(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "An camadh 's a' chrannchur, no, Gliocas agus ard-uachdranachd Dh air am foillseachadh ann an amhgharaibh dhaoine : maille ri Cunntas mu bheatha agus mu chlian ughdair"

GAELIC BOOES 



Published by Maclachlan & Stewart, 

64 SOUTH BRIDGE, EDINBURGH. 

; s. d. i 

Alleine's Alarm, 18mo, cloth, 1 6 | 

Baxter's Call to tlie Unconverted, 18mo, cloth, 1 6 

Blair's Elegy on Mr Kennedy of Redcastle, sewed, 4 

Boston's Fourfold State, 12mo, cloth, 4 

Buchannan (Dugald) of Rannach's Life and Con- 

version, with his Hymns, cloth, 2 

... Hymns, separately, sewed, 3 

... Do. translated by a Missionary, sewed, ... 6 

Bunyan's Come and Welcome, cìoth, 2 

... World to Come, or Visions from Hell, cìoth, 1 6 

... Grace Abounding, cloth, 2 

... Pilgrim's Progress, (three Parts,) 2 6 | 

... Water of Life, 1 j 

... Sighs from Hell, cloth, 2 i 

Dyer's Christ's Famous Titles, cloth. ••• 2 6 

Orant's Hymns, 18mo, cloth, 1 6 I 

Guthrie's Saving Interest, cioth, 2 I 

M'Alpine'a Gaelic and English Dictionary, 12mo, cl. 9 | 

... English and Gaelic, separately, 5 i 

... Gaelic Grammar, 12mo, cloth, 1 6 

M 4 Callum's History of the Church of Christ, 8vo, 4 

... The Catholic, or Universal Church, ... 6 

... Poems and Songs, 12mo, sewed, ... ... 1 

M'Farlane's Manual of Devotion, 12mo, cl. 3s. 6d. for 2 

... Life of Joseph, 18mo, sewed, 1 

Livingstone's Gaelic Poems, cloth, 3 

M'Intyre's Poems and Songs, 18mo, cloth, ... 2 

Macdonald's (Dr.) Gaelic Poems, 18mo, clotli, 2 6 

Mackenzie's ( John) Gaelic Melodist, 32mo, ... 4 j 

Muir's (Dr.) Sabbath Lessons, by Forbes, sewed, 4j 

Munro's Treòiriche, or First Book for Schools, ... 6 

... Gaelic Grammar, 18mo, bound, 4 

... Gaclic Primer, and Vocabulary, 12mo, ... 2 
Ossian's Poems, ftn the press,J 

Ross' (William) Gaelic Poems, cloth, 3s. for ... 2 

Stewart's Grarnmar of the Celtic Language, 8vo, 3 

The Doctrine and Manner of the Church of Rome, 3 

Willison's Sacramental Catechism, 12mo, sewed, 8 



GAELIC BOOKS SOLD BY MACLACHLAN & STEWART. 

s. d. 

Bible Stories, with 24 Wood-Cuts, 4 

Boston's Crook in the Lot, 1 6 

Brook's Apples of Gold, 1 6 

Bunyan's Heavenly Footman, 18mocloth, ... ... I 

Holy War, 18mo, cloth .. 2 ò' 

Burder's Village Sermong, 18mo, cloth, 1 6 

Caird's Sermon, — Religion in Comraon Life, 12mo, 6 

Catechism, Shorter, Id. Gaelic and English, 2 

Mother's, Id. Gàelic and EngìMi, 2 

Brown's SUorter, for Young Chiidren, ... 1 

Confession of Faith, fcap 8vo, cloth, ... ... 2 6 

Connell's (D. M.) Gaelic Astronomy, 18mo, cloth, 1 6 

Currie's Spiritual Hymns, 12mo, 2 

Doddridges Rise and Progress, 12mo, cìoth 3 

Earle's Sacramental Exercises, 1 8mo, cloth, ... 1 6 . 

Flavel's Token for Mourners, 18mo, cloth, 1 j 

Forbes' Gaelic and Englieh Grammar, 12mo, ... 4 

Baptism and the Lord's Supper, 4 

History of Animals Named in the Bible, 6 

History of Prince Charles, fcap 8vo, cl., 3s; 12mo, 1 6 

Hibtory of Joseph, 4 

Innes' Instructions to Young Enquirers, 1 8mo, 6 

Jacobite Songs, with Portrait of Prince Charles, ... 9 

James' Anxious Inquirer, 12mo, .... ... .,. 1 

Macdonald's Hymns, 18mo, 2 

M'Leod and Dewar's Gaelic Dictionary, 8vo, cl, 10 6 
M A Lauchlan's (Rev. Thos.) Celtic Gleanings, or 
Notices of the Hietory and Literature of the 

Scottish Gael, ... ... 3 6 

M 4 Gregor's Hymns, 6 

Munro's Selection of Gaelic Songs, 4 

Peden's Two Sermons and Letters, 18mo, sewed, 6 

Sum of Saving Knowledge, 12mo, sewed, 4 

Thomson's (Dr) Sacramental Catechism, 18mo, sewed, 6 

Shepherd's Christian Pocket Book, sewed, 1 1 

Watt's Divine Songs, with Cuts, 2 

Welsh's Sermons, vols. 1 and 3, bound, each, 2 6 



BIBLES, TESTAMENTS, AND PSALM BOOKS, 

VARIOUS BINDINGS AND SIZES. 



AN 

CAMADH 'S A' CHRAMCHUR; 

NO 

GLIOCAS AGUS ARD-UACHDRANACHD DHE, 
AIR AM FOILLSEACHADH 

ANN AN 

AMHGHARAIBH DHAOINE ; 

AIAILLE RI 

V 

CUNNTAS MU BHEATHA AGUS MU CHLIU AN UGHDAIR. 
LEIS AN URRAMACH FHOGHLUIMTE 

Mr tomas boston, 

Ministear an t-Soisgeil a bh'ann an Eteric. 
EADAR-THEANGAICHTE GU GAELIC 

Le iain rose. 



'* Is lionmhor àmhgharan an fhìrein ; ach asda, air fad, saoraidh an 
Tighearn e." — SALM xxxiv. 19. 



AN DARA CLÒ-BHUALADH. 

DUNEIDIN : 

Clo=M)uatIte agus. xi 'a l&etc le 
THORNTON AGUS COLLIE, ST DAVID STREET. 

M.DCCC.XLV. 



19 72 * 



CUNNTAS MU BHEATHA 



AGUS MU 

CHLIU AN UGHDAIR. 



ÌIugadh Mr Tomas Boston anns a' bhliadhna 1676, 
ann an Dunse ; thàinig e bho phàrantaibh measail. 
diadhaidh, aig an robh òighreachd bheag anns a' 
bhaile sin ; b'esan an t-aon a b'òige do sheachdnar 
chloinne. 'Nuair a bha e mu'n cuairt do sheachd 
bliadhna dh'aois, thòisich e ri tlachd chomharraichte 
a' ghabhail ann a bhi leughadh a' Bhiobuill. Fodh 
èisdeachd searmoin le Mr Eanraic Erscine, aon 
do na ministeirean a bh'air an geur-leanmhuinn 
ann an 1687, dhùisg an Tighearn e gu mothachadh 
domhain mu staid shiorruidh anma. Fhuair e 
comas searmoineachadh ann an 1697 ; shuidhich- 
eadh e'na mhinisteir ann an Simprin, ann an 1 699 ; 
ann an 1700 phòs e Caitrine Bhrùn, do theagh- 
lach inbheach, ann an Sgire Chulross ; bean uasal 
a bha comhairaichte a thaobh a gliocais agus a deagh 
bheusan, ris an robh teaghlach mhòr chloinne aige. 
Bha dithis mhac agus dithis nighean dhiubh beò 
'n an deigh fèin. Dh'atharraicheadh e gu Eteric ann 
an 1707. Dh'èug e ann an 1732, dlùth do chuig 
bliadhna roimh a mhnaoi, 'nuair a bha e 56 bliadhna 
dh'aois. 

Bha a chruth àrd,, tlachdmhor, aghaidh tait- 
neach, làn do gach buaidh a bha feumail chum ur- 
ram a chosnadh, agus smachd a sheasamh, 'fhalt 
dubh, comasan 'inntinn laidir agus torach, a 
smuaintean ealamh (an ni ris an abrar "gèur- 
f hoclach," ach an àite na gibht sin àrach, 's ann a 
chum e i fo chruaidh smachd), aignidhean tairis, a 
bhreithneachadh fallain agus soilleir; a nàdur 
treibhdhireach, stuama, faicilleach, fialuidh, coin- 
gheallach, agus caoimhneil. Bha fuath iomlan aige 



IV 



do na h-uile ni borb, no mi-mhodhail, ann am 
briathraibh no 'n gniomharaibh, agus bha e do 
mhothachadh anmhunn nam bVs gu'n còmhluich- 
eadh a bheag sam bith do'n ghnè sin ris. B' ur- 
rainn e bhi gàrg agus searbh 'n a bhriathraibh, 
'nuair a bhiodh fior aobhar air a shon, no mheasadh 
e sin feumail. 

Ghairmeadh e gu tràthail le gràs Dhè ; agus 
chaith e a bheatha riamh an deigh sin ann an oibre 
na diadhachd. Ghluais e, da rìreadh, maille ri Dia, 
'a a uile shlighibh ; 'g a aideachadh gach latha ; gu 
tric a' tagradh le dian-dhùrachd ris na fiaitheanas 
(air gach aobhar dleasnais, trioblaid, no deuchainn 
as ùr,) agus leanadh na h-urnuighean so le dearbhadh 
daingean, sòlasach, agus soilleir gu'n ghabhadh riu 
agus gu'n d'fhuair iad eisdeachd o Dhia. Bha e 
dichiollach, eagnaidh, gu bhi toirt an aire, cumail air 
chuimhne, agus a' fòghlum o fhreasdal Dè, ann an 
co-cheangai ris an Fhocal, ri 'fhaireachdainn, agus 
ri shuidheachadh inntinn fèin^ agus uime sin bha e 
do dh'eòlas mòr anns an diadhachd. Bha e gle 
thoigheach agus chùramach mu lagh Dhè a choimh- 
ead, anns gach uile ghnè chaithe-beatha agus chàinnt 
(eadhon anns na nithibh do nach ^eil a chuid mhòr 
do Chriosduidhean a' toirt an aire.) Bha e do cho- 
guis anmhunn, gu cùramach sl' caithris an aghaidh 
peacaidh, agus a' seachnadh gach uile choslas uilc ; 
truacanta agus co-mhothachail ris a mhuinntir 
thrioblaideach ; oircheasach do'n fheumach (ann 
an tomhas co mòr 's gu'n robh e gu cràbhach a' cur 
air leth an deicheamh d'a mhaoin shaoghalta gach 
bliadhna chum an cobhair.) Bha e 'n a chèile dleas- 
nach, 'n a athair teò-chridheach, na charaid trèibh- 
dhireach, dìleas agus bàigheil ; ni chum an robh 
aomadh sònruichte 'n a aigne, a bha 'n a mhor bhean- 
nachd dhoibh-san a cho'pairtich d'a chairdeas. 

Bha e na sgoilear taghta anns gach earrann do 
dh'fhoghlum diadhaidh, agus bha e barraichte ann 



V 



an cuid diubh. Bha e mìn-eòlacb. air a Ghreug- 
ais, aguS) gu h-àraid, air an Eabhra. Thuigeadh e'n 
Fhraingis ; agus chum eadar-theangaichean a choi- 
ineasachadh,b'urrainn e am Biobull Duitseach aleugh- 
adh. B'ainmig earrann do dh'fhoghlum air nach 
robh ni-eiginn do dhèidh aige ; ach b'èiginn d'a 
eòlas-san a bhi air fhoillseachadh air mhodh eile, 
a bhàrr air aideachadh fèin. Bha e na sgoilear 
dian-dhichiollach, agus do shaothair neo-sgìthichte ; 
ionnas ge b'e ni ris an toisicheadh e aon uair, cha 
Vurrainn dha sgur deth, gus an cuireadh e crìoch 
air, le còmhnadh bho nèamh agus bith-dheanadas. 
Bha eòlas mòr aige air nàdur an duine, 's air 
na doighean bu f hreagarraiche gu labhairt ris, agus 
air na meadhonnan bu ro choslaiche gu greim a 
dheanamh air. 

Bha tàlann ionmholta aige chum sgrìobhadh a 
chuir an òrdugh, ni a thug air fear-riaghlaidh/* agus 
breitheainh mòr, a ràdh ('nuair a bha Mr Boston 
na chleireach aig Seanadh Mherse agus Thibhiot- 
dale,,) gu'm b'e cleireach a b'fhearr a chunnaic e 
riamh ann an cùirt air bith, aon chuid an Stàta no'n 
Eaglais. Bha mòr mheas aig air gibhtibh agus air 
comasaibh muinntir eile, a' toirt dhoibh gu saor an 
cliù a bhuineadh dhoibh, eadhon ged bhiodh iad 
ann an cuid do nithibh ag eadar-dhealachadh uaith- 
san ann am beachd. Bha e fada bho bhi na f hear- 
cronachaidh an-dana,, no lughdachadh cliù. 

Mar mhinisteir ghiùlan e air a spiorad mothach- 
adh cudthromach agus urramach mu nithibh Dhè. 
Bha e cumhachdach anns na sgriobtuiribh, 'na eò- 
las air an litir, air an spiorad, agus air am brìgh, 
'n an co'chur gu buadhach agus gu freagarrach, chum 
an teagasg a mhìneachadh agus a dheanamh so- 
thuigseach. Bha fhiosrachadh agus 'eòlas mòr air 
dìomhaireachd Chriosd, 's ged a theab am mothach- 
adh iriosal a bh'aige do bhi dh' easbhuidh sin a leag- 

* Mr Baillie of Jerviswood. 



VI 



adh sìos gu tur le dì-mhisneach, an deigh dha tois- 
eachadh ri searmoineachadh. Bha tàlann sòn- 
ruichte aige chum dol domhain ann an dìomh- 
aireachdaibh an t-soisgeil ; agus,, mar an ceudna ; 
chum an co'cheangal ris an t-soisgeul, agus a bhuaidh 
a th'aca air naomhachd an t-soisgeil a dheanamh 
soilleir agus so-thuigseach. Faodar esimpleirean 
comharraichte do so fhaicinn 'n a leabhar ro luach- 
mhor air a' Chùmhnant, agus 'n a shearmoinibh mu 
Chriosd ann an cruth seirbhisich. 

Bha comasan inntinn torach agus ciallach ; a 
bheachdan an còmhnuidh cothromach, agus, mar 
bu trice, nuadh ; — a chainnt freagarrach agus iom- 
chuidh; — a mhìneachadh agus a chosamhlachdan 
gu minig neònach; — a dhoigh searmoineachaidh 
rèidh agus soilleir ; — a liuthairt socrach agus mais- 
each, — le fiamhachd do dhùrachd, do chiùineachd^ 
do dhearbh-bheachd_, agus do dh'ughdarras, coi- 
mheasgta le cheile. Bu bheag an t-iongantas 
ged bha an t-iomlan do fhrithealadh ann an nith- 
ibh naomha, taitneach, agus luachmhor do na 
naoimh. 

Bha e air a shocrachadh agus air a dhaingneach- 
adh, ann am pòngaibh a' chreidimh ath-leasaichte, 
air stèigh fhallain agus reusontach_, a ta calg-dhìr- 
each an aghaidh Pàpanachd^ Antinomianachd^ saobh- 
chràbhadh, agus geur-leanmhuinn. Bha e tait- 
neach agus suilbheara 'n a chòmhradh, ach daon- 
nan le stuamachd freagarrach d'a dhreuchd ; — glan- 
shaor o'n nàdur fhrionasach ghàrg sin^ a tha gu cu- 
manta leantuinn dhaoine tha caitheamh beatha 
aonaranach. 

Bheathaich e_, agus rinn e faire, le dichioll thar 
an treud air an d'rinn an Spiorad Naomh e 'n a 
fhear-coimhead ; agus ged bha e co dian-dhùrachd- 
ach an tòir air an fhòghlum sin anns an robh a 
mhòr thlachd, gidheadh, cha do lughdaich e ni sàm 
bith d'a ullachadh air son na Sàbaid^ no d'a obair 



VII 



air feadh na Sgireachd ; — ni mò rinn e cleachdadh 
do'n ghearr-làmh-sgrìobhaidh air an robh e eòlach, 
ach sgrìobh e'n còmhnuidh a shearmoinean slàn ? 
agus mur bu tric co làn 's a shearmonaich e iad ; 
gun bhi idir a' deanamh seirbhis do n Tighearna 
leis an ni sin nach do shaothraich e air a shon. B'e 
thoilinntinn caitheamh agus a bhi air a chaitheamh 
ann an seirbhis an t-soisgeil ; bha e na f hear-cron- 
achaidh firinneach air a' pheacadh, ach aig a cheart 
am ciallach : bha tomhas mòr do chiall agus do 
ghliocas Criosduidh aige, as eugais ceilg no lùb, ni 
a rinn anabarrach feumail e ann an cùirtibh ceart- 
ais, agus comharraichte freagarrach chum comhairle 
thoirt seachad ann an cuisibh aimhreiteach. 

Bha èud agus eòlas co-cheangailte ann, ann an 
tomhas co mòr 's gu'm b'ainmig a leithid ;— -bha e 
ro chùramach mu ghlaine agus mu shìth na h-eag- 
lais;-— cha robh neach air bith ni b'eudmhoire air 
son a' cheud aon, agus mar an ceudna ni bu toigh- 
iche mu'n dara h-aon ; — oir chunnaic agus dh'fhair- 
ich e an t-olc mòr a bh'ann an eadar-sgarachdainn 
agus ann an roinn. Bha e anabarrach faicilleach 
roimh caochladh as ùr, gus am faiceadh e gu soilleir 
am feum agus am bònn a bha air a shon. 

B'e 'bheachd shuidhichte gu'm b'e an fhirinn a 
chuir an cèill gu daingean agus gu diongmhalta, 
ann an iomadh cùis, an rathad a b'fhearr, bu 
ghiorra, agus bu ro eifeachdaiche gu cuir an aghaidh 
mearachd, gun fhearg dhaoine dhusgadh agus a 
bhrosnachadh, chum an cron fèin agus cron an t- 
soisgeil : uime sin, ann am mìneachadh agus an 
dìon a' chreidimh ath-leasaichte, ann an leabhar 
àraid, fhreagair e an t-iomlan do na bha 'n a 
aghaidh, ach cha do ghabh e sùim fa leth do neach 
air bith.^ Bha e umhailte do'n ghuth, 1 Tim. vi. 
11., " Ach thusa, O oglaich Dhè, teich o na 
nithibh sin : " Bha e ann an tomhas neo-chumanta 

♦ A' ciallachadh a' mhìneachadh air Smior na Diadhachd uire. 



VIII 



marbh do'n t-saoghal ; "air dhomh," ars' esan, ann 
an eachdraidh a bheatha, " gnothaichean an t-saogh- 
ail fhaotainn 'n an ribe do m'inntinn, cha robh aon 
chuid toil no tlachd agam dhiubh." Air son a 
ghiùlan ciatach bha mòr mheas air, cha'n e a mhain 
aig a bhraithribh_, a bha ag eadar-dhealachadh uaithe 
ann am beachd, ach gu cumanta aig gach uile 
sheorsa dhaoine. 

Gu co-dhunadh ; bu sgrìobhaich e a bha gu h- 
àraid fòghlumta chum na rioghachd ;—ullamh gu 
briathraibh taitneach f haotuinn ; — 'n a shaothraiche 
nach ruig a leas nàir' a ghabhail, a' roinn focal na 
firinn gu ceart ; — 'n a lòchran lasta agus dealrach. 
iC Air chuimhe gu brath bithidh am fìrean." 

Ged dh'fhaodadh làimh ealanta, a chliù a chur 
an cèill mòran ni b'fhearr, ann am briathraibh ni 
bu teirce, gidheadh cha 'n 'eil claon-bhreith no 
iomadaidh anns na chaidh a ràdh, ma ghabha 
cairdeas mìn-eolach rè mòran bhliadhnachan, agus 
an cùnntas a sgrìobh e fèin mu bheatha^, mar dhear- 
bhadh cothromach. Ach chuireadh aon searmoin 
a chluinntinn uaithe fèin ni-eiginn an cèill mu thim- 
chioll nach gabh cuir sìos an so. 

Tha cuid làn-dearbhta^ gun robh an tuilleadh do 
dhiumadh Dhèair son iomadh aobhar ris an Eag- 
lais so, anns an dearbh àm s an deachaidh a thoirt 
air falbh^ na tha gu cumanta air a ghabhail a 
steach. 

Dh'fhaodadh e bhi ni bu ro fheumaile, nam 
biodh àite dha ann an so, cluinntinn mu thimchioll 
'n a bhriathraibh fèin^ bho'n chunntas choitchionn 
a sgrìobh e mu 'bheatha chum a chloinne : as an 
ainmich sinn le 'n ceadsan beagan nithe bho a cho- 
dhunadh. 

" Mar so bha mòr dhèigh agam air sìth, agus 
fuath do chonnsachadh ; ged thachair dhomh aon 
uair tuiteam ann, chuir mi romham dol troimh. 
Cha robh e'na mhòr thrioblaid dhomh an t-urram 



IX 



agus an gradh bu chubhaidh dhoibh a bhi agam 
do m' bhraithribhj a bha 'g eadar-dhealachadh uam 
ann am barail agus ann an cleachdadh : ach aig 
an am cheudna, cha robh mi ann am mòr chunnart 
aon chuid 3 a bhi air mo thoirt a thaobh leo_, no gu 
cùl a chur ris an ni a mheas mi 'n a f hirinn no 'n a 
dhleasnas. Mar an ceudna, cha robh e duilich 
dhomh geilleadh dhoibh 's na nithibh anns nach 
robh mi ceangailte ann an cogais gu cuir 'n an agh- 
aidh. Ge b'e ceuma cabhagach a rinn mi ann an 
cùrsa mo bheatha, nithe air son am bheil mi 'g iar- 
raidh a bhi air m' irioslachadh, cha b'e braise ann 
am ghiùlan m' f hailigeadh. Ach bho'n àm a thug an 
Tighearna tre ghràs mi gu bhi gabhail beachd air 
nithibh, b'e mòran do m' chleachdadh a bhi cur 
eadar-dhealachadh eadar peacadh agus dleasnas 
ann an cùisibh àraid, air dhomh eagal a bhi orm 
toiseachadh ri ni sam bith, gus am faicinn mi fèin 
air mo ghairm da ionnsuidh; ach 'nuair a rinn- 
eadh a chùis soilleir dhomh, chum mi dlù ris an 
còmhnuidh, oir bha mòr eagal orm cùl a chur ris 
an t-slighe a thuig mi bh'air a comharrachadh a 
mach dhomh. Cha d'fhuair mi riamh an doighfair 
fàs beartach, ni mò b'urrainn mi riamh mi fèin a 
chleachdadh le mòr chàil ann an gnothaichibh an 
t-saoghail a riaghladh: — bha eadhon doigh riagh- 
laidh saoghalta gnothaichean na h-eaglais co neo- 
thaitneach leam, 's nach robh togradh agam gu 
gnothach a' ghabhail ri riaghladh coitchionn na h- 
eaglais. Ge b'e ni anns na nochd mise mi fèin, 
aig àm air bith, anns na cùisibh so, cha banns an 
rathad sin a rinn mi e." Cho-dhùin e air a mhodh 
so. 

" Mur so thug mi dhuibh ni-eiginn do chunntas 
mu laithibh mo dhìomhanais. Bheiream buidh- 
eachas do m' Dhia^ ann an Iosa, gu'n d'rinn e mi 
am Chriosduidh, 's gu'n do bhuin e gu moch ri m' 
anam ; gu'n d'rinn e mi am mhinisteir an t-soisgeil, 



X 



agus gu'n d'thug e dhomh ni-eigin do shealladh a 
steach ann an teagasg a ghràis ; agus gu'n d'thug e 
dhomh am Biobull beannuichte, agus gu'n d'rinn e 
mi eòlach air anns na ceud chànainean, agus gu h- 
àraid 's an Eabhradh. Bha'n saoghal rè ùine fhada 
'n a mhuime dhomh ; agus ge b'e àite 's an d'thug- 
ainns' ionnsuidh air foiseachadh ann ; chuireadh 
dris do mhì-shuaimhneas an sin air mo shon. Rug- 
adh an duine a' caoineadh^ tha e beò a' gearan, 
agus a' bàsachadh air a mhealladh 'n a earbsa mu'n 
t-saoghal. " Is diòmhanas na h-uile nithe agus 
buaireadh spioraid. Ri d'shlàinte dh'fheith mise, 
O Thighearna." 

Tha ar do-reidhteachas gnàthaichte an aghaidh 
na crois, agus ar neo-iomlanachd folaiseach ann 
am mòran do na dleasnasaibh a tha dh'fhiachan 
oirnne, mar bhùill do chorp Chriosd, gu mòr a' bac- 
adh ar sòlas Criosduidh,, ar n-oideachadh, agus ar 
tairbhe : agus, ann an àite bhi 'n am maise dhuinn, 
's ann a tha iad a' cur sgàile dhorch air ar n-aid- 
mheil naomh. Air son leigheis anns na còirean sin, 
tha'n Tighearna 'n a chaomh f hreasdal^ a' cur cobh- 
air as ùr d'ar 'n ionnsuidh-ne anns an leabhar so. 
Tha'n teagasg air a chur ann an solus nuadh agus 
taitneach. B'e an Camadh 's a 9 Chrannchur aon 
do dh'oibribh deireannach an ùghdair bheannuichte, 
leis a pheann. Gu'n robh am beannachadh ceudna 
bho nèamh sl' leantuinn an leabhair so, bu tric a 
dhasluich e-san gu ro dhurachdach a bhi coimhead- 
achd ni sam bìth d'a shaothair a dh'fhaodta ghairm a 
mach chum seirbhis na h-eaglais. Amen. 

Alastar Colden. 

Gab. Wilson. 

H. Davidson. 



GLIOCAS AGUS ARD-UACHDRANACHD DHE 



AIR AM FOILLSEACHADH 
ANN AN 

AMHGHAIRIBH DHAOINE. 



" Smuainich air obair Dhe ; oir co is urrainn an ni sin a dhean- 
amh dìreach a rinn e-san càm ?" — ECCL. vii. 13. 

Tha beachd chothromach a' ghabhail do f hreas- 
dalaibh àmhgharach ro f heumail chum neach a thoirt 
gu giùlan air mhodh Criosduidh fodhpa ; agus is 
ann a mhàin a rèir creidimh, agus cha'n ann a rèir 
seallaidlx, a tha a' bheachd sin r'a f haotuinn. Oir, is 
e solus an f hocail a mhàin a tha 'g am foillseachadh 
gu cothromach, sl nochdadh obair Dhè annta,, agus 
rùintean, freagarrach do'n iomlanachd neamhaidh. 
'Nuair a bheir neach fainear, agus a ghabhas e 
beachd iomchuidh do na nithe so le sùil a chreid- 
imh, tha sealladh cothromach aige do na freasdal- 
aibh amhgharach, a tha freagarrach chum gluasadan 
buaireasach nan aignidhean truaillidh a chasg fo 
choslasaibh dubhach bho'n leth a mach. 

'S ann fo'n bheachd so tha Solamh ann an tois- 
each a' chaibdeil so, aig ainmeachadh iomadh ni 
eug-samhuil, a tha 'n an co-dhunaidhean iongantach 
air taobh nithibh àraid, a tha 'g amharc uamharr- 
aidh agus gruamach, do shuil an fhaireachaidh, 
agus uime sin gu coitchionn air am meas doil- 
ghiosach agus òillteil : tha e cur an cèill 4 4 gur fearr 
latha bàis no latha breith neach ;" eadhon, latha 
bàis neach^ a thainig gu bhi 'n a charaid do Dhia 
tre chreidimh, agus a chaith a bheatha chum onoir 
Dhè, agus math a ghinealaich ; agus le sin a thog 



12 



AN CAMADH 's A* CHRANNCHUR. 



e fèin suas gus an deadh ainm taitneach sin,, "is 
fearr na ola ungaidh luachmhor," rann 1. Air an 
doigh cheudna, tha e cur an ceill gur fearr rC tigh 
sl bhròin na tigh na cuirme, doilgheas na gàire, 
agus achmhasan duine glic na òran amadana ;" 
oir ged is e 'n aon mu dheireadh is ro thaitniche, 
gidheadh 's e a' cheud aon is ro tharbhaiche,, rann 
2 — 5. Agus thug e fainear le cùram_, cionnas a tha 
daoine ann an cunnart, cha'n e a mhàin bho ghruaim 
agus bho dhroch làimhseachadh an t-saoghail 
<c gu'n cuir foirneart duine glic air a chaothach/ , 
ach mar an ceudna bho fhaoilte agus bho bhead- 
radh an t-saoghail, " gu'm mìll tìodhlacadh an 
cridhe;" uime sin_, a chionn gu bheil cunnart air 
gach làimh, tha e cur an cèill Ci gur feàrr deireadh 
gach ni" saoghalta tC na '^0^86^0^/' rann 7, 8. 
Agus bho'n iomlan tha e a' co-dhunadh gu cothrom- 
ach 3 gur feàrr a bhi iriosal agus foighidneach, na a 
bhi àrdanach agus mi-fhoighidneach fo làimh 
smachdachaidh Dhè ; a chionn, anns a' cheud chor, 
gu bheil neach gu glic umhal do'n ni sin da ri- 
readh a's feàrr; agus anns a chor mu dheireadh, 
gu bheil e cathachadh 'n a aghaidh, rann 8. Agus 
tha e 'g ar comhairleachadh gu'n bhi mi-thoilichte le 
ar crànnchur, air son na trioblaid a ta ann, rann 9 ; 
tha e a' toirt ràbhadh gu'n bhi gu mi-runach a 
coimeasachadh nan àmanna a chaidh seachad ris 
na h-àmannaibh a tha làthair, agus mur sin a' cur 
iomchair mi-iomchuidh as leth freasdal Dè, rann 
10. Agus an aghaidh na càil fhrionasaich agus 
ghearanaich sin, tha e air tùs a' seòladh iocshlaint 
choitchionn, eadhon gliocas naomh, mar an ni a 
ni neach comasach gus a chuid a 's feàrr a dhean- 
amh do na h-uile ni, agus a bheir beatha eadhon ann 
an cùisibh claoidhteach, rann 11, 12. Agusarithist 
iocshlaint shònruichte, a ta a' co-sheasamh ann an 
cleachdadh iomchuidh a dheanamh do'n ghliocas 
sin a chum beachd chothromach a' ghabhail do'n 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



13 



chùis, u Smuainich air obair Dhè : oir co is urrainn 
an ni sin a dheanamh dìreach a rinn esan càm V 
Anns. na briathraibh sin tha air an sònrachadh, 1 . 
An iocshlaint fèin. 2. Iomchuidheachd na h-ioc- 
shlaint sin. Air tùs. Is i 'n iocshlaint fèin, a bhi 
beachdachadh gu glic air làimh Dhè anns gach 
ni a mhothaicheas sinn a' teachd cruaidh oirnn ; 
<£ Smuainich air obair Dhè, no am bheil thu faic- 
inn a làmh-san," anns a chuid is caime, is gairbhe, 
agus is mi-thaitniche do d' chrannchur, eadhon, 
anns na trioblaidibh a tha còmhlachadh riut ann. 
'S math a tha thu a'faicinn na croisfèin; seadh, tha 
thu 'g a tionndadh thairis agus thairis ann a' d' innt- 
inn, agus air do shocair a' beachdachadh oirre 
air gach taobh ; mar an ceudna, tha thu 'g 
amharc air an ni so agus air an ni ud eile mar 
an dara aobhar aice, agus mar sin tha thu ann 
an corruich agus ann an mi-shuaimhneas ; ach, 
nam b'àill leasta bhi aig fois agus air do riar- 
achadh mun chùis, tog suas do shùilean ri 
nèamh, agus faic gur e grìiomh Idmh Dhè a ta 
ann. Amhairc air sin, agus thoir fainear e gu 
ceart ; beachdaich air mathair-aobhair a cham- 
aidh a th'ann do chrannchur, agus faic gur e 
obair Dhè a ta ann, agus gur ann uaithe-san a ta e 
'S an dara aite. A thaobh iomchuidheachd na h- 
iocshlaint so, tha a bheachd sin do na chamadh 
'n ar crannchur ro f hreagarrach chum tograidhean 
mi-chiatach a chridhe a chuir sàmhach agus gu 
sinne dheanamh tosdach fodha: <f Oir co is urr- 
ainn (is e sin, cha'n urrainn a h-aon) an ni 
sin a dheanamh dìreach a rinn Dia càm? A 
thaobh a chamaidh ann do chrannchur, 's e Dia 
a rinn e ; agus feumaidh e mairsinn am feadh is 
àill leis-san. Ged a chleachdadh tu t-uile neart 
chum a dheanamh còmhnard^ no dìireach, bithidh 
t'oidheirp diomhain; cha dìrich e a dh'aindeoin 
na's urrainn thusa dheanamh ; oir is esan a mhàin 



14 



AN CAMADH J S A J CHRANNCHtTR. 



a rinn e is urrainn a leasachadh no dheanamh dìr* 
each. Tha a bheachd agus an sealladh so do'n 
chùis, 'n a mheadhon iomchuidh, chum daoine a 
riarachadh agus an cuir 'n an tosd còmhladh, agus 
gu'n toirt chum strìochdadh gu h-umhal do 'n 
Cruithear agus do'n Uachdaran fo'n camadh crann- 
chuir. A nis, gabhaidh sinn brìgh a' bhùinn teag- 
aisg anns na trì cinn theagaisg so. I. Ciod air 
bith camadh a th'ann an crannchur neach, 's ann do 
dheanamh Dhè a tha e. II. An ni a tha Dia a' 
faicinn iomchuidh a chamadh ann ar crànnchur^ 
cha'n urrainn sinn a dhìreadh. II I. Tha beachd 
a' ghabhail air a' chamadh 's a' chrannchur mar obair 
Dhè, no do dheanamh-sa 'n a mheadhon iomchuidh 
chum neach a thoirt gu giulan mar Chriosduidh 
fodha. 

Teagasg, I. — Ciod air biih camadh a th'ann an 
crannchur neach, 's ann do dheanamh Dhè a tha e. 

An so tha dà ni ri thoirt fainear^ eadhon, an 
camadh fèin^ agus gur ann do dheanamh Dhè a ta e. 

I. A thaobh a chamaidh fèin, agus chum gur 
ann is fearr a thuigear e, tha na nithe so a leanas 
air an toirt fainear : 1. Tha cùrsa àraid do fhreas- 
dalaibh tre riaghladh Dhè a' tachairt ann am beatha 
gach aon againne 's an t-saoghal : Agus is e sin ar 
crannchur, a th'air a chur air leth dhuinne le Dia, 
ar Cruithear agus ar n-Ard-uachdaran, aig am 
bheil ar n-anail 'n a làimh agus d'am buin ar 
n-uile shlighe. Tha 'n cùrsa so do fhreasdalaibh 
aig eadar-dhealachadh gu mòr ann an crannchur an 
t-sluaigh, a rèir toil agus gean-math an Ard-riaghl- 
air, a tha 'g orduchadh crannchuir dhaoine anns an 
t-saoghal air iomadh doigh, ag ardachadh cuid, 
agus ag ìsleachadh cuid eile. 2. Anns a chùrsa 
sin do fhreasdalaibh, tha cuid dhiubh a' tionndadh 
a' mach an aghaidh ar gnè agus ar càil; agus is 
iad sin a tha deanamh a' chamaidh 'n ar crannchur. 
Am feadh a tha sinn 's an t-saoghal bithidh freasdal- 



AN CAMADH J S A 5 CHRANNCHÙR. 



15 



an garbha, co math ri freasdalaibh mìne ann ar cor 
agus ann ar crannchur. Air uairibh tha nithe 
a' dol air an aghaidh gu rèidh taitneach ; ach an 
ùine ghoirid, tha freasdal eile aig atharrachadh a' 
chùrsa sin, a tha 'n a phian agus 'n a chradh dhuinn, 
mar gu'n toireamaid ceum docharrach a bheireadh 
oirnn imeachd bacach. 3. Tha camadh air chor- 
eiginn ann an crannchur gach neach a th'aims 
an t-saoghal so. Tha luchd-gearain ullamh air a 
bhi a' coimeas gu graineil aon ni ri ni eile ; oir tha 
iad ag amharc mu'n cuairt agus ag gabhail beachd 
farsuing do chor muinntir eile, 's cha 'n 'eil iad a' 
faicinn ni sam bith ann ach ni a tha dìreach, agus 
ceart a rèir càil neach : mar sin tha iad ag cur an 
cèill gu bheil crannchur an coimhearsnaich gu 
h-iomlan dìreach. Ach is breith mhearachdach 
sin ; oir cha'n 'eil iomlaineachd anns a' bheatha so, 
no chrannchur fo fhlaitheanas gun chrois. Oir, 
" na h-uile oibre fo 'n ghrein, feuch, is dìomh- 
anas iad uile, agus buaireadh spioraid. An ni a ta 
càm, cha ghabh e deanamh dìreach/' Eccl. i. 14, 
15. Co shaoileadh nach robh crannchur Haman 
gle dhìreach am feadh a bha 'theaghlach a' cinn- 
eachdainn, agus e fèin a' soirbheachadh ann an 
saoibhreas, agus ann an urram, air dha bhi 'n a 
Phrìomh-uachdaran ann an cùirt Phersia, agus 
mòr ann an sealladh an Righ? Gidheadh, aig a' 
cheart àm, bha camadh 'n a chrannchur, a chràdh e 
co mòr, " 's nach deanadh so uile a bheag do mhath 
dha." Est. v. 13. Mothaichidh gach neach c'àit' 
am bheil e fèin air a theannachadh, ged nach tuig 
cach e. Cha'n 'eil crannchur neach air bith s an 
t-saoghal so gu h-uile càm ; tha an còmhnuidh ni- 
eiginn còmhnard agus dìreach ann. Gu cinnteach, 
an uair a lasas fearg dhaoine, 's a bheir i ceò air an 
inntinn, tha iad ullamh gu ràdh^ gu bheil na h^uik 
in clì aca-san 's nach 'eil ni sam bith ceart maillo 
riu. Ach ged tha agus ged bhitheas gu sìorruidli, 



16 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



an sgeula sin fior ann an ifrinn, gidheadh cha'n 'eil 
e fior gu brath 's an t-saoghal so : oir gu cinnteach, 
cha 'n 'eil aon bhoinne do shòlas air a dheònach- 
adh ann an " ifrinn." Luc. xvi. 25. Ach 's an 
t-saoghal so tha e 'n còmhnuidh 'n a ni cinnteach 
gur " ann do thròcairibh an Tighearna nach 'eil 
sinn air ar caitheadh." Tuir. iii. 22, 24. Thàinig 
an camadh 's a' chrannchur chum an t-saoghail 
tre'n pheacadh ; 's e an tuiteam a rinn an camadh. 
Rom. v. 12. " Thainig peacadh a steach do'n 
t-saoghal tre aon duine, agus bàs tre 'n pheacadh, 
agus tha n camadh 's a' chrannchur air a' ghabhail 
a steach fo'n bhàs sin, mar a ta staid shòlais no 
shoirbheachaidh ; air a cur an cèill ann an cainnt 
an sgriobtuir, le bhi beò. 1 Sam. xxv. 6. ; Eoin iv. 
50, 51. Chròm am peacadh cridheachan agus inn- 
tinne dhaoine, nuair a thàinig iad gu bhi càm a 
thaobh an lagh naomha ; agus ann an ceartas 
chròm Dia an crannchur, air dhòigh 's gu'n d'thàin- 
ig e gu bhi cam mar an ceudna. Agus tha'n cam- 
adh so ann ar crannchur gu neo-sgarail ag lean- 
tuinn ar cor peacach, gus an cur sinn dhinn corp a 
pheacaidh agus a' bhàis so, agus gus am faigh sin 
an taobh a steach do gheata nam flaitheanais. 

Chum na nithe so a mhìneachadh, tha'n camadh 
's a' chrannchur gu coitchionn a' cur an cèill dà ni. 
1, Amhghar. 2. Mairsinneachd. A rèir sin tha e 
deanamh Id an amhghair fa chomhair Id an t-soir~ 
bheachaidh 's an rann air ball an deigh a' bhùinn 
theagaisg. 

Air tus* 'S e an camadh 's a chrannchur, earrann 
air chor-eiginn do thrioblaid. Is e an earrann a tha 
rèidh agus dìreach do 'n chrannchur a' chuid sin a 
tha soirbheacbadh, agus a' dol air aghaidh a rèir 
miann neach ; agus is e am mìr a tha càm dheth, 
a' chuid sin a tha càlg-dhìreach an aghaidh sin. 
Choimheasg Dia an dà ni so ann an crannchur 
dhaoine 's an t-saoghal so ; chum mar a tha ni~ 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



17 



eiginn do shoirbheachadh ann, a tha deanamh a 
chùrsa dhìrich, mar sin gu bheil mar an ceudna 
ni-eiginn do thrioblaid ann, a tha deanamh a' 
chamaidh, Cha'n e a mhàin gu bheil an coi- 
mheasg so ann an crannchur nan naomh, d'am 
bheil e air innse, " anns an t-saoghal gu'm bi 
àmhghar aca/' ach mar an ceudna tha e ann an 
crannchur nan uile dhaoine, mar chaidh a thoirt 
fainear cheana. 'S an dara àite. Is amhghar e a 
mhaireas rè seal. Cha mheas sinne mar ni càm, 
ni sam bith a rachadh a chromadh 's a lùbadh ri 
cheile le ainneart, ma's e 's gu'n dìreadh e air bàll 
mar bha e roimhe. Tha sgiursaidhean gèur ann 
do'n t-slait smachdachaidh, a theid mar speach 
troimh cliathaich neach, agus air bàll tha na h-uile 
ni ceart a rithist ; feudaidh crannchur neach a bhi 
air a dhorchadh gu h-obann, agus a' ghruaim falbh 
mu'n toir e'n aire. Ach fon chamadh, air do neach 
ùine bhi aige chum a chràdh a mhothachadh, tha e 
ann an an-fhois chum an camadh fhaotuinn air a 
dhìreadh; mar sin is amhghar an camadh crannchuir 
a mhaireas re ùine àraid. 

A nis tha camadh crannchuir tri-nllte buailteach 
do chloinn nan daoine. 1 . Tha camadh a nithear 
le freasdalaibh tarsuing, ge b'e co goirid 's a mhair- 
eas e, a dh'fhàgas cràdh buan 'n a dheigh. Rinn an- 
iochd Heroid a leithid sin a chamadh ann an crann- 
chur nam mathraichean ann am Betlehem^ dream 
a dh'fhàgadh leis na mortairibh " a' caoineadh an 
cloinne chaidh a mharbhadh, agus cha b'àill leo 
sòlas a' ghabhail a chionn nach 'eil iad beò Mata. 
ii. 18. 'S goirid a bhitheas neach a' toirt cèum 
tuisleach, a bheir air imeachd bacadh fad a là 'n a 
dheigh. 44 Mar iasg a ghlacar ann an droch lion — 
is ann mar sin a ribear clann nan daoine ann an 
droch àm;" Ecl. ix. 12. Feudaidh ni tuiteam a 
mach ann an tiotadh a dh'fhàgas neach bacach gus 
an teid e do n uaigh. 

B 



18 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



2. Tha camadh air a dheanamh le iomadh cùrsa 
do fhreasdalaibh tarsuing, a ta leantuinn gu dlù 
an deigh a cheile, co dhiubh a tha iad do 'n aon 
ghnè, no nach 'eil a dh'fhàgas cràdh buan nan 
deigh. Mar, ann an cùis Ioib, an uair a bha aon 
teachdaire le droch naigheachd (i fathast a labhairt 
thàinig fear eile/ > lob. i. 16, 17, 18. Ni freasdal- 
an tarsuing a' teachd muin air mhuin, " doimhne 
8l gairm air doimhne/' camadh ro chràiteach. 
Anns a chor sin, tha an neach a tha fo àmhghair 
coslach ri neach a bheireadh a chos deth aon mhir 
do thalamh fàs, agus a chuireadh i air mìr eile 
cheart co fàs, a dh'fhailnieheadh air bàll fodha 
mar an ceudna ; no coslach ri neach a bhitheadh 
air aineol ann an dùthaich bheanntan, agus an 
deigh dha, le mòr spàirn, dol thar aon bheinn, tha 
e 'n duil gu'm faic e an dùthaich chòmhnard air 
an taobh eile, ach an àite sin, 's ann a tha beinn an 
deigh beinne a' teachd 's an fhradharc air am feum 
e dol thairis. Theab an camadh so ann an crann- 
chur Asaiph a thoirt air a dhiadhachd uile a leigeadh 
dheth, cc gus an deachaidh e steachdo'nionad-naomh." 
far'n do mhìnicheadh rùn-diomhair so freasdail dha ; 
Salm Ixxiii. 13—17. Tha Solamh a' toirt fainear 
" Gu bheil fireana ann d'an tachair a rèir oibre nan 
aingidh," Ecl. viii. 14. Tha freasdal a' tionndadh 
'n an aghaidh, mar gu'm biodh iad gu bhi air an tilg- 
eadh sios gu tur ; co sam bith iad do nach 'eiì cèum 
èiginn do'm beatha a* toirt fiosrachaidh air an ni so, 
's cinnteach nach do sheachainn Ioseph eòlas fhaot- 
uinn air ann an aois òige, no Iacob 'n a aois mheadh- 
onach ; — no Peadar 'n a shean aois, Eoin xxi. 18, 
no ar Slanuighear rè a laithean uile. 3. Tha camadh 
air a dheanamh le freasdal tarsuing, le cràdh mair- 
sinneach 'g a leantuinn a' teachd an àit aon eile a 
thugadh air falbh. Uime sin, ged rachadh aon 
chamadh a dhìreadh tha aon eile air a dheanamh 
'n a àite : agus mar sin tha'n camadh a mairsinu 



AN CAMÀDH 5 S a' CHRANNCHUR. 



19 



an comhnuidh. B'ea bhi dh'easbhuidh cloinne an 
camadh a bha rè ùine fhada ann an crannchur 
Rachel, Gen. xxx. I, ach mu dheireadh chaidh an 
camadh sin a dhìreadh a rèir a miann ; gidheadh 
an deigh sin f huair i aon eile 'n a àite, eadhon cruaidh 
shaothair-chloinne, caib. xxxv. 16. Is fàsach an 
saoghal so anns am feud sinn gu cinnteach ar crann- 
chur f haotuinn air atharrachadh ; ach cha bhi anns 
an imrich ach bho aon àite fàsail gu àite fàsail eile. 
'Nuair a ta aon earrann do'n chrannchur air a dhìr- 
eadh, theagamh gu'm bi earrann air chor-eiginn 
eile dheth càm. 

Ni 's ro shònruichte, tha ceithir nithe anns a 
charnadh crannchuir a tha do naduir càm. 

1. Neo-fhreagarrachd. An ni a tha càm tha e 
fiar; agus an uair a chuirear riaghailte ris, cha 
fhreagair e dh'i. A thaobh toil agus rùin Dhè, 
cha 'n 'eil a leithid a ni agus camadh ann an crann- 
chur neach air bith. Gabh am freasdal is reas- 
gaiche agus is gruamaiche a th'ann an crannchur 
neach agus cuir e ris an òrdugh shìorruidh a rinn- 
eadh ann an doimhne 'ghliocais neo-chrìochnaichte., 
mu'n robh an saoghal ann^ agus freagaraidh e dha 
as èugmhais a chlaonaidh is lugha, " oir a ta e 'g 
oibreachadh nan uile nitbe rèir comhairle a thoile 
fein/' Eph. i. 11. Càirich e ri toil freasdal Dè, 
ann an uachdranachd an t-saoghail, agus làn chord- 
aidh iad ri cheile. Ma bha Pòl gu bhi air a 
cheangal ann an Ierusalem, agus * f gu bhi air a 
thoirt thairis do làmhaibh nan Cinneach, ,, b'e *' toil 
an Tighearn" a' chùis a bhi mar sin, Gnìomh, xxi. 
11, 14. Uime sin, tha an camadh crannchuir is 
mò a th'air thalamh dìreach air neàmh ; cha'n 'eil 
neo-fhreagarrachd air bith ann an sin. Ach tha 
camadh ann an crannchur nan uile a thaobh an 
càil agus an tograidhean nadurrach fèin. Tha am 
freasdal àmhgharach calg-dhìreach an aghaidh na 
riaghailte sin, agus chafhreagair e dh'i, 's cha chòird e 



20 



AN CAMADH 's A 1 CHRANNCHUR. 



rithe air chor sam hith. 'Nuair a chaireas freasdal 
Dè an dara h-aon ris an aon eile, tha neo-f hreagarr- 
achd fholaiseach eatorra. Tha toil an duine a' 
dol aon rathad agus riaghailt an fhreasdail a' dol 
rathad eile ; tha 'n toil aig aomadh suas, agus na 
freasdalan tarsuing a' cromadh sìos ; mar sin tha iad 
calg-dhìreach an aghaidh a cheile ; agus 's ann an 
sin, agus an sin a mhàin, a tha an camadh na luidh. 
'S e an neo-fhreagarrachd so a tha deanamh a' cham- 
aidh 's a' chrannchur 'n a mheadhon iomchuidh chum 
ar dearhhadh agus ar cronachadh, rè àm ar deuch- 
ainn. Ma 's aill leat a bhi taitneach do Dhia 's an 
ni so ; ag imeachd a rèir creidimh, agus cha'n ann 
a rèir seallaidh, feumaidh tu thu fèin a dheanamh 
rèidh ri toil agns ri rùn Dè, agus gu'n hhi do'n bha- 
rail gu'm bu chòir an ni a bhi a rèir do thoil-sa, 
lob. xxxiv. 23. 

2. Duaichnidheachd. Tha nithe cama mi-thait- 
neach do'n t-sùil ; agus cha mheasar camadh air 
bith t 's a' chrannchur sòlasach, ach doilgheasach, 
agus gle dhuaichnidh do'n t-sealladh, Eabh. xii. 11. 
Uime sin, cha b'uilear do dhaoinibh a bhi air am 
faicill chum an inntinnean a shuidheachadh air a' 
cliamadh 'n an crannchur, agus gu'n a chumail 
iomadaidh 'n am beachd. Tha Daibhidh a' nochdadh 
deuchainn chronail do'n ghnè so bho fhiosrachadh 
fèin, Salm xxxix. 3. " 'Nuair a bha mi a' beachd- 
smuaineachadh, las an teine*" Rinn Iacob a' chuid 
bu ghlice, dh'ainmich e 'mhac a b'oige Beniamin, 
is e sin ri ràdh, mac na deas-làimh., neach a 
dh'ainmich a mhàthair, 'nuair a bha h-anam a' deal- 
achadh rithe Ben-oni, is e sin ri ràdh, mac mo 
dhoilgheis ; chum leis a so dheanamh, nach biodh 
an camadh 'n a chrannchur air a thoirt as ùr gu 
chuimhne, na h-uile uair a ghairmeadh e ainm a 
mhic. Gu'n amharus feudaidh an Criosduidh gu 
tearuinte beachd seasmhach agus socrach a' ghabh- 
ail do'n chamadh 'n a chrannchur ann an solus 



AN CAMADH 's A J CHRANNCHUR. 



21 



an fhocail naoimh, a tha 'g a chur an cèill mar 
smachdachadh a' chumhnaint. Mar sin foillsich- 
idh an creidimh taitneas dìomhair anns a' chamadh, 
fo choslas gle dhuaichnidh bho'n leth a mach ; a' 
taisheanadh co freagarrach 's a ta e do mhaitheas, 
do ghaol, agus do ghliocas neo-chrìochnach Dhè,, 
agus do fhior bhuannachd an neach a ta fo'n t-slait 
smachdachaidh ; leis a so tha aon a' teachd gu 
tlachd a ghabhail, agus sin fior thlachd ann an 
trioblaid, 2 Cor. xii. 10. Ach ciod air bith mar a 
tha'n camadh 's a' chrannchur do shuil a' chreidimh. 
cha'n 'eil e idir taitneach do shuil an fhaireach- 
aidh. 

3. Neo-chomas irneachd. Tha Solamh a' toirt 
an aire do 'n aobhar a tha toirt air a' bhacach a 
bhi co cearbach agus co an-shocrach 'n a thriall, 
Gnàth. xxvi. 7. <e Cha'n ionann cosan a bhacaich. 5 " 
ladsan a tha air an cleachdadh ris a' chamadh 'n an 
crannchur, mhothaich iad an an-shocair so ; tha 
spiorad àrdanach agus crannchur ìosal trioblaideach., 
'n a dheuchainn chruaidh do'n Chriosduidh 'n a 
thriall, cha'n 'eil ni sam bith is luaithe a bheir rathad 
do'n bhuaireadh no an camadh 's a' chrannchur; no 
ni sam bith ni's ullamh gu neach a thionndadh as 
an t-slighe." Uime sin^ deir an t-Abstol, Eabh. 
xii. 13. 3 i( Deanaibh cos-cheuma dìreach do 'ur cos- 
aibh, air eagal gu'm bi an ni sin a ta bacach air a 
thionndadh as an t-slighe. ,, Air an aobhar sin, an 
àite iadsan a th'ann an àmhghar a chronachadh gu 
searbh, 's ann bu chòir dhuinn truas a ghabhail 
diubh ; gidheadh is tearc iad a dli'fhòghlumas an 
leasan so, gus an teagaisg am fèin-fhiosrachadh iad. 
'S fada bho'n thug lob an aire, anns a chùis so, do 
ni a ta fior gus an latha'n diugh, Iob xii. 5. £t Mar 
lochran fo thàir ann an smuaintibh an tì a ta aig 
fois, bithidh esan a bhios ullamh gu sleamhnachadh 
le , chois. ,> 

4. '* Càil gu greim a ghlacadh agus gu ribeadli, 



22 



AN CAMADH 's A' CHRANNCHUR. 



mar dhubhanaibh, eadhon mar dhubhanaibh-iasg- 
aich," Amos iv. 2. Tha'n camadh 's a' chrannchur 
co ro ullamh gu truailleachd agus mi-shuaimh- 
neas inntinn a dhusgadh, ann an spiorad neach, *s 
gu bheil Sàtan 'g a ghnàthachadh gu dìchiollach 
chum na criche eunnartaich sin : Agus ma bhuann- 
• aicheas am buaireadar aon uair a' phùinc sin ; 
gheibh an neach a bhuaireai% mun urrainn dha bhi 
air fhaicill, e fèin air a ribeadh mar ann an dris, 
as nach bi fios aige cia mar lasaicheas se e fèin. 
Fo na bhuaireadh sin tha'n camadh gu tric coslach 
ri bata càm a' cur troimh cheile lochan balbh ; ni 
chan e a mhàin a dhuisgeas a nios lathach 'n a 
mheasg uile, ach mar an ceudna a bheir a nios bho 
'n ghrunnd cuid a nithe ro ghrannda. Mar so thog e 
gnè do thoibheum agus do mhi-chreideas mu Dhia 
ann an cor Asaiph, Salm lxxiii. 13. " Da rìreadh 
gu dìomhain ghlan mi mo chridhe, agus nigh mi mo 
làinhan an neo-chionta." Mar gu'n abradh e^ 
Cha'n 'eil ni sam bith 's an diadhachd, is ni dìomh- 
ain agus folamh i_, anns nach 'eil tairbhe sam bith ; 
bu mhise an t-amadan a bh'aig a leithid do shaoth- 
air mu ghloine agus mu naomhachd, aon chuid 
cridhe no bheatha. Och ! an e so Asaph diadhaidh ? 
Cia mar thionndadh e co tur neo-choslach ris fèin ? 
Ach is e 'n camadh 's a' chrannchur am meadhon, 
leis am bheil am buaireadair a' leigeadh ris mòran 
do thruailleachd uaigneach ; eadhon anns a' mhuinn- 
tir is fearr. 

