap. 27 et 
Baleum I. 65 et Pitseum p. 1 01 . 14) Bhythmi 
contra amorem Veneris editia Leysero pag. 
1 092—1 097. 1 5 ) Dicta deLapide Philosophico, 
Lugduni Batavorum 1600 in Theatro Che- 
mico atque alibi, etiam versa Germanice. 16) 
Denique liber de naturis quorundam anima- 
lium , est liber secundus bestiarii Hugonis 
de S. Victore , tomo II. Operum pag. 418 
seq. Rothomag. 1648 fol. 

Inedita vel deperdita lontre plura aTrithe- 
mio cap. 527. Vischio in Bibliotheca Cisterc. 
pag. 23 sq. et Oudino tom. II. pag. 1 405 
seq. memorantur: Commentarii in Moysis 
quinque libros , in Prophetas, Evangetmm, 



N D S :v - 

Apostolum et Apocalypsin. Oeuhts Sacrae 
Scripturae. Oculus moralis, carmine. Poe 
nitentiale, qui Qorrector dicitur, seu Medi- 

cus animarwn . ab editodiversus. vide Ou 
dinum pag. 1407 soq. De tripUci Mundo . 
carmine. Incipit: Eocpugnant hyemem ver- 
nali etc. Libri quatuor de Poenitentia ad 

llpnricum Bituricensem Archiepiscopum. 
Surnina quot modis ad Hermengaldum Al)- 
batem S. ^Eiridii, sive deaequivocis mystt- 
c/s, de diversis vocabulorum Scripturag si- 
gnificationibus. secundum ordinem alpha- 
beti. Doctrinale altum de maximis seu axio- 
matibus Theologiae, sive de doctrina Uber. 
Summa de conflictu vitiorum et virtutum. 
(Videndum sitne scriptum hoc titulo, quod 
Ambrosio Autperto tribuunt Benedictini 
tom. VI. Augustini cdit. Amstelod. pag. 
699.) Gnomarum libri IX. quos habuit Bar- 
thius et speciminis loco, inde Othonis, ne- 
scio cujus sententias edidit XXXI , 9 Ad- 
versariorum. Quodlibeta. Sermones plures 
ct Epistolae. Libros quatuor supcr Senten- 
tias Trithemius primo loco nominat, sed 
Oudinus putat, eum falli, et summam qua- 
dripartitam , supra n. 7 recensitam pro illis 
accepisse. 

* Huius scriptoris esse censeo duo haec 
opuscula,quae in Codice Saeculi circiter XII 
membranaceo in Bibliotheca Trivisanea con- 
tineri testatur virineruditione literaria prin- 
ceps Apostolus Zeno in Epistola de opere 
Bernardi Trevisani.Suntvero: TractatusMa- 
yistri Alani contra haereticos.\{\c'\\>\\.: Quo- 
niam temporibus istis Manichaeorum haere- 
sis pullulat. Ex hoc exordio plene constat 
opus hoc esse diversum ab eo , quod haud 
dissimili in argumentn scripsil Alanus con- 
tra Albigenses et Valdenses. Op:i> aliud 
comprehensus in Codice Tiv\ isaneo es1 ep^- 
stola eiusdem, qvodnon est celebrandum bis 
in die. [ncipit: Venerabili amico P. Magister 
Alanus sulutan. 

AUucinatus osi Fabricius, cum interope- 
ra Alani a Vischio collecta omisil dicta cUia 
M. Alani de insulis, communiter mirabilia 
nuncupantur. Putavit fortasse unum idera- 
que esse opus cum libro Sententiarum ac 
dictorum memorabilium.Revera tamen duo 
sunt opera, et tamquam duo distincta in 



3 i • -A L A 

Codice Monasterii Dunensis nacttas est, ct 
\ ulgavit Vischras. 

ALANUS Lincnsis Nordovolgius Anglus 

Carmelita, Theologiam Grantae Girviorura 

circa A. 1420 professus, librum composuit, 

dc quadruptici sensu Sacrae Scripturae. 

yeminimc etiam inquitJannesLelanduscap. 

:{70. Grantaeatiqiiando viffisse JEquatorium 

Joannis deLmneriis, quodnomen a Linensi 

non muitum di/jcrt , opus eruditis dignwn 

auribus. M' iii cap. ">2i ojus Elucidationes 

\ristotclis. ConcioneSj et in omnesfereve- 

toros Theologos, Tndices commemorat. Thoo- 

togos illos de nomme appellat Baleus VII. 

54. ait enim Alanum indices adornasse in 

Antiquitatos Joseplii.lficromjmum in Josuo, 

Quaestiones et Dialogum Augustini, Basilii 

Homilias, GregoriiM. Moralia, Homilias,et 

m Ezeehielem: in Bcrnurdi tria Opuscula 

et supor Missus ost, ot super Cantica : in 

HomiIiaSi4fc«mt, Petrum de AuroYa, sive 

Auroram Petri de Riga: in Gerardum Lao- 

dicensem, in Officiarium Joannis Bclcih . re- 

velationes et prophetias Brigittae, Hugonem 

de S. Victore . Petrum Blcscnscm , Bichur- 

dum supor Thronos, Psalmos, et desomno 

Nabuchodonosoris et de XII. Patriarchis. 

In sermones Gilberti, in distinctiones Pan- 

siensis ot sormonos ejusdem: in Cantica 

Neckam, in miracula Mariae, in Mariale ma- 

jus el minus, in Thomam Aquinatem de 

perfectione, in Sententias ojusdom ct Scoti 

e1 Baeanthorpii : in Mgidium de reghnine 

Prinoipum: in Compendium Theologiae-, in 

sormonos Losani . in chronicon Bogori 

Hoveden, in Carmelitarum gesta, Bibo- 

ti : in roductcirium Hihliorum , in Sti- 

mulum amoris, in Thronos Latlibcry , in 

Gorham super Matthaeum ot Lucam: in 

Quadragesimale Voraginis, in Costasj/ * su- 

por Apocalypsin, in Scrmonos anttquorum 

propriosque: in conflictum vitiorum, io hi- 

storiam Lombardicam, in proprictntr is Bar- 

thohmaei. Idem Baleus inter Alani hujus 

scripta refert Moralia Bibliorum ot Praele- 

ctiones Theologicas. 

ALANUS, Abbas S. Mariae, cujus Ho- 
miliarium MS. memorat Beroardus Peziu« 
tomo lli. Anecdotorum Parte III. pag. G30. 

Ilenricum dc Costcsev. 



N r g 

ALANUS-</e liupe, sive Bupens ts , Armo- 
ricus GaJlus, Ord. Dominicani, defunctus 
in Conventu suo Zwollensi An. C. 1474 to- 
ste Trithemio taj>. 850. dc S. E. commcn- 
dator post Petrum Eremitam ct Dominicum 
Ordinis Praedicatorum conditorem) praeci- 
puus Rosurii . de quopluradixi in Lndiculo 
Mariano. Vide sis Bzovium ad An. C. 1473 
num. XXII. soq. A. 1476 num. XVII. An. 
1 47S mim. XIII. et An. 1479 num XXVII. 
Scripta junctim edita sub tituIoAlani redi- 
vivi, Friburgi 1GI9. 4. Coloniac 1624. 8 ot 
Andrea Rovetta curante,Neapoli 4630.1665. 
8. De illis et de aliis incditis non habco , 
quae addam JacobiQuetif industriao, cnjus 
consulondalhhliothccaDominicanorumToin. 
I. p. 850 sq. ldom t, II. p. 778 laudat Do- 
minici Hiora, Dominicani volumina, Alani 
do Rupe Psalterio CHristi ot I). Mariao illu- 
strando et eommendando dostinata, unum 
Majoricae cditum 1689 fol. ct altorum lbid. 
1700 fol. 

ALBERlCUS/l7MC?JS?s.infra,ALBEI\TUS. 

ALBERICUS Bergomensis , infra Alberi- 
cus dc Bosate. 

ALBEUICUS Monachus, qui docom an- 
norum pucr Casinense Coonobium ingrossus 
ost circa Annum CHristi 1120. IIujus li- 
brum (\c visiono sua momorat Joannos Ba- 
ptista Marus notis ad Potrum Diaconum p. 
180 edit. a me curatac. 

ALBEBJGUS, Monachus Casinensis idom- 
quc Diaconus Cardinalis, qui A. C. 1088 
obiit nonagonarius. Scripsit pro Crogorio 
VII. advcsus Henricum VII. ncc nonvitam 
S. Scholasticae, passioncm S. Modosti, ct 
S. Caosarii, librum do corpore Domini, SS. 
Patrum testimoniis roboratum advorsusBc- 
rengarium , Epistolas ad Pctrum Osticnscm 
Episcopum, aliaquc multa tum prosa, tum 
versu, siverhythmo, quaea Pctro Diacono 
dc Viris illustribus Casinonsibus cap. XXI. 
recensentur. Vitam S. Dominici odidit Bol- 
landus in Actis Sanctorum 22. Januar. 

* Quo tompore vir islc obiorit nomino 
indicantc incortum ost. Annus 1088 cruisso 
sihi visus est Fabricius c\ adnotatione Mari 
ad libollum Pctri Diaconi De viris illustri- 
biis Casin. cap. 21 sod ibi adnotator annum 
quid< m cmortualcm, actatcmque r.onagcna- 






A L B 

Ham signavit; at designatio haec temporis 
ad Berengarium do qao ibi , non voro ad 
Alboricum pcrtinct. Mcndum hoc Fabricii 
dotexit vir cl. Mazzuchclius in op. Gli scrit- 
tori d' Italia. 1 , 47. 

S. ALBERICUS inter primos Ordinis Ci- 
sterciejisis fundatoros, quem primas Cistor- 
cii constitutioncs ab Apostolica sodo appro- 
batas A. G. 1 101 publieasse , ot A. 1 1 09 de- 
functum, notat Carolus de Yisch in Biblio- 
thoca Scriptorum Cistereiensium, pag. 17. 

ALBERICUS Cisterciensis Monachus, do 
quo Ludovicus Jacobns a S. Carolo in scrip- 
toribus Cabilononsibus pag. 136. Vide infra 
Albericus trivm fontium Monachus. 

ALBERICI Londoniensis Metheologia (/uvi 
OzoXoyioi) MS. in Bibliotheca Ilohendorfia- 
na, quae acccssit Thesauro Librario Augu- 
stissimi Imperatoris. Vide ot infra, ALBRI- 

cus. 

ALBERICUS de Rosate, sou Roxiati, Ber- 
gomensis, JCtus, qui medio Saeculo XIV. 
scripsit commentarios in librum soxtum Dc- 
cretalium, Dictionarium Juris Civilis et Ca- 
nonici, aliaque, quae apud Trithomium cap. 
608 et Joannem Gottfridum Oloarium rcfe- 
runtur. Alius Albericus de Rosate, de quo 
infra in ALBRICUS Londinonsis. 

* Quaestiones statutorum improssae Comi 
apud Baldassarem dc Fossato an. 1 477 die 
15 Februarii. Dictionarium Juris Civilis ct 
Canonici compilatum ex primo et secundo 
Dictionario quae separatim scripsorat , im- 
prossum fuit antiquissimis typis absquo lo- 
co et anno. Idem Dictionarium de verborum 
et rerum significatione improssum Bononiac 
1 481 in fol. 

ALBERICUS, Monachus monastcrii trium 
fontium, Ord. Cisterciensis, in diocccsi Ca- 
taluncnsi, quod conditum cst circa An. C. 
1117. Albericus ipse clarus circa An. 1241 
in quo Chronicon ojus desinit, incipiens ab 
Orbe eondito, oditumque ab illustri Lcibni- 
tio tom. II acccssionum historicarum, Lip- 
siac 1698, 4. In hoc Chronico, praetcr Bige- 
bcrtum et Anselmum Gembiacensos, Hugo- 
nem de S. Victorc, Turpinum, Ottonem 
Frisingensem, Guidonom de Basochis. He- 
linandum, Gvilclmum Malmosbuiionscm , 
Luitprandum, ct Baldricum, citatur pag. 



E K [ C D S 37 

341 ct aliis pluribus locis ab Anno 1 163 ad 
1223 etiam Albericus. Confer,quac notavit 
Jacobus le Lonu in Bjbliotheca llistoricorum 
Galliae mim. 7103 pag. 355 seq. Diligentem 
in eclipsibusannotandisobscrvavitChiiletius 
de Anastasi Childerici pag. 25. Vide etiam 
Muratorium tomoV. Scriptorum Italiae pag. 
137. Labbous in Catalogo MSS. pag. 13 mo- 
not hoc Alberici Chronicon utile perquam 
essedigorendis nobilium tialliae aC Germa- 
niae familiarum genealogicis tabulis. Caro- 
ius de Visch in Bibliothcca Ordinis Gister- 
ciensis tcstatur Alberici lmjus poSticam 
MStam cxtaro apud Dominicanos Coloniao , 
adponitquc hoc ejus initium: Multa viri 
veteres. 

ALBERICUS Veerus, ex Comitum Oxo- 
nionsium familia, circa An. C. 1250 in Bo- 
naclea villa Trcnovantum tribus a fano Osi- 
thae milliaribus dissita scripsit libellum de 
genere, vita et coenobioD. Ositae, quem mul- 
tis laudibus effort Joannos Lelanduscap. 217 
ex eoque ait, se didicisse bonam partem an- 
tiquitatis Ostrosaxonici littoris, ac etiam 
Boccaniae,qua vallis iEilleburiana subsidet. 

ALBERIUS, qui Pctri Ncapolitani Archi- 
Episcopijussucirca An. C. 1230 scripsit vi- 
tam S. Aspreni, sive Asprenatis, primi, ut 
ajunt Napolitani, tcmporibusApostolicis Epi- 
scopi, editam ab Ughello tomo VI. Italiae 
sacrae pag. 19 editionisnovaeVonct, 1717 fol. 

ALBERTANUS, Caussidicus Brixiensis , 
Friderico yEnobarbo Brixiam An. C. 1102 
obsidente scripsit librum de doctrina dicendi 
et tacendi, deque virtutibus diligendis ct vi- 
tiis fugiendis. Prodiit Daventriac 1 490. i vi 
Lipsiae 1491. 4 Meminit ct libri a sc com- 
positi de amore el dilectionc DEI aliarumque 
rerum, deque forma vitac . 

* Librum dc amore et dilectione Dei et 
pro.vimi scribebat Albortanus anno 1 838 
cum carcere detineretur Cremonae a Fri- 
dorico II ImperatoreBrixiam tunc obsidente. 
Ita legitur in adnotationo IIS. adiecta Co- 
dici Taurinonsi, in quo opus illud Albertani 
legitur. In alio Tsturinenai Godice 762 scr- 
vatur eius liber consolationis c\. consilii . 
cpjom scribebat ut ibi legituron. U46 men- 
sibus aprilis tl maji. Nevizanua in sylva 
ouptiali lib Vpag. 92 edit. Lugduni anni 



38 AL B E B 

1526 provocal ad Albertum cfe uscore <7/- 
r/riuiir. sed iste esl titulus Cap. XXill libri 
7*' amore De» e< proximi. Muratorius antiq. 
med. aey. tom. III , pag. 949 io codieibus 
^mbrosianis ootat \e°pAlbertani <lc S. -b/«- 
/A// \ icus ost Brixiensis libruin de doctrina 
toquendi . c/ tacendi an. 1245 mense De- 
cembris composuisse.Denique eius operibus 
addit librum de forma vituc. De amicis rc- 
busque oorporalibus. De amore rerum in 
corporalium Tria illa opuscula De ditifctio- 
•ie />c/ et praximi. De coruolatione et consi- 
lio. de doctrma dicendi et tacendi, sub ij»sa 
auctoris aetate Italice versa t \ | » i s vulgata 
sunt Florentiae 1640 et Mantuae 17:52 in i. 
'> Lt denuo juxta MS. Cod. Pistoriensem. 
an. 1 278. Firense, Allcgrini c Mazzoni\S32, 
8 cnr. cl. v. Sebastiano Ciampi. 

U.BKBTINUS de Mantua. Theologus Au- 
Liistinianus circa An. C. 1 400. Hujus librum 
de corpore Clfristi laudat Philippus Borgo- 
ni;is libro scxto Chron. pag. I 2i. nbi de urbo 
Maotua. 

ALBERTINUS Ord. Minor. cujus sermo- 
nes qu idragesimales ct de Sanctis a Wad- 
dingo et aliis commemorantur. 

ALBERTINUS Mussatus , sive Muxatus , 
Simlero Mixtatus . Patavinus, exercitum 
duxit in bello Patavino advcrsus Cancm 
Scaligerum Veronensem An. C. 1318. 11 i- 
storicus ct Poeta insignis , et lauro etiam 
Apollinari decoratus. quem digno elogio ma- 
ctat Vossius libroIII. de Historicis Latinis. 
Obiit cmiI An. 1329. Ejus Historia Augusta 
de f/estis Henrid VII. [mperatoris, UbrU XVI. 
ei de gestis ItaUcorum post ffenrici VII. mor- 
tem, h. c. ab Anno 1343 ad 1329 libri XII. 
nec non Ludovicus Bavarui ad filium. Tum 
Tragoediae duac, Eccerinis, sive de tyran- 
nide Eccerini , slve Acciolini de Romano ca- 
stro Trcvisano, Veronensis, funestoque cjus 
<-\itu An. I 259 <t Achilleis, aliaquepoimiata, 
Epistolae nimirum, elegi. soUloquia, eclogae, 
Cento Ovidianus ad filium, et fragmenta, 
prodiere Venetiis 1030 fol. recensiti a Felice 
Osio,e1 posl eum A. 1634. Patavii defun- 
ctum vulgati cum ejus et Nicolai Villani no- 
ecimineque Laurentii Pignorii: quae 
editio repetita in Thesauro Italiae , Lugduni 
Batavorum \:>-> fol. tomo VI. parte 2 et 



T I N l S 

exceptis tragoedia Achilleide. caeterisque 
pogmatibus ab historia alienioribus ) in tomo 
decimu corporis Scriptorum Italiae Mediola- 

nensis tomo X additis etiain variis lectio- 
nibus Cbdicum MSS. Biblioth. Estensis et 
Ambrosianae. Mediolani 1727 fol. Caetera 
ejus, nescio an edita liber de litc Naturae ei 
Forlunae, sive de ordine causarum fato- 
rumque sorio : Libri III. carmine heroico 
scripti de bello, quod a Patavinis gestum 
esse dixi adversus Canem Scaligerum. 

ALBERTUS, sive ALBERICUS, Aquensis 
in Galiia Ecclesiae Cuslos, scripsit e\ fide 
eorum , qui praesentes interfuere, Historiam 
accuratam Hierosolymitanae expeditionis , 
sivo de passagio Godofredi de Bullione et 
aUorum Principum usque ad Annum secun- 
dum Balduini II. sivc ab Anno C. 109.'» ad 
II 21 libris XII. qui sinc nomine auctoris 
primum editi,cum chronologia Honrici Mei- 
bomii,aReinero Boineecio, Helmstadii 1584. 
4 sub titulo: Chronici Hierosolymitani dc 
bello sacro. Deinde auctori suo restituti, in 
Jacobi Bonsiarsii gestis DEIper Francos tom. 
I,pag. 184-384. Hanov. 1011 fol. Nomen 
auctoris primus prodidit David Hooscbelius 
praefat. ad AnnacComnenacAlexiadem scri- 
pta A. 4640. 

ALBEBTLS A rgentinensis, Presby ter scri- 
psit Chronicon ab An. G. 1 270 ad 1378 sive 
a Budolpho primo Habsburgico ad excessum 
Caroli IV. Imperatoris, editum usquead An- 
num 1349. Basiloac et cum Ottoue Frisin- 
gensi 1553 1669 fol. et melius integriusque 
usque ad An. 1378. tom. II Urstisii p. 74. 
Francof. 1585 1070 in fol. Ejusdem etiam. 
ut vidotur, de rebus gestis Bertholdi e Co- 
mitibus a Buchek, Episcopi Ari^ontinensis , 
usque ad Annum 1353 apud euudem Ursti- 
sium tom. II , pag. 97. 

A LBERTUS Arnhemius , Carthusianus , 
vide infra Albertus Kivet. 

ALBERTUS a Bonstetten, Teutonicus Au- 
L'ustinianus, scripsit Vitam Nicolai Tollenti- 
iii. Augustiniani oremitae, defuncti An. C. 
1306 obviam sme auctoris nomine apudSu- 
rium 10 Septembris. Ljusdom , ni fallor , 
Historiam utriusque Pannoniuc, sive Au- 
striae et Styriae ad CaesaremMaximilianum 
I memorat Pbilibpus Llsius in encomiastico 



A L B e 

Augustiniano pag. 22. Ilaec est Historia 

Austriaca Anno 1491 composita et MSta in 
Bibliotheca Caesarca Viennensi. Vide Lam- 
becium tom. II, pag. 4. 

ALBERTUSflW.r*'cns?s,discipulus S. Tho- 
mae, cujus summam de Casibus Conscientiac, 
et alteram de Sacerdotum instructione . in 
quatuor partitam libros, ctsermones varios 
memorat Possevinus in apparatu p. 22, us- 
que ad A. 1314 superstitem Albertum hunc 
fuisse testatus. 

DeALBERTO,Duce Brunsvicensi et Epi- 

scopo Halberstadiensi XIX circa An. G. 1 349 

narratio Historica tomoll Meibomii pag. 379. 

ALBERTUS. Carthusianus Vide Albertus 

Kivet. 

ALBERTUS, nescio quis, Monachus, qui 
ab Anonymo Mellicensi cap. 77. Computista 
incomparabilis exititisse, et libellum insi- 
gnemde computi regulis scripsisse traditur. 
ALBERTUS Crantzius, Magister Theolo- 
giae, Juris Canonici Doctor , Decanus et 
Syndicus Hamburgensis, doctrina, probitate 
etmeritis inclytus, defunctus 7 Deccmbris 
An. C. 1517, de quo non repetam , quae 
dicta tom. II Memoriar. Hamburgensium 
pag. 785 sq. Effigies ejus praemittitur vitae 
scriptae a B. D. Nicolao Wilkens, Archiva- 
rio Hamb. et Germanicc editae 1 722 et 1 729 , 
8 T0 , cui etiam ex MS. subjunctum Crantzii 
Defensorium Ecclesiae. In eadem Yita dc 
scriptis Crantzii eorumque editionibus dili- 
genter disseritur, cui addi possunt Joannis 
Labricii Helmstadiens. Bibliothcca tom. III, 
pag. 37, et Joannis Hubneri Bibliothecae Hi- 
storicae Centuria I statim in limine. Scrip- 
torum Historicorum Crantzii , post mortem 
auctoris dcmum vulgatorum , quae deinde 
David Chytraeuslixa&ato studio continuavit, 
melior editio est Wecholiana , Francofurti 
1 575 fol. in qua Wandaliae libri XIV Saxo- 
niae libri XIII. Regnorum Aquilonarium Hi- 
storia Daniae libri VIII. cum noniimtio. Sve- 
diae libri V cum initio sexti. Norwegiae li- 
bri YI. Metropoleos, sivc Historiae Ecclesia- 
rum Savoniae vicinarumque regionum ;il> 
A. C. 780 ad 4504 libri XII una cuni .!/>- 
pendice ct Confutationc Legendae de Bene- 
diclo IV ct de Martyribus in Ebbeckstorp, 
Singulare a Crantzio de Vita S. Ansgarii 



R T L* 9 39 

scriptum, praeter ea . quae de illo m Me- 

tropoli habet , compositum fuisse non cre- 
diderim. Caeterae ejus lucubrationes. praeter 
Libellum Visitatorum A. 1508 et 1514 qui 
calamo exaratus cst in quorundammanihu-;. 
haec in notitiammeam venere: Opusculum. 
sive libellus de instititione Sacerdotum ad 
OfficiumMissae.Unmbm^icl Uoslorhii 4506, 
4. Ordo Missae secundum ritum Ecclesiae 
Hamburgensis Argentorati 1509 fol. /•'<//•- 
mulae precum, obviae in Cursu de Domi- 
na, edito Rostochii 1522. 12. et in tomu IV 
Memoriarum Hamburgensium pag. 1 27. Con- 
silium de Ordine et Privilegiis Creditorum 
in bonis suorum Debitorum , in Laurcntii 
Kirchovii tomo IV Responsorum Juris per 
JCtos Germaniae, Francofurti 1578 fol. In- 
stitutiones Logicae, Lipsiae 1517, 4 ut ine- 
ditos ejus in varia Aristotelis scripta com- 
mentarios, obvios in Paulina Lipsiensi prae- 
teream. 

ALBERTUS Crummcndiek. Holsatus, Epi- 

scopus ab An.C. 1467 Lubecensis, qui sep- 

tuagenario major An. 1489 diem obiit. 

Scripsit Chronicon Episcoporum Aldenbor- 

gensium et Lubecensium , a temporibus Ma- 

gni Ottonis usque ad An. 1 407. quod cum 

continuatione Anonymi usque ad Annum 

1505 ediditll. Meibomius tom.ll Scriptorum 

Germaniae pag. 389. ln illa continuatione 

de Alberlo hoc plura leguntur pag. 483 seq. 

ALBERTUS a Drepano. Siculus. Carme- 

lita, obiitiVIessanae An. 1307. Scripsil fn- 

structioncs sacras. Regulamquc Ordinissui. 

et de ejusdem progressu: ncc non de thnore 

DEI . de potentia . dc mundi contemtu . de 

fallaciis Diaboli et Ilomilias sacras. \'i<i«' 

Marci Antonii Alegre de Casanate paradi- 

sum Carmelitici decoris pag. 278. 

ALBERTUS^/c Eid>. .1. I". I>. e1 Pii II cu- 
bicularius ■ Bambergensts et Eystetensis Ec- 
clesiarum Cannnicus circa A. 1460. Smpvit 
Margaritam Poeticam in qua di.-i^ssit prae- 
cepta ct sententias <'\ Wiilosopbx)rum , Hi- 
storicorum, Oratonun. Poetarum veterum 
ct recentium libris collectas . quae ad artem 
bene dicendi rectamque vivendi formulam 
conducunt. Prodiil opus non contemnendum 
<•! dicatum Joanni Monasteriensi Episcopo 
ct Bavariac Duci, Norimbergae liT:' fol. 



M V L B E 

!"T Joannem Sensenschmid : tum Bomae 
I47S fol. per Udalricum Gallum,et Basileae 
I 19 "> per Joannem Amerbachhim. Indicem 
Scriplomm, o quibus opus suum coilegit, 
ab ipso auctore ad cateem libri descriptum, 
juvat apponere, cum singularia quaedam 
conttneat . et toca quaedamvet jrum Scrip- 
torum emendatius interdum in hac marga- 
rita referantur . ut contulisse sit quandoque 
pretium operae. 

Pars ctcnim quaepraeceptorum cst. quin- 
quaginta rhetoricae ariis prae sc fert docu- 
menta limatissimu. quae c.r clarissimqrum 
eratorum Gasparini Barsicii Pergamensis , 
et Stephani Flisci Soncinensis libris recept- 
mus accommodata, In quibus demonstratur 
qua ratione litteras. qua sijllabas, qua etiam 
(/ictioncs in oratione obscrvair debeamus. 
it qua (icniqiic ratione nct/lijcrc moncamur. 
quo itcm ordine ornatam , concinnam, splen- 
didamac resonantem contexere, necessariis 
amplifcationibus cxaf/geratam orationem ef- 
ficere ualeamus. Quas profecto adornandi 
stili rationcs . ac mulliplicanduc orationis 
inventiones.per omnes octo gra mmaticae ora- 
tionis jxtrtcs . atquc per ipsarum genera et 
species particuhtriter pertractavimus et in- 
>ri}>simus (lilif/cnter. Partem autcm qieae 
cluusularum est , in bina protendimus mem- 
bra. Primum quidem membrum ex praedi- 
ctorum Gasparini et Flisci clausulis desum- 
psimus.it ju.rta Hhetoricae orationis partes, 
quae sunt Exordium . Narratio . Dwisio , 
Confirmatio, Confutatio, Conclusio ordina- 
rimus 6ongruenter. ReUquum vero clausu- 
larum membrum ex clarigsimorum Marci 
Tullii Ciceronis, ejusdem Gasparini, Leonardi 
Aretini . Poggii Phrentini, Guarini Veroncn- 
sis . Balthasaris Basini praeceptoris optimi, 
i i incisci Philelfl, Antonii Panormitae, Ki- 
colai Pcrotti, et aliorum nostra aetate ora- 
torum,epistolarum Ubris occommodainmus 
Et pcr Rubricm sivc titoulos quatuordecim 
nova quadam ct laboriosa admodum termi- 
navimus inventUme, ubi sid> Rubrica de 
Parenthesi, quam minus dotatam dedimus, 
nonnulla nonnullorum poetarum carmina 
Virgilii, Juvenalis, Persii, Ovidii, Statii, Pru- 
dentii, \'a! >rii Harcialis, Uaximiani, Aviani, 
Pamphili, Tibulli, /Esopi, et aliorum quae 



\\ T t S 

nonnunqu iin Parenthesis occupant locum . 
intcrmcdiavimus quam rcctissimc. Et his 
primam nostri instiktti absolvimus partem. 
Nuncnunc secundam nostri Codicis partem 

quac ex auctoritatibus constat et orationi- 
nibus. in mcliuin vocure ncccsse cst. Etqui- 
demparsauctorttatum, quae duo de viginti 
auctores prae se fert ecleberrimos , Iwc modo 
in nostram prorumpit palaestram. Xam im- 
primis sunt Marci Tullii Ciccronis ex libris 
officiorum auctoritates : Ejusdem de Amici- 
tia. de Senectute, de Paradoxis, de quae 
slionibus Tusculanis , de veteri Rhetorica , 
el de nova: Et dc Ubris orationum cjusdem. 
Deinde auctoritates Lactantii Firniiani ex 
novem libris divinarum institutionum, in 
quibus pius solito et profecto praeter spem 
fimbrias dilalavi, ut essct . iu quo hic liber 
et Tlteolor/is et Philosophis suppcditareposset. 
Insuper Macrobii super somnium Scipionis, 
et dc libris Saturnalium ejusdem. Item Lucii 
Apuleji de Majia , de Asino aureo , de libris 
jloridorum, deDeo Socratis, denatura Deo- 
rum, de dogmate Platonis, et de habitudine 
inundi. Itcm Pauli Orosii deOrmesta. Victu- 
rini de Architectura. Quinti Curtii Rufi de 
gcstis Alexandri. Julii Celsi de gestis Cae- 
saris. Itcm Valerii Maximi historiographi. 
Laertii de vitis et moribus Philosophorum. 
Apophtegmata Plutarchi. Liber remedio- 
riim cjusdem Petrarchae adversae etprospe- 
raefortunae. Itemex Terentii Afri comoediis- 
quae suntAndria, Eunuchus, Heautontimo- 
rumenos, Adelphi, Eeyra, et Phormio , fa- 
niili(ircsclocutiones.ItcmexV\3.\\{\£ov(\w(\\\s 
nsitatis. quac sunt Amphi.tr uo, Asinaria } (]uo 
captivi. CurcuUo, Cassina, Cistcllaria, Epi- 
dicus ,ct..\ ulularia , singulares dicendi com- 
nia litates. Et ex efusdem Plauti Comoediis 
inusitatis et noviter repertis," quac sunt 
Mustellaria, Persa, Rudcns, Stichus, Trinu- 
miiis , Truculentus , Miles gloriosus, Merca- 
tor, Ps.",hJu!us, Poenulus, Bacchis, Mene- 
chmus , Scrmones lepidissimi. Itcm cx tribus 
Comoediis extraordinariis, quae sunt Pliilo- 
doxios, Falsus hypocrita, Philogenia, confa- 
bidationcs risu dignissimae.Etpostremo Se- 
nocae Trufjici flores , qui kmc mtctoritatwn 
l«irt<'m a/itissime terminant atque claudunt. 
ALBERTUS Engeschalcs Theologus Pari 



A L B E 

siensis sub Gregorio XII cirea A. C. 1407 
Cujus aureum speculum laudat Thcodoricus 
Engelhusius. 

ALBERTUS Floriacensis , vide supra , 
ADREVALDUS. 

ALBERTUS Frisingensis , Episcopus, qui 
An. 1359 obiit, Scriptor Vitae Sanctorum 
A'i7/a/« Episcopi Wirtzburgensis, Colomanni 
Presbyteri , et Totnani, Martyrum An. C. 
689. In Actis Sanctorum 8 Julii tom. II , 
pag. 966 in Joannis Petri Ludewig. Scripto- 
ribus Witzburgensibus pag. 966 et in Ca- 
nisii Lectionibus Antiquis tom. IV, pag. 628 
et editionis novae tom. III, pag. 171. Cani- 
sium eam tribuebat Egihvardo Monacho 
Scriptori vitae S. Burchardi, quoniam qui 
vitam trium il!orumcomposuit,ctiam S. Bur- 
chardi vitam promittit. Sed a pluribus hanc 
scriptam ipse Canisius non diffitetur. 

ALBERTUS Galeotti , sive Galioti Par- 
mensis, JCtus, Mutinae docuit post Saeculi 
XIII initia, cujus Swnmulam, sivc Marga- 
ritam Quaestionum et Declarationem Judi- 
ciorum celebrat Trithemius cap. 443. Harum 
declarationum ansam petitam ex Gvilelmi 
Droretae Tractatu de judiciorum Ordine , 
notat Gvido Pancirollus 11,39 de claris Juris 
Interpretibus, qui etiam II, 35 memorat AL- 
BERTUM JCtum Bononiensem filium Odo- 
fredi JGti, defuncti Anno 1265. 

* Non alium esse credo libellum hic in- 
dicatum a Fabricio , quam summam de 
ijuacstionibus Canonicis servatam in MS. 
Codice 208 Bibliothecae Felini. 

ALBERTUS, Abbas Gemblacensis , vide 
infra Lobiensis. 

ALBERTUS, Gvilelmiex Duce Aquitanico 
magni Eremitae, discipulus, cujus Anno 
1 1 '37 defuncti vitam scripsit, editam in Actis 
Sanctorum 10 Februarii. Confercnda Gvi- 
lelmi de Waha, Melreusii, S. 1. explanatio 
vitae S. Gvilelmi Magni, cdita Leodii 1693. 
12. Acta Erudilorum 1694, pag. 164. 

Anonymi narratio historica do rebus go- 
stis ALBERTI ex Ducibus Brunsviconsibus 
Episcopi Halbcrstadcnsis. Vide supra, Brnn- 
svicensis. 

ALBERTUSde Bickmcrsdorf Saxo, ex Do- 
ctorc Parisiensi Halberstadensis abA. 1368 
Bpiscopus, qui praeter commentarios In li- 



U I l S VI 

bros sentcntiaiuin et in quosdam libros Ari- 
stotelis , varias Divinae Scripturae quae- 
stiones traditur cnucleasse. Vide Posscvi- 
num. 

ALBERTUS Hierosolijmitanus Patriarcha, 
infra, Vercellensis. 

ALBERTUS de Horto CHristi. Carthusia- 
nus, cujus Tractatum de Matrintonio ad 
instantiam Oswaldi, qui Ducis Ernesti Con- 
siliarius fuit, compositum , et Sermones 
capitulares de tempore et sanctis, 
commemorat Bernardus Pezius tom.IIl Ane- 
cdotorum partc III, p. 630. 

ALBERTUS, ./oanms, Harlemius Carmc 
lita, dcfunctus An. 1496. Cujus Lecturas 
in Ecclesiasticum , in Canonicam Jooum. 
primam, Sermones , et in Magistrum Sen 
tentiarum Quaestiones memorat Valerius 
Andreas , quem nescio, quare Valcrium Ta- 
xandrum nuncupct Alegre pag. 373paradisi 
Carmelitici. 

ALBERTUS Arnhemius, cognomento Kl 
VET, Carthusianus in InsulaReginae Coeli 
apud Wesaliam, defunctus An. 1444. Au- 
ctor Referendarii Exemplorum VII distin- 
ctionibus partiti. Vidc Svvcertium pag. 1 13 
ct Valerium Andream pag. 36. 

ALBERTUS Leodiensis , Monachus . quem 
Cangius An. 880 notat vixissc. idem est cum 
Lobiensi, de quo mox , scd quem Saeeulo 
integro juniorem Vossius recte annotavit. 
Alius ALBERTUS a Limborgh Leodiensis 
Protonotarius Apostolicus ct ad S. Paulum 
Decanus, qui teste Valerio Andrea A. 1627 
obiit, panxitquc heroico carmine fundatio- 
nem Collegii S. Pauli.cum Decanorum con- 
tinua successione ab Anno I if>8 ad 1622. 
Lcodi 1622, 4. 

ALBERTUS, sive 0LBERTU8, e% Mona- 
clio Benedictino Lobiensi, Leodinensis I 
cesis, Abbas Gamblacensis circa A. C. 980 
praoceptor Burchardi Episcopi Wormatien 
sis, cui auctor fuit ad magnum Canonum 
Volumen componendum. Sigebertus Gem- 
blacensis c. li'i eura ail Nomen suum </<■- 
t.eriuissc. vitas Sanctorum Patrum tkscti- 
bendo <•/ cantus w honorem Sancb rum 
ponendq. Eodem c\ Sigeberto haec Trithe 
mius oap. 308 (\r Scriptor. Eccles. el M "I 
illustrium Benedictinorum. 

6 



W AIBE 

ALBERTUS GrotuSi a sive Magnus, Teu- 
tonicus, Lavingensis Svevus, Ord. Praedi- 
catorum Doctor Parisiensis b) A. 1536 inde 
Coloniae docuit discipulum inter alios oa- 
ctus Tnomam Aquinatem. EpiscopusabAn- 
do l260Ratisponensis, in Monasterium Co- 
loniense rediit An. 1263, ibique inter litteras 
consenescens obiit Ad. 1280, 15 Novembris, 
aetatis 75. hnplevisse orbem octwgenHs Vo- 
luminihus . satis unum omnibus Bibliothe- 
cis, scripsit in ejus Elogio Petrus Labbe. 
l'.\ his pleraque tulere aetatem, atquepar- 
tem incdita adhuc feruntur, multaexstant 
m editione Operum Albcrti. quam adorna- 
\it Petrus Jammy, Ord. Praedicator. Lug- 
duni 1651 tomis \\l in fol. Quae in his 
tomis extant . referam adscriplis ad plcra- 
que singute prioribus editienibus. 

Tomo I contincntur 

Vita B. Alberti Magni. 

De PrcLedicabilibus , Tractatus IX. 

De decem Praedicamentis , Tractatus VII. 

De sex Prmcipiis Gilberti Porretani, Tra- 
ctatus VIII. 

lu libros duos Aristotclis de Interpreta- 
fit>/te. sive peri hermenias, Tractatus VII. 

De Syllogismo simpliciter, id est . super 
Priorum Analyticorum . Tractatus VII. 

De Demonstratione. iil est. in Posterio 
rum Analyticorum lihrum, Tractatus \. 

Super Topicorum libros VIII. 

Superlibros duos dc Sophisticis Elenchis. 
Haec Alberti LogicaUa lucem vidcrant Ve- 
nct. 1494, 1500 fol. 

Tomo II contincntur : 

In libros octo de Physico auditu.t-x cdit. 
Vcnct. 1488. fol. 1494, 1496. 



a ) Ita appcllat Vives, undc nomcn familiae fu- 
isse suspicatur clarissimus Hcumannus in Conspcctu 
Hiipublicae Litterariae editionis novae cap. IV. § 42 
et in Actis Philosophorum XVII, pag. 750 ubi etiam 
Alberti Epitaphium. 

b ) Bulaeus tomo III. Ilistoriae Academiac Paris. 
pag. 1G-2 Iconem Albcrli acre niiidc sculptam exhihet 
liullarlius t. II. Acadcmiae Scienliar. editae Gallicc 
p. 145, Plura de co post Altamuram lacobiu Ouclil 
iuiiio i de sciipiorihus DomiDicQnis pag, 168 seq. 
i; id i lu in Bavarla Sancta eic. 



H 1 U S 

De Coelo et Mundo lib. IV. Venetiis 1480 
fol. 

De Generatione et Corruptione lihri II 
ibidem. 

Dc Metcoris libri IV ibid. 

Dc Mineralihus lihri V c\ vctcri cditionc 
sine loco ct anno, Augustana 1519. Argen- 
tinensi 1544 fol. ut Italicam Petri Lauri vcr- 
sionem omittam, editam Venetiis 1557, 8. 

Tomo III 

De Anima libri tres. 
Metaphysicorum libri XIII ex cdit Vcnet. 
1494, 1498 fol. 

Tomo IV 

Ethicorum Nicomachiorum libri X. 
Politicorum lihri oeto , ex edit. Venet. 
1520 fol. 

Tomo V 

Parva Naturalia , ex edit. Venet. 1517 

fol. hoc est : 

1 De sensu et sensato lib. I. 

2 De Memoria et Reminiscentia lib. I ubi 
Tractatus III agit de Divinatione ct Pro- 
phetia. 

3 Dc Somno et Vigilia lib. I. 

4 De Motibus animalium libri duo. 

'.') De /Etate, sive de Juventute et Sene- 
ctute lib. I. 

6 De Spiritu et Respiralione libri duo. 

7 De Morte et Vita lib. I ubi Tractatu 2 
disserit de longitudine et brevitate Vitae. 

8 I)e Nutrimento et nutribili lib. I. 

\) De Natura et origine Animae lib. I. 

10 De unitate Ddellectm , contra Aver- 
roen lib. I. 

1 1 Dc Intellcctu et intelligibili libri duo , 
ubi tractatu II agit de naturali perfectionc 
intellectus. 

12 De Natura locorum lib. I. Vicnuac 
|.'il i. Neap. 1592 , 4. 

13 De causis et proprietatibus Elemenlo- 
ni/n lib. I. 

1 4 De Passionibus Ai'ris lib. I. 

15 DeVegetabilibus etPlantislib.VIfquod 
opus laudans Joanncs \ydcr IV, fornicarii, 
Albertum Naturae totius Secretarium ap- 

prll.it. 



A L. B E 

16 De Principiis motus progressivi lib. I. 

17 De ProcessuUniversitalis aCausa pri- 
ma lib. I. 

18 Speculum Astronomicum, quod Roge- 
ro Baconi alii malunt tribuore , in quo de 
libris licitis et illicitis pertractatur. Prodie- 
rat Venet. '1571 et Lugduni 1615 fol. 

Tomo VI continetur : 

Opus insigne de Animalibus , libri XXVI 
qui lucem viderant Bomae 1478 ad Sixtum 
IV. Mantuae 1479. Venetiis 1480, 1495 et 
ex M. Antonii Zimarae recognitione Venet. 
1519 fol. et ex libro XXIII Tractatus de 
Falconibus, Asturibus et Accipitribus. Au- 
gustae Vindel. 1 596 , 8. Ex libro IX et X 
de formatione bominis in utero. Antwer- 
piae 1 538 , 8. 

Tomo VII 
Commentarii in Psalmos. 

Tomo VIII 

Commentarii in Threnos Jeremiae. 
Commentarii in Baruch. 
Commentarii in Danielem. 
Commentarii in XII. Prophetas Minores. 
cx edit. Colon. 1536 fol. 

Tomo IX 

Commentarii in Matthaeum. 
Commentarii in Marcum. 

Tomo X. 

Commentarii in Lucam. 

Tomo XI 

Commentarii in Joannem. Prodierant in 
IV Evangelia, Haganoae 1504. 1505, 1506 
fol. 3 Voll. 

Postillatio , sive Commentarii in Apoca- 
lypsin, ex edit. Bernardi de Lutzemburjr. 
Basileae 1506. 4 per Magistrum Jacobum 
de Pforczen. 

Tomo XII contincntur : 

Sermones de Tempore. 
Orationes super Evangelia Dominicalia 
totius Anni. 
Sermones de Sanctis. cx editione Reutlin- 



K T C S i; > 

ponsi, nec non Coloniensi 1474 fol. Mogunt, 
1616, 8. Cracov. 1649, 4. 

Sermones XXX II de Sacramento Euchari- 
stiae. ex editione sine loco et anno. et alte- 
ra Mogunt. 1477 fol. et 1615, 8. Hos par- 
tim sub falso Thomae Aquinatis nomjne 
editos esse inter ejus Opuscula LVIII notat 
Xatalis Alex. tom. VII pa<r. 1 5 1. 

Liber de muliere forti, ad cap. 31 Proverb. 

Tomo XIII 

Commentarii in B. Dionysium Areopaqi- 
tam. 

Compendium Theologicae veritatis, libris 
septem digestum, et rectius referenduin ad 
Hugonom Argentinensem. 

Tomo XIV 

Commentarii in librum primum Magistri 
Sentenharum. 

Tomo XV 

Commentarii in II et III libros Senten- 
tiarum. 

Tomo XVI 

Commentarii in librum IV Sentenliarum. 
ex edit. Basil 1506 fol. 

Tomo XVII continetur : 

Prima Pars Summae Theologicae. 

Tomo XVIII 

Secunda Pars Summae Theologicac. ex 
edit. Basil. 1507 fol. 

Tomo XIX 

Summade creaturis, divisa in duas Par- 
tes, quarum. 

Prima est de quatuor coaevis,materia pri~ 
ma, tempore, Coelo etAngelo. . 

Secunda est de Homine. ex edit. Venet. 
1498, 1519, fol. 

Tomo XX 

Mtiriale. sive Quaestiones CCXXXsuper 
Evang. Missus est ex editione Mediolan. 1 489. 
Colon. 1507, 4. 

Dc Lauflihifr, Beatae Virginis libri XII. 
Argontin. 1 193 sine nomine Auctoris. Colon. 



U AiBE 

. fol. Hoa alii ;ul Richardum a s. Lau- 
rentio referuut . sub cujus nomtne prodiere 
Duaci 1685, I. Vide infra in Richardo, el 
Lambechim tom. II, pag. T 7<> Beq. 

Bibtia Mariana, in quibus omnia fere , 
quae in sacris libris continentur, Beatissi- 
uiao Mariae Virgini superstitiose adaptantur, 
primum impressa Goloniae Anno 1685 8. ve , 
studio Vinoontii .lustiniani Ordinis Praedioa- 
torum Theologi,ex Codice MS. Susatensi. 
\ ido Diarium Theologicum Unschuldige Na- 
chrkhten, An. 172S. pag. 561 ot quae no- 
tavi in Indiculo Mariano. 

Tomo XXI atquo ultimo oontinentur: 

Miscetianea . si\.-. 

Dc Apprehensione, et apprchcnsionis mo- 
dis Uh. i ex edit. Lond. 15115, 8. 

Philosophia Pauperum, sive Isagoge in 
libros Aristotelis de Physico auditu. deCoelo 
et Mundo. de .-oneratione et corruptione, de 
Metooris. el de Anima. ck editione P>ri- 
xiensi 1 193 el Veneta 1*96. 

DeSacrificio, sive Offieio Missac lib. I. 

Dc Sacramento Eucharisliae lib. I ex edit. 
unt. 1 'i77 fol. 

Puradisus animae . sive. de Virlutihus li- 
bcllus. e\ edit. Antwerp. 1489,4 Colon. 
1498. 4. Antwerp. 1602, 12, ut alias oinit- 
tam ot versiones memoratas Hendreichio 
pag. 186 b, pandect. Brandenb. 

Deadhaerendo Deolibellus. Antw . 1621,8 
ot curn priore Antw. 1581 forma minore. 

Dc Alchymia Iil>ellus. o\ edit. Basil. 1516 
1 1 Ursellis 1602, 8. 

Scriptum supcr arl>orcm Aristotelis. 

Omissa in hac editione Alberti scripta. 
i ondum excusa maximam partem recensel 
lacobus Quetiftom.I. Bibliothecae Domini- 
canorum pag. 179-183. Idem indieom Ope- 
iuin Alberti vulgatum a Petro Louvet,lji- 
vionensi,alterumjuxtamateriarum,alterum 
juxta litterarum ordinemParis. 1642. 4nntat 
parum accuratum esse. Ex editis, quae se- 
paratim prodiere, sunt: Dialogi ' sex de con- 
ditione creaturae rationalis o1 quae illi sunt 
a I DEUM, seipsam et alias creaturas cogno- 
is necessaria.Ambergae 1705,1 2editio 
secundaauetior. Liberdesecrettssecretorum, 
sive. de secretis mulierum saepe editus, setl 



H T l S 

suppositus Alberto, qui plus simpiici vice 
in oo citatur. De origine et immortatitate 
animae . Norimbergae 1493, 4. Dc dactrinu 
diccndi ct tacendi, Parisiis 1491. Lihcr ag- 
gregationum . sive, secretorum de virtutibus 
herbarum, iapidum et unimalium, Neap. 
1493. 4 <t cum opusculo dc Mirabilibus 
Mundi. Alberto supposito, Francofurti 1614, 

I 2 etc. Dc sccrctis naturae, seu de Pln/sio- 
nomia. libellus qui Micbaelem Scotum potius 
babet auetorom. Commentarios Alberti in 
Lueam momoransIIonriousGandavensiscap. 
43 qui exstant tomo X, adjungit: Vt stdra 
pacc cjus dictum sit,sicut a quibusdam di- 
citur. dum subtilitatcm saecularis Philoso- 
phiae nimis sequitur, sptendorem aliquantu- 
lum Thcoloyicac puritatis obnubilat. 

A Magiae tamen et Neeromantiaecrimino 
Albertus merito absolvitur. aTritbomiotom. 

II Annal. Hirsang. pag. 40, Jo. Francisco 
Pico Mirandulano, Gabr. Naudaeo aliisquo : 
quanquamJohannesGcrsoninTrilogioAstro- 
logiao Tbeologizatao tom. 1 Oporum editio- 
nis novae pag. 201 eum in approbatione 
quorundam librorum Astronomiae, nimis ad 
partcm suporstitionum ratione carentium 
doolinasso arguit. 

Quem Altamura in Piibliotheea Domini- 
cana Anno 1677. Romae edita pag. 55 scri- 
psit roportum esse alium tomum scriptorum 
Alborti, quamprimnm dandum typis, isno- 
cdum in dias luminis auras prodiit. 

Peatificati Alborti festum colitur dio 15 
Novembris in Ratisbonensi et Colonionsi Ec- 
clesia, ut notavitLudoviousPortrandus Loth 
in Calalogo fratrum Ord. Praedicatorum , 
qui Sacram Scripturam illustrarunt, prae- 
missa Gvil. Pepini cxpositiohi in Gcncsin , 
Duaci 1634, 4. 

* In MS. Cod. Bibliotbocao Riccardianae 
extant Excerpta dc naturali historia ad mc- 
diciftam pertinente , in fine cuius opuscuh 
haec loguntur : Expliciunt scripla scu expe- 
rimentaF.Alberti [Magni,ut conjicio) insrri- 
ptis eius supcr lihros naturales compilata 
a Magistro Paulo de Limogiis. Vide Catalog. 
eiusdem Biblioth. pag. 10. Liber eius Philo- 
sophia pauperum an. prodierit Brixfae an. 
I ':'.)'■) ignoro. Illud profccto mibi oculato 
:onstat operis Alberti jnscripti: Phi- 



A L B E 

/osophia naturahs, quod idom esse cum Phi- 
losophia pauperum vix dubito , oditionem 
osse Brixianam anni 1490 in 4 prosbytero 
Baptista de Farfengo impressore. Ex tom. 
VI, 346. 

(G) Novit Audifredius pag. 1 65 pulchrio- 
rem et auctiorem editionem an. 1493 iti- 
demq. Brixianam a Fabricio memoratam. 

Alius ALBEBTUS le Grand, Morlacensis 
(deMorlaix) Britanniae minoris opido,itidcm 
Dominicanus, sed longe recontiori aetate , 
qui Nannctis An. 1637, 4. Gallicc cdidit Vi- 
tas et miracula Sanctorum Britanniae Aro- 
moricae, recusa deinde auctaque ab aliis A. 
1659, 1680. 

ALBEBTUS Marchesius, Cotoniolao in 
yEmilia, sive Bomandiola natus et An. 1531 
defunctus, a Possevino traditur scripsisse 
Colloquium morale, aliis Centiloquium, re- 
ctius Coeliloquium libris VIH distinctum. 
Prodiit Bononiae 1529. 

ALBEBTUS , Monachus (S. Symphoriani ) 
Metensis Ord. S. Benodicti circa An. 1030 
Scripsit ad Episcopum suum Historiam de 
£cstis sui temporis, etsi brevem, tamen uti- 
lem, ut ex Sigeberti Gemblacensis c. 143. 
Trithemius cap. 329 et II, 78 illustrium Be- 
nedictinorum. Hoc esse puto Alberti, sive, 
ut titulus habet, Alperti de diversitate tem- 
porum ab Ottonis III obitu Anno 1002 ad 
Annum 1018 ad Burchardum Episcopum 
Wormatiensem , quod exstat in Joannis Ge- 
orgii Eccardi Corpore Historico modii aevi 
pag. 91 -132. Possevinus etiam ejus Chro- 
nicon ab initio Mundi usque ad An. 1038 
commemorat, adhuc ineditum, ut existimo. 

ALBEBTUS Monachus, quem Computi- 
stam incomparabilem existitisse ct de com- 
puti regulis libellum insignom scripsisso te- 
statur Anonymus Mellicensis c. 77. 

ALBEBTUS Narboncnsis cirea An. 1489 
Carmelita,quem Alegre pag. 367 notat scrip- 
sisse in Magistrum Sententiarum libros IV 
ct Determinationum lihrum. 

ALBEBTUS Nichtmann do Lippia , cujus 
prosodia mctrice scripta cum commentario 
exstat MS. in Bibliothcca illustris Abbati&e 
Quedlinburgensis, hoc initio: 

De variis metris si liUera prima noletur, 
Albertus Nichtmann de Lipque pia retinetur. 



B T U S '*."> 

Vide v. c. Tobiae Eckhardi notttiam Codi- 
cum MSS. Quedlimburgcnsium p. 37. 

ALBEBTUS Patavinus, iEgidii Bomani , 
teste Trithcmio cap. 531 discipulus , ct ab 
Anno CHristi 1293 Augustinianus, Parisiis 
ot Patavii docuit, obiitque An. 1323. Ejus 
Scrmones in Evangelia Quadragesimalia etdo 
Tempore. prodiero Parisiis 1544, 1550 . Vc- 
nct. 1584. In Evangelia Dominicalia ot San- 
ctos, Parisiis 1550, 8. Scrmones in Fostum 
Nativitatis ct Purificationis B. Mariae, in Bi- 
bliothcca Virginea Petri dc Alva et Astorira . 
Madrit. 1648 fol. Commentarii in Pentatcu^ 
chum, IV Evangclia , Paulique Epistolas a 
Patavinis MSti servantur, qui marmorca sta- 
tuamemoriam ejus honorarunt, in qua etiam 
Commentarii ejus in librum Sententiarum 
celebrantur. Vide Philippi Elsii Encomiasti- 
cum Augustinianum pag. 23. Portenarii Pa- 
tavium pag. 452. Scardeonium pag. 147 et 
Nicolai Comncni Historiam Gymnasii Pata- 
vini tom. II pag. 154, qui ex Portenario r-i 
quoque tribuit Commentarium de Paradiso 
terrestri, nec non libros de Praedestinatio- 
ne et Reprobatione. 

* Alberti Paavini Augustiniani doctoris 
Parisiensis in EvangeJia totius anni Domi- 
nicalia inque Evangclia SS. aliquot utilis- 
simae conciones in 4 Taurim inaedibus An- 
tonii Banoti civis Taurincnsis die XIX Vc- 
bruar. an. 1529. Editioncm hanc curavit F. 
August. M. Perachinus Taurinus oremita 
Augustin. in congreg. Lombardiae, qui in 
praefatione adiecisse so ait singulis concio- 
nibus Evanqelicum textum, ac teoctui quac- 
dam ex Batavi Ciccronis (Erasmi crodo) 
in Novum Testamentum adnotationibus. 

Sermones in Evangelia Quadra.2csimalia 
prodiore primo Venetiis in 8 an. 1523 typis 
Jacobi Pentii do Leucho. Editionom curavif 
F. Valerius Bononicnsis Ord. S.August. qui 
in praefationo testatur Albertum ortum du- 
xisse an. 1282 sacras vestes Augustinianes 
induisso an. 1 293. habuisse concioncs ad Pa- 
pam et principcs, commentarios scripsisse 
in Pcntatcuchum ct Pauli cpistolas omnes. 
tum et commentarium 1/1 lihrum Scntentia- 
rum\ obiisse tandcm anno actatis suac 46 
adeoquc an. 1328. Ibi paritcr commemorat 
virosquosdamdoctosAugustiniarroseiusdem 




'•(> A L R E 

aetatis, inter quos est Bonseblaum, et Bo- 
naventuramex Perusina familia Patavinos ; 
quem Bonaventuram post supremos ordinis 
sui dignitates gostas tandem Cardinalom s. 
R. E. tit, S. Caeciliae renunciatum affirmat; 
deniquecum strenue defendisset libertatem 
ecclesiasticam a Carrariensi domino sagitta 
eonfossum interiisse.Commomoratet quem- 
dam Bfag. Bartholomaeum de Ridoeximium 
sacri eloquii praeconem . siout et Augusti- 
nuin Novellum primo Hebraeum, dein He- 
braeorum flagellum; ac denique quaedam 
habet de Paulo Zabarella Archiepiscopo Pa- 
ristenSiTheologo absolutissimo. <\o Peregrino 
el Ambrosio Patavinis itidem Theologia cla- 
ris aetatisque recentissimae. 

ALBERTUS Patavinus, cognomento No- 
rrllus . sive ex Judaeo Neophytus Christia- 
nus circa An. C. 4 492 contra Judaeos de Ad- 
rrntu Mrssioe scripsit , eodem Elssio teste. 
Hunc cum superiore Alberto perperam con- 
fundi a nonnullis video. 

ALBERTUSBibius Patavinus. opusmulti- 
plicis historiae condidisse et de novissima 
origineMarchiao Tarvisinae, cui olim nomen 
Yenetia fuit, soripsisse traditur. 

ALBERTUSMonachus Patavinus, et mon- 
tis Vincarum Patavii Prior, oon,2;regationis 
Cluniacensis circa An. C. 1230. Scripsit 17- 
tns sacrarum Virginum B. Beatricis Atesti- 
nae et S. Algundis, et Vitam S. Amandi Epi- 
scopi. 

Petrus ALBERTI. vide supra, Albertus 
Cluniarcnsis. 

ALBERTUS Pisanus, quem cum Stadensi 
confunduut plerique . Franciscani Ordinis 
Minister Generalis, defunctus A. C. 1239. 
Hunc Lucas Waddingus fjesta suorum Fra- 
trum in Anfjlia et Saxonia scripsisse testa- 
tur. 

ALBERTUS Pius, Carporum Comos oru- 
ditus ot Caroli V in Rornana curia Orator, 
librisXlli adversusErasmum compositiscla- 
rus, qui post ipsum An. 1530 defunctum , 
Jo. Genesio Sepulveda Cordubensi curante 
prodierunt Parisiis apud Ascensium 1834 
fol Confer Ilistoriam certaminis inter Era- 
smurn et Alborum, quain in historia littera- 
ria Reformationis dodit v. c. Hermannus 
ab Hardt, qui pag. I l3Erasmiad PiumEpi- 



R T U S 

stoiam, et pag. 163 priorem Pii responsio- 
nem An. 1586 sdriptam exhibet. Sepulvedae 
etiam pro Alberto antapologia in Erasmum, 
legitUrin Sepulvedae operibus pag. 127-163. 
Paris. 1541 , 8. v0 Ulos autem quos dixi XXIII 
Pii libros thtelligit Nicolaus Comnenus Pa- 
jiadopoli. cum de illo scribit tomo II Hist, 
(iymnasii Patavini pag. 38. Edidit celeberri- 
mum opus adversus Lutherum, in quo etiam 
Erasmum Rotrrodamum prrstrinxit acriter. 
IIoc Throlor/is prarliaribus ct dofjmaticis no- 
tissimum rst, doctum, efficax. rruditum, in 
quo tamen pacatum ingenium et criterium 
accuratius dcsideres. 

ALBERTUS de Prusa, sive de Prussia, 
GymnasiiCracoviensis collep;iatus, ab Astro- 
rum peritia laudatur apud Trithemium cap. 
049 do ScriptoribusEccles.qui commentarios 
ejus in Georgii Burbachii Theoricam, et in 
Ephemeridas Joannis Regiomontani memo- 
rat, 

ALBERTUS, S.Rcmijii Monachus inDioc- 
cesi Remonsi, non aliunde notus mihi , 
quam ex Vossio, qui notat intor nobilesGal- 
liarum Historiographos roferri abauctore ine- 
dito Hierarchiae subcoelestis lib. IV cap. 9 
suspicaturque Rupertum S. Remigii fortasse 
reponendum , de quo infra. 

ALBERTUS Sarthianensis , e Sarthiana 
Tusciae opido, Ord. Minorum Vicarius gene- 
ralis, defunctus A. 1 450. Hujus eloquentiam 
Ferrariae A. 1447 miris laudibus celebravit 
Gvarinus Veronensis, Epistola ad Ugutio- 
nem Abbatiensem tom. III collectionis no- 
vae monumontorum Edm. Martcne tom. III 
pa.ir. 855 soq. Eidom Alborto inscripsit vi- 
tam S. Ambrosii Modiolanensis pag. 874. 
Idem Martene Epistolas XII hujus Alberti 
exhibet paij. 754 seqq. una cum Orationr 
habita in capitulo generali Paduae celebrato 
An. 1443 pai;. 808. Montio Epistolae contra 
Martyrum vituperatores ad Eugenium IV 
Papam pag. 796. Epistolas illas atque Ora- 
tionem MStas apud se.csse testatus fuitau- 
ctor diarii eruditorum Parmensis An. 1680 
pag. 162 seq. Epistolam contra Martyrum 
vituperatores et tractatus dc pocnitcntia , de 
Eucharistiae sacramento, de conditione ami- 
citiae et de malitia invidcntiae • dc insolen- 
tibus corripiendis . rt quod nihil noeet ad 



ALBE 

virtutem , Itumili loco ndsci, MSS. habuit 
Waddingus. 

*AlbertusAe Sartiano. Praeter haec omnia 
scripsit opusculum De laudibus Religioso- 
rum in Poggium, qui genus illud hominum 
vituperaverat. Exstat opusculum iJlud in- 
ter epistolas selectas eiusdem Alberti vul- 
gatas a Martene. Vet. mon. t. III. 

ALRERTUS de Saxonia , Augustinianus 
circaA. C. 1332. Hujus Commentariosin Ari- 
stotelem de Coelo et Mundo An. 1 497 excu- 
sos: ineditosque in libros dephysico auditu, 
et in libros de generatione et corruptione , 
nec non super tabulis Alphonsi Regis adju- 
dicia Astronomiae, memorant Philippus Els- 
sius in encomiastico pag. 22 aliique. Apud 
Possevinum legas hunc Albertum A. 1031 
commentarios astrologicos in tabulas Al- 
phonsinas composuisse. Sed tabulae illae 
quae Regi dicuntur constitisse summa 
400000 aureorum, non promulgatae sunt 
ante A. 1270: ltaque Possevinus scripserat 
fortasse 1301. 

* Non dubito , quin ad authorem hunc re- 
ferendus sit liber De proportionibus, quem 
F. Isidorus de Insulanis in epitomen reda- 
ctum vulgavit sine ascriptione loci et an- 
ni in 8. Ibi tamen Isidorus authorem hunc 
Dominicanis, non vero Augustinianis asse- 
rit; totamque eius operis doctrinam acce- 
ptam ab Alberto ait ex Thoma Berduerdi- 
no. Hunc vero Thomam ut ibi lego in finc 
opuscoli Raimundus de Suisethi Calculator 
in tractatu primo de intensione, et rernis- 
sione vocat venerabilem magistrum. 

ALBERTUSSK/e&m/ens/s, apud Coloniam 
Agrippinam Coenobii Monachus Ordinis S. 
Benedicti circa An. C. 1450. Cujus inedita 
feruntur Commentaria et Glossarium in 
utrumque Testamentum, quod MS. exstat 
Lipsiae in Paulina : et Historia Pontificum 
Romanorum collccta e variis, et a Gregorio 
IX continuata ad Nicolaum V. Vide Lambe- 
cium tomo II Bibliothecae Vindeb. pag. 871 
atque Oudinum tomo III de Scriptoribus 
Eccles. p. 2386. 

ALBERTUS Spaldingensis, vide Adclber- 
tus. 

ALBERTUS, quem Pisanum Hetruscum 
aKi , alii cum Luca Waddingo el Arnoldo 



R T 11 S 47 

Wion Germanum rectius faciunt , et a Pi- 
sano, 'Generali Ministro Franciscanorum , 
distinguunt : Stadensis vulgo appellatur , 
quia Monasterii B. Mariae in suburbio Sta- 
densi Ordinis Benedictini Abbas fuit ab An- 
no Christi 1232 ad 1240 ex quo non ferens 
fratres religionis observantiam in postremis 
habentes, ad Franciscanos Stadenses acces- 
sit , illisque adscriptus vitam produxit ad 
Annum 1260 et fortasse longius. Ejus Chro- 
nicon ab Orbe condito ad Annum CHristi 
1236 primus e Codice chartaceo illustris 
Henrici Banzovii edidit Reinerus Reineccius, 
Steinhemius, Helmstadii 1587, 4, recusum 
Wittebergae 1608, 4 atque inter Scriptores 
Joanne Georgio Kulpisio curante cum M- 
nea Sylvio de rebus Friderici III editos Ar- 
gentorati 1 683 fol. pag. 1 23. — Editionem re- 
cognitam ab Arnoldo Wiono, cujus spem in 
apparatu suo fecit Possevinus, non puto lu- 
ccm vidisse.Codicem membranaceum hujus 
Chronici, cujus apographum Ranzovianus 
videtur, servat Bibliotheca Helmstadiensis, 
ex quo non pauca possent in Reinecciana 
editione emendari, ut ostendit Andreas Ho- 
jerus. qui ex eodem Helmstadiensi Codice 
vulgavit Continuationem Annalium Alberti 
Stadensis ab Anno 126i ad 1324. Hafniae 
1720, 4, subjuncta disquisitione de origine 
Sophiae Langelandicae. UtAlbertus strenue 
usus est superioribus Scriptoribus, Orosio , 
Miscella. Eginhardo, Adamo Bremensi. Hel- 
moldo, Cunrado Urspergensi, Arnoldo Lu- 
becensi , Hermanno Contracto etc. ita Al- 
berto hoc Albertus alter Krantzius in sua 
metropoh. De Stadensi vide sis Casparis 
Sagittarii introductionem in Histor. Eccle- 
siast. tom. I pag. 65 sqq. et Tobiam Eckar- 
dum in vita Alberti.editaGoslariae 1726. 4. 
Acta Eruditor tom. II supplementi pag.429. 

ALBERTUS Suhovixs. Decanns Osnabru- 
gensis circa An. C. 1445 cujus nihil memo- 
rari video praeter Commentarium in Hym- 
num: Lauda Sion Salvatorem . et in alte- 
rum: Ave maris stella. 

ALBEBTUS Riccus, Ordinis Minorum ab 
Anno 1 255 Episcopus Tarvisinus , teste 
Waddingo summam Pontificiam composuit. 
De hoc Alberto plura Ughellus tomo V pag. 
545 sij 



18 K L 15 E 

ALB£RTUS Tetdowcus. supra Alhertus 

nttt. 
ai.bf.r i US Leontius, natione Ambianen- 
sis, Gallus, Vcncllcnsis Episcopus, Ponti- 
licis in Syria Legatus ct Patriarcha Hiero- 
sulifinitcnius. ab An. C. 1 203 ad ! 21 i de quo 
Aita Sanctorum octavo Aprilis tom. 1 pag. 
772 seq. Ughellus Ltaliae Sacrae tomo IV 
pag. 7N7 seqq. M. Antonius Alegre in Para- 

Carmelitici decoris i>. 259. Fratribus 
Ordinis Carmelitici adhuc in terra sancta 
_ Dtibus RegtUam dedit, a Pontificibus 
deinde approbatam , quam exhibent Joannes 
Baptista de Lezana in Aonalibus Qrdinis 
Carmelitici ad Annuni Christi 1205 et Da- 
niel a Virgine Maria io ViueaCarmeli edita 
Antwerpiae 1662, l^pag. - >: i. ActaSancto- 
rum tomo l Aprilis pag. 777. Etiam statum 
tcrrue sanctac ad Instantiam Innocentii III 
ab eo drscriptum laudat Trithemius de 
Scriptorihus Eccles. cap. 400. 

Burtholomneus ALBlCiUS, PisanusOrdi- 
ois Minorum, qui An. C. 4399. Patribus 9uis 
1 ranciscanis plaudentibus et auctorem tu- 
nica detrita S. Francisci in praemium do- 
nantibus obtulit Conformitates S. Fruncisci 
cum Domino nostro JESU ClTnsto, specimen 
superstitioois illorum temporum non inli- 
ciandum, et nisi oculi Qdem facerent , vix 
credibile. Typis exscriptae sunthaecon.br- 
mitates primum tdediolani 1540 deinde 1-543 
fnl. Excerpta ex illis Germanice edidit Era- 
smus Albcrus sub titulo: Scr Burfusser 
! > piegel und 1'lcoran, cum 
praefatione 1>. Martini Lutheri, Witerber- 
le 15*2, i. 1543, 8. Recusa haec deinde 
sunt Gallice Genevae 1578 et LatineDaven- 

1654, \i oec oon Belgice quoque Doi- 
draci 1589 non sine auctario. Liber ipse 
Conlormitatum a Jeremia Bruchio Vtinensi 

Lusel illustratus sub titulo libriaurei 
lucen) iterum \ itlit Bononiae 1590 fol. et 

pta Joannis Wollii. Latine,tom I lect. 
memorabiL pag. 627 et Lueae Oiiandri Ger- 
manice, Tubingae 1594, \. v ' Fin schener 
mohhriechender RosenSrants etc. Confer 
Seckendorf. lib. III pag. 142. I). JoannisFa- 
bricii Uelmstad. Bibliothecam tom. IV pag. 
240. Casimirum Oudinum Commentar. de 
Scriptoribus Ecclesiasticis tomo III pag 



i; li S 

1 175 seqq. qui praefationem Lutheri Latioe 
versam exhibet pag. 1175. W. E. Tentzelfi 
Monuthliche Unterredungen An. 1093 pag. 
301 seq. nbi Mediolanensem editionem in- 
tegriorem, et in recentioribus quaedam (ut 
«le aranea, quam frater quidam Andreas in- 
ter bibendum deglutiverat, ex crure dein- 
de sine ooxa prorampente)omissaannotat. 
E1 Jo. Georgii Schelhornii amoenitates lit- 
terarias tomo II pag. 549 seqq. et tom. III 
pag. 160 seq. noc non Unschutdigc Nacyri- 
chten Anno 1717 pag. 474 seqq.ubi ioteger 
quoque Erusmi Alberi liber Germanice re- 
cusus exhibetur pag. 181, 205, 300, 946, 
et An. 1718 peg. 29. 48, 552, 725, seqq. 
Vide sis ct An. 1729, pag. 703 seqq. et de 
historiola illa Nouvell. rep. lettr. 1088. Aoul 
pag. 858. Apologeticum pro libro Conformi- 
tatum contra Alberum tribus libris compo- 
suit Henricus Sedulius, Franciseanus, An- 
twerpiae 1007, 4. cui responsionislocoesse 
poteslM. Matthaei Betuleii Franciscus profa- 
no-redivivus,HalaeSax. I015,4. to dequo libro 
Unschuldige Nachrichtcnk. 1718 pag. 50 sqq. 

' Non erat utique cur hic ex me adno- 
tationem aliquam lectoresexpectarent; nisi 
religio qua teneor summa nihil immutandi 
in textu me coogisset admonere lectores ip- 
sos meos ne oilenderontur , si quid hic le- 
gcrent, quod Catholicis typis exprimi mi- 
nus deceret. Sciant igitur haec profecta 
esse ex homine etherodoxo , ca praesertim, 
quae 8. Francisci Assiensis miracula su- 
perstitionis nota traducunt. Fateor utiquc 
multa in libro conformitatum S. Francisci 
imposita fuisse authori suo viro simplici, el 
,id credendum facili, neque omnia ad lite- 
rae rigorem oxpendenda esse : multa tamen 
siint religiosa vcneratione excipienda, quae 
vir doctus catholicus non improbaret. 

Addon- juvat axcerpta illa quae ex edito 
Erasmi Alberi dein Gallice versa prodie- 
rant,tueemiterum axpoxisse nonantemul- 
tos annos duobus in 8 voluminibus cuin 
imaginibus a Pichardo viro peritissimo aere 
incisis. Editio haec adornata est absquead- 
notatione loci et anni. 

Qui vero opus istud Conformitatum re* 
censuit oon Bruchius ut hic Fabricius, scd 
Bucchius appellandus erat 



AL BE 

* Et ex tom. I. 176. 

Bartholomaeus Albicius Waddingo Al- 
bisius, qui anno 1401 inter Franciscanos 
Pisis obiit. A Waddingo etiam aliae ejus 
lucubrationes memorantur, ex editis qui- 
dem Sermones quadragesimalesDe contem- 
ptu Mundi , sive de triplici Mundo , Mediolani 
1488, 4 et Venetiis 1503. Sermones qua- 
dragesimales alii , in quibus resolutiones 
variarumquaestionumcasuumqueconscien- 
tiae , Lugduni 1519, 8. Opus confornvtatum 
S. Virginis cum CHRISTO , sive de laudi- 
bus B. Virginis libri VI. Venetiis 1596 , 4 
Exineditis Summacasuumeonscientiae. Vita 
B. Gerhardi laici an. 1353 defuncti: Expo- 
sitio regulae S. Francisci. De laudibus San- 
ctorum. De verbis DOMINI. 

ALBIGENSIUM Historia: vide infra PE- 
TRUS Vallis Samaji. 

Flaccus ALBINUS, sive notiore nomine 
ALCUINUS, (Alchwinus) Anglus , Bedae et 
Egberti Discipulus, ex Diacono Eboracensi 
et Coenobii Cantuariensis Abbate, vocatus 
An. C. 790 in Galliam, ubi Consiliarius et 
deliciosus Caroli M. (ut ab Anastasio Bibl. 
appellatur) Scholaeque Palatinae Praefectus, 
praeclarissime de litteris promeritus , plu- 
rium peritus linguarum, Theologus , Philo- 
sophus et Poeta, denique postremos tres 
vel quatuor annos peregit Turonis, Abbas 
S. Martini, ubi diem obiit Anno 804, 14. 
Cal. Junii. Ejus Opera junctim edidit An- 
dreas du Chesne, sive Quercetanus Turo- 
nensis, Parisiis 1617 fol. iisque [praefixit 
vitam ex traditione Sigulfi , qui Alcuini di- 
scipulus fuit, scriptam ab Anonymo, quae 
incipit: Superna CHristi rorante dextera. 
Addidit etiam quamplurima veterum rccen- 
tiumque de Alcuino testimonia , quibus ad- 
denda, quae de Flacco Theodulfus Aurelia- 
nensis, libro III et ad eum Sirmondus t. I 
Operum p. 1065 sq. et tom. IV Bibliothecae 
Patrum p. 64. De eodem Alcuino practerea 
videndus Henschenius in Actis Sanctorum 
19 Maji tom. IV pag. 333 sqq. Carolus le 
Cointe tom. VI Annalium Francorum ad 
Annum 793 tom. VII pag. 18 soq. ubi et de 
ejus discipulis,et tom. VIII pag. 12. Editio- 
nem Parisicnsem Operum Alcuini recense- 
re post Labbei, Ludoviei Ellies Dupinii , 



R T U S 49 

Caveique diligentiam , esset actum agere. 
Quae autem in eadem non obvia lucem vi- 
derunt sub Alcuini nomine, plura sunt, e 
quibus 

1 Poema versibns hexametris 1658 de 
urbis Eboraci primordiis, deque primis ejus 
Ecclesiae Ponttficibus ac Sanctis , editum ex 
duobus Remensibus MSS. a Thoma Galeo 
tom.I Historicorum Angliae, Oxon. 1691 fol. 
et partem sub titulo Anonymi Angli, qui 
iElberti Archiepiscopi Eboracensis discipu- 
lus fuerit, JoannesMabilloniusfqui intejrrum 
ad Galeum miserat) Saec. III Bcnedictin. 
parte II pag. 55S. Non Alcuini , sed Fride- 
godi esse contendit Oudinus tom. 1 com- 
mentar. pag. 1923 et tom. II pag. 467 seq. 

2 Epistolarum Alcuini collectionem MS. 
Colbertinam memorat Baluzius, et ex ea 
Epistolam ad Candidum et Nathanaelem 
publicavit tom. I Capitular. Regum Franco- 
rum pag. 1442 seq. Epistola ad Karolum 
ab eodem Baluzio tom. II Misc. pag 365. 
Capitulare admonitionis ad eundem pag. 
375. Epistola adAbbates etMonachos Gothi- 
aede Filio DEI non adoptivo pag. 377. Epi- 
stolae VII ad Aquilam, sive Arnonem an- 
tistitem Saltzburgensem, in AnccdotisBer- 
nardi Pez tom. II pag. 4 seqq. Ad eundem 
Arnonem praefatio in expositionem VII 
Psalmorum poenitentialium, Psalmi CXVIIl 
et Psalmorum XV gradualium (inOperibus 
Alcuini pag. 59 seqq. obviam) in Dacherii 
spicilegio tomo IX pag. 1 1 1 et editionis no- 
vae tom. III pag. 323. Aliae Epistolae III 
ad Gallicellulam , et de decem verbis Legis, 
et ad Fridugisum de tribus generibus visio- 
num , ab eodem Dacherio tom. VI spicilegii 
p. 391 et tom. III editionis novae pag. 321 
nec non aliae XXVI a Mabillonio tom. IV. 
Analect. pag. 272 atque editionis novae pag. 
399 seq. Epistola paraenctica ad Eanbaldum 
II.Archiepiscopum Eboracensem scripta An. 
796 cdita ab illustri Fontanino in appendice 
ad vindicias antiquorum Diplomatum pag. 
266 ct a Jacobo Basnagio tom. II editionis 
novae lectionum Canisianarum pag 450. 

3 Scrmo in Ihjpupanli dictus coram Ca- 
rolo Magno: apud Baluz. tom. I Misccllan 
pqig. 382. 

4 Confessio Fidei edita a Pctro Francisco 



50 A L B 

Chiflotio , Div. 1 656 , 4 judico quidem Carolo 
Qointio, Saoculi noni foetus, sod Aleuini 
oequaquam, tom. VII p. 28, atquo integra 
dissortat. postuma Alcuino nogata a Joanno 
Dallaoo. * Bothomag. 1673, i,'° tamen Al- 
euino vindicatur a Mabillono tomo I Analcct. 
pag. 1 78 editionis novae pag. 490 seq.) et 
ab auctore de la perpetuite de la Foy tom. 
IV. Table Historique et Critique pa.u r . 3.']. 
Alia ost Alcuini Confessio, sive cloctrinadc 
DEO. quae inter Opera ejus legitur pag. 762 
atque lucem debuit Matthiae Flaeio, quieam 
vulgaverat adcalcem libri.cuititulus: Cna- 
nimis conscnsus primitivae Ecclcsiae denon 
scrutando Divinac gencrationis Eilii DEl 
modo. Basileae 1 360 . 8. v0 Libri tres de Eidc 
SS. Trinitatis, itidem inter Opera obvii p. 
7o2 leguntvtr etiam in homiliarioPauli Dia- 
coni ad Festum SS. Trinitatis. Eosdem so- 
paratim cum Commentario edidit vir pius et 
doctus Lucas Lossius Francofurti 1334, 8. v0 

5 Opusculum deComparatione Soviet Ve- 
teris Testamenti a dcnario numero iisque 
ad unum. in Bernardi Pez Anecdotis tom. 
II pag. 1. 

6 Genealogia Jiumanitatis CHristi, MS. in 
Bibliotheca Menarsiana p. 137. 

7 Jussu Begis Caroli Divinam correxisse 
Historiam scribit Sigebertus ad annum 
Cllristi 790 eoque referendum, quod The- 
ganus cap. 7 de gestis Ludovici Pii, Caro- 
lum Begem corrigendis sacris libris vacasse 
retulit: nec non VI Epigrammata de corre- 
ctione Bibliorum ab Alcuino facta, quae cx- 
stant in eius operibus pag. 685. Vide Baro- 
nium ad Annum 778 num. 23 Bichardum 
Simonem lib. II Historiae Criticae Novi Te- 
stamenti cap. 9. Joannem Jacobum Wetste- 
nium ProlegomcnisadNovum Testamentum 
pag. 88 seq. et quae infra, ubi de Corre- 
ctoriis Bibliorum. ~ Pocrnata duo, hexamc- 
trum alterum, alterum elegiacum, Bibliis 
ab Alcuino praemissum edidit Lambecius 
tomo II pag. 403 seq. qui etiam de Vita S. 
Vedasti Alcuiniana videndus pag. 409 sqq. 

Non omittendum, quod Barthius VI 20. 
Adversar. Calliopium, qui Terentii Comoe- 

* Argumenta cjus exponit Ludovicus Ellies du 
Pin tomo VI liiLjlithecae liccksiaslicae pag 122 
wq, 



IN US 

dias recensuisse in Codicibus MSS. notatur, 
non alium putat <vsse,quam hunc Alcuinum 
qui in Codicc MS. vitae Wilibrordi vocatur 
Dominus Mbinus Maoister optimus Callio- 
picus, hoc est totus formatus a Calliopc 
Musisque. 

Dc caeteris , Caveum rogo consulas Hen- 
dreichiumquc et Polycarpum Leyscrum in 
Historia Poctarum medii aevi pag. 215 scq. 
quorum observatis non habeo plura , quae 
addam, nisi quod Antonius Verderius in 
Bibliotheca Gallica pag. 21 narrat, se sub 
Alcuini nomine vidisse MS. librum vcrsuum 
leoninorum moralium , un livre de vers mo- 
raux en latin non mesurez parpieds, mais 
rymez. Vide, si placet, quae infra in Leone. 

ALBINUS, Abbas S. Petri Cantuaricnsis, 
qtd Bedae auctor fuit et adjutor scribendae 
Anglorum Historiae, ut Beda testatur Epi- 
stola nuncupatoria ad Ceolwulfum Begem. 
Vide Mabillonii Analecta tom. I pag. 9 (edi- 
tionis novae in fol. pag. 398) ubi Bedae ad 
hunc Albinum Epistolam exhibet: Deside- 
ratissimo et reverendissimo Patri Albino 
Deda CIIRISTI famulus salutem. 

ALBINUS, sive ALBUNIUS, Eremita, cu- 
jus Epistola ad Heribertum Coloniensem ab 
Anno CHristi 999 ad 1021. Episcopum de 
charitate, humilitatc, obedientia, continen- 
tia et silentioMS. exstat in Codice XXI Bi- 
bliothecae tcmpli S. Petri Ilamburgensis. 
Vide B. Staphorsti nostri Historiam Eccle- 
siae Hamburgensis tom. III pag. 271-284. 

ALBO Floriacensis, vide ABBO. 

ALBBICUS , sivcALFBICUS , Londinen- 
sis, circa A. C. 1217 vixit. Dc illius PoUa- 
rio, sive de Origine et Imaginibus Deorum 
libello cnm Scriptoribus edito Mythologicis 
dixi in Bibliotheca Latina lib. II cap. 1, ubi 
de Hyginoi In Bibliotheca Bostgaardiana 
pag. 470 offert se MS. Albricus de Hosate de 
integumentis fabularum. Vide ALBEBICUS. 

ALBBIGETUS COBTUSIUS, Patavinae 
Scriptor Uistoriae. Vide infra , COBTUSIUS. 

ALBUINUS, Presbyter, cujus ineditum 
librum de Virtutibus et Vitiis evolvit Can- 
gius. Prologum vulgavit Edmundus Marte- 
ne tom. I Anccdot. p. 66S. 

ALBUNTUS, Eremita. Vidc supra, ALBI- 
NUS. 



ALC A 

ALGADINUS, Garsini Syracusani Filius, 
medicus Henrici IV Imperatoris, artemque 
suam Salerni professus, si Scipioni Mazel- 
lae in Antiquitatibus- Puteolanis fides , et 
alius quidam poeta Ebolitanus, metro bal- 
neas Puteolanas descripsit. Haec Thomas 
Reincsiusindefensione VariarumLectionum 
pag. 144. 

ALGIMUS ECDICrUS AVITUS , nepos 
Aviti An. CHristi 455, 456 per septem vel 
octo menses * Imperatoris, Patris vero Isici 
An. 490 in Archiepiscopatu Viennensi suc- 
cessor, praefuit Concilio Epaonensi An. 517 
diemque obiit Anno 523. De eo praeter edi- 
tores adeunda Acta Sanctorum 5 Februarii, 
tom. I pag. 660 sqq. De Judaeis per Avitum 
Episcopum Arvernum ad CHristum conver- 
sis Venantius Fortunatus libro V Carmine 
5, qui etiam plura in Aviti laudem lib. III 
Carmine 26 seqq. De scriptis et editionibus 
ejus nolo repetere , quae notavi in in Biblio- 
theca Latina IV, 2 et quae apud Leyserum 
in Historia Poetarum medii aevi pag. 87 et 
Caveum aliosque exposita sunt, qui in car- 
minibus ejus sacris jure merito venam do- 
ctamexpeditamque celebrant.Illud observa- 
tis alibi juvat adjungere, quod in Epistola 
Aviti secunda et tertia occurrunt fragmenta 
ex libro ejus de Incamatioue : Deinde frag- 
menta libri de Divinitate Spiritus Sancti de- 
dit Baluzius tom. I Miscell. pag. 361. Ex 
Homiliis de rogalionibus , ** quas ante fe- 
stum Ascesionis tribus diebus celebrandas 
instituerat MamertusEpiscopus Viennensis, 
illa quae incipit: Currit quidem tramite vi- 
tali, non modo in Avif.i cditionibus sacpius 
vidit lucem, sed etiam in Bibliotheca Con- 
cionatoria Combefisii, et in Actis Sanctorum 
XI Maji pag. 631. Aliam vcro homiliam A- 
viti in feria 3 in rogationibus edidit Edmun- 
dus Martene tom. V Thesauri Anecdotorum 
pag. 49 quae incipit: Legimus in Historia, 
Regum. Ex aliis die primo, secundo ct ter- 
tio Rogationum, fragmenta servavit Florus 
Diaconus Lugd. in Pauli Epistolas, quae a 
Sirmondo jam vulgata sunt, ubi etiam cx- 

* Vidc Valesium ad Evagrii Ilist. 117 pag. G'J. scq. 

*' De his Joanncs Savaro ad Sidonii Apallinaris 
lib. 7 Epist. 1. Uaronius ad Marlyrolog. Rom. 23 
April. et ad A. C. 475. 



D I N U S 51 

cerpta ex libris Aviti contra Phantasma , 
sive contra Eutychianos. Ex libris et ecc 
Epistolis contra Arianos , exlibro de CHri- 
sti Divinitate. Ex Sermonc de Nalali Culi- 
cis, de passione Domini, die primo et die 
sexto Paschae, de adscensione Domini, in 
ordinalione Episcopi, de Symbolo, de Pen- 
tecoste, de Jona, de ascensu Eliae, indedi- 
catione Archangeli MichaSlis , et ex sermonc 
de Ezechia Rege. Ex Epistola contra Fau- 
stum, ex libro de CHristi Nativitate. Sir- 
mondi Avitus lucem primum vidit Parisiis 
1643, 8. tomo secundo Var. Opusc. inde 
recusa tomo IX edit. Patrum Lugd. 1677, 
Sirmondi Opera Paris, 1696 fol. in quorum 
tomo secundo melior Aviti Operum editio 
habetur, novissime recusa sunt Venctiis 
1729 fol. quinque Voluminibus. 

ALCUINUS vide Flaccus ALBINUS. 

ALDEBALDUS etSijrus Monachi Clunia- 
censes, prosa, inspersis carminibus scripse- 
re Vitam Abbatis sui S. Majoli, qui idem 
obiit Anno CHristi 994. Exstat in Actis 
Sanctorum 11 Maji tom. II pag. 668. Dc 
Majolo illo vide Bibliothecam Cluniacensem, 
et Andrcae du Chesne ad illum notas pag. 
58 seqq. et de Syro et Adeboldo, Leyseri 
historiam poetarum medii aevi pag. 289 seq. 

ALDERMANNUS, idest, Senatorius vir , 
Londinensis, a Baleo XI, 18 et Pitseo pag. 
822 celebratur PoBta curialis, diversorum- 
que carminum auctor traditur, dubito, La- 
tinorum an vernaculorum. Neque enim ex 
Lilio Gyraldo de PoStis hoc refertur a Ba- 
leo, ut aliud agens scripsit auctor Historiae 
PoBtarum medii aevi p. 448 sed ex Sylve- 
stri Giraldi speculo Ecclesiae lib. II cap 20. 

ALDHELMUS, Adelmus , Adelinus , Al- 
thelmus , Anglus , de Rcgia Isae Visi Saxo- 
num familia, ex Monacho Baldunensi, sive 
Malmesburiensi Abbas Anno Cllristi 666. 
ct primus apud Saxones Occidentales Epi- 
scopus An. 705 Shirburnensis, defunctus 
Anno 709. Vidc Acta Sanctorum 25 Maji 
tom. VI pag. 77 quanquam titulus sanctiel 
beati, quo Aldhelmus venit in Bibliothcca 
Patrum , in indice expurgatorio Brasicholla- 
no expungitur. Egregius auceps anliquanou 
vocum dicitur a Salmasio ad Spartian. pag. 
647 ubi apographum ejus cx vetustissimo 



52 A L D E 

Codtce a Jurcto sibi eommunioatum laudat. 
Vocabida inusitata oxeorpit et illustrat Cer- 
da in advereariis saeris eap. l<>"> pag. L>o 
sq. 1'lura ojus loca praoter Moursium man- 
tissa ad lib. de luxu Homanorum eap. 1 
cmcndat Joannos Fridorieus (ironovius in 
Monobiblo Obsorvationum Eoclcsiasticarum 
cap. 4, 8. 15, 20 ot Barthius in Advcrsar. 
Do scriptis Aldholmi carmino latino compo- 
sitis. pauca habeo. quac addam industriac 
Polycarpi Loyscri in historia PoeMarum me- 
dii aovi pag. 199seq. Librum dv Laxulv Vir- 
cjinitatis cdidit .l;ic. Fabor. Davcntriac 1512 
i.In nova vorooditiono l.ectionum antiqua- 
rum Canisianar. liber dv luxulv vii'[/inum. ot 
altor de octoprinvipalibxts vitiis carmine <\c>- 
eripti occurrunt tom. I pag. 708 seqq. Liber 
dc Yirginitate (anto carmen do hoc ariru- 
mento) prosa scriptus o\tat in Orthodoxo- 
graphis ot Patrum Bibliothocis, sod emen- 
datior oditus ost a C. V. Honrico Warthono 
e\ MSS. Lambethano ot Sarisburiensi , 
I.ondmi 1693, 4 una cum Bedae quibusdam 
Opusculis et Bgberti Eboraconsis dialogo. 
Opus de Pasclxate contra Britannos Quarta- 
docimanos suao aetatis, intercidit. Vidc sis 
Pagium ad An. Christi 692 num. 24 soq. et 
ad An. 699 num. 2. Epistola ad Eahfridnm 
in Usserii Epistolis Hibernicis pag. 37 adde 
| . 129. De (ifni(j,iHitihxts Aldhelmi, quae 
post oditionem Basil. 955-7 cum notis edidit 
Martinus Antonius Defrio, Moguntiae 1601, 
I -2. ct <\rMonnstivhis. quae illis junxit Del- 
rio, et alii malunt referre ad Alcuinum vcl 
Columbanum. jamdixi in Bibliotheca vcteri 
Latina. De aliis ejus vide sis Baleum lib. I 
c. 83. Pitseum ad An. 709. 

ALDELMLS. sive Advlmxts, Adalelmus 
Sarjivixsis Kpiseopus , ( Secz in Normannia 
(Jalliaoj circa An. C. 880. Vide Sammar- 
thanos tom. III. Galliao Christ. pag. 962 
scripsit vitam 8. Oportunae Virginis et Ab 
batissaeSagiensis, qnae soror S. Codegrandi 
Episcopiobiit. An. 770. Evstatapud Suriurn 
et inActis Sanctorum 11 Aprilis, torn. IIL 
pag. S£ ct in Mabillonii Annalibus Ordinis 
8. Benedicti tomo IV. pag. 220. 

ALDOBS \M)IM'S Cardlrontvs. Florcn- 

Ord. 1'racd. Episcopus afa A. 1272 ad 

W9. OtvUtanus. et atterjomor., Monachus 



L M U S 

Axtfiustinianxts circa An. C.138.'3. Utriusque 
mcmoraiitur Svrxnnnvs et junioris quidem 
Quatdragesimales, Dotnrnicales, Historiales 
ct festiVI slre in Pesta Bcclesiae solcnnia. 
Vide Philippnm Elstuni iri Encomiastico Au- 
gustiniano pag. 26 et Julii Nigri hisloriam 
scriptorum Florontinor. pag. 12. Etiam Al- 
dobrandini cujusdam commentarukk Ms. in 
Apocuh/psin vidisse sc Vcnetiis tcstatur 
Possevinus. 

(7) Do Cavalcantio Yide Oj>. P. Vincentii 
rincschi Memorie dvf/li Vovxini IUustri tlvl 
Convvnto di S. M. Novella. Firenze 1790 
in 4 p. 1 tantum. 

ALDOBBANDINUS Ferrariensis , Ord. 
Praed. circaAn. 1380. Praeter sermoncs do 
tempore ot Sanctis scripsit Ofjieium tran- 
slationis S. Thomaede ;\qxiino,quod incipit: 
O quum fv.lix matvr Italia. 

ALDOHHANDINLS lombardm , ot ipse 
ox Praodicatorum ordinecirca An. 1400 ser- 
monos, sed et Scalam de articulis Fidei 
traditur composuisse, MStam in Bibliothcca 
publica Basiloonsi. 

ALDOBBANDINUS Paparonus Sonensis, 
Ord. Praod. scnpsit Vitam Ambrosii Sanse- 
c/o/i?V ; defuncti An. 1287,quaeexstat in Actis 
Sanctorum 22 Martii tom. III, pag. 181. De 
hoc Aldobrandino brovem mentionem facit 
Jaeobus Ovotiftom. 1, pag. 403 et pag. 411 
seq. ubi mcmorat controversiam ab eo agi- 
tatain curnPctro ])aco,utrumplus fuitquod 
Dominns commisit Petro Ecclesiam , an Jo- 
hmitti cui commisit B. Virginem: Daco pro 
Johanne et Aldobrandino pro Petro fervidc 
pugnantibus. 

ALDOBBANDINUS de Toscanella, circa 
annum 1314 praeter scrmones de Sanctis, 
festivos et de tempore,tractatumque super 
deccm Leqis praecepta, scripsisse fertur vi- 
tam S. Dominici in octo partes distributam, 
scd quam Viterbii, ubi tradebatur exstare 
manu exarata , nusquam inventam osse tc- 
statur Jaeobus Qvetif tomo I, pag. .'327. 

ALDOCOCCIUS, sive Akoxius, Anglus 
circa Saeeuli decimi quinti initia Philoso- 
phus, cujus commcntarios in Lombardi li- 
bros sententiarum laudat Lelandus cap. 498 
obscuris luccm, controversis certitudincin 
et dubiis fidem infcrre conatum testatus. 



ALD 

ALDRICUS Anglus, JCtus, ab Accursio 
non semel citatus, laudatusque Gvilelmo 
Pastrengicoinoperedererumoriginibusapud 
Pitseum pag. 823 et Baleum XIII, 89. 

ALDRICUS OnomaneHs/sEpiscopus, cu- 
jus gesta circa An. C. 840 exhibetBaluzius 
in limine tomi III. Miscellaneor. Hujus Al- 
drici nomen comparet in inscriptione Epi- 
stolae Lupi Ferrariensis LXXXIV. 

ALDRICUS, ex Abbate Ferrariensi Seno- 
nensis Archiepiscopus ab Anno 829 ad 811 
de quo Lupus Fcrrariensis Epist. 1 et de 
jam defuncto Epist. 29 et 41 ubi eum Do- 
minum ac nutritorem suum appellat. Epistola 
hujus Albrici ad Frotharium exstat inter 
FrothariiTullensisEpiscopiEpistolasdecima 
tertia tom. II. Historiae Francorum du Che- 
snianae p. 717. 

ALDRUIDUS, quo nomine Saxonico, Se- 
nem Drugonem Latine exprimi Lelandus 
cap. 238 annotat, iri penitioribus Philoso- 
phiae et Magiae exercitatissimum fuisse te- 
status, idque apparere ex ejus libeilo de 
Quintis Essentiis. Idem ex Lelando repetunt 
Pitseus pag. 823 et Baleus X 62. 

ALEMA3NNUS, Almannus , Altmannus , 
Monachus Altvillarensis et Sacerdos circa 
An. 868. Franciam suo tempore aNorman- 
nis devastatam, exemplo Hieremiae quadru- 
plici planxit Alphabeto. * Scripsit et vitas 
SS. Nivardi An. 661 defuncti Archiepiscopi 
Remensis, Syndulfi presbyteri solitarii, B. 
Helenae Imperatricis, ejusdemque corporis 
translationem ** ad Monasterium Altvilla- 
rense: nec non vitam S. Memmii, primi 
Episcopi Catalaunensis. Vide Jo. Mabillonii 
observationem ad Alemanni Epistolam ad 
Theudoinum Praepositum Catalaunensem 
tom. II. Analector. pag. 94 (edit. novae in 
fol. pag. 488) et Urbanum Gottofredum Si- 
berum de illustribus Alcmannis pag. 38 seq. 
Lips. 1710 4 t0 , qui pag. 43 ctiam illam Ale- 
manni Epistolam exhibet. Vitam Sindulfi 
circa An. 600 apudRemensesdefuncti,dedit 
idem Mabillonius tom. I. Actorum Benedi- 
ctin. pag. 638. Vide et Gvilelmi Mailoti mc- 



* Sigebcrlus Gcmblacensis cap. 9S. Trilhemius 
cap. 282 de S. E. el II 50 illustr. Dcnedictin. 
**Addc Tillemontium tomoVU.Memoriar. pag. 18 



R I C U S 53 

tropolin Remonsem, Remis 1679 fol. tom. I. 
pag. 402. 

ALEMANNUS Brixiensis : supra ADEL 
MANNUS. 

Ludovicus ALEMANNUS, Episcopus Are- 
latensis et R. E. Cardinalis. cujus magnae 
fuere partes in Concilio Basileensi A. 1431 
seq.Vide Siberumlibrolaudatopa.tr. 144seq. 

(8) Et Dom. M. Manni Vita del B. Lod. 
Alamanni Firenze 177 '1 . 4 ubi J. Phil. Bor- 
gom. verba refert : Multa edidit opuscula 
et quidem digna, quae odio, ut existimo, 
schismatis perierunt. Ad meliora an. 1447 
conversus obiit an. 1456, 16 Sept. aet. 59. 

S. ALEMANNUS, sive Altmannus, Epi- 
scopus Passaviensis , qui An. 1091 obiit. 
Acta ejus vitae, in quibus de Gregorio VII 
non contemnenda leguntur, in lucem data 
a Seb. Teugnagelio inter vetera monumenta 
contra schismaticos pro Gregorio VII. In- 
golstad. 1 61 2 4 t0 , et a Sibero de Alemannis 
pag. 88. Praetereo juniores hoc nomine,ut 
Christianum Alemannum, cujus fertur no- 
mine liber de defensione adversus tyran- 
nidem Magistratuum licita, editum Basileae 
1 546. Vide eundem Siberum p. 1 89 seq. 

ALEMANNORUM Legem, a Theodorico I. 
Francorum Rege circa An. 520. Hildeberto 
II circa A. 580 et Lothario II circa A. 590 
promulgatam.confirmatamqueaDagoberto* 
Magno: auctiorem ineditis capitulis XLIV 
aliisque insuper novis dare promisit Jo. Ge- 
orgiusEccardus in conspectu Codicis Legum 
veterum, quem exhibui lib. IV. Bibliothecae 
Latinae cap. 10. Capitula XCIX ediderant 
Goldastus tomo II scriptorum Alemannico- 
rum , Fridericus Lindenbrogius tomo I Co- 
dicisLegum antiquarum p. 357etcumnotis 
Baluziusin Capitularibus RegumFrancorum 
pag. 53 atque Jo. Schilterus ad Chronicon 
Alsaticum Koenigshofenii, scriptum Germa- 
nice p. 623. 

ALEMANNICARUM rerum Scriptores e- 
dentcMelch. Goldasto,Francof, * 1606.1661 

* Vide Cointium ad An. 633 tom. III annal 
Francorum pag. 55 seq. 

* Confer D. Joannis Fabricii, Theologi Helmsta- 
dicnsis Dibliothecam tom. III , pag. I seq. D. Joan- 
nis Hubneri Centur. VIII, Dibliothccae historicae 
Hamb. pag. 2;'>2 seq. 



/, A L 1) R 

.t praomissa Goldasti Vita 1730 fol. unico 
vohimine . licet io tres tomos sive partes 
diviso. In bis continentur: 

Toul I. 

Jfepidanni CoonobitaojAnnalos ab An. G 
7 ns ail 1050 eum additione Anon\iui ad 
An. IISO. 

/?<<//)<Tr/Turo;iionsis. Ekkehardi junioris. 
liurkhardi Monaohi ot C»m-u'// rabarionsis 
presbyteri llistoria ct casus Monastorii S. 
Calli.' 

Ejusdem Cunradi Catalogus Abbatum S. 
Galli. 

Ammymi de olfieiliabus Dominis Princi- 
pis S. Calli. 

Ihrthnhli Monacbi annotatio dc Abbati- 
bus S. Calli. 

Jnarh. Vadiani Chronologia Abbatum Mo- 
nasterii S. Galli. 

N. de Tiufburg Ephemeridcs Monasterii 
S. Galli. 

Joh. Goorgii Tibiani Pancgyricon de lau- 
dibus Acronii lacus. 

In praecedentesScriptores Goldasti Glos- 
sao ot oetae pag; 102 seq. 

Walafndi Slrabi Augiensis de vita S. 
Calli libri 2. 

i;|iiMlcni(lovitaS.OtbmariAbbatis,libri2. 

Isonis Magistri de miraculis S. Otbmari 
libri 2. 

S. Theodori Eromitae Campidonensis dc 
vita S. Ma.-rni libri 2. 

Ermrmri<i Blewangeasis supplementum. 

.s. Eiitdmii (lonfessoris Ilistoria sivc Vita. 

Ifepidanni junioris de vita S. Wibora-lao 
VirgioM libri 2. 

Ekkehardi Minimi Decani dc vita B. Not- 
keri Balbuli libor. 

S. Eriihdini ConfessorisIIistoria sivc vita. 
Goldasti notae pag. 248 seq. 

Tom. II. 

Lex Alamannorum temporibus Lotharii 

Begis. 

Cli.irtaiuiuinstrumontorumqueCcnturia. 
Joach. Vadiani Epistote de obscuris vor- 
borum signiHcationibuS. 
Ruodepert i Magistri Epistolae breves IX. 
fiabiiiii Mauri Abbatis Fuldensis libelli 



I C D B 

doo a Walafrido Strabo ejus discipulo col- 
lecti, (juorum priore pag. Gi- glosaae latino- 
liarbarioao de partibus bumani corporis, 
mensibus ot ventis, posteriore p. 66 de in- 
vefitione linguarum ab llobraea usquc ad 
Tbootisoain ot notao antiquao. 

Keronis Monachi S. Galli interpretatio 
verborum Alamannicorum p. 69-92. 

AnonymiCatalogus Xominum propriorum 
apud Alamannos. 

iiemedii Curiensis Episeopi canones Ala- 
mannioi ex Pontiliciis Epistolis cxcerpti 
jussu Caroli M. 

Notingi Constantiensis Episcopi canones. 

Anonymisymbolum Apostolicumpag. 1 34. 

Litania, eonfessio, Beichte, pag. 135. 

Dics Anniversarii Alamannicae Ecclcsiae. 

Anonymi benedictiones , fratcrnitatcs , 
pag. I52 seqq. 

Goldasti Catalogus scriptorum qui in his 
duobus tomis desiderantur et eorundem 
temporum historiam illustrarunt. 

Gcncalogia Kyburgcnsium Comitum in 
Alamannia. 

Tom. III. 

Joachimi Vadiani Cos. Sanctgallensis far- 
rago antiquitatum Alamannicarum s. decol- 
legiis et Monastcriis Germaniae veteribus, 
ut in regno Francorum et insecutorum Prin- 
eipum aliquot seeulis habuerunt, libri II. 

Barthol. Schobingeri JCti additioncs ad 
Vadiani farraginom. p. 85. 

Joh. Comandri Epistolae 3 ad Vadianum 
de antiquitatibus Curiae in Hhetia priina. 
p. 114. 

Joach. Vadiani liber de Cbristianismi ao- 
tatibus aurea, argcntea, liber imperfectus. 
p. 117. 

Ejusdcm Epistola de conjugio sorvorum 
apud Alamannos ad Joh. Zwickium Con- 
stantiensem. p. 139. 

Joh. Zwickii JCti Epistolac duae rcspon- 
soriac ad Vadianum. p. 158. 

Leonis Judae Epistolao 2 de divortio: an 
u\or a sceleroso marito separari ot alium 
ducore possit. p. 15:5. 

Jphannis Kesleri Alloquium Bibliotbecae 
Sangellensis ad Joacbimum Vadianum p. 
157-165. 



A L E M A N N I C U S 



55 



Alexander ALEMANMC r S. infra ALEX- 
ANDER. 

ALEXANDER I. Episcopus Rom. ab Anno 
CHristi 108 ad 117. Hujus nomini tres 
Epistolae ab Isidoro Mercatore tribuuntur , 
quas falsi arguit Blondellus in Pseudo-Isi- 
doro pag. 1 59 seq. Alia illi supposita decreta 
(ut quae Canoni Missae ab eo additascribit 
librumPontificalem secutus Anonymus Mel- 
licensis capite VI) rejicit Petrus Coustant 
in Epistolis Romanorum Pontificum pag. 52 
qui etiam fabulam esse docet, quod auctor 
Praedestinati lib. I cap. 16 narrat Alexan- 
drum, Siculorum Episcoporum rogatu li- 
brum scripsisse adversus Heracleonem, qui 
peccata baptizatis nihil obesse praedicavit: 
cum Heracleon Colorbasi et Marci discipu- 
lus Alexandro fuerit junior, et alium Hera- 
cleonem ignorent , qui de haereticis tracta- 
runt. Ludovicus Jacobus a S. Carolo Car- 
melita in Bibliotheca Pontificia pag. 6 pro 
Alexandri hujus Epistolis citatS. Cyprianum 
Apolog. 2 Epist. 3 et S. Justinum Martyrem 
Apolog. 2 ad Antoninum.At enim in Justino 
et Cypriano de Alexandri Epistolis ne ypj. 
ALEXANDER II Papa ab Anno 1061 , 1 
Octobris ad 1073, 20 Aprilis. Ejus Episto- 
lae AXUcum fragmentis aliquot in Conciliis 
Labbei tomo IX et novissima Coleti editio- 
ne Veneta tom. XII. Inscriptiones singula- 
rum dedi tom. XI Bibliothecae Graecae pag. 
585. Epistolam ad Monachos Rivipullenses 
exhibet Agvirrius tomo III Conciliorum Hi- 
spaniae pag. 231 et ad Aquilinum Abbatem 
Monasterii S. Joannis Pinnatensis in Arago- 
nia, pag. 245. Praetereo ejus Decreta apud 
Gratianum,Ivonem, Antonium Augustinum, 
Augustinum Barbosam aliosque obvia. Con- 
stitutionem, qua An. 1062 approbavit Con- 
gregationem Camaldulensium Campi Ama- 
bilis , Ord. S. Benedicti, exhibet Laert. 
Cherubinus tom. I bullarii p. 51. 

*Huiusepistolasalias in mco Conciliorum 
supplemento tom. 1 pag. 1316 exhibui. Ex 
his unam de gradibus propinquitatis ego <■ 
MS. Codice vulgavi. Quamquam vera haec 
Pontificis nomen nullum fert, et ambiguum 
haesi num ad Alexandrum pertineret. Alte- 
rius fragmentum De quodam Sacerdote 
mile ordinato ex MS. Codicc protuli. Equi- 



dem haec est etiam in Gratiano dist. 52 c. 
Sollicitudo, sed contracta et interpolata. Alia 
est ad Burchardum Halberstadensem , qui 
et laudatur et Pallio donatur. Eruta est ex 
Lunigii Spicil^g. Eccl. in Append. pag. 20. 
Postrema denique est ad clerum et populum 
Lucensem, quam per partes sectamethinc 
inde excerptam dedit Gratianus ex c. mul- 
tis temporibus 1 . 3 et ex illo Labbeus. In- 
tegram ex MS. codice Lucensi repraesentat 
Florentinius Memorie della contessa Matilde 
inappend. vet. monum.pag 129,ex quoego. 
ALEXANDER III Papa ab Anoo 1159, 7 
Septembris ad 1181, 25 Augusti. Scripsit 
de potestate Ecclesiastica, et Epistolas De- 
cretales sui temporis , quas in unum Codi- 
cem redactas Consulta Alexandri voluit ap- 
pellari. Secundum quosdam eum scripsisse 
reperio Epistolarum ad diversos , libros vi- 
ginti duos. Haec Ludovicus JacobusaS. Ca- 
rolo in Bibliotheca Pontificia pag. 8. In to- 
mis Conciliorum tom. X. Labbei p. 1 1 35 , 
1188, 1854 exstant hujusPontificis Consti- 
tutiones et Epistolae CCCXLI. de quibus 
vide tom.XIBibliothecaeGraecaep. 615 seq. 
Ex his LVI ediderat Sirmondus ad calcem 
Petri Cellensis, Parisiis1631 , 4 recusa 1671 
4 et tomo secundo Sirmondi Operum. Epi- 
stolas XXXIX ad Hispanos repetit Agvirre 
tomo III Conciliorum Hispaniae pag. 373. 
seqq. Alias ad alios ineditas dant Baluzius 
t. II Miscellan. pag. 227 tom. IV pag. 466. 
Dacherius tomo V Spicilegii pag. 572 et to- 
mo III editionis novae pag. 538. H. Wartho- 
nus tomol AngliaeSacrae pag. 171 etGalic- 
sonius, qui tres Alexandri III Epistolas cum 
una Leonis VII et Innocentii III una vulga- 
vit Turonibus 1694 quarum argumenta ex- 
ponunt ephemerides eruditorum Paris An. 
1 695 pag. 398. Longe plures autem edidere 
Edmundus Martene ct Ursinus Durand to- 
mo I Anecdotorum pag. 455 seqq. et 569. 
Rer/istrum Epistolarum pro Remensi Pro- 
vincia complexum EpistolasCCCCXC\'h\- 
stat in tomo secundo novae Collectionis, 
quam iisdem praeclai is viris debemus pag. 
634-101 1. Confer tomum XUl Coneilioriun 
cditionis novae X vuciAC, etConstitutiunes IX 
hujusAlexandri 111 apud Laert. Cherubinum 
tom. I bullarii pag. 67. sqq. 



50 A L E X 

* Prueter alias eius opistolas obvias in 
volum. UgfaeUii et Calliae Christianae ge- 
inin.is alias ex tabulario majoris ecclfsiae 
Lueonsis ei:o vulgavi in Supplem. Concilio- 
rum tom. I pag. 517. 

ALEXANDEH IV Papa ab Anno 1254, 25 
Deeetnbrisad 1264, 25 Maji.Praeter A/j/s/m- 
his trcs in Conciliis Labbei tunio XI pag. 
7 H'>.r\ quibus duae etiaiu iu Agvirrii Conci- 
liifl Ilispaniae toin. III pag. 513. 544 ulius 
CLXXV dedit Waddingus m Annalibus Or- 
dinis Minorum tom. II ad Annum 125G scq. 
et in regesto Pontilicum pag. 18 seq. Epi- 
stola ad Canonicos Remenses, quam sub 
Ali'\andn IV uornine edulit G\il. Marlotus 
tom. II llistor. Remensis. cam Alexandro III 
restituit laudatus Martene tomo I Anecdo- 
torum pag. 156. Epistolue /Kad Ludovicum 
IX 1'rancorumRegem, in Dacherii Spicilegra 
tom. VI pag. 186 et tom. III editionis no- 
vae pa^.fttS.Constitutionem Cyprium datam 
An. 12(30 cnmpnnendis Craeeorum Latino- 
rumque dissidiis, obviamq; e\ Craeca ver- 
sionc in quodam Euchologio, et Latine ver- 
sam a Vincentio Iticcardo, ltom. (636 lau- 
dat Allatius libro de aetate et interstitiis in 
Collatione Ordinum pag. 3. Epistolarum 
quamplurimarum Re gistrum exstare in Va- 
ticano testatur Ludovicus .lacobus a S. Ca- 
rolo pag. 10 Bibliotheeae Pontiliciac E\ liis 
nonnullac in Annalibus Steronis et in ad- 
ditamento Mhtthaei Paris. et Constitutioms 
XXIII apud Lacrtium Cberubinum tomo I 
bullarii pag. 131. 

* IIuiusHullas sexdccim, quarum plerae- 
que pro monacbis Vallis Umbrosac datac 
sunt, evulgavit cl. Lamius in Delic. Erud. 
in notis ad Lconis Irbcvctani Cbronic. Ho- 
man. Pontif. pag. 270. 

ALEXANDER V Petrus dc Cundia, Papa 
ab Anno U09, 26 Junii ad 1410, 3 Maji , 
oui Ludovicus .Jaeobus a S. Carolo et Lucas 
\Vaddin.L'ustriljuunt Commentaria in IV li~ 
bros Scntcntiarnm , de quibus vide, si pla- 
cet, Oudinum. His addunt Qnoldiheta quae- 
dam, Conclusiones in Collcgio habitas', Ser- 
mnnrs varios et Epistolas ad divorsos , 
(]uarum una ad Maqistmm Hugoncm Ethc- 
ri(iiniiinA)\\,\ in InhliotliccisPatrum quibus- 
dain Hi^nacanis. Idcm Ludovicus notatAn- 



ANDE H 
dream Hillium Mediolanenscm scripsisse 
librosduos de Concordia et meritis Ordinum 
supcr generali indulto Alcvandri Papae V 
ad Roginaldum (Gvidonemde Hoy) Rcincn- 
sem Arcbiepiscopum. Hullas quasdam ex 
Alc\andri V regeslo publicavit Haynaldus 
ad An. 1 5 09 num. 85, 89 et ad Ari. 1410 
num. 7 seqq. et 10. 

* In Bibliothoca MSS. P. Monfaucon pag. 
158 extarc in Bibliotheca Vaticana Codex 
iste legitur. Prefationes Ambrosiunae Petri 
Archicpiscopi Mediolani, qui postca Ale.ran- 
der Pupa V fuit. Quod hoc sit operis igno- 
ro; nec scio an Petrus praefationes aliquas 
Breviario Ambrosiano adiecerit, an potius 
codicem illum Vaticanum in suum usum 
descripserit. 

ALEXANDER VI Papa ab Anno 1492, 
11 Augusti ad 1503, 18 Augusti, malis cu- 
jus meritis dignus nuper vitae scriptor 
eontigit Alc\ander Cordonus, Anglus : 

(9)Callice Amstcrdum chezPierre Mortier 
1751.12vol. 2 et ibi Epistolaead F. Ilieron. 
Savonarolam. ) 

A Lud. .Jaeoboa S.Carolo memorantur ejus 
Clypeus defensionis fidci Romunue Ecclesiae, 
Argentorati 1497. De Curdinalium excellen- 
tia } et officio Vicc-Cancellarii , Glossa in 
requlus Cancellariue ad Innocentium VIII. 
Episto/ac ad Cardinalcm Ximenium in vita 
Ximenii. Epistolac ad Franeiscum Philel- 
pbum. Epistolae in caussa Hieronymi Sa- 
vonarolac. Constitutioncs XII \n Laerlii Che- 
rubini bullario magnotom. I, pag. 460-470 
intcr quas sccunda A. 1493 de novi Orbis 
insuiis tcrrisque versus Occidentem et Me- 
ridicm a linca pcr Azorcs ducta, Ferdinando 
Ilispaniac ftegi conccdcnd is , ut populos in 
illis dcqcntes ud Christianam Religioncm 
susripicndum inducere velit et debeat: et 
apud Bzovium ad Annum 1493 num. 20. 
Haynaldum tomo XIX , pag. 421 et Leibni- 
tiurn in Codice Diplornatieo tom. I, pag. 472. 
Constitutio d.e huptismo hulhenorum non 
itcrundo , apud Haynaldum ad Annum 1501 
num. 37atque in Conciliis Labbci tom. XIII. 
Epistolae duae ud Episcopos flispanos , et 
hulla fundationis Academiae Valentinae A. 
|j 500 apud Agvirrium tom. III. Concilioruiii 
llispaniae pag. 089 seq. Decrelum de libris 



AL E X 

sine censuranon imprimendis, apud Raynal- 
dum ad Annum 1501 num. 36. Bulla super 
Canonizatione Anselmi Archiepiscopi Can- 
tuariensis , in Conciliis Labbei tom. XIII , 
pag. 1 476 et Harduin. tom. IX , pag. 1 552. 
Omitto alia obvia apud Bzovium , Raynal- 
dum etc. 

* Praeter epistolas Alexandri jam vulga- 
tas alias nondum J. publici factas ego in 
MS. Codice Felini reperi luce dignissimas. 
Sunt autem illae ad Carolum VIII Franco- 
rum Regem eiusdem argu menti omnes, sed 
stylo variato, cuius rei ea forte ratio subest, 
quod Alexander quam efficacissimas literas 
ad Regem, ne veniret in Italiam, scribere 
optans, tribus diversis viris typum confi- 
ciendum curavit, ut quod optimum judica- 
ret, seligeret. Singuli igitur singulas dede- 
runt ; suam Felinus , alteram L. ( nempe 
Leonellus de Cheregatis) Concordiensis Epi- 
scopus; tertiam L. ( forte Ludovicus ) Pod- 
viathanus. Quam selcgerit Pontifex, ignoro. 
Altera data est ad Regem et Reginam Cas- 
tellae etLegionis etc. gratiasque agitj de oblato 
adversus Turcas auxilio. Est demum altera 
ad Mediolani, et Bari Duces; quos a tur- 
banda bello Italia avertere conatur. Instru- 
ctiones Alexandri VI suis legatis traditae 
indicantur in Bibhotheca Vaticana. Monfau- 
con Bibl. MSS. pag. 26. 

ALEXANDER Achiliinus , Bononiensis 
Philosophus, acer Averrois sectator docuit 
Patavii, ac deinde Bononiae , ibique obiit 
An. 1525. De illo Nicolaus Comnenus Papa- 
dopoli in Historia Gymnasii Patavini tom. I , 
pag. 298 seq. ubi scripta memorat : De pote- 
state Syllogismi. Distinctioncs, in capita XXV 
distributas. Quaestiones VIII. Expositionem 
primi Physicorum. De proporUonibus mo- 
tuum. Tractatum de elementis , libris III. 
De Orbibus libros IV. Quodlibeta V. de In- 
telligentiis. 

ALEXANDER Alemannicus , Saxo , Or- 
din. Minorum , inter Scholasticos Sec. XV. 
Doctor illibatus, Auctor Commentariorum 
m Apocalypsin atque in quatuor sententia- 
rum libros. 

ALEXANDER Alesse. sive Alesius, Edin- 
burgensis Scotus, natus An. 1500 , 23 Apri- 
lis , cx Sentcnliariorum schola ct Lutheri 



A N D E R 57 

adversariis primum, deinde ejus ac Melan- 
cthonisamicus et DoctrinaeLutheranae con- 
stans assertor, Theologiam docuitFrancofurti 
ad Viadrum ab An. 1540 et deinde Lipsiae 
ab Anno 1 543 usque ad 1 565 quo diem obiit 
1 7 Martii. De eo Jac. Thomasii Oratio XIV 
et Observationes selectae Hallenses VII 21 . 
Baelius in Lexico , Joannes Christophorus 
Becmannus in vitis Professorum Francofur- 
tensium p. 97 seq, et Georgius Mackenzie 
in vitis Scriptorum nationis Scoticae , editis 
Anglice Edinburgi 171 1 fol. tom II, pag. 1 44 
seq. qui ab hoc Alesio ansam petit plura 
dicendi de Luthero et universa Reforma- 
tionisEcdesiaehistoria. ScriptahujusAlesii : 
in Psalmos , Johannis Evangelium , Episto- 
lam ad Romanos , utramque ad Timotheum 
et ad Titum. De Scripturis Sacris lingua 
vernacula legendis , contra Cochleum. Re- 
sponsio adCochlei calumnias. De Verbi au- 
ctoritate , adversus Episcopum Londinen- 
sem. Scri])t\imcontraDeeretumEpiscoporum 
Scotiae. Contra Serveti blasphemias. Contra 
errorem ValentiniGentilis assertio Catholicae 
doctrinae de SS. Trinitate : Disputatio de 
perpetuo consensu Ecclesiae : Responsio ad 
XXXlIarticulosTheologorumLoyan/ertSwwn. 
De Justificatione contra Adamum Osian- 
drum. Dissertationesanti~Tapperianae fcon- 
tra Ruardum Tapperum ) quarum quinta est 
de necessitate et merito bonorum operum. 
ALEXANDER ab Alexandro, * JCtus 
Neapolitanus., in patriaet Romae cum causas 
gessisset cum laude, lib. VI cap. 7 genial. 
dierum ait foro se renunciixsse, quodvideret 
Patronis conlra vim potentiorum aut gra- 
tiam nihil praesidii esse, nihil opis, et fru- 
stra se in legum controversiis tantum kibo- 
vis et vigiliarum suscipere. Diem obiit Ro- 
mae Anno 1523, 2 Octobris., annos natus 
duos ac sexaginta. Mitioribus igitur studiis. 
per multum tempus , cum se oblectasset , 
anno ante obitum edidit Romae 1522 fol. et 
AndreaeAquavivae, Duci Adriae dicavit, no- 
tissimum illud opus dierum genialium, sex 
libris. distinctum , vere quoddam, ut voca- 
t,m<xYossio , promtuariumantiquitatiSiY>rdLe- 



* Bis Alexander, praenominecf nomine gentilitio, 
ul Marcus Marci, Adrianus ab Adriano clc. 



S 



58 ALEXA 

cipuo illustratum commentariis Andreae 
Tiraquelli. Lugduni 1586 fol. ctFrancofurti 
1594 fol. quibus loca vcterum Scriptorum, 
ex quibus singula Alcxander dcpromsit, in- 
dicantur: accedunt scholia Dionysii Gotho- 
fredi, Christophori Coleri et Xicolai Mer- 
ceri, recusa etiam cum Tiraquellicis in edi- 
tione nitida Lugduni[Batavorum;i673, 8 
duobus Voluminibus. Etiam Gallice versi 
dics geniales a Bcrnardo de la Boche, teste 
Francisco Crucimanio in Bibliotheca Gallica 
pag. 476 et Latine sinc commentariis iterum 
editi Parisiis 1532 et frequenter tum in ea- 
dem Urbe , tum Coloniae, Lugduni, Fran- 
cofurti , Hannoviae , utab Hendreichio pag. 
106 cst annotatum , scd nulla ;est , quam 
ille mcmorat , editio Norimbergensis Anno 
1 iJSi. Dissertationes vero quatuor derebus 
admirandis excusae Bomae sine anni nota 
in quarto non fere alia continent , quam 
quae in diebus genialibus succincte scripta 
leguntur de somniis , et de Juniano Majo 
lib. I. c. XI et de umbrarum fiyuris lib. V 
cap. XXIII, Vide Leonhardi Nieodemi addi- 
tamcnta ad Bibliothecam Nicolai Toppi Nea- 
politanam pag. 5 seq. Diarium Eruditorum 
ltaliac tom. XX, pag. 127 seq. tom. XXI, 
369. Baelii Lexicon , Joannem Baptistam 
Bccanatum in Observationibus Criticis ad 
Poggiana, Laurentium Crassumtom.I.Elog. 
pag. 7 ubi etiam Iconem Alexandri hujus 
aere descriptam reperios, JacobumGaddium 
de Scriptoribus non Ecclesiasticis tomo I , 
pag. 25. Ilieronymum Ghilinum tomo I. 
Theatri Eruditorum Virorum pag. 6, D. Jo- 
annem Fabricium Helmstadiensem Theolo- 
gum T. VI. Bibliothccae pag. 245 ubi prae- 
ter rem Alexander noster traditur fuisse 
Protonotarius regni Neapolitani, id enim 
verum de Antonio Alexandro , quem ante 
illum Pancirollus II , 122 de claris Legum 
interpretibus , magna nominis celebritate 
Neapoli docuisse et postca Begio Consilio 
Vice-Protonotarium praefuisse testatur. 

ALEXANDER de Alexandria , Ordinis 
Minorum Generalis An. 1313 et 1314. Ro- 
mae mortuus, Ejus memorant Postillam in 
Esaiam , Ecclesiasticum , Tobiam, Evange- 
lium Johannis ct Epistolas Pauli. Questiones 
varias et Quodlibeticas. Di Magistrum sen- 



NDER 

tentiarum ct in eundem summatn quaestio- 
num Bonaventurae. In Aristotelis Metaphy- 
sicam , et libros de anima etc. Vide Wad- 
dingumpag.7etAnnalesejusadAn.1313seq. 

ALEXANDER de Ancilla , vide mox de 
Antclla. 

ALEXANDER Anglus , vide S. Augustini, 
Cantuariensis , Essebiensis . Hales etc. 

ALEXANDER de Antella , JCtus , ex il- 
lustri Florentinorum familia Antellensi , de 
qua Ughellus tomo I. Italiae Sacrae pag. 450 
ubi de Philippo Antellensi , Episcopo Flo- 
rontino, qui An. 1361 diem obiit, et Julius 
Niger in Histona Scriptorum Florentinorum 
edita Italice pag. 15. Lambecius tomo II, 
pag. 835 refert in Bibllotheca Caesarea ex- 
stare MS. Alexandri de Ancilla de Florentia, 
Decretorum Doctoris tractatum de permu- 
tatiane Beneficiorum Ecclesiasticorum, sive 
Repetitionem C. Licet. de rerum permuta- 
tione in Sext. absolutam An. 1355 die 11 
Novembris in studio Paduano. Addit autem 
sibi eundem hunc videri cum Alexandro de 
Antillo , quem Joannes Jacobus Frisius in 
Bibliotheca universali refert scripsisse Re- 
petitionem C. Tibi , qui. De Rescript. in 
Sexto. 

* Coniectura Lambecii, de qua hic Fa- 
bricius, veritati congruit; nam in Biblioth. 
Felini n. 309 est liber impressus absque 
loco et anno, in quo legas: Alexandri de 
Antella de Florentia repetio in cap. Tibi, qui 
Est igitur idem ac Florentinus Doctor eius- 
dem nominis, qui de permutatione Bencfi- 
ciorum scripsit 

* Aliud Doctoris huius opus MS. servat 
Cod. Felinianus n. 223, ncmpe Alexandri 
de Antila additiones ad tractatum Friderici 
De Senis de rerum permutatione. (Ex t. VI.) 

XLTLX. AfrVER Aquicinctensis, infra Alex. 
Atrebas. 

ALEXANDER de Arbitris, Ordinis Minor. 
cujus fertur Enchiridion Confessorum, edi- 
tum Venet. An. 1 522. 

ALEXANDER/lnbs/«s,OrdinisMinorum, 
cujus Minorica , sive Enchiridion de ani- 
marum curanda salute et de praerogativa 
FratrurnMinorum prodiit Vcnetiis 1 51 3. Vidc 
Possevinum. 

* Dc usuris opus impressum incert. loco 



ALEX A 

perBalthassarem de Hibernia An.Dom. 1 486 
in 4. 

* De patria viri huius docti dissident eru- 
diti ; mihi tamen vix dubitatio superest, quia 
Ferrariensis censendus sit,cum in opusculo 
eius de usuris, quod adhuc in vivis agens 
an. 1 486 produxit , Ferrariensis in ipsa 
operis fronte scribatur. ( Ex t. VI ) 

ALEXANDER/l£re6as, Coenobii Aquicin- 
ctini Ordinis Cluniacensis (Anchin) Abbas 
octavus S. Mariae circa Annum 1200 (non 
secundus Monasterii S. Salvatoris, ut Vos- 
sius, notatus inde a Sandio.) Dicitur scrip- 
sissevitamdecessoris suiS. Gossvini defun- 
cti Anno 1196, 9 Octobris, editam Duaci 
1620, 4 a Richardo Gibbono, sed veriusest 
illam scriptam a duobus Monachis, qui vi- 
xere sub Simone Abbate, qui huic Alexan- 
dro successit. Vide Jacobi le Long Biblio- 
thecam Histor. Galliae num. 4830. 

ALEXARDER Augustinianus, infra, Alex. 
de Oliva. 

ALEXANDER, Abbas S, Augustini Can- 
tuariensis, cirea Annum CHristi 1217cujus 
exulcerati animi reprehendit acerbitatem et 
scripta haec refert Pitseus pag. 287. Victo- 
riam a Proteo. Librum super variis articu- 
lis fidei. Et de Ecclesiae potestate. De pote- 
state vicaria, et De cessatione Papali. 
ALEXANDER Bassanus. infra, Alex. Ma- 
gius. 

ALEXANDER Benedictus, Veronensis , 
Medicus a Venetis adscitus, interfuit bello 
Anno 1 495 quod in Italiagessit Carolus VIII 
Galliae Rex. Scripsit itaque Diarium illius 
bclli Carolini libris duobus ad Augustinum 
Barbadicum Venetorum Principem , quorum 
prior est de Tarrensi pugna, alter de obsi- 
dione Urbis Novariae. Venetiis 1496, 4. et 
ad calcem Historiae Venetae Petri Justinia- 
ni , Argentorati 1 61 1 fol. ac denique in Jo- 
annis Georgii Eccardi corpore historico me- 
dii aevi, Lipsiae 1723 fol. tom. II pag. 1578 
ut Ilalicam Ludovici Dominici versionem 
Venetis 1 549 editam omittam. VideDiarium 
Eruditorum Italiae tom. XVI pag. 468 sqq. 
Scripta ejus de re medica et anatomica, qui 
volet ex Scriptoribns Bibliothecarum Medi- 
carum, Lindenio, Merklino et Mangeto re 
petet. 



N D E R 59 

* Nec in tomo XVI Diarii Eruditor Italiae, 
nec alicubi indicatur Alexandri huius epi- 
stola ad SymphorianumCamperium Lugdu- 
nensem Medicum data an 1508 , quam ego 
excollectione epistolarum ad eumdem Cam- 
perium scriptarum edita Venetiis an. 1519 
repetii. 

ALEXANDER Campolongus. sive de Cam- 
po Longo, Patavinus, JCtus, Prior S. Leo- 
nardi, Patavii defunctus A. 1405, de quo 
Bernardinus Scardeonius libro II de claris 
civibus Patavinis. 

ALEXANDER Monachus Cantuariensis 
Ordinis Benedictini Cluniacensis, circa An- 
num CHristi 1120. Scripsisse traditur de 
dictis S. Anselmi, * Cantuariensis Archiepi- 
scopi. De Alio AlexandroCantuariensi junio- 
re, supra, Abbas S. Augustini. 

ALEXANDER Monachus. Carpinetanus. 
vide mox Casae novae. 