5 S e so nàdur a' chamaidh 's a' chrannchur. Thug- 
amaid a nis fainear ciod an earrann do'n chrann- 
chur anns am bheil e tachairt. 

Gu coitchionn feudaidh tri co'dhunaidhean a bhi 
air an suidheachadh air a' cheann so. 

1. Feudaidh e tachairt ann an earrann air bith 
do'n chrannchur ; cha'n 'eil earrann air bith saor ; 
oir^ air do'n pheacadh a bhi air fhaotuinn anns 
gach earrann^ feudaidh an camadh tachairt ann an 



AN CAMADH 'S A' CHRANNCHUR. 



23 



earrainn air bith. " Tha sinn uile mar ni truaillidh, 
agus tha sinn uile air seargadh mar dhuilleach." 
Isa. lxiv. 6. Tha prìomh shruth a' pheacaidh, a 
tha'n camadh gu h-ealamh a' leantuinn, a' ruith 
ann an cladhanaibh gle eadar-dhealaichte., ann an 
cor muinntir fa leth. Agus a thaobh càil eadar- 
dhealaichte inntinnean dhaoine,, feudaidh an ni fo'n 
siùbhail neach eile gle eutrom, a bhi 'n a eallach 
throm dhomhsa. 

2. Feudaidh an camadh tachairt ann an iomadh 
earrann do'n chrannchur còmhladh, an Tighearna 
gairm, mar air là suidhichte, uamhasan neach air 
gach taobh, Tuir. ii. 22. Air uairibh tha Dia 
a' deanamh aon chamadh comharraichte ann an 
crannchur neach : ach feudar Gad a Ghairm mar 
ainm ah% do bhrìgh nach 'eil ann ach roimh-theachd- 
aire air buidheann a tha teachd. An sin, tha na ca- 
maidhean air an lìonmhoireachadh, ionnas gu bheil 
neach air a dheanamh bacach air gach cois. Am 
feadh a ta aon sruth a' teachd air gu dian bho aon 
chearnaidh, tha sruth eile teachd air bho chearnaidh 
eile, gus am bheil na h-uisgeachan a' bristeadh a 
steach mu dheireadh air gach làimh. 

3. Tha an camadh a' tachairt gu minig anns 
an earrainn is laige, tha mi a' ciallachadh an earrann 
sin do'n chrannchur is neo-chomasaiche air a ghiù- 
lan, no^ air a chuid is lugha, a mheasar mar sin 
le neach, Salm. Iv. 12, 13. " Cha bu nàmhaid a 
thug masladh dhomh, no dh'fhuilinginn e. Ach 
thusa ! fear bu choimpire dhomh fèin, fear m' 
iuil agus fear m' eòlais." Ma tha aon earrann thar 
earrann eile do'n chrannchur, anns am bheil neach 
a'rùnachadh fois a ghabhail, theid an dris a chur 
an sin air ball, gu h-araid, ma bhuineas e do Dhia : 
feudaidh e bhi cinnteach gur anns an earrann sin 
's an tur neo-fhulangach e air beantuinn ris, a 
theid a theannachadh. 'S ann an sin a theid 
deuchainn a chuir air: oir 's ann an sin a tha 



24 



AN CAMADH 's A' CHRANNCHUR. 



n comh-stri mhòr ri Criosd. "Bheir mi uatha 
miann an sùl, agus an ni sin air an suidhich iad an 
inntinn," Esec. xxiv. 25. A chionn gur e 'n cam- 
adh 's a' chrannchur an deuchainn shònruichte a 
tha air a comharrachadh air son gach aon fa leth, 
tha e tur reusontach agus freagarrach ri glioc- 
as Dhè, gun tachradh e s an earrann sin is mò 
tha claonadh ar cridhe uaithe fèin. Ach ni's ro 
shònruichte, feudar a thoirt fainear gu'm feud an 
camadh tachairt 's na ceithir earrannaibh so do'n 
chrannchur. 

1. Feudaidh e tachairt ann an dealbh corporra 
nan crèutairean, mar an cumadh sin a chomharr- 
aicheadh dhoibh leis an Dia mhòr a dheilbh na 
h-uile nithe. Chruthaicheadh ar ceud sinnseara, 
Adhamh agus Eubh, iomlan, slàn agus fallain, as 
èugmhais a' chiorraim bu lugha, aon chuid 'n an 
corp no 'n an anam ; gidheadh ann an dealbh an 
sliochd, tha gu minig eadar-dhealachadh folaiseach 
ri fhaicinn bho 'n cheud dealbh. Is e camadh 
crannchuir cuid mi-iomlanachd chorporra, aon 
chuid a thaobh naduir no thaobh tuiteamais, mar a 
ta anmhuinneachd, mi-chumaidheachd, tuille 's a' 
choir no easbhuidh bhuill a bhi air an cuirp. Tha 
ni-eiginn duaichnidh no craiteach mu'n timchioll. 
Tha camaidhean do'n ghnè so ri'm faicinn ann an 
tomhas èiginn gle chumant agus gnàthaichte, 's 
cha'n 'eil a' mhuinntir is feàrr saor uatha : agus is 
ann gu h-ana-mheadhonach do fhìor ghean math 
Dhè nach 'eil iad ni 's liònmhoire. B'e suilean 
anmhunn an camadh a bh'ann an crannchur Leah, 
Gen. xxix. 17. B'e camadh crannchuir Racheil, a 
maise bhi air a co'chothromachadh le aimrideachd_, 
caib. xxx. 1. Tha e coslach nach robh Pol Ab- 
stol mòr nan Cinneach 'n a dhuine foghainteach 
ann am pearsa, ach neo-inbheach 'n a làthaireachd 
chorporra, ni air son an robh amadana ullamh gu 
tàire dheanamh air, 2 Cor. x. 10. Cha robh ann 



AN CAMADH 'S a' CHRANNCHUR. 



25 



an Timoteus ach duine anmhunn, euslainteach, 
tinn, 1 Tim. v. 23. Agus gidheadh tha camadh 
ni's ro mhò ann an crannchur nam bacach, nan dàll, 
nam bodhar, agus 'nam balbhan. Tha cuid ann 
a tha lag ann an tomhas àraid 'n an tuigse ; agus is 
e camadh crannchuir iomadh anam urramach a bhi 
gu sònruìchte air an dorchachadh agus air am folach 
le neoil, a thaobh nan cuirp euslainteach 's am bheil 
iad a chòmhnuidh; tha eisempleir chomharraichte 
againndo'n ghnèso ann cor loib, chiallach, ghlic, agus 
fhoighidnich,, " a dh'imich ri bròn as èugnihais na 
grèine: seadh a dh'èirich anns a' chomhchruinn- 
eachadh agus a dh'èigh," Iob xxx. 28. 

2. Feudaidh an camadh tachairt ann an cliù 
neach. Buinidh urram do na h-uile dhaoine am 
beag co math ris a' mhòr, 1 Pead. ii. 1 7., air bonn 
ceud suidheachaidh nàduir an duine, mar chaidh 
a dhealbh a rèir iomhaigh Dhè. Gidheadh, ann 
an suidheachadh ard-uachdranachd an fhreasdail 
naoimh tha camadh crannchuir cuid a* tachairt anns 
an dearbh earrainn so. Tha dearmad agus tarchuis 
air a dheanamh orra ; tha'n creideas air a chumail 
iosal an còmhnuidh ; tha iad a' dol troimh 'n t- 
saoghal fo nèul, air dhoibh a bhi air an cur fo dhroch 
ainm, tha'n cliù air a chuir fodha. Air uairibh 
is e so toradh nàdurrach an giùlain amaideach agus 
peacach fèin; coslach ri Dinah a chaidh a mach 
air fadharsachd air feadh na tìre chum goraich a 
h-oige a riarachadh^ a thug masladh buan air a 
cliù, do bhrìgh nach d'f heith i gu furachar ri gairm 
bho Dhia, Gen. xxxiv. Gidheadh feudar a thoirt 
fainear far an suidhich Dia camadh do n ghnè so 
ann an crannchur neach, cha dean neo-chiontas a 
mhaslaidh a ghlanadh air falbh ann an saoghal mi- 
runach. Ni mò is urrainn deadh airidheachd cur 
'n a aghaidh, chum crannchur neach a dheanamh 
dìreach anns an earrainn sin. Tha Daibhidh a* 
cur an ceill a chòr fèin mar so_, Salm xxxi. 11^ 



26 AN CAMADH *S A* CHRANNCHUR. 

I2_, 13, (< Iadsan a chunnaie mi a muigh, theich iad 
uam : dhì-chuimhnicheadh mi mar dhuine marbh 
air dol à cuimhne ; tha mi mar shoitheach briste. 
Oir chuala mi cul-chaineadh mòrain dhaoine." 

3. Feudaidh e tachairt ann an dreuchd neach 

Ciod air bith gairm no inbhe anns am bheil 
daoine 's an t-saoghal, bitheadh i diadhaidh no 
daonda,* feudaidh an camadh crannchuir tachairt 
innte. Bha Isaiah 'n a fhàidh urramach, gidheadh 
gle neo-shoirbheachail, Isa. liii. 1. Chòmhluich 
Ieremiah ri co lion mi-mhisneach agus droch làimh- 
seachadh, ann an cleachdadh a dhreuchd naoimh, 
ionnas gu'n robh e gle f haisg air a toirt thairis, ag 
ràdh, " Cha toir mi iomradh air, ni mo labhras mi 
tuilleadh 'n a ainm/' Ier. xx. 9. Tha an Salmadair 
a* toirt fainear gu bheil an camadh so a' tachairt 
gu minig ann an crannchur cuid do dhaoine tha gle 
dhìchiollach 'n an gnothaichibh saoghalta, muinntir 
u a shiol — chuireas achanna agus aig amannaibh 
tha Dia 'g am beannachadh — agus cha lughdaich e 
an spreidh: Ach a rithist, lughdaichear agus 
leigear sìos iad le foirneart, olc agus doilgheas/ , 
Salm cvii. 37, 38, 39. Rinneadh a leithid so a 
chamadh ann an crannchur Ioib, an dèigh dha 
mairsinn dìreach rè ùine fhada. Tha cuid a' 
riaghladh an gnothaichean leis gach uile chùram 
agus dhìchioll, — tha 'n tuathanach gu cùramach a' 
saoithreachadh 'fhearainn : tha 'n ciobear a' rann- 
sachadh a mach le dìchioll staid d chaorach ; agus 
a' toirt an aire mhath da 'threudaibh : tha 'm fear- 
ceaird moch agus anmoch air ceann a ghnothaich : 
tha'n ceannaiche gu dian dìchiollach a' feitheamh 
gus na cothromaibh is ro f hearr agus is gealltann- 
aiche air buannachd a ghlacadh ; gidheadh tha an 
camadh a tha 's an earrainn sin oVn crannchur co 
mòr 's nach urrainn an uile dhìchioll a dhìreadh. 
C'arson? Tha, do bhrìgh gu bheil na meadhonan 

• Saoghalta. ; 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



27 



is ro shònruichte a ghnàthaichear a chum na crìche 
sin gun bhrìgh, asèugmhais gu'nd' àithn Dia dhoibh 
soirbheachadh : (e Co esan a their, agus gu'n tig 
e gu crìch^ an uair nach aithn an Tighearna V — 
Tuir. iii. 37. Tha muinntir ag obair le seòltachd 
agus dìchioll air an gnothach, gidheadh tha'n 
soirbheas a' tionndadh 'n an eudainn, tha freasdal 
a' cur an aghaidh an ionnsuidhean, tha e cur troimh 
cheile 'n dealbhan, a' mealladh an dùil agus an 
dòchais, a' toirt an oidheirpean gu neo-bhrìgh, agus 
mar sin 'g an cuir agus 'g an cumail an còmhnaidh 
ann an cor trioblaideach. * c Mar sin cha'n ann 
do na daoinibh luatha tha an rèis^ no do na 
daoinibh treuna an cath, no do na daoinibh glic 
aran, no do dhaoinibh tuigseach saoibhreas/' Ecl. 
ix. 11. Gidheadh tha freasdal a' teachd 's an ead- 
raiginn, agus a' deanamh càm na nithe a rinn gliocas 
agus dìchioll dhaoine dìreach freagarrach ri 'n crìoch- 
aibh fa leth ; mar sin tha na daoine luatha a' càll 
na rèis, 's na daoine treuna an cath, agus na daoine 
glice arain : am feadh, aig a cheart àm^, a tha ni 
èiginn ann an rathad freasdail b! deanamh 'n àirde 
na h-uireasbhuidh a th' ann an comas, an giùlan, 
agus an gliocas dhaoine, tha na daoine màll a' 
buannachd na rèis, agus a' faotuinn a' ghìll, 's tha 
na daoine lag a' cosnadh a' chath, agus 'g an dean- 
amh fèin saoibhir leis a' chreich ; agus tha aran a' 
tuiteam ann an uchd an amadain. 

4. Feudaidh e tachairt ann an cdirdibh neach. Is 
iad na càirdean uilt gach comuinn ; agus feudaidh 
an camadh 's a' chrannchur tachairt an sin 3 mar is 
tric is anns na h-uilt sin is ro ghèire a mhothaich- 
eas neach a chràdh. Is iad na h-uilt sin 'n an 
nàdur tobar sòlais an duine ; gidheadh tha iad 
gu minig a' sruthadh an t-searbhais is mò d'a 
ionnsuidh. Air uairibh tha'n camadh so a' tachairt 
le càirdibh a chàll. Mar sin rinneadh camadh ann 
an crannchur Iacoib, le bàs Racheil a chèilidh gràdh- 



28 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



ach, agus theab càll Ioseiph, a mhic, agus aon 
ghràidh, a thoirt le bròn do'n uaigh. Tha lob a' 
caoidh a' chamaidh so 'n a chrannchur fèin, Iob xvi. 
7. " Rinn thu aonarach mo chuideachd uile a' 
ciallachadh a chlann ghràdhach, a chairich e gu 
leir anns an uaigh, cha d'fhàgadh uiread agus aon 
mhac no nighean aige. A rithist, tha'n camadh 
air uairibh air a dheanamh le làimh smachdach- 
aidh Dhè bhi luidh tròm air ar càirdibh ; agus a 
thaobh an dlù dhàimh, mothaichidh sinne gu goirt 
an cudthrom, mar a tha e air a chur an ceill gu 
faireachdail leis a' mhnaoi chreidmheach sin. — 
Mata xv. 22. " Dean tròcair orm a a Thighearn, 
a ta mo nighean àir a buaireadh gu truagh." — 
Mhothaich Èphraim cùrsa searbh do àmhghairibh 
teaghlaich, " 'n uair a thug e Beriah mar ainm air 
a mhac, a chionn gu'n d eirich gu h-olc le , thigh. ,> 
1 Eachd. vii. 23. A chionn nach e a mhàin gur 
dìomhanas na h-uile nithe, ach buaireadh spioraid, 
's gànn is urrainn e bhi, nach mothaich an duine 
àm air chor-eiginn^ mar is mo dh'fhosglair dha do 
na tobraichibh sòlais so, nach 'eil annta ach an 
tuille thuil-dhorsa doilgheis chum brùchdadh a 
steach air ; am bròn an comhnuidh air a chothrom- 
achadh ris an t-sòlas a gheibhear annta, no dh'earbta 
uatha. Agus^, 's an àite mu dheireadh, tha'n camadh 
air uairibh a' tachairt troimh neorthairisneachd 
chàirdean a thaobh mi-thaitneas an gnè, an càil, 
agus an doigh. Bha camadh ann an crannchur 
Ioib, trid easumhlachd agus ascaoineachd a mhnà. 
Iob. xix. 17. Ann an crannchur Abigail, trid mi- 
ghnè agus iargaltas a fìr-posda. 1 Sam. xxv. 25. 
Ann an crannchur Eli, trid ceannairc agus rag- 
inhuinealachd a chuid cloinne. Caib. ii. 25. — 
Agus ann an crannchur Ionatain, trid nàdur garg 
agus feargach athar. Caib. xx. 30, 33. Mar sin 
tha daoine mar is tric a' faotuinn an trioblaid is mò 
far an robh iad aig earbs' an t-sòlas bu mhò. Chuir 



AN CAMADH 's A J CHRANNCHUR. 



29 



am peacadh an cruthachadh gu leir air aimhreidh, 
agus dh'fhàg e gach dàimh fa leth huailteach do'n 
chamadh. Anns an teaghlach gheibhear maighstirean 
cruaidh agus mi-cheart, agus seirbhisich do-cheann- 
saichte agus mi-dhìleas: ann an coimhearsnachd 
gheibhear daoine fein-speiseil agus connspoideach ; 
anns an Eaglais gheibhear ministeirean neo-tharbhach 
agus mi-chiatach 'n an giùlan, agus pobull tàireil 
agus mi-riaghailteach 'n an eallach do spioradaibh 
mhinisteirean ; anns an Stàda gheibhear luchd- 
riaghlaidh an-iochdmhor agus caoin-shuarach mu'n 
ni sin a ta math, agus iochdaranan buaireasach 
agus ceannairceach ; tha na h-uile dhiubh so a' 
deanamh camaidh ann an crannchur an càirdean. 
Agus an f had so mti'n chamadh. 

II. Air dhuinn beachd a' ghabhail air a' chamadh 
fèin, tha sinn anns an dara àite gu thoirt fainear 
gur ann do dheanamh Dhè a tha e. Agus ann an 
so tha gu bhi air a nochdadh — 1. Gur ann do 
dheanamh Dhè a tha e. — 2. Cionnas a tha e do 
dheanamh-sa — 3. C'arson a tha e 'g a dheanamh. 

An tùs — Tha e soilleir bho na tri aobhairibh so, 
gur ann do dheanamh Dhè a tha 'n camadh 's 'a 
chrannchur 3 ciod air bith e. 

1. Cha'n fheudar a' chur an teagamh nach 
smachdachadhair son uilcan camadh's a' chrannchur, 
ciod air bith aobhar air son am bheil e ; is e sin, co 
aca a tha 'n camadh^ no 'n t-aobhar *s a' cheart àm 
peacach, no nach 'eil, gun teagamh is peanas no 
àmhghar a th'ann. A nis, mar a dh'fheudas e a 
bhi gu naomh agus gu ceart air a leagadh mar 
pheanas oirnne, le ar 'n Ard-uachdaran ar Tighearn 
agus ar Breitheamh ; mar sin tha e gu soilleir a' cur 
an cèill gur ann de dheanamh fèin a tha e. — Amos, 
iii. 6. " Am bi dòrainn ann am baile, s nach e 'n 
Tighearn a chuir ann e V Uime sin, do bhrìgh 
nach urrainn smachdachadh air son uilc ach a bhi 
do dheanamh Dhè, agus gur smachdachadh do'n 



30 



AN CAMADH 's A* CHRANNCHUR. 



hnè sin an camadh 's a' chrannchur, feumar a cho' 
hùnadh gur ann do dheanamh-sa a tha e, 
2. Tha e dearbhta, bho theagasg an sgriobtuir 
mu f hreasdal Dè, gu bheil Dia sl' toirt air adhairt 
crannchur gach neach, 'n a 'uile earrannaibh fa leth. 
Tha e 'n a shuidh air stiuir gnothaichean dhaoine ; 
agus 'g an tionndadh mu'n cuairt ge Ve taobh is àill 
leis. " Ge b'e ni bu toil leis an Tighearn rinn e 
air nèamh agus air talamh, anns na cuantaibh, 
agus anns na doimhneachdaibh uile." Salm 
cxxxv. 6. Cha tachair ni sam bith dhuinne as 
èugmhais riaghlaidh a fhreasdail-san. Tha'n dearbh 
f hreasdal a thug sinn a' mach as a* bhroinn, 'g ar 
tabhairt agus 'g ar suidheachadh anns an ionad, 
agus anns an staid a shònruicheadh air ar son leis- 
san u a shuidhich na h-amanna roimh-òrduichte, 
agus crìochan ar 'n àite còmhnuidh " Gnìomh. 
xvii. 26. Tha e a' riaghladh nan nithe is lugha 
tha tachairt mu'n cuairt dhuinn, mar a ta " tuiteam 
fuilteine ar cinn air an talanih." Mata x. 29, 30, 
C( Anns an uchd tilgear an crannchur." Gnàth. 
xvi. 33. Seadh, saor ghnìomharan ar toil leis am 
bheil sinn a' ròghnachadh air ar son fèin, oir 
" mar shruthaibh uisgeacha tha cridhe righ ann an 
làimh an Tighearna." Gnàth. xxi. 1. Agus gach 
ceum a ni sinn, agus a ni muinntir eile air ar son ; 
oir iC cha'n 'eil slighe duine 'n a chomas fèin: cha'n 
'eil e 'n comas duine a ta 'g imeachd a cheum a' 
stiùradh/' Ier. x. 23. Uime sin, co dhiubh a tha 
na ceumanna sin, a tha deanamh a' chamaidh, no 
na ceumanna a tha air an rùnachadh roimh làimh 
agus peacach, mur bha reic Ioseiph le 'bhrathraibh 
do'n Eiphit : no co dhiubh a tha iad neo-rùnaichte, 
mar a ta mortadh gun droch rùn no nach 'eil, ach a 
mhàin a thaobh tuiteamais, mar a ta 'nuair a bhios 
duine gearradh fiodha, agus a mharbhas e 'choimh- 
earsnach le te ceann na tuaidh a leum bhàrr na 
coise." Deut. xix. 5. Tha freasdal naomh agus 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 31 

glic a' riaghaladh gnìomhara peacach agus neo- 
fhaicilleach dhaoine., mar a stiuireas marcach each 
erùbach, cha 'n e coire a' mharcaich nach siubhail e 
còmhnard, ach crùbaichead an eich fèin: Uime 
sin, anns a' cheud chor dhiubh so, tha e air a' 
ràdh gu'n cuir Dia Ioseph do'n Eiphit. Gen. xlv. 
7. Agus anns a' chor mu dheireadh, gu'n d'thug 
e thairis neach g'a làimh a choimhearsnaich. Ecsod. 
xxi. 13. 

3. Dh'òrduich Dia le rùn sìorruidlr, daingean 
mar 44 shleibhtibh umha, ,, Sech. vi. 1, an t-iomlan 
do chrannchur nan uile chreutairean, na h-earr- 
annan a tha càm co math ris na h-earrannaibh a 
tha dìreach. Leis an òrdugh bhith-bhuan cheudna, 
leis na shuidhicheadh ionada àrd agus iochdrach 
na talmhainn, na sleibhtean, agus na glinn, tha'n 
àirde agus an doimhne^, an soirbheas agus an 
doirbheas a th'ann an crannchur a luchd-àiteach- 
aidh air an òrduchadh; agus tha iad air an toirt 
mu'n cuairt 'n an àm, fior fhreagarrach ris an òrdugh 
sin. 'S e rùn-dìomhair freasdail, ann an uachd- 
ranachd an t-saoghail, an aitreabh a thogadh le 
Dia, 'n a h-uile earrannaibh fa leth, a rèir an dearbh 
shuidheachaidh a bh'ann an "rùn an Tì a ta 'g oib- 
reachadh nan uile nithe a rèir comhairle a thoile 
fèin. ,, Eph. i. 11. Air chor as nach 'eil camadh 
air bith ann an crannchur neach^ nach fheudar a 
lòrgachadh chum an rùn shìorruidh sin. Tha Iob 
gu cràbhach a' cur eisimpleir do'n ghne so f ' ar 
comhair 'n a chor fèin. Iob xxiii. 13, 14. " Tha 
e 's an aon bheachd, agus co a thionndaidheas e? 
agus an ni is miann le 'anam, sin ni e. Oir 
coimhlionaidh e an ni a dliòrduicheadh dhomhsa ; 
agus tha mòran d'an leithidibh sin aige. ,, 

'S an dara dite — Chum's gu'm faic sin cionnas 
a tha'n camadh 's a' chrannchur do dheanamh Dhè, 
feumaidh sinn eadar-dhealachadh a' chur eadar 



32 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



camadh fior-ghlan neo-lochdach, agus camadh neo- 
ghlan peacach. 

1. Tha camaidhean fior-ghlan neo-lochdach ann ; 
nithe gu n amharus a tha ro chràiteach, ged nach 
'eil annta ach a mhain trioblaidean^ agus deuchainn- 
ean neo-thruaillidh. B' ann diubh sin bochdainn 
Lasaruis, aimrideas Racheil, suilean anmhunn Leah, 
agus doille'n duine a bha dàll bho rugadh e. Eoin ix. 
1. A nis 's ann do dheanamh Dhè a tha na camaidh- 
ean a tha do'n ghnè so, g an òrduchadh, agus g an 
toirt gu crìoch gu h-eifeachdach le buaidh a chumh- 
achd. Is esan a chruthaich am bochd. Gnàth. 
xvii. 5. " An tì a ni fanoid air a' bhochd, bheir e 
masladh d'a Chruithfhear is e sin, bheir e 
masladh do Dhia a rinn bochd e, a rèir an f hocail sin. 
1 Sam. ii. 7. ce 'S e 'n Tighearn a ni bochd." — 
'S esan aig am bheil iuchair na brònn, agus dùnaidh 
no fosglaidh e i, mar is àill leis. 1 Sam. i. 5 — 
Gen. xxix. 31. " Agus is esan a dhealbh an t-sùil." 
Salm. xciv. 9. Agus "rugadh an duine dàll, a 
chum gu 'm foillsichte oibre Dhè ann/' Eoin ix, 
3. Uime sin, thubhairt an Tighearna ri Maois. 
Ecsod. iv. 11. " Co a rinn bèul an duine ; no co a 
rinn am balbh, no 'm bodhar, no'n tì a chi, no*n 
dall? Nach mise an Tighearna?" 'S e Dia a tha 
deanamh an leithid sin a' chamaidhean 's a' chrann- 
chur anns an t-seadh is cothromaiche, agus 'nuair 
a ghabhar làn bheachd orra, is iad da rìreadh 
gnìomh a làimhe-sa, co cinnteach ris na neàmhaibh 
agus ris an talamh. 

2. Tha camaidhean neo-ghlan peacach ann, nithe, 
a thaobh an naduir fèin, a tha 'n am peacaidhean co 
math 's a tha iad n an àmhghairean, truaillidh co 
math 's a tha iad craiteach. B' ann diubh sin an 
camadh a rinneadh ann an crannchur Dhaibhidh, 
trid mi-riaghailt a theaghlaich, mar a bha truaill- 
eadh Thamair, mort Amnoin, agus ceannairc 
Absaloim, an t-iomlan diubh mi-nadurrach. B' ann 



AN CAMADH 'S A' CHRANNCHUR. 



33 



do 'n glinè cheudna bha 'n camadh a rinneadh ann 
an crannchur Ioih, 'nuair a thugadh air falbh a 
mhaoin, agus a mharbhadh a sheirbhisich leis na 
Sabeanaich agus leis na Caldeanaich. Mar a b' iad 
sin amhghairean Dhaibhidh agus Ioib, fa leth, mar 
sin b* iad peacanna na muinntir neo-shonadh, a 
chuir an gnìomh iad. Mar so feudaidh an t-aon ni 
a bhi 'n a chionta,, agus 'n a pheacadh uamharra do 
aon neach, agus a mhàin 'n a f hulangas agus 'n a 
àmhghar do neach eile. A nis, cha 'eil na camaidh- 
ean a tha do'n ghnè so do dheanamh Dhè, anns 
an aon tomhas riusan a dh'ainmich mi 's a' cheud 
àite ; oir ni 'n cuir e olc ann an cridhe neach air 
bith^ ni mo bhrosnuicheas e chum uilc ; cc Oir cha 
chomasach Dia a bhuaireadh le h-olc, ni mo bhuair- 
eas e neach sam bith." Seum. i. 13. Gidheadh 's 
ann do dheanamh-san a tha iad do bhrìgh gu bheil e 
gu naomh 'g an ceadachadh, gu cumhachdach a' cur 
crìochaibh mu'n cuairt doibh^ agus gu glic 'g an 
riaghladh chum crìoch mhath air choir-eginn. 

1. Tha Dia gu naomh 'g an ceadachadh 3 a' fulang 
do dhaoinibh imeachd 'n an slighibh fèin. Gnìomh. 
xiv. 16. Ged nach e Dia ughdair nan camaidhean 
peacach sin, 'g an toirt mu'n cuairt le buaidh a 
chumhachd ; gidheadh mar ceadaicheadh esan iad, 
cha b'urrainn iad a bhi idir ann ; oir u dunaidh 
esan^ agus cha 'n fhosgail neach air bith." Taisb. 
iii. 7. Ach tha e ann an ceartas a' cumail a ghràis 
bho'n pheacach nach 'eil 'g a iarraidh, agus a' toirt 
dheth na cuibhrich fo'm bheil e neo-shocrach, agus 
do bhrìgh gur àill leis a' pheacach a shaorsainn, tha 
e leigeadh an t-srian mu 'mhuineal, agus 'g a fhàg- 
ail do thoil ana-mianna fèin. Hosea iv. 17. 
cc Tha Ephraim air a dhlù-cheangal ri iodholaibh, 
leig leis," Salm lxxxi. 11, 12, cc Cha do ghabh 
Israel rium,— uime sin thug mi thairis iad do ana- 
miann an cridhe fèin." Anns a' staid neo-shonadh 
sin, a thaobh aomaidh sònruichte a pheacaich fèin, 

c 



34 



AN CAMADH *S A' CHRANNCHUR. 



tha'n camadh mi-naomh gu nàdurrach agus gu neo- 
mhearachdach 'g a leantuinn, eadhon mar a ruith- 
eas uisge le bruthaich ; uime sin, anns a' staid sin, 
" dh'imich Israel 'n an comhairle fein/' rann 12. 
Mar sin 's ann do dheanamh Dhè, mar bhreith- 
eamh ceart a tha'n seòrsa camaidh sin, a' deanamh 
peanais leis air an neach a tha fulang fodha. Chuir 
am beachd sin do'n chùis Daibhidh 'n a thosd nuair 
a bha Simei 'g a mhallachadh. 2 Sam. xvi. 11. 
" Leigibh leis, agus mallaicheadh e, oir dh'iarr an 
Tighearn air." 

2. Tha e gu cumhachdach a' cur gàradh rompa, 
Salm, lxxvi. 10. " Fuigheall na feirge (eadhon,, 
feirg a' chreutair) coisgidh tu." Ge b'e co cràiteach 
's a tha cor neach air bith lcis na trioblaidibh so, 
mar cuireadh Dia crìoch rompa bhitheadh iad ni 
bu ro chràitiche : ach tha esan ag radh ris an inn- 
eal pheacach, mar a thubhairt e ris an fhairge, 
" Gu ruig so thig thu, ach cha tig ni's faide, agus 
an so coisgear do thonna uaibhreach V* Tha e 'cur 
bacadh air an inneal, air chòr 's nach urrainn e 
dol aon cheum ni's fhaide air adhairt anns an 
rathad 's am bheil neart ana-mianna 'g a iomain, 
ach mar chi esan iomchuidh a cheadachadh. Air 
an aobhar sin tha e tachairt^ nach 'eil an camadh 
a tha do'n ghnè so aon chuid ni 's mò no ni 's 
lugha, ach ceart mar is àill leis-san a cheadach- 
adh le 'chumhachd. Tha eisimpleir comharraichte 
againn do'n t-seorsa so ann an còr Ioib, aig an 
d'rinneadh a chrannchur càm trid ghnìomhachadh 
sònruichte an diabhoil ; ach chuir Dia gàradh 
roimh na pheacach mhòr sin anns a' chùis. '* Agus 
thubhairt an Tighearna ri Sàtan, Feuch, tha gach 
ni a ta aige a' d' làimh-sa : a mhàin air fèin, na 
cuir do làmh." Iob. i. 12. Nise chaidh Sàtan co 
fada 's a leigeadh an gàradh leis, cha dh'fhàg e ni 
sam bith a bha'n taobh a stigh dha gun bheantuinn 
ris, a mheas e a bhitheadh freagarrach chum a run 



AN CAMADH 's A* CHRANNCHUR. 35 

a thoirt gu crìoch, rann 18, 19. Gidheadh cha'n 
fheudadh e air chor sam bith a' dhol aon cheum 
thairis air, chum a'phùinc nach b'urrainn e bhuann- 
achd an taobh a stigh dha dheanamh a mach. 
Uime sin, cha d'fhàgadh meadhon air bith chum 
an deuchainn a dheanamh ni bu mhò, agus an 
camadh ni bu ro chràitiche, ach gu'n tugta an 
gàradh a chuireadh uime air falbh, agus comas 
'oibreachaidh a' dheanamh ni b' fharsuinge ; air 
an aobhar sin a' deir e, " Ach cuir a nis a mach 
do làmh, agus bean r' a chnàimh agus r'a fheoil, 
agus as an eudan mallachaidh e thu/' caib. ii. 5. 
Agus a reir sin thugadh air falbh an gàradh, gidh- 
eadh 3 aig a' cheart àm_, chuireadh gàradh as ùr uime, 
rann 6. " Feuch tha e a' d' làmh-sa, ach caomhain 
anam ;" mar sin thugadh an camadh air adhairt 
gus a' chuid a b'fhaide a mach a cheadaicheadh an 
gàradh nuadh dha, a rèir an rùin a bh'aige-san gu 
thoirt air Iob toibheum a labhairt ; " Bhuail 
Sàtan e le neasgaidibh cràiteach, bho bhònn a 
choise gu mullach a chinn/' rann 7. 'Nuair a 
chunnaic Sàtan nach do shoirbhich an ionnsuidh so, 
mharbhadh e Iob gun teagamh, mar biodh an gàr- 
adh a chuireadh mu bheatha. 

3. Tha e gu glic 'g an riaghladh chum crìoch 
mhath, air chor-eiginn, freagarrach do'n iomlain- 
eachd neàmhaidh. Ged is ann bho dhroch rùn a 
tha'n t-inneal peacach a' deanamh a' chamaidh, 
tha Dia 'g a stiùradh chum crìoch naomh agus 
mhath. Anns na mi-riaghailtibh a thachair ann 
an teaghlach Dhaibhidh, b' e rùn Amnoin, ana- 
miann brùideil a riarachadh; agus rùn Absaloim 
e fèin a shàsachadh le dioghaltas, agus a ghloir- 
mhiann agus 'ardan a thoilleachadh ; ach rùnaich 
Dia leo sin peanas a dheanamh air Daibhidh air 
son a pheacaidh ann an cùis Uriah. Anns a' cha m- 
adh a rinneadh ann an crannchur Ioib, le Sàtan, 
agus le innealaibh na Sabeanaich agus na Caldean- 



36 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



aich, b 'e rùn Shàtain gu'n d'thugadh e air Iob 
toibheum a ]abhairt, agus an rùn-san an sànnt fèin 
a riarachadh ; ach bha rùn eile aig Dia anns a' 
chùis freagarrach dha fèin, eadhon, dearbhadh a' 
chur air trèibhdhireas agus ionracas Ioib. Mar 
biodh gu bheil Dia a' riaghladh gu glic agus gu 
cumhachdach nan camaidhean so th'ann an crann- 
chur dhaoine, cha b'urrainn math air bith teachd 
asda ; ach tha e 'n comhnuidh 'g an riaghladh air 
dhoigh, 's gu bheil e coilionadh a chomhairle naoimh 
fein leo, (gidheadh cha'n e sin a tha 'm peacach a' 
rùnachadh;) oir cha'n urrainn arùn-san failneach- 
adh, cc seasaidh a chomhairle." Isa. xlvi. 10. Mar 
sin tha'n camadh peacach, le riaghladh Dhè, air a 
thoirt mu 'n cuairt chum a ghlòire fèin, agus math 
a' phobuill mu dheireadh ; a rèir an fhocail sin, 
Gnàth. xvi. 4. " Rinn an Tighearna gach ni air a 
shon fèin." Rom. viii. 28. Comh-oibrichidh na 
li-uile nithe chum maith, do'n dream aig am bheil 
gràdh do Dhia." Mar so chaidh innleachd Hamain 
chum nan ludhach a sgrios, a thionndadh gu ceart 
an aghaidh sin, Ester. ix. 1 . Agus an camadh a rinn- 
eadh ann an chrannchur Ioseiph, le a bhraitbribh 
'g a reic do 'n Eiphit, ged bha e do 'n taobhsa ro 
pheacach, agus 'n a rùn gle chronail ; gidheadh do 
bhrìgh gur ann do dheanamh Dhè a bha e, leis 
gu'n do cheadaich se e gu naomh, 's gu'n chuir e gu 
cumhachdach gàradh mu thimchioll, agus gu'n 
riaghail se e gu glic, thàinig e gu crìch fior f hrea- 
garrach do ghliocas agus do mhaitheas Dè : nithe 
a thug Ioseph gu'n cuimhne. Gen. 1. 20. cc Agus 
d*ar taobh-sa, shònraich sibh olc sl m' aghaidh ; 
ach shònraich Dia sin a chum maith, a chum, mar 
air an là 'n diugh, gu 'n tearnadh e mòr shluagh 
heò." 

' S an treas dite. Tha e nise ri fharraid, car 
son a tha Dia a' deanamh camaidh ann an crann- 
chur neach ? Tha so gu bhi air a shoilleireachadh 



AN CAMADH 'S A* CHRARNCHUR. 



37 



le bhi foillseachadh rùn an fhreasdail sin ; gnoth- 
ach air am bu chòir do gach neach a bhi eòlach, 
agus a thoirt fainear gu cùramach, chum feum a 
dheanamh mar Chriosduidhean do'n chamadh 'n an 
crannchur. Bheiream fainear gu sònruichte, gu 
bheil rùn seachd-fillte aig an f hreasdal sin. 

1. A chum dearbhadh a' chur air staid neach. Am 
bheil e ann an staid gràis_, no nach 'eil ? Am bheil 
e 'n a fhior Chriosduidh, no 'n a chealgair ? Ged 
tha gach uile àmhghair 'n a mheadhon dearbhaidh. 
gidheadh tha mi smuaineachadh gur e so am fior 
dhearbhadh a tha freasdal a' cur air neach, a thaobh 
a staid, do bhrìgh gur trioblaid an camadh crann- 
chuir, a mhaireas rè seal, tha cothrom aig neach air 
e fèin a leigeadh ris agus a thaisbeanadh a rithist agus 
a rithist anns an aon ni ; uaithe sin tha e tachairt., 
gu bheil e toirt aobhair chum breith a thoirt, anns a 
phùinc chudthromach sin. B'ann gu soilleir air a 
bhunait so chaidh dearbhadh a' chur air staid Ioib. 
B' i cheiste, an robh Iob na fhior sheirbhiseach dìr- 
each agus ionnraic do Dhia, mar thug Dia fèin fian- 
uis mu thimchioll; no'n robh ann ach fear-tuar- 
asdail, no cealgair^, mar bha Sàtan a' cumail a 
mach? Uime sin^ chaidh deuchainn a' chur air 
anns a' chùis sin le camadh a' dheanamh 'n a 
chrannchur. Iob i. 8 — 12, and ii. 3 — 6. A rèir 
sin, b' e 'n ni sònruichte air an robh a chàirdean 
uile (ach Elihu) ag dearcadh 'n an reusonachadh 
ris fodh dheuchainn, a dhearbhadh nach robh ann 
ach cealgair : oir ghnàthaich Sàtan na daoine math 
sin chum a phùinc a dheanamh a' mach. Mar a chur 
Dia dearbhadh air cloinn Israeil anns an fhàsach, 
air son tìr Chanaain, le cùrsa do fhreasdalaibh 
àmhgharach a' ghiùlain (.aleb agus Iosua gu gais- 
geil, mheasadh iad iomchuidh air dol a steach do 
thìr a' gheallaidh, do bhrìgh " gu J n do lean iad an 
Tighearna gu h-iomlan; ,> ach air do mhuinntir 
eile bhi air an sgìtheachadh leo, thuit an coluinn- 



38 



AN CAMADH 'S 'a CHRANNCHUR. 



ean anns an fhàsach; mar sin tha e 'cur dearbh- 
aidh air daoinibh air son flaitheanais, leis a' cham- 
adh 'n an crannchur. Ma sheasas neach ris an 
deuchainn sin, tha e foillseachadh a bhi 'n a Chriosd- 
uidh, 's 'n a sheirbhiseach trèibhdhireach do Dhia, 
mar a dhearbh Iob a bhi ; mar seas cha'n 'eil ann 
ach cealgair : cha 'n urrainn e seasamh ri deuch- 
ainn a' chamaidh 'n a chrannchur, ach siùbhlaidh 
e air falbh mar shàl ann an àmhuinn Dhe'. Tha 
eisempleir brònach againn do 'n ghnè so ann an cor 
an duine mhòir shaoibhir sin, a thàinig a dh'ionn- 
suidh ar Slanuighear gu h-andana le sgàil do 
dhiadhachd, a bha sruthadh bho ghiùlan beusach, 
a dh'fheoraich dheth "ciod a dheanadh e chum 
gu sealbhaicheadh e a' bheatha mhaireannach." 
Marc x. 17, 21. Chum an duine leigeadh ris dha 
fèin rinn ar Slanuighear camadh 'n a chrannchur, 
ann an earrainn a bha dìreach riamh roimhe sin, 
chum a dhearbhaidh, dh'aithn e dha na bh'aige 
reic agus a thabhairt seachad, agus esan a' lean- 
tuinn, rann 21, ee Reic na bheil agad, agus tabhair 
do na bochdaibh, agus thig tog an crann-ceusaidh, 
agus lean mise. > ' Leis an òrdugh so chaidh a rùsg- 
adh ann an tiota ann an cùirt na coguise do'sheilbh- 
ibh mòra ; air choir is uaithe sin a mach nach 
Vurrainn e 'n cumail ni b'fhaide le deadh choguis, 
mar dh*fheudadh e dheanamh roimhe sin. Mhoth- 
aich an duine air bàll cràdh a' chamaidh so a 
rinneadh n a chrannchur ; tc bha doilghios air-san 
air-son nam briathra sin," rann 22, is e sin, air 
bàll air dha an cluinntinn^ bhuaileadh e le cràdh, 
mi-riaghailt, agus buaireas inntinn, chaochail dreach 
a ghnuis, 's dh'fhàs i gruamach agus dòrcha, mar 
a ta 'm focal ceudna air a ghnàthachadh ann 
am Mata xvi. 3. Cha b'urrainn e seasamh ri 
deuchainn a' chamaidh sin ; cha b'urrainn e air 
sheòl sam bith a chrannchur ùmhlachadh do Dhia 
's an staid sin, ach bu mhath leis air na h-uile 



AN CAMADH 's A* CHRANNCHUR. 



39 



chor e bhi a rèir a chàil fèin. Mar sin " dh'f halbh 
e gu tursach ; oir bha mòran saoibhris aige." 
Dh'imich e air falbh bho Chriosd chum 'oighreachd 
phailt, agus, le cridhe cràiteach agus brònach, 
shuidh e sìos a rithist 'n a fochair, 'n a shealbhadair 
ceannairceach an làthair an Tighearn, a' cur an 
aghaidh na h-àithne naoimh. Agus cha'n 'eil cos- 
las air bith gu'n d'atharraicheadh an t-òrdugh so, 
no gu'n d'thàinig e riamh gu rùn ni b'fhearr a 
thaobh nan nithe sin. 

2. A chum neach a bhrosnachadh gu 'dhleasnas, 
agus a chuir air diol bho 'n t-saoghal so, agus a 
dhùsgadh gu amharc an deigh sonais an ath shaogh- 
ail. Is iomadh neach a bha'n comain a' cham- 
aidh 'n an crannchur, air son gun d' thàinig iad 
riamh dan ionnsuidh fèin, agus gu'n d'fhàs iad 
stòlda ciallach. Air dhoibh bhi rè tamuill ag 
imeachd "mar asail fhiadhaich cleachdta ri fàs- 
ach/' a' diultadh pilleadh, thuislich an cos ann 
an àm iomchuidh; rinneadh camadh leis a siu 
n an crannchur, thàinig am mios, anns an deach- 
aidh an glacadh. Ier. ii. 24. B ann mar so thug- 
adh am mac stròghail d'a ionnsuidh fèin agus a 
chuireadh thuige e gu smuaineachadh air pilltinn 
a chum athar. Luc. xv. 17. Tha'n camadh 's 
a' chrannchur a' dearbhadh dhoibh mu dheireadh 
nach i so am fois. Tha iad an còmhnuidh a' 
mothachadhbioradh do dhroigheann a' mhi-shuaimh- 
neis_, ge b'e uair a leigeas iad sìos an cinn far am 
bu mhiann leo fois a ghabhail 's a chreutair, air 
chor 's gur èiginn dhoibh a thogail a rìs, mar sin 
tha iad air an toirt gu co'dhunadh, nach 'eil fois 
ri fhaotuinn an sin, agus air dhoibh tòiseachadh ri 
dol mu'n cuairt air son fois rathad eile, tha sin a' 
deanamh gnothaich dhoibh chum Dhè, nach robh 
aca riamh roimhe : do bhrìgh gu bheil iad a moth- 
achadh am feum air son sòlais an ath shaoghail, air 
nach robh blas air bith aig am beòil, am feadh s a 



40 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR 



bha'n crannchur dìreach a rèir an càil. Uime sin, 
ge b'e feum a ni sinn do'n chamadh 'n ar crannchur, 
's e tha e 'cur an cèiU;%? e Eiribh, agus imichibh, oir 
cha'n i so ' ur còmhnuidh." Agus gu cinnteach do 
gach uile ghnè àmhghair agus meadhon irioslach- 
aidh, 's e 'n camadh is mo chlaoidheas fior Chriosd- 
uidh do'n bheatha agus do'n t-saoghal so. 

3. Geur-mhothachadh peacaidh. Mar dh'fhàs- 
as neach a dh'imicheas gu neo-fhaicilleach, crub- 
ach gu h-obann ; dearbhaidh a bhacaichead dha 
rè & chuid eile d'a thurus gu'n d' rinn e ceum doch- 
arach ; agus bheir gach ceum cràiteach a ni e as 
ur gu chuimhne e a rithist ; 's ann mar sin a tha Dia 
a' deanamh camaidh ann an crannchur neach, chum 
an ceum tuisleach a rinn e, no an cùrsa clì a lean e 
a dhearbhadh dha. An ni bhiodh am peacach air 
mhodh eile ullamh gu amharc thairis air, agus a 
dhì-chuimhneachadh, no mheas mar ni eutrom, 
tha e leis a mheadhon so air a thoirt gu 'chuimhne, 
's air a chumail 'n a chuimhne, agus air a chuir fa 
chomhair mar ni olc agus searbh, chum gu'm bi a 
chridhe air a lot air a shon as ùr an dràsd agus a 
rithist. Mar so, leis a' chamadh tha peacanna 
dhaoine g am faotuinn a mach chum an ciont a 
leigeadh ris dhoibh, " mar a bhios nàire air meirl- 
each an uair a ghlacar e ; " Air. xxxii* 23. Ier. ii. 
26. Ni tha braithrean Ioseiph gu faireachdail a' 
cur an cèill fo'n chamadh a rinneadh 'n an crann- 
chur 's an Eiphit. Gen. xlii. 21. "Tha sinne gu 
deimhin ciontach a thaobh ar bràthar/' caib. xliv. 
16. Fhuair Dia a mach aingidheachd do sheir- 
bhiseach." Tha'n camadh crannchuir gu gnàth- 
aichte, 'n a ghnè no n a staid^ co nadurrach a' co' 
f hreagradh ris a' cheum no ris a' chursa chlì_, 's 
gu bheil e diongadh cuimhneachan freasdalach 
air, a' toirt a pheacaidh, eadhon an t-sheann pheac- 
aidh as ur chum na cuimhne, agus mar chomh- 
arradh air amaideachd a' pheacaich ann am fo- 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



41 



cal no 'n gnìomh, 'g a chumail a ghnà fa chomh- 
air. 'N uair a thugadh an càr à Iacob, trid ceilg 
Labain, le Leah à thabhairt dha ann an àite 
Racheil, cionnus a b'urrainn e gu'n bhi 'n a chuimh- 
neachan goirt dha an càr a thug e à athair fèin, 
seachd bliadhna roimhe sin, le gabhail air gu'm 
b' esan Esau? Gen. xxvii. 19. Cionnus a b' 
urrainn e gu 'n bhi searbh dha air uairibh an 
deigh sim fhad 's a bha e posda? Mheall esan 
'athair leis a' bhràthair a b'òige 'n riochd a' bhràth- 
ar bu shine ; agus mheall Laban esan leis a' 
phiuthair bu shine an àite na peathar a b'oige. 
Rinn doille suilean Isaaic còmhnadh ris a' cheud 
chàr ; agus dorchadas an f heasgair comhnadh ris 
a char mu dheireadh. Mar sin dh'fheudadh e 'g 
ràdh, mar a thubhairt Adonibesec ann an cùis eile,, 
Breith. 1.7. " Mar a rinn mi, mar sin dhìol Dia 
orm." Air an doigh cheudna, mu'n d'eug.Rachel 
'n a leaba-shiùbhlaidh, 's gànn gu 'm b'urrainn i 
sheachnadh gun bhi smuaineachadh le bròn air a 
chainnt bhràs agus fheargach, a th'air ainmeach- 
adh. Gen. xxx. 1. "Thoir dhomh clann, no 
gheibh mi bàs" Leugh eadhon Iob naomh 'n a 
chamadh crannchuir, cuid a' cheuman docharach a 
rinn e 'n a òige iomadh bliadhna roimhe sin, Iob 
xiii. 26. "Tha thu a' sgrìobhadh nithe searbha 
sl m' aghaidh, agus a toirt orm eu-cearta m' oige a 
shealbhachadh." 

4. Smachdachadh, no peanas air son peacaidh 
Cha'n 'eil am focal so air a dhearbhadh ann an ni 
sam bith, ni's mò na tha e 's a' chamadh crannchuir. 
Ier. ii. 19. " Smachdaichidh d' aingidheachd fèin 
thUj agus ni do chul-sleamhnachadh fèin do chron- 
achadh." Feudaidh Dia peacadh neach a chead- 
achadh, rè tamuill, ris an taisbein e'n deigh sin 
comharradh 'fhèirge le crannchur a' phcacaich a 
dheanamh càm, mar a rinn e annan còr Iacoib agus 
Racheil a dh'ainmich mi cheana. Ged nach robh 



42 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



*s a' pheacadh ach gnìomh aithgearr, no cùrsa nach 
do mhair fada, gidheadh feudaidh comharradh 
diomaidh Dhè ris a' pheacach air a shon, a phianadh 
gu cràiteach re ùine f hada 'n a chamadh crannchuir, 
chum le fèin-fhiosrachadh minig gu'm hi fios aige 
ciod an ni olc agus searbh a bh'ann. Cha b'fhada 
bha Daibhidh a' marbhadh Uriah le claidheamh 
chloinn Amoin : ach air son an aobhair sin cha do 
dhealaich an claidheamh ra thigh gu brdth. 2 Sam. 
xii. 10. Fhuair Gehasi gu h-ealamh dà mhàla 
airgid bho Naaman, le ceilg agus breugaibh ; ach 
mar chomharradh buan air feirg Dhè an aghaidh 
na cleas mi-naomh sin, fhuair e luibhre 'n a lòrg a 
lean ris fèin agus r'a shliochd gu bràth. 2 Rìgh. v. 
27. Feudaidh e bhi mar so far a bheil am peac- 
adh air a mhaitheadh, a thaobh cionta na corruich 
shìorruidh, co math agus far nach 'eil. Agus feud- 
aidh neach am peacadh sin aideachadh agus aith- 
Teachas trèibhdhireach a' ghabhail as, a bheir air 
fathast a' dhol bacach do'n uaigh, ged nach ur- 
rainn e ghiùlan do dh'ifrinn. Feudaidh pearsa 
neach deadh-ghean fhaotuinn 's an aon ghaoil^ air 
am bheil fathast comharradh sònruichte do 
dhiomadh Dhè, le 'pheacadh an crochadh ris 'n a 
chamadh crannchuir. Salm xcix. 8. "Is tu an 
Dia a thug maitheanas dhoibh, ge d' rinn thu 
dìoghaltas air son an gnìomhara." 

5. A chum peacadh a bhacadh. Hosea. ii. 6. 
cf Druididh mise suas a slighe le droighionn, agus 
dùnaidh mi a callaid_, air chor as nach amais i air 
a ceuma." Gheibhear an camadh crannchuir gu 
h-ealamh calg dhìreach an aghaidh claonadh mear- 
achdach air chor-eiginn a th'anns a' chridhe, a tha 
gu sònruichte toirt a' chreutair a leth-taobh : mar 
sin tha e coslach ri callaid dhroighionn no ri balladh 
's an t-slighe gus am bheil an claonadh sin 'g a 
aomadh. Tha na cusbairean truaillidh a th anns 
an t-saoghal gu h-àraid a' dearbhadh a bhi 'n an 



AN CAMADH 'S a' CHRANNCHUR, 



43 



ribeadh agus 'n an cip-thuislidh, a rèir 's mar tha 
iad freagarrach do shuidheachadh sònruichte 
aignidhean dhaoine : gidheadh leis a' chamadh 
crannchuir, tha'n dath agus an sgàil air a chaith- 
eamh dheth 'n a chusbair neo-glan, leis am bheil e 
càll a' choslais thaitnich a bh'air roimhe sin : mar 
sin air do'n chonnadh a bhi air atharrachadh, tha 
faobhar nan aignidhean truaillidh air am maolach- 
adh, am buaireadh air a lagachadlr, agus iomadh 
peacadh air a bhacadh; an deigh do'n pheacach 
" a bhi co ro-luaineach a' caochladh a shlighe, pill- 
idh e le nàire." Ier. ii. 36, 37. Mar so tha'n 
Tighearn a' deanamh càm crannchuir neach, chum 
" gu'n tarruing e duine bho 'rùn, agus gu'm folaich 
e uabhar bho dhuine." Agus, mar sin, gu'n cùm e 
anam bho'n t-slochd. Iob. xxxiii. 17, 1 8. 'S aithne 
do gach aon ciod is ro thaitniche leis fèin ; ach 
's ann do Dhia a mhàin is aithne ciod is ro thàr- 
bhaiche. Mar a ta na h-uile dhaoine 'n am breug- 
airibh, mar sin tha na h-uile dhaoine 'n an amadan- 
aibh mar an ceudna : ee 'S esan an Dia a ta mhàin 
glic/ > Iudas, rann 25. Tha mòran an comain an 
camaidh crannchuir mar mheadhon, gu 'n cumail 
bho'n ana-measarrachd sin_, chum am b'àill le'n 
inntinnibh dìomhain agus an aignidhibh truaillidh 
fèin an giùlan fo làn sheòl ; agus nam b'e 's gu'n 
smuainicheadh iad gu cudthromach ciod a' chrìoch 
gus am feudadh e thighinn nam b' e 's gu'n rachadh 
an camadh atharrachadh, bheannaicheadh iad Dia 
bho'n cridhibh air son a dheanamh. 'Nuair a tha 
neach ann an cunnart a bhi gearan air cruaidh-chas 
a chamaidh, is math bu chòir dha smuaineachadh 
cionnas a bhiodh e freagarrach air a shonsan, mar 
Chriosduidh, an camadh a bhi air a thoirt air falbh 
fathast. 

6. A chum truaillidheachd uaigneach fhoillseach- 
adh co dhiubh 's ann an naomhaibh no ann am 
peacachaibh a ta i. Tha cuid a thruaillidheachdan 



44 



AN CAMADH 'S A' CHRANNCHUR. 



ann an cridhe gach duine, a tha co eu-domhain 
air an suidheachadh, 's gu bheil iad ullamh gu 
teachd am folais air na h-uile hrosnachadh : ach 
tha cuid eile a tha co ro dhomhain, 's gur gànn a 
bheirear idir fainear iad. Ach mar bheir an teine 
fo'n phoit air a' chobhar èiridh suas, taisbeanadh an 
uachdar, agus cuir thairis ; mar sin togaidh an 
camadh crannchuir suas bho'n iochdar, agus bheir e 
mach a leithid a' thruahTeachd, is gànn a smuain- 
icheadh neach a bhi stigh. Cò shaoileadh gu'n 
robh a leithid a' neirt feirge ann am Maois ciuin 's a 
dh'fhoillsich e aig uisgibh na co-'stri, ni air son 
an do chumadh a mach e à tìr Chanaain. Salm 
cvi. 32, 33. Aìreamh xx. 13. Uiread a shear- 
bhadais spioraid ann an lob foighidneach, 's gu'n 
cuireadh e as leth Dhè gu n d'fhàs e an-iochd- 
mhor dha. Iob xxx. 21. Uiread a dhroch nadur 
ann an deadh leremiah, 's gu'm mallaicheadh e 
cha'n e mhàin an latha air an d' rugadh e, ach 
eadhon an neach a thug fios d*a athair mu thim- 
chioll. Ier. xx. 14, 15. No leithid a mhì-chreid- 
eas mu Dhia ann an Asaph, 's gu'n cuireadh e 
'n cèill nach robh 's an diadhachd ach ni dìomh- 
ain. Salm lxxiii. 13. Ach air do 'n chamadh 
crannchuir na nithe so a thoirt a mach, dh'fheuch 
e gu'n robh iad a stigh, ge b'e sam bith co fad s a' 
luidh iad am folach gun an aire thoirt dhoibh. 
Mar nach 'eil an rùn so, (ge b'e co mi-chiatach 
's a cheadaicheas luchd-magaidh àrdanach dhoibh 
fèin labhairt uime) ann an doigh air bith neo- 
fhreagarrach do dh'iomlaineachd Dhè ; mar sin tha 
e feumail a bhi air fhoillseachadh chum peacaich 
irioslachadh, agus gu àrdan an uile ghlòir a chron- 
achadh, chum 's gu'm bi aithne aig daoinibh orra 
fèin. Mar an ceudna tha e ri fhaicinn, gur ann 
air son an dearbh-aobhair so a rinn Dia an cam- 
adh sin a mhair ùine co fada ann an crannchur 
Israeil 's an fhàsach ; eadhon gu'n irioslachadh agus 



AN CAMADH 'S A 1 CHRANNCHUR. 



45 



gu'n dearbhadh, a chum gu'm biodh fios ciod a bha 
'n an cridhibh. Deut. viii. 2. 

'jS an àite mu dheireadh — A chum gràs a chur an 
cleachdadh ann an cloinn Dè. Tha na creidmhich, 
trid an f huigheal do thruaillidheachd a tha'n taobh 
a stigh dhoibh, buailteach air uairibh do lunndair- 
eachd agus do leisg spioradail, anns am bheil an 
gràsaibh 'n a luidh an codal rè na h-ùine sin. A 
thuilleadh air sin, tha cuid a' ghràsa, a thaobh an na- 
duir nach 'eil ach air uairibh ann an cleachdadh ; do 
bhrìgh nach 'eil iad ach a mhàin air an gnàthachadh 
air aobharaibh àraid ris am bheil dlùth dhàimh aca ; 
mar a ta foighidin agus fad-fhulangas. Anis tha'n 
camadh 's a' chrannchur a' dusgadh a' Chriosduidh 
gu gnàthachadh a dheanamh do na gràsaibh, air am 
bheil truaillidheachd aig faotuinn làmh an uachd- 
ar, agus, mar an ceudna, a' dearbhadh mar mheadhon 
sònruichte, chum nan gràsa àraid sin a' chuir an 
cleachdadh. Gu cinnteach, 's e 'n camadh crann- 
chuir an t-inneal mòr a th'aig Freasdal chum dhaoine 
thaisbeanadh 'n am fior dhreach fèin, a' leigeadh ris 
araon an olc agus am math; agus ma bhios gràs 
Dhè annta, cuiridh e dearbhadh air,, agus bheir e 
am folais e. Mar so tha e cur a' Chriosduidh gus 
na h-uile lùim, agus ged a tha e a' toirt air a bhi 
ann an amharus rè tamuill, gidheadh bheir e fianuis 
mu dheireadh araon air cinnteachd agus air neart 
gràis ann. " Tha sibh a nis fo thuirse tre iomadh 
buaireadh, chum gu faighear dearbhadh bhur creid- 
imh, ni's luachmhoire gu mòr na òr a theid a neo- 
ni, — chum cliù." 1 Phead. i. 6, 7. Than camadh 
crannchuir a' toirt aobhair cleachdaidh do dh'- 
iomadh gnìomh creidimh, dòchais, gràidh, fèin-aich- 
eadh^ ùmhlachd clo Dhia agus do chaochladh 
gràsaibh eile ; do dh'iomadh analachadh, ciocras, 
ploscartaich, agus osnaich nèamhaidh, nach biodh air 
mhodh eile air am foillseachadh mar bhiodh an cam- 
adh. Agus cha'n 'eil mi a' cur an teagamh nach 'eil 



46 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



na nithe so, ge Ve mar tha muinntir fheòlmhor a' 
deanamh tàir orra mar nithe nach fiù, ni's luach- 
mhoire ann an sealladh Dhè na tha eadhon na creid- 
mhich fe'in a' tuigsinn, do bhrìgh gur gnìomhara 
neo-mheadhonach do dh'aoradh an taohh a stigh a 
thannta ; agus bithidh aire neònach air a ghabhail 
dhiubh mu dheireadh, gidheadh mar is trice, 's 
gànn is urrainn na creidmhich fèin a smuainteach- 
adh gur fiù dhoibh fèin an aire idir a ghabhail 
dhiubh. Is aithne dhuinn co thuirt ris an anam 
ghràsmhor, " Leig dhomh amharc ort, oir a ta 
t'eugas maiseach." Dan. ii. 14. tC Dh'èignich thu 
mo chridhe le aon do d' shuilibh/' caib. iv. 9. — Tha 
trèun ghnìomhara àrmailt do choisichibh agus do 
mharc-shluagh, a' cur ruaig air nàmhaid air a 
mhòr chliùthachadh ; gidheadh tha gnìomhachadh 
eagal naomh agus dòchas iriosal, da rìreadh, ni's ro 
luachmhoire, do bhrìgh gu bheil e mar sin ann am 
fianuis Dhè, aig am bheil a bhreitheanas, tha sinne 
cinnteach, a rèir na firinn. Tha'n Salmadair a' 
teagasg so. Salm cxlvii. 10, 11. " Ann an neart 
an eich cha bhi a dhùil; ann an cosaibh fir cha 
ghabh e tlachd. Gabhaidh an Tighearna tlachd 
annta-san d'an eagal e_, a chuireas an doigh 'n a 
thròcair." Agus gu cinnteach tha cleachdadh 
gràsan a spioraid 'n a phobu]l, co ro luachmhor 
'n a shealladh, agus ciod sam bith gràs anns am 
bheil aon air bith dhiubh a' toirt barrachd, gu 
h-ealamh nithear camadh 'n an chrannchur, a bhitheas 
n a dheuchainn shònruichte air a shon, a chuireas 
dearbhadh air a làn neart. Thug Abraham barrachd 
ann an gràs a chreidimlx, ann an earbsa ri focal 
lòm geallaidh Dhè, an aghaidh reusan feolmhor — 
Agus air do Dhia gealladh a thoirt dha, " gu'n 
deanadh e cinneach mòr dheth," an lorg sin rinn e 
camadh 'n a chrannchur^ ris an robh ni's leòir aige 
ri dheanamh le uile neart a chreidimh ; 'nuair a 
beiginn da 'dhuthaich agus a dhìlsean fhàgail gu 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



47 



tur, agus a bhi air chuairt a' measg nan Canaan- 
ach ; a bhean mairsinn neo-thorach gus an deach- 
aidh i thar aois cloinne : agus mu dheireadh 'nuair 
a rug i Isaac, agus a dh'fhàs e suas,, ghairmeadh air 
a thairgse mar thabhartas-loiste ; b'e 'n dearbhadh 
bu ro iomlaine air a chreidimh, gun d'fhògradh 
air falbh Ishmael as a theaghlach, agus gu'n do 
chuireadh an cèill, gur "annan Isaac a mhàin a 
dh'ainmichear a shliochd." Gen. xxi. 12. M Bha 
Maois ro chiuin, thar na h-uile dhaoine a bha air 
aghaidh na talmhainn." Air. xii. 3. Agus dh'- 
earbadh ris stiùradh sluagh ro choirbte do-cheann- 
saichte, an camadh crannchuir a bha gu soilleir air 
a shònrachadh chum dearbhadh a chur air a 
chiuineas-san. Thug Iob barrachd ann am foigh- 
idin, agus leis a' chamadh a bha 'n a chrannchur- 
san, fhuair e uiread ri dheanamh leis. Oir cha 
'n 'eil neach sam bith do phobull Dè air am bheil 
e buileachadh barrachd thiodhlacan, do nach 'eil e 
toirt, uair air chor-eiginn, feum ni's leòir ri dhean- 
amh leo uile. 

A nis, tha feum an teagaisg so tri-fillte. 1. Air 
son cronachaidh. 2. Air son sòlais. Agus 3. A 
chuni earail. 

Feum L Tha 'm feum so air son cronachaidh 
a' còmhlachadh ri tri seòrsa muinntir a tha airidh 
air achmhasan. 

'S a cheud àite. A mhuinntir fheolmhor agus 
thalmhaìdh, nach 'eil a' toirt fainear le eagal agus le 
cùram gur ann do dheanamh Dhè a tha'n camadh 
a tha 'n an crannchur. Gu cinnteach tha comharr- 
adh do làimh Dhè ri fhaicinn air a' chamadh leis 
an dream a bheir an aire gu ceart ; agus tha sin 
ag agairt gu'm biodh aire urramach air a thoirt 
dha, oir tha dearmad a dheanamh ah* 'n a roimh- 
chomharradh air sgrios. Salm xxviii. 5. " A 
chionn nach toir iad an aire do ghniòmharaibh an 
Tighearna, no do obair a làmh, sgriosaidh e iad, 



48 AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 

agus cha tog e suas iad." Agus anns an ni so tha 
mhuinntir sin mòr-chiontach, a tha 'g amharc le 
iomaguin air dara-aobharan, agus nach 'eil a' 
sealltuinn ni 's faide na 'm meadhon neo-shonadh 
a tha deanamh an camaidh crannchuir, gun bhi 
toirt an aire do'n mhathair-aobhair, ach mar ni 
madadh dranndan ris a' chloich, gun bhi sealltuinn 
ris an làimh a thilg i. 'S e so, ann an seadh_, a bhi 
deanamh Dia do'n chreutair ; 'g a mheas mar gu'n 
b'urrainn e dheth fèin ni sam bith a dheanamh, 
'nuair, aig a' cheart àm^ nach 'eil ann ach an t-inneal 
ann an làimh Dhè, " slat a chorruich." Isa. x. 5. 
" A dh'òrduich e air son breitheanais, a dhaingnich 
e air son smachdachaidh," Hab. i. 12. O ! c'ar son 
a dh'àrduicheadh daoine an slatan smachdachaidh 
le'm beachd a shuidheachadh air meadhonaibh a 
chamaidh 'n an crannchur ! Gu dearbh,, f s ann a tha 
iad mar is trice 'n an aobhar truais, do bhrìgh nach 
'eil aig & mhuinntir sin ach oifig gle neo-thaitneach, 
a tha cur ann an neo-bhrìgh, 's a deanamh tàir' air 
a' chamadh 'n an crannchur, chum an collaidheachd 
agus an aignidhean fèin a thoileachadh, ann a bhi 
toirt air camadh crannchuir muinntir eile pilltinn 
air an cinn fèin mu dheireadh le dìoghaltas ; mar 
thàinig "fuil Iesreel air tigh Iehu." Hos. i. 4. — 
Agus tha e gu h-àraid neo-thaitneach a bhi mar so 
air do chleachdadh ann an cùis na muinntir a bhuineas 
do Dhia ; oir is ainmig a tha aobhar na comh-stri 
co'ionann air taobh an innil s air taobh Dhè,, ach 
gle eadar-dhealaichte ; mar fhianuis air sin mar 
bha Simei a' mallachadh Dhaibhidh, mar dhuine 
fuilteach, a' ciallachadh fuil tighe Shauil, do nach 
robh e ciontach, 'nuair a bha Dia & ciallachadh fuil 
Uriah, nach b'urrainn e aicheadh. 2 Sam. xvi. 7, 8. 
Os-barr, sguiridh a' chomh-stri eadar Dia agus a 
phobull mu dheireadh ; agus an sin chi an luchd- 
sàruchaidh nach robh aca-san ach obair gun tainig, 
Sechar. i. 15, " Cha robh ormsa ach corruich 



AN CAMADH 'S A J CHRANNCHUR, 



49 



bheag, agus chuidich iadsan air a h-aghaidh an 
dòrainn/' arsa Dia, ann am mòr-choiruich ris na 
cinnich a chionn a bhi camadh crannchuir a' pho- 
buill. Air an doigh cheudna tha mhuinntir sin 
ciontach, a tha cur an camaidh crannchuir as leth 
tuiteainas, no mi-shealbh, nithe anns nach 'eil ach 
faoin smuaintean, air an dealbh mar leithsgeilean 
meallta chum dhaoine chumail bho làimh Dhe' aid- 
eachadh. Mar so, an ni mu'n robh na Philistich 
an teagamh, chomhdhuin iad ni bu ro aingidh, ag 
ràdh ann an seadh, " Cha'n i a làmh-san a bhuail 
sinn; is tuiteamas a thàinig oirnn,' , 1 Sam. vi. 9. 

Agus 's an àite mu dheireadh, tha iadsan mar an 
ceudna, a tha 'g an toirt fèin suas do chollaidheachd 
agus do shùgradh feolrnhor, a' deanamh tàire air a 
chamadh 'n an crànnchur, 'ga chur ann an neo- 
bhrìgh,, agus 'ga dhì-chuimhneachadh. Cha'n 'eil 
mi cur an teagamh, nach 'eil e ceadaichte do 
neach a dh'earbas a chùis ris an Tighearna,, agus a 
dh'amhairceas ris air son leigheis anns a' cheud 
àite, feum measarra a' dheanamh do shochairibh 
na beatha so, air son comhnadh anns an dara àite. 
Ach a thaobh an doigh sin a tha co tric air a 
ghnàthachadh a measg dhaoine feolmhor anns a 
chor so, ma s ann da rìreadh do dheanamh Dhè a 
tha camadh a' chrannchuir, mar gu cinnteach is 
ann, feumaidh e bhi gu bheii e 'n a dhoigh ro mhì 
chiatach mhì-chubhaidh, agus gu bhi air fhuathach- 
adh leis na h-uile dheadh dhaoine, Gnàth. iii. 11. 
M Air cronachadh an Tighearna, a rnhic, na deansa 
tàir." Gu cinnteach is truagh an doigh leighis e, 
nach urrainn gun chriochnachadh ann an ni-èiginn 
is miosa nan galar,, ge b'e faochadh a dh'fheudas 
e thoirt rè tamuill. Isa. xxii. 12, 14. "Agusanns 
an là sin ghairm Iehohah Tighearna nan sluagh 
gu gul, agus gu caoidh, agus gu maoile, agus gu 
crioslachadh le eudach saic, agus feuch aoibhneas 
agus aighear, itheadh feola agus 61 rìona : Agus 



50 



AN CAMADH 's A* CHRANNCHUR. 



db/fhoillsicheadh le Tighearna nan sluagh ann rn© 
chluasaibh, gu deimhin cha ghlanar an aingidheachd 
so air falbh uaibh gus am faigh sibh bàs." 

'S an dara dite. A mhuinntir easiìmhal, aig am 
bheil an cridhe cosmhuil ris a mhuir bhuairte, ag 
at agus a' goil, a' cànran, agus a' gearan, agus nach 
urrainn a bhi foisneach, fo'n camadh crannchuir. 
Tba so 'n a dhoigh ro chunnartach agus pheacach. 
Tha'n t-Abstol Iude a' deanamh iomradh air cuid, 
" d'am bheil duibhre an dorchadais gu sìorruidh air 
a thasgaidh," rann 13, agus tha e g ràdh mu'n tim- 
choill, rann 16, " Is luchd-cànrain agus gearain an 
droing so ; " eadhon a sior ghearan air an crannchur, 
ni a tha 'm focal a th'air a chleachdadh an sin leis an 
Spiorad Naomh a' ciallachadh. Oir, athaobh's gur 
ann do dheanamh Dhè a tha'n camadh crannchuir, 
do nach urrainn an spiorada neo-cheannsuichte strì- 
ochdadh air chor sam bith, feumaidh e bhi gu bheil 
an cleachdaidhean 'n a chogadh an aghaidh Dhè ; 
agus gu cinnteach 's ann 'n a aghaidh-san a tha'n 
gearan agus an talach, ge b'e aogas a chuireas iad 
orra. Mar so 'nuair a rinn na h-Israelich gearan 
an aghaidh Mhaois. Aireamh xiv. 2, chuir Dia as 
an leth gifn d'rinn iad gearan 'n a aghaidh fèin : 
" Cia fhada a ghiulaineas mi leis an droch chomh- 
chruinneach so a tha ri gearan a'm' aghaidh %" rann 
27. Mo thruaighe ! nach fheudair a cheadachadh 
dhasan a rinn agus a dhealbh sinn,, as eùgais ar 
comhairle. ar crannchur a dheanamh mar an ceud- 
na, as eùgais ar 'n aonta, gidheadh feumaidh sinn 
èiridh suas 'n a aghaidh air son a chamaidh a 
rinneadh ann ? Ciod a tha so a' cur an cèill, ach 
nach urrainn na creutairean àrdanach obair Dhè 
fhulang, no'n ni a rinn e a' ghiùlan ? Agus cia 
dubh agus cunnartach am fònn inntinn sin ? Cia 
mar 's urrainn duinn gun bhi air ar bristeadh 
n ar miribh 'n a leithid sin a chursa ? " Tha 
e glic an cridhe, agus treun an neart, co a chruaidh- 



AN CAMADH 'S a' CHRANNCHUR. 



51 



ich e fein 'n a aghaidh, agus a shoirbhich 4 ? lob 
ix. 4. 

'S an dite mu dheireadh. A mhuinntir mhì-chù- 
ramach agus neo-tharbhach, leis nach àill strìochda 
gu h-ùmhal do rùn De 'n an camadh crarmchuir. 
Cha'n 'eil Dia agus nàdur a' deanamh ni sam bith 
gu diomhain. A chionn gur esan a tha deanamh 
a' chamaidh, gun teagamh, tha crìoch fhreagarrach 
aig ann a dheanamh, dh'am bheil e mar dhleasnas 
fiachte oirnn an aire thoirt, a rèir mar a ta e air a 
chur sios ann am Micah vi. 9, "Eisdibhse an t- 
sìat." Agus, gu cinnteach, ma bhios neach toil- 
each air foghìum, mar dùin e 'shuilean, feudaidh e 
fhaicinn gu soilleir gur e chrìoch choitchionn a 
th'aig a' chamadh, neach a chuir air diol bho'n t- 
saoghal so, agus a ghluasad gu bhi 'g iarraidh 
agus a' gabhail fois cridhe ann an Dia. 'N uair a 
bheirear nàdur agus suidheachadh a' chamaidh fèin 
gu h-iomchuidh fainear, cha bhi e ro dhuilich an 
t-aobhar mu 'n d'rinneadh e fhaotuinn a mach ni's 
ro shònruichte. Ach, mo thruaighe ! cha'n 'eiì 
iomagain sam bith air a' pheacach mhì-chùramach 
a th'air dol fodha ann an aineolas agus ann an leisg 
spioradail, chuni rùn Freasdaii anns a' chamadh 
fhaotuinn a mach ; mar sin cha'n urrainn e aonta 
chuir ris^ ach tha e fantuinn neo — thorach ; agus 
tha gach saothair a bh'air a ghabhail air, leis an 
tuathanach mhòr^, anns an fhreasdal, air a càll. 
" Eighidh iad air son gairdean nan daoine mòra," 
aig osnaich fo chruachas a 1 chamaidh fèin, agus fo 
chudthrom laìmh an innil a tha 'g a dheanamh : 
ce Ach cha'n abair aon neach, C'àit am bheil Dia 
mo chruith-fhear/' cha'n amhairc iad, 's cha phill 
iad ri Dia air son so uile. lob xxxv. ix. 10. 

Feum 2. Air son Sòlais. Tha e labhairt co- 
fhurtachd ri cloinn Dè a ta fo àmhghar. Ge bV 
camadh a tha'n 'ur crannchur-sa, 's ann do dhean- 
amh Dhè a ta e ; agus, uime sin, feudaidh sibh 



52 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



amhairc gu caomhail air. Do bhrìgh gur e 'ur 'n 
Athair a rinn e air 'ur son, na cuiribh an teagamh 
nach 'eil rùn fabharach ann d'ar taobhsa. Gabh- 
aidh leanabh tuigseach ri smachdachadh 'athar gu 
eairdeil, a chionn gu bheil fhios aige gur e 'athair, 
agus gur ann air son a mhath a tha e : agus nach 
gabh clann Dè gu cairdeil ri 'n camadh crann- 
chuir, mar air a rùnachadh le'n Athair, do nach 
comasach dol mearachd 'n a riaghladh, chum am 
math, a rèir a gheallaidh. Gu cinnteach, 's e cam- 
adh crannchuir a' chreidmhich, ge b'e co craiteach 
's a bhios e, earrann do smachdachadh a chumh- 
naint, agus an lòn a th'air a' dheanamh cinnteach le 
gealladh an Athar do chlàinn Chriosd. Salm 
Ixxxix. 30, 32. " Ma threigeas a' chlànn mo lagh, 
agus nach gluais iad ann am bhreitheanasaibh, an 
sin fiosraichidh mi le slait an eusaontas." Tuill- 
eadh eile, feudaidh na h-uile neach air am bheil a 
rùn teicheadh a dh'ionnsuidh Dhè, fo n camadh 
crannchuir, eo'fhurtachd a' ghabhail uaithe so, biodh 
fhios aca nach 'eil camadh air bith 'n an crannchur, 
nach fheud a bhi air a dheanamh dìreach, bho'n is 
e Dia a rinn e, gu cinnteach s urrainn e chàradh. 
P S urrainn e fèin an ni a rinn e càm a dhìreadh, ged 
nach 'eil e'n comas neach air bith eile. Cha'n 'eil 
ni sam bith ea-comasach dha-san a dheanamh : 
u Togaidh e am bochd bho'n duslach ; o'n òtrach 
àrdaichidh e an t-ainnis ; chum a chur 'n a shuidhe 
le àrd uaislibh. " Bheir e air a' mhnaoi a ta gun 
sliochd còmhnuidh a ghabhail ann an tigh, n a 
mathair ait cloinne/' Salm cxiii. 7—9. Na abair 
gu bheil do chamadh a' mairsinn co fada, 's 
nach gabh e càradh am feasd. Cuir e ann an 
laimh Dhe', a rinn e, agus feith air, chum gu'n 
càraich se e: agus ma bhios a chàradh chum do 
mhath, bithidh e deanta ; oir, " cha chum e ^ maith 
air bith uatha-san a ghluaiseas gu h-ionraic," Salm 
Ixxxiv. 11. 



AN CAMADH 's A* CHRANNCHUR. 



5S 



Am feum mu dheireadh, Chum earail. A chionn 
gur ann do dheanamh Dhè a tha'n camadh crann- 
chuir, uime sin, air dhuit làimh Dhè f haicinn ann 
do chamadh, bi rèidh ris, agus strìochd thu fèin 
fodha, ciod air bith e : tha mi 'g ràdh, mar 'eil thu 
faicinn làimh Dhè ann an camadh do chrannchuir,, 
cha'n urrainn t'umhlachd fodha bhi na h-ùmhlachd 
Chriosduidh, taitneach do Dhia_, do bhrìgh 's nach 
'eil sùil agad ris-san mar an Tì a ta 'ga dheanamh. 

Leithsgeul, 1. Ach their cuid " 'S ann bho làimh 
a chreutair a tha mo chamadh crannchuir-sa ; agus 
sin, mar an ceudna, bho làimh aon air nach do thoill 
mi a leithid." 

Freagradh. Tha e ri fhaicinn bho'n chaidh & 
radh cheana, ged tha do chamadh crannchuir gu 
cinnteach air bàll bho làimh a' chreutair, gidheadh 
tha e troimh na chreutair bho làimh Dhè ; cha'n 
'eil ni sam bith do'n ghnè sin, no peanas air son 
peacaidh, nach e 'n Tighearn a rinn e. Uime sin, 
gun teagamh air bith, se Dia fèin an ceud aobhar 
ge b'e sam bith co e an dara aobhar. Agus ged 
nach do thòiJl thu do chamadh bho làimh a mheadh- 
oin, no nam meadhonan a tha esan ag gnàthach- 
adh chum thusa smachdachadh,, thoill thu e gu 
cinnteach bho làimh-san ; agus feudaidh e meadh- 
on air bith is àill leis a ghnàthachadh chum na 
crìche sin, no feudaidh e a dheanamh gu neo- 
mheadhonach leis fèin, eadhon mar chithear math 
'n a shuilibh. 

Leithsgeul 2, <e Ach dh'fheudadh an camadh a 
th J ann mo chrannchur-sa bhi gu h-ealamh air a 
dhireadh, nam b aill leis a mheadhon no na meadh- 
onan a tha 'g a dheanamh ; ach cha'n 'eil doigh air 
còrdadh riu, no dhearbhadh orra gur iad is coir- 
each." 

Freagradh. Ma's ann mar sin a tha chùis, bi- 
sa cinnteach nach d'thàinig àm Dhè fathast, chum 
an camadh a dhìreadh; oir, nam be agus gu'n 



54 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR* 



tigeadh, ged tha iad a nis a' seasamh mar dhaing- 
neach do-ghlacta, dh'fhalbhadh iad mar bhruach 
ghaineamh fo chos neach; "sleuchdaidh iad sios 
duit, le'n aghaidh ris an làr, agus imlichidh iad 
duslach do chos/' Isa. xlix. 23. Aig a' cheart àm, 
tha'n sealladh sin do'n chùis co fada bho neach 
nach toir fainear làmh Dhè anns a' chamadh fhir- 
inneachadh, 's gur ann a tha e deanamh mìr 
deuchainn anns am bheil a' làimh gu folaiseach ri 
fhaicinn, eadhon, gu'm biodh daoine gu sònruichte 
? n an doilgheas agus 'n an leth-trom do cheile, agus 
gidheadh nach gabhadh an ciont air chor sam bith 
dearbhadh orra. B'e so deuchainn na h-eaglais 
bho h-eascairdibh. Ierem. L. 7, " Iadsan uile a 
f huair iad, shluig iad suas iad ; oir thuirt an 
naimhdean, Cha'n 'eil sinn ri cron air bith, a 
chionn gu'n do pheacaich iad an aghaidh an Tigh- 
earna, àite-tàimh a cheartais." Bha iad ro aingidh, 
agus ghnàthaich iad i gu h-an-iochdmhor ; gidh- 
eadh cha b'àill leo aideachadh gu'n robh cionta 
sam bith anns na rinn iad. Cionnus a b'urrainn iad 
a choire chuir dhiubh ? An robh iad gu deimhinn 
neo-choireach ann a bhi slugadh suas caoraich 
sheachranach an Tighearna? Cha robh gu cinnt- 
each, cha robh iad. An d'amhairc iad orra fein 
mar luchd-frithealaidh ceartais Dè 'n a h-aghaidh ? 
Cha d'amhairc iad. 

Gun teagamh tha cuid leis am b'àill ceist f harr- 
aid an so, Cionnas a b'urrainn eascairdean na h- 
eaglais Dia a' chur an cèill mar " àite-tàimh a' 
cheartais V Ach 'nuair bheirear na briathran fain- 
ear anns a' cheud chainnt, cha'n 'eil aobhar air bith 
air son na ceiste sin an so, agus le sin tha'n t-iom- 
lan do'n chùis air a deanamh soilleir. (e Iadsan 
uile a fhuair iad, shluig iad suas iad ; oir thuirt an 
naimhdean, Cha'n 'eil sinn ri cron air bith: a chionn 
gu'n do pheacaich iad an aghaidh an Tighearna, 
àite-tàimh a cheartais." Cha'n iad na briathran 



AN CAMADH 's A* CHRANNCHUR. 



55 



deireannach so briathran an eascairdean, ach briath- 
i'm an fhàidh, a' nochdadh cionnas a thachair e 
gu'n do shluig na h-eascairdean suas na h-uile air 
an d'amais iad, do chaoraich an Tighearn, agus, mar 
an ceudna, mar ghabh iad an leithsgeul 'nuair a 
rinn iad e, gun bhi 'g aideachadh gu'n robh olc air 
bith ann ; is ann an so bha'n t-aobhar 'n a luidh, 
pheacaich na caoraich " an aghaidh an Tighearna 
àite-tàimh a cheartais;" agus mar cheart pheanas 
air son sin bho làimh-san^ cha b'urrainn doibh 
ceartas f haotuinn bho làimh an eas-cairdibh. 

Uime sin, air dhuit na leithsgeulan faoine so 
a' chur air cul agus beachd a' ghabhail air làimh 
Dhè, mar am meadhon a chàm an earrann sin do 
d' chrannchur, agus a tha 'g a chumail càm, bi 
rèidh ris, agus strìochd thu fèin fo'n chamadh, 
ciod air bith e, ag ràdh bho d' chridhe, " Gu 
deimhin is deacair so, ach is èiginn f hulang." Agus 
chum do ghluasad gu so dheanamh, thoir fainear. 

1. Gur dleasnas e a tha dh'fhiacha ort do Dhia 
mar d' Ard-uachdaran agus do Dheadh-charaid. 
Tha uachdaranachd ag agairt ar 'n umhailteas ; agus 
eha'n urrainn e, air chor sam bith, bhi 'n a thàire 
do neach strìochdadh do'n chamadh a rinn a làmh- 
san ann ar crannchur, agus siubhal gu sìochail 
fo'n chuing a chur esan oirnn ; ach 's mòr an 
caothach do shligibh-chreadha na talmhainn le'n 
giùlan buaireasach agus ceann-laidir fo'n cham- 
adh, strì a dheanamh an aghaidh an Cruithear. 
Agus is math dh'fheudas a mhaitheas d'ar taobh- 
ne, creutairibh neo-airidh, ar beòil a dhunadh bho 
bhi gearan n a aghaidh-san, air son gun d'rinn e 
camadh ann ar crannchur, neach nach d'rinn eucoir 
sam bith oirnn ged dheanadh e'n t-iomlan dheth 
càm ; "An gabh sinn maith bho làimh Dhè, agus 
nach gabh sinn olc V Iob ii. 10. 

2. Gur reachd neo-chaochlaideach e rè uile aim- 
sir na beatha so, nach bi neach air bith as èugais 



m 



AN CAMAI>H ? S A* CHR A.NNCH UR. 



eamadh *n a chrannchur ; oir " rugadh an duine 
chum carraid, mar dh 'èireas na srada suas," Iob 
v. 7. Agus tha'n dream a th'air an rùnachadh air 
son neimh, air dhoigh àraid^ dearbh chinnteach 
do chamadh a bhi 'n an crannchur-sa, ee Anns an 
t-saoghal bithidh àmhghar aca/' Eoin xvi. 33., oir 
leisa sintha'n Tighearna 'g an uidheamachadh air son 
neimh. Agus cionnus is urrainn duit-sa smuain- 
eachadh gu'n teid thu as bho chrannchur coitchionn 
a' chinnne-daonna ? An gluaisear a r charraig as a 
h-àite air do shonsa V Agus a chionn gu bheil Dia a' 
deanamh camadh crannchuir dhaoine, a rèir feum 
eadar-dhealaichte an coirean, uime sin feudaidh 
tusa bhi cinnteach gu bheil do chamadh-sa feumail 
air do shon fèin. 

3. 'Se cor neach aig am bheil camadh 'n a chrann- 
chur, do nach urrainn e air dhoigh sam bith 
strìochdadh, cor do na h-uile cor is coslaich ri 
ìfrinn. Oir tha cùing air a cur mu mhuinneal 
nan truaghanan a ta fulang, nach urrainn iad aon 
chuid a* ghiùlan no chrathadh dhiubh ; an sin tha 
gàirdean an Uile-chumhachdaich air a tharruing 
^n an aghaidh, agus iadsan 'n a aghaidh-san ; an sin 
tha iad do ghnàth a' fulang agus do ghnàth a' 
peacachadh ; an còmhnuidh anns an àmhuinn, 
gun an sàl a bhi air a chaitheamh, no iadsan air 
an glanadh. *S e so eadhon cor na muinntir sin 
nach urrainn a nis strìochdadh fo'n chamadh 'n an 
crannchur. 

4. Is mòr ann càll gun strìochdadh fodha. *S 
minig a thionndadh giùlan gu ceart fo'n chamadh 
crannchuir gus an fheum a b'fhearr, agus a dhearbh 
e do chuid an ùine a b' fhearr a bh' aca riamh 
rè uile laithean am beatha^ mar a ta'n Salmad- 
air a' dearbhadh bho fhaireachdainn fèin. Salm 
cxix. 67. " Mun robh mi ann an àmhghar, chaidh 
mi air seachran ; ach a nis tha mi a' gleidheadh 
t' fhocail." Tha mòran a nis air nèamh a tha 



AN CAMADH J S A* CHRANNCHUR. 



m 



beannachàdh Dhè air son a' chamaidh a bh'aca 
'n an crannchur anns a' bheatha so. Uime sin, nach 
uamhasach an ni a ghaoth-ghreasaidh so a chàll 
gu tir Imanueil? Ach mar dean do chamadh 
crannchuir feum air bith dhuit, bi-sa cinnteach 
nach urrainn e gun dolaidh mòr a dheanamh dhuit ; 
meudaichidh e do chionta gu h-anabarrach 3 agus 
antromaichidh e do dhìteadh, — pianaidh e thu gu 
bràth ann ad chridhe, a bhi smuaineachadh air an 
t-saothair a ghabhadh ort, leis a' chamadh chrann- 
chuir, chum do chuir air diol bho'n t-saoghal, agus 
do thoirt a dh'ionnsuidh Dhè, ach an t-iomlan gu 
diomhain. Uime sin, thoir an aire, ciod am feum 
a ni thu dheth, " Air eagal gu'n dean thu caoidh 
ma dheireadh, — agus gu'n abair thu_, Cionnus a thug 
mi fuath do theagasg, agus a rinn mo chridhe tàir 
air achmhasan?" Gnàth. v. 10, 11, 12. 

T^EAG. II. — An ni a tha Dia a y faicinn iom- 
chuidh a chamadh ann ar crannchur cha 'n urr- 
ainn sinn a dhìreadh. Ann an so. 

L Nochdaidh sinn mar a tha Dia a' dheanamnh 
camaidh ann an crannchur neach mar chi e iom- 
chuidh. 

II. Bheir sinn fainear mar a tha daoine g oidh- 
eirpeachadh an camadh sin a tha 'n an crannchur 
a dhireadh. 

III. An seadh anns an tuigear nach urrainn sinn 
an camadh sin a dhìreadh no chàradh. 

IV. Bheir sinn fainear cuid do dh'aobhairibh an 

teagaisg. 

I. A thaobh a' cheud cheann, eadhon^ a bhi 
Nochdadh mar a tha Dia a' deanamh camaidh ann 
an crannchur neach mar a chi e iomchuidh. 

'S a' cheud dite. Tha Dia a' cleachdadh àrd 
uachdranachd ann a bhi taghadh a' chamaidh air son 
gach neach. Mat. xx. 15. Cha'n fhagar aig ar 



58 AN CAMADH 's A' CHRANNCHUR. 

roghainn-ne ciod an camadh no 'n eallach air leth a 
bhios againn, ach mar ni 'n criadhadair deth 'n aon 
chriadh soitheach air son aon fheum agus soitheach 
eile air son feum eile ; mar sin ni Dia camadh air 
son aon neach, agus camadh eile air son neach eile, 
a rèir a thoil fèin. Salm cxxxv. 6. " Ge b'e m bu 
toil leis an Tighearn rinn e air nèamh agus air 
talamh," &c. 

'S an dara àite. Tha e faicinn an taobh am 
bheil togradh gach neach ag aomadh, agus ciod 
anns am bheil e gu h-àraid a' claonadh air falbh 
uaithe fèin, agus mar sin is lèir dha c'àit am bheil 
'fheum air camadh sònruichte, mar sin rinn e do'n 
duine sin. Marc. x. 21 , " A ta aon ni dh'uireas- 
bhuidh ort ; imich, reic na bheil agad,, agus tabhair 
do na bochdaibh," &c. Bha togradh cridhe 'n 
duine so g' a mhòir shaoibhreas. Tha Dia a' toirt 
fainear ciod an iodhal is ro ullamh gu ar cridhe 
chlaonadh air falbh uaithe fèin^ agus a chum 's gu'n 
dean e an ni sin n a eallach^ suidhichidh e'n camadh 
ann. 

'S an treas àite. Le stiùradh a fhreasdail, no 
beantuinn a làimhe lubaidh e am mìr sin do'n 
chrannchur rathad eile 3 air chor agus bho sin a' 
mach gu bheil e càlg-dhìreach an aghaidh aomadh 
na toil. Esec. xxiv. 25. Agus is e so an camadh, 
togradh cridhe 'n duine dol aon rathad agus am 
mìr sin d'a chrannchur dol rathad eile, air chor 's 
nach 'eil e freagarrach d'a thoil, ach gu buileach 'n a 
h-aghaidh. 

'S an àite mu dheireadh. Is àill leis an camadh 
sin fhantuinn 's a' chrannchur fhad 's a chì e iom- 
chuidh, ma's fada no goirid sin, ceart freagarrach 
d'a chrìochaibh naomha fèin mu'n d'òrduich se e. 
2 Sam. xii. 10, Hos. v. 15. Le 'thoil-san tha e co 
daingean 's nach urrainn an cruthachadh uile atharr- 
achadh no dhìreadh. 

II. Bheir sinn fainear mar a tha daoine 'g oidh- 



AN CAMADH 's A 5 CHRANNCHUR. 



59 



eirpeachadh an camadh sin a tha 'n an crannchur 
a dhireadh. Tha so ann an aon fhocal a' co'- 
sheasamh anns an dichioll spàirneil a tha iad a' 
cleachdadh chum a' chuid sin do'n crannchur a 
thoirt gu bhi rèir an toil fèin, gus am bi 'n toil 
agus an crannchur a' freagairt a cheile ; mar sin tha 
e ciallachadh tri nithe. 

'S a cheud àite. An shocair àraid fo'n chamadh 
anns a' chrannchur; is cùing i a tha cruaidh do 
neach ri giulan gus am bi a spiorad air a chiùin- 
eachadh agus air a cheannsachadh. Ier. xxxi. 18, 
" Smachdaich thu mi, agus bha mi air mo smachd- 
achadh, mar dhamh nach do chleachd a' chùing : 
pill thusa mi agus bithidh mi air mo philleadh/' 
&c. Agus is ann gu bhi briseadh spiorad an duine 
tha Dia 'g a cur air ; air an aobhar sin a deirear gu 
bheil i math ri giùlan. Tuireadh iii. 27, a thaobh 's 
gur e sin an rathad gu neach a dheanamh mu 
dheireadh mar leanabh chuireadh bhàrr na cìche. 

'S an dara àite. Dian iarrtus gu'm biodh a' 
chrois air a gluasad, agus gu'm biodh cùisean anns 
an earrainn sin do'n chrannchur a' dol mar bu 
mhiannach leinn. Tha so gle nàdurrach a bhi 'g 
iarruidh saorsa bho gach ni tha 'n a eallach d'ar 
nàdur ; agus mur bi'n iarrtus so ro thul-chuiseach, 
ach air a cumail gu dligheach fo ghèill do thoil 
De', cha'n 'eil i peacach. Mat. xxvi. 39. (i Ma 
dh'fheudas e bhi rachadh an cupan so seachad 
orm; gidheadh, na biodh e mar is àill leamsa, 
ach mar is toil leatsa." Is iomadh ùrnuigh a fhuair 
eisdeachd a chuir pobull Dè suas, air son gu'm 
biodh an camadh a bha 'n an crannchur air a 
ghluasad. 

'S an àite mu dheireadh. Gnàthachadh dùrachd- 
ach mheadhona chum na crìche sin. Tha so gu nàd- 
ùrrach a' leantuinn an iarrtuis sin. Air do'n duine 
bhì air a theannadh leis a' chrois ni is e chamadh, 
gnàthaichidh e gach meadhon a tha 'n a chomas gu 



60 



AN CAMADH J S A 9 CHRANNCHUR. 



bhi cuiteas i. Agus ma ta na meadhona a chleachdar 
laghail, agus nach earhar asd', ach gu'n leanar iad le 
sùil ri Dia annta, cha'n 'eil an oidhirp peacach, co 
dhiubh a shoirbhicheas leis na gnàthachadh no nach 
soirbhich. 

III. An seadh anns an tuigear nach urrainn sinn 
an camadh a tha 'n ar crannchur a dhìreadh no 
chàradh. 

Cha tuigear e mar ni a tha tur eu-dòchasach 
agus do-leighiste. Oir cha 'n 'eil crannchur neach 
air bith co càm 's nach urrainn Dia a dhìreadh. 
Gen. xviii. 14. " Am bheil ni air bith do-dheanta 
do'n Tighearna ?" Nuair a tha 'n camadh a' mar- 
sainn fada dh' aindeoin gach meadhon leighis a 
chleachdar ris_, tha neach ullamh gu bhi càll gach 
uile dhòchas m'a thimchioll ; ach 's iomadh camadh 
a thugadh thairis mar ni bha gu bràth do-leasaichte, 
a rinn Dia gu h-iomlan dìreach, mar ann an cor 
Ioib. Ach cha bhi sinn gu bràth comasach a leas- 
achadh dhinn fèin ; mur gabh an Tighearna os 
làimh e seasaidh e romhainn gun charachadh mar 
bheinn umha, ged dh' fheudadh e bhi gu'm bheil e 
ann fèin na ni gle fhurasda ri ghluasad. Labhraidh 
sinn uime anns na tri nithibh so. 

L Cha tig an là ghabhas e dìreadh le neart ar 
làimh-ne. 1 Sam. ii. 9. " Oir le neart cha bhuadh- 
aich duine sam bith/ > Na dìchiollan is spàirneil 
is urrainn duinn a chleachdadh, cha dìrich iad an 
camadh mur cur Dia a làmh ris, air chor 's gu'm 
bi gach uile dhìchioll gun tairbhe dh'easbhuidh sùil 
ris an Tighearna, agus gu'm bi iad co dìomhan ri 
bhi treabhadh air a' chraig. Salm cxxvii. 1, 2. 

2. Bidh gach uile mheadhon ceadaicht' a ghnàth- 
aichear mu thimchioll neo-eifeachdach mur beann- 
uich an Tighearn iad chum na crìche sin. Tuir. iii. 
37. Co esan a their agus gu'n tig e gu crìch an 
uair nach àithn an Tighearna?" Mar dh'fheudas neach 
itheadh agus gun bhi sàsuichte, mar sin feudaidh 



AN CAMADH 'S A 1 CHRANNCHUR. 



61 



neach meadhona iomchuidh a ghnàthachadh chum 
an camadh a tha 'n a chrannchur a dhìreadh gun 
bhuaidh air bith ; oir cha'n urrainn ni no neach a 
bheag a dheanamh dhuinn ach a rèir àithne Dhè. 
Ecles. ix. 11.—" Cha'n ann do na daoinibh luatha 
a tha 'n rèis, no do na daoinibh trèuna an cath, no 
do na daoinibh glice aran, no da dhaoinibh tuigseach 
saoibhreas," &c. 

3. Cha ghabh e dìreadh gu bràth ann ar n-àm- 
ne ach ann an àm Dhè, ni leis nach tric a bhi co 
luath r' ar n-àm-ne. Eoin vii. 6, (< Cha d' thàin- 
ig m' àmsa fathasd, ach a ta bhur n-àmsa ghnàth 
deas." Uime sin, fanaidh an camadh air uairibh 
neo-ghluasadach mar gu'n cumar e le làimh neo- 
fhaicsinneach, agus air uairibh eile falbhaidh e le 
beantuinn ris do bhrìgh 's gu'n d' thàinig àm Dhè 
gu dhìreadh. 

IV. Aobharan an teagaisg. 

A cheud aobhar. Do bhrìgh gu bheil sinn gu 
h-ìomlan an urradh ri Dia. Gnìomh. xvii. 28. Mar 
tha'n solus an eisiomal na grèine^ no 'm faileas an 
eisiomal a' chuirp, mar sin tha sinne 'n eisiomal 
Dhè, agus as eugais cha'n urrainn sinn ni sam bith 
a dheanamh, am beag no'm mòr. Agus is àill le 
Dia gu'm faigh sinn mar sin e, gus an tuig sinn gur 
ann 'n a eisiomail a tha sinn. 

An dara aobhar. Do bhrìgh nach fheudar cuir 
an aghaidh a thoil-san Isa. xlvi. 10. " Seasaidh 
mo chomhairle, agus gach ni is àill leam ni mi." 
'Nuair is àill le Dia aon ni, agus is àill leis a chrèu- 
tair ni eile,, is furasd f haicinn co dhiubh toil is èiginn 
a bhi deanta. 'Nuair a tha 'n gairdean Uile-chumh- 
achdach a' cumail^ is dìomhan do 'n chreutair a bhi 
tarruing. lob ix. 4. " Cò a chruaidhich e fèin 'n 
a aghaidh,, agus a shoirbhich V 3 

Tha e soifleir bho na chaidh a labhairt,, 

1. Gur èiginn strìochdadh fo n' chamadh a tha 'n 
ar crannchur ; oir is co math dhuinn a bhi 'm barail 



62 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



gu 'n atharraich sinn na creagan agus na beanntan 
a shocraich Dia, agus gu'n dirich sinn an earrainn 
sin <Tar crannchur a rinn esan càm. 

2. Nach 'eil 's an direadh a ni sinn fèin air a' 
chamadh a th'arm ar crannchur ach a bhi g'ar 
mealladh fèin, oir cosmhuil ri maide càm a rachadh 
a dhìreadh le aineart, pillidh e air bàll gus an lagh- 
adh 's an robh e roimhe. 

3. 'S e 'n t-aon rathad is docha sinn an camadh 
fhaotainn air a dhìreadh a dhol a dh/ionnsuidh 
Dhè leis : 

Earail 1. Uime sin, rachamaid a dh'ionnsuidh 
DM air son camaidh air bith a th'ann ar crannchur, 
a dh'fheudas a reir òrdugh suidhichte nithe bhi air 
a dhìreadh. Cha'n urrainn an duine sgur do bhi 
miannachadh gu'n rachadh a chamadh a thoirt air 
falbh, nis mo na ged bu sgolp a bhiodh 'n a f heòil. 
Ach do bhrìgh nach urrainn sinn an ni sin a leas- 
achadh a tha Dia a' faicinn iomchuidh a mhilleadh, 
is cinnteach gur ann a dh'ionnsuidh an Tì a rinn e 
is còir a dhol g'a leasachadh, agus gu'n a ghabhail 
'n ar làimh fèin. Agus chum ar brosnuchadh gu 
dol g'a ionnsuidh-sa. 

Bros. 1. Bidh gach oidheirp a bheir sinn gu 
'ghluasad, as easbhuidh-sa, diòmhan agus neo-thar- 
bhach. Salm cxxvii. 1. Ge b'e co dian 's a bhios 
ar saothair chum a dhìreadh, mar abair Dia e, bidh 
i dìomhan, Tuir. iii. 37. Ge b'e co gealìtannach 
's a bhios na meadhona ghnàthaicheas sinn^, bidh iad 
neo-eifeachdach mar àithn esan am beannachadh. 
Ecles. ix. 11. 

2. Tha leithid sin do dh'oidheirpibh am bi- 
dheantas 'g a dheanamh ni 's miosa. Cha'n 'eil ni 
sam bith ni 's dualaiche do spiorad uabhrach a 
tha strì r'a chamadh na dheanamh ni 's caime. 

Ecles. x. 8^ 9 <e An tì a bhriseas callaid, tèum- 

aidh nathair e. An tì a dh'atharraicheas clachan, 
goirtichear e leo/' &c. Tha so làn shoilleir bho 



AN CAMADH 's A' CHRANNCHUR. 



63 



chor na dream a bha gearan 's an fhàsach. Agus 
tha e nàdurrach do n' chùis a bhi mar sin, a thaobh 
's mar is mò nithear strì an aghaidh a' chamaidh 
gur ann is fhaide tha'n toil sl teicheadh uaithe ; 
Osbarr tha Dia air a bhrosnuchadh gu bhi fighe na 
cuinge ni's tinne mu mhuineal an duine, chum 's 
nach luidh i idir socrach air. 

3. Cha'n 'eil camadh air bith nach f heud e leigh- 
eas, agus a dhìreadh gu h-iomlan. Salm cxlvi. 8. 
— ee Togaidh an Tighearna suas iadsan a tha air an 
cromadh sios," &c. Is urrainn e an camadh is 
sine dhìreadh, mu'n do chàill sinne gach uile dhò- 
chas, Rom. iv. 17. — ce Eadhon Dia a ta beothach- 
adh nam màrbh, agus a ta gairm na nithe sin nach 
'eil idir ann mar gu'm biodh iad ann." Dhasan 'n a 
aonar bunaidh mìorbhuilean oibreachadh agus obair 
a thoiseachadh far an d'fhairtlich air an t-saoghal 
gu leir, agus a' toirt air a h-aghaidh gu foirfeachd. 
Gen. xviii. 14. 

4. Is toil leis obair a thoirt dha ann a bhi dìreadh 
chamaidhean, agus tha e 'g ar gairm-ne gus an obair 
sin a thoirt dha. Salm l. 15 — 4< Gairm orm ann an 
latha teanntachd, agus saoraidh mise thu," &c. 
Tha e g'an deanamh air son an dearbh aobhair sin, 
chum gu'm bi gnothach againn g'a ionnsuidh, agus 
chum gum foillsichear a chumhachd agus a mhaith- 
eas 'n an dìreadh. Hos. v. 15. Tha teanntachdà 
chloinn nan daoine 'n a raon farsuing gu bhi soill- 
eireachadh 'iomlaineachd ghlòrmhor-san, nach b'urr- 
ainn air dhoigh eile bhi air an aithneachadh. Escod. 
xv. 11. 

5. Tha camadh mar so air a dhìreadh 'n a tkrò- 
cair dà fhillte. Tha cuid do chamaidhibh a dhìrear 
le beantuinn do làimh freasdail cumannta, 'nuair 
aon chuid, nach 'eil muinntir a' dol a dh'ionn- 
suidh Dhe leo, no tha iad gu frionasach mi- 
fhoighidneach ag iarraidh an toirt air falbh. Ach 
ni bheil annta sin ach tròcairibh gearr-shaoghalacli 



u 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



neo-bhrighear. Salm xxviii. 30, 31. Hos. xiii. 11. 
Is gànn is urrainn an toradh a theid a spìonadh le 
iomadaidh cabhaig do chraoibh freasdail, gun 
ghaoir a' chur anns na naclaibh^ agus gu cinnteach 
bidh e searbh do anamaibh gràsmhor. Ach O ! 
milsead a' chamaidh a fhuaireadh air a dhìreadh le 
tagradh iriosal agus feitheamh fhoighidneach ris 
an Tighearna ! Tha iomhaigh agus sgriobhadh 
deadh-ghean Dè air, ni tha g'a fhàgail tomadach 
agus luachmhor, Gen. xxxiii. 10. " Oir uime sin 
chunnaic mi do ghnùis mar gu'm faicinn gnùis Dè." 
Caib. xxi. 6. 

6. Rinn Dia aithnichte a dheadh-ghean d'a 
chlann ro ghràdhach ann a bhi deanamh agus a 
dìreadh chamaidhean sònruichte 'n an crannchur. 
Is iad a chuid ailleagain ro ionmhuinn, mar is tric, 
is mo trioblaid crannchuir, Eabh. xii. 6. Ach 
tha iad sin a' deanamh rathaid do na fèin-fhios- 
rachaidhean is saoibhre ann an toirt air falbh, 
'nuair a theid iad da ionnsuidh-sa leo. Tha so 
soilleir bho chor Abrahaim, Iacoib, agus Ioseiph. 
Cò do na Prìomh-aithrichean aig an robh camaidh- 
ean co mòr 's a bh'acasan ? ach air an làimh eile, cò 
aig an robh a leithid do chomharraidh sònruichte 
air deadh-ghean an Tighearna ? Bha na daoine bu 
mhò, mar bha Samson agus Eoin-Baiste, air am 
breith le'm mnathaibh a bha aimrid a thaobh nàduir; 
mar sin crìochnaichidh na camaidhean is mò anns 
na tròcairibh is saoibhre dhoibh-san a tha gu dligh- 
each 'g an giulan fèin fodhpa. 

7. 'S e 'n rathad is giorra, 's is cinntiche dol dìr- 
each a dh'ionnsuidh Dhè leis a' chamadh a tha 'n ar 
crannchur. Ma 's math leinn ar dùrachd fhaotuinn 
anns a' chùis sin^ feumaidh sinn mar an iolair, an 
toiseach èiridh gu h-àrd, agus an sin tighinn a 
nuas air a! chreich. Marc. v. 36. Cha bhi anns na 
h-ionnsuidhibh clì mì-chreidmheach a tha sinn fein 
a' cleachdadh ach cabhaig an amadain leis nach 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



soirbhich ; mar ann an cor Abrahaim dol a steach gu 
Hagar. 'S e Dia a tha cur gach cuibhle^ir ghluasad 
chum an camadh a dhìreadh, ni as easbhuidh-san a 
dh'fhanas neo-ghluasadach. Hos. ii. 21, 22. 

Leithsgeul. 1. Ach is dìomhan dhomhsa dol a 
dh'ionnsuidh Dhè leis a' chamadh a th'ann mo 
chrannchur ; oir ged ghabhadh an camadh leasach- 
adh, cha gabh mise leasachadh am feasd. A thaobh 
a naduir ìeudar a chàradh, ach tha e soilleir nach 
caraichear e. Tha e eu-dòchasach. 

Freag. Is e sin cainnt na cabhaig mhi-chreid- 
mheach, ni bu chòir do chreidimh agus do fhoigh- 
idin a chronachadh. Salm cxvi. 11, 12. Bha 'n 
camadh a bh'aig Abraham co eu-dòchasach, ach 
chaidh e chum Dhè leis tre chreidimh gu chàradh,, 
Romh. iv. 19, 20. Chaidh Sarah a chronachadh a 
chionn a mheas eu-dòchasach. Gen. xviii. 13, 14. 
Cha chòir do ni sam bith do bhacadh bho dhol a 
dh'ionnsuidh Dhè anns a chòr sin. 

Leithsgeul. 2. Ach chaidh mi g'a ionnsuidh leis 
a rithist 's a rithist^ gidheadh, cha 'n 'eil e fathasd 
air a chàradh. 