ALEXANDER Monachus Casae novae, 
Ordinis Cisterciensis, in Aprutio regni Nea- 
pol. Dioecesis Pennensis circa Annum CHri- 
sti 1300. Scripsit Chronicon sui Monaslerii, 
S. Bartholomaei de Carpineto, librisVI us- 
que ad tempora Papae Coelestini III. MS. 
fuit apud Ughellum, qui illud edidit in Ita- 
lia Sacra. Exstat tom. IX pag. 1231 atque 
editionis novae tomo X pag. 349. 

ALEXANDER Castrensis in Anglia Epi- 
scopus sub Henrico III Angliae Rege , qui 
fuit ab Anno CHristi 1226 ad 1272. Com- 
mentarios ejus in Psalmos memorat Lelan- 
dus cap. 234. 

ALEXANDER Celesini, rectius Telesini, 
Telesiae in regno Neapoli, Coenobii Abbas 
Ordinis S. Benedicti, composuit libros IV 
(non sex, ut in Oudini commentariis legas) 
de rebus gestis Rogerii filii, ab Anno 1 130 
usque ad 1 1 52 utriusque Siciliae Regis , qui 
spirante adhuc Rogerio, Anno 1136 quem 
extremo libro quarto pag. 664 edit. Murator. 
alloquitur, scripti. Vide Pagium ad Annum 
1 135 num. 26. exstant in Andrcae Schotti 
Hispania illustrata tomo III Franeofurti 1613 
fol. post cditonem Hieronymi Suritae cum 
Gaufrcdo Malaterra Monacho et indicibus 



* Meminit hujus Alexanriri S. Anselmus Epist. III. 
45 et IV. o7 ubi fratrem et fdium appellat. 



CO A L E X 

raram ab Aragoniae Regibus gestarum, Gao- 
saraugdstae 1578 fol. Deinde acklitis capi- 
tum argumentis in tomo V scriptorum Ita- 
liae Clariss. Muratorii, Mediolani 1724 fol. 
et m Seriptoribus Siculis Joannis Baptistac 
Carusii, Panorm. 1723 fol. tom. I, nccnon 
in tomo quintoThesauri Antiquitatura Sici- 
lia. Lugduni Batavorum \"ii fol. Negligen- 
tiorem esse in temporum nbtatione monct 
Vossius 2 de Histor. I.at. pag. 130. 

ALEXANDRO Cestriensi Episcopo, circa 
Annum CHrisii \iU). Sermones ct Voiumi- 
na in Psalmos tribuit Gvil. Eysengrenius 
pag. 1 1 8non divcrsa,utsuspieor. quam quae 
Alcxandri de Hales sunt, dc quibus infra. 

AI.EXANDRI Cicestrensis, Canonici La»s 
Sapienttae Divinac ex Codice Bibliothecae 
Sani, r ermannensis laudata a Cangio, non di- 
vcrsa est a poi ! mate, de quo infra in Ale- 
xandro de Necham. 

ALEXANDER Conventrensis , sive Cove- 
trensis, in AngliaEpiscopus, cujus Consli- 
tuliones circa Annum CHristi 1237promul- 
gatae in regimen suae dioeceseos, exstant 
in tomis Conciliorum Labbeano tomo XI 
pag. 545. Harduini tomo VII pag. 275 et in 
Henrici Speelmanni Conciliis Britanniae to- 
mo secundo. 

ALEXANDER Corbejensis Monachus, in- 
fra, Insulanus. 

T. ALEXANDER Cortesius, Secretarius 
in aula Pontificia sub Sixto IV de quo Jaco- 
bus Gaddius 1. 1 de Scriptoribus non Eccle- 
siiisticis. Carmine heroico egregie panxit 
laudes bellicas Matthiae Corvinii, Hungariac 
Regis, qui A. C. 1490 diem obiit. Encomium 
illud saepius editum cum Antonii Bonfinii 
llistoria Ilungarica, etiam novissime Col. 
1090 fol. et in t. I deliciarum, quas ex 
PoStis Italis dclegit Janus Gruterus. 

" Est mihi prae manibus Oratio eiusdem 
habita coram coetu Cardinalium in solemni 
celebritate Epiplianiae an. 1483 eodemque 
\c] sequenti excusa est, non signato edi- 
tionis loco. Direxit illam Pontifici narrans 
se offcrre illi oratoria sua, sicut olim obtu- 
lit poetica res a Pontifice gestas celebrantia. 
In MS. Cod. Canonicor. maioris ecclesiae 
Luccnsis. qui olim Felini erat, extat scri- 
ptum cius contra dedamationcm Laurentii 



ANDRO 

Vallae in Donationem Constantini. Queritur 
in ea Cortesius de Valla, quod iniquiorem 
se praeberct in PontificesRomanos,a quibus 
magnis semper beneficiis fuerat ornatus, 

ALEXANDER Dolensis, infra, Alex. de 
Villa Dei. 

ALEXANDER de S. Elpidio, * Umbriae 
opido, Augustiniani Ordinis ab Anno 1312 
Generalis, ct ab Anno 1325 Ravennas Ar- 
chiepiscopus , praeter Commentaria inAri- 
stolclis libros Topicorum, et Analyticorum 
priorum, Quaestionesque Ordinarias scrip- 
sit de Ecclesiastica unitate, de paupertate 
Evangelica, de Jurisdictione Imperii, de 
auctoritate Summi Pontificis, et depotestate 
Ecclesiastica ad Papam Johannem XXII li- 
bros II post editionem Lugdunensem 1498 
ct Arimincnsem 1624 recusos in tomo sc- 
cundo Bibliothecac Pontificiae Joannis Tho- 
mae Rocaberti, Romae 1695 fol. Vide Phi- 
lippi Elssii Encomiasticon Augustinianum 
pag. 29 quiRavcnnatcnscm Archiepiscopum 
creatum esse scribit Anno 1325 sed illi Ec- 
clcsiae tunc praeerat Aymericus , neque 
Alexandri inter praesules Ravennatenscs 
mcntio apud Ughellum tom. II pag. 388. 

* Opusculum eius De Ecclesiastica po- 
testate , quo probat Ecclesiasticam Ponti- 
ficis auctoritatem extendere se tum ad spi- 
ritualia,tum ad temporalia, prodiit integro 
quadriennio ante editionem Lugdunensem 
an. 1 498. Vcrso enim manibus librum illum 
excusum in 8 editionis Taurinensis an. 1 494 
per Nicolaum de Benedictis et Jacobinum 
Suigum. 

ALEXANDER de Sommerset, qui etiam 
Staffordiensis Chronographus nonnullis au- 
dit, Prior Coenobii in Anglia Essebiensis 
Canonicorum Regularium S. Augustini, ne- 
que cum Alcxandro de Nccham confunden- 
dus, licet et ipse carmine ac prosa clarus 
inter Scriptorcs saeculi decimi tertii. Car- 
mine quidem elegiaco scripsit, ac Baptistae 
Mantuani fastis sacris praelusit opere De 
sacris diebus, sive de gestis, passionibus ct 
miraculis Sanctorum, * libris duobus: Fe- 



* Viliose npud Gesnerum de Clipido. 
« Spccimina quaeriam apud Lclandum cap. 218 
pag. 243 seq. 



ALEX 

stivale atque Horarum Canonicarum seriem. 
Vitam quoque S. Agnetis, eam ipsam, ut 
judicabat Daumius, quam sub Hildeberti 
nomine Barthius et Rivinus edidere. Tum 
Vitas Eremitarum Bertellini, ac Lungari : 
Prosa praeter Sermones et Epistolas com- 
posuit Epitomen Historiae speciatim Britan- 
niae quae incipiens a nato CHristo desinit 
in An. 1263. Etiam Compendium Historia- 
rum Biblicarum Frisius ei tribuit. 

ALEXANDER Halensis, sive de Hales , 
Monasterio Comitatus Claudiocestrensis in 
Anglia (Glocester) Ordinis Minorum, defun- 
ctus Parisiis Anno 1245. Magister Bonaven- 
turae et Johannis Duns, sive Scoti. Inter 
Scholasticos Doctor irrefragabilis, atque 
ut est in ejus Epitaphio: 

Gloria Doctorum, decus et flos Philosophorum, 
Auctor scriptorum vir Alexander variorum 
Korroa modernorum, fons verl, lux aliorum. 

Vide Waddingum in Bibliotheca Ordinis Mi- 
norum, et tomo I Annalium ad Annum 
1 245. Busaeum tomo III Academiae Paris. 
pag. 200 seqq. et 673 seq. Elogium a Jaco- 
bo Gaddio, Possevinum, Oudinum, aliosque. 
Ex ejus Postillis in universa Biblia , quo- 
rum potior pars in variis Bibliothecis MSta 
asservatur, prodierunt CommentariiinPsal- 
mos, sub Bonaventurae, et maxime sub Hu- 
gonis de Caro Cardinalis nomine, saepius 
editi Venetiis 1 496. Lipsiae 4 554. Venet. 
4 575. Colon. 4 62 1 fol. Et in Apocalypsin , 
Parisiis 4 647 fol. Summa universae Theolo- 
giae quadripartita, in qua visus est omne 
punctum tulisse, absoluta a Gvilelmo de 
Melitona et aliis sodalibus post Alexandri 
mortem An. 4252 edita, Basileae 4502 No- 
rimbergae 4 482 Venetiis 4 576. Coloniae 4 622 
fol. Ex qua Compendium Prosperi Urbinatis 
Summula resolutionum Alexandri, Possevi- 
no valde laudatur. Ab illa summa diversae 
Quaestiones in quatuor libros Sententiarum 
dicuntur lucem vidisse Lugduni 1 51 5. Com- 
mentarius in Melaphysicam Aristotelis , 
Venet. 4 572 fol. quem alii malunt Aloxan- 
dro de Alcxandria adscribere. In libros tres 
de anima, Oxoniae 4 484 fol. Summa de 
Virtutibus, Parisiis 4 509 fol. ex qua Vin- 
centiumBellovaccnsem notant multain spe- 
culum suum morale derivasse. Non esse 



A N D E R 61 

autem Alexandrum auctorem hujus sum- 
mae, nec Thomam ex illa suam secundam 
secundae compilasse, contra Waddingum 
disputat Jacobus Quetif. tomo I Bibliothecae 
Dominicanorum pag. 318 seq. neque Ale- 
xandrum praeceptorcm fuisse ThomaeAqui- 
natis, Natalis Alexander tomo VII Histor. 
Ecclesiast. pag. 707 seq. edit. in folio. De- 
structorium Vitiorum, Norimbergae 4 496 
Venet. 4582 fol. quod non Halensis, sed lon- 
ge junioris Sec. XIV Scriptoris esse pro- 
bat laudatus Quetif pag. 349. Concordiam 
utriusque Testamenti , et Mariale magnurn 
libris sex, librum de Verbis exoticis, Vitam 
Bichardi, RegisAngliae, et Thomae Cantua- 
riensis, aliaque Waddingo memorata , ne- 
mo hactenus in lucem protulit, uti nec 
Volumen de factis Mahometi, quod laudat 
Gvil. Eysengreinius in Catalogo testium Ve- 
ritatis pag. 4 43 nec Concordiam DiviniJu- 
ris et Humani, cujus mentio apud Lelan- 
dum cap. 234. 

ALEXANDER Heckam, apud Possevinum 
confictus ex Alexandro Neckham , quomodo 
recte etiam apud Eysengreinium pag. 409 
scribitur , ad quem Possevinus provocat. 

ALEXANDER Hessus , eidem laudatus 
Eysengreinio pag. 475 ad Annum 4 474 sa- 
crae paginae Doctor , Philosophus , Rhetor , 
ac Poela , ubi ejus libros IV de Sacrosancta 
CHRISTI Salvatoris Incarnatione celebrat. 

ALEXANDER Tartagnius de Imola, sive 
Forocorneliensis , JCtus , Joannis de Imola 
discipulus , qui Bononiae , Patavii , et Fer- 
rariae docuit post medium Saeculi a CHri- 
sto nato XV obiitque Anno 4 487. Vide Ca- 
tellianum Cottam de Jurisperitis pag. 528. 
Praeter additioncs ad Baldum , scripsit ipse 
Lecturas in Digesta , et Codicem , Consilio- 
rumque et Responsorum libros VII et Com- 
mentarios in soxtum Decretalium et Cle- 
mentinas, Venetiis et Lugdum saepiusedita. 
In CaroliMolinaci notismulta delenda velint 
Indices expurgatorii, quae videre licct etiam 
apud Possevinum. 

*(Haec aliena sunt ab hoc loco) Disputatio 
eiusdcin curante .ICto NicolaoTegrimioLu- 
censi prodiit Lueao in fol. typis M. Henrici 
De Colonia, et Henrici de Haerlen au. 1 i91 . 
Altera eius Disputatio discussa Ferrariaea 



ea a l e x 

doctissimo Jitris scholare D. Paulo Turrct- 
tino Lucensi prodiit apud Nozanum, Lucen- 
sis agrl castellum, in suburbano clariss. JCti 
Nicolai Tcgrimii an. 1491. 

Quae typis excusa prodiit Alc\andri Lc- 
ctura in Codiccm. bacc c\ duabusquas de- 
dit in cumdcm Codiccm, sccunda cst dictata 
ab co Paduac, dum pubblice regeret. Prio- 
rcm antea produxcrat lo,i;ons Ferrariae an. 
1460 eamque ex ore dictantis exceptam a 
Jacobo do Ferrariis de S. Felice servat MS. 
codex Felini in Bibliotbeca Canonicorum 
maioris ecclesiae Lucensis. In fine eius co- 
dicis haec lego: Haec fuit prima lectura 
Alc.ru ndri. Seeundam pluribus additis dc- 
dit postca Paduae. quam habes impressam. 

Codex Felinianus MS. 444 oiTert D. Ale- 
acandri [ De Imola ) commcntarium super 
tit. ad L. Falcid. et Trebellian. Adnotat 
vero manu sua Felinus haec non negligen- 
da: Haec fueruntposterioribusannis collecta 
taliter et qualiter sub D. Alexandro non 
dantc in scriptis, sed certis auditoribus ve- 
lociter glomerantibus, quidquid ab eius orc 
formaliter exibat » 

ALEXANDKR Insulanus , Monachus Cor- 
bejensis , ex stirpe Comitum de Insula , 
quorum castrum quondam fuit vicinum Ci- 
vitati Hildcsiac : post Annum 1204 scripsit, 
sive continuavit Isibordiab Amelunxenhrc- 
viarium rerum memorabilium, sive physica- 
rum rariorum Observationum Capita LXVL 
Primuscdidit suasque observationcs adjun- 
xit. D. Christianus FranciscusPaulini ad cal- 
cem Anniquarti secundaeDecuriaeActorum 
Naturae curiosorum, Norimbergae 1686 4. 

ALEXANDER Laicus, cujus Commenta- 
rius in Apocalgpsin servatus in Bibliotheca 
.loannis Mori , Norvicensis Episcopi , in Co- 
dice membranaceo in folio , cum Iconibus 
descriptus Annis abhinc quingentis. 

ALEXANDER Magius, cognomento Bas- 
sanus, Patavinus JCtus , circa Annum 1 400 
de quo Bernardinus Scardconius lib. II de 
claris civibus Patavinis pag. 242. 

ALEXANDER de Marchia, Augustinia- 
nus, circaAnnum 1336cujusnihil nisi Com- 
mcntarios iu primum Sententiarum memo- 
ratum reperi. 

ALEXANDEB Xechamus, Xeckam, (apud 



A N D E R 

desnerum , et in Epitaphio apud Bostonum 
Burienscm et Baleum III 86. Nequam .) Ilar- 
tfordiensis, in Coenobio Sancti Albani in 
Anglia enutritus , deinde docuit Parisiis et 
rcdu\ in patriam inter Canonicos Augusti- 
nianos Abbas Exccstriensis ( Lelandi stylo 
Corincnsis, sive Cironcestrensis) Anno121!i 
diem obiit. Vidc Bulaeum tomo II. Histor. 
Acad. Paris. pag. 725. Scripsit Carminc ele- 
giUco de laude Sapientiae Divinae , quod in- 
cipit : Gloria , Majestas , Deitas , Sapientia. 
Ex illo locum insignem ( ubi de vita studii- 
sque Nechami ) affert Lelandus cap. 218 
atque alibi * eum in hoc opere tantum noti 
ad justam eloquentiam assurgere judicat. 
Libellum de Officio Monachorum, Anselmo 
perperam tributum, qui incipit * quiddeceat 
Monachum.Wiud Carmen ad viros religiosos: 
Taedia nulla chori tibi sint etc. Fabulas , 
sive novum JEsopum, cujus initium : Inglu- 
vie cogente lupus dum devorat agnum. Si- 
militcr novum Avianuni, qui et ipse fabulas 
scripsit , ita cnim lcgendum conjicio apud 
Baleum, non Anianum. Incipit: Vincere quos 
lenis nequit etc. Commendationes F/mlibris 
tribus , hoc initio : dum corpus curas , stu- 
deas etc. Carmina diversa, quorum initium: 
Cortice nudato Tisarantus etc. Promethicon 
carmine et prosa , incipit: Sponte suagenius 
me provocat ctc. De conversione Magdale- 
nae : Ad mensam Domini veniens haec etc. 
In aliis quoque lucubrationibus suis versus 
interposuit , ut in septcm libris de Naturis 
rerum prosa scriptis , qualc est Tetrastichon 
de septem lapidibus , quod Lcyserus pag. 
993 de Po(His medii aevi memorat, Caetcra 
ejus scripta sermonc prosario sunt Mytho- 
logia, sive Scintillarium PoSseos . ubi do 
Diis, Heroibus, et do fabulis Pootarum. In 
Metamorphosin Ovidii, in Marciani Minei 
Felicis Capellae libros dc Nuptiis Mercurii 
et Philologiae. Corrogationes Promethei li- 
bris IV hoc initio: ferrum cito rubiginem 
ducit etc. Isagogicum de Grammatica , sive 
Isagoge ad artes. De figuris et tropis. Elu- 
cidarium Dibliothecae , incipit: De singulis 
Bibliothecae libris otc. Exstat in variis Bi- 



• Collectanea Lelandi de rebus Britannlcis a 
Thoma Hearnc cdita tomo III pag, 148. 



AL EX 

bliothecis Angliae , atque continet explica- 
tionem locorum difflcilium Sacrae Scriptu- 
rae,ut Caveusproducto specimineannotavit. 
Nemo autem nescit,sacras litterasBibliothe- 
cae venisse nomine,de quo infra in voce BI- 
BLIOTHEGA. Speculum Speculationum li- 
brisXl. Quaestiones variae. Derebus creatis 
in specie.Distinctiones verborum.Deutensili- 
bus. Repertorium Vocabulorum. Vocabula- 
rium Biblicum. Expositio de anima. De vir- 
tutibus. De praeceptis Decalogi. Defide, spe 
et charitate. Cur Filius incarnatur. De ad- 
ventu Domini. De puritate Mariae. De na- 
tivitate Mariae. De annunciatione ejusdem. 
De desponsatione Josephi. De assumtione 
Virginis, De laude Divae Virginis. De mu- 
liere forti. Regulaein Theologiam. Deprae- 
ceptis Decalogi. De Virtutibus. Sermones 
XVIII. Exorcismus , sive Baptisterium. De 
humilitatis gradibus. Octodecim Sermones. 
In Symbolum Athatiasii. Super utrumque 
Testamentum. Super Psalterium. In Pro- 
verbia Salomonis. In Ecclesiasten. In Can- 
tica Canticorum. Super Ezechielem. Novi 
Testamenti Expositiones. Lectiones Scriptu- 
rarum. Concordantiae Bibliorum. Moralia 
Evangeliorum. Correctiones Biblicae, quales 
illae, de quibus supra in Albino Alcuino. 

* ALEXANDER 2)e Nevo Yicentinus jus 
Canonicum Patavii legit, scripsitque plura 
Consilia contra tolerantes a Iudaeis publi- 
cum foenus exerceri quae MSS continentur 
in cod. 244 Biblioth. Felini. Ubi pariter lego 
tractatum Antonii de Rosellis Aretini de le- 
gitimatione,impressum absque adscriptione 
loci et anni in cuius calce haec adnotantur. 
Correptus fuit iste tractatus per eximium 
utriusque juris Doctorem Alexandrum de 
Nevo in studio Paduano jura Canonica or- 
dinarie legentem. 

ALEXANDER de Oliva, Saxoferratensis 
Augustinianus : creatus a Pio II. An. \ 450. 
Cardinalis obiit Anno 1 463. Praeter Sermo- 
nes 1 00 et Orationes , scripsit de Coena 
Apostolis facta, et de peccato in Spiritum 
Sanctum. Vide Alphonsum Ciacconium in 
Vitis Cardinalium pag. 12 10. Philippum El- 
sium pag. 27 seq. Cornelium Curtium in 
elogiisEremitarum S. Augustini pag.83 seq. 
Bzovium ad Annum 1463 num. 3i etc. 



A N D E R 63 

ALEXANDER Ravennae Episcopus ; su- 
pra Alex. de S. Elpidio. 

ALEXANDER II. Rex Scotiae, qui Anno 
CHristi 1249 diem obiit. Ejus Statuta edidit 
Johannes Skenaeus in RegiaMajestate, sive 
veteribus Legibus et Constitutionibus Sco- 
tiae , Londini 1613 in folio. 

ALEXANDER Severus, ab Anno CHristi 
222 ad 235. Imperator , Vitas Principum 
bonorum versibus scripsit , teste Lampridio 
cap. 27 Latinis an Graecis, incertum : licet 
Graecis malit Vossius , qui ideo in Graecis 
Poetis et Historicis Alexandro locum dedit. 
Principes boni , ut idem ex Vopisci Aure- 
liano cap. 42 observat , fuere Augustus , 
Titus , Nerva , Trajanus , Adrianus , ambo 
Antonini et Septimius Severus. 

ALEXANDER Somersetensis, vel Stasfor- 
diensis. supra , Essebiensis. 

Sulpicius ALEXANDER, cujus Historiam 
multa de Regibus Francorum narrare scri- 
bit Gregorius Turonensis libroll, ubi quae- 
dam de antiquissimis illorum Ducibus ex 
hoc Alexandro refert. 

ALEXANDER de Tartagnis. supra, Imo- 
. lensis. 

ALEXANDER Telesinus , supra , Celesi- 
nus. 

ALEXANDER de Verg , Augustinianus , 
circa Annum CHristi 1336 cujus in Magi- 
strum Sententiarum Commentarii memo- 
rantur. 

ALEXANDER de Villa Dei, sive Villa- 
deus , Aremoricus Dolensis , Ordinis Mino- 
rum , Grammaticus et Poeta clarus , cum 
Ysone et Rodolfo Anglico docuit Parisiis et 
circa Annum 1209 scripsit avide receptum 
illa aetate * in scholis doctrinale puerorum , 
sive Grammaticam Latinam excerptam e 
Prisciano , et versibus Leoninis comprehen- 
sam , ut facile esset totam mandare memo- 
riae. Incipit : Snibere clericulis paro Do- 
ctrinale novellis. Beu.nhemius editioncm 
Moguntinam Anno 1 462 memorat , quam 
usquam exstare dubito : sed exstat Vencta 
An. 1473 fol. Ut alias juniores 'ExSocf^. 
ctiam cum commentis Ludovici deGvaschis. 



* Henr. Gandav. cap. 59 de Scriptoribus Ecclc- 
sio6ticis. 



fii A L E X 

IlormanniTorrentini.Kemponis Thossalien- 
sis, ot aliornm explanationfbus ac com- 
montis praeteream. Eas. qui volot, in Hon- 
dreichii pandectis, et Leyseri llistoria Poo- 
tarum modii aevi pag. 767 reperiet. Vide 
etiaroDiariomEruditoramltaliaetom.XXiy, 
pag. '270 soq. ubi momorantur Aloxandri 
hujus vita, et emondatio ac supploniontum 
doctrinalis ojus a Pontico Virunio, notaeque 
Joannis Francisci Broccardi Pyladis . Bri- 
xionsis. excusa 1502, l.Sane identidemtypis 
exscriptum est hoc Doctrinale, donec Jo- 
hannis Despauterii, do quo infra, ct aliorum 
meliorum Grammaticorum lucubrationes il- 
lud manibus studontium *excusscre. "VVad- 
dingus notat Alexandri Carmina tersiora 
roddita ab Huberto Susannaeo. Apud Ou- 
dinum Grammatica versificata ex Codice 
MS. appellatur, ita enim, non verificata le- 
gendum ost. Apud Hendrcichium Doctrinale 
glossatum, sive codex, in quo Glossarium 
hujus Alexandri Alphabcticum, traditur ex- 
tare 3000 annorwn, quod perperam im- 
pressum nemo non videt pro 300. Prae ce- 
teris autem mcmorari meretur hujus Ale- 
xandri Summa sive Argumenta capitum 
irmnium Biblicorum ulriusque Tcstamenti , 
vcrsibus hexametris CCXII ( non ut apud 
Possevinum legas duodecim millibus ) suc- 
eincte comprchensa, brevique interpreta- 
tione adjuta hunc in modum ; 

1. 2. 5, 4. 

8EX, PROIIIBET , PECCANT , ABEL , 
5. C. 7. 

ENOCH , ET ARCA FIT , 1NTRANT. 
1. 2. 3. 4. 

dics, lignum vitae, primi parentes, occiditur, 
5. G. 7. 

transfcrtur , a Noe , in arcam. 

Prodiit hoc Summarium Biblicum in appa- 
ratu ad Biblia maxima Johannis do la Hayo, 
Parisiis 1 660 fol. et m Josephi Mariaea Turre 
Januen. tomo III. Institutionum ad Verbi 
Divini intelligcntiam p. 564. Parmae 1711 
fol. Pluros Summariorum hujuscomodi Mne- 
rnonicorum ac Compondiorum Biblicorum 
Scriptores dabunt Kev. nostor Wolfius tomo 
II. Bibliothecae Hebraicae pag. 247. Joanncs 

Joannes Maldonalus pag. 15 Epist. Cur igilur 
Alexandrum , Pastrannam et totam illam vete- 
rum Grammaiicorum barbariem ableyavimus ? 



A N D E R 

Michael Langius Disscrtatione de Compen- 
diis Biblicis, Alldorlii 1697. Georgius Scr- 
pilius praefatione ad Davidisde Schweinitz 

Biblia Parva . Hatisbouae 1718, 8. Christ. 
Albertus Ermilius praefatioue adChristiani 

Hcimanni Suldenes ABG, Lubbcnae 1728 8. 
Quae autem Alexandro nostro apud Sixtum 
Senensem et alios tribuuntur Acta Apostor- 
hrum versibus expre&Ba Leoninis^ illa Pe- 
tri de Riga osse laudatus Oudinus benc an- 
notavit. Idem memoratMStam in Ultrajoctina 
Bibliothoca Massam Computi motricc ab 
Aloxandro compositam ad Jura Matris Ec- 
clcsiae observanda : cum Algorithmo , Ka- 
lendario , et Sphaera. 

* Versus illos exametros authori huic 
attributus quamquam non nego legi pariter 
in apparatu ad Biblia maxima P. Do la Haycv, 
diu tamen antea expressi typis prodiorunt; 
logo onim illos m Bibliis cum concordantiis 
Veteris et Novi Testamenti editis Venctiis 
apud Lucam Antonium De Giunta Florcnti- 
num an. 1511. 

ALEXANDER Vidturnensis , in Campania 
Felice Episcopus, scripsit Vitam S. Alberti, 
Moncorbicnsis in Apulia Episcopi , quae- cx- 
stat in Actis Sanctorum 5 Aprilis tom. I 
pag. 434. 

ALEXANDER Wendocus , sive Venedo- 
tius, Cambro-Britannus, qui Anuo 1238 
diem obiit. Ejus Postillas in Psalterium , 
Sermoneset Lecturas Pitsous pag. 308 com- 
memorat. 

Ogerius ALFERIUS. infra, Chronica As- 
tensia. 
ALFONSUS. vide, ALPIIONSUS. 
ALFRFDUS Anglicus, quem cognomonto 
Philosophum Anno 1270 vixissc, Pitscus 
pag. 351 annotat, tcstaturque ctiam inme- 
teora Aristotelis scripsisse , et in Boethium 
de Consolatione Philosophiae et librum de 
Musica, is ipse est, de quo dixi supra in 
7KLFREDO, ubi etiam de Alfredo Beverla- 
censi Historico, et de Alfredo Magno Bege. 
Alfrodi hujus Magni Leges etiam Ecolesia- 
sticae circa Annum CHristi 887 scd Anglo- 
Saxonica lingua promulgatac exstant iu 
Gvilelmi Lombardi apx,a<°vop./a , Londini 
1568, 4 et in Appendicc Abr. Wholoci ad 
Bedac llistor. Ecclesiast. Cantabrigac 1644 



ALFR 

fol. ct apud Speelmannium t. I Concilior. 
Britanniae pag. 354, 364 ubi et antiquaea- 
rum versio Latina pag. 375 et aliae ab Al- 
vredo et Guthurno latae pag. 375 ex veteri 
Latina versione in Chronico Joannis Brom- 
ptoni , Abbatis Jornallensis, quae apud Lom- 
bardum desiderantur. Testamentum Alfredi 
hujus in ejus vita scripta ab Asserio pag. 22. 
ALFREDUS in Glastoniensi Monasterio 
educatus, atque inde ex Abbate Malmesbu- 
riensi Episcopus in Anglia Cridiensis in 
Westsexia Devonia Angliae, clarus circa 
Annum980 scripsit libros de mturisrerum, 
et de rebus Coenobii Glastoniensis, et de S. 
Aldhelmo. Vide Pitseum pag. 179 seq. et 
Johannem Prince in' Viris illustribus Devo- 
niensibus, the worthies of Devon, Exonii 
1701 fol. Acta Erudit. 1702 p. 282. 

ALFREDUS Nothus, Osvii Regis Nordam- 
humbrorum exconcubina filius, exul in Sco- 
tia, teste eodemPitseo pag. 115 studiis lit- 
terarum se totum dedit, obiitque Anno 705. 
Ex scriptis ejus, quorum plurium ipsos 
etiam titulos ait intercidisse; nihil aliud 
commemorat , quam Epistolam ad Adaman- 
num colludium suum, aliamque ad Hiklam 
Abbatissam, et librum Epistolarum ad Co- 
lomannum et suos. 

ALFRICUS. supra, .ELFRICUS. 

ALFRICUS, Abbas S. Albani, Benedicti- 
nus, cujus Liturgiam, quam ad usumMo- 
chorum suorum composuit, laudat Mattha- 
eus Paris et ex eo Pitseus pag. 825 ac Ba- 
leus Centur. X p. 38. 

De aliis ALFRICIS supra in jELFRICO. 

ALFRIDUS, sive Altfridus Mimigarde- 
fordensis, sive Monasteriensis in Westpha- 
lia Episeopus ab Anno 839 ad 849. Scripsit 
ad Monachos Coenobii S. Salvatoris Vitam 
S. Liudgeri primi ab Anno 802. Mimigarde- 
fordensis Episcopi , quae exstat notis illu- 
strata in Actis Sanctorum 26 Martii tom. 
III pag. 626 et in Mabillonii Saeculo IV 
Aotorum Benedictinorum pag. 1 5|, denique 
auctior et emendatior ex MSto Gvelferby- 
tano in Leibnitii Scriptoribus Brunsvicensi- 
bus tom. I pag. 85 una cum excerpto ex 
litaniis rhythmicis vitam S. Ludgori conti- 
nentibus, Wcrthinae scriptis. Confcrenda 
vita Ludgeri vulgata a Ghristophcro Bro- 



E D U S 65 

wero S. J. in sideribus illustrium et sancto- 
rum vitorum Germaniae, Mogunt. 1616, 4. 

ALGERUS. aliis Adelherus, vel Adelge- 
rus, Diaconus et Scholasticus Leodiensis , 
deinde Monachus Cluniacensis Benedicti- 
nus, ut constat ex Algeri elogio, quod ipso 
superstite scripsit aequalis ejus Nicolaus , 
Canonicus Leodiensis,ediditque Mabdlonius 
tom. I Analect. par. 303 ( editionis novae 
pag. 129. ) Ejus libros III de Sacramento 
Corporis et Sanguinis DOMINI adversus 
Berengarium vulgavit Erasmus, Antwer- 
piae 1 536 cum Praefatione, quam inter Epi- 
stolas Erasmi XXVIII 10 p. 1657. Londi- 
nenses exhibent. Recusi sunt deinde ex 
Joannis Vlimmerii recensione , Lovanii 1 561 
cumPaschasii, LanfrancietGvitmundi scrip- 
tis de eodem argumento. * Et in Bibliothe- 
cis Patrum Paris. 1 575 tomo IV An. 1 589 , 
1644, 1654tomVI Colon. 1618 tomo XII 
etLugd. 1677 tomo XXI. 

Librum tripartitum de misericordia , ju- 
stitia, et de illis, qui extra Ecclesiam ( ex- 
communicatis, damnatis, schismaticis , hae- 
reticis ) primus ex tribus Codicibus vulga- 
vit Edmundus Martene tomo quinto Anec- 
dotorum pag. 1020, premisso etiam Nicolai 
Leodiensis, quod jam memoravi elogio , et 
Algeri praefatione , quam solam Mabillonius 
vulgaverat tomo I Analectorum pag. 307. 
( editionis novae pag. 1 30. ) 

Eodem Nicolao teste antiquam dignitatem 
Leodiensis Ecclesiae relatione et scriptis 
majorem adeo diligenter habuit cognitam , 
ut eam totam ad subsidium memoriae scri- 
ptam reliquerit. Sed non lucem vidit illa 
lucubratio , sicut nec Carminum liber, nam 
et versu valuisse, Trithemius cap. 328 de 
S. E. et lib. II cap. 90 de illustribus Bene- 
dictinis est testatus. 

Libellum de gratia et libero arbitrio, cu- 
jus mentionem facit Trithemius, debemus 
Viro Clarissimo Bernardo Pez, qui ex Co 
dice Uffenbachiano illum protulit tomo IV 
Anecdotorum Parte II pag. 113. 

* Lanfranci et Gvilmundi scriptis Algerum prac- 
fert Petrus Cluniacensis. Antonio Pagio ctiam ju- 
dice ad Annum 1152 num. 18 ncmo melius, cla- 
rius , eloquentius matcriam de S. Eucharistia tra- 
ctavit. 

9 



GG A L (i 

Ad Annum Cllristi 1152 pervenisse Al- 
gerum acrifail Antonius Pagi ad illum an- 
num num. 18. 

ALGERI . sive ADELGEIU Episcopi , 
( Augustani forsan, qui diem obiisse traditur 
Anno Cllrist 964. ) Ordinis Rencdictini, Ad- 
monitio u</ Xosvindam reclusam , seu liber 
de studio virttitmn . prodiit in laudati IV/ii 
Anecdotis tomo II Parte 11 pag. 19. 

[ityBierenymus ALIOTTI Arretipns, natua 
K. .lul. I i I i an. 1 130 nomen dedit Ord. S. 
Bonedicti in patrio SS. Florae et Lucillac 
Monasterio et cum an. 1431 Ambrosius Tra- 
versarius supremus Camaldulensium Anti- 
stes electus Arrctium se contulisset in S. cl ° 
proposito eum , quem antea noverat confir- 
niavit.ut ex illius Hodoeporico hauritur. ln 
Galliam et in Britanniam cum Bartbolom. 
Zabarella , tunc Arcbiep. Spalatensi et Jo. 
Card. Turrecremata Pont. Eugenii IV Ora- 
tores, migratus, in Italiam an. 1440revor- 
sus ad Abbatis dignitatem Monastorii S. M. 
in Mamma an. 1442 eveetus ad aliumquc 
SS. Florae et Lucillae an. 1446 translatus, 
20 Jul 1480 supremum diem obiit. Vidcnda 
volumina duo cui titulus 

Hieronymi Aliotti Epistolae (selectae Libri 
IX Clarorumq. V.adeum)^. 0/n*scw/a:Ga6r. 
M.Scarmallii eiusd.Ord.notis et obscrvatio- 
nibus illustrata. Arretii Typ. Mich. Bellotti 
1769, 4 ibique Hieronymi effigies, vita et 
opcrum syllabus, ex quo hacc quam brevis- 
sime cruimus. 

1. Ih ' felici statu Beligionis Monasticae 
ad Gabrielem Monach. Camald. in moimst. 
Angelorum (1432.) 

2. De Monachis erudiendis (Libri II) aa" 
Eugermm IV Pont. M. (1442.) 

3. Ora//o ad Clerum Elorentinum habita 
A. D. 1442. 

4. In Eunere Bartholom. Zabbarellac 
Archiep. Elorentini Elorentiae hab. a. D, 
1445. 

5. Ad Pium II P. M. pro Populo Floren- 
tino a. D. 1 468. 

6. Gratulatio ad Max. Beatissimumq . 
Pium II pro felici ac secundo ex Mantuana 
peregrinatione reditu a D. 1 460. 

7. Pii II Pont. Max. Defensio a. D. 1 4GG. 
Haec post Fpistolas tomo II. 



ERI 

Incdita 
Dialogus de optimo vitae gcnei'e dcligenr 
do (1439.) 

De futnro Eclesiae statu (1454.) 
Defensio Erancisci Cojipini. 
Epistola consolatoria ad Laur. de Accia- 
rolis Episc. Arrctinum pro dulcissimae ma- 
tris obitu. 

Oratio pro quodam religioso composita. 

Praefatio pcr Dom. Joan. f. I). Ant. de 
Rosellis Ante repetitionem Legis habita. 

Oratio per puerum religiosum hab. ad. 
B. D. Phil. De Mcdicis Archiep. Pisarum. 

Oratio In die S. Thomae Aqicituitis. 

Di die natalitio S. Benedicti. 

In die S. Agnctis. 

Pro novo presbytero. 

Ad Commissarium Apostolicum. 

In die festo SS. Elorae et Lucillae. 

Latina Carmina. 

ALIPHAS Anglus, scripsit in primum 
Sententiarum^ discipulus GregoriiAriminen- 
sis, qui diem obiit An. 1358. 

ALrrGARIUS,aliis/fa//tyarms, Halitcha- 
rius Episcopus ab Anno 816. Cameracen- 
sis et Atrebatensis, Ludovici Pii * ad Mi- 
chaSlem Imperator. CPol. An. 828 legatus, 
dicm obiit Cameraci An. 831. Ejus libri V 
de vitiis, virtutibus et ordine poenitentium 
ad Ebonem Remorum Episcopum ( in qui- 
bus pleraque similia cum Rabani libris 
ejusdemargumenti tomo VI Operum) editi 
ab Henrico Canisio tom. V lectionum anti- 
quarum Partc II pag. 227. Igolstad 1604, 
4, t0 et editionis novae Basnagianac tom. II 
Parte II pag. 87 nec non in Patrum Biblio- 
thecis recusi Colon. tom. VIII Paris. 1654 
tom. V ct Lugdun. tom. XIV. Sextus liber, 
quem a scrinioEcclesiaeRomanaeAlitgarius 
ait se descripsisse , a Stevartio vulgatus in 
supplemento ad Canisium pag. 793 et in 
Basnagiana editionepag. 132 et sub Poeni- 
tentialis Bomani titulo e Corbjcnsi MS. ab 
llugone Menardo ad Gregorii M. sacramen- 
tarium Paris. 1642, 4 pag. 237. Confcr, si 
placet, quae notavitom. XI. Biblioth. Grae- 



* Ita rcclius Cavcus. Alii , ut Miraeus Sigcbcrti 
cop. |29 a Carolo M. 



ALL A 

cae pag. 74, 78 et Cointium tom. VIII an- 
nal Francorum pag. 446 seq. 

Pelri ALLADII liber de ritibus etmoribus 
veterum LusitanorumMS. in Codice An. C. 
4234 exarato. Vide Nic. Antonii Bibliothe- 
cam veterem Hispanam tomo II pag.270b. 

ALMANNUS, supra, ALEMANNUS. 

ALMARICUS, Doctor Parisiensis propter 
varios errores damnatus in Concilio Pari- 
siensi An. 4 209. Vide capita errorum apud 
Edmundum Martene tom. IV anecdotorum 
pag. 463 atque adde Bulaeum in historia 
Academiae Paris tom. III pag. 24 , 48 seq. 
ut omittam haeresiologos , scriptoresque 
Annalium et Historiae Ecclesiasticae , ut 
Natalem Alexandrum t. VII pag. 75 sq. 

ALPERTUS Metensis, Mon&chus S. Sym- 
phoriani, supra ALBERTUS. 

ALPHANUS I ex Monacho Casinensi, Ar- 
chiepiscopus ab A. 4058 ad 4085. Salerni- 
tanus, de quo Ughellus tomo VII Italiae sa- 
crae pag. 380 seqq. qui etiam ejus Carmina 
varia hymnosque in B. Sabinam, S. Mau- 
rum , sanctos et sanctas * vulgavit tom. II 
pag. 4 085 seq. (Tom.X editionis novae pag. 
47-78 et Sermonem in Matthaei IX, 9 seq. 
pag. 79 et Passionem S. Christinae Virginis 
pag. 80-90.) Nonnulla illorum carminum 
vulgata quoque a T. Prospero Martinengo 
in tomo tertio Poematum Divinorum Grae- 
corum Latinorumque, Rom 4 582, 8. Hym- 
nus de S. Benedicto ad Pandulphum Marso- 
rum Episcopum, et alius duplex in S. Mau- 
rum exstat in Mabillonii Actis Benedictin. 
tom. I pag. 33, 302. Passio SS. Martyrum 
XII Beneventanorum versibus hexametris 
apud Lipomannum tomo IV et Surium ad 
4. Septembr. Laudans hunc Alphanum 
Trithemius cap. 333 de S. E. et lib. 2 de 
illustr. Benedictin. c. 87 memorat quoque 
ejus libros tres de unione Verbi Dei et ho- 
minis, de unione corporis etanimae, et de 
quatuor humoribus corporis humani. Alia 
etiam Petrus Diaconus de illustribus Casi- 
nensibus,Possevinus, et in notis ad Petrum 
Diaconum Joannes Baptista Marus pag. 477 
seq. edit. a me curatae. 

* Vide Leyseri Ilisloriam Poetarum medii acvi 
pag. 359 seq. 



D I 1 S 67 

* Carmen illud, quo passionem SS. MM. 
Beneventanorum descripsit , nonnisi muti- 
lum prodiit tum in Lippomano, cum etiam 
in Surio ad diem 4 Septembris ; integrum 
vero extare in Casinensi Bibliotheca afflr- 
mat J. Gattula Hist. Cassin. t. 4 , Saec. VI. 

ALPHANUS II Archiepiscopus Salernita- 
nus ab An. 4085 ad 4 421 de quo laudatus 
Ughellus tom. VII pag. 394 seqq. a Falcone 
Beneventano in Chronico, auctor carmi- 
num, de quibus in Alphano I jam dixi , 
pcrhibetur: quod de aliquibus saltem non 
videtur negandum, ut de epitaphio Petri 
Leonis, qui Imperatoris Rudolphi I tritavus 
fuit, et quod ab Ughello deinde repetitum 
Baronius edidit ad An. MCXI n. 3, et ex 
eo Lambecius tom. II pag. 481 nec non epi- 
taphium Bernardi Episcopi Praenestini, 
quod apud Ughellum non reperio et Baro- 
nius publicavit ad Annum MCVII n. 20. 

ALPHANUS Hispanus Ord. Minor. Posse- 
vino et Cangio, qui Alfanus Hendreichio : 
Trithemio et Gesnero Alpharus rectius et 
Waddingo , Nic. Antonio et aliis Cangioque 
ipsi deinde ALVARUS Pelagius , de quo 
infra suo loco. 

ALPHONSUS ab Alfama, Lusitanus Car- 
melita, circa Annum CHristi 4 433 scripsit 
Doctrinale Patrum in Johannis Cassiani 
Collationes, et de Ordinis sui progressu li- 
bros II. Vide Alegre pag 343. 

ALPHONSUS Bonihominis, Hispanus, Or- 
dinis Praedicator. A. 4339 ex Arabico * 
transtulissetraditurlibrum conversiadChri- 
stum Magistri Samuelis IsraSlitae, oriundi 
de Civitate Regis Marochi, De adventu Mes- 
siae , quem Judaei frustra exspcctani, cum 
praemissa ejusdem Samuelis Epistola ad 
Rabbi Isaac, Magistrum Synagogae in Sub- 
moleta in regno praedicto, scripta An.4022 
MS. in Bibliotheca Monasterii B. Mariae Vir- 
ginis de Laude, Ordinis Cisterc. Dioeccsis 
Tornacensis, teste Sandero tom. II pag. 107 
Bibliothecac MStorum Belgii. Prodiit haec 
Latina versio saepevariis in locis, utMan- 
tuae 4475, 8, v0 Antwerpiae 4 486. Lugduni 



" * Ex Hebraico potius, quae ex Arabico facta 
erat , versione. Vidc Rcv. Wolfii Bibliothecam He- 
bracam tom. I pag. 1099. 



08 A L P 11 

1527 forma minore, Coloniae 1483 Norini- 
bergae I 198 Wnetiis 1518, 8 ct 1592, 4. 
oum IVtri de Cavallcriis, qui A. 1 450 scrip- 
sit Zelo Christi adversus Judacos. et1592 
I646, 1655, 8," Coloniae 1536, 8. Parisiis 
iii i.'° ct forma minorc. Maceratae, Ar- 
gontorati ctc. tum in Micropresbytico, at- 
que in Orthodoxographis , et in Bibliothccis 
Patrum ctiam rocentissima Lugdun. tom. 
WIll pag. 519 et ad calccm partis secun- 
<lae Historiarum Antonini Florcntini. Novis- 
simeseorsim, Antwerpiae, ut habet titulus, 
sivc Lipsiae potius 171 1, 8,'° vide Diarium 
Theologicum Dresdenso, Unschuklige Na- 
rhrirhten Anuo 1711 pag. 959 etMemorias 
Litterarias Trevoltinas An. 1712 p. 2104. 
Prodiit etiam Italice Vcnctiis 1535, 1544, 
8.'° Retjuisitioni de la vera Fede, Germani- 
ce Yalentino Linck interprcte Altenburgi 
1 52 l, 4. Datz JESUS Nazarenus der mahre 
Messias sev , derohalben die Juden auf 
teinen andem marten durfjen. llispanicae 
versionis Anno 1418 factae ab Alvaro de 
Villascusa, JCto Salmantivensi, sed adhuc 
ineditae meminit Nicolaus Antonius in Bi- 
bliothcca Ilispanica vctcri, tomo II pag. 2. 

ALPHONSUS Burgensis. infra , Vallisole- 
tanus. 

ALPtiO}\SUSaCarthagena.\nirdi,Alphonr- 
sus de S. Maria. 

ALPHONSI IX. Castellae Regis , qui dc 
Maurifl An. I 212 victoriam ingentem repor- 
tnvit, sunt duae Epistolae , Basileae 1553 
oditac, una de Saracenis profligatis, ot al- 
tera de Albingensium haeresi extincta, ter- 
tiaque ad Philippum Augustum, Franciae 
Regem , quam cdidit Baluzius tomo H Mis- 
cellan. pag. 251. 

ALPHONSUS X. Castellae ct Legionis ab 
Anno 1252 Rex, electus etiam Anno 1257 
Imperator, Imperio renunciavit A. 1273, sed 
ot regno spoliatus a filio Sanctio, Anno 1 282 
non diu post, anno 1284 diemobiit. Maxi- 
/iius et jirudrntissimus Rex, si sibi sapere 
ilidirisset, ut ait Miiiinna XIV 7. Exstant, 
inquit idem XIII , 9 de astrorum conversio- 
mbus, de Hispanica Eistoria ab Alfonso 
edita Volumina magno ingenio, incredibili 
Studio. et XIV 7. Sacros Ribliorum libros 
in maternam linguam vertendos etiam cu- 



O N S U S 

raoit. Tabulae Astronomicae, quae ab ipso 
Alphonsinae appellantur, magnam ipsi lau- 
dcm pepcrcre, quanquam et praeivere illis 
Gracci, Arabos, Persae, et post illius tcm- 
pora multum illis a posterae aetatis ingeniis 
et studio accessit, ut ox hoc brevi elencho 
Lector potcrit cognoscere. 

Tabulae Astronomicae Claudii Ptolomaei 
Hipparchum sccuti et Timocharem ac Me- 
nclaum, in magna Syntaxi, de qua dixi lib. 
IV. Bibliothccae Graecae cap. 14 § 3. 

De tabulis Astronomicis Arabum Jacobus 
Golius ad Alfraganum pag. 66 seq. sicut do 
Persarum tabuhs pag. 46. 

Albategnii An. 880 ex interpretatione Pla- 
tonis Tiburtini et Joannis Regiomontani. 

ArzaPlis A. 970 tabulae Toletanae. 

Geber Latinitatate donatus aGerardoCre- 
monensi. 

( lug Beg tabulae Longitudinis et Latitu- 
dinis stellarum fixarum Persice et Latine 
cditae a Thoma Hydc, Oxoniae 1665 4. t0 . 

Alphonsinae eoclostium motuum tabulae, 
Regis Alpbonsi auspiciis et sumtu ( non 
quatcr vcl quadragies a ) ut nonnulli, sed ) 
quadringenties b ) mille aureorum , post An. 
1 252 ad 1 270 compositae a R. Isaaco Hazan 
sive Cantore Toletano adhibita opera tam 
aliorum Judaeorum quam Arabum, JSgy- 
ptiorum, Maurorum, Hispanorumque. Pro- 
dierc Augustae 1488, 4, quae editio in Bi- 
bliotheca Barberina: tum Venetiis 1492 4 
1534. Paris. 1545, 1553, 4 cum Canonibus 
Joannis Saxoniensis. Beughcmiusetiam edi- 
tioncs sineloci notal 483 et 1 490 4 momorat. 

Nicolai Cusani correctio tabularum Al- 
phonsi , in Cusani Opcribus pag. 1 1 68-1 1 76 
qui etiam laudat Hcnricum Ratem in libello 
erroris tabularum Alphonsi. Memoratur et 
Albertus de Saxonia. Et Canones tabularum 
Alfonsi Regis ordinati per Joannemde Line- 
riis MSti in Bibliotheca Regia Paris. Cod. 
1349. Inde in illis tabulis perficiendis stu- 
dium et operam posuere Jo. Virdundus, No- 
rimb. 1542 4. 

Joannes Schindelius Mathematicus Pra- 

.i ) Vidc Celeberrimi Wolfli Bibliothccam Hc- 
braeam tom. I pag. 192. Nicolaum Antonium lomo 
II Bibliothecac Teteris Hispanae pag. 55. 

b) Baclii Lexicon in Castille. 



A L P II 

gensis: Georgius Peurbachius, Basil. 1553 
fol. Jo.Regiomontanus, Tub. 1539 4. Witeb. 
1584 4. Bernardus Waltherus Norimber- 
gae: Dominicus Maria, Bononiae, ejusque 
discipulus Nicolaus Copernicus. 

Georgius Joachimus Rheticus Lips. 1570 
4. t0 . 

Tabulae Prutenicae Erasmi Reinholdi, ut 
Rheticus fecit, Copernicum secuti,Pruteni- 
cum sive Prussum, Tubing. 1551, 1571 4. 
Witeb. 1585 4. 

Jo. Antonii Magini, Venet. 1585 4. 

Frisicae Lunae solares a Nicolao Mulero, 
Alcmariae 1611 4. 

Tabulae Rudolphitiae, auspiciis Impera- 
toris Rudolphi II a Tychone Brahe et Joanne 
Keplero, Ulmae 1627 fol. 

Illis insistentes Tabulae Andreae Argoli , 
Johannis Longomontani in Astronomia Da- 
nica, Mariae Cunitiae in sua Urania, Joan- 
nis Baptistae Morini etc. 

Tabulae Mediceae Yincentii Reneri , Flo- 
rent. 1633, 1647 fol. 

Philippi Lansbergii Tabulae motuum coe- 
lestium perpetuae, ab eo editae anno aetatis 
71 . Middelburg. 1 632 fol. Hic Alphonsinam 
methodum unicam esse agnoscit, quae in 
Tabulis aequalium motuum usurpanda sit. 

Tabulae Richelianae a Natali Durreto, 
Paris. 1637 fol. 

Tabulae Philolaicae IsmaeUis Bullialdi , 
Parisiis 1645 fol. 

Joannis Baptistae Riccioli , S. J. in alma- 
gesto novo, Bononiae 1651 fol. 

Johannis Newtoni , 1 657 etc. 

Britannicae Vincentii Wing, Lond. 1669. 

Johannis Hevelii, in prodromo Astrono- 
miae et Catalogo fixarum, Gedani 1690 fol. 

Tabulae Carolinae Thomae Streete, An- 

gli- 

Philippi de la Hire Tabulae Ludovicia- 
nae , Paris. 1702. 

Joannis Cassini adhuc ineditae. 

Plenissimae accuratissimaeque Joannis 
Flamstedii, Angli, in historia coelesti po- 
stuma Lond. 1726 fol. 3 Vol. 

De aliis Alphonsi Regis scriptis, quae vol 
Hispanica lingua composuit sive carmine , 
sive prosa, speciatim Legum Corpore, expe- 
ditionum Cruciatarum Historia, et Historiae 



N S I N A 69 

Hispanicae generalis partibus duabus una a 
Gentis originibus usque ad Annum CHristi 
893 et altera usque ad Annum 1252 , nec 
non de scriptis, quae ex Arabico jussit vel 
in Latinam, vel in Hispanicamlinguam tran- 
sferri , satis mihi videtur, lectorem remit- 
tere ad Nicolai Antonii lib. VIII. Bibliothecae 
veteris Hispanae cap. 5. 

Ordinatio ALPHONSINA ab Alphonso Co- 
mite Pictaviensi et Tolosano concessa Anno 
1270. Villae Riomo Dioecesis in Gallia Cla- 
romontensis, exstat Gallice et Latine ad 
calcem Juris Consuetudinarii regni Hieroso- 
lymitani An. 1099 quod sub titulo: Assises 
et bons usages du Royaume de Jerusalem , 
Gallice lucem vidit Burgis 1690 fol. curante 
Gasp. Thavmasio de Thavmasiere, qui etiam 
Consvetudines Bellovacenses Philipphi de 
Beaumanoir An. 1283. Gallice adjunxit, no- 
tisque ct glossario illustravit. 

ALPHONSUS Vargas Toletanus , Ordinis 
Eremitarum S. Augustini, Episcopus Hi- 
spalensis, defunctus Anno 1 359. Cujus Com- 
mentarium in Sententias memorat Trithe- 
mius cap. 614. In librum primum Senten- 
tiarum, quem An. 1345 auditoribus suis 
dictaverat Parisiis, lucem vidit Venetiis 1 490 
fol. In Aristotelem de anima quaestiones , 
Vincentiae 1 508 et Venetiis 1 565 fol. ut 
inedita inreliquos Sententiarum libros omit- 
tam. Vide Nicolaum Antonium tom. II. Bi- 
bliothecae veteris Hispanae pag. 1 1 3. 

ALPHONSUS I. Lusitaniae Rex, cujus 
Constitutiones militum S. MichaVlis, sive de 
Ala kn. 1166 promulgatae exstant in Pri- 
vilegiis Ordinis Cisterciensis, Antwerpiae 
1630. 

ALPHONSI II. Epistola ad Lucium II. 
Papam data Anno 1180 qua regnum suum 
Romanae Ecclesiae tributarium constituit , 
cum Lucii responso apud Baluzium tom. II. 
Miscell. pag. 220 seq. 

ALPHONSUS de S. Maria . Episcopus 
Burgensis, qui Anno 1456 diem obiit. Prae- 
ter scripta Hispanice, Defensoriwnque Fi- 
dei, et alia inedita, quae a Nicolao Antonio 
tomo II. Bibliothecae Hispanicae veteris pasr. 
173 recensentur, Latine composuit anace- 
phalaeosin Regum Hispaniae, Romanomm 
Imperatorum, Summorum Pontificum , ex 



70 A L P II 

majori exoorptam oporo: quao post editio- 
nom Granatonsem An. 1 545 fol. recusa, ex- 
stat in Roborti Boli Seriptoribus rerum 1 1 i— 
spaniearum.Francofurti 1581 tomo socundo, 
rt in Androao Schotti Hispania illustrata 
tom. I, pag. 247. Francof. 1603. 

ALPHONSUS III. Magnus ab AnnoCHri- 
sti 856. Rex Ocetensium, (Oviodo in Hispa- 
nia) Scriptor vetus Chronici dosinontis in 
anno oodom 856 ot ab illo tompore , ixbi de- 
siit Isidorus Hispalonsis, rcs Gothorum Hi- 
spanorumquoporsoquontisporsosquisaoculi 
forme spatium.quod subSeoasframSalman- 
tieensis nomino vulgavit Prudontius San- 
dovallius, Pampilononsis Episcopus, j unctum 
Chronicisldaeii, Isidori Paconsis, (Badajos) 
Sampiri Asturiconsis, Pelagii Ovetonsis Epi- 
scoporum, Pampolonae 1615 et 1634 fol. 
Vide Nicolaum Antonium lib.VIBibliothoeae 
veteris Hispanae cap. 1 tom. I , pag. 
362 soq. ct tom. II pag. 272. 

Petrus ALPHONSUS, cujus Dialogi XII 
cum Moysc Judaeo, quo nomine auctor ipse 
ante baptismum vocabatur, prodiorunt Co- 
loniae 1536, 8 recusi etiam in Bibliothocis 
Patrum, ot in novissima editionc Lugdu- 
nonsi tom. XXI pag. 173. Fuit autem , in- 
quit in Praofatione , Pater meus spiritalis , 
Alphunsus gloriosus Hispaniae Imperator , 
qui me de sacro fonte suscepit, quare nomen 
ejus, Petri nomini apponens, Petrus Alphonsi 
mihi imposui. Petri nomen cooptasso sibi 
testatur, quia baptizari ipsum contigit die 
natali Apostolorum Petri et Pauli An. CHri- 
sti 1106 aetatis 44 quo tompore Castollae 
et Legiotu praeerat Alphonsus VI. 

* An liber Dialogorum idem sit cum li- 
bro Disciplina inscripto , ignoro. Extat sub 
hac inscriptione liber in codice Vaticano 
illil Montfaucon Biblioth. MSS. pag. 115. 
Crodo tamen hanc ipsam esse Clericalem 
disciplinam , quam in codice Sangerma- 
nonsi evolvissc se Cangium hic apud Fa- 
bricium admonot. 

ALPHONSUS Philosophus, cujus Clerica- 
lem Discipliiuim evolvit Cangius MStam in 
Bibliotheca S. Germani de Pratis, Codice 
798 idom cum superioro vidotur esse Oudi- 
ni judicio, tom. II p. 993 sed fallitur Ourli- 
nus , cum Petri llispani Logicam ad hunc 



ONSUS 

Potrum Alphonsum rofert. ut infra in Petro 
Hispano dicondi locus orit. 

ALPHONSUS, utriusque Siciliae et Ara- 
goniae Rex , defunctus Anno 1458 do cujus 
dictis et factis libros IV Antonii Panormitae 
iEnoas Sylvius misit in compendium. Epi- 
stolas quasdam hujus et Orationes Latine 
scriptas laudat Nieolaus Antonius tomo II 
Bibliothocae vetoris Hispanae p. 178, quae 
leguntur in Lucii Marinaoi Siculi Genealogia 
Regum Aragoniao, post editiones Caesarau- 
gustanam 1509 ct Complutensem 1533 ro- 
cusa in Roberti Beli Sylloge tomo II et in 
Hispania illustrata Andr. Schotti tom. I. 

ALPHONSUS de Soto, Civitatensis JCtus, 
circa Annum 1 490, cujus scripta refert Ni- 
colaus Antonius tomo II Bibliothecae vete- 
ris Hispanae pag. 228 in quibus Tractatus 
Juhilaei : o\ Camerariatus, et de futuro Con- 
cilio ad Sixtum IV. 

ALPHONSUSrfe Spina, OrdinisMinorum, 
circa Annum CHristi 1458 in villa Valliso- 
letana scripsit celebre illud Fortalitium Fi- 
dei contra Judaeos, Saraeenos , aliosquc 
Christianac Fidei inimicos, distributum in 
libros quinque ac primum editum sine loci 
nota An. 1487 ac deindesaepius, utdixi in 
libro de Veritate Religionis Christianae pag. 
574. Confer eruditissimi Wolfii nostri Bi- 
bliothecam Hebraeam tom I pag. 193 tom. 
II pag. 1116 et tom. IV pag. 545 seq. 

ALPHONSUS Tostatus. infra,TOSTATUS. 

ALPHONSUSfiwraeus/s, sive Vallisoleta- 
nus Ex Judaeus, cujus lihri de bellis Do- 
mini m fortalitio fidei citantur, hinc ab Al- 
phonso do Spina, de quo supra, diversus 
essc cognoscitur. Opposuit autom illa bella 
Domini , Hebraico et Hispanice composita , 
non Latine, Josopho Kimchi Judaeo , quae 
MSta exstare foruntur in BibliothecisRoma- 
nis, oppugnata etiam a R. Schem Tov bon 
R. IsaacSprot, Tudolensi, qui lapidom illis 
Lydium opposuit. Vide Nicolaum Antonium 
tomo II Bibliothecao vetoris Hispanao p. 
192 ot laudatum Wolfium nostrum tomo I 
Bibliothccae Hobraeao pag. 192, 1 126 et tom. 
IV pa,L'. 786 ubi Pauli Burgensis testimo- 
nium, qui temporeRegis Hispaniae Alphonsi 
X refert hunc Alphonsum anno aetatis se- 
xagosimo baptismum suscepisse. 



ALPH 

* In Bibliotheca Vaticana notante P. Mont- 
faucon Biblioth. MSS. pag. 4151 exstatAl- 
phonsus Episcopus Burgensis super alterca- 
tione praeminentiae sedium inter Oratores 
Regis Aragonum et Regis Angliae. Ambigo 
tamen an haec de Alphonso isto dicta sint. 

ALPHONSUS Vargas. infra, Hispalensis. 

ALPHONSUS Zamora, Ex-Judaeus sub 
Saeculi XVI initia, cujus magnae partes fue- 
re in adornandis Bibliis Polyglottis Complu- 
tensibus , quibus etiam Vocabularium addi- 
dit, et Grammaticam et Correctorium loco- 
rum perperam in Codicibas quibusdam Scri- 
ptorum. Vide Warthoni auctarium ad Ca- 
veum ad An. 1506. 

ALTAICHENSIS Monachi de Vita S. Salo- 
mes Virginis, et Judithae Viduae, reclusarum 
apud Altaich in Bavaria, Saeculo IX in Actis 
Sanctorum 29 Junii tomo V, pag. 493. 

ALTMANNUS. supra , ALEMANNUS. 

Magistri ALTMANNI Medulla Matrimonii 
versibus exposita hexametris. Incipit : Ardua 
tentantes. MS. Saeculi XIII in Monasterio 
Cremifanensi , Ordinis Benedicti in Austria, 
ut ex CI. Viro Bernardo Pez didici. 

ALVARDUS Cadurcensis, Ordinis Praedi- 
catorum , d\\\s Alvarus , aliis Bernardus Ar- 
noldi, sed vero nomine ARNALDUS Ber- 
nardi, qui circa Annum 1334 diem obiit. 
Scripsit Postillam super Apocalypsin. Lectu- 
ram et Sermonesswper septem Psalmos Poe- 
nitentiales et super Officium defunctorum. 
Sermones valde notabiles pro Clericis etc. 
Vide Jacobum Qvetif. t. I pag. 588 seq. 

Aicardus ALVAROTUS, JCtus Patavinus 
circa Annum 1350, cujus Consilia celebran- 
tur. Vide Hendreichii Pandectas Branden- 
burg. pag. 135. 

ALVAROTUS deAlvarotis, Aicardi frater, 
PataVinus et ipse JCtus, qui obiit Anno 
CHristi 1388 huiusque filii Petrus ALVARO- 
TUS, qui Bononiae et Patavii docuit , de 
cujus scriptis vide Nicolaum Comnenum 
Papadopoli tom. I Gymnasii Patavini pag. 
217. Petrique frater Jacobus ALVAROTUS, 
qui de usibus feudorum scripsit, et reper- 
torium axiomatum feudalium, Pataviique 
Anno 1453 diemobiit supremum, hujusquc 
lilii Comes et Franciscus : filiusque Comitis 
Jacobus ALVAROTUS defunctus Ferrariae 



N S U S 71 

circa Annum 1500, omnes Juris utriusque 
peritia clari. Vide Pancirollum de Juris in- 
terpretibus lib. II cap. 104. De editisplero- 
rumque scriptis Hendreichium consules. 

Paulus ALVARUS, aliis AureliusFlavius 
ALVARUS, Vir illustris ; Patricius Cordu- 
bensis, Hispanus, de quo post Ambrosium 
Moralem diligenter Nicolaus Antonius lib. 
VI Bibliothecae Hispanae cap. 8 tom. I pag. 
349 seq. Hic circa Annum 847. EulogiiCor- 
dubensis Vitam et Martyrium scripsit, quod 
non modo exstat apud Surium XI Martii , 
sed et in Actis Sanctorum XI Martii tom. I 
pag. 90 seq. additis _Papebrochii notis re- 
petitum ex editione Ambrosii Moralis prae- 
fixa operibus Eulogii ab eo vulgatis Com- 
pluti 1574 fol. De caeteris editionibus tom. 
IV Hispaniae illustratae pag. 223 et tom. 
XVBibliothecaePatrum jam notavitCaveus. 
De Scintillis Patrum vide infra inDEFEN- 
SORE. Indiculum luminosum scrtptum An- 
no CHristl 854 hujus Alvari esse, contra 
Moralis sententiam , probat Nicolaus Anto- 
nius lib. VI Bibliothecae veteris Hispanae 
cap. 8 tom. I pag. 350 qui prioris finem et 
posteriorem librum integrum notat in MS. 
desiderari, argumentumque operis, docet 
esse defensionem illorum, qui Martyrio sese 
non perquisiti obtulere, pro quibus et Eu- 
logius decertavit: dein Prophetiarum de 
Mahometo et ejus nefanda haeresi expli- 
cationem. Idem Nicolaus Antonius et pro- 
prio opere Alcoranum observat voluisse 
confutare, ac praetera in MS. reperit hujus 
Alvari Confessionem, et hbmmEpistolarum 
XX. Deinde Carmen Philomelaicum, in Phi- 
lomelae laudem , aliaque carmina praeter S. 
Eulogii epitaphium hymumque in diem 
ejus, inedita omnia, atque in his Epuneni- 
dem aegritudinfs propriae, et in Bibliothe- 
cam Leovigildi, in Crucis laudem, versus- 
que heroicos in laudem B. Hieronymi. 

ALVARUS Pclagius, discipulus Johanuis 
Scoti Parisiis docentis, ipse Hispanus Juris 
CanoniciDoctor,Ordinis Minorum, Summus 
Papae Johannis XXU Pocnitentiarius et Co- 
ronensis in Achaja Episcopus, deinde Sil- 
vensis ( in villaRamra ) in Algarbia, de quo 
multa Waddingus in Annalibus tomo ter- 
tio ad An. 1308, 1329, 1332, 1340 et in 



72 A L V E 

Scriptoribus Ordinis Minorum p. 15 ct Nico- 
laus Antonius Bibliothccac vctcris Hispanae 
lib. IX cap. 4 tom. II pag. 100 seq. Ex scri- 
ptis ejus praecipuum est Surmna * de plan- 
ctu ecdesiae, cjus morboso et defectuoso tam 
ecclesiasticorum, quam secularium lugubri 
statu. ad Petrum Gomezium Cardinalem: 
opus Antonino Florentino inprimis proba- 
tum,quod auctor ipse ait se coepisse compo- 
nere Avenione , An. 1330 et absolutum An. 
1332 recensuisse in Lusitania An. 1335 at- 
que ilerum An. 1340. Prima editio hujus 
operis Ulmensis An. 1474 folio majore apud 
Johannem Zeiner de Reutlingen. Hanc secu- 
tae Lugdunensis 1517 et Veneta 1560 fol. 
dignumque esset, raro utpote obvium , quod 
ab aliquo viro docto cum necessariis ad 
temporum illorum faciem intelligendam ob- 
servationibus praelo iterum subjiceretur. 
Alia Alvari hujus scripta, sed ut opinor 
adhuc inedita, de quibus praesertim Nico- 
laus Antonius, memoratur Speculum Re- 
(jum, tum coilyrium adversus haereses: 
Apologia pro Johanne XXII adversus Mar- 
silium Patavinum et Guilelmum Occamum. 
Commenturii in VI tibros Sententiarum. Ser- 
mo habitus praesente Johanne XXII , quo 
adha^ret opinioni illius de visione animarum 
ante diem judicii deneganda, de qua Wad- 
dingus ad Annum 1333 num. 10. 

* Non illustrandum esset tantummodo a 
viro aliquo docto opus istud Alvari , atque 
ita paludatum iterum producendumessetin 
publicum ; sed et ad veteres MS. Codices 
ex integro recensere oporteret. Nam plane 
mendosum est in editis , et saepc discre- 
pat a MSS. Bernardinus Baroni Lucensis 
amicus meus , vir doctus opus idem Pe- 
lagii in MS. Codice chartaceo possidet , 
quem mihi mutuavit , eumdemque cum 
impresso Venetiis an. 1560 contuli ; atque 
sic demum intellexi , quanta sit huius cor- 

* Fallitur Waddingus , quique eum sequuntur 
et a planctu Ecclesiae diversum opus faciunt Al- 
vari Summam Theologiae , quam et ipsam im- 
pressam ajunt fuisse Ulmae A. 1474. Falluntur et 
qui cumOrlando Reullingensem planctus Ecclesiae 
edilioncrn fingunt Anno 1474 in lucem cditam. 
Yide Francica Acta crudita et curiosa , vulgata 
(itrmanice Norimbergac 1728, 8vo, Parte XIV 
pae. 112. 



RNUS 

rectionis necessitas. En unum alterumvc 
spccimen ex praefatione deductum 



Edita 
In sublimitateStatus ima 
cum Chrisla humili. 

Sic Elech 
Seraphici almi 
Ibi cum enim 
Verus Papa Nicolaus an- 
tiquus Romanus. 
Qui non est Sanclus 

In Ecclesia catholica 
Et quadraginta cap. in 

prima parte islius ope- 

ris. 



MS. 
Insublimitale StatusPon- 

tificalisnunc. CumChri- 

sto hurnili. 
Sicheleg 
Seraphici olim 
V. cum emin 
Verus Papa Joannes Ro- 

manus , etc. 
Qui non est factus Epis- 

copus 

Etiam catholicus 
Et quadraginta duobus 

arlicujis in principio 

istius operis. 



ALVERNUS, de ALVERNIA, vide infra 
PETRUS Arvernus, et GUILELMUS Pari- 
siensis. 

ALUISIUS [Luisius sivc Ludovicus) Mar- 
silius , Florentinus Augustinianus, qui An- 
1450 diem obiit, monumento publicisa Pa- 
tria sumptibus facto decoratus. Praeter alia 
scripta Theologica, Quaestiones, Commen- 
tarios et Sermones, Vetus et Novum Testa- 
mentum carmine Heroico panxit, quod opus 
Florentiae in Augustinianorum Bibliotheca 
-S. Spiritus MS. asservari testatur Julius Ni- 
ger de scriptoribus Florentinis pag. 389 et 
Philippus Elssius in encomiastico Augusti- 
niano pag. 441. Idem hunc Aluisium ait 
subtiliter contra Graecos disputasse in Con- 
cilio Florentino, quod haberi coeptum An. 
1438. 

ALULFUS, Monachus Bcnedictinus S.. 
Martini Tornacensis circa An. 1096. Paterii, 
de quo infra, exemplo et Odonis. Abbatis sui, 
posteaque EpiscopJ Cameracensis precibus, 
ex GregoriiM. scriptis collegit expositionem 
Veteris ct Novi Testamenti tomis IV eisque 
nomen Gregorialis imposuit. Tomi duo pri- 
mores loca Veteris Testamenti, tertius Novi 
continet, quartus est de variis argumentis 
et Oudino t. II pag. 656 teste, qui MStum 
opus in variis Bibliothecis Galliae evolvit, 
libris XVI distinguitur. Prologum cdidit 
Mabillonius tom. I Analector. pag. 312 (cdi- 
tionis novae in fol. pag. 131.) Liber tertius. 
in Novum Testamentum, lucem vidit Paris. 
1516, 4 et eodem anno Argentorati per Jo- 
annem Knoblauchium : et sub Paterii nomi- 



A L V H 

ne inter Opera Gregorii M. A. 1553 Romae 
in fol. 

ALVREDUS, vide ^LFREDUS. 

AMADEVS,s«'i>e Amedeus, MonachusCla- 
raevallis, Ord. Cisterc. et ex Abbate Altae- 
cumbae Episcopus ab An. 1145 ab 1158. 
Lausannensis , de cujus laudibus praeter 
Garolum de Visch in Bibliotheca Ordin. Ci- 
sterc. pag. 19. Chrysostomum Henriquez 
in Menologio Cisterciensi 7 Januar. et An- 
gelum ManriqueztomoII annalium Cisterc. 
ad An. 1 1 58, Sammarthani t. II Galliae Chri- 
stianae pag. 628. Ejus sermones VIII de 
laudibus B. Mariae Virginis post primam 
editionem Basileensem Anni 1517 saepius 
recusac sunt tum alibi tum in heptade prae- 
sulum Theophili Raynaudi, Lugduni 1633. 
et Parisiis 1671 fol. et in Francisci Combe- 
fisii Bibliotheca Patrum Concionatoria, Paris 
1662 fol. et separatim ex recognitione Ri- 
chardi Gibboni S. I. Audomari et Antwer- 
piae 1613, 12, atque inde Duaci 1625, 4 et 
in Bibliotheca Patrum Coloniensi An. 1622 
tomo XV , pag. 308 et in Lugdunensi tomo 
XX, 1262 nec non in Petri ab Alva et 
Astorga tomo primo magni Marialis, Madrit. 
1648 fol. qui non dubitat Amadeo has ho- 
milias Franciscano tribuere , cum tamen , 
Combefisium si audias , nox diei non sit dis- 
similior quam Amadei utriusque stylus. Ita- 
que Lucas Waddingus libenter hac in parte 
dissentit ab Henrico Willoto , qui et ipse 
casdem ad Amedeum Franciscanum , tan- 
quam auctorem retulerat. 

AMADEUS Lusitanus, alio nomine Joan- 
nes Menesius de Sylva, Ord. Minorum sive 
S. Francisci, defunctus An. 1482de cujus 
Revelationibus , sive Nova Apocalypsi con- 
sulendus Bzovius ad A. 1 471 num. 36 seq. 
Waddingus in Annalibus tomo VI et VII et 
in Bibliotheca Ordin. Minor. ubi inter alia 
pag. 16 notat Possevinum de eodem fcer 
agere, sub nominibus Amedei, Amatoris, 
Ameoli et Amodei. Hic est, quem Volater- 
ranus ait virum fuisse mirae sanctitatis , 
reformatoremque religionis tempore Xysti 
IV. et scripsisse quaedam more prophetico, 
quae vulgo non sunt permissalegi, propterea 
quod revelationibus a DEO vel Angelis sibi 
credita asserit. Easdem peregrinatione do- 



E D U S 73 

ctrinae et falsiloquiis infectas queritur Ray- 
naudus, et Bellarmini censuras LVII quibus 
illae castigantur , edidit Bartoloccius tom. I. 
Bibliothecae Rabbinicae pag. 241-245. adde 
Nicolaum Antonium tomo II. Bibliothecae 
veteris Hispanae pag. 280 et Cornelium a 
Lapide ad Apocalyps. I, ubi angelus Amadei 
dicitur fuisse Scotista, quia totum se prodit 
addictum Scoti sententiis. 

AMALARIUS Lugdunensis , contra quem 
tempore Caroli Calvi, qui ab anno 840 ad 
876 regnavit, habita est Synodus Carisia- 
censis. Acta ejusa Patribus Concilii jussus 
scripsit Florus, Diaconus Lugdunensis, quae 
MSta apud Ranchinum legit Mornaeus, at- 
que ex illis IV. 8 de Eucharistia pag. 1627 
editionis Latinae * Hanoviensis 1605, 8, hac 
profert: 

Docet (inquit) Praeceptor egregius ( A- 
malarius Episcopus Lugdunensis) corpus 
CHristi esse triforme et tripertitum. Tria 
esse CHristi corpora, Primum quod Ipse 
suscepit: Secundum in nobis qui super ter- 
ram ambulamus: Tertium in in illis qui 
sepulti jacent. Hac de causa has debere fieri 
parles; unam in calice pro CHristo: alte- 
ram in patina pro vivis: tertiam in altari 
pro mortuis. Dicit panem illum esse carnem 
CHristi, sanguinem animam, ut sit totus 
CHristus. Ilaesitandum dicit, utrum Cor- 
pus CHristi de Altari sumptum in corpore 
nostro maneatusque in diem sepulturae: an 
recipiatur invisibditer in Coelum. An, quan- 
do venam incidimus, cum sanguine profluat: 
An cum caeteris quae in os intrant, in se- 
cessum labaturl Haec deliria quibusnam 
argumentis revincunt Gallicani Patres ? 
Panis ajunt, etvinum, efficitur spiritualiter 
Corpus CHristi, id est vitae et salutis no- 
strae Mystcrium, in quo aliud corporis ocu- 
lis aliud fidei videmus obtutu. Nec id tan- 
tum quod ore percipimus , sed quod mente 
videmus, credimus, libamus. Unde pulchre 
et fideliter petimus : ut quae ore contingimus 
pura mente capiamus. Mentis ergo est ci- 
bus iste , non ventris: nec corrumpititr, sed 

* ln Galllca Mornaci editione haec desiilerari 
nolavit Colomesius in paralipomenis ;de Seriptori- 
bus Ecclesiasticis , ubi de Floro. 

10 



74 A L V R 

pcrmanct in vitam uctcrnum : quoniam pic 
sumcntibits confcrt vitam actemam. 1'icau- 
tcm sumit . qui Spiritu fulc illuminutur. In 
illo ciboetpotu visihili.virtutcm invisibilis 
t/ruthw csurit ac sitit: Et munus Iiiduh/cn- 
tiuc. id est salutis spiritualer perccpit. Sul- 
lutenus cotjitundu uut mctucndu est in hoc 
mi/sterio. ullu pollutio.Corpus it/itur CHristi 
non cst in specie visibili. se<l in virtute spi- 
rituali: nec inquinari potest fecc corporea, 
quodetanimurum et corporum vitia mun- 
tlare consucvit. 

* Multa hic involvit Fabrieius, quare to- 
tus iste articulus a nio refingendus ac ro- 
tractandus est. Agebat Amalarius non Epi- 
SCopum,ut a Fabrieio creditum, sedCorepi- 
scopum Lugdunensem, scripserattriadiversi 
artiflcii, sed eiusdem argumenti opcra, qua- 
rum prioris titulus est ofjicialis, in quo de 
sacris ofliiciis tractatio instituitur; alterius 
antipbonariunr, tertii Embolus opuscolorum 
suorum idest additamentum. Scripta haec 
approbanda in Concilio Dioccesano Lugdu^- 
nensi tradidit, Sed nihil tunc deflnitum ex 
coniectura judico. Tum Florus magistcr et 
ecclesiae Lui;duncnsisDiaconus scripta haec 
dignissima judicans detulit ad Concilium 
apud Theodonis Villam an 835 habitum 
cumque non sic damnarentur,Florus scripto 
alio cmisso, ea omnia expressit quae su- 
specta in libris Amalarii judicabat. Demum 
in Synodo Carisiaca an. 838 de hac causa 
COgnitio instituta est, atque opusculaAmala- 
rii darnnata. Nai rat haec Florus in alio opu- 
sculo inscripto. Dc causa Fidei apud Cari- 
siacense Episcoporum Concilium nuperhabi- 
ta. Ibi quidem aliqua tangit de actis Concilii, 
non tamquam jussus aPatribusConcilii hacc 
ipsa scriberc, sed suq ingenio, et consilio ; 
tum ex suo marte profert rationes, quae 
damnationem librorum Amalarii a Concilio 
pronunciatam defendunt, et adstruunt. Non 
ergo 1'atrum Conoilii rationes hic promun- 
tur; ut ex Mornaco asserit Fabricius ; sed 
Flori sunt omnia. Insuper fragmcntum il- 
lud hic relatuma Fabricio, desumptum est 
non ex opusculo, ubi pars ActorumConcilii 
traditur, sed ex praecedenti opusculo, in quo 
Florus Amalarii sententiam late exponit et 
refutat. Quare ai quid forte hic traderetur 



E D U S 

adversuS dogma de Eucharistia, illud uti- 
que non Concilii Patribus sed Floro ipsi Mag. 
adscribendum esset 

Sed nec Floro quidquam excidit dogmati 
catholico de vera Christi perceptione in Ku- 
charistia repugnans. Scripserat Amalarius 
rem esse ambiguam, utrum corpus Christi 
dc altari sumjitum in coiyorc nostro ma- 
ncat usque in diem scpulturae , an invisibi- 
liter recipiutur in coelum; an quando ve- 
nam incidimus cum sanguine profluat; an 
citm caeteris , quae in eis intrant, in scccs- 
sum labatur Ubi etiam de sputis, etphleg- 
matibus spurcissime disputat. Reprehensio- 
ne haec dignajudicat Florus, aggressusque 
refutanda demonstrat, hunc cibum mcntis 
esse ?wn ventris , non corrumpi sed perma- 
ncrc in vitam aeternam; corpus Christi non 
esse in specie visibili, sed in virtute spiri- 
ritali. nec inquinari, posse faece corporea 
quod animarum et corporum vitia mundare 
consuevit. Quibus verbis id unicc intendit 
Florus alio plane modo manducari corpus 
Christi, ac cibus matcrialis, contra id quod 
Amalarius asserebat, vel ponebat in ambiguo. 
Caeterum non negat Corpus Christi reipsa a 
lidelibus manducari. Dominus Jesus Chri- 
stus, z\t,asserit semetipsum a Fidelibus man- 
ducari et vere carnem suam esse cibum , 
vere sanguinem suum potum esse. Et paulo 
superius. Carnem suam dicit (Christus) a 
Fidelibus manducari et sanguinem snum 
potari. Vere illum cibum carnem suam csse, 
vere illum potum sanguinem suum existere 
confirmat. Seipsum asserit a Fidclibus suis 
comedi et sine hoc cibo neminem vere per 
hunc mundum vivere tcstalur; hunc esse 
panem de coelo descendentem , idcst carnem 
quam ipsc tradidit pro mundi vita. Haec 
omnia Flori opuscula vulgavit P. Martene 
vet. Mon. tom. IX col. 649 ex quo ego ea- 
dem illa repetii in supplemento Concil. tom. 
1 pag. 865. 

Utrum vero Amalarius iste idem sit omni- 
no cum authore operis De ecclesiasticis of- 
ficiis, et de ordine Antiphonarii plus vice 
simplici in HibliothecisPatrum vulgati,quae- 
stio mihi est porrnaxime anceps. 1'atria BCri- 
ptoris eius opcris a nostro est divcrsa , vel 
illum Treverensem dicamus, vel Metcnsem. 



A H A L 

Insuper eorum, quae aFloro Magistro sug- 
gillantur nihil legitur in libro vulgato de 
Ecclesiasticis officiis. Ex quibus omnibus 
non immerito quis inferret librum officiale 
etc. Amalarii Lugdunensis nihil habere cum 
libro de ecclesiasticisofficiis pcrvulgatocom- 
mune. 

Vicissim autem nomen authoris utriusque 
operis commune est,^ma/arms,tempus,quo 
uterque vixit, idem. Titulus libri utrimque 
idem. Nam Amalarius vulgatus scripsit 
de Ecclesiasticis officiis, qui titulus haud 
valde discrepat ab offiiciali Amalarii Lugdu- 
nensis. Alterum opusculum Amalarii vul- 
gati est De ordine Antiphonarii; alterius 
Amalarii est antiphonarium. Florus censura 
notat illud de quatuor jeiuniis ab Ecclesia 
institutis contra quatuor humores, quibus 
corpus vegetatur humanum. Simile quid legi- 
tur in edito Amalarii lib. 2 c. 2 divinor. of- 
ficiorum. Quamquam vero reliqua, quae Flo- 
rus censura notat, non occurrunt in edito 
de divinis officiis, non ideo tamen haec de 
coniungendo in unum utroque opere senten- 
tiae repugnant. Forte enim Ecclesiastici 
Amalarii libri integri ad nos nequaquam 
pervenerunt. Quam in rem animadvertisse 
juvat P. Mabillonum in suis analectis ad- 
ditamenta quaedam adlibros Amalarii non- 
dum edita e MSS. Codd. evulgasse. Sicut 
igitur quaedam eius operis reperta sunt , 
quae huc usque latueruut; ita pariter re- 
periri et alia poterunt adhuc ignota. Insu- 
per duos tantummodo Amalarii libellos ad 
nos transmissos constat ; tertius quem Em- 
bolum appellavit , adhuc forte latet , vel 
periit; atque in eo facile contineri pote- 
rant ea , quae Florus criminatus est. Haud 
abs re etiam suspicaremur Goncilii Cari- 
siaci Patres , qui Amalarii Lugdunensis li- 
bros improbarunt , id etiam cffecissc ut ea 
quae in iisdem libris reprehensione digna 
judicarunt , delerentur , vcl expungerentur; 
atque sic demum correcti libri fidelium 
manibus permitterentur. Haec satis de re 
praesenti. 

AMALARIUS, Amrdarius , Amelarius , 
Amilarius, Hamidarius, Atnulhurius, Amal- 
hart, * Hamalart, Chorepiscopus Metensis, 

* Alius Amalhart Abbas Hornbacen?is apud Ma- 



ARIUS 75 

qui Anno 816 Concilio Aquisgranensi pro- 
bavit librum Vitae Clericorum ( al. Canoni- 
corum) Capitulis CXIII quibusalia XXXII 
et de Vita Sanctimonialium Capita XXVIII 
adjunctasunt.Vide in tomis ConciliorumRe- 
gia tom. XXI, Labbeitom.\TI,Harduini tom. 
VI, Coleti tom. IX. Vide et Sirmondi Conci- 
lia Galliae tom. II pag. 329 Cointii Annales 
tomo VII pag. 317, 319, 397 seq. Idem 
Amalarius An. 825 a Synodo Parisiensi mis- 
sus Aquisgranum ad Ludovicum Pium syl- 
logen testimoniorum ex SS. Patribus adver- 
sus imaginum cultum pertulit. Idem, de quo 
Sigebertus Gemblacensis cap. 87 Amalarius 
( ita pro Attulario legendum ) Monachus 
brevem libellum de Ecclesiasticis officiis 
scripsit. Postea scribens de eadem re ad 
Ludovicum Imperatorem, Ordinem et cau- 
sas Ecclesiasticorum Officiorum, quatuor 
libris planius digessit: et de mysteriis Mis- 
sae librum unum. In MS. Codice Ecclesiae 
S. Martialis apud Lemovicas, testc Mabillo- 
nio tom. I. pag. 419 tom. II pag. 140 (edi- 
tionis novae pag. 100 et 432) haec in fine 
leguntur : Explicit liber Symphosii Amalarii 
Presbyteri venerabilis de Divinis Officiis , 
quem misit ad Ludovicum et Lotharium Re- 
ges filios Caroli Magni Imperatoris , quem 
librum transcribi curavit ADEMARUS etc. 
Ex illo Codice Mabillonius supplementum *1. 
IV c. 48 publicavit de Regula S. Renedicti. 
praecipui Abbatis, ad quod illustrandum 
pertinet etiam Mabillonii Dissertatio de Mo- 
nastica vita Gregorii M. tomo II pag. 1 45 et 
editionis novae pag. 499. Amalarii Eclogae 
de Officio Missae in Baluzii Capitularibus 
Regum Francorum tom. II pag. 1 32 , qui 
etiam Anonymi Responsioncm de Corpore et 
Sanguine DOMINI a Dacherio tom. XII pag. 
39 ct editionis novae tom. I pag. 149 cdi- 
tam, Amalariihujus esse annotavit. Quatuor 
libri de Ecclesiasticis Officiis, quos Hono- 
riusIV,3 de Scriptoribus Ecclesiasticis,Ep»- 
scopo Metensi diserto tribuit, prodierunt 
una cum ejusdcm libro de ordine Antipho- 

billonium tom. IV Analect. pag. §43 et editionis 
novac pag. 4-26. 

** Illud Supplemcntum, sicut et caput 46 et 47 
libri IV in suo Codice non legit Bostonus Bu- 
ricnsis. 



76 A M A L 

iiarii ( in quo Lectionarium ctiam et Canta- 
toriuin et Commentarium diurnalis Officii 
auctor fuit pollicitus ) in Melchioris Hittorpii 
collectione Scriptorum de Divinis Officiis , 
Coloniae 1 568 fol. quam inf ra cum ORDINE 
Romano recenseo, et in Georgi Fcrrarii, 
Romae 1591 fol. nec non in universis Pa- 
trum Bibliothecis, ac novissima Lugdunensi 
tom. XIV. 

AMALARIUS Fortunatus, Monachus Bc- 
nedictinus, et ab Anno CHristi 810 Archi- 
episcopus Trevirensis, qui missus a Carolo 
Hagno in Sax.oniam Anno 811 Ecclesumi 
Ilambur^ensem in honorem B. Virginis con- 
secravit. triennio post extinctus. Vitam ejus 
scripsit Constantinus Caetanus editam Ro- 
mae 1612, 4 qui librum de Divinis Offkiis 
nonMetcnsi, sed huic Amalario tribuendum 
contendit, quod praeter Anonymum Melli- 
censem cap. 71 de Scriptoribus Ecclesiasti- 
cis, diserte etiam facit Albericus Monachus 
trium fontium in Chronico ad Annum 810 
pag. 155. Wasco Abbas Mediolaci fuit Ar- 
chicpiscopus Treverensis, etpost eum Ama- 
larius Fortunatus Cardinalis, qui librum 
Officiorum Ecclesiasticorum composuit. Sed 
libri de Officiis ad Ludovicum Pium glorio- 
riosissimum, uteum compellat Imperatorem, 
scripti sunt post Annum 819 , * quum A- 
malario Trevirensi jam defuncto successis- 
set Hettius. Confer, quae Sirmondus ad 
Caelanum, apud Labbeum de S. E. tom. I. 
p. 692 sq. et tom. IV Opcrum Sirmondi p. 
643 sq. Epistolae quoque sex, quas vulga- 
vit Dacherius tom. Vll Spicilegii p. 164 et 
tom. III editionis novae pag. 330 quaruni- 
que ultima est De observatione Quadrage- 
simae , non Trevirensem, sed eundem, qui 
de officiis scripsit, Amalarium habent au- 
ctorem. Et priores quidem, quae denomine 
JESU tractant, sunt ultimum caput libri 
tertii de Officiis Ecclesiasticis, quod in edi- 
tionibus desidcratur, scd notatur in indicc 



* Neque Metensem , neque Trcvircnscm Episco- 
pum , sed tertium qucndatn Amalarium fuisse, qui 
circa Annum 827 dc Officiis Ecclesiasticis scripse- 
rit, contendit Blondellus , qucm vidc sis libro dc 
Episcopis pag. 80 Ecloijae Amalarii Abbatis in Or- 
dinem Homannm editae sunt a Mabillonio tom. 
II Musei Italici pag. $49-559. 



ARIUS 

capitum. Vide B. Ittigium de Bibliothocis 
Patrum pag. 213. Amalario autem Treve- 
rensi Epistolam de Caerimoniis Baptismi 
ad Carolum Magnum sub Alcuini nomine a 
Canisio tomo VI Antiquar. Lect. pag. 166 
et tom. II editionis novae pag. 541 atque 
inter Alcuini Opera pag. 1151 vulgatam 
vindicat CodexPotavianus, teste Sirmondo 
notis ad Theodulfh Aurelianensis librum 
de Ordine Baptismi tom. II. Operum pag. 
913. 

AMALRICUS Augeriide Biterris, Augu- 
stianus Monasterii B. Marise de Apriano , 
sive Aspriano , Elnensis , sive Helenensis 
Dieecesis Prior , Doctor Universitatis Mon- 
tepessulanre et Urbani V. Capellanus circa 
Annum CHristi 1362 ex CCIX. Chronicis 
scripsit Actus Pontificum Romanorum a Pe- 
tro usque ad Johannem XII sive Annum 
CHristi 1321 ad Urbanum V. Post ea, qus 
ex hoc Amalrieo produxere Spondanus , 
qui eum ut fidelem ei accuratum laudat 
tum alibi , tum ad Annum 1310 n. 4. Ba- 
luzius, qui Vitas Clementis V et Johannis 
XXII notis illustratas vulgavit in praBclaro 
Opere de Papis Avenionensibus tom. I, pag. 
95 et 185. et Leibnitius de Gregorio V et 
Clemente II, gente Saxonibus tom. I. Scri- 
ptorum Brunsvicensium pag. 576 et 578 
integrum denique opus vulgatum est a V. 
C. Joanne Georgio Eccardo tom. II. Cor- 
porisScriptorum medii revi pag. 1641-1824. 
Lipsire 1723 in fol. Testatur Eccardus Amal- 
ricum , qui ab Innocentio III diflusior esse 
in rebus sctati suse propioribus incipit, opus 
hoc digessisse ordine litterarum Alphabeti , 
per capitula 1048 prselatam autem a se in 
editione hac"sua ordinem temporum et suc- 
cessionem Paparum. 

Alius AMALRICUS de Bena , Carnoten- 
sis, circa Annum CHristi 1204 de quo vide 
Bulaeum tom. III. Histor. Academise Paris. 
pag. 24 seq. et 48. 

AMALRICUS Rex Hierosol. circa Annum 
Cllristi 1258 eique suppar AMALBICUS 
Patriarcha Ecclcsiac Dominicre Resurrectio- 
nis ab Anno 1157 ad 1180 quorum Episto- 
las ad Ludovicum Francorum Rfigem edi- 
dit Bongarsius in gcstis DEI per Francos , 
Regis quidem Tom. I , pag. 1 1 73 , 1 1 76 , 



A M A L 

1178. 1179, 1181, 1182 et Patriarchae 
pag. 1180. 

AMALRICUS ex Weissenburgensi ad 
montana Vosagi Monacho Benedictino Epi- 
scopus ab Anno 891 ad 893 Spirensis , 
quem inter alias laudes etiam Po^tam gra- 
vem vocat Gvilelmus Eysengreinius pag. 
71 . Catalogi ; ex scriptis autem ejus me- 
morat Commentarios in Penlateuchnm et 
in Pauli Epistolas. 

AMANDUS Argentinensis Episcopus in- 
terfuisse traditur Concilio Coloniensi An. 
346. quod edidit Sirmondus tomo I , Con- 
ciliorum Gallise pag. 11. De dubia fide hu- 
jus Concilii monui Bibliothecae Graecae to- 
mo XI pag. 371 . 

AMANDUS de Castello, Canonicus Tor- 
nacensis, inde Prior Aquicinctinus, ac de- 
nique Abbas Marchionensis, scripsit Episto- 
lam de obitu Odonis, Episcopi Cameracen- 
sis, defuncti circa Annum CHristi 1120 
exstat in Belgica Christiana Arnoldi Baissii, 
edita Duaci 1634, 4. Vide Oudinum tomo 
II pag. 101. 

S. AMANDI Tungrensis, sive Trajectensis 
Episcopi , qui Anno 662 traditur obiisse , 
Codicillum, quo mandat corpus suum in 
Elnonensi Monasterio, quod in Dioecesi Tor- 
nacensi fundaverat, sepeliri, nec inde evehi, 
publicavit Aubertus Miraeus in fastis Belgi- 
cis, Bruxellae 1622, 8. De hoc Amando Ba- 
ronius ad Martyrolog. atque Acta Sanctorum 
6 Februarii, et quae infra in MILONE. 

AMANEUS, Archiepiscopus in Gallia Au- 
scitanus , sub quo promulgata in Synodo 
Nugarolensi An. 1303. Capitula XlX.etalia 
V in Synodo Auscitana Capitula VI in to- 
mis Conciliorum occurrunt. 

AMATUS, Monachus Cassinensis, et in- 
certae sedis Episcopus clarus circa Annum 
1080. Scripsit Historiae Nortmannorum li- 
bros VIII. ad Desiderium Abbatem ( postea 
An. 1087. Victorem III. Papam ) MStos in 
Bibliotheca Cassinensi , teste Joanne Bapti- 
sta Maro ad Petrum Diaconum de Scripto- 
ribusCasinensibuscap. 20, ubi praeterca hu- 
jus Amati memorantur libri IV de gestis Apo- 
stolorum Petri et Pauli, scripti carmine, ad 
Gregorium VII. Papam ab Anno 1073 ad 
108% Et de laude Gregorii VII. De duode- 



R 1 C U S 77 

cim lapidibus. De Civitate Coelesti Hieru- 
salem: 

* Est et alius eiudem nominis scriptor 
multo recentio.' cuius est opusculumZte ira 
Dei, et antichrislo; opus compositum Floren- 
tiae anno 1461. Cum epistola nuncupatoria 
ad universos Christi fideles Exstat in Biblio- 
th. Laurentiana. Montfaucon Bibl. t. I, pag. 
271. 

AMBROSIUS Autperlus, minus recte aliis 
Ansbertus, Gallus, Monachus Benedictinus 
atque inde Abbas S. Vincentii ad fontes 
Vulturni lluvii in Samnio An. 777 et 778 
quo diem obiit supremum. Vide Acta San- 
ctorum 19 Julii tom. IV, p. 646 seq. et Ma- 
billonium saeculo 3. Sanctor. Benedictin. 
Parte II , pag. 256. Scripsitut ipse in extremo 
operis testatur , * sub Desiderio Longobar- 
dorum Rege et sub Paulo I. Papa, et suc- 
cessori ejus A. C. 767. Stephano dictavit 
libros X commentariorum in Apocalypsin , 
editos Coloniae 1536 et in Bibliotheca Pa- 
trum Coloniensi tomo IX et Lugdunensi 
tomo XIII , pag. 403. Vitam SS, Paldonis , 
Tatonis et Tasonis fratrum et Monasterii S. 
Vincentii de Vulturno Abbatum, et histori- 
cam de Monasterio suo relationem quae ex- 
stat apud Ughellum tomo VI, pag. 458 (edi- 
tion. novae pag. 369. ) Mabillonium Saec. 3. 
Benedict. pag. 423 et Actis Sanctor XI. Ja- 
nuarii. Sed Commentaria in Psalmos et in 
Canticum Canticorum, quae Coloniae atque 
alibi edita scribit Labbeus , alii ignorant, Nisi 
quod MS. in Cantica Canticorum in Biblio- 
theca Floriacensi exstare Oudinus testatur , 
certe edita esse non existimo , neque eorum 
apud Albericum mentio, ubi de hujus Am- 
brosii prolixa super Apocalypsin expositione. 
Meminit autem Trithemius cap. 287 de Scri- 
ptoribus Eccles. et lib. 2 cap. 106 illustr. 
Benedictin. ubi eidem Ambrosio Autperto 
quem An. 890 ait floruissc, tribuit libros X 
in Apocalypsin, et in Psalterium, in Can- 
tica Canticorum, et librum de cupiditate 
( cujus notitiam videtur petiisse a Sigeberto 
cap. 91.) et librum Epistolarum ad diver- 
sos. Magna autcm suspicio est a Sigeberto, 

* Confer Albcricum Mouachum trium fontium 
ad Ali. 7G7 pag. 10:2 scq. 



78 AMBB 

Trithomio , Sivto Sononsi aliisque , qui ho- 
rum vestigiis insistunt , Ambrosium huno 
confundi oum AUTPERTO Abbate Casinensi 
ah Anno 831 ad 837 , de quo Petrus Diaco- 
nus cap. 1 3 et ad eum Jo. Baptista Marus 
pag. 172 fq. vcl cumalioetiam juniorehujus 
nominis. Ad Autbertum Cassinonsem refe- 
runt Sermonem in assumtionem Mariae in- 
ter Auiiustinianos de Sanctis , et in Com- 
beiisii Bibliotheca Concionatoria : Sermonem 
de Purificatione B. Mariae Virginis . sive 
de leetione Evangelii Luc. II 22 seq. ad cal- 
com oporum S. Ambrosii edit. Paris. 1642 , 
1665 etc. et in Vetori Homiliario, qucm sub 
Alcuini nomine edidit Baluzius tom. I. Misc. 
pag. 382 tum Sermones in laudem S. Mat- 
thiae Apostoli aliorumque Sanctorum: ot de 
Nativitate Mariae,ct in festum omnium San- 
ctorum, Sermonem de cupiditate , habentom 
Scripturarum testimonia octoginta , qui in- 
cipit: Sanctorum Ecclesiam. Sermonem in 
dedicatione Ecclesiae. Orationem contra se- 
pties septem vitia. Homiliam in Marci IX 2 
seq. etc. Denique librum de conjlictu vitio- 
rum et virtutum inter S. Ambrosii et Augu- 
stini a ) Opora saepius editum. 

AMBBOSIUS b ) Traversarius , natus non 
procul Florontia in opido Portici ( Portico ) 
Bomandiolae , sive Flaminiae An. 1376 di- 
scipulus Joannis Ferreti , Bavennatis : et 
Emanuolis Chrysolorao Byzantini , postea 
Prior Eremi Camaldulensis , et ab Anno 
1431 totius Ordinis Generalis, probitate et 
doctrina inclytus, cujus morto audita quae, 
ut ait Arnoldus Wion tomo I. Ligni Vitae 
pag. 38, non sine venoni suspiciono anno 
1439. Florentiae 21 Octobris accidit, Euge- 
nius IV lacrimas continore non valcns, iden- 
tidom ingominavit: Ambrosifili, quiste mihi 
rripuit . quis Ecclesiae Lumen adeo intem- 
ppstive extinxitl Camaldulensem eremurn 
aere describi curavit Joannes Mabillonius in 
itinore Italico pag. 100, ubi Ambrosium in 
Onitorio sino lapide et titulo sepultum j;i- 
cere ipdignatur. Defunctum Orationefunebri 
prosecutus est discipulus ejus PogiuS Flo- 

a) Tom. VI cdit. Amst. pag. C!)9. 

b) Giornale dc' Lctterati d' Italia tom. IX , pag. 
197. Acta Eruditorum tom. VIII. Supplemenli pag. 
455. 



S I u s 

rentinus tcste Vossio de Historicis Latinis 
pag. 556, quam tamen inter Orationes Pogii 
editas non reperio. Vitae ojus narratione Au- 
gustinus Florentinus librum tertium sive 
ultimum Historiarum suarum Camaldulen- 
sium conclusit , editarum Florcntiae 1575 
4. 10 Aliam Edmundus Martene praefixittomo 
tertio Veterum Monumentorum, Parisiis 1 724 
fol. in quo Clarissimi Ahbatis Petri Cannetic) 
praevertens propositum, praeter UbrosEpi- 
stolarum Ambrosii , *et pag. 706 prologum 
Michai3lis Monachi ad Cosmum Medicem , 
Epistolis illispraemissas, exhibetetiamprae- 
fationes Ambrosii in Graeca scripta Latine 
ab ipso translata , ut in Palladium de Vita 
S. Chrysostomi , pag. 693. Chrysostomi li- 
bros III de Providentia ad Stagirium pag. 
695 et adversus vitae Monasticae vitupera- 
torcs pag. 697. Joannem Climacum pag. 699 
„S. Dasilium de vera virginitate pag. 700. S. 
Ephraemi VII. Homilias pag. 702 et Dioge- 
nem Lafrtium pag. 704. Ilis deinde Epistolas 
quasdam virorum doctorum ad Ambrosium 
subjunxit pag. 707-728 et Ambrosii Episto- 
lam ad Bronium ICtum de obitu Nicolai Flo- 
rentini pag. 737. Vertit etiam Latine scripta 
Dionysiii AreopagitaeQdlta saepius post cdi- 
tionem Paris. 1498. S. Athanasium con- 
tra Gentes , Chrysostomi in Mathaeum , 
et alia opuscula diversi argumenti , So- 
phronii ct Joannis Moschi pratum spiri- 
tuale : Eusebium de tempore Besurre- 
ctioni» CHBISTI. Vitam Grcgorii Nazian- 
zeni, Joannem Damascenum et Andream 
Cretensem de dormitione B. Virginis , ot 
Manuelis Calecae libros IV de erroribus 
Graecorum , de quibus singulis dixi in Bi- 
bliotheca Graeca suis locis, ut de Calcca 
tomo X pag. 421. Magnopere laudandum 
Ambrosii studium, licet rem acu in omnibus 
non tetigit, ut adeo loligo mcra fuerit invi- 
diae,quamPhilclphus, illi quantumvis amico, 
tam acerbc dctrahens in Satyris suis ot 
Epistolis prodorc non dubitavit: atque si 
Jovium audimus, fuit Ambrosius hic vir , 
quod raro eveait, sine oris tristitia sanctus, 



201. 



c ) Giornalc de' Lcttcrati d' Italia tom. IX pag. 



A M B R 

semper utique suavis , atque serenus : ita 
procul a livore contentioneque, ut cum Val- 
lae Poggium reconciliare conaretur, eos ne- 
queplane litteratos,neque Christianos videri 
diceret,qui inducta simultate, sacrosanctum 
litterarum decus pi*obrosis libellis importu- 
ne defoedarent. Lambecius versionem Ser- 
monum XXI Ephraemi Syri ab Ambrosio 
translatorum in CaesareaBibliotheca MStam 
memorans tom. I pag. 119 de Biblioth. Vin- 
dob. vulgavit ejus Praefationem ad Cosmum 
Medicem, eandem, quam ex Martenii pag. 
702 jam notavi. 

Ex scriptis, quae Ambrosius ipse compo- 
suit, primo loco laudandum ejus Hodoepo- 
ricon, sive descriptio itineris sui A. 1431 
suscepti lustrandis emendandisque per Ita- 
liam Monachorum et Monialium Ordinis sui 
moribus. Hanc Nicolaus Bartholinus Bar- 
gensis acceptam a Magliabechio edidit Flo- 
rentiae 1678, 4. d) Inedita sunt praeter 
Orationes, quas habuit Eugenii IV Orator 
in Concilio Basileensi Latine An. 1 431 et 
Graece An 1438 Ferrariae, Libriduo earum 
rerum, quas gessit Abbas generalis Camal- 
dulensium- VitamEugeniae Virginis, etSan- 
ctorum Proti et Hyacinthi. Nam Chronicon 
Montis Cassini, quod ei tribuunt plerique , 
non composuit sed recognovit e ) etiam tra- 
ctatum de Corpore CHristi, sive ut Arnol- 
dus Wion vocat, de Sacramentis , sunt qui 
negant exstare, ut Franeiscus Dionysius 
Camusatusf j notis ad Bibliothecam Alphonst 
Ciacconii. 

* Epistolarum Ambrosii collectionem lon- 
ge ampliorem , quam quae opera P. Martene 
prodierit, adornare comperi V. clarissimum 
Laurentium Mehus , cuius amicitia non sine 
fructu et voluptate fruor , eosque viri docti 
labores prope diem publicae utilitati donan- 
dos expectamas. Orationem in causa Conci- 
lii habitam Albae coram Sigismundo rege 
1435 ex Veteribus Monumentis PP. Martene 
et Durand ego meo Cociliorum Supplemcnto 



d) Vigneul Marville tom. II, pag. 12G. Acla Eru- 
dilorum An. 1682 pag. 159. 

e) Giornale de' Lettcrati d' Itaiia tom. IX, pag. 
108. 

f; Bibliothcquc raisonndc tomc VII , pag. 112. 



S I U S 79 

tom. IV, pag. 1195 inserui. Vix dubito quin 
hac ipsa sit oratio, quam inter ineditas ac- 
censet hic Fabricius et per errorem an. 1 431 
assignat, nondum enim anno illo Ambrosius 
adConciliumvenerat.Adllodoeporicum quod 
attinet non Florentiae quidem, scd Lucae 
prodivit quamvis in Operis fronte uterque 
locus signatur : Florentiae et Lucae. Annus 
non adscribitur; sed vix dubito quin an- 
nus 1678 destinandus sit. Nicolaus Bartho- 
linus cuius opera opusculum illud prodiit , 
Congregationis meae vir erat doctus, author 
Carminis elegiaci in exordio Carminum La- 
tinorum P. Bartholom. Beverini Lucensis 
Congregationisitidem meae doctissimi. Quo- 
ad versionem Homiliarum S. Ephrem non 
septem tantummodo homilias Ambrosius 
dedit, est enim apud me editio illius Veneta 
an. 1 501 in qua sunt sermones XIX atque 
illis epistola Ambrosii ad Cosmum Medicem 
praefigitur. Prior huius operis editio est Flo- 
rentina an. 1 481 in 4. 

Omissus est hic a Fabricio Aeneae Ga- 
zensisDialogus De immortalitate aniniae in- 
scriptus Theophrastus, ab Ambrosio versus, 
ut est in Cod. MS. Bibliothecae Fesulanae 
Canonicorum Regul. Vide summam eiusdem 
Bibliothecae a Pallavicino editam Florentiae 
an. 1752. 

(11)Nemo eruditionis in liminevix ingres- 
sus Historiae Litterariae in seq. non exiguae 
molis volumine haberi thesaurum ignorat: 

Ambr. Traversarii aliorumque ad ipsum 
et ad alios Latinae Epistolae in Libr. XXV 
tributae variorum opera distinctae et osser- 
tionibus illustratae: accedit eiusd. Ambrosii 
vitu in qua Historia Litteraria Florentina 
ab an. 1 1 92 usque ad an. 1 440 ex monu- 
mentis potissimum nondum editi deducta 
cst a Laurentio Mehus. Florentiae ex tgp. 
Caes. 1759 fol. 

AMBROSIUS", Camaldulensis, Abbas, qui 
a nostrodiversus et An. 1340 vixisse, apud 
Cangium ponitur, nullus fuit, ut ex serie 
Abbatum Camaldulensium apud Arnoldum 
Wionum tom. I >igni Vitae pag. 37 seq. ap- 
paret. 

AMBROSII Contareni, Patricii Veneti Vo- 
nctorumquc ad Pcrsiae Regem Usuncassa- 
num legati susceptum An. 1 473. Ikr Persi 



80 A M B U 

cum quod e Persia An. 1 477 rodux in litteras 
misit. extat inter seriptoros rerum Porsiea- 
ruin editos Francof. 1604 fol. p. 487-512. 
Sed Contarenus scripserai ltallca lingua, 
Latina . vcrsio auctorem habet Jacobum 
Geudenun ab Heroltzberga. 

AMBROSIUS de MassarisdeCora siveCo- 
ranus aliis Coriolumts Ord. oromitarum S. 
Angustini ab An. 1 477. Generalis el Poeni- 
tentiarius Xvsti IV diom obiit lVomae 1 485. 
Ejufl scripta </e vita ct luinlihus S. Aui/ustini 
et in iluplircm cjusrcgulum. dcfcnsoriumque 
urdi/tis Auyustiniani]\inctim prodioreHomae 
1481 fol. Alia a Pbilippo Elssio pag. 44 seq. 
oncomiastioi Augustiniani, Possevini aliis- 
que memorata sunt noscio an edita: Chro- 
niconde Viris illustrihus ct sn-iptorihus sui 
Unlinis: Vita B. Christinuc Spolctunae. Li- 
ber ilc luuilihus Crbis Homae, de invcntio- 
ne urtium, In artem vetcrem. In librumpo- 
stcriorum Anulyticorum Aristotclis. Supcr 
tractatum de Sphaera. De idea. De rcgimine 
Hcipublicae. In primum Scntentiurum. Ser- 
monum et Orationum duo Volumina. De Ve- 
ritutc Cidci Christianae. De ine/fabili Verbo 
DEl. Dc csscntia DEI. De circumcisione 
Cllristi. De scientia etsapicntia CIIristiDo- 
miui. De Conceptione B. Viryinis Muriae. 
De proprietatibus Angelorum. De immorta- 
litate animae. De modo orundi. De dignitate 
SacerdotiL 

(Et o\ tom. ood. Vorl). COlUOLANUS.jRe- 
otius Corunus o.v Cora oppido Volscorum. 
Scripsit Comincnturium sup. rci/ulum S. P. 
Awjustini Commcndutioncm ciusd. reaulae. 
De vita et laudibus S. eiusd Patris , ac 
lyrutioms tres in ipsius cnromium. Defenso- 
rium ordinis, seu Apologiam contra Euse- 
bium Tarvisinum et Euscbium Mediolanen- 
5e/n, Confjregationis Erisionariae Canonicos. 
Chronica , ordinis ubi de viris illustribus 
sunctitate et doctriim, ac de Generalibus 
nec nonde Privilegiis. .lunctim edita Homao 
I is| ot Argontinae 1490 fol. Vido Diarium 
l.iuditm. Italiae tom. XIX pag. 378 seq. et 
ei illo omenda Vossium aliosque qui Do- 
minicanis adscribunt, quorumque errorem 
eiiam notavit Jacobus Quctif. tom. I Biblio- 
th. Lominicanorum pag. 907. Vita Christi- 
nae Spolctunac et de laudibus urb. Homae 



OSIUS 

lucubratio perinde ut alla supra moniorata 
adbuc inodita delitescunt. 

* Huius opera odita ab ineditisdistinguit 
P. tiandolfo in Dissert. de ducontis Augu- 
stinianis Scriptoribus. Edita sunt: Commcn- 
tarii, et commcndatto regulae cum vita, et 
urutioncs trcs in laudem S. Augustini. Ar- 
gentinae 1480 fol. (11) Seu potius 1490 edit. 
altera post primam an. 1481 memoratam.) 
Eaedem orationes cum Regula carmine olo- 
giaco exprossae Homae 1062 in 4. Sermo 
de. Assumptione B. V. Homae primum apud 
Holort, tum in Bibliotb. Virgin. tom. 3. De 
Conceptionc B. V. edita est , testc Fabiano 
Justiniani in indice univers. ver. conceptio. 
Holiqua in MSS. Codicibus latent. 

Fuebri etiam oratione laudes Sivti IV 
Pont. prosccutus est coram Cardinalibus et 
Pontilicio cadavere, teste Jacobo Volaterra- 
no in Diario Homana , qui et addit altera die 
Orationom aliam de Pontilice defuncto ha- 
bitam a Willelmo Pererio ex judicibus Ho- 
sae Palatinae: uterque ait llistoricus, swo 
in genere commendatus. 

S. AMHHOSILS, anno aetatis quadragesi- 
mo a tribunalibus a) raptus An. C. 374 ad 
Episcopatum Mediolancnsem , summa cum 
constantia ac lide ita gossit usque ad Annum 
398 b) ut ipsi Theodosio Magno Imperatori 
han vocem expresserit, c) Episcopum di- 
gnumnullumvidi quam Ambrosittm. Itave- 
rum est, quod ait Plinius III 9 Epist. Eides 
in praesentia eos, quibus resistit, o/[endit, 
dciitdc uh illis ipsis suspicitur laudaturque. 
Morti vicinus, ad ainicos, non sic vuH, in- 
quit, ut pudeat me intervos vivere, sed nec 
mori timeo, quia bonum Dominum habemus. 
Quam cjus vocem jure merito vehementer 
laudavit Augustinus teste Possidio in bujus 
\ ita cap. 27. Memoria S. Ambrosii rccolitur 
in Martyrologiis die IV April. Scripta illius, 
in quibus pietas, doctrina, eloquentia pari- 
ter movent lectoris animum, doccnt atquc 

a) Videtom.llcditionisncnedictinorumpag. 452. 

b) Papebroebiui Uisscrlatione de Anno et Dic 
morlis S. Ambrosii in ActiS Sanctorum antc tom. I 
Aprilis p. XXXVIII seqq. 

c) Apud Theodorctum lib. V Histor. cap. 18 pag. 
5">2. 'Ap./3pociov , U5<x ju-ovcj ^tnicKoxsov btywi 



A M M 

oblectant, a Caveo et Oudino diligenter enu- 
merantur, etiam a genuinis distinguuntur 
spuria, non pauca tanto supposita nomini , 
quibus addes Acta Sanctorum Cantii, Can- 
tiani et Cantianillae apud Surium 31 Maji. 
vide Acta Sanctorum tom. VII Maji pag. 327. 
Vitae Scriptores atque Operum editiones 
recensui in Bibliotheca Latina lib. IV cap. 3 
neque habeo in praesenti, quae ibi dictis ud- 
jungam, nisi quod editio novissima et lucu- 
lentissima Benedictinorum Jac. Frichii et 
Nicolai Nurriti , in lucem data d; Paris. 1686 
et 1691 fol. cum jam rarior esse e) coepis- 
set, novam, Missali Ambrosiano auctam 
paravit laudatus Nurritus, quo immortuo 
operi An. 1724, 24 Martii, absolvendum il- 
lud datum est aliis ex erudito illo Ordine 
Monachis Benedictinis. 

AMMONTUS Anastasius, Burdegalensis 
patria, Grammaticus Pictonicae sive Picta- 
vorum Civitatis, de quo Ausonius p. 169 
seq. Jac. Tollii. Male novissima Ausonii edi- 
tione in usum Delphini parata pag. 1 49 in 
duos dividit Ammonium et Anastasium. 

AMMONIUS. apud Ptolemaeum Lucensem 
et alios, vitiose pro Aimoino. 

AMOENUS Poeta , infra PRUDENTIUS. 

Magister de S. AMORE , cujus librum no- 
vum ad censuram oblatum sibi Clemens IV. 
Papa in Epistola An. 1 266 data ita non pu- 
tabat priore esse meliorem , ut monendum 
auctorem putaret ne occinendum ei esset 
illud Festi, Act. XXVI 24 te multae litterae 
faciunt insanire. Hic est Guilelmus ab opido 
natali apud Sequanos dictus de S. Amore , 
cujus librum priorem de pericidis novissi- 
morum temporum, Evangelio aeterno , et 
mendicantibus Ordinibns, Minorum Praedi- 
catorumque oppositum ilammis tradiderat 
Alexander IV, de quo vide Raynaldum ad 
An. 1256 § 19 seqq. Bulaeum tom. III hist. 
Academiae Paris. p. 310 seq 334 , 348 , 640 
seq. Jacobum Qvetif tom. I de scriptoribus 
Dominicanis pag. 335 et ( qui haereticum 
vocari Guilelmum, ut fit a Bellarmino ct 
aliis, neutiquampatitur ; Natalem Alex. tom. 

d) Acta Eruditorum 1G88 pag. 01 ct lom. II 
Supplem. pag. 20'J. 

c) IHcmories de Trevoux Au. 1723 pag. 1128. 
An. 1721 pag, 171'J. 



N I U S 81 

VII hist. Eccl. pag. 93 edit. in fol. et Davi- 

dem Ancillon in Ancillonianis tom. I, pag. 

114 seqq. ubi etiam de lihro Bonaventurae 

et Thomae Aquinatis , quos Guilelmo oppo- 

suere. Liber Guilelmi una cum pluribuseju- 

sdem argumenti exstat in Eduardi Brownii 

tomo secundo Fasciculi rerum expetenda- 

rum et fugiendarum, Londini 1690 fol. Nova 

prioris libri repastinatio est, quam An. 1266 

ad Clementem IV misit, titulumque ei im- 

posuit Collectiones Catholicas et Canonicas 

contrapericula imminentiaEcclesiae Univer- 

sali per Hypocritas, Pseudo-Praedicatores 

et penetrantes domos et otiosos et curiosos 

et gyrovagos. Adde Bulaeum. tomo III, pag. 

382. Hic liber cum priore lucem vidit Con- 

stantiae ad Rhenum , sive, ut recte Caveus, 

Parisiis 1632 4. t0 ,additis etiam aliisGuilelmi 

hujus lueubrationibus : Commentario in Psal- 

mum primum. Concione de Publicano et 

Pharisaeo. Quaestione unica de valido men- 

dicante. Casu et articulis , super quibus ac 

cusatus est a Fratribus Praedicatoribus , 

Tabula de signis , per quae Pseudo-Praedi- 

catores discerni possint a veris. Et Sermone 

in die SS. Apostolorum Jacobi et Philippi. 

Praemittitur * editoris Epistola dc libris et 

doctrina Magistri Guilelmi de S. Amore. 

AMPHIBALUS Iscanus natus in Cambria, 
vir eruditus, tempore Maximiani Herculii 
Confessor et Propagator Christianae Reli- 
gionis, et alter junior Amphibolus Simenus 
patria Ventanus, Venta urbe Australi Bri- 
tanniae , clarus medio Saeculo sexto, debitis 
laudibus a Lelando cap. 14 et 29 celebran- 
tur , sed qui neutrius scripta memorat. Ita- 
que mirorunde Amphibalo scniori haec apud 
Pitseum scripta pag. 81 tribuuntur : Ad in- 
stituendam vitam Christiunam lihrum . et 
alterum contra errores gentilium , ( Baleo 
Centur. I cap. 33 contra Druidum errores) 
et Homilias super Evangelia. 

AMOLO, (apud alios/1 mulo. Amulus, sive 
Amu/jnttf,Trithemiocap. i'^ aliisque //<<- 
midus) qui in Episcopatu Lugdunensi suc- 
. cssit Agobardo ab Anno 841 ad !S">2. Vule 
Cointium tom. VIII , pag. 650 ct Dominieum 

* Johannis forlassc Cordcsii , vidc (irotii ad cum 
EpM. 318 et 329. 

I I 



82 A N A G 

deColoniaHistoriac LitterariaeLugdunensis, 
Gallica lingua auper editae tom. 11. pag. 427 
seq. Ejus librum adcersus Judaeos Trithe- 
mio laudatum . qui incipU : Detestanda Ju- 
(hiconun . ad Carohun Begem . Lotharii Fra- 
trem, sub RABANI nomine odidit Petrus 
Pranciscus ChillotiusS. .1. Divione 1654, 4 a) 
uiKi cum Confessione ridoi.de qua supra 
m Alcuino . Eragmentisex S. Fulgenlii X li- 
bris contra Fabianum et libr»> de [ncarna- 
Uone,et Anonymo de damnatione nmlti- 
plici Berengarii . Divione 1656 , i b) In Cbi- 
fletii Codice lib r iile adversus Judaeos tri- 
buobatur HHATGANO , Monacbo & Mariae 
de Fontaneto Ordinis Gisterciensis. Alia 
Amulonis scripta apud Caveum diligenter 
recensita . cum Agobardo edidit Baluzius 
Parisiis 1 6G6, 8, unde repetuntur in Biblio- 
theca Patrum Lugddh. tom. XIV, pag. 329 
seqq. Epistolam ad Gotheschalcum cum duo- 
bus de Praedestinatione opusculi piiinus 
vulgaverat Sirmondus Parisiis i GiO , 8 in 
cujus etiam Operibus baec obvia sunt tom. 
II , pag 1 135 et cum notis in Cilbcrti Mau- 
gvini Sylloge Veterum Auctorum, qui Sae- 
culo nono de Praedestinatione ct Gratia scri- 
psere, Paris. 1652, 4 tomo socundo pag. 195. 

ANACLETUS Papa. vide , GLETUS. 

ANASTASIIS I. Episcopus llomanus ab 
Anno 398 ad 410 de quo Henschenius ad 27 
Aprilis tom. III pag. 491 seqq. Ludovicus 
Jacobus a S. Carolo in Bibliotbeea Pontiliciu 
pag. 15 seq. et Tillemontius tom. XII. Me- 
mor. Ex Epistolis tribus . quae sub ejus no- 
mine in Conciliorum tomisleguntur, genuina 
ost illa ad Joarmem HierosoL quam habes 
otiam inter Hieronymi Epistolas, et Joannis 
Garnerii notis illustratam tom. I. Operum 
Marii Mercatoris pag. 109 seq. De suppositis 
ei Epistolis David Biondeilus in Pseudo-Isi- 
doro pag. 557 seq. 

' Epistolam aliam Anastasii Papae sin- 
ceram ego in meo Goncfliorum supplemento 

t. 1. adieei ;id Siniplieiaiiuin quem Medio- 

lanensem Episcopum credo. Accepi ej no- 
va editione operxun S. Hieronymi a Val- 
lursio curata tom. I. 

■\ n. Hionias ItUgina ilf Bibliotheels Pairum 
pag. 883. 

i' Idem pag. 307 scri. 



LETCS 

ANASTASIUS II Kpiscopus Romanus ab 
Anno 'ii»0 ad iOScujus fragmenta Epistolae 
ud Ursieinum dat Baluzius in nova collo- 
etione Conciliorum pag. I i">7 et Hardmnus 
tom. II Conciliorum pag. 651 apud quem 
pag. 947 etiam legitur Epistola Anastasii 
Papao <id Anastasium Imperatorem. Nam 
alteram adCtodoveum, Francorum Regem, 
qua oi Christianam fidem oxordio Pontifica- 
tus sui suscoptam gratulatus est, omisit. 
Eam dedere Dacherius tomo V Spicilegii pag. 
582 oditionis novae tom. III pag. 304) et 
Labbeus tomo IV Conciliorum pag. 1282 
Carolus le Cointe tom. I Annal. Ecclesiast. 
Francorum etc. Librosde Trinitale, etsllos, 
quos Platina e Gvilolmo Pibliothecario com- 
monioi.it. nenio bactenus in lucem prolulit. 

ANASTASIUS III Episeopus Romanusab 
Anno 912 ad 914 cujus Epitapbium babet 
Haronius ad Annum912, 1. Vatis Anaslasii 
reqiiiescunt membra sepulcliro etc. 

ANASTASIUS IV Episcopus ltomanus 
Anno 1153 ct 1154, cujus Epistolae l\ in 
Conciliis Labbei tomo X pag. 1132 et deci- 
ma ad Episcopos et Abbates Provinciae Bur- 
degalensis (quam Baluzius ad Potrum Mar- 
cam de concordia sacerdotii et imperii vul- 
gaverat)pag. 1851. EaedemEpistolaedccem 
apud llarduinum tomo VI. Parte II pag. 
1323 qui alias duas, alteram ad Arcbiepi- 
scopum Braearensem,et alteram ad Hyacin- 
tbum Cardinalem quaorere jussit apud Odo- 
ricumBaynaldum ad An. MCCXXXIX num. 
54 s<>q, ubi malo in margine Kaynaldi no- 
tatur Anastasius II jiro IV. 

Aininonius ANASTASIUS. supra, AMMO- 
NIUS. 

AiNASTASIUS, Bibliothecarius Romanus, 
Abbas et Presbyter, iino Presbyter Cardi- 
nis, sive Cardinalis ab An. 848 clarustem- 
poribus Nicolai I, qui ab Anno 858, Hadriani 
II, <|ui ab Anno 807 et Joannis VIII, qui ab 
Anno 858 ad 882. Pontificatum t-essit , et 
fortasse etiam secutorum temporibus. Multa 
e\ Graecis Latinevertit rudiore plerumque 
si.ijh) et semibarbaro , quanguam, ut Com- 
befisius in Bibliotheca Concionatoria recte 

judicat, nrr i])So'Jiiuti/i\ ]>/rrisque ill mrdiis 
illiiis aeoi Auctoribus Graecis nobis futuris 
perobscuris, nisi lucem illc scientia quam 



A N A C L 

sermone peritior, vel ita nobis rcddens affu- 
disset. Habemus vero ex Anastasii versiono: 
1 ) Chronoloyiam Nicephori Constantinopoli- 
tani, qui A. 828 diem obiit, eique subjun- 
ctam stichometriam librorum sacrorum. 2) 
Historiam Ecclesiasticam . quae inter Scrip- 
tores Historiae Byzantinae prodiit, ex eodem 
jNicephoro, Georgio Syncello et Theophane 
Confessore circa Annum 872 contractam. 3) 
Acta Synodi se.rtae Constantinopoli in Trul- 
lo habitae Anno 680. 4) Acta Synodi septi- 
mae, sive Synodi Nicaenae II An. 787. 5) 
Acta Synodi octavae Constantinopoli An. 
869 cui ipse interfuit. 6j Collectanea ad 
Controversiam et Historiam Monothelitarum 
spectantia, a Sirmondo edita, atque Combe- 
fisio, et obvia etiam tom. XII Bibliothecac 
Patrum Lugdunens. De quibus singulis dixi 
tomo IX Bibliothecae Graecae pag. 357 seq. 
de Chronologia etiam tom. VI pag. 1o3. 
Passio \0000 Martyrum sub Adriano et An- 
tonio Pio exstat in Actis Sanctorum 22 Ju- 
nii tom. IV pag. 1 82. Vita Joannis Eleemo- 
synarii Patriarchae Alex. apud Rosweidum 
lib. I. de Vitis Patrum , et in iisdem Sancto- 
rum Actis 23 Januarii. Passio S. Demetrii 
Martyris apud Joannem Mabillonium tom. I. 
Analect. pag. 65 et editionis novae pag. 172. 
EncomiumS. Bartholomaei ApostoliexGrae- 
co Theodori Studitae, in Dacherii Spicilegio 
tom. III et editionis novae tomo II, pag. 123 
atque in Combefisii Bibliotheca Conciona- 
toria tomo VII. Epistola ad Carolum Calvum 
praefixa scholiis S. Maximiet Johannis Scy- 
thopolitani in Dionysium Areopag. ab Ana- 
stasio versis, Bdita ab Usserio in Epistolis 
Hibernicis pag. 43. Epistola ad eundcm Ca- 
rolum praemissa Vitae Dionysii scriptae a 
Methodio , apud Surium ad 8 Octobris , et 
Petrum Franciscum Chillctium de uno Dio- 
nysio , aliosque. De vita illa ab Anastasio 
versa vide Mabillonium tom. I. Analect. pag. 
212. ubi Ilincmari de eadem ad Carolum Im- 
peratorem litteras exhibet. Idem Mabillo- 
nius tomo I. Musei Italici pag. 80 seq. vul- 
gavit Anastasii prolo.aos in versas a se Pas- 
sionem 1480 Martyrum in Palaestina sub 
Chosi-o: 1 de quibus Acta Sanctorum ii Ju- 
nii tom. IV , pag. 188. ) Miracula S. BasiHi 
Caesareensis. Passionem SS' Cypri et ./•<- 



E T U S 83 

hannis. Et Vitam S. Donati Episcopi apud 

Euricon in Syria. Tribuitur illi etiam versio 

Hisloriae de Josaphat etBarlaam inter Joan- 

nis Damasceni Opera, Epistolae S. Cyrffli 

Alex. ad Gennadium , Vitae Petri Alc.ran- 

drini , Passionis S. Agathii , sociorumque 

ejus : et narrationis Miraculi Berytcnsis de 

imaglne CHristi a Judaeis transfixa An. 765. 

Praeterea ipse scripsissc traditur Anasta- 

sius Vitas Pontificnm a ) a Petro usque ad 

Nicolaum. I, quas cum Guilelmo Bibliothe- 

cario de vita Hadriani II et Stephani VI sub 

Anastasii nomine primus ex Marci Velseri 

Bibliotheca vulgavit Joannes Busaeus , Mo- 

guntiae 1602 4. Deinde Carolus Annibal Fa- 

brottus cum Ilistoria Anastasii Ecclesiastie;i, 

Parisiis 1 649 fol. inter Scriptores Historiao 

Byzantinae , quos novissime Venetis typis 

recusos constat. Antonii Dadini Alteserrae 

notae et observationes excusae separatim , 

Parisiis 1680 4. Post Busaeum et Fabrottum, 

splendidam hujus libriPontificalis editionem 

auspiciis CLEMENTIS XLPapae curare coe- 

perunt doctissimi Viri Franciscus Blanchinus 

et Joannes Viynolius notis etobservationibus 

illustratam , b ) Romae 1 718 , 1724 , 1728 , 

fol. neque tertio hoc tomo opus absolvitur, 

qui in Gregorio M. jam desinit. 