Freag. Cha diultadh air achanaich dàil a chur 
'n a fveagradh an cuirt nam flaitheanais^ ach dearbh- 
adh air creidimh 's air foighidinn an luchd-achan- 
aich. Agus ge b'e a bhuanaicheas, gheibh e freag- 
radh gu cinnteach mu dheireadh. Luc. xviii. 7, 8. 
" Agus nach dean Dia dioghaltas air son a dhaoine 
taghta fèin, a ta 'g èigheach ris a là agus a 
dh'oidhche, ged tha e fad-fhulangach mu'n tim- 
chioll? A deirim ribh gu'n dean e dioghaltas air 
an son gu luath." Air uairibh, fàsaidh muinntir 
frionasach a thaobh a' chamaidh a tha 'n an crann- 
chur, agus do bhrìgh gu bheil iad 'g sl mheas eu- 
dòchasach, leigidh iad dhiubh a bhi 'g ùrnuigh air 
a shon, ged robh e fad an àm a an-shocrach dhoibh ; 
ach mas toil le Dia a dhìreadh ann an tròcair, 
bheir e orra ghabhail a stigh a rìs 'n an ùrnuighibh, 



m 



AN CAMADH 's A* CH RANNCH VR* 



Esec. xxxvi. 37. " Bithidh mise fathast air m'iarr* 
aìdh 's an ni so le tigh Israeil a chum a dheanamh 
air an son." Ma bheirear air falbh e 'm feadh 's a 
tha e air a dhearmad 's an ùrnuigh cha mhòr sòlas 
a gheibhear ann ; ged nach tugta air falbh e 's a' 
bheatha so,, cha bu chòir dha sin, ar bacadh bho bhi 
'g urnuigh ri Dia a thoirt air falbh ; oir tha iomadh 
ùrnuigh nach freagrar gus anruigear an ath-shaoghal,, 
agus an sin bithidh iad uile air am freagradh còmh- 
ladh. Romh. vii. 24. 

Seolaidhean a chum's gu'n iarramaid gu ceart, 
an camadh a tha 'n ar crannchur a thoirt air falbh* 

1. Bithibh ag ùrnuigh le creidimh air a shon. 
Esec. xxxvi. 37, a' creidsinn air sgàth Iosa gu'm 
freagrar sibh mu dheireadh, agus sin anns a 
bheatha so ma bhios e chum math dhuibh, ach 
gun teagamh sam bith,, 's a' bheatha ta ri teachd. 
Mat. xxi. 22. Iadsan a tha cantainn orain Mhaois 
agus an Uain cha mheallar an dòchas. Taisb. xv. 3, 
Agus ann an cuid a choirean do'n ghnè so^, tha àm 
sònruichte air a cur air leth chum ùrnuigh agus 
trasgadh ro iomchuidh. Mat. xvii. 21. 

2. Irioslaichibh sibh fèin fodha^, mar aJ chùing a 
chuir an làmh àrd-uachdranach oirbh. Mic. vii. 9 4 
£i Giùlainidh mi corruich an Tighearna, a chionn 
gu'n do pheacaich mi 'n a aghaidh," &c. Firinnich- 
ibh Dia, dìtibh sibh fèin^, pogaibh an t-slat, agus 
imichibh gu ciuin foidhpe ; 's e so an rathad 's an 
docha i bhi air a toirt air falbh. Seum. iv. 10. — « 
'Nuair a tha'n damh air a thàladh agus air a bhri- 
seadh, 's air a chleachdadh ris a chùing, an sin 
bheirear dheth i^, oir tha, chrìoch air a toirt mun 
cuairt. Salm. x. 17. " Deasaichidh tu an cridhe ; 
bheir thu air do chluais eisdeachd/' 

3. Feith gu foighidneach gus an dean an làmh a 
rinn e a leigheas. Salm xxvii. 14. Na tugaibh 
thairis a chùis mar ni eu-dochasach do bhrìgh nach 
'eil sibh air 'ur saoradh co luath 's bu math leibh ; 



A.N CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



67 



* f ach biodh aig an fhoighidinn a h-obair dhiong- 
mhalta fèin chum gu'm bi sibh diongmhalta agus 
iomlan gun uireasbhuidh ni sam bith. Seum i. 4« 
Fàgaibh àm an t-saoraidh d'an Tighearna ; aidich- 
idh sibh mu dheireadh gur e àmsan gu cinnteach is 
feàrr, agus cha tèid e thairis air. Isa. lx. 22. 
" Luathaichidh mise lehobhah e na thràth ;" cha 
tèid as d'ur dòchas le blii feitheamh air — (C oir cha 
nàraichear iadsan a dh'fheitheas ormsa." Isa. 
xlix. 23. 

Earail 2. Ge b'e camadh, nach fheudair a rèir 
òrdugh suidhichte nithe a thoirt air falbh no dhìr- 
^adh 's an t-saoghal so, iarramaid air an Tighearna 
cobhair iomchuidh gu ghiùlan. 'S e 'n camadh 
coitchionn a th'ann an crannchur nan naomh, am 
peacadh a tha chòmhnuidh 's an taobh stigh : Agus 
ma dh'òrduich Dia nach rachadh an camadh sin a 
thoirt air falbh 's a bheatha so, 's urrainn e gu cinn- 
teach a chothromachadh agus cobhair a thoirt gu 
giùlan fodha. Feudar so a ràdh mu chamadh air 
bith, fhad sa tha e làthair. Anns gach cor dhiubh 
sin rachaibh a dh'ionnsuidh Dhè air son 'ur calld- 
ach a leasachadh. Agus tha cùig nithe bu chòir a 
bhi 'n ur beachd an so. 

1. Dia ann an Criosd a' ghabhail air son agus 
an àite na chaidh a thoirt uainn^, no na tha air 'a 
chumail uainn. Salm cxlii. 5. Cha 'n eil camadh 
a ni Dia 'n ar crannchur nach 'eil e tairgse dhuinn 

iomlaid bheannaichte. Marc. x. 21 (i Reic na 

bheil agad agus bithidh ionmhas agad air nèamh." 
An tairgse na h-iomlaid so, tha Dia air tùs a' cur 
a' mach a làimh agus & toirt uainn ni-eiginn tal- 
mhaidh^ an dùil gu'n cuir sinne mach ar làmh a 
rìs^ agus gun toir sinn uaith-san ni-eiginn neàmh- 
aìdh 'n a àite ; agus gu h-àraid Criosd. Uime sin 
mu d' fhalamhaich Dia do làmh chlì dheth leithid 
so no sud do chomhfhurtachd thalmhaidh? Sìn 
thusa a mach do làmh dheas a dh'ionnsuidh Dhè 



68 



AN CAMADH *S a' CHEANNCHUK. 



ann an Criosd, gabh e 'n a àite, agus *s e do bheatha^ 
Air an aobhar sin, tha dùnadh an anma ri Criosd, 
air a ghairm ceannachd, anns am bheil dealachadh 

ri aon ni air son ni eile. Mat. xiii. 45, 46 " Is 

cosmhuil rìoghachd nèimh ri ceannaiche àraidh ag 
iarraidh neamhnuide mhaiseach : agus air amas da 
air aon neamhnuid ro luachmhoir, dh'imich e agus 
reic e na bh' aige, agus cheannaich e i." Deansa 
mar so, agus bithidh tuilleadh agus buannachd agad 
dheth do chamadh crannchuir. 

2. Biodh dùil agad ris an t-sruth a' ruith co làn 
uaith-san 's a b'urrainn e ruith mun do thiormaich 
an camadh 's a chrannchur e. 'S e so obair a chreid- 
imh, a bhi gu muinghinneach a' sealltuinn ri Dia 
air son an ni sin a tha air aicheadh dhuinn bho na 
creutairibh. " 'Nuair a threigeas m' athair agus 
mo mhàthair mi, an sin togaidh an Tighearna suas 
mi," Salm xxvii. 10. 

Tha i so na dùil ro reusanach : Oir is cinnteach 
nach 'eil math air bith 's a' ehreutair, ach an ni a 
tha bho Dhia, air an aobhar sin cha 'n 'eil math ri 
fhaotuinn 's a chreutair, an sruthan, nach fheudar 
fhaighinn gu neo-mheadhonach bho Dhia, an tobar. 
Agus O ! 'sedo bheatha teachd leis an argumaid 
so chum Dhè, agus a ràdh, A nis a Thighearna, 
thug thu uamsa leithid so do chomhfhurtachd 
chruthaichte, feumaidh mi co math fhaotuinn uait 
fèin. 

3. Toraidhean spioradail a chamaidh anns a 
chrannchur. Eabh. xii. ll. Tha sinn a' faicinn gur 
e 'n doigh a th' air a chleachdadh 's an t-saoghal, 
nuair a dh'fhailnicheas aon seòrsa ceaird, bualadh 
air ceaird eile ; mar so, 'nuair a tha camadh 'n ar 
crannchur a' deanamh ar co'-fhuartachd thalmh- 
aidh iosal, bu chòir dhuinn an tuilleadh dichill a 
chleachdadh air son buannachdan spioradail. Ma 
tha ar co-cheannachd ris an t-saoghal a' dol air a 



AN CAMADH 'S a' CHRARNCHUR. 



h~ais feuchamaid gu'ni bi ar co-cheannachd ri 
flaitheanas ni's ro bheothaile a' dol air a h-aghaidh : 
Feuchamaid gu'm bi 'n camadh 'n a mheadhon g' 
ar gluasad chum ruigheachd air ni 's mò do chreid- 
imh, do ghaol, do dh'inntinn spioradail, do thar- 
cuis air an t-saoghal,, do dh'irioslachd, do dh'fhèin- 
aicheadh, &e. 2 Corint. vi. 10. Mar sin, gecl 
chailleamaid air an darna làimh, coisnidh sinn air 
an làimh eile. 

4. Grds gu ar giùlan fo'n chamadh. 2 Cor. 
xii. 8, 9. ee Air a shon so ghuidh mi an Tighearna 
tri uairean, — Agus thubhairt e rium> Is leòir mo 
ghràs-sa dhuit." Ma tha duine fànn, lag, a' giù- 
ìan eallach eutrom, no ma tha e air urachadh 's 
air a neartachadh sl giùlan eallach thròm^, cha 'n 
'eil ann ach an t-aon chuid, 's urrainn e'n eallach 
thròm a ghiùlan co furasd ris an eallaich èutrom. 
'S e gràs a rèir ar feum agus a rèir ar n-eallacha bu 
ehòir dhuinne iarraidh ; agus ma gheibh sinn so, 
eha bhi sinn an èis ged nach rachadh an camadh a 
dhìreadh. 

5. Is còir dhuinn an fhois shiorruidh agus 
eudthrom glòire an ath-shaoghail a bhi 'n ar beachd. 
2 Corint. iv. 17, 18. " Oir a ta ar n-àmhghar èu- 
trom nach 'eil ach re sealain, ag oibreachadh 
dhuinne tròm chudthrom glòire a ta ni 's ro ana- 
bharraiche agus sior-mhaireannach ; air dhuinn a 
bhi ag amharc cha 'n ann air na nithibh a tha 
r' am faicinn, ach air na nithibh nach 'eil r' am 
faicinn." Cothromaichidh so an camadh a tha 'n 'ur 
crannchur, ciod air bith e, am feadh 's a gheibli 
iadsan aig nach 'eil dòchas na slàinte air deadh 
bhunait, an camadh a tha 'n an crannchur 's an 
t-saoghal so co tròm, 's nach 'eil ni sam bith aca a 
cho-chothromaicheas e ; gidheadh, feudaidh earb- 
sa gu'n sealbhaichear fois shìorruidh giùlan leis gach 
trioblaid ris an tarlar an so. 

Earail 3. Suidhichmid sinn fèin ma ta, gu'n giù- 



70 



AN CAMADH >S A* CHRANNCHUR. 



lain sinn gu ceart an camadh a th* ann ar crann- 
chur, fhad sa chì Dia iomchuidh fhàgail againn. 
Giùlainmid air mhodh Criosduidh an ni nach ur- 
rainn sinn a leasachadh, agus na bitheamaid & cog- 
adh an aghaidh Dhè, agus a* breabadh an aghaidh 
nan dealg. 

1. Giùlainmid e gu foighidneach gun fhrionas 
no monmhur, Seum. v. 7. Salm xxxvii. 7. Ged 
chaillimid ar comhfhurtachd ? s a' chreutair, tre 'n 
chamadh a tha *n ar crannchur, na caillimid ar 
seilbh oirnn fèin. Luc. xxi. 19. Tha a n camadh 
crannchuir 'g ar deanamh cosmhuil ri neach aig 
nach biodh ach teine beag neo-shuilbhear g* a gha- 
radh ; ach ni mi-f hoighidinn a sgapadh, air dhoigh 
s gu'n cur e*n tigh na theine mun cuairt dhuinn, 
agus ar cuir an cunnart. Gnàth. xxv. 28. " Mar 
chathair briste sìos gun bhalladh, tha am fear aig 
nach 'eil ceannsal air a spiorad fèin." 

2. Giùlainmid e le treubhantas Chriosduidh, gun 
bhi neo-mhisneachail, — no fannachadh 'nuair a 
chronaichear leis sinn. Eabh. xii. 5. 'S e obair 
Shatain a bhi lubadh no briseadh spiorad neach 
leis a chamadh, agus gu tric le a lubadh tha e 'g a 
bhriseadh : 'S e ar n-obair-ne bhi 'g a ghiùlan gu 
eòmhnard, a' stiùradh cùrsa meadhonach, air eagal 
gum brisear *n ar mìribh sinn air na creagaibh air 
aon làimh no làimh eile. Ni bheil ar sonas air 
fhilleadh ann an co'-fhurtachd thalmhaidh sam 
bith, ni mo dh'fhàgas easbhuidh aon air bith 
dhiubh truagh sinn. Hab. iii. 17, 18. Mar so 
tha sinn gu dol air adhart gu diongmhalta, a* cur 
suarrach gach cruaidh-chas le dìmeas naomh. Iob 
xvii. 9. " Cumaidh an duine cothromach a shlighe^ 
agus gheibh esan a ta glan 'n a làmhaibh tuilleadh 
neirt." 

Ceist. C' uin a mheasar neach a bhi air tuiteam 
fo thuilleadh 's a chòir do mhi-mhisneach leis a* 
chamadh a tha n a chrannchur ? 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



71 



Freag. 'Nuair bheir e buaidh air co mòr agus 
gu'm fàg se e neo-iomchuidh gu bhi comhlionadh 
dleasnais a ghairme aon chuid mar dhuine no mar 
Chriosduidh. Feudaidh sinn a bhi cinnteach gu 
bheil ar doilghios neo-measarradh, ma dh'f hàg e sinn 
neo-iomchuidh air son gnothaichean cumanta na 
beatha dh'ionnsuidh am bheil an Tighearna 'g ar 
gairm. 1 Corint. vii. 24. Faic ciod a th'air iomradh 
chum cliùth Abrahaim, Gen. xxiii. 3, 4. No ma 
dh'fhàg e sinn neo-iomchuidh air son dleasnais na 
diadhachd, 'g am bacadh gu tur. 1 Pead. iii. 7 — 
" Chum nach bacar bhur n-ùrnuighean no dean- 
amh neach tur eu-dochasach annta. Mal. ii. 13. 

3. Giùlainmid e gu bunnachdail, chum 's gu'm 
faigh sinn tairbhe deth. Salm cxix. 71. " ls 
maith dhomhsa gu'n robh mi ann an àmhghar, 
chum gu foghlumainn do reachda." Tha buann- 
achd ri dheanamh dheth, Rom. v. 3, 4, 5, agus gu 
cinnteach tha 'n camadh a tha 'n ar crannchur air a 
dhroch riaghailteachadh mar faigh sinn math spior- 
adail air chor-eiginn dheth. Eabh. xii. 11. Tha'n 
camadh 'n a sheòrsa cungaidh-leighis spioradaih 
agus mar is diomhain dhuinn searbh-bhlas agus 
goirteasan na purgaid sin, nach glan air falbh droch 
leànn-tath air bith ; mar sin is camadh neo-f heum- 
ail, agus is diomhain a shearbhalachd leis nach 
deanar ni's fearr sin. Isa. xxvii. 9. " Uime sin, 
leis a so glanar aingidheachd Iacoib air falbh ; 
agus is e so an toradh uile a thabhairt air falbh a 
pheacaidh." 

Chum an earail so f harrach. Thoir fainear. 

Argumaid. 1. Cha ghabh e dìreadh fhad sa chì 
Dia iomchuidh fhàgail càm. Cia Ve mar ghiù- 
lanas sinn e^ agus cia b'e ionnsuidh a bheir sinn 
air a dhìreadh fanaidh e neo-ghluasadach mar air 
a dhaingneachadh le cuibhreachaibh umha agus 
iaruinn. lob xxiii. 13, 14, " Ach tha e ? s an aon 
bheachd, agus co d'iompaicheas e? agus an ni je 



72 



AN CAMADH 's A* CHRANNCHUR. 



miann le 'anam, sin ni e. Oir coimhlionaidh e an 
ni a dh'òrduicheadh dhomhsa, agus tha mòran d'an 
leithidibh sin aige." Nach e ar gliocas, ma ta, an 
ni is fearr a dh'fheudas sinn a dheanamh d'an ni 
nach urrainn sinn a leasachadh ? uime sin, deana- 
maid subhailc dheth ar n-eiginn. An ni nach gabh 
leigheas 's fheudar fhulang, agus is còir a ghiùlan le 
strìochdadh Criosduidh. 

2. Ni giùlan mi-chuimear fo'n chamadh am pian 
gu ro mhòr a mheudachadh. Ciod a tha deanamh 
na cùinge co goirt d'ar muineal, ach sinn a bhi sìor 
strì 'n a h-aghaidh, agus nach leig sinn leatha luidhe 
socrach oirnn. Ier. xxxi. 18. Cia tric a tha sinne 
's a chor sin mar dhaoine bhiodh a' bualadh an cinn 
ri creig ? Cha'n urrainn iad le so a chreag a ghlu- 
asad, ach tha iad fèin air an lot, agus a' faotainn 
mòr chàll le bhistrì rithe. Tha mi-ihoighidinn fo'n 
chamadh a' deanamh na h-eallaich ni's ro thrùime, 
agus 'g ar deanamh-ne ni's laige, agus ni's neo- 
chomasaich air a giùlan. 

3. 'S e 'n camadh a th'ann do chrannchur an 
dearbhadh àraid a ròghnaich Dia gu do thomhas a 
ghabhail leis. 1 Pead. i. 6, 7. Is e teine Dhe' e 
ieis am bheil e dearbhadh ciod a mhèinn dheth'm 
bheil daoine ; clach dhearbhaidh f hlaitheanais gu 
bhi leigeadh ris nam fìor Chrioduidhean agus nan 
cealgairean. Tha cuid a sheasas ri iomadh dear- 
bhadh eile nach urrainn so idir a ghiùlan, dear- 
bhaidh an camadh 's a' chrannchur iad a bhi mi- 
fhallain. Marc x. 21, 22. Smuanaich ma ta ort 
fèin, fo na chamadh. A nis, 's e so dearbhadh mo 
chor : feumaidh mi leis a so bhi air mo dhearbh- 
adh, an darna cuid, trèibhdhìreach no 'n am 
chealgair. Oir (1.) An urrainn neach a bhi 'n a 
sheirbhiseach dìleas do Chriosd mar bi e comasach 
air a chrannchur a thoirt tharais dha ? Nach 'eil 
gach aon a tha teachd gu trèibhdhìreach chum 
Chrìosd a' tighinn le làimh f holaimh. Gnìomh. ix. 6. 



AN CAMADH *S A* CHRANNCHUR. 



73 



Salm xlvii. 4. Agus nach 'eil e 'g innseadh dhuinn, 
a dh'easbhuidh an t-suidheachaidh inntinn so, nach 
sinn a dheisciobul. Luc. xiv. 26. " Ma thig neach 
air bith do m' ionnsuidhse, agus nach fuathaich e 
'athair, agus a mhàthair, agus a bhean-phosda, agus 
a chlann, agus a bhraithrean, agus a pheathraich- 
ean, seadh, agus a bheatha mar an ceudna, cha'n 
'eil e 'n comas da bhi 'n a dheisciobul dhomhsa." 
Theagamh gu bheil thu am mothachadh gur urrainn 
thu gèill a thoirt anns na h-uile nithibh ach sin : 
Ach nach mìll an t-aon ni sin na h-uile nithe eile ? 
Marc x. 21. An cualas riamh neach a rinn dùnadh 
firinneach ri Criosd^ agus aon ni bhi dh'easbhuidh 
air ; aon ni anns an robh e fèin iomchuidh a bhi 
'n a uachdaran air fèin ? 

Ceìst — Am bheil a leithid sin a dh'inntinn no 
uidheamachadh roimh laimh, a dh'fheumas a bhi 
againn m'an creid sinn? Agus ma tha, co as a 
gheibh sinn e ? Am bheil e 'n comas duinn oibreach- 
adh a mach le ar camhachd nàdurrach ? 

Freag. — Cha'n 'eil, ach feumaidh e bhi còmhladh ri 
creidimh 'n a cho'-chuideachd, a' sruthadh bho'n aon 
fhoillseachadh slàinteil ann an eòlas air Criosd, leis 
am bheil an t-anam air a thoirt gu bhi creidsinn ann. 
Leis a so tha'n t-anam 'g a f haicinn 'n a Shlànuigh- 
ear foghainteach, agus mar sin ag earbs ann air son 
slàinte; g a fhaicinn 'n a Thighearna cothromach 
agus na riaglilear uile ghlic, agus mar sin a' toirt 
thairis a chrannchur 'n a làimh. Mat. xiii. 45, 46. 
Air d'an anam a ghabhail mar Shlànuighear, tha e 

a ghabhail mar an ceudna mar cheann agus mar 
uàchdaran. 'S e Criosd a bhi 'g a thoirt fèin dhuinne 
agus sinne g a ghabhail a bheir oirnn dealachadh 
ri nithibh eile air a shon, ceart mar is e'n solus a 
sgaoileas air falbh an dorchadas. 

Còr. — Mo thruaighe ! cha'n urrainn mise, le m' 
uile chridhe, mo crannchur a chur fa ghèill dha 's a 
phùinc sin. 



74 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



Freag. — Cha bhi n strìochdadh so dh'easbhuidh 
gleachd; cha strìochd an seann duine gu bràth a 
chrannchur dha, agus 'nuair a tha'n duine nodha 
tre ghràs 'g a strìochdadh, bithidh an seann duine a' 
sior chur 'n a aghaidh. Gal. v. 17, " Oir a ta 'n 
fheòil a' miannachadh an aghaidh an spioraid, agus 
an spiorad an aghaidh na feòla 3 agus a ta iad sin 
an aghaidh a cheile ionnas nach faigh sibh na nithe 
bu mhiann leibh a dheanamh." Ach am bheil 
thu gu trèibhdhìreach a' miannachadh, agus gu 
gnàthaichte 'g oidhearpachadh strìochdadh dha 's sl' 
chrannchur ? Am bheil thu tionndaidh bho'n 
ghleachd mhi-ghrasmhor an aghaidh a' chamaidh, 
gu bhi gleachd ri do chridhe fèin chum a thoirt gu 
ùmhlachd, a' creidsinn a' gheallaidh, agus a' cleachd- 
adh nam meadhona air a shon, air dhuit a bhi air 
do chràdh bho do chridhe nach urrainn thu strìochd- 
adh don chamadh? 'S e so a bhi strìochdadh 
do thoil Dhè anns a' chrannchur a rèir mìneachadh 
caomhail an t-soisgeil. Rom. vii. 17, 20; 2 Corint. 
viii. 12. Nam faigheadh tu do roghainn, nach 
b'f hearr leat do chridhe bhi strìochda do'n cham- 
adh na 'n camadh a bhi air a dhìreadh a rèir 
miann do chridhe. Rom. vii. 22, 23. Agus nach 
'eil thu ann am firinn ag oidheirpeachadh a bhi rèidh 
ris a dh'aindeoin eas-aontachaidh na feòla. Gal. 
v. 17. 

2. C'àit am bheil anfhein-aicheadh Chriosduidh, 
agus togail a chroinn-cheusaidh, a dh' easbhuidh 
strìochdadh do'n chamadh ? 'S e so a' cheud leasan 
a chuir Criosd an làimh a dheisciobuil. Mat. xvi. 
24. " Ma 's àill le neach air bith teachd a' m' 
dheighse, àicheadhadh se e fèin agus togadh e air 
a chrànn-ceusaidh, agus leanadh e mise." Dhean- 
adh fèin-aicheadh neach rèidh ris a' chamadh agus 
toilichte leis a' chrànn-cheusaidh : Aeh, an uair 
nach f huiling sinne ni sam bith a bhi air aicheadh 
dar fèin thruaillidh, agus gu sònruichte ni sam 



AN CAMADH 's A' CHRANNCHUR. 



75 



bith tha Dia a' faicinn iomchuidh aicheadh dhl air 
doigh àraid, cha'n urrainn sinn an camadh a tha 'n 
ar crannchur a ghiùlan^ ach cogaidh sinn 'n a 
aghaidh air taobh na fèine. 

3. C'àit am bheil ar co'-choslas ri Criosd mar 
urrainn sinn strìochdadh do'n chamadh \ Agus 
ciormus a dhearbhar gur Criosduidhean sinn a 
dh'easbhuidh co'-choslas ri Criosd ? sC An tì a 
their gu bheil e fantuinn annsan, is còir dhàsan 
mar an ceudna gluasad, eadhon mar a ghluais 
esan." 1 Eoin ii. 6. Bha camadh bithchionta an 
crannchur Chriosd, ach strìochd e dha. Phil. ii. &, 
" Agus air dha bhi air f haotuinn ann an cruth 
mar dhuine, dh'irioslaich se e fèin agus bha e 
ùmhal gu bàs, eadhon bàs a chroinn-cheusaidh. > ' 
Rom. xv. 3. Ct Oir cha do thoilich eadhon Criosd 
e fèin," &c. Agus mar sin feumaidh sinne dhean- 
amh ma's àill leinn sinn f èin a dhearbhadh 'n ar fior 
Chriosduidhean. Mat. xi. 29 ; 2 Tim. ii. 11, 12. 

4. Cionnus a dhearbhar gur sinn fior chloinn 
chaomhail Dhè ma bhios sinn a' sior chogadh ris 
sl chamadh ? Cha'n urrainn sinn a bhi 'g ùrnuigh, 
u Ar n-Athair — Deanar do thoil air an talamh/* 
&c. Mata vi. Ni h-eadh, 's e cainnt a' chleachd- 
aidh sin, Feumaidh sinn ar toil fèin f haotuinn, agus 
chan urrainn sinn a bhi rèidh ri toil Dhè. 

Argumaid 4. Cha'n fhad a mhaireas dèuchainn 
a' chamaidh an so. 1 Cor. vii. 31. Ged robh 'n 
obair goirt, 's ann mar is giorra mhaireas i is 
fhàsadh a giùlan. Cuiridh beagan do laithibh no 
do bhliadhnaibh mar is faide crìoch air an dèuch- 
ainn so. Na abair nach fhaigh thu lasachadh gu 
bràth uaipe, oir mur faigh thu lasachadh an 
taobhsa dha sin, gheibh thu aig a' bhàs e, ge b'e 
air bith na thig 'n a àit an deigh sin. Dh'f heudadh 
beachd cudthromach do'n bhàs agus do'n t-sior- 
ruidheachd a thoirt oirnn sinn fèin a ghiùlan gu 
cubhaidh fo bhur camadh air son f had 's a mhair- 
eas e. 



76 AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 

5. Nan suidhichmid sinn fèin air dhoigh Chriosd- 
uidh, chum an camadh a ghiùlan, gheibheamaid e 
mòran ni 's fhasadh na tha sinn a' saoiisinn. — 
Mata xi. 29, 30. " Gabhaibh mo chùing oirbh, 
agus fòghlumaibh uam, agus gheibh sibh fois d'ar 
n-anmaibh. Oir a ta mo chùingse so-iomchair, 
agus a ta m'eallach èutrom." Cha n 'eil aig Sàtan 
rathad 's an dòcha e buadhachadh, na bhi toirt a 
chreidsinn air daoinibh, gu bheil e do-dheanta 
dhoibh an inntinn a thoirt gu bràth gu strìochdadh 
do 'n chamadh ; 's gur eallach e tha tur do-iom- 
chair. Fhad 's a chreideas tu sin, bi cinnteach 
nach tig an là bhios tu 'n comas a ghiùlan. Ach 
cha 'n 'eil an Tighearna deanamh camaidh an crann- 
chur neach air bith, nach fheudar a ghiùlan air 
dhoigh a bhios taitneach dhasan, ged nach ann gu 
foirfe. Mata xi. 30. Oir a ta neart freagarrach 
dha sin air a dheanamh cinnteach anns a' chùmh- 
nant. 2 Corint. iii. 5. Philip. iv. 13, agus an 
uair a theid creidimh a dh' iarraidh nèirt as a' 
chùmhnant, bheir e leis e gu cinnteach. Salm 
xxviii. 7. 

6. Ma ghiùlanas sibh air dhoigh Chriosduidh fo 
'ur camadh an so, cha chàill sibh 'ur saothair, ach 
gheibh sibh tre Chriosd làn duais nan gràs 's an 
ath-shaoghal. 2 Tim. ii. 12. 1 Corint. xv. 58. 
Tha beannachd air a chur an ce'ill air an neach a 
ghiulaineas e, air an dearbh bhònn so, Seum. i. 12, 
'* Is beannaichte an duine a ghiùlaineas buaireadh ; 
oir 'nuair a dhearbhar e, gheibh e crùn na beatha^ 
a gheall an Tighearna do 'n droing a ghràdhaicheas 
e." 'S e flaitheanas an t-àite do'n gabhar iadsan a 
sheasas ri dearbhadh a' chamaidh. Tais. vii. 14, 
— " Is iad so iadsan a thàinig à trioblaid mhòr ; 
agus nigh iad an trusgain, agus rinn iad geal iad 
ann am fuil an Uain/' 'Nuair a ruigeas sibh sin, cha 
bhi comharradh dheth an làthair an 'ur crannchur, 
ni mo bhios an ni a 's lugha do chuimhneachan an- 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



77 



shocrach agaibh dheth ; ach meudaichidh e 'ur n- 
aoibhneas, agus gieusaidh e 'ur moladh. 

7. Mar giùlan sibh air dhoigh Chriosduidh an 
camadh, caillidh sibh 'ur n-anama 's an ath shaoghal. 
Iudas 15^ 16. Iadsan a tha cogadh ri Dia 'n an 
crannchur an so, bithidh Dia a' cogadh riu-san 
gu siòrruidh. Mar strìochd iad d' a chùing an so, 
agus mar imich iad gu siòchail foidhpe, fighidh 
esan a' chùing gu bràth mu'ra muineal, le cuibh- 
reachaibh bith-bhuan, nach bi gu sìorruidh air am 
fuasgladh. Iob ix. 4. 

8. Ge b'e camadh a tha 'n crannchur neach air 
bith^tha e ro choslach gu bheil camadh folaiseach 
a' feitheamh na ginealaich so, a bhios ni 's ro dhèuch- 
ainniche. 

Tha 'n là so 'n a là peacachaidh os ceann làithean 
ar n-aithrichean^ 'n a là 's am bheil Dia a' deanamh 
camaidhean mòra ann an crannchur na muinntir is 
ro ionmhuinne leis fein ; ach tha iad sin cosmhuil 
ri bhi a' roimh-innseadh gu bheil a leithid a charn- 
adh coitchionn & feitheamh na ginealaich, 's a dh* 
fhàgas ar camaidhean uaigneach air ro bheag cud- 
throm. 1 Pead. iv. 17^ 18. Air an aobhar sin 
suidhichmid sinn fèin chum an camadh a th' ann ar 
crannchur a ghiùlan gu cùbhaidh. 

Ma tha sibh & feòrach cionnas a ruigeas neach air 
a sin, bheir sinn air son seòlaidh. 

TEAG. III Tha beachd a ghabhail air a cham- 

adh crannchuir mar obair Dhè, 'n a mheadhon iom- 
chuidh chum neach a thoirt gu giùlan gu ceart fodha. 

1. Bheir sinn fainear ciod e sin a bhi toirt an aire 
do'n chamadh mar obair Dhè,anns na cùig nithibh so. 

'$ a cheud àite. A bhi fiosrachadh ciod an tobar 
bho bheil e 'g èiridh. Gen. xxv. 22. Tha mar- 
aon rèusan agus diadhachd ag teagasg dhuinn, 
cha n e a mhàin beachd a ghabhail air a' chamadh 



7» 



AN CAMADH 'S 'a CHRANNCHUR. 



nach urrainn dhuinn a sheachnadh, ach rannsach- 
adh agus fiosrachadh mu 'n aobhar bho bheil e a 5 
sruthadh. Gu cinnteach cha 'n e ar roghainn-ne 
e, ni mò cha 'n 'eil sinn a dh'aon obair 'g a dhean- 
amh dhuinn fèin; agus cha *n 'eil ach faoineachd 
a bhi 'g ràdh gur tuiteamas a th'ann ; cha 
d'fhàs e leis fèin, ach air a chuìr le làimh èiginn air 
ar son-ne. Iob v. 6. Agus tha sinn gu beachd a 
ghabhail do'n làimh bho bheil e a' teachd. 

'S an dara dite. A bhi toirt an aire do làimh 
Dhè ann. Ge b'e làmh a th'aig creutair air bith 
anns a' chamadh, cha bu chòir dhuinn gu h-iom- 
lan ar beachd a shuidheachadh air, ach amharc 
os ceann agus an taobh thàll dha ri oibreach- 
adh làimh an àrd fhir-riaghlaidh. Iob i. 21, 
As eugais so tha sinn a' deanamh Dia do'n chreu- 
tair a tha 'n a mheadhon ann a bhi deanamh a' cha- 
maidh, ag amharc air mar gu'm b'e a' mhàthar- 
aobhair, ni a bhuineas gu sònruichte do Dhia, 
Rom. xi. 36, agus mar sin bheir sinn sinn fèin 
fo'n bhìnn sin. Salm xxviii. 5, " A chionn nach 
toir iad an aire do ghnìomharaibh an Tighearna, 
no do obair a làmh, sgriosaidh e iad_, agus cha tog 
€ suas iad/' 

'S treas àite. A bhi 'g a nochdadh dhuinn fèin 
mar obair Dhè, a dh'oibrich e 'n ar 'n aghaidh-ne 
air son crìochan naomh agus glic, freagarrach d'an 
iomlanachd nèamhaibh. 5 S e so am beachd ceart 
a ghabhail do'n chamadh, agus an rathad bho 'ni 
bheil giùlan gu h-iomchuidh fodha teachd. Cha 
'n 'eil e gu bràth tearuinte gun an aire ghabhail do 
Dhia anns a' chamadh, ach gle thearuinte gun an aire 
ghabhail do'n chreutair, 'g a chur as leth Dhè, mar 
nach biodh gnothach aig laimh air bith eile ris, do 
bhrìgh gur e' làmh-san an còmhnuidh fior aobhar 
na cùis. " Is e 'n Tighearn a th'ann : an ni sin a 
ta maith 'n a shuilibh, deanadh e." 1 Sam. iii. 18. 
Mar so cha do ghabh Daibhidh sùim air bith do 



AN CAMADH ? S A* CHRANNCHUR. 



79 



Shimei, ach dh'amhairc e ri Dia a thaobh na cùis 
mu'n do mhallaicheadh e ; coslach ri neach nach 
gabhadh aire sam bith do 'n tuaidh, ach a bheachd- 
aicheadh gu gèir air-san a bha 'g a làimhseachadh, 
An so tha dà ni ri thoirt fainear. 

1. Ordugh Dè a rùnaich an camadh sin air ar 
son-ne bho shiorruidheachd : ee oir tha e 'g oib- 
reachadh nan uile nithe rèir comhairle a thoile 
fèin." Ephes. i. 11, an leabhar a th'air a shèuladh 
anns am bheil sgrìobhta gach riaghan dubh a tha 
deanamh a' chamaidh. Ge b'e gleann do dhorch- 
adas, do chràdh, agus do bhròn troimh am bheil 
sinne air ar giùlan, tha sinn gu amharc orra mar 
air an deanamh leis na beanntaibh umha sin, 
eadhon, ruintean Dhè a ta neo-ghluasadach. Saciu 
vi. 1. Cha'n urrainn so bhi 'n a an-danadas air 
bith anns a chùis sin, mar giùlan sinn e ni 's faide na 
tha'n t-aobhar a' dol ann ar sealladh agus ann ar 
faireachadh fèin ; oir an f had sin tha'n leabhar air 
f hosgladh dhuinne chum amharc a steach ann. 

2. Tha freasdal Dè a' toirt a' chamaidh mun 
cuairt air ar son-ne ann an àm. ee Am bi dòrainn 
ann am baile, 's nach e'n Tighearn a chuir ann 
e V Amos iii. 6. Cha'n urrainn ni sam bith 
tachairt dhuinn as èugais-san anns am bheil sinn 
beò. Ge b'e làmh a dh'fheudas a bhi aig na creu- 
tairibh ann an deanamh ar camaidh, ciod sam bith 
a rinn no nach d'rinn iad da thaobh, is esan an Tì 
a ta cur gach cuibhle chruthaiehte air ghluasad,, 
agus nan sguireadh esan stadadh iadsan uile ; ged 
tha e 'n còmhnuidh neo-chrìochnach fior-ghlan 'n a 
ghnìomharaibh, ge b'e co neo-ghlan 's a tha iadsan 
? n an ghìomhara fèin. Thug lob an dà ni so fain- 
ear, caib. xxiii. 14. 

'S a cheathramh dite. — A bhi gnàth smuaineach- 
adh air mar obair Dhè. Cha'n e aon phladha 
do'n t-suil a thoirt air, an doigh cheart, ach meur- 



80 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



achadh agus heachdachadh gu socrach air mar 
obair-san. 

J. Tha sinn gu bhi gnàth-smuaineachadh air 
so: do bhrìgh 's gur ni-èiginn do chruaidh-chas 
mairsinneach an camadh, air an aobhar sin bu 
chòir do'n smuain so, mar an leigheas, a bhi an 
còmhnuidh air a cumail an cleachdadh. Tha 
smuaintean eile thuilleadh air so a dh'f heumas sinn 
a ghabhail a stigh, air chor 's nach urrainn dhuinn 
e bhi 'n còmhnuidh a dh'aon obair ann ar n-inntinn; 
ach feumaidh sinn a chur sìos mar raighailt 
shuidhichte, a rèir 's mar tha sinn gus an camadh 
a riaghladh, agus an cridhe chumail ann am fònn, 
leis an tig e chum air cuimhne, a rèir 's mar bhios 
feum àraid air a shon. 

2. Air ar cleachdadh ann, mar bhios aobhar air, 
Co luath 's a mhothaicheas sinn cràdh a' chamaidh, 
bu chòir dhuinn an leigheas so a chleachdadh ; 
'nuair a thòisicheas a chùing ris a' mhuinneal a 
chiurradh, bu chòir an t-ungadh spioradail so a 
cho'-chur. Agus ge b'e co tric 's a mhothaicheas 
sinn an cràdh, 's e ar giiocas an t-ùngadh a cleachd- 
adh mar an leigheas iomchuidh ; mar is tric a 
ghnàthaichear e, 's ann is f hasadh dhuinn f haotuinn, 
agus, mar an ceudna, 's ann is ro eifeachdaich e. 

'S a chuigeamh dite Ann a bhi g a thoirt fainear 

chum na crìche air son an do rùnaicheadh e dhuinne, 
eadhon, chum ar toirt gu giùlan umhal fodha. — 
Bheir truailleachd dhaoine orra smuaineachadh air 
an doigh so ; agus mar a ta bharail truaillidh, mar 
sin bithidh a' chrìoch agus a' thoradh truaillidh, mar 
an ceudna. 2 Righ. vi. 33. " Feuch, tha'n t-olc 
so o'n Tighearna ; c'ar son a dh'fheithinnse air an 
Tighearna ni 's faide?" Ach feumaidh sinn a 
thoirt fainear, agus a ghnàthachadh chum crìche 
mhath, ma's àill leinn gu'm faigh sinn math dheth, 
'g a ghabhail mar bhrosnachadh feumail chum ar 
giùlan fo n chamadh a riaghailteachadh. 



AN CAMADH J S A 5 CHRANNCHUK. 



81 



II. Cionnus a thuigear e bhi 'na rnheadhon 
iomchuidh chum neach a thoirt gu giùlan gu ceart 
fo'n chamadh. 

1. Cha 'n ann mar gu'm biodh e foghainteach 
dheth fèin, agus mar a ta e ann fèin, air an toradh 
sin a thoirt a mach. Ach,, 

2. Mar a ta e air a chleachdadh ann an creid- 
imh, ann an creidimh an t-soisgeil ; is e sin ri ràdh, 
Cha'n e beachd lòm a pheacaich d'a chamadh. 
erannchuir, mar obair Dhè, as èugais dàimh thearn- 
aidh air bith ris, an doigh gu giùlan gu ceart 
fodha; ach air dha creidsinn ann an Iosa Criosd, 
agus Dia a ghabhail mar a Dhia, agus mar an 
ceudna gur ann do obair Dhè an camadh, is e sin. 
a Dhia-san, am meadhon iomchuidh chum a thoirt 
gus an suidheachadh iimtinn agus an giùlan 
taitneach sin. Tha mòran do luchd-eisdeachd ani 
mearachd an so. 'Nuair a chluinneas iad a leithid 
so no leithid sud a chùmhnanta lagha air an ainm- 
eachadh chum an toirt gu ùmhlachd, air bàll tha 
iad a' smuineachadh, gu'm buannaich iad a' chùis 
le an neart-san a mhain. Mar an ceudna, tha 
mòran do luchd-teagaisg ann^ a tha dì-chuimhneach- 
adh Chriosd agus an t-soisgeil, a tha le neart 
rèusan a' gabhail orra Criosduidhean a dheanamh 
do dhaoine ; tha an sùilean araon air an cumail. 
air chor 's nach "eil iad sl faicinn truaillidheachd 
nàduir dhaoine^, a tha co mòr 's gu'n chuir e 'm 
fior leigheas os ceann neirt rèusain ; 's e beagan do 
dhroch cleachdaidhean_, an t-iomlan do'm bheil iad 
seadhail, nithe a tha iad am barail a dh'fheudas a 
bhi air an crathadh dhiubh le dian chleachdadh a 
dheanamh do an comasaibh rèusantach fèin. Chum 
a' chùis so a shoilleireachadh, thugaibh fainear, 

'S a cheud àite. Am bheil e rèusantach a smuain- 
eachadh gu'n cuirte 'n duine thuit, le nàdur air a 
thruailleadh a dh'obair an aon rathad ri Adhamli 
neo-chiontach ? Is e sin na feumaich a chuir 



82 



AN CAMADH 's A 9 CHRANNCHUR. 



coimeas ris a' mhuinntir shaoibhir, na bacaick a 
cliuir air aon turus riu-san aig am bheil comas am 
bùill. Bha stoc do chomasaibh gràsmhor aig Adh- 
amh neo-chiontach, leis am feudadh e, le neart 
breithneachadh rèusantach, gach dleasnas a choi- 
ìionadh gu ceart. Ach c 'àit' am bheil sin againne ? 
2 Cor. iii. 5. " Cha'n 'eil sinn foghainteach 
uainn fèin chum ni sam bith a smuainteachadh 
mar uainn fèin : ach is ann o Dhia a ta ar fogh- 
ainteachd." Ge b'e neart a ta annta do anam anns 
am bheil beatha spioradail, ciod an neart a ta annta 
chum na màirbh^ mar a ta sinne thogail ? Ephes. 
ii. 1. 

'S an dara àite. Tha'n sgriobtuir gle shoilleir 
air a cheann so, a' nochdadh feum do-sheachaint' 
a' chreidimh. Eabh. xi. Agus sin an creidimh 
a dh'aonas ri Criosd. Eoin xv. 5. C( As m'eug- 
mhais-sa," is e sin, dealaichte uamsa, " cha'n ur- 
rainn sibh aon ni a dheanamh;" cha'n urrainn 
eadhon leis gach breithneachadh reusantach is ur- 
rainn sibh a ghnàthachadh. Cionnas a thugadh na 
deich àitheanta air beinn Shinai ? Cha'n ann mar 
aig agairt dleasnais agus ùmhlachd, ach a' tois- 
eachadh leis an t-soisgeul, chum a bhi air a chreid- 
sinn 's a' cheud àite, * 4 Is mi an Tighearna do 
Dhia," &c- Mar an ceudna tha Solamh, neach ris 
nach 'eil mòran a' gabhail mar Sgrìobhadair air a 
dheachdadh a tha treorachadh chum Chriosd^, ach 
niar fhealisanach beusach, a' toiseachadh a sgrìobh- 
aidhean ann an toiseach a Gnàth-fhocail, ìe fior 
shoisgeul. Agus feumaidh sinn e bhi gu soilleir 
air aithris ann ar Bioballaibh maille ris gach àithne 
bheusach, air neo ar suilean a dhùnadh, agus na 
li-àitheanta so ghabhail as eugais ; is e sin toradh 
ar nàimhdeas a thaobh nàduir do Chriosd. Nam 
b'e 's gu'n gradhaichmid e ni bu mhò, chitheamaid 
e an tuilleadh anns gach taobh duilleig, agus anns 
gaeh àithne, a' gabhail an lagh bho 'bheul-san. 



AN CAMADH 'S a' CHRANNCHUR. 



an treas dite. Thugaibh fainear ciod e a bhi 
giùlan gu ceart fo'n chamadh crannchuirj ciod an 
irioslachd anma; ciod an fhèin-aicheadh, agus an 
strìochdadh iomlan do thoil Dhè a dh'fheumas a 
bhi ann? ciod an gràdh do Dhia bho'm feum e 
sruthadh ; cionnas a dh'fheumas urram d'a ghlòir 
ar n-aomadh mar a' chrìoch àraid ; feuchaibh agus 
faicibh mar 'eil e do-dheanta dhuibh ruigheachd 
air as eugais a' chreidimh sin a roimh-ainmicheadh. 
Tha fios agam gu'm feud Criosduidh ruigheachd air 
as eugais làn dearbhachd: gidheadh 's ann a rèir 
an tomhais 's am bheil iad a' creidsinn gur e Dia 
an Dia-san, a bbios am buanachadh ann, tha iad 
so araon a' cumail co'ionann ceum. O ciod a' ghnè 
chridheachan a tha iad am barail a th'aca fèin, a 
tha smuaineachadh gur urrainn dhoibh an dean- 
amh folamh do'n chreutair aon mhòmaint ni's faide 
na's urrainn dhoibh an lionadh le Dia., mar an Dia 
'n a àite ! Gun teagamh, feudaidh daoine., le neart 
breithneachadh reusantach iad fèin a thoirt gu 
giùlan ceart fo'n chamadh, bho'n leth a mach^ mar 
rinn iomadh Ana-criosduidh ; ach cha ruigear gu 
bràth air suidheachadh spioraid Criosduidh fodha, 
as eugais creidimh ann an Dia. 

Leithsgeul. " Ma's ann mar sin a tha chùis 
's iad na naoimh a mhàin a ta comasach air feum a 
dheanamh do'n bheachd sin. 

Freagradh. \'S iad gu cinnteach, agus do gach 
beachd reusantach eile, air-son fìor fheum Criosdail. 
Agus cha'n 'eil sin a' ciallachadh, ach gur ann a 
mhàin air son nam beo, aig am bheil comas am 
buill, a tha na seolaidhean sin chum imeachd gu 
ceart ; agus uime sin chum gun dean sibh feum 
iomchuidh dheth, rùnaichibh creidsinn anns a' 
cheud àite. 

III. Daingnichidh mi gu bheil e 'n a mheadhon 
iomchuidh chuin neach a thoirt gu giulan ceart fo'n 



84 



AN CAMADH ? S A 9 CHRANNCHUR. 



chamadh. Chithear so, ma bheir sinn fainear na 
ceithir nithe so. 

1. Tha e ro fheumail chum ar 'n inntinn a 
thoirt bho bhi smuaineachadh air na nithibh so 
mu'n chamadh, a tha brosnachadh ar truaillidh- 
eachd ; mar a ta, a bhi cuir bacadh air ar toil agus 
air ar 'n iarrtas, an taitneas a bhiodh againn anns 
a' chùis a dhol a rèir ar càil fèin, cia cronail, cia 
mi-reusantach, cia reasgach, &c, a tha inneal a 
ehamaidh dhuinne. Cha'n 'eil ann a bhi smuain- 
eachadh air na nithibh so ach seideadh teine 9 s an 
taobh a stigh ; ach bhiodh ar suilibh a thionndadh 
air mar obair Dhè ? n a leigheas air ann an rathad 
togail na h-inntinn dheth. 2 Sam. vi. 9, 10. 
Agus cha'n e a mhàin gu bheil a leithid sin a thog- 
ail air falbh air na smuaintibh ceadaichte, ach iom- 
chuidh agusfeumail. 

2. Tha ullachadh modhannail ann chum an tor- 
adh math so thoirt a mach. Ged nach 'eil sinn air 
ar leigheas le neart reusain a mhàin ; gidheadh tha 
e air a thoirt air aghaidh^ cha'n ann le gluasad bòrb 
ach an ann rathad reusantach. Eph. v. 14. Tha 
buaidh mhodhannail aig an ni so air ar reusan, a 
tha comasach eagal a chuir oirnn chum gèill a thoirt 
dha, agus tha e toirt mòran argumaidean chum 
gu'n giùlanmaid air mhodh Criosduidh for ar cam- 
adh. 

8. Tha e ri chreidsinn gu bheil e air òrduchadh 
le Dia chum na crìche sin, " Ann ad uile shìigh- 
ibh aidich e, agus seòlaidtt esan do 0^6^^^^^^." 
Gnàth. iii. 6. Oir cha'n 'eil anns a' chreutair deth 
fein ach ni gun bhrìgh gun ghluasad, agus fior 
dhìomhanas. Gnìomh. xvii. 28. e òrdugh Dhè 
a ni meadhon air bith freagarrach chum na crìche sin. 
Mata iv. 4. Uime sin^ cha n 'eil ann an ni sam 
bith a ghnàthaichear chum na crìche sin_, as eugais 
so a chreidsinn, ach a bhi deanamh Dia do'n 
chreutair ; uime sin, tha e gu bhi air a ghnathach- 



AN CAMADH ? S a' CHRANNCHUR. 



m 



adh ann an urradh ri Dia, a rèir focail an òrduigh 
sin, 1 Tim. iv. 4, 5. Agus tha gach ni freagarr- 
ach do'n chrìoch chum an d'òrduicheadh e le Dia. 
Dh'òrduicheadh a ni so chum na crìche sin ; agus 
uime sin tha e 'n a mheadhon freagarrach air a 
shon. 

4. Feudar a bhi 'g earbsa gu'n oibrich an Spiorad 
leis, agus tha e 'g oibreachadh leis annta-san & 
ta creidsinn, agus a tha 'g amharc ris air a shon, 
do bhrìgh gur meadhon e a dh'òrduich e fèin. 
Tha Papanaich, Laghalaich, agus gach uile neach 
shaobh-chràbhach, a' deilbhiomadh meadhon naomh- 
aichidh, agus cha'n e a mhàin aig am bheil 
coslas, ach aig am bheil freagarrachd mhodhannail 
chum na crìche sin; ach tha iad buileach neo- 
eifeachdach, do bhrìgh gu bheil iad coslach ri Abana 
agus ri Pharphar, as eugais òrduigh Dhè chum ar 
leigheas do ar mùire ; uime sin, cha'n 'eil an Spior- 
ad ag oibreachadh leo, do bhrìgh 's nach iad a 
h-aon d'a mheadhonaibh-san, ach meadhonan a 
dheilbh an cridheachan fèin. Agus a chionn gu 
bheil na meadhonan a dh'òrduich Dia neo-eif- 
eachdach as eugais an Spioraid, cha'n urrainn iad so 
gu bràth a bhi eifeachdach. Ach air do'n ni so bhi 
air òrduchadh le Dia, tha'n Spiorad aig oibreachadh 
leis. 

Feum. Uime sin, gabhaibh an seòladh so chum 
? ur toirt gu giùlan ceart fo'n chamadh 'n ur crann- 
chur. Cleachdaibh sibh fèin ri bhi g a thoirt 
fainear mar obair Dhè. Agus a chum 'ur cobh- 
air gu feum 'a dheanamh dheth, air dhoigh 's 
gu'm bi e eifeachdach? tairgeam na comhairlean so a 
leanas, 

1. Thugaibh fainear e mar obair ur Dè ann an 
Criosd. 'S e so an rathad gu ùrachadh le gràs an 
t-soisgeil, agus mar sin gu dheanamh ni's so-ghiùl- 
ainte. Salm xxii. 1 — 3. Bheir a bhi faicinn làimh 
Athar anns a' chamadh mòran do'n t-searbhadas as, 



*6 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



agus ni e 'n leigheas ni's mìlse. Air an aobhar so 
bithidh e feumail, (1.) Dia a ghabhail gu nrinneach 
mar 'ur Dia fo 'ur camadh. Salm cxlii 4, 5. (2.) 
Ann 'ur 'n uile chòmhrag ris a' chamadh, creidibh 
gu seasmhach, agus tagraibh 'ur còir ann-san_, 1 Sam. 
xxx. 6. 

2. Gabhaibh beachd ni's farsuinge air a* chamadh 
]e bhi sealltuinn air an dàimh anns am bheil Dia 
agus a bhuadhan a' co'sheasamh dhuibh. Thugaibh 
fainear gur e obair 'ur Dè e, obair 'ur 'n Athar, 'ur 
Brathar is seine, 'ur Ceann, 'ur Fear-posda, &c.j 
agus gu bheil e gu cinnteach air son 'ur math. 
Thugaibh fainear a naomhachd agus a cheartas, a 
tha nochdadh nach 'eil e deanamh eucoir oirbh ; a 
thròcair agus a mhaitheas, nach 'eil 'ur cor ni 's 
miosa ; àrd-uachdranachd_, a dh'f heudas 'ur riarach- 
adh anns a' chùis. 

3. Thugaidh faìnear ciod an earrann do dh'ohair 
Dhè a ta ann, cionnus a ta e 'n a obair mhothach- 
aidh, gu peacadh a thoirt chum na cùimhne ; na 
obair chronachaidh, chum 'ur smachdachadh air 
son 'ur 'n amaideachd ; no obair bhacaidh, chum 'ur 
dùnadh suas bho shlighibh a' pheacaidh, ni as eugais 
chum am biodh sibh ullamh gu ruith ; na obair 
dhearbhaidh, chum 'ur staid, 'ur gràsan, agus 'ur 
truaillidheachd f hoillseachadh ; na obair chuir air 
dial, chum 'ur cuir air dial bho'n t-saoghal, agus 'ur 
'n ullachadh air son nèimh. 

4. Ann ar *n uile smuaintibh mu thimchioll, air 
a' mhodh so_, amhaircibh suas air son a Spioraid 
chum an deanamh eifeachdach. 1 Cor. iii. 6. Gu 
ma h-ann a ghiùlanas sibh mar so fodha air mhodh 
Criosduidh, gus an dìrich Dia e aon chuid an so no 
air nèamh. 



AN CAMADH 's A J CHRANNCHUR. 



87 



Gnath. xvi. 16. 

Is feàrr a bhi do spiorad iriosal maitte riu-san 
a ta ciùin, na a* chreack a roinn maille ris rta 
h-uaibhrich. 

Nani b'urrainnear daoine a thoirt aon uair gu 
ehreidsinn, gu'm b'fhearr dhoibh an inntinnean a 
lùbadh ri'n camadh crannchuir, nan camadh a 
dhìreadh a rèir an càil, an sin bhiodh iad air an 
rathad cheart chum an cùisean a thoirt gu deadh 
bhuil. Eisdibh ma ta ri breith Dliè anns 
chùis sin. " Is fearr a bhi do spiorad iriosal 
maile riu-san a ta ciuin, na a' chreach a roinn 
maille ris na h-uaibhrich/ > Anns na briathraibh 
sin. 

'S a' cheud àite. Tha coimeas air a shuidheach- 
adh, eadar dà phàirtidh, agus dà phùinc anns ani 
bheil iad aig eadar-dhealachadh gu mòr. 