* Post absolutam a Fabricio Biblioth. hanc 
Latinam prodiit r an. 1735 quartum volumen 
Romanae editionis huius tria priora aFabri- 
cio indicata sunt. Praecedunt proles:omena 
nonnulla , in quibus continentur Josephi 
Blanchini Veronensis Congregationis Oratorii 
de urbe Presbyteri disscrtationes epistola- 
res septem; opusculum dc vitis Romanorum 
Pontificum a B. Petro Apostolo usque ad S. 
Paulum primum ex Veronensi codice. Item 
aliud opusculum continens Codicem sacra- 
mentorum vetus Romanae Ecclesiae a S. 
Leone papa confectum, de quo dicemus 



a) N^utiquam omnium, sod paucorum quorun- 
dam fortasse a Grcgorio iv ad Nicolaam i qalbas 
vicinus vixit auctorem possc essi> Anastasiiim , non 
sinc causa moncnt eruditi. Vide prai? cacteris Fri- 
dcrici Spanbemil opera tom. II, pag. Gii) seq. et 
quac rollc^it Qadinus lom. II, pag. 258seqq. 

b) Giornale dc'Leiterati d' Italia lom. XXXI , pag. 
AW se<j. Acta Bruditorum \u. 17i'.), pag. 485. .umo 
\7-2Z, jiag 153. Anno 1751, pag •Vi'. 



g4 ANAST 

cum deS. Leone agendum erit. Opuseulum 
111 exhibet Gelasii 1 Docrctum e Florentino 
oodice desumptum cum aliis duobus colla- 
tum. IV. Fragmentum Gatalogi Pontiliealis 
!n \ IgiKo desinens, quod integrius recudi- 
tur. quam legeretuY in tom. III eiusdem 
oditionis Anastasianae. Opusculum V dat 
Fragmentum invectivae in lomam pro For- 
moeo. Opusoulum VI fert appendicem seu 
variautes ad Martyrologium Bedae editum 
in principio tomi II Actorum SS. Bollandi 
collatum cum codice Veronensi seculoCir- 
( ittr \. \ ll opusculum exhibet Psalterium 
oum Canticis juxta vulgatam antiquam el 
Italam versionem cum variantibus, et col- 
latione instituta cum aliis vetustissimis 
Psalteriiis. Bxcipii naec omnia Gajetani Cen- 
ni presbyteri Pistoriensis Chronologia Cae- 
sarea Pontificia tomi IV ab. an. Christi 590 
usquc atl 708. * 

Totum vero luculenter recensitum exstat 
novo ojusdom Vignolii, c Romae 1724 for- 
ma quarta majore , atquc sub idcm forc 
tempus Clarfssimi Mwatorii studio in tomo 
tertio rerum Italicarum . Hediolani 1723 fol 
addita d etiam aliornm auctorum veterujn 
continuatione de Vitis Pontificum a Lcone 
IX ad Joannem XXII. 

Chronicon breveCassinense in anno CHri- 
sti s:i7 desinens , quod Anastasio tribuitur; 
edidit laudatus Muratorius tomo secundo 
magnae illius atque Italis honori semper fu- 
turae collectionis tom. II . p. 849 sed Ana- 
Btasium auctorem esse \i\ a<- ne vix qui- 
dem sil)i persuadet. 

Epistoiaad Adonem ArchiepiscopumVien- 
nensem, atque altera deobilu Nicolai I. Pa- 
pde et elecUone Papae Hadriani II et tertia 
iid Hincmarum leguntur in tomis Concilior. 
Regia XXXIII. Labbei VIII. Harduini V. et 
Veneta Coleti X. 

Martmi I. Papae Epistolas XIV, XV, 
WT.XVII et XVIII versas ab Anastasio 
exhibet et praefationem ojus ad Martinum 

c) Acta Eru(]ilorum An. 1727, pag. ;'»2. Journal 
ilcs Scavans An. 1720 Jun. pag. 27». Memoires dc 
Trevoux A. 1727, pag. 89. 

'I \ i«le conspectum meum thesauri Litterarii 
Italiae pag. 27 seq. cl Acta F.rudilorum Anno 1721, 
pag. o77 scq. ubi ctiam dc Petri Uoerii Episcopi 
circa An. C. 1380. Urbevelani notis in Anastasiurn MSS. 



A S I l S 

Narniensem Bpiscopum momorat Biniustom. 
II. Concilior. edit 1018 atquo indo alii. 

ANASTASIUS , Monacbus Cassinensis , 
( Potro Diacono ignotus ) Bibliotbocarius Stc- 
phani II. vel 111 saoculo octavo doclinantc , 
cui tribuunt bistoriam an fabulam de tran- 
slatione })artis reliquiarum S. Benedicti ot 
sororis ojus Scholasticae , quam MS. habuit 
Arnoldus Wion. 

ANASTASIUS , Presbyter ot Apocrisia- 
rius Bomac circa A. C. 664 cujus Epistola 
(«I Theodosium Presbyterum Gangrensem 
exstal ei Anastasii Bibliothccarii vorsiono 
in bujus Collectaneis ad controvcrsiam Mo- 
notheletarum spectantibus quao odidit Sir- 
niondus Paris. 1720 , 8, rccusa Parisiis ct 
novissimo Vonotiis in tomo tcrtio Sirmondi 
Opcrum pag. 573 ot antc tomum primum 
Opcrum S. Maximi Combcfisiani P. LXVH 
et tom. XII. Bibl. Patrum Lugd. pag. 858. 

AXATOLIUS Alcxandrinus, Laodiccnsis 
Episcopus, quem sub Probo ct Caro tloiuis- 
sc Ilioronymus cap. 37. Catalogi tcstatur , 
Gracco non Latino scripsit , sed Canonem 
cjus Pasehalem ox vctcri Latina Bulini vcr- 
sionc vulgavit notisquc illustravit jEgidius 
Bucbcrius in doctrina tcmporum Antwcrp. 
4634 fol. pag. 439-449. 

Pctrus ANCIIABANTS, sive de Ancbara- 
no JCtus qui Bononiac docuit dicmquc obiit 
An. 1110. Do illius scriptis Warthius ad Ca- 
veum et Oudinus tomo III. pag. 1239. seq. 

* Practcr scripta a Warthonio commemo- 
rata oxstat eius rosponsio nomine concilii 
Pisani data Lpisropo Vcrduncnsi legatoBo- 
bcrti cx Bavariao duco Regis Bomanorum , 
quam ogo hueusquo ineditam c cod. MS. 
ipsa Pctri manu sii^nato cxtractam vulgavi 
m meo Conciliorum supplcmcnto tomo III 
1099. Pctitioncs Episcopi Vcrduncnsis ex 
Dachcrio Labbcus dederat; at cum ad sin- 
gulas pctitioncs, brcvos quacdam rcsponsio- 
ncs in suo codico Dachcrius nactus fuisset; 
has paritcr dcdit Labbcus ratus has ipsas 
csse rcsponsioncs a Concilio cditas. Reipsa 
tamcn responsiones illac Codicis Dachcriani 
forte extcnqjlo datao sunt; srd fusioretdi- 
ligentior rcsponsio dcin adornata est quae 
p.'i mc ibidcm, ut jam innui cvulgatur. 

Praeter baec in Cod. MS. Bibliotheca Fe- 



A N C I L 

lini nactus sum integram Ancharani dis- 
scrtationem , qua Cardinales utriusque com- 
munionis hortatur, ut Pontificibus suis de- 
sertis tertium alium assumant. Lucubratio- 
nem hanc pubblici Juris nondum factam 
arbitror, et dignissimam reputo,ut evulge- 
tur. En titulum: tractatus Pelri de Ancha- 
rano Rev. mo tn Christo P. D. Baldassari de 
Neapoii miseratione Divina tit. S. Eustachii 
Diacono Cardinali, et Apostolicae Sedis Le- 
gato etc. Queritis a me humili servitorive- 
stro etc. Baltassar hic non alius ab eo, qui 
postea sub Joannis XXXIII nomine in Pon- 
tificem assumptus fuit. 

Et ex t. V. Petrus de Ancharano (a). Far- 
nesiorum Castello , Baldi an. 1 400. defun- 
cti discipulus Jctus celebris Bononiensis , 
scriptor Commentariorum in Decretales 
Sextum et Clementinas, consiliorum alia- 
rumque lucubrationum. Vide Trithemium 
cap. 75 , Forsterum in historia Juris Civilis 
pag. 664. Guidonem Pancillorum III , 26 , 
qui et collegium pauperum studiosorum ab 
eo Bononiae institutum celebrat : Labbeum 
t. II de S. E. p. 183. Wartonum ad Caveum, 
Ondinum tom. 3 pag. 1239 etc. 

*Jcti hujus praeter edita plura sunt opu- 
scula in codicibus MSS. quorum aliqua, quae 
MSS. Codices Ecclesiae maioris Lucensis 
servant,hic indicare operae praetium judico. 
In regula sexti commentaria subtilissima. 
Incipiunt solent Juriconsulti. In fine primae 
praefationis legitur : Repetitum fuit istud ca- 
putperme Petrum de Ancharano minimum 
Juris utriusque Doctorem in hac felicissima 
civitate Bononiae studiorum matre. 1597 
die 3 Januarii. 

Eiusdem repetitio altera incipit: pecca- 
tum non dimittitur. In fine: puhlice eam 
repctii Pisis ubi erat jam sacrum Conci- 
lium congregatum et in scriptis postea Bo- 
noniae redegi 1412 die 5 Iunii. 

Tum sequuntur praeloctiones aliao in 
easdem regulas. Praelectio eiusdem ad Le- 
gem I ff. depaenis ubilate tractat argumen- 
tum de mixtione Fori laici et Ecclesiastici. 
In fine prioris praelectionis , quae incipit. 

(a) Ancora Juris inde dictus in Epilaphio Bo- 
noniae in templo S. Doniinici. 



L A H I U S 85 

Laicus quidam haec leguntur: disputata 
fuit dicta quaestio per Pelrum de Anchara- 
no J. V. D. in alma civitate Bononiensi stu- 
diorum omnium matre, in qua puhlice ad 
utramque partem omnibies arguentibus re- 
spondit maqnae scientiae, et subtilis ingenii 
vir D. Xicolaus monachus SS. Quatuor, qui 
materiam praebuit disputandi dictorum du- 
biorum latius quem per alios factum inve- 
niebatur An. 1412 die 23 Mensis Aprilis. 

Famosissima et solemnis rcpetitio D. Pe- 
tri de Ancharano in materia statutorum. 

Consilia illius num. 432 plane diversa ab 
editis continet Vol. 405. MS. in Bibliotheca 
Felina. 

(Et ex t. VI 346 ) Errat Fabricius cum 
multis notans Ancharanum an. 1 41 defun- 
ctum. Pluribus enim demonstrat cl. Mazzu- 
chellus t. II pag. 676 annum eius emortua- 
lem signandum esse an. 1416. erratum est 
etiam hic a me cum scripsi Ancharanum 
respondisse nomine Concilii Pisani ad Ver- 
dunensem Episcopum , scribendum enim 
fuerat ad Verdensem. In codice 166 Biblio- 
thecae Felini extat commentarius seu Le- 
ctura eximii Doctoris Petri de Ancharano 
super sextum Decretalium solerti studio per 
D. Petrum Albignanum Tracium et plurcs 
alios emendata impressa Vcnetiis IV id. Mar- 
tias 1501. In codem pariter voluminecom- 
pacta est Lectura eiusdem super Clementi- 
nas diligcntissime castigata et correcta per 
D. Bernardum Oliverium de Sanguineto Fi- 
nariensem impressa Mcdiolani a D. 1\9\ 
die 24 Martii. Codex alius MS. signatus 165 
eiusdem Bibliothecae membranaceus fert 
Lecturam Petri de Ancharano super Primn 
Decretalium scriptam per me Xicolaum de 
Misna alias de Dreschcn die lo Xovcmbris 
1398. Succedit eiusdem Pctri Repetitio c. 
judicis officium de officiojudicis. Claudit vo- 
lumen Lectura ciusdcm Pctri super 2 De- 
crelalium. In fine Codicis haec leguntur 
manu Felini : Apostillae sunt e.r propria 
manu Petri de Ancharano, ut vidi e.r com- 
paratione facta <lc Litcris ad consilia manu 
sua scripta et subseripta. quae habeo in 4 
libro informationum ipsius. 

Demum codex est alius signatus I67 
chartaccusMS.contintMis./V//7(/t'.l/ic/ia/ , rt/io 



86 A N C I L 

ra Reguhs Se.rti Decretulium cum ciusdcm 
disputatione plenissima tlc Clericatu suscepto 
post tlelictiim. Arcedit Lectitra supcr Cap. 
Canonnm statuta. In Cod. 190 est Repetio 
oiusdom in Cap. Postulasti dc Foro compc- 
tenti improssa Bononiao I i73 dio 29 Octo- 
hris sicut et altera oiusdom repetitia eap. t/c 
rnnstitittionihus impressa Bononiao an. I 478 
dio 9 .lanuarii. In cod. 239 continontur MS. 
completa Pctri de Ancharano supcr C/emen- 
t inis absoluta , ut ibidom legitur, dic 29 
Martii 1590 Riuioniae. Codex 2i8 MS. e\hi- 
bet Petri huius Repetitioncm in Cap. I)e 
Rescriptis in 6 , tum alteram in cap. Si 
Pater de testam. in G. tum repetitionesalias 
oiusdom. In Cod. 294 MS. est Petri de An- 
iliarano in cap. Finem litihus repctitio. 

ANCILLARllS MN. in Bibliotheoa Quod- 
limbur^ensi, Collectanoa ex. SS. Patribus dc 
Virtutibus et Vitiis Monialium. distincta ca- 
pitibus LXXVIIl vido Tobiae Eckardi noti- 
tiam Codicum MSS. Qvodlimb. oditam 1723 
pag. 38. 

ANDODENUS. ANDOENUS , vido AU- 
DOENUS. 

ANDOINUS de Rocca Burgundus , Abbas 
Cluniacensis, Cardinalis, qui An.1369. Viter- 
bii diom obiit. Hujus sormones plures in so- 
lonnibus fostis habitos laudat Eysongreinius 
pag. 144 b. Cataloai. 

ANDREAS Agncttus. supra, AGNELLUS. 
Libor ojus de hel/o Totilae, (juem memorat 
Rubous, nusquam exstat, quod sciam. 

Joanncs AM)REAS. Nicohii Cusani con- 
lubernalis, " et ex Secretario Bibliothecae 
Viitiiiuiiic Episcopus Ateriensis in Corsica 
IiiMilii. ab Anno 1 468 usque ad 1i93.<pio 
difrn obiit supromum. Hic est ilte,qui post 
roportam in Germania et Italiao folicitcr il- 
l.itam Typographiam. priniiis Bomanas edi- 
tionos Bibliorum Latinorum , Auctorumquo 
Classicorum Ciceronis, Livii, Caesaris, Plinii 
majoris, Quintiliani , Gollii , Apuleji, BolHa- 
rumque Virgilii, Ovidii , Silii , Christiano- 
iiirn etiam Scriptorum Lactantii, Augustini, 
Hieronymi egregie promovit , recensuitque, 
et emendavit, cum Joanne Antonio Cam- 



CgbelTiu tomo III lialiac Sacrae pag. 501 scq. 
ediliODis novac. 



L A R 1 U S 

pano. Theodoro Gaza . pauoisque quibusdam 
aliis. Gazac ot Andreae gratias concoptissi- 
mas oommuni Studiosorum oomine proopera 
hac in omondandis Latinis ScriptoribuS po- 
sita agit Franciscus Philelphus lib. XXXI. 
Epistola Gl data An. 1 170 ot lib. XXXII. 
Epist 16. 

A N I )h EA S . I relatensis . Icf/e . 1 trehatensis , 
cujus lihri tres de origine et gestis Franco- 
ritm leeti a Cangio n Biblioth.Putoanao Cod. 
1138 luereetiam in Bihhotk AlexandriPe- 
tavii,<>\ qua porvenore in Thesaurum libra- 
iiim Roginae Svociae Christinae,atquo inde 
inVaticanum. Confor Jacobum le Long num. 
6446et7032.Videfltur autem iidem essolibri 
III. quos sub Andrcae Mureianensis nomino, 
Monaohi Flandri ot Prioris Ordinis Bonedi- 
ctini An. 1 19i defuncti, ad Potrum I. Epi- 
scopum abAn. 1180 ad 1203. Atrobatensem, 
scriptos oodom titulo ot MStos o\starc Tor- 
naci aliisquo in locis tostatur Sandorus : Ra- 
phae3 verodo BeauchampRoligiosusojusdem 
Marcianonsis Coonobii odidit Duaci 1633 4. 1 °, 
2 Volum. sub titulo : Synopseos Historiae 
Franco-Merovingicae , sivo Uistoriae suc- 
cinctae de gestiset suecessione RogumFran- 
corum , qui Morovingici dicti ox Sigejaerto , 
Anselmo Gemblacensi etc. una cum odito- 
ris proleijomonis , appondicibus , notationi- 
bus et paralipomonis. 

ANDREAS Aulae Kegiae Fr;mcorum Ca- 
pellanus circa A. 1170 cujus Amatoria lu- 
cein viderunt Dortmuodi, sive Tromoniae , 
in octavo ordine, oxemplis quibusdam An- 
num 1010 aliis, ut lit, diversum ot 1 01 4 
praeferentibus. 

ANDREAS Rumhergcnsis Vide infra, An- 
dreas S. Mieliuflis. 

ANDHEAS Rarhatius Siculus JCtus, Bo- 
noniae docuit ot Ferrariao Monarcha Lcgum 
ac Luccrna Juris, circa Annurn Cllristi 1 460 
scripsit in Decretalcs , variaque Consilia. et 
ju\ fnisadmodum de Cardinalihuseorumfpic 
praestantia, et de Legatis a latcrc, Tractatus 
in Ocoano Juris obvios tom. XIII. De caote- 
ris Wiirthonum vide ad Caveum. Sed cavo 
ei crodas Conciliorum Volumina IV ab hoc 
Barbatico digcsta csse, vel lucem vidisse 
Venet. 1 316. 

' Andrras dc Rartliolomacis dfctus Bar- 



A N D n 

batius Siculus. In MS. Cod. Biblioth. Folini 
quam Lucae extare saepius dixi, leguntur 
additiones ad Bartohtm svper tribvs libris 
Codicis per Barbaceum; quod opusculum 
lucem necdum vidisse arbitror. In altero co- 
dice eiusdem Felini edita Bononiae est re- 
petitio Rubricae de fide instrumentorum per 
Dominum Andream Barbaciam Siculum 
Messanensem; impressa Bononiae an. 1474 
Ibidem pariter in Codice 4 88 est tractatus 
MS. eiusdem de constitutionibvs. In Cod. 
272 MS. est eiusdem Authoris opusculum 
de ofjicio Delegati. 

Ad oram primi folii partis primae Consi- 
liorum Barbaciae ex veteri editione Medio- 
lanensi an. 1490 haec manu sua scripsit Fe- 
linus. Isle (loquitur de Borso Duce Ferra- 
riae) fecit pingi Barbaceam suspensum pe- 
de e furca propter violatam fidem et sic ste- 
Ut in platea Ferrariensi an. 15. Postea ro- 
gatus ab eo ad instantiam Roberti filii Si- 
gismwuii de Malatestis cvpientis a Paula 
investiri contra capitula conciavis, cum es- 
set Ariminvm devolutum, fecit hoc consilium 
sperans pro praemio deponia furca. et ita 
factum est, et deleta fuit pictura. 

ANDBEAS Bilius Mediolanenis, Augusti- 
nianus, qui An. 1 434. Concilio Florentino 
interfuit, praeter scripta Grammatici. Bhe- 
torici, Logici, Physici, Ethicique argumenti 
atque in Aristotelem , cujus etiam libros 
Physicorum et de Anima Latine transtulit. 
quae apud Philippum Elssium pag. 51 seq. 
possunt videri, scripsit Historiac Mcdiola- 
?iensis et Lombardicae libros IX ab Anno 
4 402 ad 1431 editos primum a laudatissimo 
Muratorio tomo XIX. Scriptorum Italiae Me- 
diolan. 173! fol. tum inedita longe plura 
querela Pacis , De Pace cum Philippo Duce 
Mcdiolan.componenda ad AIphonsumRegem 
Arragonum : Laudationem funebrom Joan- 
nis Galeazii . Viee-Comitis. Ducis Mediolan. 
Orationem militarem , et aliam de S. Avgu- 
stini lavdibus. De suscipienda in Bohemos 
eocpeditione : Libros II de concordia et me- 
ritis Ordinvm super gcnerali indulto Ale- 
xaiulri V. De Ordinis Augustiniuni forma 
etpropagatione ad fratrem Ludovicum. De 
disciplina Ordinis : De institutione discipu- 
lorum cx doctrina Bcrnurdi dc Senis . Or- 



E A S 87 

dinis Minorum. Admonilioncm ad Manfre- 
dvm Vercellensem , Ordinis Praedicatorum , 
libris II. Panischoluria * ad Alphonsvm , 
Arragonum Regem . pro Martino V advcrsus 
ClcmentemAnti-Papam. Depace acvictoria 
Romanae Ecclesiae ad NicolaumCardinalem. 
Commentarios historicos de detrimento fi- 
dei Orientis sive de origine Turcarum. 
Sermonem de concessione et translatione B. 
Monicae, Matris S. Augustini recitatum a 
Martino Pontifice. Confer Acta Sanctor. ad 
4 Maji. Ad Barcinonenses de litera H in no- 
mine IHS. Deamore et magnitudine Crvcis. 
HexaPmeron, sive de Mundo diebus sex con- 
dito. Expositionem in quatuor Evangelia. 
In Evangelia Quadragesimae. In primum 
Sententiarvm etc. 

ANDREAS Bordvs, Anglus, ex Carthu- 
sianoMedicus defunctusWintoniaeAn. 1 545- 
Inter alia adversus Sacerdotes castitatis vo- 
tum acriter scripsisse , et Prognosticorum 
et de judiciis urinarum librum , Promtuari- 
umque Physices edidisse traditur a Pitseo 
pag. 736. 

ANDREAS Bovcher , sive Carnificis- , Or- 
din. Praedicat. Prior Duacensis circa An. 
1483 scripsit rationes contra transsubstan- 
tiationem corporisS. Joannis Evangelistae in 
corpus CHristi, quam Bovetvs* et Franci- 
scus Marojus 'ita lei^cndum ess^ , non Mai- 
ronis ut habet Sanderus, notatum Jacobo 
Qvetif tom. I, pair. 8G6) factam volebant 
per verba CHristi in Cneee peiulentis Job. 
XIX,26. Mulier,ecce filius tuus. Contra eun- 
dem monstrosum errorem scripsit Nicolaus 
Eymericus et Dominicus de Dominicis. Vido 
Nic. Antonii Bibliothecam vcterem Ilispa- 
nam lib. IX cap. 7 § 390 tom. II,pag. 125. 

ANDREAS ex Craynensi , sivc Carnensi 
( in Carinthia ) Archiepiscopo R. E. Cardi- 
nalis , ad Concilium provocans. Pontificum 
Homanorum auctoritatcm variis scriptis au- 
sus est oppugnare. Scripta Warthonus rc- 
censet ad Caveum , ut a Petro Numagen 
Secretario Andrcae collecta sunt . editaque 



* Paniscolam lmpcrii scdcm Clemens Anti-Papa 
silii dclegerat. Vidc Acla Eruditorum Anno 1733, 
pag 343. 

* al. Micolans Monctns. 



88 A N 1) 

a Joanno llonrioo Hottingero tom. XV. Hi- 

stor. Ecclosiast. pag. 3o")-60."i. Tiguri 16548. 

" Miro hio allucinatur Fabricius. noo cor- 

tiora tradit do oius Episcopatu. En quid de 

hoc Ainlrca Bcribit Sigismundus Fulginas, 

coaevus scriptor in Historia adhuc inodita 

suorum tomporum: narrat onim Pontificem 

Sistum IV avide propOsitum ciun Fcrdinun- 

tlo Neapoiitano Regc parcem arripuisse con- 

cilii ct schismutis inctu quod Andrcas Dal- 

•mata Archicpiscopus Cyaincnsis (forte titu- 

laris Cianae in Epiro) apud Basileam con- 

vocarc cocpcrat. IsFlorcntino bcllo oratorcm 

Caesaris apud Pontificcm cgcrat. ab eoque 

magnifice donatus, ct in honorc hubitus erat; 

ob muledicentiam post modum in Arcem 

Adriani coniectus fuerat. Tuncvero magnis 

uemuhruin Pontificis oneratus promissis, 

ct ob carcerem Pontifici ipsi infensus; qui 

etiam lcvissimus liomo esset, et nihil pensi 

habcre solitus. pileum sine decreto S. Col- 

legii uc Pontifxcis (jcstare cocpit, se Curdi- 

nalcm S. B. E. tit. S. Sixti mentitus. Xum, 

ut crat Sistus in promittendo facillimus , 

spe Cardinalatus eum fortasse lactaverat. 

Probris dcindc ct criminibus in ipsum Si- 

xtum jactatis , principes et praesulcs, ad 

cnnciUuin. in quo labanti Ecclesiae succurri 

]>osset,vocabut ct invitabat. Nec Basileenses, 

upiid quos constiterat.compendii spe id mo- 

lestc fcrcbunt. Cucsur ctium ipse connive- 

txii. Inuninis , credo, lcvitulcm contcmncns. 

El a principii) quidcm animos multorum 

erexit Caesaris deinde autoritate et pie- 

tute , erebrisque Pontificis litcris nunciis- 

que 7-cprcssus ; puce postremo facta , a 

Perdmando , et coetcris inflammatoribus 

destitutus, dicm in carccre obiit. Haec 

Scriptor ineditus in codice Peliniano , qui- 

bus idem Fetinus haec addit sua manu dc- 

scripta in extroma pairollaoora. HicAndreas 

fuit l'r. Ordinis Praedicalorum, homo sutis 

literatus, Unguae omnipotentis, ingenii con- 

citaU i-t iniqiiissimi. liiim essct Bomae im- 

j» riulis orator, utebatur Sixtus ingenio 

rius: adeo ut pcr cius organum responsum 

dederit, palam oratoribus Gallis pctcntibns 

ii Si.rii, Concilium indici. Dixitque Andreas 

imii irl Regem, sedad Imperatorem et ne- 

gligentibus tantummodo Cardinalibus id 



R E A S 

specture. Demum ob eius loquacitatcm, quo- 
nium vitam Siocti publice carpcbat, exosus 
cst fuctus Si.rto. Qui cum obtinuisset ub Im- 
pcratorc cum lcgatione privari; hoc fecit ; 
lioiiiincin in curia privatum ponifccit in ca- 
stro S. AngeU, ubifere biennio stetit. Bela- 
xutus demum in Germaniam rediens voci- 
ferari cocpit pro concilio Basileensi conti- 
iiiiaiido], quod post Eugenium suspcnsum 
fuisse , non extinctum praedicabat. Opera 
dcmum SLvti in Germaniam carceratus 
obiit. 

Dc hoc carcere Andreac ista lego in con- 
tinuatione ad chronicon Engelhusi auctore 
Matthia Decringio Menken. Rer. German. 
tom. 3 pag. 38. De mandato Papae et Im- 
peraloris cum auxilio Svvitensium , qui 
Papae fortder adhaerebant, captus fuit ct 
carceribus perpetuis in urbe Basiliensi 
mancipatus; in quibus cum per aliquot dics 
fuisset, arliculos contra Papam et scdcm 
Apostolicam factos publice et solemniter re- 
vocavit, nec tamen per hoc a carceribus li- 
bcratus fuit. Et illam revocationem fecit in 
carceribus Basiliensibns an. Dom. 1483 in 
Januario. 

ANDREAS de Caroloco , Ordinis Pracdi- 
catorum. Sermones quinque Parisiis An. 1 273 
habiti rocensentur a Jacobo Qvetif tom. I, 
pag. 266. 

ANDREAS Ciaffi Pisanus , JCtus medio 
SaeculojX V,cuj us Tractatus de Gerundiorum 
usu in Jure , exstat in Oceano Juris, sive 
Tractatu Tractatuum tom. XVIII, pag. 273, 
274. Vide Marcum Mantuam in Epitome Vi 
rorum illustrium pag. 439. 

ANDREAS/)a/w/wiMsabAnnoCIIristi1343. 
Vonetorum Dux, cujus Chronicon Venetum 
a Pontificatu S. Marci Evangelistae ad An 
nuinCIIRISTI usque1280, atqueindeex ejus 
llistoriae Compendio dcductum ad Annum 
1342 cum continuationc Baphaini Caresini 
ad Annum 1 388 exduobusMStis Bibliothecac 
Estonsis, atque Ambrosiano, diplomatibus 
ineditis aucto per Joannem Vincentium Pi- 
nellum , et annotationibus e Joannis Bembi 
Chronico ab Anno 1 383 ad 1 41 0, vulgavit ce- 
loborrimus MuratoriustomoXII. Soriptorum 
Italiae, Mediolan. 1728 fol. Addc Acta Eru- 
ditbrum A. 1729, pag. 290. 



AN D 

ANDREASZ)e«,cujusHistoriam Seneusem 
ab Anno 1186 ad 1328 edidit tomo XV cla- 
rissimus Muratorius, uti ejus continuatores 
eodemtomo XV et tomoXlX. Italicescripsit, 
non Latine. 

ANDREAS de Fabriano Italus , Augusti- 
nianus , Philippo Elssio pag. 53. Theologus 
et Philosophus Platonicus audii, nulla tamen 
ejus scripta commemoranti. 

ANDREAS Dominicus Floccus. Vide infra, 
FLOGCUS. 

ANDREAS , Monachus et Prior Fontebral- 
densis , sive in Abbatia Fontis Ebraldi in 
Dioecesi Pictaviensi , scripsit de morte Ro- 
berti de Arbrisselo , quae incidit in annum 
1117. Editaest haec lucubratio cum vita eju- 
sdem Roberti ( scripta a Ralderico Dolensi 
Episcopo, defuncto Anno 1130) in Actis 
Sanctorum 25 Februarii et separato Volu- 
mine, Flexiae 1641, 4 et Rothomagi 1668, 
8, ut Gallicas versiones aliaque a Jacobo le 
Long in Ribliotheca Gallicorum Historicorum 
num. 6012 seq. pag. 279 seq. erudite no- 
tata omittam. De Roberto illo praeter Godo- 
fredum Viadocinensem Epist. tom. III Ope- 
rum Sirmondipag. 833consulendaMarbodei 
Rhedonensis Epistola VI , p. 1404 sq. Prae- 
fatio editoris ad tomum tertium Sirmondi 
Operum, Andreas du Chesne notis ad Ri- 
bliothecam Cluniacensem pag. 129. Raelii 
Lexicon iu Fontevraud etc. 

ANDREAS de Escobar , Ordinis Renedi- 
ctini, Hispanus, Episcopus Megarensis, de- 
inde Civitatensis, hinc Ajacensis, idemque, 
ut quibusdam placet, Cardinalis, de quo 
Trithemius II 136 illustrium Renedictino- 
rum. Ex ejus scriptisNicolausAntonius tom. 
II. Ribliothecae veteris Hispanae pag. 155 
memorat ejus Tractatum contra quinqua- 
ginta errores Graecorum, compositum Bo- 
noniae Anno 1 437 et MStum in Bibliotheca 
Vaticana : Gubernaculum Conciliorum scri- 
ptum Anno 1431. Tractatum dc decimis 
obvium in tomo XV. Oceani Juris Parte II, 
pag. 142. Lumen Confessontm. Chronicam 
recollectionem XXIV. Schismatum ab Anno 
Cllristi 354 ad 1407. 

ANDREAS Hoppenrodius , Pastor in Her- 
stedt in Comitatu Savoniae Mansfeldeosi. 
Ejus Annales Gernrodenses a fundationc Ab- 



R E A S 89 

batiae per Geronem Savoniae Ducem A. 941 
usque ad Annum 1570 in tomo secundo re- 
rum Germanicarum Henrici Meibomii tomo 
II, pag. 381-465 cum subjunctis ejusdem 
Meibomii Observationibus, sive Supplemento 
ad pag. 476. 

ANDREAS HORNUS Anglus, JCtus sub 
Eduardo II circa Annum 1320. Hujus Chro- 
nicon Claudiocestriae, sive Glocestriae me- 
morat Pitseus pag. 823 et Raleus Centur. 
XII, pag. 87 ex Guilelmi Botoneri , sive But- 
toneriAntiquitatibus Anglicanis. Omitto An- 
dreae hujus Summam , sive Speculum Justi- 
tiariorum , quod Gallice Londini 1642 et 
Anglice 1646 8. T0 , editum Thomas Wartho- 
nus notat auctarioad Caveum, ubi ex eodem 
refert testimonium de Apocryphis libris re- 
movendis a Canone , Tobia , Judith , Mac- 
cabaei et Ecclesiastico. 

ANDREAS II. Hungariae Rex ab An. 1 205 
ad 1235 Ejus Epistola ad Innocentium III. 
Papam , in Rongarsii gestis DEI per Fran- 
cos tom. I, pag. 1194 et ad Honorium III, 
pag. 1192 alia ad Gregorium Papam IX in 
Dacherii Spicilegio tom. XII, pag. 55 \ et 
tomo III editionis novae pag. 6I0. 

Jacobusde S. ANDREA Ordinis Praedica- 
tor. circa Annum 1370. Alphabetum Eh/nto- 
logiarum ex Isidoro Hisp. ad Cregorium XI. 
MS. in Ribl. Bodlej. . 

Joannes ANDREAS vide supra , Andreas 
Aleriensis. 

Joannes ANDREvE , Jus Pontificium A. 
1330 docuit Patavii, deinde Pisis, ac deni- 
queBononiae,ubidiem obiit An. 13 48. 4 rchi- 
Doctor Decretorum in Epitaphio filiae ap- 
pcllatus. De scriptis ejus plagiisque videGvt- 
donem Pancirollum lib. 3 de claris Legum 
Interpretibus cap. 19. (et Phil. Villani Vitas . 
ANDREAS JCtus circa an. 1200 Venetns. 
de quo InnocentiusPapa tertius lib. I Epist. 
387. Alii hoc nomine JCti. de quibus supra, 
Barbacia, Ciaffl. Homus. ct Joannes. 

AM)BEAS L('NC(inder,s\\c Whitcmanne, 
aliis vitiose Lernandcr. rcduv llicrosoh mis 
fiictiis, ANuis Elameseganus^ sive Ramest- 
rnsis. apud (iirvios in Anglia scripsit cirea 
annum 1020. Vitum Ivonis Persac Episcopi , 
ex quo deindc GotcelimiS Rertmianus , te- 
stc Lelando cap. 127. Pitseus Johanwm pro 

12 



90 A N 1) n 

Ivone appeUat, et scripium eUam dc Hic- 
rosuh,mit<iiHi suu jicrcgrinatione ei tribuit 

pag. 1* :; ; 

AMJREAS de Longiumcllo , Ord. Pracd. 
qui An. 1469 a Ludovico saneto, Francorum 
!; _ missos ost ad Chamum Tartaroruin , 
et An. 1247ab InnoccntioIV ad Catholicos 
seo primates Oricntalcs Jacobitarum Nosto- 
rianorumquc. Vide Jacobum Qvetif tom. I 
pa._r. 1 .0 seq. uhi Epistolam cjus adllcgem 
Ludovirum memorat. 

ANDBEAS, Aivhiopiscopus Lundcnsis , 
Sunnnis.sivc Svcnonis succcssor, diem obiit 
An. 12iS. Huic historiam suam Danicam di- 
cavit Sa\o (iiammaticus, inter alia tcstatus 
eum minficum rcvcrendorum dogmatum 
npus esse complexum. Ex ejus HexaPmero 
(liidil versibus scripsit hcxametris, nonnul- 
la aflert Chronicon Danicum cditum ab Arna 
Magnaeo p. 90. Stephanus Joh. Stephanius 
in notis ad Saxonem pag. 41. HcxaBmeron, 
srripsit Andreas Carmine Heroico, opuscon- 
tinens e.rplicationem praecipuorum locorum 
dartrinae coelestis, scd inprimis agens de 
rrcatiunc Mundi, et Operibus sex dierum , 
itd imitationem sanctissimi Patris Ambrosii, 
i/utejusdcm argumcnti libros VI conscripsit. 
Kjus J/.S. m membrana exemplar non ita 
jtridcm suppeditavit mihi illustris ct gene- 
rosus Heros Dominus Christophorus Ulfel- 
dius de Svenstrup, Eques Auratus etc. Cer- 
tr lure pubUca dijnissimum est poPmation , 
iit documento sit. illud etiam saeculum do- 
ctos hominei liabuisse. Iiasque aquilonares 
regiona ctc Mrminit ejusdem Operis Nobi- 
lissimus Vir Arnoldus lluitfeldus, Regni 
Dattici quondam Cancellarius Mugnificus 
dcque patria nostra univcrsa praeclare me- 
ritus, in prarfatione quam Lcgibus Provin- 
cialibus terrae Scaniae a sc editis pi*aefi.rit. 
In hac etiarn Hexai-mcri illius editionem pro- 
misit, qui Leges Scanicas ex Danico per 
hunc Andream I.atine versas vulgavit Haf- 
niao l.")!)0. 4. Jus Seelfuulicum libris XVII. 
Ejusdem poema de VII Ecclesiae sacramen- 
tis in aede Cathedrali Lundensi MS. memo- 
rat Jo. Mollerus l ^H^tTyn in hypomne- 
matis ul Alheituin T.artholinum de scriptis 
Danornra pag. 163, obi plura de hobAndrea ; 
lector harura rerura curiosos reperiet. 



E V s 

ANDRLAS. (/c Luxcmburgo, Imperatoria 
stirpe progenitus * Episcopus ab A. 1390 
Cameracensis, atque inde R. E. Cardinalis, 
dcfunctus An. 1396. Ejus testamenlum ob- 
vium in Dacherii spicilegio tomo IX pag. 
294 et tomo III editionis novae pag. 755. 

ANDREAS Marchianensis, sive Marcia- 
ncnsis. vide supra, Arekitensis. 

ANDBEAS de Marinis, Cremoncnsis (li- 
cet titulus per errorem habcatVeronensem.) 
HujusZ-p/s.o/aparaonotica ad Rupertum Re- 
gem Romanorum scripta circa A. 1 403 cum 
ille expeditionempararet inltaliamadversus 
Caleatium Mcdiolanensem. Exstat t.I anec- 
dotorum Edmundi MarteneT.I. p. 1 696-1 700: 

ANDREAS Monasterii S. MichaSlis, propc 
Bambcrgam, Abbatis Ordin. S. Benedicti , 
circa An. 1 498. Scripsit dc Vita S. Ottonis 
An. C. 1 1 38 defuncti Pomeranorum Aposto- 
li, Episcopi Bambergensis , libros IV ad 
Bencdictum Episcopum Caminensem. Edi- 
dit Jac. Gretserus S. J. in Divis Bambcr- 
gensibus, Ingolstad. 1611, 4 atque inde ex 
mcliori Codice Valerius Jaschius Pomcra- 
nus. Colbcrgae 1684, 4.'° Vide ActaErudi- 
tor. An. 1 682 pag. 279 Hinc Joannes Petrus 
Ludewig in scriptoribus rerum Bambergen- 
sium tom. I p. 393 Hic Andreas quatuor 
ante sc scriptorcs de vita S. Ottonis mcmo- 
rat, Sefridum, Tiemonem, Ebbonem ex ore 
Udalrici Sacerdotis S. TEgidii edoctum , et 
Herbordum. Ex his Sefridus et Tiemon vi- 
dentur supercsse in illis libris tribus Ano- 
nymi de vita Ottonis, quos ab II. Canisio 
pi idom cditos tom. II Antiquar. Lect. p. 235 
(ed. novae tom. III pag. 40.) dat laudatus 
Ludewig. pag. 632 seq. sicut Jaschiuseos- 
dem Andreae adjunxerat. Traditur praete- 
rea hic Andreas scripsisse librum de con- 
ceptione Virginis Deiparae, et opus ingens 
degestis Pontificum, Archiepiscoporum, An- 
tistitum, Abbalum et Abbatissarum quot- 
quot ex Ordine Divi Benedicti in Sanctorum 
numerum relati sunt. 

ANDREAS de ModoHia (Monza, non pro- 
cul Mediolano) Ord. Praed. circa An.C. 1270 
Monachus S. Eustorgii Mcdiolan. praeter 

* Sammarthau- tomo I. Galliae Christianac pa^. 



AN D 

sermones sacros et Commentarios Logicos 
Physicosque traditur scripsisse Lecturam 
in Johannis Evangelium, collationibus cen- 
tum et sexaginta. Vide Jacobum Qvetif tom. 
I p. 259. 

ANDREAS Montis viridis. vide mox infra, 
Pakitioli. 

ANDREAS Nicolai, Ilungarus Ord. Minor. 
Conventus Cathuniensis circa An. I iGi cu- 
jus Commentarii in Genesin a Willoto et 
aliis memorantur. 

ANDREAS Novocastrensis Angius Ord. 
Praed. circa A. C. 1300 cujus Commenta- 
rios in quatuor libros sententiarum et in Bo- 
Uhium de Consolatione Philosophiae memo- 
rat Jo. Baleus Centur. X pag. 44 ex Philippi 
Wolfii de vitis peritorum virorum. Viden- 
dum sintne diversi Antonii Andreae Com- 
mentarii in quatuor libros sententiarum , 
Constantino a Sarnano curante editi Vene- 
tiis 1578 fol. cui Andreae etiam in indice 
Bibliothecae Barberinae tribuitur, scriptum 
post intia repertae typographiae editum de 
Arte veteri Arist. divisionibusque BoStii et 
quaestionibus. 

ANDREAS de Novocastro in Lotharingia 
ad Mosam, circa idem tempus Ordin. Mino- 
rum Provincialis, inter Scholasticos Doctor 
ingeniosissimus cujus Commentarii in pri- 
mum Sententiarum prodiere Parisiis 1514 
fol. Vide Oudinum tomo III pag. 699. 

* In Bibliotheca Vaticana extare Andreae 
de Novocastro tractatum de Conceptione B. 
Virginis notat Montfaucon Bibl. MSS. ruai 
pag. 116. 

ANDREAS Lucensis Italus Palatioli in 
Monte Viridi Abbas in Tuscia, Scriptor vitae 
S. Walfridi, qui An. C. 765 diem obiit , 
editae in Actis Sanctor 1 5 Febr. tom. II pag. 
842 et a Mabillonio tom. IV Sanct. Ord. Be- 
nedicti pag. 196. 

* Idem est ut arbitror ac Andreas filius 
Gundualdi Lucensis S. Walfrido coacvus. 
( obiit Walfridus anno circiter 763 non 765 
ut Fabricius hic scribit ) vitam longius pro- 
duxit quam hic censuit Fabricius: compa- 
ret enim in instrumento locationis signato 
an. 807. Vide Soldanum in Ilistoria Passi- 
nianensi pag. 20. 

ANDREAS de Perusio inter eos. quicirca 



REAS 91 

Annum 1 330 contra Edictum Ludovici Ba- 
vari scripserunt, unde Dominicanis accen- 
setur a Jacobo Qvetif. tom. I pag. 576. 

ANDREASde Petra, Colossarum et Rhod i 
Archiepiscopus, Graocus pro Latinis pugna- 
vit in Concilio Basileensi, et Latine dixit 
Orator Eugenii IV Papae, quae ejus Oratio 
extat in Conciliorum tomis, et apud Bzo- 
vium ad annum 1332 num. 27 seq. Ejus- 
dem quatuor assertiones adversus Graecos 
defensitatae in Concilio Ferrariensi id. ad 
annum 1338 num. 8 seq. Omitto Graeca 
ejus scripta itidem opposita Graecis et ad- 
huc inedita, quae a Jacobo Qvetif tom. I de 
Scriptis Dominicanorum pag. 803 et ex Al- 
latio ac Lambecio notata a Warthono ad Ca- 
veum. 

ANDREAS de Bocagnis , Pistoriensis ab 
Anno 1 378 ad 1 400 Episcopus, Ordinis Prao- 
dicatorum, Scriptum re\'\q\i\t Quadragcsima- 
le et volumen Sermonit,m de Sanctis. 

ANDREAS, Presbyter ad S. Magnum Be- 
ginoburgensis, sive Batisbonensis Ordinis 
Canonicorum RegulariumS. Augustini Ejus 
Chronicon generale a nato CHristo usque ad 
Annum 1 422 exstat in tomo quarto Anecdo- 
torumBernaardi Pez Partelll, pag. 273-636. 
Idem a Johanne Chraft Praedicatore Cam- 
bensi interpolatum, continuatumque usque. 
ad Annum 1490 in Joannis Georgii Eccardi 
corpore historico medii aevi tom. I. pag. 
1931-2176. Ab hoc diversum Chronicon de 
Principibus terrae Bavarorum. cum Lco- 
nhardi Bauhohii ab Anno 1 439 paralipo- 
menis usque ad Annum 1486 et cum eju- 
sdem Andreae///sfor/a fundationum nonnul- 
lorum Monasteriorum per partes Bavariae. 
notisque Marquardi Freheri editum Arnbcr- 
gae 1602 4. Ilanov. 1607 t. t0 , et nobilissimo 
Kulpisio curante ad caleem yEneae Sylvii 
de rebus Friderici III. Angentorati 1683 fol. 
Joannis Aventini de hoc Andrea testimo- 
nium , qui eum ob diligenter et aeeurate 
seriptam historiam a civibus suis Titum Li- 
vium censeri seripsit !ib. VII. Annalium 
Boicorum , a Vossio et aliis jam allatum 
praetereo. 

ANDREAS de Redusiis. sive Bnliisius de 
Qoero . Cancellarios Tarvisinus, EUstoriam 
a primordiis fifundi usqir ad Annum 1498 



92 A N l> 

condereaggressus ploraquoremotiorumtem- 
poramex notisSeriptoribus, ut multis Chro- 
nicorum Scriptoribus solenno, repetiit ., quae 
erlitione indigna ratus eruditissimus Mura- 
torius solum Chronicon Turvisinum ab anno 
I366ad I i2S ex Godiee ComitUm Colhdtino- 
ramvulgavit tomo XIX splendidioperisre- 
rum Italiearum . Modiolan. 1731. Vide sis 
de hoe Redusio Acta Eruditorum Annol 735, 
pag. 354 seq. 

In codice Trivi&aneo MS. post. chronicon 
Tarvisinum eiusdem scriptoris, ipsi pariter 
tribuitur ibique oeeurrit. Legenda gloriosis- 
simi cniifcssoris S. Prosdocini. qui baptiza- 
vit Vitalianum regem Paduae, et comitem 
Tarvisii, e\ quo deseendunt Domini de Col- 
lalto comites Tarvisii. Ita lego in opuseulo 
inscripto. Lettera discorsiva di Apostolo 
Zeno sopra ie Mcdituzioni Filosofiche del 
Sig. Bernardo Trivisano. Yenetiis 1704,4 
pag. 38. 

ANDREAS . Abbas Slrumensis. infra, An- 
dreas Vullumbros. 

ANDREASa Srcssa, Monachus Cassinen- 
sis, circa Annum 1578 scripsit Regesla duo 
omnium Jurium et bomrum Cassinensis Mo- 
nasterii, ut refert Placidus Romanus in sup- 
plemonto de Viris illustribus Cassinensibus 
cap. 30. 

AXDREAS Sylvius. supra, Atrebateusis. 

ANDREAS Trajcctcnsis , Monacbus Ordi- 
nis Benedictini Spunhemensis , in linibus 
dioecesis Moguntinae , obiit Anno 1483 teste 
Trithemio cap. 184 de Scriptoribus Germa- 
nicis, qui de illo etiain videndus c. 801 de 
Scriptoribus En icsiasticis , et lib. II cap. 
1 i I illustrium Rcnedictinornm : atque prae- 
ter Carmina et Rhythmos , Epistolasque et 
CoUationes varias , mcmorat ejus libram 
Sotiloquiorur* hominis ud DEUM , aliumque 
<lc j,r<>l'ectu'vuiuLum,deubstinentiacarnium, 
ft de usu floccorum quo Caputii Monachalis 
generc etiamoum Renedictini utuntur. 

ANDBEAS de Turre , Ordinis Praedica- 
torum,Episcopus.lanuensis ab AnnoCIIristi 
1368 ad 1377praeter Ordtnationes inSynodo 
Januensi Anno 137"> promulgatas scripsit 
Siimmam Casuum Conscifentiae , at Quae- 
stioncs Quodlibetales Theologicas , Philoso- 
phicasque jiraeteream. 



R E A S 

ANDREAS de Albalate, Valentinus \n Ili- 
spania Episoopus ab Anno 1248 ad 1276. 
OrdinisPraedicatorum. Hujus Constitutiones 
Si/nodales in Synodis Valentinis Anno 1255, 
1256, 1262 , 1263, 1267, 1269 et 1273 pro- 
mulgatae laudantur, partem editae a Car- 
dinali de. Agvirrc tomo III. Conciliorum Ili- 
spaniaepag. 506 et in Harduini Coneiliistom. 
VII et Coleti tom. XV et ante hos a Gaspare 
Escolano in llistoria regni Valentini. Valen- 
tiae 1610 fol. 

AXDREAS , Abbas Strumensis Congre- 
gationis Vallumbrosanae , defunetus An. 
1097. Exstat ejus de Vita coaevi sui S. Jo- 
hannis Gualberti, * Ordinis Vallumbrosani 
fundatoris , qui Anno Cllristi 1073 idem 
obiit , obvia in Actis Sanctorum 12 Julii 
tom. III , pag. 343. Vita Magistri sui Arialdi 
Diaconi An. 1075 extincti , et Hcrlembaldi 
militis An. 1113 in iisdem Aetis 27 Junii 
tom. V, pag. 281. Vide tomum secundum 
Martii 10 pag. 48 seq. 

ANDREAS , natione Anglus , Monachus 
Augustinianus S. Victoris Paris. eirca An. 
1150. llugonis de S. Victore discipulus. llu- 
jus Commentarios in Esaiam perstringit Ri- 
chardus de S. Victore libris de Emanuele. 
Illos Commentarios MStos in Regia Riblio- 
thcea Parisiensi exstare testatur Oudinus, 
sicut etiam in aliis Ribliothecis Historicam 
Magistri Andreae expositionem in Pentateu- 
chum, libros Regum, * Paralipomenon, Pa- 
rabolas et Ecclesiastem , Danielem , Pro- 
phetas minores et Maccabaerum libros. Idem 
minime nugacem , sed sensu gravem hunc 
scriptorem esse judicat. Ilisce Pitseus pag. 
21 4 addit quoque in Josue , librum Judi- 
cum , Ecclesiasten , et in Jeremiam. 

ExLabbei Bibliotheca Ribliothecarumcom- 
peri Andream Saussayium volumini do S. 
Andreae Apostoli laudibus et gloria , exeuso 
Parisiis apud Sebastianum Cramoisium 1656 

* Hujus Gualbcrli vita scripta clinm abaliis nia- 
sio Mclanesio , Hieronymo , sivc Aucto Florcnlino , 
Generalibus Congregntionis Vallumbrosanae , et a 
Jacobo Fornerio , Fontisfri«icIi in Dioeccsi Bello- 
vacensi Abbatc. Vidc Sandium ad Vossium pag. 
3C ( J cditionis a me c.uratae. 

* Andrcam bunc refcllit Lyranus ad 1 Sam. X v. 8 
adde Jacobum QueliT tom. I de Scriptis Dominica- 
norum pag. 479. 



ANGE 

fol. notitiam Seriptorum aliorumquc AN- 
DREvE nomine nuncupatorum subjunxissc. 
Sed in illud volumen Saussayii necdum 
incidi: 

ANDRENSIS Monasterii Historia. Infra , 
Gvilelmus Abbas. 

ANGELA Palaestina,Raymundi Bohemiae 
Regis filia circa Annum 1 1 66, quam Garme- 
litae suis adscribunt, tribuuntque illi Reve- 
lationes et ad Moniales suas exhortationum 
librum, et Contemplationes de CHRISTO.Et 
de Sancta Eucharistia. Vide Alegre pag. 253. 

ANGELAf/e Fidgineo (Fuligno in Umbria) 
obiit Anno 1309,de qua Waddingus ad illum 
annum, ubi etiam illius Testamentum exhi- 
bet. Ejus libellum spiritualis doctrinae , ac 
midliplicium visionum et consolationum Di- 
vinarum Venet. Anno \$%1 ex Officina fra- 
trum de Sabio, editum refert Possevinus 
Appar. Sacr. tom. I pag. 77 Latina haec 
editio postea Parisiis ( ubi quoque Gallica 
prodiit ) et Coloniae recusa, demum a Joan- 
ne Rollando ex MStis subinde correcta et il- 
lustrata, ac aliter distincta, tomo I Acto- 
rum Sanctorum ad 4 Januari pag. 186-231 
inserta est; etiam Belgicam Antwerpia jam 
An. 1 628 dederat. Libellum non ipsa Ange- 
la, sed ARNALDUS quidam Ord. Francisc. 
stilo satis rudi scripsit, qui illius materiam 
se ex Angelae ore et familiariori conversa- 
tione accepisse narrat. Praeter Bollandi La- 
tinam editionem duabus versionibus usus 
sum, Italica altera Hieronymi de Capugna- 
no, Bononiensis Dominicani, quae Venetiis 
1680, 12 vulgata est; altera nova Gallica 
Petri Poireti, quae Amstelodami (licet frons 
Coloniam praeferat) An. 1696, 12 tit. La 
Theologie de la croix de JESUS-CHRIST , 
ordine immutato , lucem adspexit. Ex qua 
posteriori, resectis, quae offendicula esse 
poterant, sua Godfridus Arnoldus Leben der 
Blaubigen pag. 298-328 derivavit.Cum duae 
versiones istae, ct maximeGallica , plurium 
manibus, quam Latinum Bollandi exemplar, 
terantur, illas huic in ostendenda B. Joan- 
nis Arndii atquc Angelae crujucpuwajungam. 
Contendat itaquc lector ex libro Arndii se- 
cundo de vero Christianismo Caput XIII 
et XIV cum Angelae Latin. num. 166 s^q. 
176 seq. Ital. pag. 161 seq. 174 scq. Gall. 



L I C A 93 

pag. 32 seq. 51 seq. Caput item XVIII, XIX, 
XX, XXI cum Lat. num. 179 seq. 202 seq. 
206 seq. 215 seq. ltal. pag. 180 seq. 201 
seq. 205 seq. 21 4 seq. Gall. pag. 59 seq. 97 
seq. 102 seq. 116 seq. Quae ad historiam 
Angelae pertinent, Bollandus praemisit, fini 
quoque libelli egregia, quibuseam aequalis 
scriptor, Ubertinus de Casalis prooemio 
operis Arboris vitae crucifixi, et ex Jesuitis 
Maxim. Sandaeus ornant, elogia annexuit. 
Dissimulavit tamen, an ignoravit? rigidius 
ejusdem Sandaei judicium, quod de illa 
Theol. Myst. pag. 655 tulit. Hactenus B. D. 
Joannes Diecmannus tom. II scriptorum 
ipsius Germanicorum, editorum Stadae 1 709 
4 pag. 177, 178. 

* Nolo hic longam instituere comparatio- 
nem, qua demonstretus S. Angela de Fulgi- 
neo longe aliam doctrinam tenuisse , quam 
Pietistae hodie docent. Instituta illa inter S. 
Angelam, et Joannem Arnd Comparatio ni- 
hil evincit aliud nisi quod heterodoxus ver- 
ba phrasesque e piis persimilibus libellis ac- 
ceperit, quibus ad impietatem suam obve- 
landam uteretur. Nec opella S. Angelae 
tantummodo sic abusus est, sed et S. The- 
resiam persaepe expilavit. Quis vero sanae 
mentis reputaverit S. Theresiam, cuius ope- 
ra insignes Theologi revocarunt ad examen, 
approbarunt, et commendarunt, Pietismum 
sapuisse et docuisse ? 

ANGELICA summa, infra ANGELUS de 
Clavasio. 

ANGELICUS Doctor , infra TIIOMAS 
Aquinas. 

ANGELICUS Grimaldi e Grisaco Mimma- 
tensis Dioecesis Gallus, Episcopus Avenio- 
nensis qui Cardinalis An. 1387 diem obiit. 
ab Eisengreinio pag. 148 b. inter caetera 
Antiphonas , sacraque responsa reliquisso 
traditur. 

Joannes ANGELICUS super Quaestiones 
universales Joannis Duns, sive Scoti. Vc- 
net. 1512 fol. 

Andreas de ANGELINIS JCtus auctor 
Commentariorum in socundum Inforciati et 
secundum Digesti novi. 

Richardus dc S. ANGEI.O.Monachus Oas- 
sinensis circa An. 1300. Ejus commentari- 
um in Regulam S. Benedicti ad L.andulfuin 



9V A N G 

Bruncatium S. Angoli Cardinalem. Evolvit 
illum MS. Cangius in Bibl. S. Germani do 
Pratis Codice 802. Confer Oudinum tom. III 
pag. 650. 

AMiELOMUS, Monachus Luxoviensis in 
Burgundia. Ordinis Benedict. Scripsit ad Lo- 
tharium, adooquo ante Annum 855 quo Lo- 
tharius Imperator et Drogo Motonsis Epi- 
scopus obiit, * cnarrationes . sivo Strumata 
m Canticum Cunticoriim , et post mortom 
ojusdem Drogonis , Stromata in quatuor li- 
bros Rcgum cullocta ex Patribus et laudata 
Sigobcrto cap. 86 et Trithomio cap. 266 de 
S. E. et de illustribus Benodictinis II 42 qui 
etiam ejus librum de Dicinis Ofliciis com- 
momorat. Stromata in Libros Begum ante 
oditionem Bom. 1565 fol. habeo edita Co- 
loniae 1530 fol. per Eucharium Cervicor- 
num , qui in Praefat. Utinam reliqua eius 
opera , praescrtim quod in Genesin edidissc 
se fatetur , exstarent etc. Ista in Gencsin 
Commentaria nuper ex Codice Monasterii 
ad Petrum , Salisburgensi vulgavit Bcrnar- 
dus Pez tom. I. Anecdotorum pag. 13. Au- 
gustae Vindol. 1721 fol. quibus Angelomus 
prooomium vorsibus hexametris praemisit. 
Utraquo in Canticum , quae ot ipsa excusa 
Coloniensibus typis, et in libros Bogum re- 
cusa exstant in Bibliotheca Patrum Colo- 
niensi tom. IX , pag. 780 et Lugdunonsi 
tom. XV", pag. 307, 415. In libros Begum 
non diffitetur se Drogonis hortatu ad cal- 
rcm tenus perduxisse , non solum quidem 
quia filius erat praestantissimi Caroli Cac- 
saris , imo frater mitissimi Ludovici Prin- 
cipis , verum etiam , quia erat praeclarus 
Pontifex , et Abbas meus ecjreffius. 

ANGELBANNUS, sive Iiujelramus , Ab- 
bas Centulensis , qui An. 1045 obiit , scri- 
psit vitam B. Richardi Presbijteri hbris IV 
vorsibus hexametris, quorum libor primus 
et quartus editus in Actis Sanctorum 26 
April. tom. III , pag. 459 et in Actis Beno- 
• lictinis Mabillonii. Vide Leysorum de PoCtis 
medti aevi pag. 312 et Jacobi le Long Bi- 
hlioth. historicorum Calliae pag. 255 infra 
ANSCHERUS. 

ANOELLS Acciajolus Episcopus Ostien- 

• Vide Labhpum de S. E. tom. I, p. 77. 



E L U S 

sis et Cardinalis , dofunctus An, 1 407 vide 
supra ACCIA.IOLUS. Diversus hic ab AN- 
OELO, Acciajolo Florontioo , qui An. 1357 
obiit, de quo Ughellus tom. Ul edit. novae 
pag. 158 et Julius Niger de scriptorihus 
Florentinis pag. 39 qui pag. 40 etiam tertium 
ANGELUM Acciajolum commcmorat , a quo 
ait Latine ex Graeco Plutarchi versas esse 
Vitas Alcibiadis, Annibalis, Scipionis Afri- 
cani , et Demetrii. ( vere tamen ab Accia- 
jolo Donato ). 

ANGELUS Anachoreta Vallumbrosanus, 
cujus fertur Oratio pro Concilio Lateran. 
contra conventiculum Pisanum Bomae An. 
1512 ad Julium secundum habita , eodem- 
que anno edita Lipsiae 4." , ut Iipistolam 
paraenoticam ad matronas Florentinas edi- 
tam Italice , de qua Possevinus, omittam. 
Idem, ut videtur . ANGELUS Fundius cu- 
jus Oratio Senonsium nomine ad eundem 
Julium II habita prodiit Lipsiae An. 1504, 
sed alius Jacobus ANGELUS Florentinus , 
qui PtolemaeiGeographiam, Quadripartitum 
et Centiloquium Latino vertit. 

* Orationem hic a Fabricio indicatam di- 
rexit author ad Julium Pont. non vero illo 
coram recitavit. Scripsit etiam ediditque 
cpistolas de eodom argumcnto trcs , ad Ju- 
lium nempe , ad Galliarum Begem , et ad 
Bernardinum Carvajalem Schismaticorum 
ducem, otprincipem: Prodierunt haec omnia 
volumine duplici in 4 Vallisumbrosao 1511. 

Joannes ANGELUS Bavarus , cx Aichem, 
Astronomiae Professor Viennae , obiit teste 
Bicciolo An. 1512, 29 Scptemb. Scripsit 
Astrolabiurn planumcum aequationibus do- 
morum Coeli et tractatum de Nativitatibus 
Venet. 1 494. ICphcmeridas , Prognostica etc. 
Abumasaris libros VIII dc magnis conjun- 
ctionibus recognovit Augustae Vindel. 1489. 

ANGELUS Bellabuccus , Mediolanensis , 
Augustinianus , eujus Viridarium Sacrae 
Scripturae excusum Vcnetiis 1519 4. 

ANGELUS Saxo de Brunsvico , Professor 
Gymnasii Erfordonsis , atquo Efcclesiae Mo- 
guntiacensis Presbytcr, defunctus Argen- 
torati A. 1481. Ilujus oxpositionem Canonis 
Missae , et Sermonos , Moguntiae in Motro- 
politana ad populum habitos memorat Ey- 
scngreinius pag. 172. Posscvinus In-s e* 



ANGE 

uno facit Angelos, Brunsvicenscm , Saxo- 
nem et Angelicum. 

ANGELUS de Camerino , (Camers, Ca- 
mertinus.) Italus, Augustinianus vix.it circa 
An. 1340 scripsitque in quatuor Evangelia, 
in Epistolas Pauli, Lecturas in Magistrum 
sententiarum Senishabitas et Bononiae. Ser- 
mones ad populum Senis et Bononiae habi- 
tos . et Commentarios in Aristotelis peri 
hermenias et praedicamenta. 

ANGELUS Capreolus, Carmelita Brixien- 
sis Congregationis Mantuanae Vicarius Ge- 
neralis circa An. 1479 auctor Stellae , sive 
operis iu VII rubricas digesti de variis casi- 
bus in usus Confessariorum. Brixiae 1 51 1 fol. 

ANGELUS de Cassia itidem Augustinia- 
nus , cujus ,nihil praeter sermones Domini- 
cales et Festivos memorari video. 

ANGELUS e Cingulo , Piceni opido Cla- 
renus a vicino Clareno flumine, Ordinis 
Minorum , vixit adhuc An. 1 31 7 ut Wad- 
dingus docuit. Praeter Latinam versionem 
Dialogorum S. Macarii , et quorundam S. 
Chrysostomi Opusculorum , et Joannis Cli- 
maci, scripsit Commentarios in Regulam S. 
Francisci, et Historiam de septem Tribula- 
tionibus Ordinis Minorum. 

ANGELUS Carletus, de Clavasio , Ligur, 
Ord. minorum, obiit An. 1483. Praeter ex- 
cusam Compluti 1562 4. Arcam fidei et tra- 
ctatum de restitutionibus scripsit summam 
Angelicam&e casibus conscientalibus editam 
Venet. 1490, 8 et sub titulis ordine alpha- 
betico digestam. Vide Gesnerum et Wad- 
dingum , qui editiones Venetas quinque vi 
disse se testatur quae praeter primam fuere 
1 492 et cum Jacobi Ungarelli additionibus 
1569, 1578, 1582 prodiit etiam Lugduni , 
tum Argentinae 1513. Norimbergae 1498, 
1 588 etc. nec non Italice 1 593 4. 

* Prima editio summae Angeli de Clavasio 
est anni 1486 per Jacobinum de Suigo loco 
mcerto iu 4. Altera est Veneta pcr Geor- 
gium de Bivabanis Mantuanum anni 1 487. 
ANGELUS de Cremona Augustinianus 
circa Annum 1 479 quaedam opuscula in 
favorem Beligionis scripsissc traditur. Vide 
Elssium pag. 61. 

ANGELUS Decembrius . infra DEGEM- 
BBIUS. 



LUS 95 

ANGELUS Hierosohjmitanus Carmelita 
Martyr in Sicilia An. 1231 cujus Prophetias 
de regno Turcarum ampliando et Bepublica 
Christianorum affligenda memorat Alegre 
pag. 258. 

ANGELUS Gambilionus Aretinus, JCtus 
docuit Ferrariae etBononiae atque iterum ab 
An. a1445. Ferrariae, scripsitque ad Leonel- 
lum Estensem Ferrariae Marchionem Com- 
mentarium in Institutiones , editum Lugd. 
4. t0 , et Venetiis in fol. atque tractationes 
composuit de testamentis et clausulis testa- 
mentorum, de Actionibus , de juribus appel- 
lationum aliaque quae Gesnerus commemo- 
rat. Vide Pancirolum de claris Legum inter- 
pretibus lib. II cap. 102 et de aliis JCtis 
ANGELO de Periglis , et ANGELO Ubaldo 
Perusino , Baldi fratre , Gesnerum. 

* Quid de Jcto hoc ferat Bibliotheca Felini 
paucis hic expediam.' Angeli de Zambelioni- 
bus fsic) de Aretio de materia Testamento- 
rum et ultimarum voluntatum fol Vcnetiis 
4486. Lectura D. Angeli de Gambilionibus 
de Aretio super tit de action; in almo Stu- 
dio Bononiensi edita. Item eiusdem Angeli 
de appellationibus et relation. Quam le- 
git et finem imposuit die 2 Septembris an. 
D. 1 443 in almo studio Bononiensiper Vin- 
delinum de Spira sine anno et loco. In ve- 
teri editione Mediolanensi anni 1490 consi- 
siliorum Barbaciae legitur consilium quo- 
dam huius Augeli de Gambilionibus. Huius 
pariter Angeli esse opus puto lecturas su- 
per Instituta Angeli de Aretio editasBomae 
1478 et Mediolani 1483. ( Ex. t. VI). 

Et ex t. III. Angelus GAMBILIO sive de 
GAMBELLONA, (de GAMBELLIONIBUS) 
Aretinus.TusCivile docuitFerrariae primum, 
deinde ab Anno 1441. Bononiae, postremo 
iterum Ferrariae ubi diem obiit supremum. 
Vide Thom. Diplovatatium in ejus vita et 
Pancirollum II 102. Ejus tractatus dc ma- 
Irfiriis prodiit An. 1 472 fol. sine loci nota 
ct Colon. 1599, 4 et cum Alberti GANDINT 
de fodem argumento Venet. 1573 et 1598 
fol. adjuncta auctoris vita, scriptore Thoma 
DIPLON A T ACIO. Bj. de Tcstamentis in Oce- 
ano juris sive tractatu tractatuum tomo VIII 
Ej. Lectura supra prima parte Institutio- 
num, Vcnct. 1 192 fol. ubi Gambilio vocatur 



91. A N G 

'lcntissimus juris ntriitsque Monarcha. 
• •t qui nonnulla ei addidit FHANCISCUS * 
Aicth». famosissimus farilc Juristarum Prin- 
r, ],<. Sed et »" quatuor Institutionum lihros 
Commenlprnu cum additionibus Antonii 
Caji el Praocisci Purpurati ei edit. Veneta 
1609 occurrtl io Bibliothoeis. ut in Hodlo- 
jana. in qua o\tat ctiam Commontarius ad 
tit. Digestoram de re judicatu et dc Apella- 
ttonihits et Repetitio in Legetn rcntrc Dig. 
i/c arquircnda rcl amittcnda hcrcditatc. Ntr 
non Constlium Matrimuniule Cointnentarius 
in titulum ilr Artionihus . quem toto anno 
Boooniae esl krtterpretatus, num lucom vi- 
derit, ooo comperi. 

ANCKLLS Cinus a perperam Bassus 
aliis POUTIAM S a patria J/o//Wo//r/a/«». 
Opido lletruriae; vir doctissimus . alterum 
cuni Pieoaetatis suao miraculum . atque ex 
strenuis littorarum instauratorihus non po- 
stromus. rebus humanis \alcdi\it Fioren- 
tiae An. 1 .94 l> eodem quo Hermotaus Har- 
barus ot .loanncs Picus . annos natus non 
ptures quam quadragmta. Doeo muItaTho- 
mas Croniusin Fraofationo ad Angeli Caninii 
(irainuiaticam (iiaccam rocusam Amstelo- 
dami 1700 8, pag. 17-33, in (}na do eruditis 
Angelis dissororo instituit. Plura Wornorus 
Jacobus Clausius libro do Vita , scriptis ot 
moribus Politiani , c odito ktagdeb. -1718 8. 
,l_ Nunc voro Frid. Otto Mcnkeitius iu 
llistorta vitac Ang. Pnldiani ortu AmbtogifU 
omnit dortrinac elcijantioris instauratoris 
frliiissimi atque oinni laude majoris l.ips. 
173*i. i iiuii imn. iicc nuii liobcrtus Alri . 
Benafbus De Ang. Politiani vita et operi- 
Ims disqitisitiones. Parisiis 1843, 8. etc. ) 
Opera ejus tum singula saepe alias , tum 
pleoiore et emendatiOre edttione junctim 
excusa Lugduni apud Grypbium An. 45S0, 
8 tribus Tomis, quorum primus Epistolarum, 
quas merito piurimi fccit Etupefucaldus, d) 
hhros XII ot Misccllaneorum crittcorum pri- 

a) Mcna?ius Anti-Raillct cap. 1 i ct ad eum not. 
ncrnhanli de Moncta. Giornalc dc' Lctterali d' Ita- 
lia lorn. VI , pag. _' .'. i. 

\'j Rm aii. IfifQ ut in Viri Magni ilinerc Italico 
pag, 17« ct a rnultis aliis traclituin. 

I .etl Eruditorum A. 1720 p. 42. Dermischle 
RtbHotkec lom. il , p. 2G3. 

dj Es.ais dc Littcraturc tom. I , p. 292, 



ELUS 

mam , quaesola lucem \ idit . conturiam con- 
tinet : socundus vorsa a Politiano, fferodtani 
llistoiiam . enchiridion Epicteti . Aieaxmdri 
Aphrodisei prohlotnata amatoria . Plutarcfti 
narrationcs. Itagnj Athauasii va Psalmos 
opusculum.ot Platonis Charnridem detem- 
perantia : tertius denique Lamiam . panepi- 
stemonem , et alias Politiani Prvelectkmes, 

Orationescl Carmina (iraoca l.atinaque efe- 

gantissima etiam illa comploctitur. I)e sin- 
gulis diligentiusAuctorHistoriaeKeipuMicae 
Litterariae Qa.licalinguaeditaeAmste-odami 

1713 . 18 tomo III , pag. 233 et tomo IV, 
pag. 258. In Politiani scripta annotationes 
exstant JodociBadii Asccnsii,NicolaiBeraldi, 
Joannis Murmelii , Joannis Alexandri Hras- 
sicani , ot Francisci Sanctii. Vido Hurman- 
num ad Potronium jlag. 648. Intor edita 
Politiani scripta non roperitur separatim odi- 
tus Florentiae Commentarhu de conjura- 
tionc Jucobi Paeeit ' An. 1478 contra Lauron- 
tium et Jiilianiini Mediees , do quo vide sis 
Vossium libro 3 de Historicis Latinis pag. 
C)28. Calunmia dc contomtu sacrarum litto- 
rarum Politiano impacta rotunditur in Dia- 
rio Eruditorum Italiae tom. XVIII , pag. 233 
256. Icones ejus apud Jovium elog. pag. 73 
atque aere descriptae apud Is. Bullartium 
tom. I. Academiae Scientiarum pag. 277 et 
Hoissardum tom I , pag. 138 nescio quam 
similos formae Politiani , inviccm certe dis- 
similos oonspioiuntur.Passim commendatur 
Politianus a summa modostia ot bumanitato 
ab Ambrosio Camaldulonsi in Epistolis tomo 
III novao collectionis Edmund. Martene pag. 
184 , 347, 368 etc. 

(1 3) Fugiit et 01. Mansium gravis anachro- 
nismus Fabricii Do poroleganti poeta Leo- 
nis X. praeceptorc loqui noquivorat Am- 
hiosius. De seniori post cl. Mehus , ita 
(in III cdit. De Claris Pontific. Epist. scrip- 
torihus. Lucae 1784.) Latinissimus Ph. Bo- 
namicus. 

" Angelus Bellarminus fuit Eugenii IV. 
fortasso etiam Martini V ab epistolis. Hoc 
homine Ambrosius. . . . amicissirne uteha- 
tur. Id testatur saepe in suis scriptis. Ty- 
pis edita (in Amb. Travorsari 1759) habetur 
epiStob . . . in qua Ambrosii mortcm gra- 
vissimo qucritur. 



A N (1 

ANGELUS Salvettus Senensis , Ordinis 
Minorum administcr Gencralis qui dicm An. 
1 423 in patria obiit , auctor tractatus de Ju- 
dicio et Antichristo. Incipit : tribus modis 
homines docentar , exemplo , magisterio et 
flagello. 
ANGELUSTANCREDUSReatinusexmilite 
Monachus atque ex Primis XII. S. Francisci 
sociis , qui An. 1246 in Coenobio Graecii in 
valle Reatina cum aliis duobus sociis Leone 
et Rufino scripsit Vitam S. Francisci quae 
Legenda trium sociorum appellatur. Vide 
Waddingum p. 26. 

Richardus de ANGERVILLE , infra RI- 
CIIARDUS de Bury. 

ANGILBERTUS Abbas Centulensis , sive 
S. Richariim Gallia, apud Carolummagnum 
gratiosus, qui eum consuevit Homerum suum 
appellare. Ejus carmina quaedam servata 
ab Hariulfo in ejus vita. Exstat illa in Actis 
Sanctorum 18 Februarii tomo. III , pag. 109 
et in Actis Ordinis S. Benedicti Mabillonia- 
nis. Vide Leyserum de potHis mcdii aevi 
pag. 270. 

ANGILBERTUS , sive Engilbertus Corbe- 
jensis Abbas circa An. C. 880 versus quo- 
sdam elegiacos praemisit aliosque hcxame- 
tros subjunxit libro S. Augustini de doctrina 
Christiana , quem obtulit Ludovico Regi 
Francorum Carolomanni fratri. Utrosqueedi- 
dit Mabillonius. t. II. Analector. p. 657 sq. 
atque edit. novae in fol. pag. 425. 

ANGLICORUM Historicorumveterum col- 
lectiones hactenus lucem viderunt hae octo: 

1. MATTIIM PARKERI, Archicpiscopi 
Cantuariensis , qui Antiquitatum Britanni- 
carum peritissimus , pluresque de illis ve- 
tcrrs scriptores vulgaturus , Londini 1570 
lul. rdidit Matthaei Westmonasteriensis (lo- 
rcs llistoriarum et 1574 fol. Thomac Wal- 
singhami Ilistoriam Angliae , illique junxit 
ASSEIULM Menevensem de vita ;Elfrici 
Magni. 

Parkeri invitatus exemplo WILIIELMLS 
WATS in lucem protulil Matthaei Parts 
praeclaram majorem Historiara Londini 1571 
et gaepius deinde recusam Tiguri 1606 Pa- 
risiis 1644 et Lond. 1640 , 1684 Iblio. GUI- 
LSLMUS vero HOWARDUS Fhrentii Wi- 
gorniensis Ghronicen publici juria fecil Loo 



E L U S 97 

dini 1592 4.'°, ut alios separatim ab aliis 
editos praeteram , ( de quibus singulis suo 
loco ) Bcdam, Richard. Vitum, Eadmerum, 
Guilelm. Neubrigensem, Jo. Majorem Hadin- 
gtonensem , et quod Florentius libenter se- 
cutus , est , Chronicon Saxonicum a CHri- 
sto nato ad 1154 quod scriptum Anglo-Sa- 
xonice, sed cum Latina versione et indice 
Geographico , mappaque Geographica edidit 
Edmundus Gibson , Episcopus hodie lauda- 
tissimus Londinensis. Oxonii 1692 4. 

2. BRITANNICARUM rerum Scriplorcs 
t?e£Ms£j'ores,IIeideIbergae apud Hieronymum 
Commelinum 1587 fol. Galfridi Monemu- 
thensis , cognomento Arthuri de origine et 
gestis Regum Britanniae , libri XII. Pontiri 
Virunii historia Britannica ex Galfridi libris 
VI prioribus in compendium , omissis fabu- 
losis, contracta. Gildae Sapientis Epistola de 
excidio Britanniae. Bedae libri V Historiae 
Ecclesiasticae Gentis Anglorum , cum Ano- 
nymi continuatione libris III ab Anuo 731 
ad 1100 Guilielmi Neubrigensis de rebus 
Anglicis libri V, et Joannis Froissardi epi- 
tome de bellis Anglorum et Gallorum. 

3. ANGLICARUM * rerum scriptores post 
Bedam praccipui , ab HENRICO SAVILIO 
editi Lond. 1596et recusi Francof. 1601 fol. 
Willielmi Somerset , Monachi et Bibliothe- 
carii Malmesburiensis de gestis Regum An- 
glorum libri V. Historiae novellae libri II et 
de gestis Pontificum Anglorum libri IV, Hen- 
rici Huntingdoniensis Archidiaconi Historia- 
rum libri VIII. Roge*ri de Hoveden annaliurn 
parsprior etposterior. Chronicorum Elwardi 
sive Ethelwerdi libri IV et Ingulphi Abbatis 
Croylandensis historiarum liber I. subjun- 
ctis ab editore fastis ftegum et Episcoporum 
Angliae usque ad Wilbelnium Conquae- 
storem. 

4. GVILIELMl CAMBDEM Anglicarum , 
Ilibernicaruni , Normannicarum et Cam- 
bricarum rerum scriptorcs , Francof. 1602 

* Joannis Friili-i ki Fellcri nionumenl.i , trimestri 
V, pag. 51S. Ihirchardi Gotthoir Slruvii Bibliotheca 
llisiorica cap.O. Ilcrmannus Dictericus Mcibomiuv 
programmate dc 4pgUca*ac BUiorlae periodis ct 
praccipnis Sciiptoribus , Hclinstad. 1703 4. Joannes 
Burahard Henckenius ad Langleti du Fresno) Isago- 
gen in Histonam lom. II p. i">l clc. 

r3 



M A N G L 1 C 

M 1, i ienevensis de vita 2Elfridi 

Hagni. Anom/mi devita Wilhelmi Conquae- 

Thomae WaUinghami historia An- 

etiae ab Eduardo I. ubi Matthaeus Paria de- 

>mit. ad Henricum V. Ejusdem hypodigma 

Neustriae. Thomae de h Moor de vita et 

morte Eduardi II. Gutidmw Gemeticensis 

dc Ducum NoniKinnoiuin gestis usque a<l 

An. 1 135. SytveUri Gvraidi Cambrensis To- 

pographia Hiberniae . aivc <!<• mirabttibus 

ejus ,d Historia vaticinalis deexpugnatione 

Hiberniae, oec ooo itincrarium Cambriae, 

aeu Baldewini Archiepiscopi CantuaHensis 

perr Walliam legationis descriptio, oum 

l>,i\ idis Poveli ootis. 

.".. Spectant etiam ad res Britannicas quam 
plurima iu ANDREJSduCHESNEcollectio- 
oe, quae NORMANNICARUM a ) rerum 
acriptoresab Anno 838 ad 1820 complecti- 
iiii . prodiitque Paris. 1649 fol. In ea repe- 
ii.-— i Anouymi Gesta Nonnannorum ante 
Rollouem ab An. 837 ad 896. •> Excerpta 
r\ \;uii> Chrooicis ab Anno 948 ad 938. 
3 Abbonu Monachi carmen de obsidione 
Parisiorum Anno 886 Beq. 1» I Dudoma 
Vermandensis libri III histor. a llollonc ad 
An. 960. 5 Emmae Reginae Encomium.6) 
Gvilelmi Pictavieusis, Lexoviorum Archi- 
diaconi <!<■ rebus Gvilelmi Conquacstoiis ad 
Annum 1070. 7 Wiihelmi Gemeticensis ii- 
bri VIII emendatiores. 8) Orderici Vitalis 
HistoriaeEcclesiasticaeabAn. 1087 ad 1444 
iibri XIII 9 Gesta Stephani Regis Anglor. 
ct Ducis Nonnannor. An. 1436-4454. 10) 
Anooymi Chronica NornJanniae ab An. 1 139 
ad I -"»:{. 12 Appendu variorum minorum 
( tpusculorum. 

6. ROGERIl TWYSDENl et JOANNIS 

5ELDEN1 Historioe AngUcanoe Scriptores 

decem, cum Seldeni ' de iisdem Judicio, et 

sario Guilelmi Somneri Lond. 4662 fol. 

Scriptorea illi Bunt; 1 ) Stroeon, Monachue 

i)Conter Jo.imii^ Friderici Fellerl «paxapiT» 
irimestre l pag. 521 ci B. JobannU iiubneri no- 
rtrl Bibllotbeeain HUtoricam Haniuurgcnsem torn. 
\ p. 115. 

I)) vide quae >.i)|>ra lo Abbone. 
• i « i ■ ni Beldentu Eadmeri Blstoriam al> Anno 
'i 1123 riim imi i - ci splcilegio edlderat Lond. 
1623. 161. 



<> n r m 

Dunelmensis Ecclesiae, Historia S. Guth- 
berti: et de Archiepiscopis Eboraci, de ge- 
stis Regum Anglorum et de obsidione Du- 
nelmi. :i /oow»t>, Prioris Hagulstadensis 
historia ab A. 1430 ubi Simeon desinit, ad 
M55. 3 Historia Richardi , Prioris Hagul- 
stadensis. \ Aihredi, Abbatis Rievallensis 
descriptio belli Standardii, Genealogia Re- 
gum Anglorum. Vita Eduardi lle-isotCon- 
fessoris. Historia de sanctimoniaii de Wat- 
tun. •") Radulphi de Diceto Londoniensis , 
abbreviationes Chronicorum. ) Joemnis 
Bromptoni, Abbatis Jornalensis Chronicon 
abAn. 588 ad 4498. 7) Gervam Monachi 
Dorobornensis de combustione ac reparatio- 
ne Cantuariensis Ecclesiae. Imagines do 
discordiis inter Monachos Cantuarienses ot 
Baldewinum Archiepiscopum. Chronica et 
vitae PontificumCantuariensisEccIe8fee.'8) 
Thomae Stubbs Ordinis Praed. vitae Archie- 
piscopos. Kbnraconsium. 9) Guilelmi Thorn 
Cantuariensis, Chronica de rebus gcstis Ab- 
batum Cantuariensium. et 40) BenHci 
Knightoni, Leicestrensis Ghronica de even- 
tibus Angliae. 

7. Rerum A nglicarum Scriptorumveterum 
tomus I * cura JOHANNIS FELLl, Oxo- 
nionsium Episcopi, Oxoniae e Thoatro Sbol- 
doniano 4684 fol. 1 ) Tngulphi Historiarura 
liber integrior quam in Savilii editione pro- 
dierat. I Vetri Blaesensis continuatio ad 
Historiam Ingulphi. 3) Anonymi Chronica 
de Mailros, sive MonasterH Mailrosensis ab 
An' 7:{"> ad 1270. \ Annales Burtonenses, 
r \ 5 Anonymi, sive trium Anonymorutn 
Continuationes Historiae Ingulphianae. 

Tomus II Oxoniae 1687 folio , curante 
THOMA GALEO. 4) Annales Marganenscs 
ab Anno 4066 ad 1232. 2) Thomae Wikes 
Chronicon Salisburiense ab Anno 4066 ad 
1304. 3) Annales Wawerlejenses ab Anno 
4066 ad 4291 4) Gaufridi Vinisahi Itinera- 
rium Richardi I in terram sanctam , cum 
duplici carmino Hexametro altero, altero 
elegiaco in ejusdem Richardi laudemret 5j 

* Acta Kruditorum An. 10«:'. pag. 143 ct tomo 
i supplementl pag. 8. Nouvellcg de la Republique 
dct i ..'itrcs An. 168S Juln p. 581 ctAodt pag, 81 1. 
Blbliotbeque Univcrsdl.- tom. XJ i»ag. 597. 



A N (i L I 

Walteri Hemminfjfort libri III de gostis Ro- 
gumAngliae ab Anno 106Gad 1 073. 

8 Htstoriae Britannicae, Saxonicae, An- 
cjlo-Danicae Scriptores quindecim, * eodem 
THOMAE GALEOcurantc,Oxoniae 1691 fol. 
in quo Volumine 1 ) Gildae Sapientis liber 
querulus de excidio Britaniae, emendatior 
quam in prioribus cditionibus: et Epistola 
Britannorum deplorandae miseriae et vitiis 
castigandis. 2) Eddius, sive Heddius Ste- 
phanus de vita S. Wilfridi Episcopi Ebora- 
censis, defuncti An.709. 3) Xenniisive Xin- 
nii Abbatis Bancborensis Historia Britonum 
sive Eulogium Britanniae. 4) Asserii Mene- 
vensis Annales, sive Chronicon fani S. Ne- 
oti, cum paralipomenis alterius auctoris. 
5 ) Ranulphi Hkjdeni Polychronicon. 6 ) 
Guilelmi Malmesburiensis liber de antiqui- 
tate Ecclesiae Glastoniensis. 7) Ejusdem de 
vita S. Aldelmi, sive liber antiquitatum Mal- 
mesburiensium, Galeo liber quintus de ge- 
stis Pontificum Anglorum. 8) Anonymi Hi- 
storia Ramesiensis Coenobii, tribus parti- 
bus, nam quarta adhuc desideratur. 9) Ely- 
ensis Monachi Historia Elyensis Ecclesiae , 
liber primus. 10) Liber secundus additus a 
Thoma Monacho itidem Elyensi. 1 1 ) Joan- 
nis Wallingfordi Chronica ab An. 449 ad 
1026, 12) Radulphi de Diceto de Regibus 
Britonum. 13) Anonymi de partitione Pro- 
vinciae Angliae in Shiras, sive Comitatus, 
Episcopatus et Regna. 14) Joannis Fordun, 
sive Fordon Scoti chronicon, sive Scotorum 
historia. 15) Flacci Alcuini potmia de Pon- 
tificibus et Sanctis Ecclesiae Eboracensis , 
Paulino, Oswaldo, Wilfrido, Cuthberto, Bo- 
sa, Egberto, Wdbrordo, Johanne, Wilfrido 
juniore, Egberto, Balthero, Echa, ^Elberto, 
Eanbaldo. Denique subjuncta est a Galeo 
appendix, in qua veterum loca de Britannia 
a) com notis, aliaque etiam ad genealogias 
Regum, Britannorumque consuetudines et 
antiquitates facientia continentur. 

9 Omitto LAURENTI ECHARDI, licet 

* Jnumal des Savans An. 1G92 pag. 711. Acla 
Erud. A. 1692 statim in limine. 

a) Conferendae ad Britanniac descriptionem ex 
Antonini itinerario observaiiones Wilhelmi Burtoni: 
I.ond. 1G58 fol. et postumae. Thomae Galci Lon- 
din 1710, 4, Diem ille obiit Anno 1702. 



C O R U M 90 

minime oontomnendam collectionem Histo- 
ricorum Angliac, Anglice editam, Londint 
1706 fol. tribus Volum. b' quoniam ad insti- 
tutum meum minus spectat, et corpus Hi- 
storiae Anglicanae exhibet ex recentibus 
scriptoribus Anglis totum compositum: Vo- 
lumen primum quidem, JoanneMiltono, Sa- 
muele Daniole, Jo. Habingtono, Thoma Bfo- 
ro, Eduardo Hallo, Radulpho Hollingshoad 
scriptor annalium: Georgio Buck additis Jo- 
hannis Strypii observationibus, et Bacono 
Verulamio. Volumen secundum quidem ab 
Henrici VIII temporibus ex Herberto de 
Cherbury, Johanne Haywardocum censuris 
Johannis Strypii: Francisco Godwino, Gvi- 
lelmo Cambdeno, et Thoma Wilsono cum 
Jacobi Welwoodi observationibus. Volumen 
tertium denique a Carolo primo usque ad 
Gvilelmi tertii obitum Clarendoniodebetur, 
atque ipsi Echardo, qui etiam Londini 1707 
fol. * separato Volumine edidit conscriptam 
a se Historiam annorum 1678 a Juhi Cae- 
saris temporibus ad obitum Jacobi I. 

10. HENRICI WARTHONT Anglia sacra 
sive Collectio Historiarum partim antiqui- 
tus , partim recenter scriptarum de Archie- 
piscopis Angliae , a prima Fidei Christianac 
susceptione ad An. C. 1540 nunc primum 
in lucem editarum. Lond. 1691 fol. duo Vo- 
lumina. Quae in hoc opere contineantur , 
diligenter exposita sunt in Actis Erudito- 
rum tom. II supplementi sect. III ct IV, pag. 
10S et 153 seqq. 

M.WILHELMI DUGDALE et ROGERI 
DODESWORTHI Monasticon Anglicanum , 
quod varia et ipsum diplomata mcdii aevi , 
monumentaque vetera offert lectoribus , 
prodiit Londin. 1655 , 1661 duobus Volumi- 
nibus in fol. quibus jungendum supplemen- 
tum egregii Viri JOAXMS STEVENS Lond. 
1722 fol. 2 Volum. vide iterum Acta Erud. 
A. 1724, pag. 381 , 541 ct de THOM.E TAN- 
NERI notitia Monastica Lond. 1695 8 vul- 
gata, tomum tertium supplementi pag. 71 
sq. et (iuil. Nichols Bibl. llistoricam Angliae 
scriptorum pag. 1 44. 

b) Journal dcs Sav. 1708 Juin p. 445. B. Men- 
ckenii Catalogus Bibl. p. 451. 

* Id. 1708 Novembcr. pag. 331. llistory or the 
works of the learned 1707 pag. 231. Acta Erud. A. 
1700 p. 289. 



1110 



A N (. L i ( 
i ■> Novam potehramqae ByltogeB scripto- 
, um Historiae BritawMcae darent vulgata 
rariis miBoritwa Volummibus b \ ipoclaris- 
Bimo Til. BEAINE , quae junctim excudi 
curante^aliquo vire docto, essel taote ma- 
as operae ptetmm . qooniam ei digna plo- 
raque quae stndioeorum Historiae lerantur 
manmus, et rarissinia Bimt omnia, editore 
hbc a«»ente scilieet, nt pauctesima tantum 
singulorum exempla typis eiscriberentur. 
Eorum quae ad meam notitiara pervenere, 
liic est elendms : 
.Vlfrr.h Annales . dequibus supra 
Johannis Lelmmii de rebus Britannicis r«l- 
hckmoa . ciiiii appendice . notis et indicibus. 
Oxon. 1745, - s sex parvis tomis. Vide Acta 
Brud. 1717 ; pag. K>3. 

Johannis Confratrfs et Honachi Clasto- 
mentii Cnronica wve Bistoria de rebus 
Glastoatensibus. Oxon. 1720 8. T0 . duobas 
Volum. cum excerptis e ttickardi de Beere 
terrario Coenebii Glastonieneis , diplomati- 
busqueel indice iibrorum Anno I848et re- 
orum in eadem Ecdesla : nec aon ap- 
pendice Epistolarum etc. vide Acta Erud. 
1729 pag. 181. BiW.. Angloise tom. XV 
p. 352. 

Adamide Domerham * historiade rebns 
Glastoniensibus , usque ad Annum 1200. 
Oxeo. 17)77,8 -' Volum. additae emenda- 
b ad Wimehnum Bfahnesburiensem a 
i,.ilt'.. editum . atque Edmundi Archeri ex- 
cerpta ei Begistris Wellensibus , et diplo* 
mata quoedam ad Glastoraam spectantia. 

Titi f.irit Forojuliensis Vita Benrici V. 
AngKae Regis, adjuncta Thomae Smithi 
b] lloge scTtptarnm. Oxob. l7f$8.ActaErud. 
1747 . pag. I«7. 

Thomae Caji Vindiciae antiquitatis Aea- 

demiae Oxoniensis centra Joannem Cajum 

Cantabrigiensera. Oxon. 1730 8. Joumal des 

- 17 33. Pevrier pag. 198. 

Walteri Hemmgford, Ganonici de Gisse- 

burne, Hiatoria ie rebusgestis Bduardi I, 

ll et lll. Aecedent inter alia Kduardi III 

historia | *♦ * t Anonymum: Narratio dc pro- 

i contra Begmaldum Peacockium , au- 

lohanne Whetamstedio: Bxcerpta hi- 

> p«f' -'i. 



10» l M 

storica e ITioiiiaeCoiw^mVdictionarioTheo 1 - 
logico: l.ibollusdoCaroli I ab urbeOxonfensi 
higa sivo discessu: Notitiasq ; domorum 
HoliuiosaiumindioooosiBathowollonsi.Oxon. 
1734, s duobus Vol. 

ChronicoB Thomae Sprotti, Anonymiqui 
eirca Ab 7 4:5 scripsit . Chronica de tempore 

Mundi : AlteriUB Anonwni dc Abbatia Hiini- 
Si-i/ : Mrolai Cantulu/ti llistoiiao do antiqui- 

tate et origine 1'niversitatis Cuntabriyiensts. 
Pragmentum vctoris Chronici do rebua Edu- 
ardi IV. Oxon. 1710 8. 

CrilelmiXeubrigensis, Ilistoriasivc Cbro- 
nica rerum Anglicarum cmondatior locuplo- 
tiorqoeadditis Jo. Pfccardi propriisquc notis 
et spicilegio : noc non tres iwmiliae oidcni 
Guilolnio adscriptae et antea inedftae. Oxon. 
1710 8. bibliothequc Angloiso tomo VII, 
pag. I71, 501. 

Ti.rtus llo/fensis, dc quo mox infra , ubi 
de (Jriscis Legibus Angliae. 

huo rerum Anglicaram scriptoros, Tho- 
?nus Otterhonrne et Johannes Wethumstetle 
;ili origine Gentis Hritannieae usque ad Kdu- 
aidum IV adjuncta praetor bistoriam fun- 
dationis HospitalisEu elmonsis in Comitatu 
Oxonionsi , syllogo Kpistolarum dc rcbus 
Britanaicis scriptarum An. 1524 ct 1525 ct 
Francisci Godwini Catalogo Episcoporum 
Ratbonionsiuni et Wollensium. Oxon. 1732, 
8 duobus Voluminibus. 

Hobcrtiile Avesbiiri/ historia do mirabili- 
busOostis Kduardi 111 et Johunnis Joscelini 
iiiKioris libri do Antiquitatc Britannicac 
Ijclosiao . sivc dc vitis Episcoporum Can- 
tuarionsium , qui ambulat sub nominc Mat- 
tliaei Parlceri Archiepiscopi Cantuar. ) Ca- 
talogus libroruin Saxonioorum ct corum qui 
llistoiiain Gentis An-lorum scripscre, ot ubi 
exstent Oxoniae 1720, 8 cmn appendice 
oditoris, Journal dcs Savans 1725, pag. 513. 
lbbl. Angloisc tom. IX, pag. 38. 

Latinis biscc acccdunt Angfloc ahoodom 
lloarnio odita Joannis Lclandi itinorariuin , 
cum variis disscrtationibus editoris. Oxon. 
1745, 8, novom toniis. 

Colloitiovaiiaiuindissortationuni Aaglice 

scriptarum ,. de Anglicis Antiqttftatibus in 
quibus familiam ducunt Georgii BTackewHti 
et Anonyrai dissertationes de antiquitate 



A N C I L 

Legum Anglicarum. Oxon. 1720 8 Acta Eru- 
ditorum tom. VIII supplem. pag. 325 Hearnii 
ipsius dissertatio itidem Anglice edita sepa- 
ratim de Antiquitatibus quibusdam recens 
inventis in comitatu Eboracensi. Oxon. 171 
8. T °. Vide memorias litterarias Trevoltinas 
A. 1713, pag. 287 et Dan. Larroquani ad 
Hearnium Epistolam quae in iisdem memo- 
riis legitur pag. 1534. 

Anglice etiam ab Hearnio editum Boberti 
Glocestriensis Chronicon Angliae , carmine 
scriptum Anglico , unde Robertus hic , En- 
nius Angliae ab editore salutatur. Additur 
ab eodem glossarium , et Anonymus de mi- 
rabilibus Britanniae , et Wilhelmi Malverne 
Abbatis fundatio Abbatiae Glocestriensis. 
Oxoniae 1724 8. T0 , duobus Voluminibus. Acta 
Eruditorum tom. IX. Supplementi pag. 373. 

Petri Langtofli Chronicon rhythmicum ex 
Gallico Angliceversum auctumque aRoberto 
Manningio Brunnetisi , cum glossario, va- 
riisque editoris appendicibus. Oxoniae 1725, 
8 duobus Voluminibus. 

13. Thomae Hearnio jungendus ANTO- 
NIUS HALLUS, cui et ipsi praeclaras edi- 
tiones in acceptis referimus JohanmsLclandi 
quidem de Scriptoribus Britannicis, Oxoniae 
1 709 , 8 et Nicolai Triveti Annalium , sex 
Regum Angliae ab Anno 1 1 36 ad 1 307. Oxo- 
niae 1719 , 8 deinde Continuationem eorun- 
dem Annalium ab Anonymo deductam ad 
Annum 1336 cum Adami Murimuthensis 
Chronico ab Anno 1303 ad 1336 et Conti- 
nuatione Anonymi ad Annum1380 nec non 
Joannis Bosloni Speculo Coenobitarum, vel 
certe ejus Epitome : atque Edmundi Boltoni 
Ilypercriticis , seu dissertatione scripta An- 
glice , cujus fragmentum Hearnius in Vindi- 
ciis Galfridi Monumethensis publicaverat. 
Prodiit hoc Antonii Halli volumen Oxonii 
1722 8. De utroque vide Acta Eruditorum 
1722, pag. 105 et tom. IX. Supplementi pag. 
181 et de Lelando Ilistoriam operum Eru- 
ditorum Anglice editam A. 1709, pag. 113. 

1 4. THOM.E RYMERI Historiographi Begii 
collectio magna Actorum publicorum , foe- 
derum , diplomatum etc. ad regna Angliae, 
Scotiae , Hiberniae spectantium ab Henrico 
I sive ab AnnoCHristi 1 101 ad annum duo- 
decimum Jacobi primi Regis. ex autographis 



L R U M 101 

Archivorum Regiorum cxpressa a) auspiciis 
Reginae ANN/E publicata Londini ab Anno 
1704ad 1715 sedecim Voluminibusin fol. b) 
et ex repetita editione emendata et supplcta 
a nobilissimo HOLMESIO cj An. 1729 se- 
ptendecim Voluminibus. Cum prioriseditio- 
nis pretium esset immane , in sectionc pu- 
blica quoque centum et viginti librarum 
sterlingarum, hoc est thalerorum 600, etiam 
posterior haec, cujus tantum ducenta exem- 
pla typis exscripta sunt , venditur quinqua- 
ginta numis aureis Gvineensibus , hoc est 
thaleris ducentis et quinquaginta. Regina 
ANNA diem obiit An. 1714, eodem quo et 
Rymerus : nec diu post Carolus Comes 30 
Maji A. 1715. Post Rymeri fata ROBERTUS 
SANDERSON tomum XVI ab Anno 1586 ad 
1616 ex schedis Rymerianis , d) et tomum 
XVII qui in Anno 1624 desinit , proprio 
studio adjunxit , recentiora etiam tempora 
similiter persecuturus , sicut iam An. 1726 
lucem vidit e) tomus XVIII qui Acta publica 
annorum 1625 et 1626 exhibet , itemque 
alius An. 1732. 

* Postqiiam haec Fabricius scripserat col- 
lectionem hanc Rymerianam ad volumina 
XX jam accretam iterum typis subiece- 
runt Hagenses Typographi , qui minutiori- 
bus typis expressam ad tomos X redege- 
runt. Coepit editio illa an. 1737. 

1 5 LEGESveteres A nglorum, Scotorum etc. 

Guilelmi Lambardi Archaenomia ; sive an- 
tiquae leges Anglo-Saxonum collectae a Lu- 



a) Kenneti Episcopi Petroburgcnsis censura, Bi- 
bliotequc Angloise tom. XII , pag. 206 seq. 

b) Bibliotheque Choisie tom. XVI, pag. 1 tom. 
XX, pag. 47 tom. XXI , pag. 118, 255 tom. XXII , 
pag. 533 tom. XXIII , pag. 237 tom. XXIV, pag. 237 
tom. XXVI, pag. 1 etc. Quae tomo primo continen- 
tur , vide in Actis Erudilorum Anno 1709 , pag. 52:> 
secundo Anno 1710 , pag. 87 tertio ct quarto Anno 
1710 , pag. 22a quinto et sexto tomo IV. Suppletn. 
pag. 52 ( J septimo et octavo Anno 1711, pag. 239 
nono An. 1712, pag. 97 decimo An. 1715, pag. 8 
nndevimo tom. VI. Supplementi pag. 289 duode- 
cimo An. 1716, pag. 315 decimotert io tom.Vll. Sup- 
plem. pag. 242. 

c) Journal litteraire (om. XIII, pag. 474. 
d; Acta Eruditorum A. 17^1 , p. 506 ubi dc (om, 
XIV et scq. 

e) Acta Erud. A. 1728 , pag. 193. 



m ANGLJ 

ilolplio Noweiio a ct Latina versiono b) ot 
notis a Lambardo illustratae Londini 1 *>68, 
» et Cum commentano A hrahami Wheloci\aa- 
ditisLegibusNorniannicisGuUelmiConquaB- 
storifl et^Latinis Legibue Benrici I Canta- 
|iiu. 1644 fbl. Denique post interceptos 
Francisci Junii. (iuilelmi Somneri, et (iui- 
/chni Estobri . morte impeditorura conatus 
ox longe meliore ac locupletiore editione V. 
C. !>m-iiiis Wilkinsii, Lond. 172! fol. a quo 
- oniversae Ecclesiasticae et Civiles 
Anglo-Saxouicae, Normannicae et Latinae 
ab Ethelberto Bege usque ad tfagnam Cbar- 
tam Benrici III exhibentur cum Speelmaani 
Codice veteram statutorum Angliae et su- 
bjuncto glossario. Vide Mich. de la Roche 
Memorias Litterarias Magnae BrUanniae t. 
VIII pag. 380 seq. et quae infra in ETHEL- 
BERTO. 

Joannis SeldeniJsDUB Angliae et Kpino- 
mis tom. III Operum. et Dissci tatio ad Kle- 
tam. de qua infra. FLETA. Idem Seldenus 
ad BADMERUM et tom. II Operum pag. 
1640 seqq. uln leges et consuetudines Edu- 
ardi Regis et Guilelmi Conquaestoris lin- 
gua Gallii a Normannica cum Latina Seldeni 
versione. 

GuUelmi DugdaH Origines Juridiciales dc 
veteribus Anghae Legibus, Lond. 1666 fol. 
Anglice. 

'/"< i tus Hoffensis ab Earnulpho Episcopo 
\ll ut ajunt collectus, in quo intor 
Boftensis Ecclesiae acta a SaxonumRegum 
temporibus usque ad Annum 1143 etiam 
variae occarrunt Leges Ecclesiasticae a Re- 
j_'ibus promulgatae, editore Thoma Hearne , 
qui antiquorum Angliae Episcoporum for- 
mulas profeesionum (h- canonica obedientia 
Archiepiscopis Cantuariensibus praestanda, 
et Leonhardi Butteni, recentioris Scriptoris 
rtationem <!<• Antiquitatibus Oxonien- 
sibus adjunXit. Oxoa 1720, 8. Acta Erudi- 
torum tom. Vlll Supplementi pag. 18!) et 
Biblietheque Angloise tom. VIII pag. M-2. 

I VirtKiUon F.nglith liisloriral library pag. ii 
"in in fol. 

I' versio Legum quarundam in Clironico Joan- 
"iioni, praercrtur Lambardinae a Speelmanno 
el a PranclMO InoiO Praerat. ad glossarium Gothl- 
CUB. 



C O U l M 

Miujna Charta sivo Assisae llcmici III 
cum aliis statutis antiquioribus rocentiori- 
busque saepius prodiit Londini 1508,1543, 
1602 etc, 

Joannis Skenaci Begia Majostas. sive Je- 
ges veteres Scoticue, Edinburgi 1609. l.on- 
dini 1613 fol. Confor Cundlingiana XXVI 
pag. 86. Idom Skenaeus etiam legibus Sco- 
ticis Anglice editis glossarium addidit, Edin- 
burgi 1597 fol. 

Leges WaUicae, Ecclesiasticae et Civiles, 
IIolMi Uoni et aliorum Walliae Principum 
ante Eduardi I tcmpora, cum versione La- 
tina, notis et glossario Gvilelmi Wottoni et 
Mosis Guilelmi. Lond. 1730 fol. Acta Eru- 
ditorum Anno 1731 pag. 249. 

Jo. Dissnei/ vicw of ancient lawsagainst 
immorality, Cantabrig. 1729infolio. Leges 
non Britannorum modo, sed etJudacorum, 
Graecorum, Romanorum, Gothorum, et 
Lombardorum antc Saeculum XI prcditis 
moribus oppositas perscquitur. 

1 6 De CONCILIIS in liritannia habitis. 

Ilenricus Speelmannus equcs auratus , 
glossario archaeologico , aspilogia aliisque 
scriptis inclytus (Johannis Speelmanni, qui 
Psalterium Latino Saxonicum vetus etyEl- 
fridi vitam edidit, Pater) qui An. 1641 bien- 
nio ante filium diem obiit, constituerat Con- 
ciliaBritannica/W£wsfo/ms vulgare, equibus 
primum modo in lucem protulit Londini 1639 
fol. complectentem Synodos ab initio Chri- 
sfianorum in Britannia sacrorum ad porio- 
dum usque dynastiae Anglo Saxonicae, si- 
ve Eduardi Begis obitum A. 1066. Concilia, 
Leges, Constitutiones in re Ecclesiarum 
Orbis Britannici, et Decreta, videlicet Pam- 
britaunica, Pananglica, Scotica, llibernica, 
Cambrica, Mannica, Provincialia, Dioecesa- 
na. In Bibliotheca .loan. Burchardi Mencke- 
niil {j.0LxxpiTx fuit tomus hic a Speelmanno 
pluribus locisc MSS. Regiis aliisque passim 
emendatus, versione quoque Latina nova 
subinde monumentis Anglicts vel Anglo-Sa- 
xonicis adjuncta. Secundus \onms postumus 
ab an. 1066 procedit usque ad excussuin 
an. 1531 ab Henrico VIII Papae jugum 
pubhcique juris factus est a Carolo Speel- 
manno Benrici nepotc Lond. 1661 fol. ma- 
num ei admpvente quoque et multa egregia 



ANG R 

addente Guilelmo cujus jam mentione feci 
Dugdalo , minus emendatus alioqui minu- 
sque plenus, sed obvius rarissime, pluri- 
bus illius exemplis incendio Londinensi An. 
1666 absumtis. Tomus tertius qui insecuta 
tempora debebat persequi, nunquam in dias 
luminis auras prolatus fuit. Interim Jubens 
accepi clarissimum Virum Dan, Wilkin- 
sium, cui LegesAngl. Seldeni Opera-Copti- 
cam Novi test. et Pentateuchi versionem , 
paraphrasin Chaldaicam libri utriusque 
Chronicorum et tot alia debemus, serio pa- 
rare, proximeque vulgaturum esse novam 
Conciliorum Britannicorum editionem, ter- 
tio tanto locupletiorem Speelmanniana. 

* Concilia Britannica. Oppignoratam eru- 
ditis fidem Cl. Wilkinsius Archidiaconus 
Suffolciensis et canonicus Cantuariensis li- 
beravit editis in lucem quatuor in fol. vo- 
luminibus , quibus non Spelmannica tan- 
tummodo Concilia complexus est ; sed et 
alia permulta e MSS. petita codicibus adie- 
cit ; novas insuper versiones monumento- 
rum Angio Saxonicorum adornavit , cum 
data in Spelmanno minus fidelis judicare- 
tur. Denique et reliqua Conciha post an- 
num 1531 usque ad 1717 supplevit. Titu- 
lus operis iste. Concilia Magnae Britanniae 
et Hiberniae a Synodo Verolamiensi A. D. 
446 ad Londinensem A. D. 1717. Vol. 4. 
Londini anno 1737. 

Scoticot^um Conciliorum Acta multa com- 
busta in incendio Edimburgensi Anno 1701. 

De Joannis Colgani Hiberni, Ordinis Mi- 
norum , collectione jactata Conciliorum Hi- 
berniae, vide, si placet, Franciscum Salmo- 
nem libro Gallice edito de studio Concilio- 
rum pag. 260 seq. Idem notat pag. 257 seq. 
omissa quaedam ex Speelmannianis in Re- 
gia , et Labbei , Harduinique Magnis Conci- 
liorum syllogis. 

Provinciale vetus Provinciae Cantuarien- 
sis, sive Constitutiones Angliae ab Anno 
1222 ad 1415 cum summariis et annotatio- 
nibus Guilelmi Lindeivood, Parisiis 1509 fol. 
Antwerpiae 1525 fol. Londini 1555. 8 et 
ex Roberti Scharrok reccnsione 1664, 8 et 
novo viri docti studio Oxoniae 1679 fol. ad- 
ditis etiam Constitutionibus Legatinis ( Le- 
gatorum Pontificis ; Othonis A. 1 236 et 



A D U S 103 

Othoboni 1 268 cum nolis Joannis de Aylhma. 
ex edit. Paris. 1505. 

Thomae Madox formulare Anglicanum 
Londin 1702 fol. 

Jahannis Iohnsoni collectio Legum Ecclc- 
siasticarum , Canonumque Anglicanorum , 
Anglice edita Lond. 1720, 8, duobus volu- 
minibus. Vide Acta Eruditor. 1722 pag. 420 
et Memorias litterarias magnae Britanniae 
editas Gallice t. IV pag. 507 et tom. VIII 
p. 385. 

Humfredi Hody historia Angliae Conci- 
liorum etConvocationum, sessionisque Cle- 
ricorum in Parlamento, adjuncta Parlamen- 
torum, velerumque Angliae Legum historia. 
Londini 1701, 8. vo Anglice. , 

Laurentii Howel Synopsis Canonum SS. 
Apostolorum et Conciliorum Oecumenico- 
rum et Provincialium ab Ecclesia Graeca 
receptorum, nec non Conciliorum, Decreto- 
rum et Legum Ecclesiae Britannicae et An- 
glo Saxonicae. Londini 1708 fol. 

ANGRADUS Fontanellensis in Normannia 
Monachus scripsit Vitam S. Ansberti Kolho- 
magensis Episcopi , defuncti Anno 695 Ex- 
stat apud Surium et in Actis Sanctorum 9 
Febr. 

ANIANUS, * sive ANMANUS Celedensis, 
sive Celennensis in Campania Diaconus , 
amanuensis, et in Synodo Diospolitana An- 
no 415 promachus Pelagii, de quo multa 
historiae Pelagianae scriptores Henricus No- 
ris lib. I cap. 19. Jo. Garnerius tom. I ad 
Marium Mercatorem pag. 1 51 sqq. etc. Vide 
et Pagium ad A. 417 num. XI. Latine vertit 
e Graeco S. Chrysostomi homilias in Mat- 
thaeum non primas octo solum, sed etiam 
caeteras usq; ad XXVI, quae a Gregorio 
Trapezuntio translatae dicuntur, cum is 
tantum harumfuerit interpolator, editorque, 
ac caeteras deinde addiderit ; ut ex MS. Co- 
dice Regis Galliae observat Rich. Simon to- 
mo I Epistolnrum selectarum pajz. 81 , 84 
cui adde Mabillonii Museum Ralieum p. 164. 
Versioni suae praemisit Anianus Epistolam 
ad Oruntium sivc Horuntium Episeopum ob 



* Alius ad quem Theodulfus Aurelianonsis lib. 
II vers. 518. 

Anianique mei tccta vcrcntcr adi. 



m ani 

li.i--i.-iin Peiagianara ejectum [talia, et de- 
inde ui Synodo Epbesina damnatum. Vertit 
idem Inianus etiam septom Chn/sostomi 
komihas de Uiwlibus Pauli, easque Evange- 
/•> . Presbytero Pelagianodicavit, Episjtola ud 
Evangehun integrior exstat tomo VI. Ope- 
rum Bedae, el interEpistoias selectas quas 
Colomesiufl ad calcem Epistolae Clementis 
Romani recudi ouravit pag. 364 et in edi- 
tione Cbrysostomi Montfauconiana t. II pag. 
47"». ulti al> accuratione et industria Aniaous 
laudatur. Denique vertit etiam Anianus 
CkryMostomi komUiam adNeopkytos, quae 
incipit: Be n ed ic tus DBUS: eece steUae etium 
etc. Lapsum gravem in limine statim Ver- 
sionis homiliarum in Ifatthaeum deprehen- 
dere >il>i visusest ErasmusXXVI 59 Epist. 
S . liicli. Simonius putat ipsum Graeco Co- 
duce asum io quo loeus ille aliter kegebatur. 
lluic Aniano Garnerius tribuit Epistolamad 
l>> metriadem, quae inter Augustini et Hie- 
ronymi opera legitur. Nam liber aduers/us 
Epistolam Uterongmi ad Ctosipkontem in- 
tercidit . cuius meminit Hieronymus Kpi- 
stola 98 ad Alupium et Augustinum, et 
inti-r Augustinianas ii (edit. novae 202.) 
Cum hoc Aniano S. Chrysostomi inter- 
prete eundem fucit Sigebortus cap. 70. 
Antanum, quem ait Codieem Alarici, de 
quo iuo\. edidisse. Sed libenter accedo vi- 
rorum doctorum sententiae, qui liect sup- 
pares aetate, tameo vitae instituto et con- 
ditinnc diversos duos Anianos bos fuisso 
non dubitant. 

AMA.M S Vir spoctabilis et Consiliarius 
Alarici Gothorum Regis, breviarium Codicis 
Theodosiani nee composuit, ut multi sibi 
persuasere, oeque interpretatus est, ut vi- 
sum Jo. Tilio el Jacobo Cujacio, sed reco- 
gnitum Bubseriptione sua ornavit commen- 
• l.ivitquc. ut ex Alarici Commonitorio sive 
Auctoritate docuit Sirmondus in quaestione 
triplici ad calcem t<>mi III Variorum Opu- 
Bculor. et tr.rn. iv Operumpag. 893 etJac. 
Gothofredus in prolegomenis ad Godicem 
Theodos. c V. pag. CXCII scq. Sed ecce 
til>i Anniani Bubscriptionem : Amianus V. 
< praeceptione Dqmini nostri glorio- 

\ ii s i>" i .it.ii t . . 



A N U S 

sissimi Regis Alarici , ordinanle viro ma- 
gnifice ct illustri Gojarico Comite, hunc Co- 
dicem LefumJuris, secundum authcntirum 
suhscriptum vcl in thcsauris cditum sub- 
scripsi ct cdidi sub die III Nonas Febr.an- 
no XXII regnante Domino nostro Alarico 
licr/c. A. C. 403. et acrac Ilispanicac \'\1. 
Vide Canones Isagogicos Scaligeri p. 172. 
Eidem Aniano Viri docti non magna nedum 
certa caussa tribuunt Epitomen librorum 
IV Institutionum Caji vctcris JCti, saepius 
cditarn atque erudite illustratam ab llicro- 
nymo Alcandro juniore. Venetiis 1600, 4. t0 

ANICETUS, Gesnero ANITIUS, Episco- 
pus Romanus ab An. 157 ad 168 in Isidori 
Mercatoris Collectione traditur scripsissc 
Epistolam ad Ecclesias per provincias Gal- 
liae, quac falsi convincitur a Blondello in 
pseudo Isidoro pag. 201 sq. Alia ejus de- 
creta, ut synodale rfe die Paschatis in die 
Dominico, el dc clericorum tonsura suppo- 
sita esse arguuntur a Petro Coustant tomo 
1 do Epistolis Pontilicum pag. 71 seq. I)e 
aliis dccrctis vide Ludovicum Jacobum a S. 
Carolo pag. 18. Ribliothecae Pontificiae. 
ANICIUS , vide infra , BOETIUS. 
ANSBERTUS vide supra AMBROSIUS 
Autpertus; atque infra AUTPERTUS. 

AXSBERTUS Archicpiscopus Rothoma- 
gensis , dcfunctus An. 690 de quo Acta San- 
ctorum 9 Februar. tom. -II , pag. 349 seq. 
supra, ANGRADUS. 

S. ANSCHARIUS sivc ANSGARIUS, in 
soptentrionalibus populis ad CHristum ad- 
ducendis strenuus et felix , primus ab An. 
C. 868 ad 8(i.'i. Archiopiscopus Hamburgen- 
sis , Rremensis etiam Episcopus ab An. 847 
quae Ecclesia llamburgensi juncta An. 86i). 
Scripsit post An. 860 vitam etmirucula S, 
WiUekadi primi Rremensium Episcopi An. 
791 dcfuncti : quam cum vita S. Anscliarii 
scripta a Remberto , et Rembcrti (auctorc 
ut vidctur Adalgario ) vulgavit Philippus 
Caesar in triapostulatu Scptentrionis , edito 
Coloniae 1642 8. v(> , quem prelo itcrum su- 
bjioiendum dedi tomo secundo Mcuioria- 
rum Hamburgcnsium , Hamburgi 1710 8. 
\ ita S. Willehadi , quain srripsit Ansgarius, 
ohvia etiam apud Mabillonium Actoi um Be- 
nedictinorum Saeculo lll. Parte 2 pag. 401 



ANSC 

ut S, Ansgarii Vita in Actis Sanctorum 3 
Februarii tomo I, pag. 391 et Remberti 4 
Februarii tom. I , pag. 566. De Anschario 
vide infra in REMBERTO et GVALDONE , 
quos ambos habesetiam in OriginibusLam- 
becii Hamburgensibus , Hamburgi 1 651 , 4 
quae me curante recusae ibidem 1706 fol. 
Caetera Anscharii scripta fuere Epistolae , 
quarum una servata in laudato Actorum 
Sanctorum loco , et in R. Nicolai Staphor- 
stii tomo primoHistoriae Ecclesiasticae Harn- 
burgensis, editae Germanice pag. 59, qui et 
ipse post Adamum Bremensem , Albertum 
Crantzium, Lambecium , Arrhenium , alio- 
sque, quos laudat, de Anschario diligenter 
disserit. et pag. 60 mentionem facit Missalis 
adhuc superstitis Anschariani , et Codicum 
magnorum , iii quibus Remberto teste pro- 
pria manu per notas conscripserat , quae 
ad laudem Omnipotentis DEI pertinerent , 
et adpeccatorum redargutionem: ad laudem 
quoque beatae et aeternae vitae et terrorem 
gehennae , et quicquid ad compunctionem 
pertinet et lamentum. Refert idem Rember- 
tus Anscharium unicuique Psalmo propriam 
aptasse oratiunculam , quod ipse pigmentum 
vocitare solebat , ut ei Psalmi hac de causa 
dulcescerent. Videtur id ipsum esse , de quo 
Crantzius in Metropoli libro primo extremo: 
tenemus devotionis ejus breve sed clarissi- 
mum monumentum , libellum, Psalmornm 
Summam paucis includentem, qui qualis 
fuerit in majoribus , satis attcstatur. 

ANSCHERUS Abbas Centulensis , sive S. 
Richarii circa Annum 1 100 scripsit libris III 
vitam et miracula S. Angilberti Abbatis edi- 
tam in tomo IV. Actorum Benedictin. pag. 
1 30 , 81 4. Confer Acta Sanctorum ad 1 8 Fe- 
bruar. et Hariulfum libro secundo Historiae 
Centulensis,etlaudatiMabilloniiProlegomena. 

ANSEGISUS Lobiensis Abbas, atque inde 
Fontanellensis , defunctus An. 834 cujus 
gesta describuntur inChronicoFontanellensi 
apud Dacherium tomo II. Spicilegii , editio- 
nis novae pag. 278 seq. ubi et pag. 282 seq. 
Constitutio ejus fratribus in Monasterio prae- 
scripta. Hic An. 827 collegit digessitque Ca- 
pitularia Caroli Magni et Ludovici Pii, 
atqus ut Albericus ' qiiidem auctor est , 

* Albericus Monachus tiium fonlium, in Cbro- 



HERUS 105 

statuta Ecclesiastica libris dnobus et leges 
mundanas eorundem libris totidem. De edi- 
tionibus ejus Operis utilissimi non repetam, 
quae notavi tom. XI. Bibliothecae Graecae 
pag. 85 seq. De differentia Baluzianae a 
prioribus , operac pretium est consulere Ca- 
rolum le Cointetomo VII. Histor. Francorum 
pag. 805 seq. atque Jacobum le Long in 
Bibliotheca Historicorum Galliae pag. 805 et 
de Ansegiso Acta Sanctorum 20 Julii tomo 
V ; pag. 90 seqq. Vide etiam Carolum Mo- 
lineum dc Monarchia Francorum pag. 72 
seqq. editionis primae. 

ANSELLI Archidiaconi Glossulas MSS. in 
Psalterium laudant Cangiuset Labbeus , qui 
in Yaticana inter Codices Reginae Christi- 
nae eas exstare testatur. Jacobus vero le 
Long. suspicatus est sub illo nomine latere 
Anselmum , de quo mox , Laudunensem. 

* Alter ab Archidiacono forte est Ansel- 
lus ille, quem credo monachum, cuius esfc 
opusculum in Cod. 57 S. Illidii Claromon- 
tensis apud P. Monfaucon Ribl. MSS. pag. 
1263. Est vero operis titulus. Visio cuius- 
dam monachi in Monasterio S. Remigii de- 
scripta ab Ansello discipido S. Abbonis abb. 
Floriacensis jussu Oddonis Abbatis. 

ANSELMUS , Abbas Beccensis. Vide mox, 
Archiepiscopus Cantuaricnsis. 

Flavias ANSELMUS, Mbnachus Beccensis. 
a superiore diversus , Scriptor Vitae Beren- 
garii Monachi in Urbe S. Papuli in Gallia , 
quae exstatin Actis Sanctorum 26 Maji tom. 
VI , pag. 447. 

ANSELMUS exAbbate Ordin. Renedictini 
Beccensi Archiepiscopus ab An. 1093 ad 
1109. Cantuariensis, doctrina zeloque et 
ingenii subtilitate nulli suis temporibus se- 
cundus. Ejus vitam scripsit Eadmerus , de 

nico ad Annum 827, cujus verba ita perperam in- 
t-ellexit Trithemius , ut Ansegiso quatuor libros 
Capitularium Caroli M. et cmatuor libros Capitu- 
larium Ludovici Pii tribuat , atque in uiraque 
Sylloge binos libros Ecclesiasticis , binos mun- 
dialibus, ut non quatuor libri , sed octo prodeanl. 
Verum quatuor tantum fuere , nec plures ex-tant , 
quibus alios tres Anno 845 adjunxit Bencdiclus 
Le>nta. Ansegisum hunc ab Ansegiso Senonum Ar- 
chiepiscopo probe distingueudum esse notat Sir- 
mondus iu Epistola ad Constantium Caetanum toiu. 
IV Opcrum pag, 14$. 



m . A N,S J3 

quo infra buo teco . ui alfos juniores praete- 
ream. Vide Surium el Acta Sanctorum -21 
ApriL tom. II • pag. 865 seqq. «t Theophi- 
lumlUynaudum iosyntaxiOperum Ansclmi 
Lugdun. 1630 fol. et tomo XI. Operum. 
OperaAnselmi recensere juvatex editione 
opiima Gabrielis Gerberonii Paris. 1675 fol. 
repetitacumnovo supplementoibid. 1721 fol. 

I. Monolojium . Sive Soliloquium et p. 29. 
Proslofjium h. e. alloeutio ad DELM , quibus 
per ideam ipsasn suinmi Entis , ut deinde 
fecereNicoiausCusanu8indialogodejt)o*sest, 
ot post eum Cartesius instituit , b) homo ad 
Gonditorem suum agnoscendum adducitur. 
Citat boc Monoiogium suum Ansclmus dia- 
logo de Veritate cap. 10. 

j, Liber apologeticiu contra GAUNILO- 
NEM . cujus brevis responsio ad Monolo- 
gium . Insipientis oomine pi ■aemittitur p. 35. 
Profnndas meditationes hoc in scripto An- 
selmi reperiri notavit illustris Leibnitius in 
l.rihnitianis pag. 'i I 2. Vide etiam Domini- 
cum de Colonia in historia litteraria Lugdu- 
nensi . quam Oallue nuper edidit tomo. II , 
pag. 21 k seqq. 

3. Liber de f\de SS. Trinitatis etde incar- 
natione Vcrhi pag. 14 contra blasphemias 
RUZELINI . qui AbailardiMagisterfuit, sive 
ROSECLINI . velut tritheitae , ad Urbanum 
II. qui Papa fuit ab A. C. 1088 ad 1099. 

i. Co/ttra Graccos iiber de processione 
Spiritits 8. pag. ';■>• Meminit hujus opusculi 
Hildebertus II. 9 ct 13. Kpist. et Aoselmus 
ipse in libellode tribus Waleranni quaestip? 
n bus. 

."). De ntsu Dia/ioli. dialoguspag. 62 cujus 
eti.itn meminit indialn,L'0 de Veritate. In hoc 
dialogo de origine mali Anselmus disputat. 

(5. Cur Dlil S homo, dialogus cum Bosonc, 
libros duobus pag. 74 adversus Infideles, 
simplicitatem Christianam tanquam fatuam 
deridentes : scripti Anno 1098. Vide Pagium 
ad An. 1097 n. 0. 

7. Dc conceptu virginali et Originali pec- 



•) Jcturrial «los snvans A. 1721 Octobre p. 417. 
M. iii. ie TrcMnix A. 17M pag. oS!i. Oiiilinus tom. 
ii pag, 951 - i|. 

i> i>" Cartertl watontla «lixi lib, de veritate 
l ' tristiaoae cap. x pag. 5i'5 scqq. 



L M U S 

cato liber p. 97 ad eundem Bosoncm , quem 
charissimum appellat. 

8. Dialogus de Veritate pag. 109. 

9. De Voluntatc pag. 116 et de Voluntate 
DEI pag. 1 51 . 

10. De libro arbitrio pag. 117 cujus scri- 
pti etiam in dialogo de veritate fit mentio. 

11. Dc concordia Praescientiae ct Prae- 
destinationis , nec non Gratiae DEI cum li- 
bero arbitrio pag. 1 23. 

12. De tribus WALERANNI Newembur- 
gensis Episcopi questionibus , ac praesertim 
de azymo ac fermentato contra Graecos pag. 
13'isubiuncta Waleranni ad Anselmum Epi- 
stola pag. 137 et Anselmi responsione ad 
illius querelas pag. 139. Graece vertit hoc 
Anselmi scriptum sicut librum de Proces- 
sione SpiritusS. quoque Demetrius Cydonius. 

1 3. De presbyteris concubinariis, seu of- 
fcndiculum Sacerdotum , brevis paraenesis 
pag. 1 40. Confer Anselmi lib. I. Epistol. 56. 

1 4. De nuptiis consanguineorum pag. 1 41 . 

15. Dialogus de Grammatico pag. 143. 
Etiam hujus mentionem facit Anselmus dia- 
logo de Veritate. 

1 6. Homiliae XVI, pag. 1 55 quarum ultima 
in Hebr. II 10 iterum recurrit inter exccr- 
pta pag. 546. 

17. Exhortatio ad contemtum tempora- 
lium et desiderium aeternorum. pag. 190. 

18. Admonitio morienti , pag. 194 in qua 
inter alia : Credis quod Dominus JESUS 
CHristus pro te mortuus est ? Credo. Agis 
ctiam de passione et morte sua ei gratias? 
Ago. Credis te non posse nisi per mortem 
ipsius sahari? Credo. Age ergo , dum su- 
pcrest in te anima , in hac sola morte totam 
fiduciam tuam constitue, in nulla alia re 
fiduciam habens. 

19. Carmen elegiacum de contemtu Mundi 
pag. 19.") quod incipit: QuiddeceatMonachum 
etc. cum aliis duohus brevioribus carmini- 
bus de rerum vanitate pag. 200 et de solo 
DEO amando pag. 201. 

20. Meditationum XXI liber pag. 202 qua- 
rum decima quarta etiam inscribitur Enchi- 
ridion sive Manuale , vel etiam liber de sa- 
lute animae. Separatim prodiere Lugd. 1609 
forma minore. 

21. Orationcs sive Precationes LXXIV in 



ANSE 
quibus etiam quacdam dirigunturad B. Vir- 
ginem Mariam, ad Crucem, ad Sanctos etc. 
Recusae itidem separatim Romae curante 
Agvirrio , et Veronae 1726 12. Hoc Oratio- 
narium non Anselmi esse , sed Coelestini 
cujusdam Monachi , qui post Dominicum et 
Franciscum scripsit , probat Raynaudus in 
heteroclitis spiritalibus pag. 247. 

22. Hymni et Psalterium de S. Virgine 
pag. 303. 

23. Epistolarum libri IV primus earum 
77 quas Monachus , secundus 53, quas Ab- 
bas Beccensis, tertius 188, quas Archiepi- 
scopus Cantuariensis scripsit , quartus 1 08 
antea ineditas complectitur. His Epistola 
pag. 704 et aliae Epistolae tres addi possunt 
ex Edmundo Martene tom. III. Anecdotorum 
pag. 283 seqq. nam quam ad Paschalem 
Warthonus tomo II. Angliae Sacrae pag. 1 78 
vulgavit , jam in Seldeni historia decima- 
rum XII 2 pag. 376 et apud Gerberonum le- 
gitur IV4.Epistolas octo offert Dacherius to- 
mo IX spicilegii, qui Anno 1669 lucem vidit 
( tom. III editionis novae pag. 433. ) Alias 
Epistolas novem Baluzius.tomo quarto Mi- 
scellaneorum pag. 471 seq. Parisiis 1 683 , 
8 , et in tomo V pag. 306 , 342 quibus 
omnibus aliae etiam adduntur in supple- 
mento novo editionis Anselmi A. 1 721 cum 
Sermone de Passione DOMINI , e MS. Regio , 
et Tractatu ascetico , quem ediderat Dache- 
rius tomo III , pag. 24 ( editionis novae tom. 
I, pag. 443. )et Anonymi Carmine elegiaco 
in Anselmi laudem , ex Baluzii t. IV. Misc. 
pag. 557 seq. 

24. Tractatus de Pace et Concordia pag. 
705-707. 

InAppendicem rejectaprimoDubiascripta. 

Elucidarium , sive dialogus summam 
Christianae Theologiae complexus, libris III, 
pag. 457 quod opus Gviberto Novigentino 
Abbati Codices quidam vindicant , Trithe- 
mius refert ad Honorium August. alii ad 
Guilelmum Coventriensem Carmelitam. 

Planctus B. Mariae ad Anselmum pag. 
488 sive dialogus B. Mariae Virginis et An- 
selmi de passione Domini. 

De mensuratione Crucis ad Luc. IX 23 , 
pag. 494 scriptoris S. Bernardo junioris. qui 
in eo citatur. 



L M U S 107 

De conceptione B. Mariae Virgims pag. 
499 et de VI. Idus Decembris festo in ejus 
mcmoriam celebrando pag. 505 seq. pag. 507. 

Passio SanctorumGuinerij Fingaris,Pia- 
lae et sociorum An. CHristi 450. Martyrum 
in Britannia pag. 508. Confer Acta Sancto- 
rum 23 Martii. 

Aliena : 

GISLEBEBTI, sive Gilberti Westmona- 
steriensisab Anno 1084. Abbatis Disputatio 
Judaei cum Christiano cum praemissa Epi- 
stola , qua auctor hoc scriptum censurae 
Anselmi subjicit pag. 512. Gisleberto vin- 
dicatur hoc scriptum etiam a Trithemin , 
cap. 353, licet sub Guilelmi de Campellis 
nomine edita est in Bibliotheca Patrum Lu- 
gdunens. tom. XX , pag. 1884 et sine no- 
mine auctoris, prodierat Colon. 1537 fol. 
Altercatio Christiani , cum Judaeo de fide 
C hristiana interlocutoribus Gamiele et Paulo. 

RUPERTI Tuitiensis Abbatis annulus,seu 
dialogus Christiani et Judaei de fidei sacra- 
mentis pag. 524. 

Dicta quaedam ex dictis S. Anselmi col- 
lecta p. 545 et miracula p. 548. 

Praeter castigationes et emendationes a 
praeclaro editore, subjiciuntur : 

Joannis Picardi Augustiniani , Canonici 
S. Victoris Paris. notae eruditae ad tres li- 
bros priores Epistolarum ex editione Ope- 
rum Anselmi, Coloniae 1612 folio, quam 
perinde ut Lugdunensem Theophili Ray- 
naudi Lugd. 1630 fol. recenset Labbeus tom. 
I de S. E. pag. 80 seq. Exstat et editio Co- 
loniensis 1573, de qua Possevinus , et No- 
rimbergensis 1491 fol. de qua Theophilus 
Sincerus Nachricht von alten und neuen 
raren Buchern, Frf. 1731 8 pag. 21 seq. 

In EADMERI operibus , quae in editioni- 
bus Par. 1657 1721 fol. Anselmo subjiciun- 
tur , exstant praeter Anselmi vitam liher 
quoque de beatitudine coelestis Patriae * 
Anselmo a quibusdam tributus . ot liber de 
S. Anselmi similitudinibus , iu cujus cap. 47 



* De felicitate Sanctorum sub Anselmi nomi- 
nc Antwerpiae 1G12, 12 per Henricum Sommalium 
et sub Eadmeri , Parisiis 1638, 8 edente Joanne 
Baptista Machalto Soc. Jes. Eadmeri Praefationem 
dederat Raynaudus tomo XII Opp. pag. 85. 



108 . A ' NS E 

seqq. inctaiio iUa de beatitudmi iisdem ver- 
!>i> recurriL 

Carmeo Anselmi in laudem LanfranciCa.n- 
tu.ir. decessoris sui cxstat ad calcem vitac 
Lanfranei cditae a Dacherio. et in Bibl. Pa- 
jrurn Lugd. tom. XVIII pag. 620 et tom. 
XII Opp. Uaynaudi pag. 86 et in ActisOrd. 
Bened. Sec. VI -2 p. (>:>r>. 

Explamtiones in s. Matthaeum, Anselmo 
tributas, PETRl BABIONISAngli,qui circa 
An. 1360 vixit, esse notat Raynaudus, qui 
praefationem c\ MS. Lugdunensi exhibet 
tom. XII pag. 90 seq. Oudino videntur re- 
fi rendae ad GUILELMUM Parisiensem,quod 
e( Baynaudus pridem fuerat suspicatus. In 
Cantica CarUicarum et m Apocalypsin sunt 
ANSELMI Laudunensis: In Pauli Epistolas, 
IIKUV.LTM. Monachum Uolensem Benedi- 
ctinum babere auctorem ooscuntur. 

ANSELMUS Abbas Gemblacensis in Bra- 
bantia. qui Anno 1 1 :iT obiit, auctor Chro- 
ab Anno \\\t in quo Sigebertus desiit, 
usque ad 1136 quod cum auctariis Gem- 
blacensi, Affligemensi, Valcellensi et Aqui- 
r 1 1 1 « tino usque ad Annum 1 i'-'-") edidit,Chro- 
sque Eusebii, Hieronymi ct Sigeberti 
subjecit, et continuationem ab Anno 1200 
ad 1608 ipse adjunxit Aubertus Miraeus , 
Antwerp. 1608 4.'° Vide B. Doctoris mei 
Thomae Itti^h librum de Bibliothecis Pa- 
truin pag. ~'M Beq. Libellus degestis Abba- 
tum Gemblacensium, quem Oudinus tomo 
II p. I1-M t nt Dacherium t<»m. VI siiicilc-u 
in publicum produxisse, obvius in n<i\;i 
editione tom. II pag. 7.")!) nec Sigeberti, nec 
Anselmi oec alterius auctoris nomen prae- 
fixurn habet, Monacho tamen (icmblacensi 
deberi Bcribitur. 

ANSELMl S, ab An. 1426 ad 1454. Ila- 
i elbergensis, Bive Avelburgensis Epi«copus, 
m Marchia ad Avelum. sive Havelam flu- 
vium. sub Archiepiseopo Magdeburgensi . 
Scripsil librum de Ordme Canonicorwn rc- 
gularium S. Augustini, cui scilicetipsead- 
dictufl quoque fuit. Exstat in thesauro anec- 
dotorum Bernardi Pez, iom. IV Parte II 
75, Ejusdem dialogos tres, unum de 
variia Christianae Bielig. formis, et duos 
disputationum adversus Graecos vujgavit 
m rius tomoXIlI. Bpicilegii pag.88 < dit. 



L M U S 

novae tom. I pag. 161.) Confer Oudinum 
tom. II p. 1429 seq. Vilas ejus aliquot san- 
ctorum, prolixis Voluminibus, et Epistolas 
plures ad diversos Eisengreinius pag. 97 
commemorat. 

Imerius de ANSELMIS , Cremonensis , 
Ord. Minor. cujus diseiirsns super Epistolas 
Pauli Apostoli, Voluminibus duobus in fo- 
lio, memorat Arisius in Cremona litterata. 

ANSELMUS Scholasticus et Canonicus 
Laudunensis^ in Gallia, qui An. 1117 diem 
obiit, auctor glossae interlineatis et margi- 
nalis in totum Vetus et Xovum Testamen- 
tum , laudatae Henrico Gandavensi cap. 30 
de S. E. cditaeque cum glossa Ordinaria 
Hugonis a S. Caro Cardinalis, Basil. 1502 
fol. ac saepius deinde alibi, ut infra in Hu- 
gone et Nicolao Lirano dixi.Enarrationes in 
Matthaeum editae in limine OperumAnsel- 
nii Cantuariensis, Coloniae 1573, 1612 fol. 
neque huius, neque Laudunensis, sed Pe- 
tri BABIONIS, Angli esse jam supra in Can- 
tuariensi notare me memini. Verus autem 
Anselmi Laudunensis in Matthaeum com- 
mentarius Oudino tom. II pag. 938 teste 
MS. obvius in Bibliotheca Regia Parisiens. 
Codice 38 1 9 incipit : Evangclium Graece, La- 
tinc bonum nuncium intcrpretatur. Per er- 
porem autem in MS. Beg. 246 inscribitur : 
Magistri Anselmide Monte Leonis, Remensis 
Archiepiscopi, Nam de Monte Laois , est de 
Montc Lauduno, qui ArchiepiseopusRemen- 
sis nunquam fuit- Commentarii in Cantica 
Canticorum itidem inter Opcra Anselmi 
Cantuariensis An. 1 573 et 1612 obvii, etiam 
MStorum Codicum suilragio vindicanturAn- 
selmo Lauduncnsi. Duas cjus Epistolas me- 
morat Sandcrus inter MSS. Codices Belgii 
tom. II pag. 171 In Psalterium commenta- 
rios Trithcmius c. 362. 

ANSELMUS Legiensis, sive Leodicensis 
Canonicus ct Scholasticus S. Lamberti, po- 
steaque Decanus Namurcensis, scripsitcir- 
ca Annum 1050 ad Annonem Archiepisco- 
purn Goloriiensem gesta Episcoporum Leo- 
dicensium a Theodardo hoc est ab An. 653 
:i<l obitumGvazonjs, sive Wazonis An.4048 
editam cum aliis, quos infra in HARIGERO 
recenseo, a Johanne Chapeavillo , Leodii 
1612.4.VideMiraeum ad Sigeberti cap.163. 



A N S E 
ANSELMUS Badagius, Mantuanus patria, 
ex Monacho Ordinis Benedictini,Episcopus 
ab Anno 1071 ad 1086 Lucensis, cujus vi- 
tam ex SebastianiTegnageliiantiquis monu- 
mentis pag. 83 seq. repetiit B. Georgius 
Serpilius de Scriptoribus Biblicis Parte VIII 
pag. 86. Vide etiam Acta Sanctorum 18 
Martii tom. II pag. 647. et Octavi Caetani, 
Siculi animadversiones in vitam hujus An- 
selmi inter monumenta contra Schismaticos 
edita a Gretsero, Ingolstad. 1613, 4. Eum 
in Psalmos et in Threnos Jeremiae scrip- 
sisse testatur Auctor vitae, et Trithemius 
cap. 344. In Psalmos memorat quoque Si- 
gebertus cap. 161 , sed auctor vitae notat 
eum desiisse in Psalmi CXXIX verbis ulti- 
mis: Benediximus vobis in nomine DOMI- 
NI. De Collectione Canonum, quae ab au- 
ctore Vitae diserte memoratur, et sub hu- 
jusAnselmi nomine libris XIII MSta exstat 
in Variis Bibliothecis, et ex quaGratianum 
profecisse notavit Latinus Latinius in Bi- 
bliothcca sacro-profana pag. 81 b. Vide Ba- 
luzium Praefatione de emendatione Gratiani 
§. 19 et in notis pag. 641, qui decretapost 
Anselmi hujus mortem promulgata notat in 
illa reperiri, sed quae in antiquioribus Co- 
dicibus desunt, ut notavi tomo XI Biblio- 
thecae Graecae pag. 87 speciatim in Vati- 
cano, de quo vide sis etiam Pagium ad An. 
1086 num. 4,Philippum Picinellum in Athe- 
naeo Eruditorum Mediolanensium pag. 39, 
40 et de aliis Oudinum tom. II pag. 721. 
Hildeberto autem illam collectionem , ut 
tribueret , permotus videtur fuisse Anto- 
nius Augustinus, quoniam inter Epistolas 
Hildeberti per errorem legitur praefat io Ivo- 
nis. Praeterea Libri II contra Guibertum 
Anti-Papam pro Gregorio IV et Collectanea 
ex variis Auctoribus, Ecclesiae facultates 
non esse inpotestate Regis aut Caesaris, ex- 
stant in Canisii antiquis Lectionibus tomo 
VI pag. 202, 235 et novae editionis tom. III 
pag. 369, 389 et in Bibliotheca Patrum Co- 
loniensi in fine tomi X et in supplementi 
tomo I pag. 725 Lugdunensis vero tom. 
XVIII pag. 102. Denique Lucas Waddingus, 
(qui etiam vitam S. Anselmi cum notis et 
commentariis editurum se promisit in Bi- 
bliotheca Ordinis Minorum pag. 240) sub 



L M U S 109 

Anselmi Lucensis nomine edidit quatuor 
haec Opuscula, recusa itidem in Bibliotheca 
Patrum Lugdunens. tom. XXVIII. Medita- 
tionem in Orationem Dominicam pag. 437 
in Ave Maria pag. 439 super salve Regina 
pag. 441 et Meditationes de gestis Domini 
nostri JESU CHRISTI , versibus leoninis , 
quorum initium: 
Desere jam anima lectulum soporis, 
Languor,lorpor,vanitas excludanlur foris. 
pag. 444-408. Quatuor haec scripta indigna 
Anselmo essedisputat Oudinus, quem vide 
tom. II pag. 722 sqq. 
* Wadingus qui viri huius Sancti vitam 
cum notis editurum se spondit in Bibliothe- 
ca , fidem implevit , ediditque Bomae an. 
1657 in 4 junctis una simul epistola ad Vi- 
bertum , quam et Canisius dederat sub ti- 
tulo libri primi contra Vibertum. Subiecit. 
librum Apologeticum eiusdem Contra eos 
qui dicunt regali poteslati Christi ecclesiam 
subiacere, quae scriptio in Canisio superiori 
libro continuatur; Wadingusveroplane a su- 
periori opere diversam statuit. Subiunxit 
huic opusculum , seu potius superioris li- 
brum secundum fambigit enim num opuscu- 
lum sit singulare, seu potius alterius pars) 
contra eos qui dicunt facultates ecclesiae 
sub regia potestate manere. Post haec om- 
nia exhibet quatuor illa opuscula hic a Fa- 
bricio indicata. Porro illud super Salve Re- 
gina jamdiu prodierat , sed isto Wadingi 
multo contractius, inter opera S. Bernardi, 
cui adscribitur. Sed nec S. Bernardi , nec 
Anselmi esset censet Oudinus hic apud Fa- 
bricium. 

ANSELMUS Mantuanus. vide supra, Lu- 
censis. 

ANSELMUS Marsicanus Episcopus post 
Annum 1210 vide Ughellum tom. VII pag. 
506 editionis novae. Scripsit Vaticinia Pon- 
tificum Rom. sive de Pontificibus, quae il- 
lustranda sibi sumsit Paulus Scaliger. Pro- 
diere Coloniae 1570. 

ANSELMUS Mediolanensis Archiepisco- 
pus circa Annum 1 1 1 0. Vi de Baluzium tom. 
VI. Miscellaneorum pag. 483 ubi diploma , 
quo Ecclesiam S. Mariae de Cavalzana con- 
cedit Ecclesiae Cluniacensi. 

ANSELMUS Ordinis Minorum Monachus, 



IH AffSE 

qui in terram sanctam venisse se scribit 
An. 1508. Ejus DttCriptio Palaostinao edita 
,i Canisio tom. VI antiquarum Lectionum 
pag. I MJOeteditionisnovaetem. rV*,pag.779. 

ANSELMUS de Monte Leunis Arehiepi- 
BCOpos Hemensis , nullus unquam fuit, sed 
dt Monte Laonis est de Monte Lauduno. Vide 
supra . Lauttunensis. 

S. ANSELMLS ab. Xovantulunus , vide 
AcU Sanctorum tom. I. Martii pag. 265. 

ANSELMl Periputetici Rhotorimachiam 
MS. rvnlvit Canghis in Godice Thuano 589. 

Petri ANSELMl esse carmen de Eucha- 
ristia . quod Ansehno Cantuariensi ab aliis, 
ab aliis Petro Blaesonsi tribuitur , conten- 
dit Caspar Barthius.. quem vide tom. II ad 
Statu IV. Thebaid. 552 pag. 1153. 

ANSELMUH Ordinis JrV/fonm. auctorem 
descriptionis Palaestinae , de quo jam di\i, 
Polonum Craeoviensem fuisso , Vossius su- 
spioatur . quoniam distantiam domus Cai- 
phae . a qua Servator ductus est ad dorimm 
Pil.iti . deseripturus . tantam esse ait. quan- 
tum distat a S. Uernardino Cracoviae usque 
ad Eecksiam S. Spiritus. 

ANSELMUS Monachus Ordinis S. Bene- 
dicti Hemensis , eujus itinerarium Leonis 
IX. Papae Roma in Galliam memorat Stge- 
bcrtus eap. 152 et Trithomius cap. 833 de 
S. E. ft II SS illustrium Benedictinorum. 
I.eo IX. Papa fiut ab Anno 1049 ad 1054. 
De ConciliisAn. 1049Kemis atque peralia 
Galliae a Leone IX habitisvide Pagium 
ad A. 1054 d. XI. 

ANSELMUS de Ribodimonte. qui An. 1009 
Bcripsil e\ Palaestina Epistolam ad Manas- 
-rn Arehicpiseopum, editam a Dacherio 
lom. \II. Spicilegii pag. 191 'editionis no- 
vae tom. III, pag. 431.; Ejns descriptio Pa- 
laeitinae vulgata a Canisio tom. VI autiqua- 
rum Loctionum pag. U>S!» et edit. novae 
tom. IV. pag. 77!>. 

ANSO . sive ANSUS Lobiensis , in Belgio 
Abbaa ab Anno 776 ad 800. Scripsit Mona- 
chns adhnc, ad Theodulfam, decessorem 
derode suurn , VitatnS. Urmart, quaeex- 
rt* * in Actis Sanctoram 18 April. tom. II, 
►60 et lomo III Sec. Benedictin. pag. 
-''' '' Vitam S. eTrmmt, qui Ursmaro in 

* Apu<l Surium 18 Aprllis intcrpolata a Ratherlo, 



L M U S 

Abbatia Laubiensi successit , obviam in 
iisdem Actis Sanctorum 25 April. tom. III , 
pag. 375 et in Mabillonii Sec. 3 pag. 56i. 

ANTENOR Episcopus incertae sedis post 
octavi Saeculi initia , scripsit Vitam S. Sil- 
vini, Morinorum in Gallia Episcopi , quae 
non nisi ab auctore medii saeculi noni in- 
terpolata ad nos pervenit , obvia in Guil. 
Catelli Historia Episcoporum Tolosatium , 
Tolosae 4623 fol. tum in Actis Sanctornm 
17 Febr. et in Actis Benedictinis Sec. III , 
pag. 295. 

ANTERIUS Clalidianus Sacra Biblia me- 
tro complexus memoratur a Guidone Vicen- 
tino, qui A. 1331 diem obiit. 

ANTEROS Episcopus Romanus ab An. 
235. Novembris 22 ad Aunum 236 , 3 Jan. 
et Martyr, cui supposita apud Isidorum 
Mercatorem Epistola ad Episcopos per Bae- 
ticam et Toletanam Provinciam constitutos, 
a Blondello in Pseudo-Isidoro pag. 278 seq. 
refellitur. Videndum an majoris lidei est , 
quod Auctor libri Pontificalis et alii recen- 
tiores scriptores tradunt eum per Notarios 
res Martyrum accurate descripsisse , et in 
aerarium Ecclesiae reposuisse. Vide Ludo- 
vicum Jacobum a S. Carolo in Bibliotheca 
Pontificia pag. 19. 

ANTHELMUS. supra , ALDHELMUS. 

ANTISSIODORENSE , sive AUTISSIO- 
DORENSE Chronicon Monachi S. Meriani 
Antissiodorensis ( Auxerre in Gallia Lugdu- 
nensi ) ab O. C. ad Annum 1212 cum ap- 
pendice ad Annum 1223 editum a Nicolao 
Camussaeo , Trecis 1608 i. Antissiodorense 
Chronicon breve ab An. 1005 ad 1174 in 
Philippi Lahbei Bibliotheca nova MSS. tom. 
I, pag. 292, 293 Appendix ad An. 1190, 
pag. 405. Aliud Chronicon Antissiodorense 
ab A. 1022 ad 1188 in Edmundi Martene 
Thesauro Anecdotor. tom. III, p. 1384 1385. 

M. Aurelius ANTONTNUS Imnerator ab 
Anno Cllristi 161 ad 180 cui tribuitur vulgo 
Itinerarium , de quo dixi in Bibliotheca La- 
tina. De alio itinerario in loca sancta , infra 
in A.NTOMNUS Plucenlinus. 

ANTONTNUS Florentinus patria, Ordinis 
Pracdicatorum , et ab mense Januario a) 

a) Giornale dc' Lcttcrati dMtalia tom. XIII pag. 

m. 



ANTO 
Anno 1446 usque ad 1459. Archicpiscopus 
Florentinus , vero nomine ANTONIUS, pro- 
pter parvam statnram b) Antoninus, atque 
illo nomine notior praesertim post obitum , 
et ex quo Sanctis est adscriptus An. 1 523 c) 
Vide Acta Sanctorum ad 2 Maji tom. I , pag. 
322, 331 et tom. VII, pag. 553 ubi ejus 
effigies etpag. 681 seq. Jacobum Qvetif 
tom. I. Bibliothecae Dominicanorum pag. 
817 seq. Papebrocbius tom. I Maji pag. 313 
exhibet notis illustratam vitam Antonini 
scriptam ab ejus per octennium domestico 
Francisco Castilionensi, subjunctis etiam 
pag. 326. Leonardi de Ser-Ubertis additio- 
nibus. Scripsere etiam vitam ejus Vincen- 
tius Mainardus apud Surium 2 Maji, et Ita- 
WceEuphrosynus Lapini (Firenze , Sermar- 
telli 1 569 , 12) et Dominicus Maccarani , 
Florent. 1 708 4. Venetiis et Lucae 1 709 8. 
Scripta huius Anlonini distincte referre pla- 
cet. Sunt itaque : 

1. Summa Historialis sive Ghronicorum 
Partes III ab Orbe condito ad Annum CHri- 
sti 310, secunda ad Annum CHristi 1198 et 
lertia ad Annum 1459. Opus titulis XXIV 
distinctum ac minine contemnendum , licet 
non est sine exceptione d) ejus auctoritas: 
prodiit tribus in fol. Voluminibus, Venetiis 
1480. Norimbergae apud Antonium Kober- 
gerum 1484, 1491 , 1494 et Basileae 1591 
apud Frobenium , cum emendationibus Jo- 
annis Grandis: Parisiis 1512 per Nicolaum 
Vvolfium : Lugduni apud Joannem Clein , 
Alemannum A. 1 51 7 , 1 527. Rothomagi 1 525 
atque novissima Lugdunensis ex Offlcina 
Juntarum et Pauli Gvitii , An. 1586 cum 
Petri Maturi S J. emendationibus et notis. 

2. Summa e ) Theologica , sive Juris Pon- 
tificii et Caesarei Summa , Summa Casuum 
Consclentiae , Partibus IV. Venetiis 1477 
apud Nicolaum Jenson, Spirae 1 477. Norim- 
bergae 1 478. Venetiis 1 480 apud Leonardum 
Gvild deRatisbona, Memmingae 1483 No- 

b) Sanderus de Anloniis lib. I pag. 22. 

c) Bulla Canonizationis praemissa summae hi- 
storiali in edit. A. 1586 ct apud Cherubinum t. I 
builarii pag. 32 j, Vidc et Baluzii Misc, tom. III 
p. 424. 

d) Vide Ancilloniana tom. I p. 103. 

e) Julius Niger de Scriptoribus Florentinis p. 50. 
Hendrechius p. 214. 



NINUS 111 

rimbergae 1486 Venetiis 1487 Parisiis 1496 
Argentin. 1496. Quarta Pars de Virtutibus 
separatim prodiit Norimbergae 1472 fol. ta- 
bula directiva in totam summam a Joanne 
Moliore 1490 fol. Summa etiam Lugduni 
1511 , 1516 , 1520 , 1529 , 1542. Venetiis 
1571 , 1591. 

3. Summa Confessionalis , sive Confes- 
sorum refugium de eruditione Confessorum, 
Interrogatorium et de restitutioneVdx\.es III 
capita XLIX. Memmingae 1 483 atque deinde 
saepius pluribus in locis , etiam Italice. Vide 
Jacobum Qvetif tomo I, pag. 819. 

4. Annotationes de donatione Constantini, 
excusae Coloniae 1535 nihil aliud sunt , 
quam excerpta ex Summa Theologica Parte 
II tit. 22 cap. 5 § 16 et Historiali Parte I 
tit. 8 cap. 2 § 8 ubi non bene certam Do- 
nationem illam esse profitetur. 

5 In Tractatu Tractatuum, sive Oceano 
Juris, Venetiis 1584 fol. tomo XIV occur- 
runt libelli de interdicto Ecclesiastico pag. 
338 de suspensione pag. 342 de excommu- 
nicatione pag. 366 de irregularitate pag. 
403 et tom. VII pag. 78 de Usuris. 

6 Trialogus CHristi et duorum discipu- 
lorum Emaunticorum, considerans dicta 
Prophetarum de vita , morte et resurrectio- 
ne Domini. Florentiae 1 680 , 4. 

7 Flos florum , sive sermones etc. 

* Trialogum Christi et duorum discipulo- 
rum una simul cum vita S. Antonini et 
tractatu de contemptumundi Fratris Bapti- 
stae de Finaria ac tandem epistola Hum- 
berti generalis magistri Ord. Praed. habeo 
impressum ex vetustissima editione Veneta 
per Jo. Emericum de Spira an. 1 495 in 8. 
De Summa Theologica haec mihi occur- 
runt annotanda. Prima pars Summae ex 
officina Nicolai Jenson Venetiis edita est 
an. 1479, 18 Kal. Januar. Altera pars sum- 
mae in meo codice impressa est Venetiis 
per Franciscum de Hailbrun et Nicolaum 
de Francfordia an. 1474. Tertia impressa 
est Venetiis per Leonardum Wild de Rati- 
sbona an. 1480. Quarta denique pars ex- 
cusa est Venetiis apud Nicolaum Jenson 
an. 1480 14 Kal. Majas. In MS. Cod. Bi- 
blioth. Riccardianae extant eius Postillae 
supev Epistolas et Evangelia totius anni. 



112 ANTO 

ln altero erasdem cod. sunt eiiam concio- 
iiis qoaedam eiusdem scriptoris, sod forte 
ab editis non diversae. Vide Catalog. eius- 
dam Bibl. pag. 38. 

15 Suauna Theologica in IV partes di- 
stnbutu. Veronae ex typ. Semin. 1740 in 
foL VoL IV. praemissis \'itis a F. Castilio- 
neoj c. add. Seroberti . I'. Vinc. Mainardi et 
1.. Lapini conscriptis, Benedicto XIV dicata 
prodiit cor. CL Petro Ballerini. Cura et stu- 
dio autem P. Th. Mamachi et Dionys. Be- 
medelli. FlorenUae Viciuui 1 7 V l . 56 fol. 
Vol. 8.** Opera omnia wi autographorum 
fidem /iunc primuiii exacta excudi optime 
incoepta, destitere. 

HONORATUS ANTONINUS Constantin*. 
msis. Bive Cirtensis in Numidia Africae 
Episcopus, in Codicibus aliis MSS, Episto- 
l.ir. Antoninut tantum . in edilionibus Gen- 
nadii cap. 95 et lionorii II !>i simpliciter 
Honoratus, sed in MS. Sangermaniensi an- 
tiquissimo Gennadii Honoratus Antoninus, 
- i ip-.it .ul Arcadium Confessorem An. CHri- 
sti V - i T iii «*x ilmiii missum a Genserico Van- 
dalorum Rege Ariano, Epistolam cohorta^ 
toriam ad lubores pro CHrisio ferendos , 
quam editam ;i Baronio ad Annum 137 ob- 
viamque in autidoto baeresium Basileae 
1528 et iii Bibiiothecis Patrum Parisiensibus 
.il» Anno 1575. Coloniensi et Lugdunensi re- 
< i n-uit etiam Tbeodoricus Buinartus, atque 
illustravil in bistoria persecutionis Vandali- 
cae capitelV pag. 133 seq. adde Tillemon- 
liuro t. \ \ I Memor. 1 1 1 - 1 . Eccles. p. .'iOO seq. 

kNTONINI s Placentinus, Martyr saeculo 
\ l . sub cujus nomine incerta fide Gertur, 
Itim rurium de locis terrae sanctae . quae 
/,. rambukn <' • praemissum a Papebrochio 
Actis Sanctorum lomoll MajL Antwerpiae 
1680 (61. atque editum primum ;i Claudio 
Menardo, Andegavi sive Juliomagi 1640, i. 

Alius Murti/r Antoiiiiuis Apaniccnsis, cujus 

apud Labbeum lom. I Bibliothec. no- 
MSS. pag. 686 Dolendum esl fata in- 
tercesaiase vlri doctissimi Hadriani Belandi 
o, Anno 1 7 1 s .ipiid Trajectinoa extin- 
cti, <|iii recensita a Be junctim edere insti- 
Uiebat Adamanni . Ariulfi e1 Willibaidi iti- 
neraria cum Mensonis Altingii commenta- 
rioio tabulas Peutingerianas, Itinerario An- 



N I N U S 

tonini Imp. notis Hieronymi Suritae illu- 
strato, ltinerario Burdigalensi sive Hieroso- 
lymitano, fragmento tabulae alterius, et 
itinerario Antonini Martyris ac Joannis 
Phocae. Sed ecce tibi elenchum itinerario- 
rum horum caeterorumque medii aevi al- 
phabeticum, si iiuis illa vellet in studiorutn 
usus recognoscere, atque notis indicibusqiie 
idoneis additis, Geographiae illorum tempo- 
runi facem accendere. Litteris currentibus 
expressi, qui Latine non scripserunt. 

Adamanni et Arculfi Episcopi, sopra. 
.Kthici, de quo in Bibl. Latina. 

Ambrosii Camaldulensis, de quo supra. 

Anselmi Bemensis itinerarium Leonis IX. 

Antonini Imp. 

Anlonini Martyris. 

Leonardi Aretini IV. 2 Epist. iterab ur- 
be Boma, Constantiam. 

Regis Arlus. An. 517. 

Nicolai Ascelini An. 1246 apud Vincen- 
tium Bellov. libro M speculi llist. 

Avieni ora maritima, dc quo in Biblioth. 
Latina. 

Bogerus Buco de partibus Orbis septen- 
trionalibus. 

(juilehni de Baldensel A. 1336 in terram 
sanctam, 

Josaphat Barbari, Veneti An. 1436, 1461. 

( ; tiristophori de BondelmontibuS, An.1 422. 

Burchardi descriptio terrae sanctae. 

Burdegalense ltincrarium, de quo in Bi- 
biiotheca Latina: et Acta visitationis Pro- 
vinciarum Burdegalensis et Bituricensis ab 
Archiepiscopo Simone de Bello loco apud 
Baiuzium tomo IV Misc. pag. 205. 

Ambrosii Contareni A. 1473. 

Cosmus Iudoplevstes A. C. 547 dc quo in 
Bibl. Graeca III. 25. 

Petrus Delphinus Epist. 106 A. 1479. 

Eugesippus de distantiis locornm terrac 
Banctae, Anno 1040et alii in symmictis Al- 
latii. 

Budolphi de Frameynsbcrg apud Cani- 
sium. 

Franci in loca sancta, saeculo IX jarn 
inclinante. 

Gregorii XI vide infra, Petrus. 

Iladriani VI vidc Ortizius. 

Jacobi Ticinensis diarium profectionis. 



ANTO 
Joannis de Plano Carpino, An. 1246. 
Julii II Papae per Hadrianum Cardinalem, 
et apud Bzoyium ad A. 1506. 
Leonis IX vide Anselmus. 

Leonis X Bzovius ad An. 1515 n. 3 17 
ex Parisio de Grassis. 

Andreas Leucander. supra. 

Andrea de Lucimel, sive Longiumello , 
A. 1253. 

Joannes de Mandeville. An. 1 332 suo loco. 

Anonymi Mahometani , quorum alter An- 
no 851 in Indiam ; alter 877 in Chinam iter 
fecit. Descriptio Gallice edita cum notis ab 
Eusebio Renaudoto Parisiis 1718, 8, de cu- 
jus fide conferenda censura P. de Premare: 
lettres edifiantes tom. XIX p. 420 seqq. 

Barthol. Montuccii OrdinisPraedicatorum, 
A. 1410. 

Nicolai Botrontinensis de itinere Italico 
Henrici VII I mp. 

Nicolai Veneti Iter Indicum in Poggii li 
bro IV de varietate fortunae. 

Odonis descriptio itineris Ludovici VII 
in Orientem. 

Odorici Forojuliensis An. 1327. 

Blasii Ortizii de itinere Hadriani VI ab Hi- 
spania Romam usque. 

M. Paulus Venetus circa A. 1295 ex La- 
tina versione Francisci Pipini Ord. Praed. 
circa An. 1316. 

Francisci Petrarchae itinerarium in Sy- 
riam. 

Petri Amelii de Brenaco, Alectensis iter 
Gregorii XI Avenione Bomam. 

Johannes Phocas A. 1 1 85, de quo tom. VI 
Bibl. Graecae p. 705. 

Ratgerii Veronensis itinerarium Romam 
euntis. 

GeographusRavennas, de quo in Biblioth. 
Latina. 

Bicoldi dc Monte Crucis , Ord. Pracd. de- 
functi A. 1309. 

Guilelmi de Rubruquis A. 1253. 

Rutilii, de quo in Bibl. Latina. 

Simon de bello loco, supra, Burdegal. 

Simon de S. Quintino A. 1246. 

Tabula Peutingeriana, de qua in Bibliolh. 
Latina. 

Theodulpbi Aurelianensis itinerarium Iib. 
III carm. 12. 



N 1 N U S 113 

Venantii Fortunati lib. X carmine 9 et 
XI, 27. 

Gaufridus Vinisalvus a Tho. Galeo editus 
supra 98. 

Willebrandi de Oldenburg, itinerarium 
terrae Sanctae An. 1211. 

Willibaldi, de quo , ut de alis, infra suo 
loco. ^ ^ ^ 

Placet huic indiculo brevem alium etiam 
subjungere scriptorum recentium, qui Avie- 
ni, Rutilii, Teodulfi et Venantii cxemplo 
itinera sua,vel aliorum, Latino descripsere 
carmine. 

Isaaci Barrow iter maritimum a portu 
Ligustico Constantinopolin A. 1657 tomo. 
quarto Operum pag. 211-226 pot 4 mate ele- 
giaco. Londini 1683 fol. 

Martini Braschii hodoeporicon Germani- 
cum. Lips. 1598, 8 et tom. I deliciar. poe- 
tar. Germanic. p. 718-741. 

Joachimi Camerarii hodoeporica t. II deli- 

ciar. poetar. German. p. 17,22,24, 39,46. 

Nathanis Chytraei iter Anglicum, Itali- 

cum , Helveticum , Dantiscanum. Brem. 

1616, 12. 

Georgii Fabricii iter Bomanum pvius et 
posterius , nec non Patavinum , Cheinni- 
cense et Ajgentoratense , inter ejus pofma- 
ta , et tomo III deliciar. Germanic. 

Hugonis Favolii hodoeporicon Byzant. lib. 
III Lovan. 1563 8. 

FelicisFidlerifiuminaGermaniae,postPauh 
Melissi schediasmata. Francofurti 1574 8. 

Huberti Goltzii hodoeporicon tomo II de- 
lic. poetar. Belg. pag. 471-474. 

Bernardi Holtorpii , Hagensis , peregrina- 
tiones Stanislai a Lasco. Rostoch. 1 587 8.*°. 
Petri Danielis Huetii iter Svecicum, inter 
viri docti poymata saepius exeusa. 

Salomonis Kuselii itineraria Italiae , Ger- 
maniae etc. An. 1617 , 1628 8. 

Petri Lindenbergii, Rostochiensis iter Ve- 
netum, Romanum,Helvetium et Rhenanum. 
Hamb. 1592 8. 

NicolaiMadrisii, Utinensis itinera per Ita- 
liam, Galliam et Germaniam. Venet. 1717 8 
enarrata carmine non Latino sed Italico , 
duobus Voluminibus , cum notis. 

Jaeobi Micylli hodoeporicon editum a Me- 
lanchthonc 1527 8. 



13 



m ANT 

Nte. Reusneri Iwdoeporicorura sive itine- 
rum totius fere Orbis libri VII. Basil. 1560 & 

Georgii Sabini iter Italicum tom. V deli- 
ciarum poBtarum GermaDicorum pag. 950 
978 « kin peregriuationem Stanislai a Lasco 
: 037 seq. 

Johannis Secundi itinerarie tria . Belgi- 
cum, Gallicum et Hispanicum . edente Da- 
niete Heinsio, Lugd. Bat 1648 B. 

■ ^dde Arsenii Elassonis Episcopi Itine- 
rarium Ilioremiao II patriarchae Cptani in 
Moscoviam, ubi el Patriarchatus Moscovitici 
institutio oarratur. Vulgarunt opusculum 
illud viri clarissimi, qui Catalogum Biblio- 
th. MSS. Athenaei Taurinensis cdidorc t. 
1 . 133. 

4rm*/j()M*JLibellus de situ terraoHieroso- 
lymitanae: Extat inMS. Cod. BOD. Vauclerc. 
BfontfaucoD Bibl. Mss. pag. 1302. 

Bemurdus monarlnts scripsisse videtur 
Itinerarium suum Hierosolimitanum . e quo 
nonnulla dat Albericus io chrooicoad a. '.»7ii 
item ad annuro 1048 l'. PeziuB in disserta- 
tione - . i in primum tomum Anccdo- 
i' rum scribit extare in Biblioth. Wassofbn- 
t.ui.i. qui Bavariae locus est . codicem sae- 
culi IX . in quo libellus Budoxii liiueoni de 
l<>i-is sanrtis, ubi Dominus pedibus ambu- 
lavit. 

De ctaris ANTONHS exstant libri III An- 
t<>nii Sanderi . Canonici Iprcnsis : typisei- 
scripti Lovaniensibus H>27 4. 10 . quorum/jrt- 
mus Antonios e1 Antoninos sanctimoniae 
vitae claros , teeundut illust ms dignitate, 
tertku doctrina et scriptis celebres , atque 
in his etiam ad institutum meum spectan- 
tes persequitur , quos excerpere el obser- 

• - ejus mea . aliosque eliam Antonios 
adjungere juvabit. 

ANTONTUSOrd.Praedicator. mTheologia 

sit conclutumet quatdamper 

ickitmate tunc inter duos Pontifices ver- 

sante, <'t pro illo sedando, quaerens quid 

facte opus sit, negatque viam renuociatio- 

ontaneaeab utroque aemulo praestan- 

dae eam esse, qnae duceret ad pacem Ec- 

• !. Scriptum ejufl inseruit Aegidius 

Bellamera JCtus m suo tractatu occasionc 

eiusdem Schismatis edito, et inter ejus 

i onsilia inserto.An vero tructutus istetypis 



ON I I S 

prodierit adhuc ignoro. Vivebat sub exitum 
saeculi XIV. 

ANTONIUS dc Anrona Italiao. Augusti- 
ni.uius . Scriptor Qitacstionum in Epittolam 
Jarobi. 

ANTONIUS AM)IU:.K. Ordinis Fratrum 
MiDorum Begularis observantiae< AragonUis, 
Scoti A. 1308 dehincti discipulus, Dulcifluus 
cognomento . de quo practcr Waddingura 
Nic. Antonius tora. II Itibl. veteris llisp. pag. 
'.»7. scripsit in XII. Motaphysicorum Aristo- 
telis librosQuaestiones, oditas Parisiis 1495. 
Venet I-'>I3. In libros VIII. Physicorum : in 
lib. perihennenjas. Quacstioncs sox princi- 
piorum Guil. Porretani super arte veteri. 
h. e. in Isagogem Porphyrii otPraedicamenta 
ct Postpraedtcamenta Aristotelis ct dc divi- 
sionibus Boetii. Venet. 1480,1509,1517. 
ln lihros quatuor Nontontiarum , quod opus 
j)ost. a F. Constantio Sarnano editum est 
Yonotiis, in fol. 4578 , 1578. Obiit Andreas 
circa An. I>. 1320. 

* Practor libros hic indicatos scripsit pari- 
tcr tractatum de syllor/ismo demonstrativo , 
et de syllorjismo topico, quae opcra simul 
omnia una cum praccedcntibus , nempe in 
/ibros perihermenias, in Gilbertum Porre- 
tanum et in Boethium habco ex editione 
Bononicnsi an. 1481 ex eorrectionc Petri do 
Sonis ordinis minorum. Kx opcrc de tribus 
]>rinrij>iis Ant. Andreuo quaedam adduxit 
Lucas dc Burgo S. Sepulcri in sua Aritmc- 
tica de quo postremo opere Fabricivs. V. 
LEONARDUS Pisanus. 

A.NTOMlSo S. .l/;.vc/o,Pal;ivimis.JCtus, 
decessit An. 1411. Scriptaejus nulla mcmini 
referri. 

ANTONIUS ARENA , Provincialis de Bra- 
gardissima villa de Soleris, scripsit ad suos 
compagnones studiantes, qui sunt de pcr- 
sona friantes , bassas dansus iu galanti stilo 
bisoL r natas , cum guorra Hornana , totum ad 
longurn sine rcquiro ; ct cum guerru Noapo- 
litana , et cum revoluta (ionucnsi , ot guerra 
Avenionensi , et opistolam ad falolissimam 
garsam pro passando lo tcmpus. Liber scri- 
ptus ab autore studioso juris Avoniono, An. 
15I9 vcrsibus elegiacis , dictionibus Latinis 
ci (iallis ridiculo pormixitis.Kjusdem opusde 
bello Massilicnsi. Haec Sati'lcrus. 



A N T 
ANTONTUS Assisfas , Ordinis Minorum , 
circa Annum 1466 cujus Anacephalaeosia 
Bibliorum Willotus , Waddingus , aliique 
memorant. 

ANTONIUS AVERARIUS , sive de AVE- 
RARIA Mediolanensis, Carmelita, Baptistao 
Mantuani discipulus . scripsit Sermones de 
Virtutibus , impressos Mediolani 1509 qui 
et auctori emortualis fuit Artium epitomen, 
Epistolas et Carmina. 

ANTONIUS Beccatellus. infra, Panormita. 

ANTONIUS BECUARIA, sive BECARIA, 
Veronensis, Dionysii Afri pol s ma de situor- 
bis Latine reddidit oratione prosa. Venetiis 
1477, 1498 4. Parisiis 1301 4. 1 °, et apud 
Henricum Petrum , Basileae 1534 4.'°. Alius 
Antonius Tudertinus , qui transtulisse pu- 
tatur vitam Pelopidae, Timoleontis, Agesilai, 
Pompeji , Agidis et Cleomenis in antiquis 
Latinis editionibus apud Plutarcum. Infra, 
Tudertinus. 

* Viri huius summi, qui vivebat circa 
an. 1480 laudes obiter attingit Matthaeus 
Bossus Veronensis in Epist. 1 4 primarum 
Epistolar. et in Epist. 3 secundar. Epistol. 
scribens apud Episcopum Veronensem obti- 
nere illum summos honores et in schola Vi- 
ctorini Feltrensis literis Graecis Latinisque 
apprime excultum. Accepisse vero se ait ex 
co libellum a se scriptum quem epitoma 
esse et totius Ethicae breviarium comperit, 
cui tamen nondum manum ultimam author 
admoverat. 

De ANTONII Becki, Dunelmensis Epi- 
scopi An. 1310 defuncti scriptis fusius in 
Opere de Pontificibus , sive Episcopis Bri- 
tannicis dicturum se promisit Joannes Le- 
landus : sed nec ipse, nec Baleus XIII. 87 
nec. Pitseus pag. 825 vel unum ex illis 
commemorant. 

(16 Nec Godwinus De Praesulibus An- 
gliae Lond. 1 743 f. pag. 743. ) 

ANTONTUSde BITONTO,Ord. Fratrum 
Minorum , scripsit Sermones Dominicales. 
JoannesGruningerexcuditArgentinaeAn.D. 
1 495. *Ant. de Bitonto libelli sermonum plu- 
res editi sunt. Pencs me habco Se?'mones 
Quadragesimales impressos Venetiisper Jo- 
an. Ilertzog an. 1496. Sennones Dominicales 
per annum impressi per Bonetum Locat^l- 



NilJS 115 

lum impensis Nicolai de Francofordia 1492 
( f. imp. Venet.) Denique Expositiones Evan- 
geliorum Dominicalium editae sunt Ven°- 
tiis sumpt. Joannis de Francofordia per Jo 
Ilertzog an. 1 486 in 8 maiori. 

* ANTONIUS Brojanicus seu e Brogno- 
lingo Veronensis Lomitii Caldcrini in amoe- 
nioribus Hteris praeceptor , cuius in MS. 
Codice Veronensi opuscula quaedam me- 
trica servari asserit Cl. Maffcius Veron. U- 
lustr. lib. 3 pag. 232 edit. in 8. Extat intcr 
caetera elegia ad Franciscum Patricium Se- 
nensem ad bonas literas docendas publiee 
Veronam conductum. Opusculum est alte- 
rum metricum: De origine florentissimae 
urbis venetorum; quod itidem in Bibliotheca 
collegii mei Lucensis servatur, sed alteram 
planepraefixam fcrcnsepistolam.quam quac 
in Veronensi Codice legitur. In illo enim di- 
cata est Dominico Georgio ; incipit epistola : 

Dorainice, quo fulgct stirpi alta Georgia nato. 

In nostro est Epistola ad Serenissim. 
ac Christianiss , principem Dom. Chri- 
stophorum Maurum , incipit : 

Quera sibi pro meritis exccllenlissimc princeps, 

Florcntes Veneti constiluere caput. 

Ipse est codex quem author misit Hermo- 
lao Barbaro , ut in adnotatione in prima 
pagella adscripta legitur. 

ANTONIUS de BURGES , sive , de BUR- 
GOS, JCtus Hispanus , scripsit super De- 
cretalium tertium : De emptione et vendi- 
tione librum , Papiae 1471 , 1511. Venetiis 
1575 4 alia videapudHendreichiumpag.79S. 

ANTONTUS de BUTRIO , Bonomensis JC- 
tus , docuit in patria , hinc Ferrariae ac de- 
inde in patria iterum , ubi etiam sepultus 
est An. 1 408 ut praeter Fichardum tradit 
Pancirollus , qui epitaphium ejus refert lib. 
3 cap. 27 de claris Juris interpretibus. Edi- 
dit in jure sn.per Deerotalibus libros V, super 
Clementinis lib. 1. Repertoriuni Juris eivilis 
lib. 1.0pusConsiliorum,equibusCCCC\lX. 
quod est de schismate tollendo, exstat etiam 
apud Bzovium ad A. 1407 pag. 268-270 De 
emptiotiibus et venditionibus, De Notario 
lib. I. Ilujus opera impressa sunt Venetiis 
A. D. 1532. 

* Consilium f ius alterum ab edito ad Pa- 
tres concilii Pisani directum. factum illorum 



11„ ANTO 

pro LeUeodo schismate approbans, nactus 

>uin quamvis doii iotegrum in Codice MS. 
Feliniano, odidique in meo Conciliornm 
Supptemento t. lll pag. 1041. vide Lapum 
Biragura. 

\\n>Ml'S Ciirtulariiis , Patavmus, do- 
funetus An. I iiO cujus opus <lc vita ct mo- 
nbus Philosophorum Vossius 111 , pag. 802 
aliiq; memorant e Scardeonii libro 111 do 
rebus Patavinis: simile an idemj, quod Guat- 
tero Burley alii , alii Cuilelmo Ramesey tri- 
buunt . el quod sine nomine auctoris habeo 
oditum Argentinae exOfflcina Joannis Kno- 
blauch 1 546 4. Vido . quae infra in GuaUero. 
Hiinc ipsum librum Anton&u a Sala Mon- 
bellensis JGtus pro suo edidisse atque Vin- 
centio Gverrerio Montisbelli Comiti dicasse 
traditur Casali 1603 i. 10 . Vido VincentiiPlac- 
cii nostii « p-axapfVx Pseudonymos , num. 
ilOO. Ex oodoin vidolur expressus, libellus 
quein teneo excusum [talice Venetiis 1521 
s.'°, hoc titulo : Vite de PhUosophi moralis- 
tme. 

* LibeUus do vitaot moribus Philosopho- 
rum \i\ crederetur editusabAnt. Cartula- 
rio Patavino; nam est apud me opusculi 
huiuseurioM editk), utarbitror prima, quam 
suspicor Nurimbergae, adornatam. Nam in 
cius Dnesiclego. A.D.guadringentesimogep- 
/u<i</< ■simo septimopridie nona&Maii,opwcu- 
ktm PhUosophorum vita insigne ob legen- 
tiuni profectuih editum Antonii Coburgers 
rii-is inclitae Nurimbergensium urbis in- 
duttriae fabrefactum, fideliterque impres- 
iiiii jiiut feliciter. Non vero saepe accidit, 
ut qui liber italum auctorem habet, pii- 
mumGermanistypisexcudatur. Nullam quin 
■ tjam libelli eiusdem [talam editione novi. 

AMTONIUS CKU.MISO.M IS , sive CERNE- 
s<)M"S . Ordiuai ius Medicinae Professor Pa- 
tavii perannos multos , ac praeceptor Mich. 
Savonarolae Medici . scripsit Consiliorum 
ttdvertwn omnes aegritudines a capite usque 
<ii/ pedet lih. I et de urinis . ex fontibus 
Avicennae. Moritur Patavii admodum senex, 
anno salutis partae li.'5"). vide Nic. Comne- 
niuii p ipadopoli de Gj mnasio Patavino tom. 
I 

ITOWJS Coccius Sabelltcus , infra 
SABELLll 



N 1 US 

ANTONIUS UllCEUS CODUUS , Ilerboria 
Regiensis , vir abundans ingenio , docuit Bo- 
noniae obiitq ; A. 1500. JEt. 54. Vitascripta 
a Barthol. Blanchino. Bononiae 1502. Et ipse 
Codrus scripsit varia, quae subjunctam ha- 
bontia Vitam exstant improssa Basiloao apud 
Henricum Petrum, An. D. 1540 fol. Sunt 
autom haec : Orationes , sive ut ipsc appol- 
labat , Sermones , quindccim videlicet. 1 ) 
De motamorphosi humana in belluas. 2) ln 
onarratione Bhotorices ad Herennium , et 
Lucani. 3 ) In laudem Homeri. 4 ) Utrum 
ducenda sit uxor. 5) ln laudem Aristotelis 6) 
De mondaci mortalium vita. 7 ) Rursus in 
laudom llomori. 8 ) In eundem. 9 ) In lau- 
dem vitae pastoritiae. 10) In laudem litte- 
rarum Graecarum. 11 ) In Ilesiodum. 12 ) 
De medio , sive de mediocritate virtutuin 
paronto. 13) In laudem liberalium artium. 
14) I n laudem virtutis. 1 5 ) Pro juvene quo- 
dain ad magistratus Bononienses. Epistolae 
undecim , Familiares partim , Grammatici 
partim argumenti. Sylvarum libri duo, cum 
pracfatione Philippi Beroaldi junioris , mire 
opus collaudantis. Satyrae duae./fc/o^auna: 
Epigrammatum lib. I. Confer Memorias lit- 
torarias Callice editas Hagae 1716 8. Parto 
II. ot de Codro ipso Joannem Guascum in 
historia literaria Rogiensi cdita Italice 1711. 
Regii in 4 pag. 69 seq. Diarium oruditorum 
ltaliao tom. XIII , pag. 303 seq. et Mona- 
giana tom. IV, pag. 150. Aululariam quo- 
que Plauti Codrus versibus CXXII additis 
o\ ingenio suo explevit. 

ANTOMUS Corarius Venetus, Episcopus 
Bononionsis et R. E. Cardinalis, qui diom 
obiit An. 1445. I)o oo Ughellus tomo 11 Ita- 
liae Sacrae pag. 30 seq. ubi Vitam illius a 
Vespasiano Florentino scriptam memorat : 
atque inter scripta illius Jlistoriam sui tem- 
poris, nescioquorum injuria arnissum dolct. 

ANTONIUS Cornazanus , Trithemio et 
aliis Forrarionsis, sod in titulo veteris edi- 
lionis Placentinus, cujus libor vorsibus 
scriptus defide et vita CHRISTl prodiit An. 
1472. Ejusdem memoratus carmen de vita 
et ohitu Deiparae Virginis, atque elegiae 
poematiaque alia. Sermone autem soluto Vi- 
ta Bartholomaei Colonei Imperatoris Veneti, 
et Orationes. 



ANT 

* Vatis huius carmina quaedam nondum 
in lucem publicam protracta vulgata sunt 
non ante multos -annos Venetiis an. 1740 
in priori vol. op. inscripW Miscellanea diva- 
rie operette. 

(16 Vitas Christi et Deiparae, ut alia Cor- 
nazani scripta Latinos titulos praesefe- 
rentia, non Latine sed vernaculo seu italico 
idiomate esse exaratas est et erat subiun- 
gendum. Vide Poggiali St. Letter. di Pia- 
cenza. Piacenza 1779 t. I p. 87. ) 

* ANTOMUS Corsetus siculus J. U. D. 
et Professor Paduae ilorebat, teste Mantua 
in elogiis, circa an. 1489. In codice quodam 
Bibliothecae Felini impresso haec leguntur. 
Antonii Corsicti S<cu/j Jurisutriusque scho- 
laris in studio Bononiensi singularia ac no- 
tabilia dicta ad excellentissimum juris , 
utriusque monarcham Consiculum vulgo 
Barbaceam in fol. in domo Baldaxaris de 
Azoguidis Bononiensis civis 1 477. Ab ipso 
autem Felinoadnotatur in margine: ineepta 
cumulatio rerum tritarum. Eiusdem ordi- 
nariam juris Pontificii legentis in Academia 
Paduana tractatus ad status pauperum FF. 
Jesuatorum confirmationem, quo firmat re- 
ligiosam eorum professionem , asseritque 
frui illos omnibus juribus, quae ordinibus 
aliis religiosis concessa sunt. Extant in fine 
Bullae Pontificum pro religiosis illis datae, 
quarum prima est Martini V succedit Eu- 
genii IV, NicolaiV, Pii II, Sisti IV,Innocentii 
VIII et Alexandri VI Prodiit opus istud Ve- 
netiis an 1 495 in 4. 

Eiusdem Repetitio rubricae de jureju- 
rando Venet. 1 490 fol. 

Eiusdem Repertorium in opera Abbatis 
cum nonnullis in eadem materia consimili 
inscrtis fol. an. 1 486 sine loci. adnotatione. 

Dedit etiam consilium supcr tuitionc Mon- 
tis pietatis, teste Mantua in epitome viror. 
illustrium. Paruit vero illud in 4 editum 
Venetiis an. 1498. 

ANTONIUS de Cremona, Ordinis Mino- 
rum, cujus Quadragesimale e Waddingo 
Cangius memorat. 

ANTONIUS de Cucharo, Ordinis Minor. 
clarus circa Annum 1500 scripsit Elucida- 
rium de Conceptionc Beatae Virginis Mariae. 

ANTONIUS Constantinus dc Fano, sive 



ONIUS 117 

Fanensis, in Ovidii fastos scripsit, Venetiis 
1502 fol. Ex ejus Epistola de Camelopardali 
ad Galeottam Manfredum Faventinorum 
Principem, data Fani 1487 plura excerpsit 
Bochartus lib. 3 hierozoici cap. 21 addito 
etiam ejusdem ad Laurentium Medicem 
Epigrammate. 

ANTOMUS e FANTIS, Tarvisinus, Or- 
dinis Minorum,praeter sermones de Sanctis 
scripsit Commentaria in primum et secun- 
dum sententiarum Scoti; edita Lugd. 1530, 
4 et Mare magnum Scoticae subtilitatis. 
Ejusdem speculum Spirituale rationale, Ve- 
netiis 1546 folio. Vide Waddingum pag. 32 
Bibl. Ordin. minor. et Henricum Willot in 
Athenis ejusdem ordinis. 

ANTOMUS FIDEI, Florentinus, Carme- 
lita, Episcopus ab A. 1414 ad 1433. Sua- 
nensis ( Soana sub Archiepiscopo Senensi ) 
scripsit quaestiones Theologiae, librum de 
fide Catholica, et ad plebem conciones. Vide 
Julium Nigrum de Scriptoribus Florentinis 
p. 59. 

ANTONTI Funccii, quam pag. 1 79 memo- 
rat Sanderus , Chronologia ab Orbe condito 
nulla fuit, nam Possevinus ad quem provo- 
cat XIII. 6 Bibliothecae Selectae, loquitur 
de AntoniiContii Chronicis Canonibus, quos 
Corpori Juris Civilis illeadjunxit, et in qui- 
bus ait Funccii Chronologiam confutatam , 
intelligens Chronologiam notissimam Jo- 
hannis Funccii, Norimbergensis, quam ille 
An. 1552 dicavit Alberto Seniori Marchioni 
Brandenburgico, editam Basileae 1554, 4. 

ANTOMUS GALATEUS, LiciensisSalen- 
tinus Philosophus, Medicus, ac Poeta, Her- 
molao Barbaro charus et Johanni Joviano 
Pontano, scripsit praeter Podagrae Enco- 
mium, et alia Hetrusca potfmata etiam La- 
tine de situ Elementorum, Quaestioncs Phy- 
sicas, et de situ Japygiae librum. cuin Cr- 
bis Calliopolis descriptione,et de villaLau- 
renlii Vallae * editum Basileae 1558, 8 at- 
que inde in tomo nono Thesauri Scriptorum 
Italiae Burmanniano Lugduni Batavorum 
I722 fol. et cum notis Bernardi Tafuri , 
Patricii Netinensis, in tomo septimo Syllo- 
gcs, cui titulus: Raccolta d' opuscoli scien- 
tilici et filologiei. Venet. 1732, 12. mo 

* Giornale de' Lelterati d' llalia tom. X pag. 3-23. 



III ANTO 

* \ht')nius GakUeus de Ferrariis Gala- 
tone in Salentinis natus. ei quo-Galateus , 
scripsil praeter ea . quae hic indicantur 
Epicedhtm seu Epiktpkwm in Alphonsum 
Hegem de (juo in Bphemerid. Literator Ita- 
liae lom. XXIII pag. 103. Liber de bello 

Ihjdruntiiui sive de C&ptO T.uvnto a Tuivis 

an. i i80 et ab Alpnooso liberato Laiine 

nunquam prodiit. sed vorsio italieaa Jo. Mi- 
chaek Hartiano publici joria facta est Co- 
pertini an. |583 in let fteram Neapoli 1642, 
k De Laudibus Venetiaram prodiit burante 
Dominico De Angelis in vitis literatorum 
Balentinoram p. l pag. •"■■">. De situ terra- 
rum a<l Sunnazarium. De Hierosohjmitana 
•inutiune; et liber de optinm OefMTi 
/}/u7o$(»/j/;aW/.nuaestionosill.iopliis:eaoqiia- 
runi hie niominit Fabrieius 61 Vossio, foite 
nihil sunt aluul. quam opuscula de situ 
elementorum, de maris et aquis et iluvio- 
rum erigine . quae prodierant Basilaee an. 

\N rONIDS Gaynerus, infra Guayneriut, 
ANTONIUS GAZIUS, Patavinus, Medi- 
cus, tnnoaetatts 88scripsit libram de sani- 
tate tuenda. quem Coronam jlorirlam ap- 
pellavit. Liber constal capitibus treeentis , 
eicnsos Venetiis I i9l 161. Lugd. 151 i , i et 
1534, 8 itoin alia, quae apud Merklinum el 
Klangi tiim videantur. Vitam perduxit ns(|ue 
,:d 1580. 
ANTONIUS Genuensu w\U.\<le iutmpelujis. 

* ANTONII de S. I i opi Ale- 
xandrini, Papae referendarii et 8. Palatii 
auditoi tum in Moteria Feudi pro 
romitalu de Fuxo. Exl il in Cod. MS. Pelini 
n. 398. 

ANTONIUS GERALDINUS Amerinns, 
Protonotarius Apostolicus, el Po£ta laurea- 

- Kripsil Poenitentiales Psalmos Latino 
earmine, vide l.ud. Jacobillum in Bibliothe- 
ca Umbriae p. 50. Bucolica sacra 12 eclo- 

gis, in quar novera prioribusvitam Chri- 

<ti. in reliquis miasionem Spiritus Sancti , 
ultimum judieium. ae vitam beatam descri- 
l»it: impressae sunt a Tbema Ansolmo, 
PhorcacA. D. 1507 <t Basileae a Roberto 
Winter, \. 1551 et Lipsiae a Valentmo 
Schumano quaternionibus quatuor. ScripSit 
praetoi.-j de Ifcegum Hispaniae rebus gestis, 



n i r s 

vario carminum genere. Fastos quoquo ele- 
giaco carmine. Ilcroum hymnos lyricisver- 
sibus lleroieis. ut de <<> ipso author testatur. 
EJUS oratio habfta Romae 1 486 in obsoquio 
canonice exhibito per illustrem Comitem 
Tendillae, et Protonotarium Metimnensem. 
ot ipsum Geraldinum, nomine Perdraaftdi 
Regis, el Elizabeth Reginae Hispaniae, In- 
nocentio VIII Papa M. knpressa est Homae 
opinor sesquicharta. HaecSanderus p. 188 

* Esl mihi libellus bucolicorum Antonii 
Geraldini eclogarum XII rotundo characte- 
re nitidaque charta, ac puro margine ele- 
L'aii~>-. in line haec lego. Ineoeptum opus Cae- 
saraugustae «n. sal. octogesimoquarto su- 
pra quadringentesimum et millesimum Kul. 
Januariis absolutnm XV Kal. murtias. Im- 
pressum ll<>m<i<' armo sequenti cura auctoris 
serenissimor. Ileyis ct Rejinuc Ilispaniaritm 
legaii VIII i<lus Jurtias. 

ANTONHJS de GISLANDIS, al. Grslan- 
<lis, Ghislandis, Ciscandis, Jacobo Eohardo 
tom. II Biblioth. Dominie. p. 13 G/dislun<lis. 
Lombardus, Ord. Praed. et Inquisitor Tau- 
rinensis, seripsit Resolutiones 8000 dubio- 
rium Evangelicorum lib. i qui impressi e\- 
stant. Taurini 1507 fol LugA I5M0 , «528, 
8. Venet, 1524, 1571, 1585, 1502, 1598, 
i, Paris. 1532, 15*8, 8. 

ANTONIl Godi, sive de Godis Vincentini 
(Ibronieon ab Anno 1191 ad 1200. quo e\- 
tinetus Tyrannus Keeelinus, seriptum An. 
1313 oditumque eum Alberto Mussato ( de 
quosupra pag. 101 a Felice Osio Venetiis 
1636 fol. et in tomo sexto Tbesauri Scrip- 
torum Italiae Rurmanniani, et tomo octavo 
Seriptorum Italiae eorporis laudatissimi Me- 
diolanensis. Joannes Raptista Pajarinus ait , 
Antonium Vineentinas antiquitates scripsis- 
se ab Anno 1000 ad 1313. 

ANTONIUS GRASELLU8, Venetus , et 
Presbyter Ecclesiae S. Apollinaris, edidit li- 
brum dc recuperanda gratia: altcrum, quem 
insoripsit Exercitium spirituale, Anno 1474 
Venetiis. Meminit bujus Franciscus Sanso- 
vinus, in suo opere de urbe Veneta , ut a 
Possovino et aliis jam notatum. 

ANTONIUS GUAYNERIUS, (Tritbemio , 
cap. 795 Gesnero et Sandero GAYNERUS) 
natione Papicnsis. Medicinae Doetor, scrip- 



A N 1 O N I U S 



119 



sit de aegritudine stomachi lib. 1. De febri 
lib. 1, De aegritudinibus in generali lib. 1. 
De pleuresi lib. 1. De fluxibus lib. 1. De ar- 
thretica in juncturis lib. 4. De passionibus 
calculi lib. 1. In tertium Avicennae lib. 1. 
De aegritutinibus capitis. De peste. De ve- 
nenis. De aegritudinibus matricis. De bal- 
neis. De aegritudinibus juncturarum, Anti- 
dotarium. Impressa Lugduni cum additioni- 
bus Joan. Falconis 15,48 et 1525, 4. Ejus- 
dem De balneis Aquae civitatis in Montefer- 
rato antiquissimae liber, excusus est Venet. 
apud Juntas 1554 fol. cum aliorum scriptis 
de balncis pag. 43. Diem obiit in patria cir- 
ca Annum Domini 1440. 

ANTONTUS GUERNERIUS , Medicus Pa- 
piensis, cujus Tractatus de mulierum aegri- 
tudinibus lucem vidit Anno 1474 fol. Idem, 
ut videtur, cum superiore. * Ab his omni- 
bus libri a Fabricio recensitis forte diversus 
est libes inscriptus Practica Medica. qui su- 
perest in Cod. MS. Riblioth. Riccardianae. 
Facile etiam auctori adscribendus est liber 
Antonii Magistri De abortu. quem alter co- 
dex eiusdem Ribliothecae offert. Vide ejus 
Catalog. pag. 36. 

ANT0MUSJANVENSIS,0rdinisFratrum 
Eremitarum S. August. scripsit Figurarum 
moralium lib. i. Floruit An. D. 1418 et 
Concilio Constantiensi interfuit. Vide Tri- 
themium cap. 745. 

ANTONIUS Ilerdensis ex Provincia Ara- 
goniae, Ordinis Minorum, cujus Collationes 
pro mortuis ex Evangeliis et Epistolis per 
totum Annum, MStae a Waddingo laudan- 
tur. 

ANTONIUS Lucensis, Ordinis Minorum , 
circa Anuum 1320,cujus Sermones Quadra- 
gesimales et de Tempore memorat Wad- 
dingus pag. 34RibliothecaeFranciscanorum. 

ANTONIUS MANCINELLUS Veliternus , 
insignis Grammaticus. scripsit Venetiis Sae- 
culo decimo quinto declinanto, ubi et opora 
ejus An. 1493 ad 1498, 4. * impressa re- 
periuntur, quae ex Gesnero Sanderus com- 



* Haec edilio Operum Mancinelli fuit in Biblio- 
theca Cclcb. Viri Tbeodori Hasaci, Brcm. 1733, 
8 pag. 53-5. Exstat illa recusa Basileae 11501 et 
1503 , 4. 



memorat, et JoannesNortwegus Nomencla- 
tore Auctorum in promtuario Grammatico 
citatorum, Francofurti 1621 , 8 p. 193. sunt 
videlicet: Scribendi orandique modus. re- 
cusus Venetiis 1517. 4. t0 Vocum proprietas 
ex Ponato, Aulo Gellio, Asconio Paediano, 
Macrobio, Rhetoricis Ciceronis, Tusculanis 
quaestionibus, Vegetio de re militari . Ca- 
pro, Pompejo Festo, Nonio Marcello, Tullio 
de Natura Deorum, Tullio de Divinatione , 
Lactantio Firmiano. Epitome, seu Regulae 
Constructionis , hoc ordine : Personalia ver- 
ba, Impersonalia, Adverbia localia, Infinita, 
Gerundia, Supina, Distributiva , Partitiva , 
Relativa, Interrogativa, Comparativa , Su- 
perlativa. Participia, Figurae. Summa de- 
clinationum quinque, de patronyrnicisvariis. 
Unus, totus, solus, etc. De numeralibus , 
De compositis e duobus rectis, recto et obli- 
quo, e duobus genitivis. A qui et quis de- 
ducta. Composita pronomina. Thesaurus de 
varia constructione verborum et nominum 
juxta ordinem alphabeti. Spica Voluminum 
quatuor, De declinatione , versibus hexame- 
tris. Carmen de generibus nominum : Car- 
men de praeteritis: Carmen de supinis. Ver- 
silogus hexametro versu. Carmen de flori- 
bus, id est. electis vocabulis. Carmen de 
figuris: unamquamque figuram versibus 
explicatam. scholia sermone soluto sequun- 
tur. De poUica virtute: Carmen de vita sua. 
patria, parentibuset studiis: Laurentii Val- 
lensis epitome , portusque elegantiae , ordine 
alphabetico. Lima elegantiarum ejusdem , 
secunda auctior editio Vcnet. 1493repetita 
1505. Rhetoricen ad Herennium esse Cice- 
ronis, assertio. Commentariolus in Rhetori- 
ces ad Herennium primum librum. Venet. 
1497 et Coloniae 1535, 4. Speculum de 
quatuor virtutibus carmine horoico. Gymni- 
cus excudit Coloniae, prodiit etiam Rasil. 
1543, 8. Commentarii m Virgilii Rucolica ct 
Georgica. cum Servii, Christophori Landini 
et aliorum commentariis, impressi Venet. 
1507,1520, 4. Praeter enumerata hactenus 
opera, extant ejusdem auctoris Epigram- 
mata quaedam, recusa in Gruteri dcliciis 
PocHarum Italorum tom. II pag. 6- 11 una 
Cum distichis pracclaris paracncticis ad Fe- 
stum (ilium. Libellus dc artc Donatus mc- 



Ml ANTONIUS 

liur, Commentarius in Odas Horatii, ear-* 
mcn Kpoiiun. ct Scmlarc curmen, recuSUS 
m poBtae editionibus Paria. 1544 Venet 
1540 el 1553 Basil. 1586 fol. cum aliorum 
(■(iiniiirMtanis. Commentariolas m Somnium 
Sripto/iis. Beparatim etiam Daventr. circa 
A. 1540, L Lc.ricon dc vcrborum signifi- 
rutii. Ccntiloquiiim. Jounnis Tortcllii lima 
ijuacdam. Annotationos in Srctonium. ovu- 
sae, ct in Jurcnalis Satyras . Antonii Manci- 
nelli latini scrmonis cmporinm. in quo ple- 

raque »■ Terentio aliisque probatissimis au- 
ctoribus collecta expouuntur, typis escrip- 
tiini est Venet, apud Fr. Bindonum, A. 1 ;>. ; i0. 
De assumtionc II. Vinjinis c\ germonum <le- 
cade edita Parisiis 1544, 49 in Bibliotheca 
Mariana Petride Alva et Astorga, Madrit 
1648 fol. 

* Esl milii prae manibus operum Ant. 
Mancinelli editio duplex; altera Mediolanen- 
sisannor 1503, 1504, 1505, l506aliaVe- 
ncta annor. 1549, l5$4.Utramque diligenter 
excutiens . baec babui peculiaria quae in 
additamentis hisce scribam: Principio qui- 
dem de anctoris vita boc legocarmen, quo 
tota describitur. 



Rethoricemque simul, vel Ciceronis opus. 
ln pntria spcculum de moribus , ofllciisque. 
Scrmonunque decas scribitur: hortus ilcm. 
Leiicon: Kmporium.divcrsaepigrammata : Persi. 
Sollni : Aeneidos : glossaquc lii Valcri. 



Ter scptcm fueram solummodo natus ad annos. 

Cum mihi mcrcedem patria grata dcdit. 

Quatiuor hinc hyemes tcr legi pcste fugatus , 

lenMMtMN annua musa fuit. 

Quinque p r auiuinnos vidii ne ttoma legcntcm ; 

Phanciisi s aiiiin BM sonuere larcs. 

Indc ilii"» .inii-»- , V. netuni tolidcniquc Kalcndas 

Kicolnl pobea dogmata nostra docens. 

QMllUM In palria Venetis deduclus ab oris. 

iMCMi MM GtlHea tela trcmens. 

Mmi jiin lin h\ciii's Orvinae grammata pubi 

NMtn placcnl, (lnceo quemque libenlcr eij 

lndc mihi rncrces sludioso publica nuuqudm 

Dflfatt ci illo tempore, quo docui. 

Antonii Mancinelli vita 1500. 

Quadragiata oclo Lachesis mihi contulit annos. 
Conferet ullerius; Calliopca notct. 

Natus esl igitur .M.mcinellus an. 1452. 
Quo vero ordine singula opuscula dederit 
ipse pariter declarat in vitae sylva, quam 
scribcl.;it an. 1492 his vcrsibus. 

VefMfMl regimen variatos, spicn , figurae 

Thesauru*: flores hic vigilala prius. 

GjMMSlua |i"«iHomadedil:CommentaMaronis: 

lum Mtyrl: hinc Flacci: vcrsilogumquc parls. 

P.imp.iiij Imrtatu Venetas dcduclus ad orag. 

LMTMll liman scribis ; ct inde modum. 

somnid quU tuajor dcclaras Scipio visus: 



Scribebat haec authoran. 1 492. Anno vcro 
1500 opusculum <lc regulis constructionum 
ct summam declinationum quinqucjam no- 
\ ics|)ro(lisscHomac,Vcnetis,lMcdiolanictiam 
atque etiam, ct Lugduni utferebatur, ipse 
scripsit in cpistola regulas Constructionis 
praemissa. Ez quo suspicari licct primam 
operis iniprcssionem, saltem quorundam 
non Venetam, sed Romanam fuisse. Quin 
et hoc asserit nonobscure idem Mancincllus 
in epistola praemissa eiusdem regulis con- 
structionum ad Nicolaum Rubcum data an. 
'1 492 in nova imprcssionc ciusdem opuscoli 
Veneta,jquam annoscqucnti pcrfccit, quam- 
que Fabriciushabuit pro priori. EtsiRomac, 
scribit. ulias ciiitae et impressae jampridcm 
fncrint construtionis regulas, et summam 
ipiiimilam dcclinationis; de varia constru- 
ctiinie thesaurum; Venetiis itidem imprimi 
volui. Epistolam hanc frustra quesivi in 
cdit. Veneta an. 1521. Quae alioqui editio 
auetior est cactcris ex recensione authoris 
paulo ante obitum perfecta, ut ibidcm ex- 
pressum est. Licct vcro in prioribus editio- 
nibus summae declinationis nibil adiunctum 
rcpcritur, sicut nec apparet in Mediolancnsi 
anni 1504. Vcneta tamcn habct annexum 
Lexioon,seuut ibi scribitur summam decli- 
nationis.lc.ricon:(\\iod opusculum praccedit 
epistola data Romae an. 1 500. Hoc vero le- 
xicon cx sccuudis authoris curis , in hac 
ipsa impressione Veneta an. 1521 primo 
prodivit; a Fabricio tamen omittitur. 

Thesaurus dc varia constructione idem 
est in omnibus editionibus. 

Spica voluminum quatuor habet Ascen- 
sii expositionem in editione Veneta , cujus 
supra memini. Versilogus habet item adiun- 
ctam Radii Ascensii expositionem in ea- 
dem Veneta editione, sicut etiam expo- 
sitio eadem recurrit in Carmine defloribus 
et de figuris. Libellus de poetica virtute 
idcm cst in omnibus editionibus, sicut et 
vitae sylva, seu carmen de vita sua. Cac- 
tcra opusculu a Fabricio indicata nihil mo- 



A N T O 

ror;quaedamtanturnmodo adiicicnda, quae 
viro docto exciderunt. Speculum de qua- 
tuor virtutibus Carmine heroico scriptum 
et distica paraenetica ad Festum filium , 
quae Fabrtcius tamquam duo diversadistin- 
guit, unum idemque sunt opus. Deest in 
Fabricio Catonis carmen de moribus ab eo- 
dem castigatumet commentarioillustratum, 
cui in Collectione Veneta accedit commen- 
tarius alter Ascensii. Desunt pariter solem- 
nia festa totius anni distichis expressa , li- 
bellus de parentum cura in liberos,el alter 
de filiorum obedientia erga parentes, oepo- 
lium eclogarum quattuor , Cassitae fabula 
colorum nomina et de coronis, in Solinum 
commentarius atque decas Sermonum; quae 
omnia ab illo scripta discimus in Carminc 
de Vita sua,tumetiam exprimuntur in pri- 
mo folio opuscul. de Regulis constructionis 
fditionis Mediolanensis an 1504. Adde ex 
editione nostra Veneta Platonis sententias 
itidem Aristotelis sententias. 

ANTONIUS MARIA VISDOMINUS, sive 
Vicedominus, scripsit librum de otio et Si- 
byllis: adjecta sunt etiam varii elegi. Libcr 
impressus Bononiae, A. 1500 4. Idem Si- 
mlero teste scripsit Commentaria in Tragoe- 
dias Senecae. 

ANTONIUS , ab A. 1430 Episcopus MAS- 
SANUS in Hetriiria , Ordin. Minor. minister 
Generalis , de quo multa Waddingus tom. V. 
Annal. Ejus adversus Graecorum errores 
exstabat in Bibliotheca Cardinalis Sirlcti , 
quam deinde Ascanius Cardinalis Columna 
est assecutus. Huic Antonio Waddingus etiam 
tribuit Officium S. Caerboni , sui in Eccle- 
sia Massanensi praedecessoris. 

ANTONIUS a Matelica , Ordinis Mino- 
rum , Picenus ( licet Henricus Buillot eum 
confundit cum Bituntino ) Postillam ad om- 
nes lectiones vcteris ct novi Testamenti , 
quae in sacris Liturgiis recitantur , e Lyrano 
contexuit, additis de suo quaestiunculis. Ser~ 
mones item Dominicales , qni Anno 1 49.'). 
Argentorati prodierunt : et commentarios in 
libros quatuor Magistri Sententiarum Nico- 
lao V Pontifici maximo dicatos. Summatn 
casuum conscientiae. vide Waddingum p. 35. 
ANTONIUS Melius, Monachus Cremo- 
nensis Augustinianus, ac Doctor Parisiensis, 



NIUS 121 

post A. 1517. Cremonae diem obiit. Scripsit 
de potestate absolvendi et dispensandi. Item 
librum cui titulus , Scalaparadisi : et alium 
dc vero et lcgitimo intellectu Privilegiorum, 
ac Elementa juris Canonici. Praeterea dc 
usuris. De casibus rescrvatis. Gregorii quo- 
que Ariminensis opusculum de impracstan- 
tiis sive imposturis Venetorum dicavit Inno- 
ccntio Astensi. Vide Elssii encomiasticum 
Augustinianum pag. 82 et 31 9, 

* Ant. Melius non Cremonensis, ut habet 
Fabricius sed Cremensis , scripsit opuscu- 
lum de potestatc dispensandi, et absolvendi 
in \casibus reservatis. Quare duo distincta 
Opuscula ex uno eodemque imperite Biblio- 
thecarius noster confecit. Prodiit Lipsiae an. 
1525 in 4. 

AJNTONIUS Monelianus , Ligur , Ord. Mi- 
norum, edidit opus, quod inscripsit, Sur- 
sum corda , et commcntarios in mysticam 
S. Dionysii TheologiamA. 1522 Bonon. apud 
Hieron. Benedictum. 

ANTONIUSf/cvl/onfc/hfco/icUmbriaeopido 
Ord. Minor. scripsit Vitam S. Clarae con- 
terraneae suae , de qua Acta Sanctorum 7 
Maji , et Waddingus tom. III Annal. ad An. 
1308 et 1491 num. 63. 

* Antonius dc Nateriis Episcopus Feltren- 
sis et Bellunensis in studio Papiae legens 
A. D. 1392. Eius repetitio cap. de judieiis 
etaltera item ejus repetitio superest in Cod. 
419 MS. Felini. 

ANTONIUS De Nomis , e Marciala , Tu- 
scus Aug. Ordinis Theol. e libris S. Augu- 
stini quaedam capita totius paene sanctae 
scripturae tractationem eontinentia , colle- 
git , quae praenotavit (lores Doctorum S. 
Patris Augustini. Exstat in Bibliotheca S. 
Spiritus , Florentiae , ubi ipse decessit An. 
1 438. Eum saepe Oratoris munere functum 
fuisse pro Rep. Florentina scribit Michael 
Pocciantius. 

S. ANTONIUS de Padita , ante Monacha- 
tum Fcrdinandus , Lusitanus , inter priinos 
S. Francisci sodales . Ulyssiponensis , de- 
functus Patavii 13 Junii Anno 1231 aetat. 
36 atque proximo insecuto Anno Sanctis 
adscriptusa Gregorio IXatque Arca Testa- 
menti appeltatus est. Vide infra , STEHO . 
Cheruhini bullaiium tom. I, pag. 100 et 

16 



I ±1 A N T O 

lom. 11. pag. '»17. Surium el Acta Sancto- 
rum 13 Junii, Waddingum tomo I Anna- 
liu;n !il»io V. Theophilum Uaynaudum tomo 
\ iii Operum. Omitto Novenam hujus Anto- 
nii . sive^revelationem, qua dicitur An. 1 (> 1 7 
roeminae cnidam Bononiensi persuasisse . 
eos omnes, qui per IX dies Martis, in ho- 
norem totidem Ordinum Angelicorum . pec- 
cata sua essent confiessuri . et 8. AntonU 
altarc visitaturi, certissime exaudiendos, 
votorumque suorum compotes futuros esse. 
Quam Buperstitionem duobus scriptis con- 
futavit Hermannus Conringius, Helmstadii 
1675-4677 i adversus Gapucinum Diony- 
Muiu Werlensem. a Eloquentiam S. Anto- 
uii adunrati sunt . qui eum audierunt. hodie 
qualis illa fucrit licet quodammodo b) co- 
gnoscere ex ejus Sermonibus Quadragesi- 
«, et de tempore, Parisiis 1524 et 
cura Raphaelis MaiVaci. Venetiis 15758, nec 
non Scrmonibus de Sanrtis. Expositionem 
Mysticam in omnes fere Sacrae Scripturae 
libros . ct ConeordanUas Morodes Soxrae 
Scripturae librie V vulga»tas a Waddingo . 
Romae 1624 adjunxitJohannes dela Haye, 
qui Antonii hujus et S. Francisci Opera edi- 
dit Parisiis 1644 fol. Gonfer Nicolaum Anto- 
nium lib. VIII. Bibliothecae veteris Hispanae 
c •-'. tom. II . pag. 33 et Hendreichium pag. 
246. Penique sermones quosdam antea ine-= 
ditos in lucem dedit Antonius Pagi,Ave- 
nionc 1684 8. 

\\ rONIUS, Po i.i a Sigismundo Impera- 
tore laurea ornatus, et JGtus, Eques ei 
famttia Bet catellorum Bononiensium , oatus 
Panormi Siciliae, atque inde notus nomine 
Panormitae^ diem obiit Anno 1 V~ 1 aetatis 
78. de quo praeter Jovium, et elogia Sicula 
nymi Ragusae, Nicolaique Toppii Bi 
bliothecam Neapolitanam \nAntomoBologna, 
et Petri Baelii Dictionariun in Panormita , 
vide sis Antoninm Mongitorcm de Scripto- 
nhus Siculis tomo l . pag. •">•> seqq. Cele- 
berrimi sunt Panormitae libri quatuor de 
dictis et factu Alphonsi, Begis utriusque 

a) Vide D. Joannis Fabricii Thcologi llclmsta- 
ikwli Hitiliothecam torn. IV, pag. 384 et Joannis 
Uiiirn i \an Serlcri Dclicias BpislollCM pag. 4\\. 

b i>. Ittlgil praefal. id B. Tilem. Aadreae itivini 
'■"i i . G ■ Imefe Vetper-Stunden ,L\pt\tiC 1604 i. 



N I S 

Siciliae et Aragoniae ■ cujus secretioris scri- 
niiMagister fuit.ct de quo supra pag. 197, ubi 
et dei£neaeSy2t»Jcompendio,quodex Panor- 
mitae lihris composuit . eum quo prodiere 
Basileae 4538 4. Witebergae 1585 4. Rosto- 
chii 1590 4. Davide Chytraeo curante, et 
Hanoviae 1644 , 4 additis ctiam Jacobi S/>i- 
gelii scholiis , ut Hispanam versionem Jo- 
annis de Molina . Burgis 1530 et Caesar-Au- 
gustae 4553, 4 vulgatam omittam. Mille 
aureos praemium ab Alphonso Panormitam 
tulissc notavit Joanncs Jovianus Pontanus 
libro de. libcralitate eap. 29 tomo I. Operum 
pag. 328 oujus etiam Dialogus Antonius tom. 
II . pag. 1 196 seq. ad hujus Panormitae lau- 
des pertinet. Ejus Epistolarum libri V cum 
Ortitionibus II ad Ligurcset Alphonsum hY- 
gern , et Carminibus Panormitae prodicre 
Venetiis 1553 i. t0 . Aliae Orationes duae ad 
Ca&tanos et Venetos de pace , exstant apud 
Barthol. Paoium de rcbus gestis Alphonsi , 
Lugduni 1560, i lib. 3 pag. 103 et lib. 9 
pag. 259. Aliae Epistolae quoque in lihro an. 
l.iSfi.H cui titulus : Regis Ferdinandi et 
aliorum Epistolae . ac Orationes utriusque 
militiae. Oratio in Coronationc Friderici III. 
quam An. 1452 Romac habuit, exstat in 
Freheri Scriptoribus Gcrmaniae tomo III sta- 
tim sub init. repetita ex vetcri Veneta edi- 
tionc. Carmen cui titulum fecit Hermaphro- 
ditum . ne Pogio quidem probatum propter 
lasch iam,dicatumqueCosmoMedicesMStum 
adhuc servatur. Gaetera Mongitori memo- 
rata, nescio an affecta interciderint j Com- 
mentaria in Plautum , poema elegiacoin m 
Rhodum, Tragoediae et librum de rebusge- 
stis Ferdinandi Begis, et Oratio in laudes 
Amhrosii Isfar , Ahhatis S. Martini apud Nea- 
politanos. Laurentii Vallae hilcm in Anto- 
niiim elVusam licet videre libro quarto in 
Harthol. Facium pag. 593 seqq. Operum , 
quem tamen in libris de vero bono pag. 898 
singularibus laudibus mactaverat. 

ANTONIlJSrfe Parma, Ordinis Camaldu- 
lensisPriorgeneralis,Concilio Constantiensi 
Prior generaliS, Concilio Constanticnsi in- 
terfuit, quod celebratum constat ab Anno 
4444 ad 4448. Laudantur a Trithemio cap. 
7i7 cjus Sermnnes dc tempore, dc Sanctis 
ct pcr Quadragesimam. 



A N T 

ANTOMUS deRampelugis. Januensis, si- 
ve Genuensis Augustinianus, Patavii, Bo- 
noniae, Genuae docuit, et circa Annum 
GHristi 1400 ad 1 41 8 scripsit Repertorium 
Biblicum, sive Compendium figurarum Bi- 
blicarum ordine alphabetico: excusum Co- 
loniae 1505, 4. Sermones, Quadragesimale, 
Casus Cosceintiae. Yide Elssium pag. 77. 

* Ant. de Rampegolis Genuensis opus in 
seriptum Aurea Biblia prodiitulmae perJo- 
annem Zemer de Butlingen in 4 anno 1475 
Codicem hunc offendi in BibliothecaCoenobii 
Benedictinorum Viennensium S. Mariae ad 
Scotos , et quantum tunc intelligere potui, 
idem est opus ac figurae ejus Biblicae. Quod 
animadvertisse operae praetium duxi , quia 
P. Dominicus Gandolphus Genuensis in sua 
Dissertatione historica de ducentis Scripto- 
ribus Augustinianis excusa Bomae in 4 A. 
1704 ambiguum se versari ait an aurea Bi- 
blia a Gesnero laudatum opus , idem omni- 
no sit cum figuris, sive aliud longe diversum. 
Porro apud illum antiquissima impressioAu- 
reorumBibliorumestParisiensis A.1513m 4. 

ANTOMUS Harena, Raudensis , Philippo 
PicinelloinAtheneo Scriptorum Mediolanen- 
sium pag. 48 Antonius Rho Mediolanensis , 
Ordinis Minorum , tenui loco natus, un- 
de Albertus Sartianus ei dicavit opusculum, 
quod nihil nocet ad virtutem, humili loco 
nasci. Laurentii Vallae primum amicus. cui 
etiam in Dialogis tribus de Yoluptate vero 
Bono primas partes Valla tribuerat, deinde 
ejus indignationem incurrit, quod inscripto 
quodam Latinam eloquentiam professo vi- 
sus esset Vallae elegantias contemsisse. il- 
lasque reprehendisse: itaque ad Joannem 
Lucinam Alphonsi Begis Secretariumedidit 
adnotationes in errores Antonii Baudensis, 
quae cum elegantiis saepe recusae, etiam 
in Operibus Vallae leguntur pag. 390 seqq. 
Obiit Valla Anno 1 454. Baudensis hic idem 
est, qui Lactantio multos errores objecit , 
acriter eo nomine reprehonsus ab Adamo 
Genuensi; et Francisco Philelfo, ut notare 
me memini in libro de veritate Relig. p. 232. 

* Scripsit etiam orationem in laudem Phi- 
lippi Mediolanensis principis, quam Petrus 
Candidus Decembrius in multis arguit in 
libro VIII suarum Epistolarum , quae sane 



N I U S 123 

epistolae adhuc in MSS. latent. Vide Card. 
Quirini Diatribum praeliminarem ad Episto- 
las Barbari pag. 530. Praestat hic addere 
quae de hoc Antonio scripsit Jo. Philippus 
Bergomas in Supplemento Chronicorum ad 
an. 1430. « Antonins Ruudensis natione Me- 
diolanensis Ord. Minorum theologus claris- 
simus, et omnibus disciplinis non medio- 
criter eruditus hac ipsa tempestate floruit 
qui et ipse , ut in omnibus se doctum osten- 
deret, singulorum quorumcumque tumOra- 
torum Paganorumque Theologorum opera 
ferme explanare voluit , et quam maxime 
Lactantium virum doctissimum emendare 
tentavit, quod melius et dignitati et religioni 
suaefuisset ab illiusmodi scribendi genere se 
continuisse, quam contra tantum virum do- 
ctissimum, etdisertissimum invehere. Eam 
oh rem quasdam invectivas contra se provo- 
cavit. Adhuncrogatus Philelphus vir doctis- 
simus litteras dirigitcommonefaciens ut Au- 
gustinum Patrem;imitetur, quia et ille etsi 
sanctus et sapientissimus fuisset , quae im- 
prudentererravit, tamenretractare curavit.» 

ANTOMUSf/e Rosellis, sive Roxellis, Are- 
tinus JCtus, qui obiit Patavii Anno 1467 
teste Trithemio, scripsitque Monarchiam 
Mundi libris III hoc est de potestate Impe- 
ratoris, Papae, ac Concilii, et an apud Pa- 
pam sit potestas utriusque gladii , et de ma- 
teria Conciliorum. Venetiis 1485 fol. Et in 
Jure Civili de successionibus , de iegitima- 
tione spuriorum etc. 

* In MS. Codice Felini num. 183extat eius 
expositio super Decreto Gratiani et lectura 
in materia leg. ff. de re judicala. In al- 
tero etiam codice 184 sunt repetitioncs Ca- 
nonum eiusdem authoris. Porro authori huic 
negocium facessivit libcr eius de Monarchia, 
qui catholicos scriptores plures armavit, 
censurasque ecclesiasticas in caput eius in- 
duxit. Nicolaus Francus Tarvisinus Episco- 
pus et in toto Veneto dominio Apostolicus 
legatus, in suis constitutionibus de refor- 
matione pro tota legatione sua datis an. 
I 'i'.)| niandat, ut infra statntum tempus li- 
bruni MS. de Monarchia , si quis penes se 
habuerit . sub analhematis poena comburat. 
Has constitutiones ex MS. codice Tarvisino 
in meo Conciliorum supplem. tom. VI dedi. 



124 ANTO 

ln God MS. Felim n. ISi legitur solcmnis 
licpctitio famosissimi Juris iitriusquc Dact. 
/). Aiitonii </ Rosellis legentis ordinariam 
■t Vnduic A. D. 1461. In cap. Quod 
aittcm de pocn. ct rcmiss. EhlS esl rtiam 
Iractatus de/etunmad Paulum II Ponti- 
liioin. Kditus fait vetustissimis typis sine 
loco et anno in 4. 

M. ANTONII Torquati. Bfedici ©t Astro- 
logi Ferrariensis prognosticon de eversione 
Buropae ad Hatthiam Hungariae Regeraab 
An. 1470 ad l53Sexstal in Preheri scripto- 
ribus rerura Germanicarum tomo II pag38. 

WIHMIs TROMBETTA, siveTUBET- 
TA, Patavinus, Ordinis Minoram, Patavii 
Metaphysicam professus per annos XLII in- 
de Archiepiscopus Athenarum et Episcopus 

Tibinas. SCripsit formalitatcs c ttoctrina 

Scoti. ohut An. 1548. 

ANTONIUS Facth», b TUDERTINUS, ex 
Tnderto Umbriaeopido Doctor in Academia 
Florentina Laurentii de Medicis, IVfr/squas- 
dam PhUarcki, vide ANT. Becharia vertjt 
l.atino circa Annuin 1 165 b) non satiscer- 
tnin tamen quas, cura ad Lapum illarum 
quaedam referantur. Praeterea Oxoniae MS. 
servatur ejus Oratio in lauilcm Fhrcntiae: 
et Consolatio ad Archiepiscopum Capuarum 
( ,n dinalem de obitu fratris. 

' Quasnam Graecas Plutarchi vitas ver- 
terit Lapus, quas treroAntoniusTudertinus 
optime distinguit MS. Codex. Bibl. Caesena- 
tensis Malatestarum, in quo singulae vitae 
cum nomine singulorum interpretum, el ad 
singulas cum eorumdem iuterpretum prao- 

fationibus describuntur. Has igitUf dedil 

TuiliTtinus. Pelopidis cuna praefat. ad .lulia- 
nurn Caesarinum S. H. E. Card. tit. S. Sa- 
hinao. Camilli cum praefat. ad Laurentium 
Medicem.C. Marii com praefat ad Aloysium 
Archiep. Florentinum. Fabii Mariani cum 
praefat. ad Card. Morinensem. Vitas a Lapo 

\ reas latine has exhibet Codex. Pcriclis 

cum praefat. ad Joannem Vitellescum Ar- 

chiep. Florentinum etS. R. E. Card. Solonis 

cum praefaL ad Eugenium IV Valerii Publi- 

urn praefat. adJordanumCardinalcm. 



5! 



») Giornale de' Lctterati d' Italia tom. XVIII pag. 

I. 

b) lb!d torn. XV, pag. 5*1. 



N I U S 

Artaxersis, Arati. Card. Papiensisjudlcium 

dfl vcrsionihus Antonii Tudortini hahos in 
opistola cius 102 ad Donatum Acciajolum. 

Oratio voro illa in laudem Florentiae , 
quam Fabricius ex MS. Oxoniensi laudat , 
csf ctiam in codiee servato apud virum hu- 
manissimum Marium Micheli Cathedralis 
Ecclestae Lucensis Canonicum, eamdem- 
que mecum comunicatam repori dictam ah 
Antonio esse,cura novi Magistratus munus 
suum inirent, ost autem non in laudom 
Florentiae tantummodo sed et Florontino- 
rum. Incipit Maximum et amplissimum 
inuints etc. 

ANTONIUS deBaloeho, dioecesis Vercel- 
lensis , Ordinis Minorum, scripsit quadra- 
i/csimalc duplox, unum de duodecim Mij- 
stcriis Christianae fidci , et alterum de ae- 
tcrnis fructihus Spiritus S. Venet 1492. 
Lugd. 1504 ot lihrum de Virtutibus Hagc- 
Doae 1543, 4. Vide Waddingum p. 29. 

ANTONIUS Zarotus Parmensis , quo 
curante Iloratius Anno 1470, 1474 prodiit. 

* Nescio cur iste obtinerc possit locum 
scriptorihus opcrum assignatUm, compor- 
tum enim mihi est primas tenuisse dlum 
intcr typographos illustres Mediolanonses 
et quidom triginta solidis annis et quod 
excurrit. Nara anno 1470 artem suamexer- 
cere illum coepisso et Fahricium hic admo- 
not, et Saxius in historia Literario-typogra- 
phica Modiolanousi conlirmat. Sod et adhuc 
anno 15Q5 nondum ah improssiono lihro- 
rum ccssasse productis doeumontis idem 
Saxius donionstrat. Lege ibid. pag. 94. 

ANTONIVS Zeno /V/ro/u, Venetus, scrip- 
sit dc natura humana, et de Embryo- 
ne, ad Senatum populumque Venetum, Ve- 
nctiis 1491 , 4 itom libros septem, Planeta- 
rum nominibus inscriptos, de reliquis hu- 
manae vitae aetatibus. Sanderus. 

Petrus APOLLONTUS Collatius, proshy- 
ter Novaricnsis circa An. C. 1481 scriptor 
variorum poymaturn^dequibusdixi in Bihl. 
Latina IV 2. 

APONIUS in Cantica, citatur ab auctore 
veteris colloctionis de virtutihus et vitiis 
apud Mabillonium fol. Cr2. Analoct. et ab 
Angelomo ac Bcda in Canticum , pluribus 
locis. Librisex Commentariorum ejus in Can- 



APRl 

tica Canhcorum, desinentia in Cantic. IV, 
7 ad virum desideriorum, servum CHristi, 
Armenium presbyterum, edita a Joanne Fa- 
bri, prodiereFriburgi Brisgoiae1538 fol.cum 
Udalrici Regii censura locorum quorundam, 
et Lucae Abbatis Praemonstratensis qui cir- 
caA. 1133 scripsit, summariolis in Apponii 
commentarios, ad B. Milonem, Morinensem 
Episcopum. Utraque recusa in Bibl. Patrum 
Parisiens. Colon. tom. IX et Lugd. tom. 
XIV p. 128. 

APRIGIUS, siveAPRINGIUS, circa A 540 
Paccnsis, sive Pacis Juliae, seu Augustae , 
(Badaios,) in Hispania Episcopus. decujus 
commentario MS. in Apocahjpsin, sed aca- 
pite VI ad XVII manco ac utcunque sup- 
pleto ex Victorino, et Isidoro, vide Nic. An- 
tonium lib. IV. Biblioth. Hispanae c. 2 tom. 
I p. 210 sq. Non itapraeclare de hoc Com- 
mentario opinatur cel. Mosheimius pag. 
356 Hist. Eccles. qui tom. VI Bibl. Brem. 
p. 749 testatus est, se nactum illius Codi- 
cem An. 1030 scriptum Barcinone, qui fue- 
rit AriaeMontani. Etiam in Cantica Canti- 
corum scripsisse Aprigium notat Trithemius 
c. 211. Sed non meminit Isidorus Hisp. c. 17. 

Petrus de AQUILA, sive AQUILANUS , 
Ordinis Minorum, et ab An. 1 344 Inquisitor 
Fidei apud Florcntinos, scripsit circa A. 
1337 quaestiones in quatuor libros senten- 
tiarum, editas primum Spirae 1480 deinde 
curante Constantio Sarnano, tunc Patavini 
Gymnasii Lectore, postea R. E. Cardinali , 
Venet. 1584. Paris. 1585, 8. v0 Hic Sarnanus 
Aquilano primum nomen SCOTELLl indi- 
dit, quod perinde ut Doctoris Sufjicientis , 
inter Scholasticos ei haesit. Vide Oudinum 
tom. III p. 803 sq. 

ARATOR Ligur a) relictis foro aulaque 
subdiaconus Romanus, Floriano Abbati di- 
cavit et Vigilio Papae b) obtulit. Actus Apo- 
stolorum Petri et Pauli versibus expressos 
hexametris libris II, quorum posterior inci- 
pitab Actorum capite XIII. Hos AnnoCIIri- 

a) Athalaricus Gothorum Rex in scripto , quo 
Comitem privatorum constituit Aralorem : JSliitit 
et Liguria Tullios suot. 

b) Adde Sirmondum ad Ennodii lib. IX Epist. 
1 nd Aratorem. Philippi PicincIIi Athcnco dc' Lct- 
terati Milanesi pag. 53. 



GIUS 



125 



sti 544 cum applausu publico recitatos no- 
tat ex veteri Codice Vaticano Labbeus lomo 
I Bibliothecae novae MSS. pag. 688. Prodiit 
cum Commentariis Arrii Barbosae, Lusita- 
ni, Salmanticae 1516 fol. et sine illis inter 
Poetas Christianos Aldi Venetiis 1502, 4 
et Georgii Fabricii Basileae 1562,4 nec non 
in Bibliothecis Patrum: et cum Sedulio ac 
Juvenco, Mediolani 1469, 8 Lipsiae 1515, 
4 Lugduni 1553, 1588, 12 et ex Theodon 
Pulmanni emendatione, Basileae 1 537 , 1 551 , 
8 separatim quoque Argentorati 1 507 , 8. 
Coloniae 1573 forma minore, et sine anni 
nota et loci in 4, t0 ut dixi in Bibliotheca 
Latinalll 2, 12. 

Spero et ipse novam me daturum editio- 
nem Aratoris emendatam cx Codice Canta- 
brigiensi, cujus Lectiones communicavit 
mecum vir illustris ac doctissimus Ericus 
Benzelius, Episcopus hodie Lincopensis di- 
gnissimus, a quo praeclaram Philonis Ju- 
daei editionem jampridem exspectamus. 
Aratori praemittere animus est Acta Aposto- 
lorum Graece et Latine expressa e Codice 
Laudiano ad editionem Thomae Hearne, 
Oxoniae 4715, 8. eique adjungere tlorum 
sparsionem ad eadem Acta et ad Grotii in 
illa commentarios, lustrantem veterum loca 
a Grotio passim laudata, praeludentemque 
simili labori in universum Novum JESU 
CHRISTI Testamentum. In Usuardi Marty- 
rologio prid Kalend. Julii, elogium de Ara- 
tore neutiquam expungendum esse, adver- 
sus Sollerium Jesuitam D. Bouillartus, Be- 
nedict. Presbyter, recte contendit in prae- 
clara sua Usuardi editione Paris. 4718, 4. 
Dictio, sive suasoria nona Ennodii Ticinen- 
sis est de orbo parentibus Aratore, quem 
Laurcntius Archiepiscopus Mediolanensis su 
scepit. De hoc Laurentio vide sis Acta San- 
ctorum 27 Julii tom. VI pag. 435 seq. Idem 
Ennodius in natalem infantis Aratoris : 

Jurc colis proprium natalem , pulcher Arator, 
Qui, si non coleres, numquid Arator eris ? 
Carmen Elegiacum Aratoris ad Parthenium 
sororis Ennodii filium, Viruni illustrem , a 
quo ad poesin sacram excitatus jnprimis 
fderat, edidit Sirmondus An. 1611 ad cal- 
cem notarum in Ennodium , et tomo I. Ope- 
rum pag. 1911. atque de hoc Parthenio vi- 




1*6 A.RCHA 

deodns asl ad librum sextum Epistolarum 

Knnodii , idem pag. I 494 seq. Idem Carmen 
obvium in Bibliotheea Patrum Lugdunens. 
tom. ^ . pag. 141. Plura loca Aratoris enien- 
tlat et illustrat Caspar Barthius in Adver- 
sartis , ut jam ootatum clariss. Leysero de 
Poetis medii aevi pag. 147 seq. Aratoris 
Epiitolae MSS. memorantur a Thomasino 
m Bibl. Patav. pag. 25. 

ARCHANGELUS, Neapolitanus monachus 
S. Trinitatis Cavae , congrogationis Casinen- 
3ts, alioqui S. Justinae de Padua: scripsit 
Hittoriam Monasterii Cavcnsis . quae est in 
monasterio Cavensi MS. sed adhuc tamen 
imperfecta. Haec Arnoldus Wion in Ligno 
Vitae tom. I. pag. 403. Venetiis 1595. 4. t0 . 

ARGHABDUS, Monachus Cisterciensis et 
novitiorum sub S. Hornardo director circa 
An. 1140 praeter sermones breves ad No- 
vitios suos, scripsit vitam S. Gcselini Ere- 
mitao editam ab Arnoldo Raisio Duaci 1626 
1 i. mi 

ARCIHTIIRENIUS. vide JOBAMESHan- 
rillcnsis. 

ARCIMBOLDI Mediolanensis , Catalogus 
baereticorum citatur a Cangio, eundem Hen- 
dreichius tribuit AnliicpiseopoMediolanensi 
bujus nominis , aitque lueem vidisse An. 
1554. Quia hunc Catalogum non vidi , ne- 
scio an referendus sit ad Vidonem Anto- 
nium Arcimboldum , qui Ecclesiae Medio- 
lanensi praefuit ab An. 1488 ad 1497 vel 
Joanni Angek) Arcimboldo tribucndus Le- 
gato Leoms X in Cermaniam, patronoque 
Jo. Tetzelii, mdubentiarum institoris , ac 
deinde Episcopo Novanensi , ac denique ab 
An. 1550 ad 1555. Mediolanensi Archiepi- 
scopo. 

ARGULFUS, vide supra in Adamanno 
pag. l5.Apud Anonymum Mellicensem de 
scriptoribus Ecclesiasticis cap. 29 hic pro 
Armlfo dicitur ARTWOLFUS. 

ARDERICUS saeculi decimi scriptor Ni- 
1 olao Carmmio Falconi V. C. auctor videtur 
CoUectaneorum Historicorum, quae sub no- 
minei4noi^mtSaIernitaniedidit@eleberrimus 
Muratoriusparteprioretomi secundi scripto- 
ramltaliaep. _.si seq. Mediolani1723et quo- 
rum paralipomena deinde ab A. 760 ad 960 
eihibuit parteposteriorep.'459ibid. 1796fbL 



N G E L b S 

AIUK) Smaragdus] Scriptor vitae S. Be- 
nedictmi Anianicnsis, et fortasse aliarum 
quarundam lucubrationum. Vixit circa A. 
863. Vide infra SMARAGDUS. 

ARGINI Parmensis epitomeex libris Dio- 
genis Lat 5 rtii de vitis Pbilosophorum , MS. 
in membrana , fuit in Bibl. illustris Ehren- 
cronii pag. 433. 

ARIALDUS Cassinensis Presbyter circa 
Annum 1080,'quem eleganti sermonetracta- 
tus quosdam scripsisse ait Petrus Diaconus 
cap. 22 nullum autem nominat. 

ARIALDUS Diaconus Mcdiolanensis , a 
quo Arialdistae, qui concubinariorum Iibidi- 
nes cum legitimis confundentes nuptiis , 
ambas pariter damnabant , contrariamque 
sententiam infamabantnomine Nicolaitaruni. 
Vide G. Calixtum de conjugio Cierieorum 
pag. -)67 seqq. Arialdus , cujus mox sen- 
tentiam Pontilices Romaniapprobarunt, Coe- 
libatus Sacerdotum acerrimus propugnator 
interfectus An. 1066 et cum Ilerlembaldo 
adscriptus Sanctis. vide Acta Sanctor. 27 
Jun. tom. V , pag. 279 seqq. Pagium ad A. 
1058 n. 3 An. 1061 n. 5 An. 1066 n. 9 ubi 
de Arnulpho Mediolanensi , qui contra Ari- 
aldum scripsit et ad Annum 1076 num. 8. 

ARIBO, sive Erbo, Germanico nomine 
Erbc , * Latino ffaercs , Graeco Cyrinus , 
Ordinis Benedict. et ex Abbate S. Dionysii 
Schlecbdorfiensi Episcopus Frisingensis ab 
Anno 760 ad 783. Scripsit Vitam S. Corbi- 
niani primi Frisingcnsis Episcopi. Exstat 
apud Surium 8 Septembr. et in Mabillonii 
Actis Benedictinis Sec. 3 pag. 500. Vita S. 
Emmerani Pictavorum Episcopi , apud eun- 
dem Surium 22 Septembr. De hoc Emme- 
rano vide infra , ARNOLDUS Emmeran. et 
MEGINFREDUS. 

ARIBO ex gente Comitum Summontaria- 
norumfde Ilohenwart ) Archiepiscopus Mo- 
guntinus ab Anno 1021 ad 1031 praefuit 
Concilio Mogwitino Anno 1023 et Selgen- 
Stadensibus An. 1024 et 1026 atque praeter 
Epistolas ad Bernonem Abbatem , laudatas 
Trithemio cap. 309. Scripsit Commentarium 
in Psalmos graduum , quem memorat Sige- 
bertus cap. 140. Plura de hoc Aribone Ge- 

* ViiJc Velscrum III, Rerum Boicarum p3g. o03* 



AR 

orgius Chrisliantfs Johannis ad librum V. 
ISicolai Serarii , tomo I. Rerum Moguntiaca- 
rum pag. 463 seqq. 

ARIBO Musicus , qui post Wihelmum 
Abbatem Hirsaugiensem, hoc est post An- 
num 1090 scripsit Musicam, eamque Epi- 
scopo suo consecravit. 

Aribo tractalum depinxit Musicus istum , 
Atque dedit dono Pontifici proprio. 

Vide Anonymum Mellicensem de Scriptori- 
bus Eccles. cap. 106. 

ARIULFUS , sive HARIULFUS , Abbas ab 
A. 1105 in Flandria Aldeborgensis , antea 
Monachus Centulensis , sive S. Richarii in 
Gallia , quo tempore Cronicon Centidensis 
monasterii , usque a temporibus Clotharii 
Regis coeptum a SAXOWALO , perfecit li- 
brisque IV absolvit A. C. 1088. Edidit hoc 
primum Dacherius tomo IV spicilegii, in cu- 
jus operis nova editione emendatius inte- 
griusque est recusum tom. 2 fol. 291. An- 
gilberti Vitam ex libro secundo hujus Chro- 
nici repetiit Mabillonius sec. IV. Benedictin. 
pag. 91, qui alia etiam hujus Ariulfi publi- 
cavit, ut praeter Epitaphium et Carmen in 
Analectis tom. I,pag. 431 ( edit. novae pag. 
378. ) libellum de miraculis S. Richarii , ad 
Radulphum Remorum A. 1110 sec. V , pag. 
465 et Vitam S. Magdelgisili ad Gervinum 
Ambianensem Episcopum sec. IV 2 p. 537 
quae exstatetiam in Actis Sanctor. 30 Maji 
tom. VII , pag. 265. Vita S. Arnulfi Sves- 
sionensis Episcopi , interpolata a Surio , et 
omisso triplici prologo vulgata , XV. Augu- 
sti sub falso nomine LISIARDI , qui Arnulfo 
successit. Vita B. Gervini , AriuUi in Alden- 
burgensi Abbatia decessoris in Actis San- 
ctorum 17 April. 

ARLOTTUS Vicentinus de Rainone , sive 
Raynone , Vir nobilis et eloquens, Vicentini 
populi res contra Patavos , sive Patavinos 
gestas fidemque erga Caesarem diserto styla 
tradidit , indignantibus Gibellinis , quorum 
factione in cxilium missus est , et magna 
cjus historiae pars combusta, capitalisque 
poena et legentibus imposita est, ut e\ Jo. 
Baptista Pajarino jam notavit Vossius pag. 
696. 

ARLOTUS de Prato Tusciae opido, Ordi- 
nis Minorum Generalis , obiit Anno 1287 



I B O 127 

Hic Concordanlias Biblicas scripsisse tradi- 
tur ab Albicio, et ex ejus libro Conformita- 
tum, quem An. 1389 absolvit, notavit Ou- 
dinus tomo III pag. 569. Arlotique hujus 
esse putat Concordantias Latinas, quae post 
editiones Norimbergensem 1485 Bononien- 
sem 1486 Frobenianas Basileenses 1496 
1525 et 1543. et Parjsiensem Roberti Ste- 
phani 1555 toties recusae sine auctoris no- 
mine variis in locis, Hugonide Caro tribu- 
untur ab Antonino Florentino aliisque. Alii 
referunt ad Conradum Halbersladiensem , 
vel Richardum Stavenesby , vel ad Johan- 
nem de Derlingtonia, sicut particolarum 
Concordantias ad Joannem de Segovia, ut 
in singulis hisce notavi. Arlotum secutus 
est Isaac Nathan, ut ipse profitetur , qui 
Hebraicas Concordantias composuit. Vide 
eruditissimi nostri Wolfii Bibliothecam He- 
braeam tom. I pag. 681. 

Bernardinus ARLUNUS, JCtus et Patri- 
cius Mediolanensis, traditur scripsisse histo- 
riarum sectiones tres ab origine UrbisMee- 
diolanensis ad sua usque tempora, sive ad 
initia Saeculi XVI quas Johannes Oporinus 
edere voluit cum praefatione Antonii Majo- 
ragii. 

* In Codice quodam MS. Ambrosianoapud 
Mantfaucon extant eiusdem Arluni oratio- 
nesetopuscula. Item HistoriaMediolanensis. 
de bello Veneto. Item De rebus patriae , quod 
posterius opus idem est cum historia Me- 
diolanensi. Alia 'eiusdem opuscula videnda 
apud Argelatum in Biblioth. Mediolanensi. * 

Alius Nicolaus de Arluno, Germanus, Epi- 
scopus Azotensis, etJoannes Petrus ABLU- 
NUS, Medicus Mediolanensis, cujus scriptis 
aMerklino etMangeto memoratis et An. 1 532 
et 1553 editis , addes commentationem , vi- 
numne mixtum an meracum , obnoxiisjun- 
cturarum doloribus magis conveniat. Peru- 
siae 1573 8. 

ARMANDUSrfe bellovisu, non Bononien- 
sis , sed Gallus e Provincia, * Ordinis Prae- 
dicatorum , Romae tempore Johannis XXII. 
Lector sacri palatii, defunctus circa An. 1 334 
de quo Jacobus Qvetif tom. I, pag. 583 seq. 



* Vidc Baluzium nolis ad Papas AveniODense* 
toni I , pag. 75 ( J. 



12S ARNA 

NoUssUM ejus dcclaratio dictionum OC dk 
ctonim ilifjicilium in Theologia ac Philoso- 
phia. posteditionemBasileensem 1491 saepo 
vuLata Venet 1584. Argentor. l605Witeb. 
1683. Collationcs pro fcstivitatibus Sancto- 
rum , Paris. 1519 i." Collationcs sive se?'- 
moiMf ex BOlo Psaltcrio per totum fere an- 
num deelamabilos 1'aris. 1549 i. Lugd. 1525 
s. Brixiae 1646 i ut commentarium m Tho- 
mac Aquinatis dc entc et essentia , aliaque 
inedita ejus . quae apnd Qvettfum videri 
poasunt . praeteream. 

ARNALDUS Mhcrtinus . ex Majorieensi 
Canonieo Inquisitor in Valentiae et SfciKae 
regno, denkrue Pactensis in Sicilia * Epi- 
scopus. Soripsit de secrcto quando dchcat 
aut non dchcat revclari , Valentiae 1 ">2H Rc- 
jictitioncm ruhricac de hacrcticis , Valent. 
1531 f'>l. addito etiam superiore scripto: et 
cum speculum Inquisitorum tripartium ma- 
gnam partem naufiragio periisset , auctorque 
ipsc diemobiisset A. 1 ii.">. pars postuma lu- 
cem vidit Panoriui 1553 fol. iterumque \ '«•- 
netiis . Bomae aliisque ettam in locis,ac 
dcnique in Oceano Juris sive tractatu tra- 
ctatuum tomo XI. Parte II , pag. 52 sub 
titulo : dc agnoieendu asscrtionihus Catho- 
licis et haercticis. 

ARNALDTJS de Brtccta,discipulus etarmi- 
xcr Petri Abaflardi, a quo nomon Arnaldi- 
starum . apud Ottonem frising. II 20 de 
gestis Priderici Barbarossae, et alios Gangio 
laudatoe id Arnaldistae, el contra quosbulla 
Innoccntii IV A. \iVi apud l.aurontium 
Cherubinum tom. I. p. 111. Vide Prateoli 
elencbum haeresium pag. 65secj. qui etiam 
de aliorum Arnaldistarum Arnaldi Yillano- 
vani sectatorum jactatis erroribus pag. 66 
scq. Sicut de Amaldistis , nostra mcmoria 
a viro cximio Antonio Arnaldo , qui A. 1694 
cxul dicm obiit, ita nuncupatis , vidc Casp. 
Sagittarium t. I introduct. in Histor. Eccle- 
naat. pag.875seq. Gaeterum parum credibi- 
l>- . quod <h- Arnaldo, sivo Arnoldo Albiizcnsi 
narratLucasTudcnsisIII l7contra Albingen*- 
\\v. Bibl. Patrum editLugdun, p.247 
«pianquam nibil dc oo dubitandum contendit 



ItOfl Pacensl«; In Hi«pnnia. Vide Nicolaum An- 
tonium toino 1. Uibliolhccac lli-paiia': pag. 133. 



L D U S . 

Rartbol. Gerrnon de veteribus baereticis Eo* 
clesiasticorum Codicum corruptoribus cap. 
13 p. 325. Qnidam ctiam haereticus , nominc 
Arnaldus dc confinibus Galliac venit in Hi- 
spaniam , zizaniam erroris Haereticis semi- 
■nundo. Intcr cuetera pruvitutis opera , erat 
stwlium, sanctorum Patrum Aut/ustini, Hie- 
ro/ti/mi. Isidori ct licrnardi opuscula rninora 
corrumpcre , subtrahcndo vera etadjiciendo 
falsa. Erat cnim Scriptor velocissimus , et 
corrupta sanctorum opuscula vendcbat . vel 
dabat Catholicis , ut tali fallacia possct dc- 
cipcre et illaqucarc incautc legentium mentes. 
Accidit quadam die , cum translationis bea- 
tissimi Confessoris Isidori celcbraretur fc- 
stivitas , erat ipse scribens , et dicti Confes- 
soyis Synonyma pervertebat. Visum fuit ei, 
quod aqua calida de tecto domus super ca- 
put cjus dcfluerc.t. Cumquc lavaret manum 
(ir.rhram ut caput tergerct , brachium ejus 
fractum cst , ac si valido ictu esset percus- 
sum , et lumcn ocuhrum amisit. Exclamavit 
succursum, et convenientibus plurimis, quod 
illi accidcrat, iudicavit. Hcsponsum fuit ei 
a quibusdam Catholicis , quia co , quod in 
festivitate beati Isidori scriberet , hoc eve- 
nerat illi. At ipsc coepit CHristi Confcsso- 
rem Isidorum blasphemare , et infidelitatis 
suac sectam ncfaitdis vcrbis detegere. Sed 
abrcptus a Diabolo , subito tandiu crudelis- 
simc rc.Kitus cst , donec fundilus spirilum 
c.rhulavit. Ut cuncti patcnter intelligant , 
f/uaiit cnormc scclus est apud DEum , san- 
ctorum Patrum seriptwas perverterejusto 
DEI judicio Arnaldus Haereticus , morte 
crvdclissima in civitate Lcgionensi cunctis 
vidcntibus trucidatus est. Daemon namque, 
quiloquividebatur in ipso , declarabat, qua 
de causa , 1i. Isidoro compellente , invadendi 
et occidcndi ipsum acceperat potestatem.. 
Caute igitur sunt sanctorum Patrum scri- 
ptiirae lcgcndae, et antiquioribus eorum li- 
hris fidcs potius tribuenda, dum aliqua dis- 
sona rcperiuntur in novis transcriptis , ne 
irrcpat virus Hacreticae pravitatis , et in- 
ferat mortem in Scripturis Sacris darc stu- 
dium cupicnti. 
(17 Non invidendam hac parte celebritatem 
hic et pracclarissimum Florentinum hige- 
nium sibi adauxercex quo Tra^oedia cuitit. 



A R N A L D U S 129 

Arnaldo da Brescia typis prodiit ( Firenze) 1175. * Ejus scutum Canonicorum Regula- 



1843 , 8, in qua op. Apologia di Arnaldo 
( di Gio. B. Guadagnini ) Pavia 179-0 v. 2 in 
S. non parum author in notis praesertim 
usum esse profitetur. 

ARNALDUS Catalanus , infra , Vilhino- 
vanus. 

ARNALDUS Franciscanus Scriptor Vitae 
S. ANGELJE Fulginatis, dequa supra p. 93. 

ARNALDUS de vico Limina non procul 
Patavio , ubi Abbas S. Justinae in carcere 
Anno 1254 obiit , cujus hoc Epitaphium edi- 
dit Mabillonius pag. 28 itineris Itahci : 

Hic aderam Pastor , rae perfidus ille tyrannus 
Misit captivum fallax Ecelinus asylum 
Et longus carcer vita spoliavit ibidera. 

ARNALDI Cescomitis , Tarraconensis Ar- 
chiepiscopi , Epistola Anno 1 337 ad Bene- 
dictum XII Papam , et aliae duae ad Joan- 
nem de Convenis , Episcopum Cardinalem 
Portuensem scriptae apud Baluzium tom. II. 
Miscellan. pag. 267. Parisiis 1679 8. T0 

ARNALDI de Verdala Galli, Episcopi 
ab Anno 1 339 ad 1 351 . Magalonensis, seriem 
Episcoporum Magalonensium a Ricvino A. 
770 usq; ad Galterium A. 1133 edidit Lab- 
beus tom. I. Bibliothecae novae MSS. pag. 
793-802. Paris. 1657 fol. 

ARNALDUS de Via , Cadurcensis Dioece- 
sis , Joannis XXII Papae nepos , Cardinalis 
diem obiit An. 1338. 

ARNALDUS Villanovanus , quem Galh 
sibi vindicant , et Hispani civem contendunt 
suum, certe Barcinone medicinam fecit circa 
Annum 1480. atque inde Catalani cogno- 
mentum tulit, artisMedicae ac Philosophiae, 
otiam Poetices laude insignis , imperitis pro- 
pter Chemiae peritiam etiam suspectus de 
Magia, et quia fratrum mendicantium alii- 
sque abusibus et superstitionibus infestum 
se gerebat , etiam plus quam suspectus de 
haeresi. Quo de viro ejusque fatis et scriptis, 
quae compluraexstant , sufficitunieum con- 
sulere Nicolaum Antonium lib IX. Biblio- 
thecae veteris Hispanae cap. 1 tom. II, pag. 
74 seq. De erroribus ei imputatis vide, si 
placct, Natalem Alex. tom. VII. llist. Ecclcs. 
pag. 102 seq. edit. in fol. 

ARNO Decanus et Prior Abbatiae Heicher- 
sperqensis in Buvariu , dicm obiit Amio 



rium vulgatum a V. C. Raymundo Duellio 
libroprimo Miscellaneorum , Augustae Vin- 
dol. 1723, 4 pag. 3-55. Idem Arno cum 
fratre suo Gerhoho , cui Anno 1 169 in Prae- 
latura successit, scripsit Opus prolixum 
de Eucharistia oppositum , Folmaro Prae- 
posito Triesfensteinensi , sive Petrae stiL- 
lantis in Franconia , infra Herbipolim , de 
cujus sententia et caeteris adversariis infra, 
FOLMARUS. 

ARNOBIUS , ex Rhetore Ethnico Siccae 
in Africa Christianus , egregios pro fide 
C hristiana libros Vlladgentes scripsit circa 
An. C. 310. cumjam saeviret persecutio jam 
non in milites solum , sed in Christianos 
omnis Ordinis. Vide si placet Pagium ad A. 
302 n. 15 seq. Non ante A. 326 diem obiisse 
eruditi sentiunt. Librorum singulorum ana- 
lysin, quibus adversus alienos ab Christia- 
norum fide scribens vix dum Catechume- 
nus * abstinet ferme sacrorum scriptorum 
testimoniis, dedere Abraham Scultetus to- 
mo I medullae Patrum pag. 372 seq. etNi- 
colaus Nourritus tomo II apparatus Biblio- 
thecae Patrum, et ex eo Memoriae littera- , 
riae Trevoltinae An. 1716 pag. 812 seq. De 
editionibus Arnobii non repetam, quae dixi 
in BibL Lat. IV 3 pag. 289 seq. editionis 
Venetae tomoll. et ad S. Hieronymi Catalo- 
gum cap. 79 et libro de Veritate Relig. pag. 
225 sq. Tantum juvat addere, in Bibliothe- 
ea V. C. Stephani Baluzii fuisse editionem 
primam Romanam Fausti Sabaei 1542 fol. 
emendatam et illustratam manu NicolaiFa- 
bri: Eadem cum variis notis eruditorum , 
ad margines libri adpositis, incidit in ma- 
nus eruditi nostri Magni Crusii, ** Pastoris 
hodie Rendsburgensis, qui Arnobium ex 
Codice unico Bibl. Regiae Paris. emendalum 
novo studio edendum in sc suscepit, eiquo 
ineditas notas Antonii Carpentarii , Medici 
Paris. et Francisci Guieti, Petrique Danielis 
Huetii et suas est adjuncturus. Idem stu- 
dium audio esse celeberrimi atque meritis 

* Chronicon Reichersbergensc pag. 248. 
Hundll Hetropolta Salishurg. tom. III , pag. 168. 

* Tillemont. Memor. Hist. Eccles. t. V . p. 574 
edit. k*aris. 

" Vid. disi. ejus Epislolicam p. 28 seq. 

17 



130 ARNO 

m elegaotiores literafi laudatissimi Viri Jo- 
sephi Wassu\ Cantanrigiae. Nam de Geasio 
idem moliente Fracofurti, nihil percepinisi 
iiuoil legitur m Meinoriis litterariis Trevol- 
tinisJL 1722 pag. 202;} et de Wokero An. 
1721 pag. , . , i")- Mr. Wulkcr. qui a rumasse 
lunt de diverses lecons pour la nouvelle edi- 
tion du Sditvcuu Tcstumcut, que 1'onuttend 
t!e Mr. Hentlei/ . prepurc unu nouvelle cdi- 
tion d'Arnobe, qu'il enrichcra des notes de 
jilusieurs Suvuns, tunt imprimecs que MSS. 
(ieleniunus Arnobii editiones miruin in mo- 
diiui injterpolatas essenon tantum Theodo- 
rus Caoterus eat conquestus et Barthius 
\<;i\ I. Adversar. sed et elegantissimus 
Graevius Ejnst. ad Nic lleinsium tom. IV 
sylloges Burmannianae pag. 331 et Auctor 
praefationis ad edit. Lugd. Bat. 1651 4. t0 In- 
genii fulucia (iclcnius malo excm\>lo usus 
eonjecturus suas tcxtui inseruit, antiquas 
lectiones suo imperio ejecit, et Arnobium no- 
bis cjjin.vtt, qui Arnobii speciem noiirefer- 
rct. Editioni llanoviensi cum notis Gever. 
Blmenhorstii 1603, 8, v0 subjiciuntur Variae 
Lectiones e MS 10 et ex editionibusRomanis 
Francisci Sabaei et Fulvii Lrsini. ln Riblio- 
theca Petri Francii tria fucre exempla edi- 
tionis Lugdun. Batav. 1631 4, t0 quorum bi- 
nis Francius ipse, alteri alius quoque Va- 
rias Lectiones adscripserat, tertius abbun- 
dabat M-Stis annotationibus Salmasianis. 
Plura Arnobii loca emendant et illustrant 
Deaidernu Ileruldus animadvcrsionibus in 
Salmasii Jus Atticum lib. VII cap. 24 l'ari- 
sitS 1650 fol. jia.u'. 600 seq. Adriunns Beho- 
ttus in Ajwpliorctis, 1'arisiis 1022 8, vo et 
llcnrieus Tlrnsttus, cujus notac breves in 
Arnobium poetumae prodiereHafniae 1726, 
1 2 uii.i cum cjus Censura in Oratiopem Hip- 
pplyto adscriptam de consummatione Mundi 
el de Autichristo. MSti Regii Paris. Lectio- 
m - cum editione Ilcraldi accurate collatas 
a Salmasio babuit Nicolaus Ilcinsius, ut tc- 
^latus est littcris ad Gisbertum Cupcrum 

tom. [[ Sylloges Burmannianae pag. 714et 
tom. IV pag. 329, 334, 335 <'t 337 ubi ma- 
gnam meadarum vim etiamnum Arnobium 
"■> ihtere Grae\ ius quaeritur. 

^NOBIUSJuniorcircaAn. C. 460 ad Le- 
ontium Arelatensem el RusticumNarbonen- 



R I l S 

semEpiscopos scripsit commentoria in Psai- 
mos, de quo Jo. Maldonatus Kpistola ad 
Franciscum Turrianum pag. 19 b. auctorem 
conimenturiorum. gui Avnobio fulso adscri- 
buntuv. ct/o suspicor fuisse Faustum GaJr 
liurum Ej)iscopum,num stt/lus hominis Cul- 
li est ct non Africuni: et Augustiiii tempore 
vixisse certum est. Certe idem quod Fau- 
stus, de Praedestinutione sentit, hoc estcum 
Semi-Pelagianis , ut de utroquc ostendit 
llcnricus Noris hist. Pelagianae lib. II. c. 15 
contra Vossium disputans. Unde non defu- 
ero, qui scriptorcm horum Commcntario- 
rum eundcm ctiam voluere auctorem Pra- 
cdestinati, quem Sirmondus vulgavit. Vide 
Tillcmontium tom. NVI. memoriar. p. 21. 
Edita sunt Agcnt. 1 522 , 4 cum Erasmi com- 
mentario in Psalmum 2. Vide Erasmum lib. 
XXVIII Epist. 9 cdit. Lond. Deinde rccusa 
Colon. 1532, 8. Basil. 1538, 8 ex Laur. dc 
Barrc rcccnsione Paris. 1639, 8 cum anno- 
tationibus cjusdem Arnobii ad quacdam 
Evangelistarum loca (post editioncm Gil- 
bcrt Cognati, Basileac 1543, 8) a Schotto 
recensitis, ct in Supplemento Biblioth. Pa- 
trum Parisiensi tom. pag. 388, 815. et in 
Biblioth. Patrum Lugdunens. tom. VIII pag. 
203, 329. Latini Latinii castigationes ad 
editionem Basilecnsem 1637 exstant in ejus 
Biblitheca sacro-profana pag. 93-98. Alter- 
cationem cum Serapione /Egyptio , ad Vigi- 
lium Tapsensem refcrunt Oudinus et Colo- 
mesius: certe non ad illum Arnobium, qui 
in Psalmos scripsit, cum hic faventior sit 
Scmi-Pelagianorum scntentiae: altercationis 
auctor vcro totus probet Augustinum. Vide 
Oudinum tom. I pag. 1283 sqq. pag. 1328 
sq. llanc ad calccm Ircnaei Colon. 1569 su- 
bjecit Fevardcntius (in Crabiana ct Massvc- 
tiana Irenaei editione omissam) et in Sup- 
j)lcmento suo torno I pag. 352 recudcrunt 
Parisienses et Lugdunenscs tomo VIII Bi- 
blioth. Patrum 236. 

AROLDUS, Petri Waldipost Annum 1 175 
socius in opido Galliae Narboncnsis Albio 
adversus persecutores quaerens perfugium, 
inde Albigensibus intcr hacreticos nomen 
dedit, ut Waldus Waldensibus. Ab Arnaldo 
de Brixia non sine causa divcrsum conjicit 
B. JacobusThomasius, in filii Christiani lli- 



A IV N 

storia Sapientiae et Stultitiac tomo I p. 47. 
Quae eadem sententia Thuani , Usseri , Le- 
geri. * De his Arnoldistis. sive Arnaldistis 
Bonacursus apud Dacherium tomo XIII spi- 
cilegii, et editionis novae tom. I pag. 214 
seq. et B. Ittigius de Bibliothecis Patrum 
pag. 248 qui ejusmodi Arnoldistas, docen- 
tes, quodobClericorum malitiam, Ecclesiae 
Sacramenta vitari debeant, in hunc usque 
diem dari annotat. 

ARNOLDUS ex Canonico Herveldensi 
Altabensis, in Bavaria Monachus Ordinis 
Benedicti, scripsit Yitam S. GodehardillM- 
heimensis Episcopi Anno 1037 defuncti , 
quae interpolata apud Surium, sincerior ex 
integriore editione Lipsiensi An. 1518 et 
Christophori Broweri illustribus luminibus 
Germaniae, Mogunt. 1616, 4 repetita estin 
Actis Sanctorum 4 Maji tom. I pag 501 seq. 
et sub WOLFHERRI nomine in Leibnitii 
Scriptoribus Brunsvicensibus t. I pag. 482. 

ARNOLDUS, siveERNALDUS, Abbas Bo- 
nae Vallis in Allobrogibus, Ordinis Cisterc. 
diversus a Carnotensi apud Combefisium et 
alios fingitur auctor Vitae S. Bernardi. Sed 
vita illa scripta est ante Annum 1161, quo 
tempore nullus fuit Abbas Bonaevallis Vien- 
nensis Ordinis Cisterc. ut a Mabillonio pro- 
be notatum. Vide Oudinum tom. II pag. 
1293 seq. Idem hic Ernaldus,qui vitamS. 
Bernardi a Guilelmo Abbate S. Theodorici 
coeptam continuavit. Editiones vide infra in 
Guilelmo, cujus primus liber est: ut tertius 
quartus et quintus Gaufridi. 

ARNOLDUS Bonavillarensis , sive, ut vi- 
tiose etiam editur Boravillacensis Abbas 
apud Tho. Jamesium, Rob. Cocnm , aliosque 
idem cum Carnotensi, de quo mox. 

ARNOLDI BOSTII, Carmelitae Gauden- 
sis, qui An. 1499 * diem obiit, opusculum 
de praecipuis aliquot Carthusianae familiae 
Patribus a Theodoro Petreo Carthusiae Co 
loniensis alumno editum Coloniae 1699 8. v0 
Ad hunc Arnoldum exstant Epistolae Joan- 
nis Trithemii, qui in libro de Scriptoribus 
Ecclesiasticis cap. 930 testatur eum quoque 
scripsisse de illustribus Viris Ordinis siti 

Bibliothequc Germanique tom. IX , pag. 1G. 
Trithemius in Chronico Spanhemcnsi p. 410. 
Male ipud Yossium cic ccccc xix pro cb cccc xcix. 