1. 'S iad na pàirtidhean a' mhuinntir iriosal agus 
a' mhuinntir àrdanach, a ta 'g eadar-dhealachadh 
mar a ta na nèamha agus meadhon na talmhainn : 
tha mhuinntir àrdanach an còmhnuidh a' streapadh 
suas, agus ag èiridh gu h-àrd ; tha mhuinntir iriosai 
toilichte le bhi màgaran air an làr, ma's e sin toiì 
Dhè. Gabhamaid beachd orra ni's ro shònruichte 
mar a ta 'm bònn teagaisg 'g an nochdadh. 

1. Air an darna làimh tha mhuinntir irìosaL 
An so tha earrann araon air a leughadh,, agus air 
a mìneachadh leis an Spiorad Naomh, agus cha n 
'eil iad ag eadar-dhealachadh ach a mhàin ann an 
litir; 's e cheud droing a' mhuinntir bhochd a ta fo 
amhghar, a tha iosal 'n an cor ; an dream aig am 
bheil camadh comharraichte 'n an crannchur a 
thaobh trioblaid a leagadh orra, leis am bheil an 
staid air a deanamh iosal anns an t-saoghal. *S 



AN CAMADH 'S A' CHRANNCHUR. 



iad an dara droing a' mhuinntir mhacanta no chiuin 
agus iriosal, a tha iosal 'n an spiorad, co math 's 'n 
an staid, agus aig am bheil an inntinnean air an 
toirt a mhàin a rèir an crannchuir. Tha 'n da 
chuid so a' deanamh suas cliù na muinntir iriosail so. 

2. Air an làimh eile tha mhuinntir àrdanach, 
ùallach, agus àrd-inntinneach. Tha e air a smuain- 
eachadh an so gu bheil trioblaidean, agus cam- 
aidhean 'n an crannchur-san mar an ceudna ; oir, 
is comharradh air buaidh a bhi roinn na creiche, 
agus tha buaidh a' cur an cèill gu'n robh cath 
ann. 

2. 'S iad na pùincean anns am bheil na pàirtidh- 
ean so ag eadar-dhealachadh, eadhon, a bhi do 
spiorad iriosal, agus a' roinn na creiche. 

Feudaidh a' mhuinntir iriosal agus a ta fo àmh- 
ghar air uairibh an cor f haotuinn air atharrachadh, 
feudaidh iad a bhi air an togail suas air ionad àrd, 
agus a' chreach a roinn, mar a rinn Hanna, Iob, &c. 
Feudaidh na h-uabhraich air uairibh a bhi air an 
tilgeadh sios agus air am bruthadh, mar bha Pha- 
raoh, Nebuchadnesar, &c. Ach cha*n i sin a cheist^ 
Co dhiubh is feàrr a bhi air ar togail suas maille riu- 
san a ta iriosal, no air ar tilgeadh sios maille riu-san 
a ta àrdanach ? Cha bhiodh dragh air bith anns a 
cheist sin a f hreagradh. 

Ach 's i cheist, Co dhiubh is feàrr a bhi do 
spiorad iosal agus iriosal, ann an staid iosal, maille 
riu-san a ta iriosal agus fo àmhghar, no neach a 
thoil fèin fhaotuinn_, agus a chreach a roinn maille 
ris na h-uabhraich? Nan labhradh daoine fior 
smuaintean an cridhe, rachadh a cheist sin a f hreag- 
airt calg-dhìreach an aghaidh a' bhùinn-teagaisg. 
Uime sin^ is iad so na pùincean a th' air an coim- 
easachadh, agus a th' air an cur ri aghaidh a cheile 
an so. (1.) Air an darna làimh, a bhi do spiorad 
iriosal maille ris a* mhuinntir chiùin a ta fo àmh 
ghar, (no mar tha e 's an Eabhra,) a bhi do spior 



AN CAMADH 'S A 9 CHRANNCHUR. 



89 



ad iosal, oir tha 'm focal anns a' cheud chainnt a' 
ciallachadh a bhi iosal ann an crannchur no ann 
an cor ; mar sin 's i phùinc a th' air a sònruchadh 
an so, a bhi maille riu, no ann an cor na muinntir 
iriosal a ta fo àmhghar, aig am bheil an spiorad 
air a thoirt a mhàin chum a' chrannchuir iosail sin ; 
isleachd an spioraid a' cothromachadh isleachd a' 
chrannchuir. (2.) Air an làimh eiìe, a chreach 
a roinn maille ris na h-uabhraich. 'S i phùinc a 
tha gu bhi air a toirt fainear an so, a bhi maille 
riu no ann an cor nan uaibhreach, aig am bheil an 
crannchur air a thoirt le fior ainneart gu bhi rèir 
an càil ; mar a ta 'n dream, a tha meas gu bheil 
iad fèin a' fulang eucoir, a' strìgh ann an cath ri 
'n naimhdibh, a' toirt buaidh agus a' roinn na creiche 
a rèir an toile. 

'S an darna dite, A' bhreith a thugadh, anns am 
bheil a cheud aon air a mheas ni 's feàrr nan aon 
mu dheireadh : iC Is feàrr a bhi do spiorad iriosal 
maille riu-san a ta ciuin, na a' chreach a roinn 
maille ris na h-uaibhrich," &c. Nam biodh an 
dà phàirtidh so air an cur fa'r comhair-ne, b'fhearr 
dhuinn ar crannchur a' ghabhail maille riu-san a 
tha do staid iosal, aig am bheil an spioradan air an 
toirt a mhàin co iosal, r' an crannchur^ na bhi maille 
riu-san a tha do spioradaibh uaibhreach àrdanach, 
aig am bheil an crannchur air a thogail suas a rèir 
an càil. Is feàrr spiorad iriosal na staid air a h- 
àrdachadh. 

TEAGASG. — Tha ginealach ann do mhuinntir 
iriosal a ta fo àmhghar, aig am bheil an spiorad 
air isleachadh agus air a thoirt a mhàin a rèir an 
crannchuir, aig am bheil an cor anns an doigh sin, 
ni's feàrr na cor na muinntir àrdanach a tha faot- 
uinn nan uile nithe rèir an toile agus an cdil. 

I. Bheir sinn fainear ginealach na muinntir irios- 



90 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



ail a ta fo dmhghar, aig am bheil an spiorad air a 
thoirt a mhàin a reir an crannchuir. 

Anns a' cheud dite. Cuiridh sinn sìos beagan do 
bheachdaibh coitchionn mu'n timchioll. 

1 . Tha 'n leithid a ghinealach anns an t-saoghal, 
olc 's mar ta e. Tha 'm bònn teagaisg gu soilleir 
'g an ainmeachadh, agus tha 'n sgriobtuir ag dean- 
amh luaidh orra ann an earrannaibh eile ; mar ann 
an Salm ix. 12, agus x. 12 ; Mata v. 3 ; Luc. vi. 
20. C'àit' an iarr sin air an son ? Cha'n ann air 
nèamh, oir cha'n 'eil a h-aon fo àmhghar an sin ; 
no ann an ifrinn, — cha'n 'eil a h-aon chiuin no 
iriosal an sin, aig am bheil an spiorada air an toirt a 
mhàin a rèir an crannchuir. Uime sin, feumaidh 
e bhi gur anns an t-saoghal so tha iad, far am 
bheil staid na deuchainn. 

2. Mar biodh a' chuis mar sin, cha bhiodh luchd- 
leanmhuinn air bith aig Criosd mar a bha e s an 
t-saoghal. B'esan ceann na ginealaich sin, agus 
tha iad uile a' leantuinn 'eiseimpleir. 4 * Fòghlum- 
aibh uain, oir 3 ta mise macant' agus iriosal an 
cridhe." Mata xi. 29. Agus air son onoir-san, 
agus onoir a' chroinn-cheusaidh, cha bhi 'n saoghaì 
gu bràth a dh'easbhuidh orra am feadh a mhaireas 
e. Rom. viii. 29. " An dream a roimh-aithnich 
e, roimh-òrduich e iad mar an ceudna, chum bhi 
comh-chosmhuil ri dealbh a Mhic." Tha iomh- 
aighs' a' co'sheasamh anns an dà ni so, fulangas 
d'am priòmh-earrainn irioslachd. 

3. Gidheadh tha iad gu cinnteach gle ainneamh 
anns an t-saoghal. Tha Agur a' toirt fainear, gu 
bheil ginealach eile ann (Gnàth. xxx. 13.) Ci Tha n 
sùilean àrda_, agus fabhraidhean an sùl air an tog- 
ail suas") a tha calg-dhìreach 'n an aghaidh so^ agus 
is iad so a' chuideachd is mò gu mòr. Cha'n 'eil 
an crannchur iosal trioblaideach co ro ainneamh^ 
ach 's ainmig a tha fònn iriosal spioraid cùing- 
cheangailte ris. Is iomadh spiorad àrdanach a 



AN CAMADH 'S a' CHRANNCHUR. 



n 



tha fantuinn àrdanach a dh/aindeoin ilsead an 
crannchuir. 

4. Cha'n urrainn dhoibh a bhi ni's lionmhoire 
ann an àireamh na fìor phobull Dè ; oir cha toir 
ni's lugha na gràs Dhè inntinnean dhaoin' a mhàin 
bho'n àirde nàdurrach, agus an toil a dheanamh 
rèidh ri toil Dhè. 2 Cor. x. 4, 5. Feudaidh 
daoine bhi gabhail orra bhi umhailt do chrann- 
chur iosal àmhgharaclr, do bhrìgh 's nach urrainn 
dhoibh a leasachadh,, agus gu bheil iad a' faicinn 
gur dìomhain a bhi strì 'n a aghaidh ; ach 's e gràs 
irioslachaidh, a dh'fheumas an spiorad a thoirt gu 
fìrinneach d'a ionnsuidh. 

5. Ged is ann do'n ghinealach sin a tha pobull 
Dè uile, gidheadh tha cuid dhiubh d'am buin an 
comhaìradh sin ni's ro shònruichte. Tha'n t-slighe 
gu nèamh tre iomadh àmhghar do na h-uile, 
Gnìomh. xiv. 22, agus gidheadh tha uile luchd- 
leanmhuinn Chriosd air an deanamh rèidh ris, Luc. 
xiv. 26, ach tha cuid dhiubh ni 's ro chomharr- 
aichte air am fòghlum ris na cuid eile, aig am 
bheil an spiorad air irioslachadh leis, agus air a 
thoirt a mhàin a rèir an crannchuir. Salm cxxxi. 
2. " Gu deimhinn shocraich agus chiuinich mi 
m' anam, mar leanabh a chuireadh o chìch a 
mhàthar ; mar leanabh a chuireadh o'n chìch tha 
m' anamsa." Phil. iv. 11, 12. "Oir dh'fhògh- 
luim mi, ge b'e staid am bheil mr, bhi toilichte. 
Is aithne dhomh bhi iosal, agus is aithne dhomh 
mar an ceudna pailteas a mhealtuinn : anns gach 
àit,, agus anns na h-uile nithibh theagaisgeadh mi, 
araon pailteas a shealbhachadh agus uireasbhuidli 
fhulang." 

6. Tha sealladh gle fhàbharach air a ghabhail 
anns na flaitheanas, do dh/fhònn iriosal anama, 
agus do rùn agus aomadh gnàthaicht' a' chridhe 
s an t-suidheachadh sin. Nam b'e 's gun amhairc- 
mid air son ginealach a tha gu h-iomlan air m 



$2 AN CAMADH *S A* CHRANNCHUR. 

glanadh bho àrdan agus bho mhòrchuis cridhe an 
aghaidh an crannchur àmhgharaich anns gach àm, 
cha'n fhaighmid a h-aon dhiubh anns an t-saoghal 
so ; ach 's e a' ghinealach a tha Dia a' meas iriosal, 
an dream a tha gu trèibhdhìreach aig oidheirp- 
eachadh agus a' deanamh an dìchioll chum ruigh- 
eachd air, agus a tha cumail slighe na h-ùmhlachd 
so riaraichte, ged tha iad air uairibh air an seideadh 
a leth-taobh, tha iad a' pilltinn d'a ionnsuidh a rìs. 
2 Cor. vii. 12; Seum. v. 11. 

'S an dara àite. Gabhaidh sinn beachd shòn- 
ruichte d'an cliù, anns am bheil na tii nithe so. 

' S a' cheud dite. Tha trioblaid an crannchur na 
ginealaich iriosail sin, a tha ni's feàrr na ghinealach 
àrdanach a tha soirbheachadh, is ginealach i do 
mhuinntir fo thrioblaid, a tha Dia a' cumail fo 
smachdachadh a' chùmhnaint. Feudaidh sinn a' 
gabhail anns na dha so : — 

1. Tha cùing do thrioblaid a dhaon seòrsa no 
do sheòrsa eile gu minig orra, Salm lxxiii. 14. 
Ma tha "tosd air nèamh," cha'n 'eil e ach rè 
" leth-uaire." Taisb. viii. 1. Tha Dia gu tric ag 
amharc orra, mar tha maighstir ag amharc air a 
sgoileiribh, agus mar a tha 'n lighiche air a 
mhuinntir euslainteach ; 'nuair a tha e, mar gu'm 
b'ann, a' dearmad dream eile. Taisb. iii. 19. Tha 
iad air an cleachdadh ris a' chùing, bho thàinig iad 
a steach do theaghlach Dhè. Salm cxxix. 1, 2, 3. 
Tha Dia 'g a faicinn math air an son. Tuir. iii. 
27, 28. 

2. Tha cùing shònruichte do thrioblaid, a 
chomharraich Dia air an son, a' leantuinn riu, 
agus is ann gle ainmig, ma tha iad idir, a' faotuinn 
lasachaidh uaipe. Luc. ix. 23. 'S e sin an deuch- 
ainn àraid, 's e sin camadh an crannchuir, 's e sin & 
chùing tha na luidh orra chum an cumail ann an 
gnàth chleachdadh. Feudaidh an deuchainnean 
eile bhi air am mùthadh, ach 's cudthrom a' chùing 



AN CAMADH 's A* CHRANNCHUR. 



sin a tha 'n còmhnuidh ceangailte riu, agus 'g an 
cromadh sìos. 

'S an dara aite. Tha suidheachadh iriosal 'n an 
aigne agus 'n am fònn spioraid. Is ginealach iad do 
mhuinntir chiuin iriosal,, a thug Dia le gràs an 
spioraid a mhàin, bho 'n ardan fèin. Agus mar 

SOj 

1. Tha barail iosal agus shuarrach aca dhiubh 
fèin: do na tha iad fèin : 2 Cor. xii. 11., do na 's 
urrainn doibh fèin a dheanamh; 2 Cor. iii. 5. s 
d'am fiùthalachd fèin; Gen. xxxii. 10., agus d'an 
toillteannas fèin ; Tuir. iii. 22. Air dhoibh beachd 
a' ghabhail orra fèin ann an sgathan lagh agus 
iomlanachd Dhè, tha iad g am faicinn fèin 'n am 
meall do neo-iomlanachd agus do pheacadh. Iob 
xlii. 5, 6. 

2. Tha barail àrd agus urramach aca mu Dhia. 
Salm cxliv. 

3. Tha iad air an teagasg leis an Spiorad ciod e 
Dia; agus mar sin tha iad a' gabhail a steach 
smuaintean urramach mu thimchioll. Tha iad 'g a 
mheas mar Ard-uachdaran an t-saoghail, gu bheil 
iomlanachd neo-chrìochnaichte, agus 'obair comh- 
lionta. Tha iad ag amharc air mar thobair an sonais^ 
mar Dhia ann an Criosd, a' deanamh nan uile nithe 
gu math ; ag earsba ri 'ghliocas, ri 'mhaitheas agus 
ri 'ghaol, eadhon far nach urrainn doibh faicinn, 
Eabh. xi. 8. 

3. Tha barail fhàbharach aca mu mhuinntir eile, 
co f had 's a dh'fheudas iad ann an ceartas. Phil, ii. 
3. Ged nach comasach dhoibh gun bhi toirt fain- 
ear an cionta folaiseach, gidheadh,, tha iad ullamh 
gu'n oirdheirceas aideachadh, agus meas a bhi aca 
orra d'an rèir. Agus do bhrìgh gu bheil iad a ? 
faicinn iad fèin a' mealtuinn ni 's mò do thròcairibh 
agus do shocharaibh chum ruigheachd air naomh- 
achd, na tha iad a' faicinn muinntir eile a' mealt- 
uinn, agus am mi-fheum a tha iad a' deanamh 



94 AN CAMADH 's A* CHRANNCHUR. 

dhiubh, tha iad ullamh gu amharc air muinntir eile 
mar ni's feàrr na iad fèin, 'nuair a shàmhluicheas 
iad an coirean, 

4. Tha iad gu h-iriosal ag aideachadh a bhi umhal 
do Dhia agus d'a thoil. Salm cxxxi. 1, 2. Tog- 
aidh an t-àrdan neach suas an aghaidh Dhè,, bheir 
irioslachd e air ais g'a àite, agus cuiridh e sios e aig 
cosaibh 'ard Thighearna, ag ràdh, " Gu deanar do 
thoil air talamh/' &c. Cha'n 'eil iad ag iarraidh 
an riaghlaidh ni's mò, ach tha iad toilichte gu'n 
suidheadh Dia fèin air stiuir an gnothaichean, agus 
gu'n riaghladh e 'n t-iomlan air an son. Salm 
xlvii. 4. 

Cha'n 'eil iad ag iarraidh nithe àrda, ach tha 
iad a' rùnachadh a bhi toilichte le nithibh iosal. 
Salm cxxxi. 1. Bheir irioslachd a mhàin na 
smuaintean àrda_, a tha 'n t-àrdan a' togail suas an 
aghaidh nèimh ; tarruingidh e sgàile thar gach 
oirdheirceas agus airidheachd phearsonta an làthair 
an Tighearna, agus bheir e thairis an t-iomlan do'n 
bheil aig an duine do'n Tighearna,, chum a bhi mar 
cheumaibh gu cathair a ghlòire. 2 Sam. xv. 
25, 26. 

6. Tha iad ullamh gu bhi 'g àrdachadh nan tròc- 
airean a bhuilicheadh orra, Gen. xxxii. 10. Ni 
àrdan cridhe tàir agus dearmad air na tròcairibh a 
tha neach a' sealbhachadh, agus suidhichidh e 'n 
t-sùil air an ni a tha dh'uireasbhuidh air còr neach, 
's ni e neach coslach ris na cuileagaibh, a theid 
seachad air na h-àitibh slàn,, agus a chruinnicheas 
nan sgaoth air a' chrèuchd. Air an làimh eile, tha 
irioslachd a' teagasg do dhaoinibh a bhi 'g ath-aith- 
ris nan tròcairean a tha iad a mealtuinn anns a 
chor is isle, agus comharradh a chuir air na nithibh 
math a sheilbhich iad, no tha iad a' seilbheachadh. 
Iob ii. 10. 

'S an treas àite. An spiorad air a thoirt a mhàin 
a rèir an crannchuir. Is iosal agus is trioblaideach 



AN CAMADH 's A* CHRANNCHUR. 



9-? 



an crannchur-san ; ach tha 'n spiorad cheart co iosai 
ris, air dha bhi troimh ghràs, air a thoirt a mhàin 
d'a rèir. Feudaidh sinn a ghabhail anns na cùig 
nithibh so. 

1. Tha iad ùmhal dha mar ni ceart. Mic. vii. 9. 
"Giùlainidh mi corruich an Tighearna, a chionn 
gu'n do pheacaich mi 'n a aghaidh." Cha 'n 'eil 
cruaidh-chas air bith ann ar cor, ach sin a thug sinn 
oirnn fèin ; uime sin, is ceart gu'm pògamaid an 
t-slàt, agus gu'm bitheamaid 'n ar tosd foidhpe, 
agus gu'n islichmid ar spiorad a re'ir ar crannchuir. 
Ma ghearanas iad, 's ann orra fèin a ghearanas iad ; 
cha'n 'eil an cridheachan ag èiridh suas an aghaidh 
an Tighearna, 's ni 's lugha gu mòr a dh'thosglas 
iad am beòil an aghaidh nan neàmha. Tha iad a' 
firinneachadh Dhè agus 'g an dìteadh fèin^ tlm iad 
a' cur urraim air a naomhachd agus air fhireannt- 
achd gun smal 'n a ghnìomhachadh 'n an aghaidh- 
san. 

2. Tha iad a' siubhal gu tosdach fodha mar ni 
so-fhulang. Tuir, iii. 26 — 29. *' Is math bhi ann 
an dòchas, agus feitheamh gu fòil ri slàinte an 
Tighearna. " Is maith do dhuine chùing a ghiùlan 
'n a òige ; suidhidh e 'n a aonar, agus bithidh e 'n a 
thosd, a chionn gu'n d'rinn e a giùlan. Cuiridh 
e 'bheul anns an duslach, ma 's teagamh gu'm bì 
dòchas ann." Am feadh a tha'n spiorad neo- 
cheannsuichte air a chaothach fo'n chùing, coslach 
ri damh neo-chleachdta rithe, tha'n spiorad a tha 
rèidh r'a chrannchur a' siubhal gu ciuin foidhpe. 
Tha iad a' faicinn gur ann do thròcairean an 
Tighearna nach 'eil a' chùis ni's miosa ; tha iad a ? 
togail na crois lomnochd, mar a ta Dia 'g a leagadh 
sìos, as eugais nan leth-troman sin a tha aignidh- 
ean buaireasach a' cur rithe : agus mar sin tha e 
da rìreadh a' tighinn gu bhi ni's fhasadh ghiùlan 
na shaoil leo a b'urrainn e bhi, coslach ri eallach 
air a deanamh ris an druiin. 



96 



AN CAMADH 'S A' CHRANNCHUR. 



3. Tha iad toilichte leis, a thaobh 's gur ann bho 
chearnaibh eile tha iad a tarruing an sòlais agus 
ni h-ann bho 'n staid as an leth a mach, eadhon 
mar a ta 'n tigh a' seasamh gramail an deigh do'n 
phrop air nach robh a thaic a bhi air a thoirt air 
falbh. " Ged nach toir an crann-fìge uaith blàth, 
agus ged nach fàs air an f hìonain cinneas ; gidheadh 
ni mise gàirdeachas anns an Tighearna." Hab. iii. 
17, 18. Mar so rinn Daibhidh ann an là theann- 
dachd, " Ghabh e misneach dha fèin anns an 
Tighearn a Dhia." 1 Sam. xxx. 6. Is comharr- 
adh air spiorad nach deachaidh a thoirt gu bhi 
umhal d'a chrannchur, neach a bhi ann an dìth 
misnich agus air cromadh sìos fo chruaidh-chas a' 
chamaidh, mar gu'm b'e ch8r anns an t-saoghal an 
t-aon ni ris an robh a shonas an urradh. 'S e 
easbhuidh irioslachd a tha toirt air sòlasaibh dhaoine 
fàs agus crìonadhj lìonadh agus traoghadh a rèir 
coslais iomadach an crannchuir anns an t-saoghal. 

4. Tha iad & gabhail tlachd ann, mar ni a ta 
freagarrach agus math air an son. Isa. xxxix. 8. 
2 Cor. xii. 10. Tha daoine gabhail seòrsa do 
thlachd ann an oibreachadh purgoid, ged tha i 'g an 
goirteachadh gu gèur ; tha iad a' smuaineachadh 
gu reusantach annta fèin, gur e is feàrr agus is 
fallain air an son : mar sin tha na h-anaman iriosal 
so a' meas an crannchuir trioblaideach mar leigheas 
spioradailj feumail, iomchuidh, agus math air an 
son ; seadh_, ni 's feàrr air an son anns an àm, do 
bhrìgh gu bheil e air a thoirt le'n Athair neàmh- 
uidh : agus mar sin tha iad a' ruigheachd air tlachd 
naomh a ghabhail 'n an crannchur iosal trioblaid- 
each. 

Tha'n spiorad iriosal a' tarruing a mhilseachd so 
as an t-searbhadas a tha 'n a chrannchur, a' breith- 
neachadh cionnas a tha'n Tighearna, leis a' chrann- 
chur thrioblaideach sin, a cumail air ais an lòin 
bho na h-ana-miannaibh mi-riaghailteach, chum 



AN CAMADH 'S a' CHRANNCHUR. 



91 



s gu n cuirear bàs iad le goirt : cionnas a tha e 
gearradh air falbh nan sruth-chlaisean leth-taobh, 
chum 's gun ruith an t-iomlan do shruth gràidh an 
anama d a ionnsuidh fe'in ; cionnas a tba e toirt 
dheth agus a' cumail dheth 'n duine eallach agus 
a' bacadh nan sòlasa talmhaidh, chum gu'n ruith e 
nis cabhagaich an t-shghe gu nèamh. 

5. Tha iad a' foisneachadh ann, mar staid as 
nach 'eil iad ag iarraidh teachd à mach, gus am 
faic Dia a thug iad da ionnsuidh, iomchuidh an 
toirt as do 'dheadh thoil. Isa. xxviii. 16. Ged 
tha àm saorsa spioraid neo-cheannsuichte an còmh- 
nuidh ullamh,, bithidh eagal air an anam iriosal gu J n 
teid a thoirt a' mach as a' chrannchur thrioblaià- 
each ro luath. Cha bhi e air son atharrachadh air 
a staid, gus an toir na flaitheanas rau'n cuairt e ; 
gidheadh cha 'n 'eil sin a' cur bacadh air ùrnuigh, 
agus cleachdadh a dheanamh do na meadhonaibh 
a th air an òrduchadh, ann an earbsa ris an Tigh- 
earna; ach feumaidh e creidimh, dòchas, foighi- 
dinn, agus ùmhlachd. 2 Sam. xv. 25, 26. 

II. Bheir sinn fainear ginealach na muinntir àrd- 
anaich a tha faotuinn nan uile nithe rèir an toil agus 
an càil. Agus 'n an cliù-san mar an ceudna tha tri 
nithe. 

S' a cheud àite, Tha croisean 'n an crannchur. Mar 
an ceudna tha'n deuchainnean air an comharrach- 
adh air an son le riaghladh freasdail, agus ge b"e 
inbhe anns am bheil iad anns an t-saoghal, cha J n 
urrainn doibh an t-iomlan dhiubh a sheachnadh. 
Oir thugaibh fainear. 

1. Gu'n d'rinn an aimhreite agus an dìomhana?. 
a thugadh a steach chum an t-saoghail le peacadh 
an duine, e neo-chomasach do dhaoinibh a dhol 
troimh an t-saoghal as eugmhais còmhlachadh ris a 
sin a chuireas mì-shuaimhneas orra. Ecles. i. 14. 
Thionnda am peacadh an saoghal bho bhi 'n a 
phàrras gu bhi 'n a phreas drise; agus cha'n 'eil 



AN CAMADH 's a' CHItANNCHUR, 



rathad air dol troimhe as eugais a bhi air ar 
rèubadh. Mar a dh'itealaicheas na meanbh-chuileag- 
an 's an t-samhradh mu'n cuairt dhoibh-san a 
bhios ag imeachd a mach ann an earradh riomhach, 
co math 's raun cuairt dhoibh-san ann an aodach 
suarrach; mar sin còmhluichidh croisean anns an 
t-saoghal ris a' mhuinntir àrdanach co math 's ris a' 
mhuinntir iriosal. 

2. Tha àrdan an cridhe gu h-àraid 'g am fàgail 
fosgailte do chroisibh. Ni cridhe àrdanach crois 
dha fèin, far nach còmhluicheadh a h-aon ri anam 
iriosal, Ester v. 13. Ni e fior chrois deich uair- 
ean ni's truime na bhiodh i do'n mhuinntir iriosaL 
Tha ginealach na muinntir àrdanaich coslach ri 
ionntagach agus ri callaidibh-droighinn, ris an 
gramaich nithe bhios ag itealaich mu'n cuairt, 'nuair 
a theid iad seachad air nithibh iosal agus rèidh ; 
mar sin cha'n'eil dream sam bith ni's fosgailte do 
chroisibh na iadsan, ged is iad is neo-chomasach air 
an giùlan. 

'*S an dara àiie. Mar tha e soilleir, bho'n àrdan 
a tha riaghladh 'n an spioradaibh. Cha deachaidh 
an spiorada riamh a cheannsachadh le obair fior 
irioslachaidh, tha iad a' fantuinn aig an àirde anns 
na shuidhich truaillidheachd nàduir iad ; air an 
aobhar sin cha'n urrainn dhoibh air sheol sam bith 
a' chùing a chuireas Dia orra ghiùlan. Tha'm 
muineal air at le droch ghalar an àrdain agus na 
feirge ; uime sin^ aon uair 's gu'n toisich a' chùing 
ri beantuinn ris, cha 'n urrainn tuille socair a bhi 
aca. Feudaidh sinn beachd a ghabhail an so air 
cor na ginealaich àrdanaich ann an trì nithibh. 

h Tha iomadaidh meas ac' orra fèin : agus 
m ar sin tha'n inntinn àrdanach ag ràdh, Cha bu 
chòir do'n duine cromadh sìos do'n chùing ; tha i 
ro shuarrach air a shon. Ciod an dìomhanas at- 
mhor a th' ann an sin. Escod. v. 2. " Cò e an 
Ti^hearna, gu'n eisdinn-sa r'a ghuth ?" Air an 



AN CAMADH 5 S A* CHRANNCHUR. 



99 



aobhar sin tha obair irioslachaidh feumail chum 
neach a thoirt gus . a' chùing a ghabhail air, co 
dhiubh is i cùing àithntean Chriosd no an fhreas- 
dail. 'S anns an tuigse tha a' cheud mhearachd ; 
uaithe sin tha Solamh gu gnathaichte a' gairm 
amadain do'n duine aingidh ; a rèir sin 's anns an 
tuigse a tha cheud bhuille do'n iompachadh,, ann a 
bhi dearbhadh an fheum a th* air irioslachd. Tha 
daoine ni's mò 'n am barail fèin, na da rìreadh a tha 
iad, uime sin, cha taitinn e ruinne, Dia bhi dean- 
amh cùisean freagarrach ris na tha sin da rìreadh. 

2. Tha fèin-thoil neo-chlaodhte annta,, ag eiridh 
bho'n iomadaidh meas a th' aca orra fèin, agus tha i 
'g ràdh nach gèill iad. Ecsod. v. 2. 'S i so a' 
cheist a tha eadar neàmh agus sinne. Cò dhiubh 
is i toil Dhè no ar toil-ne a dh' feumais a bhi dean- 
ta 1 Tha toil Dhè naomh, ach tha ar toil-ne truailì- 
idh ; uime sin cha'n urrainn doibh cordadh ann 
an aon. Tha Dia ag ràdh 'n a fhreasdal gu'm feuni 
ar toil-ne geilleadh d'a thoil-san ; ach sin cha dean 
i, gus am bristear an fhèith iaruinn a tha innte. 
Rom. vi. 7. Isa. xlviii. 4. 

Tha dòmhlas do dh'aignidhibh neo-cheannsuichte 
annta tha deanamh còmhnadh ris an fhèin-thoil ; 
agus tha iad ag ràdh, Cha ghèill i. Rom. vii. 8, 9. 
Mar sin tha'n cogadh a' toiseachadh, agus tha cath 
an leth-stigh agus an leth-muigh do'n duine. Seum. 
iv. 1. 

(1.) Tha Dia naomh a' cur an aghaidh fèin-thoii 
nan crèutairean uaibhreach le' fhreasdal, a' riaghladh 
agus a' stiùradh nithe an aghaidh an tograidh ; air 
uairibh le làimh neo-mheadhonach fèin, mar ann 
an cùis Chàin. Gen. iv. 4, 5, air uairibh le làimh 
dhaoine bhi deanamh nithe an aghaidh an càil, 
mar ann an cùis Ahaib, dha 'n do dhiùlt Nabotli 
'fhion-lios. 1 Righ xxi. 4. 

(2.) Tha'n cridhe agus an toil àrdanach, do nacli 
comasach strìochdadh do'n chvois, 's nach fhuiMng ;t 



100 



AN CAMADH *S A* CHRANNCHUR. 



bhi air an ceannsachadh, ag èiridh suas na h-agh- 
aidh, agus a' cogadh air son na h-uachdranachd, 
le uile neart aignidhean neo-cheannsuichte. 'S e 
tha 's an rùn a' chrois atharrachadh, eadhon an cam- 
adh, agus a chuis a thoirt gu bhi rèir an inntinn- 
ean fèin ; 'seso aobhar a chogaidh mhì-naomha so, 
anns am bheil, 

1. Cuideachd dhubh do dh'aignidhibh ifrinneil 
a tha g eiridh suas, agus & toirt ionnsuidh air 
nèamh fèin, eadhon, mi-thoileachadh, cion-foighid- 
inn, gearan, frionas, agus an leithidean sin. 
" Claonaidh amaideachd duine a shlighe, agus an 
aghaidh an Tighearna ni a chridhe gearan." Gnàth. 
xix. 3. Tha iad so a' cur feirg anns a' chridhe, 
gruaim anns a' ghnuis. Gen. iv. 6. 's air uairibh 
a' tilgeadh a mach lòd do ghearanaibh feargach 
agus mi-chiatach. Iudas rann 16, agus air uairibh 
do thoibheumaibh. 2 Righ vi. 33. 

2. Tha cuideachd eile tha dol air an aghaidh, 
agus a' toirt ionnsuidh air a* mheadhon no air 
meadhonaibh na crois, eadhon, fearg,, corruich, 
buaireas, dioghaltas, mi-run, &c. Gnàth. xxvii. 4. 
Tha iad so a' cur an duine bho bhi 'g a sheilbh- 
eachadh fèin. Luc. xxi. 19. a' lionadh a chridhe 
le goil theas. Salm xxxix. 3. a bhèul le gleadhraich 
agus cainnt shalach. Eph. iv. 31. agus a' sèideadh 
bagraidh a mach. Gnìomh. ix. 1. agus air uairibh 
a' cur nan làmhan air obair, ni aig am bheil crìoch 
ro dhùbhailceach. Mata v. 21, 22. mar ann an 
cor Ahaib agus Naboith. Mar so tha mhuinntir 
àrdanach a,' toirt air aghaidh a' chogaidh, agus mar 
is trice a' càll a' chath, agus tha chrois a' fantuinn 
neo-ghluasadach a dh'aindeoin na 's urrainn doibh 
a dheanamh ; seadh, agus tha iad fèin air uairibh a' 
tuiteam anns a cho'stri : tha e crìochnachadh 'n an 
sgrios. Escod. xv. 9, 10. Ach cha'n ann mar sin a 
tha chùis anns a' bhònn teagaisg. 

'S an treas àite. Tha sinn gu'n toirt fainear, mar 



AN CAMADH 's A* CHRANNCHITR. 101 

a* faotuinn na h-uile ni a rèir an toil agus an càil. 
Tha so a' cur an cèill, 

1. Gu bheil freasdal naomh a' gèilleadh do fhèin- 
thoil neo-cheannsuichte an duine, agus a' leigeil 
leis ruith a rèir a chàil. Gen. vi. 3, tha Dia a' faic- 
inn iomchuidh gu'n tuiteadh an connsachadh leis. 
oir cha soirbhich e chum a mhath. Isa. i. 5. Mar 
sin tha'n t-srian air a leigeadh mu mhuineal an duine 
àrdanaich, agus tha na bu mhiann leis aige : " Tha 
Ephraim air a dhlù-cheangal ri iodholaibh, leig 
leis." Hos. iv. 17- 

2. Gu bheil am miann a' fantuinn 'n a làn neart. 
Salm lxxviii. 30. " Cha robh iad air an sgarachd- 
uinn am miann." Tha Dia air uairibh ann an 
suidheachadh a' chumhnaint, a' toirt an toil fèin 
d'a shluagh, agus tha e 'g an suidheachadh far am 
b'àill leo bhi ; ach anns a chor sin, tha'm miann 
sin air a cheannsachadh, agus tha iad mar chloinn air 
an cur bhàrr na ciche. Salm x. 17. Ach an so tha'm 
miann a' fantuinn neo-chlaoidhte ; tha na h-uaibh- 
rich aig iarraidh lòin air a shon, agus 'g a f haotuinn. 

3. Gu bheil a' chrois air a h-atharrachadh, agus a 
chuing air a toirt dhiubh. Salm lxxviii. 29. Cha 
b'urrainn doibh smuaineachadh air an inntinnean a 
thoirt gu bhi rèidh ri'n crannchur ; ach chath agus 
ghleachd iad 'n a aghaidh, gus am bheil e air a thoirt 
gu bhi rèir an càil : Mar sinn is leo fèin an là, tha 
bhuaidh air an taobh. 

4. Tha'n duine toilichte a chionn 's gu'n bhuann- 
aich e 'phùinc, eadhon mar a ta neach 'nuair a ta e 
roinn na creiche. 1 Righ xxi. 18, 19. 

Mar so tha cor na ginealaich iriosail a ta fo àmh- 
ghar, agus cor na ginealaich àrdanaich a ta soirbh- 
eachadh, air an cur an cèill. 

III. A nis tha mi gus an teagasg, no breith a 
bhùinn-teagaisg a dhaingneachadh. Gur feàrr eor 
a' cheud dream no cor na dream mu dheireadh. 
'S fearr a bhi ann an cor iosal thrioblaideach, leis an 



102 



AN CAMADH *S a' CHRANNCHUR. 



spiorad air irioslachadh agus air a thoirt a mhàin 
gu bhi rèidh ris a' chrannchur, na bhi do spiorad 
uaibhreach àrdanach, a' faotuinn a' chrannehuir ah 
a thogail suas do rèir, agus cùisean a' dhol a rèir 
toil, dùrachd, agus càil neach. Bithidh so soilleir 
bho na nithibh so a leanas, 

'S a cheud àite. Tha barrachd co mòr aig irios- 
lachd thar àrdan, 's nach uarrainn a bharraidh- 
eachd failingeadh ann an cor air bith. Ged lean- 
adh gach trioblaid a th'anns an t-saoghal an spior- 
ad iriosal, agus ged leanadh gach soirbheachadh a 
th'anns an t-saoghal an t-àrdan, bithidh a' chuid is 
feàrr an còmhnuidh aig an irioslachd ; mar a ta 'n 
t-òr ni's ro oirdheirc air an otrach na uiread a' 
luaidh ann an cisde. Oir, 

J . Is mìr do dh/ioinhaigh Dhè irioslachd. 'S e 
'n t-àrdan mìr is barraichte do dh'iomhaigh an 
diabhoil. Gabhamaid beachd air-san, neach is e 
fìor iomhaigh pearsadh an Athar, agus chì sinn e 
" macant agus iriosal an cridhe." Mata xi. 29. 
Cha d'fhuiling neach riamh ni bu mhò do dh'àmh- 
ghair na esan,, gidheadh bha a spiorad gu h-iomlan 
rèidh r'a chrannchuir. Isa. liii. 7. " Shàruicheadh 
e, agus rinneadh ainneart air, gidheadh cha d'fhosg- 
ail e a bheul." Is mìr dealreach sin do dh/iomh- 
aigh Dhè: oir ged nach urrainn Dia bhi iosal a 
thaobh a chor agus a staid, gidheadh tha e do dh'- 
irioslachd neo-chrìochnach. Isa. lvii. 15. Cha 
ghiùlain neach sam bith mar ghiulanas esan. Rom. 
ii. 4, cha'n fhuiling neach sam bith gu foighidneach 
uiread a strì an aghaidh a thoil ris-san, ni a th'air 
a thairgse dhuinne chum ar misneachaidh ann an 
àmhghar mar dhealraich e ann an Criosd. et Uime 
sin thugaibh fainear esan a dh/fhuiling a shamhuiì 
sin do ana-cainnt o pheacachaibh 'n a aghaidh fèin, 
air eagal gu'm bi sibh sgìth agus lag ann bhur n- 
inntinnibh." Eabh. xii. 3. 

Air an làimh eile, 's e 'n t-àrdan dearbh iomh- 



AN CAMADH 'S A' CHRANNCHUR. 



103 



aigh an diabhoil. 1 Tim. iii. 6. Am meas sinne 
sinn fèin a rèir àirde ar spioradan ? Cuiridh Sàtan 
geall ris an neach is àirde againn anns a phùinc sin ; 
oir, ged is e is ro thruaighe, gidheadh 's e is ro 
àrdanaich a th/anns a' chruitheachd gu leir. Tha 
uidhe ro mhor eadar a spiorad agus a chrannchur; 
tha a spiorad co arda ri cathair Dhè, agus a chrann- 
chur co iosal ri ifrinn ; agus mar a ta e do-dheanta 
gu'm bi a chrannchuir gu bràth air a thogail suas a 
rèir a spioraid ; mar sin cha tig a spiorad gu bràth 
a nuas gu bhi rèir a chrannchuir : uime sin, bith- 
idh e gu sìorruidh a' cogadh ri 'chrannchur. Air 
an aobhar sin, cha 'n 'eil fois air bith aige, eadhon 
aig an àm so, ach a' dol rau'n cuairt. aig iarraidh 
fois^ ach cha Veil e a' faotuinn a bheag. 

A nis^ nach feàrr a bhi coslach ri Dia, na coslach 
ris an diabhol ? Coslach ris-san an Tì is e tobar 
nan uile mhath, na coslach ris-san am bith is e tobar 
agus sruth-chlais gach uilc ? Am bheil e so-dheanta 
gur urrainn ni sam bith a mheidh a thionndadh an 
so, agus am barrachd a thoirt a chum an taobh eile ? 
" Uime sin is feàrr a bhi do spiorad iriosal maille 
riu-san a ta ciuin/' &c. 

2. Tha irioslachd agus ciuineachd spioraid 'g ar 
'n uidheamachadh air son co' chomuinn agus comh- 
luadair ri Dia ann an Criosd. Tha 'n t-àrdan a' 
deanamh Dhè 'n a nàmhad dhuinn. 1 Pead. v. 5. 
Tha ar sonas 's a' bheatha so agus anns an ath-bhea- 
tha an urradh ri ar comhluadar càirdeil ri neàmh. 
Mar 'eil sin againn, cha'n urrainn ni sam bith ar 
càll a' dheanamh suas, Salm xxx. 5. Ma tha sin 
againn, cha'n urrainn ni sam bith ar deanamh 
truagh, Rom. viii. 31. " Ma ta Dia leinn, co 
dh'fheudas bhi 'n ar n-aghaidh V' A nis, co iadsan 
leis am bheil Dia ach a' mhuinntir chiùin agus 
iriosal ? Iadsan a th/ann an Criosd tha iad air an 
deanamh coslach ris. Tha e 'g am beannachadh, 
agus a' cur an cèill gur iad oighreachan crùin na 



304 AN CAMADH *S A* CHRANNCHUR. 

glòire. u Is beannuicht' iadsan a ta bochd n an 
spiorad : oir is leo rìoghachd neimh." Mata v. 3. 
'Nuair a theid e seachad air na h-uabhraich, amh- 
aircidh e orrasan ge b'e co iosal J s a tha an cor. Isa. 
Ixvi. 2. Bithidh meas aig orra, ge b'e mar tha iad 
air an cur suarrach: "Ge h-àrd an Tighearna, 
gidheadh seallaidh e air an iriosal ; ach aithnichidh 
e an t' uaibhreach fad as." Salm cxxxviii. 6. Gabh- 
aidh e còmhnuidh maille riu, ge b'e co bochd 's a 
tha an àite-còmhnuidh. Isa. lvii. 15. Gu cinnteach 
àrdaichidh e iad ann an àm iomchuidh, ge b'e co 
iosal 's a tha iad 'n an luidh an dràsd. Isa. xl. 4. 

Cò iadsan a tha Dia a' cur 'n an aghaidh ? Tha 
na h-uaibhrich. Iadsan tha e a mallachadh. Ier. 
xvii. 5, agus tioramaichidh & mhallachd sin suas 
an gàirdean fadheoidh. Tha 'n duine àrdanach a* 
cur an aghaidh Dhe' ; tha e deanamh a dhè dheth 
fèin, agus b'àill leis gu'n deanadh an dream a tha 
mu'n cuairt air an dia-san dheth mar an ceudna ; 
tha e a* beuchdaich agus ann an dian-chorruich, mur 
tuit iad sìos 'n a làthair. Ach bheir Dia a mhàin e. 
Isa. xl. 4. Salm xviii. 27. 

A nis, nach feàrr a bhi air ar 'n uidheamachadh 
air son co 'chomuinn ri Dia, na E bhi cath 'n ar n- 
aghaidh a dh*aon char ? 

3. Is dleasnas irioslachd a tha taitneach do Dhia_, 
is peacadh an t-àrdan a tha taitneach do'n diabhol. 
Isa. lvii. 15. 1 Tim. iii. 6.- Tha Dia ag iarraidh 
oirnne bhi iriosal, gu h-àraid fo àmhghar, "agus 
bithibh air bhur sgeadachadh le h-irioslachd, " 
1 Pead. v. 5, 6. Is e sin ar truscan cubhaidh. 
Ghabhadh ris a* Chìs-mhaor iriosal, agus dhiùltadh 
am Phairiseach ardanach. Feudaidh sinn a ràdh 
mu'n ghinealach àrdanach, mar ann 1 Tesal. ii. 16. 
<( Oir thàinig an fhearg orra gus a J chuid a 's faide." 
Cha'n 'eil iad a* toileachadh aon chuid Dhia no 
dhaoine, ach a mhàin iad fèin agus an Diabhol, ris 
am bheiliad coslach 'n an àrdan. A nis, is e dleasnas 
an còmhnuidh is feàrr na peacadh co dhiubh. 



AN CAMADH *S A* CHRANNCHUR. 



105 



'S an dara dite. Tha niòran fois agus sàmhchair 
inntinn acasan aig am bheil an spioradan air an 
toirt a mhàin a rèir an crannchuir thrioblaidich, am 
feadh a ta na h-uaibhrich, a dh'fheumas an crann- 
chur fhaotuinn air a thogail suas a rèir an inntinn, 
ann am mi-shuaimhneas, trioblaid agus cràdh. 
Thugaibh fainear an so, gu bheil, air an darna làimh, 

1. Suaimhneas inntinu, agus socair an leth stigh, 
'n a bheannachd mhòr^ ris am bheil sòlasa na beatha 
so 'n urradh. Cha'n urrainn ni sam bith as eugais 
so beatha neach a' dheanamh sonadh. Dan. v. 6. 
— Agus far am bheil so air a chumail suas cha'n 
urrainn ni sam bith a' dheanamh truagh. Eoin xvi. 
33. Air da so bhi air fhaotuinn ann an Dia, tha 
dùbhlan air a thoirt do uile thrioblaidibh an t-saogh- 
ail. Salm xlvi. 2 — 4. Coslach ris an leanabh a' 
seoladh ann am meadhon nan tonnan atmhor. 

2. Tha'n spiorad a th'air a thoirt a mhàin gu bhi 
rèidh ris a' chrannchur a' deanamh agus a' cumail 
na sith-chainnt so 's an leth-stigh. 'S ann bho eas- 
aonachd ar 'n inntinn ri ar crannchur a tha gach uile 
thrioblaid a th' ann ar crannchur 's an t-saoghal ag 
e'iridh ; nam biodh an inntinn airatoirt gu bhi rèidh 
ris a' chrannchur air bàll sguireadh an t-iomlan do 
'n bhuaireas ; biodh i air a cumail anns an f hònn 
sin, agus bithidh an duine aig fois 'n a thrioblaid, 
coslach ri creag nach gluais na h-uisgeachan a ta 
bualadh oirre. Colos. iii. 15. " Agus biodh sìth 
Dhè a' riaghladh ann bhur cridhe, chum am bheil 
sibh mar an ceudna air bhur gairm. ,> 

Air an làimh eile^ thugàibh fainear, 

1. Ciod a mhì-shuaimhneas inntinn a tha na 
h-uaibhrich a' fulang mu'm faigh iad an crannchur 
a thogail suas a rèir an inntinn. u Chleachd iad an 
teanga ri labhairt bhièug ; sgithich iad iad fein a' 
cur an gnlomh do-bheart/' Ier. ix. 5. Seumas iv. 
2. ^Tha sibh a* miannachadh, agus cha'n 'eil 
agaibh : tha sibh a' màrbhadh, agus a' dian-shànnt- 



106 



AN CAMADH 'S 'a CHRANNCHUR. 



achadh, agus ni 'n comas duibh ni fhaotainn : tha 
sibh a cathachadh agus a cogadh,, gidheadh cha'n 
'eil agaibh." — Ciod na saighdean do chràdh-phianadh 
do dh'iomaguin, do fhrionas, agus do smuairean a 
a dh'f heumas iad fhulang ? Ciod na h-aignidhean 
mi.rianail a tha cogadh an leth-stigh dhoibh ? Agus 
ciod am mi-shuaimhneas anabarrach inntinn a tha 
iad a' bruchdach a mach ? Ciod an an-f hois anns an 
robh Haman, mu'n d'fhuair e àithne 'n Righ chum 
dìoghaltas a* dheanamh air Mordecai ? 

2. 'Nuair a gheibh iad a chùis a rèir an inntinn, 
cha diol e 'n luach. Cha toir a mhealtuinn uiread a 
thaitneas agus a thoilinntinn dhoibh, 's a thug a bhi 
do easbhuidh a chràdh dhoibh. Bha so soilleir ann 
an cor Rachel, a thaobh cloinne bhi aice ; agus anns 
a chor sin. Salm lxxviii. 30,, 31. Tha cuileag 
mharbh anns an oladh-ungaidh a tha milleadh a 
bholaidh a bha iad ag earsba fhaotuinn uaithe. 
Toradh a spionar do chraoibh an f hreasdail, mu'm 
bi e abuich, cuiridh e dèisinn air na fiacalaibh gu 
h-ealamh. Dearbhaidh e bhi coslach ris & mhanna 
a ghleidheadh thar oidhche. Ecsod. xvi. 20. 

3. Cha'n 'eil ach greim neo-chinnteach aca dheth ; 
cha mhair e maille riu. Tha e aon chuid air a 
thoirt uatha gu luath, agus tha iad ceart far an robh 
iad a ris : " Thug mise righ dhuit ann am fheirg, 
agus thug mi air falbh e ann am chorruich/' Hos. 
xiii. 1 1 . Air dhoibh freumh do dh'àrdan a bhi annta, 
tha e gu h-ealamh a' seargadh air falbh ; air neo tha 
iadsan air an toirt uaithe-san air chor 's nach 'eil 
comas aca air a mhealtuinn. Amhuil a fhuair 
Haman an àithne ; ach mu'n d'thàinig latha cuir an 
gnìomh shiubhaìl esan. 

'S an treas àite. Tha iadsan a tha faotuinn an 
spioraid air a thoirt a mhàin a rèir an crannchuir 
àmhgharaich^ a' buannachd pùinc ni's ro luach- 
mhoire na ladsan a tha 'n an àrdan o! togail suas an 
crannchuir gu bhi rèir an inntinn. Gnàth. xvi. 32. 



AN CAMADH 'S a' CHRANNCHUR. 



107 



" Is fearr an tì a ta màll chum feirge na gaisgeacbg 
agus an tì a riaghlas a spiorad fèin na esan a ghlacas 
àrd bhaile." 

L Bithidh so soilleir, ma bheir sinn fainear^ nach 
'eil an aon mu dheireadh a' dheanamh a chor ni's 
f 'eàrr ach a thaobh nithe bho'n leth a mach, ach ni 
cheud aon an duine ni's feàrr, " Is mò bheatha nam 
biadh." — Tha'n duine ni's ro luachmhoire na gach 
uile goireas saoghalt a tha e a' mealtuinn. Uime 
sin, tba barrachd aig an ni sin a ni an duine ni's 
feàrr air an ni sin nach dean ach a mhàin a chrann- 
chur ni's feàrr. Abair far am bheil dithis gu tinn 
gu bheil a h-aon diubh air atharrachadh bho leaba 
neo-shocrach gu leaba shocrach, gidheadh tha'n tinn- 
ea9 a' sior mhairsinn ; tha'n aon eile dhiubh an 
còmhnuidh 'n a luidh, air an leaba neo-shocrach,, ach 
tha'n tinneas air a chùiteachadh, co chuireadh an 
teagamh nach e cor an aon mu dheireadh is feàrr ? 
Amhluidh 'an so, &c. 

2. 'S e ar 'n aignidhean a thoirt fo cheannsail ni 
is ro oirdheirc na ged gheibheamaid an saoghal gu 
h-iomlan a cheannsachadh a rèir ar toil : oir anns a' 
chor sin is sinn ar 'n uachdaranan fèin, do rèir sin 
ann an Luc. xxi. 19. An àite sin tha sinn anns a 
chor eile 'n còmhnuidh 'n ar traillean do'n mhaighis- 
tir is miosa. Rom. vi. 16. Anns an darna cor tha 
sinn tearuinte, ge b'e stòirm a shèideas ; anns a chor 
eile tha sinn fosgailte do mhìltibh chunnartan. 
Gnàth. xxv. 28. " Mar chathair briste sìos,, gun 
bhalladh, tha am fear aig nach 'eil ceannsal air a 
spiorad fèin. ,, 

3. 'Nuair a thig iad maraon gu breith a thoirt orra, 
bithidh e soilleir gu'n mheudaich an dara h-aon 
àireamh an deadh oibre, ann an toirt an spiorad gu 
bhi rèir an crannchuir ; 's an aon eile, àireamh an 
droch oibre ann an toirt an crannchuir gu bhi rèir 
an spioraid. Oir tha ar gnothach ri Dia a ta uile- 
f hiosrach, agus tha gach gnìomh an taobh a stigh 'n 



108 



AN CAMADH 'S A' CHRANNCHtm. 



a obair, mhath no olc, 'n a shuilibh-san, as am feum- 
ar cunntas a thoirt. Rom. ii. 16. 

Tha crannchur trioblaideach cràiteach, ach far am 
bheil e air a riaghladh gu ceart, tha e gle thorach ; 
tha e a' cumail gràsan an spioraid an cleachdadh 
annsa Chriosduidh, a luidheadh an codal air mhodh 
eile. Ach cha'n 'eil gnìomh air bith do ghèilleadh 
do thoil Dhè fo'n chrois, no gnìomh do dh' earbsa 
ann air son cobhair, nach bi air a chur air chuimhne 
mar dheadh oibre ann an clàr-cuimhne nam flaithean- 
ais. Mal iii. 16. Agus tha iad so air an toirt air 
an aghaidh le trioblaid 

Air an làimh eile, cha'n 'eil èiridh air bith a tha 
'n cridhe àrdanach a' deanamh an aghaidh a chrann- 
chuir, no ionnsuidh chealgach a tha e toirt chum a 
dheanamh a rèir ar càil, co dhiubh a shoirbhicheas e 
no nach soirbhich, nach 'eil air a mheas mar dhroch 
obair an làthair Dhè. Uime sin, cia mar bhitheas 
àireamh an leithide sin a dh' oibre air an lionmhoir- 
eachadh leis a chogadh anns am bì a' chreach air a 
roinn ! 

Feum 1. Air son Seòlaidh, Uaithe so feudaidh 
sinn f hòghlum, 1. Cha'n i an toil fèin fhaotuinn 
is fèarr air son muinntir an còmhnuidh. Is lion> 
mhoir iad nach urrainn a bhi rèidh ri toil Dhè d' 
an taobh, a tha faotuinn an toil fèin le dioghaltas. 
Salm lxxxi. 11, 12. " Cha do ghabh Israelrium, 
uime sin thug mi thairis iad do ana miann an cridhe 
fèin ; dh'imich iad 'n an comhairle fèin." Theag- 
amh gur e is toilichte agus is tainich 's an àm, 
ach cha'n e is tearuinte- Uime sin, na deanadh 
rnuinntir uaill asda fèin ged choisneadh iad nithe 
air an doigh sin leis an làimh làidir; na deanadh 
iad gàirdeachas air son a leithid sin a bhuaidh ; fos- 
glaidh an cunntas a ghabhar dhiubh mu dheireadh 
an suilean. 