L D U S 131 

sive Carmelitis: De patronatu Mariae Car- 
molitici Ordinis, carmine ot prosa composi- 
tum, MS. Coloniae: et contra Vincentium 
Kovocastrensem Dominicanum, pro conce- 
ptione immaculata, (dequa etiam adBostium 
scripsit contra cundem Vincentium Rober- 
tus Gagvinus:) Praeterea De quatuor novis- 
simis. Epistolas. Carmuui. 

ARNOLDUS Budericus Augustinianus , 
Prior monasterii A. 1417 prope Aldonardam 
conditi scripsit, toste Valerio Andrea, Oda- 
rium de laude DEI, libros XII Epistolam 
apologeticam contra detractoresMonasterio- 
rum: et De modo servandi Ordinem Cano- 
nicorum regularium. Denique diaetarium. 

ARNOLDUS de Busco Augustinianus, cu- 
jus librum de viris illustribus Ordinis sui et 
monasterii Windosheimensis. et alium do 
laudibus S. Annae memorari video a Vossio 
aliisque. Vixit et hic medio saeculo decimo 
quinto. 

ARNOLDUS Abbas Bonae Vallis in Fran- 
cia Carnotensis, Ord. Bened. amicus S. Bor- 
nardi, qui morti vicinus ad eum An. 1153 
scripsit Epistolam 310. Ejus homilias V in 
Psalmum CXXXII. Ecce , quam bonum et 
quam jucundum , cum libello de do.nis Spi- 
ritus S. edidit Casimirus Oudinus in Opu- 
sculis sacris Galliae et Belgii scriptorum , 
Lugd. Bat. 1692 8. In Psalmum XL/T etiam 
habere se testatus est Mabillonius. Caetera 
hujus Arnoldi Johannes Fellus edidit ad 
calcem S. Cypriani , cui liber de Cardina- 
libus Cllristi operibus praeter rem tributus 
ab aliis fuit, cum Arnoldus eum scripserit 
ad Hadrianum IV Papam ab A. 1154 ad 
1159. Tractatum de septem verbis Domini 
in Cruce, post Francisci Titelmanni editio- 
nem Antwerpiae 1 532 , 8 dederat etiam 
Combefisius in Bibl. Concionatoria, feria 
sexta parasceves. Sermo de laudibus S. Ma- 
riae , cum duobus superioribus scriptis ob- 
vius quoque in BibliothecisPatrumParisien- 
sibus , Coloniensibus , ot Lugdunensi tom. 
XXII, pag. 1280. Meditationes, quae inci- 
piunt : noli timere Sion , primus ex MSS. 
laudatus Fcllus in lucem protulit A. 1682. 

ARNOLDUS Corbejensis , Ordin. Benedi- 
ctin. circa A. 1 030. ProverbiaSalomonis ver- 
sibus hexametris reddidit. 



132 ARNO 

ARNOLDUS, sive ARNOLFUS, Comesdc 
Chani et Vochburg, Emmeraminensts, sive 
S. Emmerammi , Monachus ct Presbytcr 
circa An. 1040 scripsit libros duos , unum 
de miraculis B. Emmerammi, Pictaviensis 
apud Gallos Episcopi , defuncti Anno 652 * 
i>t alteram f dialogi more de memoria culto- 
nim ejus. Utramque edidit Ganisius tom. II, 
pag, 35 et novae editionis tom. [II, pag. 103 
uoa cum Epistola ad Burchardum Abbatem 
pag. 89. Carmen acrostichon in vitam Em- 
merammi scriptam a Meginfredo, cdiditBcr- 
nardus Pee tomo IV Anecdotorum Parte II, 
pag. 37 ct Homiliam de octo beatitudinibus 
29. Idcm vidctur viris doctis Arnulfus 
Monachus , quera Sigebertus cap. 157 ait 
excipientem de Provcrbiis Salomonis con- 
venientiores sententias, et litteram , et al- 
legoriam metrico leporc scripsisse et diges- 
sissc, quod Arnoldo Emmerammensi alii 
tribuunt, quem itidem illustribus Benedi- 
ctinis accensetTrithemius II 92. alii Arnoldo 
Corbejensi. 

ABNOLDUS Halberstadensis Episcopus , 
cujus Epistolam ad Henricum Episcopum 
Herbipolensem de institutione Episcopatus 
Bambergensis scriptam Anno 1011 edidit 
Baluzius tomo IV. Miscellaneorum pag. 433. 

ARNOLDUS Haldrenius patria Vesalien- 
sis, Theologus Coloniensis A. 1534 obiit,de 
cujus Macrobio Anno 1321 edito , dixi in 
Bibliotheca Latina III, 12. Dc aliis ejus 
Sweertius . et diligentius Valerius Andreas. 

Henricus ABNOLDI , Prior Carthusiae Ba- 
sileensis , scripsit circa Annum 1483. Dia- 
logum de modo perveniendi ad perfectam 
DEl et proximi dilectionem. Edidit Ber- 
nhardus Pez tomo sexto Bibliothecae Asce- 
ticae antiquo-novae. Ratisbonae 1724 8 V0 . 

ARNOLDUS - Hildesheimensis Prior in- 
certa fide traditur . quem constat Abbatem 
deinde fuisse Lubecensem. Vide infra, Lu- 
becensis. 



* fide Labbcum lomo II Hibliothecac novac MSS. 
pag. 729. 

f Hic est, qucm Anonymus Mellicensis c. 02 me- 
morat Dialogut Collectitii et Admonitii de Vir- 
tutibus Sanetorum , (jni m monasterio S. Emme- 
riimmi fn pace sepnlii novistimam exspectant 
tubam. 



LDUS 

AUNOLDUS , de Holiandia , infra , de Ro- 
terodamis. 

ARNOLDUS Kivet , supra , ALBERTUS 
Kivct pag. 41 est enim unus idemque. 

ARNOLDI Lalaini ( de Lalaing ) Praepositi 
S. Mariae Brugensis , Epistola de Congressu 
Imperatoris Friderici ct Caroli Burgundiae 
Ducis An. 1473 facto Augustae Trevirorum, 
non Latine scripta , sed ex Gallico Latine 
versa a Rodolpho Agricola , prodiit Basileac 
1518, 4 et recusa in Freheri Scriptoribus 
rerum Germanicarum tomo II , pag. 302. 

ARNOLDUS Leodiensis Ordinis Praedica- 
tor. Saeculo XIV. Auctor libri de mirabilibus 
mundi , ordine alphabetico. Vide Jacobum 
Echardum tom. I , pag. 721. 

ARNOLDUS ex Monacho iEgidiano Brun- 
svicensi , Ordinis Benedictini , primus Ab- 
bas Lubecensis Coenobii S. Joanni Evange- 
listac dicati ab Henrico Leone , ab Anno 
1175 ad 1210 vel etiam diutius. Vide Joan- 
nis Molleri dissertationem de Ilelmoldo § 27 
seq. Scripsit derelictorum Helmoldi Supple- 
mentum ab Anno 1171 ad 1209 libris VI 
ad Philippum , Episcopum Ratzburgensem, 
qui Helmoldi libris Chronici Slavorum duo- 
bus solent subjici , constituuntque in Ban- 
gertiana 'cxSdfffj librum III qui primum et 
secundum Arnoldi complectitur , et lib. IV 
V VI VII. De hac caeterisque editionibus et 
continuationibus infra in HELMOLDO. 

ARNOLDUS de Meldorpe , Saeculo duo- 
decimo scripsit librum meditationum et ad- 
hortationum ad fratres in varia loca Sacrae 
Scripturac per capita LXVII quorum titulos 
ex Codice MS. in Bibliothcca templi S. Pe- 
tri hujus Urbis Ilamburgensis edidit B. no- 
ster Staphorstius tomo III Historiae Eccle- 
siasticae Hamburgensis pag. 365 seq. 

ARNOLDUS Narbonensis ab Anno 1212. 
Archiepiscopus , primus contra Albingenses 
Inquisitor, cujus Epistolam de Narbonensi 
Principatu contra molitiones Comitis Mon- 
tisfortis ; exhibent Sammarthani tomo I. 
Galliae Christianae pag. 378 ( cx Guilelmi 
Catclli lihro I. llistoriae Comitum Tolosano- 
rum ; Tolosae 1623 fol. ) et pag. 379 seq. 
alteram de victoria adversus Mauros Chri- 
stianos ad locum Hanas de Tohsa reportata 
Anno 1212 17 Kal. August. ex Uglielli Italiu 



ARNO 

Sacra tomo I ubi de Sabinonsi Episcopo 
Joanne de S. Paulo pag. 191 (edit. novae 
pag. 164. ) 

ARNOLDUS Geilhoven de Roterodamis , 
Augustinianus in Yalle viridi , Decretorum 
Doctor , obiit Anno 1 442 cujus Opus in duas 
Partes tributum , cui titulus; yvw%i ceavTov 
( corrupte Gnotosolitos ) sive Speculum Con- 
scientiae , lucem vidit Bruxellis 1476 1479 
fol. Aliud de septem Mundi jEtatibus, ac 
Romanis Pontificibus , Regnis , bellis,deque 
vila ac moribus PhilosophorumetPoPtarum: 
sicut etiam Speculum Collationum , sive 
Repertorium Juris : Confessionale foenera- 
torum, Moralisationum currus triumphalis: 
de practica electionis , de verbis DOMINI , 
in Regulam S. Augustini etc. inedita esse 
existimo. Vide Oudinum tomo III, pag. 2298 
seq. 

ARNOLDUS Saxo, supra Altahensis, vide 
Vossium pag. 363. 

ARNOLDUS Hessels Tungrensis Canoni- 
cus Augustinianus , obiit 1 466 relicto tra- 
ctatu de peccatis mortalibus et de differen- 
tia inter peccatum mortale ac veniale. 

ARNOLDUS Luydius de Tungris , Theo- 
logus Coloniensis, Joannis Reuchlini adver- 
sarius, cujus speculo oculari scripta quaedam 
opposuit edita Coloniae An. 1 51 2 4. Alia ejus 
vide sis apud Valerium Andream pag. 82 qui 
testatur diem obiisse Leodii An. 1540. 

ARNOLDUS Vesaliensis , supra Haldre- 
nius. 

ARNOLDUS Villanovanus Medicus , su- 
pra , ARNALDUS. 

ARNOLDUS Vogburgensis , supra, Emme- 
rammensis. 

ARNOLFUS. vide , ARNULFUS. 

Vitus ARNPECKIUS. vide , VITUS. 

ARNULFUS Aretinus Canonicus ac Dia- 
conus circa Annum CHristi 1080 scripsit 
Vitam SS. Floridi et Amantii, quam Can- 
gius legit in Codice Naudaeano 27. 

ARNULFUS, sive ERNULFUS Belluacen- 
sis Monachus S. Symphoriam , inde Prior 
Cantuariensis , hinc Petri Burgensis Abbas 
in Anglia , ac denique ab Anno 1114 ad 
1124 Roffensis Episcopus , amicus S. An- 
selmi Cantuar. Vide Warthoni Angliam Sa- 
eram tom. I, pag. 329 seqq. ubi Collcctanea 



LDUS 133 

hujus Arnulfi de rebus Ecclesiae Roffensis: 
et Joannis Picardi notas ad Anselmi Epist. 
1 17. Scripta ejus a Baleo II 70 haec memo- 
rantur: Solutiones ad quaestiones Lamberti, 
Abbatis Bertiniani. De corpore et sanguine 
DOMINI. De septem verbis DOMINIin Cruce. 
De Operibus sex dierum. Homiliae et Ser- 
mones. Sed ex his alia ad Arnoldum Bonae- 
vallensem , alia ad Arnulfum Lexoviensem 
referenda sunt , sicut etiam de alio accipien- 
dum Arnulfo,quod ait hunc Roffensem Prae- 
latorum vitia acerbe insectatum fuisse. Vide 
infra, Haeresiarcha. Arnulfi hujus Epistola 
ad Walchelinum , Episcopum Wentanum , 
de incertts conjugiis , in Dacherii spicilegio 
tom. II , pag. 410 (editionis novae tom. III, 
pag. 464. 

ARNULFUS Monachus de BoVriis Ordinis 
Cisterc. in Dioecesi Laudunensi Saeculo XII 
exeunte scripsit Spendum Monachorum , 
quod exstat ad calcem operum S. Bernardi 
tom. II edit. novissimae Mabillonianae , Pa- 
ris. 1719 fol. pag. 816 seq. 

ARNULFUS Monachus S. Emmerammi 
ex Comitibus de Cham et Vochburg. Vide 
supra , ARNOLDUS. 

ARNULFUS Haeresiarcha , de quo Mar- 
tinus Polonus lib. 4 de RomanisPontificibus, 
ubi de Paschali II. Hic est Arnulfus Presby- 
ter, qui Praelatorum vitia liberius castiga- 
vit , atque Cleri Romani insidiis sublatus est 
sub Honorio II. 

* Articulus iste quantus est, indignus 
est prorsus qui scriberetur a viro isto do- 
ctissimo. Arnulfus hic alius plane non est a 
Maginulfo, qui unus fuit ex tribus Romanae 
Cathedrae adversus Paschalem II, occupa- 
toribus. Porro de istis narrat auctor vitae 
Paschalis II Albertum, Theodoricum et Ma- 
ginulfum alterum, post alterum in Romana 
Cathedra post Guibertum successisse Pa- 
schali II adhuc regnante: eos vero poenas 
tanto scelere condignas luisse. Quod autem 
tres isti iidem omnino sint, qui verbis Mar- 
tini Poloni loco hic a Fabricio indicato ex- 
primuntur, plane constat ex verbis eiusdem 
Martini. Sic enim illc habet contra ipsum 
Pontifcem surgcntes quidam ex clero Ro- 
manotres heresiarchas. vidclicct Albertum. 
Arnulfum et Theodoricum diuersts tempori- 



m ARNU 

iiM crigere m Papam prucsumpscrunt. Qui 
XKtfi in principio I>. PofXM multus infestu- 
tioncs fccisscnt. in finc tumcn uh ipso pro- 
struti sunt. Nec ptura lego Bive apud Mar- 
tinum.sivo apud alium deeodem Majjjnul- 
fo; ojuara miror, cur Fabrieius asseruerit 
hunc Maginulfam faetionc cleri Konumi sub 
Ilonorio II succubuisso. 

A3NULFUS ex Sagieosi Archidiaeono Le- 
.roricnsis in Xormannia Episcopus ab Anno 
1IH ad 1177. Regem Galliae Ludovicum 
VII An. 1 1 V7 in Palaostinam secutus cst , 
et i\ illa rodux magnis nogotiis traotandis 
tum in Callia . tum in Anglia Poutilieis I.e- 
L.-atus. adhibitus fuit. Vide Sammarthan. 
tom. II Galliae Christianae pag. 648 seq.et 
Brancasium in Apologia pro hoc Arnulfo, * 
Gallice edita. De Bcriptis Arnulli haoc ha- 
beo , quae addam clariss. Cavei industriae: 
Editio Epistolarum . Conciomcm , ot Epi- 
f/rammutum ourata ab Odone Turnebo, lla- 
driani filio, Parisiis 1585, 8, repetita etiam 
est in Bibliotheca Patrum Coloniensi tom. 
XII deinde in Lu.irdunonsi tom. XXII. Tra- 
ctutus ilc Schismute a Dacherio editus , e\- 
stat in nova Spicilegii editione tomo I, pag. 
452. Sed etiam Sermoncm in Annunciatione 
H. Virr/inis vulgaverat Dacherius tom. XIII. 
el Epistolas tredecim , quae cum fragmento 
alteiius sermonis recusa sunt tom. III edtt. 
novae pa.c. o07 soq. 

ABNULFUS Lugdunensis Archiepisco- 

- qui a Jacobo Bergomensi et aliis the- 
moraCur, nullus fuit. Vide .loannom Picar- 
dum ad Anselmi Bpist. 117 p. .")77. 

ARNULFUS Medtolanetuu , Arnulphi l 
ArchiepisCOpi ab Anno 971 ad 975Mediola- 
nonsis. fratris pronepos, a ; ot ab Arnulfo 
II ae III itidcrn Arohiopisoopis Mediolanens. 
al> Anno 999 et 4093 distinguendus: auctor 
Chrnnicirjcstorum Mcdiolanensinm distincti 
in libros quatuor ab Anno Clfristi i)2H ad 
/o;o'cditi abillustri Loibnitio tomolll Scrip- 
torum Brunsvicensium pag. 7^7— 7i0 et in 
torno (juarto Thesauri Soriptorum Italiae 
Burmanniani. Lugduni Batavorum 1722 fol. 

* ipclogle d'Arnoul, Evequc de Lizieux,parMr, 
dc Braoeos. Hemolrei de Trevoux 17-'j pag. 1619 

a i s_- 1 1 • Doi lom. IV ltaliae Sacrae pag. 08 00 110 
edltlooll ncj\ac Pag! a<l .Uuiuiu 107 mi;ii. IX. 



L I U S 

sed melior editio b) cum varils Lectionibus 
et notis in tomo quarto Corporis Muratori- 
ani Mediolanensis. Citatur hic Arnulfns a 
Cualvaneo Flamma aliisquejunioribus. Vido 
Gundlingiana XIX, 3. 

AftKULFUS a Montc S. EUgii apud Atre- 
lmtum Canonicus Regularis circa Annum 
Cllristi 1170 ad Frumaldum Atrebatensium 
Episcopuin scripsit Commcnturium in Cu- 
nonem Missae, quem MS. in variis Belgii 
Ribliothocis memorat Valerius Andreas pag. 
89 Biblioth. Belgic. Praefationem edidit Ed- 
mundus Martone tomo I Anecdotorum pag. 
477 in qua Arnulfus ait hanc expositionem 
se c\cerpsisso e\ Ambrosio, Augustino, Hio- 
ronymo, Gregorio, Isidoro, Vigilio, et Ful- 
gentio. 

ARXULFUS Roffcnsis. vidcsupra, Bellua- 
censis. 

AHSEXINUS, Grammaticus et Rhetor Pa- 
tavinus, circa An. 1216 auctor Quatlrigac, 
sive regularum dictandi, libelli sententiarum 
et proverbiorum oto. 

ARSEXIUS Leodiensis,Ordin. Benedicti- 
ni Monachus S. Pauli Romae, indc Abbas S. 
Mariae dc Florentia, Anno 1 442 scripsit Epi- 
stolam pro commendatione Regulae S. Be- 
nedicti ad Johannem de Turrecremata , 
quao Cardinalis hujus Commentariis in il- 
lam Rcgulam praefigitur excusis Paris. 1 494 
fol. Colon. 1575 fol. 

Galfridus ARTIIURUS. infra GALFRI- 
DUS. 

I)o ARVERMA. infra GERARDUS, PE- 
TRUS. 

ARVODOLPIIUS, Monachus Fuldensis , 
qui oirca An. 1 1G0. Vitas Sanctorum scripsit 
memoratas Georgio Wicelio in Praef. Ilagio- 
logii ct Johanni Bollando, sed adhuc quan- 
tum scio ineditas. 

S. ASAPHUS, ex Nortwallia Britanniae , 
Abbas Elguensis atquc inde Episcopus cir- 
ca An. !>90 traditur scripsisse Ordinationes 
/scc/es/aemie,etw7awMagistrisui 8. Ken- 
tkjcrni. Vide Pitseum pag. 103 ot Kentigerni 
vitam in Actis Sanctorum 13 Januarii. 

Historia de Episcopis et Decanis Asaphen- 
sibus et Londinensibus a prima Scdis utriu- 

(b Mcmoircs dcTrevoux 17->7pag. 2212. 



A S C E L 

sque origine usque ad An. 1540 cuni ap- 
pendice veterum diplomatum et Instrumen- 
lorum edita ab H. Warthono Lond. 1595, 8. 
llic primum Episcopum S. Asaphi fuisse 
sibi persuadet fuisse Gilbertum A. 1143. 

Nicolaus ASGELINUS, Ord. Minor. qui 
cum Joanne de Plano Carpini A. 1216 au- 
spiciis Innocentii IV iter suscepit in Tarta- 
riam et alias Asiae regiones, cujus descri- 
ptio Latine MS. Lugduni Batav. inter Codi- 
ces Isaaci Vossii. Ampla ex eadem excerpta 
apud Vincentium Bellovacensem speculi 
hist. libro postremo sive 31. Gallice post 
alias editiones in sylloge Petri vandcr Aa , 
Lugduni Batavorum 1729, 4 t0 : Becueil de 
divers voyages curieux faites en Tarta- 
rie etc. 

ASCLEPIODOTUM, de vita Diocletiani 
aliquid in literas misisse, ex Vopisci Aure- 
liano c. 44 non ab re viri docti colligunt. 
Fuit Asclepiodotus, incertum an ille, praefe- 
ctus Praetorio sub Constantio. Alius deinde 
junior Consul An. C. 423 de quo Jacobus 
Godofredus in prosopograpliia Codicis Theo- 
dosiani. 

ASCLEPIUS Afer, de quo Gennadius ( qui 
A. 495 scripsit) cap. 73 in Bojensi (Numi- 
diae) territorio vici non grandis Episcopus, 
scripsit adversum Arianos et modo adver- 
sum Donatistas scribere dicitur. In docendo 
autem ex tempore , grandi opinione cele- 
bratur. 

Simon ASH, sive Fraxinus Canonicus 
Ecclesiae Herefordiensis in Anglia circa A. 
C. 1190 amicus Sylvestri Giraldi Cambren- 
sis, pro cujus speculo Ecclesiae, quo vitia 
sueculi sui et Cisterciensium mores ille no- 
taverat, scripsit apologiam duplicem; leoni- 
nis versibus alteram, alteram elegis defen- 
surus adversus Adamum Dorensem Mona- 
chum Cisterciensem. Utriusque specimen 
apud Joannem Prince in illustribus Devo- 
niensibus, et ex eo in Actis Erud. A. 1702 
p. 285 ubi etEpistolae illiusaddiversos, et 
Carminum libri, atque aliud ad Magistrum 
Giraldum scriptum memorantur. 

Liber, ASIM poenitentiarius, dc quo Mat- 
thias Flacius in Catalogo testium veritatis 
pag. 903 cdition. primae Basil. 1556 8. v0 
Noctus sum perelegans po&mation } titulo 



I N U S 135 

Poemtentiarius Asini, zOO annis vetustius. 
Nam erat adscriptum, completus anno Do- 
mini 1545. Dubito, an de descriptione, aut 
prima compositione. hi eo inducuntur , Lu- 
pus, vulpes et asinus . poenitentiam agentes. 
Primum confitetur lupus vulpi, quae facile 
eum absolvat, el insuper etiam excusel. De- 
inde lupus consimilem ctementiam vulpicon- 
pZtenti exhibet. Verum ubi asinus, qui stra- 
men cuidam Romam religionis ergo pere- 
grinanti circa tibias vinctum detraxerat , 
optime sperans (utpote qui sciret sua pec- 
cata leviora esse, quam lupi aut vulpis ) ibi 
demum omnis severitas disciplinae ostendi- 
tur, nec ulla prorsus venia dignus reperi- 
tur asinus, sed mox a suis spiritualibus 
patribus devoratur. 

Immensuui scclus est, injuria quam peregrlno 

Fecisti, stratnen subripiendo sibi. 
Non adverlisti, quod plura pericula passus, 

Plurima passurus , quod peregrinus erat : 
Non advertisti, quod ei per maxima terrae 

Et pelagi spacia sit peragranda via. 
Non advertisti sanctos, nec limina smcta. 

Sanctorum sanctam sed nec Hierusalem. 
Ille retransivit eadem loca, tam violentum 

Ex inopinato sensit adesse malum. 
De Papa taceo, cujus protectio talem 

Conduxit , cujus tu vilipendis opem : 
Totius Ecclesiae fuerit cum nuncius istc, 

Pertulit abstracto stramine damna viae. 

ASSEBIUS ex Menevia Cambriae metro- 
poli, Episcopus in Anglia Schireburensis , 
qui iEifredo Begi auctor fuit condendae Aca- 
demiae Oxoniensis: Diem obiit An. 909. 
Ejus Historiam de rebus gestis JElfredi Re- 
gis optima fide scriptam vulgavit Matthaeus 
Parkerus, cui Joannes Asseres dicitur, Lon- 
dini 1574 deinde inter Anglicarum rerum 
Scriptores Guilclmus Cambdenus, Francof. 
1602 fol. hinc cum notis Henrici Spcelman- 
ni prodiit Oxoniae 1670 fol. denique edidit 
Thomas Hearne , A. 1707 8. Ejusdem Chro- 
nicon , sive Annales a Julii Caesaris in Bri- 
tanniam adventu usque ad suam aetatem 
primus edidit Thomas Galeus inter Scripto- 
res rerum Anglicarum , Londini 1691 fol. 
pag. 141. una cum paralipomcno alterius 
auctoris ( quod additum jam memorat Ba- 
leus II 25) usque ad An. 914. Unde non 
valet argumentum, quo anoales hosce As- 
scrio abjudicat Oudinus, quod ad Annum 



13li A S T 

909 leguotor haec verba: Asserius Schirc- 
humcnsis ohiit. ct Fritcstanus susccpit Epi- 
itum Wintoniae. Annales illos Ckroni- 
con S. Neoti vocat Lelaadus, quod in Mo- 
nasterto»S. Neoti i Ilos vidisset sine nomine 
atictons. Idem cap. 118. 119 vitain .Elfredi, 
lihrum innaliuin appellat,in quoRegisge- 
.-t.i j>n> rci Majcstatc lanquam rarus Apcl- 
lcs dcpin.rcrit . cujus veuuslate captusMa- 
rianus Scotusei ea selegerit, quibus suani 
Historiam interpolaret. Testator etiam Bov- 
tium (/c ConsotaUone Philosophiae lucidis 
commentarioiis ab Asserio illustratum. 

ASTENSl \ Ghronica. infra i'n VENTURA. 

ASTESANUS ex Asta Subalpinorum Ur- 
!>«'. ( )nl. Minor. defunctus circa Annum 1 330. 
XucUnsummacdccnsihus COnSCientiae,quB.e 
ab so Astcsanu, sive Astensis, appeUatur, 
distincta librisVIU. Prodiit Norib. 1489 el 
Venet. 1319 fol. Waddingus editiones etiam 
Veneias A. 1 168 et 1480 commemorat. Ca- 
nones Po enite n tia les, qui cum Gratiani de- 
creto «'<li Bolent, et ab Antonio Augustino 
iterumyulgati sunt ad calcem Poenitentialis 
Romani et aliOrum hujus argumenti libro- 
rum, Venet. 1384, 4 petiti sunt ex suni- 
iii. n- Astesanae lib. V tit. 32. 

ASTESANUS, alter priori suppar atque 
itidem Ord. Minor. cui praeter Sermones a 
Waddingo tribuuntur Commentaria in Apo- 
calypsin, 1 1 Gommentaria in Ubros Senten- 

tiarum. 

ASTRONOMUS, qui Vitam Ludovici Pii 
scripsil ab A. 77ii.nl 814. optimus ex scri- 
ptoribns temporum illius Imperatoris, edi 
tus a Petro Pithoeo, Reubero, Andrea du 
Chesne tom. II pag. 286 et Gallice etiam 
vcrsus a Lttd. Cousino Paris. 1683, 12. 
Vide laoobi le Long. Bibl. Histor Galliae n. 
6789 sejq. p. 332. 

ATHELARDUS. supra, ADELARDUS. 

ATHELNOTUS, Lel&ado Mthelnotus, tiiis 
Eylnotus, Trithemio Egelnotus, Monachus 
Ordinis Benedictin. apud Ganutum Magnum 
Dacorum sive Danorum Anglorumque Kc- 
gem, gratiosus, Archiepiscopus Cantiorum, 
sive Cantuariensis ab Anno 1 '»20 ' ad 1038 
.i Trithemio cap. 349 praeter Epistotarum 

' Wdrilioni .Vnglia Sacra tom. I p. 80. 



E N S 1 A 

librum traditur scripsisse in laudem Mariae. 
Nihil autem ejus scriptorum sibi venisse ad 
manus testatur Jo. Lelandus cap. 129. 

ATHELSTANUS,Eduardi Senioris PUius, 
Angliae llex ab Anno 92 i ad 939 a doctis 
quibusdam Hebraeis io regno ejus ad fidem 
conversis Vetus Testamentum ex Hebraeo 
in sermonem Anglicum vcrti curavit, atque 
teste Pitseo pag. 173 scripsit et ipse non 
pauca, quac servantur MSta tum Angliee , 
tum Latine. Librum de rebus Astrologicis , 
et correctionem Legum antiquarum, novas- 
quc, Leges et Constitutiones ad clerum, alio- 
sque subditos. Legum Ecclesiasticarum ve- 
terem versiOnem Latinam exhibet Spcel- 
mannus tomo I Conciliorum Angliae pag. 
401 seqq. et pag. 390. Concilium Gratelea- 
num sub Athelstano habitum. Aliae Leges 
Athelstani iu ChrOnico .loannis Bromtoni , 
in Guilelmi Lambardi Archaeonomia, et A- 
brah. Wheloci ac Dav. Wilkinsii editionibus 
Legum Anglicarum. 

ATILIUS, sive Attilius Fortunutia/ius , 
incertae aetatis Grammaticus, cujus or* 
Grammatica et de metris Horatianis exstat 
in Grammaticis Eliae Putschii pag. 2661- 
2706. I)c aliis Attiliis in Bibliotbeca Latina. 

ATINENSIS EcclesiaeChronicon abAnno 
primo Julii Caesaris ad An. CHristi 1335 
editum ab Ughello tom. X. Italiae Sacrae 
pag. 37. Exstat et in tomo septimo Scripto- 
rum [taliae corporis splendidi Modiolanensis. 

Panlus ATTAVANTIUS , FlorentinttS Or- 
dinis scrvorum Mariae , de CUJUS Ordinis 
origine dialogum ad Petrum Medicem Cosmi 
filium scripsit, discessitque ex hac vita A. 
1 199 aet 80. Ejus Thesaurus Concionato- 
rum , sive Quadragesimale de reditu pec- 
catoris ad l)Eum, prodiit Mcdiolani 1479. 
Praeterea memorantur a Posscvino et aliis 
ejus Quadragesimale Paulinum. Sermoncs 
de Sanctis. Commentaria ejusdem in VII. 
Psalrnos poenitentiales , in XII minores Pro- 
phetas, in Orationem Dominicam et in Apo- 
calypsin. Declaratio Litaniarum et collecta- 
rum. Vita B. Francisci Senensis , nec non 
Philippi Florentinij Ordin. Servorum instau- 
ratoris. Breviarium Decrcti , Decretalium , 
Sexti et Clementinarum. Vide Julium Ni- 
grum dc scriptoribus Florentinis pag. 445 



A T 

( ubi typorum errorc vocatur Paulo Attac- 
canti) et accuratiorem de hoc scriptorc no- 
titiam in Diario eruditorum Italiac tomo 
XXVIII, pag. 106 seq. 

* Dialogus Pauli huius a cl. Lamio sc- 
mel excusum est seorsum typis Florentinis; 
iterum vero eodcm curante prodivit. an. 
1742 in vol. XIV Deliciarum. In praefa- 
tione haec alia eius opera praeter ea quae 
Pocciantus et ex illo Fabricius hic exibct 
ex Cerracchino recensentur : historia et 
miracula imagiuis Annunciatae ; (jesta BB. 
ord. Servorum ; oratio de laudibus eiusdem 
ordinis ; Gentis Gonzagae historia. Addit 
Pocciantus Commcntaria in opera Dantis 
et Petrarchae. 

ATT0 Abbas Vallumbrosanus et deinde 
Episcopus Pistoriensis * ab A. 1 1 33 ad I 153 
scripsit vitam S. Jaannis Gualberti, Ordinis 
Valumbrosani fundatoris , quae exstat in 
Actis Sanctorum 12 Julii tom. 1 II , pag. 365. 
Sed vita S. Verdianae , quam ad hunc At- 
toncm , quidam rcferunt , junioris est scri- 
ptoris, cum Verdiana diem obierit An. 1242. 
Vide Acta Sanctor. Calendis Februarii , et 
Haph. Badium ad Laurentii Jacomini Hetru- 
scam vitae illius versionem editam Floren- 
tiae 1692, 8. r0 Giornale de/ letterati in Mo- 
dcna , Anno 1692 pag. 315 seq. 

ATTO, sivc IIAITO II ab A. 945 ad 960 
et ultra Vercellensis Episcopus, cujus Capi- 
tulare capitibus sive canonibus 1 00 et libel- 
lum dc pressuris Ecclesiasticis et Epistolas 
IX edidit Dacherius tomo VIII spicilegii (in 
edit. nova tom. I p. 402 sqq. ) Testatur 
etiam Dacherius vidisse se MSS. hujus At- 
tonis sermones XVII ct polyptychum sive 
pe rpendiculum , quo noxia redarguere et ho- 
nesta sancire docet. 

* Actonis Vercellensis Episcopi epistolas 
XI (nisi forte mendum sit typographicum 
pro IX.) cum Poliptico, et canonibus ser- 
vat Bibliotheca Vaticana. Montfaucon Bibl. 
MSS. pag. 116. 

(1 8 Munificentia Victorii Amad. Sabaudiae 
Ducis prodierunti4Mom's Vercellensis Opera 
(scil. Expositio epistolar. IX S. Pauli: ca- 
nones : Epistolac XIII. De pressuris eccle- 

* Uglicllu<s tomo III Italiae 6acrae pcg. 4'JG seq. 
Vide infra , AUCTUS. 



T O 137 

siasticis Partes III.) cur. Can. Carolo Bu- 
rontio Del Signore. Vercellis 1 768 t. 2 fol. j 

AUCTUS, sivc Aclus, Actius, Florenti- 
nus idem cum Attone Monacho Vallis um- 
brosac, Ordinis Benedict. etEpiscopoPisto- 
riensi, de quo jam dictum. Addc Acta San- 
ctorum 22 Maji tonio V pag. 194 ut Julium 
Xigrum dc Scriptoribus Florentinis pag. 72 
seq. praeteroam. Scripsit practcr Vitam S. 
Joannis Gualberti, Vallumbrosani fundato- 
ris, apud Surium et in Actis Sanctorum 12 
Julii, etiam Vitam Bernardi Lberti Cardi- 
nalis, mcdio Saeculo XI dc quoCiacconius 
pag. 436. ( 19 Et A/J'6 Vita di S. Bemardo 
dcgli Uberti Ab. Gen. di Valombrosa Curd. 
e Vescovo di Parma. Parma Carmignani 
1788, 4) et de translatione capitis S. Jacobi 
Apostoli Pistorium: ncc non Epistolas, Ber- 
nhardo Vallumbrosano, vitae ejus scriptori 
memoratas. 

AUDELAUS Presbyter circa A. 700 de vi- 
ta S. Fortunati; presbyteri dioeceseos Spo- 
lctinae, 1. 1 Act. Sanctor. Junii pag. 75 seq. 

AUDENTIUS Episcopus Hispanus teste 
Gennadio c. 1 4 scripsit de fide adversus hae- 
reticos Manichaeos, Sabellianos, Arianos et 
Photinianos, qui Gennadii tcmpore Bono- 
siaci vocabantur ct JESUM docebant Divi- 
nitatis initium tuncaDEO Patre acccpisse, 
cum de Maria virgine homo DEO fabricante 
conceptus et natus est. De Bonoso, a quo 
nomen Bonosiacis, vide infra, BOXOSUS. 

AUDOENUS, infra, DADO. 

AUDRADUS MODICUS * Episcopus , ex 
cujus libro Revclationum scripto circa A. 
853 excerpta leguntur apud Andream du 
Chesne tom. II scriptorum Ilist Francorum 
p. 990-903. In his mcntio libri de fonte Vi- 
tae scripti carmine hexametro ad Ilincma- 
rum Archiepisc. Rcmensem. quod edere 
voluit Labbeus, ut innuit p. 57 Bibl. MSS. 
Sed primus vulgavit Casimirus Oudinus 
primo loco intcr Veterum aliquot Calliac ct 
Belgii opuscula. Lugduni Batav. 1692, 8. 
praeter rem tamen Hincmaro tribuens. qui 
Andradum auctorcm habet. 

* Iluius meminit Albericus Monachus 
trium fortium ad an. <Si2 ubi et aocepta 

• MoJiri nomcn videlnr adscilimi ex modestia, 
ut Cemui clc. Vide inTra, de UALBIS, 

18 



138 avj.; 

quaedam ex aius libro profert. Kxtit isse 
vero dicit ei sacerdote Chorepiscopum Se- 
nooensem, quam dignitatem deponerejus- 
sus fuit in concilio Parisiensi an. 819 quo 
it) Concilio omnes pariter chorepifcopi, qui 
cnuit in Froncw . dcpositi sunt. 

s. AVENTINl elogium apud Labbeum t. 
II. Bibl. novae Mss. p. 349. 

Joarmis Thurmaier . sive Duromarus 
[Thurinomarus AVENTINUS a patria, oi- 
vitato Bavariae Abensberga, a qua Abusi- 
nonsom potius dicendum fuisse notat Lam- 
becius, b quoniam civitas illa in itinera- 
rioAntoninianoAbusSnaappelletur.NatusAn. 
1474 b magna dectrinae et ingenii laude 
relicta obiit Ratisbonae Anno 1534 ubiAn. 
4529 ob baereseoa suspicionom c) a Prin- 
cibus Bavariae, quibus oporam suam nava- 
rat, missus in oaroerem et non diu post ito- 
i -11111 libertati redditus fuerat. I)o vita ejus 
i-t scriptis praeter Ilioronymum Zieglerum, 
el (i. 11. A. sive Bieronymum Aogustum 
Groschufium . atquo Annalium Avontini 
editores, et Danielem Guilelmum Mollerum 
Dissertationcde Joanne Avcntino. Baolium- 
que. ol Auctoros Dictionariorum llistorico- 
rum. consulendi Parnassi Boici Scriptor d) 
Parle VII pag. 28 seq. Isaacus Bullartiusto- 
ino I Academ. pag. 14G (qui effigiom quo- 
que aere drsrriptam cxhibet, ut Boissardus 
tomo II imaginum pag. '222.) Joannes Geor- 
gius Betulios, Bive Burchardus in Kpistola 
ad Aiiiiruui rdita Hanoverae 1710, 8. Joan- 
oes Georgiua Schelhornras in AmoenRati- 
bos Litterariis tom. V pag. Sl . 302 <'t tom. 
VI p. .")'.)(;. Srnpt.i Aventini distincte rcfer- 
re nperae pretium duxi: 

a) Lambecius tom. II pag. 471. Adde Avcnli- 
nurn ipsum libro VII cap. 20. Schclhornii Arnoc- 
intaies Lii. tomo V pag. 80. 

1p Sic Parnassus Boicus ci Avcnlini autogra- 
pho , licet Nicolaus Reusnerus in lconibua pag. 38. 
Paulus Freherus pag. 1443 et alii communitcr po- 
Jiant An. 1400. 

c Pirckhcimerus Kpistola ad D. Khenanumedi- 
ta a GtuuUiaglo praefat. ad Armalcs Avcntini. I). 
<.. .M.dicrus Uisscrlat. dc Avcnlino $ XI. Altdorf. 
MBfl , 4. 

d Neu-eroffneter Mtuen-Bqrg von Denek, und 
Lesvi urdlg kt <im aut der gel hrlen }Yclt, zuma- 
hlen n,i j ,ien Lnndcn zu Ba>/cn. zu Mxnchen 

xm 



N I 1 N l 

•I. AniialiuniBoicoruin a primis Germano- 
ribus temporibus libri scptcm usque ad An. 
CHristi 1450. quo opero non solum Bavari- 
cis, sed totius Germaniae rebus insigne af- 
fundit lumen, quanquam in antiquitate 
etiam fabulis bonorem esse permiserit. Coe- 
pit illiul Opus Anno 1519, (> rYbruarii, ut. 
ex autographo ejus io Bibliotheoa Guelpher- 
bytana W. E. Tentzelius c) notavit. Non 
edidit Aventinus ipse; sed viginti demum 
annis interjectis post ojus obitum Uierony- 
mus Zieglerus, Ingolstadii 1554 fol. nec si- 
no locorum quorundamaltoratione vel omis- 
sione. Integriores deindo nactus vuigavit 
Nicolaus Gisnerus, Basil. 1580 fol. recusos 
ibidem 161 5, 1027 et denique prodiore cu- 
ranto eeleberriino Viro Nicolao Ilievonymo 
Gundlingio, Lipsiae 1710 fol. in qua cditio- 
06 dolendum auctores, quos Plinii exemplo 
sub cujusque libri initium Aventinus nomi- 
naverat, desiderari. Loco Zieglerianae au- 
tem praeniisit Guudlingius, vitam Aventini 
scriptam a Groschufio, addidit etiam ejus- 
dem Aventini Abacum, dc quo mox sum 
dicturus, et Ilelvctiain Lrancisci Guilliman- 
ni. Opportunum cst in hac cditione libris di- 
visis in capita, capitibus in minores sectio- 
nes sua singulis argumenta praemitti. Li- 
bri septimi capitc e.xtremo Aventinus: Al- 
berti IV. (Principis Bojariae) vitam et egre- 
(jia faciaora, item ea, quae sub ipso deinde 
prole cjus (/esta sunt, quae ego maxime 
memorabilia existimo , proprio operi dicari 
decrcvi. Ulud nunquam Iucem vidit, quod 
sciam, sicut nnc alia ojus, quorum spos 
facta a Gesnero pag. 386Bibliotbccao. Chro- 
nicnn de quatuor Monarchiis, Ecclesiastica 
Historia ab Orbe condito ad nostra tempo- 
ra. L. Apuleji et Symmachi dialcctica. Gram- 
matici Diomedes, utraque ars Donati, Servii 
de quantitate syllabarum, et centimctrum; 
Manlius Theodorus , quem ait scitissimo de 
metris scripsisse : ct Eurycius discipulus 
Prisciani, quem maximum assertorem Ana- 
logiae ait optime scripsisse dc conjugationi- 
bus. Notae in Claudianum Po&tam et Ger- 
nianiam Taciti. Pondera, mensurae , mone- 



e) MonahLliche tnterr.dungcn Anno 1094 pag. 
73-3. Curleuse Blbliolheq. Anno 1701 pag. 41l>. 



A V E 

ta, pedes, passus, perticae, ttadia ad no- 
stram formam redacta. Hymnus dc coelcsti 
sphaera correctus cum Graecis, quae antc 
deerant, atque veris Coeli imaginibus: per 
quem hymnum, Germanici Aratum intelli- 
go. Errores reccntiorum in Cosmographia 
ct Astronomia. Imperatorum veterum mo- 
netae cum imaginibus et inscriptionibus. 
Dictionarium Graeco-Latinum et Latino- 
Graecum cum quotidianis collocutionibus 
Graeca ac Romana Lingua. 

Paralipomena ad Annalcs, nec inGund- 
lingiano Aventino obvia , nobilissimus Stru- 
vius ex Bibliothecae Jenensis Codice edit. 
Cisnerianae vulgavit in tomo I Actorum 
Litterariorum ex MSS. fasciculo VIII pag. 
20-28. 

Epitome horum Annalium edita Germa- 
nice, cum Tabulis XXX Historicis et Ge- 
nealogicis,Xorimb?rgae 1322 in folio. Bayri- 
sches Chronicon: in Latein verfertiget und 
in syben Buechcr getailt, ein Kurtzer Auss 
zug. Vide laudati Schelhornii amoenitates 
Litterar. tom. V pag. 82. seqq. 

Germanicam versionem Annalium absol- 
vit Aventinus An. 1333 quam inscripsit 
Chronicon et divisit in libros F//J licet non 
ulterius. quam Latinum opus progrediatur. 
Multa vero passim addidit, ut in libro sta- 
tim prftno, alia etiam omisit, ita ut utra- 
que Latina et Germanica conjungere, atque 
una ex alteris supplere et illustrare sit ne- 
cesse. Prodiit demum ( itidem ut Latina post 
auctoris mortem) cum praefatione Simonis 
Schardii, Tabulisque XXX Historicis etGe- 
nealogicis, Francofurti 1366 fol. atque re- 
stituta a Nicolao Cisnero libri I. Lacuna 
1380 et Francofurti 1622 fol. adde quae 
notavit Joannes Fridericus Fellerus in cla- 
rissimi Struvii Historisch-Politischem Rei- 
chs. Archiv. III p. 234 sqq. 

2. Abacus et vctusla Latinorum per digi- 
tos manusquc numerandi ct loquendi con- 
suetudo, prodiit Ratisbonac 1533, 4 et ad 
calcem Annalium edit. Gundliriiiianae, Lip- 
siae 1710 fol. Confer, si placet, quae de 
Bedae, quem Aventinus est secutus, aliis- 
quo hujus argumenti scriptoribus dixi in 
Bibliotheca Latina IV 6, 12 tom. II cdit. 
Vcnetae pag. 447 seq. 



N T I X l 139 

3. Chronicon, sive Annales Schirenses, 
oditi primum Biponti 1600, 4 et cum Con- 
radi Philosophi, Praepositi Schirensis , qui 
An. 1241 obiit, Chronico originis et funda- 
tionis ejusdem monasterii, Augustae Vin- 
del. 1616, 4 et cum notis P. F. Stephani , 
Abbatis Schirensis, Ingolstad. 1623 fol. el 
cum eodem Conrado, Stephanique notis, et 
continuatione Georgii Christiani Johannis, 
Argentorati 1716, 4. 

4. De antiquitatibus ac monumentis Uti- 
nensibus, sive Otlngensibus, (Alt-Oeting in 
Bojaria superiorej Norimbergae 1318, 4 ,e et 
in Joannis Petri Ludewig Scriptoribus Bam- 
bergensibus, Francofurti 1718 fol. tomo II 
et Germanice cum auctario Martini Eysen- 
greinii, Praepositi Otingensis, Ingolstad. 
1731, 8. Meminit hujus libri a se editi A- 
ventinus lib. IV annalium Boicorum IV 17 
§ 4 et 3. 

3. De Turcarum origine et causis, cur 
ita invalescant, et quomodo pelli possint. 
Latine in Philippi Loniceri Chronicis Tur- 
cicis tomo I pag. 113. Francofurti 1378fol. 
post editiones Germanicas Henrici Mulleri 
in commentariis de rebus Turcicis, ibidem 
1363, 1373 fol. quas expresserunt etiam 
Leonh. Fronspergcrus im Kriegs Bach , t. 
III, pag. 300 et Goldastus in Politischen Rci- 
chs-Handeln,^?,. 470. Von Gegen-Wehr. und 
Ursachcn des Turckischen Krieges. Prodiit 
et separatim Biponti 1397 4, t0 scriptusque 
hic liber ab Auctore Anno 1529 cum Soli- 
mannus Imperator Viennam oppugnandam 
sibi sumsisset. 

6. Vita Henrici IV aliaque hoc titulo: 
Divis Dionysio Areopagitae, Hemerano , Bo- 
Isgango, tutelaribus Bojariae numinibus S. 
Iltustriss. que Principibus Bojorum Vilctmio 
Litavico, Ariovisto D. D. Imp. HEXRICIIV. 
Caes. Aug. Ducis vero Bojorum scptimi 
vita. Ejusdem Epistolac invcntuc a Johanne 
Aventino , editae vero a sodalitate littcraria 
Bojorum. Clariss. atque Illustriss. Principis 
Fridcrici Ducis Saxomae etc. Epistolae ad 
Johatmem Aventinum. Ejusdem Principis 
capita rerum . quas ipsi absolvit Aventinus: 
ad cundcm Principem Avcntini CARMIXA: 
Aurtorcs quidam quos Avcntinus invcnit, el 
qui nondum impressi sunt. Sodalitatis lite- 



110 AYEN 

vaviae liojioiim aivmina . cum Pvivilcgio 
Imprviaii. TypiS oxseriptum est Aucustao 
Viudolicorum in Si.-ismundi Grimm Medici. 
ot Marei Wirsung offlcma . Mer.se A&gusto 
Anno MDXVIll in forma quadriperttta. Li- 
bri , quos invenisse 9e m episfola ad Lted» 
nardum de Bek fte Woifeeok, pjusque et 
principum Buorum auspiciis pubhoaturum 
ait . suut secpjentes : ' Dtw, Cyprimm ct 
Victor Martyrts CHRISTI. Jus pontifirium 

intci/rtin}. I.r r Salira intri/va rum atldita- 
mcutis Cavoli Magni . I.itarici primi, I.u- 
tharii primi. Aujustovum. Cvatjmrnln qnae- 
tlum rrlrrum JCtorum. VitrohiusdeMetallis. 
MhrrtiMatjuiMaijia.Matliematicallrrmanui 

Cowutis Veringens. et efus Chronitwn. Jovdu- 

ntts Cpisanms iitta/cr . cum annntatiou. ct 
r.nnmcntar. Alfirrt. Bojemi. Pvovinciavum 
/;..,/(. Imprriirnm insigniovibus urbibus dc- 
ttriptiones. Regino et Romerius praettUet 

tlc rebuS Ccvmunicis. Vevonavdiis fforiCUS 
d.e vet>us Rtijorum. Albertus Ilojcmus ititlcm 
DeriivioIialhavinus.eonsiliuviusOtonispvimi 
rnmitts Palatinililicmet DucisDojoritm. Vov- 
tnnalns EptSCOpVS Pirtonum . qUiXl libros 
rarminum adCvegovium M. Pont.Ma r.scvi- 
psit : cjus snnt Salve festa dies ot Crux 
tidelis , quae imperiti aliis falso tvibuunt. 
Euticins Grammaticus. Aspar Grammati- 

• ■its. Diometles integev. Thoodorus Mallius 
de metris. Avs Donati. (ivtimmatica vctus 

Graeca, Leccicon Gtaecum etLatinurh vetu- 
stissimum . quod Pomponius Laetus sc in 

SoriC > Jajissc t/loviatiiv , et llrvmohius citat. 

1'riorihus literis Friderici Saxoniae Elect. ad 
Aventinum Tbrgaviac Dominica Esto mihi 
.1 \. MDXIV exaratis haeC est inseriptio : 
Voii Gottes Gnaden Friderich tferxog zu 
Sachsen etc. und Churfurst etc. Unterm lie- 
firn hesondcvn tless horhgebohvnen Fursten 
niisrvs lieben Oheytns Berxog Emsts %u Ra- 

i/rrn etC. Zurhtmaister .lohann Aventin Ma- 
gister. 
7. In Bibliotheca Ampltssimi Senatus I.i- 
rvantur MSS. libellus de origine 
iiiiis Hatisbonat scriptus in Comitiis Regi- 
nobureicis An. 1532. El alius de ueterutn 



T I N I 

Iiomanovum tlisciplina militavi , attjue dc 
c.rpetlitionibus Chvistiunovum Sarucenicis 
An. 1520. llt alius . qucm jam editum dixi, 
dc causis Tuvricacpotcntiac. Vido H. I). Got- 
tnMdumChristianumGoetziumdeBibliotheca 
Lipsieasi pag. 34. 

8. Epistolae quaedam manu Aventini sori- 
gtae Bervantur in Bibliothea Celaissimi Go- 
tliani Ducis" equibusduaspublicavitW. R. 
Tebtselius in Diario Litterario vcrnaculo, 
quod ( uriosae Itibliotlu^cae titulo oxstat 
editum Anno 1704 pa^. 440 scq. 

EpistoUl atl Joachimum Vudiunum data 
Anno 1590. ubi referuntur armimonta Iihro- 
rum X. Ccvmuniac illustvatae , sive Capittt 
vevnm , quibus illustvabituv Germania ab 
A ventino, modo contingat benignus Mccoenas. 
Exstat apud Gesneruui pag. 385. Hibliothe- 
oae , et in A\entini Ahaco, ct in vita cjus 
seripla a Grosehulio , ct inGoldasti centuria 
Upistolarum Philolo^iearum Francof. 1710 
et Lipsiae 1674, 8 pag. 187—195. Non du- 
hium antem videtur, idcm opus cssc,quod 
deindo in septem lihros Annalium Avcnti- 
nus contraxit. 

ltudimenta Crammaticae Lipsiae 1519 ct 
1522 , 4 cditio secunda locupletior. Auctor 
se vocat Joannem Aventinum Duromarum. 

AUGIENSE Chronicon ab Anno 709 ad 
954 eum additione Wilhelmi , Archiej)iscopi 
Rfoguntini, in Miscellancis Baluzii tom. I, 
pag. 496. 500. 

AUGUSTENSE Chronicon ab An. 973 ad 
1104 tom. I. srriptorum rerum German. 
Freheri. 

AU(jUSTIN'L t S de Ancona, vide infra Aug. 
Tviumphtis. 

AUCUSTINUS de Asculo , Augustinianus 
ciroa A. 1385 qui scripsit Moralia in Gcne- 
sin , Lcctiones in Scripturam , in Evangelia 
Dominioalia , in lihros Kthicorum Aristotelis 
et in quatUdr sententiarum lihrosPctri Lom- 
hardi. Librum juolixiorem de Convevsationc 
novitiovum , qui MS. Cantabrigiac servatus. 
,:d alium auotorom referendum csse ipso 
CavetiS monuit. 

• ( Ex t. VI. 347 ) Cl. Maz/.uohellus an- 



* Seculi Miinns in iis en.iu.iiiili • Ipsiat Avcnliiil * I). Krn. Sni, f.yprianl Catalog. Codicurn MSS. 

MtbOfl |i iii, (Jollian. p. 07 n. «XXI. 



A U G |J S 

num quo scfiptor isto fioruit , rocto omon- 
dat. Scribendum enim fuerat floruissc an. 
1297 quo destinatus fui a Bonifacio VIII. 
ut sacras omnium ubique fldelium confos- 
siones audiret. Alia eius opera vidc ibidem 
apud cundem Mazzuchellum I. 239. 

AUGUSTINUS dc Roma, Gregoril M. <li- 
scipulus , ox Abbatc Romano legatus A. 598 
in Angliam et Archiepiseopus primus Can- 
tuariensis, defunctus A. 60 i. dc quo praeter 
Warthonum tomo priore Angliae saerae , 
adeunda Acta Sanctorum 20 Maji tom. VI, 
pag. 373 seq. ubi etiam pag. 575 vita scri- 
pta a Gocelino Monacho ex editione Mabil- 
loniana , ct pag. 411 historia translationis. 
Ejus interrogationes XI ad Gregorium M. 
Papam , cum Gregorii responsis, in editio 
nibus Gregorii M. ad ealcem ejus Epistola- 
rum , et in Bodae historia Anglorum lib. I. 
cap. 27 quae in editione Abrahami Wheloci 
etiam veterem Saxonicam versionem adjun- 
ctam habet. 

AUGUSTINUS DATHUS , Senensis Philo- 
sophus et Orator defunctus in patria Anno 
1 479 cujus Historiae Senensis libri III. Hi- 
storia Plumbinensis, Stromata, sive Miscel- 
lanea Critica et Philosophica , opus imper- 
fectum de immortalitate animorum ; et Ora- 
tiones , Epistolae , aliaque scripta junctim 
vulgata a nepote., Senis 1503 fol. et rccusa 
Venet- 1516 fol. apud Caveum diligenter 
recenscntur. 

(20 Vide laudatissimum op. Jo. Nicolai 
Bandierae de Aug. Dato Libri duo. liomae , 
Zempel 1733, 4.) 

AUGUSTINUS Eucadius ex solo mihi no- 
tus Vossio, qui notat ei vitas VIII. Impera- 
torum et dcscriptionem Danubii fluvii MSta 
exstare in Bibl. Caesarea. 

AUGUSTIJNUS de Favaronibus Romanus, 
Augustiniani Ordinis ab A. 1419. Generalis 
et Episcopus ab A. 1431. Caesenas ac de- 
niquc Xazaroms Archiop. in ditione Ncapol. 
Obiit A. 1143. Hic unus ex illis quos ad 
cxaniinandas S. Brigittae rovolationcs An. 
4 H9designaveratUrbanus VI. Commcntaria 
ejus in Epistolas Pauli , Cononicas pio el 
Apocalypsin , scriptaque de perfecta justitia 
militantis Ecclesiae , de principatu Papae . 
de potestate Principum in coilatione bono- 



TINUS Ul 

rum suorum Ecolosiis facta , aliaque apud 
Elssium pag. 93 seq. commemorantur. In 
quibus etiam libcr A. 1435 reprobatus in 
Concilio Basileensi s°ssionc 22 tomo VII i. 
Harduin. pag. 1199 (atque indc in Indicc 
Romano) tributus in tractatus tros , quorum 
primus de sacramento unitatis JESU CIIHI- 
STI et Ecclesiae: secundus de Cllristo ca- 
pite et ejus inch/to principaln i; tcitius dc. 
charitate CHristi circa electos et cjus infi- 
nito amorc. 

S. AUGUSTINUS natus An. 354. Idibus 
Novombris Tagastae in Numidia Doctor Ke- 
clesiae inclytus , ox auditoro Manichaeorum 
A. 387. conversus et baptizatus a S. Am- 
brosio , nec diu post ab An. 396. Episcopus 
in Afriea Hipponis liegii, sive Hipponensis , 
et post diligentem oporamcum insigni landc 
positam in agro Domini , et post certamina 
advers. Ethnicos , Arianos , Manichaoos , 
Pelagianos , etDonatistas , diem obiit , teste 
Prospero , A. C. 430 die 28 Aug. Theodosio 
XIII et Valentiniano III Coss. De vitae ejus 
scriptoribus atque de editionibus operum 
jam dixi in Biblioth. Latina IV 3. neque 
aliud in praesenti velim dietis addere, quam 
luculentam illam editionom eruditorum Be- 
nedictinorum , quae iterata fuit Parision- 
sibus typis et Amstelodamensibus , novis- 
sime etiam recusam esse Venetiis, praelo 
Jo. Baptistae Albrizzi An. 1733 in qua non- 
nulla S. Augustini scripta etiam collata 
exhibentur cum MS. antiquissimo Bibl. Ca- 
pituli Veronensis. ■ 

EodemtemporeclarusAUGUSTINUSpost 
Chromatium Episcopus Aquilejensis , Pri- 
mas Venetiarum , Histriae, Norici utriusquo 
et Rhaetiae ab A. 414 ad 422 cujus hoc 
elogium in aula Patriarchali apud Utinum , 
litteris plus quam uncialibus descriptum 
notavit Henr. Norisius : * Augustinus urbc 
Roma a Golhis devastnta constcrnatos Aqui- 
lcjensium unimosjejuniisetsupplicatioitibus 
sucris ud Divinam opcm implorandtim crc- 
ocit. 

AU(H'STINrS(loBosi,L'iiano..V<v//)o//7((/N/.? 
Ord. Minor. medio saeculo XV cujus expo- 
sitio supcr Ma</iii/i<-<tt. .MS. inter libros Bi- 

* Tom XII Auguslin. edit. Amst p. 51G. 



1 M A r G D 

bliotheeac Petrinae hujus Urbis. Vide. B. 
Stapborsii Dostri Hist. Ecclesiae rlamburg. 
tom. 111 p. 852, 839 seq. 

AUGUSTINUS Nwelhu de Terano si- 
vo Intecamnensis, Fremita s. Auumstini 
obiit Anno I3l0de quo EJsaius pag: 100 
seqq. 

AUGUSTINUS De Xmrit , Ttcinensis, fct- 
ve Papiensis Canonicus circa A. 1 500, cujus 
liistoria quailripcrtita ab orbe CODditO ad 
sua tempora, recensita a Samuele Cremo 
neosi circa An. 1544. el adhuc inedita. De 
aliis ojus Bcriptis nibil babeo, quod War- 
tboni ad Caveum observatis adjungam. 

" Canonici lle</uluris Ticinensis scruli- 
niian conciliorum quutriconsulli coUegii, 
quo opere Canonici ordinis ab Apostolicis 
institutionem,eiusque supra caeteros mona 
sticos ordines praestantiam demonstrat. 
Sunt autom variorum coliegiorum consilia 
pro Canonicorum Regularium praestantia : 
bie vero author commentarium suum adte- 
( it. prodiit opus Fiorentiae an. 1500 infol. 
fugit vero illud Wartonum. (Audifredi pag. 
368. 

AUGUSTINUS hitricius ' de Piccolomi- 
nibus. Francisci Piccolomini Cardinalis et 
Archiepiscopi Senensis ;i secretis in Lega- 
tione in Germaniam sub Paulo II. idem Ca- 
nonicus Senensis, atque inde Fpiscopus ab 
An. 1483. Pientinus Piensa in llctruria) 
el llcinensis, el Innocentio VIII. Magister 
Ceremooiarum, defunctus sub Alexandro 
VI An. 1496. Scripsit Sttmmam Concilio- 
rum Rasileensis An. 1431 et FlorenHni An. 
1 438 seq. babiti . quae in tomis Conciliorum 
Labbeana tomo XIII . pag. 1 488 et Hardum. 
tom. IX, pag. 1081 ad calcem Florentini le- 
gitor scripta circa An. 1480. 

Descriptionem adventus Friderici II I Im- 
peratoris ad Paidum II apnd Raynaldum 
ad Annum 1469. quae integrior apud Mabil- 
lonium Musei Italici tom. I . pag. 230-272. 

Hittariam Conventus Ratisbonensis Anno 
1471 celebrati ad Jacobum Piccolomineam 
Cardinalem . inter cujus Epistolas Mediol. 

nar-lii niclionnnirc in Patries. Giornalc de' 
I.Mirr.iii (i lulla loni. xviii pai». 145 »eq. ubi V 
( . IftMtohM Keaai accuratc et diligonter dc lioc 
Scriptore disserit. 



S T I M' S 

1506 atque alibi vulgatas prodiil et in Fre- 
heri Seriptoribus reram Germanic tom. II, 
pag. 288. 

Yitam Fabiani Bencii . Polttianensts , Sa- 
crorum Canonum Professoris, defuncti fto- 
mae 3 D Novembrts An. 1481 ad Bartholo- 
maeum Paganuccium JCtum , editam a fcfa- 
billonio Musei Italici tom. I,pag. 231-255. 

Libellum <le Scnac urhis untiquitutc . ot 
alium Hittoriarum Senensium ab Ari. 1180 
ad 1388 utrumque adhuc ineditum , de quo 
vide DiariumFrudilorum Italiaetom. XVIII, 
pag. 355 seq. et de [ibro de annatis pag. 359. 

[dem Patricius cum Jacobo Lucio , Epi- 
scopo Cajacensi , et Johanne Burchardo , 
Caertmoniarum Blagistro et postea Hortensi 
Episcopo, recensuit jussu Innocentii VIII. 
Ponti/icalc Romanum de ritibus Pontificum 
in ordinationibus , bonedietionibus , exau- 
ctOrattonibus etc. Romae 1485, 1487. Lu- 
gduni 1511 fol. Sicut vero antiquiora atque 
inter sepassim diversa diversis temporibus 
Pontificalia MSS. feruntur , ut quibus ex Bi- 
bliothooa Regia et Colbertina usus est ad 
libros de antiquis ritibus V. C. Edmundus 
Martene. Ita post Patricium sub Leone \. 
Pontiflcale novo studio iterum recensitum 
ost ab Albcrto Castellano , Venotiis 1520 et 
Lugduni 1542. Inde sine nominibus illorum, 
quorum opera ad hune laborem usi sunt 
Pontifices, Pontificale novo studio recogni- 
tum lucem vidit auctoritate Clementis VIII. 
An. 1596 et Urbani VIII An. 1644. quod re- 
eusum habeo Coloniae 1682 8.'° exstat et 
editio Antwerpiensis 1707, 8 de qua I). Jo- 
annes Fabricius Helmst. tom. VI. Bibliothe- 
oae pa?. 543. 

Cerimoniale Romanum ad eundem Inno- 
centium VIII An. 1488, sive UbriHIdesa- 
cris caerimoniis Ecclesiae Romanae in eli- 
gendo et colendo Pontifice , in excipiendis 
Cardinalibus et externis Principibus , eo- 
rumque Legatis etc. ab eodem Patricio 
recogniti , et postea editi a Christophoro 
Marcello , Arehiopiscopo Corcyrensi , cui 
gravis eo nomine plagii dica scribitur a Pa- 
ride de Grassis , FLpisoopo Pesarensi , alii- 
sque , * sed strenue defenditur ab Apostolo 

* VideMabilloriium lomo II Musel llalici pig. 584 



A U G U S 

Zeno in tomo XVIII Diarii Eruditorum Ita- 
liae pag. 367 seq. Prodiit hoc Ccrimoniale 
Rom. 1516 cum Privilegio Leonis X. Vene- 
tiis 1516 fol. Florentiae 1521.Coloniae 1557 
8. Romae 1560 fol. Coloniae 1572 8.Venetiis 
1573,1582,1616. et cum nihilominus esset 
rarissimum , curante nobilissimo D. Christ. 
Godofredo Hofmanno recusumest novissimc 
in tomo secundo novae collectionis, Lipsiae 
1733 4. t0 

AUGUSTINUS de Roma. supra, de Fava- 
ronibus , et Cantuariensis. 

AUGUSTINUS Ticinensis. supra, deXovis. 

AUGUSTINUSTRIUMPHUS,Anconitanus 
Ordinis Augustin. interfuit Concilio Lugdu- 
nensi An. 1274juvenis, et post varias obi- 
tas Iegationes , officiaque Carolo et Roberto 
Regibus Siciliae praestila obiit Archiepisco- 
pus Nazarenus Neapoli 1328 aetatis 85 de 
quo Cornelius Curtius in elogiis Augustinia- 
norum pag, 129 seq. et Philippus Elssius 
pag. 89 seq. encomiastici Augustiniani. Epi- 
taphium habet Missonus itinere in Italiam 
pag. 429. quod cum icone , vita , et elencho 
operum praemittitur etiam Triumphi sum- 
mae ' de potestate Ecclesiastica ad Johannem 
XXII post priores \n. 1473 et 1579 editio- 
nes recusaeRom. 1582. cujus exempla quae- 
dam Annum 1584 alia 1585 praeferunt, fol. 
Milleloquium ex S. Augustini scriptis , ab- 
solutum a Barthol. Urbinate Episcopo pro- 
diit Lugduni 1555. In Canticum Deiparae , 
salutationem Angelicam , et super Missus 
est Angelus, post editiones Romanas recudi 
fecit Petrus de Alva et Astorga in Bibliotheca 
Mariana, Madrit. 1648 fol. Longe plura ejus 
edita atque inedita apud Elssium videantur, 
qui pag. 102 memorat itidem illius Tracta- 
tum de cognitione animae, ejusque potentiis 
recensitum et Bononiae Anno 1503 editum 
ab AUGUSTINO Placentino , Eremita , qui 
scripsit etiam destructionem arboris Por- 
phyrianae. 

AVITUS Viennensis Episcopus ct Poeta. 
supra , ALCIMUS. 

ct Commentario praevioad illumtomum p VI. Raclii 
Lexicon in Grassis nota D. .lohannis Georgii Schel- 
hornii Amoenitates Lillerarias tomo III pag. 145 seq. 
Theophili Sinceri IVachr chtcn non rarcn Buchcrn 
pag. 279 seq. 



TINUS 143 

AVITUS Presby ter Bracarensis in llispa- 
nia , Laline e Graeco vertit , teste Gennadio 
cap. 47. Luciani a) Presbyteri Hierosol. sive 
Caphargamalensis, narrationem de inven- 
lione sepulchri et reliquiarum corporis S. 
Stephani Martyris primi : praemissaque ad 
Pa/co/imm, Episcopum Braccarensem , Epi- 
stola , reliquias illas per Orosium misit An. 
416 bj Exhibent narrationem illam Latine 
ex Aviti versione Surius 3 Augusti , Baro- 
nius ad Annum 415. Combefisius tom. VII. 
Bibliothecae Concionatoriae pag. 573. Edi- 
tiones Augustini Lovan. tom. X. Benedicti- 
norum vero Paris. Amstelod. et Venet. ad 
calcem tomi VII Epistolam ad Papam Pal- 
conium ediditMabillonius tomo IV Analector. 
pag. 181 (pag. 386 editionis novae in fol. ) 
Quam parum illa narratio mereatur fidei , 
disputat Bochartus tomo I. Operum pag. 
1228 seq. Non dubitavit tamen de ea S. 
Augustinus XXII 8 de C. D. nec Grotius ad 
Act. VIII 2. Vide et infra, EVODI US et SE- 
VERUS. 

AUMINUSA'e/aws, ScotusEpiscopus,Can- 
gio notus ex solo Dempstero , qui ait eum 
obiisse A. 1 298. 

AUNARII, aliis AUNACIIARII, Episcopi 
Autissiodorensis, qui Anno 573 ConcilioPa- 
risiensi subscripsit , Epistolam ad Stepha- 
num Presbyterum, de scribenda Vita S. Ger- 
mani, c) qui ab Anno 420 ad 448. Episco- 
patum Autissiodorensem gessit, in Biblio- 
theca S. Germani de Pratis Codice 633 legit 
Cangius. De aliis vitaeS. Germani Scriptori- 
businfraCONSTANTIUSLugd.etHERICUS. 

AURELIANUS Clericus Remensis Eccle- 
siae , ad Bernardum Archicantorem , postea 
Episcopum, teste cap. 1 1 Sigeberto, scripsit 
Tonarium Regularem, sivc dc regulis modu- 
lationum , quas tonos sive tenores appcllant. 
et de earum v-ocabulis. Ab hoc Aureliano 
Epistolas Martiali Lemovicensi suppositas 

a) Vitle Eustratium de vila funclorum statu cap. 
23. Photium Cod. 171. ISicephorum XIV 'J. Nicolaum 
Antonium III 2 Dibliothecac TCtcris Hispanae. 

b) Marcellinus Comes ad Annum -115, 4IG fasli 
Idaciani ct Chronicou a Ruinarto editum in llisloria 
persccut. Vandalicac pag. 113, 111 Daronius ad Mar- 
lyrolog. Rora. 3 Augusti. 

c) Sammarthani tom, II. Galliae Chrislianae pa? 
967 iC8. 



IV» AUR 

fuisso susjmatur Barthius XLV. 7 ot 21 
Adversar. nullo alio ductus argumcnto , 
rjuam quod Vita ct Acta Martialis Lemovi- 
censis >ul> Al BKLIAM nominc fcruntur , 
edita Parisiis \'\ii. 8 et cum Abdia Basileae 
1358 tol. adde Acta Sanetorum 30 Junii tom. 
V . pag. 535 scd illc Aurclianus commcnti- 
tius sc auditorem illius adeoque Apostolo- 
rum temporibus propriorem prolitctur. Xo- 
ster, qui de Musiea seripsit, a Trithemio 
cap. 194 notatur vixissc circa A. C. 900. 

AUBKLIAXUS non Lngdunensis, ut legas 
apud Miraeum in auotarie c. 151 sedArela- 
lensis fuit.qui VigiHum Papam velutChal- 
eedonensi Synodo pcr trium capitulorum 
damnationem iniquum monuit. Vidc Baro- 
nium ftd Annum 550 num. 8 scq. Epistola 
pjusdem Aurcliani ad Thcwlebertum I ab 
Anno 534 ad547 Prancornm Regem, apud 
Andrcam du Chcsne tom. I. Ilistor. 1'ran- 
coruui pag. 855. Instituta Regulae ad Mo- 
itachot ct ad Viri/incs vulgavit Lucas Hol- 
stenius Parte sccunda pag. 08 ct Parte tcr- 
tia pag. 35 Codicis Regularum. llomac 1G0I 
1'arisiis 1063. i. 

AURELIUS Brandolinw, infra, BHAN- 
DOLIKIIS. 

AUBKLIUS Kpiscopus Carthaginiensis ab 
Anno39l ad 429strenuus Ecclcsiasticae do- 
etrinae el disciplinae asserter adversusEt- 
hnitns. Donatistas, Caclcstium,ac Pelagia- 
nea, et Tcrtullianistas, dc quo diligenter 
et accurate Tiilemontius tomo XII Memo- 
narium llistoriae Ecclesiasticae pag. 554 
aeq. nbi etiam dc Conciliis sub eo habitis 
Milcvitano. Hipponcnsi, et Carthaginiensi- 
bus. De I)<m Goelesti ejusquecultu perAu- 
rcliurn Carthagine everso Baronius ad Au- 
num ■V.ii ct Caveus in Parte secunda Ui- 
storiae LRterariae S. B. Epistola Encyclica 
de damnatione Pelagii et Caelestii cv Cre- 
sconio apud Baronium ad Annum 419 et 
Conciliorum Tomis. Epistolam Aureliosup- 
positam ad Damasum rejicit Blondellus in 
Pseudo-Isidoro pag. ">U cum Baronio ipso 
ad Anniiin n\ ct Possevino. 

De AUBELIO Apollinari^ qui teste Vopi- 

ap. l Numerian. gesta Cari [mperato- 

ris jambis scripsjt: oec non dc AURELIO, 

ai RELIAM) Festivo. Aureliani liber- 



EL I US 

to, quem Lampridius cap. 6 ait Firmi Ty- 
ranni vitam tradidisse: ac de liberto Patris 
Aurelii Alexandri Severi AURELIO Philip- 
po, et dc AURELIQ Vero, quos Alexandri 
Sevei i linjicratoris vitam in litteras misis- 
se, ex eodem Lampridio cap. 3 ct cap. 48 
novimus, queinadmodum ct de Scriptoribus 
Latinis. quormn scripta habcmus, AUBK- 
LIO Olympio Xemesiano PoiHa, opportunior 
locus diccndi fuit in Bibliotheca Latina. 

AURELIUS AUGUSTINUS. supra , AU- 
GUSTIXTS. 

B. PontiiMarti/rium, quod circaAnnum 
CHristi ■>'■>! . 2. ld. Maji obiisse traditur , 
contubcrnalis ei, qui fertur scripsisse, non 
AUBELIUS vocatur, ut a Joanne Gottfrido 
Oleario pag 90 Bibliothccae S. E. sed VA- 
LEBIUS, apud Baluzium , qui primus edidit 
tom. II Misc. p. 124. » 

AUSOXIUS. de quo dixi in Bibliotheca 
Latina III, 10. scd quoniam nonnulla videor 
niihi ab eo temjiore de illo scriptore obser- 
vasse non indigna fortasse Lectoris studio, 
caput illud integrum cum auctariis novae 
editionis Bibliothccae Latinac volui. 

Decimus Magnus AUSOMUS a) Burde- 
galensis, Grammaticus ct Rhetor doctis- 
simus, Poeta vero suavis atque ingeniosus, 
CHristi b) ctiam sacris addictus, etsi ejus 

a) Ausoni) luijus Patcr Julius Ausoniiis, Vasatcn- 
sis, Mcdicus Valcntiui scnioris. Ejus librosdc incdi- 
cina mcmorat Marcellus Kmpiricus. 1'erlur et illius 
dictum , bcatum esse non qui ha et quae cupit , 
sed qui non cupit quac non habct. Adde Josepliuni 
Scaligcrum in Ausonii vila , Vossium libro dc Phi- 
losopliia pag. 103 et Joaiiucm rridericumGronovium 
libro II. Obscrvalionum cap. 17. bonus vir fueril 
Ausouius illc patcr , docel filius Eplcedio in cum 
.«cripto , quo inlcr alia tcstatur nonagcnarium obi- 
issc. Genealogiam intcgram vide parrntalibus subjc- 
clam pag. 143 cdit. Jacobi Tollli. Alius fuit Auso- 
nius Sophista , de quo Svidas. 

b) olaus ISorrichius Vir. Clariss. in libro de Poe- 
tis pag. 75 ct doctissimus Cavcus Parlc II llistoriae 
Littcrariac Scriptorum Eccles. pag. 100 Christopho- 
rus ilcm Hendreichius in paudcctis Hrandenburgicis 
tom. 1, pag. 300 non duhitant Ausonium rcligione 
Ethnicum pronunciare.- quin vir insiguis doctrinac 
Ludovicus Antonius Muratorius tom. I. Anccdotorum 
Dibliothccae Ambrosianae pag. 114 ait neminem du- 
bitarc, quod a religione Chrisliana alienus Ausonius 
fuerit. Addidit liorrichius, etiam propterca a Ponlio 
Pauliiio amico idciilidem objiirgalum/. Et p:ig. 74. 
Paulinus discipulus Ausonii, qxem colebat ut 



A USO 

rei rara (certa tamen) in scriptis suis reli- 
quit vestigia. Ab Imp Gratiano, quem non 
minus ac Valentinianum fratrem in bonis 
litteris instituerat, promotus ad Quaestu- 
ram , et An. CHristi 376 ad Praefecturam 
praetorii ltaliae, et An. 387 ad Praefectu- 
ram praetorii Galliarum, et Anno C. 379 ad 
Consulatum, obiit imperante Honorio post 
A. C. 392 major octogenario. De Ausonio 
consulenda vila Fl. Malli Theodori scripta 
abAlberto PauloRubenio.pt vulgata a Joanne 
Georgio Graevio. Ultraject. 1 699,12pag. 17 
seqq. eXJoannes jEgidius Lacarry S.J.in hi- 
storia Galliarum subPraefectisPraetorioGal- 
liarum a Constantino M. ad Justinianum Pa- 
ris. 1675, 4 et Jo. Baptista Souchaym vita 
Ausonii nuperae editioni praemissa, nec non 
Beletus diss. de Ausonio recitata in Acade- 
mia Regia Scientiarum et litterarum ele- 
gantiorum Burdegalensi. Biblioth. Francoise 
An. 1726 mense Majo et Junio pag. 52 seqq. 
Idem Beletus novam parat Ausonii s xSoctv, 
in qua singulis poematiis caeterisque lucu- 
brationibus tempus et alios characteres hi- 
storicos est assignat urus./o iirna/(/es Sa vans 
1730 Octobr. pag. 176. Vicarium Africae 
fuisse notat Josephus Scaliger lib. 2 lect. 
Ausonianar. cap 17. ubi et alia. Consulatum 
suum incidere in Annum Urbis conditae 



MtJS 145 

1118. qui ex supputatione Ausonii Epocham 
Varronianam tredecim annis intervertentis 
c) respondet Anno Cbr. 379. testatur ipse 
Epigrammate 3 pag. 93 edit. Tollianae. 
Mille annos centumque et bis fluxisse novenos 
Consulis Ausonii nonrjn adusque leges, 

Et Epigraunnate 2. 
Annis undecies ccntum conjunge quatcrnos , 
Uodecies unumque, d) supcr trietcrlda necte 
Haec erit acternae series ab origine Romae. 

Fastos digessit Ausonius usque ad Annum 
Urbis conditae 1122 CHristi 382. Hinc epi- 
grammate i. 
Hactenus adscripsi fastos ; si sors volet , ullra 
Adjiciam. Si non , qui legis adjicies. 
Scire cupis qui sim? titulum qui quartus ab imo cst 
Quaere , leges nomen Consulis Ausonii. 

Sed jam pridem isti Ausoniani fasti interci- 
derunt. Yir illustris Ezech. Spanhemius to- 
mo II de usu numismat. pag. ili ait a sa- 
nioribus Criticis Ausonium religione genti- 
lem credi, non Christianum. Verius tamen 
est CHristi sacris addictum fuisse, ut argu- 
mentis non inficiandis jam ostendi, licet 
carmen Paschale et versus rophalicos alte- 
rius scriptoris esse ponamus. Nolim tamen 
assentiri Trithemio Ausonium Episcopum 
Burdegalensem Concilio Treverensi (An. C. 
386) interfuisse affirmanti cap. 144 de scri- 
ptoribus Ecclesiasticis. Akus fuit Ausonius 



praeceptorem, sed ut aversum a Christiana rc~ 
ligione subinde increpabat . At enim dubio procul 
fallitur vir doctus una cum Vossio , qui pag. 55. 
Poet. latin. dc Ausonio: Poeta inquit , fuit gen- 
tilis, qaemadmodum cx Paulino liquet. Videtur 
eliam pro Ethnico habere Bailletus iu Judiciis de 
Poetis , tam Philippus Brietius synlagmale de Poe- 
tis Latinis, quae sententia non minus a verLtate 
esl repulsa , quam qu jd Gaddio p^rsuasum prope- 
modum a Trithemio esse video, Poetam liunc 
eundem Episcopum quoque exliiisse Burdegalensem 
tom. I de Scriptoribus non Ecclesiasticis pag. 57. 
Christianum vero fuissc Ausonium , ut ad alia ar- 
gumenta ex ipsius scriptis recurrere non sit ne- 
cesse , idem Paullinus luculenter lcstalur ad eurrt 
scribens in haec verba . 

Inque tuo tanlus nobis conscnsus amore esl , 
Quanlus et in CHRISTO connexa mente colendo. 

Rectius itaque Gyraldus dialogo 10 de Poelis: Chri- 
slianus quidem Ausonius fuit, ut ex ejus versibus 
et item Paullini eius discipuli facile colligimus, 
sed petulantior tamen et lascivior (respicit Gyraldus 
tuni Epigrammataquaedamlasciva et flammis judice 
Caesare Scaiigcro eipianda, I um obscocnum ccnloneni 



nuptialem Valentiniano Imp?ratorc rogante, qui nu- 
ptiassimili!usudescripserat,abAusonio compositum) 
guam ut inter Christianos numerari dignus. Jo- 
sephus quoque Scaliger Ausonium serio Christia- 
num fuisse scribit lib. II cap. 52 Auson. lect. Ad- 
de his Theophilum Raynaudumin Hoplothcca con- 
tra ictum calumniae tom. XII Opp. p 420. etBacli 
Dictionarium edit. 2. Objurgavit vero Ausonium 
Paullinus non ut aversum a Christiana religionc , 
sed quod ille religiosum Paullini secessum palam 
improbarct. Fortassis malc quoque ferebat Paul- 
linus in Ausonii carminibus legcre se quaedam 
\JvixxTipov scripta , quale esl illud cap. 1 in Pru 
fcssoribus Burdegalensibus : 

Et nunc, sive aliquid post fataextrema supersit, 
Vivis adliuc , aevi quod pcriit niemiiiens. 

Sive nihil supcrest, nec hab?nt longa otia scusus, 
Tu tibi vixisli , nos lua fama juvat. 
c) Vidc Antonii Pagi Crilicam Baronianam ad 
Annum CHristi 302 num. 15 seq. ct lVtri Relandi 
fastos Consulares ;ng. 'itii. Pagius COnsimill epo- 
cha cimi Ausonio Arnobium quotpie usum coiiji< it. 
il Undecies unum i. c. undei i.i , (|uil»us qua 
tuoi cum Iricteride addili coaficiuot tiuodeviginii. 

19 



ik$ ai><> 

Hartyr, Secuk VIII Episcopus Engolismen- 
sis in Aquitania, de quo Aeta Sanctorum 
lomo V Maji -- I' a -- '•>' *®q« 
II. K\tat Ltber Bpigrammahm, qoibus 

praomUtitur Tboodosii o, Epistola.qua Au- 
soniura parentem vocat, eumque rogat ut 
Bcripta sua audacter ad se perterat , non 
minuspatrocinuetamoris reperturus, quam 
docti Poetae el scriptores qUondam ap. Aug. 
invonrre. HancEptstoIam sequitur I triplex 
1 Taif.it .> versu scripta, una ad Theodosium 
Imp. aftera ad Syagrium, tertia ad Latinum 
Pacatum Drepanium, quem Glium i. o. disci- 
pulum appeWai.Hugolinus Martellus Floron- 
Unuscommentationedeexpedita discondi ra- 
tione ad Ausonii epigramma GXLl de Domo- 
slnene, Florent. 1591. scriptoris rnentem 
minus ost assecutus, ut notalum Gabrieli 
m syntagmate de studioliberali, quodvide 
sis pag. 588, ">s;j. tomo I mclliodoruin de 
Naudaeo studiis instituendis junctim edita- 
rum curante Thoroa Crenio. 2 Ephemerit f) 
sivo totius dici iuytttitnii. vario carminis ge- 
nore. 5 Parentalia quibus carorum suorum, 
ut ipse loquitur, obitus commemorat. i 
< 'ommemoratio Professorum Burdegalen- 
tium 5 Epitaphia lleroum qui bcllo Troja- 
wt intcrfucrunt. adjecta a Guilelmo Cante- 
ro et aliis peplo Graecorum Epigrammatum 
in eosdem beroas, auctore Aristotele, sed 
.• i annes Tzetzes ad Ilcsiodum monet, 
non Stagiritae. Addidit Ausonius alia quae- 
ilnm Epitaphia ut de Niobe, Didone, Dio- 
gene Cynico etc. G De Xfl. Caesaribus a 
Juliu Caesare usque w/ Heliogabalum g ) 
tetrasticha. l!a< c saepius ad cal< em Svetonii 
vulgata sunt. Tetrast icha Ausonii de Caesa- 
ribus occurrunt etiam 1'. I elogiorum Joan- 
ins Papirii Massoni pag. 147 seq. 7 Clarae 
urbes aive Ordo nobilnm urbium scorsim 
prodiit cum Ilippohti a Collibus dc urbiuin 

■ lla e Ephto'a praetcr causam suspecta vide- 
tur Harfangeki Aeeursio, Caspari Barthfo xn \-i. 
<t l.vm 5 .\dversar. ab^unle auctonm suspic.ito 
ium. 

r II.iiic qui lcgerit , (.hrisiianum fuissc aucto- 
reai arioiaae dubitabit- vide adit. Tollii pag. % , 
'" - 'i 

-• Bcripjer at io eaeteraa ajuacjae imperaiorcs u»- 
BJM a-l j i <<j«;<j. iuin , ted r<li«iua lelraslicha pe- 
ril rint. 



MUS 
inerementis. Etiam Piotav. 1 5G5 una oum 

commcntario Kliac Vincti. 8 Ludus , sive 
Sententiae septem Sapientum ad Latinum 
Drcpanium Pacatum Pro-Cos. 9/<//////a XXh) 
(piorum prtmum est Curmen Paschale Pro- 
co i) dictuin . tpiod incipit : 

Sancia ■alutiferi redeuat solennia Christi. 

Neque confundi dcKt cum hypobolimaea , 
Ausoniique nomino falso edita oratione Pa- 
sc/iuli rcrsibus k) rophalicis, qui incipiunt 
pag. 326. 

Spes Dcus aiternae Stationis concilialor. 
ldyllii S(>ptiini in Bissulam major pars ct la- 
scivior pcriit. Dccimum sive Mosclla elegan- 
tissimum est , et cum selectis Tibulli Pro- 
pertiique elegiis illustratum a Paulo Dulzio, 
Mussiponti 1615, 8. ct cum commcntariis 
Marqv. Freheri separatim prodiit Hcidelbcr- 
gae 1619 fol. Vide etiam Clarissimi Viri 
Conradi Samuelis Scurtzfleiscbii dissertat. 
bistorico-politicas pag. 520 seq. Tertiumdc- 
cimum est cento Yinji/ianus Xuptialis et 
fescenninuSi cujus itcrum memini infra li- 
bro IV cap. 1. Uenricus Meibomius, quibunc 
Centonem cum Probacct Capiluporum sui- 
squcccntonibusViruilianisediditllelmstadii 
1597 , i satis se causae putavit in co repc- 
risse, ut Ausonium Cbristianum fuissc nc- 
garet et paganis audacter adscriberet, qua 
in re virum doctum fefellit ratio. Cupido 
Cruci Afjl.ius ibidcm rnibi dictus , Idyllii 
sc.vti locum occupat. Cum variorum notis 
recusus est Hagae Comitis Anno1712. 8. 1) 
ad calcem Pcrvigilii Vcneris, de quodictum 
cst supra. Carmine Germanico rcddidit Mar- 
tinus Opitius libro silvarum quinto. IIujus 

h) ldyllia quacdam illustrata a Francisco Syl~ 
vi Ambiano. 1516. 

ij Fortc a Prnconsulc dictum, uli Idyllium 
VIII csl prccalio Ausonii Consulis. 

k) Vcrsus rophalici dicuntur , quod po7raX>; , 
sivc clavuc more voccs gradatim surgunt ct augcn- 
tur numero syllabarum, sivc per singula vocabula 
singulis syllabis incrcscunt, ut Hotncri illc itiad. 
libro lcrtio vcrs. 182 dc quo praetcr Eustathlum 
OUius XIV C. J paxap Arfii^ poipviyivi ; b\- 
(BioSou^v. Culix 'powoiXujtU a P ua Dioncm in 
Commodo aag.825. li. in clavac flguram formalus. 
Svidas iu xjXi^ poTaeX. Pro Raphalteit versibus 
riiinus bene alii legunt Euryphallicot. Vidc licr- 
nlnrdi Monctac notas ad Menagiana tom. IV pag. 
180. 

I) Journal dcs Savans 1715 pag. 105. 



A U S O 

idyllii sexti de Cupidine crueifixo locum in- 
signem v. 16 seq. Fulmineos Semele etc. il- 
lustrant Viri Clariss. Oudinus S. J. et lla- 
vionus de Varennes. Journal des Savans 
1718 pag. 197 205. Memoires de Trevoux 
1717 pag. 1181 1189. Gryphum ternarium, 
sive Jdyllion undecimum illuminavit Sca- 
liger Ep. 199. Claudius item Minos Divio- 
nensis , Parisiis 1 574 4, t0 et Franciscus Syl- 
vius , Ambianas Anno 151 6 ac Franciscus 
Sanctius Brocensis una cum Ovidio in lbin, 
Salmanticae 1596 8. At Idylliuui decimum 
quintum de ambiguitate vitae seorsium ex- 
cusum cum commentario Ilenrici Vagetii 
Hamburgi 1637 8. Y0 Idem cum distichis Ca- 
tonis , aliisque prodiit 1500 4. Idem Idyl- 
lium Alcaicis versibus latinis expressum a 
Salmo-nioMacrino lib. V. hymnorutu pag.188 
Graeca metaphrasi donavit Fridericus Ja- 
motius pag. 57 poemat. IdylliumhocAusonii 
Graece redditum a Fed. Morello 1596 12. 
Elegiam ejusdem argumenti scriptoris recen- 
tioris edidit Barthius XLV 16. Advers. Ad 
Idyllion de Viro bono , sive nu&a.^opoujv 
axpdaa-jv dissertatio Magni Danielis Omeisii 
lucem vidit Altorfii 1705,4. in qua et plura 
de Ausonio. 10 Eclogarium variorum poli- 
matiorum et Epigrammatum , quorum pars 
ut in aliis quoque Ausonii carminibus ex- 
pressa e graecis , qui in Scaligeri editione 
et aliis quibusdam adjuncta leguntur. Epi- 
gramma Graecum Posidippi sive Cratetis 
Cynici , quod expressit Ausonius ct ampli- 
licavit , una cum contrario Metrodori legi- 
tur in Anthologia Epigrammatum Graeco- 
rum lib. 1 pag. 27 seq. In MS. Codice An- 
tonii Eparchi qui hodie servatur in Bibl. 
Regis Christianissimi, prius illud exstatsub 
Heracliti nomine , alterum Democrito tri- 
buitur. VideBanduriumadantiquitates Con- 
stantinopolitanas pag. 882 Apophthegmata 
Graeciae Sapientum cum Scholiis Erasmi , 
distichis Catonis et aliis quibusdam, Fran- 
cof. ad Odcram 8. Carmen Paschale cum no- 
tis Speltini, in collectione poematum Spel- 
tini , Erfurti 1 50 1 4. t0 1 1 . Liber Epistolarum 
XXV. uti omnia hactenus enarrata , vario 
carminis genere. Idylliis et Epistolis non- 
nullis subinde Epistola prosa scripta prac- 
mittitur. 12 Oratio Panegyrica ad Gratia- 



N I U S 147 

num Imperatorem , qua illi pro Consulatu 
gratias agit , saepe numcro edita cum XII 
Panegyricis , uti dictum est supra. Perio- 
chae in Homeri Iliadem et Odysseam , quas 
emendassc se profitetur Christianus Rit- 
ters/ms/wsEpistola ad Josephum Scaligerum 
tomo II sylloges Burmannianae pag. 329. 
14 In editione Vineti ( sicut in nupcra ad 
usum Dolphini pag. 4!8 : sed in notis) legun- 
tur etiam tetrasticha in singulos mcnscs , 
quae Scaliger in sua omisit , at in Catale- 
ctis Veterum PoiJtarum edidit sine auctoris 
nomine,qucd ct in sua veterum Epigram- 
matum latinorum editione fecit P. Pithoeus. 
In vetustissimo Calendario Romano , quod 
e Codice MS. Bibliothccae Caesareae vulga- 
vit Pctrus Lambecius ad calcem libri quarti 
commentariorum, et Graevius inseruit tomo 
octavo thesauri Antiquitatum Romanarum , 
Montfauconus tomo primo supplementi An- 
tiquitatis explicatae : tetrasticha ista , quae 
Graevius et nuperus Ausonii editor Auso- 
nio haud indigna judicat , imaginibus men- 
sium singula sunt subiecta, illasque pulcre 
referunt. Confer Eustathium de Ismenis et 
Ismeniae amoribus libro quarto , ubi duo- 
decim mensium imagines prisco more depi- 
ctas describit. Accuratissimus fuit Ausonius 
in lege metrica syllabarum observanda , 
Graecis nonnullis exceptis, in quibus pro- 
nunciationi et accentibus pro more temporis 
sui se praebet plus nimio obsequentem, ut 
notavit NicolausIIeinsius Epist. ad Joannem 
Fridericum Gronovium tom. III syllo.ies 
Burmannianae pag. 542. 

III. Ausonium Gesnerus primum editum 
narrat ab Aldo , sed Laurentius Pignorius 
Epist. 16 auctor est Ausonium nos debere 
Matthaeo Bosso , Angelo Politiano, ac Thad- 
daeo Ugoleto : et Sauchaeus Venetam se 
An. 1470 fol. sine Typographi nomine evol- 
visse testatur : in Beughemii incunabulis 
Tjpographiae mcmorari video "kZoziv Me- 
diolanensem.Anni H90. quam editionem 
Ausonii An. 1490 principem vocat Boswei- 
dus ad Paulini carmen IV. pag, 836. deinde 
Venctam An. 1496 fol. cum praefatione Ge* 
orgiiMerulac.Exstat etiaro VenetaAn. I i'.U 
Parmensis 1499 et Ausonius excusus Me- 
diolani An. 1 497 cum Terentiano Mauro. 



l'»s AUSO 

Vide Diarium Venetum, Giornale .de' Let- 
terati d'lta)ia tom. XVII ■ pag. 303. 1'ossi- 
Jeo editionera cum Thaddaei Vgoleti Far- 
- praefatione vulgatam Venetiis 1 50 1 
t passimque notatam lnanu viri summi 
Andreae Aldati. Epigrammata quaedam 
sserunl primum Auaonio ex Bibiiotheca 
Ge^ryu JfertfJaeAleiandriQi. Fertur quoque. 
editio Lipsiensis 1545, i et Parisiensis a 
Michaele Humelbergio emendata . apud lo-. 
docum Badium Ascensium, Mieronymi etiam 
Aleandrim castigationum spem facientem, 
Anno 1517, L Eodem Auno Aldus Auso- 
niiiin vulgavit s. T0 Omitto editrones Basile- 
ensem Valentmi Curionh Anni 1523. Lug- 
dunenses apud Gryphium 1540, 8 et 1549. 
Parisiensem a Vineto castigatam . curanle 
Vineti amioo Jacobo (ioupylo Anno 1554. 
Lugdunensem Ludovici Miraei 1557. S. Ant- 
werpiensem Theodori Pulmanni, minore 
forma An. 1567. Prae reliquis vero laudan- 
<la luculenta Ausonii editio, cura viri docti 
Eliae Vineti vulgata, Burdegatae A. 1575. 
i una cum commentariis ejusdem A. 4580 
eadem forma excusis, ct post ejus n) obi- 
tum An. f590, 4 titulis quorundam exem- 
plorum Annuin IGOi praeferentibus , in qua 
editione additae praeter Scaligeranas ani- 
madversiones notae Turnebi, Junii, Cantcri, 
Lipsi. Huic Yineto antequam commentarii 
ejus in lucem emitterentur, Josephus Scali- 
ger suos Ausoniarum Lectionum Libros II 

no) Vidc .Mich. Mailtairc lom. II Annal. Typogr. 
pag. 300. 

ii olmt Vincliis Anno 1587. Ejus sccundac edi- 
lionis commcnlarii meminil Joscphus Scaligcrpag- 
i' 1 " Eplst. gryphum lernaril Ansonlani expositurus 
ad Nicelaom Micbaeliura : Seis quam non vulga- 
ris erwhiiu s/< in poSmatii Ausonii, In quibus 
Gryphus lemarii mcli ribus acii n slri Gram- 
matieis • rueem fixit, quamquam conalus omnium 
eluslt reeondita ct velo aenigmatum summota 
doetrina : Nam Sylvtus Ambianus nihii nis\ tri- 
viali moneta pereussit. Bonus Vinetus non so- 
lum sihi , scd ct erudito tbus, etiam in iis, quac 
plana sunt, diffldit. 11' quamvis in commentario 
10« >iii'(o , quod nuper po l cjus mortem rccoc- 
tum i H . multa de nostris lectionibus Aatonia- 
nis in suas diatribas transscripserit , nihil ta- 
iifii quo doctioribus Ausonius fariliarior fleret 
expromsit. Confer etlam, si placet, Thomae Cre- 
Dil Pnrt. iv Animadveri. pag. 11 scq. ubi ei nlia 
auaedara ad notitiam cdftionum Ausonii facicniia. 



N I l S 

inscripsit A. 157:1. in quorum postremi ca- 
pitc ultimo. Poetae vitam succincte narra- 

tam tradidit. lidcm dcindc frcquenter editi 
sunt cum Ausonio non tantum Lugduni 
1575. 12. scd et apud Commelinum 1588, 
8'°. eteodem Anno et 1608 minore forma 
(ienovnr. aiibique ab eo tempore saepius, 
additis selectis Vincti notis et excerptis 
c\ opere Adversariorum Adr. Turncbi, et 
scriptis Philologicis Adr. Junii, Guilelmi 
Ganteri, et Justi Lipsii. Antc Vinetum et 
Scaligerum diatribas in Auson. Ovidiumct 
Solinum vulgaverat Mariungelus Accursius 
Romae 1524 fol. qui plagii postutetus, quod 
labores Fabricii Varani, Episcopi Gamerini 
sibi tribuissct, crimcn illud a se removit 
hoc concepto jurejurando: Quod Dii homi- 
nesque, fas fulesque audiat, sacramenti re- 
lU/ione et si quid est jurejurando sanctius, 
aflirmo, idque rite pariter ac sine dolomalo 
<hci. caeterisque accipivolo, me nec ullius 
unquam seripta perlegisse, ac ne conspe- 
xisse quidem,unde vel tantillum htcubratio- 
nes nostras redimiri juvarique datum fue- 
rit. Quin imo laborasse quoad ejus fieri licu- 
erit, ut si quippium alterius, post observa- 
tionem quoque meam editam occurrerit, e 
nostris protinus aboleverimus. Quod si pe- 
jerem, tum Pontifcx perjurio, malus autem 
genus diatribis contingat, usque adeo ut si 
qua bona aut saltem mediocriu in ipsis fue- 
rint, imperitorum lurba pessima, bonis le- 
riusculutricisquc viliora censeantur; famae 
si qua manent munera, vento evolent,pro- 
que vuhji levitate ferantur. Conradus Rit- 
tershusiufl pag, 443 ad Guntheri Ligurinum 
mcmorat exercitationes suas ad Ausonium, 
in quihus plura loca Nazarii et aliorum 
Panegyricorum emendaverit. Sed nec illae, 
nec Casparis Barthii animadversiones ad 
Ausonium, aut Henrici Ernstii notae atque 
variae lectiones unquam viderunt lucem , 
quod sciam; licet exstant Rittcrshusii ad 
Panegyricos observationes quaedam, ut su- 
pra Lib. II cap. 22 dicere me mcmini. 

Ab eo tcmporc eleganter hunc scripto- 
rem Lugduni Batavorum 1671, 8 inlucem 
emisit Jacobus Tollius cum notis integris 
Scaligeri, et in Mosellam Marqu. Freheri , 
selectisque in Ausonium animadversionibus 



A U S T R 

Accursii . (quanquam integras titulus, sed 
false promittit) Vineti, Barthii , Acidalii , J. 
F. Gronovii et Joannis Georgii Graevii , de 
cujus postremi consilio Ausonium illustra- 
tum edendi occurrit quoque mentioinEpi- 
stola Benedicti Hoepferi, Tubingensis, data 
An. 1673, 20 Maji, edltaque in semestri 
primo Annalium Academiae Helmst. 1 722, 
8 u0 , pag. 185. In frontispicio editionis Tol- 
lianae abesse Epistolam Theodosii Augusti, 
et in opere ipso, Paulini ad Ausonium Epi- 
stolas, miratus Nicolaus Heinsius Epistola 
ad Joannem Fridericum Gronovium tom. III 
sylloges Burmannianae pag. 541 , 542 infi- 
nita adhuc notat superesse in Ausonio ca- 
stiganda illustrandaque , atque inter alia 
laudat librum veterrimum Vossianum. 

Denique in usum Delphini Ausonius illu- 
strari coeptus est &Juliano Florido , Cano- 
nicoCarnotensi, de cujus Apulejosupra dixi. 
Illam editionem imperfectam relietam, Flo- 
rido etiam 15 Septembris Anno 1725 Pari- 
siis extincto , recensuit , supplevit , emen- 
davit , diss?rtationem de vita et scriptis 
Ausonii , suasque animadversiones adjunxit 
Johannes Baptista Souchay Regiae Inscript. 
ethumanior. literar. Academiae socius. usus 
etiam notis ineditis Martini Desposii, quae 
in Bibliotheca Regia MStae asservantur. Pa- 
risiis 1730 4. t0 Journal des Savans An. 1730 
Octobris pag. 163. Journal Literaire tom. 
XVI, pag. 461. Acta Eruditorum Anno 1732 
pag. 489. 

S. AUSTREGISILI , Archiepisc. Bituri- 
censis An. 611 defuncti Vita apud Surium 
et in Actis Sanctor. 20 Maji. Res gestae ac 
miraeula tribus libris comprehensa auctori- 
bus antiquis sed anonymis apud Labbeum 
tomo II. Bibl. novae MSS. pag. 350. S. Au- 
stregisili elogium id. pag. 363 adde Caro- 
lum le Cointe tom. II annalium p. 738 seq. 

Chronicon AUSTRIACUM ab A. C, 852 
ad 1327 in tomo I scriptorum Germ. Fre- 
heri pag. 431. 

Aliud abAnno 928 ad 1319 in Hieromyni 
Pez scriptoribus rerum Austriacarum tom.I. 

Aliud ab Anno 1012 ad 1189 idem pag. 
547. 

Aliud a Conrado I sive Anno 912 ad 1273 
pag. 685. 



EGISIL 1V9 

Vide et infra , VITUS Arnepeckius. 

S. riptores rerum AUSTRIACARUM vete- 
res ac genuini editi ab HIERONYMO PEZ 
Bernardi fratre , Austriaco Ipsensi Monacho 
Mellicensi Ordinis Benedict. duobus Volu- 
minibus * Lips. 1721 et1725 fol. a qun Vo- 
lumen etiam tertium atque aliud AUSTRLE 
DIPLOMATICJE libenter exspectamus. 

AUTBERTUS Cassinensis , et antiquior 
hoc Ambrosius AUTBERTUS. Vide supra , 
AMBROSIUS pag. 215 seq. 

AUXILIUS Grammaticus , de quo Auso- 
nius Epigrammate 138. 

AUXILIUS Francus Presbyter a Formoso 
ordinatus circa An. 894 scripsit libros II de 
ordinationibus a Formoso factis , contra 
Stephanum VII Sergiumque, f et contra 
intestinam Rom. Ecclesiae discordiam , sive 
ut Sigebertus cap. 112 super persona Infen- 
soris et Defensoris , de ordinationibus , exor- 
dinationibus et superordinationibas Roma- 
norum Pontificum, et ordinatorum ab eis 
exordinationibus et superordinationibus. E- 
didit Joannes Morinus ad calcem operis prae- 
clari de sacris ordinationibus pag. 348 edit. 
Paris. 1655 et edit. Antwerp. 1694 pag. 285, 
294 unde repetuntur in Bibliotheca Patrum 
Lugd. tom. XVII statim in limine,etin re- 
centioribus editionibus tomo XII Baronii. 
Ejusdem Dialogus super causa et negotio 
Formosi Papae apud Mabillonium tom. IV. 
Analect.pag. 610-624 et edit. novaepag. 28, 
32, 39. 

* Auxilius Francus ne fuerit, An. Italus, 
incertum est, cum ipse nihil ea de re pro- 
dat. Ordinatum se a Formoso Papa quam- 
quam affiirmare videtur, non facile tamen 
affirmanti assenserim. nam et alibi scribit 
assedisse se cum caeteris Episcopi synodo 
cuidam Bomae a Nicolao I Pontifice habitae 
cum profecto constet Nicolaum Formosum 
praccessisse.Quamobrem cum ait in dialogo 
se ordinatum a Formoso loquitur non in 
sua, sed in persona clericorum , qui cum 
ordincs a Formoso recepissent validitatem 

• Quac in singulis contineantur , distinctc ex- 
ponunt Acta Erudiloruni An. 17-Jl pag. 521 et An. 
\~-2.') pag. ~>X'k ot Acta F.iuditorum Gcrmanica Partc 
72 lom. VI pag. 1037 ct Parl? 109 lom. X p. 01, 

+ Vidc Baronium ad A. 008. 



160 AYGL 

ordinationia huius suae defenAebant. Haoe 
ego scripsi in meis adPagium aaimadversio- 
oibus ad an. 897. 

Bemardtu AYGLEWUS, Gattus, Abbas 
An. l ^O-i Cassinenais, atqueinde Cardina- 
]is. defnnctus An. 1 £8£ EjttS Specukm 
Munuchurum in tivs divisum partes prodiit 
Venetiis el Cpton. 1530 forma minore. toe- 
ditos Cemmentarins in regukxm S.Benedkti 
memoratnr a Joanne Baptista Maro ad Pla- 
cidum Romanum de viris iUustribus Cassi- 
oensibufl eap. -. et a Placido ipso reoesfei 
duo, unuin collationnm beneficiorom et of- 
ficioruin, alterum inquisitionnm juriuro et 
bonorum incastris et villis Monasterii Cas- 
sinensis. 

AYMERICUS il<> Peyraco , Abbas in Gal- 
lia M<>\ ssiacenfiis Ord. Bened.circaAn. 1 400. 
Ejus Vitam Vrbani PPapae cum notisedi- 
dit Baluzius in Papis Avenionensibus tom. I 
pag. i 15. De ejua Chronioa Universali ad sua 
usqne tempora perducto, et de gestia Ca- 
roli M. ad iohannem Ducem Bituricensem. 
Yidc Caveua. 

AZONEM JCtnm Bononiensea civibus 
suis adscribunt, Creraooenses contendunt 
Casalensem patria fuisse. Yide Arisii Cre- 
monam litteratam tomo I pag. 89 seq. et 
diartum eruditorum italiae tomo X pa^. 281. 
seq. Joannis Bosiani. .icti Cremonensifl di- 
scipulum et juris scientia clariseiroum ma- 
\iniii auditorum corona stipatum ' 10000 
ajunt, interdum Bononiae docuisse inter 
- i onstal . >' d fabola est suppiicio af- 
foctum A. 1200. quod Bulgarum .lCtum in 
Eervore disputationis occidesset, vel citata 
Lege ad bestias. propterartis excellentiam 
ilum a supplicio capitali, quod reftdlit 
ius extreino libri IY historiae Bono- 
niensis, et Busaeus tomo III hist. Acade- 
Paris. peg. 675. Adhnc Anno Domini 
1230 vixisse Tritbemius cap. 487 tcstatur, 
adstipnlante Boissardo tomo I iconum pag. 
59 aliisque. De Ejua summia Juris , queslio- 
mhus. brocardieufi aliisque scriptis, quibus 
Codicem ac Digesta illustravit, vide Ilen- 
dreichinm etc 

-i I oil Bononiensis.Yide Sartide Claris 
Archigymnasii Bonon. Professoribus I. !)l 
Fanluzzi Scrittori Bolognesi. Summae plu- 



E R I U S 

rimaoprodierunt editiones: Omnium optims 
forsan quae studio Hicroin/mi (iif/uiitis pro- 
diit Luc/duni 1576 fol. sumptibus Phil. 77/1- 
(jhii Florcntini. 

AZO, sive ASSO, Bfonacbus Dervensis, 
qni A. 1M)2 obiit, scripsit post Alemannnm, 
de quosuprap. \l7vitam S. Rercharii Ab- 
batis Altvillarensis An. GS.">, 10 Octobris 
martyris, ei qua \ incentius XXlll 444 sq. 
speculi llist. et Frodobcrti Abbatis Trocen- 
sis, in Actis Sanotor. 8 Januar. Non tuto 
hujus Azonis lide stari, docet Carolus le 
Cointe ad An. 012 tom. 11 annal. Franco- 
rum i». 031 seqq. 



LIBER II. 



De BABENBURG,aive de BABKNBEUGA , 
(Bamberga,) vide infra JOANNES Bab. 
LUDOLPHUS , UDALRIGUS. 

PetrusBABION, Anglus,quicirca A. 1330 
vixit, auctor Commentarii in Matthaeum , 
editi inter Anselmi Cantuariensis opera, et 
sermonum variorum, qui adhuc supersunt 
MSS. vide Oudinum tomo III p. 799 seqq. 

BACHIARIUS laudatus Gennadiocap. 2i 
scripsit cle fide libcllum, in quo satisfadt 
Pontifici Irbis (Leoni M. utBalcus volunt 
et Pitsous: vel Siricio aut Anastasio, ut Mu- 
ratorio videtur] adversus querulos et infa- 
matores peregrinationis suae, quam belli- 
cos tumultus patriae suae * fugiens susce- 
perat. Possit videri apud Pontilicem in su- 
spicionem adductus fuisse Pelagianismi , 
tanquam patria Britannus, si Baleo, Pitseo- 
que credimus: sed ne verbulo quidem id a 
so removet Bachiarius neque, aliud quicquam 
habet, quod controversias illas tangat ut- 
cunque, quam pag. 23. Justorum peccato- 
ruinquc distantium non ex conditione Crea- 
toris , sed arbitrio credimus accedere volun- 
talis. Bachiarii libellum primus in lucem 



* Vulc Miraeum ad Gennadi caput 5G. Tillcmont 
tom. XVIp. MZ. 



B ACIL 

protulit illustravitque notis, vir eruditissi- 
mus Ludovicus Antonius Muratorius tomo 
II Anecdotorum Latinorum , Mediolan. 1 G98, 
4. Bachiarii sententiam de poenitentia et 
salute Salomonis affert Fulbortus Carnoten- 
sis Epist. 8I.Nescio, unde hauserit Pitseus 
pag. 88 et Baleus Centur I, qui Bacclria- 
rium Maccaeum natione Britannum, S. Pa- 
tricii discipulum appellant, etlibrum etiam 
de prognosticis nativitatum ei tribuunt. De 
Epistola ad Januarium de recipiendis lapsis. 
vide infra, BRACHARIUS. 

Tiberius BACILERIUS. infra, TIBERIUS. 

Bogerus BACONUS Ilcestriensis Anglus, 
summi Vir ingenii , et illis temporibus Do- 
ctor mirabilis salutatus , obiit Oxoniae An. 
1284. vel ut alii A. 1292 aetat. 78. decujus 
vita et scriptis Antonius Wood in Athenis 
et in Antiquitatibus Oxoniensibus pag. 136 
seq. Lucas Waddingus in Annalibus Ordinis 
Minorum ad Annum 1266 ct 1278. et in Bi- 
bliotheca ejusdem Ordinis pag. 309 seq. Jo- 
annes Lelandus c. 236 Baleus IV 55 ( ubi 
omittit , quod Baconem praestigiatorem vo- 
caverat in summario de Scriptoribus majo- 
ris Britanniae edito Gippeswici 1548 4.) 
Pitseus ad An. 1284 pag. 366. Baelius in 
Lexico , et Caveus. A crimine Magiae Roge- 
rum libenter absolvunt hodie omnes cum 
Joanne Dee , Anglo , et Gabriele Naudaeo , 
Gallo : Facile autem apparet eum non modo 
Matheseos et Physiccs peritissimum fuisse, 
atque in Chemicis , Opticis * et ^stronomi- 
cis plura egregia observasse , et specula 
comburentia pulveremq ; pyrium invenisse, 
et Calendarii emendandi monstrasse ratio- 
nes: sed etiam in aliis partibus Philosophiae 
et Theologiae longe sapuisse ultra captum 
illorum temporum , ut apparet vel ex ejus 
Epistola de laude Sacrae Scripturae ad Cle- 
mentem IV. ex qua insignia oxcerpta pro- 
duxit Humfredus Hody de Bibliorum tcxti- 
bus Originalibus pag. 419 seq. et Henricus 
Warthonus in auctario ad Jacohi Ussorii 
historiam dogmaticam dc Scripturis sacri- 
sque vernaculis pag. 420 soq. justi Volunn- 



* Ut macroscopiorum ct (uborum op(icorum in- 
vcntioncm. Vidc Guil. Molincusii trcolisc of dio- 
dlriks Part. 2 cap. 0. 



ERIUS 151 

nis molem eam exaequare testatus. Iu ea- 
dem Epistola exstat hoc ojus paullo libora- 
lius promissum : Certum est mihi , quod 
infra tres dies ego quemcunque diligentem 
et confidentcm docerem Hebraeum, ut sciret 
legere et intelligcre quicquid Sancti dicunt 
et Sapientes antiqui in expositione sacri 
textus , et quicquid pertinet ad illius texlus 
correctionem et expositionem , si vcllet se 
excitare secundum doctrinam datam. Etper 
tres dies sciret de Graeco iterum; ut non 
soium sciret legere et intelligere quicquid 
pertinet ad Theotogiam, sed adPhilosophiam, 
etad Linguam Latmam. Epistolam Clemen- 
tis IV ad Rogerum A. 1266 datam vulgavit 
Edmundus Martene tomo II. Anecdotorum 
pag. 358 et Rogeri opus majus de idilitate 
scientiarum , quod ad Clementpm IV Anno 
1267 misit, proxime a clarissimo Viro Sa- 
muele Jebbio * Londini edendum cupido 
exspectamus. Liberete relardandis senectu- 
tis accidentibuset sensibus confirmandis pro- 
diit Oxoniae 1590 8. Apud Lelandum pag. 
259 in Catalogo Rogeri Operum legendum 
de operibus Xaturae occultis , ubi perperam 
excusum est de operibus non occidtis. Quod 
vero Antidotarium inscribitur apud Lelan- 
dum ; Pitseo, Baleo, Waddingo est Antido- 
tarium vitaehumanae. Simihterlibru/e/om, 
ut apud Lelandum legitur , integer titulus 
est de locis stellarum. Librum de fluxu et 
refluxu maris Britannici, Woodio notante, 
Baleus V, 42 ad Gvaltcrum Burlejum refert, 
et librum de utilitate A stronomiae. Xlll, 27 
ad Gvilelmum Botonorum : quo in hbro 
mentio fit tractatus , testimonia Gentilium 
conferenlia Christianae Beiigioni complc- 
ctentis. Idem Woodius notat Bogerinam 
majorem et minorem , altcri quam Baconi 
auctori adsignari. 

* Poenitcret hic non meminisse novae 
editionis insignis huius scriptoris, quam 
nuncia vonota promisorunt oruditis, atque, 
ut audio, jam prodiit typis Francisci Pittori. 
Hanc cum nondum vidorim hic describore 
noquaqum valeo. 

( 22 Opus maius ad Clementem IV pri- 
nuun odidit Sam. Jobb Londini 1733 fol. 

' Bib!iolheque raisoniicc tom. VIII p. 22. 



\:ri BACO 

recusum postea Venetiis 1750, i. addito 
Prologo Galeato. ) 

RoterJus BACONUS , Rogeri frater natu 
major vel certe patruus Ord. Praedicato- 
ruin . qui Theologiam Oxoniae in scholis B. 
EdoardPdocuit, obiitque Anoo I2is. Ejus 
sunt citu S. Kdmundi . Archiepiscopi Can- 
tuariensis, et Tractutus supcr Psultcrium , 
quae Bogero perperam tributa ;t quibusdam 
notat laudatus Wbod tomo 1. Antiquitatum 
Oxoniensium pag. 140 quem vide sis etiam 
pag. 64 1). Si/ncutcgorcmutum lihrum quo- 
que Boberto adscribi . Gaveus monuit 

Joasmes de BACONE,sive BAGONTHOE- 
PIUS, ex pago Nordovolgiensi . sive Nord- 
folciensi . Carmelitarum in Anglia ;d> Anno 
\M\> Provincialis, princeps Averroistarum, 
et Doctor Hesolutus . iugenio magnus, cor- 
jwre parvus, diem obiit Anno (346. De quo 
Trithemiuscap. 445. Lelandus cap. 37 4. Ba- 
leus V. I Pitseus ad annum 1346 pag. 454. 
Alcgre in Paradiso Carmelitici decoris pag. 
294 geq, etc. Scripta edita sunt: De fide ct 
Huptismo. Compendhm Legis CHristi. Com- 
jicndium Yitnc Christiuuuc. Commciituriu in 
quatuor lihros sententiurum: et Quodlibeta, 
«lr quibus Warthonus ad Cavcum. Praete- 
rea memoratur scripsisse Commentarios in 
ulrumquc Tcstumcidum: in pleraque Aristo- 
telis : in Augustmum dcTrinitato et de Ci- 
vitate DEl , in Anselmum de incamatione 
Verbi,et cur 0EUS homo? Contra Idolo- 
lutrium. Ih> aeternUate DEl. l>c adventu 
Messiae. De CSRJSTl Dominio. De cessa- 
tione LegaUum. De Judaeorum perfidia: et 
contraJudaeos, rationestConcordiam CHRI- 
STJet Prophetarwn. InCanones Pontificum. 
De beatorum msione, contra Papam Johan- 
nem Wll. De wm ducenda fratria palino- 
diam c;incns , qui Pontificis Bomani ;mcto- 
ritati in cancellandis Divinisde rmitrimonio 
legibus * nimiuna ante tribuerat. Contra 
magicas artes. Contra superstitiones. Contra 
vanUates Sueculi. Contra Joannem de Po- 
Iku u, De astrorum scientiis. De Jurisdictione 
' laustraUum. Tractatum de suo Onfme. Spe~ 
culura Carmelitarum el in eorum Begulam, 
atque Defensorium . sive eorundem Jurium 



N US 

Compendium. Placita Theoloyiea. Determi- 
nutioncs. (Juucstioncs. De conccptiunc Muriae 
lihros IV. Dcpaupcrtute CllltlSTI.De Pruc- 
eeptis et Consiliis. De pcccutis cl remediis. 
Dc dignitate Kcclesiae. Dc perfcctione Justi- 
tiuc. Dc i/cncruli Julicio. Scrmones. De 
sphucru jwliciuli. Dc multiplicutione specie- 
/•/<///. Desantificationefestwitatum. De vocali 
incoelo luude. I)e potentiis animae , quae- 
stioncs. NovissimeJosephus Zagaglia * Theo- 
logus Carmelita Ferrariensis , defunctus An. 
4711 aetat. '.»'2. Baconthorpii memoriam re- 
novavit , ejusque placita Theologica ac Phi- 
losophica secutum se professus est in ope- 
ribus , quae vulgavit de DEO , de Angelis, 
dc actibus humanis, de Incarnatione 7 Vo- 
lum in fol. et in iis , quae reliquit MSta de 
Gratia , dc Fide , Spe et Charitate. 

Crilclmus BADY Ordin. Carmelit Doctor 
Oxon. et Episcopus in Anglia Wigorniensis 
circn An. 1380. cujus Constitutiones Si/no- 
dules ct lihrum de poenitentia et sermones: 
cx Pitseo pag. 532 memorant Alegre pag. 
312. Hendreichius pag. 381 et alii. 

.lr//aW«$BADETUSOrd.Pracd. ex Priorc 
Burdegalcnsi inquisitor Tolosanus , jam 
clarus circa An. 1499. quoprodiit Avenione 
in 4 ej us Breviarium de mirabilibus Mundi 
secundum triplicem viam Theologorum , 
Astrolo(jorum , Philosophorum. Margarita 
virorum illustrium Tolosae 1525 4. De fu- 
tura temporum dispositione pernoscenda. 
Tolosac 1525 4. Destructorium hucrcsium , 
Paris. 1532 8. Lugd. 1536. Vide Jacohum 
Echardum tom. 11 , pag. 96. 

Jodocus BADIUS Ascensius, Bohcrti Ste- 
pliani socer , scriplis pariter atq ; opera sol- 
lcrti typographica in illo diluculo renascen- 
tium litterarum praeclare de studiis prome- 
ritus, diem ohiit non ante An. 1535. Deillo 
Baelius in Lexico , voce BADIUS : Ilendrei- 
chius pag. 372. Hich. Maittaire in vitis 
Stephanorum pag. 17 et 109 seq. 

BAGAROTUS, Gallus, JCtus Bononien- 
sis, circa An. 1200 qui cum Azonc audiit 
Joanem Bossianum, scripsitque de dilatoriis 
exceptionibus, de reprobationibus testium , 
qui amho tractatus ohvii in Occano juris 



* I i'i'' LcUadtun p. VS%. 



* Mcm dc Trcvoux 1713 p. 1001. 



BAG A 

tomo III Parte II , pag. 128 et tomo IV, pag. 
298 et librum cavillationum , qui fertur 
etiam sub nomine Bonacursii. Vide Gvido- 
nem Pancirollum lib. 2 de claris Juris in- 
terpretibus cap. 24. 

Bertucius BAGABOTUS, qui Patavii do- 
cuit Jus Pontificium circa Annum 1502 et 
ante eum frater Petrus , qui Anno 1 482 
obiit, ac frater alter Antonius deinde Jus 
Civile. Vide Comnenum Papadopoli tomo I 
de Gymnasio Patavino pag. 226. 

Paulus BAGELLABDUS de Flumine, Me- 
dicus, cujus liber de aegritudinibus infan- 
tiumVenet. 1487 4 etalius de morbis puero- 
rum prodiit Lugd. 1 538, 8. Vide Merklinum. 

Joannes Januensis de B ALBIS Ord in . Praed. 
An. C. 1286 absolvit JProsod/am sive Gram- 
maticam , et Catholicon sive Lexicon pro illa 
aetate minime contemnendum , frequenter- 
que MS. in variis Bibliothecis, atque edi- 
tum in ipsis primordiis typographiae a Jo- 
hanne Fausto Moguntiae 1460 * deinde sae- 
pius Venetiis 1 483 , 1 487, 1 491 , 1 495, 1 520 
et ex M. Petri jEgidii in utroque jure Li- 
centiati recognitione Lugd. 1506. et ab As- 
censioBadio Paris. 1 506 Lugdun. 1 51 4, 1 520 
fol. per Joannem de Platea. In voce Janua 
haec de se auctor ipse: A Janua porta di~ 
cta est Janua (Genua) quaedam Civitaspo- 
tens, nobilis, pulchra et dives juxta mare 
sita, et est qtiasi introitus etporta Lombar- 
diae Tusciae provinciae. Hujus Civitatis 
oriundus fuit compilator praesentis libelli, 
qui dicitur Prosodia sive Catholicon. Com- 
pilator siquidem hujus operis dictus Frater 
Joannes Januensis deBalbis, de ordine Fra- 
trum Praedicatorum modicus, qui etiam 
compilavit alium libellum in Theologia, qui 
dicitur Dialogus de quaestionibus animac 
ad spiritum: quiet composuit opus Paschale, 
(sive de modo inveniendi festa mobilia) ubi 
scilicet de facili reperitur Pascha: scilicet 



* Pro una editione habeo tres illas Moguntinas, 
quas laudat Jacobus Quetif tomo I Bibliotheca 
Scriptorum Dominicanorum pag. 462 neque diver- 
satn ab Anno 1400 puto , quam Joannes Tritbe- 
mius in Chronico Hirsaugiensi ad Annum 1550 
memorat. De illa Anni 1460 vide Jani Georgii Be- 
tulii , sivc Burchardi Epistolam p. 74 et Bibl. Apro- 
sianara pag. 612. 



B O T U S 153 

hoc opus paschale composuit antequam or- 
dinem intraret. Vide Oudinum tom. III p. 
579. ubi etiam de aliis ejus scriptis, nescio 
an editis, Poslilla in quatuor Evangelia se- 
cundum conservationem scholasticam, et ta- 
bula sive syllabo in sacram Scriptiwam , 
quibus Jacobus Quetif ex Baphaele Soprano 
et Augustino Oldoino * addit tractatum de 
potentia DEI. 

BALBUS Mensor inter Gromaticos sive 
rei agrariae scriptores, de quibus in Bibl. 
Latina. 

BALDBICUS Aurelianensis, exf Burgu- 
lensi apud Andegavos Ordinis Benedictini 
Abbate Archiepiscopus in Aremorica Dolen- 
sis, adeoque neutiquam in duos vel tres di- 
strahendus, obiit An. 1131. Hujus adhuc 
Abbatis Carmina Historica honori illustrium 
defunctorum tributa pleraque, et in his lc- 
onina quaedam, vulgavit Andreas du Che- 
sne tomoIV scriptorum historiaeFrancorum 
pag. 251-277. Inlaudem Odonis Hostiensis 
Episcopi legitur carmen pag. 275. qui nul- 
lam in Baldrici libro mentionem sui fieri 
questus fuerat pag. 278. in quo tamen Bal- 
dricus celebrasset urnam , leporem, corvum, 
cancrum, asellos, et stellas, quae carmina 
vel nonhabuit du Chesnius, vel edcre omi- 
sit. Idem Baldricus jam Episcopus scripsit 
Historiam Hierosolymitanam libris IV ab 
Anno 1 095. quo habitum Goncilium Claro- 
montanum, cui ipse adhuc Abbas interfuit, 
et in quo expeditio Hierosolymitana decreta 
fuit, usque ad captam An. 1098a Christia- 
nis Hierosolymam. Exstat in Bongarsii Ge- 
stis DEI per Francos tom. I pag. 84-158 sed 
in tomo quarto du Chcsnii incassum illam 
quaesiveris: undeemendandus Caveus. scd 
Oudinus quoque, qui oratione ligata scrip- 
tam afflrmat. Libri II de Vita S. Samsonis, 
Episcopi Dolensis apud Mabillonium Sec. 1 
Benedictin. pag. 165. Vita S. Maglorii, Do- 
lensis Episcopi, ibidem p. 223 et S.Maclo- 
vii, Episcopi Alectensis, ib. pag. 217. Con- 
firmatio Bonorum Monasterii S. Florentii: 
apud Dacherium tomo VII spicilcgii pag. 
196 et tomo III editionis oovae pag. 459. 

* Athenaei Ligustici pag. 284. 

f Vide Acla Sauctorum t. I Aprilis pag. 45f. 

20 






IV, lfALDE 

l.ibcllum dc visitatiene infirmorum , quom 
CaveusMS. meraorat, Oudinus saspicatur 
esse unum ex duobus illis. qui inter sup- 
posita S. Augustino leguntur tom. VI odi- 
t:..ius Amstelod. pag. 7:ii seq. Trunslutio 
ei Mirucula capitis S. Vulcntini Murtt/ris . 
in Aotis Sanctorum II Februarii Wmo 11 
peg. 758. VitaS. liobcrti <ic Arbrissclb apud 
Surium et in Aciis Sanctorum '26 Februa- 
rii tom. 111 pag. 603. Vita Hugonis, Archie- 
piscopi Rothomagensig, et liclatiu dc Mona 
stcrio Fiscammensi in Arturi du Monstier 
Neustrfa pia, Boihomag. L663 fol. pag. 882 

BALDEBICUS cognomine Rubcus , Epl- 
SCOpus Xoviomcnsis ct Tomacensis ab An- 
no 1097 et 1112. Scriptor llistoriae, sive 
Chronici Camcraccnsis ct Alrchutensis a 
Clodoveo usquo ad Annum 1030 libris III- 
quos Ccorgius Colvenerius edidit Duaci 
1645,8 cum notis. Cbronici illius Codex 
fortasse ori.L r inarius in Bibliothoca Atroba- 
tensi. Vidc iter Litterarium duorum Bene- 
dictinorum Gallice editum tom. 11 pag. 74. 
lluie ChfOUico jungenda Vita Lietberti,Vw- 
meracensis Episcopi, cui a secretis Balde- 
ricus fuit , edita a Dacberio tom. IX spici- 
legii pag. 673 et tom. II editionis novae p. 
138. ClironiconMorinense. sive Kcclesiarum 
Tarwiieusis et Ambiunensis, quod apud 
Cenomanenses Beaedictinos MS. servari 
scripsit Swertius et Valerius Andreaa, ne- 
mo adbuc in luccm protulit. Ad illud scri- 
bcndum hortatufi Baldericum fuorat (iodfri- 
dus Asibianensis Episcopus, in Epistola , 
quam alTerunt Sammarthani tom. III Cal- 
liae Christianae pag. 846. Confirmatio Bo- 
imrwit. quae Monasterio Lehunensi sunt a 
Bosone Milite restituta, obvia apud Dacbe- 
rium tom. VIII spicilcg. pag. 169 et tom. 
III edttionis novae pag. 463. 

BALDEWINUS. infra, BALDUINUS. 

BALDUINUSde Avenms, vivit Saeculo 
XIII circa Annum I285. cujus Genealogiae 
ex Chronicis Hannoniensibus collectae apud 
Dacherium tora. VII spiciteg. pag. 584 et 
tom. lll cdit. novae p. 886. 

Jacobiu BALDEWINUS, sive BALDUI- 
M S Bononiensis, Azonis et Odofredi Bene- 
v »- 1 1 1 . 1 1 1 i auditor.dcindclCtus celcbris.etiam 



n i c u s 

Genuae Praetor per biennium, Auctor Glos- 
sarum in Jus Cicile. Digestorum nemjx? 
libros et Codicis. quas laudat Tritbemius 
eap. 434 qui aiteum lloruisse circa Annum 
1240 ct Guido rancirolius lib. 11 cap. 27. 

BALDUINUS patria Dcvonius, ex Abbate 
dc Forda, Ordinis Cistcrciensis, Episcopus 
An. 1 181 Wigorniensis, atque inde Archie- 
piscopus ab Anno 1184 ae 1190. * Cantua- 
riensis. dc quo adire juvabit Oudinum t. 
11 pag. 1642 soqq. Quod CiraldusCambrcn- 
sis bunc Balduinum scripsit Monachum fu- 
issc meUorem qnum Abbatem, et Episcopum 
quam > Archiepiscopwn, congruit Urbani 111 
sentontiao, qui Epistolam ei inscripsit hunc 
in modum: Urbanus servus servorum DEI 
Monacho [crventissimo, Abbati calido, Epi- 
scopo tepido , Archiepiscopo wmisso salutem. 
Plura scripsit Opuscula Theologica,exqui- 
bus illud de Sacramento altaris, et alia 
quindocim edidit Bertrandus Tissier, Prior 
Bonifontis, tomo quinto Bibliotb. Cistercien- 
sis Paris. 1662. Caeterorum editorum ct 
ineditorum titulos. vide si placet apud lau- 
datum Oudinum, Caveumque et in Caroli 
dc Visch Bibliotheca Cistcrciens; p. 30 seq. 
Baleum III 27 Pitscum pag. 259 seq. etc. 

Alius BALUDlNUS,siveBeadwinus anti- 
quior, Episcopus Orientalium Anglorumde 
quo Beda IV, 4. et Lelandus c. 108. 