2. Tha'n neach a tha fo thrioblaid agus a tha 
giùlan na crois, aig am bheil a chrannchur air a 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



109 



chumail iosal, co fada bho bhi 'n càll, 's gur ann a 
tha e faotuinn mòr bhuannachd leis^ ma tha spioracl 
air a thoirt a mhàin do rèir. Agus ma chì e chor 
ann an solus neo-mhearachdach focal Dè, tha e ann 
an còr ni's feàrr na ged gheibheadh e 'n t-iomlan a 
rèir a chàil. Anns an darna rathad diubh so tha 
soithichean na feirge air an deanamh iomchuidh air 
son sgrios. Salm lxxviii. 29 — 31. Anns an rathad. 
eile, tha soithichean na tròcair air an deanamh iom- 
chuidh air son glòir, agus is ann mar sin a tha Dia 
a* teagasg a chuid fèin. Tuir. iii. 27. 

3. Is feàrr gèilleadh do Fhreasdal na cogadh 'n a 
aghaidh ged bhuadhaichdmid. 'S e geilleadh do 
shuidheachadh an àrd uachdarain araon ar dleasnas 
cubhaidh agus ar buannachd is mo. Tha sinn a' 
deanamh ni's ro urramaiche agus ni's ro ghlice an 
rathad so ghabhail ; oir ciod an onoir is urrainn 
bhi ann do'n chreutair tagradh an aghaidh a Chruith- 
ear ? oir ge b'e mar dh'fheudas cuid a bhaiteallan 
soirbheachadh anns a' chùis sin, feudaidh sinn a bhi 
cinnteach gu'm bì a' bhuaidh air taobh nam flaith- 
eanas anns a' chogadh. 1 Sam. ii. 9. " Oir le 
neart cha bhuadhaich duine sam bith." 

'S an dite mu dheireadh. 'S mòr is feàrr air ar 
son-ne ar spiorad fhaotuinn air a thoirt a mhàin na 
ar crannchur bho'n leth a mach fhaotuinn air a tho- 
gail suas. Ach cò tha creidsinn so ? Tha na h-uile 
dhaoine strì ri'n crannchur bho'n leth a mach a 
thogail suas ; tha chuid is mò do dhaoinibh caoin- 
shuarrach mu n spiorad a thoirt a mhàin, agus tha 
iad ro thearc a tha feuchainn ris. Agus ciod e sin 
ach a bhi fo chùram mu dheoch a thoirt dhoibh-san 
a tha gu tìnn agus pàiteach_, ach ioma-chomadh 
mu leigheas iarraidh air an son^ leis am bì am 
pathadh air a chasgadh. 

Fevm 2. Air son earaiL Mar a chòmhluicheas 
sibh ri croisibh 'n ar crannchur anns an t-saoghal^ gu 
ma feàrr leibh ur spioradan fhaotuinn air an irios- 



110 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



lachadh agus air an toirt a mhàin, no chrois fhaot- 
uinn air a h-athari*achadh. Gha'n 'eil mi ciallach- 
adh nach f heud sibh gach uile mheadhon laghail a 
chleachdadh chum 'ur crois athaiTachadh, ann an 
earbsa ri Dia : ach a mhàin gu 'm bi sibh ni 's mo 
fo chùram chum 'ur spiorad fliaotuirm gu cromadh 
agus gu lubadh, na 'ur camadh crannchuir fhaotuinn 
air a dhìreadh. 

Brosnachadh 1. Tha e mòran ni's feumaile air 
ar son-ne ar spioradan fhaotuinn air an irioslachadh 
fo'n chrois,, na chrois f haotuinn air a h-atharrachadh. 
Cha'n 'eil a h-atharrachadh feumail ach a mhàin 
air son socair na feòla, ach tha'n spiorad irioslachadh 
feumail chum buannachd ar 'n anaman, chum an 
glanadh agus an toirt gu staid slàinte agus leigheis. 

2. Bithidh buaidh anabarrach math aig irioslachd 
spioraid air crannchur trioblaideach, ach cha bhi 
buaidh air bith aig atharrachadh a' chamaidh air 
spiorad àrdanach. Eutromaichidh an irioslachd a 
chrois gu mòr aig an àm, Mata xi. 30, agus ann an 
àm iomchuidh giùlanaidh e gu glan air falbh i. 
1 Pead. v. 6. Ach cha'n e an camadh a thoirt air 
falbh an meadhon chum a' mhuinntir àrdanach ir- 
ioslachadh ; ged dh'fheudadh e brosnachadh a bhac- 
adh^ gidheadh tha 'n galar a sior mhairsinn. 

3. Smuainichibh annaibh fèin cia cunnartach agus 
eu-dòchasach an cor, a' chrois a bhi air a togail air 
falbh mu'm bì an spiorad air irioslachadh ; is e sin, 
mheadhonan an leighis a bhi air an spiònadh air 
falbh, agus air an dùnadh suas uainne, am feadh a 
ta cumhachd a' ghalair fathast a mairsinn ; an deuch- 
ainn a bhi air a toirt air falbh mu'n d' thug sinn 
dearbhachd mhath air bith m'ar timchioll fe'in,, agus 
mar sin a bhi air ar toirt thairis le ar leighiche mar 
mhuinntir chàillte. Isa. i. 5. Hos. iv. 17. 

Feum 3. Air son seòlaidh. Ann an creidsinn 
an t' soisgeil, gabhaibh Dia mar 'ur Dia ann an 
Criosd chum 'ur slàinte shiòrruidh^ agus buanaich- 



AN^HAMADH *S A } CHRANNCUR. 111 

ibh a gnàth smuaineachadh air mòrachd agus air 
naomhachd Dhe, agus air 'ur truaighe fèin ; mar sin 
hithidh sibh air 'ur 'n irioslachadh fo làimh chumh- 
achdaich Dhè ; agus, ann an àm iomchuidh, tog- 
aidh e suas sibh. 

1 Peadar v. 6. 

Uime sin islichìbh sibh fèin fo làimh chumhachd- 
aich Dhè, chum as gun drdaich e sibh ann an dm 
ìomchuidh. 

Ann an toiseach a' chaibideil so,, tha'n t-Abstol 
1 ag earalachadh seanairean na h-eaglais 'n an dleas- 
nasan a thaobh an t-sluaigh ; agus a rithist an 
t-sluaigh 'n an dleasnasan araon a thaobh an seanair- 
ean agus eatorra fèin_, ni a tha e a' gabhail a steach 
anns an aon fhocal sin, Umhlachd- Air an aobhar 
^ sin, tha e a' moladh irioslachd mar an t-àrd 
mheadhon chum nan uile thoirt gu'n caochladh 
dhleasnasaibh fa leth. Tha so air earalachadh le 
argumaid a th'air a toirt bho'n làimhseachadh 
eadar-dhealaichte a tha'n Tighearn a' toirt do'n 
mhuinntir àrdanach agus iriosal ; arin a bhi cur an 
aghaidh an darna h-aon agus a' nochdadh deadh- 
ghean do'n aon eile. Is earail ar bònn-teagaisg a 
th'air a tarruing bho na bheaclid sin. 

I. Agus annsan tha againn an dleasnas a tha 
sinn gu thòirt fainear : *' Air an aobhar sin, islich- 
ibh sibh fèin fo làimh chumhachdaich Dhè, chum 
as gu'n àrdaich e sibh ann an àm iomchuidh." 
Agus an sin feudaidh sinn fhaicinn. 

1. Staid na muinntir dh'am bheil e air a thairgse. 
iadsan a ta fo làimh chumhachdaich Dhè } a dh'is- 
lich a làmh-san, no shuidhich e rathad eiginn iosal 
a thaobh an crannchuir anns an t-saoghal. Agu§ 
leo so, tha mi saoilsinn, gu bheil air an ciallachadh, 
cha'n e a mhàin iadsan a tha fo àmhghairibh àraid 



112 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



coinharraichte, ni is e crannchur cuid, ach niar an 
ceudna iadsan, a tha le freasdal Dè air an isleachadh 
air sheol sam bith, ni is e crannchur nan uile. 

Tha na h-uile ann an staid umhailteas no ann an 
eisiomail aon a chèile. Rinn Dia a bheatha so 
'n a staid do dheuchainn ; agus, air an aobhar sin,, 
rinn e muinntir 'n an iochdrain do aon a chèile, mar 
a ta mnathan^ d'am feara'-posda, clann d'am pàrant- 
aibh, seirbhisich d'am maighistiribh ; agus iad so^ a 
rìs, do'n mhuinntir is inbhiche na iad fèin ; 'n am 
measg-san a rìs, tha mhuinntir is àirde nan eisio- 
mail-san a ta fodhpa, mar a ta luchd-riaghlaidh 
agus ministeirean an eisiomail an t-sluaigh, ged is e 
'n t-àrd fhear riaghlaidh duine 's mò th'anns an 
Usaoghal, gidheadh 's e neach is lugha th'ann. Rinn 
Dia doigh an t-saoghail so chum dearbhadh a chur 
air daoinibh 'n an caochladh dhàimhibh fa leth, mar 
a ta iad an eisiomail aon a chèile ; uime sin, 'nuair 
a ta àm na deuchainn thairis thig sin mar an ceud- 
na gu crìoch. ec An sin bithidh a' chrìoch dheir- 
eannach — 'nuair a chuireas e as do gach uile ùachd- 
aranachd, agus gach uile ùghdarras, agus chumh- 
achd," 1 Cor. xv. 24, 25. Aigacheart àm, am feadh 
a ta e mairsinn, tha irioslachd feumail do na h-uile, 
gu'm brosnuchadh chum an dleasnas a ta dh'f heich 
orra dhoibh-san a th'ann an àrd inbhe, dh'an d'rinn 
làimh chumhachdaich Dhè iadsan 'n an iochdrain. 

2. An dleasnas e fèin, eadhon. Ar spioradan 
irioslachadh fo na staid iosal anns na shuidhich an 
Tighearna sinn. i( Uime sin islichibh sibh fèin fo 
làimh chumhachdaich Dhè, chum as gu'n àrdaich 
e sibh ann an àm iomchuidh." Co dhiubh a tha 
sinn fo àmhgharaibh sònruichte, a thilg sìos sinn 
bho 'n àirde anns an robh sinn uair-eiginn, no co 
dhiubh a tha sinn ni's isle ann an inbhe ann an 
aon daimh no dàimh eile ; no co dhiubh is iad an dà 
chor so ar cor-ne, ni tha ro chumanta, feumaidh 
sinn amharc air làimh chumhachdaich Dhè annta. 



AN CAMADH 'S A' CHRANNCHUR. 



113 



mar an ni a shuidhich sinn ann an sin, agus a tha os 
ar ceann chum ar cumail fodha : agus mar sin, gu'n 
sleuchdamaid sìos fodha, le urram agus eagal da, ann 
an gne agus ann am fònn ar spioradan, & deanamh 
ar spioradan freagarrach do ar crannchur, agus cùr- 
amach mu dhleasnas ar staid iosail a choimhlionadh. 

3. Aobhar àraid an dleasnais so ; uime sin, feum- 
aidh sinne thoirt fainear, iadsan nach urrainn an t-àit 
a chomharraicheadh le Dia dhoibh 'n an àmh- 
gharaibh no 'n an dàimhibh a chumail gu sìochail, 
ach a tha'n còmhnuidh ag èiridh suas an aghaidh na 
làimh cùmhachdaich a tha os an ceann, gu bheil an 
lamh chumhachdach sin a' cur 'n an aghaidh, 'g an 
tilgeadh sìos,, agus mar is tric 'g an cuir sìos nfs faide 
na bha iad roimhe ; 'nuair air an làmh eile, a tha e 
a' buntuinnle gràs agus t deadh-ghean riu-san a shòc- 
raicheas iad fein foidhpe, chum an dleasnas a choil- 
ionadh gu sìochail n an staid, uime sin, air dhuinn 
beachdachadh air so feumaidh sinn sinn fèin irios- 
lachadh. 

'S an dara àite. Toradh neo-mhearachdach a 
chùrsa sin; "chum as gu'n àrdaich e sibh ann an 
àm iomchuidh." Cha'n 'eil am focal chum, gu bhi 
gu h-iomlan air a thuigsinn, mar a' ciallachadh a' 
chrìoch no'n rùn a tha 'm meadhon a' comharrach- 
adh dha fèin, ach air uairibh ann an rathad freasd- 
ail, mar a' ciallachadh aobhair no toraidh a' 
ghnìomhe. Eoin ix. 2. Uime sin, cha'n e th'air a 
chiallachadh an so. Islichibh sibh fein, le rùn gu'n 
àrdaich esan sibh ; ach, islichibh sibh fèin agus tarl- 
aidh gu*n àrdaich esan sibh. Coimeasaibh Seum. 
iv. 10. 

(1.) An so tha toradh sonadh an irioslachaidh 
spioraid air a dheanamh cinnteach_, agus is e sin àrd- 
achadh no togail suas air ionad àrd, le cùmhachd 
Dhè, i( chum as gu'n àrdaich e sibh. ,, Leanaidh 
àrdachadh an irioslachd spioraid a ta freagarrach do*n 
chrannchur iosal, co cinnteach 's a leanas a' mhad- 

H 



114 



AN CAMADH *S A* CHKANNCHtJft. 



uin an oidhche, no co cinnteach s a dh'e'ireas a' 
ghrian an deigh na camhanaich. Tha na briathran 
so freagarrach chum solus a chuir air an leithsgeul a 
tha'n saoghal agus ar cridhe truaillidh fèin ullamh 
gu ghabhail an aghaidh an spioraid a thoirt a mhàin 
chum a chrannchuir iosail. 

Leìthsgeul I . — Ma leigeas sinn le ar spiorad tuit- 
eam 9 luidhidh sinn an còmhnuidh fo chosaibh muinntir, 
agus saltraidh iad oirnn. 

Freagradh. Cha saltair ; bheir àrdan spioraid 
neo- cheannsaichte, daoine gu luidh fo chosaibh 
muinntir eile gu bràth. Isa. lxvi. 24. Ach bheir 
irioslachd spioraid, gun teagamh, a' mach iad bho 
bhi fo'n cosaibh. Mal. iv. 2, 3. Bithidh iadsan a 
tha 'g an irioslachadh fèin a nis air an àrdachadh gu 
brath ; bithidh iad air an toirt a' mach as an còr 
agus an staid iosail. Tilgibh sibh fèin sìos freagar- 
rach ri 'ur crannchur iosal, agus bithibh dearbh- 
chinnte nach luidh sibh an sin. 

Leithsgeul 2. Mar tog sinn sinn fe'in, cha tog 
ueach eile sinn ; agus uime sin feumaìdh sinn cear- 
tas a chumail ruinn fèin. 

Freagradh. Is mearachd sin. Islichibh sibh 
fèin ann 'ur spioradaibh agus togaidh Dia suas 
sibh a thaobh 'ur crannchuir^ no 'ur staid iosail ; 
agus cha'n 'eil reusan air bith aca-san, aig am 
bheil Dia ceangailte chum an togail, a ràdh nach 
'eil neach aca gu dheanamh air an son. 'S e ar 
dleasnas-ne an spiorad a thoirt a mhàin^ ach 's e 
obair Dhè ar togail suas : na cailleamaid an t-soch- 
air shònruichte so Dia 'g ar togail suas^ le bhi a 
gabhail na h-obair sin gu h-andàna dhuinn fèin, 
'g a toirt as a làimh-san. 

Leithsgeul 3. Ach 'scinnteach nachèirich sinn àrda 
gu bràth 9 ma leigeas sinn le ar spioradaibh tuiteam. 

Freagradh. Is mearachd sin mar an ceudna : 
cha'n e a mhàin gu'n tog Dia a' mhuinntir iriosal, 
ach togaidh e suas iad air ionad ard ; oir is e sin a 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 115 

tha 'm focal a' ciallachadh. Bithidh iad co àrda 
inu dheireadh 's a bha iad riarnh co iosal, ge b'e co 
iosal 's a bha iad : ni h-eadh, bithidh an t-àrdachadh 
co'ìonann ris an irioslachadh. 

(2.) Is e so an t-àm anns an tachair a' chùis 
shona sin, eadhon. Ann an dm iomchuidh, no 
anns an àm is freagarraich air a shon. Gal. vi. 9. 
" Ann an àm iomchuidh buainidh sinn, mar fann- 
aich sinn. ,, Tha sinn ullamh gu sgios a' ghabhail 
do choran irioslachaidh agus dearbhaidh, agus an 
còmhnuidh b'aill leinn ar cinn a bhi 'n àirde. 
Eoin vii. 6. Ach tha Solamh a' toirt fainear, gu 
bheil àm anns am feàrr am freagair na h-uile 
nithe, agus feithidh a' mhuinntir ghlice ris. Eccl. 
iii. 1 — 8. Mar an ceudna tha àm gu bhi 'g ard- 
achadh an dream a dh'irioslaicheas iad fèin ; 
shònruich Dia e, agus 's e an t-àm iomchuidh chum 
na crìche sin e^ an t-àm anns am feàrr am freagair 
e, eadhon mar is e an t-earrach is iomchuidh gu 
cur, agus am fogharadh chum buain. 'Nuair a 
thig an t-àm sin^ cha chuirear dàil ni's faide ann 
'ur 'n àrdachadh, agus thigeadh e ro luath nam b'e 
's gu'n tigeadh e roimh 'n dearbh àm sin. 

TEAGASG I. — Bu chòir do dh'aomadh-suidhichte 
ar cridhe-ne, ann an staid iosal, a bhi 'n dian thòir 
air irioslachd spioraid, freagarrach dar staid mar fo 
làimh chumhachdaich Dhe a tha 'g ar suidheachadh 
anns an staid sin. 

I. Tha so a' gabhail a steach agus a' giùlan ann, 
gu bheil, 

1 . Dia a' toirt dhaoine gu staid iosail, Esec. xvii. 
24. " Agus aithnichidh uile chraobha na machrach 
gu'n d'thug mise lehobhah nuas an crann àrd." 
Tha freumh do dh'àrdan, ann an cridhe gach duine 
th'air thalamh ; a dh'fheumas a bhi air a claoidh- 
eadh mu'n comasach dhoibh bhi iomchuidh air son 



116' 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



nèimh ; uime sin^ cha'n urrainn duine sam bith, a 
bhi as eugais ni eiginn a bheir dearbhadh, ann an 
àm so na deuchainn, co dhiubh is urrainn e strìochd- 
adh no nach urrainn. Agus tha Dia 'g an toirt gu 
staid irioslachaidh chum na dearbh chriche sin. 
Deut. viii. 2. " Threòraich an Tighearna do Dhia 
thu re an dà fhicheaa bhliadhna so anns an fhàsach, 
gu d'irioslachadh, gu d' dhearbhadh, a chum gu'm 
biodh fios ciod a bh'ann ad chridhe." 

2. Tha na coirean so mar eallaich dhoilgheasach 
do'n chridhe, chum a leagadh sìos. Salm cvii. 12. 
" Uime sin leag e sìos an cridhe le saothair." — Tha 
iad calg-dhìreach & bualadh an aghaidh rùin a 
chridhe, agus an aghaidh aomaidh nadurraich ; tha 
so gu nadurrach aig dearbhadh, co dhiubh, is urr- 
ainn an duine striochdadh fo làimh chùmhachdaich 
Dhè,, no nach urrainn : agus mar sin, co dhiubh a 
tha e iomchuidh air son flaitheanais,, no nach 'eil. 

3. Tha'n cridhe a thaobh naduir ullamh gu eiridh 
suas an aghaidh nan aobharan irioslachaidh so, agus, 
uime sin, an aghaidh na làimhe chùmhachdaich a 
tha 'g an toirt oirnn agus g an cumail oirnn. Tha'n 
duine gu nadurrach sl' cleachdadh uile neart gus an 
cudthrom a tilgeadh dheth, a chum 's gu'm faigh e 
'cheann a thogail suas, a' sireadh ni's mò e fèin a 
thoileachadh na Dhia. lob xxxv. 9^ 10. ee Glaodh- 
aidh iadsan air son gàirdein nan daoine mòra : Ach 
cha'n abair aon neach, C'àit am bheil Dia mo 
Chruith-fhear ?" 5 Se so an ceud gheata chum an 
ruith an cridhe ann an staid iosal, agus air an t- 
slighe so tha'n spiorad neo-cheannsuichte a' dol air 
aghaidh. 

4. Ach 's e tha Dia aig iarraidhj gu mafeàrr leibh 
saothaireachadh chum an cridhe thoirt a mhdin, 
na 'n ceann fhaotuinn air a thogail an àirde. Seum. 
iv. 10. 'Se so tha dearbhadh neach a bhi uidheam- 
aichte air son nèamh ; ma tha neach anns an rathad 



AN CAMADH *S a' CHRANNCHUR. 



117 



gu nèamh is mo chùram gu chridhe fhaotuinn air 
a thoirt a mhàin na a cheann air a thogail an àirde, 
siùbhal gu sàmhach fo 'eallaich na a faotuinn air a 
tilgeadh dheth,, sleuchdadh fo'n làimh chumhaichd- 
aich na a toirt dheth. 

5. Feumaidh sinn Dia a thoirt fainear, mar an 
tì ris am bheil ar gnothach, ann an staid iosail ; 
" Eisdibhse an t-slat, agus an Tì a dh'òrduich i." 
Mica vi. 9. Tha cuid, a thaobh truaillidheachd 
an spioraid^ 'g an toirt fein thairis do thoil muinntir 
eile, anns an làimhseachadh is an-iochdmhoiv, a 
mhàin chum an toileachadh, as eugais sùim do 
dh'ughdarras agus do dh'àithne Dhè. Is fior 
dhiblidheachd spioraid so 5 leis am bheil neach a' 
luidh gu sàmhach gu bhi air a shaltairt le co* 
chnuimh, bho fhaoin-bharail mu chudthrom ; agus 
cha'n 'eil a h-aon co ullamh gu tuiteam ann ris a' 
mhuinntir àrdanach, aig amannaibh, chum an rùn 
fèin a thoirt air aghaidh. Gnìomh. xii. 22. Is luchd- 
toileachaidh dhaoine iad so. Eph. vi. 6. Gal. i. 1,0. 

II. Ciod i an staid irioslachaidh sin chum am 
bheil làimh chùmhachdaich Dhe 'g an toirt? A 
thuilleadh air na chaidh labhairt cheana mu thiom- 
chiolJ sl' chamaidh crannchuir a bhi do dheanamh 
Dhe a is staid i so. 

1. Do neo-iomlaineachd. Shuidhich Dia na 
h-uile dhaoine 'n a leithid sin a staid fo iomadh 
uireasbhuidh agus neo-iomlaineachd. Phil. iii. 12. 
Cha'n urrainn dhuinn amharc taobh air bith, nach 
'eil sinn air ar cuairteachadh leo. Tha mòran do 
neo-iomlaineachd nàdurrach agus mhodhannail 
mu'n cùairt dhuinn : tha ar cuirp agus ar 'n anama^ 
'n an uile chomasaibh ann an staid neo-iomlan. 
Tha àrdan ar 'n uile ghlòir air a shalachadh ; agus 
is nàire dhuinn gu'n bhi air ar 'n irioslachadh fo 
leithid a dh'uireasbhuidhibh 's a tha dh'easbhuidh 
oirnn ; tha so coslach ri dìol-deirce a' siubhal gu 
h-uallach *n a luideagaibh. 



118 



AN CAMADH 's A* CHRANNCHUR. 



2. Do dh'isle-iribhe ann an dàimh, leis am bheil 
daoine air an cur anns an ionad is isle an dàimh 
agus ann an comunn, agus air an toirt gu bhi 'n 
eisiomail muinntir eile. 1 Cor. vii. 24. Chum 
dearbhadh a' chur air ùmhlachd dhaoine dha fèin, 
dh/fhàg Dia iad fo chìs do mhuinntir eile a chuir 
e os an ceann, a dh'fhaicinn ciod an aire bheireadh 
iad d'a ùghdarras agus d'a àitheantaibh bho làimh 
eile. 'S e cumhachd no uachdranachd roinn do 
dh'iomhaigh Dhè a tha dealradh annta. 1 Cor. 
xi. 7. Uime sin, tha urram a thoirt dhoibh, le 
bhi toirt an aire le eagal do'n bhoilsgeadh sin dheth 
iomhaigh Dhe a tha dealradh annta, gu neo-fhuas- 
gailte air iarraidh oirnne. Eph. v. 33. Eabh. xii. 
9. Coimeasaich Salm cxi. 9. Tha'n ni ceudna a' 
seasamh anns gach dàimh agus inbhe eile, eadhon, 
gu bheil iad ann an cèum an àite Dhè do'n dislibh. 
Salm lxxxii. 6. Agus ged robh an dream aig am 
bheil an uachdranachd neo-airidh annta fèin, 
cha'n 'eil sin sl fuasgladh a h-aon bho 'n dlighe 
bhuineas dhoibh. Gnìomh. xxiii. 4, 5. Rom. xiii. 
7. 'S e 'n t-aobhar, do bhrìgh 's nach e am maitheas, 
ach an dreuchd is bònn do'n urram agus do'n 
ùmhlachd is dligheach dhoibh ; agus cha'n ann a 
thaobh am maitheis ach a thaobh an dreuchd, a tha 
Dia a' cur dearbhaidh oirnn anns a' chùis sin. 

A nis^ air do Dhia ar suidheachadh anns an 
staid neo-inbheach so, tha a bhi reasgach ann an 
ni sam bith nach 'eil an aghaidh àithne Dhè, no 
eiridh suas an aghaidh a làimh chùmhachdaich-san, 
Rom. xiii. 2. do bhrigh gur i a tha troimh mheadhon 
oirnn chum na crìche sin, ged is i làimh an duine a 
tha oirnn mar gu neo-mheadhonach. 

3. Do dh'amladh, chum sinne bhacadh bho ar 
toil fèin. B'e so earrann do staid irioslachaidh ar 
Tighearna, agus tha'n t-Abstol a* smuaineachadh 
gu'm bi e 'n a earrann do ar 'n irioslachd-ne mar an 
ceudna. Eabh. xii. 3. Tha co'chordadh iomlan 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



119 



air neàm-h, cha'n 'eil a h-aon gu cuir an aghaidh 
aon eile an sin ; oir tha iadsan 'n an staid dhuais- 
eachaidh agus àrdachaidh : ach tha sinne 's an 
t-saoghal so ann ar staid dheuchainn agus irioslach- 
aidh, agus uime sin cha'n urrainn dhuinn amaladh 
a sheachnadh, ge b'e co àrd 's a tha sinne air ar 
suidheachadh. 

Co dhiubh a tha na h-àmalaidhean so ceart no 
ana-ceart, tha Dia a' dearbhadh dhaoine leo chum 
an irioslachaidh, 's gu'n toirt bho'n dlùth-cheang- 
al ri'n toil fèin, agus chum ùmhlachd agus fe'in- 
aicheadh a theagasg dhoibh. A thaobh an naduir 
tha iad ag irioslachadlr, agus tha iad an t-aoxi ni 
dhuinne, s a tha fòghlum na cùing do'n dàmh no do'n 
each. Tha mi creidsinn gu bheil iomadh cor as nach 
urrainnear mìneachadh air bith a thoirt, ach le ath- 
philleadh chum an fheum so a th'aig Dia dhoibh. 

4. Do dh'àmhghar. Gnath. xvi. 19. " Seid- 
idh soirbheachadh na peacaich suas le àrdan 
ach, O ! 's cruaidh an ni an spiorad a chumail ios- 
al maille ri crannchur àrda agus soirbheachail. 
Ach tha Dia, leis an trioblaid_, & toirt dhaoine 
a mhàin bho'n àirde gu suidh anns an duslach, 's 
a' spionadh air falbh an iteagan breagha as an robli 
iad a' deanamh uaill, agus a' toirt an dath agus a 
mhaise dheth 'n chreutair, 's 'g a nochdadh ni's mò 
na mhx-chumaidheachd nadurrach fein. Tha caoch- 
ladh gneithean do thrioblaidibh ann cuid a tha 'g 
irioslachadh ni's mò, agus cuid ni's lugha, ach iha na 
h-uile dhiubh aig irioslachadli. 

Uime sin, 'sea bhi dh'easbhuidh irioslachd fo'n 
trioblaid, a bhi rùnachadh-èxrxdh suas 'nuair a tha 
Dia a' tilgeadh sxos, agus a' cumail sxos ; agus ma's 
e 's gu'm buanaichear anns a chor sin, feumaidh e 
bhi gu'm bx an Tighearn air a bhrosnachadh gu ar 
briseadh 'n ar bloighdibh, Esec xxiv. 13. Oir tha 
làimh an Tx a ta cur fo àmhghair cùmhachdach. 

5, Do pheacadh, mar pheanas a' pheacajdh. 



120 



AN CAMADH *S a' CHRANNCHUR. 



Feudaidh sinn na briathran sin a ghabhail mar 
dhearbadh. Iob xxx. 1 9. Is peanas air lorg ceud 
pheacaidh Adhaimh gach peacadh a th'anns an 
t-saoghal. Thilg an duine e fèin anns an làthaich 
air tùs,, agus a nis tha e gu ceart air fhàgail 'g a 
aornagan fein innte. 'Nuair a tha daoine d'an deoin 
2l toirt aon cbeum mearachdach, air son sin tha iad 
air am fàgail gu ceum eile ni's miosa thoirt ; agus 
tha peacadh an crochadh mun cuairt do na h-uile, 
eadhon mu'n cuairt do'n chuid is feàrr. Tha Dia a 
riaghladh so gu ar n-irioslachadh, chum gu'mbi sinn 
air ar nàrachadh^ agus nach fosgail sinn ar beul ni's 
mò gu bràth. Uime sin, 's e bhi dh'easbhuidh irios- 
lachaidh fo ar truaighe, a bhi 'g èirigh suas an agh- 
aidh làimh chùmhachdaich Dhè, agus a bhi firinn- 
eachadh ar cùl-sleamhnachaidh peacach uaithe, mar 
mhuinntir a tha càillte do gach uile mothachadh 
dleasnais agus as eugais nàire, 

III. Ciod e sin, sinn fèin isleachadh fo làimh 
chùmhachdaich Dhè ann an staid iosail. 'S e so an ni 
mòr gu bhi dearcadh air ann ar staid iosal. Agus 
feudaidh sinn a' ghabhail anns na h-ochd nithibh so. 

1. Ann a bhi toirt an aire do'n laimh chùmhachd- 
aich, mar air a cleachdadh ann an toirt mun cuairt 
gach ni a bhuineas dhuinn, aon chuid ann an rathad 
gnìomhachaidh no ceadachaidh. 1 Sam. iii. 18. 
(i Agus thubhairt esan, ls e 'n Tighearna th' ann : 
an ni sin a ta maith 'n a shuilibh ni e." 2 Sam. xvi. 
10. " Agus thubhairt an righ^ Thubhairt an Tigh- 
earna ris, Mallaich Daibhidh ; agus cò a their, C'ar 
son a rinn thu mar so ?" 'S esan tobar gach uile 
iomlaineachd^ ach feumaidh sinne ar neo-iomlain- 
eachd a lòrgachadh chum àrd-uachdranachd a thoil- 
san. 'S esan a shuidhich gach aon 'n an caochladh 
dhàimhibh le 'fhreasdal ; as eugais-san cha b' urrainn 
dhuinn còmhlachadh ri leithid a dh'amlaidhibh ; oir 
"mar shruthaibh uisgeacha tha cridhe righ ann an 
làimh an Tighearna : ge b e taobh is àill leis, txonnd- 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



121 



aidhidh se e." Gnàth. xxi. 1. Tha e a' cur àmhgh- 
airibh air daonibh, agus tha e gu ceart a' deanamh 
peanais air aon pheacadh le peacadh eile. Isa. vi. 10. 

2. Ann am mothachadh do ar neo-fhiuthalachd 
agus do ar neo-nitheachd fein 'na làthair-san. Salm 
cxhv. 3. Ann an amharc ri mòrachd neo-chrìoch- 
nach na làimhe cùmhachdaich ann am buntainn 
ruinne, bu chòir dhuinn a ràdh, maille ri Abraham, 
Gen. xviii. 27. et Feuch cha'n 'eil annam ach duslach 
agus luaithre agus abramaid Amen ris a ghlaodh, 
Isa. xl. 6. " Is fèur gach uile fheoil," &c. 'S e bhi 
cumail suas gnà smuaintean do ar'n òirdheirceas fèin, 
fo smachdachadh na làimhe cùmhachdaich, an dearbh 
ni a tha 'g at a chridhe ann an àrdan, agus a' toirt 
air èiridh suas 'n a h-aghaidh. Agus is e cùl a chuir 
ris gach beachd do'n ghnè so mu ar timchioll fèin fa 
chomhair suilibh a ghlòire, an t-irioslachadh a th'air 
agradh. 

3. Ann am mothachadh do ar cionta agus do ar 
neo-ghloine. Rom. iii. 10. Isa. lxiv. 6. Cha'n 'eil 
an làmh chùmhachdach 'g ar cumail fodha, ach mar 
pheacaich ; uime sin, tha e iomchuidh gu faiceamaid 
ar truaighe 'nuair a ta sinne foidhpe ; ar cionta, leis 
an taisbeanar sinn mar chiontaich a tha gu ceart a' 
fulang ; ar neo-ghloine, leis am bitheamaid air ar 
toirt gu gràin a' ghabhail dhinn fèin ; agus an sin 
mheasamaid nach cuir ni sam bith sìos sinn ni's isle 
na tha sinn a' toilltinn. 'S e cion seallaidh do ar 
peacaidhibh a tha ceadachadh do'n chridhe àrdanach 
èiridh suas. 

4. Ann an striochdadh tosdach fo làimh Dhè. 
Tha 'àrd uachdranachd ag agradh so uainn. Rom. 
ix. 20. " Ni h-eadh, ach, O a dhuine, co thusa a ta 
tagradh an aghaidh Dhè V Agus cha'n 'eil ni ach 
àirde agus uabhar spioraid neo-cheannsuichte a 
cheadaicheas dhuinn freagradh a thoirt air ais fo'n 
làimh chùmhachdaich. Dh' irioslaich sealladh do 
làimh Dhè an Salmadair gu strìochdadh le eagal, 



122 AN CAMADH 's A' CHRANNCHUR. 

agus balbh thosd. ,c Bha mi a' m' thosd, cha cF 
fhosgail mi mo bheul, a chionn gur tusa rinn e. ,> 
Salm xxxix. 9. " Thug an Tighearna uaith^ agus 
thug an Tighearna leis : beannuichte gu robh ainm 
an Tighearna." " Ciod a fhreagras mi dhuit ? cuir- 
idh mi mo làmh air mo bheul. Aon uairlabhairmi, 
ach cha f hreagair mi ; seadh, da uair, ach cha'n 
abair mi tuilleadh. ,, Iob i. 21; xl. 45. Agus Eli. 
1 Sam. iii. 18. " Is e 'n Tighearn a th'ann : an ni 
sin a ta maith na shuilibh ni e. ,> 

5. Ann an àrdachadh a thròcairean d*ar taobhann 
am meadhon uile oibreachadh 'n ar 'n aghaidh. 
Salm cxliv. 3. An do leig e iosal sinne ? Ma's e 's 
gu bheil sinn gu h-iomchuidh air ar n-irioslachadh 
bithidh iongantas oirnn nach do leig e ni b'isle sinn. 
Esra ix. 13. Oir, ge b'e co iosal 's a leigear a' 
mhuinntir iriosal, chì iad nach 'eil iad fathast co 
iosal 's a tha 'm peacaidhean a* toilltinn. Tuir. iii. 22. 

6. Ann an iongantas naonih agus tosdach mu 
'shlighibh agus mu chomhairlibh Dhè, nachfheudar 
a rànnsuchadh leinne, Rom. xi. 33. Cha shaoil 
àrdan cridhe ni sam bith tuille 's àrd air son an 
duine, agus bheir e gnìomhachadh Dhè an làthair 
cathair a' bhreitheanais fèin, a gabhail air a bhi 
faicinn tròmpa, a' faotuinn coire dhoibh agus 'g an 
dìteadh; ach bheir irioslachd spioraid air neach 
smuaineachadh gu h-urramach agus gu cliuiteach 
mu dhìomhaireachd Freasdail troimh nach comasach 
dha faicinn. 

7. Ann an dì-chuimhneachadh ar 'n uile urram 
leis am bheil sinn a' toirt barrachd air muinntir eile, 
agus ann an càl a chuir ris fa chomhair an Tighearna. 
Taisb. iv. 10. Beathaichidh 'n t-àrdan e fèin air 
òirdheirceas agus urram cinnteach no faoin bharail- 
each phearsannta an duine, agus, air dha bhi co 
cleachdta ris fa chomhair muinntir eile, cha'n urrainn 
e dhì-chuimhneachadh an làthair Dhè. Lucas xviii. 
11. " A Dhè^ tha mi toirt buidheachais duit nach 



AN CAMADH 'S a' CHRANNCHUR. 123 

'eil mi mar a ta daoin' eile" Ach bheir irioslaehadh 
spioraid air uile dol as an t-sealladh fa chomhair mar 
am faileas roimh dhealradh na grèine, agus ni e 'n 
duine 'na shuilibh fèin, ni's isle na neach air bith. 
<4 Gu deimhin tha mi ni's brùideile naduine air bith, 
agus cha'n 'eil tuigse duine agam. Gnàth. xxx. 2. 

8. Ann an strìochdadh gu h-ullamh do'n drèuchd 
is suarraiche a tha feumail, no freagarrach do ar 
staid. Anns gach suidheachadh còmhluichidh 'n t- 
àrdan ri ni-eiginn a tha tuille is suarrach air son an 
duine gu strìochdadh no cromadh dha, air dha bhi 
tomhas le 'inntinn agus le 'thoil fèin, agus ni-h-ann 
leis an staid anns na shuidhich Dia e. Ach tomh- 
aisidh irioslachd leis an staid anns am bheil neach air 
a shuidheachadh, agus gu h-ullamh tha e rèidh ris 
an ni a tha i ag iarraidh. Thug ar Slànuighear 
eisimpleir dhuinn do'n ni so_, (Phil. ii. 8. " Dh'ir- 
ioslaich se e fèin, agus bha e ùmhal gu bàs/') chum 
a bhi air a leantuinn. Eoin xiii. 14. " Uime sin ma 
dh'ionnlaid mise,, bhur Tighearn agus blmr Maigh- 
stii% bhur cosan-sa, is còir dhuibhse mar an ceudna 
cosan a cheile ionnlad." 

Feum Air son Earail. Uime sin biodh dian- 

thogradh 'ur cridhe, ann 'ur n-uile chòirean iosal, 
chum ar spiorad irioslachadh, mar fo laimh chum- 
hachdaich Dhè. Tha so air fhilleadh ann an dà ni 

I- Thugaibh gu cùramach fainear 'ur n-uile 
choirean irioslachaidh, agus na dì-chuimhnichibh 
a h-aon diubh, Thugaibh an aire do 'ur neo-iom- 
laineachd ; 'ur isle inbhe a thaobh chàirdean ; na 
h-àmlaidhean ris am bheil sibh a' còmhlachadh ; 
'ur n-àmhgairean ; neo-chinnteachd gach uile ni 
tha mun cùairt dhuibh ; agus 'ur n-aingidheachd 
Amhaircibh trompa le rùn sònruichte, agus thug- 
aibh fainear do ghnìomhachadh 's do riaghladh 
Freasdail do 'ur taobhannta so, chum 's gu'm bì aithne 
agaibh oirbhfèin, agus nach bì sibh 'n ar coigrich mu'r 
timchioll fèin,, dàll a thaobh 'ur fior chor agus 'ur staid. 



124 



AN CAMADH *S A* CHRANNCHUR. 



2. A bhi toirt fainear ciod a tha na còirean so 
ag iarraidh oirbh, mar nithibh iomchuidh air an 
son ; cleachdaibh 'ur dìchioll, chum 'ur spioradan 
a thoirt gu fònn iriosal, amhuil, mar a ta 'ur crann- 
chur, da rìreadlr, iosal anns gach cùis dhiubh so^ 
gu'm bì 'ur spiorada mar sin mar an ceudna, mar 
fo làimh chùmhachdaich Dhè. Gu ma h-e so an ni 
mòr air am bì sibh a dearcadh rè an iomlain d' 'ur 
beatha, agus 'ur cleachda gach là. 

Brosnuchadh 1. Tha Dia gu cinnteach 'ag oibh- 
reachadh chum gach aon againn irioslachadh. Ge 
b'e co àrda 's a tha neach air bith air a thogail suas 
anns an t-saoghal so, cheangail Freasdal comharraidh- 
ean àraid riu chum an irioslachadh,, co dhiubh a bheir 
iad an aire dhoibh no nach toir. Isa. xl. 6. A nis,, is 
e ar dleasnas ar n-aonta chuir ri rùn FreasdaiL, chum, 
'nuair a ta Dia 'g ar n-irioslachadh, gum bì sinn fèin 
'g ar irioslachadh mar an ceudna, agus nach gabh- 
amaid ri freasdalaibh irioslachaidh ann an dìomhain. 

2. Cha bhi eifeachd air bith ann an irioslachadh 
ar spioraid as eugais ar gnìomhachadh fèin ; am 
feadh a tha Dia ag oibreachadh oirnn air an dòigh 
sin, feumaidh sinn co-oibreachadh maille ris, oir 
tha e 'g oibreachadh oirnne mar luchd-oibre reuson- 
tach, dream air dhoibh bhi air an gluasad, a ghluais- 
eas iad fèin. Philip. ii. 12^ 13. Feudaidh Dia le 
'f hreasdal ar cor agus ar crannchur a thoirt a mhàin 
le ainneart as ar 'n eugais fèin, ach feumaidh an 
spiorad a thighinn a mhàin do ar saor thoil_, no 
cha tig e mhàin idir; uime sin^ strìochdaibh do 
fhreasdalaibh irioslachaidh 'ann an sibh fèin irios- 
lachadh, mar a sgaoileas na maraiche na siuil 'nuair 
a thòisicheas sl' ghaoth ri sèideadh, chum 's gu'n 
giùlainear iad air falbh roimpe. 

3. Mar dean sibh sin, tha sibh & cur an aghaidh 
làimh chumhachdaich Dhè. Gnìomh. vii. 51. Tha 
sibh a' cur na h-aghaidh am feadh's nach 'eil 
sibh a' strìochdadh, ach a' seasamh mar chreig an 



AN CAMADH 's A* CHRANNCHUR. 



125 



aghaidh 'ur Cruithear ann am freasdalaibh irios- 
lachaidh. Ier. v. 3. (i Bhuail thu iad, ach cha 
d'rinn iad bròn ; chaith thu iad, ach dhiùlt iad 
gabhail ri smachdachadh ; rinn iad an aghaidh 
ni's cruaidhe na creag, dhiùlt iad pilìeadh." Ni's 
mò gu mòr 'nuair a tha sibh a' strì 'n a aghaidh 
chum 'ur cor a thogail suas a d'h aindeoin, am feadh 
a dh'fheudas sinn Dia fhaicinn a' rùnachadh a chum- 
ail sìos. Agus mu'n strì so thugaibh fainear. 

1 . Co aingidh 's a tha i ; ciod an ni olc a tha innte. 
Is cath calg-dhìreach i an aghaidh Dhè, a' tilgeadh 
dhinn ar n'-ùmhlachd à' ar Righ agus d' ar Tighearna, 
agus èiridh ann an ceannairc 'n a aghaidh. Isa. xlv. 9. 

2. Co amaideach 's a tha i. Cia neo-ionann 's a 
tha'n strì ? Cionnas is urrainn an connsachadh 
crìochnachadh gu math ? Iob ix. 4. Ciod tuille a 
chrìoch gus 'rn bu chomasach do shligibh-chreadha 
na talmhainn teachd a chionn a bhi bualadh an 
aghaidh carraig nan àl, ach gu'm briste iad 'n am, 
bloighdibh ? Feudaidh sinn a ràdh, marathuirt Iob 
xli. 8. Gu cinnteach feumaidh na h-uile dhaoine 
lubadh no briseadh fo'n làimh chùmhachdaich. 

3. Is e so àm an irioslachaidh 3 eadhon àm na 
beatha so. ee Tha gach ni maiseach 'n a tliràth 
agus tha toirt a mhàin an spioraid an dràsda mais- 
each^ mar ^n a àm, eadhon mar a tha treabhadh 
agus cur anns an earrach. Thugaibh fainear^, 

1 . Gu bheil irioslachd spioraid ro luachmhor ann 
an sealladh Dhè. 1 Pead. iii. 4. Mar a ta fuath 
sònruicht' aige do dh'àrdan cridhe, mar sin tha 
spèis shonruichte aige do dh'irioslachd. Caib. v. 5. 
'S e peacaich irioslachadh agus a thoirt a mhàin bho'n 
àirde, anns an do shuidhich truaillidheachd an 
nàduir iad, àrd chrìoch 'fhocail, agus a f hreasdail. 

2. Cha ni furasd spioradan dhaoine irioslachadh ; 
cha ni beag a ni e ; cha'n obair e a nìthear gu h- 
eallamh. Tha feum air cladhachadh domhainn air 
son irioslachaidh iomlain ann an obair na h-ath- 



126 AN CAMADH 's a' CHRA.NNCHUR. 

bhreith. Lucas vi. 48. 'S iomadh buille dh'fheum- 
as a bhi air a toirt do fhreumh craoibhe àrdain 
nadurraich a' chridhe raun tuit i ; gu minig saoilear 
gu'n tuit ì, agus gidheadh èiridh i a rìs. — Agus, 
eadhon 'nuair a bheirear am buille leagaidh dh'i anns 
na creidmhich, thig slat an àrdain a rìs fo bhlàth., 
ionnas gu bheil gnàth fheum air son obair irioslach- 
aidh as ùr. 

3. Tha 'n t-iomlan do dh' àm na beatha so air 
òrduchadh chum irioslachaidh. Bha so air a chiall- 
achadh leis an dà fhichead bhliadhna bha cloinn 
Israeil anns an fhàsach. Deut. viii. 2. Bha e 
mar sin do Chriosd, agus uime sin feumaidh e bhi 
mar sin do dhaoinibh. Eabh. xii. 2. Agus anns 
an àm sin feumaidh iad aon chuid a bhi air an co' 
chumadh a rèir iomhaigh-san, no bhi coslach ri 
droch airgiod air nach gabh iomhaigh cuir air sheòl 
sam bith. Rom. viii. 29. Uime sin ge b'e, togail 
suas a gheibh daoine an dràsd agus a rìs anns a' 
bheatha so., gidheadh 's e rathad gnàthaichte bhi 'g 
irioslachadh. 

4. Cha'n 'eil irioslachd r'a faotuinn an taobh 
thàll do'nbhàs. Taisb .xxii. 11. Mar bì àrdan a' 
chridhe air a thoirfc a mhàin anns a' bheatha so, 
cha bhi e gu bràth air a thoirt a mhàin ; cha'n 'eil 
irioslachd bhaigheil ri earsba 's an ath-bheatha — 
Bithidh na h-uabhraich air am briseadh 'n am 
bloighdibh an sin, ach cha taisichear iad ; bithidh an 
cor agus an crannchur air a thoirt gus an inbhe is 
isle, ach fanaidh an àrdan a ghnàth maille riu, uime 
sin, bithidh iad ann an cruaidh-ghleachd sìorruidh, 
a thaobh an t-strì a bhios eadar an spiorad agus an 
crannchur. Taisb. xvi. 21. 

Uime sin, bithibh air ar faicill air eagai gu'n dean 
sibh dearmad air àm 'ur n-irioslachaidh : feumaidh 
sinn a bhi air ar 'n irioslachadh, no theid sinn a 
dhìth gu sìorruidh ; agus is e so an t-àm, an t-aon 
àm chum ruigheachd oirre ; uime sin, deanaibh 'ur 



AN CAMADH 'S A 9 CHRANNCHUR. 



127 



connadh 's an t-samhradh ; strìochdaibh do fhreasd- 
alaibh irioslachaidh, agus na cogaibh 'n an aghaidh 
am feadh a tha sibh 'g am mealtuinn. Gnìomh. 
xiii. 41. Cha mhair àm nan gràs ; ma choidleas 
sibh an àm cuir an t-sìl, bithidh sibh air an deirce an 
àm buain an f hogharaidh. 

5. 'S e so an rathad chum amanna irioslachaidh 
a thionndadh gu deadh bhuil ; air chor an àite bhi'n 
càll, 's ann a bhios sibh ann am buannachd leo. — 
Salm cxix. 71. " Is maith dhomhsa gu'n robh mi 
ann an àmhghar." Nam b'àill leibh dearcan fiona 
thional do na drisibh agus do na cluaranaibh so, 
feuchaibh ri ar spioradaibh fhaotuinn air an irios- 
lachadh leo. 

1. Tha irioslachadh spioraid 'n a ni ro luachmhor 
ann fèin. Gnàth. xvi. 32. Cha'n urrainn e bhi air 
a cheannach tuille 's daor. Ge b'e ni a tha neach a' 
fulang, ma tha 'spiorad air a thoirt gu h-iomchuidh 
a mhàin leis, tha aige na 's math is f hiach giùlan 
leis gach cruaidh-chas air a shon. — 1 Pead. iii. 4. 

2. Bheir irioslachd spioraid iomadh sochair leatha 
'n a cois. Is geug thorach i, a tha gu math air a 
luchdachadh, ge b'e àit am bheil i. Ni i còmh- 
nadh ri cor neach a' dheanamh ni 's socraiche fo'n 
chrois. Mata xi. 30. Tuir. iii. 27—29. Is iobairt 
i a tha gu sònruichte taitneach do Dhia. — Salm li. 
17. Tha sùil Dhè gu h-àraid air a leithid sin chum 
math. Isa. lxvi. 2. * f Air an fhear so amhaircidh 
mi ; eadhon air-son a ta bochd agus leòinte 'n a 
spiorad^ agus a chriothnaicheas roimh m' fhocal." 
Seadh, tha e gabhail còmhnuidh maille riu. Isa. 
lvii. 15. Agus tha e toirt riaghailt do ghliocas troimh 
'n iomlan do ghiùlan neach. Gnàth. xi. 2. " Aig 
na h-iriosail tha gliocas." 

'S an dite mu dheireadh. Thugaibh fainear, is 
làmh chùmhachdach a tha g oibreachadh oirnne ; 
làmh an Dè chùmhachdaich ; uime sin, lùbamaid ar 



128 



AN CAMADH J S a' CHRANNCHUR. 



spiorada chum strìochdadh foidhpe, agus nagleachd- 
amaid 'n a h-aghaidh. Thugaibh fainear, 

1. Feumaidh sinn sleuchdadh foidhpe. A chionn 
gur e 'rùn sinne thoirt a mhàin, cha'n urrainn sinn 
seasamh roimpe ; no cuir an aghaidh a rùin. Isa. 
xlvi. 10. " Seasaidh mo chomhairle." Mar sin, 
feumaidh sinn tuiteam roimpe, aon chuid ann an 
rathad dleasnais no breitheinis. Salm xlv. 5. " Is 
gèur mo shaighdean (tuitidh na sloigh fodhad) is 
gèur iad ann an cridhe nàimhdean an Righ." 

2. Iadsan a tha co glic agus strìochdadh gu 
h-iriosal fo'n làimh chumhachdaich, ge b'e co iosal 
's a tha iad, togaidh an làmh cheudna suas iad a rìs. 
Seum. iv. 10. Ann an aon fhocal, ge b'e co àrda 's 
a tha na h-uabhraich, bheir Dia sìos iad : 'S ge b'e co 
iosal 's a tha mhuinntir iriosal, togaidh Dia suas iad. 



SEOLAIDHEAN CHUM RUIGHEACHD AIR AN IRIOS- 
LACHADH SO. 

I. Seòlaidhean coitchionn. 

Seòladh l . Rùnaichibh ann 'ur cridhe ni-eiginn do 
dh'eòlas spioradail iarraidh mu ghiùlan Freasdail 
d' ar taobh. Mica vi. 9. Gus an aomar 'ur cridhe 
n rathad sin, cha'n 'eil earsba n-'ur 'n irioslachadh. 
Hos. xvi. 9. Cha'n 'eil ni sam bith ni's reusantaiche 
nam b'e 's gu'n cleachdamaid sinn fèin, aon chuid 
mar dhaoine,, no mar Chriosduidhean, na gu'n dearc- 
amaid air an ni sin a tha co cràiteach do'n fheòil a 
thionndadh gu buannachd an spioraid; chum, ma 
tha sinn an càll air an darna làimh, gu'm buann- 
aichmid air an làimh eile. 

2. Deanaibh 'ur slàinte shiòrruidh cinnteach, 
anns a' cheud àite, le bhi teicheadh a dh'ionnsuidh 
Chriosd, agus le bhi gabhail Dhe mar 'ur Dia ann- 



AN CAMADH 's A* CHEANNCHUR. 



129 



san, a reir tairgse 'n t-soisgeil. Hosea ii. 19. 
Eabh. viii. 10. Gluaiseadh 'ur staid irioslachaidh 
sibh gu so, chum 'nuair a tha na sruthain air tior- 
machadh suas, gu m feud sibh dol a chum an Tob- 
air: oir tha e neo-chomasach ruigheachd air fior 
irioslachadh fo'n làimh chumhachdaich, as eugais 
fior chreidimh annsan mar 'ur Dia agus 'ur caraid. 
Eabh. xi. 6. 1 Eoin iv. 19. 

3. Cleachdaibh meadhonan irioslachaidh 'n an- 
ma ann an creidimh a gheallaidh. Salm xxviii. 7. 
Air do Mhaois a' chreag a* bhualadh ann an creid- 
imh a' gheallaidh, thug e air an uisge brùcMadh a 
mach, ni nach b'urrainn tachairt idir air mhodh 
eile. Deanamaid-ne air an dòigh cheudna ann am 
buntuinn ri ar cridhibh cruaidh. Feumaidh iad 
a bhi air an leagadh sìos air leabaidh thais an t-soisg~ 
eil, agus a bhi air am bualadh an sin, mar chì sibh 
ann an Ioel, ii. 13. *' Pillibh ris an Tighearna bhur 
Dia : oir tha e tròcaireach agus iochdmhor : " No 
cha toirear buaidh orra gu bràth le'n deòin chum 
strìochdadh gu h-iriosal. 



II. Seòlaidhean sònruichte* 

1. Bithibh dearbh-chinnteach nach 'eil staid air 
bith anns am bheil sibh co iosal, 's nach fheud sibh 
*ur cridheachan fhaotuinn air an toirt sìos gu bhi 
freagarrach dhi. 1 Cor. x. 13. ^Ach tha Dia 
dìleas, nach leig dhuibh bhi air bhur feuchainn thar 
bhur comas ; ach a ni maille ris an deuchainn slighe 
dol as mar an ceudna, chum gù'm bì sibh comasach 
air a giùlan. Tha so fior. 2 Cor. xii. 9. " Is leòir 
mo ghràs-sa dhuit : oir a ta mo chùmhachd air a 
dheanamh foirfe ann an ànmhuinneachd." Bithidh 
sibh dearbhta do'n ni so, a thaobh 'ur cor fèin, ma 
's e 's gu'n ruig sibh gu bràth a' cheann. Philip. iv. 
13. ( 4 Is urradh mi na h-uile nithe a dheanamh tre 



130 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



Chriosd, a neartaicheas mi." Tha Dia a ceadaeh- 
adh dhuibh a bhi dearbhta dheth, ciod air bith 'ur 
n.anmhuinneachd agus 'ur trioblaid ann an coilion- 
adh na h-obair. " Air ar son-ne tha e sgrìobhta, 
chum gur ann an dòchas is còir do'n treabhaiche 
treabhadh ; agus a chum an neach a bhuaileas ann 
an dhòchas, gu'm bì e n a fhear comhpàirt d'a 
dhòchas." 1 Cor. ix. 10. Agus is e creideas a thoirt 
do ni so earrann do bheatha chreidimh. 2 Tim. ii. 
1. Mar 'eil dòchas agaibh gu 'n soirbhich leibh., 
bithidh 'ur dìchiollan co mì-mhisneachail, 's a bhios 
iad co $omhain. cs Uime sin, togaibh suas na làmh- 
an a ta air tuiteam sìos, agus neartaichibh na glùine 
laga." Eabh. xii. 12. 