BALDUINUS Flandriae Comes et Hanno- 
niae, captaque a Latinis An. 1204. CPoli , 
Tmperator coronatus 17. Calend. Jun. ut 
testatur ipse in Epistola edita abEdmunde. 
Martone tomo I anecdotor. pag. 793. Aliae 
ojus Epistolae duae de illa expcditionc apud 
Arnoldum Lubecensem VI 19 et 20 p. 463 
ct 492 cdit. liangertianao. Posteriorem de- 
dit etiam Miraous in Codice piarum dona- 
tionum c. 99. Bruxell. 1624 4." Epistola 
ad Innocentium III Papam, apud veterem 
scriptorem gestorum illius Pontificis, quao 
Baluzius Epistolis Innocentianis riraefixit, 
cap. 91 pag. 32 seq. et in Petri d'Outrcman 
CPoli Belgica, Tolosac 1643, 4. Cum vero 
PapyriusMassonus in UrbanoII laudatBAL- 
DUINUM Carnotensem, bclli sacri, cui in- 
tcrfuit primum scriptorem, intclligitur ab 

* Yide Warthoni Angliam Sacrain tom. I p. 112- 



B A LD 

eo Fulcherius, qui Balduini Hierosol. Begis 
a sacris fuit, ut observatum Jacobo Bongar- 
sio Praef. ad gesta DEI per Francos. 

BALDUINUS Devonius, supra , Cantua- 
riensis. 

M. BALDUINUS de Marrochio , Mathema- 
ticus,cujus Tractatus ad sciendum diem 
mensis et festa sanctorum , et Algorismus 
inter MSS. Codices Belgii memorantur ab 
Antonio Sandero pag. 203 Bibliothccae Bel- 
gicae MS. 

BALDUINUS Canonicus S. Cornelii Nini- 
vensis, sive Ninovensis in Flandria , Ordinis 
Praemonstratensis , scripsit Chronicon a 
CHRISTO nato usque ad Annum 1294. quo 
ipsum auctorem obiisse testatur Joannes le 
Paige in Bibliotheca Praemonstratensi pag. 
306. MStum servari in Abbatia Ninovensi 
notat Sanderus pag. 22. sed in lucem nemo 
hactenus, quod meminerim, protulit , quan- 
quam Miraeum in Chronico suo Praemon- 
stratensi non parum illi debere monuit Vos- 
sius pag. 493deHistor. Lat. HuncBalduinum 
non diversum esse a Balduino de Avesnis, 
sive Avennis , de quo supra , suspicatur 
Sandius ad Vossium psg. 181. 

*Scriptarum ab illo Genealogiarum addi- 
tamenta in quibus de posteritate Philippi I. 
Galliarum. Begis , vulgavit Leibnitius Ac- 
cession. Histor. II. 579. 

BALDUINUS Paderbornensis Parochus , 
scriptor historiae universalis usque ad sua 
tempora, hoc est usque ad A. 1418. Vide 
GOBELINUS PERSONA. 

Hieronymus BALDUNGIUS , Medicus Ti- 
gurinus, qui Tractatum de Podagra scripsit 
ad Sigismundum Austriae Ducem , et apho- 
rismoscompunctionis,Theologiciargumenti, 
Argent. 1497 4. 

Petrus BALDUS CWr/Ms, Perusinus. Bar- 
tholi discipulus , inter JCtos celebris. obiit 
Ticini , Lucerna Juris extincta A. 1400 ae- 
tatis 77 dc cujus Commontariis in Jus Ci- 
vile , Consiliorum Voluminibus , aliisque 
scriptiseditiset ineditisLudovicusJacobillus 
in Bibliotheca Umbriae. Allegationes pro Ur- 
hano sexto legitimo Papa Baynaldus subje- 
cit tomo XVII Annal. De Baldo vide etiam 
Jovii Elogia, Pancirollum II 70 de claris 
JCtis , Boissardi Icones tom. I.pag. 100. 



UINUS 13o 

Baelii Lexicon, Augustini Oldoini Athenaeum 
Augustum de doctis Perusinis pag. 30 seq. 
qui etiam pag. 40 seq. dc altero Bahlo de 
Bartholinis , qui BALDUS Xovellus appel- 
latus, % scriptorquc tractatus de dotibus , et 
aliorumluris Civilis commentariorum , obiit 
Pisis A. 1 490. 

* An. Baldus designatus sit aliquando 
nomine Petri de Ubaldis, penitus ignorare 
me fateor ; mihi tamen certo certius con- 
stat fuisse alterum Petrum de Ubaldis Pe- 
rusinum a Baldo celebri JCto plane diver- 
sum, ex quo cditus est Tractatus de duo- 
bus fratribus , quem et Pancirolus laudat 
et mihi pariter suppetit m MS. Cod. Fe- 
liniano in Biblioth. Canonicor. Maioris Ec- 
ciesiae Lucensis , ct typis prodiisse non 
dubito. Profecto in fine eiusdem opusculi 
haec leguntur. Compositus fuit iste tra- 
ctatus de duobus fratribus et aliis quibus- 
que consociis per me Pctrum Petri nepotem 
de Uhaldis de Perusio utriusque J. Doct. 
licet minimum Petri . juris utr. huius , 
sic lego, nepolem. Porro iste Petrus inte- 
grum aflert Consilium Ludovici Pontani 
de Urbe, qui sane aliquandiu post Baldum 
vixit, et floruit. Pancirolus 1. 2. c. 72. cen- 
set Petrum hunc Petri nepotem patrem ha- 
buisse Matthaeum , qui natus est ex Petro 
Baldi fratre. Petrum autem illum tradit 
claruisse pluribus editis in lucem publicam 
opusculis,nempe(/<? permutatione Beneficio- 
rum, de Canonica , Episcopali et Paro- 
chiali et de collectis. 

De anno emortuali Baldi variae quidem 
sunt sententiae scriptorum de quibus con- 
sulendus est Belius in lexico. Cur tamen ego 
a sententiis eiusdem Belii, itemque Fabricii 
recedam , qui ambo annum mortis eius si- 
gnant diem 28 Aprilis 1 400. faciunt ea.quae 
statim hic annotabo. In MS. Cod. Biblioth. 
Canonicor. Maior. Ecclesiae Lucensis ettal 
Repetitio in materia jurumenti super 1. 2. ff. 
de .lure jur. editn per acutissimum juris 
interpretem I). Baldum <ie Peru$i<\ llane 
vero descripsisse tradit scriba cx origiaali 
scripto man. prop. D. Baldi . cpiae scriptio 
facta est an. 1 443. Porro in Bne h.uius scri- 
pti haec leguntur tamquara ab ipso Baldo 
expressa. Repetita fuit haec lectio per Bal- 



i;,r, 15 AI, 

dum de Pcrusio Ci>\ Pcrusinttm I. V. D. 
in felici ciritatc Fl.OHFXTI.F lci/cntc or- 
dtnaric lus Cicilc . quac ultra omnes flo- 
ret Italiac , ac impcrat fclicilcr et jugitcr. 
Amcn. Actum 1413 hic in dicta civitatcad 
lionorcm ct gloria Majni Dontini et Salvu- 
torisnostriJ. C. ctgloriosae suac gcnitricis, 
attjuc HH. Joannis Huptistae ct Zenobii rc- 
paratac Florcntiac provinciae spccialium 
protcctorum. Ftqitia scrijttum quod tn mul- 
tiloquio crror non dccrit . ct ego ma.vimc 
multa hntttis sum , ne c.ristimcm prokrvc 
tli.risse quae di.vi correctioni suppono om- 
nium rectitis scntientium et praeeipuae eor- 
rectioni Dominorum exccllentissimor. Col- 
Iri/ii Florentiiti Amcn. llaoo disertissima 
verba . quae vix ullam ambtguitatem admit- 
tere possunt fore ad sonsum demonstrant 
Epitaphium BaMi sopulchro impositum rc- 
centius esse et al> authore uec plane coaevo. 
nec satis rerum a Baldo gestarum gnaro 
dictatum. Nam in epitaphio illo obiisse c\- 
primitur an. 1 400. Diu quidcm multum- 
tpic haesi dubius num scriptum lioc a me 
prolatum ad Baldum de Bai tolinis , qui pari- 
tcr. juriscivilis seientia claruit. reforendum 
esset. Sed cum in Fabritio hic legamus Bal- 
dum hunc juniorem obiisse Pisis an. 1490. 
vix fieri potuit an. 1413 adco scientia ex- 
cclluissc ut praclcctioncm illam scribcrct. 
■S-l Non Petrus scd Haldus Francisci di- 
cendas. Petri dc Chuldis trcs distinguondi. 
Conf. Vcriniglioli Biografia degliSeritt. Pe- 
rugini. Perugia 1H2'.(, 4. At Baldi annum 
e morto alem hucusque mccrtum tot cla- 
i — irnor. virnrum vcnia dixcrim. De Hepe- 
tttione in mat. jurumcnti hic a Mansio re- 
lata.ncc dcLuccnsi Cod. MS. to Vorrnigliolius 
satiscuravit.ExooBaldum loi_isse|-"lorontiae 
f ut jam ab an. 1.30 4 c\ dneumonto prope 
Fahronium llist. Acad. Pisunae, ccrti sumus, 
c\ co opinio Trithcmii, Simleri ct Hicciolii 
quae inscriptronem sepulchralem tantum 
contra se babet . Bakram nbiissc an. 1423. 
optime sustinctur. ) 

foannet BALEUS Sudovqlgius ,sive Suf- 
{blciensis Anglus oatusA. l495deiode Bpi- 
Bcopus A. 1553 iii Bibernia Qssoriensis, * 

Vidf Thomam Popc Tilount in ccusura scrip- 
I "r uni pag, i -_. 



EUS 

scd mo\ Maria regnum adepta , quia Ho- 
mana ipse sacra minimc probabat , exul,ac 
post miinquennium demum sub Elisabctha 
itcrum rovorsus in Angliam, et pracbcnda 
contentus C.antuaricnsi dicm obiit An. 1563 
mcnsc Novombri, actatis 08. Acerbiorem in 
Pontiliccs calamum ipsc cxcusat Praef. in 
Acta Pontilioiuu , caetorum ut dc co Monta- 
cutius pag, 3!> apparatus, impotentis linguae 
et culumi plcrumque srriptor, in multis non 
njcctitius. Ejus summarium dcScriptoribus 
mujoris Hritanniuc editum Gippeswici in 
Anglia, 1348 4. t0 Sed longe plenius locu- 
plctiusquc luccm vidit Basileae 1557fol. at- 
que inscribitur Scriptorum illustrium ma- 
joris Hritunniae , qitam nunc Angliam et 
Scotiam vocant, Catalogus, cujus prior pars 
Conturias novcm , postorior A. 1559. Ccn- 
tmiain X XI XII XI II XIV complectitur. 
Utraque effigicm Balei habct praefixam , 
quac exstat ctiam apudJaeobum Verheyden 
pag. 1 47. In hoc Catalogo itidem inscrta pas- 
sim Acta Pontificum , quae deindc scpara- 
tim excusa cum Bobcrti Barns vitis Ponti- 
licum , curante Joanne Martino Lydio , Lu- 
gduni Bat. 1615,8 sicut Baleum quoque 
secutum csse se profitctur Stophanus Szc- 
gcdinus , Bannonius in speculo Pontificio , 
cujus quartam editionem habeo typis cx- 
scriptam sine loci nota A. 1602 8. Ut Ba- 
leus in Catalogo scriptorum Lelandum , ita 
Baleum sccutus cst Pitseus, licct hic, utpoto 
sacris Bomanis addictus , strcnuc in eum 
invchitur. Caetera sua scripta , scd inedita 
pleraque , ipse refert Baleus , quae rectius 
pleniusque apud cundem Centur. VIII 100 
pag. 703.quam apud Ilcndreichium in Pan- 
dectis pag. 389 lcctor ubi volct vidcre po- 
tcrit. 

Robertus BALEUS JCtus , circa An. 1460 
qui scripsit Alphabetum sanctorum Angliac, 
Chronicon Urbis Londincnsis , ac instru- 
menta libertatis ejus L^bis , deque ejus 
Praefectis et Consulibns ab Anno 1189 ad 
1461 et gesta Hegis Eduardi III. Vide Ba- 
leum XI 58 ct PitsOum pag. 684. 

Hobertus BAXEUS Norvicensis, Ord. Car- 
rnolit. Prior Burnhcmicnsis dofunetus Anno 
1503 scriptor Annalium Ordinis sui, ut cjus 
historiara Eliac Prnphctae , et Oflicium Si- 



B A I 

meonis Stock , Angli, et sermones praete- 
ream. Vide Baleum XI 59. Pitseum pcg. G86 
et Alegrium in Paradiso Carmelitici decoris 
pag. 379. 

Henricus de BALMA , Opido Burgundiae, 
Monachus S. Francisci , et Confessarius S. 
Coletae Virginis , de qua Acta Sanctor. 6 
Martii , obiit A. 1 439. Vesuntione , scriptor 
variorum librorum asceticorum , qui S. Bo- 
naventurae vel Thomae Kempensi tribui ab 
aliis solent. Vide Oudinum tom. III pag, 
2341 seq, 

Hugo de BALMA , Carthusianus , cui iti- 
dem mysticum opus de triplici via , et Theo- 
logiam Mysticam tribuunt , quod rectius le- 
gitur inter opera Johannis Gersonis. Vide 
Baynaudum de bonis et malislibrispag. 142. 

Pontius du BALMEY , sive de BALMETO, 
Episcopus Bellicensis in Comitatu Burgun- 
diae defunctus A. 1140. Cujus laudantur 
scripta de aeternitate , de Pace concilianda , 
et vitandis schismaticis , De contemtu Vani- 
tatis saeculi. Vide Sammarth. tom. II Gal- 
liae Christianae pag. 359 Essay de littera- 
ture tom. I , pag. 129. 

BALTHABIUS, sive BALTHEBUS , Mo- 
nachus Seckinganus , siye Saconiensis in 
Svevia circa Annum 900 scripti * ad Not- 
kerum Balbulum Vitam S. Fridolini , Abba- 
tis Seckingensis , qui An. 450 diem obiisse 
traditur. Exstat ad calcem breviarii Glaro- 
nensis, et in Actis Sanctorum 6 Martii tom. 
I, pag. 433. De S. BALTHEBO Presbytero 
ibid. pag. 448. Consulendus etiam Johannes 
Colganus in Actis Sanctor. Hiberniae , editis 
Lovanii 1647 fol. 

BALTHASAB del Bio , Hispanus, Schola- 
sticus Myndoniensis , Jacobo Serrae Cardi- 
nali Arborensi a secretis , in Concilio Late- 
ranensi An. 1513 , sessione septima habuit 
Orationem de expeditione contra Turcas 
suscipienda in illud Matthaci XVII. v. 20 
Nihil impossibile crit vobis. Prodiit cum 



* Sivc interpolavit. Vide Carolum Cointium tom. 
I. Annalium pag. 272Falluntur vero, qui arl Notkc- 
rum velut auctorem vitam illam refcrunt , quo no- 
mine AEgidium Schudum, Sobastianum Munstcrum, 
Johannem StumpGum,ct Christianum Irslifinm re- 
prchcndit Goldastus tomo II Scriptor. Alcmannicor. 
pag. 104. 



MA 157 

Epistola ad Ferdinandum , Hispaniarum Be- 
gem , Bomae 1513, 4 et in tomis Concilio- 
rum tom. XIV. Labbei pag. 165 et tom. IX 
Ilarduin. pag. 1700. 

BALTHEBUS. supra , BALTHABIUS. 

Divi BAMBEBGENSES Jacobi Gretseri, 
Ingolstad. 1611 4, t0 complectuntur veteres 
Scriptores de Vita S. Henrici Imperatoris , 
S. Kunegundis Imperatricis , et S. Othonis 
Episcopi Bambergensis , cum novem Di- 
plomatibus S. Henrici et Innocentii III bulla 
de S. Kunegundis Canonizatione. 

Joannis Petri Ludewig JCti, scriptores 
rerum Episcopatus Bambergensis , Franco- 
furti et Lipsiae 1718 fol. * duobus Volumi- 
nibus offerunt Lectori : in tomo priore qui- 
dem, praeter Divos Gretseri , de quibus jam 
dixi , et Andream Bambergensem de Vita 
S. Ottonis, ex editione Valerii Jaschii Pome- 
rani, Colbergae 1681 4 t0 Codicillumque 
Diplomatum Bambergensium ab Anno 1000 
ad 1500 et in his pag. 1196. Statuta Episco- 
patus Bambergensis in Synodo sub Henrico 
III A. 1491.etiam recentiorum Scriptorum, 
Martini Hofmanni libros V Annal. Bamber- 
gensium antea ineditos ab origine Episcopa- 
tus Anno 1007 ad 1600 et cjusdem Bam- 
bergam.-etAbbatesCoenobiiBenedictinorum 
S. MichaeJis carmine elegiaco ex edit. No- 
rimb. 1595 4. t0 Libellum consuetudinum 
Bambergensis Principatus , editum sub no- 
mine Justi Veracii 1681 12. Joannis Petri 
Ludewig continuationem Bambergensium 
Episcoporum ab Anno 1600 ad 1718.additis 
Joannis Salveri , Herbipolitani sculptoris , 
aere descriptis Episcoporum imaginibus. 

In Volumine posteriore occurrunt Chro- 
nicon Schwarzacensis Coenobii Ordinis Be- 
nedictini ( quod est non procul a tluvio 
Schwarzach , ubi in Moenum illabitur ) ab 
Anno 800 ad 1590 Origines Banzenscs. Vita 
Johannis Burchardi , Abbatis in Schwar- 
tzbach,Banz , et S. Stephani in Wirtzburu; 
An. 1 587 defuncti , scripta a Conrado Din- 
nero. Chronicon Reicherspcrgense ab Orbe 
conditb ad Annum Cllristi 1194 una cum 
diplomatibuset diplomatum codieillo appcn- 



* ActaErud. A. 1718 pag. 2S&, Abgesotulerte Bi- 
bliothec pag. W9 seq. 



181 BANC 

<li r ex editione Christophori Gewoldi, quae 
prodierat Mouachii 1 < » 1 1 i. foaonis Aven- 
tini historia Oettingensis dc qua supra ) 
Origines Murensis Bfonasterfi in llelvetia , 
OrdJniS Beoedict. ex editione Spirernber- 
giensi 1018 4. Origines ct Genealogia Gomi- 
tuin de Babsbnrg . Monastorii Mttrensis fun- 
datorum . atictore Dominico Tschudi , Ab- 
bate Murensi . ex editione Coostautiensi 
1651 8. ct P. Wuiae . Canonici irregularis, 
liistoria Episcopatus Caininensis in Pome- 
rania . ab ejns originibus , sive Anno l I2i 
ad IGI8. 

KWCHIMS. sive BANKIMS. I.ondi- 
neasis Augnstinianus , interfuit An. 1382. 
Goncilk) Londinensi contra Wiclefitas, et 
praeter SenBooes, ac Detormtrtattonum \'a- 
riarum Librum BCripsit contra Positionos 
Joannis Widefi. Vido Pitsoum pag. 599 Ba- 
leum VI 97. 

i:\MioMMA alumna 8. Radegundis , 
cujus Vitam a Venantio Fortunato scriptam 
addito altero libro eomplevit. Eutstat apud 
Surium ad 13 AugUSt. et Mahillonium Saecj 
LBen. pag. 3a6.S.Radegundisob'ritA.C.59#. 

Origines BANZENSIS, sive BanthensisQb 
Anno 1060 Coenohii ad Moonum iluvium 
Ordinis Benedict. in Dioecesi Wirtfeburgensi 
bodie in Bambergensi ) descriptaeab HKN- 
R.ICO abbato circa Annum 112.5 et primum 
editae a landato Joanne Petro de Ludewig 
tomo secuado ScTiptorum Bambergensium. 

BAPTISTA ikS. Bhuio r JCtaa Patavirms, 
Aiiriiiin I 180 de Cttjus scriptis Tritbe- 
imiiis cap. 900 et Bendreichtas pag. .'>89. 

MAPTISTA Panecius Fcrrariensis, Ordi- 
nis Carmeiit. circa Annnm 1494 scripsit 
Floridam . sive Ghronkon a CHristi ortuad 
sua tempora : Chronicon sui Ordinis , Chro- 
nicon Ferrariense, VUamS. Mecktildis,sli2r 
que memorata Trithemio eap. 890. Alegrio 
pag. 369 Augostino Superbo de illustribus 
F< nrariensibus etc.et in liislibrumde monte 
Sina , et Carmina varii generis, et Sermo- 
ncs, Baptistae Ifantuaho dedicatos et im- 
- Boaoaiae, Anno KJ06. 

■ BWe Spagnolut, Idem cnim est nomen: nequc 
ernt , ijuoii eo nornine Posscvinum reprehcnuYrct 
Aadrtll i)u Saussay continuaiionc Bcllarmini de 
Scriptoribus Kcclesiasticis pag. 5, 



II 1 N U S 

RAPTISTA Futgnsus. infra . FULGOSKS. 

Joannes BAPTISTA Hispaniolus, a patria 
MANTUANUS . eoque notior nomine . Car- 
melitarum ab Anno 1513 Prior (leneralis , 
diem obiit in patria AnttO 15*6 aetat. 68 b) 
Po&ta insignis, u( summorum virorum ju- 
dicia a Christiano Daumio in lihro de causis 
amissarum radicam Latinae Linguae pag. 
79 seq. notata, et Laurentius Cupaerus in 
praof. operibus Mantuani praemissa , et Pe- 
trus I.ucius in Bibliothooa Carmelitana ad- 
versus Jovium disputans.longemagisautem 
Operum ipsius inspectio lectori erudito et 
aoquo facilopersuadebit: quanquam audien- 
dusctiam fortasse Lud. Vives. qui pag. 299 
libri 3 de tradendis disciplinis, magis copio- 
sum rt faciiem , quam tersum et sublimilati 
argumentor. respondentem notat. Certe ini- 
quam puto Dempsteri censuram , cui Pop.ta 
perbarbarus estet corruptus : itaque potius 
probo Balthasaris Bonifacii judicium XV. 3 
llistoriae ludicrae , cui Mantuanus patria 
Maronis haud indignus , et inter Mincii cy- 
gnos numerandus , Ovidio quam Virgilio 
proprior , licet ab utroque longo intervallo 
distans, venae etsinon usquequaque purae, 
uberrimae tamen , miraeque felicitatis etfa- 
cilitatis in rebus explicandis. Multa scripsit. 
non carmine solum , sed prosa quoque jun- 
ctim edita post plures singulorum editiones 
Antwerpiae a laudato Cupaero Antwerp. 
1576 8, quattior Voluminibus , quae rccen- 
serem , si vellem actum agore , et quao a 
Warthono ad Caveum , annotatis antiquio- 
rihus etiam editionibus , et ah Atagrio in 
paradiso Carmelitici decoris pag. W) Ludo- 
vieo Jaeobo a S. Carolo in Bibliotheea Gar- 
melitica , et Possevino tom. I apparatus pag. 
167. tomorum etiam numero et ordineenu- 
merantur, repetere. Kditionis Parisiensis 
Ascensianae pol'matum Mantuani Parisiis 
1513 fol. tribus tomis, cum notis Ascensii, 
Murrhonis et Brantii in illorum pleraque ; 
notitiam distihctam exhibet Gesnerus in Bi- 
hlioth. pag. 128 seq. Exstant separatim quo- 
que , prosa scripti de paticntia lihii III el 
liber de vita beata , iisdem typis expressi in 

b) Rcinesii Kpist. ad Oaumium pag. 20 seq. 51 
155. Iuil. Ellics du Pin tom. XIV Itiblioth. Ecclcs. 
pag. «7. 



BAPT 

iblio. Effigiem Mantuani dabit Boissardus 
tom. I. Imagg. pag. 168. Apud Trithemium 
cap. 912 scripta quaedam Mantuani memo- 
rantur , quae in editione Antwerpiensi fru- 
stra quaeres ; ut praeter Epistolas multas 
ad diversos , Orationesque , liber de ortu et 
diversitate Religionum , Apologia pro fratre 
Petro, et introductorium subtilis Seoti. Man- 
tuani eclogae, novissime cum notis excusae 
Coloniae 1688 12. Vide Basnagii Bellovallii 
histor. Operum Eruditorum Anno 1 688 Oc- 
tobri pag. 194. 

* Orationem eius in Omnium SS. cele- 
britate habitam coramsummoPontificeanno 
1 458 habere se manuscriptam in quodam 
Codice adfirmat Baruffaldus in opusculo ap. 
Calogera tom. 26 p. 1 75. 

( 24 Merlini Cocai Opus Macaronicorum 
notis illustr. cui accessit vocabularium etc. 
Amst. (Mantuae) 1 768. 71 . 2. vol. 4. fig. Bapt. 
Mantuani Poemata praestantiora praemilt. 
in Auctorem rer. gest. Commentaria ( a P. 
F. M. Soldinio) Florentiae 1 783. 4. c. icon.) 

Joannis BAPTISTjE de Vera Cruce, Phi- 
losophi ac Medici Romani, Confutatio He- 
braice Sectae, de priore ac secundo CHri- 
sti adventu, Argentorati 1500, 4 exHebra- 
ico Latine sive ab auctore ipso, sive ab alio 
versa. Vide Rev. Wolfii nostri Bibliothecam 
Hebraicam tom. III pag. 353 seq. et tom. VI 
pag. 547 seq. et Prosperum Mandosium VI 
90 Bibliothecae Romanae tom. II pag. 70. 

BAPTISTA Marchio Pallavicinus, Episco- 
pus Regiensis, diem obiit Anno 1466. Vide 
Ughellum tom. II pag. 311. Ejus Oratio car- 
mine scripta elegiaco ad S. Mariam Virgi- 
nem exstat MS. in Bibliotheca Caesarea. Vi- 
de Lambecium tom. II pag. 987. Incipit: 

Alma , decus superum, Virgo Regina deeusque, 
Quo datur ad summi tecta Tonantis iter. 

Hoc carmen ejus, aliaque etiam, edita Vien- 
nae in 4. t0 Vide Hendreichium p. 447. 
* Carmen illud de B. M. V. 
Alma decus superum etc. 
versio est italicae cantilenac editae a Leo- 
nardo Iustiniani, cui ingenium erat ad haec 
natura comparatum. 

Maria, yerzinc bella, 
Schala che asccndi all' alto Cielo. 

Animadversionem hanc debco erudito V. cl. 



I S T M 159 

Lambacher Biblioth. antiq. Vindobon civi. 
tom. 1 , 69. 

Pallavicini huius carmen inscriptum: Hi- 
storia llenda crucis et funeris D. N. Jesu 
Christi ad Eugcnium IV prodiit Tarvisii 
an. 1494 in 4 cui practer Carmende morte 
accedit in fine carmen illud cuius superius 
memini de B. M. V. Idem carmen de cruce 
cum aliis piis Poematiis Variorum excusum 
est Viennae in Austria in 4 an. 1516. ite- 
rumque cum aliis aliorum Anteverpiae 
1548, 12. 

BAPTISTA Monsfeltria ex Conjuge Prin- 
cipis Pisaurensis Galeatii Malatestae, Mona- 
cha S. Clarae ab A. 1 445 assumto Hierony- 
mae nomine, obiit A. 1447 scripsitq; Ora- 
tionem in laudem Martini V Papae. Libruni 
de vera Religione , aliumque de humanae 
conditionis fragilitate, et Epistolas. Vide 
Waddingum p. 46 seq. 

* Hanc faeminam laudari credo a Cam- 
pano Orat. in fun. Baptistae Sfortiae Ur- 
bin. Duciss. illis verbis: Proaviam eius ma- 
ternam hahuit Daptistam ex familia ortam 
Urbinatumprincipum Gentilem Friderici . . . 
celebratissimam suorum temporum faemi- 
nam, cuius doctrina atque eloquentia admi- 
rationi fuit etiam iis, qui doctissimi elo- 
quentissimiq. fuerunt, ut constet orasse ali- 
quando apud Sigismundum Caesarem , et 
Eugenium Pont Max. incredibili cum admi- 
ratione utriusque, neque minore cum gra- 
tia , et scripsisse non pauca de conditione 
vitae, et religione cui postea maximis re- 
lictis opibus sese incitavit, exemplumque 
praebuit fliae etiam ita faciendi. Responsa 
etiam ad eam leguntur summorum homi- 
num de Philosophiae commentariis, et sa- 
cris questionibus reddita, in quibus nescias 
eloquentiae ne plus invenias et doctrinae . 
reJigionis etiam sanctimoniae (sic) addiscas. 
Vide et Guinifortii Barzizii Epistolam ad 
Constantiam Varanam eiusdem Baptista e\ 
matre neptem. p. 134.edit.a Furieto enratae. 

BAPTISTA Platina. infra, PLATINA. 

BAPTISTA deSalis, sive de Rosellis. Li- 
gur Provineiae Januensis,Ordinis Minorum, 
seripsit opus de casibus * et consiliis ad 

* Vidc Tobiam Eckardum in Codicibus MStis 
yucdlimburgensibus pag. Sfe, 



160 B A P 

animam, seo Donscientiam partinenUbus , 
quodab ipso summaRoseUa appellatuf. Pro- 
diit Parisns I i$9. Vido Trithomiuin &W6. 
>uh nomino Baptistae de Salis oditam 
reperio snmmam Rosellam, seu Boseilam 
Geaoae an. 1484. Hanc autom oditionem 
_ in Bibliotheca mea sorvo. 

BAPTISTA Trovinnala , Ordinis Minornm, 
apo4LovatHenaes,8oripsi8se traditur et ipse 
Summam oasuum GooScientiae, littorarum 
digestam ordine, quae Baptistiniana ab oo 
dici consuevit Prodiit Bomao 1479 AugUr 
Stau 1 481. Norimborgao 1488. Vonotiis 1 .!>.">. 
I i:»s. Parisiifl 1513 ot Argentinae 1516. Ilic 
Baptista rootius cum suporiore idorn, oa- 
demque summa habotur a Labboo tom. I 
de S. B. oap. 183 quanquam alii distin- 
guunt. ut Waddingus in Bibliothooa Ordi- 
nis Mioorum pag. 47. 

BAPTISTA Varana, filia Principis Ca- 
mertensis, Honacba S. Clarae, quaeA. 1500 
diem obiit, cum scripsissot historiam Con- 
viTsionis suao, ot An. 1 488 do doloribus 
orto animao CHristi, et An. 14 ( J1 recorda- 
tiones, sivo instructiones spiritales noVem. 
C.umina otiam Latina ot Italica, Epistolas- 
que. Vido Waddingum. 

-.3 Suae vidit evcrsionem gentis et ob. 
die ult. Maii An. 1525. Conf. Lilli Istoria 
UiCamerinoei Patcucci [Matteoj Vitadella 
li. Iiatt. Varani Principetta di Camerino 
c fo n 4u tri.ce drl Monattera di S. Chiara 
con alr. opetette spiritnali della medesima. 
Macerata 16S0. 4. 

' Pigerel bic illaudatam praotoriisse Va- 
lan.ini alterara bac antiquiorem, quam lego 
oratioiifm oloquontiss.ornatissimamq. scrip- 
et rocitasso coram Blanca Maria Phi- 
lippi M. Viccoomitis Modiolanensis Ducis 
filia cum aotatis annum XIV non excederet. 
Testifl huius ost et laudator Guimfortius 
Harzizius in opistola oa de re ad illam scri- 
pta data an. 1454 pag. 134 edit. a Furteto 
curatae. An vfero Latina haec sit oratio , 
seu vernacula ignoro. 

FraneueVi BABBARU8, Candianifilius, 
Nobilis feoetus ac PraefBotus Brixiae, illam 
eivitaiem Bdvereua motus internos, atque 
exercitum Mfdiolanensem per tres menses 
fortiterdefenditAn. I i38.klem clarus ctiam 



I I S T A 

littoris. ac Chrysolorae discipulus, Graeca 
ot Latina tidgua valuit, ot llorons otiamnum 
Annis BCfipsit libros duosr/c re u.roria, ro- 
ousos Amst. 1(559, 12. Latine, * nec minus 
[talice, Alberto Lollio Forrarionsi intorpro- 
\r Vonotiis 1548, 8. Vertitotiam e Plutar- 
oho vitam Aristidis et Catonis dicavitque 
fratri Zadiariae. Ejusdem Orationes ot Epi- 
stolarum libri XVI. celebrantur. Pluros ad 
hunc Francisci Philoiphi Kpistolae. llabuit 
hic Franoiscus etiam filium Zacharia,ot ox 
hoc nopotomllormolaum, PatriarchamAqui- 
tejensem Sed ot fratris, Zachariao, filius 
Hermolausappellabatur, Veroncnsis Episco- 
pus. De singulis distincte sum dicturus. 
Franciscus liic diom obiit Anno 1 454.de quo 
praeter Trithemium cap. 766. Baelium in 
Lexico, aoourato Apostolus Zenus t. XXVIII 
Diarii Eruditorum Italiae pag. 130 seq. qui 
pag. 213 otiam Volumina duo Epistolarum 
MSS. memorat, e quibus" historia littoraria 
secUli XV insignitor illustrari possit ; ot 
Evangolista Manolmus Viccntinus de ge- 
stis Francisci Barbari,editus a JoanneAn- 
drea Astezato, Brixiae 1728, 4 t0 , cum Fran- 
cisci Barbari actione gratiarum , habita 
populo Brixiano. 

*Epistolarum viri hutus doctissimi colle- 
ctionem satis amplam e MSS. Cod. foro 
ox intogro erutam dedit Eminentiss. ac oru- 
ditiss. S. B. E. Cardinalis Ang. M. Quirinus, 
cui et appendicem ex aliis oiusdem Bar- 
bari et aliorum ad ipsum opistolis ex aliis 
MSS. Codd. adiccit, ut simul omnos sum- 
mam conficiant epistolar. 368. Prodiit opus 
Brixiae an. 1743 in 4. Praemisit huic volu- 
mini author eruditissimus volumen in quo 
totam Barbari llistoriam latissime et dili- 
genter exponit.Eiusdem Barbari commenta- 
riolosBrixienses memoratNic.Bcstis in sua 
Epist. ad eundem Barbarum, quae cst 1 33 
in eadom collectione. Praefationem versio- 
nis de vita Aristidis et Platonis ex Plutarcho 
vulgavit Card. Quirinus in Diatriba praeli- 
liminari ad collectionem epistolarum Bar- 
bari. Ex eius orationibus vulgatao sunt ab. 
Ernin. Quirino Oratio funebris pro amicu. 

* Latinc saepius viderunl lucem , ut nolavit 
Hendrcichius pag. 410. Prodiit etiam Gallica vcr- 
sio, Jolio intcrpreie Parisiis 1007. 



B A II B 

Laudatio in Albertum Guidalotum. Vulgavit 
etiam vir doctiss. Prooemium eiusdem in Fl. 
Blondi Italiam Illustratam. Ibi pariter pag. 
282 extat alia eius oratio. Adpopolum Bri- 
xianum dum solemni ritu pileo donaretur in 
EcclesiaSS.Fausti et Iovitaehabita an.1437. 

Hermolaus BARBARUS , Zachariae , qui 
Francisci frater erat, filius, Protonotarius 
Apostolicus, Episcopus Trevisanus , atque 
inde Veronensis, defunctus An. 1471. Scri- 
ptor Vitae S. Athatmsii, et narrationis de 
translatione corporis ejus in civitatem Ve- 
netiarum. Ejusdem homilia in S. Athana- 
sium, aliique Sermones, quos Aquiiejensi 
praeter remVossius tribuit,et Lectura Theo- 
logica et Juris Canonici, spissum Volumen 
in majoris folii forma memoratur. Vide idem 
Diarium pag. 140 seq. et 165, 167, 246. 
Mabillonium tom I Musei Ital. pag. 204. 

Hermolaus BARBARUS , Zachariae filius, 
Francisci nepos, Zachariae alterius patrue- 
lis, Pomponi Laeti discipulus, praecoci ac 
felici ingenio,vir eruditissimus, et post aliaS 
pro Republica functiones Patriarcha Aqui- 
lejensis, de quo haec Petrus Alcyonius li- 
bro priore de exilio pag. 60 seqq. Innocen- 
tius VIII PontifexMaximus , meo potissimum 
rogatu, Hermolaum Barbarum, Venetum , 
Aqulejensibus sacris publice praefecit. a ) 
Hunc ego summa observaatia colui: homi- 
nisque tum summo ingenio, summaque in- 
dustria, tum studiis, ac omni doctrina ma- 
gnopere delectabar. Et eo magis, quod in- 
telligebam illum tantarum virtutum laude, 
et patriae, et Italiae, et Reipublicae nostrae 
esse ornamento. Ante quidem in Urbem a 
Venetis missus , legationis munere fungeba- 
tur apud Pontificem Maximum et nos, sum- 
mi ordiiiis Antistites: dein exilio affectus 
est, quod ejusmodi sacerdotium Aquilejense 
suscepisset , spreta auctoritate, ut dicebant, 
sui Semtus. b) Ne vivam, si acceptior no- 

a) An. 1491 post defunctum 11 Martii Marcum 
Barbum. vide Ugbellum t. V Italiac Sacrae p. 150. 
Fallilur itaque Bembus , qui ab Alcxandro VI Pa- 
triarcham creatum scribit Hermolaum. Adde Dia- 
rium Eruditorum Italiae tom. XXVIII pag. 153 seq. 
el 159 Niceron Memoires pour servir a 1'IIisloirc 
des hommos illustrcs tom. XIV p. 12. 

b) Nicolaus Comnenus Papadopoli Gymnas. Pa- 
tavin. tomo II pag. 28. 



A R U S 161 

bis non erat, et nesrio, qua paclo admira- 
bilior illius privati c) virtus nobis videba- 
tur, quam ante cum publicam personam 
gcreret, ac tanti Senatus res procuraret. 
Quam ob rem nultum honoris ei privato de- 
ferebamus,quod intclligebamus , sapientiae, 
gravitati, constantiae, moderationi animi 
illius totum id deferri oportere : Magistra- 
tum autcm gcrenti cum honorcm habeba- 
mus, Senatui duntaxat Veneto,u quo lega- 
gatus missus erat, nos honorem habere su- 
spicabamur. Exilium igitur Barbaro , non 
solum calamitatem detraxit, sed etiam di- 
gnitatem auxit. Quod quidem ita constanter, 
moderateque ferebat, ut facetissime joca- 
retur: Musas illud sibiapatria impetrasse , 
quoniam aegre ferrent hominem suis sacris 
initiatum, ambitione vulgarium honorum 
distineri,etplebejis occupationibus impediri. 
Itaque plura scripsit biennio exul, quam 
XX ante annis , cum patria frueretur , etho- 
noribus illius /lorentissimus esset, Recogni- 
tionem erratorum Pliniani codicis, d) Ex- 
planationem librorum de anima Aristotplis, 
e) cum jam ante ejusdem Philosophi lib?'os 
talis argumenti, in Latinum convertisset , 
et XVI libros de ratione disserendi f ) [ ve- 
teres Peripatetici, Organon eos appcllant} 
et V. Rhetoricos, g) et unum Poeticum , h) 

c) Accepta enim Senatas voluntate , cessit 
sponte adeptae dignitati , scque Patriarchatu 
sponte abdicavit. Petrus DelQnus Epist. ad Ugolin. 
Vcrinum lib. 2 Epist. 92. 

d) Praecipuum hoc opus castigationnmPlinia- 
narum , quae primae, cum Epistola ad Alexandrura 
VI prodiere Romae 1492 typis Eucharii Argentei , 
sive Silber, et secundae cum emendationibus Her- 
molai *« Pomponium Mclam , in quibus et in Se- 
necam, in Quintilianutn, in Columellam simile stu- 
dium se posuisse innuit. Romac Idibus Februarii 
1493 fol. Mediolani 149 i fol. Dc utrisque dixi in 
Bibliotheca Latina. Disscrtatio autcm, qua proba- 
verit Hcrmolaus, Plinium fuisse Novocomensem , 
memorata a Varillasio pag. 189 Anecdotorum FIo- 
rentinorum , nulla unquam fuit. Vidc Diarium 
Eruditorum Italiae tomo XXVIII pag. 184. Nice- 
roni Memorias tom. XIV pag. 23. 

c) Haec nunquam lucem vidit. 

f) Hos vulgare post Ilhcto ic itn voluit , teste 
Gcsncro, Daniel Barbarus, Hermolai proncpos : scd 
promissum implere el non licuit. 

g) Edidit Daniel Barbarus , Vcnetiis 1544 , 4to, 
undc saepius rccusa Lugduoi, Btsileae, Parisiis. 

h) II ic nunquam in luccm prolalus csc. 



lea b a r r 

octofM Irtoscoridis Medicos, i guoa alio 

cliam opere instru.rcrat. qitotl Corollariitm 
mteribcbaLAdjecerat quotjue pulcfierriinam 
c.rimsitioncin u<l lihros Anali/ticos k j)oste- 
riorcs Aristotolis ante in Latinum transla- 
tos. El /taec quitlcrn omnia . acllntc </ili<jcn- 
lissinic asserrari riili a frutrihus illius. cuiit 
scilccim ahhinc annos Venctiis Hihliothcctim 
i/lius e.rcuterem: utque incrctlihili sum lue- 
titia elutits, <um cognovi, doctissimi, umi- 
cissimique hominis eluculirutioncs non in- 
tcrridisse. quod ne ercnisset. mai/nopcre 
rcrchtir. cum in suhurhunti Olicerii Cara- 
jiltuc. l coUegae mci . e.v pestilentia ohiisset. 
ct tlii/ncstici . intimiquc familiures futja sa- 
luti suue consuluisscnt. omniuque tunquam 
bona caduca, in ntafium reliquissent. Sed 
< jus t/cneris scrijitu ah intcritu . et fitrto 
rinifiratti fuisse nurrttfmnt Zcnotclis \\\ rti- 
jtudam ujiera.tjucin illc fiufichat ud nifiituui. 
Solebat uutem jiersaejie milii reciture. quae 
> B Aristotete faciebat Latina. jutficiumtjuc, 
e.iquirehat mcum. quotl sic tumcn interpo- 
nrhiun. ut perspicere posset , placere mihi 
suam iiu/iistrium. ct tfisciplinue Pcrijxiteti- 
<fic intelHgentiam, quae pernecessaria est 
Itomiiti in tuli scrihcnt/i f/cncre versanti: non 
satis autem probari dicentli rationem , qua, 
in sententia Aristotelioa eocprimenda uteba- 
tur: se<{ hoc illius aetatis fuit citium, ut a 

i) Ab Anno 1182 ad 1189 elaborata vcrsio Dio- 
scordis cum corollariis Ilcrmolai , ct Joannis Bap- 
hstae Kgnalii notis nlita Vcncliis, Argenlorati Co- 
lontae. Vlde quae lib. IV Blblloth. (iruecae cap. 3. 
k) Vid.iur hi- opcram dedissc Venetiis A. 1485 
scd Bnnqaaoi In lacem prolatee sunt istae Incu- 
brationcs. Caeterum crcdat, (|ul volct Pctro Crinito 
hacc tradenti libro VI de bonesta disciplirjac.il. 
Et rcvera perexitis vocnla daemonum et exitjua 
est : f/uod olim noslcr quoquc Ycnetus Jlcrmo- 
laus dicebat , voccm se dacmonis pertenuem et 
paene subsibilaniem audisse, qua ille de Arislo- 
lclis eutelecliia interrotjatus sibi ipsi et Georgto 
Ptaeentino responsitavit. 

I) A. 14'Jo aet ."'.) mcnsc Julio propc Romam , 
undi' in <ju- cenotapblo apud Jovium : 

llarbaricm llcrmo au- l.atio , qui dcpulit omnem 
Itarbarus bic situs est, otraqne lingua gemit. 
Lrbs Venctum huic vitam , mortem dedil ln- 
clyla Itoma , 
^on potuit nasci nobiliusvc mori. 
in Didymi Zenotelti Pertinl, sive Fcltrcnsis , 
qaen bomineni lecllonii multac vocat Uermolaus 
llgat. in lib. 7 Plinil. 



A R U S 

jiuritate l.atina iinijuae n ) abhorreret. 
llactonus Alcyonius. cui juvat addere, quod 
non quidem Gardinalis fuit Barbarus, ut a 
Trithomio praeter rem traditur, sod si diu- 
tius vixisset, cooptatus fuissot ab Aloxan- 
dro VI in ordinom purpuratorum, qua dc 
re el <1<' ;diis ad Hermolaum portinontibus 
Petrus Baelius in Loxico, Nicolaus (]omno- 
nus Papadopoli tom. 11 (iymnasii Patavini 
pag. 88et Auctoros DiariiErud. ltaliao tom. 
III p. .")2 et maxime tom. XX VIII p. 159 sq. 
qui jubont consulore Dissortationcm llisto- 
ricam P. Gandulfi Augustiniani, a quo prae- 
ter rem Augustiniams adscribitur, cui er- 
rori ansam praebuit lihellus thesmm ab oo 
Lectore Pbilosopbiam Patavino A. 1478edi- 
tarum, quas in Coenobio Patavino S. Au- 
tjustini, Philosophiam Poripatcticam propu- 
gnatdrus Barbarus per plures dies dofondit, 
teste Tbomasino, aliisquo. Antonii Manci- 
netftOratkmem in funore Metelli Badii, ad 
funus Hormolai Rarbari portincro, notatur 
in oodom Diario tom. XXVIII pag. 157 in 
cpto diligentissime de boc Ilormolao dissc- 
ritur. Effigies et elogia apud Jovium, Rois- 
sardum tom! I pag. 176 etc. 

Cactora scripta Hermolai edita sunt : La- 
tina versio Themistii parapbraseos in Aristo- 
telem cum notis, coepta Anno aotatis XVIII 
editaque An. XXVT hoc est 1 480 Venetiis ad 
Sixtum IV, recusa Tarvisii 1481 ct Venetiis 
1500 1502 1530 1542 1549 1554 1560 1570 
1587 fol. Paris. 1528 fol. Rasileae 1533 fol. 
et 1545 4.'° Compcndium Ktlncorum Aristo- 
telis dictatum Patavii An. 1478 sod editum 
Venetiis 1544, 8. a Daniele Barbaro. Com- 
pendium scientiae naturalis ex Aristotcle , 
Venettis 1545, 8. atque inde Rasiloae , Pa- 
risiis, Lausannae, Marpurgi etc. Orationes 1 ) 
in funorc Nicolai Marcelli, Vonetiarum Prin- 
cipis , habita An. 1 474 inter Orationes cla- 
rorum Virorum, Venotiis 1558, 4 Parisiis 
1577 et intcr Orationos funobros Francofurti 
apud Wechelium 1613, 8 pag. 77 2) adFe- 
dericum Imperatorem , et Maximilianum 

n) Hic cst tamen , qucm latinissimum liarba- 
rum Ficlnus vocat in Kpistolis ; cui addc Jo. Picl 
Mirandulani Encomium liarbaries ad llcrmolaurn, 
quod obvium qaoquJ in Dornavii amphilheatro 
tomo II p. 129 scq. 



B A R B 

Rogom Rom. An. 1 486 excusa tum alibi , 
tom. II. Freheri Scriptorum Historico- 
rum Germaniae. Epistolae octo sparsim edi- 
tae , de quibus Diarium Eruditorum Italiae 
tom. XXVIII , pag. 204 seq. ( et Niceron 
tom. XIV. Mernor. pag. 26 seq. ) et Praele- 
ctiones, ac Praefationes quaedam , de qui- 
bus pag. 206 ( Niceron pag. 28. ) Inedita 
vero: libri duo de coelibatu , scripti Anno 
XVIII aetatis.De conscribendahistoria liber. 
Carminnm, sive Versuum multa millia. De 
re uxoria poema sexcentorum versuum, et 
a libro ejusdem tituli prosario , quem avus 
edidit, longe diversum , quo negat uxorem 
ducendam viro sapienti , sicut nec ipse hoc 
unquam fecit. ( Recte itaque Trithemius ti- 
tulum scripsit ; de re uxoria, metrice, pro 
quo apud Nicolaum Comnenum est de re 
uxoria et meretricia. ) Compendium Galeni. 
Bona pars Scriptorum Aristotelis Latine 
versa. Contra barbaros Philosophos. Quae- 
stiones Geometriae. Quantum Astronomia 
Medicinae conveniat. Latina versio Plutarchi 
de Iside et Osiride , et Dialogi , quare Ora- 
cula defecerint. Quinque libri Epistolarum 
MSS. apud Baptistam Nanum, Senatorem 
Venetum. Orationes complures. Etiam com- 
mentatum esse in Gilberti Porretani librum 
de sex principiis, notat Augustinus Oldoi- 
nus in Athenaeo Romano pag. 313. Erote- 
mata Grammaticalia Graeca et Graece scri- 
pta , quae Veronae MS. exstant , dubitat 
Zenus , an ad Hermolaum Veronensem refe- 
renda sint potius : versionem autem Gen- 
nadii Patriarchae Constantinopol. de fide 
Catholica , tribuit Marco BARBO in Aquile- 
jensi Patriarchatu Hermolai nostri deces- 
sori : Dionysiique Areopagitae versionem 
amico Hermolai , Hieronymo Donato. 

Josephus , sive rectius Josaphas * BAR- 
BARUS , Antonii Filius , Patricius Venetus, 
obiit Venetiis , admodum provectus aetate 
An. 1494. Non ipse quidem Latine, sed Ita- 
lice scripsitcfaosua Itinera Reipublicae obita 
nomine , quorum alterum An. 1 536 suscepit 
ad Tanaim in Tartariam Prccopensem , ubi 
passiin per Annos sexdecim cst moratus: al- 

■ Vide Diarium Eruditorum Ilaliac lomo XVIII 
pag. 401. 



ARUS iG3 

terum in Persiam ad Asambejum Regem 
An. 1471. Sed Latine ex Italico JacobiGeu- 
deri , Herolzbergensis , vcrsione legitur in 
PetriBizarri Scriptoribus rerumPersicarum, 
Francofurti 1601 fol. pag. 441 158. Italice 
prodiit Venetiis 1543 , 8 et in Johannis Ba- 
ptistae Ramusii Sylloge Itinerum tom. II 
pag. 112. Venetiis 1556 fol. recusa 1588 
1606 ut Gallicas , Anglicas , Belgicas ver- 
sioncs praeteream. 

Zacharias BARBARUS , Francisci frater , 
Hermolai, AquilejensisPatriarchae, Patruus, 
cui frater versionem vitarum e Plutarcho 
dedicavit. 

Zacharias BARBARUS , Francisci filius , 
Hermolai Aquilejensis Pater, Venetorum ad 
Sixtum IV Legatus,etProcurator S. Marci, 
obiit A. 1492 aet. 70 in quem M. Antonii 
Sabellici exstat Oratio. 

Daniel BARBARUS, nepos fratris Hermo- 
lai , Aquilejensis Patriarchae , Legatus Ve- 
netae Reipublicae in Angliam , ac denique 
Patriarcha et ipse ab Anno 1559 Aquilejen- 
sis, a) neutiquam, utBaelio aliisque visum, 
diversus ab illo, b) qui in Potyhyrii voces 
A. 1542 commentatus est , diem obiit A. 
1569. Caetera ejus scripta sunt: 1) Catena 
Graecorum Patrumc) inquinquaginta Psal- 
mos primores, Latine reddita, Venetiis 1 469 
fol. Diciturque ctiam, quod desideratur Ca- 
tenae inPsalmos reliquos,eodem interprete 
translatum extitisse apud Franciscum Bar- 
barum, Patriarcham Aquilejensem. 2) Ver- 
sio Italica Vitruvii cum notis, Venetiis 1 556 
fol. 4567,4 et 1 629 4. Notae Latinae in eun- 
dem scriptorem leguntur in editione Venet. 
1567fol.etpraestantissima Amstelodamensi 
1659 fol. 3) Commentarii in tres libros Rhe- 
toricorum Aristotelis , Vcnetiis 1544 4 Rasi- 
leae 1545, 8 et Lugduni Anno rodem et 
1558 8. Parisiis 1549 8. T0 4 ) De Eloquentia 
Dialogus Italicc editus ab Hieronymo Ru- 



a) Vidc Ughcllum tomo V, pag. 131 scq. qui pag. 
130 scq. ctiam de Franrisro Barbaro M. Antonii 
filio, Palriarchaab Anno 1585 ad 1G00 et fratre cjus 
ac succcssorc Ilennolao , qui A. 16±2obiit. 

b) Diarium Eruditorum llaliac lom. XXVIII pag. 
218. 

c) Vidc Possevinum cl B. Serpilii Vitas Scrlpto- 
rum Biblicorum Parte VIII pag, 3>2 seq. 



1G4 B A R C 1 N 

aoeUi, Venetfis IR57 4. 5) Prattica della 
Pruspcttica . Venetiis 15G8 fol. 

Omitto edita ab eo Hermolai Barbari scri- 
pta postuma, de quibus supra. 

BARCJNONENSE Chronicoo abAn.1l3G 
ad IjIO ad calcem Marcae Uispafiicae Petri 
de Maiva. Pans. 14)88 foi 

BARDUCCIUS Petri de Canisiaois ,cuju6 

Epistoja efc Btorfe S. Catharinae Scncnsis 

A ii. I3SD exstal in Actia Sanctorum t. III 
Aprili i>.i.- r . 959. 

B ^RtNGUEDUS. infra . BERENGARHIS. 

Marinus BARLETIUS Scodreosia , sive 
ScutarinuSj Dalmata (non eonfundendus * 
oum Mariano attero Seodronsi Beeichemio) 
Scriptor Ubrorum XIII de vita et laudibus 
Sconderb&jii . ? sive Georgii Castriutac. Jo- 
annis filii, Epirotarum Principis, qui post 
rcs fortitcr adversus Turcas gestas diem 
obiit A. I i-GG. Prodiere Argentorati 1537 fol. 
et Francofurti 1578 fol. tomo III Chroni- 
corum Turcicorum Phihppi Loniceripag. 4. 
Praeter vcrsioncs Lusitanicam duasque 
Germanicas, de quibus Hendreiohius p. £20 
exstat etiam ftalica Petri Rochae Venetiis 
1568, s et (iallira Pouceti, Paris. 1709. 

Ejusdem de expugnatiaae Scodrensi a 
Turcis libri III Venetiis 1504, 4 ct Basileae 
1556, 4 et Francofurti 1578 fol. in tomo 
tertio Chronicorum Loniccri Turcicorum p. 
231. Epitomen ex utroque opcrc composi- 
t.irn ,i Georgio Bertholdo Pontano ediditAu- 
lniiis Banoviae An. 1G09. 

Pctras dc BARRERIA Rutheaensis (ial- 
lus, Episcopus afa Anno 1377 JEduensis, et 
An. 1379 Cardinalis, scripsit Tractatumde 
Schismote adversus Joannem de Lignano . 
defensorem partium Urbani VI. Editus est 
.i Caesare Egassio Bulaeo tomo IV Hi£toriae 
Academiae Parisiensis pag. 529. Vide Balu- 
/ii Papas Avenioncnscs tom. I. pag. 1 200 
etOudinum tom. III p. 1177 scq. Diem 
obiit An. 1383 ut notant Sammarthani t. II 
Galliae Christianae pag. 52. 

Joannet BARROCIUS, cu\\is Agiodiarium 

' Heines. pag. 116 Bpift, ;id Daemium. 

• 8ean&erb*§ Alcxandrum Domlnon denotat , 

'juo nomine Barlelltll ab Amuralc II oh virtulcm 

illatos. \ i l.: Berbelotl Bibliotbeeam Orien- 

lalem lo Morad. et Vossium III, G dc Ilist. Lalin. 



ONENSE 
lihris IV carminc ad Potrum Rarroeium Epi- 
scopum ah An. 1188 ad 1507 Patavinum 
exstat MS. Patavii . tcstc Thomasino pag. 5. 

* BARTHOLOMjEUS Alhicius. Quando- 
quidem istc Wadingo teste scripsit com- 
mcntarios regulae S. Francisci vi\ divcr- 
sum esse puto ■ Uagistro illo Rartholomaco, 
cuiusdeclarationem super regulam Fratrium 
Minorum hahco cxcusam vctusto ct prac- 
claro opcre in collectione quadam rcrum 
Franciseanarum cdita Rrixiae por Jacobum 
Rritannicum Rrixianum an. 1502. V. AL- 
BICIUS supra pag. 48. 

BARTIIOLOMjEUS Anglicus. infra , de. 
Glanvilla. 

RARTHOLOM.EUS ah Apona, Ordinis Mi- 
norum, qui Joannem PalaeolOgnm ct Josc- 
phum Patriarcham Constantinopolitanum 
dicitur permovisse, ut Concilio Florcntino 
An. 1438 praesentes adfuerint. l^jus sum- 
mam Casuum Conscicntiae , et Interrogato- 
rium pro Confessoribus Waddingus me- 
morat. 

RARTIIOLOM/FXS de Barateriis, JCtus 
Placentinus, cujus libellus feudorum refor- 
matus ad Philippum, Mcdiolani Duccm, MS. 
vido Pancirollum dc JCtis II 101.etLahhei 
Bibl. MSS. p. 285. 

BARTUOLOMiEUSfiare/iuf, infra, Vigi- 
liensis. 

BARTIIOLOM/KUS de Beca, infra, RECA. 

RARTUOLOM.EUS Blanchius. Supra in 
Antonio Codro Urcco A. 1500. vidc Ucn- 
droichium. 

HAHTHOLOMiEUS dc Bononia, Ordinis 
Praedicatorum, circa Annum 1338 tcstc p. 
49. Andrcac Hovctta, in Armcniam alter 
Apostolus claruit, ct cum Joanne Angelo 
Hononiensi composuit Commentaria supcr 
Evangelium missus est, ct supcr Canticum, 
Magniftcat. Divcrsus adco hic a BAHTIIO- 
LOMyEO de Bissna, itidcm Bononiensi , ct 
ex eodcm Praedicatorum Ordine, qui Epi- 
scopus Astcnsis An. 1409 dicm ohiit. IIujus 
Commentaria, sivc Postillae memorantur in 
Evangelia 'Matthaei et Lucae , et super Epi- 
stolas Canonicas. Idem, ui videtur, Auctor 
Commentariorum in quatuor libros senlen- 
tiarum,et in veterem Logicam ac sex Prin- 
cipia. Vide Jacohum Quctif. tom. I p. 722. 



B A R T II 

BARTHOLOM.EUS de Bregantiis , sive 
Bragantiis, infra, Vicentinus. 

BARTHOLOM.EUS Brem, Anglus Philo- 
sophus, Cangio notus e Pitseo, qui nihil 
ejus nisi Quaestiones Logicas commcmorat, 
neque docct de aetatc. 

BARTHOLOMiEUS Brixiensis, JCtus ct 
Juris Canonici Professor charus S. Domini- 
co, et apud Gregorium IX gratiosus, diem 
ohiit An. 1250 aetatis 84 scripsit Chroni- 
con dc Urbibus Italiae, Brixia praecipue ac 
Bcrgamo, de quo videndus Vossius: praete- 
rea Glossas in Decretum Gratiani, supplen- 
dis glossis Joannis Semecae, Parisiis 1581 
fol. et Apparatuin, seu Commentarium in 
V lihios decretalium Gregorii, in Corpore 
Juris Canonici, Romae 1582Lugduni 1584 
Parisiis 1612 fol. Ejus inedita alia ab Ou- 
dino tom. III pag. 92 seq. et apud Hendrei- 
chium pag. 436 seq. laudantur Brocardica 
in Jure Canonico. Summa duplex Qnaestio- 
num dominicalium et venalium: Summa 
Juris. Beformatio Libri Ordinis Judiciarii, 
auctore Tancredo. Inde emendandus Lab- 
beus pag. 317 Bibliothecae novae MSS. ubi 
Magistro Tranclerio excusum pro Tancredo. 

*Casus secretorum non quidem ille scrip- 
sit sed in mclius reformavit, cum antea 
compositus fuisset a Benincasa. Eiudem 
summarium sive Repertorium libri Decre- 
torum cxtat in Cod. CCLIX Taurincnsi. 
Index Codd. MSS. Taurin II, 77. 

BARTHOLOMiEUS Capovacensis , sive 
Capivaceus , Patavinus JCtus , circa Annum 
1358 defunctus, cujus Besponsum adversus 
Richardum Malumhram inter Baldi Consilia 
Volum. 3 Consil. 419 laudat Nicolaus Com- 
nenus Papadopoli tom. I Gymnasii Patavini 
pag. 198. 

BARTHOLOM.EUS Carlhusiensis Prior 
in Ruremunda Geldriae oppido, defunctus 
Anno 1446 de quo Hendreichius pag. 437 
et Arnoldus Bostius cap. 23. qui laudatejus 
Summam vitiorum, libruin de exercitio et 
materia Ordinis ac Devotionis: Tractatum 
de esu carnium Benedicti rcgulam professis 
prohibito: De proclamationibus capitulari- 
bus: De juramento et voto. 

* Vix alium ab hoc esse crcdo Bartholo- 
maeum illum Carthusicnsem , cuius scrip- 



LOMiEUS 165 

tum pro authoritatc Concilii supra Papam 
legi in Codice Bihliothecac Caesareae Vin- 
dobonensis in quo monumenta plura Con- 
cilii illios contincntur. In fine scripti illius 
legitur: Explicit tractatus per queiulam 
Beligiosum fratrem Ord. Carthusiensis ; 
tum addit alia manus aeque antiqua vide- 
licet per Magistrum Bartholomaeum Doct. 
Theologiae olim rectorem Studii Hegdelber- 
sensis. Scriptum : Victus modestia impe- 
rantis. 

BARTHOLOM.EUS Cluniacensis Abbas 
ab Anno 1 328 ad 1 230 Scripsit Specidum 
claustralium ex dictis SS. Gregorii, Augu- 
stini, Ambrosii, Hieronymi, Origenis, et 
aliorum, sive Sermones per totum Annum 
de lempore, ac de Sanctis et de communi 
Sanctor. Vide librum, Voyage Litteraire dc 
deux Religieux Bcncdictins tom. II pag. 108 
et Oudinum tom. III p. 45. 

BARTHOLOMiEUS Coloniensis, cujus poe- 
mata quaedam Latina MSS. exstare in Bi- 
bliotheca Caesarea testatur Lambecius to- 
mo II pag. 981. Vixit circa An. 1500 vide 
Hendreichium. 

BARTHOLOM.EUS de S. Concordio, Pisa- 
nus Ord. Praedicatorum, ac Decretorum 
Doctor, cujus Summa casuum conscientiae 
secundum Alphabetum ordinata et absoluta 
Pisis An. 1338 exstat MS. in Bibl. templi 
Petrini hujus Urbis Hamburgensis, ut nota- 
vit B. Staphorstius noster tomo III Histor. 
Eccles Hamburgens. pag. 292. Haec summa 
ab co dicta Bartholina, vel PisaneUa, ct Ma- 
gistruccia, sine anni nota et temporis pro- 
diit sub tempus incunabulorum typographi- 
ae, ac deinde Parisiis 1470 Venot. 1476. 
1481, 1483. Rcutling. 1484 Mediolani I i!)i. 
Januae sive Gcnuac sine anno, et Lugd. 
1519. Vide Jac. Quetif. tomo I pag. 623 ubi 
etiam de Codicibus MSS. in variis Biblio- 
cis, de versionc Hispanica , et de suppler 
mento XicolaiAn.riniuni Ordin. Minor. com- 
posito Mediolani A. 1444 et cum illa sum- 
ma edito Venot. 1481 , 4. Notat quoque in 
summam Angelicum, de qua supra p. 95 
ab auctore suo Angelo de Clavasio Casus 
omnes ea Pisanella fuisse illatos. Caetera 
scripta Bartholomaei hujus sunt: De docu- 
mentis antiquorum. Tarvisii 1601 . 8. ct ex 






1 (,C, 15 k R T II O 

Ilalica ferstone eleganti, Ammuestramenti 
etc. Florentiae 1580 ot 1661 forma minoro: 
1 1 nec DOll l.atinc ct Itolirc Ihid. 1734 in 4. 
Scrmones quadragesimales \a\^]. 1549,8 ut 
mem'ta^praeteream,nofo5 m Virgilium etSe- 
necam Tragicum: De pronunciutionc vocum 

I.atinurum. De orthogruphhi. Tabulam u<l 
invcnicmlum Pascha. I>e mcmoria mtificiuli 
Compendwm moralis Phihsophiae et de 
rirtutihus ac vitiis, sive ut in alio Codice 
inscribltur: Dequatuor virtutihus Cardina- 
lihus. quibus thronus Ecclesiae praesiden- 
tis. tanquam columnis quatuor. sustentutur 
et rohnratur. Dc Chronico ejus incdito ecce 
tihi testimonium Jac. Sponii recherches 
d 1 Antiquite p. 214 Dans la Bibliothequc cles 
Rfi. /'/'■ Dommirains <lu Convcnt ilc Saintc 
Catherine de Pise, Von y trouve un manu- 
srrit d' unc ancien Chronique Latinc en par- 
chemin. luquelle cnntient plusicurs choscs 
nrrivces rlans ce venerahle Convent. Elle 
rnmmencc ainsi. Incipit Chronica Conven- 
tus.s'. A'. P. L. 0. P. Prologus, in Toga , 
etc.( 'cttc Chroniquc fut cnmmcnccc pur Fre- 
re Barthelemy de S;m (ioncordio, fameux 
Praedicateur , ct Autheur du Livre intitule 
Ammaestramenti degli Antichi, lequelayant 
tte corrige il y a quelques annces, fuit mis 
smts la jjresse par le scavunt Francois Jii- 
ilnlphi. Academicien ile la Crusca. Frere 
Barthclemy itant morten l.~>47 ilans un dge 
decrepit. car il fut Heligieux Dominicain 
pendantprcs de soixante dix annees) cctte 
Chronique fut continuee par frere Ugolino 
<li Sernovi Pisan, de la famiUe det Cavala- 
sari . lequei mourut de ficvre continui' a Fio- 
renrr . gtant pour lors Visiteur de VOrdre, 
Apres lui Frcrc Dominique dc Peccioli Pi- 
sun . cntrcpritde la continuer. ct apres avoir 
redii tnut ce quc ses prcdeeesseurs avoient 
raconte", comme il le raporte lui-mHme, il 
continua decrire jusque d sa mort, qui ar- 
r,i n rii Decembre de l'an 140S. comme l'e- 
crit Frcrv Simon de Cascia, licligieux du 
Convent de Sdinte Catherine, qui entrepit 
apres lui d'en fairc la continuation. Dans le 
commencement de cette Chronique, l'on y 

in< >mt<- la mort dr Frrrc Mr.raialrr Spiua 

<lr Piie, arrwee en Vannee /3/3 oil il est 
di> . que les Lunettes uyunl He invent- : es de 



L OM AtJS 

son temps par un hommc qui cn faisoit un 
grand scrrct. il cu fit lui-mOmc. ct cn fit 
jxirt a tout lc monde. \'<>ci lcs tcrmcs de la 
Chmniquc: 1 rator Alexandor dc Spina vir 
modestus ct bonus, quaecumque vidit aut 
audivit facta scivit e1 facere: Ocularia ah 
aliquo primo facta et conununicarc nolente, 
ipse fecit et communicavit corde hilari et 
volente. Ingeniosus in eorporalibus in Domo 
Regis /Eterni fccit suo ingenio mansioncm. 

BARTHOLOM^EUS de Cotton, Monaclms 
Nnrw ieensis, circa An. 1300 scriptor Histo- 
riac Anglicanae in tres divisae libros, quo- 
rum Primus de rchus Anglicis, in Codice 
Bibliothecae Cottonianae desidcratur: ex se- 
cundo qui rcs suh Regibus Saxonicis et 
Normannicis gostas usqne ad Annum 1298 
complectitur, res ad Ecclesiam Norwicen- 
scm spcctantcs Ilcnricus Warthonus tom. I 
Angliac sacrae pag. 397-402 vulgavit sub 
titulo annulium Xorwicensium ah An. 1042 
ad 1293. et o\ lihro lcrtio qui cst dc Kpi- 
scopis ct Archiepiscopis Angliae, Ilistoriam 
de Episcopis Sortvicensibus a Fclice Bur- 
gundo, qui An. C. 630 ohiit, usque ad Jo- 
hanncm An. 1299 p. 403-412 cum notis , 
in quihus testatur Bartholomacum ca quae 
habct de Episcopis Norw iccnsibus ad Nor- 
mannorum usq; tempora, hausisse ex Wil- 
helmo .Malmesburicnsi dc gcstis Pontificum 
Anglorum lib. cap. 2. 

KAKTIIOLOM.EIS Cuky sivc Convuay 
subtilis Magister Oxoniensis, cujus libros 
duos in Aristotolem de generatione memo- 
rat Baleus XI 20. 

KAKTIIOLOM.EIS Duniacensis , apud 
Hendreichium pag. 437 apud Sanderum p. 
1 31 Biblioth. Belgic. MSS. ct apud Cangium, 
lege Cluniacensis. 

BARTIIOLOM/EUS Episcopus ab Anno 
1161 ad 1184 in Patria Iscanus, sive Exo- 
niensis (non Oxoniensis, ut Oudino et Ja- 
cobo Petito visum ) qui Kegis Angliae Hen- 
rici II causam de clericis malcficis in foro 
saeculari judicandis egit advcrsus Thomam 
Archiepiscopum: Kegis etiam ad Pontificem 
Alexandrum III Legatus, de quo Oudinus 
tom. II pag. 1370. Johannrs Prince de illu- 
stribus Devonicnsibus, et ex eo Acta Eru- 
ditorum Anno 1702 pag. 289. IIujus Poeni- 



B A R II T 

teutiale in variis Bibliothecis MS. occurrit, 
ex quo excerpta dedit Jacobus Petitus pag. 
331-340 ad Theodori Poenitentiale: scripsit 
r tiam Dialogum contra Judaeos ad Baldui- 
num,Ordinis Cisterciens. Abbatem prius 
Foranum , et jam Wicciorum Episcopum , 
qui Bartholomaeo librum suum de Sacra- 
mento Altaris dicaverat. Homiliam in ne- 
cem Thomae, Archiepiscopi Cantuariensis 
An. 1180 et praeter alios Seiwones atque 
Epistolas, libellum de Praedestinatione et 
de libro arbitrio, quem Baleus Pitseusque 
in duos libros dirimunt. Vide Lelandum c. 
198 Baleum III, 23 Pitseum pag. 249 seq. 
qui tribuit illi etiam librum contra falsitatis 
ei-rorem , et alium de Mundo et corpori- 
bus coelestibus. 

BARTHOLOMiEUS Facius, infra, FA- 
CIUS. 

BARTOLOMiEUSFerraWenmOrd.Praed. 
circa A. 1 403 auctor Voluminis sermonum. 
De Ferrariensi altero infra in Mutinensi. 

BARTHOLOMjEUS de fitiis Ursi, Ord. Mi- 
nor. cujus exstat sub tempora nascentis 
typographiae editum Quadragesimale, quod 
inscribitur Gratia DEI. Sermones, in folio. 
BARTHOLOMjEUS Anglus circa A. 1 420 
Florarius dicitur ab opere quod florarium 
inscripsit teste Baleo XI, 42 et Pitseo pag. 
605 qui initium hoc illius apponunt: Gra- 
tias ago Gratiae largitori, quia. Memoratur 
etiam liber ejus de abstinentia qui incipit: 
Est statutum prandendi tempus. 

BARTHOLOMiEUS Fontius. infra FON- 
TIUS. 

BARTHOLOM.EUS de Fusniaco, exEpi- 
scopo Laudunensi, quo munere se abdica- 
vit, Monachus Cisterciensis, cujus Epistola 
ApologeticaaA Synodum Remenscm A.1 1 58. 
qua a dissipati Ecclesiastici patrimonii pro- 
bro se purgat, exstat in tomis Conciliorum 
Labbei tom. X pag. 1184. Harduini tomo 
VI Parte 2 pag. 1 375. ctc. 

BARTHOLOM.EUS Gattanus, qui A. 404 
pro patriae libertate adversus Petrum Gam- 
baram decertans mortem oppetiit, scripsit 
libros duos annalium Brixiensium, atque in 
Brixicnsem historiam annotationem , quae 
mihi notae non nisi ex Vossio III hist. La- 
tin. pag. 801. 



LOMtEUS 1(37 

B AKTHOLOM AEUS A nglicus de Glanvilla 
sive Glannovillanus , ex Comitibus Sudo- 
volgiis sive Suffolciensibus 'Lelando sudo- 
volcaris , ) Monachus Ord. Minor. circa A. 
1360 auctor Operis in libros XIX distributi 
de proprictatibus rerum Argent. 1 488 1505. 
Norimb. 1492 Francof. 1601 longediversum 
a Thomae Cantipratani opere de natura re- 
rum, de quo infra, atque editum quoque 
sub titulo atlegoriarum sive tropologiarum 
in utrumque Testamentum , Paris. 1573 ad- 
dito libro XX de rerum accidentibus , nu- 
meris , mensuris , ponderibus et sonis : et 
libro de proprietatibus apum. Etiam Galli- 
cam hujus operis versionem jussu Caroli V. 
Galliarum Begis a Joanne Corbichone com- 
positam vidisse se Lelandus cap. 348 tcsta- 
tur, et partem illius esse puto quem Baleus 
singillatim nominat librum de Mundo ac coe- 
lestibus. Sermonum liber , editus Argentor. 
1491. Incdita apud Baleum VI. 15 memo- 
rantur: Chronicon de Sanctis. Postillae Scri- 
pturarum. Quibus librum contra Lauren- 
tium Vallam, et Practicam adjungit Pitseus 
pag. 495. quae Practica Juris vocatur apud 
Waddingum pag. 50. De Postilla in Mat- 
thaeum et Marcum adeundus Warthonus 
ad Caveum. At de libro contra Vallam me- 
rito dubitat Vossius et cum Bartholomaeo 
altero , Facio nempe nostrum confusum a 
Pitseo suspicatur , neque enim fert aliud 
temporum ratio , cum Valla quinquagena- 
rius obierit A. 1 457. 

BARTHOLOMiEUSGra?<rtW'?/seitidemAn- 
glus Ordin. Minor. et Glanvillano suppar ae- 
tate, si Waddingo credimus, qui eum circa 
An. 1 358 ait scripsisse decora Franciscanae 
Beligionis adversus dedecora exprobantium 
sibi hostium. 

BARTHOLOMJEUS Iscanus , supra Exo- 
niensis. 

BARTHOLOMiEUS, infra PTOLOM.El S 
de Luca. 

BARTHOLOMiEUS Mutincnsis , qui Fer- 
rariae Inquisitor , sivc Fidei Censor obiit 
An. 1448. Scripsit libros sex de CHristo 
JESV abscondito . in solcnnitate Corporis 
CHristi. YentotiiS I •">•")•"> 8. Concionenw/c re- 
ritute stigmatum Catkarmae Sencnsis. Tra- 
ctatum moralem praedicandum in Ciritatc 



168 B A R T II O 

pestilentiata. Sermonetde tempore, de San- 
ctis et Quadragesimale& Commentarium m 
rtfuktm S. . 1 myuttmi. Vide Jac Ovetif toni. I, 

• l.st rt aliaa Bartholomaeut P rignani 

Mutiiwhsis. cuius vulpiituiii est caxroen ele- 
giacum de vita quieta ad ll<'r. Pressum Cb- 
pharelhtm Rnmanmm Atommnum Fpisc. Iio- 
noniae legatum imprcssum Bhegii pcr Al- 
aertura deMaznlibusan.l487dio \\ K.Sept. 
RARTHOLOM.EIS de Neocastro, Measa- 
neusis . Mesaaoae Judex acRegoi Steiftae 
fiaci patronus, qucm Jacobus Ara^oniao 
K<\ legatum inisit An. 1286 ad Monorium 
IV. Scripait Messanam , sivc XV libros de 
rehus t/estis Pelri Arat/oiiiae Regis Sirulo- 
rmnque adversus Carolum post Callorum 
eltulem. An. MXi hexamotro carmine : et 
Bistoriam stti temporis , orationc soluta , ab 
An. 1 850 sivc morte Friderici ff. Imp. et 
Siciliae Rcgis, usqttc a<l An. 1291. Utrum- 
quo opus in luccm dare voluit Antoninus 
Aiiihus: prius ctiam Ilicronymus Surita. 
Vide eonspectom meum thosauri littcrarii 
Italiae pag. 165 at Mougitoris Riblioth. Sicu- 
laru toin. 1 . pag. 96 scq. 

* Authoris huius historiam quam plurcs 
in se snacepeniDt cdcndam, Cl. Murato- 
rius c MS. Cod. Siculo tandcm evulgavit 
Rer. Italic. t. XIII. Res gostas complcctitur 
ab un. 1 B50 usquo ad an. 1 194. Totum opus 
in cap. quidem CXXIV non vcro inlibros, 
praeter quam Pabricio narratum fuit, distri- 
buitur. In praefationc indicat autlior hoc se 
opus metrica oratioDe dediase, dcin vcro 
reganti lilio aequieturum soluta oratione 
illud refinxisse. Quare valde suspicor histo- 
riam illam metrieam. cuius hic Fnbricius 
meminit, eamdem cum nostra fuisse, ora- 
tiooe tanturn variata. 

RAKTIIOLOM.EU.s Ordinis Minorum, su- 
1 1 ,i GlanviOus, de S. Concortlio, de Apom,vlc. 

BARTHOLOMiEUS MortuiMaris io A T or- 
innniiia, Monachus Ordin. Cistcrc. cujus 
Commenkerii m IV Fvangelia mcmorantur 
a Carok) de Viach pag. 33 BibL Cisterc. 

RAKTIIOLOM. KUS <!<■ Osa. sivc Ossanus, 
Bergomenais, quem Anno 1340 lloruisse 
Trithemius cap. 590 annotai, scripsit Opus 
mtlmnarmn libris XVI quibus Vitas ct gc- 



L M iEUS 

sta Impcratorum Pontiflcumquc tradidit, 
hactenus quantum compert, incditis. 

BARTHOLOMJEUS Patarinus, Augusti- 
nianus , cujus oommentarios m quatuor 
EvangeUa Jacdbus le Long pag.687 Riblioth. 
Biblicae . ex Elssio commemorat. 

RARTHOLOMyEUS Platina , infra PLA- 
TINA. 

RARTIIOLOMjEUS Ord. Pracd. qui deCa- 
sibus Conscicnliae scripsit. Vidc supra Con- 
cordio. 

RARTIIOLOM.EUS Lapaccius ex Rimber- 
tinis, Florentinus Ord. Pracd. Magister sacri 
Palatii apud Pium II et Episcopus ex Argo- 
liccnsi ct Cortincnsi ab Anno 1119 in Hun- 
garia Corononsis obiit 1166. Ejus libri duo 
dc (jlorificatione scnsuum in aeterna bcatitu- 
dinc (in compcndium missi exJoannc Tam- 
baco) lucem vidcruntParisiis 1 61 1 8. T0 Incdita 
apud Julium Nigrum pag. 83 aliosque mc- 
morantur : De distinctione Spiritus S. a Filio, 
nd Kcssarioncm. De incarnatione. Dc effu- 
sione sanguinis CHRtSTf , ad Bium II. Con- 
troversia dc CHRfSTf divinissimo sanguine. 
In Psalmum, Miserere : Sermones , Oratio- 
nes, ctc. 

KAKTOLOMjEUS Raccolius , sive Roqva- 
caliius , Carmelitarum Ordinis Prior Genc- 
ralis ab Anno 1121 ct Episcopus ab Anno 
1133 ad 1115 Massilicnsis , praeter Sermo- 
ncs ad Clerum habitos scripsit in quatuor 
libros Sententiarum. Vide AJegrhim pag. 
333 et Sammarthani Galliam Christ. tom. 
III, pag. 661. 

RAKTHOLOM^EUS Rurcmundamc Car- 
thusiac Prior. Vide supra Carthusiensis. 

KARTIIOLOM^US de Saiiceto JCtus, qui 
primus Pcrrariae Jus Civilo docuit circa 
Annum 1390 infra , SALICETUS. 

RARTHOLOM.EI Sulmonensis Poemata 
MSS. memorat Labbeus Riblioth. MSS. pag. 
303. 

RARTIIOLOM.EUS de Tolomacis , sive 
Ptolemaeis, cujus vita R. Luchesii A. 1260 
dcfuncti cxstat in Actis Sanctorum 28 April. 
tom. III , pag. 594. 

RARTHOLOMTEUS Tridentinus, quem 
vitas Sanctorum scripsisso ait Sirnlorus , 
vidcndum , sit nc exsculptus cx Rartholo- 
maco Viccntino dc quo infra, 



B A R T O L M ( EUS 



1C9 



* Viii huius mentionem fieri lego a Pe- 
tro de Natalibus Equilino Episcopo in prae- 
fatione catalogi sui de Sanctorum gestis , 
nec ab eo quidquam memorari constat de 
gestis Sanctorum ab hoc Barlholomeo pecu- 
liari libello descriptis, sed ait tantummedo 
F. Bartholomaeum de Tridento in Chronicis 
suis de SS. actis tractasse. En eius verba. 
Nec non F. Bartholomaeus de Tridento Ord. 
Praedicat. in chronicis suis. 

BARTHOLOMiEUS Veronensis , Abbas S. 
Nicolai dc littore Venetiarum, Congregatio- 
nis S. Justinae de Padua * Ordinis Benedi- 
ctini circa Annum 1440 scripsit Chronicon 
Abbatiae suae ab ejus primordiis ad sua 
tempora, adhuc ineditum. 

BARTHOLOMiEUS de Bragantiis, Ordinis 
Praedicatorum , Episcopus Nimonicensis in 
regno Cypri , et ab Anno 1250 ad 1270 Vi~ 
centinus. Vide Acta Sanctorum 1 Julii , Ja- 
cobum Qvetif tom. I , pag. 234 seq. Ughel- 
lum tom. V , pag. 1 052 ubi narratio ejus 
de reliquiis spineae Coronae CHristi Anno 
1260 Vicentiam perlata , et apud Barbara- 
num in Historia Vicentina, ubi etiam pars 
ejus Testamenti, sicut apud Pium de trati- 
slalo Corpore S. Dominici An. 12G7. Sed 
longe plura ejus inedita feruntur , quorum 
titulos dabit Qvetifus pag. 258 in his sunt: 
Commentarii in Genesin, Leviticum, Isaiam, 
Ezechielem , Hieremiam , Danielem , Can- 
tica Canticorum , libros Maccabaeorum , li- 
brum Sapientiae,Matthaeum, Marcum Joan- 
nem , Actus Apostolorum, Epistolas Cano- 
nicas. Scholia in librosZ)?'ora/s«YAreopagitae. 
Sanctorum Vitae in Epitomen redactae. Li- 
ber deanimalibus. Tresquaterni, Chronicas 
aetatum continentes. Liber de informatione 
Regiae prolis , ad Margaritam illustrem 
Francorum Reginam. Liber de regressu ani- 
mae in seipsam. De naturali appetitudominii. 
De naturali appetitu Divinae speciei. De su- 
spectione mentis in radium Divinum. Dc 
venatione Divini amoris. Contemplationes. 
cum rhythmis et versibus diversarum fc- 
stivitatum etc. 

BARTHOLOM^EUSBarensis,OrdinisPrac- 



* Vide Arnoldi Wion lignum Vilae toni. II , pag. 
585 seq. 



dicatorum, Episcopus in Apulia Vigiliensis 
circa Annum CHristi 1327. Vide Ughellurn 
tom. VII, pag. 944. Hujus Commentarii in 
Pentateuchum ab Altamura et aliis memo- 
rantur. 

BARTHOLOM^US Augustinianus, Urbi- 
nensis ab Anno 1347 ad 1350. Ejus mille- 
loquium Augustini , ad Clementem VI Pa- 
pam , sive Commentarii in Vetus et Novuai 
Testamentum ex S. Augustini operibus con- 
cinnati , quos Augustinus Triumphus afle- 
ctos reliquerat et Bartholomaeus ad umbili- 
cum perduxit , prodiere Lugd. 1555 fol. 
Paris. 1645 fol. (a quibus diversum * opus 
licet ejusdem instituti, quod itidemex Au- 
gustino collectum edidit Jo. Gastius Theo- 
logusBasilensis, Baslleae 1542 fol. recusum 
Venet. 1543 4. t0 ) Milleloquium Ambrosii 
Lugd. 1556 fol. Omitto inedita, quae apud 
Elssium pag. 115 laudantur. Compendium 
JEgidii Romani de regimine Principum. Li- 
ber De bello, sive ut in Codice Regio Paris. 
428 dere bellica Spirituali. De quatuor no- 
vissimis. Quadragesimale. Contra errores 
qui inventi fuere tempore Ludovici , Ducis 
Bavariae , quibus Occamum , Marsilium , 
et alios Majestatis Principum in saeculari- 
bus assertores notari , Warthonus recte 
monuit. 

BARTHOLOMvEUS de Yano, Ord. Minor. 
de quo Waddingus in Annalibus ad Annum 
1 435 et cujus summam Casuum Conscien- 
tiae et Interrogatorium Confessorum p. 53. 
Bibliothecae Franciscanor. memorat , idem 
cum Bartholomaeo ab Apona, de quo supra 
ex ejusdem Waddingi p. 49. 

* BARTHOLUS Lucanus Utinensis scrip- 
sit adstrictam carmine orationem Innocen- 
tio VIII dicatam impressamque loco et tem- 
pore incerto, in qua probare nititur electos 
homines e Paradisi Edem deliciis nihil re- 
tulisse incommodi, quod non industria et 
ingenio valeantevadere. Impressoris nomen 
hoc disticho exprimitur: 

Argirius opu> hoc Eucharius arle magistra 
lmpressit summa perlege , lecior , ope, 

BARTHOLUS Picenus Savf/iiatensis 
Jurisconsultissimus sua aetatis. speculum 

4 Vidc Oudinum tomo 111 pag. 966 



170 BAK T O 

tt luccma Juris Cicilis, Monarcha Juris 
appellatus tum ab aliis tuni a Tlioma a, 
Diplovatatio Graeco, quide clarisJCtis La- 
tino scnpsit. et in his vitam Bartholi tra- 
didit, quam integram dedi lib. VI Bibl. Gro- 
cae cap. 6 tom. XII p. 5.">5. sqq. Jus do- 
cuit Pisis ot Perusii. ubi etiam diem obiit 
Anno 1359 aet. '»(>. De Commontariis ojus 
1> in Jus Civile et Consiliis c, idem Diplo- 
vatatius pag. 56 1. Tibcriadem, sive libcl- 
lum de Tiboris lluminis anfraotibus, allu- 
viooibus, insulisque non diu ante obituin 
SClipsit, adjuvanto Guidonc Perusino Tbeo- 
ac Gcometra. Librum ctiam dc Gucl- 
fit ac Gibcllinis, quom laudat Trithemius 
cap. 637* Alium dc insignibus ct armis,q\i\ 
cum repotitione dc (luaostionibus ct tortu- 
ris ' acusus Lugd. 1550. Proccssus Satanae 
cmttra Ji. Virgincm. prodiit llannoviae 161 1 
8. cum Ldonis Tengleri annotationibus. 
Piohibetur in indicc Madi itcnsi. Practcr Di- 
plovatatium plura de Bartholo .lo. Fichardus 
pag. 412 seq. Guido Pancirollus II, 67. 
Miurus Mantua p. 446 scq. Jovius in ebgiis 
ubi effigies ctiam, sicut apud Boissardum 
tomo I pag. 88. Augustinus Oldoinus dc scri- 
ptoribus Pcrusinis pag. 47 et gloria Acade- 
miao Pragensis p. 1 15. Almoloveenii amoe- 
nitates Theologico-Philologicae pag. 75seq. 
ot eaet. 

' Lnicum eius consilium paulo post au- 
thoris obitum scriptum olim mihi occur- 
rit Bibliotb. Malatestarum Caesenac invi- 
seotl Post titulum additur cuius anima rc- 
qnietcat in pace. Kiusdem authoris tracta- 
tus sou tiber Minnritarum servatur in Cod. 
1162 Lalino Bibliothccae Universitatis Tau- 
rinensia Est autcm opusculum num bona 
saecuiaria virtute tcstamcnti qd minores 
devenire possint. Nondum prodiisse credo. 
Processus Salanae contra B. Virginem ser- 
vo apud me c\ vetustissima editione in 4 
absque adnotationc anni et loci. Inscribitur : 
Tractatus procuratorius editus sub nominc 

a) Obiil hic Diplovatatius nonagenario major 
An. 1554. 

ti 1'rodiere quinque pracgrandibus Volum. in 
M. Ninrtiis |47B s< fjfj. lia-.il. l.jii^ ez reccnsionc 
Jacobi Coiicevatli et Venct. cum nolis Jacobi dc 
lioltis ct Pciri Mangrellae A. 15%, 1015. 

c) Koui. 117« elc. 



LF US 

Diaboli quando petiitjustitiam coramDco,et 
B. Virgo M.sc opposuit contra ipsum et obti- 
nuit. ncc non ubntutuit ptigna contra genus 
humanum F.xemplar aliud iinprcssum oius- 
dem opusculi scrvat Biblioth. Felini editum 
(Romae ut crodo)porMagistr. Barthbloma- 
oum Guildinbex de Sultz. an. 1475 die 
\i septembr. 

BABTOLFUSPercfyn/ws dc Nacgeio Ger- 
manus, vivo adhuc Tancredo, h. e. antc 
An. 1112 scripsit cpitomen cx Fulcherio , 
de gestis Francorum, qui Hicrusalem An. 
i09o c.rpugnavcrunt, ab illo tcmpore usque 
a<l Annum 1116. editam a Bongarsio in gc- 
stis DEI per Francos tomo I pag. 561-593 
scd sine nomine auctoris, quod c\ MSto 
Codice restituit Caspar Barthius lib. CLXYII 
Adversariorum capite 7. lloc vulgatum ex- 
stat in Diario Theologico Dresdcnsi, Uns- 
chuldigc Xuchrichten von alten und neuen 
Theologischcn Sachen, p. 381. Conferendae 
ejusdem Barthii notae quasin lucem emisit 
nobiliss. Joanncs Petrus a Ludvvig tomo 
tcrtio reliquiarum MSS. diplomatum et mo- 
numontorum, pag. 500-519. 

BABTBEMIUS Fizalanus Carmelita An- 
glus scriptor Quaestionum Theologicarum , 
et commentarii in IV libros sententiarum. 
Floruitsubdocimi quinti saeculi initia,diem- 
quc obiit Lindi sive Lincolniae. Vide Lelan- 
dum cap. 528. 

Casparinus BABZIZIUS Bergomas, Pa 
tavii ot deindo Modiolani ologantes littcras 
docuit, obiitque Anno 1431. Ejus Epistolae 
culto scrmone scriptae, post cditioncm ra- 
rissimam Paris. 1470 editae ab Alexandro 
Furiotto , Bcrgomate Bom. 1723, 4 t0 , * qui 
bus alias ejusdcm familiares Epistolas et 
Orationes, ct libcllum de compositione , at- 
que Vitam Auctoris adjunxit, in qua emen- 
dandis Ciceronis ct Quintiliani scriptis 
egrogiam operam ab illo positam celcbrat. 

Christophorus BABZIZIUS Caspurini F. 
Modicinarn Patavii docuit ab A. 1442. Kjus 
introductorium,, sive janua ad Mcdicinam 
Practicam una cum commentariis ad nonum 
Bhasis, prodiit Papiae 1494 fol. Introducto- 
rium etiam Augustae Vindelicor. 1518 , 4 

*Acla Erudilorum tomo VIII supplcmcnti p. \M. 



B ARZ 

ut alia Merklino memorata praeteream. Vi- 
de Nic. Comnenum Papadopoli de Gymna- 
sio Patavino tomo I pasr. 291 seq. 

Guino/brtos BARZIZIUS, Casparini F. na- 
tu minor, et ipse bonas litteras docuit No- 
variae primum , deinde itidem Mediolani , 
cujus Orationes et Epistolas, una cum Pa- 
tris scriptis publicavit laudatus Furiettus. 

* Nescio an unquam prodierit, seu in 
MSS. adhuc supersit scriptum illud eiusdem 
authoris de Amore, cuius ipse meminit in 
epistola ad Georgium Cathalactae Regi a 
secretis verbis. Acl Magnificum Heroem 
Franciscus Scirigles de amore consultus 
Veritatem potius , quam vanitatem sequutus 
scribo. Nonnulla vix ea de re attigi , inde- 
cisa percurrens , quae si discutienda fue- 
rint . nos in philosophiam ducent. Nonnulla 
ex mediis Philosophiae claustris eduxi, 
Caetera partim alieno testimonio compro- 
bavi, partim cuiusque tacito judicio ex re- 
rum praeteritarum memoria. praesentium- 
que respectu, partim ex his quae inse ipso 
quisque sentiat, vel in aliis cernat , fatenda 
proposui. 

In Biblioth. Riccardiana extant MSS. octo 
eius epistolae, ex quibus geminas vulgavit 
cl. Lamius in Catal. eiusd. Biblioth. pag. 38. 
Geminae istae ut aliae eiusdem Cod. ut pu- 
to, in sylloge Furieti non leguntur. 

Thomas BASINUS, infra BAZINUS. 

BASSATIUS Cassinensis Abbas, qui An- 
no 856 obiit, a Petro Diacono cap. IX vir 
Scripturis sanctis deditus et notitia Eccle- 
siastici dogmatis sufficienter instructus tra- 
diturmulta composuissenitido satis et aper- 
to sermone. Nullum tamen eorum nominat, 
neque qui Petrum notis illustravit Jo. Bapti- 
sta Marus. 

Castellanus BASSIANENSIS, auctor Car- 
minis, cui titulus pax Venetiana, de pace 
Friderici Barbarossae Imp. cum Alexandro 
III Pontifice, ad Franciscum Dandulum, 
Venetiarum Ducem An. 1327. Vide Vossium 
pag. 798 de hist. Lat. 

BASSIANUS Dardadone, Ordin. Minor. 
cujus Vita Jacobi de Olde Prcsb. An. 4404 
exstat in Actis Sanctor. 18 Aprilis tomo II, 
pag. 601. 

Robertus BASTONUS , Carmelita, Rhetor 



1 Z l U S 171 

et poBta Oxonii laureatus ab Eduardo Repo, 
jussus A. 1304 arma ipsius victricia et ob- 
sidionem arcisScotorum Strivelinsiscanere, 
incidit anno post in manus Scotorum , qui 
victorias suas metro condcro eum < 
runt , quod fecit etiam , ut refert Baleus IV 
92, ex quo Pitseus pag. 399. Vossius, Ou- 
dinus , et de poelis medii aevi Leyserus pag. 
1104 a quibus etiam alia ejus scripta sed 
inedita memorantur. 

BAVARIAM Sanctam , atque in hac vitas 
et icones Sanctorum Bavariae , jussu Maxr- 
miliani Principis congessit ediditque Mar- 
thaeus Raderus S. J. Ingolstadii tribus Vol. 
in fol. 161o , 1624 , 1627. Ejusdem Bavaria 
pag. 1 628 fol. 

BAUDEMONDUS , ex Elnonensi Monacho 
Abbas Blandiniensis Ord. Benedictin. apud 
Gandavenses , S. Amandi discipulus , cujus 
vitam scripsit editam in Actis Sanctor. 6 Fe- 
bruarii tom. I, pag. 848 et inMabillonii Sec. 2 
Benedictin. pag. 710. Obiit S. Amandus Tra- 
jecti ad Mosam Episcopus A. 684. Vide et 
infra , MILO. 

BAUDAVLNTA , supra BANDONIMA. 

Guil. BAUFETI, Aruernus , vide GLT- 
LELMUS. 

Thomas BAZINUS, Episcopus Lexovien- 
sis et post exilium a Sixto IV pronunciatus 
An. 1472. Archiepiscopus Caesariensis obiit 
Trajecti An. 1491 scriptor historiae de re- 
bus gestis Ludovici XI. Galliarum Regis, et 
Caroli Audacis , Ducis Burgundiae, libris II. 
e quibus fragmenta apud Antonium Mat- 
thaeum tomo II analectorum Veteris aevi. 
Vide sis Oudinum tomo III, pag. 2616 seq. 

BEATUS , Levanensis Astur , Hispanus 
Presbyter Benodictinus, de quo auclor vitao 
apudMabilloniumSec. 3 Bonodictin. Parte II 
ot Mabillonius inObsorvationo praevia p. 73 i . 
Nic. Antonius Bibl. votoris Hispanae lib VI. 
cap. 2 pag. 32*5 soq. ot Jacobus Basnage ad 
tom. II. Canisii pag. 289 seq. Scripsit aem 
823 hoc est Anno Cllristi 78'i una cum 
Ethorio adrcrsus Elipundum Archiepisce- 
pum Toletanum de adoptione CHRISTl . 
FiliiDEF, libroS chios. quos primus edidit 
Petrus Stevariusio collei tione veterumscri- 
ptorum , Engolstad. 1616. 4 rocusos inde 
in Bibliothecis Patrum Paris. 1644,1654 



172 B K B E 

tomo IV. Parte II. Colon. 1018 tomo VIII et 
Lugdun. 1677 toino XIII et cuin antiquis 
lectionibus CanisH edition.Basnagianaetom. 
II. Quod Antiphru+ium . Beatum hunc di- 
jcer& Elipandus et Felix , non Contradicto- 
rrm interpretor , sed per antiphrasin ita 
dictum sive minime beatum , Erigido scom- 
mate . ipiod in Fcliecm retorqucri poterat. 
Commentaria sive Catena Patnim in Apo- 
catypnn,quae laudant Lud. Alcasar. pag. 89 
Mabillonius et alii . nemo hactcnus in luoem 
protulit. Fragmeotum contra Fobnamm 
apud Stevartium pag. 243 non Beaticst, 
trecentis amplius annis Folmaro antiquioris, 
a dAdami Hcicheisborgensis,dcquosupra. 
Ilrnrirus BEBELIUS Justingensis Sve- 
vus , ab An. 1497. Tubingae bonas literas 
docuit , defunctus post A. 1544. In Simo- 
nis Schardii scriptoribus rcruin Germanica- 
rum tomo primo et in Goldasti politicis lm- 
perialihus extant ejus Oratio dr. (irrmauiur 
laudibut, demonstratio Germanos in/dige- 
ims esse : Apologia pro Impp. Germanorum 
dignitatc, contra Leonardum .fustiniauum 
VenekttU : Dissertatio . Imperatorem Iio- 
mano-Germanicum jure Christianissimum 
appellari: Libellus de Germanorum anti- 
quitate . impcrio , gcstis , victoriis etc. Ad- 
didit Scbardius etiam ejus scriptum de lau- 
d ibus Svevorum contra Jacobum Hergomen- 
Bem . qui eos proditionis Ludovici Ducis 
Mcdiol. argoerat. Apud Preherum tomo II 
rerum Germanicarum pag. 507 obria ejus 
ecloga Triumphalis de victoria Imp. Maxi- 
miltani eontra Jiohcmos, aliaque carmina 
quaedam. Omitto alia cjus opuscula junctim 
edita eum libello de Romdnorum Mtujistra- 
tthus ct Sacerdotiu . et scripto de pagis 
rititi , etdc Neccaro ftumine. Argent. 
1543 . \ quae aSimlero enumerantur.Prae- 
terea de mendaciixquorundamhistQricoruin: 

■AvU-UMiiudcndiirtiinciiriiiinuin/Ywhuv^. 1545 
Institutionem puerorum , triumphum Vcne- 
ris. ihid. Curiiirn in asophum Pseudo-Pro- 
phetam ,facetias sicjhus praelo iteratasetc. 
I.u'!nl/j/iiis. sivc Lupoldus ab Eglofsteio 
BEBENBERGIUS Vossio. aliis BABRNBEll- 
GIUS, h. c. Bambergensis Bpiscopus, qui 
ohiit An. 1344. Exstat ejua libereditusBa- 
1497 hoc titulo: Germanorum uete- 



L 1US 

rum Prinripum Zelus ac fervor in Christta- 
nain lieligionem , pcr Lupoldum liebenburg. 
Deinde recusus saepius , etiam instMtus lii- 
bliothecis Patrum edition. Colon. tomo XV 
et Ludgun. tomo XXVI. Simon vero Schar- 
dius collectioni suac de potestate Imperiali 
el Ecclesiastica non hunc modosed alterum 
quoque ejusdem Lupoldi librum inseruit, 
Basil. 1566 fol. pag. 167 de jure Regni et 
Impcrii. Vide Vossium , Sandiique ad eum 
notas. De aliis editionibus Hendreichium 
pag. 37 i. 

BEBENHUSANl Annales ab Anno CHristi 
1 160 ad 1 400 in tomo decimo veterum mo- 
nuincntorumac diplomatum nobilissimi Viri 
Joannis Petri Ludewig. 

BEBIANUM Poetam Cangiusannotat edi- 
tum cum Victore Massilensi An. 1560 p. 96. 
lllaineditionem Victoris curavit Guil. Morel- 
lus Parisis in ^ ,0 , quae cum mihi ad manus 
non sit, qualis sit ille Bebianus, non pos- 
sum dicere, cum llendreichius quoque de- 
ludat, <jui {). 469 ait Anonymum poftam 
de Rcbiani baptismo , et uxoris ejus Aprae 
obitu Carmen, cxstare in Patruni Biblioth. 

BECCENSIS Abbatiae Chronicon ab An. 
fundationis 1031 ad An. 1467 ad calccm 
operum Lanfranci Cantuariensis editorum 
a Luca Dacherio, 1'aris. 1648. fol. 

* Ad Chronicon istud Beccense varias 
lectiones et additioncs cx MS. Cod. olim Bi- 
blioth. Keginac Sveciac nune. Vatieano, dc- 
dit P. Martene Vct. Monum. IX pag. 105. 

Thomas BECKET, Archiepiscopus Can- 
tuar. Vide TIIUMAS. 

I)c BED/E patria , conditione ct aetate 
nihil certius allerre licet, quam quod ipse 
ad calcem Historiae Anglor. tom. III 151. 
Haec Domino adjuvante digessi Reda DEI 
famulus et PrCsbyter momsterii beato- 
rum Apostolorum Petri et Pauli, quod cst 
ad Wirimundam a) et Ingiruum. Quinatus 
in territorio ejusdem monasterii, b) cum cs- 

a) Ad ostium Wiri amnis. vide tomum VI pag.31. 

b) llaquc non Saio (iermanus fuit Beda, licet 
lioc a Fridcrico Langcn , et Engclhusio traditum , 
quorum lestimonia merito in dubium vocat Mciho- 
mius tomo I. Rerum Gcrmanicarum pag. 800. Natus 
autem possit videri An. 672 llistoriam Anglorum 
absolvisse Anno Cllristi 731 et in hoc loco anuum 



BEBJE 



173 



sem annorum septem , eura propinquorum 
diitus sum educamlus reverendissimo Abbati 
BENEDICTO , ac deinde CEOLFRIDO , 
cunctumque ex eo tempus vitae in ejusdem 
monaslerii habitatione peragens , omnem 
meditandis Scripturis operam dedi, atque 
inter observantiam disciplinae regularis, et 
quotidianam cantandi in Ecclesia curam , 
semper autdiscere; aut docere, aut scribere 
dulce habui. Decimo nono omtem vitaemeae 
anno Diaconatum , tricesimo gradum Pre- 
sbytoratus. c) Utrumque per ministerium 
reverendissimi Episcopi Johannis (tunc Ha- 
gustaldensis, postea Eboracensis) jubente 
Ceolfrido Abbate (Wirimundensis Monaste- 
rii) suscepi. Ex quo tempore accepti Pre- 
sbyteratus usque ad Annum aetati meae 
quinquagesimum nonum, haec in Scriptu- 
ram sanctam meae meorumque necessitati 
ex opusculis venerabilium Patrum breviter 
annotare, sive etiam ad formam sensus et 
interpretationis eorumsuperadjicere curavi. 
Hic BEDA Presbyter, utilibus scriptis Ec- 
clesiae Venerabilis, diem obiit Anno735d) 
de quo Mabillonius Parte I saeculi tertii 
Benedictini, et Acta Sanctor. 27 Maji tom. 
VI pag. 718 seq. ubi etiam pag. 720 vita 
scripta a Turgoto, Priore Dunelmensi, circa 
A. 1100. ex ejus historia Ecclesiae Dunel- 
mensis, quae sub nomine Simeonis Dunel- 
mensis perperam excusa inter decem scrip- 
tores Hist. Anglicanae. De operibus ejus 
post Possevinum diligentius disseruit Ou- 
dinus tomo. I pag. 1 672 seq. Videor tamen 
mihi actum non agere , si et ipse tanti Viri 
scripta distincte referam primo quae exstant 
in octo tomis ejus Operum, novissime post 
editiones Paris. 1544, 1554. Basil. 1503 Co- 
lon. 1612 vulgatis Colon. 1688. Deinde illa, 
quae in hisce tomis desiderantur. 



aetatis quinquagesimum nonum commcmorat. Sed 
notavit Pagius ad Annum Gu3 num. -S. Bcdam liaec 
ndn potuisse addere ante Annum 752 vel 733. 

c) Addc Pagium ad An. 701 num. 2- Nicolai Hic- 
ronymi Gundlingii Observatt. select. 7libri I. 

b) Blondellus pag. 77 de Episcopis. Fabulam dc 
Bcda hoc Romae sepulto rcjicit etiam Joannes Ciam- 
pinusde sacris aedificiis a Constantino M. cxstructis 
cap. IV sect. 10 num. 130. SimiMs fabula de patria 
Bedae hujus Genua, cujus mcminit Ilcctor Boetbius. 



T O M O I. 



Cunabula Grammaticae artis Donatire- 
stituta pag. 1. 

De octo partibus Oi-ationis pag. 14. 

De arte metrica ad Wigbertum Levitam 
pag. 25 scq. Exstat et in Grammaticis Put- 
schii p. 2350-2383 et pars praefigitur hym- 
nis Ecclesiasticis a Georgio Cassandroedi- 
tis Anno 1556 et inter Cassandri Opera 
Parisiis 1616 fol. qui Hymnos etiam Bedae 
exhibet p. 195, 206, 239, 244, 254, 263, 
266, 274, 280, 281, 293. 

De schematibus S. Scripturae pag. 42 et 
tropis pag. 48. Prodiit etiam separatim 
Venet. 1522. et cum figuratis locutionibus 
ex Augustino et Chysostomo collectis per 
Bartholomaeum Westheimerum, Basil. 1 536, 
8 et inter Rhetoras Francisci Pithoei pag. 
342-355. 

De orthographia pag. 53 ordine alphabe- 
tico. Alius hujus argumenti liber in Gram- 
maticis Putschii pa?. 2327-2350. 

De arithmeticis numeris pag. 72. 

De diversis speciebus numerorum et mensa 
Pythagorica pag. 75. 

De computo , dialogus pag. 85. 

De divisionibus temporum pag. 89. MS. 
Codex auctior commendatur a Mabillonio 
tomo I musei. Ital. pag. 69. 

De arithmeticis propositionibus sive pro- 
blematibus pag. 100. 

Libellus de asse et partibus ejus , et de 
ratione calculi. pag. 1 1 1 . 

De numerorum divisionead Constantinum 
pag. 123. 

De loquela per gestum digitorum et de 
temporum ratione pag. 127cum glossis Brid- 
ferti Ramesiensis, et scholiis Jo. Novionuiiri. 
Hunc libellum suppositum Bedae existimat 
Petavius pag. 159 Ep. Aliud tamen supra 
pag. 391. 

Libellus de ratione unciarum pag. 1 40. 

De argumentis Lunae , ex Victorio Aqui- 
tano , Dionysio Graeco etc. pag. 143. 

Computus vulgaris , sive ephemeris (ftg. 
109. Auctoris Beda juniorisesse probatOu- 
dinus tom. I , pag. 1683. 

jtfarfc/rofo£ftm,verstbushcxametri8,quod 
im ipit: Primum nunr Juni vorjtatum nominr 



17V BE 

mcnscm pag. 101. YVANDELBERTI Pru- 
miensis . non Bedae. Aliud Martyrologium 
breve ittdem versibns hoxametrissubBedao 
nomino vuteatum a Dacherio . ineipit : Bis- 
scna mensum vertigine volvitur annus Xomo 
\ spicilegii pag. 126 et tomo II cdit. novao 
in folio pag. 23. 

De embolismorum rutione computus pag. 
945 cum totrastiehis singulis ad singulos 
mcnscs. Etiam luinc Computum Bcdae ab- 
judicandum ct BADULPIIO de LIMIAM , 
Anglo adscribendum esse,Oudinus disputat. 

Decemnovales Circuli Dionysii Romani 
Exigui . Bi Cyrilli ct Bedae LXXXIV usquc 
ad Annum 1595 cum pracfatione (ABBO- 
MS Floriaccnsis) pag. 257. 

De Cyclo Paschali pag. 306. 

Canones decenovennalium Circulorum p. 
334, 

De Mundi coelestis tcrrestrisquc constitu- 
tione pag. 323. 

Musica Theorica pag. 344 et Practica , 
( ita lcg. pro Quarta , ) seu mensurata pag. 
354 junioris csse scriptoris contendit Oudi- 
nus . qucm vidc tomo I , pag. 4685. 

De circulis sphaerae et polo pag. 365. 

De planctarum et signorum ratione p. 369 
ex mcntc Ilcbraeorum , Chaldaeorum , /E- 
(/ijptiorum pagi 371. 

tfensium notae pag. 377. 

Libellus de tonitruis ad Heronfridum , 
quem patrcm Yenoratum appellat, pag. 387 
trarislatusex Gr&eco-, fortasse Joh. Laurcntii 
Philudelphiensis Lydi , de quo in Bibliotheca 
Graeba lil). 111 cap. 20 pag. 513. 

Pronostica temporum pag. 390, 

Mciisitrn Ifurolofjii pag. 392 ubi et de die- 
bus /Ecp/ptiacis pag. .394. 

Libellus de Astrolabio pag. 394. 

De nativitate Difantum pag. 397. 

De minutione sanguinis pag. 398. 

De septem Mundi miraculis pag. 400. 

De anno , de ratione temporum , de cele- 
bi itatc temporum , de variis computi regu- 
lis , Carmina versibus hexametris pag. 401. 

Dionysius de annis , trochaicis versibus 
pag. M3. 

LibeUus de ratione computi per quaestio- 
m> .t reSponsiories ^ag. 418. ConferBabani 
hhrurn de computo , scriplum Anno septimo 



DJE 

Ludovici Impcratoris ct cditum a Baluzio 
in limine tom. I. Misccllan. et Ilclpericum, 
qui in prologo libri dc computo , qucm An. 
930 composuit , ctiam Bedam laudat. 

De duodecim signis , de aetatibus ctc. car-' 
mina : et PRISCIANI dc Astronomia , pag 
434. M ANFBEDI carmina pag. 435 ct cmbo- 
lismorum ratio, prosario sermone, pag. 450. 
Yeisus de Urbe Roma ct Treverensium 
pag. 449. 

T O M O II. 

Ds rerum natura liber , cum glossis in- 
certi auetoris , Bridcferti Ramesiensis , et 
Joannis Noviomagi pag. 1 . Ilunc et proxi- 
mum librum Bedae csse negavit Stephanus 
Yitus , scd merito refragante Petavio pag. 
157 Epist. 

De temporum ratione , cum ejusdem Bri- 
deferti et Noviomagi scholiis pag. 43. Cum 
Codice Bibl. Cathedralis Wirceburgensis 
collatum hunc librum vide in Jo. Georgii 
Eckarti Commentariis de rebus Franciae 
OrientalisetEpiscopatusYv r irceburg. tom. I, 
pag. 825. 

De sex aetatibus Mundi , sive Chronicon 
a rerum origine usquc ad nonum annum 
Leonis Isauri , Mundi 4680. ( CHristi 726 ) 
pag. 103. Appendix e diversis auctoribus , 
quac in Basileensi editione subjeeta legitur, 
a Coloniensi abest. Prodierat hoc Chronicon 
Pniisiis apud Joannem Petitum 1507, 4 ct 
cum scholiis Joannis Bronchorstii , Coloniao 
1 .537. Conferendum quoque Chronicon brcvc 
Bedae , quod continuatum usque ad Annum 
810 ex MS. Codice edidit Andreas du Che- 
sne tom. III scriptoruui Francor. pag. 1 25-1 29. 

Liber de temporibus ad intelligendam sup- 
putationem temporum Sacr. Scripturae pag. 
448 cum scholiis Jo. Noviomagi. Fragmen- 
tum ex Seb. Munstcri lib. 2. Cosmographiae 
vide apud Colomcsium in paralipomcnis 
de S. E. pag. 220. 

Sententiae, sive axiomata Philosophica 
ex Aristotele , pag, 124. Ordine alphabetico. 
Scparatim saepius edita ut Lond. 1592 8. 
Ingolstadii 1493 8 Parisiis 1604 8. v0 

Sententiae in Ciceronis libris III dc Offi- 
ciis , pag. 166 de Amicitia, pag. 173 de Sc- 
nectute, pag. 170. Paradoxis pag. 178. Tu- 



BE 

sculanarum quaestionum libris V, pag. 180 
Sexto de Rep. ( sive Somnio Scipionis ) pag. 
483. Epitaphium Ciceronis triplex pag. 184. 

Proverbioruw et sententiarum liber , Or- 
dine alphabetico pag. 183. Hunc et duos 
superiores sententiarum libros Beda indi- 
gnos et longe recentioris esse scriptoris Ou- 
dinus disputat, 

De substantiis libellus pag. 200 quo sub- 
stantias sive bona Monasteriorum dissipare 
dissuadet , et alia varia praecipit Clericis 
utilia etLaicis. Benedictinus aliquis duodeci- 
mi vel undecimi seculi,judiceeodemOudino. 

{\ilU\iuv sive Elementorum Philosophiae 
libri IV , pag. 306 non Bedae , sed GUI- 
LELMI de Conchis , de quo infra. 

De Paschae celebratione liber, sive deae- 
quinoctio verno juxta Anatolium /Egyptium 
apud Euseb.Epistola ad Wichredam Presby- 
terum,quem sanctissimum frairem appellat. 
pag. 230. In hac laudat et Proterium et Cy- 
rillum Alexandrinos Antistites de eodem 
argumento,etVictoremGapuanum,Epistolas 
Paschales Dionysii Exigui , et ordinationem 
feriarum Paschalium per Theophilum Epi- 
scopum Caesariensem ac reliquorum Epi- 
scoporum Synodum pag. 232. Porro exem- 
plum Anni 776 pag. 232 adjectum est a 
juniore manu , quod non exstat in editione 
Petri Francisci Chifletii , ante historiam 
Bedae Anglicanam Parisiis 1681 , 4 atque 
in antiquissimo Codice Bibl. Laubiensis 
deesse notavit Mabillonius in elog. Bedae 
num. 29 et tomo I. Analect. pag. 1 1 ( edit. 
novae pag. 398 ) Petavius in Epistolis pag. 
157 monet librum de aequinoctio in MSS. 
PHILIPPO tribui Presbytero Sed haud du- 
bie Bedam auctorem habet , cujus ipse me- 
minit in Indice operum suorum ad calcem 
Historiae. 

De divinatione mortis et vitae, Petosiris 
ad Necepsum Regem iEgypti Epistola pag. 
233. Hanc cum duabus, proximis scriptioni- 
bus inter naenias Beda indignas Oudinus 
refert, quo referenda etiam Iiota vitae mortis 
quam sub Bedae nomine exhibet Arnoldus 
Wion. t. II ligni Yitae pag. 827 et ex eo 
Possevinus tom. I apparatus pag. 204. 

Arca Noae Ecclesiae typus p. 285 et de 
linguis gentium. ibid. 



D M 175 

Sibyllinorum verborum Inlerprctatio pag. 
256 exstat et ad calcem Sibyllinorum Jo- 
annis Obsopoei pag. 515. 

T O M O III. 

Historiae Ecclesiasticae gentis Anglorum 
ad Ceolulfum Regem libri V pag. 1 a primo 
Julii Caesaris in Britanniam adventu usquc 
ad Annum CHristi 731 et ab adventu An- 
glorum in Britanniam 285. Opus praecla- 
rum , quanquam arguitur Beda a Montacutio 
2 Origin. pag. 210 quod rebus notatu di- 
gnioribus omissis fabulas inficetas quando- 
que fuit sectatus. Post editiones veteres 
Argentorat. 1 500 ,1514 Hagan. 1 506 Antw. 
1550 Lovan. 1566 et Colon. 1601 , 8 et in 
Commeliniana scriptorum de rebus Anglicis 
sylloge An. 1587 cum continuatione de 
qua supra et sine illa inter Bedae opera: 
commemorandae tres recentiores , Canta- 
brigiensi cum Saxonica Alfredi Regis ver- 
sione sive paraphrasi , et Abrahami Weloci 
notis, 1644 fol. Parisiensis locupletior notis 
et dissertationibus Petri Francisci Chifle- 
tii, * S. J. 1671, 4 et Londinensis 1722 
fol. 7 cum Vita Cuthberti utraque, Chro- 
nico , historia Abbatum Wiramuth. et Gi- 
rurn, libro de locis sanctis, Vita Felicis et 
Martyrologio, ex recensione Joannis Smithi. 

Epitome sive breviarum Historiae Anglo- 
rum pag. 1 47. Hanc oportet ab alio post Bo- 
dam deductam esse usque ad Annum 766 
nam in antiquissimo Codicc quem evolvit 
Mabillonius, non excedit Annum 731. 

Vita Cuthberti, Episcopi Lindisfarnensis. 
ad Edfridum Episcopum et fratres Lindi- 
sfarnensis Insulae pag. 151 huic quam ha- 
bet etiam Surius 20 Martii, addenda Acta 
Cuthberti versibus scripta Hexamctris edi- 
taque a Canisio tomo V, 2 lect. antiqu. p. 
692 et t. II edit. novae Basnagianae sub 
init. Utraque id Actis Sanctor. et iteruni 
recensita a Jo. Smith, inter scripta Bodae 
quacdam Lond. 1722 fol. Loca nonnulla in 



• Journal dcs Savans 108 1 pag. 31G. Act. Erudi- 
torurn 1082 pag. 530. 

f lil. 1721 pag. 1-21. Mcm. lit. de la grande Brc- 
tagnetora. X, pag. 520. 



lT(i B E 

illo poBmate illustret Barthius 111, 19 Ad- 
versaricr. 

Vita B. Fclieis Confossoris, ex metrieo 
opere B. Episcopi PAULlN.pag. 186Exstat 
ot in \ctis Sanctor. 14 .lanuar. t. I. p. 493 
« t .i Jo. Smitlio recensita Lond. 1722 fol. 

>. Vcdusti Episcopi Atrebatensis vita pag. 
194 cum homilia dic cjus natali , dicenda 
ad populum pag. 198. Gaflum quondam, non 
Bedam ractorem esse Oudinus contcndit. 
Confer AcU Sanctor. 6 Februarii. 

ViU S. Coktmbam pag. 199 ct Attakae 
Abbatis pag' iii auctor JONAS Luxovion- 
sis, de quo infra: adde Surium 21 Novombr. 
Tho. Massinghami florilegium Sanctorum 
Biberniae pag. 219. Mabillonii Acta Ord. Be- 
ii..li,t. t. II p. 1001, 1031. 

B. Patricu llibcrnorum Apostoli Vita, mi- 
racula ct transitus hbris II p. 225 qui au- 
ctorom habont PBObTM Hibcrnum. Vita 
Barooium ad Martyrolog. 17 Martii. et uhi 
vita ipsa habetur. Aet Sanct. tom. III Mart. 
p. !)7 sqq. 

\ ita N. Eustasii. qui discipulusS. Colum- 
bani fuit pag. 213. auctor JONAS Luxo- 
\ iensia 

Bertholfi vita. Abbatis Bobicnsis p. 248. 
AuctOr idcm JONAS. 

\ lta Amolfi Mctensis Episcopi pag. 233. 
PAULUM Diaconum non Bcdam habct au- 
ctorem. 

8 Bwyundoforae Abbatissac vita pag. 
158 Bedae itidem supposita. 

Pussin S. Justini novcnnis puoruli Mar- 
tyris sub Dioolctiano et Maximiano p. 266 
vcrsibus libcris Jambicis quatcrnariis. 

Mnrti/roliif/iuiii pag. 277 ncutiquam sin- 
cermn Bodae scd interpolatum multis mo- 
dis, quale prodicrat Antworp. 1565, 12. 
Vide Hollandum praef. ad tom. I Act. San- 
ctor. Januari pag. 40 seq. Albertinumde S. 
Kiir haristia pag. 263 et Launoji diss. de Vi- 
otorinis pag. 36. (icnuinum Bcdac, qui dies 
CLXXX vacuos rcliquit fubi nec Florus te- 
ste Adone omnes supplevit) cum FLOBI 
aliorumquesupplementis, distincto typorum 
charactere rxcusis exnibent Hcnschenius 
••i PapebrocbJus in prologomenis ad tomum 
E ' ondum Actorum Martii. In illo rcperias 
(juac cx Hcda ab Amalario citantur II 24 



D,E 

de ofTiciis Ecclos. et de urdine antiphonarii 
cap. 28 ut Coloinosio jam notatuin. Addita- 
mentum ad Bedae Martyrologium ox Codi- 
cc Wirceburgensi Sec. IX ct nccrologium 
insortum Bedae martyrologio cxhibct Jo. 
Ccori.Mus Lckarthus tom. I Commontaiior. 
do robus Franciac Oricntalis et Episcopatus 
Wircoburg. pag. 829, 830. De diiTcrentiis 
inartyrologii metrici a Dachorio cditi (de 
quo supra, pag. 498)abhoc Hcnschcniano, 
vido si placct Oudinum tom. I pag. 683. 

De situ Hierusalem et locis sanctis libcl- 
lus, do opusculis majorum, abbrcviatus. p. 
363 cx Arculfo ot ADAMAXNO, de quo 
supra, p. 7. 

Interpretatio nominumllebraicorum, or- 
dino Alphabetico pag. 371. Hanc Oudinus 
testatur in Codicibus optimae notae tribui 
HEMIGIO Autissiodorensi. 

Excerptiones 1'atrum, collectanea, flores 
e.r (livcrsis, quaestiones et parabolae jtag. 
480. Hae partter et quae dcincoj)s in hoc 
tomo soquuntur, |>arum digna Bcdac ingc- 
nio judicantur a Viris eruditis. 

De XII lapidibus pag. 491. 

De XII luminaribus Ecclesiae. ibid. Hoc 
cst quod fortur ctiam s ub Hieronymi nomi- 
nc de XII Doctoribus ad Desiderium ,atque 
in Bibliotheca Ecclesiastica subjectum cst 
a me Catalogo llieronymiano, pag. 226 li- 
cct nec Hieronymum nec Bedam habcat 
auctorem. 

De septem donis Spiritus S. pag. 492. 

De septem Ordinibus pag. 493. 

De quindecim signis antediem Judicii p. 
494. 

De cruce DOMINI, de qualor Ordinibus 
p. 493. De Eucbaristia sumenda p. 469. 

Hymni de die Judicii pag. 496 sq. 

Sex formuhe Orationum sivc precum p, 
498, 499, 500. 

T O M O IV. 

Hexaiimeron, sive de sex dierum Crea- 
tione ad Accam Abbatem , p. 1 addc tomo 
VIII pag. 52, 79 seq. 

Caetera in Genescos capita XXI ad cun- 
dcm Accam , MSS. in Bibliothcca Lambo- 
thana,ex quo Codice illa cdidit II. War- 
thonus, ut infra dicani. 



BE 

In Genesin pag. 19. Exodum pag. 87. 
Leviticum pag. 121. Numeros pag. 139. et 
Deuteronomium, quod Latine altera Lex 
pag. 136. 

In Samuelem Prophetam, sive in priorem 
ejus librum allegorica expositio libris IV p. 
167, 203, 246, 293. 

In libros Regum, hoc est libros Samue- 
lis et Regum, quaestiones triginta , liber I 
pag. 353. 

AUegorica Expositio in Ezram et Nehe- 
miam, (qui et Ezrae secundus) Prophetas , 
libris III pag, 348, 375 , 405 in Tobiam 
pag. 347. 

In Jobum libri III ad Nectarium Episco- 
pum, quem patrem beatissimum appellat, 
pag. 447, 511 , 575 sub genuino PHILIPPI 
Presbyteri nomine editi Basileae A. 1527 
atque Philippi esse hos in Jobum commen- 
tarios, qui subHieronymi nomine a Fausto 
Regiensi laudantur, fidem faclt ipse Beda 
libro de ratione unciarum. Vide infra in 
Philippo. 

Super Parabolas , libri III pag. 634, 658, 
698 inter Hieronymi opera perperam editi. 

In Cantica Canticorum libri VII. quorum 
primus est contra Julianum * Celanensem 
Episcopum, qui commentariis suis errores 
Pelagianos contra Gratiam DEI, insperse- 
rat. Liber septimus totus est ex dictis Gre- 
gorii M. sicut Paterius ex ejusdem scriptis 
Catenam in totam Scripturam concinnave- 
rat. pag. 714, 728, 748, 763, 786, 807, 827. 

De tabernaculo , et vasis ejus ac vestibus 
Sacerdotum libri III pag. 838, 859, 889. 

T M V. 

In Matthaeum libri IV pag. 1 , 23, 45, 66. 
Joannes Aventinus Melanchthoni tcstatus 
fuit se in MS. Passaviensi legisse enarra- 
tioncm Verborum Coenae Dominicae, quae 
in editis desidoratur. 

Expositio Orationis Dominicae pag. 91 . 

In Marcum libri VI p. 92, 122, 152, 183. 

In Lucam ad Accam Presbyterura pag. 
215 cujus Epistola adhortatoria pag. 213 
praemittitur, libri VI pag. 217, 262, 301 , 
338, 375, 415. 

* Vidc Vossium Hist. Pelag- lib. I cap. 4 $ i el 
cap. 6. 



DM 177 

InJohanncm. praemisso breviario, distin- 
cto capitibus XIV pag. t5l. Thonias in Ca- 
tena sua allegat quandoque c Beda, quae in 
cditis non habentur , et conveniunt cum 
ERICI commentariis. 

In Acta Apostolorum oxpositio erudita , 
ad Accam Presyterum p. 625. 

Ejpositio de nominibus locorum, quorum 
mentio in libro Actuum Apostolornm pag. 
665. Ordine Alphabetico. 

Super Epistolas Catholicas D. Jacobi, 
Hierosolymitani Episcopi, pag* 673. Pctri 
I pag. 694 et II pag. 713. Johannis I. ex 
Augustino maxime, pag. 727 , II pap:. 752 
et III pag. 754. Judae pag. 755. Prologum 
edidit Guil. Cave in HistoriaLitterariaScri- 
ptorum Eccles. ad Annum 700. 

In Apocalypsin cum Prologo ad fratrem 
Eusebium de septem ejus Periochis.et se- 
ptem ad eaiu intelligendam regulis Tyconii 
pag. 761-816. Hunc Comentarium, in quo 
Primasium etiam secututus se, Beda non 
diffitetur, plurimi faciunt Nicolaus Zegerus 
notis in Nov. Testam. et Rich. Simon tomo 
III Hist. Crit. N. T. p. 345. 

T O M O VI. 

Liberretractationis in Actus Apostolurum 
pag. 1 quo in libro plurimum eruditionis 
ct judicii Bedam monstrare notavit idem 
Simonius pag.340.adde ejus dissertationem 
de MStis Novi Testamenti pag. 59 seq. et 
Joannis Millii prolegomena ad Novum Te- 
stamentum §. 1022 seqq. 

In eundem Actuum librum quaestiones 
quinque pag. 29. 

In Epistolas Pauli expositio ex scriptis 
S. Augustini collecta. a in Kpistolam ad 
Romanos pag. 31. in I ad Corinthios p. 253. 
in II pag. 447. ad Galatas pag. 511. ad Effte- 
sios pag. 562. ad Philippenses pag. 609. ad 
Colossenses pag. 647. ad Thessalonieonsrs 
I pag. 673. II pagj 689. ad Timothcum I. p. 
697.11 pag. 7S8; ad Titum pag. 759. ad Plu- 
lemonem pag. 765 et ad Hcltracos pag. 766. 
SubjunirunturChrysostomihomiliao srptoin 
BX Aniani b) Versione cum ejus Lpistola ad 

a; Hujusmoili Opus se curantc composiiuni Beda 
ipse lcstatur ad calccm Hisloriae Anglorum. 
b) Dc illo supra p. 289. 

28 



178 BE 

E vangeJum pag. 823 et Gaufridi Foussardi . 
Cenomani Epistola nd Petrtnm Securibilem, 
Archidiacouum Rothomagensem . de hac 
Bedaein Pauli Kpistolas lucubratione. Quan- 
qnam yero CommentarJum ejasmodi colle- 
- 55 se BedaiB6etestatuT,laudatqueetiam 
Lupns Ferrariensis Epist. 7C et Hincmarus 2 
adversos Gotheschalcnn: tamen getiuinus 
Bedae in Epistotes Pauli commentariusnon- 
dum lucem vidit, qui .MS. elstabat apud 
Mabillonium : c CoUectaneum Bedae in Apo- 
stnhtm. ex Operibus Ji. Augustini: Editus 
autem ille, quem vulgavit jam dictus Bous- 
sardus An. 1 199 fol. nec Bedae ost, noc PE- 
THI Ahbatis Tripolitanac Piovinciae, quem 
simile opus adornasse, constat ox Cassio- 
doro r;ip. s divinar. teot oec Bortholomaei 
Urbinatis, de cujus milleloquio Augustinia- 
do supra pag. 485 sed FLORl, Magistri Lug- 
dunensis,Monachi S. Trudonis, qui similem 
commcntarium concinnavit, non c\ Augu- 
stino solam,qui videtur hic ipso suh Bedae 
nomine editus, sed ot alium cx Patribus 
;iliis. Cyprkmo : Hilm-m. Ambrosio. Pacio- 
no, Hieronymo, Ephraim Diacono, PattUnd, 
Aufjustino, Leone Papa, Fulgentio, etAvito. 
Confer Sirmondum ad Avitum tomo II 
Operum pag. 147 Chifletium in Paulino il- 
lastrato. e* praefet. ad Fulgentium Ferrand. 
et pag. 32S Baluzium ad Lupi Eptst. 76et 
Richardum Simonem III. 24 Historiae Cri- 
licae Novi Testamenti pag. 344 sq. In Cla- 
ii \\*. E. Tentzelii dialogis vernaculis 
l< gas Mabilloniam pollicitum in lucem ede- 
I nmentarhtm gemmnm Bedae in Pemli 
Epistolaf; sed ncmo non vidct tjemiinum 
legi oporiere. 

T M VII. 

Ilomiliar XXXV aestwales de Tempore, 

HomiUae XXXIII aesHvales de Samctis, 
ac de dedicatione altariam et tcmplorum , 
nec non communi Sanctoram p. 91. 

Homiliae XVhyemales de tempore p. 183. 

HotmUae XXII Quadragesimales p. 2ix. 

HomiUae XVI hyemales de Sanctis p. 280. 

Sermones varii XXI quorum prfrnores 



duo sunt in solennitatcni S. Wigberti, ter- 
tius S. Scbolasticae, in cujus tandem etiam 
carmina quaedam leguntur p. 350 seq. llo- 
miliac sub Bedae Domine ac sermonem: si- 

vc ut in S. Honifacii EpiStola IX vocatur 
Lectionarium unniversarium seorsim excu- 
sum Paris. et Lovani 2 Volum. in 8. T0 In 
hissunt quaedam non integri sermones sed 
laciniae ex Bermonibus vel commcntariis 
Bedae revulsae, ut jam notavit Sixtus Sc- 
nensis. I)e singulis speciatim videnda, quae 
monet Mabillonius et cx eo Oudinustom. I 
pag. 1699 sq. 

Scintillae sive loci communes sententia- 
rum cx sacris littcris ct Patribus digcstac 
pcr eapita sive titulos LXXM * pag. 370. 
De Anglosaxonica versione Seintillarii, vide 
Prancisoum Junium pracf. ad glossarium in 
Ulphilam, et Ilumphredum Waalcjum in 
Catalogo librorum septentrionalium in Bi- 
bliothecis Angliae, tomo II. Operis Ilickc- 
siani p. 86. Vidc ct mfra DEFENSOR. 