2. Co dhiubh a tha làmh, no nach 'eil, na 
meadhon ann 'ur staid isleachaidh,, gabhaibh Dia 
mar an T\ ris am bheil 'ur gnothach, agus measaibh 
sibh fèin anns an staid sin mar fo làimh chumhachd- 
aich-san. Mica vi. 9. Cha'n 'eil daoine 'n an staid 
iosail a' toirt an aire do Dhia ; mar sin cha n 'eil 
iad 'g am faotuinn fèin air an gairm gu bhi iriosal 
foidhpe ; tha iad a' suidheachadh an sùilean air a 
chreutair a tha 'n a mheadhon, agus, an àite iad fèin 
irioslachadh, 's ann a tha 'n cridhe ag èiridh suas. 
Ach gabhaibh esan mar an Tì ris am bheil 'ur 
gnothach, chum gu'n cuimhnich sibh an cath, agus 
nach clean sibh tuilleadh. lob xli. 8. 

3. Bithibh tric a* smuaineachadh air cumhachd 
neo-chrìochnach Dhè : thugaibh fainear a naomh- 
achd agus a mhòrachd, a tha ni's leòir chum 'ur 'n 
irioslachadh anns an tomhas is ro mhò. Isa. vi. 
3 — 5. Chòmhluich lob ri iomadh freasdal irios- 
lachaidh 'n a chor, ach cha robh e riamh air irios- 
lachadh gu leòir fodhpa, gus an d'fhoillsich an 
Tighearn e fèin dha as ùr, 'n a chumhachd agus 'n 
a mhòrachd neo-chrìochnach. Chum e r'a bharail 
an aghaidh a chairdean, agus sheas e r'a phùinc-, 
gus na bhuin Dia ris air an doigh sin. Thòisich e 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



131 



le tairneanach. Iob xxxvii. 1, 2. An sin fhreagair 
an Tighearn as a chuairt-ghaoith, caib. xxxviii. 1, 
mar sin dh'irioslaicheadh Iob, caib. xl. 4, 5. Tha'n 
ni air ath-nuadhachadh gus am bheil e ni's mò air 
irioslachadh, Caib. xlii. 5, 6. " Uime sin gabh- 
aidh mi gràin diom fein, agus ni mi aithreachas ann 
an duslach agus an luaith." 

4. Cleachdaibh sibh fèin gu tosdach ri bhi cead- 
achadh diomhaireachdan ann an giùlan Freasdail 
d'ar taobh, nach urrainn duibh a thuigsinn, ach 
gidheadh dhan toir sibh urram. Rom. xi. 33. 
u O doimhne saoibhris araon gliocais agus eòlais 
Dè! Cia do-rannsachaidh a bhreitheanais, agus 
do-lorgachaidh a shlighean ! " B'e sin an ceud 
fhocal à labhair Dia ri Iob. Caib. xxxviii. 2. ee Cò 
e so a tha dorchachadh comhairle le briathraibh gun 
eòlas? Rinn e greim air chridhe air, dhlùth-lean 
e ris, agus tha ega ainmeachadh a rìs, caib. xlii. 3«, 
mar an ni sònruichte a thug gu 'ghlùinibh, agus gus 
an duslach. e. Eadhon anns na ceumaibh sin do 
Fhreasdail, troimh an fhaide 'm bheil sinn a rèir 
barail a' faicinn, 's math a dh'fheudas sinn a chead- 
achadh gu bheil cuid do dhìomhaireachdan an taobh 
thàll do'n bheil sinn a' faicinn. Agus anns na 
freasdalaibh sin is deacair ri thuigsinn, bu chòir d'a 
àrd-uachdranachd sinne chuir J n ar tosd ; agus d'a 
ghliocas neo-chrìochnach ar riarachadh, ged nach 
urrainn duinn am faicinn. 

5. Bithibh gu tric a' smuaineachadh air 'ur n-ain~ 
gìdheachd fèin. lob xl. 4. tf Feuch tha mi gràin- 
eil ; ciod a f hreagras mi dhuit ? cuiridh mi mo làmh 
air mo bheul." Is e bhi sealltuinn thairis air a' 
pheacadh a tha toirt uiread a gnothaich dhuinn ri 
freasdalaibh irioslachaidh. Am feadh 's a tha na 
sùilean air an cumail air dhoigh 's nach urrainn 
doibh peacadh f haicinn, tha 'n cridhe 'g eiridh suas 
'n an aghaidh ; ach 'nuair dh'fhosgailear iad, tuitidh 
e. Uime sin^ 'nuair a tha Dia a' buintuinn ribh le 



132 AN CAMADH *S a' CHRANNCHUR. 

freasdalaibh irioslachaidh, tionndaibh 'ur suilean ; 
air aingidheachd 'ur nàduir, 'ur cridhe, agus 'ur 
beatha, agus cuidichidh sin air aghaidh 'ur n-iriosl- 
achadh. 

6. Socraichibh ann 'ur cridhe, gu bheil feum air 
gach uile staid irioslachaidh anns am bheil sibh 
air 'ur cur. Is firinn so. 1 Pead. i. 6. " Ge do 
tha sibh a nis rè ùine bhig (raa's feumail e) fo 
thuirse tre iomadh buaireadh." Cha'n 'eil Dia 
a' cur deuchainn neo-fheumail air bith oirnn, 
*s chan 'eil e a' cur a h-aon fo àmhghar ach mar a 
ta 'm feum ag iarraidh. Tuir. iii. 33. U Oir cha 
chlaoidh e d'a dheoin^ ni mo chràidheas e clann 
nan daoine." Is eadar-dhealachadh comharraichte 
sin a tha eadar smachdachadh ar n-Athar tal- 
mhaidh agus nèamhaidh. Eabh. xii. 10. " Iadsan 
— a rèir an toile fèin ; ach esan chum ar leas, ionnas 
gu'm bitheamaid 'n ar luchd-comhpàirt d'a naomh- 
achd." Amhaircibh air gne 'ur cridhe agus 'ur 
nàduir, cia ullamh 's a tha e air èiridh suas, agus 
Dia a dhì-chuimhneachadh, 's a bhi air a ghiùlan 
air falbh le dìomhanas a t-saoghail; clod an am- 
aideachd a tha ceangailte suas ann 'ur cridhe. 
Mar so tha sibh a' faicinn an fheum a th'air freasd- 
alaibh irioslachaidh chum 'ur cumail còmhnard, 
agus air an t-slat air son druim an amadain ; agus 
ma's e 's aig àm air bith nach urrainn duibh am 
feum sin fhaicinn, creidibh e air steigh neo-chrìoch- 
nach gliocas Dè, nach eil a' deanamh ni air bith gu 
dìomhain. 

7. Creidibh gu bheil rùn caoimhneil aig Freasdal 
annta d ar taobh. Tha Dia 'g ar gairm-ne gus a so, 
mar an iuchair a dh'fhosgaileas an cridhe fodhpa. 
Taisb. iii. 19. Tha Sàtan 'g ar buaireadh gu bhi 
cur an teagamh rùn caomhneil an fhreasdail, mar 
chrànn a chumail a' chridhe duinte. 2 Righ. vi. 
33. Tha n t-olc so o'n Tighearna ; c'ar son a 
dh'fheithinnse air an Tighearna ni's fhaide %*' Cò 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



133 



fhad 's a tha amharusan gu bheil droch rùn annta 
'n ar n-aghaidh a' riaghladh, cuiridh an creutair^ 
mar a' chnuimh aig cosaibh an duine, e fèin anns an 
rathad dionaidh is feàrr is urrainn e, agus cruadhaich- 
idh se e fèin ann am bròn ; ach le bhi creidsinn gu 
bheil rùn cairdeach annta_, fosglaidh se e fèin ann an 
irioslachadh 'n a làthair. 

Cor. " O ! nan tuiginn gu bheil rùn càirdeach 
ann, ghiùlanainn leis gu toileach, ged bhiodh 
tuilleadh an deth ; ach 's ann a tha eagal orm gur 
e th'ann an rùn Freasdail cuir as domh leis." 

Freag. A nis, ciod an earrann do f hocal Dè, no 
*m foillseachadh bho neàmh, a fhuair thu chum 
nan eagala so a bhònntachadh orra ? Cha d'fhuair 
a h-aon, ach bho ifrinn. 1 Cor. x. 13. Ciod an 
rùn a tha thu a' saoilsinn a th'anns an t-soisgeul 
do d' thaobh? Nach urrainn thu chreidsinn gu 
bheil rùn cairdeach do d' thaobh ann an uile 
bhriathraibh a ghràis a th 'air an carnadh suas an 
sin ? Ciod e sin, guidheam o\% ach an dubh eu- 
creidimh 'n a fhior dhreach ifrinneil — Isa. lv. 1.— aig 
itealaich an aghaidh firinn Dhè^ agus a' deanamh 
breugair dheth. 1 Eoin v. 10, 11. Is analachadh 
gaoil agus deadh-ghean an soisgeul do shaoghal do 
dhaoinibh peacach. Tit. ii. 11. iii. 4. ; Eoin iv. 14. 
Eoin iii. 17. Ach cha 'n 'eil sibh 'g a chreidsinn, anns 
a chor sin, ni's mò na tha na deamhna fèin 'g a chreid- 
sinn. Ach mas urrainn sibh chreidsinn gu bheil 
rùn cairdeach an sin, feumaidh sibh chreidsinn gu 
bheil e ann 'ur staid irioslachaidh mar an ceudna ; 
oir cha 'n urrainn rùn Freasdail a bhi 'n aghaidh 
rùn an t-soisgeil ; ach air an làimh eile 's ann a 
tha 'n dara h-aon gus an aon eile a' chobhair air 
aghaidh. 

8. Smuainichibh annaibh fèin, gur i bheatha so 
àm na deuchainn air son nèimh. Seumas i. 12. 
tf < Is beannuichte an duine a ghiùlaineas buaireadh : 
oir 'nuair a dhearbhare, gheibh e crùn na beatha 



134 



AN CAMADH 5 3 A' CHRANNCHUR. 



a gheall an Tighearna do'n droing a ghràdhaicheas 
e.** Uime sin^ bu chòir altachadh-beatha thoirt do 
fhreasdalaibh irioslachaidh anns a bheachd sin. 
rann 2. " Measaibh mar an uile ghàirdeachas 
'nuair a thuiteas sibh ann an iomadh gnè dheuch- 
ainnibh. ,, Ma tha dreuchd urramach, no gnothach 
buannachdail gu bhi air a bhuileachadh, ni daoine 
strì gu bhi air an gabhail air deuchainn air a shon, 
ann an dòchas gu 'm bì iad air an gabhail a steach 
d 'a. ionnsuidh. A nis, tha Dia a' cur deuchainn 
air daoinibh air son flaitheanais le freasdalaibh 
irioslachaidh, mar tha 'm Biobull gu h-iomlan a' 
teagasg ; agus am bì daoine co neo-thoileach gèill 
a thoirt doibh ? B' àill leam fheòraich dhibh. 

(1.) Am measar leibhs' e mar ni faoin a bhi 'n ar 
luchd-iarraidh gu glòir, agus deuchainn a bhi air a 
chur oirbh air son nèimh ? Nach 'eil urram ann, ur- 
ram a bh'aig na h-uile do na naomhaibh? Seum. v. 1 1 . 
" Feuch, measar sona leinn iadsan a dh'fhuiling- 
eas," &c. Agus nach 'eil sealladh taitneach ann. 
2 Cor. iv. 1 7. cc Oir a ta ar n-àmhghar eutrom, nach 
'eil ach rè sealahr, ag oibreachadh dhuinne, tròm 
chudthrom glòire a ta ni 's ro anabharraich agus 
sìor-mhaireannach. ,, Ach abair gur e so do staid, 
gu'n dhearmad Dia thu anns a chor sin_, mar neach 
air am bu dìomhain deuchainn a chur gu bràth air 
a mhodh sin; gu'n d'òrduich e do chuibhroinn 
dhuit anns a bheatha so le làn shocair, mar neach 
nach biodh gu tuilleadh fhaotuinn dheth ; ciod a 
bhiodh an sin ? 

(2.) Ciod an t-eadar-dhealachadh mòr a th' 
eadar 'ur deuchainnean agus an glòir ? Cia eutrom 
'ur 'n àmhghairean is ro mhò, ann an coimeas ri 
cudthrom an glòire ? Cha 'n 'eil an aon is f haide 
mhaireas diubh ach rè tiota, ann an coimeas ris a' 
chudthrom shìorruidh. Mo thruaighe ! tha mòran 
mi-chreidimh aig freumh ar n-uile mhi-shuaimhneas- 
an fo ar freasdalaibh irioslachaidh. Nam biodh 



AN CAMADH J S A 5 CHRANNCHUR. 



135 



sealìadh ni bu shoilleire againn do'n t-saoghal eile^ 
cha chuireadh sinn uiread a shùim aon chuid air 
faoilte no air gruaim an t-saoghail so. 

(3.) Ciod i 'ur barail mu theachd neo-ghlan bho 
dheuchainn 'ur freasdalan irioslachaidh ? Ier. vi. 
29, 30. " Chaitheadh an luaidhe leis an teine ; 
leagh am fear leaghaidh gu dìomhain ; oir cha'n 
'eil iadsan a ta olc air an sgaradh air falbh : — 
Airgiod nach fiù theirear riu-san, a chionn gu'n do 
chuir an Tighearna cùl riu." Gur e a mhàin crìoch 
na cùis, gu bheil 'ur cridhe a' taisbeanadh a bhi do 
leithid a ghnè 's nach bì e air sheòl air bith air 
irioslachadh ; agus uime sin gu'm feum sibh agus 
gu'm bì sibh air 'ur fuasgladh uatha, 'nuair nach 
'eil fathast coslach irioslachaidh air bith ri fhaicinn. 
Tha mi saoilsinn gu'm bu ehòir do dh'uamhas a 
leithid so a shaorsainn^ sinne chuir gu ar glunaibh 
a ghuidh gu'n bhi air ar togail suas bho ar staid 
iosail, mum bì ar cridhe air irioslachadh. Isa. l. 4. 
Esec. xxiv. 13. 

9. Smuainichibh annaibh fèin, cionnus a tha 'n 
Tighearna le freasdalaibh irioslachaidh 'g ar n-ull- 
achadh-ne air son nèimh. Colos. i. 12. u A' 
tabhairt buidheachais do 'n Athair, a rinn sinne 
iomchuidh chum bhi 'n ar luchd-comhpàirt do 
oighreachd nan naomh 's an t-solus" — maille ri— 
2 Cor. v. 5. Tha na clachan agus am fiodh air 
an cur sìos, 's air an tionnda thairis agus thairis, agus 
air an snaitheadh mu'm bì iad air an cur suas anns 
an togail ; or cha chuirear suas iad mar thàinig iad 
as a chàrn agus as a choille ; 's nam bu chomasach 
dhoibh ròghainn a dheanamh, rachadh àite dhiùlt- 
adh anns an togail do mheud dhiubhsan 's a dhiùlt- 
adh an t-inneal iaruinn. Guidheam oirbh, cionnus 
a tha sibh a' smuaineachadh a bhios sibh air 'ur 
deanamh iomchuidh air son nèimh, le blàth dheal- 
radh grèine socair an t-saoghail so, agus an t-iom- 
kn do 'ur toil f haotuinn an so ? Ni h-eadh, a 



136 



AN CAMADH 'S A' CHRANNCHUR. 



rnhuinntir, 's ann a dh'fhàgadh e ur heoil gun 
hhlas air aoihhneas an ath shaoghail. Tha soithich- 
ean na h-eas-onoir air an deanamh freagarrach air 
an doigh sin air son sgrios ; ach tha soithichean 
na h-onoir air an deanamh freagarrach air son glòir 
le freasdalaibh irioslachaidh. Theirinn an so, 

(1.) Nach toilich ni sam bith sibh ach dà 
fhlaitheanas, aon anns a bheatha so, 's aon eile *s 
an ath-bheatha ? Dh'ullaich Dia aon f hlaitheanas 
air son nan naomh_, aon àite far am faigh iad an uile 
thoil, an uile dhùrachd, agus an uile iarrtais ; far 
nach bì cudthrom air bith orra gu 'n cumail fodha ; 
agus is ann 's an ath shaoghal tha sin. — Ach 
feumaidh sibhse f haotuinn an so agus an sin, no cha 
'n urrainn duibh a' ghabhail. C' ar son nach 'eil 
sibh a' faotuinn coire mar an ceudna, nach 'eil dà 
shàmhradh 's an aon bhliadhna ; dà là ann an 
ceithir uaire 'ar-f hichead ? Tha òrdugh an aoin 
nèimh co daingean ri òrdugh nan laithean agus nam 
bliadhnachan, agus cha 'n atharraich sibhs' e ; uime 
sin, ròghnaichibhs , co dhiubh a ghabhas sibh 'ur 'n 
oidhche no 'ur là an toiseach, 'ur geamhradh no 'ur 
sàmhradh, 'ur flaithneas 's an t-saoghal so no 's an 
t-saoghal ri teachd. 

(2.) As eugais a bhi air 'ur 'n irioslachadh le 
freasdalaibh irioslachaidh 's & bheatha so_, cha bhi 
sibh iomchuidh air son nèimh. 2 Cor. v. 5. " A nis 
an Tì a dh'oibhrich sinne chum so fèin, is e Dia e." 
Gun amharus feudaidh sibh luidh gu foisneach anns 
a bheatha so air leabaidh do neo-chùram, agus a bhi 
bruadar mu nèamh, làn do dhòchas gu meal sibh 
phàrras an amadain, a' dùrachadh sibh fèin a 
thilgeadh à uchd Dhelilah gu uchd Abrahaim ; ach 
as eugais gu'm bì sibh air 'ur 'n irioslachadh cha bhi 
sibh uidheamaichte air son, 

(1.) Nèamh a Bhiobuill, an nèamh sin a th'air 
innse anns an t-seann Tiomnadh agus 's an Tiom- 
nadh Nuadh. Nach 'eil an nèamh sin na togail 



AN CAMADH 's A' CHRANNCHUR. 



137 



suas ann an àm iomchuidh ? Ach, cionnus a bhitheas 
sibhs' air 'ur togail suas nach deachaidh riamh a 
leagadh sìos gu ceart ? C'àit am bì bhur deòir gu bhi 
air an siabadh air falbh ? Ciod an t-aobhar uaill a 
bhios agaibhs' nach cog an deadh chogadh ? Cioimus 
a bhios e na fhois dhuibhse nach duraichd obair a 
dheanamh ? 

(2.) Nèamh nan naomh. Taisb. vii. 14. " Agus 
thubhairt mi ris, A Thighearn, tha fhios agadsa. 
Agus thubhairt e rium^ Is iad so iadsan a thàinig à 
àmhghar mòr ; agus nigh iad an truscain agus rinn 
iad geal iad ann am fuil an Uain." Tha so a'freag- 
airt na ceiste mu thimchioll Abrahaim, Isaaic, agus 
Iacoib,, agus na h-uile do na naomhaibh a tha maille 
riu an sin : thugadh sìos iad chum an duslaich le 
freasdalaibh irioslachaidh, agus a mach asda sin 
thàinig iad gu bhi fa chomhair na cathrach. Cionnus 
a tha sibh am barail a bhi gu bràth air 'ur togail 
suas maille riu-san, ris nach aontaich sibh a bhi air 
'ur toirt sìos ? 

(3.) Neàmh Chriosd. Eabh. xii. 2. " Neach air 
son an aoibhneis a chuireadh roimhe, a dh'fhuiling 
an crànn-ceusaidh, a' cur na nàire an neo-shuim, 
agus a shuidh air deis righ-chaithreach Dè." O ! 
thugaibh fainear cionnus a rinn an Roimh-ruithear 
a shlighe. Luc. xxiv. 26. " Nach b'eigin do Chriosd 
na nithe so f hulang, agus dol a steach da ghlòir ?" 
Agus bithibhse cinnteach ma gheibh sibh far am 
bheil esan, gu'm feum sibh dol an sin mar chaidh 
esan. Luc. ix. 23. " Agus thubhairt e riu uile^ 
Mas àill le neach air bith teachd a' m' dheighse, 
aicheadhadh se e fèin, agus togadh e chrànn-ceusaidh 
gach là agus leanadh e mise." 

10. Mu dheireadh thugaibh thairis an earbs' 
àrd a th'agaibh mu 'n t-saoghal so^ agus cleachd- 
aibh i ris an t-saoghal ri teachd. Bithibh mar 
choigrich agus mar luchd-cuairt 's a bheath so, ag 
amharc air son ur fois ann an nèamh, agus gun bhi 



138 



AN CAMADH 'S A' CHRANNCHUR. 



"g a h-earbsa gus an ruig sibh sin. Tha olc 
buadhach ann. Isa. lvii. 10. "Ann am buanas 
do shlighe sgìthicheadh thu ; ach cha dubhairt thu 
cha'n 'eil dòchas ann." Mar sin tha togail Bhabeil 
a' sìor dhol air adhairt, ged thuit e thairis agus 
thairis : Oir a deir daoine, Ci Tha na clachan 
creadha air tuiteam^ ach togaidh sinn le clachaibh 
snaidhte ; tha na craobhan sicamoir air an gearr- 
eadh sìos, ach cuiridh sinn craobhan seudair 'n an 
àit." Isa. ix. 10. Tha so a' deanamh obair an 
irioslachaidh ro fhadalach ; tha sinn co doilich ri 
ar greim do'n chreutair a chuibhteachadh, agus a 
bhi air ar cur air dial a bhàrr na cìche. — Deanaibh 
greim daingean air an ath-shaoghal, agus leigibh a 
chead do 'ur greim do'n t-saoghal so ; mar sin 
bithidh sibh air 'ur 'n irioslachadh fo 'n làimh chùmh- 
aehdaich. Mar is daighne ghramaicheas sibh ri 
sonas an t-saoghail sin, 's ann is f hasa dhuibh sibh 
fèin a chordadh ri 'ur freasdalaibh irioslachadh 's an 
t-saoghal so. 

11. Deanaibh feum do Chriosd 'n a uile oifigibh, 
chum 'ur n-irioslachadh fo 'ur freasdalaibh irios- 
lachaidh. 'S i 'n irioslachd chàirdeach a mhàin a 
tha teachd anns an rathad sin. Sech. xii. 10. ** Agus 
amhaircidh iad air-san a lot iad, agus ni iad bròn^" 
&c. Feumaidh sibh sin a dheanamh le bhi 'g earbsa 
annsan chum na crìche sin. 

1. Mar Shagairt air 'ur son. Tha coguis agaibh 
a tha làn do chionta, agus fagaidh sin neach neo- 
shocrach ann an staid air bith, agus ni's mò gu mòr 
ann an staid irioslachaidh ; bithidh i mar dhris ann 
an gualainn air am biodh eallach thròm air a' cur. 
Ach glanaidh fuil Chriosd a' choguis^ spìonaidh i 
an dris aiste, bheir i socair^ Isa. xxxiii. 24^ agus ni 
i neach freagarrach gu aon chuid seirbhis a' dhean- 
amh^ no fulang. Eabh. ix. 14. Ci Cia mor is mò 
ni fuil Chriosd bhur coguis-se ghlanadh o oibribh 
màrbha chum seirbhis a dheanamh do'n Dia bheò ?" 



AN CAMADH 'S a' CHRANNCHUR. 139 

2. Mar 'ur Fdidh chum 'ur teagasg. Tha feum 
againn a bhi air ar teagasg gu ceart chum ar 
freasdalaibh irioslachaidh a thoirt fainear ; oir, gu 
tric, cha'n 'eil sinn a' toirt an aire dhoibh^ air chor 
s gu bheil iad a' fàs 'n an eire chlaoidhteach ; ach 
nam burrainn duinn am faicinn gu ceart, dìreach 
mar a ta Dia 'g an cur do ar 'n ionnsuidh-ne, 's ann 
a dh'irioslaicheadh iad sinn, 's cha b'e ar claoidh. 
Gu firinneach tha feum againn air Criosd, agus air 
solus 'f hocail agus a spioraid, chum ar trioblaid agus 
ar deuchainn f hoillseachadh dhuinn, co math ri ar 
dleasnas. Salm xxv. 9, 10. 

3. Mar 'ur Righ. Tha cridhe reasgach agaibh, a 
tha neo-thoileach air lubadh, eadhon ann am freasdal- 
aibh irioslachaidh ; fòghlumaibh bho Maois ciod a nì 
sibh 'n a leithid sin a chor. Ecsod. xxxiv. 9. ce Agus 
thubhairt e, — rachadh mo Thighearna guidheam 
ort, 'n ar measg, (oir is sluagh rag-mhuinealach 
iad,) agus math dhuinn ar n-aingidheachd agus ar 
peacadn. ,, Cuir e 'n a làimh-san a tha làidir agus 
cumhachdach. Salm xxiv. 8. Tha e comasach gu 
toirt air leaghadh, agus, mar a' chèir fa chomhair 
an teine, gabhail ris an t-sèula. 

Smuainichibh air na seòladhnaibh so, chum an 
cuir an cleachdadh, a' cuimhneachadh, " MaV' e 
's gur " aithne dhuibh na nithe so, is beannuichte 
sibh ma ni sibh iad." Cuimhnichibh, is obair an 
t'irioslachadh a lionas 'ur làmh, am feadh a bhios 
sibh beò 's an t-saoghal, agus cha'n urrainn duibh 
teachd gu ceann gus an tig am bàs ; agus leanaidh 
freasdalan irioslachaidh sibh_, am feadh a bhios 
sibh anns an t-saoghal ìochdrach so. Feudaidh 
sibh am faotuinn air an atharrachadh ; ach cha'n 
urrainn duibh saorsuinn fhaotuinn uatha,, gus an 
ruig sibh nèamh. Mar sin bithidh freasdalan 
irioslachaidh, ar ciorraman, ar càirdean, ar 'n 
amlaidhean, ar 'n àmhghairean, ar neo-chinnteachd, 
agus ar peacaidhean n an aobhar dearbhaidh dhuinn 



140 AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 

am feadh a bhios sinn annsan t-saoghalso. — An còrr 
do na rùnaich mi air a cheann teagaisg so, gabhaidh 
mi steach ann. 

TEAGASG II. Tha àm iomchuidh, anns am bì 
iadsan a tha nis 'g an irioslachadh fèin fo làimh 
chumhaohdaich Dhè gu cinnteach air an togail suas. 
Gabhaidh sinn, 

I. Beachd choitchionn do'n teagasg so. Agus bheir 
sinn fainear, 

'S a' cheud àite, Cuid a nithe a th'air an ciattach- 
adh agus air am filleadh ann. 

1. Tha e a' gabhail a steach gu'm feum iadsan 
a chomh-pàirticheas do'n togail suas so, sùil a bhi 
aca, 's sl cheud àite, gu'n còmhluich iad ri tilgeadh 
sìos. Taisb. vii. 14. Eoin xvi. 33. (i Anns an t- 
saoghal bithidh àmhghar agaibh." Cha n 'eil rathad 
air teachd gu tìr a' gheallaidh, a rèir doigh suidhichte 
a' ghràis, ach troimh an f hàsach ; na dol a steach 
do'n àrdachadh so, ach troimh gheata cumhann. Mar 
urrainn duinn giùlan le tilgeadh sìos, cha bhlais sinn 
do mhilseachd an togail suas. 

2. Air dhuinn bhi air ar tilgeadh sìos fo làimh 
chumhachdaich Dhe', feumaidh sinn fòghlum iuidh 
gu ciùin agus tosdach foidhpe, gus an dean an 
làmh cheudna a thilg sìos sinn ar togail suas^ ma's 
àill leinn comhpàirteachadh do'n togail suas so a 
th'air a gealltuinn. Tuir. iii. 27. Cha'n e bhi air 
ar tilgeadh sìos ann an staid iosail le freasdal Dè, 
ach ar spioradan a bhi air an toirt a mhàin foidhpe 
le gràs t>è, a bheir sinn an taobh a stigh do chrìoch 
a' gheallaidh so. 

3. Ma's e 's nach bi sinn gu bràth air ar n-irios- 
lachadh ann an staid iosail^ cha bhi sinn gu brdth 
air ar togail suas ann an rathad a' gheallaidh so. 
Feudaidh daoine an spioradan a chumail an àirde 
n an staid iosail, agus a bhi air an togail suas mar 



AN CAMDH 'S A' CHRANNCHtJR. 141 

sin. Gnàth. xvi. 19. Ach thugaibh fainear, cha'n 
'eil an so ach togail suas,, chum gu'm bì an tuiteam 
ni's ro chràitiche. " Gu deimhin ann an àitibh 
sleamhna chuir thu iad : thilg thu sìos iad ann an 
tiota gu sgrios." Salm lxxiii. 18. Ach iadsan nach 
irioslaich iad fèin ann an staid iosail, chì iad gu'm 
bì an eas-ùmhlachd na tarrang theannachaidh, a 
chumas an truaighe gu bràth ceangailte orra as 
eugais leigheis. 

4. Tha irioslachadh spioraid, ann an staid iosail, 
n a chinnteas air gu'm bi iad air an togail suas 
uair-eiginn, le deadh-ghean agus fabhor nèimh. 
Lucas xviii. 14. " A deiream ribh gu'n deach- 
aidh am fear so sìos d'a thigh air fhirinneachadh 
ni's mò na'm fear ud eile : oir ge b'e neach a dh' 
àrdaicheas e fèin, islichear e ; agus ge b'e a dh' 
islicheas e fèin àrdaichear e." Tha Solamh a' toirt 
fainear, Gnàth. xv. 1. gu'm pill freagradh mìn 
corruich ; ach duisgidh briathra garg fearg." Agus 
is ann mar sin a tha e tachairt, 'nuair a tha muinn- 
tir àrdanach, a thaobh an ceannairc, a' toinneamh 
na cùing ni's daingne mum muinealaibh fèin, ach 
a' mhuinntir iriosal a strìochdas, ni iad an lasach- 
adh fèin cinnteach, le'n strìochdadh. 1 Sam. ii. 8, 
9, 10. " Togaidh e 'm bochd o'n duslach ; o'n 
otrach togaidh e suas am feumach, g'an cur n an 
suidhe maille ri uachdranaibh, agus a thoirt orra 
cathair glòire a shealbhachadh. Oosan a naoimh 
gleidhidh e, agus bithidh na h-aingidh tosdach ann 
an dorchadas ; oir le neart cha bhuadhaich duine 
sam bith. Brisear 'n am bloighdibh eas-cairdean 
an Tighearna." Amhuil a bhriseas peileir gunna 
mòr sìos balla cloich, 'nuair a bhàthas an olainn 
bhog a neart. 

5. Tha dm shuidhichte chum an dream a tha g an 
irioslachadh fèin^ 'n an staid iriosail a thogail suas. 
Hab. ii. 3. "Oir tha'n fhàisneachd fathasd air 
son aimsir shònruichte, ach air a' cheann mu dheire 



142 



AN CAMADH *S A* CHRANNCHUR. 



labhraidh i, agus cha dean i breug : ged dhean i 
moille feith rithe ; oir gu deimhin thig i, cha bhi 
i air dheireadh." Aig gach ni tha km, mar a ta àm 
gu irioslachadh, is amhuil sin tha àm gu togail suas. 
Ecles. iii. 3. Cha'n aithne dhuinne an t-àm so, 
ach's athne do Dhia e, an Tì a shuidhich e. Na 
abradh an neach iriosal, cha togair suas gu bràth 
mi ; oir tha àm air a shuidheachadh air a shon, co 
riaghailteach 's a th' air son èiridh na greine, an 
deigh na h-oidhche f hada dhorch, no ath philltinn 
an earraich an deigh a' gheamhraidh fhada f huair. 

6. Air do neach e fèin irioslachadh, cha'n 'eil e 
ri earbsa, gu'n togair mas e air bàll. Cha'n 'eil ; 
eha'n e a mhàin gu bheil neach gu luidh sìos fo'n 
làimh chumhachdaich, ach tha e gu luidh gu tos- 
dach a' feitheamh an àm iomchuidh ; is obair fha- 
dalach obair an irioslachaidh ; bha dà f hichead 
bliadhna aig cloinn Israeil dh'i anns an fhàsach. 
Feumaidh pobull Dè bhi air an toirt gus an t-àm 
fhàgail aig a thoil-san ; agus am feadh a tha oidhche 
fhad aca do shiubhal ann an dorchadas, feumaidh 
iad earbsa annsan. Isa. l. 10. " Cò e 'n 'ur measg 
air am bheil eagal an Tighearna, a ta 'g eisdeachd ri 
guth a sheirbhisich, a ta siubhal ann an dorchadas, 
agus aig nach 'eil solus ; earbadh e as ainm an Tigh- 
earna^ agus leigeadh e a thaice r'a Dhia." 

7. 'S e 'n t-àm suidhichte chum togail suas^ an 
t-dm iomchuidh, an t-àm is freagarraich air a shon^, 
anns an ro fhreagarraiche an tig e. " Agus na 
sgithicheamaid do mhaith a dheanamh : oir ann 
an àm iomchuidh buainidh sinn, mur fannaich sinn. 
Galat. vi. 9. Oir is e sin an t'àm a ròghnaich Dia 
air a shon ; agus bithibh cinnteach gur i roghainn-sa 
roghainn is feàrr^ do bhrìgh gur i roghainn a ghliocais 
neo-chrìochnach i, agus uime sin, than creidimh 
suidhicht air feithidh ris. Isa. xxviii. 16. " An tì 
a chreideas cha dean e cabhaig." Tha mòran do 
mhaise ni_, an earbsa ris an àm anns an deanar e, 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



143 



agus shuidhich esan àm freagarrach do gach ni a tha 
e deanamh. Ecles. iii. 11. " Rinn e gach ni mais- 
each na àm fèin." 

8. Cha 'n 'eil teagamh nach bi 'mhuinntir iriosal 
air an togail suas aig an àm shuidhichte agus iom- 
chuidh. Haba. ii. 3. Tha ùine a' ruidh, cha 'n 
'eil i stad a là no dh'oidhche ; mar sin tha 'n t-àm 
iomchuidh sl tighinn gu dlù, agus 'nuair a thig e, 
bheir e 'n togail suas maille ris. Ciod air bith co 
iosal 's a bhios an staid isleachaidh, ciod air bith co 
eu-dochasach, feumaidh e bhi gun tig an togail 
suas anns an àm iomchuidh. 

II. Labhraidh mi focal, gu coitchionn, mu'n 
togail suas, a tha feitheamh na muinntir a tha 'g an 
isleachadh fèin. Tha togail suas dhà-fhillte ann. 

1. Togail suas ann an cuid, freagarrach do'n 
mhuinntir iriosal rè àm na beatha so. Salm xxx. 1. 
" Molaidh mi thu, a Thighearna; oir thog thu 
suas mi, agus cha d' thug thu air m' eascairdibh 
gàirdeachas a dheanamh os mo chionn." Cha 
togail suas iomlan so, ach ann an cuid : agus is i 
a leithid sin a thogail suas a dh'f heudas & mhuinn- 
tir iriosal earbsa, am feadh a bhios iad anns an 
t-saoghal so, agns gun tuille. Tha so a' toirt an 
anail, agus atharrachadh eallaich do'n mhuinntir 
sgìth, ach cha 'n 'eil e a' toirt fois iomlain doibh. — 
Mar sin bha aig cloimi Israeil anns an f hàsach, cuid 
a dh'amanna seinn, ann am meadhon an iomadh àm 
broin. Exod. xv. 1. Aireamh xxi. 17- 

2. Togail suas iomlan freagarrach air an son aig 
a' bhàs. Lucas xvi. 22. "Agus tharladh gu J n 
d'fhuair an duine bochd bàs, agus gu'n do ghiùl- 
aineadh leis na h-ainglibh e gu uchd Abrahaim." 
An sin eha'n 'eil an Tighearna buntuinn riu ni 's 
mò a chuid agus a chuid, ach tha e 'g an làn shaor- 
adh. Eabh. xii. 23. An sin tha e toirt air falbh 
an uile eallachan, 's a' toirt fois dhoibh o'n uile 
chudthrom^ agus cha leig e àmhghar air bith orra 



Ì44 AN CAMADH *S a' CHRANNCHUR. 

gu bràth tuilleadh. An sin tha e 'g an togail suas 
gu àirde aig nach robh iad riamh roimhe; cha 
robh, eadhon 'nuair a b'àirde iad. Tha e g an cur 
gu h-iomlan suas os ceann gach ni ta iosal, agus g 
an suidheachadh an sin, chum 's nach toirear sios gu 
bràth iad. A nis 3 tha àm iomchuidh air an son so 
maraon. 

(1.) Air son an togail suas ann an cuid. Cha 'n 
'eil gach uile àm feargarrach air a shon ; cha 'n 'eil 
sinn an còmhnuidh freagarrach air son sòlais, fois 
no atharrachadh bho ar 'n eallachaibh fhaotuinn. 
Tha Dia a' faicinn gu bheil amanna anns am bheil 
e feumail air son a' phobuill a bhi fo thuirse — 
1 Pead. i. 6. — chum an <c cridhe leagadhsios lebròn." 
Salm cvii. 12. Ach an sin tha àm da rìreadh air 
a shuidheachadh air a shon ann an gliocas Dè 'nuair 
a mheasas e co feumail an sòlasachadh, 's a mheas 
e roimhe an toirt a mhàin. 2 Cor. ii. 7. " lonnus 
air an làimh eile, gur mò is còir dhuibh maitheanas 
agus comfhurtachd a thoirt dhà, air eagal gu'm 
biodh a leithid so do dhuine air a shlugadh suas le 
anabarra doilgheis. ,, Tha sinn anns a chor sin, 
ann an làimh Dhè, mar ann an làimh ar lighiche, 
a tha comharrachad a mach an ùine a theid am 
plasd-tarruing f hàgail ris, agus c'uin' a chleachdar 
am plasd-leighis^, agus nach fhàg idir e gu toil an 
neach euslaintich fèin. 

(2.) Air son an togail suas gu h-iomlan. 'Nuair 
a tha sinne gu goirt air ar sàrachadh le ar *n 
eallachaibh, tha sinn ullamh gu smuaineachadh, 
O gu bhi air falbh, agus a bhi an taobh thàll dhoibh 
uile. lob vii. 2, 3. Mar a mhiannaicheas an 
seirbhiseach an sgàile^, agus mar bhios sùil aig an 
fhear-tuarasdail ri duais 'oibre ; mar sin fhuair 
mise dhomh fèin mìosan dìomhanais, agus àirmh- 
ear dhomh oidhchean cràidh/' Ach air son sin 
uile^, theagamh gur e is freagarraich, sinn a dh'- 
fhantuinn rè sealain^ agus gleachd ri ar 'n eallach- 



AN CAMADH 'S a' CHRANNCHUR. 145 

aibh Philip. i. 24, 25. " Gidheadh, 's e mi 

dh'fhantuinn 's an fheoil, a's feumaile dhuibhse. 
Agus air dhomh hhi cinnteach dheth so, tha fios 
a,gam gu'm fuirich mi agus gu'n còmhnuich mi 
maille ribh uile, chum bhur cursa air bhur 'n 
aghaidh, agus chum gàirdeachas a' chreidimh.'' 
Dh'fheudadh beagan laithean Israel a thoirt a mach 
a,s an Eiphit do thìr Chanaain ; ach nam b'e 's gu'n 
deanadh iad a leithid sin a chabhag, bhitheadh iad 
an sin ro luath ; mar sin b' eiginn dhoibh dà-fhich- 
ead bliadhna chaitheamh anns an fhàsach, gus an 
d'thigeadh an t-àm iomchuidh dhoibh dol a steach 
do thìr Chanaain. Bithibh-sa cinnteach, gu'm bì e 
air a shoilleireachadh do na naomha, gur e'n t-àm is 
feàrr do'n d'rinneadh ròghainn chum an tabhairt do 
ne'auih, agus bithidh maise ann an so nach d'thug- 
adh ann iad ni bu luaithe. Mar so tha togail suas air 
a dheanamh cinnteach do'n mhuinntir iriosal. 

III. An dearbh-chinnteaehd gu'n togair suas iad- 
san a tha 'g an irioslachadh fèin fo staid iosail. Nan 
d'thugadh neach dearbhadh dhuibh, 'nuair a bhith- 
eadh sibh air teachd gu bochdainn, gu'n d' thigeadh 
an t-àm fathast, gun teagamh, anns am bitheadh 
sibh beartach ; 'nuair a bhitheadh sibh gu tinn, nach 
bàsaicheadh sibh leis an tinneas sin; ach gu'm fàs- 
adh sibh gu math gu cinnteach, dheanadh sin 
còmhnadh ribh gu giùlan ni b'fhearr le 'ur bochd- * 
ainn agus le 'ur tinneas, agus bheireadh sibh co'- 
fhurtachd dhuibh fèin leis a' bheachd sin. Gidh- 
eadh, feudaidh neach fantuinn bochd,, agus gu'n bhi 
gu bràth beartach, gu tinn agus bàsachadh leis an 
tinneas sin ; ach ge b'e dh'irioslaicheas iad fèin fo'n 
staid iosailj 's urrainn duinn a làn dhearbhadh dhoibh 
bho fhocal an Tighearna, gu'm bi iad gu cinnteach, 
air an togail suas agus air am fuasgladh bho'n staid 
iosail: chì iad gu cinnteach là am fois agus am 
fuasglaidh, 'nuair a chuimhnicheas iad an eallachan 
inar uisgeachan a dh'fhailnich. Agus feudaidh sibh 
bhi cinnteach dheth sin bho na nithibh so a leanas. 

K 



146 



AN CAMADH 'S a' CHRANNCHUR. 



1 . Tha nàdur Dhè, air a thoirt fainear gu ceart, 
'g a dhaingneachadh. Salm ciii. 8, 9. " Is tròcair- 
each agus is gràsmhor an Tighearna, màll chum 
feirge agus paiit ann an caoimhneas gràidh. Cha 
chronuich e gu sìorruidh, agus cha ghleidh e 'fhearg 
gu bràth." Feudaidh a t-anam gràsmhor, a dh'amh- 
airceas ri Dia ann an Criosd, tri nithe fhaicinn 
co'cheangailte 'n a nàdur a tha 'g a dhaingneachadh , 

(1.) Chumhachd neo-chrìochnach, a tha comasach 
na h-uile nithe a dheanamh. Cha 'n 'eil coirean 
air bith co iosal, 's nach comasach dhasan an togail 
suas ; co aimhreiteach agus deachdair, 's nach com- 
asach dhasan an reiteachadh ; co eu-dòchasach, 's 
nach comasach dhasan an leigheas. Gen. xviii. 14. 
" Am bheilni air bith do-dheanta do*n Tighearna?*' 
Ciod air bith ar cor, cha 'n 'eil e gu bràth do-dheanta 
dhasan a leigheas ; ach 's e 'n t-àm is ro iomchuidh 
leis-san a ghabhail os laimh, 'nuair a bheir càch uile 
thairis e. Deut. xxxii. 36. " Oir bheir an Tigh- 
earna breith air a shluagh, agus gabhaidh e aithre- 
achas a thaobh a sheirbhiseach ; 'nuair a chì e gu'n 
d'fhalbh an neart, agus nach 'eil neach dhiubh air a 
dhruideadh suas, no air fhàgaiL ,, 

(2.) Maitheas neo-chrìochnach deònach gu co- 
bhar. Tha e maith agus gràsmhor 'n a nàdur.— 
Exod. xxxiv, 6 — 9. Agus uime sin, is tobar com- 
f hurtachd a chumhachd dhoibh-san. Rom. xiv. 4. 
Feudaidh daoine bhi deònach nach 'eil comasach ; 
no comasach nach 'eil deonach ; achfeudaidh maith- 
eas neo-chiìochnaclr, co'cheangailte ri cumhachd 
neo-chrìoclinach ann an Dia, a' mhuinntir iriosal a 
dheanamh cinnteach do thogail suas ann an àm 
iomchuidh. Is focal so a tha do mhilseachd do- 
bharalachaidh. 1 Eoin iv. 16. u Agus dh'aithnich 
sinne agus chreid sinn an gràdh a tha aig Dia dhuinn. 
Js gràdh Dia ; agus an tì a tha fantuinn ann an 
gràdh, tha e 'n a chòmhnuidh ann an Dia, agus Dia 
annsan. ,, Tha innigh Athar aige thaobh na muinn- 
tir iriosal. Salm ciii. 13. — " Mar a ghabhas athair 



AiN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 147 

truas d'a chloinn, gabhaidh an Tighearna truas 
dhiubhsan d'an eagal e." — Seadh^ innigh do thròcair 
ni's ro chaoimhneiie na innigh Mathar do ieanabh a 
cìche. Isa. xlix. 15. Uime sin, ge b'e mar tha 
'ghliocas 'g a f haicinn feumail an cuir ann an staid 
iosail, agus an cumail ann rè tamuill, cha'n urrainn 
e bhi gu'm fàg e ann iad gu tur. 

(3.) Gliocas neo-chrìochnach_, nach 'eil a' deanamh 
ni sam bith gu dìomhain, agus uime sin, cha chum 
e neach air bith ann an staid iosail gun aobhar. 
Tuir. iii. 32 , 33. " Ach ged a bheir e aobhar broin, 
gidheadh ni e iochd do rèir lionmhoireachd a thròe- 
airean. Oir cha chlaoidh e d'a dheoin, ni mo 
chràidheas e clann nan daoine." 'S e 'chrìoch agus 
an rùn a th'aig Dia ann an daoinibh a chuir an staid 
iosail chum an irioslachadh ; 'nuair a tha sin air a 
choilionadh, agus nach 'eil feum tuille air a son anns 
an dòigh sin, reudaidh sinne bhi cinnteach gu'm bì i 
air a toirt air falbh. 

2. Tha freasdal Dè, 'nuair a ghabhair beachd air 
'n a dhoigh suidhichte gnìomhachaidh ri ehreutair- 
iblx, a' dearbhadh sin. Tionndaibh 'ur sìdlean ge 
b'e taobh is àill leibh air freasdal Dè, 's feudaidh 
sibh a cho'dhunadh uaithe sin, gu'm bì mhuinntir 
iriosal air an togail suas an àm iomchuidh. 

(1.) Thugaibh fainear freasdal De,, ann an riagh- 
ladh an iomlan do chùrsa nadùir, tha là teachd an 
deigh na h-òidhche is fhaide, sàmhradh an deigh a' 
gheamhraidh^, fàs na gealaich an deigh crìonadh na 
gealaich, iionadh na mara an deigh traoghadh na 
mara, &c. Na biodh muinntir iriosal an Tigh- 
earna 'n an luchd-coimhead dìomhain air na nith- 
ibh so ; oir tha iad chum ar fòghlum. ler. xxxi. 
35—37. " Mar so deir an Tighearn, tha toirt na 
gre'ine air son soluis anns an la, òrduighean na 
gealaiche agus na'n reultan air son soluis anns an 
oidhche^ tha deanamh na fairge ciùin, tra bhios 
a tùinn a' beucaich; Tighearna nan sluagh is e 
ainm. Ma dh'imicheas na h-orduighean so as mo 



148 AN CAMADH 's A* CHRANNCHUR. 

shealladh-sa, deir an Tighearna, an sin cuideachd 
sguiridh sliochd Israeil bho bhi 'n an cinneach 
am feasd ann am làthair." An cum an Tighearn a 
leithid a chùrsa seasmhach anns an talamh, anns 
an fhairge, agus anns na nèamha faicsinneach, 
ann a bhi 'g an togail suas an deigh an tilgeadh 
sìos, agus an dì-chuimhnich e a mhàin a' mhuinnt- 
ir iriosal ? Cha dì-chuimhnich e,, air sheoil air bith. 

(2.) Thugaibh fainear freasdal Dè, a thaobh an 
duine Criosd, an cusbair ro naomh agus urramach 
sin., ni's ro luachmhoire na mìle saoghal. Colos. 
ii. 9. Nach do ghabh Freasdal an rathad so dhasan 
le irioslachadh an toiseach_, an deigh sin àrdachadh, 
agus a thogail suas ? thug e sìos e 'n toiseach gu 
duslach a' bhàis, le cùrsa do fhulangasaibh rè thiì 
bliadhna deug thar f hichead, an deigh sin dh'àrdaich 
se e gu deas-làimh an Athar ann an sìorruidheachd 
do ghlòir ? Eabh. xii. 2. " Neach air son an 
aoibhneis a chuireadh roimhe, a dh'fhuiling an 
crann-ceusaidh, a' cur na naire an neo-shuim, agus 
a. shuidh air deis righ-chaithreach Dè." Philip. ii. 
8, 9. (C Agus air dha bhi air f haghail ann an cruth 
mar dhuine, dhnioslaich se e fèin, agus bha e ùmhal 
gu bàs, eadhon bàs a' chroinn-cheusaidh : Air an 
aobhar sin dh'àrdaich Dia e gu ro àrd mar an 
ceudna." Dh'fheumadh e bhi gu'n tigeadh àrdach- 
adh an deigh' irioslachaidh. Luc. xxiv. 26. " Nach 
b'eigin do Chriosd na nithe so f hulang, agus dol a 
steach d'a ghlòir ?' Agus churmaic esan agus chreid 
e gu'n tigeadh e, mar a dh'fhàsas an sìol an deigh a 
chuir. Eoin xii. 24. Tha gnothach dlù aig a 
mhuinntir iriosal a th'ann an staid iosail ri so. 

(I.) 'Seso an sàmhladh a tha Freasdal a' lean- 
tuinn 'n a ghiùlan d'ar taobhsa. Bha an t-Athair 
co lan-toilichte leis an dòigh so, ann an cor a Mhic 
fèin, 's gu'n do rùnaich e gu'm biodh e air a lean- 
tuinn, ann an cor uile oighreachan na glòire. Rom. 
viii. 29. (t Oir an dream a roimh-aithnich e, roimh- 
òrduich e iad mar an ceudna chum a bhi comh- 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



149 



ehosmhuil ri dealbh a Mhic, chum gu'ni biodh esan 
n a cheud-ghin am measg mòrain bhraithre." Agus 
cò nach biodh toileach siubhal troimh na ghleann is 
dùirche a' saltairt a chos-cheumansan ? 

(2.) Is geall cinnteach so air gu'n togair sua^ 
sibh. Bha Criosd 'n a staid irioslachaidh, air a 
mheas an Ceann agus am fear-ionaid, agus tha e 
mar sin 'n a staid àrdachaidh. Mar sin tha àrdach- 
adh Chriosd 'n a dhearbhadh air gu'n àrdaichear 
sibhse as 'ur staid iosail. Isa. xxvi. 19. " T hig do 
mhairbh beò ; maille ri mo chorp marbh-sa èirigh 
iad. Duisgibh agus seinnibh, sibhse tha chòmh- 
nuidh anns an duslach." Hosea vi. 1, 2. " Thig- 
ibh agus pilleamaid ris an Tighearn : oir is esan a 
reub, agus is e ni ar leigheas ; is e bhuail, agus 
ceanglaidh e suas sinn. An ceann dà latha ni e ar 
n-ath-bheothachadh; air an treas là duisgidh e suas 
sinn, agus bithidh sinn beò 'n a shealladh. ,, Eph. 
ii. 6. ' Agus chomh-thog, agus chomh-shuidhich e 
sinn ann an ionadaibh nèambaidh ann an losa 
Criosd/' Seadh, chaidh e steach do staid na glòire 
air ar son-ne mar ar roimh-ruith-fhear, Eabh. vi. 20. 
" Far an deachaidh an roimh-ruith-fhear a steach 
air ar son-ne, eadhon Iosa, a rinneadh 'n a ard-sha^'- 
art gu sìorruidh." 

(3.) B'e irioslachd-san luach 'ur 'n àrdachadh-ne. 
agus tha 'àrdachadh 'n a làn-dearbhadh gunghabh- 
adh ris mar làn-dioladh, Cha'n 'eil staid iosail air 
bith anns am bheil sibh, anns nach rachadh sibh a 
dhìth, mar bith gu'n cheannaich esan 'ur togail sua.- 
asda le irioslachadh fe'in. Isa. xxvi. 19. A nis, tha 
a ghràs irioslachaidh-san annaibhs' na dhearbhadh 
air gu'n ghabhadh r'a irioslachadhs' chum sibhse 
thogail suas. 

4. Thugaibh fainear freasdal Dè a thaobh na 
h-eaglais anns gach linn. 'S e so an rathad a 
chleachd an Tighearna dh'i. Salm cxxix. 1 — 4. 
Chaidh Abel a mharbhadh le Cain aingidh, gu mòr 
chràdh Adhaimh agus Eubha, agus a chuid eile fta 'i, 



150 



AN CAMADH 'S a' CHRANNCHUR. 



cloinn chràbhach : ach an deigh sin thogadh suas 
sliochd eile an àit Abel. Gen. iv. 25. Bha Noah 
agus a mhic air am beò adhlacadh anns an airc 
còrr agus bliadhna ; ach an deigh sin thugadh a mach 
iad chum saoghal nuadh agus bheannaicheadh iad. 
Bha Abraham rè iomadh bliadhna as eugais clòinne ; 
ach mu dheireadh rugadh Isaac. Bha Israel re 
ùine fhada ann an daorsa thruaigh 's an Eiphit ; ach 
fadheoidh shuidhicheadh iad ann an tir a' gheallaidh, 
&c. Feumaidh sinn a bhi toilichte siubhal ann an 
cos-cheumaibh na treud ; agus ma leanas sinn iad 
'n an irioslachadh, leanaidh sinn iad gu cinnteach 'n 
an àrdachadh mar an ceudna. 

5. Thugaibh fainear freasdal Dè ann am frith- 
ealadh a gìiràis a thaobh a chloinne. 'S i'n riaghailte 
choitchionn. 1 Pead. v. 5. " Oir tha Dia sl cur 
an aghaidh nan uaibhreach, ach a' toirt grais dhoibh- 
san a tha iriosal." Cionnas a tha iad air an toirt 
gu staid gràis ? Nach ann le obair fhallain irios- 
lachaidh a dhol air thoiseach ? Lucas vi. 48. Agus 
gu gnàthaichte mar is mò an tomhas do ghràs a 
th'air a rùnachadh air son neach, 's ann is mò an 
irioslachadh an toiseach^ mar ann an cor Phòil. Ma 
tha iad gu bhi air an aiseag bho staid cùl-sleamh- 
nachaidh, tha 'n dòigh ceudna air a chleachdadh ; 
mar sin tha 'n irioslachadh is mò gu gnàthaichte a' 
deanamh rathaid air son an t-sòlais is mò, agus tha'n 
uair is dùirche a' dol roimh èirigh Grein an Ion- 
racais orra. Isa. lxvi. 5 — 13. 

6. Thugaibh fainear freasdal Dè a' tilgeadh sìos 
dhaoine aingidh mu dheireadh ge b'e co fad 's a 
sheasas agus a shoirbhicheas iad. Salm xxxvii. 35, 
36. '* Chunnaic mi an duine aingidh am mòr chumh- 
achd, agus e ga sgaoileadh fèin a mach mar ur 
chraoibh uaine ; ach chaidh e seachad^ agus feuch, 
cha robh e ann ; agus dh'iarr mi e ach cha d'fhuaras 
e." Tha iad re ùine fhada uaine fa chomhair na 
grèine, ach mu dheireadh buailear iad gu h-obann 
leis a' ghaoith an ear, agus seargaidh iad air falbh ; 



AN CAJrìADH 'S A* CHRANNCHUR. 



151 



theid an lochran as le droch bholadh, agus tilgear a 
mach iad gu dubh dhorchadas. A nis, tha e neo-threag- 
arrach ri caomhalachd nàduir Dhè 3 gun dì-chuimh- 
nicheadh e 'mhuinntir iriosal a thogail suas, nuair a 
tha cuimhne aig air a mhuinntir àrdanach isleachadh. 