LibeUus de Midiere forti p. 459 in Pro- 
verbio. XXXI. 10-ult. 

De ofpciis libellus, cx Patrum dictis ex- 
cerptus pag. 467. Vix digna Bcda collccta- 
nea judice Quesnello pag. 551 ad Lconem 
Magnum: et junioris scriptoris esse opor- 
tet, in quo Anastasius citatur in vita Mel- 
chiadis Papac. 

Pragmenta aUegoricae interpretationis in 
quaedam capita Proverbiorum, pag. 476. 
Sapientiae pag. 4S 1 , 485. Ecclesiastici, pag. 
'iS.{. Psalmum XC. pag. 484. Et de Salomo- 
ne Hexje. pag. 486. 

T M VIII. 

Lihcr de templo Salomonis, pag. 1. Hu- 
jus Operis sui dc structura templi Salomo- 
nis atquc allegoricae ejus intcrprctationis 
meminit Beda in Epistola ad Albinum Ab- 
batem. 

De sex dierum crcalione, pag. 52 ad- 
dc tom. IV, p. 1 ct in hoc ipso tom. VIII 
pag. 79 seqq. Quaedam ex his praeter rem 
relata ad JUNILIUM Afrum auctorem. Vi- 
dc Dallacum dc usu Patrum. pog. 16. 



r«mo I. Analcct. pag. 51 cl novac cdilionis 
r-ii. : 



* ApuiJ Spi-elmannum lom. I Concil. Angliae p. 
280 TUuli L.X.Xll. 



BE 

Qaaestiones ox dictis Patrum, Augustino. 
Hieronymo, Isidoro, Sedulioetc. in Gencsin 
pag. 78. Exodum, pag. 1 96 Leviticum, pag. 
219 Xumeros, pag. 228 et Deuteronomimn, 
pag. 241 more Dialogi inter Magistrum et 
Discipulum. In librum /osjme.pag. 248. Ju- 
dicum, pag. 255. Rui&, pa»:. 261. quatuor 
libros Regum, pag. 262, 273, 273, 278. 
Quaestiones Bedae in Vetus et Novum Te- 
stamentum mitti sibi petebat Lupus For- 
rariensis Epist. 62. 

Liber variarum Quaestionum XV p. 286. 

De Psalmorum libro exegesis, pag. 307 
ad 896 ubi etiam mentio Psalmi centesimi 
quinquagesimi primi, atque enumerantur 
diapsalmata LXXIX. 

Interpretatio vocum rariorum inPsalmis, 
quibus instrumenta Musica vel aliae species 
singulares denotantur. pag. 899. 

Xominum Hebracorum interpretatio pag. 
901. 

Sermo in Psalm. LIII, 5. DEUS de coelo 
prospexit, pag. 904. Ejusdem auctoris cum 
libro de substantiis, tom. II. 

In BoVthii libram de SS. Trinitate, p. 923 
Bedae suppositum esse non dubitant viii 
docti, sive auctor sit Eadmundus Albanus 
sive alius quis, ut in Bibl. Latina III, 15, 
8. jam notare me memini. Yide W. E. Tent- 
zelium de symbolo Athanasiano p. 68 sq. 

Precatio de septem verbis CHristi in Cru- 
ce, p. 934. 

De meditatione Passionis CHristiper se- 
ptem diei horas p. 963. 

De remediis peccatorum, excerptum de 
Canonibus Patrum vel Poenitentialibus ad 
remedium animarum Domini Agberti Ar- 
chiepiscopi pag. 961-968. Exstat cum Poe- 
nitentiali Bomano sive Canonibuspoeniten- 
tialibus editum ab Antonio Augustino Ve- 
net. 1384, 4 pag. 102 et in Henrici Speel- 
manni Conciliis Angliae pag. 28 1 qui te- 
statur in MS. referri ad Agbcrtum ipsum , 
sive Egbertum Archiepiscopum tanquam 
auctorem. 

Non omittendum , quod de quatuor pono- 
ribus Commentariorum Bodae in S. Seri- 
pturam notavit Sixtus Senensis libro quarto 
Bibl. sanctac pag. 263. Anno aetatis suae 
trigcsimo , presbytcr a Joanne Ejiisropo <>r- 



D M iTO 

dinatus . hortatu Arrae Episcopi Eborarcn- 
sis , (ic multorum fratrum , aggrcssus est 
srribere in unicersam sarrosanctam Srri- 
pturam diversa c.rplanationum volwnina , 
in quatuor ordincs distineta , videlirct in 
Bhapsodias. Quaestiones, Homilias, et Gom- 
mentarios. In lihapsodiis . sive Stromati- 
bus , vel Collectanois rongrcgarit >n>/sli>-n<; 
magis . quam historicas e.rpositiones , e.r 
probatissimis Ecclcsiac Doctorum sententiis, 
dirtisque hinc indc intrrruptim . ct interpo 
latim collectas , nonnullis ctiam de suo m- 
sertis ad imitationcm sensus corum . ttbi 
opportunwn fuit , quo divcrsi Patrum scr- 
mones , ac periodi vcl aptius intcr se cokae- 
rerent, vel breviores et illustriores redde- 
rentur. Et . ne mqjorum dicta furari . et 
ea , quasi smt propria . componere videre- 
tur , nomina Doctorum pcr singula interpo- 
nerc derrcvcrat, et , quid a quo Authorc 
dirtum esset, nominatim ostendere: sed . 
cum ei nimis operosum appareret . primas 
tantum nominum syllabas in marginibus e 
regione cujusque sententiae apposuit: quac 
postea librariorum vel insritia . vcl incu- 
ria , ex omnibus exemplaribus pcrierc. In 
Commentariis, Quaestionihus. et Efomiliis, 
in quibus frequcntius et sermone . ct sensu 
suo utitur, stylum habet nec omnino inele- 
gantem . ncr affectatae elcgantiac curiosum, 
sed temperatum : qui nec verborum multi- 
tudine fastidium. neque paucitate obscuri- 
tatem pariat , sed brevi fucilitate currat 
gratissime. 

Idem Sixtus ex Trithemii c. 242. Bedae 
commentarium inEccIcsiastcn commomorat, 
et libros XVIII in Prophctas majorcs miim- 
resque. De aliis ineditis ac deporditis ejus 
Scriptoris consulendus Caveus. Catalogmn 
Operum , quem ipse ad calcem Historiae 
texiiit Boda,. habot otiam Sigcbertus c. 68 
do S. E. 

In Tomis Opcrum BElrV 
desidcrantur : 

Epistolaad Albinum . de qua supra. 

Edita a Jacobo Waraco cum notis: Epi- 
stola Apologetica pro Hbro de sex aetatibus 
ad Plegwinam Monachum, adversus alterius 
Monachi Davidis objectiones. 

;i) Aita Kruiiitorinn A. 160S pag. 2H7. 



180 B E 

F.|>istoi.i ad Egberttm Eboraoonsom Ar- 
chiepiscopum rfc Ckristiam 1'racsulis ufficio 
Bcripta paullo aste obitum. 

IVA/c ijuinqvc Abhatum priorum Wcrc- 
muthcnsutm ct (iirviccnsium . b'6ru duobus. 

Baec ei editione Dublincnsi A. 1604,8 
recudenda dedit Btnricun Wurthonus, i 
Lmd. 1603. 4. illisquc adjunxit H.rjiositio- 
ncm i/t Qtneteoa capita priera XXII ex qui- 
bos tantum in caput primum , el initium 
secundi . lucem temq quarto «iderat , et 
Commcntarium in Cunticum Jlubucuci. K\ 
ntroque fragmenta Warthonus producerat 
in auctario ad Usserii historiam dogmatn 
casa de Scripturis ot Sacris vernaculis, 
Lond, 1G.X!) . i pag. 356 soq. Addidit otiam 
Egberti Archiepiscopi Eboracensis dialogum 
de Ecclesiastica institutiooe . et Aldhchni 
Episcopi Scireburnensis librurn do Virgini- 
tatc. Bermooe Bohito scriptum, et longe 
quam in prioribus oditionibus omondatiorom. 

Warthoni exemplo Joannes Smilh, b) 
Canonicus Dunelmeusis, et ipso immortuo 
operi . lilius Georgius Smith Caotabrigiae 
! 7 ^ 2 fol, vulgavere ex Mstis Codicibus ro- 
pensita diligenter notisque bist. illustrata 
scripta Bedae llistorica ^. atque in bis prao- 
ter illa . quae iu tomis Qperum jam obvia 
sunt, fChronicon de sex aetatibus, llisto- 
riam Eccles. gentis Anglorum , Cu&bberti 
Vitimi et I rluis . et libclluin dc locis san- 
ctis: etiam Analo-Saxonicam c) versionem 
Hittoriae Eccles. ad editionem Wheloci . ex 
tribus emendatam MStis : Vitam Cudberthi, 
quam versibus scriptam edidere Canisius 

el Mabillonins : tiun VulgataS a Waiaoo ct 
Warthono Vitas Abbatum Weremuthenxium 
et Gnvtcensium c\ tribus Codicibus MStis 
emendatieregj el Epistolam ad Egbertum; 
ac denique Martyrologium Bedaegenuinum, 
quod iii liiccm dixi datum ab Henschcnio 
in torno secundoActorum Sanctoruni Martii. 
Bisque amnibus praefixam vitam Bedae 
Bcriptam .i Cuthberto discipulo, tumaliam 
nunc primum editain Anonynh,nec non 

t>) Acta Eruditorum A. \T1\ p. 124. Memoircs 

Lili«;raircs de la grandc. Bretagne tom. X p. 500. 

Pnetet hanc Anglo-Saxonicam Alfredi Regis, 

fisi.it ctinni AogHea rerslo, qoam Kllsabethae ie- 

gloae dicavM Tiio Btaptetoooj s j. aotwerp. UGo 1. 



etoguim PJedae consignatttm a Mabillonio. 
Denique Volumen hoc ornat Tabula Gett- 
graphica Britanniao qualis illis tcmporibus 
fuit. ot appendix diplomatum., et ab editore 
dissertationum , quibus lux insignis scripto- 
ribus et historiac ilms aetatis affertur. 

Novissimc lu/mundus Martcne in tomo 
quinto Thesauri Aneedotorum. practor com- 
mcntarios in (icncsin peg. 115atquo in Can- 
ticum Habacuci pag. 295 quos a Warthono 
vulgatos jam dixi , in lucem protulit quo- 
:pic undccim Bedao llomilias pag. 317 et 
libcllum Prccum pag. 483. 

Compositionem horologii Solaris , carmine 
hexametro, Petrus Pithoeus sub Bedae no- 
mino vulgavit in calce epigrammatum et 
po&tarum veterum pag. 488edit. Paris. 1590 
12. Hanc habeo notatam manu Isaaca Ca- 
sauboni , <iui vorsu nono recte Junia legit 
pro Janua , et versum 77 Undenis clarum 
concludit tertia cursum , ot versum 79. 
Septem quinta tenet etc. Idem carraen oc- 
currit inauctiorc poiimatum illorum oditione 
Lugdunensi 1596 8pag. 609. Verum auctor 
cjus non Beda ost , sed WANDALBERTUS 
Prumionsis Diaconus . ut a Mabillonio jam 
notatum. Eclogam de conflictu veris ethye- 
mis , quam editione indignam Fithocus du- 
xit, Oudinus tomo II commentariorum de 
Scriptoribus Ecclestasticis pag; 326 in lu- 
oom deditsub nomine MM.OMS Binonensis: 
quod jam An. 1610 Francofurti in 8. v0 Ovi- 
diiniis amatoriis adjuncta sub Bodao nornino 
lucem vidorat , addita otiam altora ecloge 
de CucaiIo, quain vcluti incditam sub Ab- 
CUINl nomine vulgavit Mabillonius torn. I. 
Analect, pag. 369 ( cdit. novae in fol. pag. 
409.) 

Ab hoc Bcda Vonerabili distinguendi : 1) 
BKDA Senior , Monachus Undisfarnejisis , 
cujus meminit Boda Vcncrabilis in Vita Cu- 
tlibcrti cap. 37 et cujus opitaphium publi- 
cavit Mabillonius tom. IV. Analect. p. 521 
(cditionis novac pag. 381 ) 2; BKDA Pre- 
sbyter Italus circaAn. 883. Monachus Ga- 
vellensis Coenobii prope Khodigium, * cujus 
momoria colitur in quibusdam Calondariis 
die X Aprilis , ut Bodae Venerabilis 26 Maji. 

* Rhovigio. 



B E L G 

Vide Mabillonii Iter llalicum pag. 144. Acta 
Sanctorum tom. I, Aprilis pag. 866 seq. 
Hujus reliquiae Genuam translatae sunt , 
sed videtur tamen Beda Italus aliquis an- 
sam dedisse traditioni de Beda Venerabili , 
Romae sepulto in basilica Vaticana , de quo 
Romanus Canonicus S. Petri ante annos 550 
in descriptione basiiicae S. Petri apud Ma- 
billonium : Requiescit etiam ante portam ar- 
genteam , sub rota scihcet porphyrctica , ut 
a nostris majoribus accepimus , Venerabilis 
Beda Presbyter, qui fecit homilias: et ob 
ejus reverentiam antiqui nostri pcnitus non 
transibant per eam, nec nos transire per- 
mittebant. Omitto 3) Natalem BEDAM ju- 
niorem , sive BEDDAM Doctorem Parisien- 
sem , fervidum Jacobi Fabri atque Erasmi 
adversarium defunctum circa Annum 1536. 
de quo Baelius in Lexico , Ludovicus Ellies 
duPin tom. XIV. Biblioth. Eccles. pag. 157 
et Richardus Simon lib. 3. Ilistor. Crit. pag. 
489 , 498 , 524. Scripta ejus praeter Censu- 
ras An. 1524 et 1525 editas , sunt : Anno- 
tationum in Erasmi paraphrases Novi Te- 

stamenti , eiJacobi Fabri Commentarios in 
Evangelistas Paulique Epistolas , libri III 
cditi Parisiis 1526 fol. In Censura senten- 
tiam suam inter alia exponit his verbis : 
Confecto Luthero , non potest res Eccle- 
siastica esse incolumis , nisi conficiantur 
et Graecissantes Theologi. Respondit Era- 
smus An. 1526 tom. IX. Operum pag. 366 
seq> supputatque operose Bedae mendacia 
CLXXXI. Calumnias CCCX et Blasphemias 
XLVII, pag. 426 seq. ac speciatim respon- 
det ad notata ejus pag. 366 seq. 574-588. 
Respondit et Faber , cui itidcm controversia 
alia duplex cum Beda intercessit , qui con- 
tra Fabrum et Clichtoveum scripsit de unica 
MagdalenaXr). 1 5! 9, 4 et contra Fabri Apolo- 
giam/)ro fitiabus et nepotibus S.Annae, ibid. 4 
Contra clandestinos Luthcranos A. 1529 4. 
Notavit etiam in Bibliotheca sacra MS.Joan- 
nesMolanus hujus Bedae esse Restitutionem 
in integrum benedictionis cerei Paschalis , 
sine nomine auctoris Parisiis excusam 1520 
4. to contra Jodocum Clichtoveum. Ad hunc 
Bcdam plures exstant Erasmi Epistolae, ut 
amico scriptae. 

Chronicon magnum BELGICUM , ab Anno 



I C TJ M 181 

CHristi 54 ad 1470 auctore vcl collcctore 
Ordinis Augustiniani Canonicorum regula- 
rium religioso prope Neussam sive Nussum 
ad Rhenum , dioecesis Coloniensis qui scri- 
psisse sc testatur An. 1498 editum a Jo- 
anne Pistorio tomo tertio scriptorum Ger- 
manicor. Francof. 1607 fol. pag. 1-456 Vide 
Pagiumad Annum 1177 n. 20 et B. Hubueri 
nostri Bibliothecam historicam Hamburgen- 
sem tomo VIII, pag. 224 seq. 

Alia vetera Chronica Belgica Latine non- 
nulla,alia etiam Belgice scripta cxstant in 
AntohiiMatthaei\>r&rc\wv'v Viri, JCti Leiden- 
sis, qui An. 1711 rebushumanis valedixit, 
Analectis Veteris aevi , quae decem Volu- 
minibusLugd.Batav. 1698, 1710, 8. to pro- 
dierunt et distincte recensentur in laudatae 
Bibliothecae historicae tomo decimo . statim 
sub initium. 

BELLATOR Presbyter a Trithemio cap. 
268. Sixto Senensi, Lambccio aliisquomale 
refertur ad saeculum nonum: ab Heidoir^e- 
ro p. 520. Hieromnemonici, Pontificiis ac- 
censetur scriptoribus: sed constat eum lau- 
dari a Cassiodoro , qui cap. 1 de institutione 
Divinarum litterarum, cum negassot pri- 
scas oxplanationes in librum Ruth usquam 
potuisse se reperire , subjungit: Novellas 
autem virum religiosissimum Presbyterum 
Bellatorem condere persvasi, qui multa dc 
praeconiis hujus foeminae, aliarum subse- 
quentium, duobus libris copiosalaude cele- 
bravit. Idem capite quinto, quod ex oo re- 
potit etiam Sigebertus capite 88 de S. E. 
Sapientiae vohiminis expostionem Presby- 
ter Bellator octo (Sigebertus septcm libris 
se assimisissie testalus est, quum rum tiliis 
opusculis ejus pariter sustinemus. Et capite 
sexto : Tobiae aulem in libris quinijuc . 
Esther in libris sex, Judith in libris septem . 
et Machabaeorum in libris duobus. Craeco 
sermone singulas homilias c.rpositosOwiir- 
nis invcni, quae ejusdem religinsi viri Hol- 
latoris labore translatae sunt .... bibri 
vero Macabaeorum a supradicto amim no- 
stro Beliatore scdula e.rpositione, Domino 
juvante confecti sunt. Vkit adluio Cassio- 
dorus Anno 5<>2. Bellatoris nihil ex his 
scriptis ad nos pervenit.rt honiilias Qrige- 
nis in Matthaeum ex illius versione nos ha- 



182 B E L L 1 

bere incorta eruditi viri llui l tii conjcotura 
i ■. i _ . 259 Origeniaoor. 

BELLISARU Soholastici inSoduliumPoe- 
tam versus acrostichi, qui primis ot ulti- 
inis litCaris bisreddunt hasvoces;Sedu#w 
Antistcs. oiliti a Mabillonio toin. i Analoot. 
|i,i_. :!i'.| cdit. noviii' pag. 386 seq. lAstant 
quoque in Bibl. Patrum Lugd. t. VI p. 1 7 2 
sed ita ut primi Bedecim versus,siveprtor 
acrostichis tribuatur 1). LIBERJO Pofctae 
non.BHIosario. sivo ut ibi soribitur Belisario. 

BELTRAMUS cfe Mi</n<tnellis , Scncnsis 
cujus MS. sorvatur in Bibliotheca Caesarea 
teste I.ambecio tom. II pag. 977. Historia 
asccnsus Burcoch. * servi vondili , ad upi- 
cem Sulilunutus JEgypti ctSyriao, qui po- 
stea appellatus fuit Bescid Barcoch Melech 
Kldalar. deseripta I.utine a Beltrant de Mi- 
gnaneUit de Civitutc Senurum Provinciue 
Tusciae. tfi Civitatc Constantiae Alumun- 
niae. Provinriuc Muf/uiitinuc unno Domini 
MCCCCXVl tempore sacri Concdii Gene- 
rulis. 

BENEDICTUS l Kpiscopus Bomanus ab 
Anno 575 Jun. 16 ad 11 Au.<:ust. An. 579 
cujusnomine fertur Epistola dccretalis, vcn- 
ditata ab Isidoro Mercatere, quani scripse- 
rit ad Duvidem Episcopum Ilispanum de 
uniUtte in S. Trinitute. Vide Blondclli Pse- 
udo. Isidorum p. 649. 

BENEDICTUS II ab An. G8i, 14 Majiad 

7 Maji Aii. »'»*:>. de quo Acta Sanctoram sep- 

timo Maji tuni. II p. 190 8©q. K\ Epistolis 

duabiu quae m Conciliorum tomis saepius 

piodiorc prioivui '/'/ Prlrmn . noturium 

i ■ri/ioitnriuiii pro genuina babet Ludovicus 

Jacobus in Ibbl. Pontificia pag. 20 ct Ag- 

virrius tom. II Concil. llispan. pag. 710 pro- 

batque Antoniua Pagi ad A. 684 num. IX. 

Altera ad Ervif/ium. Vistgothorum Regem 

legitur quinta inter Epistolas Leonis II Pa- 

pae. Epistoiae hujus Benedicti ad Episco- 

pot llispanos Bcriptae de tuendis ccrtis ca- 

pitulis, iiicntio iii Concilio Toletano XV A. 

<;hk. Confer iterum Pagiom ad A. 685 n. 6. 

BENEDiCTUS III afa A. 855 Septemb. 1 

ad M.ni. ji) A ii- s:js. Hujus Epistolae qua- 



• .\n. 1382. vidc Herbekrti Blbl. Oricntal. pag. 
137 leq. 



S A B I I 

tuor cxstant in Conoiliorum tomis. duao 
priores etiam apud Baronium ad Annum 
853 n. 15 ct A. 720 n. 23 atque in Sirmon- 
di Conciliis Galliae tom. III pag. 107 soq. 

I «</ Bincmarum Remenaem qua Synodus 

II Svessionensis A. 853 celebrata conirma- 
tur. i) u<l Episeopos in regno Curoli con- 
stitutos. adversus Huhertum clcricum. 3) 
ad Episcopos (iulliurum in conlirmationem 
privilegiorum Corbejae; oditaprinmm a Da- 
cborio tomo VI spicileg. pag. 397 (edit.no- 
vae tom. III pag. 313) et 4 ad Hludovicum 
Ahixitcm monachosquc monasterii SS. Mar- 
tyrum, Dionysii, Bustici ct Elcvtborii. 

* BENDICTUS IV ab An. 900 Martii 2 ad 
Sept. 10 An. 901. llujus Epistolae duac in 
tomis Conciliorum leguntur, una ad Gal- 
liurum Ejiiscopos ct Principes in qua men- 
tio de Bomana Synodo ab eodem Papa con- 
vocata in Latcranense palatium: et altera 
ad clerum ct populum Linyoncnsem, pro re- 
stituendo Argrino Episcopo. Tcrtia Eney- 
clica pro Malaccno Episcopo a Saracenis 
male babito, quam cdidit Mabillonius tomo 

III Analect. pag. 430 ( cdit. novac p. 128.) 
BENKDICTUS V ab An. 901. Maji 19 ad 

.lunium ojusdcm Anni, cujus nulla scripta 
fcruntur. 

BENEDICTUS VI ab An. 972Sopt22 ad 
Maji 11 An. 971 cujus e\stat Epistola ad 
Eridericum, Sulishurgenscm Episcopum , 
qua ipsi ojusquc successoribus viccs suas in 
Noriea ct Pannonica concedit. Vide Labjjoi 
Concilia t. IX p. 71 1 Harduin. t, VI p. 090. 

BENEDICTUS VII ab An. 975 April. 25 
ad Jul. 10 An. 981. IIujus Epistola ad Epi- 
scopos Germaniae ot in bis ad Adaldagum 
Arobiopiscopum Bremensem pro Piligrino 
Arobiopiscopo Lauracensi, ejusquc Arcbie- 
piscopatu, vulgata a Wolfg. Lazio lib. XII 
de Bep. Homana sect. 7 cap. 8 sedemonda- 
tior ct praemissis Piligrini ad Bonedictum 
litteris edita cum notis a Lambecio tom. II 
pag. 0'i,")-019. Ejusdem privilegium Abbati 
iitoiiasterii Gemhlacensis concossum A. 983 
id. p. 901, 902. 

BENEDIGTUS VIII ab An. 1012 Jul. 20 
ad A. 1021 cujiis Epistolae ad Monachos 
Cassinenses, quibus varia concedit privil©- 
gia,apud Lud.' Jacobum es Leone Ostiensi 



B E N E D 

memorantur. Epistola ad Episcopos Burgun- 
diae,etProvinciae contra invasores bonorum 
Cluniacensium, obvia in Conciliorum tomis. 
BENEDICTUS IX ab An. 1033 Dcc. 9 ad 
Jul. 17 An. 1048 cujus ut BENEDICTI X. 
Anti-Papae ab A. 1058, 5 April. ad 1039 , 
24 Januar. alio nomine Jomincii, sive Jo- 
annis Mincii * Episcopi Vclitrcnsis nulla 
scripta reperi. 

BENEDICTUS XI Nicolaus Boccassinus , 
Papa ab An. 1303. Octobris 22 ad 6 Julii 
A. 1304. IIujus Commentaria in Jobum,'\x\ 
Psalterii Davidis partem, in Matthaeum et 
Apocalgpsin, memorant: ex quibus nihil 
editum praeter Commentarium in Matthaei 
caput V. Venet. 1603 et Tarvisii fol. Vi- 
de Ludovicum Jacobum pag. 22. qui etiam 
opusculi de ritibus , et Registri Epistolarum 
meminit. Sermonum in diebus solennibus 
habitorum mentio apud Possevinum , ubi 
male excusum Benedictus IX pro VI. Con- 
firmatio Ordinis fratrum Servorum Mariae 
Vrginis An. 1304 in Laur. Cherubini bulla- 
rio tom. I pag. 207. Receptio Caelestinorum 
sub protectione, et gratiarum elargitio, eo- 
dern An. 1304 id p. 208. Plura Jac. Echar- 
dus tom. I Bibl. Dominicanor. p. 444 seq. 

* De operibus Pontificis huius agens 
scriptor vernaculus Antonius Scoti. (27 Me- 
morie dcl B. Benedetto XI Pont. Mass. delto 
pria F. Niccolo da Trivigi. Trivigi presso 
Bergami 1737 pag. 277 in 4 fig.) Scribit con- 
quisitis a se eiudem Pontiiicis opusculis , 
quae extare ferebantur in Monasterio FF. 
Dominicanor. Civitatis Forojuliensis; nihil- 
que reperisse de commentariis eiusdem in 
Aristotelis Ethicam et Politicam,. sicut nec 
in Physicam et Metaphisicam S. Thomae , 
nec dcnique in epistolas S. Pauli. Caete- 
rum et ipse.pariter admittit illustratum ab 
eo commentariis suis librum Tobi Apocaly- 
psim et psalmos. Quamquam non immcrito 
ambigi potest num in totam Apocalipsim , 
seu in portionem solummodo scripserit , 
nam in syngrapha donationis factae ab eo- 
dcm Pontifice Monasterio Tarvisino, quam 
vulgavit idcm rerum Pontilicis huius scri- 
ptor sic legitur: Volumcn in quo estleciura 

' Vide Ugbellum tom. I p. 45. 



I C T U S 183 

?iostra super partcm psalterii, etsuper par- 
tem Apocalgpsis. Addit largiri se Coenobio 
Paulum postillatus in duobus voluminibus, 
Joannem postillatum; postillam super Job. 
manu sua notatam;super librum Ethicorum 
et Politicor. secundum F. Thomam, super 
librum Phisicorum, super Metaphgsicam 
secundum eundem. Non satis tamcn distin- 
guit utrum postrema haec opera ingeniis 
sui foetus habenda sint, nec ne. Opuscu- 
lum de ritibus a nullo vetere authorc eidem 
asseritur. Demum Constitutiones eius seu 
Bullae, quaedam nondum in publicum ex- 
tractae in appcndice eiusdem scriptoris lu- 
cem publicam viderunt. 

BENEDICTUS XII Jacobus Fomerius Pa- 
pa ab An. 1334. Dec. 20 ad 23 April. Anno 
1342 de quo Baluzius in Papis Avenionensi- 
bus tom. I pag. 198 seq. 796 sq. Etiam hu- 
jus Commentaria trt Psalmos Davidis ine- 
dita memorantur, et exposito in Matthaeum, 
distincta in CXXXII tractatus, teste Jaco- 
bo le Long Bibliothecae Biblicae, MStai Vo- 
luminibus in Bibl. Monasterii Claraevallen- 
sis. Epistola ad Capitulum Narbonense dc 
pravis moribus Clericorum Ecclesiae Nar- 
bonensis., apud Baluzium tom. II Miscellan. 
pag. 263. Gualberti Abbatis, * qui medio 
saeculo undecimo Ordinem Vallumbrosanuni 
instituit, vita apud Surium et in Actis San- 
ctorum 12 Jul. Constilutiones VII in Lau- 
rentii Cherubini bullario tom. I ubi pracci- 
pue memoranda Reformatio Ordinis Cister- 
ciensis pag. 233 et Decretum de animabus 
separatis a) post discessum a corpore sta- 
tim DEUM intuentibus pag. 240. Ordinu- 
tiones et reformationes pro bono regimine 
Monachorum nigrorum Ordinis S. Benedi- 
cti. An. 1336 pag. 241. (Haec est Constitu- 
tio Bencdietina, quae cum Petri Boerii Com- 
mcntario prodiit Parisiis 1519, 8) Constitu- 

* Vide infra , BLASIUS Mclanensis ct HIEKONY- 
MUS Florcntinus. 

a) Hoc argumcnlum de statu anim irum ante 
gencrale Judirium alio etiam Qpere in duos To- 
mos distributo, ct Tractalus scx idcm BcncdicHis 
Iractavit. Confer dc illa CODtrOYersia Kalii/.ium ad 
Papas Avoni(iiiciiscs tomo 1 pag. 788 scqij. ct 7U7. 
et Raynaldum ad Aonura 1533 num. l) seq. et ad 
Aiinuiii i""»»i. uiii argamenia c\ Benedlcti hujus 
quaestlontbos. 



181 BENED 

//(• anHiiis C amm uem ru m regul arium S.Au- 
(justini pag. 259 qai idem esl Kfter <lc statu 
Cm*omcorum,e\ pare Dccrctalis Beliuioso- 
rum ;i Ludotico lacobo memoratt, ■ quo de 
Beriptis hujus Benedicti praeterea referun- 
tur, et apud Caroluin de Viscb pag. 3(i Bi 
blioth. Cistercienaia, ae Qudinum tom. III 
pag. 898 aeq. Sententiae oaruu abllerman- 
DoScbedeMo, Germano, in Chronico Norim- 
bergae excuso ivlatae. Curmiuu qaaedam 
Prophctica. K.itnirui/untcsciConstituiionSs, 
lihri II Parisiis 1 -"> 1 T . I et 8. nonnullae ctiani 
in collectione Homana. liajistrum cjus 
Bpistolarum <•( Constitutiouum in dccemto- 
mos (iivisnin. MS in Vaticana, fofio regali: 
quarum queedam leguntur apud Thomam 
Walsinghamum iu Eduardo III ftege Anglo- 
nim . et Lucam Waddingum tomo III An- 
nalium Minorum. llis adde statuta Benedi- 
ctina. quae ad caleem Ghronici Cassinensis 
edidit Brolius: Bpistokm ad Robertum, Si- 
iiliac Regero, aped Allatium de consensu 
Ecclesiae Orientalis et Ocddentalis pag. 787 
plura apudOdoricum RaynaJdum toro. XVI 
Annalium, qui et ad Annum 1342 num. 4 
ait Be evolvisse volumen cjus iugens de 
pnUM ipuis CHIilSTl, Dciparae et Sancto- 
rum jfstintatihus, <'t undecim quaestiones 
in l)urun<lum.V.\Commenturiis ejusdem ad- 
rcrsus i'ratrircllos. uhi etiam de pauper- 
tate CHBJSTlet Apoatolorum, vide Bzovium 
;id Annum 1333 ex Aymerico, quem tamen 
a ootavit parom accurate in directo- 
rio inquisitorum , lucubratioaero Benedicti 
delibaaseJ)eniqoe novum [<<< nulartumpoe- 
nilrntiunim c\ Bibliotheca ftegia 1'arisiensi 
(■(htuin a Halu/ioad calccm capitularium, et 
CointiO toin. VII Annal. Irancor. ad A.821. 
BENEDIGTUS XIII Pebrut de Luna, An- 
tt-Papa b] ah Anno 1394, 28 Septembris ad 
23 Maji Annum 1423. de cujus scriptis pra- 
eter ea, quae Oudinus et quae Warthonus 
ootavil ad Caveura, vide Buluzium ad Pa- 
paa Wenionenses tom. I pag. 1182 seqq. 
qui intcr alia pag. I 192 tcstatur in Colber- 
lina exstare disputationem Babbi Schem 

\>, De <jus clcctionc IJaluz. Pap. Avenlonens. 
lom. I ji.T^. '>77 ct lorn. II pag. 1107. De Schismalc 
• j > j - . Aiumii- RaynakU , Btovlique; Jo. tiersonis 
Opera , Bcriptorei ConettU CoofUolieosli etc. 



1 G T U S 

Tob, c) Judaci Hispani cum lVtro de Luna 
hahitam ilc Messia. Adde etiam Observatio- 
nes Hallenses tomo VII Observat. 20. atque 
Epistolas Bullasqde Benedtcti XIII vulga- 
tasaDacherlo tom. \\ spicilegii pag. .'{97 
seqq et tom. I edit. novae pag. 787 seqq. 

Vcnit ctiam BENEDICTI XIII nomine iD~ 
ter leijitimos Pontifiees, nuper admodum 
defunctus Yinccntius Maria Crsini, Xeapo- 
litanus, Ord. Praed. ex Archicpiscopo Be- 
oeventano, Papa ab A. 1724, 29 Maj. ad 21 
Febr. 1729. cujus exstant. XII sermoncs 
Quadrageiimales Paschalesque, Benoventi 
1711 , 4 et Lcctiones in prima XXXI capita 
K.roili. cditac ltalice Henevcnti 1704, 4, 2 
Vol. et Homae 1724 addita tertia parte in 
capul XXXII el seqq. a Jaoobo Boni 4786, 4. 
(28 Benedicti XIII Vita commentario exce- 
pta et Bencd. XIV dicata ab Alex. Borcjia 
Archicp. Firmano. Romae 1741, 4.) 

* Bcncdirtus XIV qui modo felieiter re- 
gnat regnaturus diu,si quid valuerint eorum 
vota, quibus perennari in Mundo aurea sac- 
cula pietatis, et doctrina cordi est. Plura 
edidit tum Latine, cum ltalice. Latina sunt 
I)e Servorum Dei santificatione et Beatorum 
Canonizatione lib. 4 in fol. Bononiae 1734, 
38. iterum Patavii an. 1744 dcmum cum 
eaeteris eiusdem summi Praesulis operi- 
bus in unum corpus coniunctis XII Vol. 
Homae an. 1748 in 4 maiori ad usum Aca- 
demiae Coimbricensis. Kditionem hanc cu- 
ravit P. Kmmanuol l)e Azevedo e Soc. I. 
Be Synado Dioecesana in 4 Homae 1748. 
Commcnturii duo I)e D. N. J. C. Matrisque 
eius festis et de Missae sacrificio retractati 
atque aucti; ex Italico in Latinum sermo- 
ncm vertit Mich. Ang. De Giacomellis. Pa- 
tavii 174!) in fol. SS. D. N. Benodicti Papae 
XIV Bullarium in quo eius constitutiones 
et Kpistolae ab initio eius Pontilicatus us- 
que ad totum an. 1748 tom. II fol. Homae 
17i<i-49 cum appcndice at tom. I et II. (29 
Obiit Henedictus XIV. 3 Maii 1738.) 

S. BENEDIGTUS Nursinuscx Umbria Ita- 
liae cremita ab A. 494 Sublacensis, et posl 
duodecim fundata Monasteria, conditor cc- 



c) Adde Cclcbcrrimi Wolfii nostri Dibliolbccaui 
llcbracam toin. III p, 1134. 



BENE 

leberrimi Cassinensis coenobii, quod exciso 

Juco Apollinis A. 528 instituit, ipsequc obiit 

A. 543 aetat. 63 licet alii 542 vel etiam 547 

ponunt. Tdem auctor clarissimi et latissime, 

Itost mille et ducentos amplius annos,etiam 

num vigentis ordinis Monachorum BENE- 

DICTINOBUM, a quo velutrami,a) praeter 

Cassinenses, congregationes variis in locis, 

et S, Justinae de Padua, propullularunt Ca- 

maldulenses , Vallumbrosani . Cistercicnses, 

sive Rernhardini , Montis Virginis, Ordines- 

que Humiliatorum , Caelestinorum et Mon- 

tis Oliveti, et quae An. 1702 memoriam 

saecularem institutionis suae celebravit , 

Congregatio Helvetica. b) Memoria S. Bene- 

dicti recolitur 21 Martii, ad quem diem Acta 

Sanctor.tom.III Martii p. 274seqq. exhibent 

notisillustratam vitam ejus scriptam aGBE- 

GOBIO Magno et libro secundo dialogorum 

obviam. Plura LEO Marsicanus, Episcopus 

Ostiensis in Chronico montis Cassini, et ad 

eum Angelus deXuce: tum MabiUonius li- 

bris quinque prioribus Annalium Benedicti- 

norum, et in Actis Sanctorum Benedictinor. 

tomo primo. 

Regulae S. Benedicti capitibus LXXIII 
quam Monachis praescripsit , plures ferun- 
tnr non editiones modo , quas ultra centum 
jam Anno 1595 numerabat Arnoldus Wion, 
qui et ipse eam vulgavit forma minoreVe- 
netiis 1593. sed versiones etiam , Graeca , 
Anglosaxonica, Gallicae , Italicae ; Germa- 
nicae aliaeque : et in eam Commentaria Ar- 
nonis Smaragdi , Johannis de Turrecremata, 
Petri Boerii , Leonis Ostiensis , ut plura 
rccentiorum a Lipenio et Hendreichio notata 
omittam. Ex edition ibus praestat quam post 
Auberti Mirae Codicem regularum et con- 
stitutionum, Antwerp. 1638 fol. dedit Lucas 
Holstenius in Codice Begularum c ) Bom. 

a) Vide Arnoldum Wion libro primo Ligni Vitae. 

b) Idea hujus Congregationis cdita a Musis San- 
gallensibus 1709 fol. Acta Eruditorum 1708 p. 201. 

c) ln hoc Codicc Holstenius post Ilcgulas Mona- 
sticas Orientalium Patrum Latina pridem e Graeco 
a variis reddilas SS. Abbatum Anlonii et Isaiae , 
SS. Patrum Serapionis , Macarii , Paphnutii , et al- 
terius Macarii : SS. Patrum aliam , S. Macarii ; Ab- 
balis Nitriensis, S. Pachomii Abbatis Tabennensis, 
cum ejusdem et Theodori Epislolis : S. Oriesii do- 
ctrinam Monaslicam, Incerti regulam Oricnlalcm, 
regulamquc Basilii, Caesaricnsis Episcopl : dcindc 



D I C T U S 815 

1661 et Paiisiis 1603 4.'° praemissis Gre- 

gorii M. et aliis veterum , Simplicii etiam 

Abbatis Cassinensis testimoniis. Vide sis 

praeterea , quae de hac regula Lucas Dache- 

rius ad Lanfrancum pag. 363 seq. Com- 

mentarii optimi instar esee potest Benedicti 

junioris Anianensis in Gallia Abbatis ( qui 

A. 821 obiit) Concordia Regularum. edita 

atque cruditis notis illustrata ab Hugone 

Menardo, Paris. 1631 , 4. in hac enim Regu- 

lam Benedicti confert cum aliis Graecae La- 

tinaeque Ecclcsiae regulis Monasticis, ex 

iisque et exPatrum quorundam scriptis eani 

iliustrat ac supplet. Ecce tibi elencluim 

scriptorum e quibus Concordia illa compo- 

sita est , quem adornavi ad paginas editio- 

nis Menardinae. 

Index Scriptorum , e quibus Concordin 

Regularum cum Regula Renedicti 

concinnavit Renedictusjunior, 

Abbas Anianensis. 

Ambrosii roseus hymnus. pag. 384. 

Augustinus. pag. 223. 298. 391. 431. 458. 

487. 550. 551. 554. 555. 618. 633. 664. 

665. 666. 667. 668. 833. 859. 860. 877. 878. 

902. 1044. 

Aurelianus Episcopus. pag. 177. 178. 195. 
221. 222. 225. 333. 388. 389. 502. 512. 543. 
583. 623. 668. 671. 697. 714. 715. 749.762. 
770. 771. 784. 797. 881. 923. 979. 980. 991. 
992. 1017. 1044. 1087. 1100. 



regulae 5. Benedicti subjcit caeteras Occidenta-- 
lium Patrum regulas ad Monachos Latine scriptas: 
Incerti Consensorium Monarhorum, regulas SS. 
Pauli et Stephani Abbatum: Caesarii Arelatensis, 
Aureliani, ilidem Arelutensis Episcopi, S. Ferreoli 
Ucetiensis , Columbani Abbatis , Regulam Monaste- 
rii Tarnatensis, Isidori Hispalensis, S. Frur tuos i 
Episcopi Bracarensis, Fructuosi regulam commu- 
nem , aliamque cujusdam Patris , et Magislri 
regulam , et Grimlaici regulam Solitariorum. Hinc 
succedunt itidem Latinorum Patrum regulae ad 
Virgines, SS. Augustini, Caesarii et Aureliani 
Donati : Vesontiensis , et allerius cujusdam Pa- 
tris et Leandri Hispalensis et B. .FArrdi , Abba- 
tis Kitvallensis. Denique succedunt appcndicis loco 
SS. Patrum cxhortationes ad Monachos et Virgines, 
collectae a Benedicio Anianensi , (Jraecorum qui- 
dcm SS. Alhanasii , Basilii Magni et Ev;igrii Mo- 
nachi : Latinorum vero Fausti, Eueherii . Cac- 
tarii Arelatentls , Novati Catholicl , Pmdini, tu- 
tropii Abbatis, et Incerli brcves scrmoncs duo> 
dc decem Virginibus. 

l\ 



18(1 DENED 

Basilias. pag. 112. 151. 184. 185. 193. 
1 94. 1 95. 2 11 . -21 2. 213. 21 4. 2 1 5. 24 1 . 24 V. 
245. 259. 2 02. 2G9. 270. 275. 278. 279. 294. 
305. 208. 317. 385. 386. 387. 405. 476. 477. 
478. $eq. 485. 490. 497. 510. 569. 570. 592. 
593. 594. 605. 606. 607. 616. 617. 618. 626. 
632. 002. 721. 722. 723. 726. 779. 780. 781. 
795. 790. 815. 836. 837. 847. 870. 897.900. 
001. 933. 950. 951. 952. 988. 1011. 1024. 
1055. 1056. 1057. 1072. 1073. 1079. 1080. 
1090. 1092. 1093. 1094. 1095. 1105. 1 100. 
1107. 

Beda, pag. 502. 845. 

Benedictus. pag. 79. 87. 99. 133. ctc.pcr 
totum librum. 

Caesarius Episcopus. pag. 171. 397. 399. 
484. 527. 528. 529. 628. 653. 669. 670. 681. 
784. 1070. 1087. 

Cassianu.s. pag. 206. 268. 276. 281. 295. 
2! »7. 301. 307. 314. 315. 322. 323. 324. 300. 
b. 395. 409. 411. 453. 493. 544. 558. 559. 
024. 843. 645. 098. 750. 781. 782. 794. 826. 
827.914.831.967.968.969.970.1058.1074. 

Gassiodorus. pag. 384. 

Columbanus. pag. 199. 232.234.247.200. 
334. 485. 506. 508. 509. 710. 1082.1101. 

K.-ulaCujusdam.pag. 182. 185. 248.287. 
290. 291. 433. 406. 483. 501. 509. 519. 545. 
572. 573. 579. 000. 010. 020. 652. 672. 686. 
703. 717. 728. 701. 785. 800. 1029 1039. 
1042 1097. 1908. 

Cujusdarn (Trithomio, Scrvi Dci, rcgula 
ad Sorores.) pag. 629. 

Donatus. pag. 255. 289. 500. 883. 

Ferriolus, Bive Fcrrcolus. pag. 96. 174. 
220. 235. 303 305. 420. 405. 502. 504. 505. 
510. 529. 580. 022. 035. 7 1 3. 733. 823. 824. 
908. 909. 910, 953. 1012. 1058. 1085. 10!»!). 

S. Fructuosus Episcopus. pag. 117. 139. 
17 V. 241. 270. 271. 272. 275, 281. 309. 313. 
303. b. 410. 418. 447. 450. 404. 481. 500. 
517. 537. 542. 548. 572. 577. 008. 020. 021. 
seq. 661. 071. 082.084.090.720.732. 747. 
758. 575. 770. 821. 832. 868. 880. 911. 913. 
927.955. 950. 1020. 1027. 1098. ' 

Iructuosus alter. pag.140. 179. 732. 793. 
958. 900. 901. 

Gregorius Nazianzenus. pag. 550. 

Hieronymus. pag. 116, 932. 1018. 1025. 

Horsiesis, vide Oisicsis. 



I C T r S 

Isidorus. pag. 83. 119. 150. 173. 187.215. 
217. 279. 330. 430. 403.480. 497. 511. 534. 
541. 568. 571. 583. 591. 007. 019. 020. 042. 
643. 663. 686. 695. 711.712. 713.744. 740. 
757. 778. 779. 818. 809. 870. 878. 879. 880. 
903.900.907.652. 991. 1026. 1043. 1044. 
1000. 1087. 

Macarius pag. 161. 210. 274. 567. 796. 
809. 810. 800. 8G8. 930. 847. 

Magister. pag. 93. 105. 142 227. 228. 236. 
249. 250. 282. 325. 305. 400. 406 438. 459. 
461. 520. 523. 537. 545. 572. 578. 584. 596. 
608. 040. 048. 052. 673. 674. 681. 686. 700. 
716. 734. 752. 759. 772. seq. 774. 838. 849. 
855. 861. 871. 872. 918. 926. 931. 972 907. 
b. 968. b. 971. b. 993. 1001. 1036. 1002. 
1004. 1007. 1068. 1069. 1087. 

Oricntalium rogula.pag.183.196.422.424. 
426. 433. 482. 572. 595. 625. 699. 758.759. 
882. 971. 1035. 1042. 1059. 1081. 

Orsicsis. pag. 80. 103.100. 107. 169.170. 
226.432. 615.876. 907. 1076. 

Pachomius. pag. 192. 193. 219. 246. 427. 
429. 430. 471. 472 473. 474 475. 476. 492. 
493. 506. 570. 597. 004. 005. G16. 658. 059. 
600. 661. 693. 694 695. 756. 768. 769. 770. 
813. 814. 847.805. 895. 916. 917.948.949. 
1045. 1047. 1051. 1052. 1053. 1054. 1055. 
1076. 

Regula 1'atrum: pag. 161. 162. 196. 232. 
407. 495. 515. 590. 004. 070. 093. 700.798. 
811. 812. 855. 807 894. 927. 945. 1009. 
1010. 1050. 1082. 1095. 

Aliorum Patrum. pag. 678. 767. 945. 

Cujusdam Patris. pag. 198. 235.783. 830. 

Paulus etStcpbanus. pag. 85. 197. 240. 
388. 489. 594. 619. 777. 778. 789. 799. 815. 
71G.817. 851. 918. 104G. 1057. 

Tarnatcnsis regula. pag. 421. 511. 544. 
561. 595. 637. 669. 698. 783. 829. 800. 870. 
882. 915. 965. 1046. 1058. 1100 1101. 

Valerius. pag. 126. 

In Bibliothocac Patrum supplcmento Co- 
loniensi tom. I, pag. 706 seq. et in Lugdu- 
nonsi editione An. 1672 torn. IX, pag. 055 
scq. post Heguliim S. Bcnedicti alia sub ojus 
nomine opuseula leguntur, sod quae longe 
minoris auctoritatis sunt, ut Epistola ad S. 
Remigium, Remortun antisttyem: Sermoin 
morte S. Plaeidi, alius in disccssu S. Manri 



B E N E 

ct sociorum, Epistola ad S. Maurum. Ordo 
qualiter fratribus in Monasterio religiose ac 
studiose conversariac Dominomilitareopor- 
teat, ct forma profitendi rcrjulam. Vide de 
his, si placct, Caveum, qui sententias quo- 
que nonnullas S. Bcnedicti notat vrjlgatas 
esse Coloniae 1 531 , 8 et Basileae 1538, 8 
intcr sententias aliorum Patrum de officio 
rectorum Ecclesiae. Cactcrum iu Gcorgii 
Cassandri operlbus pag. 257 hymnus de S. 
Benedicto legitur.-Hymnos autem Bencdicti 
cum Cassandri scholiis prodiisse Parisiis A. 
1616 et ex Rcgula ejus exccrptos, praetcr 
rem tradi non dubito. 

De Ordine Benedictino , atque claris 

Benedictinis , Scriptores. 
Leo Ostiensis et Pctrus Diaconus in Cbro- 
nico Casinensi ab A. 509 ad 1087. Paris. 
1 668 fol. ct tomo IV. Scriptorum Italiae ce- 
lebcrrimi Muratorii. 

Petrus Diaconus de Viris illustribus Cas- 
sincnsibus , cum Placidi supplemcuto , et 
Jo. Baptistae Mari notis. Vide infra , PE- 
TRUS , et LEO. 

M. Antonius Scipio Placcntinus inelogiis 
Abbatum et Virorum illustrium Coenobii 
Cassinensis. iSoapoli 1614, 1630, 1634, 
1643 fol. 

Johannis Trithcmii dc Viris illustribus 
Ordinis S. Benedictilibri IV. Colon. 1571 , 4 
et inter alia ejus scripta pia ac spiritualia 
Mogunt. 1604 fol. 

Arnoldi Wion , Duacensis, Lignum Vitae, 
sive initia Ord. Bened. ct Viri clari dignitate, 
doctrina , sanctitate ac principatu dcscripti 
libris V. Venetiis 1595, 4 duobus Volumi- 
nibus , et ex Germanica versione Caroli 
Stengelii, sed in qua pleraque omnia ad no- 
titiamscriptorum facicntiadcsiderantur,Au- 
gustae Vindel. 1609, 1621, 4. 

Antonii Yepcsii Vallisoletani Cronica go- 
ncral dc la Orden de S. Bcnito. Centuriae 
VII Salmanticae 1607 ad 1621 fol. soptom 
tomis,ctincompcndium missi AnnalesBcno- 
dictini continuatiquc a Gabriele Bucelino An- 
gustac Vindcl. 1656 fol. ut cocptiis Gallicam 
Germanicamque vcrsionem praeteream. 

Annalcs Bencdictini a Constantio Cajetano, 
quorumspcm facit in commentario ad vitam 
Gelasii II lucom nunquam viderunt. 



DICTUS 187 

Arnoldi WiOtl mnrtyrologium Sanctorum 
Ordinis S. Bonodictini duobus Obscrvatio- 
num libris illustratum ab Hwjone Menardo 
Paris. 1629 , 8. 

Ludovici Bullelli , abrogode rilistoricdo. 
S. BenoTt , ou il cst parle dos Saints , des 
hommes illustres , de la fondation et des 
principaux evenemens des Monasteres Paris 
1684 , 4 duobus Voluminibus. 

Jacobae BoMae Blemuriae annus Bono- 
dictinus , de qua vide Huiitium lib. 3 de re- 
bus ad se pcrtinentibus pag. 190 Beq. 

Joannis Mabillonii Annalos a) nenedictini, 
tomus I. Paris. 1703 fol. ab ortu S. Boncdicti 
ad An. 700 tomus socundus ab An. 701 ad 
849. tcrtius ab Anno 850 ad 980. quartus 
ab Anno 984 ad 1066. quintus ab A. 1067 
1116 qui post Mabillonium A. 1707 27Do<\ 
defunctum a Theodorico Ruinarto , et post 
hunc quoque An. 1709 29 Sopt. oroptum 
rebus humanis, a Renato Massuoto luci 
publicae datus est , 1713 fol. 

Lucae Dachery , b ) et Joannis Mabillonii , 
Acta Sanctorum Ordinis S. Bcnedicti , in 
saeculorum class?s distributa , ita ut An. 

1668 Paris. in fol. oditum saeculum I. sit 
a CHristo nato scxtum , II soptimum , An. 

1669 III. octavum, An.1672 2 Volum.IV.no- 
num,2 Volum. An. 1677, 1680 V. decimum, 
A. 1685 VI. undecimum , duobus Volumi- 
nibus, 1701 fol. Caotera saecula additum 
iri sporamus ab egregio \\voBernardo Pcz. 

MichaMis Anrjeli Bellifortis , c ) Perusini , 
Abbatis Chronologia brevis Coenobiorum . 
virorumque illustrium vel commendabilium 
Congregationis montis Oliveti , Ord. S. He- 
nedicti , monachorum Occidentalium Patri- 
archae , complectens divisim quascunquo 
suarum Provinciarum Nationes ad An. 1 '{ I '.» 
suae institutionis usque ad Annum 1720. 
Mediolani 1720 4. 

a) Acta Eruditorum An. 170.") paa. 413 tomo Vt. 
Supplcm. pag. 159 el An. 171.'. pag. 1256. Mcmoircs 
dc Trcvoux Anno 170) pag. 310 An. 1710 pag. 
585 etc. 

b) Acta Erudilorum A. lGSf. pag. .7 el V. 1703 
pag. 463. Journal dos Savans An. \70l pagj -2!) 05. 
Memoircs dc Trevoux A. 1703 pag. \Z\ ei Aoul pag. 
l"»l e: An. 17o.i pag. 9M. 

i <;iorna1c dc' Lcltcrati d' Italia tom. XXXIII 
parte i pag. 405 jeq. 



188 B E N E D 

Iierminli Pcz. Bibliothecarii Itelliceusis, 
Bibliotheca BcncJictino Muuriana, d de 
ortu, vitis et scriptis Patrum Benedictino- 
rum e celeberrima congregatione S. Mauri 
m Francia, libri 11 Augustae Vindel. 1716 8. 
quos libros eximius auctor ct tot aliis no- 
minibus dc Bistoria Ecclesiast. praeclare 
promeritus praemisit tanquam prodromum 
majoris operis • Bibliothecae Benedictmae 
iji iii raUs in XIII saecula distributae , oujus 
conspectum cdidit , c) sieut ctiain Episto- 
lam Apologeticam proOrdine S. Benedi- 
cti. f 

Bibliotheque Historique ct Critique dcs 
Auteurs de la Congregation de S. Rfaur, ii) 
par Dom Filipe le Cerf, de la Vioville.Bo- 
ligieu\ Benedictin dela meme Congregation. 
.1 la Baye 1726, \i. Critique de Msr. Pe- 
rimi.r de la Pcri<'rc. h et la reponse de Msr. 
A ( 'i /■/'. i 

Jac. Bouillart dans soD histoire de r Al>- 
baye Royale de S. Germainde Prez.k) Pa- 
ns. \'i\ fnl. 

Franciscus Ibannez. Bispanus Monachus 
Congregationis Montisferrati, iu breviviro- 
rum illustrium Ordinis Benedictini Catalo- 
go, edito ad calcem exccrcitatorii Vitae 
spiritualis Garsiae de Cisneros, Mantuae 
Carpentanornm sive Madriti, et Salmanti- 
cae 1564, 1570, 8. 

Gervmus Calenius, typographi Colonien- 
sis nomon, qui Trithemium de Viris illu- 
stribus Ordinis Benedictini excudit. Itaque 
apud Teisserium, Lipeniumque illi praeter 
rem liher hujus argumenti tribuitur. 

Joannes Monachus Castellensis, qui apud 
eundem Teisserium de illustribus Viris Or- 

.1 Acta l.ru.l. A. 1717 pag. 11!). 

e) Acu BrodilorumAo. 1716 pag.404. Germaoica 
lom. IV , pag. 144. Juurnal des Savans A. 1710 toni. 
ii , pag. ll i. 

f) Aeta EruditorumA. 1717 pag, 401 Unscltulbige 
BaekrieHten A. 1716 psg. 751. 

g) Acta Eraditoram Ao. I7ifi pag. o2'J Kibliothc- 
quc Francoise An. 1720 pag. C JG9 et tom. XVI, p. XI). 
Histoire Litteraire dc 1' Europe A. 1720 Septembre 
pag. 21 A. 1727 ,M,n pag. 85. Journal des Savans A. 
1727 Octobre pag. 2«0. Mcmoires de Trevoux An. 
1727 pag. 50jO 815. 

h) Bibliotbeqoe Francolse tom. X , pag. 154. 
rj Blbilotbeqae Praneoite tom. XI , pag. 107. 

'■■ \t Zeitungen \. 1728 pag. pa-j;. 74. 
k, Mein. de Trevoux A. 1724 pag. 1459. 



I C T U S 

dinis Bened. traditur scripsisse, non alius 

mihi vidctur a Trithemio. 

Beinerus Itfonachus S. Laurentii Leodien- 
sis, Dc illustribus Viris Bfonasterii sui Ordi- 
nis Benedictini et Guilelmus Gillinghamus 
Anglus, non noti mihi nisi ex Labhoo. 

* Vide lib. XVII, V REmERUS ; cx ibi 
annotatis intelliges Rcinerum non quidem 
d(> viris illustribus Bcncdictinis generatim 
scripsisse ; sed de iis tantummodo qui in 
suo monastcrio S. Laurcntii Leodicnsis cla- 
ruerunt. 

Simpliciani Gody, Elogia illustrium Viro- 
rum Ordinis sui. Paris. forma minorc. 

Caroli Stengelii ImagincsSanctorum Ord. 
Benedicti, tabulis aeneis expressae, additis 
corum elogiis. Augustac Vindcl. 1625, 4. t0 

Eduardi Maihcw, Congregationis Angli- 
canae Ord. Bencd. tropbca. Remis 1625, 4. 
Scd promissi ab co de claris scriptoribus 
Benedictinis quatuor tomi luccm non vi- 
derunt. 

In B. Joacbimi Felleri Catalogo MStorum 
Bibl. Paulinae Lipsiensis, pag. 198. Fratris 
P. BoBrii Abbatis S. Ammani glossa supcr 
constilutionc Ordinis S. Bcncdicti. 

In eodem Catalogo pag. 312. Fratris Pe- 
tri (fortasse fratris Magni Petri, Generalis 
Confessoris Monasterii \Vazsteniensis,cujus 
apologia pro revclationibus Brigittae memo- 
ratur pag. 90) liber Abbati Joa nni inscriptus 
de ordinibus Monacborum , et speciatimde 
ordine S. Bencdicti, ct de illis qui ex hoc 
Ordine Pontifices, Martyrcs, Patriarchae ct 
Archiepiscopi, Cardinales, Legati sive Apo- 
stolici Nuncii, Episcqpi, clari scriptorcs 
cvaserc: itcm dc Imperatoribus, Regibus , 
Ducibus et Prihcipibus, Comitibus et Nobi- 
libus qui Bcncdictini sunt facti: item do 
Abbatissis hujus Ordinis et Monachis san- 
ctis , ct dcniquo do Impcratricibus et Ro- 
ginis quao Abbatissac et Monachac ex hoc 
ordino fuorunt Plura de hoc libro , qui 
Arnoldo Wiono pracivit, vide sis in Uiii- 
rio Lipsiensi , Neuer Bucher-Saal der ge- 
lehrten Welt , Parte XVI pag. 238 ubi no- 
tatur scriptoros Bcnodictinos ab co cclebrari 
LXXXIV ordine alpliabetico, primum Albi- 
num Alcuinum, atque ultimos Willcramum 
Fuldensem et Wilhelmum. 



BENEDICT 

Dominicus Gironda. de monasteriis Cae- 
lestinorum Galliae, cum virorum inter illos 
doctorum elogiis. Parisiis 1713,, 4. 10 Journal 
des Savans 1719 tom. II pag. 687. 

Petrus Antonius Tornamira, Panormita- 
nus in ScriptoribusMarianisOrdinis Benedi- 
ctini, Panormi 1679, 4 t0 , et in scriptis plu- 
ribus, quae memorat Antoninus Mongitor 
tomo II Bibliothecae Siculae pag. 129 seq. 

* * 

* 

Statuta Abbatum Ordinis S. BENEDICTI 
in Provincia Xarbonensi, apud Dacherium 
tomo VI spicilegii pag. 30 et tom. I editio- 
nis novae pag. 707 seqq. adde Mabillonii 
Analecta tom. IV p. 454 et editionis novae 
pag. 151 seqq. ubi Ordo Officii in domoS. 
Benedicti, anle Pascha, et antiquae Con- 
suetudines Monasteriorum Ordinis S. Be- 
nedicti. 

BENEDICTOBUBANl Monasterii Ghroni- 
con breve ab Anno 740 apud Bernardum 
Pez tomo III Anecdotorum Parte 3 pag. 597 
et primorum Abbatum plura quam Mabillo- 
nius * dederat Epitaphia pag. 605 seq. cum 
catalogo Codicum Coenobii illius MS. Anno 
1250 pag. 614 seq. ubi pag. 624 seq. plu- 
res Chronographi Benedictoburenses me- 
morantur, et pag. 615 inter alia Onorius 
super secundum quinquagintale , Psalmorum 
scilicet, ita enimlegendum,non quingentale. 

BENEDICTINUSAnonymus, cujus libel- 
lum de Conscientia saeculoXII scriptumet 
non indignumlectu vulgavit idom laudatus 
Pezius in tomo sextoBibliothecae asceticae 
pag. 29-47. 

BENEDICTUS Abbas Anglus, qui scrip- 
sit Historiam de gestis Henrici II Angliae 
Begis, laudatam ab Henrico Warthono tom. 
I Angliae sacrae pag. 169. Illam plenam 
esse bonis politicisobservationibus, ejusque 
vestigiis libentcr insistere Hovedenium, 
Bromptonumque, notavit Guil. Nicholsonus 
in Bibliotheca Historica Angliae, edita An- 
glice Lond. 1714 fol. pag. 77. Vide infra, 
Benedictus Petroburg. 

BENDICTUS Accoltus, qui Florentiae An. 
1461 obiit. De hoc supra, ACCOLTUS. 



B U B A N I 189 

BENEDICTUS de Accoltis Archiepiscopus 
Bavennas * ab Anno 1524 ad 1549. qui in- 
ter poetas sui temporis a Lilio Gyraldo ce- 
lebratur. Ejus poHmata inter quinque PoSta- 
rum Iletruscorum carmina, Florent. 1562, 
8 et in Carminibus illustrium PoiHarum Ita- 
lorum, tomo I Florent. 1719, 8. Ex illis 
unicum octastichon in Pacem rcstitutaru 
Banutius Gherus , sive Janus Gruterus 
suis deliciis Poetarum Gallorum inseruit. 
Quinque ejus Epistolae in Volumine Epi- 
stolarum clarorum Virorum. Omitto inedita, 
quae memorat Julius Niger de Scriptoribus 
Florentinis pag. 88. Libellum de laudibus 
B. Mariae, et alium de immaculata ejus 
conceptione; et Tractatum de Jure Pontifi- 
cum in regnum Neapolitanum. 

BENEDIGTUS/4;^//cws, vide paullo ante, 
Abbas, atque infra, Biscopius, Claudoce- 
striensis et Petriburgensis. 

BENEDICTUS.4;i/anae, sive Aniani jin 
Britannia minore, sive Septimania Galliae 
Abbas Benedictinus, defunctus cst Anno 
CHristi 821 teste Ardone Smaragdo inejus 
Vita, et fecit 1 ) Librum de regulis diverso- 
rum Palrum, qui editus est a LucaHolsto- 
nio sub Titulo Codicis Begularum , de quo 
dixi supra p. 535 sq. 2) alium collatis Re- 
gularum sententiis composuit librum. quae 
est Concordia Begularum, de qua itidem 
supra loco illo abunde dictum, et cui cuni 
eruditis notis editae Parisiis 1638. 4. Hugo 
Menardus praemisit vitam scriptam ab Ar- 
done Smaragdo, (atque in ActisSanctorum 
12 Februarii, et Sec. 3Benedictin. obviam; 
et Epistolam Patrum Indani Monasterii ad 
Monachos Anianenses de obitu Patris Bene- 
dicti, ejusdem Benedicti Epistolas duas ad 
Georgium in Abbatia successorem. ad Ne- 
bridium Archiepiscopum Narbonensem. 3 
alium ex sanctorum Patrum Homiliis de . 
quo haec Menardus in Prole^omcnis p. 13. 
Hic liber extat MS. in fine hujus Concor- 
diae in Codice Floriacensi . mm tamen in- 
teger: quia in fine desunt quaedam folia. 
Ex unoquoque auctore citantur multae /></- 



* Tom. IV Analeclorura paj 
vae pag. 181. ) 



* VidY UgheUum tom. II. pag. 303. 
533 ( cditiouis no- f Vide Menardi Prolegomena ad Concordiam re- 

gular pag. 47 seq. 



100 BENE 

f/inat' . excepto uno nut altero. Incipit a li- 
/<>•<> >'. Atnbrotii iu Eccameron. Ctiantur 
etmm S. Hier o nymus, 8. Auf/ustinus , S. 
Ephraem, 8. Caesariut Arclutcnsis.S. Pro- 
sper Aquitanicus, S. Xilus Monachus, Cus- 
siantis. vita S. Antonii, cita S. Fulf/cutii 

Episcopi Ruspentis, s. Gregornu Magnus, 
Evagrhu Episeopus in Prooerbus, 8. Jo~ 

uiuits Chri/st>stomus. liedu. ct S. Isidorus 
in Scntcntiis. In his aurtnrihus trnctatur 
dc virlutihus ct citiis . tjuuc MonachoS tna- 
.riinc spectant. Caeterum Holstenius pro 
libro hoc ab auctore vitae Benedtcti me- 
moratohabet Appendicem ad Codieem /.'<- 
gularum . <\c quo Bupra pag. ">3(> haec 
« -11111» sunt Bolstenii verba: Quadrat sa- 
tis hoc i/iiliriuin in nostrwn lioc OpUS ex 
1'titrunt raritiruin opusculis coiitc.rtwn, rjui 
jiurtint Monachos, partim Sanctimoniales 
crwlicrunt. In quo apte respondet haecAp- 
pendix suo operi regulas virorwn muhe- 
rumque perfectioni studenthtm digerenti. 
Sriti Hugonem Menardum, cum in fine Co- 
iliris. c r ijim < 'niirtiriliam licf/ularum edi- 
>lit. rcperisset congesta qttdedam ffagmenta 
Patrum ad virtutes ct riiia. quae in Mo- 
nachis desiderantur aui caventur, pcrtincn- 
tia. opinatum, esseillum ipsum Ubrum con- 
trtiiui r.r Sanctorum Doctorum llomiliis. 
quem fuissea Saneto Benedicto compositum 
Auctor ejus vitae fefert: sed mihi quidem 
nmi persvadet, qui mn HomiUas, aut opu- 

• integra Patrum, sed sententias dun- 
hiint. ti trstimnitin, ipso fatente Menardo, 
congesta sciam in Ulam farraginem Codici 
Concordiae Regularum assutam: nostra 
autem coUeetio integras exhibet adhortatio- 
jies , ant condones Palrwn aptissime wn> 

\tes ad argwnentum Regularum: qua- 

msentanee iis subjici aequus . opinor , 
etprudens Lector, ubicognoverit, fatebitur. 

Idere licel auctorivitae non memorata, 
in MSt 9 Codicibus autem aliia Bernardo 
I-rittir. ' inaliis Beroardo Cribuia Anianen- 

ibcujus oomiae illa vnlgavit Baluziua 
tomo V Miscellaneorum. 1] Testimoniorum 
nubecula de incarnatione DOMINIet de S. 
atqueindividua Trinitate, el iterationis ba- 
ptismi devitanda pernicie. pag. I. 5] Dispu- 

* Oodio. tom. I pag. 1945. 



D I C T 

tatio advcrsus Fcliciannm impictutcm. pag. 
30. 6] Epistola ud Ciwirnuriunt . p, .">| cui 
otiam nubero testimoniorum scripsit.7) Con- 
fcssio Fidei Benedicti Leritae, etsi peccato- 
ris nonnunquam orronoi, tamon foedere isto 
Bdei inexhausto fidenti. pag. ■>(>—(; 2 Paris. 
1700. N/" <S Diarium , sive Convcrsutioues 
Monastioae Capitula XIII apud Garolum 
Cointe tdmo VII Annaliura Francorum paij. 
552 seqq. dubium an lnijus Benedicti, vide 
pag. .">r>i> perinde ut Modus novus Poeniten- 
tiurwn ost potius Bened. XII vol XIII An- 
tipapae, ut dixi supra 0) Cupitula LXXX 
pro Monasteriis,iu Convontu Aquisgranensi 
Anno817 apud eundem Cointium pag. 43. 
seqq. quem de hoc Bcncdicto Aniensi vide 
otiaui pag. 547 seqq. 

Do Johanne BENEDICTO, Avenioncnsi , 
Theophilus Raynaudus tom. VIII Opcrum 
pag. 135 seqq. 

*BENEDlCTUS#a?-m.sPerusi.)usForra- 
riao jus civilo docuit, cui opusculum Gua- 
rentigiae vulgo tribui Pancirolus Lib. II 
cap. 102. scribit. Est ctiam authoris ciu- 
sdem tractatus de Lcgatis quem olTcrt MS 
Codex Fclini hoc titulo inscriptum : Tracta- 
tus dc Lefjatis pcr Dominum Uenedictum de 
liurzis de Perusio famosum utriusque juris 
Doctorcm. Incipit : cum jmiesens doctrina 
legatorum. Postrcmuiu hoc opusculum non- 
dum prodiisse arbitror. Florcbat ctrfca mo- 
dium Siioo. XV (30 Obiit A. 1 4-'i9. Vormi- 
glioli 200. InaltoioCod.MS. lYlini num.332 
reperi tractatura D. Benedicti de Bar/.is su- 
per materia instrumentiGuarantigiae. Scri- 
ptUS 1417. ibid. annotatur. Postremus bic 
tractatus prodiit Vonotiis an. 1472 per Joan- 
ikiii do Colonfa ot Vindol. dc Spira fol. 

BENEDIGTUS B&copMW, Wiremundensis 
Abbas, oujus vitam scripsit Beda, dofuncli 
An. 703. Vidc Lelandum cap. 76. Baleum 
I 82. Surium ct Acta Sanctor. 12 Januar. 

BENEDICTUS Capra, JCtus Perusinus , 
cujus Consilia et Commentarios in libro V 
decretalium laudat Trithemius cap. 880 de 
Script. Ecctes. 

* In dcsignandis viri huius docti eom- 
mentariis depravatam esse Trithemii lectio- 
nem suspicor. In librum cnim V Decreta- 
lium Caprac expositiones nunquam mihi 



IJ E N E I) 

occurrorunt. Vicissim autem in Biblioth. 
Folini obvii sunt MSS. Codd. exibcntes Ca- 
prae in VI Dccretalium expositionos ot le- 
cturas, accedunt expositiones ct lccturae 
in Clementinas, quas Fabricius hic silet. 
Floruisse Saec. XV ineunte ex Pancirolo 1. 
2. cap. 77 discimus. In eadom Felini P>i- 
blioth. Cod. 375 MSS. extant eius eorpla- 
nationcs in tit. de judiciis; tum et capitu- 
lum eiusdem inscriptum Quintavallis. (31 
Obiit III. Januar. 1470 VermigUoli 207.) 

BENEDICTUS Monachus Coenobii Apo- 
stoli Petri Claudiocestriensis sive Gloce- 
striensis Anglus, qui postAn. 1 120 scripsit 
Vitam Dubricii, Archiepiscopi Urbis Legio- 
num' CaPrleon in Wallia Angliaej quam edi- 
dit Thomas Warthonus tom. II Angliae sa- 
crae pag. 6oi. 

BENEDICTUS Florentinus, supra in Ac- 
colto. Alius Benedictus Florentinus Mathe- 
maticus circa An. 1490 cujus Architectu- 
ram, et Arithmeticos libros laudant Ugoli- 
nus Verinus, Mich. Pocciantus et Julius 
Niger pag. 92. 

B. BENEDICTUS, Abbas Floriacensis , 
cui tribuitur Glossarium Latino-Graecum 
digestum per rerum capita, cditumque ab 
Ilenrico Stephano, Bonaventura Vulcanio 
et Carolo Labbeo, ut dix.i Vol. X Bibl. Grae- 
cae pag. 58. 

BENEDICTUS Abbas Fossatensis, vide 
Mabillonii observationem de tribus Abbati- 
bus Benedictinis, Anianensi, Fossatensi et 
Mediolanensi, in appendice ad Saeculum 
IV Benedictinum 

BENEDICTUS, qui et Guaiferius Saler- 
nitanus, Monachus Cassinensis clarus circa 
A. 1 060 scripsit Historiam S. Secundini Epi- 
scopi Trojani in Apulia, quae cum Hymnis 
in eundem Secundinum exstat apud Ughel- 
lum tom. I Italiae sacrae pag. 1336, 1341. 
Vide et Acta Sanctor XI Febr. De caetoris 
ejus sermonibus ineditis, in quibus et Pas- 
sio S. Lucii Papae, carminihusque in qui- 
bus de conversione quorundam Sulcmitano- 
rum, et de miraculo ejus qui sc ipsum oc- 
cidit, et de laudc S. Martini. Vide Jo. Ba- 
ptistam Marum ad cap. 29 Petri Diaconi de 
viris illustribus Cassinensibus. 
Jcoabus sive Jacoponus do BENEDICTIS, 



ICTUS 191 

Tudertinus Umbor Ord. Minor. defunctus 
A. 1306. Auctor hymnorum et prosarum 
sacrarum septem libris, editis a Francisco 
Frisati, Rom. 1558 ot Vonot. 1617, 4. ,e No- 
tissima ex illis Cantieum decontemtu mun- 
di , Cur Mundus militat sub vana gloria . 
et rhythmus in B. Virginem sub Crace: 
Stabat Mater dolorosa. Ejus Prophctiam 
An. 1305. MS. in Bibl. Vaticana: memorat 
Waddingus pag. 180 Bibl. Ordinis Minor. 
ubi et Epistolas ejus et sententias ac monitd 
salutaria commemorat ex Matthaei Baderi 
Viridario Sanctor. Part. II cap. 3. 

* In hac Latina Bibliothecae nullum sibi 
alium vendicat locum scriptor iste , nisi 
ex unico tantum cantico Latino: cur mun- 
dus militat sub vanagloria; et ex rhytmo 
Stabat Mater dolorosa, si forte vere illi 
adscribatur; caetorae cantilenae ct prosac 
Vernaculo Italico Sormone scriptae sunt , 
easque junctim edidit P. Franciscus Tre- 
satti 'male Fabricius Frisati.) '32 Con anno- 
tazioni, Venezia, Misserini 1617, 4 fig. Vide 
Jacobi vitam in op. P. Casimiri Lib. Tem- 
pesti S. Bonaventura ovvero mistica Teolo- 
gia. Lucca 1746, 4. v. 2.) 

BENEDICTUS Icenus seu Nortfolcensis 
Augustinianus , Episcopus in Anglia Car- 
dicensis , defunctus An. 1340. Vide ex Jo- 
sephi Pamphili Chronico Augustinianorum 
Pitseum pag. 440 et ex Pitseo Philippum 
Elssium pag. 122 qui Epistolas ejus horta- 
torias, Sermones pcr annum , et Alphabetum 
memorant. A Baleo autem V, 60 reprehen- 
ditur , quod sine ethnica Aristotolis , haore- 
ticorum Patriarchae Htteratura, Doctiinam 
CHristi mancam esse putaverit. 

BENEDICTUS Episcopus ab Anno 1 229 * 
Massiliensis , et deindo abdicato post An. 
1263 Fpisfopatu Abbas Ord. Minor. cujus 
duo tractalus pro honore et defensionc Ec- 
clesiae Bomanae oxstant MSti Lipsiac in 
Bibl. Paulina , teste B. Joach. Fellett) in 
Cataloge Hlius Bibl. pag. 200. Alius tncta- 
tus Fidci contra divcrsos crrorcs supra ti- 
tulo dc smnina Trinitate ct Fide Caihalica 
in DecretaUbut, MS. io Bibt. Colbcrtina, 



• Sammartliani tom. II Galliac Christ. pag.GGl. 
Oudinus lom. III p. -5^7 ttq. 



1112 B E N E 

hodie in Regia Paris. Praefationes quatuor 
ad Alexandrum IV. Papam , ad Thomam 
Episcopura Bethlemitanum, Apostolicae Se- 
dis Legatum, ad GuUelmum Patriarcham 
sotymitanum el ad G. Prtorem Fra- 
trum Praedicatorum Ifontispessulani, cum 
EpistolaG. Lemovicensis Episcopi,qua Bo- 
nedicto gratias agit, publicatae sunt a Ba- 
luzio tom. VI Miscellan. pag; 349 seq. quem 
vide sis etiam pag. 565 seq. plura de hoc 
Benedicto eradite monentein. Epittolam ad 
Itmocentitm IV. Pupum de rebus gestss m 
terra sancla . quam bisAnnol236 et 1353 
adiil , vulgata a Dacherio tom. Vll spicilegii 
pag. 885 et tom. III novae edit. pag. 628 
iiln ootante ipso Baluziomale in tituioEpi- 
stolae editum //. Episcopi Massiliensis , cum 
legendum sit B. atque Benedictus iste de- 
notetur. 

BENEWCTUS Abbas Medblonentu, Ord. 
Benedietini, vide HabiDonium appendicead 
Saecoknn IV. Benedictin. 

BENEDICTUS de Montefiatcone , Ord. 
Praed. circa An. 1318 scripsit Chronican 
Coenobi Rotnani /nunialium S. sixtiab An. 
1 220 ad Bua tempora , adhuc ineditum, ex 
quo fragmenta apud Franciscum Mariam 
Torrigium in historiaimaginisMariaein tem- 
plo illius Monasterii , edita Italice Bom 1644 
i pag. 35 39 10 41. seq. et apud Jac Fchar- 
duin tom. I de scriptoribus Dominicanisp.83 
et 536 seq. nbi testatur instrumenta plera- 
que integra in illo afferri tum prtvilegiorum 
oooe oso or um a Pontificibus, tum donatio- 
niirn et aliarum adeptionum a monialihus 
partarum. 

BENEDICTUS Morandus Nobilis Bono- 
niensis , eujus Oratio de laudibus Bononiae 
contra Senenses posthuma prodiit Bo- 
noniae liKI 4. Bom. 1 ;»89. rnutila , atquc 
itorum Bononiae 1610. Vide Diarium orudi- 
torurn Italiao tom XI, pag. 325 Beq. uhi 
etiam de duabus ejus in Laurent. Vallam 
invectivis, quibus respondit Valla pag. W5 
seq. operum. 

BENEDICTUSei PrioreCantuariensi Ab- 

; - Petroburgensis, Ordin. Benedictini scri- 

' hromcon degestis £fenrtct//.*Angliae 

v i'ls qoae supra in Benedicto Abbatc p. oi'J. 



DICTUS 
Begis, qui Hiberniam conjunxit cum Anglia 
et BJchardi (qui Anno M89 Henrico II suc- 
cessil ab An. IITO ad Bichardi roortem 

An. II!)!» MS. in Cottoniana. Vitam Thomae, 
Cantuariensis Archiep. separatim scripsisse, 
praeter ea quae de eo in gestis Ilenrici II 
memoravit, et de ejus post mortem miracu- 
lis , Pitseue pag. 271 auctor est, teste lau- 
dato Guilelmo Stephanio. Elegantem librum 
vocat Lelandus cap. 189. Apud Baronium 
autem ad Annum 1 1 G2 non invenio eam in 
Vaticana IfStaro exstare, vereorque ne me- 
moria fefellerit Oudinum tom. II, pag. 1515 
illiquc obversatus sit unus ex scriptoribus 
vitao hujus Thomae de quibus supra , in 
Alano Albreto pag. .'{•') et quos in Vaticana 
ohvios.Baronius refertad An. 1 1 62 num. 21 . 

* BENEDICTUS [De Barzis) de Plumbino. 
Eius quaestio disputata Bononiac de anno 
1.'j8fi in causa divisionis haereditatis pater- 
nae inter filios o\cusa est vctustis typis 
loco et anno incerto. 

BENEDICTUSBojpnundto, Raphaelis Co- 
mensis F. intor JCtos Doctoris subtilis no- 
men consecutus, Patavii in patria docuit 
per annos amplius triginta, clarus Annum 
1ii0. Vido Marcum Mantuam de JCtispag. 
454. 

BENEDICTUS Romae Ecclesiae S. Petri 
Canonicus, scripsitet Gvidoni de Castello, 
Cardinali S. Marci (postmodum An. 1143. 
Papae Caelestino II) dicavit lihrum de Ec- 
clcsiustico Ordine totins anni , et praecipue 
Apostolicae diynitatis et totius Curiae, qiiem 
inter alios lihros dc ritibus Ecclesiae Bom. 
vulgavit Jo. Bfabilloniua tom. II. Musei lta- 
lici , Paris. 1689, 4 pag. 4 48-164. 

BENEDICTUS Sala, JCtus Fatavinus me- 
dio saeculo decimo quinto, eodem quo Be- 
nedictus Baymundus tempore, ex qua fa- 
milia plurcs Patavii celebres non modo Ju- 
risconsulti, sed Mediciquoquc cnituere.Vidc 
Xir.ComrjeniGymnasiumPatavinum tom.I, 
pag. 154 et 364. 

BENEDICTUS Stendaldv Ilallis, Doctor 
S. Scripturae et Canonicus B, Mariao Vir- 
ginis CUJUS M.Sta exstant in Bihl.Erfurtcnsi 
volumina quinquo forma parvi folii, Lectura 
in Gcncsin. An. 1454 in E.rodum, An. 1 160 
in Lcviticum, A. 1 467 in Sumeros, A. 1 468 



B E N E D 

ct in Deuteronomium. An. 14-72. Vidc \V. E. 
Tentzelium Bibl. curiosae tom. I. An. 1 704 
pag. 458. Sermones praeterea varios et Col- 
lationes diversas memorat Trithemius ca- 
pite 830 de S. E. 

BENEDICTUS Tamacedus. Cangio Tara- 
credus , Tomacredus aliis vel Tomacellus ) 
Perusinus . Ord. Pracd. floruisse traditur 
circa A. 1260 et scripsisse de paupertate 
CHristicontra Fratricellorum errores: Com- 
mentaria super IV libros Sententiarum , 
Sermones de tempore et de Sanctis, cum 
Collationibus pro illius aetatis more adjun- 
etis. Vide Jacobum Echardumtomo I,p. 210. 

BENEDICTUS Veronensis. Ord. Praed. 
circa A. 420 cujus idem Ecbardus tom. I , 
pag. 771 memorat Sermones de tempore et 
de Sanctis . itemque in Sumbolum Apostolo- 
rum, in Decalogum , et in Orationem Domi- 
nicam 

BENEDICTUS Urbevetanus. ejusdemOrd. 
circa An. 1260 ac deinceps. Etiam hujus 
nihil aliud Echardus tomo I , pag. 771 quam 
sermones de tempore et de sanctis nominat, 
neque adeo horum meminissem nisi vidis- 
sem eos a Cangio aliisque laudari. 

Summa BENEDICTl , de qua Baelius in 
Lexico , voce Sanchez , recentioris est scri- 
ptoris Franciscani Benedicti SangalH Bergo- 
matis , cujus summa Peccatorum prodiit 
Parisiis Anno 1595 etiam Gallice vcrsaAn. 
1602. 

BENEVENTANT Monasterii S. Sophiae 
Ord. Benedictini Chronicon scriptum sae- 
culo XII edidit ( utinam emendatius) Ughel- 
lus Italiae sacrae tom. VIII recusum edit. 
novae tomo X , pag. 41 4-560 refertum ve- 
teribus Instrumentis, mandatis, decretis et 
privilegiis Imperatorum, Regum, Pontilicum 
et Episcoporum. 'Alia ad ires Benevcntanas 
facientia dabit thesaurus scriptorum Italiae 
Bunnannianus tomo IX. 

Chronicon Monasterii S. BEMGNI Divio- 
ncnsis ab An. 458 ad 1026tomo I spicilegii 
Dacheriani pag. 353 et edit. nov. tom. II , 
pag. 357. Hujusque Chronici continuatio ab 
An. 1105 ad 1513 id. pag. 394-399. AucU* 
rcm Chronici Joannem vocanl Dacherius et 
Mabillonius, eundcm nempe Monacbum Be- 
ncdictinum , qui Besnense Cbronicon scri- 



I C T II S 193 

psit: sed |ianim certam conjecturam illam 
esse ostendit Papillonus, cujus dissertatio 
inserta tomo quarto libri cui titulus : Con- 
tinuation des memoires de litterature et 
d'histoire, Paris 1727. 8 pag. ii\. Et au- 
ctorem Bcsnensis Chronici centum annis 
juniorem scriptore Chronna S. Benigni, <-<>u- 
tendit Iladr. Valesius in observationibu< de 
annis Dagoberti I. Francorum Regis, editis 
Paris. 1684 4. 

Excerpta ex Chronico alio ' S. BEMGM 
Divionensis ab An. 753 ad 1223 in Bibliu- 
theca nova MSS. Philippi Labbei tom. I , 
pair. 203-296. 

BENIGNUS Visdomini. Florentinus . Ai>- 
bas Generalis Vallumbrosanus Ord. Bene- 
dicti , defunctus An. 1236 , 26 Jul. traditur 
scripsisse Claustrum animae^swo methodttm 
ad recte vivendum , et Historiam Ordinis 
sui : excusam An. 1500 ut habet Julius Ni- 
ger de scriptoribus Florentinis pag. 98 qui 
de ejusdem Ordinis Vallumbrosani viris 
claris testatur etiam scripsisse Bernardum 
Serram Venetia Giunta 1516. 4 et Bernar- 
dum de Ubertis pag. 108.quibus recens ac- 
cessit Venantius Simius Abbas in.Catalogo 
Virorum illustrium Congreiiationis vallis 
umbrosae. Romae 1693. 4. 

* BEMVIENUS Dominicus, frater Hiero- 
nymi Benivieni, cuius extant egregia carmi- 
na hetrusca, Canonicum S. Laurentii egit , 
philosophiam Aristotelicam et Platonn ;un 
coluit, nec minus in Theologia claruit : vir 
insigniter pius. Huius viri memoratPoccian- 
tus, opusculum schalae spiritualis hetrusco 
expressum sermone. Scripsit etiam opuseu- 
lum de fide, quod aureum appellat Joanues 
Nessius Florentinus in oraculo de novo saen 
culo, in quo plura dc codem Benivieno. 
Floruit circa an. 1480. (33 Obut V6Td3 De- 
cemb. I507. 

BENNOab An. I085 Cardinalis . Concilio 
Romano An. MHW inte^fuit, Hildebrando 
sive Gregorio VII. Papae vive ac spiranti 
infestus : post ipsuttl An. 1^85 defunotnm 
dc ejus vita et rebus r/estis scripsil librum 
editum primum ab Qrthuino Gratio in fasci 

* Viile Jac. le Long Uibl. lu>toricoruni Gali.u 
pag. M». 



m BEN 

culo * rorum oxpotondarum et fu^iondarum, 
Colon. 1585 fol. pag. XXXIX ad pag. XLlll 
I). deinde separatim An. 1 -> 4-2 et cum JGnea 

6] lvio d(> Concilio Basil. et a Mutthia b'hi- 
c/o in^Catslogo testium veritstis pag! 315 

edit. priauie Basil. 1556, 8 atque in eaotoris 
editionibus repetitis Argontinae , Lugduni, 
Genevae . et Francofurti : tum a Jounne 
Wolfio, tomo I. Loctionum momorabilium, 
Lauingae 1600 fol. pag. 590 et a lieincro 
Hcineccio. Franeof. 1581 qui parrbosiam 
cjus o\ veritaUs studio seribit profloiiase , 
|icet aliud visum Baronio et forvidis Ilildo- 
brandinorum axiomatum propugnatoribus. 
Fauiiliam quoque ducit boc Bennonis scri- 
ptuni in Mclchioris (ioldusti sylloye opuscu- 
lorum anti Grogorianorum, llanov. 161 1 4. 

De BENNONE Episcopoab Anno 1066 ad 
1 106 Misncnsi , partes Gregorii VII secuto, 
et Slavorum 7 ut ajunt Apostolo , Sanctis 
adscripto An. 1583 31 Maj. Vide Hadriani 
VI bullam Canonizationis tomo I bullarii 
magni pag. 6:32. Acta Sanctor. 16 Junii , 
tom. III pag. 108 ubi vita scripta ab Hiero- 
nymo Emsero, cum notis Codofrodi llcn. 
Bohenii, atqueexinde in Jo. Burcbardi Mon- 
ckonii « /naxaprrs scriptoribus rerum Ger- 
manicarum tom. II , pag. 1824 seq. videet 
Baluz. tom. III. Misc. pag. 425 et vitam 
Bcnnonis recenti studio scriptam a Martino 
Ileidenroicb , Leisnieensi , Drcsdac 1694 8. 
Acta Lrud. illius anni pag. 115. 

Zac/,(u/a.yHi:M'.l)ICTL'S,Vicentinus,Mo- 
nacbus Cartbusianus . versibus hcxametris 
Ciroa Annuin I5U8 scripsit Vitam S.Bruno- 
vis . quae operibus hujus subjicitur in edi- 
tione Ascensiana Parisiis 1524 fol. Idcm 
postea facore instituit Joannos Morocurtius 
in quatuor libris Brunoniados , Antworpiae 
1640, 4 ut sub idem, quo Benedictus, tem- 
pus , Sapphico carmine Sebastianus Brandt, 
quod ezstat in Ilistoria Ecclesiastica Michai5- 
lis Bucchingori , Colmariensis. Moguntiae 
1560. Vido infra , I>KL'NO. 

Cgpnunus BENETUS, sive BENEDI- 



Hic fnsciculus cutn magno Auctario recusus 
l.oml. 1090 M. curanlc Viro darlss. Kiiuardo Brown. 
t "Hron. BB)MT in vita licniionis can. Ui, Lins. 
1J1'J foL 



NONE 

CITS * Albeldonsis , Aragonus , Ordinis 
Praedioatorum, obiit An. 1522 seripsit de 
priina Orhis sede ,de Concilio , de potestate 
Ecclesiastica.c{ depotestatc Pontificis: quae 
scripta post oditionom Bom. 1512 rccusa in 
tomo septimo Bibliothecae maximae Ponti- 
linae . curanto Jo. Thoma Bocaberto. Idem 
Bonetus junctim cdidit Parisiis 1506 fol. 
illustrium Virorum opuscula : S. Athanasii 
eontra Arium disscrtat. de 'ojulo»o-/u» coram 
Probo Judice : Didymum de Spiritu Sancto, 
ex versione llieronymi : Cassiodorum de 
anima. Praestantium virorum definitiones , 
et S. Cypriano tributos sermones de cardi- 
nalibus CHBISTI operibus. Alia hujus Be- 
neti scripta sunt : aculeus contra Judaeos , 
et de non mutando Paschate. Bomae 1 51 5 4. 
De Caroli I. liegis Ilispaniarum , postca 
Caesaris Caroli V praeeminentia et clemen- 
tta , ibid. 1518 4. Adhortatorium de accele- 
rando itinere , ad Hadrianum VI. Oratio 
contra dogmata D. Lutheri , cum ejus imago 
et scripta Bomao exurorentur Bomae 1521 
12Jun. DeS. Eucharistiae Sacramento. Dia 
logus de excellentia et utilitate Theologiae. 
Ddroductio ad Logicam. Tractatus de for- 
titudine animi et de perfecta arte militari. 
etc. Vide Jac. Echardum tom. II de scri- 
ptoribus Dominicanis pag. 49 scq. 

BENEVENUTUS Campigena , sive Cam- 
pesanus , cujus poiima hcroTcum dc Vicen- 
tia An. 1311 Patavinis erepta a Canc Sca- 
li^oro auspiciis Henrici VII laudat Vossius 
pag, 795 Hist. Lat. De Albertino Mussato , 
POBta ct Oratore , qui pro Patavinis scripsit, 
dixi supra pag. 100 soq. Idem vero Bene- 
venutus non celebravit funus Ferreti, Potf- 
tae Vicentini , ut a laudato Vossio et B. Ley- 
soro pag. 1006 de PoBtis medii aevi tradi- 
tum : sed cclcbernmus Muratorius tomo 
nono scriptorum Italiae vulgavit Ferreti 
Carmina dc morte Benevenuti pag. 1183 
et 1187. 

BLNKVENUTUS de Rambaldis Imolensis, 
cujus libellus Augustalis, ad Nicolaum Mar- 
chioncm Estensem de vitis Caosarum usque 
ad Wenccslaum , ( sub quo scripsit et mor- 

• Nicolaus Antonius lorn. II. nibiiolh. vel. Hispa- 
iiac pag. 3(8 



BENE V 

tuus est ) prodiit cum pracfatione Laurcntii 
Abstemii Argentorat. 1505 4. Hunc libellum 
tanti fecit ^Eneas Sylvius, ut vitas quatuor 
Caesarum , qui post Wenceslaum imperita- 
runt, ei non sit dedignatus adjungere, si- 
cut ipse in principio Europae suae testatur. 
Extat etiam in calce Operum Francisci Pc- 
trarchae, Venet. 1501 fol. et Basileae: et 
in limine tomi secundi scriptorum Germa- 
nicorum Marquardi Freheri, cum continua- 
tione Joannis Baptistae Egnatii usque ad 
Maximilianum I. nam in ^Eneae Sylvii Fre- 
herus negat se incidisse. 

* Liber Benvenuti inscriptus Augustalis 
est apud me in MS. Codice in cujus fine 
haec leguntur de anno certo, quo ab authore 
suo absolutus est: explicit libellus Augusta- 
lis continens sub compendio adscriptionem 
omnium Augustorwn a primo Caesare us- 
que ad ultimum, qui nunc est, an. D. 1585. 
Ex eodem Cod. collato cum editione novis- 
sima Freheri a Struvio curata variationes 
nonnullas animadverti, et quidem non sper- 
nendas. En unam alteramve speciminis 
gratia. Haec lego in Frehero de Friderico II. 
Fugatus est de Lombardia, nec sibi profuit 
potentia. Codex: Fugatus vXc.profuitpoten- 
tia Eccerini de Regno Romano, Serpentis 
rabidi, sibi confoederati. In Vinceslao filio 
Caroli Freherus legit : quam aliud in te 
speramus , nullo sensu. Codex melius : 
Quamquam quid in te speramus. In eodem 
Codice lego additamentum quoddam post 
Neronem positum in hanc sententiam : No- 
ta quod isti Caesares imperatores Roma- 
nor. sunt Julius Caesar. 2 Caesar Octa- 
vianus 3 Tiberius 4 C. Caligola o Claudius 
Nero maledictus. 6 Galba. 7 Olto 8, 9 fuit 
Vitellius 10 Vespasianus. 11 Titus. 12 Do- 
mitianus. 15 Nerva.l-i Traianus. 15 Adria- 
nus. 16 Marcus Licinius.Nota quod ab orbe 
condita Romulus regnavit primus , et impo- 
suit nomen Urbi 2 Numa Pompilius. 5 Tul- 
lius Hostilius. 4 Ancus Martius. 5 Tarqui- 
nius Priscus. 6 TulliusServilius. 7 Tarqui- 
nius superbus, in quemdefecit nomenRe- 
gum, qui expulsus fuit propter stuprum 
Lucretiae commissum a filio suo Se.rto 
Tarquinio, deinde creati sunt consules, quo- 
rum primus fuit Brutits. Et hoc secundum 



ENUTITS 195 

Petrum De Muglio. Est etiam in Freheria- 
na editione saepissime erratum in numeris 
annorum, quot Imperatores regnarunt. En 
unum : Carolus IV imperavit annis viginti. 
Ita Freheriana editio et male. Optime Co- 
dex noster cum imperasset annis ultra 
triginta. 

Idem est Benvenutus de Imola, cujusex- 
positio in Valerium Max. legitur in Cod. 380 
latino Biblioth. Venetae, ac extare pariter 
in Cod. Biblioth. Cathedralis Patavinae etc. 
notavit Thomasinus in descritione ejusd. 
Bibl. Denique Benvenutus iste digessit in 
comoediam Dantis commentarios amplissi- 
mos ex quibus excerpta historica vulgavit 
Muratorius antiquit. Med. aevi t. 1 p. 1029. 
( 34 E voltati in Italiano da Gio. Tam- 
burini. Imola 1855 vol. 3 in 8. ) 

BENTII Chronica, ejusdem ni fallor cum 
BENZONE , de quo infra. 

BENTIVENGA de Bentivengis, Aqua- 
spartanus Umber, Ord. Minor. Episcopus 
Tudertinus ab An. 1278 Episcopus Cardi- 
nalis Albanensis usque ad A. 1 289 et Pa- 
pae Nicolai III Major Poenitentiarius. Vide 
Ughellum tom. I pag. 1353. Ciacconium in 
Pontificum ct Cardinalium Vitis tom. I pag. 
761 et Waddingum Bibliothccae Francisca- 
norum pag. 53. qui ejus Sermones ad popu- 
lum habitos et Veritatis Theologicae Volu- 
men commemorat. 

BENZO Episcopus post An. 1061 Albae, 
sive Albensis, qui se fratrem, h. e. ex Or- 
dine Praedicatorum, et Caesaris servum 
vocat. Quanquam et ipse infestus Pontiiici- 
bus, tamen a BENNONE Ilildebrandomasti- 
ge, diversus, ut ostensum a viro nobilissimo 
Jo. Petro Ludewig in praef. ad tomum no- 
num reliquiarum MSS. et diplomatum om- 
nis aevi, editum Franc. 1731 , 8. in quo p. 
271-416 primum se existimavit in lucem 
protrahereejus VII librosCommcntariurum 
de rebus IlenricilH (qui aliis IV, illius qui 
Patrillenrico succcssit quinquennis A. 1 056. 
Scd antc Ludew i.^ium eosdem prior et mul- 
tis locis emendatiorcs * ediderat Joan. Bur- 
chardus Mcnckenius b ^xKxpiryn tomo I 
scriptorum (iermunicorum pag. 958-1074 

* Vidc Acta Erud. An. 1731 pag. 50G seq. 



m ■ ■ n 

. -1111) notis brevibus sed necessofiis praectari 
Vu-i D. Jac. Augusti FVatickenstehiii , Lip» 
sioe 1788 fol. Sub titulo Panegyrici in //<-//- 
r/'-(///( /1' ///(/>. NOn Buht lii libri verstbus 
leomni scripti, sed prosario sermose, cui 
tamen versus leooinos passim ptaemittit . 
vel admiscet hic scriptor, quorum hos ex 
libro primo iti gustnlom venae ejus ad- 
scribere placet. 

Fortium quldem vlrortim nufla fbret noiio, 
Si perltl lilleraram torpatsseril otto. 
DeJecissel exenspkmnn aurea memorla 
Nisl eos propelasset aliqua hrstoria. 

Postremi versus ultimi libri hi sunt. 

Caesar benor Kegum, Caesar dlseretlo i.opim, 
To rogo per CHrIstuB,lege libram fundiius istum; 
Qnern Ilbi servusego (erocurvus.corpore'£en*o. 
Nam plns quam vellus Colcbi valel iste libellus ; 
Cuius erai vcllus , fueral possesslo leTIus; 
Bic rilii servabll terrirm , eOeloque locabit. 

^pographum Godicis Upsaliensis habere so 
testatus esl V. ('.. Petrus Prrdericus' ArpHus 
iii fei ifs aestivalibus p. 1 12. 

Ejusdem BENZONIS, quemBENZItJM ct- 
iam appellat, Episcopi Albensis Chronicon 
cum glossa MfS. adhuc incditum memorat 
Muratorius praef. ad tomum I laiidatissimi 
corporis, quotl ex scriptoribus rerum Itali- 
carum cum maxime continuat instruere. 
Vide et infra, Hugo BLANCUS. 

■ \ vero, immane quantum! aberravit 
hic Pabricius, dum Praedicatorum ordini 
adiunctum illum fuisse scribit. Vixit enim 
ante institutum sacrum illum ordinisannis 
fere 150. Agebat enim sub BenricoIH lm- 
peratore,cuhis partibus corttralegitimos Ho- 
manos Pontiflces favebat. 

Bentii Chronicon cum glossa a ftfuratorio 
memoratur, cuius operis nomen et argu- 
mentum uosse se ait ex opuscuio Galvalnei 
Plaminae adhuc inedito; Politia novella, et 
ex ejusdem Chronico mafori inedito uhi oc- 
eurrit: Chronica Bensii de Alexandria. De- 
niqueidem Galvaneus in chronico extrava- 
cranti MS. provoeatad Chronicon Benzohis 
Episcopi Albensis. An Chronicon istud Ben- 
zonis idem sH (i[)us eum Panegyrico in Hen- 
ricum IV de quo hic Fabricius, ambigo, be- 
nim loca Galvanei ex quibua loCis 
aliquid in rem praesentem traheretur , 

adire licuit. 



Z O 

HKHAHDIS Monachus Caelostinus , N. 
Pciri Caelest ini diseipulus, oujus Vitamscri* 

psit. Eam manu c\:u';it;iiii C.an-ius evolvit. 

.loannis BERARDI Monachi ct Praepositi 
Gkrowicon AbbatiaeS. GlemehtisCosoune»- 
sis. sive Pisoariensis, a Ludovico II Imp. 
Anno 854 conditi in Aprutio, usque ad An- 
nuin 1N2 lihns III odituin a Daeherio tom. 
V spicilegii pag. 364 et edk. novac tom. 11 
pag. 929-977. Partem primam sed sine no- 
mine auetoris vulgaverant Andreas du Ghe- 
sne tom. III scriptorum de rebus Franeieis 
pag. 544 el Ughellus tom. IV Italiae sacrae 
pag. 1201. ( edit. novae tom. X pag. 383.) 

BERCHARIUS Presbyter, aliis Bercurius 
vel Bertharius , vixit circa An. 887 et scri- 
psit Hisloriam Episcoporum Viardunerisium 
ad Dadonem Virdunensem Episeopum, quae 
cum eontinuatione Anonyimi et Laurentii 
LeodienSis usque ad Innocentii IV tempora 
extat tom. XII spicilegdi Dacheriani ]». 851 
et tom. II cditionis novae pag. 83 V- 202 et 
in Augustini Galmet nuper vulgata bjetoria 
Givili ct Kcclesiastica Lotharingiae. Rbga- 
tum a Dadonc Herchariuin, hoc lahoris in 
se suscepisse narrat auctor vitae S. Pauli 
Virdunensis apud Surium 8 Fehr. 

Petnis BERCHORIUS, infra , PETHUS. 

BKKCHTOLI)rsy/(W/6cr//er«5Campidu- 
nensis Ahhas eirca Annuin 11<S| srripsit de 
laudc Martyrum. iafra, BERTHQLDUS. 

HKHENCAHIUS I ab Anno 887 He\ Ita- 
liae , et AugUStus coronalus <lie Pasohfltis, 
Sr4 Martii An. 946 in quem Panegyricmn 
iiicerti auctoris libris IV Cariniuc heroico 
Nicolaus lleinsiiis 1'atavii iu jMonasteiio S. 
Joannis'reperit,edendumque dedit Hadriano 
ValCsio, ipii adjunctum Adalberoni Laudu- 
nensi , in hicein edidil illustravilquc notis. 
Parisiis 1663 8. Inde illustris Lcibnitius 
tomo I. Scriptorum Brunsvicensium pa^. 
2:{.")-2-')9 curn periochis, sive argumehtis 
librorum , et rerum Berengarii chronologia 
ab Anno 387 ad 946 et post Lcihnil.iuni ce- 
lehei rimus Muratorius tomo II. Scriptorum 
Italiac. 

BERENGARIUS Turonensis , Archidiaco- 
nus Andegavensis , cui ingenium , eruditio- 
nemel dialecticde peritiam non negant etiam 
adversarii . coepit ab Anno 1035 transub- 



B E K E N 
stantiationis Dogma in S. Coeoia viribusom- 
nibus oppugnare, unde An. 1050 in Syriodo 
Romana primum, deinde in pluribus aliis 
Conciliis a) damnatus et ad palinodiam ca- 
nendam ter redactus , b) tamen ctiam ab 

a) Ula Concilia fuere practer Brilonenscm Con- 
ventum An. 1050 I. Vercellense eodem Anno 1050. 
11. Parisiense Anno 1053. 111. Florentinurn An. 1055. 
IV. V. VI. Turonensia duo et Andegavcnsc ; de qui- 
bus Pagi ad Annum 1055 num. 5 seq. VII. Rorria- 
num Anno 1059. VIII. Rothomagense Anno I0G0. IX. 
Pictaviense Anno 1075 in quo Berengarius sancius 
ferme inleremtus est , teste Chronico Malleacensi. 
X Romanum Anno 1078. XI Romanum codcm Anno 
1079 Vide tomum quartum operis : la perpetuite de 
laFoy,etin illo sectioncm cui titulus : Tradition 
de 1' Eglise louchant I! Eucharistie , pag. 40 seq. 
Casparum Sagittarium Introduct. in llistor. Eccle- 
siast. pag. 885 seq. etc. 

b) Primum in Romano Concilio Anno 1059. Ego 
Berengarius, indignus Diaconus Ecclesiae S. 
Mauritii Andegavensis , cognoscens veram et 
Apostolicam fidem , anathematizo omnem hae- 
resin, praecipue de qua haclenus infamatus 
sum : quae adstruere conatur , panem et vinum, 
quae in altari ponuntur , post consecrationem 
solummodo Sacramentum , et non verum Corpus 
et Sanguinem DOMINI nostri JESU CURISTI 
esse , nec posse sensualiter nisi in solo Sacra- 
mento manibus Sacerdotum tractari vel frangi, 
vel fidelium dentibus atteri. Consentio autern S. 
Romanae Ecclesiae et Apostolicae Sedi , et ore 
et corde profiteor de Sacramento Dominicae 
mensae eam fidem me tenere , quam Dominus 
et Venerabilis Papa Nicolaus , et haec sancta 
Synodus auctoritate Evangelica et Apostolica 
tenendam tradidit, mihique firmavit : scilicet pa- 
nem et vinum , quae in altari ponunlur , post 
consecrationem non soluin Sacramentum , sed 
etiam verum Corpus et Sanguinem DOMINI no- 
stri JESU CHRISTl esse • et sensualiter non 
solum Sacramento , sed in veritate , mauibus 
Sacerdotum tractari et frangi , et fidelium den- 
tibus atteri .- jurans per Sanctam et homonsion 
Trinilatem , et per haec Sacro-Sancta CIIRISTI 
Evangelia. Eos vero , qui contra hanc fidem ve- 
nerint , cum dogmatibus et sectatoribus suis , 
aeterno anathemate dignos esse pronuncio. Quod 
it ego ipse aliquid contra haec sentire ac prae- 
dicare praesumsero , subjaceam Canonum seve- 
ritati. Lecto et perlecto sponte subscripsi Dcinde 
in Concilio Romano An. 1078. Profiteor panem 
altaris post consecrationcm esse veruin Corpus 
CHRISTI , quod natum cst de Yirgine , quod 
passum esl in Cruce , quud sedet ad dexteram 
Patris : et Vinum altaris, postquam consecra- 
tum est , esse verum Sanguinem , qu ; manavit 
de latere CHRlSTI.Et sicut ore pronuncio,ita mc 
in corde habere confirmo. Sic mc adjuvet DEVS 
et haec sacra. Dcniquc tertium in Concilio Ro- 



G A R I U S 197 

eo tcmporc non obscure significavit a pri- 
ore sententia neutiquern se recessisse. Ab 
eo nomen BERENGARIANORUM apud Ano- 
nymum Mellicensem cap. 88. Vide Pagium 
ad illum Annum num. 10 seq. et Mabillo- 
nii Dissertationcm c) de Bcrcngarii multi- 
plici damnationo, fidei Professione, relapsti 
et poenitentia, tom. II Analcct. p. 208-iiU 
et f. 513 editionis novae: et praefationem 
ad partem secundamd; Actorum Seculi se- 
xti Bencdictini, Franciscum de Roy lJisser- 
tat. de haeresi et poenitentia Bercn^aiii . 
Andegav. 1GoG, 8 D. Henrici Mullcri llisto- 
riam veteris et novi Berengarianismi, Ro- 
stochi 1674, 4. Jacobum Basnage in Ilisto- 
riaEcclesiastica dogmatica edita Gallice lib. 
XXIV cap. 2 pag. 1391 seqq. et ante hos 
omnes Anonymum veterem Monaehum Be- 
nedictinum , qui Anno 1 088 scripsit de inul- 
tiplici Berengarii damnatione , editum a 
Petro Francisco Chilletio inter alia seripta 
prlsci aevi, e) Divione 165G, 4. De adver- 
sariis Berengarii dixi in ADELMANNO, AL- 
GERO, DEODUINO, DURANDO Troarnen- 
si, GOZECHINO, HUGONE Lingonensi , 
GUITMUNDO, f j HUMBERTO de Sylva Can- 
dida, LANFRANCO etc. Zacharias Chryso- 



raano Anno 1079. Ego Berengarius corde credo 
et ore confiteor , Panem et Vinum , quae p<>- 
nuntur in altari , per Mysterium sanctae Ora- 
tionis et Verbo nostri Redemtoris , substantia- 
liter converti in verarn et propriam ac mviflcam 
Carnem et Sanguinem JESU CHKISTI , DOMl- 
NI nostri , et post consecrationem esse verum 
CHRISTI Corpus , quud niturale est de Virgi- 
ne , et quod pro salute Mundi oblatum in Cruce 
pependit , et quod sedet ad dextram Patris . et 
verum sanguinem CIIRISTI , qui de latere ejus 
effusus est : non tantum per signum et virtutem 
Sacramenti , sed in proprietate naturae et ve- 
ritate substantiae , sicut in hoc Brevi, contine- 
tur , et ego legi, et vos intelUgilis. Sic credo , 
nec contra hanc fidem ulterius docebo. Sic me 
DEUS adjuvet, et haec sancta DEI Eoangelia. 

c) Ilanc recudi curavit Rcv. Joannes Vogt in 
fasciculo primo Bibliothccae Historiae haercticae. 
Hamh. 17"23 , 8. 

d) Journal des Savans 1702 p. 50. 

e) Dc caeieris dixi suis locis, in Alcuino supra 
pag. -19 et in S. Fulgcntio ac Rabano. Illud Ano- 
nymi Opusculum rccusum in Conciliis Harduini 
tom. VI p. 1() 14. 

f) Hic Anonynio Mellicensi cap. 90 videtur dicl 
CBRI8TIANU8. 



1!)S BEHEN 

politanus tom. XIX Itihliothocao Patrum 
Lugdtfnens. pag. 9.6. Sunt nonnulli. nto 
fasan multi. scd rix noturi possunt , qui 
rum (famto licre/u/urio idcm scntiunt. ct 
tanicn cumlcm cum Ecclcsia <lamnunt. 

Scripsit Bereagarius, teste Stgebertd capi 
151 contra Almannum. sive Ailclmannum 
GrammaticutD et EpidcopoJn, et eap. 155 

rontra llumhcrtum Cardinalom. Cumque rc- 
scripsissel l.anfraneus. reposvit Disputatio- 
nes cum l.unfrancn ilc pracscntin CHRiSTI 
M Cncna. quae MSS. in Bibliothooa Collog. 
aonoi nasi BpudOxonienfle&fjptfJbfa ad f.an- 
frnncuin brcvis edita a Daehorio ad vitain 
i.anfraun |u_. ii atque indo in tomis Cmi- 

ciliorum: alia ab Kdmundo Manrtene tomo I 
AnecdotorUm pag. 196 aliant/ Eremitas id. 
pag. I!»l Kpistola a<l Ascelinum cuiu Asoo- 
lini rospouso, a Dachorio ad l.anfrancum , 
ntquo indc in Conciliis Labboi tomo IX p. 
1051 ot rlarduini tom. VI DBg. 1011) Alia 
ad Hiclianlum in Dachorii spiciloi.'. t. II p. 
540 odit. novao tom. III pag. 400 j ot apud 
ll.irduinuin pa_\ 1024. 

Bostonns Buriensis in Cataloso Srripto- 
rum Ecclosiae, tcstatusost a BKBKNGAU- 
1)0 scriptam c.rpositionem in Apocali/psin : 
sed cv Joannis Subprioris a) ct MSti Can- 
tabrigiensis lido Honricus Warthonus pag. 
394 sqq. auctarii ad (Jsseriumde Scripturis 
vernaculis, illam Berengario Turoriensi vin- 
ilicat, notatque vel et Lmorantia, aut po- 

n Wartbonus pag. 39o. Iiern extra omne <ln- 
tnum )><>riit Jonmies Subprior , qui proti.rum iu 
Apocalypsln eonteriptU commentariutn MS' in 
Bibliotheea Lambethana asserva urn. In prolorj<> 
niim c.rpositores Apocalypseos recenscns , post 
Hieronymum , Attguttinum , Primasium, Victo- 
riiiuin ct Bedam memorato» haee habet • Nostri 
quoque temporil Kagister Kcrcngarius el Kobertns 
Prior ,• (|ui nunnto sunt temporc posleriorcs, tanto 
sunl per expnicntiam et manifestnlionem ipsius 
Propb tinc ad cxponcndum certiores : toluin iibrum 
ex ordiue pleoiter exposuerunt, et expositioncs 
sua« ex locis sancUrum Scripiuraruin foritcr mu- 
nicrunt. Ex h<>ruin paritcr et priorum exposi- 
tionibu» ("oinineritariuin iuum .lolinnncs confla- 
vit , paucis <<e iuo <<l<Htis .- in 90 itjitur repe- 
riuntur eontinua /crc ci ampla Berengarii ex- 

rrrptn , ifnni. i /t dodlrfbu» noxtris MStis totidc<n 

nerbi» cumpnrcnt. Aiide quae de Codice Jcnensl 

W. E. reazellOJ Monall, lntcrrcdun<jcn A. 1G'J_. 

pag. • 



G A RI U S 

tius ad invidiam scilicct haorotici nominis 
deoHnandam a librariis descriptam osso iam 
sul» noininc bT.niNl.lKDt.jaiii BKHKNGUl- 
DlsivoBKHKNGL.UDl.subquoetiainedita 
cst a Benedictinis in ajnpondice ad tomum 
secundumOperumS.Ambrosiipag.499 seqq. 
cum CuthbcrtusTonstallusAn. ioiSacdcin- 
c\<? alii odidis scnt sub falso nomino AMBBO- 
SII,b] Sed omissa jnaofationc. In CatalogO lo- 
cupletis Bibliothecae Samuelis Hulsii, quao 
sectiona publica distracta ost HagaeA.4730 
1. 1 p. 310 num. 4847. IJerengarii Comiucn- 
tarius in Apocah/psin MS. in perc/amcno 
littcris grandiuscults etarte exaratis... Ipsa 
commentandiratio ad intimos quosque Pro- 
/ihctici scrmonis sensus, admirabili planc 
modo. manuducens, summam spirat eruditio- 
iiem, animi humilitatem, pietatem et in ser- 
rnone justitiae sensus exercitatissimos etc. 
Ktiam intcr Codices MS. Guilclmi Laudi p. 
71. Borongarius in Apocalyj)sin memoratur, 
n. 1344 ot in Bibliotheca Collcgii Oxon. SS. 
Trinitatis num. 9. ot tcsto Oudino tom. II 
p. 1001) in Bibliothcca Clarae Vallis et Lon- 
gi Pontis Ord. Cistcrc. 

Expositionem in Canticum Canticorum 
MS. 0\onii exstare notavit Jacobus lo Long 
in Bibliothcca Biblica p. 034 quam in Ca- 
talogo MSS non roperio. 

* Quamquam in I vol. Anccdotorum P. 
Marlenis legitur l^pistola Berengarii ad Jle- 
remitas non usque adeo tamcn constat de- 
beri hanc Bercngario Archidiaeono Andega- 
vensi, in s(>cundo enim itincrc suo B. Mar- 
tene testalur visam a sc hanc cjiistolam in 
MS. Cod. S. Laurentii Loodensis sub hec- 
titulo: Berengarii Archiepiscopi ad llcremi- 
tas. Vide ibid. pag. 188. 

BERENGAIUUS, Bator Petri Abailardi, * 
milcs, unde filius scripsit se prae studio- 
rum amoonitate mihtarem pompam libon- 
ter reliquisse. 

BKKKNGAHIlJSPictaviensis, Petri Abai- 
lardi discipuhiS, ot post illum in Concilio 
damnatum A. 1 1 40 dogmatum ojus strenuus 



b) Vidc Rob. Cocum in ccnsura p. 275 b. 

* Vide Christlanl Thomasii Historiam sapicnliac 
et slulitiae pag. 77 ct 115 et Kaelii Lcxicon in 
A' elard. 



B E R E N 

assertor in Apologetico contra Bernhardum 
Claraevalle nsem judice Petrarcha, ingentis 
acrimoniae, in Epistola ad Carthusienses , 
et ad Episcopum Mimatensem, quae et in- 
ter PETRI Abailardi Epistolas, et in Bulaei 
Historia Academiae Paris. tom. II pag. 182, 
193 et 184. Vide Jac. Thomasium in (ilii 
Christiani historia sapientiae et stultitiac 
t. I pag. 114 seqq. Baelii Lexicon in voce 
Berenger, et Oudinum tom. II pag. 118. De 
hoc Berengario Joannes Gerson in tractatu 
contra Romantium de Rosa tom. III editio- 
nis novae pag. 301. Idscio, quod Berenga- 
rius, Petri Abelart discipulus, ( cujus me- 
ministi saepius ) cum ad horam mortis 
devenisset, in qua veritas declarat hunc , 
qui bene fecerit, eralque dies apparitionis 
Domini nostri, suspirando dixerit: DEUS 
meus (inquit Berengarius) hodie milii ap- 
parebis ad meam salvationem ( ut spero ) 
j>ropter poenitentiam meam, aut ad duram 
damnationem (sicut timeo) propter eos, quos 
perversa doctrina decepi, quos nequivi re- 
ducere ad veram viam tui Sacramenti. Ilaec 
postrema verba suspicionem faciunt, Picta- 
viensem hunc cum Turonensi Berengario, 
aliud agentem Gersonem confudisse. 

BERENGARIUS Stedellus , Biterrensis 
Ecclesiae succentor , hinc Episcopus , ac 
denique Cardinalis fuit inter eos, quem Bo- 
nifacius VIII circa Annum 1298 adhibuit 
ad componendum librum sextum Decreta- 
lium. Hujus librum de sententia excommu- 
nicationis Trithemius cap. 513 laudat, qui 
MS. fuit in Bibliotheca Ilohendorfiana : ac 
praeterea Oculum , sive Elucidarium sum- 
mae Hostiensis secundum Ordinem Littera- 
rum. Haec est Berengarii Summa Poeniten- 
tialis , quae etiam MS. in Bibliotheca Bod- 
lejana, et in BiblLotheca Collegii aenei Nasi. 
Diem obiit hic Berengarius Anno 1321. 

* In MS. Cod. Caesareo Windobonensi 
Berengarium hunc non Stedellum quidem 
appellari animadverti, scd Frcdoli. Id vero 
confirmat etiam codex quidam mcus MS. 
opusculi dc electione a Guilelmode Mmda- 
gato compositi. Fuitautem Mandagotus Be- 
rengario huic amicitiis coniunctus, ct una 
cum co Pontificis jussu laboravit in dige- 
rcndo Libro VI Dccrctalium. Ad illuni crgo 



G A R I U S 199 

dirigens opusculum hoc Mandagotus scri- 
bit Ven. viro etc. Dom. Berengario Freduli 
succentori Ecclesiae Biterrensis Dom. Pa- 
pae Capellano , et Doctori facundissimo De- 
cretorum. 

BERENGARIUS Archiepiscopus Compo- 
stellanus, cujus de eventibus rerum lucu- 
bratio vidit lucem Augustae A. \-\i\. 

BERENGARIUS Episcopus Gerundensis, 
cujus Epistola de reliquiis SS. Felicis, Nar- 
cissi etc. in Actis Sanctorum tom. II. Martii 
paj<. 623. 

Tobias BERENGARIUS , llispanus , Ara- 
gonensis Caesar-Augustanus Carmelita , 
Theologiae Doctor, obiit An. 1290 cujus 
commentaria in Sacram Scripturam memo- 
rat Ludovicus Jacobus a S. Carolo in Bi- 
blioth. Carmelitica MS. 

BERENGARIUS de Valle Arenosa, Hispa- 
nus Carmelita , Sacrae Scripturae lector , 
defunctus A. 1345. Etiam hujus lucubra- 
tiones in quosdam SS. Bibliorum libros ab 
eodem Lud. Jacobo memorantur. 

BERENGOSUS, Ordinis Benedictini, Ab- 
bas S. Maximini Trevirensis , non ut Bel- 
larminus editione prima libri de S. E. Sac- 
culo VII. sed sub duodecimi initia clarus A. 
1112 ab Henrico V. lmperatore impetravit 
privilegium pro advocatia suae Abbatiae , 
scripsitque Opuscula edita Coloniae 1555 
et recusa in Bibliothecis Patrum , et novis- 
sime Lugdun. tom. XII. De laude et inven- 
tione Crucis Dominicae libros III , pag. 349. 
Librum de mysterio ligni Dominici , et de 
Luce visibili et invisibili. per quam antiqni 
Patves mcruerunt illustrari pag. 367 et Ser- 
mones V de Martyribus , Confessoribus , 
Dedicatione Ecclesiae et veneratione Reli- 
quiarum pag. 376. Vide Oudinum tom II , 
pag. 1004 qui tamen fallitur, cum huie Hr- 
rcngoso tribuit commentarium in Apocal\- 
psin , quem Berenuarii Turonensis esse su- 
pra demonstratum fuit. Sicuti Bernonis est 
non Berengosi , quod ei adscribunt nonnulli 
de jejuniis quatuor temporum. 

BERGANTIO, de quo Pancirollua p, 127 
de claris Legum interpretibus . infia BUR- 

<;r.\!)i<). 

BERGOHAS scriptor Chronici, infra JA- 
CQBtiS Philippus. 



:>()<> HERLEN 

BERLfiNGERIUS Tarentinus . Seriptor 
YiUw S. Cutuldi EpiSOOpl, ul forunt Taron- 
tini in Calahria . q«ae o\stat in Actis San- 
ctorom tom. ll. Maji l() pag. 570. Adde de 
illoCataldoUghelluuj tom. IX. Italiao Saorae 
pag. \i\. 

BBBM \I.IUS nationo f.allicus . Archidia- 
coDus Brucurensis in Lusitania . scripstt 
Vitum II. GerahM Magistri sui atque Archi- 
episcopi Bracarensia , Edita est a baluzio 
tom. III HisceUan. pag. 17!) qui in eodem 
tomo etiam pag. 171 vulgavit coodpbsitam 
vitam .Mauritii Burdint, quem p'. 176 
scribit B. Geraldo successisse Anno II 10. 
hlrni Mauntius An. 1 1 18 notior ossc ooepit 
nomine Gregorii VIII. sed captos a Calixto 
II et porpotuo caroeri manCipatius A. 1121. 

BERNALDUS Conslanticnsis Bresbyter , 
iufra BERTHOLDUS. 

BERNARDINUS Aquilanus . Ordinis Mi- 
norum . in Conventu S. .luliani prope Civi- 
tatcin Aprutii Aquihmam obiit Anno 1503 
aetatis 83. de quo multis Waddingus tomo 
octavo Annalium. Hic praeter Italice An. 
li'.M elucubratas editasque VenetHs l">7:i 
admonitiones vitae spiritalis , ac Vitam S. 
Bernardini Senensis et Philippi Aquilani , 
scripsil etiam Latine tractatum de nubere 
volentium doctrina, obvium inOcoano Juris 
tom; IX . pag. 443 et ex ejus Sermonum 
hhris inchoatis , Waddingo ' teste oxtra- 
otuin, tum de Coenobiis et viris piis Provin- 
ciae S. Bernardi Senensis brevem Ilisto- 
riuiii. Quodtibetum Scholasticum. Quadran 
gesimale, Funerale editum Venetiis |.'>7.'i. 
Centurionem, * sivede Passione CHRISTI , 
et Peregrinum . sive de CHristi colloquio 
oum disoipulis Emauntem petentibus. 

BERNARDINUS de llustis , in Statu M<-- 
dioJanensi , Ordinis Minorum, A. 1 i 80. Au- 
ctor O/ficU de immaculata Conceptiane B. 
Virginis confirmati bulla Sixti IV. aj <t <•«•- 
lebrari tnde soliti 8 Decembris: nec non 
Officii Vomims JESU , H JanuariL Obitt 
posl Annum 1500. scripsitque Mariale di- 

' i». 64: nilil. Ordinii Mlaorum. 
Perperam alli , Cenluriam in rnemoriam Pas- 
lionls CBRISI i. 

tdde Saynaldutn a <i Annum 1477, n. 9 ct 

) 8-3 IIUIII i . i. 



(i E II l U S 

catum Alexandro VI et excusum Modiol. 
1494, I Argentince b) 1496, fbl. lla-a- 
noaa !">0(> ot 1519, fol. et tiertiotomo Ope- 
iiiin. Hrixia 1 1588, fol. continons Scrmo- 
nes ie B. Virgine Maria et Reginte Goeli 
cxoollrntiis per singulas ejua festivitates 
ct omnia Anni Sahhata. Immuculatae Con- 
ceptionis sermones IX. una cum Oilicio im- 
maoulatae Conceplionis. Xutiritutis Muriue, 
sermones V. DeNominibue c) scrmonesVI. 
De vita et oonvcrsatione , Pruesentutione 
in Templo . ac virtutibus donisquc, beati- 
tudinihus, fructibus spiritualihus , i^ratiis , 
sanotitatc , ot impoeeabilitate : de Sacra- 
nientis Ecclcsiac , quao rooopit , et de de- 
sponsationc . sormoncs XII. De annuncia- 
lione scrmoncs XII. De visitatione, II. de 
purturitione , V dc Purificatione , II. Maria 
hortus ddieiarum , Ccdrus , Libanus , Cy- 
pressus , Palma, Rosa , Oliva , IMatanus , 
Cinnamomum , Ralsamum, Myrrha , Vitis, 
Nardus, Galbanum, Lilium, Maria Nix ( de 
festa Sivis ) Seala Coeli, Marc. Aurora, Lu- 
na , Sol , Acios Castrorum , torra in qua 
tota Trinitas scripsit , arcus coolostis , si- 
vc Iris , oollum , columha , Elophas , (lal- 
lina , Ovis DEI: Maria cbur , dios , fons , 
navis , nubes, mons Sinai . thronus : Ma- 
ria vollus , lux , lampas acccnsa , vas DEI, 
rota DEI , sodes DEI , Civitas DEI, castol- 
hun : sermodes IV. De Compassibne Mariae, 
degaudiis, sermones II de ussumtione 11 
de coronatione Mariae II. 
Quadragesimale Argentinae 1 49& 
Pro Defensione Montium Pietutis d ) Tra- 

1») Thcopliili Sinccri Nachrichten von rarcn 
Buchem pag. iii , seq. 

c) llla nomiiia Bunt: Margarila , adamas , ru- 
liinus , jaspis, alectorius: ( figurata per Michael 
AbigaiJ, Racbei, Judith , Abisach ; ) ccllaria, mc- 
dialrix salvalionis , unionis , reconciiiationis et 
intcrcessionis: auxiiiatrix , restauralrix , illumina- 
rix , advocata nostra : Maria Doiniua, omnia ve- 
ncranlnr Mariam: Mater universoruui , area llic- 
saurorum , Itegiua Coelorum, Imperalrix Coeli el. 
Tcrrae, Augusta , manus DEI, apis DEI, «cgula 
omniura vlveatium, jaoulum daemonum , idria 
(uSpto.) DEI , antfgdalus et arbor Coelcslis. Mater 
miscrirordiac , aipi.icduclus , rorc perlusa , Jauua 
Coeii , fenestra Paradlsl , atrium DEI. stclla coeli, 
poll , maris , matullna , regla. 

ii) Monlei i*ici:iiis , obercendate Judacorum Ibc- 



B E R N A 

ctatus duo acl Bernardinum de Carvajalo , 
Cardinalem , scripti A. 1497 editique Me- 
diolani 1503, fol. et cum Rosario, Haga- 
noae 1518 et inter Opera : Brixiae 1588 fol. 
oppositi Nicolai Bariani de Placentia , Ere- 
mitae Augustiniani scripto Mediolan. 1494 
de Monte impietatis , edito Cremonae 1 496 
et cum Francisci Papafava , Patavini JCti 
scripto ejusdem argumenti ad editionem 
Venetam Joannis Gryphii , recuso Lipsiae 
1670, 4 cum Theodori Asciani , sive D. 
Matthiae Zimmermanni , Superintendentis 
Misnensis, libro de Montibus Pietatis Ro- 
manensibus. 

Rosarium Sermonum per totum annum 
Lu^d. 1507 et 1527 et inter Opera , Rrixiae 
1588 fol. 

*Prior editio Defensorii sacratissimi Montis 
Pietatis multo antiquior est quam Mediola- 
nensis anni 1503 hic indicata; cum in Ri- 
bliotheca Felini sese offerat antiquissimis 
typis absque ascriptione anni et loci in 4. 
RERNARDINUS de Caravaial, Placen- 
tinus Hispanus, Episcopus Ostiensis, Car- 
dinalis ab Anno 1 493 ad 1 522. Vide Ciac- 
conium de Cardinalium Vitis pag. 1326 seq. 
Nicolaum Antonium Ribliothecae Hispanae 
lomo I , pag. 168 et Henricum Warthonum 
ad Caveum. Ejus Orationem ad Cardinales 
de eligendo Summo Ponti/ice Anno 1492 et 
aliam nomine Ferdinandi et Elisabethae , 
Regis et Reginae Hispaniae , ad Alexandrum 
VI magnis laudibus effert Lucius Marinaeus 
Siculus libro VIII de Hispaniae laudibus , 
Nicolaus Antonius etiam Orationem ad Car- 
dinales de Baza, Granatensis Regni Urbe 
Mauris An. 1 490 erepta. Epistolam Conso- 
latoriam in obitu Principis Johannis A. 1 497 
ad Parentes Ferdinandum Regem et Elisa- 
betham Reginam. 

*Oratio ab hoc viro tumCartaginensiEpi- 
scopo coram Alexandro VI novo Pontifice 
nomine Ferdinandi et Elisabethae Reginae 
Hispaniarum , habita lucem adspexit typis 
Romanis, ut opinor in 4 absque loco et anno. 

neratoriae, instituti a Paulo II. inde a Siilo IV 
atque a caeieris deinde conlirmali Ponlificibus. 
Adde Concilium Lateranense A. 1515 sessione X et 
Matlhiam Zimmermannurn de Montibus pietali* 
pag. 718 $"q. 



RDINCS 201 

RERNARDINLS Gadolus Rrixianus. Ab- 
bas Camaldulensis,circaAnnum 1446cujus 
Opus Annotationum in sacram Scripturam , 
librum de fugiendo saeculo et religione 
amplectenda , aiium contra superbiam et 
ambitionem: Epistolas item , ac Sermones 
memorant. Possevinus testatur eum etiam 
de S. Hieronymi operibus in ordinem colli- 
gendis cogitasse. 

RERNARDINUS de Roma , Carmelita , 
Episcopus Sutrensis , Cardinalis An. 1324 
scripsit in IV libros sententiarum , et ad 
Clerum Romanum lib. I. Vide M. Antonii 
Alegre de Casanate paradisum Carmelitici 
decoris pag. 284 qui Rernardum cum Pos- 
sevino , non Rernardinum nuncupat. 

RERNARDINUS du Rosier, sive de Roser- 
gio , ex Canonico Regulari Archiepiscopus 
Tolosanus ab Anno 1 452 ad 1 464 Scripsit 
quam plurima Opera de cultu S. Virginis 
et B. Stephani: Sermonum collectionem , 
Commentaria in Decretales Juris, qua scien- 
tiapraecipue insignis : denique Dissertatio- 
nes de auctoritate Pontifkia Legatorum et 
Cardinalium. Lucubrationes istae in Biblio- 
theca Metropolitana servantur , quarum 
etiam elenchum apud Bertrandum * legere 
licet. Publicavit et accuratissime acta Lega- 
tionis Petri Cardinalis Fuxensis in Hispa- 
niam , ejusque mandato de antiquitatibns 
Tolosanis libellum Stephanus de Ganno . .1//- 
norita ei dicat. Haec Sammarthani in Gallia 
Christiana tom. I , pag. 700. 

RERNARDINUS Senensis, Ordinis Minor. 
An. 1450. sexto post obitum anno Sanctis 
adscriptus , de quo Acta Sanctorum 20 Maji 
tomo V. ubi Vita scripta a RARNAR/EO pag. 
277 et tomo VII, pag. 821 seq. ubi etiani 
effigies corporis, ut ajunt incorrupti , et in 
Diario Theologico Dresdensi (Santmlung von 
Alten und Neuen) An. 1727 post pag. 51 i. 
De scriptis ejus, in quibus etiam Commen- 
tarius in Apocalypsin,el de Praeccptis Rcgu- 
lae Minorum, non habeo, quaeaddam Labbei 
industriae , qui tom. I de S. E. pag. 186 et 
editionem Venetam An. 1591 Petri Rutloltii, 
quatuor Voluminibus in 4. 10 et Parisiensem 



* Nic. Berlrandum in opero dc Tolosanorum ge- 
jtis. Tolosae 1515 fol. 



?H 



IM B E R N A 

Johannis de la Ilaye 1636 tomis quinque 
in folio , distincte reeenset. (36 Prediche 
volguri. Sienu 1853. in 8. Vila di S. Bernur- 
dino <la Siena descritta e illustrata dul P. 
/•'. Amadio M. ( Luzzo ) da Venezia. Ven. 
Poletti 1745. 4. fig. 

BERNARDINUS Tomitanus. Ordinis Mi- 
norum . a statura purvulus dietus , aequa- 
lis Bernardini de Bustis. et nonminusquam 
ille , Moiitium Pictutis assortor , Promotor- 
que. Obiit Ticini A. 1 49> et praeter Sormo- 
bes de perfectioae Vitae Christianao , Ve- 
netiis Italice editos 1532 8. scripsit Latine 
brevcm Traetatum de modo confitendi. Bri- 
m;ii' 1 •")'»>' I 2. 

Alius inquit Possevin. Bernardinus Tomi- 
tanus. cujus Expositio in Matthaeum Pro- 
hibctur in Indice Romano. Hunc , Bernhar- 
dum in Indice vocari video. 

BEUNARDLNUS Cyllenius Veronensis , 
eujus notae in Tibullum editae Romae 1475 
ot codem anno Venetiis , tum Regii Lepidi 
1481 Rrixiao 1486 etc. Ejusdem commen- 
tarium ineditum in Priupeia habuit Gabriel 
Naudaeus teste Labboo pag. 236 Biblioth. 
MSS. Ejus promissa hypomnemata in Ca~ 
tullum et Propertium non exstare dolet 
Barthio tom. II ad Statium pag. 1085 I)c 
alterius Bornardini Donati Voronensis dia- 
1ol'0 de Plutonicae et Aristotelicae Philoso- 
phiue di/ferentiacnm Gemisti Platonis scri- 
pto ejusdem argumenti , edito Venetiis et 
Parisiis I">i1 . 8. dixi tom. X. Bibliothecae 
tiraoc.i" pag. 743. 

De BEHNAKDIS illustnbus commentatus 
est Jbachimus Meierus 'o juaxap/r^ in Dis- 
sertatione Dransfeldiana, edita Gottingae 
•1098, 4 pag. 18 seq. sed propositum ipsi 
loqui dc viris Principibus Comitibusque , 
qui Bernhardi nomine in historiarum mo- 
numontis nobiles, vel in tabulis genealo- 
gicis momorabilos feruntur : et pag, 48 seq. 
dc claris quibusdam Bornardis, Bernardinis, 
Bernhardonis, Bornartinis , Borentiiset Be- 
rensiis recentioris aotatis: unde vix ullos 
eum attingere video, qui ad praesens insti- 
tutum meum pcrtinent. Itaque omisso illo 
coeptam telam persequi placet. 

BERNARDUS Albertus , cujus scriptum 
riis rnorbis ineditum evolvit Cangius. 



R D 1 > II S 
memoratum etiam Labbeo pag.50 Bibl. MSS. 
Scriptoribus autem Bibliothecarum Medica- 
rum praeteritum. 

BERNARDLS de Ambusia , Gallus, Tolo- 
sanus Carmelita, Cardinalis circa An. 1364. 
Scnpsisse a Possevino , Alegrio et aliis tra- 
ditur 171 Kpistoinm Jounnis primam Lectio- 
nes CXIL In Jacobi Epistolam Lectiones 
LXIV. In IV Libros Sententiarum. Librum 
variarum Collutionum , et Sermones hyc- 
males, aostivales , Qiiadragosiniales. 

BERNARDUS Angrianus^ Bononiensis , 
Carmelita circa Annum 1390. ex cujus scri- 
ptis nihil practcr Sermones commemorari 
repori. 

BERNARDUS Ayglerius, ex Abbate An. 
12")6 Lerinonsi, ac deinde An. 1263 Cassi- 
nensi Cardinalis, obiit An. 1282. Praeter 
Sermones ad fratres scripsit Speculum Mo- 
nachorum, in tres Partes divisum, editum- 
quc Venotiis et Parisiis 1507 atque indeCo- 
loniae 1520. (De Codice MSto, qui est in 
Bibliothoca S. Pctri hujus Urbis, vide B. 
Staphorsti Historiam Eccles. Hamb. tom. III 
pag. 305.) Praeterea in Regulam S. Benedi- 
cti et de Praeceptis Iiegularibus: tum Be- 
gestaduo, unum collationum, beneficiorum, 
et officiorum: altcrum omnium inquisitio- 
numjurium et bonorum in castris et villis 
Monasterii Cassincnsis. Vide Placidi Diaconi 
supplemcntum ad Petrum Diaconum cap. 2 
ct Johannis Baptistae Mari notas: Trithe- 
mium c. 601 et lib. 2 dc illustribus Bene- 
dictinis pag. 130. 

* Speculum monachorum Bernardi edi- 
tum ost Venetiis an. 1505. in 16. una cum 
adiuncta vita S. Bcnedicti ex lib. II. Dia- 
log. S. Gregorii , et Regula S. Benedicti. 

BEBNARDUS de Baching, Baging , sive 
Waching, prope Saltzburgam, cx Canonico 
RogulariPrior Togernseensis,Ordinis Benc- 
dictini Anno 1472 obiit. IIujus viri eximii 
Confessionale MS. memorat Clarissimus Pez 
tomo III Anecdotorum Parte 3 pag. 631. 
Ejusdem Bemediarium pusillanimium et 
scrupolosorum ad 1'Yanciscum Schlick, Ca- 
nonicum Ratisboncnsom , vul.^avit torno VII 
Bibliothccae Asceticae pag. 445. Et Episto- 
lam de obitu Caspari Aindorfer An. 1461 
Abbatis Togprnseensis. tomo octavo p. 395. 



BE R X 

Idem longe plurai in Praefatione ad tomum 
septimum de Vita hujus Bernardi disserit, 
scriptaquecommemorat adhucinedita.quae, 
praeter Epistolas complures, sunt: Lauda- 
torium doctae ignorantiae, quae estMystica 
Theologia, ejusque Defensorium. Speculum 
Pastorum et Animarum Rectorum, ejusque 
Defensorium ad Johannem Episcopum Ey- 
stetensem. Opus bipartitum de sentimentis 
spiritualibus. Collationum , sive Sermonum 
Volumen de tempore et Sanctis. Collatio 
prolixa de Passione DOMINI. Praeparato- 
rium ad Missam, et Formula ad celebran- 
dum vel communicandum , se disponendi. De 
debita materia S. Eucharistiae. Consolato- 
rium tribulatorum. Tractatus de poenis in- 
fernalibus. Speculum wwfrsquadripartitum. 
De extremi Judicii diei terrore. Utrum in 
hac vita DEUS possit in contemplatione vi- 
deri et mente attingi. De exercitio interiori 
cum DEO. De modo unionis spiritualis cum 
DEO. De cognoscendo DEUM. De gustu 
svavitatis et cognitionis Divinae. Sermones 
aliquot Capitulares: et Sermones in Profes- 
sione Fratrum. De raptu et exstasi S. Be- 
nedicti. De modis ignem et poenas purga- 
torii evadendi. Qualiter in gratia et virtu- 
tibus pauperem fieri oporteat, qui veram 
spiritualem perfectionem assequi cupit. Dia- 
logus et scripta alia de esu et abstinentia 
Carnium. De forma servanda in excommu- 
nicando. Epistola de Virginitate, sive de 
Consecratione Monialium ad Abbatissam 
Pergensem. Acta Visitationis et Reformatio- 
nis Parthenonis S. Mariae Suneburge?isis 
An. 1 455. Tractatus varii de Paupertate , 
Obedientia, Patientia, aliisque Virtutibus. 
Declaratio passus Regulae S. Benedicti. Tra- 
ctatus contra damnatum vitium Proprietatis 
Religiosorum. 

BERNARDUS Balbus , ex Faventino Epi- 
scopus ab An. M98Papiensis, qui A. 12 1 3 
obiit, in Jurisprudentia Canonica doctissi- 
mus, quinque libros de illa facultate com- 
posuit teste Ughello tomo I Italiae Sacrae 
pag. 1097. 

BERNARDUS Basinus, Canonicus Caesar- 
Augustanus in Hispania, qui Romae Anno 
1491 coram XIX Cardinalibus verba fecft 
cum laude, ediditque librum de artibus 



A R D U S £flg 

Magicis et Magorwn maleficiis , editum 
Parisiis 1506 8.Francofurti 1580 8. Lugduni 
1620 8. 

BERNARDUS, aliis BERNARDINUS de 
Bessa , Aquitanus Ordinis Minorum , qui S. 
Bonaventurae Speculum disciplinae ad No- 
vitios recensuit , et praeter Legendam B. 
Christophori deRomandiola in Compendium 
misit Legendam antiquam S. Francisci dif- 
fusius scriptam a Thoma de Ceperano. * 
Tum praeter Apologeticum de proposito et 
fine regulae Minorum , scripsit librum de. 
triplici statu Religionis S. Francisci , Mino- 
rum, Clarissarum et Poenitentium, in quo 
et Chronicon Generalium Ministrorum usque 
ad Bonamgratiam Generalem decimnm ab 
Anno 1279. 

BERNARDUS de S. Blasio, aliis BER- 
NALDUS , Germanus, circa Annum 1060 
scripsit contra Schisma , aliaque, quae non 
opus referre cum repetita iisdem verbis le.si 
possintapud Gesner. Simlerum,Possevinum 
Hendreichium. Apparet autem hunc non 
diversum esse a BERNALDO , Presbytero 
Constantiensi , cujus quaedam vulgata ex- 
stant a Sebastiano Tegnagelio in veteribus 
pro Gregorio VII et contra Schismaticos 
monumentis , Ingolstadii 1612, 4, nimirum 
de vitandaexcommunicatorum communione, 
de reconciliatione lapsorum et de Concilio- 
rum , Decretorum , Decretalium , ipsorum- 
que PontificumRomanorum auctoritateliber. 
Caetera aliorum , quae in illa Tegnagelii 
sylloge continentur, recenset B. Doctor 
meus Thomas Ittigius libro de Bibliothecis 
et Catenis Patrum pag. 614 seq. 

BERNARDUS Abbas Bonaevallis , qui Vi- 
tam S. Bernardi Claraevallensis traditur , 
a quibusdam composuisse, non alius est 
ab ERNALDO, sive ARNOLDO , Abbate Bo- 
naevallis Carnotensi , de quo supra p. 131. 

* BERNARDUS Bottonus Parmensis de 
quo Pancirolus lib 3. c. 8. praet^r appa- 
ratum super Decretales Gregorii IX. scrip- 
sit etiam casufl sup°r eosdem ; unde Inno- 
centius IV fuit contemporaneus etsub ipso 

* Ita recle Vossius ex Antonini Florentini Parte 
III Histor. Tit. 24 cap. 9 $4 pag. 778 licet Waddin- 
gus pag. :>9 et BB5. Thomam uabel Cellanum. 



iOV BERN 

upparatum fecit : veiba sunt Ptolomei Lu- 
censis Hist. Eccles. lib. 22. c. 12. Quare 
duo opera canonica plane diversa inter se 
scripsisse Bernardus iste censcndus est. 
Id vero non satis distinguitur a Pancirolo 
ubi de hoc Bernardo, quem ait Bononiae 
decessisse, cuius in urbis Academia prae- 
fectum cgit. 

BERNARDUS de Breitenbach , * notus 
itinere in Palaestinam , quod camerarius 
Moguntinus An. 1 483 suscepit , cum Joanne 
Solmcnsi Comite et nobili Viro Philippo de 
Bicken . fratre 1'eliee ct cujus opcra in de- 
pingendis locis usus est Erardo Rewick, 
Ultrajectino: Descriptionemquev'}usPdiSSdi°ii, 
Decanns jam Moguntinus Anno 1488 Mo- 
guntiac edidit. et Bertholdo Moguntino Ar- 
chiepiscopo dedicavit , a quo etiam missus 
Bomam fuerat, pallium pro illo postulatu- 
rus. Vite Serarium Rerum Moguntinarum 
libro V editionis novae pag. 797 et 813. 
Germanico-Belgicac versionis ejusdem iti- 
nerarii editionem curavit memoratus Re- 
v. -ickius Moguntiae A. 1488. 

BEBNARDUSCarnotensis,per/ecf7ss/wi/s 
inter Platonicos Saeculi 7iostri , inquit Jo- 
anncs Sarisberiensis , qui Carnotensis Epi- 
scopus Anno 1l80.obiit, libro quarto me- 
talogici capite 33. ubi hos ejus versus affert: 

Non dico esse, quod esl, gcmina quod parte 
coactum 
Materiac formam continet implicitam : 
Sed dico esse, quod cst , una quod constant ea- 

rum : 
Hoc vocat ldeam , illud Acheus ct liylen. 

Pfec minus hos : 

Prinr.ipium cui sola fuit Divina Voluntas , 

^Etas non frangit dcmolilurve Vetustas. 

Dissolvit tempus quicquid producit ad esse, 

Si non ad praescns, constat quandoque nec essc,* 

Ergo super tali , qui luget , conditione , 

Aut nihil , aut minimum clarct ralionis habere. 



* De propinquo Bcrnhardi Johanne Breitenba- 
ehio , Consule Lipsicnsi, Albinus in Chronico Mi- 
snensi pag. 537. Dc Tttmanno Hmdenbachio , qui 
Collationurn libros VIII edidit Coloniae IS84 et Ui- 
storiam scripsil b"lli Livonici, vide Vossium Hiiit. 
Lat. pte. "71 Valerianum Andrcam et Franciscum 
Sweertium in BibliOtheCM Belglcig : ubi eliam de 
Matthia BredenbacMo Carpeosi , ct de Joanne 
Jiredenbfirltio DuuVldorpiensi f ilnianni Darente. 
lta leg. narn male editur: neccsse. 



A R D U S 

Propter hosce versiculos Bernardis potHis. 
accensuit hunc Bernhardum Christianus 
Daumius notisad Bcrnhardum Geystensem 
pag. 42 vix ferente Thom. ReinesioEpisto- 
lis ad Daumium pag. 294 qui tamen ipse 
affert verba ex Joannis Sarisberiensis Poli- 
cratico lib. VII Policratici cap. 12. ubi aliis 
histie cjus versibus allatis : 

Mens humilis , studium quaerendr, vita queita, 
Scrutinium tacitum , paupertas , (erra alicna, 
Haec rescrare solent multis obscura legcndo. 

adjungit : licct metri ejus svavitate non ca- 
piar, sensum approbo , et philosophantium 
mentibus credo fideliter ingerendum. Idem 
Sarisberensis pluribus in locis eum laudat 
et lib. 1 cap. I7testatur operose egisse, ut 
inter Aristotelem et Platonem componeret, 
sed tarde venisse : et lib. 1 cap. 5 Wiliel- 
mus de Conchis Grammaticus ipsi est post 
Bemardum opulentissimus et Peripateticus 
Palatinus. Vide infra, Bernhardus Sylvester, 

BEBNARDUS Carthusianus, fundator Do- 
mus Carthusiae Portarum ex Monacho Am- 
broniacensi An. 11 15 ad 1 1 !i%.cu]us Epistolae 
Asceticae tres cditorc Pctro Francisco Soc. 
Jes. Divione 1637, 8 et recusae in Biblio- 
thecaPatrum Lugd. 1672 tom. XXIV, pag. 
1501 seq. Idem Chilletius alios quatuor 
deinde Bernardos Priores eidem domui prae- 
fuisse docet pag. 1464 et 1520 Secundum 
ex Episcopo Bellicensi A. 1147 Tertium ab 
Anno 1154 qui dcinde Episcopus Diensis: 
Quartum Bernardum de Turre ab A. 1253. 
Quintum Bernardum de SamiaabAn. 1258. 

BERNARDUS. Abbas Cassinensis, defun- 
ctus An. 1282 de quo supra, Bernardus 
Ayglerius. 

BERNARDUS , Monachus Cassinensis , 
qui circa Annum 1120 scripsit Vitam S. 
Confessoris Amici ,c\\]\\s memoria 3 Novem- 
bris recolitur. Vide Petrum Diaconum cap. 
37 de illustribus Cassinensibus. 

BERNARDUSGvidonis, * Prior aliquando 
Castri S. Vincentii in Occitania , Episcopus 
dcindo Lodovensis , Ordinis Praodicatorum, 
dcfunctus An. 1331 cujus Chronica Ordi- 



Vide ctiam apud Labbcum tom. II Hibliothecae 
novae MSS. pag. 512 et Jacoburn Echardum tom. I, 
pag. 57« seq. 



BER N 
nis sui usque ad Annum 1304 Annales Pon- 
tificum usque ad Johannera XXII atque 
Imperatorum , et Tractatum de Synodis 
usque ad sua tempora, Vossius e Leandro 
Alberto memorat. Eadem et longe plura , 
sed inedita adhuc pleraque memorat Jaco- 
bus Echardus tomo primo de scriptis Do- 
minicanorum pag. 579 seq. et in his Specu- 
culum Sanctorale 4 Volum. ex quo plura 
vulgata sunt in Labbei Bibliotheca nova 
MSS. etiam Praefatio Partis quartae ad Jo- 
hannem XXII tom. II , pag. 51 3 cum Papae 
responsione. Nomina ac gesta Lemovicen- 
sium Episcoporum ad Annum 1273 p. 265. 
De Ordinibus Grandimontensi atqueArtigiae 
in dioecesi Lemov. et de Monasterio S. Au- 
gustini Lemovicensis. pag. 275 278. Ex eo- 
dem Sanctorali petita Vita S. Fulcranni , 
Episcopi Lodovensis, in Actis Sanctorum 
K 3 Februarii , et Vita S. Sacerdotis , Epi- 
scopi Lemovicensis , quam ante Labbeum 
tom. II , pag. 661 ediderat Baluzius Tutel- 
lae Lemovicum Anno 1656 ad calcem di- 
squisitionis de saeculo , quo Episcopus ille 
vixit. Ex hujus Bernardi Annalibus Ponti- 
flcum fusioribus et brevioribus idem Balu- 
zius vulgavit Vitam duplicem Clementis V. 
in Papis Avenionensibus tom. I , pag. 55 et 
62 et Johannis XXII, pag. 133 151 * Scri- 
psit idera Bernhardus Genealogiam , seu 
Chronicon Comitum Tolosanorum , quod in- 
ter vetera monumenta Histonae Comitum 
Tolosae , Gallica lingua scriptae subjuncta 
edidit Guilelmus Catellus, Tolosae 1623 fol. 
Casus , qui in celebratione Missae accidere 
possunt, qualiter ipsis occurrendum sit, ex 
dictis Venerabilis Doctoris Fratris Thomae , 
in ultima Parte Summae , excusum circa 
initia nascentis Typographiae sine anno et 
loco in 8. v0 Liber Sententiarum Inquisitio- 
nis Tolosanae ab hoc Bornardo , ut Inqui- 
sitore latarum Anno 1307ad 1323 vulgatus 
a Philippo Limborgio , ad calcem Historiae 
Inquisitonis, Amstelodami 1692 fol. opus 
insigne ad dignoscendas non modo Albin- 
gensium Waldensiumque opiniones , sed et 
ad rationes tribunalium illorum artesque 
rigidas intelligendas. Caetcra Echardo me- 

* Propyl, Act. Sanctor. Maj. pag. 71 75 80. 



A II D U S 205 

morata sunt: Genealogia Regum Franciae, 
et de ejusdem Regni origine. Nomina Apo- 
stolorum et Discipulorum DOMINI nostri 
JESU CHRISTI cum Officio Missae LXXII. 
Discipulorum. NominaEpiscoporum dioecesis 
Tolosanae, et quorundam Episcoporum To- 
losanorum Vitae. Tractatus de Ordinatione 
Sacrificii Missae , De Articulis Fidei , Sa- 
cramentis Ecclesiae , Praeceptis Decalogi , 
de operibus misericordiae corporalibus et 
spiritualibus , et de dotibus gloriae Reato- 
rum. Dicta Sanctorum atque Doctorum Ec- 
clesiae loquentium de peccato originali. Ra- 
tionale Divinorum Officiorum, sivc de Do- 
minicis , feriis festisque de tempore et San- 
ctorum. De paupertate CIIRISTI adversus 
Fratricellos. De Practica Officii Inquisito- 
rum. 

S. BERNARDUS Burgundus, Gallus na- 
tus Anno1091 Monachorum Cisterciensium 
Coenobii Claraevallensis , sive Caraevallen- 
sis a) gloria: et reformandae Ecclesiasticae 
disciplinae plus, quam alii volebant , inten- 
tus , obiit Anno 1153, 20 Augusti , San- 
ctis adscriptus Anno 1174 b) qui summis 
summus, sed sibi parvus erat , c ) quo nul- 
lum majus Bernardi legere me elogium me- 
mini , quanquam non parva sunt , quae se- 
quuntur : 

Religionis apex , luxmundi, laus Monachorum , 
Flos Cleri , Legis sanctio , Juris amor. 

Instructus, velox; sublimis , pauper , abundans 
Artibus , ingenio , sanguine , veste , bonis , 

Dura, malum, cunctas, tulit, horruit, aedificavit, 
Vana,DEUM,requiem,sprevit, amavit, habet. 

Lepidum est , quod relatus, inter coelites , 
traditur maculam visus esse in toga candida 
habere , d ) quod Conceptionem B. Mariae 
Virginis immaculatam docuisset. Effigies S. 
Bernhardi obvia in Puricelli munimentis tom. 
IV. Thesauri Scriptorum Italiae Muratoriani 



a) VideMabilloniiMuseum Itaiicum tom. 1 p. 19. 

b) Laurentii Cherubini bullarium lom. I p. 67. 
Mabillon. tom. II Operum. S. Bernhardi edit. in 
fol. pag 1358 seq. Aletandri III Papae Epist. tom. 
VI Concil. Harduin. Partc II pag. 1554. 

c) Voyage Litteraire de d.-ux Benedictins lom. 
I pag. 20. Joannis Ludovici Ilockcri Biblioth. lleil- 
sbronncns. pag. 15. 

d) Bibliotheca Patrum edil. Lugd. 1072 t. XXIII 
pag. 905. 



BM B E B N 

]>a_\ 280. Qom praeter Mabilloniumet alios 
Annahum Ktvlrsiasticorum , llistoriaequo , 
rt do ScriptoribuS Kerlesiastieis. vol Cister- 
ciensibua . Scriptores et Operum Bernhardi 
editores^ de praeclaro hoc Doctore littoris 
consignata reperi, haec foresunt: 

Alunus Insulonsis, de quo supra p. 34. 

Pctri Francisci Chijletii . Soc ,los. Bru- 
leHeosis, Beligiosi Villarionsis . genofl Brr- 
nhardi illuslro o ot militarr assortum. 1660 
4 ubi etiam Vitu S. Bernhardi scripta a Jo- 
nnne Ercmitu. 

Ejusdom Opuscula Parisiis 1679 8. v0 in 
quibus quartum oontinet exeerpta ex Gau- 
fridi Abbatis de S. Bomardo collectancis. 

Theophili Baynuuli apis (iallicana, sivc 
de dootoremollilluo BornhardoLibri soptem: 
I. Auctore Gvdelmo Abbate S. Theodorici 
Etemeosiflt II Bemhurdi , sive EBXALDI , 
sei AHNOLDI potius, de quo supra pag. 
367. Abbatis Bonaevallis : IIL IV. V. Qau- 
fridi; sive Godefridi Abbatis, f; qui S. Ber- 
nhardi Xotarius fuit ab A. 1 1 46 VI. VII. ad- 
dita ex Jac. Merlono Horstio, editore Opp. 
Bernardi ez ed. Colon. 1 641 . Priores quinque 
libros dedorat etiam Surius ad AugustiXX. 

B nvrntioribus etiam non omittondi,prae- 
olarus Scriptor Iibri Histoire de Suger , de 
vita et rtbus Sugorii Abbatis S. Dionysii , 
qui Anno ante Bornhardum , nempe Anno 
11 58 dirm obiit , libro V. et VI. 

Scriptorrs vftae ex Gallis : Sr. V Anv/ , 
Paris 1556 8. Gvil. Flamens , Paris 8. Mr. 
le Maitre. Mr. de Villefore. Momoires dc 
Trevoux A. 1705, pag, 1320. J». Bapt. Sou- 
chetus notis ad (iaufridum. Paris. 1649, 4. 

E\ Hispanis Ckristophorus 1'erules libris. 
V. Vallisolrti 1601 , 4. Franciscus Fernan- 
des de Valasco cum LIII. iconibus aereis. 
Antw rrp. i. Joaimes Alvarus hbrisIII. Cae- 
sar-*Augustae 1595 , 4. 

K\ Belgis Caspar Jonnelinus in purpura 
divi Bernardi . sivr eiogiis illius et Cister- 
- nm. Colon. 1644. 

E Germanis Sehastianus Brandt otc. 

"}7K.\ Italis: Pctrmu D. Gaspero^ Storia 

e) Adde Iteinhardi Uenrici Rollii Uibliolhecam 
nobilium Th •ologorum pag. 8» seqq. 

f) PerpLtuit6 de la Foy tom. IV. Tradilion de 
T Egliie pag. 4i. 



ARDUS 
Cronologica di S. Bernardo. Torino 1737. 
4. v. 2. Magagnotti (Pietro, parrooo eo.) Vitu 
di S. Bernardo. Padoi*a, Comino 1744. 4'.) 

Ottonis Frisingonsis Je Hernhardo .ludi- 
cium non indignum considorationo ; Erat 
Abbas , inquit , tam e.v Christiunuc Beligio- 
nis fervor-e zelotypus , quam ex habitudi- 
/tuli munsretudinc. quodammodo credulus , 
tit et Mugistros , qui humanis rationibus 
saeculari supicntia confisi nimium inhaere- 
buut , abborreret , et si quicqtiam ei Chri- 
stiunae Fidei absonum de talibus diceretur, 
facik aurcm praeberet. Confor Barlii Lexi- 
con in vooibus Abelard ot Bernard. 

De oodrm B. Luthorus noster Tomo II. 
Altenburg. pag. 810. S. Bernhardus magno 
vir sj)iritu , ut omnibus prope Doctoribus 
untiquis ct novis eum anteponam : vide ta 
men quomodo cum Sacra Scriptura , quan- 
quam spirituali scnsu , ludat et a vero eam 
deflectat. Quantam idem Bernhardus fidu- 
ciam in CHBISTI sanguine , quam nullam 
in propriis meritis posuerit , celebrat idem 
Lutherus Tom. I. Altenburg. pag. 875 celc- 
brantquealii apudJacobumThomasium pag. 
565. Praefationum, et ad Joannis Meclflih- 
rori dicta Biblica Historiis illustrataet Ger- 
manice odita pag. 380 , 381 seq. et D. Ge- 
orgium Henricum Gatzium in schediasma- 
te dc Luthoranismo Bernhardi , g) Dresdae 
1701 , 4 t0 ot in molotematibus Annaebergen- 
sibus num. XV. 

Laurentii Bertrandi , Sabaudi , visitato- 
ris Generalis Ordinis Cisterciensis, Bernhar- 
di , Doctoris melliflui , Thoologia sprculati- 
va , Astae 1675 , 1676 4 duobus volumini- 
bus. h) 

Sam. Cunonis Oratorium Bernhardi Lati- 
no-Cermanicum , Halae 1609. 

Davidis l' Enfant, Ordinis Praedicatorum, 
Biblia S. Bornardi , sive expositio locorum 
SaoraoSoripturae c Bernardo.Paris. 1655, 4. 

Gvilelmi , Monachi S. Martini Tornacen- 
siscirca Annum 1240. Bernhardinum , sive 
flores ex. opcribus Bcrnhardi , Paris. 1499, 



g) Journal des Savans A. 1702 May pag. 125. 
Memoires de Trevoux A. 1701 pag. Z\Z ed. Am- 
stelod. 

h) Giornale de' Letterat di Roma An. 167C p. 85. 



B E 11 N A 

et Lugd. 1556 8. Vide Oudinum Tom. III. 
p. 203. 

Irj natii Huarti Bernhardus, sive flores ex 
Bemhardi Operibus. Lovanii 1651 , 4 10 . 

Nicolai Pithoei Thesaurus e monumentis 
Bernardi Glaraevallensis. Genevae1589, 8.'° 
Editiones Operum S. Bernhardi hae a Ma- 
billonio memorantur.post imperfectas valde, 
Moguntinam An. 1475.Bothomagensem sine 
Anni nota,BruxellensemAn. 1481. Farisien- 
sem An. 1494 Brixiensem An. 4 495 et Spi- 
rensem Anno 1501. 

Parisiensis An. 1 508 scripta melliflui Do- 
ctoris Seraphica, ut habet titulns, comple- 
ctens curantibus Magistro Joanne Bocardo 
et Jacobo Clichtoueo, qui novo studio reco- 
gnita dedit Lugd. 1515 saepe postea re- 
cusa in eadem urbe et typis Venetis ac 
Parisiensibus. 

Melior editio Lugdunensis A 1520 ex re- 
censione Lamberti Campestris et Laurentii 
Dantisceni, Monachorum Claraevallensium, 
repetita Anno 1530, 1544 etc. 

Inde laudata recognitio Doctoris Sorboni- 
ci Francisci Comestoris Arneducci, Parisiis 
1547. et ex secunda recognitione 1566. 
Veneta An. 1549,4 t0 , duob. Voluminibus. 
Basileensis ex recensione Antonii Mar- 
cellini, Basileae 1552 apud Joannem Her- 
vagium. et 1566. 

Parisienses Johannis Gillotii, Campani, 
Paris. 1582 Nivelliana et Antwerp. 1576 
nec non Paris. 1 586 sub Symbolo Navis : 
cujus distinctam notitiam vide apud Posse- 
vinum. 

Edmundi Tiraquelli, Monachi Cistercien- 
sis, A. 1601. 

Joannis Picardi Bellovacensis An. 1 609 
qui Epistolas etiam notis illustravit. Edi- 
tioni Antwerp. 1620 praeter alia accessere 
etiam quatuor Opuscula vulgata a Gretse- 
ro, Ingolstad. 1617, 4. 

Prioribus his longe anteferenda editio 
Jacobi Merloni Ilorstii, Pastoris Colonienis 
An. 1641 distincta in tomos sex, cum no- 
tis in priores quatuor, quibus genuina ope- 
ra continentur. Haec plus simplici vice de- 
inde recusa editio distincte reconsotur a 
Labbeo pag. 190 seqq. et Oudino tom. II 
pag. 1 i'Y : ) seq. 



RDUS 207 

Luculentissimam'/ xSoctv dedere Parisien- 
ses majoribus typis Begiis excusam Paris. 
4640 sex Volum. in fol. 

Deniquesingulare studium novamque cu- 
ram in expolionda et locupletanda etiam 
Horstii editione posuit post Claudium Can- 
telovium a, Johannes Mabillonius non desti- 
tuente eum Oprra Sociorum MichaeMisGer- 
mani, Theodorici Buinarti. atque Edmundi 
Martene. Mabillonio certe emcndatiores lo- 
cupletioresque quatuor editiones Oprrum 
Bernhardi debemus, notis etiam illustratas: 
unam in octavo Paris. 1666 octo Volumi- 
nibus, et tres in folio An. 1666 b, 1690 c) 
1719 singulas tomisduobus, quorum prior, 
quatuor distinctus Partibus genuina S. Ber- 
nhardi opera, posterior dubia et aliena com- 
plectitur. Hancnovissimameditionem Anni 
1 71 9 recuderunt Veronenses d j An. 1 726 fol. 
tribus Voluminibus, ita ut genuina scripta 
primumet secundum expleant, additis Ap- 
pendicis loco iis , quae EdmundusMartene 
nuper publicavit. Haec mox memorabo, cum 
editionem Mabillonianam postremam stri- 
ctim recensuero. 

V O L U M I N I S P B I M I 
TOMO I. 

Epistolae CCCCXIX cum Appendice Epi- 
stolarum dubiarum aut spuriarum vel a M- 
COLAO Claraevallensi, Bernardi nomine 
scriptarum: quibus additae chartae, seu 
litterae ab ipso Bernardo de rebus civilibus 
confectae, tum Epistolae ad eumadiversis 
scriptae cum quibusdam aliis monumentis, 
quae ad illustrandas Bernardi Epistolas fa- 
cere visa sunt , a num. CCCCXX da 
CCCCXLVII. 

(38 Vohjarizzate dai PP. Petrina c Sian- 
da. Roma 1756. 4. v. 2. 

a) Vide Pezii Bibliotbeccm Benediclino-Mauria- 
nam pag. 13. 

bj Journal des Savans A. 1GG6, 6 Septembr. p. 
20o. Oudinus tom. II p. \-2oS. 

c) Acta Eiuditorum tom. I Supp!ementi p. 55G. 
Oudinus tom. II pag. 1246 qui eliam notiiiam pro- 
missae Itertrandi Tisseri editionis cihibei pag. 
1^il scq. cui praecipuam curam docct fui-so alic- 
na omnia ciciudandi , nc molc multi a lectionc 
nielliflul Doctoris abstcrrcrentur. 

d) Giornalc dr' l.<ltcrati d' lta'ia tom. XXXVII 
psg 525. 



208 B E R N 

T M II. 
De Considcratione ad Eugenium III Pa- 
pam tibri V pag. 413. 

/)e mpribus Pradutorum ad Henricum So- 
nonensium Arehiopiseopum ( inter Episto- 
las debebat esse XLII. ) pag. 467. 
De Conccrsione , ad Clericos , p. 483. 
De praecepto et dispensatione. libi r ad Mo- 
nachos Carnotenses, p. 505. 

Apologia in Mnnaehos Cluniacenses •, ad 

Cuilclmum S. Theodcrici Abhutem. p. 531. 

De laude novae Militiae ad llugonem 

Magistrum Militiae CHristi. et alios Milites 

Templi. pag. 549. 

De (jradibus Humilitatis et Supcrbiae , 
pag, 565. 

De dilu/endo DEO, ad Haymericum Car- 
dinalom et Caneellarium, pag. 590 scriptum 
leetu dignnra imprimis, et a Berengario 
Abaelardi diseipulo temere sutrillatum. 

Dec/ralia ctlibero arbitrio ad (iuilelmum 
Abbatem S. Theoderici, pag. 609. 

DeBaptismo aliisque qiuicstionibusad Hu- 
gouem (!<• S. Victore. pag. (531 debebatesse 
inter Epistolas LXXVII. 

XIV, Capitula Thcologiae, immo Stultolo- 
[/iae Pctri Abaclardi, pag. 646. 

Contra errores Abaclardiad Innocentium 
II Pootificem pag. 650. Inter Epistolas de- 
bebat esse CXC. 

Dc vita et rebus (jesth S. Malachiae, lli- 
berniae Epucopi, qui obiit Anno 1I4S No- 
\cinhiis 2 ad GoDgaoum Ahbatem, p. 663. 
CUm Ibilla Caneni/.atMMiis a Clcmcnte III A. 
1490 pag. 697, Duo Sermonee in eundem 
Malachiam infra pag. lOISseq.) 

Antiphonarium, sive de ratione cantus 
(istercicnsis Ordinis. pag. 699. 
T O M O III. 
Sermone* de Tempore. In Adventu DO- 
MI.M, Scrmones VII pa^. li\. Ue laudibus 
Virgiois Matris, super verba: Missus est 
l igehu Gabriel, Sermones IV pag. 739. In 
Vigilia Nativitatis DOMIM, Sermones VI. 
pag. 762. InNativitateDOMINI, Vpag. 783. 
Sermo in Nativitate SS.Innocentium p. 794. 
m Circumcisione Domini III. pag. 763 In 
Epiphaoia Domini III pag. 802. In Octavis 
Epipbaniae pag. 10. Dominica prima post 
octavara Epiphauiae, SermonesII pag. &\% 



ARDUS 
In capite jejunii et Quadragesima VII pag. 
8*21. In Psalmum XC. Qui habitat , Sermo- 
nes XVII in Quadragesima hahiti pag. 834. 
Dominica Palmarum III pag. 885. Feria 
quarta hebdomadae sanctae pag. 891. In 
Coena Domini pag. 897. De die sancto Pa- 
sehae III pag. 899. In octava Paschae II p. 
91 i. In Rogationibus * pag. 912. InAscen- 
sione Domini V. p. 917. In Kesto Penteco- 
stcs III pag. 934. Dominica IV post Pente- 
eosteu p. 94-2. Dominica sexta, III p. 942. 
Dominica I Novembr. Sermones V p. 950. 

Sermones de Sanctis. In Conversione S. 
Pauli, Sermones II pag. 964. In Purilicatio- 
B. Mariae, III pag. 965. In natali S. Victoris 
Confessoris 26 Fehruar. (ejusdem cujus Of- 
bcium infra p. 1263) Sermones II p. 969. 
In natali S. Benedicti Abbatis 21 Mart. pag. 
973. In Festo Dominicae Annunciationis, si- 
ve Annunciationis B. Mariae Virginis , III 
pag. 977. In nativitate S. Johannis Bapti- 
Stae pag. 989. In Vigilia SS. Pctri et Pauli 
Apostolorum pag. 993. In Festo SS. Petri 
et Pauli ; 111 pag. 994. In assumtione B. Vir- 
ginis Mariae, 15 August. Sermones * IV 
pag. 1001. Dominica infra Octavam Assum- 
tionis pag. 1012. In Nativitate B. Mariae p. 
1018. In Festo S. Michaelis II pag. 1 025. In 
Festo omnium Sanctorum V pag. 1029. In 
transitu 8. Malachiae, (de quo Bernhardus 
supra pag. 663.) Episcopi Hiberniae,2 No- 
vembr. Sermones II pag. 1048. In Festo S. 
Martini, 11 Novembris, pag. 1054. De S. 
Clemente, Papa et Martyre, 23 Novembr. 
pag. 1061. ln Vigilia S. Andrcae Apostoli , 
29 Novembris, pag. 1063. In Festo S. An- 
dreae ; II pag. 1065. In obitu Domini Cum- 
berti, Monachi Claraevallensis A. 1148pag. 
1072. In Dedicatione Ecclesiae, VI p. 1076. 
Sermones de diversis CXXV. p. 1089. 
Sententiae XL1II. p. 144. 
Parabolae E.Bernardo adscriptae.p.1251. 
Confessionis privatae formula, Qr&V\o poe- 
nitentis ad CHristum. p. 1262. 

Officium de S. Victore (de quo supra p. 
969 et Epist. 398) rogatu Guidonis Abbatis 
Arremarensis compositum p. 1263. 

• De Rog.illonibus supra p. 51. 

* Quititum vid • n tcr dub » t. II p 6J5. 



IIEKN 
TO M IV. 

InCanticaCanticorumfiermonesLXXXVl 
qui in primis verbis capitis tertii dcsinunt. 
pag. 1273. 

Flores, seu sententiae ex S. Bernhardi 
Operibus excerptae. pag. 1 571 . 

Nomenclator vocum exoticarum p. 1576. 

Chronologia Bernhardina ab Anno CHri- 
sti 1091 ad 1153. 

Censura STEPHANT Abbatis Novi Mona- 
sterii Cisterciensis, de aliquot locis in Co- 
dice Latino Bibliorum additis, p. XII. 

Horstii et Mabillonii in Opera S. Bernhar- 
di notae fusiores p. XIII-CXX. 

V O L U M I N I S S E C U N D I 

TOMO V. 

GILLEBEBTI de Hoilandia, Abbatis Ci- 
sterciensis, Sermones XLVIII in reliqua 
Cantici Canticorum ab initio capitis tertii , 
ubi Bernardus morte praeventus desiit p. 1 . 
Ejusdem Tractatus VII ascetici pag. 165. 
Sermo de semine Verbi DEI pag. 190 et 
Epistolae IV pag. 190. 

GUIGONTS, Prioris quinti Majoris Car- 
thusiae, ad Haimonem Priorem et caeteros 
Fratres de Monte Dei, de vila religiosa li- 
bri III pag. 203. 

GUILELMI, Abbatis S. Theodorici pro- 
pe Bemos, postea Monachi Signiacensis, de 
contemplando DEO, pag. 246. qui in quibus- 
dam MStis , liber soliloquiorum S. Bernar- 
di inscribitur. 

Ejusdem Guilelmi, de naturaet dignitate 
amoiis, pag. 256. 

ANONYMI de triplici statu amoris, ex S. 
Bernardi sermonibus in duo Capita priora 
Cantici Canticorum, pag. 276. 

GAUFBIDI , Abbatis , de Colloquio Simo- 
?iis cum JESU, Matth. XIX 27. Sententiae 
LX ex Bcrnardi sermonibus collectae pag. 
297 ad Henricum Cardinalem. 

GUIGONTS, Carthusiensis, ad fratrem Ger- 
vasium Scala claustrialium sive de vita cotv- 
templativa, vel de modo orandi, pag. 325. 

Meditationcs decognitione humanae cogni- 
tionis, sive de interiori homine, ex Bernhar- 
do et aliis collcctae , pag. 332 quales legun- 
tur in HUGONIS VICTORINT libro quarto 
de anima. 

De intcriori domo, scu de Conscientia ac- 



A R I) U S 209 

dificanda. p. 349 sive ejusd. Hugonis liber 
de anirna tertius. 

De Conscientia ad Reli.Lriosum quendam 
Ordinis Cisterc. pag. 381. 

De ordine vitae et morum institutione li- 
ber p. 586 ex S. Ambrosii et aliorum sen- 
tentiis contextus. 

De Charitate ex: Richardo Victorino, Pe- 
tro Blaesensi et Bernardo. pag. 402. Editus 
pridem a Gretsero A. 1617. 

Vitis Mystica sive de Passione DOMINI, 
super Joh. XV 1. Ego sum Vitis vera. pag. 
441. Sermonem suum de Parvis memorat 
Auctor p. 462. 

Meditatio in Passionem et Resurrectionem 
DOMINI, p. 51 4, 

Lamentatio in Passianem CRISTI, p. 534 
quam Gretserus An. 1617 vulgaverat. 

Distructio Sacerdotis, seu Gemma Cru- 
otfixi, de tribus praecipuis Mysteriis * no- 
strae Religionis. pag. 537. 
De statu Virtuticm. p. 550. 
Expositio inOrationemDominicam p..'iGi. 
Sermones: 1 ) 7ELBEDI Abbatis Rieval- 
lonsis; in Adventu DOMINI, deXIoneribus 
Jesaiae, pag. 568. 2) NICOLAI Claraeval- 
lensis, in Nativitate Domini, Sermones III 
pag. 574. Ejusd. in Festo B. Stephani, p. 
587. 3) ^ELBEDI de JEsu puero duodecenni, 
in octava Epiphaniae. pag. 590. 4) S. Ber- 
nhardi in Dominica Palmarum. pag. 603 5) 
B. OGEBII Abbatis Lucedii, OrdinisCister- 
ciensis in dioecesi Vercellensi, Sermones 
XV de Sermone Domini in ultima Coena ad 
Discipulos habito p. 610. 6) ANONYMI in 
Coena DOMINT. pag. 659.7) Stimulos Amo- 
ris, sive Sermo de Vita et Passione Domi- 
ni, qui S. ANSELMO ab aliis tribuitur. p. 
662. 8) De Discipulis euntibus in Emaus. 
pag. 670. 9) De excellentia sanctissiini Sa- 
cramenti, et dignitatc Sacerdotum. p. 681. 
9) In Nativitate S. Baptistac, de decem ejus 
Privilegiis, pag. 689. PETRO DAMIANO 
tributus ab aliis, ab aliisNlCOLAO Claiac- 
vallonsi. 10) In Assumptione B. Virginis. p. 
694. 1 1 ) EKKKBERTl AbbatisSchonauuien- 



* Hacc SCriptori illi sunt ; Quod Filius DEI tle- 
dit se nobis moricns pro nobis. Quod dat sc nobis 
lii Lueharistia. Quod dat se nobis in actcina Ylta. 



27 



210 BKRN 

sis ad 1. Virginem Deiparam Sermo Pane- 
gyricus pag. 700. 18 Sermo de B. Virgine 
pag. 7ii i. 12 BERNARDl Cluniacensis in 
parabolam de villico iniquitatis. pag. 608. 
1 3 GUlBKRTi Abbatis de Novigentoifi fiap. 
VII j 30. Sapientia rincit maltnn. pag. 714. 
II, ANONVMI in parabolam de decem Vir- 
ginibus pag. 722. 14) MCOLAI Cldraeval- 
lensis in festo S. Andreae p&g. 726. 15) 
Ejusdem in festo 8. Nicokn Myrefisis Epi- 
scopi 16 Decembris pag. 730. 16) Ejusdem 
in fi-sto B. Mariae Magdalenae 22 Jul. pag. 
734. 17 HERNARDl Archiepiscopi Tolenti- 
ni. Salve Bcgina, pag. 738 cum meditatione 
in eundem bymnum ex S. BONAVEN I T- 
R.E stimulo amoris Parte III cap. 19 pag. 
749. 18) Ad Glerum in Concilio REMENSl 
Anno 1 1 48 * congregatum pag. 752 ad Pa- 
stores in illa Synodo pag. 756 et ad Prae- 
latos pag. 762. Videndum an auctor sitGIS- 
LEBERTUS Abbas Cisterciensis, ad quem 
scripsit Alexander III. 19) De fugienda Cor- 
dis et Corporis immunditia pag. 766 excen- 
tonibus Patrum, praesertim GUEBBICIAb- 
batis Igniacensis. 20 ) De Miseria bumana 
]ki.l\ 773.21 l)e septem donis Spiritus San- 
cti pag. 775. 22) De duodecim portis Je- 
rusalem pag. 777. 

2:{ S. Iicrnardi m Canticum B. Virginis 
Mariae peg. 780. 24) In Matth. XIX 27. 
Ecce nos reliqaimus omnia. pag. 785. 25j In 
Mattluiei XIII 45 p. 787. 

26) In Michae VI 8 p. 788. 27) Liber Sen- 
tentiarum CLXXXVI, p. 788.28) Disputa- 
tio Justi cum DEO. pag. 803. 29) Solilo- 
quium pag. 804 pridem editum a Cretsero 
Anno 1617. 30) Formula honestae Vitae p. 
811 ubi p. 813 in Monito de Consideratione 
mortis lege nunc in tergum: et in brevibus 
monitis : qttos imitari non renuis. etdeinde: 
Scnno aut serius aut nullus. 31 jlnstructio 
quomodo bomo possit in bono perficcre, et 
pfacere DEO. p. 843. 32, Brevia Documen- 
ta pie seu religiose vivendi. pag. 814. 33) 
ABNULFl Monachi de BoUriis Monasterii 
Ordinis Cisterciensis in dioecesi Laudnnensi 
fundati An II 41 Speculum Monacborum 

' ViJc Pagiumad A. 11-17 n. 14 et A. 1118 num. 
5 ieq. 



A R 1) r s 

pag. 816 alia documenta viae religiosae p. 
817. Octo puncta porfoctionis assequendae 
pag. 820. 34) ANONVMI Epistola de regimi- 
ne cordis, oris, operis, p. 823. 35) DAVl- 
DIS dc Augusta, Ordinis Minorum, formula 
Novitiorum ad Bertholdum, in verba: ad 
quid venisti? 36) Liber de modo bene vi- 
vcndi ad Sororem pag. 833. CapitaLXXllI. 
37)Carmina et hymni S. Bernhardo tributi, 
Carmen paraencticum ad Baynaldum pag. 
908 quod edidit Petrus Possinus Soc. Jes. 
Bom. 1663. Bhythmus de contemtu Mundi 
p;ii_ r . 913 in quo et ille: Cur Mundus mili- 
tat sttb vana gloria, de quo supra pag. 555. 
Jubilus rbythmicus de Nomine JESU. pag. 
914 ad pedes, ad genua, ad manus, ad la- 
tus ; ad pectus, ad cor , ad faciem. pag. 917. 
Oratio ad DOMINUM JESUM, etB. Mariam 
Matrem Ejus. pag. 920. Prosa de Nativitate 
Domini. pag. 921. 

TOMO VI. 

CVEBBICI Abbatis Igniacensis , qui S. 
Bemhardi discipulus fuit , Sermones per 
Annum p. 928 , inter quos etiam p. 988 Ser- 
mones V in festo S. BenedictieX, pag. 1023. 
Sermo in diebus Bogationum pag. 1047 in 
Assumtione B. Mariae , Sermones IV in ejus 
nativitate pag. 1056 Sermones II et p. 1060. 
Sermo in Solemnitate omnium Sanctorum. 

GVIGONIS majoris Carthusiae Prioris 
quinti , Epistolae 1 ) ad Haymerieum Car- 
dinalem , 2 ) ad Hugonrm S. Militiae Prio- 
rem , 3 ) ad Innocentium II. Papam scripta 
An. 11 31 et 4 ) ad Lazarum Priorem et fra- 
tres Durbonenses, qua testatur S. Iliero- 
nymi Epistolas sc collegisse et emendasse, 
abscidisseque indignas tanto Doctore ; quas 
ctiam enumerat. 

Ex Petri Francisci ChifJetii Diatriba de 
illustri gencre S. Bernhardi , Divione edita 
A. 1660 pag. 1074. 

De Vita S. Bcrnhardi, libris septem: I. 
AuctoreGUILELMO S. Theodorici pag. 1076 
II. EBNALDO, sive ARNOLDO Bonae Vallis 
Abbate in agro Carnotensi pag. 1106 III IV 

V. GAUFHIDO Monaco Clarevallis et S. Ber- 
nhardi notario, postea Abbate, pag. 1130 

VI. PIIILIPIM dc Clara valle liber miraculo- 
rum S. Bernhardi , cum pracmissa narra- 
tionc HERBEBTI Abbatis Coenobii Morcnsis 



BERN 

do libri illius conservatione. pag. 1180. VII 
ex libro cui titulus : Exordium magnum 
Cisterciense , distinctione secunda paf. 
1211. 

Fragmenta ex HERBERTI libris de Mi- 
raculis Cisterciensium Monachorum. pag. 
1240. 

ALANT Episcopi Autissiodorensis de Vita 
S. Bernhardi pag. 1232 et Epitaphium au- 
ctore ADAMO de S. Victore pag. 1291 Fra- 
gmenta ex Vita scripta a GAUFRIDO Mona- 
cho Clarevallensi pag. 1292. JOHANNTS 
Eremitae de Vita S. Bernhardi libri II ad 
Petrum Tusculanum Episcopum. pag. 1294. 
PIIILOTHEI MonachiCarmenelcgiacum En- 
comiasticum pag. 1310. NTCOLAI IIAC- 
QUEVILLE , Senatus Parisiensis Praesidis, 
de laudibus S. Bernhardi et situ Clarae Val- 
lis pag. 1322. 

BAPTIST.E MANTUANT ex libro octavo 
Fastorum pag. 1523. Ibidem mentio Car- 
minis , quod in laudem Clarae Vallis ad 
Bernhardum scripsit ANSELMUS hoc ini- 
tio ; Vallis devexa , quam. mons devexus 
opacat. Deinde sequitur prosario sermone 
ANONYMI descriptio positionis sive situs 
Monasterii Clarae Vallis pag. 1323. Hinc 
sermo GAUFRIDI An. 1163 habitus in an- 
niversario obitus S. Bcrnhardi pag. 1326 
Ejusdem Epistola ad Albinum Cardinalem 
et Episcopum Albanensem de condemna- 
tione Gilberti Porretani pag. 1336 et libel- 
lus contra quatuor capitula ejusdem Gil- 
berti , Pictaviensis Episcopi pag. 1352. S. 
Bernhardi Symbolum Fidei , erroribus Gil- 
berti oppositum pag. 1356. Ejusdem Gau- 
fridi F.pistola ad Josbertum , in qua Notae 
ad Orationem Dominicam pag. 1 356 De Ber- 
nhardo Anno 1174 Sanctis adscripto , Epi- 
stolae TORMUNDI Claraevallensis p. 1359. 
ALEXANDRI III , pag. 1360 et IIENRICI 
Abbatis Claraevallensis pag. 1363. 

De S. Bernhardo testimonia Pontificum , 
Cardinalium,Episcoporum, Rogum, Princi- 
pumque , Abbatum et Generalium : Docto- 
rum Theologorum , Religiosorum ex diver- 
sis Ordinibus, JCtorum et Oratorum , Illu- 
strium Foeminarum et Hetcrodoxorum pag. 
1364 cum Ilorstii paracnesi ad Sectarios. 
pag. 1376 et 1377. 



ARDUS 2M 

Hactenus editio Operum S. Bernhardi 

novissima Parisiensis. 
Ab eo tempore Viri laudatissimi Edmun- 
dus Martene et Ursinus Durand tom. I mo- 
numentorum Veterum vulgaverunt Episto- 
las XXXV, pag. 726 seq. et in Epistolas 
prius editas observata quaedam ex MSS. 
pag. 744 et hymnum S. Bernhardi de S. Ma- 
lachia Episcopo lliberno et Confessore. pag. 
746. 

Narratio Miraculorum S. Bernhardi, t. I. 
Anecdotorum ejusdem Martenii. pag. 399. 
Plures ejus Sermones recensuit Franci- 
scus Combefisius in Bibliotheca Conciona- 
toria. Latini Latinii paucae quaedam in Ber- 
nhardi scripta Observationes leguntur in 
Bibliotheca ipsius sacro-profana postuma 
pag. 187 seq. 

Matthaei Andeberti floresOperum D. Ber- 
nhardi libris XI video subjectos prioribus 
quibusdam hujusScriptoris editionibus, ut 
Antwerpiensi A. 1575 fol. 

De Musica Bernardi, quam edidit Jac. 
Hommey , dictum infra in BERNONE. Mu- 
sicae subjunxit expositionum Moralium Par- 
tes duas pag. 69 et de corpore Domini pag. 
147 et Carmen Leoninum de laudibus S. 
Virginis pag. 1 63 quae habes etiam in edi- 
tionibus postremis Mabillonianis. 

Libri V de Consideratione scripti ad Eu- 
genium III valde probari feruntur Pio V 
Gregorio XIII Urbano VII et Clementi VIII 
ac novissime Clementi XI. cui etiam dedi- 
cati aBenedictinisinnova editione * Romana 
1700 8. Italica Rinaldi Retini versio luccm 
vidit Venetiis 1606 4. 

Plerique Sermones cum Opusculis in Gal- 
licum Sermonem translati A. 1575 per Hu- 
bertum Lescotum, Canonicum Regularem. 
Epistolae etiam additae in versione Philippi 
Belli , Doctoris Paris. 1622. ct in nova Ga- 
brielis a S. Malachia, Fuliensis. Novissimae 
versiones duac Epistolarum S. Bernhardi 
Gallicae prodicre ajtera rum notis auctore 
I). do Roy , a) Parisiis 1702 8. duobus Vc- 
luminibus , altcra Villcforio b ) interprete. 

• Joumal dcs Savans A. 1701 pag- 380. 

a) Memoircs dc Trevoux An. 1703 Juillet, p. 71. 
Journal des Savas A. 1702 Juillct , pag. 54. 

b) Mcmoires de Trevoux Au. 1718 Aout , p. 208. 



H2 BEBN 

ibidem 1715 8. f0 itidom duobus Voluniini- 

bus. 

Ilaliram vorsionem Epistolarum ab cru- 
dito Florentino compositam laudant Julius 
Niiier pag. 546 et eruditi Aeadomici Cru- 
scantium sivo Furfuraiiorufn in suo Dictio- 

nario. Sermonos A. 1420 a versi Italice a 
Johanne de Tussignano, Episcopo Ferra- 

rionsi , luoem vidorunt Vonotiis 1558 8. 
Alia versio sine nomine interpretis Florent. 

1493 4. 

(37 Volgarizzate dai PP. Petrina e Stan- 
da. Roma I7.">6. in 4. v. 2. 

Jubilum Bcrnhardi de dulcissimo JESU 
nomino, ot alios quosdam ojus hymnos cum 
Germanica metapbrasi separatim vulgavit 
Josopbus Wilhelmus, Hamb. 1633 4. 

Peirus FranciscusChifletius Soc. Jes. cum 
Dissertat. sua do gonore illustri S.Bernhardi 
<]uam momoravi supra pag. 219 eta Mabil- 
lonio excorptam notavi p;i.^. 610 haec vetera 
monumenta edidit Divione 1660 4. t0 b) 
(hlonis ilcr a Ludovko VII (ialliae Bege 
susceptum in Oriontom. Anonymi Chroni- 
con ClaraevaUense ab Anno 1147 ad 1498. 
Illustrium aliquot Virorum Epitaphia. Jo- 
fiannis Eremitae de vita S. Bernhardi li- 
brosduos. Vitam /WrtPrioris in Monasterio 
puollarum Juliaccnsi , ot Herberti Kpiscopi 
in Sardinia , libros III de miraculis Ordinis 
Cisterciensis et Congregationis Claraevallis. 
S. Bernardus Rurgundus. Ouamquam 
nolo hic dogmatici Theologi partes agere; 
esl enim locus alienus; ut paria tamen 
Fabricio rtferam admonendos judico leeto- 
res bonorum operum necossitatem exS.Ber- 
nardo , sicut et ox aliis catholicis scripto- 
ribus eius aetatis defendi posse, quamquam 
intcr assertores contrarii dogmatis Bernar- 
dum acconsore laborant Lutherani pluros 
apud Fabricium hic pag. 206. Lege Ser- 
tnonem eius II. in Cantica oper. T. II. 
723. edit. Mablllon. Vonctiis_, ubi illud. Nec 
sine fide opus bonum ; sed et fides sine ope- 
ribus mortua est, sicut inutiliter ffos fnem- 
]^o fidos ut superius explicat) apparet ubi 



n) Sripioni» Maffel , Tradultori Ilalianl pag. 38. 
1j VruehultHge Tfachrtchten von Ulten und 
.Yeue?» Theologiichen Cachen, Anno ITSGpag. 210. 



A R D U S 

non soquitur fructus ; id est bonwn opus. 
Vido Mabillonii notas ad sorm. LXVII in 
Cant. Bellarminum de Justif. Lib. IV cap. 
XXI et lib. V. cap. VII. Dcnique legendus 
Sorin. LWUI ubi illud in primis nostro 
dogmati asserendo validissimum : Sufjicit 
ad meritum scire quod non sufficiantmcri- 
ta. Scd ut ad mcritum satis est de meritis 
7wn praesumere ; sic carere meritis satis ad 
judicium est. Porro infantium renatorum 
ncminc carere meritis ; sed Christi habere 
mcrita. Quibus se tandem indignos reddunt, 
si sua jungere non nequiverinl , sed negle- 
xerint ; quod quidem periculum jam adul- 
tae aetatis est. 

Antequam manum meam a S. Bernardo 
retraham , annotasse juvat esse apud mo 
Sermonum eius in Cantica codiccm egre- 
gium saeculo saltemXIII non rccentiorom, 
membranaceum , in quo sermo XXIV bis 
repraesontatur. Primo quidom reiecto exor- 
dio incipit ab illo: Recti diligunt te ; tum 
continuo succedit alter sermo cum exordio, 
ut est in editis. Huius repetitionis causam 
reddit Mabillonius in nota ad illum Sermo- 
nem ; asseritque se duplicationem istam 
Sermonis alterius post alterum in uno tan- 
tum regio codice reperisse. 

BERNARDUS de Claromonte , aliis de 
Alvornia , vel de Gannato , Ordinis Praedi- 
oator. circa Annum 1292 scripsit Quodlibeta 
pro Thoma Aquinate adversus Henricum 
(iandavensem, adversus Godfridum de Pon- 
tibus , Magistrum Parisiensem , et adversus 
Jacobum do Vitorbio Augustinianum, Archie- 
piscopum Neapolitanum. Et Lecturam super 
Libros Sententiarum. Vide Jacobum Echar- 
dum tomo I , pag. 493 et 384 b. ubi etiam 
de ejus Sermombus , sub nomine Bornhardi 
Jacobitae, et Bernhardi Praedicatoris. 

BEBNABDUS , Monachus Cluniacensis , 
scripsit ad Hugoncm , Abbatem Cluniacen- 
sem, qui Anno 1109 obiit, Consvetudincs 
Cluniacensis Monasterii , quas laudat Hen- 
ricus Gandavensis cap. 2. Has MStas in Bi- 
bliotbeca Sangermannensi Cangius evolvit. 
Epistolam ad Hugonem Consuotudinibus 
praemissam edidit Androas du Chesne no- 
tis ad Bibliothecam Cluniacensem pag. 23. 
Alia infra . Bernardus Morlanensis. 



BERN 
BERNARDUS, Comes Bigorrae Vido Lab- 
boi Bibliothecae novae MSS. tomum II , 
pag. 748. 

BERNARDUS de Montemirato Presbyter 
ComposteUanus , Juris Canonici peritia ce- 
lebris et apud Innocentium IV gratiosus, 
circa Annum 1250 de cujus Lecturis , sive 
Commentariis et Casibus in libros Decreta- 
lium et Constitutiones quasdam extrava- 
gantes , vide Oudinum tom. III, pag. 246 
et Edmundi Martene Anecdota tom. IV , 
pag. 932. 

* In MS. cod. Bibliotb. Abbatiae Faesula- 
nae Canonic. Regul. servari lego Bernar- 
di glossam super Decretales , tum et in al- 
tero eiusd. Biblioth. Bernardi casus supra 
Decretales. Quae duo diversa opera esse 
videntur, nec uspiam legi ab alio ita distin- 
gui. Vide Pallavicinum in Summa eiusd. 
Bibliothecae edita Florentiae an. 1752. 

BEBNARDUS, Compostellanus Thesau- 
rarius , qui Anno 1129 collegit Diplomata 
summorum Pontificum et antiquorum Hispa- 
niae Regum Ecclesiae Compostellanae con- 
cessa, ex quibus nonnulla vulgavit Ambro- 
sius Morales, ut Diploma Regis Veremundi 
II. Vide Hispaniam illustratam Tomo IV 
pag. 353 et Oudinum Tom. III pag. 245. 

BERNARDUS Corbejensis Trithemio cap. 
348 , et illustr. Benedictin. II cap. 111 vide 
infra , Bernardus Saxo. 

BERNARDUS, sive BERNARDINUS CO- 
RIUS Mediolanensis , qui An. 1499 defun- 
ctus , reliquit Chronica rerum Mediolanen- 
sium , et Vitas Caesarum ad Henricum VII. 

* Multa hic ex non puris fontibus liausta 
repurganda sunt. Corius scriptor est Itali- 
cus, non Latinus, sive enim Mediolanensem 
historiam , sive Caesarum vitas Italice di- 
gessit. Illa primum prodiit an. 1503. quae 
sane editio obvia est rarissime. In calce opc- 
ris cdita suntCaesarumvitae,quae ad usque 
Henricum VLFriderici Aenobarbi filium per- 
ducuntur. Obiit an. 1500. VideEphem.Eru- 
ditor. Italiae t. XXIII. 390. (38 Immo vero 
an. 1519. Zeno Voss. 11.285.) 

BERNARDUS Noricus Coonobita Crcmi- 
fanensis, Ord\n\s S. Benedicti, scripsit Chro- 
nicon Laureacensium et Passaviensium Epi- 
scoporum usque ad Annum 1320 editum 



ARDUS 213 

ab Hieronymo Pezio Tom. I. Scriptorum Au- 
striacorum pag. 1290 nec non aliud Ghro- 
nicon Austriacum desinens in A. 1308 id. 
pag. 686. 

BERNARDLS Dapifcr , Monachus Melli- 
censis in Austria circa Annum 1362 scrip- 
sit Vitam B. Gothalmi Mellicensis, qui Saer 
culo XI vixit, editam a Lambecio Tom. II 
pag. 618 seq- et in Actis Sanctorum 26. Ju- 
lii pag. 339 et in laudati Pezii Tomo primo 
Scriptorum Austriacorum. 

BERNARDUS Dorna , JCtus , Azonis di- 
scipulus circa Annum 1240 scripsit de ti- 
bellorum conceptionibus , teste Trithemio 
cap. 438. 

BERNARDUS, Scriptor Floreti, sive Car- 
minis Moralis versibus Leoninis , quod Ber- 
nardo Claraevallensi praeter rem tributum 
prodiit post editiones Lugd. 1494 , 4 Colon. 
1501 , 4 apud Henricum Qventell, cum glos- 
sis inter auctores octo morales, Colon. 1 520. 
4 Incipit : 

Nomine Floretus liber incipit ad bona coeptus. 

Semper erit tulus huius monumenta secutus. 

Hic Floretus , Stimma Theologiae S. Ber- 
nhardi, quam Johannes Gerson commenta- 
rio illustravit , vide tomum XXI continua- 
tionis Historiae Eccles. Fleurianae, et Ephe- 
merides Eruditorum Paris. An. 1726 No- 
vembr. pag 418. Auctorem e Bernardo ex- 
cerpsissefiores eosque versibuscomplexum, 
et inde nomen habere Floreti , Vossius su- 
spicatur pag. 73 de Poetis Latinis. 

BERNARDI Floriacensis, quem saeculo 
undecimo ajunt vixisse, Leoninum deexci- 
dio Trojae Carmen Goldastus primum inter 
Ovidio praeter rem adscripta edidit: po- 
stea tanquam ineditum Barthius XXXI . 7. 
Adversariorum sine nomine auctoris. 

BERNARDUS, Fontis calidi Abbas. Or- 
dinis Praemonstr. qui Sec. XII contra Wal- 
denses scripsit, testatus eos a Lucio Ponti- 
fice, et aBERNARDO Archiepiscopo Narbo- 
nensi condemnatos. Edidit cum Ebrardo et 
Ermengardo Jacobus (iretsorus Ingolst. 
4644, 4 unde recusus tom. XXIV. Ribl. 
Patrum edit. Lugd. p. 4585. 

BERNARDUS e Franchoven, sive, ut 
Trithomioet Eysengrenio REINHABJDUS de 
! ronthovcn. Ordinis Praedicatorum, Sni- 



21 V BERN 

ptor Scrmonum ie tomporo ct de Santis cir- 
ea Annum 1440 DOD 1892 vide Echardum 
tom I p. 758. 

BERNARDUS, Abbaa frigidi Fnnlis, Or- 
duus Cisterciensis,Cujus Epistola An. 1.853 
d.it.i uPEdmundi M.utene Anecdotis loino l 
pag. 1849« Scd iniiiiitiiui sit Epistolasejus» 

modi sinimlas notare.qualcs sunt ;ipud cun- 
dero Martonoum HEHNAHIU Episcppi .1/- 
hicnsis An. I 254 qua Hituricensi se Archiep. 

subesse profitetur p. 1057. HEHNAHDl Ept- 
soopi liitcrrcnsis cinca Annum 1872 p. 573. 
HEHNAHIM Abbatis graiiae Dei, Ordinis 

1'racinonstratens. An. 1269 p. 1 1 28. BER- 
NARDl Abbatis Silvae majoris dioeceais 
BordegaL Anno I2G1 pag. 111:5. Sic in to- 
mo primo Monumentorum Vcterum obviae 
Epistolac HEHNAHIH Episeopi Arclatensis 
A. 1483 pag. 718. Liithcrcnsis An. 1095 ]». 
558. Paderbernemis An. 1 153 p. 82.1 mul- 
torumquc aliorum. Sed Paderboraenais Ber> 
nardi aliac ctiam exhibentur tom. II pag. 
865, 385, 3(51. 431, 504 ct HEHMIAHDI 
llildoshciincnsis toin. II pag. 233, 300, 301. 
HEHMIAHDI Cardinalis ad Guarinum Ab- 
batcm S. Victoris tom. VI pag. 264 ctc. 

m-:it.NAHI)l'SAbbasS.Ca//i'circa Annum 
CHristi 883 cujus Memoriale, sive duode- 
cim monita fiatri Monacbo data, in Canisii 
l.c( tionibus antiquis tom. V 1'artc II pag. 
7-2H ot tom. II odit. novae Hasnagianae Paite 
111 pag. 185. 

HEHNAHDl S. ipii Geysttiuein se libro se- 
oundo ectreroo a appellat, etiam Falponi- 

stn b iiiti-rdum appcllatui . luc cnim titulus 
ituornm libroriim de vita privataetauliat, 
quos versibus Leoainis scripsit, et quibus 
aularum pcstes adulatores , miseriasquo 



a) Ergo vidc, quid honor, quid inanis gloria prosit, 
uiiani magnurn sit ouus, quam magna super- 

stilio sit , 
Scd di-xirac pau«arc mcac libel ; Er*jo valctc , 
Deniardique llylo Gevslensis quacso favctc. 
I) Libro I versu \~>i Plut Palpanitta plaeet 
aitereante SopMtta , ut>i glossator Pulponistam 
npoalt nliquem trujntoreui. Bs( autcm trufutor 
iOTCOtor lci hnariim, »ive dieeptor, a Gallico trou- 
ver , quod iiivi-iiire denolal. Pulpouista idcm , 
quod Palpator Plauto , Pcrsio et allis Palpo sivc 
ijui palpon novit obtradere. vidc Dautnil notas 
pag. '<>. 



a ii i) r s 

Prineipum ct Curialium depin\it non frivola 
cssc bujusmodi seripta videantur Nicolao 
Ileinsio c ejusque similibus, nitori Augu> 
stcorum temporum adsuetis. Eibri prioris 
boc est initium: 

Rarejsul» urliano, sub vcre , sul) acre «nno, 
Sl vo!o, sub divo, vcl si volo, sub lare privo , 
>ivk prlvale, rne Judlce vlvo, beate, 
Narnque milii vivo, totus mcus, immo rcvivo 
Postquc tuum fletum, vaga Curia , me gero 
laclum etc. 
Quis genus, undc domo fucrit, juxta cum 
ignarissimis compertum se habere Eatetur 
Christianus Daumius: lleinesius vero Bpi- 
stolis ad Daumium pag. 294. Gcrmanum est 
suspieatus, quod lib. II vcrs. 117 scribit: 
Westfalus ct Saxo vilipenduut damna minuta, 
Perdila majora repclunt, sunl vilia luta. 

Francisco etiam Assisiatc ct Dominico Ca- 
lagurritano, novorum Ordinum auctoribus, 
quos griseos, albos ct opacos Monachos lib. 
I v. 429 appellat, juniorcm ct ad Scc. XIII 
refercndum esse, jam eidem Heinesio ob- 
servatum, a quo MS. Codicem aceeptum 
vulgavit laudatus Daumius, primum sc edc- 
re ratus Gygneae 1600, 8. Idem practcr 
cruditas notas addidit WALONIS Britanni 
in Monacbos Satyram d) pag. 39 ct Epicc- 
dium Guilelmi Flandri, e) An. 1128 in ob- 
sidione Alosti contra Tbcodoricum Alsati- 
cum pcremti. Scd Gcystenscmjam vulgave- 
rant Colonienses An. 1501, 4 cum glossis, 
typis Ilenrici Quentelii. Eam ipsam postea 
cditioncm oactus Daumius vidit posse in 
sua quaedam cx illa cmcndari. Vcrsus cx 
hoc Scriptore affecuntur a Elorilego in flori -• 
bus PoOtarum, qui Sacculo XIII vcl sub 
XIV initia scripsit: nonnulli ctiam obser- 
vante Daumio, qui in edilis dcsiderantur , 
ut lib. 2 cap. 22 istum: 
Nam scrvusncquam, nunquam rcm diligit acquam. 
ct lib. 3 cap. 6 hosce: 

Vix vivunt aliqui , quicunque vocantur amici , 
Qui possini verc lirmum sibi focdus habere. 
Vcium illi leguntur iu Carmine hactenus 
Incerti de Sagaci Nuncio, v. 222 ct 223 



c) In Epistola ad Gracvium lom. IV syllogcs 
Burmanniae pag. / (0G. 

d) llanc vulgavcrat Flaclus Inte.r poiimata dc 
corrupto Reclestaatuitu, BosHeoe tr>:>7, 8vo, p.WJ. 

e) Kx Hcurico Huntingtoncnsi lib. 7 Hist. 



B E R \ A 

cujus Auctor vel sic proditur esse noster 
Bernardus. Caeterum Bernardi nomen olim 
et Bernaredus , sive Berneredus scribeba- 
tur,uti Medaredus,et Medardus, Gildaredus 
et Gildardus, etc. Quod docuit Sirmondus 
ad Petri Cellensis Epist. I lib. 9. Haec Dau- 
mius in notis pag. 44. Nec omittendum, 
quod Palponista post Daumium iterum lu- 
cem vidit in auctario ad Flacii Catalogum 
testium Veritatis. 

BERNARDUS de Gordonio, Medicus Mon- 
tispellanus defunctus circa Annum 1305 
cujus Lilium Medicinae MS. memorat San- 
derus in Bibliotheca Belgica tom. II , p. 89. 
Idem saepius typis excriptum exstat , ut 
post primam editionem Venetam Anni 1 494 
fol. etiam Parisiis et Lugduni. Vide Linde- 
nium , Mercklinum , Mangetum. Quae ejus- 
dem Bernhardi feruntur , de urinis , de 
febribus , de sterilitate , regimen, et de con- 
servatione Vitae humanae , ex eodem Lilio 
repetita sunt. 

BERNARDUS Gvidonis , supra , Bernar- 
dus de Castro Vinc. 

BERNARDUS Hildesheimensis ab A. 1 1 30 
ad 4 153 Episcopus, teste Possevino Syno- 
dales Constitutiones ex Jure et Patrum scri- 
ptis, ac Decretis collegit, Cleroque propo- 
suit. Fuit et Bernhardus II Episcopus Hil- 
desheimensis ab A. 1452 ad 4 459. 

BERNARDUS Justinianus. Infra, JUSTI- 
NIANUS. 

BERNARDUS Lombardus Grammaticus , 
cujus Tractatum super majorem editionem 
Donati , et alium de dubio accentu memorat 
Sanderus in Bibliotheca Belgica MS. p. 203 
ibidem etiam nescio cujus M. BERNARDLM 
librum de dictaminibus,Exornationum Rhe- 
toricarumexceptioneset librumexordiorum. 

BERNARDUS Monachus , Scriptor Itine- 
rarii. infra , Bernardus Sapiens. 

BERNARDUS Monachus , qui circa An- 
num 1124 scripsit de disciplina Musicae 
artis , idem vidotur , de quo infra,BEKNO. 
Sed alius BEKNARDUS Musicus circa An- 
num 1480.de quo haec Sabellicus Enneadis 
novae libro 8. Musicae artis virum omnium. 
qui unquam fuerunt.'sine controversiu prae- 
stantissimum plitres annos Venetiae habuc- 
runt BERNARDUM cognomcnto Tcutonem. 



RDUS 218 

argumento gentis , in qua ortus esset : omnia 
Musicae artis instrumenta scientissime tra- 
ctavit : primus in Organis auxit numeros, 
ut ct pedes quoque. juvarent concentum . fu- 
nicohrum attractu : mira in eo artis eru- 
ditio, voxque ad omnes numeros arcomo- 
data , Xuminis providentia ad id natus , ut 
unus esset , in quo ars pulcherrima omnes 
vires experiretur suas. 

BERNAKDUS a Montesa , Bilbilitanus , 
Carmelita circa Annum 1460 qui scripsit 
in Johannem Hierosolymitanum de institu- 
tione Monachorum , Thomam Aquinatem de 
IV Virtutibus Cardinalibus, et in Johannem 
Kibottum de peculiaribus gestis Carmelita- 
rum. 

BERNARDUS Mordancnsis, Pitseo pag. 
205 Anglus , aliis rectius fortasse Gallus 
ex Morlaco Morlacensis Arernoricus , sive 
ut in MSS. Morvalensis ( a patria Valle M<h 
rienne) Monachus Cluniacensis circa An- 
num 1130 cujus libros tres de contemtu 
Mundi , * carmine dactylico Leonino scri- 
ptos , dignosque lectu primus vulgavit Mat- 
thias Flacius inter poemata de corrupto Ec- 
clesiae statu, Basileae 1557, 8 pag. 247 et 
quidem integriores emendatioresque, * quam 
deinde Nathan Chytraeus , qui primus pu- 
tavit eos se vulgare , Bremae 1 597 8. T0 
Denique meliorem editionem debemus Eil- 
hardo Lubino , Rostochii 1610 8. repetitam 
Rintelli 1626 8 et Luneburgi 1640 12. qui 
illis etiam praemisit ejusdem Bernhardi li- 
brum de vanitate Mundi et appetitu aeter- 
nae Vitae, versibus hexametris similiter 
Leoninis , hunc in modum : 

Sed quitl lucratur credens, qui non operatur? 

Hic male se laedit. Male vivens non bene credit. 

At cum mutatur mala mcns , DELS hoc operatur. 

Virlulum munus praestare potest I»l'.i > unus. 

Sed quamvis gratis tribuat DKLS ista beatis . 

Nemo tamen setjnis vilae ferl dona perennis , 

Ni mclior factus proprios corrcxerit actus. 
At enim prioruni trium librorum lOnge dif- 
ficilius genus carminis triplicibus semper 
homoeotelevtis syllabarumbis repetitis pro- 
ccdit , ut in his versihus : 

* Diversum plane carmen hoc , litulo Ansilmi 
f.antuariensis , de quo supra pag. 100. 

* l.v Klinstatlieusi MS. loca quaedam emciulat 
LeysenM pag. 413 seq. Histor. roelarum medii aevi; 



218 B E K N 

CrisBlna o wse er e , flete , tepesccre jus , dccus , 

acquuni , 
Plete , gemisciie , denique dicite , dicite mecum : 
Qul re-i* omnla. pelle lol impla, surpc, perimus 
Xos DEG8 sdsplee, ne sinc simplice luininc simus. 
Itrspice, respice nos Patris unicc , Virginc nale , 
Di inafa plaugere,da boiiasumcre, da Tua, rlaTE. 
Aurea tcmpora, priiiiaqucroborarcddc, rogamus: 
Nosmodo dirige: post tiiodocollige, nc pcrcamus. 

Sed deest in editionibus Epistola praefatio- 
dis loco a Bernardo praemissa : Domino et 

Patri suo PETRO. * digmssimo Abbatifra- 
trum Cktriiacensium . Bernardus /ilius , co- 
rum Frater. In auretn atsream unam. Quod 
ud aurcs publicas . sive ad multorum ora 
profertur . supientis est COTTectione curun- 
dum absolvendumque judicio etc. Dolcnduni 
est integram Epistolam non doscriptam ab 
Oudino tom. II, pag. 127o scq. ex Codicc 
MS. S. Victoris Paris. Libellum dc Vanitatc 
mundi : SPECULUM MUND1 mcribit, lau- 
dutquc Vctus Florum PoPticorum Collector, 
aive Alunus , ut Vir quidum doctus ud Ve- 
terem Codicem notavcrut . cl e.i: eo Xobilis- 
sitnus Rarthius, o fxaxap/rij«, volebat; sive 
quisalius postcrinr . quod potius est . nobis 
ignoratus. Laudatur autcm ab Ilirrcmia 
Paduano Part. I. Epit. Sapientiac lib. 3. 
Hubr. i pan. 12 b. et c. Jacobo Magno lib. 
8 Sophologii cap 6 pag. 74 et auctore Cor- 
dialis qualuor Xovissimorum , Bcrnardus 
dc Contcmtu Bfondi. Thoodoro tamen, ne- 
sciocui, tribuit Zacharias Sylvius , Prae- 
fat. in Schol. Salerriit. Johannis de Medio- 
lano , rap. 4 Divcrsus , puto , * ab hoc dc 
Contemtu Mundi aurtor est , quem ante 
Crntum et viginti hos Annos Focaudus Mo- 
nierusevulgavit. Haoo Christianus Daumius 
notis ad Bcrnardum Coystonsem pag. 42. 
Incertum nostro nc Bcrnardo Cluniacensi 
triboendflf srrmo de villico iniquitatis , qui 
intCT dubia S. Bornardi logitur tom. II odi- 
tionis novissimae pag. 709. Tribuitur autom 
illi a Pitsoo libor de Mundo cujus initium: 
Yiia mori Mu/ido rst, scd mors est vivcre 
Mundo. Noc non de Vcrbi Incarnatione col- 

* Pelrus hic Vcnerahilis , Abbas nonus Clunia- 
censis ab A. 1122 , ad 1158. 

* ldrm cst , ijiicm Daumius cdidit cum illo, qui 
inli r ■uetores oeto moralcs prorliit Coloniac 159NJ , 
i i uiri glotsls, in quibus auctor vocatur liernur- 

dUS M'lit'1' /,.; j rtlbuS. 



A B D l S 

loquium i/iter Gabrielem et Mariam : Inoi- 
pit : Fit caput e.raiujue. Scd nou pcrindc. 
constat ejilsdem esse versus Encomiasticos 
dr Simone Abbate Eboraoonsi ct de Comite 
Wulnotho, qui Bornardi libtis de contomtu 
Mundi in MS. Cottoniano subjunguntur. 
Viilf Thomam Smithum in Catalogo illius 
Bibl. pag. 136 b. num. VIII. De Consuctu- 
diiiibus Cluniacensis Monasteriisd Huiioncm 
Abbatom sextum ab An. 1048 ad H09 di\i 
supra in BERNARDO Cluniacensi, quom 
oundini cum hoc cssc vix dubito. 

BERNARDUS Noricus , supra , Cremifa- 
nensis. 

BERNARDUS Ollcnsis , sive OUerius, Hi- 
spanus ■ Carmelitarum Prior Gcncrahs circa 
Annum 137.) qui pro Clemente VII fuit con- 
tra Cibanuiii VI. Scripsitdo origine Ordinis 
sui , ct de immaculata conccptione B. Vir- 
ginis. 

" BEBNABIHJS Oricellarius , ( Bussclay ) 
Florentinus, circa An. 1500 scripsit Ilisto- 
riam de robus in Italia gostis ab advcntu 
Caroli Begis Calliae. Vidc Epistolas Petri 
Dolphini X. 28. ct Epistolam 224 in nova 
collectionc Edmundi Martcne tom. III , pag. 
1173 Prodiit Historia illa Londini 1724 4. 
Vidc Journal dos Savans 1727 Aout pag. 
508 ot Acta Eruditorum Anno 1733 p, 346. 

( 39. De licllo Italico Lond. ( Florentiac ) 
1733, 4. ibid. De lie.llo Pisano. Oratio de 
auxilio Tifematibus adferendo. — Dc Urbe 
lioma seu comment. in Pub. Victorem ac 
Sr.rtum Rufum. Ext. in Bcr. ltal. Script. 
tom. II. Florontiao 1770.lbiq. Dom. Bccuccii 
De Vita Rern. Oriccllarii. 

BEBNABDUS non Florontinus , ut Poc- 
cianto visum sed Parenlinus , Provinciao 
Tolosanao, Ord. Pracd. circa A. 1 340 Lilium, 
sivc E.xpositionem Missae ct sermoncs dc 
diversis rcliquisse traditur a Trithemio c. 
398. Lilium illud typis exscriptum Paris. 
1317, 1531 8. 

HEBNABDUS Prior Carthusiac Portarum 
obiit Anno 1132 Ejus Epistolas tres cdidit 
Potrus Franciscus Chiflctus S. J. in manuali 
solitariorumcxantiquorum Carthusianorum 
Patrum ccllis dcpromto. Diviono 1037, 8 
rocusas in Bibliothoca Patrum Lugdun. tom. 
XXIV, pag. 1301. 



BEIIN 

BERNARDUS Ordinis Praedicatorum , 
circa Annum 1290 scripsit in IV libros 
sententiarum. Vide infra Bernardum de 
Trilia. 

BERNARDUS de Roma. Supra pac. 201 
BERNARDINUS. 

BERNARDUS , Archipresbyter Saccensis 
JCtus , in municipio Patavino , scripsit in 
secundum Decretalium MS. Patavii teste 
Tomasino pag. 4. 

BERNARDUS Monachus, cognomento Sa- 
piens, cujus itinerarium in terram sanctam 
An. 970 in Mabillonii tom. I act. Sanctorum 
Ordinis Benedicti pag. 523. Anglum natione 
existimavit Pitseus pag. 827. 

BERNARDUS Monachus Saxo , teste Si- 
geberto cap. 165 ad Hardevicum Archiepi- 
scopum ab Anno 1079 ad 1110. Magdcbur- 
gensem scripsit amaro stilo librum adversus 
Henricum IV Imp. 

BERNARDUS , cognomento Sylvester, non 
diversus a Bernardo Carnotensi, de quo su- 
pra. Hujus Sylvestri praeter Epistolam ad 
Raymundum Castri Ambrosii, de modo rei 
familiaris utilius gubernandae,obvium in edi- 
tionib. S. Bernardi Paris. 1 586aliisque usque 
ad Horstianam, aliud opus Terrico al. Ger- 
rico celebri Doct. dicatum de MEGACOSMO 
et MICROCOSMO diverso carminum genere, 
prosa intermista, libri inBibliothecis, prae- 
sertim Galliae adhuc latent, * et in Codici- 
bus Regiis 954 ait Phil. Labbeus, viditque 
Heidelbergae in Urbis Bibliotheca Barthius. 
Quem de eo vide lib. 56 Advers. cap. 10. col. 
%652. Promunt ex illo Versus passim Flo- 
rilegus, Vinc. Belluacensis in Speculo doctri- 
nali, et recentiore aevo Joan. Picardus ad 
Guil. Neubrigensem pag. 725 Andr. Quer- 
cetanus ad Biblioth. Cluniac. pag. 47 et 
praelaudatus Barthius ad Guil. Britonem , 
pag. 217.[Cangiusvoce cisimus.) Jdem haud 
dubie Bernardus est, cujus versus a Sylve- 
stro Gyraldo producuntur lib. 2 Itin. Cam 
briae cap. 5 pag. 862. De quo, quibus Bem. 
Sylvester ille in manus perveniet , omniwn 
optime judicare poterunt. Sanc mecwnface- 
re video Barthium pag. 97 ad Brit. Sec di- 
sparis aevi videtur , nisi et idem est. Bernar- 

• Vide Oudinuui Tom. II. p. lvJOO *q. 



A R D U S 217 

dus qui de Improbutione Vitiurum versus 
dedit,citatusfrequenter Hieremiae Paduano. 
BEH.NAKDLS Thesaurarius ,cujus librum 
de acquisitione terrae sanctae ab An. 1095 
ad 1230 conscriptum quidem Gallice sed A. 
1320 versum Latine a FRANCISCO PIPINO 
Ord. Pracd. vulgavit celeberrimus Murato- 
rius tomo VII scriptorum Italiae pag. 657. 

* Ex meis ad Raynaldi annales annota- 
tionibus ad an. 1226 demonstratum arbi- 
bitror Historiam Bernardi Tliesaurarii Galli- 
ce scriptam, quam dein P. Franciscus Pip- 
pinusLatinetranstulit et interpolavit, ipsam 
omnino esse historiam , quam sub titulo 
continuationis ad historiam Guillelmi Tyrii 
sine auctoris nomine vulgarunt PP. Marte- 
ne et Durand Vet. Mon. t. 5. Ibi pariter ad- 
monuihistoriamBernardi mutilam habuisse 
Franciscum Pippinum, quod et ipse in fine 
versionis suae suspicatus est. Perductam 
vero fuisse illam ab authore suo usque ad 
an. 1274. quo Lugdunense 1 oecumenicum 
Concilium convenit ; eius enim in fine hi- 
storiae suae Gallicus author meminit. 

BERNARDUS IVcwens/sEpiscopus de vita 
decessoris sui S. Lanfranci Ticinensis de- 
functi An. 1194 tom. IV Act. Sanctorum 
Junii 23 p. 620-630. 

* Ad hunc facile Bernardum pertinet 
commentarius ille in Ecclesiasticum , de 
quo Catalogus MSS. Codicum Bibl. Tauri- 
nensis cod. 73 pag. 23. Nondum prodiit. 

BERNARDUS Archiepiscopus Toletanus, 
qui interfuit Conciliis Legionensi, Nemau- 
sensi et Gerundensi A. 1091, 1096et 1097 
Auctor Sermonum IV in Antiphonam Salvc 
Regtna Miscricordiac , editorum saepius in- 
tcr Opera Bernhardi Claraevallensis. edit. 
noviss. tom. II p. 738. Vide Oudinum tom. 
II p. 881. 

BERNARDUS Trccisanus. Vide elarissinu 
Viri Apostoli Zeni Epistolam Italice editam 
ad Justum Fontaninum. Venet. 1701, 8.'° 

BERNAHDUS de Trillia. Nemausensis , 
OrdinisPraedieatorum, defunctus An. \1\H 
scripsit Postilla super Psalterium , Prover- 
bia, Ecclesiasten. Sapientiam, Cantica Can- 
ticorum, super Johannem usqueadcap. XI 
rt super Apocaiypsin. In sententiarum li 
bros. Qoaestibnes de cogmtione animac co- 
28 



218 B E 11 N 

njunctac corpori. ct animac scparatae. alia- 
squc varii argomenti, ct Sermonos. Vide 
Echardi BiMiothecam Dominicanorum tom. 
1 pag. 432 seq. BERTRANDUM de Trilla 
vocat, et Commcntarium cjus in IV libros 
Scntcntiarum MStum oxstarc in Bibliothcca 
Victoris Parisions tcstatur Launojus dc Rc- 
gia in matrimonium potcstatc p. 12. 

BERNARDUSt/c Cbertis, Florentinus.Ab- 
bas Vallis Umbrosae ct Cardinalis, A. i 133 
dicm obiit. Praeter Sermones ejus Com- 
mentarium in Regulam Johannis Ciitulberti, 
Ifistoriam Yallumbrosanae Congregationis. 
libros tres contra Simoniaeos et Investitu- 
ras memorat Julius Niger pag. 808 Histo- 
riae Scriptorum Florentinorum.V. AUCTUS 
pag. 137. 

BERNARDUS Ctrajectensis Clcricus, te- 
ste Sigcberto cap. 169 supcr Eclogas Theo- 
rfu/tcommentatus, Divinas Historias et sae- 
culares fabulas allcgorica cxpositioue dilu- 
cidavit. Hunc ab Oudino malc cum Bernar- 
do Sylvestro confundi cxistimo.Nam Sylvc- 
strum constat a Joanne SarisbcriensiCarno- 
tenscm sempcr appellari. 

BERNARDUS de Waching, sive Waging. 
supra Bernardtu de Baging. 

BERNARDUS Westerrodes, Auctor Plan- 
ctus. siveSatyrae in Clcricos, versibusLeo- 
ninis scriptae editaeque a Flacio inter 
Carmina de corrupto Ecclesiae statu, * Ba- 
silcae 1557, 8'°, pag. 101 ct dcinde a Ber- 
neggero de idolo Lauretano pag. 141 alii- 
sque. Berneggerus ct Reinesius pag. 299 
Epist. ad Daumium, auctorcm bujus plan- 
ctus Eaciunt Bernhardum Corbejensem , de 
quo supra. 

BERNARDUS Zane, Patricus Venetuset 
Archiepiscopus Spalatensis, cujus Oratio in 
Sessione prima Concilii Lateran, An. 1512 
habita legitur apud Binium tom. V Parte 2 
pag. 19 atquc inde in caetcris Conciliorum 
editionibus. 

BERNENSIS, Helvetius, Ordinis Pracdi- 
catorum circa Annum 1314 cujus memora- 
tur Antiphona de B. Virgine ex s diversis 



' SimilisPlanctiisI.alino-Gcrninnicus m Hcrtnan- 
ni a»> llardt 1'racfat. ad To:n. III. Avtograpliorum 
D. Lutlicri. 



A R D U S 

partibus antiphonarum, responsoriorum , 
/u/mnorum, retinentibus tame/i propriuttt 
sonum cum propriis melodiis. Vidc Jacobum 
Echardum tom. I pag; '-YM. 

BERNERUS, e\ Monacbo S. Remigii Re- 
mcnsi Abbas Huinolaricnsis in Vcrmanduis 
Galliae, Ordinis Benedict. eirea Annum 964 
BCripsit Vitam S.Ilunegundis dcfunctac An. 
G.'i0. (piae obvia apud Surium 25 Augusti , 
et sincerior apud Mabillonium Act. Benedict. 
Sec. 2 p. 1018 cum historia translationis , 
Scc. V p. 215. 

BEUNITIUS Lincolniensis, Anglus , mc- 
moratus Cangio, nihil aliud scripsisse perhi- 
betur, quam eruditam Epistolam, qnae MS. 
servetur Oxoniac in Collegio Lincolniensi , 
ut ait Pitseus p. 827. scd nec tempus, ncc 
argumentum notans. Epistola haec a Lelan- 
do, Baleo et aliis praetcritur. 

BERNO, ex Monacho Prumiensi A. 1008 
Abbas Augiae Divitis, Ordinis Benedicti , 
dcfunctus An. 1048, 7 Junii, de quoJoan- 
nes Iigo lib. 2 cap. 27 de viris illustribus 
Augiae tom. I Anecdotorum Pozii, Parte 3 
pag. 687 et Pezius Praefat. ad tom. IV p. 
VII seq. Exstat liber, quem Anonymus 
Mellicensis cap. 81 vocat , de Institutione 
Missarum, Romae ab co scriptus , cui in 
editionibus titulus cst: de quibusdam rebus 
ad Missae Officium pertinentibus, in cujus 
cap. 2 narrat se coronationi Ilcnrici II Im- 
peratoris a Bencdicto VIII facta intcrfuisse. 
Prodiit Parisiis 1518, 4 apud Henr. Stcpha- 
num avum,et Vcnetiis 1572, 8'°, et in Col- 
loctione llittorpiana Scriptorum.de Eeclesia- 
sticis Officiis, Coloniae 1568 fol. et in Pari- 
sicnsi 161 0.fol.ot in Bibliothecis Patrum Pa- 
risicnsibus, Coloniensi et Lugdunensi tom. 
XVIII pag. 6. Vide Oudinum tom. II p. 599. 

* Bernonis libcr hunc titulum ncmpe de 
institutione missarum praefcrt in priori Pa- 
risicnsi editionc anni non quidem 1518 ut 
male hic, sod 1510. ut cx subscriptione 
epistolae Jacobi Fabri , qui illurn ex MS. 
Cod. Moguntino vulgavit , ex quo lucem 
accipit ambigua temporis, quo cditio pcracta 
cst adnotatio in fine lihclli lcgcnda. Ita cnim 
COncepta est: Varisiis cx ofTicina libraria 
llenrici Stephani an. 1510. nono Kal. Ue- 
cembris. ' 






BE 

Dialogus cum Gerungo Monaeho de qua- 
tuor temporum jejuniis* per suaSubbala ob- 
serwz/irf*s,adAribonemArchiepiscopum Mo- 
guntinum, in Bernhardi Pez Anecdotis tom. 
IV Parte II pag. 55. Epistola ad eundem 
Aribonem de quatuor Adventus Dominicis 
ante festum Nativitatis CHRISTI celebran- 
dis pag. 41. Ex libro Officiorum S. HILA- 
RII, nescio an cuiquam alii memorato lo- 
cum affert pag. 51 et pag. 52 ad Aurelia- 
nensem Synodum ea super re habitam pro- 
vocat. Etiam de Historia Alemannorum 
scripsisse testisTrithemius, exeoquaedam 
in Chronicon suum Hirsaugiense transtulis- 
se se professus. Vita S. Udalrici, Augustani 
Episcopi, obvia apud Surium et in Velseri 
Operibus pag. 596 et in Sanctorum Actis 4 
Julii. Vita S. Meginvadi, Episcopi et Mar- 
tyris, apud Mabillonium Saeculo IV Bene- 
dictino Parte II pag. 63. Nondum in lucem 
prodiit ejus quod Sigebertus cap. 156 lau- 
dat praepollens in arte Musica** opus, quod 
de regulis symphoniarum et tonorum scrip- 
sit, et quod in mensurando Monochordo 
ultra regulam BoZtii, sed assensu minoris 
BoBtio Guidonis supposuit unum tonum te- 
trachordohypaton , et contra usum majo- 
rum, in ipso tetrachordohypato inseruit 
utiliter synemmenon. Lipsiae in Bibliotheca 
Paulina habetur MS. Bernonis libellus tona- 
rius ad Piligrimum Archipraesulem ( Lau- 
reacensem, qui An. 992 obiit) Ejusdem 
Musica , Antiphonarius , et Monochordi men- 
sura; tanquam quatuor distincta scripta in 
Catalogo B. Joachimi Felleri pag. 328 Sicut 
Trithemius quoque cap. 31 1 de S. E. et de 



* De hoc Bernonis scripto videndus Sigebertus 
Gcmblaceusis cap. 156. de S. E. et Epistola Tre- 
vcrensium ad Leodienses edita ab Edmundo Mar- 
tcne Tom. 1. Anecdotorum pag. oOo seq. ubi lle- 
gula Bernonis nppellatur. 

** Hic Bernhardus Musicus aliis: adde Johannis 
Molleri Homonymoscopiam pag. 540 seq. De Anti- 
phonario Ordinis Cisterciensis auctore Bcrnhardo 
Claraevallensi , quod editum Lipsiae An. 1517 apud 
Michaclem Lotherum et a Jacobo Hommey in Sup- 
plemento Palrum statim in limine , Parisiis 1084 8 
atque inde in cditionibus Bernhardi Mabillonianis 
An. 1690 et 1719 tom. I , pag. 699. Scd quem llom- 
meyusaddidit pag. 27. Tractatum de ratione ran- 
tandi Gradale ; el pag. 51. Tractatum de tonis , 
pag.ol.68.Mabillonius ut alienaa Bernhardoomisit. 



n N O 219 

illustr. Benedictin. II 77 tanquam tria di- 
stincta memorat: De Musica seu de tonis : 
De instrumentis Musicis : et de mensura 
Monochordi. Apud eundem quoque mentio 
Epistolarum ad diversos , et libri dejejunio 
Sabbati. Prologum iu Tonarium , cum ope- 
ris exordio edidit laudatus Pezius tom. IV. 
Anecdotorum Parte II, pag. 68. 

Elenchus brevis Scriptorum medii aevi 

Latinorum de MUSICA, Cantuque 

Ecclesiastico. 

Anonymus Gvidone Aretino aliquot Sae- 
culis antiquior, quem laudat Isaacus Vos- 
sius de viribus rhythmi pag. 91. 

Alius Scriptor Sec. XIII vel XIV de fla- 
tuumacventorum operationeMusicae, quem 
Gvelferbyti editum tradunt Memoriae Lit- 
terariae Trevoltinae An. 1725pag. 2281. 

Agobardus de correctione antiphonarii. 

Amalarii liber de ordine antiphonarii. Ej. 
Cantatorium , de quo supra. 

Aribo , de quo supra. 

Augustinus hbris sex de Musica , tom. I. 
Operum. 

Aurelianus , EcclesiaeRemensis Clericus , 
de quo supra. 

Bartholomaeus Senensis, Ordinis Praedi- 
cator. circa Annum 1451 libro de septem 
artibus liberalibus. 

Beda , de quo supra. 

Bernhardus , de quo supra. 

Berno, Abbas Augiensis , de quo supra. 

BoHii de Musica . sive Institutionis Mu- 
sicae libri V. de quibus lib. III Biblioth. La- 
tin. cap. 5. 

Bruno , Leucorum Episcopus, et deinde 
inter Pontifices Leo IX. de quo Anonymus 
Mellicensis cap. 85. Hic in Musica subtilis- 
simus fuit, et inter canlus alios , quos plu- 
rimos edidit , histariam beatissimi Papae 
Gregorii satis artificiose composuit. 

Marcianus Capclla libro nono sive ultimo. 

Cassiodorus libro de septem disciplinis. 

Conradus , Monachus Hirsaugiensis cirofc 
An. 1190 de Musica et tonis scripsit teste 
Trithemio eap. 384, 

Dietgerus . infra , TheogerW- 

Fucraldi liber de Musica , laudatus Ano- 
nymo Mollicensi cap. 107, 



•220 



BE 



Gerkardu»! Monaohus S. Quintini , testo 
flenrtco Gandavenai cap. 52 composuit un- 
tinhonas ct rcsponsoria in festicilate S. Kli- 
Moketh cantundu. Ncumas * rero eistlem 
antiphnnis ct rcsponsoriis quiilam frater Pe- 
trus . Canonicus S. Autfierti Camcracensis, 
afposuit. Idem etiam Petrus . Musicae artis 
jicritus . tlulci motlulamine et limato dictu- 
minc composuit plura Cunticu . quac vulga 
condictus appeUantur. 

Gregorianum AnUphonarium cum ootis 
antiquis Musicis MStum in Bibliotheca Va- 
tfcana. Vide Diariom Venetum Eruditorum 
ttaliae tom. XIX . pag. 7. Exeusum acou- 
ratius curante Josepho Maria Thomasio , * 
Romae 1 69 1 4. Dealiiscditionibus vide Ni- 
colai lVtri Sibbern Schcdiasma do libris La- 
tinorum EccleSiasticis pag. 23. Sclecta 
r\ Antiphonario Bomano per Annum in 
usum Ecelesiarum ruralium , habco cum 
notis Musiois oxcusa Antwerpiao 1617 fol. 
!>■ Respohsoriis Psalmorum vidc notas ad 
S. Ambrosium tom. I edit. Benedict. p. 931. 

Cregorianac Psalmotliae enchiridion odi- 
tum ante Annos ducentos , dc quo Cangius 
appondioc ad glossarium mediae Graecitatis 
pag. 80. Vidc et Johannem Honam de Di- 
vina Psalmodia cap. 17. duilelmi Gabriclis 
Nivcrs Dissortat. in Cantum Gregorianum, 
ct Anonymi Hcnodictini librum cditum , f 
Parisiis 1677 4: l ° la science et lapractique 
tlu plain rhnnt: Baluzium ad Capitularia 
tom. II . pag. 1 134. 

Gvido Arctinus Monachus Ordinis Bcne- 
di.ti circa Attnum 1030. cujus cst decanta- 
tum Musicis. Ut re mi fa sol la. Hic Micro- 
togum MusK-um [a Micrologo de Officiis 
i:<< k-siasticis divcrsum prorsus ) scripsit ad 
Thoodaldum Episcopum : ct Antiphonarium 
laudatum Benedicto VIII. Pontilici. Vide 
Baronium ad Annum 1022 num. 20 scq. 
Oudinum tom. II, pag. 600 et Joannis Wci- 
tzii heortoJogium pag. 264 seq. et Pezium 
tom. III Anecdotorum Parte III, pag. 616. 
Idcm Gvido Abbas S. Lcufridi , cujus Opus 

* Cantus genus et sacri jubili. Vide Cangii glos- 
sarium in pncorna. 

' Giornale de 1 letterail di Hodeaa a. 1G'J2 pag. 7. 

Acta KrucJ .\. 1099 pag. 477. 

t Jourual cJe» Sav. 1077 pag. 209. 



RNO 

oximium de Musica laudatur ab Anonymo 
Mellicensi cap. 80 et Trithemio cap. 318. 
Dicavit id Guilelmo Abbati primo Bieval- 
lcnsi. Vidc Jac. Ilommey Supplem. pag. 68. 

Ciuilclmus c\ Iunmeramensi Monacho Ab- 
bas Ilirsau^icnsis , Anno 1091 obiit , de 
cujus Musiea scientia Anonymus Melliccnsis 
cap. 106 108. De Musica et tonis, et decor- 
rectionc Psaltcrii scripsisse tcstatur Trithe- 
mius cap. 3->2. 

Ilcljicricus Monachus S. Galli circa An- 
num 1069. quom dc Musica scripsisse Tri- 
tiiemius idem notat cap. 325. 

Jlermannus Contractus, Musicus etiam 
iosignis et omnibus sui temporis subtilior 
exlitisse , ac Cantilenas plurimas de Musica 
Cantusque , de sanctis satis auctorabiles 
cdidissc ait Anonymus Melliccnsis cap. 90. 
De Musica ac Monochordo scripsisse tradi- 
tur a Johanne Egone apud Clariss. Pezium 
tom. I. Anocdotor. Parte ult. pag. 689. 

Ilicronymus de Moravia circa An. 1260. 
Ordinis Praedicatorum,de cuius Tractatude 
Musica vide Jacobum Echardum t. I, p. 159. 

Hur/baldus Elnonensis Monachus Ordinis 
Benedict. cujus libritm de arte Musica , et 
Cantus multorum Sanctorum , dulci et rc- 
f/ulari melodia compositos memorat Sigo- 
bertus Gemblacensis cap. 108. Vixit Caroli 
Calvi temporibus circa Annum 910. 

Joannis Papae XXIMusica ad Fulgentium 
Anglorum Antistitem, MS. Lipsiae in Bi- 
blioth. Paulina. Vide \V. E. Tentzelii dialo- 
gos A. 1692 pag. 719. 

Isidorus Hispalens. libro 3 Orig. c. 14-22. 

Leo IX vide supra , Bruno. 

Notkcrus Monachus Batisbonensis, cujus 
Theorema troporum , seu Cribrum Mon<>- 
chordi MS. in Bibliotheca Benedtctoburana. 
Vide Pczium tom. III. Anecdotor. Partelll, 
pag. 616. 

Notneri Abbatis Augicnsis in Musica pe- 
ritissimi librum sequentiarum laudat Ano- 
nymus Mellicensis c. 65. 

Osbertus Monachus Cantuariensis circa 
Annum 1 020. quom de Musica scripsisse no- 
tat Trithemius cap. 313 et de illustribus 
Benodictinis II 66. 

Petrus Canonicus S. Autberti Camera- 
censis. Vide supra in Gerardo. 



HERN 

Reg ino Prumiensis, cujus harmonica in- 
stitutio eiq; subiectum lectionarium totius 
anni, cum superscriptis notis Musicis fuit 
apud Virum Glarissimum Gerhardum van 
Mastricht, et in Bibliotheca Jacobi Krysii. 
Adde Mastrichtii Epistolam in celeberrimi 
Struvii introductione ad Histor. Litterar. p. 
166. Oudinum tom. II pag. 408 et Joannis 
Georgii Schelhornii Amoenitates Litterarias 
tom. X pag. 1168. Notarum Musicarum 
specimina, quales fuere in veteribus Eccle- 
siis Occidentalibus ante aliquot Saecula usi- 
tatae, exstant apud Lambecium lib. 2 pag. 
763, 783 et lib. 3 p. 138, 201 , 207 et apud 
Hugonem Menardum ad Sacramentarium 
Gregorii M. pag. 78 et in B. Stapohorsti no- 
stri Histor. Eccles. Hamburg. tom. III pag. 
337 et tom. IV pag. 267. 

Sigebertus Gemblacensis de seipso cap. 
172. Arte Musica Antiphonas et Responsoria 
de Sanctis, Macario et Guiberto melificavi. 

Simon Taillerus Dominicanus Scotus 
circa Annum 1240 cantum rudiorem Eccle- 
siaslicum instituit emendare, scriptis duo- 
bus libris Pentachordorum , et tertio de Te- 
nore Musicali, quartoque de Cantu Eccle- 
siastico corrigendo. Vide Jacobum Echar- 
dum tom. I. pag. GXI. 

Richardus de S. Victore laudatus a Vin- 
centio Bellov. in Speculo doctrinali. 

Rudolphus Abbas circa Annum 1120 in 
Musicaacutissimus celebratur ab Anonymo 
Mellicensi cap. 1 03. 

Theogerus (Anonymo Mellicensi cap. 109. 
Dietgerus, Theokarius) Ordinis Bcnedicti 
circa circa Annum 1118 Episcopus Meten- 
sis, cujus Tractatum de Musica Anonymo 
eidem laudatum adhuc servat Bibliotheca 
Tegernseensis, ex qua prologum vulgavit 
Bernardus Pcz Praefat. ad tom. IV Anecdo- 
torum pag. IX. 

Georgius Valla Placentinus libris V dc 
Musica, Graccos potissimum sccutus, scd 
et Boelhium. Exstant in ejus Opere dc ex- 
petendis et fugiendis rebus, excuso Vene- 
tiis 1501 ingcnti Volumine in folio. 

Vincentius Bellovacensis Spcculi Doctri- 
nalis libro XVI cap. 10-35. 

Wolstanus Monachus ct Pracentor Ecele- 
siae Wentanae, sive Wintonicnsis in Anglia 



O L D U S 221 

circa Annum 980 Scriptor libri de tenorum 
harmonia. Vide Oudinum tom. II pag. 500. 
BERNOLDUS,aliisBERNALDUS,velBER- 
TOLDUS, Presbyter Constantiensis in Sve- 
via, circa Annum 1089 ex Gelasiano Codicc 
aliisque composuit Ordinem Romannm , de 
cujus variis editionibus et interpolutionibus, 
auctariisque dicendi locus infra , OKDO. 
Meminit Honorius IV, 13 de S. E. et Tri- 
themius cap. 338. nequc aliud ejus quicquam 
referunt. De aliis scriptis, quae huic Ber- 
noldo, sive. ut apud Anonymum Mellicni- 
sem cap. 101 vocatur, BERNARDO tribu- 
untur, mox infra in BERTHOLDO. 

BERNOWINUS Poiita. Vidc Acta San- 
ctor. tom. VI Junii p. 1 4. 

BEROLDUS MediolanensiscircaAn. 1 123 
cujus J/a/ma/e, et PontificaleAmbrosianum. 
et Ordinem Mediolanensis Ecclesiae, MSS. 
memorat Picinellus pag. 91. Athenaei Scri- 
ptorum Mediolanensium. 

/aco6wsBERTALDUS,exCancellarioaulae 
Ducalis Venetorum, Episcopus inDalmatia 
Vencta Vegiensis, qui Anno 1245 scripsit 
Spletulorem Consvetudinum Civitatis Venc- 
torum, MS. in Bibliotheca Caesarea, testc 
Lambecio tom. II p. 953. 

* Ex t, VI. 347. Quamvis adnotatio ad 
Cod. Vindobonensem a Lambecio indicata 
fert Jacobum hunc scripsisse opus suum 
an. 1245. certum est tamen auctorem rc- 
centem huiusce annotationis errasse , nam 
Bertaldus obiit an. 1315. ut ex allata se- 
pulchrali eius epigraphe aliisq. monumenti.s 
evincit P. Joan. Degli Agostini (Notizie de- 
gli Scrittori Veneziani I. 51 7. ) 

BERTIIA, sive BERTRADA, quae cirea 
Annum 1090 scripsit Vitam S. Adelheidis . 
primae Abbatissae Vilicensis in Dioeccsi Co- 
loniensi, et defunctae An. 1015 quae exstnt 
apud Surium ct in Actis Sanctorum 5 I'e- 
bruarii pag. 714. Laudat Conradus in Vita 
Wolfclmi (qui Adelheidis fratcr fuit, apud 
cundem Surium et in Actis 22 Aprilis. 

BERTIIARIUS, sive BERTARIUS eqc Re- 
gum Francorum stirpe Abbas Cassinensis , 
et a Saracenis obtruncatus Martyr An. 883 
1% Octobris, scripsitex Veteris Codicis fide 
et teste Leone Ostiensi lib. l cap. :M «t pe- 
tro Diacono cap. 1 2 tibros duos t£vf(fieipivM 



222 B E R T II 

sentcntutrum Vctcris ct Sovi Tcstamenti.ctW- 
t>>> sine eomine auctoris Basileae 1 530 fol. 
Parisiis 1556, 12 eum hbris Junilii Africa- 
ni: et in Bibhothocis Patrum, in quibusox 
Fclicis Tolotani finY Jufiano Tolctano tribu- 
untur: eujus non magis sunt quam Salviani 
Massil. cum quibus oos Anno 1530 odidit 
Jobannis Alexandor Hrassicanus: vol Bi- 
cfiardi Cluniaccnsis. ad quem rcfcrunlura 
SiXto Senensi lib. IV Pibliothecao Saerae 
pag. 371. l)o eaeteris Bertharii scriptis nolo 
lvpetere. qnac jam notata a Petro Diaoono, 
ct in Johannis Baptista Mari ad oumnotis, 
ct apud Gaveum: nisi quod Vcrsus devita, 
obituac miraculis S. Benedirti ctiam cditos 
monorc juvat in Actis SS. Penedict. tom. I 
pag. 29. Trithomius cap. 320. ct illustr. Be- 
nodictin. II 72 tantummodo sormones ojus 
elegaates commemorat. 

BERTHARIU8 Presbyter, qui scripsit ge- 
sta Episcoporum Virduncnsium continuata 
per Anonymum Monachum S. Vitoni Virdu- 
nensis ab Anno 888 ad 1043ot a Laurontio 
Leodionsi ad Annum 1 197et abaltoro Ano- 
nymo ad Annal. pag. 638 et Jacobi lo Long 
Hibliothecam llistor. Galliae pag. 207. 

BERTHOLDUS ConstanticnsisPrcsbyter, 
nondivorsus, ut vidotur a RERNOLDO, de 
quo supra, Ordinis Romani concinnatore. 
Anonymus Mellicensis cap. 92 eum aitscri- 
vitam M.i.^istri sui Hermunni Contra- 
cti, et Chroniram, illam nimirum, quam 
ab Anno 1054 fubi Hcrmanni Chronicon de- 
simt deduxit ad AnnurnllOO. editam a 
Cluistiano Irstisio tomo I Hasil. 1584 et 
Prancofurti 1670 fol. quanquam in Canisii 
editione tom. I tantum appendix usque ad 
Annum 1060 legitur. tom. III editionis no- 
vae pag. 27i-276. In temporis notatione 
eum non raro hallucinari notavit Antonius 
Pafgi ad Annum 1090 n. Vl.Sunt, qui hunc 
sriiptorem eundemputantcum RERXALDO 
Pivsbytero Constantiensi, Caesaris partium 
inimico. cujus liber cditus inter vetcra mo- 
numenta a Scbastiano Tegnagelio, Ingolsta- 
dii 1612, 4. De vitanda c rcommunicatorum 
communione , de reconciliatione lapsorum, et 
de ConeiUorum, decretorum, decretalium , 
(psorumque Pontificum liomunorum aucto- 
ritate. Bernaldus etiani appcliatur in Codi- 



A R I U S 

co MS. opusculorum ox; quo nonnulla pro- 
ducit Jo. Jacobus Ilottingerus in addendis 
ad tomum quartum Uistoriae Ecclesiarum 
Ilelveticarum, cditae Cermanico idiomate, 
pag. 45 seq. ubi momorat ojus apologcticas 
rationes adrersus Schismaticortim objectio- 
nes : Epistolas de lege excommunicationis 
ad Adelbertum Nemctcnsem Praepositum , 
de solutionc juramenti, ad Adolbertum Ar- 
gcntinenscm Pracpositum, non tam menlc 
ijuutn coi*pore super ollas /Egypti cofloca- 
tum Hecconem etc. Ad Gebhardum Episco- 
pum de Ordinatione vitanda, et de salutc 
parvulorum , qui ab excommunicatis bapti- 
zati sunt, quos negat rebaptizandos. esse. 
De cmtione Ecctcsiarum: nec non de Pre- 
ibyterorum o/jicio, ad fratres apud Retten- 
boch: ubi intcralia profitotur Paulum Apo- 
stolum evidentissime docere, quod apud 
antiquos * Presbyter et Episcopus idem 
fuerint. Mihi pcrquam verisimile vidctur 
non alium etiam esse BERNARDUM Presby- 
terum, dc quo haec AnonymusMellicensis 
cap. 101. Bernardus Prcsbyter vir doctus 
et Cathoficus, cum coltega suo Afbano Pre- 
sbtjtero utilem habuit conilictum super in- 
eontinentia Sacerdotum. Scribit deinde Apo- 
logeticum supcr Dccreta, quem venerabitis 
Papa Gregorius ejusdem nominis septimus 
in Romana Synodo (Anno 1071) promulga- 
vit contra Simoniacos ct incontinentes Al- 
taris ministros. Scrihitpructereatibrum<\v 
potestate Presbyterorum. De Concordia Of- 
ficiorum tibrum. Librum quoque de Con- 
fessione. Ad hoc etiam satis utilem scribit 
Chronicam. BERNALDI Apologeticus pro 
Gre^orio VII. scu tractatus de sacramentis 
exeommunicatorum juxta assertionem SS. 
Patrum rocusus in tomo quinto Ribliothccae 
maximac Pontificiae Jo. Thomae Rocaberti, 
Romae 1G9# fol. Opuscula pro Grcgorio VII 
vulgata a Grctsero Ingolstadii 1609, 4. jam 
prelis iterum subjiciuntur in tomo soxto 
Grctseri opcrum, quae junctim brcvi prodi- 

* Presbytnri et Episcopi antiquitvs iilem fnisse 
leyuntur , et eandeiu ligandi alque solvendi pote- 
statcm, et alia nunc Episcopis specialia habuisse 
iion dubitatur. Postquam aulem Presbyleri ab 
Episcoopali excellentia cohibiti sunt , cepil eis 
non licere quod licuit. 



B E K T II 

bunt Ratisbonae soptendecim Yoluminibus. 
* Iam hccem publicam viderunt an. 1 739. 

BERTHOLDUS Monachus S. Galli, cujus 
annotalio de Abbatibus Monasterii S. Galli 
ab Anno 1 199 ad 4292 apud Goldastum to- 
mo primo rerum Alemannicarum pag. 92. 
Fuit et Abbas S. Galli Bertholdus de Fal- 
ckenstein, sed is jam An. 1272 diem obiit 
ut apud eundem Goldastum videre est.p.93. 

S. BERTHOLDUS Abbas Garsthensis de- 
functusAn. 1130. cujus vita edita ab eodem 
Gretsero cum quatuor S.Bernardi opusculis. 
Ingolstadii 1617, 4 et in Actis Sanctor. 
27 Jul. 

BERTWOLmjS deMaisberch, vitiose apud 
JamesiumBEREALDUS:OrdinisPraedicato- 
rum, Theologus et Philosophus clarus circa 
Annum 1 454 ( non 1 320 ut Cangi us ex Pos- 
sevino: nec 1355 ut Altamura) scripsit 
Summam Theologiae, et in Philosophiam 
Platonis: et Commentaria in librum Ele- 
mentorum * Procli, MSta Oxoniae in Colle- 
gio Balliolensi: et in tres libros Meteororum 
Aristotelis, ubi de polo iridis, sive arcus 
coelestis centro. Vide Jacobum Echardum 
tom. I pag. 811 seqq. 

BERTHOLDUS Monachus Miciacensis , 
Ordinis Benedicti, in Provincia Lugdunensi 
scripsit Vitam S. Maximini, Abbatis Micia- 
censis , cum carmine praemisso ad Jonam 
Aurelianensem ab Anno 821 ad 843 Epi- 
scopum. Edidit Mabillonius Act. SS. Bene- 
dictin. tom. I. pag. 591. 

BERTHOLDUS Reginoburgensis , sive , 
Ratisbonensis non Ordinis Praedicatorum ut 
Bzovio visum ad Annum 1253 num. XI. 
sed Franciscanus ** sive Ordinis Minorum 
defunctus in patria An. 1272. Tantam ha- 
buisse gratiam predicandi traditur ab Hen- 
rico Sterone in Annalibus ad Annum I253 
ut saepe ad eum audiendum plusquam se~ 
xaginta millia hominum convenirent. Prae- 
ter Sermones de tempore ct de Sanctis qui 
Lipsiac in Paulina ct aliis in locis MSti ser- 
vantur, scripsit librum de institutione Vitae 
religiosae. Idem utique vidctur Bertholdus, 

* <7o<x«W<v OtoXoyiMv, de qua lom. VIII 
Bibliolhecac Craecac pag. 51G. 

«* Vidc Oudinurn (om. III , pig. 1-53 scq. 



O L D II S 223 

cui David de Augusta formulam Novitiorum 
dicavit , mter Bernhardi Opera , supra pag. 
615 et tom. XXV Bibliothecac Patrum pag. 
868. Fratrem appHlans,undeconcidit causa, 
ob quam Waddingus in Annalibus Minorum 
ad Annum 1271 num. 21 de alio cogitan- 
dum esse sibi putavit. 

BERTHOLDUS Zwifaltensis Abbas scri- 
psit librum de origine Monasterii Zwifalten- 
sis,quemin testimonium citat persaepe 
Martinus Crusius in Annalibus Svevorum 

S. BERTOWALDUS ( Bedae Berchwald^ 
aliis Berchwaldus a) vel Brihtwaldus) ex 
Monacho Glasconensi Archiepiscopus post 
Theodorum An. 692 Cantuariensis , scri- 
psit Lelando cap. 62 teste libellum de ori- 
gine etinstitutione EoveshamensisMonasterii, 
in gratiam Ecgvini , Episcopi Wicciorum. 

BERTL\IA.\Ll/*/*a7cs Regum Francorum, 
ab Anno 741 ad 882 ex vetusto Monasteni 
S. Bertini Codice vulgati ab Andrea du Che- 
sne tom. III , pag. 150-261 et a Muratorio 
in tomo secundo scriptornm Italiae, Corpo- 
ris Mediolanensis pag. 490 Appendicem vero 
alterius Scriptoris ab Anno 883 ad 900 vul- 
gavit Freherus tom. I scriptorum Germani- 
corum pag. 46-55 et ex Frehero Andreas 
du Chesne tom. II , pag. 575 ad calcem An- 
nalium Fuldensium: et laudatus Muratorius 
tom. II scriptorum Italiae pag. 570. Sup- 
plementum etiam Anni 901 edidit iilustris 
Leibnitius 1. 1. Brunsvic. scriptor. p. 192 et 
ex eo Burchardus Gotthelf Struvius in nova 
Freheri editione tom. I , pag. 70 qui etiam 
ad appendicem illam pag. 53 seq. contulit , 
quae Lambecius lib. 2 pag. 351-358 publi- 
caverat ex Codice Caesareo ab Anno 882 ad 
887. Bene autem notavit du Chesnius Ber- 
tinianos Annalcs in eo differre a Fuldensi- 
bus sive Moguntinis , quod Fuldensium au- 
ctor Carolo Calvo Francorum Regi ad calu- 
mniam usque iniquus extitit : Porro in his 
Bertinianis ab Anno 741 ad 813 eadem 
multa cum Annalibus plcbejis , siv<* Loisel- 
lianis rerum Francicarum , quos idem du 
Chesne vulgavit toni. H,pag. 94 scq. Deinde 
ab 814 ad 830 nudta eademcum Aonalibus 
Bginbardi. ln temporum Qotationc errores 

a) Tom. I. Angliac S3crae pag. 85. 



9BI I» E R T 

quosdata observat Carohts te Coiote tom. 8 
pag. 544. 

BERTRAMI de Alctnannia . * tractatus 
dc via contctnplationis ct coi/nitionis DBl 
scctuuhun libros I). Dionysii factus mcino- 
raturMS. apud Sandcrum Ribl. BolgicaeMS. 
lom. II, pag. 213. 

BF.RTRAMl in Gormania Episcopi librum 
ilc illusione Dacmontun ad Cunonom Arehi- 
cpistopum ' ab Anno 1066) Trevercnsoin. 
e l.atino Gallieo vorsum vidisse se testatur 
Antonius Vnderius Ribl. fiallioao pag. 124 
ldom BI.RTRAMUS, qui Gallus aliis, Ord. 
Praod. Episcopus titularisTefelicensis [Tiflis 
in Georgia el Sullraganeus Mctcnsis, dc- 
funetus An. 1387 20. Januar. cujusTrithc- 
mius cap. 662 do scriptoribusEcclesiasticis, 
et de Germanicis cap. 129 etiam Sermtmet 
ct tractattun de schismate Urbani VI ct Cle- 
mrntis VI ad eundcm Cunonem de Falckon- 
stein, ctdcbrat. Confcr Echardum tom. I, 
pag. 689 seq. 

BERTRAMUS Fizalanus, sive Alani F. 
Lincolnicnsis, Anglus, Carmelita , qui An. 
1424 17 Mart. dicm obiit, et a Pitseo pag. 
61 1 Baloo VII, 64 qui ambo ad Lelandi tcsti- 
monium provocant , Alegrioque pag. 333 
traditur scripsisse Quaestiones Theologicas, 
Commentarios in librum quartum senten- 
tiarum, Selccta ex variis auctoribus,et Ser- 
mones ad populum. 

BERTRAMUSJteoft&fffcirca Annum 1326. 
a quo scripta Vita S. Francae Abbatissac 
Ordinis Cistorcicnsis An. 1218 quao oxstat 
iii Actifl S.iih torum 25 Aprilis , tom. III, 
pag. 382. 

BERTRAMUS in cditionibus Sigeberti 
Gcmblacensis cap. 95 et apud Trithemium 
cap. 274 de S. E. et lib. 2 cap. 48. de illu- 
stribus Benedictinis, aliosque: etiam in pri- 
mis editionibus libri de Coena DOMIM Ber- 
tramus. Sed idem rectius RATRAMNUS 
appollandus, quo nominc vonit apud Ano- 
nymum Cellotianum, Flodoardum III, 15. 
Ilirn rnarum de Praodestinatione cap. 5 tom. 
I pag. 26 ot contra Gotheschalcum p. 413, 
i 18, b50. I.upum Forrariensem Epist. 79. 



* Ha ridetnr legeudum apud Sanderum sivc sup- 
p1<ndurn , pro •. de Alem. 



R A M I 

Anonymnm Mollioensom cap. 46 et in Si- 
goberti Codieibus MStis Gcmblacensi et Val- 
lis Viridis, nee non in Codicibus librorum, 
«pios ipse oomposuit, aliis, atque editioni- 
bus. Monachum Corbcjonsem Ordinis Bone- 
diotini fuisse, Hincmaro toste, convenit : 
Gallum natione, suspicio cst, nec dubium 
esl Praepositum gessisse Coenobii Orbacen- 
sis in Dioecesi Galliae Svessionensis. Jussus 
a Carolo Calvo, Galliae ab Anno 840 Rogo, 
et abAnno 875, 25 Decembr. ad 877 6 Octo- 
br. Imporatorc , de San^uine ot Corporc 
CllRISTI. quid sentiat, significare, scripsit 
notissimum illum libellum de Corpore et 
StiiKjiiinc DOMIXI. in quo diu anto Boron- 
garium, Paschasti Radberti a) sententiam et 
transsubstantiationis dogma perspicuc rofol- 
lit , argumcntisque c sacra Scriptura et a 
sanae rationis pctitis judicio testimonia 
adjungit Doctorum Latinae Ecclesiae : * Am- 
brosii, Augustini, Hieronymi, Isidori, Ful- 
tjentii, et quae ex Sacramentario Gregorii 
M. inter colobrationem S. Coenae dici con- 
sueverunt. Ratramni nomen initio et iine 
libri annotatum Mabillonius b) fatetur se 
ropcriissc in MS. Lobicnsi annorum DCCC. 
Exstat etiam in alio non minus perantiquo 
Salmanswcilano, et antequam An. 1532 
ederetur, Ratramnnm in praefatione ad li- 
bros dc vcritateCorporis et Sanguinis Cllri- 
sti contra Oeeolampadiuin Colon. 1527 lau- 
davit inter scriptores Catholicos de illo 
argumcnto , Joannes Fischerus , Episcopus 
Roffensis. Prodiit primum Coloniae 1532, 
8"°, apud Joannem PraeT sub titulo: licrtra- 
mi Presbyteri, ad Carolum Magnum Impe- 
peratorem, et cum praefatione Leonis Ju- 
dae, interprctis c) Germanice eodem A. 1532 

a) Velusscriptor Anonymus de Eucharistia a Lu- 
dovico Cellotio S. J. cditus cum nolis A> 1G5T» Ma- 
billonius Sec. IV Bcncdictin. Parte II pracf. pag. 4;> 
num. 80 cl pag. 80 itincris Germanici. Colomes. pag. 
088 seq. Opcrum , ubi et de aliis Codicibus MSS. 

* Indc Joanncs Lampadius Bertramum inscripsit 
conscnsurn Ecclcsiae de vcrbis S. Coenae. 

b) Jacobus Basnagc in llisloria Ecclcslastica do- 
fMiiatica , quam Gallicc cdidil XVI 7 tomo II , pag. 
033 et Cancollarius iubingcns. D. Chrislopliorus 
Malthams Pfaffius dc S. Eucharistia advcrsus Ludo- 
vicum Uogerium pag. 27 seq. 

c) Abraham ltucli.it lom. VI. Hist. dc Hcformatiori 
dc la Svisse pag. -'07. 



B E II T 

Tigun. Deinde Latine iteruni Genevae I 54 I , 
8 et in Microbresbytico An. 1550. atque Or- 
thodoxographis prioris edit. An. I 555.etcum 
Paschasio Ratberto Coloniae lt)M 8. ct in 
Guilelmi Feuguerci Opusculis Lugduni Ba- 
tavorum 1579, 8. et in Catalogo testiuin Ve- 
ritatis edit. Sim. Goulartii, Genevae 1008 
fol. et cum notis JoannisLampadii, Bremae 
1614 8. Ilinc, ut alias editionis Hendrei- 
chio pag* 543 notataspraetercam, post Gal- 
licas versioncs An. 1550, 1558, 1560, 1619, 
1653. etiam Latine et Gallice, Petro Allixio 
interprete, Parisiis An. 1672, 4 et ex Jacobi 
Boflavii d) versione Gallica, cum praefatione 
et notis, Parisiis 1686, 12. et Latine cum 
vindiciis adversus Johannem Harduinurn 
[qui Ratramnum haereticis e) adscripseratj 
1712, 12. f) Nec minus post versiones Bel- 
gicas, Roterod. 1610. Utraject. 1620 atque 
Anglicas g) et cum versione Anglica Cla- 
rissimi Guilelmi Hopkinsii h) Canonici \Vor- 
cestriensis, Londini 1686, 12, ra0 1688, 8 
cum eruditis de Ratramnoet ejus doctrina, 
adversus Boilavium aliosque Romanae Ec- 
clesiae doctores , dissertationibus. Atque 
ex hac Anglica editione. praemissis etiam 
illis dissertationibus Gallice versis, libelius 
Ratramni Latine et Gallice, Amstclodami 
1717, 8. Quanquam vero Joannes Scotus 
quoque, ejusdem Caroli Calvi jussu in ean- 
dem sententiam librum de Corpore et San- 
guine Domini scripsit, mire probatum Be- 
rengario, ut infra in JOHANNE Scoto sum 
dlcturus: qui inter sanctos in quibusdam 
Martyrologiis 4. Idus Novembr. adscribitur: 
tamen verisimilius est, cum Berengarius 
illum coactus fuisset in Concilio Vercellensi 
An. 1050 damnatum, comburere inConcilio 
Romano An. 1059 intercidisse potius, quam 



d) Du Pin tora. XIX Bibiiolli. Eccles. pag. G8 Acta 
Eruditorum A. 1G87 pag. 43. Nouvell. Rep. Lettr. 
pag. 1-25. 

e; In Disscrtatione de Sacramento Allaris pag. 

m-m. 

f) Journal dcs Savans A. 1712 pag. 645. 

g) Plurium Anglicarum versiouum editioncs et- 
stare testis Caveus, qui cruditc dc hoc scriptore ad 
An. 840. Idem intcr alia nolat Wlfricum in liomilia 
Paschali ei Ratramno multa ad verbum rcpetjsse , 
quod