Tha focal Dè J g a chur an taobh thall do gach 
uile theagamh, oir, bho thoiseach gu chrìch, is e 
bònn-dòchais na muinntir iriosail gun togair suas 
iad. Salm cxix. 49, 50. " Cuimhnich am foeal 
do t'oglach, as an d' thug thu orm earbsadh. Is e 
so mo chomhfhurtachd ann am àmhghar ; oir 
bheothaich t' fhocal mi." 'S e 'fhocal litir mhòr 
'ainme, ni air an toir e gu cinnteach dealrachadh. 
Salm cxxxviii. 2. <c Oir dh'àrdaich thu t'fhocal os 
cionn t'àinme uile;" ris an d' earbadh gu tearuinte 
anns gach lìnn, Salm xii. 6. Thugaibh fainear, 

(1.) Do theagasgaibh an fhocaiL, a tha teagasg 
creidimh agus dòchais ann an àm na trioblaid, agus a' 
chrìoch shonadh a bhios aig cleachdadh nan gràsan 
so. Tha n sgriobtuir gu leir a* cur an ceill dhoibh- 
san a th'ann an staid iosail, Gu n am muinghinn a 
thilgeadh uatha, ach dòchas a bhi aca gus a' chrìch ; 
agus sin air son an deagh aobhair so, nach bi e an 
dìomhanas. Faic Salm xxvii. 14. 4 4 Feith air an 
Tighearna, glac misneach^ agus neartaichidh esan 
do chridhe : feith, tha mi 'g ràdh, air an Tighearna." 
Agus coimeasaich, Rom. ix. 33, Isa. xlix. 23. " Cha'n 
nàraichear iadsan a chuireas an dòchas annam-sa." 

(2.) Do gheallaidhibh an fhocail, leis am bheil 
ilaitheanas ceangaìlt chum a' mhuinntir a tha 'g an 
irioslachadh fèin ann an staid iosail a thogail suas, 
Seumas iv. 10. f< Irioslaichibh sibh fèin am 
nanuis an Tighearna, agus àrdaichidh e sibh." 
Mata xxiii. 12. " Agus ge b'e neach a dh' islich- 
eas e fèin àrdaichear e." Feudaidh e ùine a 
ghabhail mu'm bì iad ullamh air son an togail suas, 
ach air dha sin a bhi ullamh, tha e air a dheanamh 
cinnteach, Salm x. 1?. <f A Thighearna, chuala 
tu miann nan daoine iriosal ; deasaichidh tu an 



152 



AN CAMADH ? S a' CHRANNCHUR. 



cridhe ; bheir tu air do chluais eisdeachd/' Tha 
Thocal aca air a shon gu'n saoir e iad. Salm l. 15. 
Agus ged dh'fheudadh iad a bhi a thaobh coslais 
air an dì-chuimhneachadh., gidheadh cha bhi iad 
mar sin gu bràth ; oir thig àm an saoraidh, Salm 
ix. 18. "Oircha dì-chuimhnichear an t-ainnis gu 
bràth ; cha teid as do dhòchas nam bochd gu sìorr- 
uidh/' Salm cii. 17. " Bheir e 'n aire do ùrnuigh 
nan diobarach, agus cha dean e tàir air an achanaich/' 

(3.) The eisimpleirean an fhocail a' làn daing- 
neachadh fìrinn nan teagasgan agus nan geall- 
aidhean, Rom. xv. 4. " Oir ge b'iad nithe air bith 
a sgrìobhadh roimhe so,, is ann chum ar teagaisg-ne 
a sgrìobhadh iad ; chum trìd f hoighidinn agus 
comhfhurtachd nan sgriobtuir gu s m biodh dòchas 
againne/' Anns na teagasgaibh agus anns na geall- 
aidhibh tha 'n togail suas air a chur fa chomhair ar 
creidimh, gu bhi air a mheas air creideas focail Dè ; 
ach, anns na h-eisimpleiribh, tha e air a chur fa 
chomhair ar sùilean, gu bhi air f haicinn ann an cor 
muinntir eile, Seum. v. 11. " Feuch measar sona 
leinn iadsan a dh'fhuilingeas. Chuala sibh iomradh 
air foighidinn loih, agus chunnaic sibh crìoch an 
Tighearna ; gu bheil an Tighearna ro thiom- 
chridheach agus tròcaireach* Feudaidh sinn sin 
fhaicinn ann an cor Abrahaim, Ioib, Dhaibhidh^ 
Phoii, agus naoimh eile ; ach os ceànn nan uile, ann 
an cor an duine Criosd. 

(4.) Tha eadar-ghuidh Chriosd, ag aonadh ri 
ùrnuighibh agus ri glaodhaich a mhuinntir iriosail, 
'n an staid iosail, 'n a chinnteas air gu'n togair suas 
iad mu dheireadh. Ged nach glaodh na h-uabh- 
raich 'nuair a cheanglas e iad, gidheadh glaodhaidh 
a mhuinntir iriosal fèin. Salm xlii. 7, 8. " Tha 
doimhne a' gairm air doimhne le fuaim t'fheadan 
uisge ; chaidh do stuaidhean agus do thonnan uile 
tharum. Anns an là àithnidh an Tighearn a 
thròcair, agus 's an oidhche bithidh a laoidh maille 
rium, agus m' ùrnuigh ri Dia mo bheatha." Ged 



AN CAMADH 's A* CHRANNCHUR. 



153 



dh'fheudadh na h-ana-creidmhich a bhi air an 
sgìtheachadh gu h-ealamh, agus an t-iomlan a 
thoirt thairis, 's cinnteach nach dean na creidmhich 
sin ; ged dh'f heudadh iad ann am braise do bhuair- 
eadh, a leigeadh dhiubh mar ni eu-dòchasach, chì 
iad gu'm feum iad teannadh ris a rìs. Ier. xx. 9. 
" An uair a their mi, Cha toir mi iomradh air, ni 
mò labhras mi tuilleadh 'n a ainm ; an sin tha 
fhocal ann am chridhe, mar gu'm b'e teine loisg- 
each,, air a dhruideadh suas ann am chnàmhan ; 
agus ged sgìthich mi mi fèin 'g a chumail a steach, 
cha'n urrainn mi." Agus buanaichidh iad ag 
eigheach a là agus a dh'oidhche. Lucas xviii. 7, 
gu'n fhios aca c'uin' a sguireas iad gus an togair 
suas iad. Tuir iii. 49, 50. " Tha mo shùil & 
sileadh sìos gun chasgadh agus gun sgur: gus an 
seall an Tighearn a nuas, agus gu'n amhairc e o 
nèamh." A nis, air do eadar-ghuidhe Chriosd a 
bhi air aonadh ris a ghlaodhaich so, cha'n urrainn 
e bhi nach togair suas iad. 

(].) Thugaibh fainear, gu bheil eadar-ghuidh 
Chriosd, gun teagamh, air aonadh ri glaodhaich 
agus ri ùrnuighibh na muinntir iriosail 'n an staid 
iosail. Taisb. viii. 3. " Agus thàinig aingeal eile^ 
agus sheas e aig an altair, agus tùiseir òir aige ; 
agus thugadh dha mòran tùise, chum gu'n tugadh se 
e maille ri ùrnuighibh nan uile naomh air an altair 
òir, a bha 'n làthair na righ-chaithreach." Tha iad 
air an còmhnadh leis an Spiorad gu osnaich a* 
dheanamh air son cobhair. — Rom. viii. 26. — agus 
tha na h-ùrnuighean agus na h-osnan, a tha troimh 
'n Spiorad_, gu cinnteach gu bhi air an deanamh 
eifeachdach le eadar-ghuidhe a Mhic. Seumas v. 
16. Agus feudaidh sibh aithneachadh gur ann 
leis an spiorad a tha iad, ma's e 's gu bheil sibhs' 
air 'ur còmhnadh gu buanachadh ann an ùrnuigh, 
ann an earbsa gu 'm faigh sibh 'ur n-iarrtas mu 
dheireadh air barantas focal geallaidh Dhè ; oir 
cha 'n 'èil ann an ùrnuighibh nàduir ach lochan a 



154 



AN CAMADH 's A* CHRANNCHUR. 



thiormaicheas suas ri àm tart fada. 'S e Spiorad 
na h-ùrnuigh an tobair mairsinneach. Eoin iv. 14. 
Salm cxxxviii. 3. " 'S an là air an do ghlaodh mi 
riut, fhreagair thu mi ; neartaich thu mi a' m' 
anam le treòir." Gu firinneaeh tha 'eadar-ghuidhe 
air nèamh, air son staid iosail na muinntir iriosal. 
" An sin fhreagair aingeal an Tighearna, agus 
thubhairt e ; O Thighearna nan sluagh, cia fhad a 
bhios tu gun tròcair a dheanamh air Ierusalem, 
agus air bailtibh Iudah, ris am bheil thu ann an 
corruich a nis deich agus trì-fichead bliadhna ?" — 
Sachar. i. 12. Cionnus ma ta is urrainn doibh gu'n 
bhi air an togail suas ann an àm iomchuidh ? 

(2) Tha e dian dhùrachdach na eadar-ghuidh 
air son a' phobuill 'n an staid iosail. Tha cuid a 
labhras focal math as leth diol-deirce,, air nach bì 
ach beag curam co dhiubh a shoirbhicheas leo no 
nach soirbhich ; ach tha ar Fear-eadar-ghuidh-ne 
da rìreadh as leth a mhuinntir iriosal ; oir tha e air 
a ghluasad le co' mhothachadh a thaobh an cor. — 
Isa. lxiii. 9. " 'N an uile àmhghar bha esan fo 
amhghar." Co'mhothachadhro iochdmhor. — Sechar. 
ii. 8. " Oir an tì a bheanas ribhse beanaidh e ri 
cloich a shùla-san." Tha 'n cor aige-san air a 
chridhe, far am bheil e, 's an ionad naomh anns na 
nèamha is àirde — Exod. xxviii. 29. — agus tha e 
cumail mìn-chunntas air ùine an staid irioslachaidh, 
ge b'e co fada sa mhaireas i. Sech. i. 12. Osbarr, 
's e 'ghnothaich fèin a th'ann ; oir tha'n togail suas 
a tha iad gu fhaotuinn air a dheanamh cinnteach 
dhasan, anns na geallaibh a rinneadh dha air son 
fhola a dhoirt e air an son. Salm lxxxix. 33, 36. 
Mar sin cha'n e a mhàin gu bheil iadsan a th' air an 
talamh, ach tha 'n Duine Criosd air nèamh, a 
sealltuinn àir son coilionaidJi nan geallaidhean so. 
Eabh. x. 12, 13. " Ach an duine so, an deigh dha 
aon ìobairt a thoirt suas air son peacaidh, shuidh e 
a choidh tuilleadh air deas làimh Dhè ; a' feitheamh 
o sin suas gus an cuirear a naimhde ? n an stol-chos 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 155 

fo chosaibh." Uime sin, cionnus a b' urrainn a 
leithid sin a dhùil a bhi air a mealladh ? Tuilleadh 
eile, 's iad na coirean irioslachaidh so 'f hulangas fèin 
fathast, ged nach 'eil e fulang 'n a Phearsa, gidheadh 
tha e^fulang 'n a bhallaibh. — Colos. i. 24. " Tha mi 
nis a' deanamh gàirdeachais ann am f hulangasaibh air 
bhur sonsa, agus a' coimhlionadh mheud 's a ta dhèidh- 
làimh do àmhgharaibh Chriosd ann am fheòil, air son 
a chuirp-san, eadhon na h-eaglais." Uime sin, tha 
gachjuile aobhar air co'dhunadh gu bheil e a rìreadh. 

(3) Tha eadar-ghuidhe-san an còmhnuidh 
eifeachdach. Eoin xi. 42. " Agus tha fios agam 
gu bheil thu 'g èisdeachd rium a ghnàth." Cha 'n 
urrainn e gu'n bhi mar sin, do bhrìgh gur e Mac 
gràdhach an Athar ; tha e mar bhònn do eadar- 
ghuidhe gur ann a' tagraidh ceartais a tha e. 1 Eoin 
ii. 1 . "Tha Fear-tagraidh againn maille ris an Athair, 
Iosa Criosda am firean." Tuilleadh eile tha gach 
cumhachd air nèamh agus air talamh ag gabhail comh- 
nuidh annsan. 1 Eoin v. 22. Agus, fadheoidh, esan agus 
'Athair is aon iad, agus is aon an toil. Mar sin, tha 
maraon Criosdagus'Athairtoileach amhuinntiririosal 
a thogailsuas, gidheadh a mhàinann an àm iomchuidh. 

'S an dara àite. Theid mi air m'aghaidh gu heachd 
ni s' ro shònruichte a' ghabhail do'n teagasg. Agus, 

'S a cheud dite. Bheir sinn fainear an togail suas 
a th'air a thoirt mu'n cuairt anns an t-saoghal ni is 
e 'n togail suas ann an cuid. Agus, 

(1.) Cuid a bheachdan chum nàdur na togail suas 
so shoilleireachadli. 

1. Cha'n 'eil leanabh Dhè gu co'pàirteachadh 
do'n togail suas so anns na h-uile cor. Feudaidh 
neach a bhi air irioslachadh ann an staid iosail as 
nach togair suas e ann an tìm. Air dhuinn a bhi 
air ar 'n irioslachadh fo ar staid iosail, cha bu chòir 
dhuinn air bàll a cho'dhùnadh bho na ghealladh, 
gu'm bì sinn gu cinnteach air ar togail suas, agus air 
ar saoradh as mu 'n ruig sinn ceann ar turuis ; oir 
tha e dearbhta, gu bheil cuid do'n leithid sin ann. 



156 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



mar a ta ar neo-iomlanachdan, ar peacaidhean, agus 
ar bàsmhoireachd, nach urrainn duinn air sheòl air 
bith a chuiteachadh am feadh a bhios sinn 's an t- 
saoghal so. Agus tha cuid do choirean irioslachaidh 
sònruichte ann a dh'fheudas an Tighearn a chroch- 
adh mu'n cuairt do neach, agus a chumail mun 
cuairt dà, gus an teid e sìos do'n uaigh, 'nuair aig a 
cheart àm a dh'fheudas e neach eile thogail suas 
bho'n ni cheudna. Bha Heman air a chràdh bho oige, 
Salm lxxxviii. 15, agus dream eile rè am beatha uile. 

LeithsgeuL Ci Ma's ann mar sin a tha chùis, ciod 
a thig do'n ghealladh gu'n togair suas iad ? C'àit' 
am bheil an togail suas, ma s e 's gu'm feud neach 
a dhol do'n uaigh fo'n chudthrom ?" 

Freagradh. Mar biodh beatha eile ann an deigh 
na beatha so, bhiodh meud-eiginn do chudthrom 
anns an leithsgeul sin; ach do bhrìgh gu bheil 
beàtha eile ann, cha 'n 'eil cudthrom air bith ann. 
'S an ath-bheatha bithidh na geallaidhean air an 
coilionadh do'n mhuinntir iriosal, mar bha e, 
Lucas xvi. 22. Thugaibh fainear gur anns an 
ath-bheatha gu sònruichte a bhios na geallaidhean 
air an coilionadh. " Fhuair iad so uile bàs ann an 
creidimh gun na geallaidhean fhaotainn, ach air 
dhoibh am faicinn fad o làimh, (agus an creidsinn) 
ghabh iad riu." Eabh. xi. 13. Agus ciod air bith 
coilionadh a nìthear air a' ghealladh 's a' bheatha so, 
cha'n e an stoc a th'ann, ach deuchainn no geall dheth. 

Ceisd. Ach nach fheud sinn sgur do bhi 'g 
ùrnuigh ar togail suas anns a chor sin ? 

Frèag. Cha'n aithne dhuinne c , uin , is e sin ar 
cor ; oir feudaidh cor a bhi eu-dòchasach 'n ar 
suilibh-ne, agus ann an suilibh muinntir eile, a tha 
Dia a' rùnachadh a thogail suas ann an ùine, mar 
ann an cor Ioib, caib. vi. 11. '* Ciod e moneart, 
gu'm biodh dòchas agam ? agus ciod i mo chrìoch, 
gu'n sìninn mo bheatha?" Ach ciod air bith ar 
cor, cha bu chòir dhuinn sgur gu bràth do bhi 
*g ùrnuigh gu'n togta suas sinn, do bhrìgh gu'm 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



157 



faigh na h-uile e gu cinnteach a bhios ag ùrnuigh air 
a shon tre chreidimh ; mar f haigh iad e 's a' bheatha 
so,, gheibb iad e 's an ath-bheatha. Tha'n gealladh 
cinnteach, agus is e sin an àithne ; mar sin cha'n 
urrainn a leithid sin do dh'ùrnuighean gu'n tighinn 
gu crìoch shona mu dheireadh. Salm L. 15. " Agus 
gairm orm ann an latha teanntachd : saoraidh 
mise thu, agus bheir thusa glòir dhomhsa." Tha'n 
t-iomlan do bheatha a Chriosduidh 'n a beatha do 
dh'ùrnuigh agus do dh'fheitheamh, agus 's ann mar 
ghìll gu mhisneachadh chum sin, a tha gach saorsuinn 
aimseireil air an toirt. Rom. viii. 23. " Agus cha'n e 
so a mhàin, ach sinn fèin mar an ceudna, aig am bheil 
ceud thoradh an Spioraid, tha eadhon sinne ag osnaich 
annainn fèin, a' feitheamh ris an uchd-mhacachd, 
eadhon, saorsa ar cuirp." Agus ge b'e ghabhas beachd 
air gu'm bheil an togail suas iomlan aig a bhàs aig 
làimh, feumaidh e èiridh gu cinnteach, ged robh e 
air toirt thairis a chor mar chor eu-dòchasach. 

2. Gidheadh_, tha cuid a chòirean ann, nach 
co'pàirtich do 'n togail suas so. Tha Dia ag toirt 
cuid a thogailean suas chomharraichte d'a phobull, 
eadhon anns an t-saoghal so, tha e 'gan togail suas 
bho fhreasdalaibh irioslachaidh comharraichte. — 
Tha'n stoìrm air a caochladh gu fèith, agus cha'n 'eil 
cuimhne ac' air ach mar uisge a shiùbhlas. Salm xL 
1 — 4. Feudair dà ni a thoirt fainear air a cheann so. 

(1.) Feudaidh neach a bhi ann an staid iosail, 
chràiteach, agus eu-dòchasach ùine fhada, agus 
gidheadh feudaidh togail suas a bhi feitheamh air, 
a mhaireas ùine ni's ro fhaide. 'S e so cor cloinn 
Dè, a th'air an cur air leth air uairibh chum a' chùiug 
a ghiùlan 'n an òige, mar bha Ioseph agus Daibhidh ; 
agus cor an dream sin air an cuirear i n an aois mhe- 
adhonach, mar bha Iob, neach nach b'urrainn a bhi 
'fo dha f hichead bliadhna 'nuair a thàinig a thrioblaid 
air, ach a bha beò an deigh sinceud agus dafhichead 
bliadhna. Iob xlii. 16. Tha Dia air a leithid so 
a dhoigh ag ullachadh dhaoine air son feum àraid. 



158 



AN CAMADH *S A' CHRANNCHUR. 



(2.) Feudaidh neach a bhi ann an staid iosail^ 
chràiteach, agus tur eu-dòchasach, ann an cùrsa 
gnàthaichte an f hreasdail, re ùine f hada, gidheadh, 
feudaidh iad platha soilleir agus blàth do thogail 
suas fhaotuinn., mun tig iad gu ceann an turuis. 
Tha beatha cuid do chloinn De coslach ri là gruam- 
ach uisge, anns an soillsicheadh a ghrian a mach 
as na neòil, gu maiseach soilleir re ùine bhig 's an 
fheasgair, agus an sin a rachadh fodha. " Agus 
taiiaidh anns an là sin, nach bì solus soilleir agus 
dorchadas ann ; ach tarlaidh air trà feasgair gu'm bi 
solus ann/' Sech. xiv, 6, 7. B'e sin cor Iacoib 'n 
a shean aois, a thugadh sìos do'n Eiphit ann an onoir 
agus sòlas chum a mhic,, agus a f huair bàs an sin. 

(3.) Ge be togail suas a gheibh iad 'è sl' bheatha 
so, gidlieadh cha bhi iad gu bràth as eugais cud- 
throm air chor-eiginn an crochadh mu'n cuairt doibh 
chum an irioslachaidh. Feudaidh iad an àm seinn 
a bhi aca, ach bithidh an òranan am feadh a bhios 
iad 's an t-saoghal so, air am measgadli le osnaibh. 
2 Cor. v. 4. " Oir tha sinne a tha anns a' phail- 
liun so ri osnaich, air dhuinn bhi fo eallach." 
Tha'n t-saorsuinn neo-mheasgta air a gleidheadh fa 
chomhair an ath-shaoghail ; ach bithidh an saoghal 
so 'n a fhàsach gu chrìch, far am bi ulfhartaich 
maille ris a cheol is ro aoibhniche. 

'S an àite mu dheireadh. Cha'n 'eil anns gach 
togail suas ris an còmhluich a' mhuinntir iriosai an 
so_, ach gìll, deuchainn, agus eaiias, do'n togail suas 
mhòr, a tha feitheamh orra air an taobh eile ; agus 
bu chòir dhoibh amharc orra mar sin. 

(L.) Tha iad da rìreadh mar sin. Hosea ii. 15. 
" Agus as a sin bheir mi dh'i a fion-liosan, agus 
gleann Achoir mar dhorus dòchais,, agus seinnidh 
i an sin, mar ann an laithibh a h-òige, agus mar 
anns an là 's an d'thàinig i nios à tìr na h-Eiphit. ,> 
Tha ar Tighearn Iosa an dràsd a' treòrachadh a 
shluaigh troimh an fhasach, agus is earlas am man- 
na agus uisge na carraig, 's an àm, air na sruthaibh 



ÀH camadh ; s a' chranschur. 



159 



meala agus bainne ann an tìr a' gheallaidh. Cha 
d' thàinig iad fathast dhachaidh gu tigh an Athar, 
ach tha iad a' coiseachd air an rathad, agus Criosd 
aru Brathair is seine roaille riu, Dan. iv. 8, neach a 
tha 'g iocadh an cosdais 'gan toirt (mar gu'm b'eadh) 
a steach gu tighibh-osda air an t-slighe, agus 'g an 
ùrachadh le togail suas ann an cuid ; an deigh sin 
feumaidh iad an rathad a' ghabhail a rìs. Ach 's geall 
an aoidheachd sin air an t-shghe air an làn aoidheachd 
a bheir e dhoibh 'nuair a ruigeas iad dhachaidh. 

Leithsgeul. " Ach feudaidh muinntir togail suas 
f haotuinn 'a a' bheatha so, nach 'eil 'n a gheall air 
gu'n togair suas iad air an taobh eile : Cionnus ma 
ta a thuigeas mi e bhi 'n a gheall?" 

Freagradh. Tha'n togail suas sin^ a thig leis na 
geallaibh, gu cinnteach 'n a geall air an togail suas 
iomlan sin 's an ath-shaoghal ; oir, mar is i an ath- 
bheatha an t-àm iomchuidh chum coilionadh nan 
geallaidhean, mar sin feudaidh sinn a bhi cinn- 
teach, 'nuaù' a thòisicheas Dia ri gheailadh a choi- 
lionadh^, gu'n lean e air aghaidh gu cinnteach gus 
an làn-choihon se e. " Coimhlionaidh an Tigh- 
earn air mo shon an ni bhuineas domh." Saim 
cxxxviii. 8. Mar sinn feudaidh sinn a' ràdh mar 
thuirt Naomi ri Rut, 'nuaii* a fhuair i na se 
toimhsean eòma bho Bhoas, Rut iii. 18. (i Cha 
bhi an duine aig fois gus an crìochnaich e'n gnoth- 
ach an diugh." Tha togailean suas ann a tha 
teachd a thaobh freasdalan cumanta, agus cha'n 
'eil iad so gu cinnteach ach aon-fhillte, agus m 
h-ann mar ghìll air tuilleadh; ach tha'n gealladh 
a' ceangal tròcairean ri cheile, air chor's gu bheil a 
h-aon a gheibhear mar gheall air aon eile ri teachd. 
seadh, air an iomlan diubh. 2 Sam. v. 12. 

CeM. " Ach cia mar dh'aithnicheas mi an ann 
rathad a' gheallaidh a thig an togail?" 

Freag. An togail suas sin a thig rathad a' gheall- 
aidh thig e còmhladh rathad iosal an irioslachaidh, 
's rathad àrd a chreidimh ; no creidsinn a' gheall- 



160 



AN CAMADH 's A'CHRANNCHUR. 



aidh, agus rathad fada feitheamh le dòchas, agus 
buanachadh gu foighidneach. Seumas v. 7. " Uime 
sin, a bhràithre, bithibh foighidneach gu teachd an 
Tighearna. Feuch, feithidh an tuathanach ri toradh 
ìuachmhor na talmhainn, agus fanaidh e gu foighid- 
neach ris, gus am faigh e an ceud uisge agus an t-uisge 
deireannach." Uidheamaichidh irioslachadh neach 
air son coilionaidh a' gheallaidh, deòghlaidh an creid- 
imh a bhroilleach, agus dlùthaichidh feithidh f hoigh- 
idneach ris a* bhroilleach gus an tig am bainne gu pailt. 

(2.) Cha'n 'eil ann an togail suas air bith a tha 
cloinn Dè a' faotuinn 's an t-saoghal so ach geall do 
thogail suas ni's mo. Tha Dia sl toirt an cuibh- 
roinn do dhaoinibh saoghalta 's a' bheatha so, ach 
cha'n fhaigh cloinn Dè ach deuchainn do'n 
cuibhrionn 's a' bheatha so. Salm xvii, 14. Eadhon 
mar gheibh na seirbhiseach an làn thuarasdal, 
'nuair nach fhaigh an t-oighre òg ni san bith ach 
beagan sgillinnean air son airgid pòcaid. Gu 
dearbh, 's e'n t-airgiod pòcaid sin is ro luachmhoire 
na maoin an t-saoghail uile. Salm iv. 7. " Chuir 
thu aoibhneas ann am chridhe, ni's mò na 'nuair 
is pailte an arbhar agus am fìon-san." Ach ged tha 
e ni s feàrr na sin, agus mar an ceudna ni's feàrr na'n 
seirbhis_, agus ni's ro luachmhoire n an uile fheith- 
eamh, gidlieadh cha'n àill le mòrachd an Dè an 
cuir air falbh leis. Eabh. xi. 16. " Ach a nis tha 
dèidh aca air duthaich a's feàrr, eadhon duthaich 
nèamhaidh : uime sin cha nàir le Dia, gu'n goirear 
an Dia-san dheth : oir dh'ulluich e dhoibh baile." 

II. An togail suas ann an cuid, a gheibh iadsan 
a gheibh an togail suas so a thair a gealltuinn 
do'n mhuinntir iriosal. 

1. Gheibh iad an staid iosail air a h-atharrach- 
adh. Air do Dhia an dearbhadh rè tamuill, agus an 
irioslachadh, agus an cridheachan a thoirt sìos, 
bheir e mu dheireadh air falbh an eallach, atharr- 
aichidh e 'n cudthrom a bha co fada 'n crochadh mu'n 
cuairt doibh, agus bheir e air falbh an earrann sin 



ÀN CAMADH 's A ? CHItANNCHUK. 161 

do'n deuchainn gu h-aoibhneach, agus leigidh e leo 
an druim a bha rè ùine fhada air a cromadh sìos a 
dhìreadh; agus ni e sin air aon do na ràthaidibh so. 

(1.) Aon chuid ann an gnè, ag atharrachadh na 
h-ealJaich gu h-iomlan. Fhuair lob a leithid so a 
thogail suas^ 'nuair a phill Dia air ais a bhraighdeanas, 
s a mheudaich e rithist a theaghlaich agus a mhaoin, 
a chaidh araon a leir-sgrios.— Agus Daibhidh, 'nuair 
a thuit Saul, 'fhear-geurleanmhuinn anns a chath, 
agus a thugadh esan chum na rioghachd an deigh 
iomadh ]a sgìth, an dùil là eiginn gu'n tuiteadh e le 
làimh-san. Is furasd do ar Dia-ne a leithid so a 
thionndadh thoirt mu'n cuairt anns & staid is ro isle. 

(2.) No co'ionann, no co math^ ag toirt air falbh 
cudthrom na h-eallaich, air chor 's ged bhuanaich- 
eadh i, nach sàraich i iad ni's mò. 2 Cor. xii. 9, 
10. " Agus thubhairt e rium, Is leòir mo ghràs-sa 
dhuit ; oir a ta mo chumhachd air a dheanamh 
foirfe ann an anmhuinneachd. Uime sin,, is ro 
thoiliche a nì mi uaill a m' anmhuinneachdaibh, 
chum gu'n gabh cumhachd Chriosd còmhnuidh 
orm. Uime sin tha mi gabhail tlachd ann an 
anmhuinneachdaibh/ , Ged nach d'thàinig iad gu 
traigh, gidheadh cha'n 'eil an cìnn ni's mò fo 'n 
uisge, ach tha iad ar an togail suas.. Tha Daibhidh 
a' labhairt gu mothachail mu leithid so a thogail 
suas. Salm xxvii. 5, 6. " Oir folaichidh e mi 'n a 
sgàth-thigh ann an latha an uilc ; folaichidh e mi ann 
an dìomhaireachd a phailliuin ; air carraig togaidh 
e suas mi. Agùs a nis togar suas mo cheann os 
cionn mo naimhdean mu'n cuairt orm; agus iobraidh, 
mi 'n a phailliun ìobairtean aoibhneis ; seinnidh mi, 
agus canaibh mi cliù do'n Tighearn." Fhuair an triuir 
chloinne a leithid so a thogail suas anns an àmhuinn 
theinntich ; loisg an teine^ ach cha b'urrainn e ni a 
losgadh dhiubhsan ach an ceanglaichean ; bha a 
bhlàths agus a sholus aca, gidheadh cha d'rinn a 
theas loisgeach cron ar bith orra. Air uairibh tha 
Dia a' togail suas a' phobuill mar so bho'n staid iosail. 

L 



162 AN CAMADH *S A* CHRANNCHtFR. 

2. Sealladh sòlasach dhe mar ghabhadh ri'n 
ùrnuighibh, a chur iad suas 'n an staid iosail : Am 
feadh a tha 'n ùrnuighean gun fhreagairt agus an 
trioblaid a' mairsinn, tha iadsan a tha feitheamh 
air an Tighearn ullamh gu smuaineachadh nach 
do ghabhadh riu air nèamh, do bhrìgh nach 'eil 
atharrachadh air bith 'n an cor. Iob ix. 16, 17. 
(e Nan gairminn, agus gu'm freagaireadh e mi, cha 
chreidinn gu'n d'eisd e ri m' ghuth : Oir le 
doinionn tha e 'g am bhruthadh." Ach 's mear- 
achd sin ; oir ghabhadh riu air bàll, ged nach 
d'fhuair iad freagradh. 1 Eoin v. 14. " Agus is e 
so an dòchas a ta againn annsan, ma dh'iarras sinn 
ni sam bith a rèir a thoile, gu'n eisd e ruinn." 
Tha 'n Tighearn a' deanamh riu mar ni Athair, 
ris na litrichibh a thigeadh bho 'mhac a tìr chèin, 
leughaidh e iad aon an deigh aon eile le taitneas, 
agus taisgidh e iad gu cùramach chum am freagairt 
'nuair bhios e cothromach dha ; agus 'nuair gheibh 
a' mac am fios freagradh, tuigidh e co taitncach 's a 
bha iad d'a Athair. Mata xv. 28. Amhuilan so, &c. 

3. Freagradh. A shàsuicheas an cridhe air son nan 
urnuighean so, a roi'ainmich mi, air chor cha'n e a 
mhain gu'm faigh iad an ni a bha iad ag iarraidh, 
ach chì iad gu'n d'fhuair iad è mar fhreagairt do'n 
ùrnuigh ; agtis cuiridh iad meas dà-fhillte air an 
trocair. I Sam. ii. 1 . Feudaidh ùrnuighean ris an 
gabhair a bhi gle fhada, seadh, iomadh bliaduna gun 
f hreagradh, mar ann an cor Abrahaim agus Dhaibh- 
idh, ach cha bhi iad gun f hreagradh mu dheireadh. 
Salm ix. 18. Thig an t-àm anns an co'pàirtich Dia 
ritìjj a rèir a gheallaidh, 's anns an caochail iad an ceòl, 
agus 's an abair iad, Salm cxvi. 1. " Is toigh leam 
an Tighearna, oir dh'eisd e ri guth m'athchuingean." 
Amhaircidh iad air an togail suas mar ni air am bheil 
iàimh sgrìobhaidh Dhè a ta 'g eisdeachd ùrnuighean. 

4. Làn thoileachadh, a thaobh giùlain Freasdail 
d an taobh, anns gach ceum d'an staid iosail, agus 
mar an ceudna a thaobh a mhaille rinn e 'n an 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 163 

togail suas, ge b'e co cràiteach 's a bha iad so roimhe. 
Taisb. xv. 3. 'Nuair a sheasas iad air an traigh, ag 
amharc air ais air na chaidh iad troimhe, bheirear 
iad gu ràdh, " Rinn e na h-uile ni gu math." Na 
nithe so a tha searbh do Chriosduidhean an àm an 
dol trompa, tha iad gle mhilis dhoibh ann an àm a bhi 
g ath-smuaineachadh orra ; mar sin tha toimhseachan 
Shamsoin air a dhearbhadh 'n am fèin fhiosrachadh. 

5. Gheibh iad an togail suas, le 'riadh rè na 
h-ùine bha iad as easbhuidh. 'Nuair a dh'ìocas 
Dia a ghealladh, iocaidh e maraon an riadh 's an 
càlpa ; tha 'n tròcair air am meudachadh a rèir na 
h-ùine a dh'fheith iad oirre, agus an cosdas agus 
an cruaidh-chas a dh'fhuiling iad, rè na h-uine 
bha iad a' tagradh. Abuichidh toraidhean an 
fhreasdail chumanta gle luath, agus grodaidh iad 
gu h-ealamh : ach tha toradh a' gheallaidh fada 
ag abuchadh, 's uime sin tha e mairsinneach ; agus 
mar is fhaide tha e 'g abuchadh^ 's ann is ro luach- 
mhoire e 'nuair a thig e. Dh'fheith Abraham 
agus Sarah air a' ghealladh mu'n cuairt do dheich 
bliadhna, mu dheireadh smuainich iad air rathad 
chum a luathachadh. Gen. xvi. 1—6. Thug so gu 
luath air aghaidh breith Ismaeil, ach chab'esan mac a' 
gheallaidh. Thainig iad gu fìor shean aois mu'n do 
choilionadh an gealladh. Gen. xviii. 11. Ach 'nuair 
thàinig e, f huair iad e mailie ri 'n aois air a h-ath- 
nuadhachadh. Gen. xxi. 7. ; xxv. 1. 'Sen aon bu 
ro luachmhoire do na geallaibh uile a b'fhaide bha 
gun choilionadh, eadhon, gealladh teachd Chriosd. a 
bha ceithir mìle bliadhna gun choilionadh. 

6. Bithidh na naimhdean spioradail, a bha gu 
pailte rnu'n cuairt doibh ann an àm dorchadais na 
staid iosail, air an sgapadh roimh an togail suas so 
a th' anns a' ghealladh. 1 Sam. ii. 1, 5. tk Agus 
rinn Hanah ùrnuigh^, agus thubhairt i, Tha mo 
chridhe a' deanamh gàirdeachais anns an Tighearna, 
rinneadh mo bheul farsuing os cionn mo naimhde. 
Iadsan a bha làn, air son arain thuarasdalaich siad 



164 



AN CAMADH 'S A 1 CHRANNCHUR. 



iad fèin ; agus iadsan a bha ocrach, sguir iad do 
bhi mar sin." B'uamhasach an sealladh do chloinn 
Israeil 'nuair a bha armailt Pharaoih air an culaobh, 
agus a Mhuir Ruadh rompa ; ach, air dhoibh bhi 
thar an f hairge, chunnaic iad na h-Eiphitich màrbh 
air an traigh, Exod. xiv. 30. Gheibh iadsan a tha 
g an irioslachadh fèin fo f hreasdalaibh isleachaidh a 
leithid so a shcalladh do'n naimhdibh spioradail, 
'nuair a thig àm an togail suas-san. 

III. Am iomchuidh na togail suas so. Tha sin na 
ceist gle nadurrach dhoibh-san a th' ann an staid 
iosail. "Fhirna faire, ciod o'n oidhche? ,, Agus 
cha'n urrainn duinne a freagairt do'n anam iriosal, 
ach gu coitchionn. Isa. xxi. 11, 12. Uime sin 
gabhaibh na beachdan coitchionn so mu timchioll. 

1. Cha bhi togail suas na muinntir iriosal fadal- 
aeh, ma's e 's gu'n toirear fainear cudthrom na 
cùis ; 's e sin ri ràdh, ma 's e 's gu'n toirear fainear 
do luach agus brìgh togail suas na muinntir iriosal ; 
'nuair a thig e cha'n f heudar a mheas fadalach a 
thaobh àm. 'Nuair a chuireas sibh 'im sìol anns na 
raontaibh, ged nach abaich e co luath ri cuid a 
mheasaibh gàraidh,, na measaibh gu bheil am 
fogharaidh tuilleadh is fadalach, ged fheith sibh 
ris mun cuairt do thrì miosan 'nuair bheir sibh 
fainear luach a* bharra. Tha *n t-Abstol a' gabhail 
an t-seallaidh so do n' togail suas ann an staid 
iosail. 2 Cor. iv. 17. "Oir a ta ar n-àmhghar 
eutrom nach 'eil ach rè sealain, ag oibreachdh 
dhuinne tròm chudthrom glòire a ta ni's ro anabh- 
arraich agus sìor-mhaireannaeh." Mar sin feud- 
aidh an creidmheach, a dh'amhairceas air a' gheall- 
adh, le sùil a 4 chreidimh,, agus a bheir fainear a 
choilionadh, agus a luach 'nuair choilionar e, 
iongantas a' ghabhail gu'n d'thàinig e ann an ùine 
co goirid. Uime sin, is àm e a th' air a rùnachadh 
a thig gu grad, Lucas xviii. 1, gu grad /nuair 
feheirear fainear a chudthrom agus a luach. 
2. 'Nuair a thig an t-àm, chithear gur e sin agus 



AN CAMADH 'S a' CHRANNCHUR. 



165 



sìn a mhàin an t-dm iomchuidh. Aig gach ni tha 
tràth, agus tha mòr ghliocas 'n a aithneachadh, agus 
ann an nithibh a' dheanamh 'n an tràth. Agus 
feudaidh sinn a bhi cinnteach nach urrainn gliocas 
neo-chrìochnach a' dhol mearachd 'n an t-àm a 
dhearmad. Deut. xxxii. 4. " Is esan a' charraig, 
tha 'obair iomlan oir is breitheanas a shlighean 
uile." Ach ciod air bith ni a ni Dia seasaidh e ris 
an sgrùdadh is ro theinne ann an sin, co math 's 
anns gach uile ni eile. Ecles. iii. 14. " Tha fhios 
agam gach ni a ni Dia, gu'm bì e gu bràth ; cha 
ghabh aon ni cur ris, no aon ni toirt uaith ; agus 
ni Dia so, chum gu'm biodh eagal air daoinibh 
roimhe." Tha e fior, gu bheil iomadh àm ag 
tighinn an àirde dhuinne mar an t- àm iomchuidh 
churn togail suas, nach 'eil da rìreadh mar sin 
fathast, do bhrìgh gu bheil cuid a nithe am folach 
oirnne, a tha fàgaii an àm neo-iomchuidh air a 
shon. Eoin vii. 6. " Cha d' thàinig m' àmsa 
fathast ; ach a ta bhur n-àmsa ghnàth deas." Aeh 
'nuair thig na h-uile nithe, a tha 'n còmhnuidh roi' 
aithnichte do Dhia, gu bhi air am fosgladh suas,, agus 
air an cur còmhladh far comhair-ne, an sin chì sinn 
gu'n d'thàinig an togail suas dìreach anns an àm, is 
mò a tha chum onoir Dhè agus ar math fèin, agus 
nach biodh e co math nan tigeadh e ni bu luaithe. 

3. 'Nuair a thig an t-àm is e da rìreadh an t-àm 
iomchuidh,, chum aon do chloinn Dhè a thogail 
suas bho staid iosail,, cha chuirear dàil ann mionaid 
ni's fhaide,, Habac. ii. 3. " Ach air a' cheann mu 
dheireadh labhraidh i, oir gu deimhin thig i, cha 
bhi i air dheireadh. ,, Ged dhean e maille, cha 
stad e 's cha chuirear dàil ann gu h-àm eile. O ciod 
an fhois cridhe bheireadh a bhi creidsinn sin gu 
daingean dhuinn ! cha 'n 'eil a h-aon do chloinn 
Dhè, nach cuireadh leis an ro chùram,, an aghaidh 
an togail suas roimh an àm iomchuidh, mar an 
aghaidh toraidh an-abuich a thilgte d'an ionnsuidh 
ìe athair feargach, a chuireadh deisinn air am 



106 



AN CAMADH *S a' CHRANNCHUR. 



lìaclaibh. Uime sin, do bhrìgh gur ann mar sin 
a tha chùis, nam b'e 's gu'm b'urramaid a' phùinc 
so chreidsinn, gu'n tigeadh i gun teagamh 's an 
àm iomchuidh, gun dkil mionaid, bheireadh e fior 
fhois dhuinn. Feumaidh e bhi mar sin, do bhrìgh 
gu'n d' thubhairt Dia e ; ged robh an cor anabarrach 
eu-dòchasach, 's ged robh beanntan do thrioblaidibh 
s an rathad, aig an am iomchuidh sèididh i, (mar 
tha e'sa cheud chainnt) Habac. ii. 3. Sàmhladh a 
th' air a thoirt bho 'n ghaoith 'nuair a dh'èireas i 'n 
deigh bàlbh chiùineas. 

4. Tha'n staid iosail gu gnàthaichte air a toirt 
air a h-aghaidh gus a cheum is fhaide mach do dh' 
eug-dòchas roimh an togail suas. Bha'n sgian ri 
sgòrnan Isaaic mu'n cualas an guth. 2 Cor. i. 8, 9. 
(i Oir cha b'àill leinn, a bhràithre, sibhse bhi ain- 
fhiosrach mu thimchioll ar n-àmhghair a thachair 
dhuinne 's an Asia, gu'n do bhruthadh sinn gu ro 
mhòr thar ar neart, ionnas gu robh sinn fo amharus 
eadhon mu'r beatha ; ach bha againn bìnn ar bàis 
annainn fèin, chum nach biodh againn doigh annainn 
fein, ach ann an Dia a dhuisgeas na màirbh." Tha 
ar spiorada co cabhagach ; 'sgu'm measar leinn gu'n 
tig nithe chum a' cheum sin gu h-ealamh. Ach 
feudaidh astar fada bhi aig nithibh ri dhol sìos, an 
deigh dhuinne bhi saoilsinn gu bheil iad aig bun a' 
chnuic. Agus cha mhòr nach 'eil sinne 'n ar 
breitheamhnan co neo-iomchuidh mu'n cheum so do 
dh' eu-dòchas gus an toirear iad, 's a tha sinn air an 
togail suas. Agus bheir Dia staid iosail a' phobuill 
sìos, fathast agus fathast, gus an tig iad chum a' 
cheum sin. Tha dà aobhar a th' air son so ri bhi air 
an toirt fainear. 

1. An ceud aon, aobhar niìneachaidh. An so tha 
Dia a' gabhail an t-aon rathad a ghabh e ann an cor 
an duine Criosd, an sàmhladh ionmhuinn a tha e & 
leantuinn ann an uile fhrithealadh a Fhreasdail, a 
thaobh na h-Eaglais, agus gach creidmheach air leth, 
llom. viii. 29. Bha e rè a bheatha uile n a dhuine 



JLN CAMADH 's CHRANNCHUR. 



167 



ferònach; agus mar thàinig e air aghaidh ann an 
aimsir, dh' atadh na h-uisgeachan ni bu mhò, gus an 
d' thugadh e chum duslach a' bhàis ; an sin dh' 
adhlacadh e, agus shèuladh an leaclithidh, ni air 
dhoibh so a' dheanamh, shaoil leis an t-saoghal gu'n 
robh iad glan cuiteas e, agus nach cuireadh e tuille 
dragh orra. Ach cha do thuig iad a' chùis ; oir b'e 
'n t-àm sin an t-àm iomchuidh chum esan a thogail 
suas. Agus chan eil 's na togailibh suas is ro 
chomharraichte a tha phobull a' faotuinn, ach a 
mhàin mìrean beaga air an cumadh a reir an t-samh- 
laidh urramaich so. 

2. An aon eile, aobhar cQ'dhunaidh, eadhon a 
chrìoch agus an rùn air am bheil Freasdal a' dearc- 
adh ann, agus is e sin an creidmheach a thoirt gu 
glan deth bhònn fèin, agus do gach bònn cruthaichte 
chum earbs' agus a dhòchas a bhònntachadh anns an 
Tighearn a mhàin^, 2 Cor. i. 9. C( Chum nach biodh 
againn doigh annainn fe'in, ach ann an Dia a 
dhùisgeas na màirbh." Tha beatha Chrìosduidh 
anns an t-saoghal so air arùnachdhgu bhi na beatha 
do chreidimh ; agus ged f heud an creidimh gnìomh- 
achadh ni's fhasadh 'nuair a tha ni-eiginn do chobh- 
air aige bho 'n t-sealladh, gidheadh 's cinnteach gur 
ann an uair a ghnìomhaicheas e an ceart aghaidh an 
t-seallaidh, is ro oirdheirc a ghnìomhachadh. Oir 
is fior chreidimh e, 'nuair a sheasas e air a chosaibh 
nàdurrach fèin a mhàin, eadhon, cumhachd agus 
focal Dè. Rom. iv. 19, 20. "Agus air dha gun 
bhi anmhunn an creidimh, cha do chuir e an sùim 
gu robh a chorp fèin a nis marbh — no mairbhe 
brònn Shàrah. Agus cha do chuir e an amharus 
gealladh Dhe' le mì-chreidimh ; ach bha e làidir an 
creidimh, & tabhairt glòire do Dhia. ,, Agus feum- 
aidh e so a dheanamh^ 'nuair tha cùisean air an giùlan 
gus a' cheum is fhaide mach do dh'eu-dòchas. 

5. Theid ullachadh iomchuidh cridhe^ chuin an 
togail suas a staid iosail, air thoiseach air àm iom- 
.chuidh na togail suas sin 3 a rèir a' gheallaidh — 



168 AN CAMADU 'S A* CHRANNCHUR. 

Cha 'n 'eil a chùis mar sin anns na h-uile togaiì 
suas ; cha 'n 'eil togalaichean suas an f hreasdail 
chumanta co heachdaidh air an riaghladh ; 's àill le 
daoinibh am faotuinn, cha mhath leo hhi as an 
easbhuidh ni *s faide, agus tha Dia 'g an tilgeadh 
g'an ionnsuidh ann am fearg, mas 'eil iad air an 
ullachadh air an son. Hoseaxiii.il. " Thug mi 
Righ dhuibh ann am f hearg/* Cha *n urrainn doibh 
seasamh ris an deuehainn air sheòl sam bith, agus tha 
Dia g'an toirt air falbh mar airgiod nach fìù, nach 
'eil comasach air seasamh ris. ler. vi. 29, 30. 

Tha 'n t-ullachadh iomchuidh so ag co'sheasamh 
ann an irioslachd iomchuidh. Salm x. 17. Agus 
mar is tric gabhaidh e mòr shaothair chum so thoirt 
mun cuairt, ni is e pùinc eile do 'm bheil sinne 'n 
ar breitheamhna gle neo-iomchuidh. — Shaoileamaid 
gu'n deachaidh Iob a thoirt gu bhi gle iosal 'n a 
spiorad re ùine f hada, le freasdal Dè bhi g a bhruth- 
adh air an dara làimh, agus le chàirdibh fèin air an 
ìàimh eile. Gidheadlx, an deigh na dh'fhuiling e *n 
dà rathad, chunnaic Dia feumail labhairt ris fèin^ a 
chum irioslachadh. Caib. xxxviii. 1 . Leis a chainnt 
sin a labhair Dia fèin ris, thugadh e gu 'ghlùnaibh. 
Caib. xl. 4, 5. Agus shaoileamaid an sin gu'n robh 
e air irioslachadh nfs leòir agus math dh'fheudta 
gu'n shaoil leis fèin sin mar an ceudna. Ach 
chunnaic Dia ceum irioslachaidh ni b'f haide feumail 
air a shou, agus uime sin thòisich e ri labhairt ris a 
rithist as ùr chum irioslachaidh, ni a leag e mu 
dheireadh anns an duslach. Caib. xlii. 5, 6. Agus 
'nuair dh'ullaicheadh e mar so air son an togail suas, 
fhuair se e. 

Tha sè nithe, a tha mi smuaineachadh, a bhuin- 
eas do'n irioslachadh so, mu'n togair suas iad. 

1 . Mothachadh domhain air am peacadh agus air 
an neo-airidheachd a bhi air an togail suas idir - — 
lob xl. 4. " Feuch tha mi gràineil ; ciod a fhreagras 
mi dhuit? cuiridh mi mo làimh air mo bheul." — 

Feudaidh muinntir a bhi ùine fhada ann an staid 



AN CAMADH 'S A* CIIRANNCHUR. 



169 



iosail, raun toirear iad gus a* cheum so ; tha eadhon 
deadh dhaoine gle chlaon-bhreitheach air an taobh 
fèin, agus feudaidh iad iad fèin a dhì-chuimhneach- 
adh ann an tomhas co mòr 's a bhi smuaineachadh 
gu bheil Dia a' roinn a dheadh-ghean neo-chothrom- 
ach, agus gu bheil e ni *s ro chruaidhe orra-san na 
tha e air muinntir eile, Tha Elihu ag comharrach- 
adh a' mhearrachd so ann an Iob, 'n a 'staid iosail. 
Iob xxxiii. 10 — 12. Agus tha mi creidsinn gu'mbì 
e ri f haicinn, gu bheil sinn ni 's ro dhùrachdaich 
chum ar 'n onoir f ein Ihirinneachadh bho'n mhasladh 
a tha sinn a' meas a tha 'n staid iosail a' cur oirre, na 
tha sinn gu onoir Dhè f hirinneachadh ann an ceartas 
agus ann an ionracas riaghlaidh a fhreasdail. Tha 
doille 'n t-saoghail dhroch-mhuinte, a tha'n còmh- 
nuidh ullamh gu bhi baralachadh nan aobharan is 
miosa air son staid iosail, mar gu'm b'iad gu cinnt- 
each an dream is mò a tha fulang na peacaich is mò, 
Lueas xiii. 4, a' toirt rathad oibreachaidh do'n tog- 
radh so do'n nàdur thruaillidh. Ach tha Dia 'n a 
Dhia eudmhor, agus 'nuair a' dh'irioslaicheas e 
sinne ni's leòir bheir e air aobhar ar n-onoir teich- 
eadh air falbh, mar bhruach ghaineamh fo ar 
cosaibh, am feadh a dh'f heumas sinne gramachadh 
gu cabhagach chum 'onoir-san fhirinneachadh. 

2 Strìochdadh do thoil Dhè a thaobh àm an 
togail suas. Tha Dia a' toirt a gheallaidhj 's a' 
fàgail an àm am folach oirnn. Tha ar 'n àm-ne 
'n còmhnuidh ullamh, agus tha sinn gn h-obann 'g a 
lionadh suas le ar làimh fèin. Cha 'n 'eil Dia a' 
seasamh ri ar 'n àm-ne, do bhrìgh nach e an t-àm 
iomchuidh e. Uime sin, tha sinn ullamh gu smuain- 
eachadh gu'n d'fhailnich 'fhocal ; 'nuair is e ar co- 
dhunadh bràis fèin uaith a tha fàilneachadh. — Salm 
cxvi. 11. C( Thubhairtmi a'm 'dheifir, thagachduine 
breugach." Fhuair mòran do na naoimh ansmachd- 
achadh air son an ni so, agus leis a sin dh'fhòghlum 
iad àm an togail suas f hàgail do Dhia. Ghnàthaich- 
eadh an ceud ghealladh mar so le Eubha chreidmh- 



170 



AN CAMADH 's a' CIIRANNCHUR. 



each. Gen. iv. 1. Ghnàthaicli Abraham creidmheach 
gealladh eile mar so, an deigh feitheamh air mu'n 
cuairt do dheich bliadhna. Gen.xvi. Agus aon eile le 
Daibhidh, mar roimh ainmich mi. Salm cxvi. 1 1 . 

Ma 's e bhi smuaineachadh gu'n robh iad ro 
bhrais ann a bhi co'chur a' gheallaidh riu fèin,, cor 
aon do chloinn Dhè na biodh iad ann am mi-mhisn- 
each air a shon ; cha robh iad mar sin ach a 
mhàin ann an co'chur an àm ris a' ghealladh ; — 
braisead do'n robh na naoimh anns gach lìnn ciont- 
ach_, ni as na ghabh iad aithreachas 'nuair a chunnaic 
iad an amaideachd, agus cha do ghabh iad gnothaich 
risa'phàincsin'san àm riteachd; uime sin,choilionadh 
an gealladh 'n a àm iomchuidh f èin. Rachadh iadsan a 
tha 'n a leithid sin a staid agus deanadhiad air a mhodh 
cheudna, a' fàgail anama gu h-iomlan do'nTighearna. 

3. Strìochdudh iomlan a thaobh an rathaid agus 
an doigh 's an toirear mu'n cuairt e. Tha sinn 
uilamh, a thaobh doigh coilionaidh a' gheallaidh, air 
rathad sònruichte a chomharrachadh a mach do'n 
Tighearna chum a thoirt mun cuairt, ceart mar 
a rinn sinn a thaobh àm coilionaidh a' gheallaidh : 
agus mar cùm e an rathad sin, gheibh an cridhe 
àrdanach tuisleadh. 2 Righ v. 11. ec Ach bha 
fearg air Naaman, agus dh'fhalbh e roimhe, agus 
thubhairt e, — Feuch, shaoil mi, gu cinnteach gu'n 
tigeadh e mach a'm ionnsuidh, agus gu'n seasadh 
e, agus gu'n gairmeadh e air ainm an Tighearn a 
Dhè, agus gu'n cuireadh e a làimh air an àite." Ach 
*s àill leis an Tighearna gu'n cuireadh a phobull 
cùl ris an ni sin mar an ceudna^ agus nach comh- 
arraicheadh iad rathad air bith dhasan, ach gu'm 
fàgadh iad an t-iomlan d'a sin dhà fèin, mar anns a 
chor a roi'ainmich mi. Rann. 14. ** An sin chaidh 
e sìos, agus thum se e fèin ann an Iordan seachd 
uairean, a rèir focail an duine le Dia, — agus 
ghlanadh e." Tha ar n-eolas air raidhibh agus air 
meadhonaibh gle chumhann, oir ma tha aon rathad 
air a dhùnadh suas^ cha n f haic sinn gu tric rathad 



AN CAMADH 's a' CHRANNCHUR. 



171 



eile gu dol as ; ach 's aithne do ar Dia iomadh 
rathad cobhair, far nach aithne dhuinne ach a h-aon, 
no 'nuair nach aithne dhuinn aon air bith : agus is 
gle thrice leis an Tighearn àrdachadh a phobuill a 
thoirt ann an rathad nach robh sùil aca ris, an deigh 
bhi air am mealladh gu tric a thaobh nan raithidean 
sin bho 'n robh mòr dhùil aca fèin ris. 

4. Strìochdadh a thaobh tomhais an togail suas> 
seadh, agus a thaobh co dhiubh a bhitheas e anns 
a' bheatha so no nach bì. Is àill leis an Tighearn 
a phobull a' chur air diol, air chor 's ge b'e cabhag a 
bh'orra uair-eiginn, chum bhi air an togail suas, do 
bhrìgh 's nach b'urrainn doibh giùlan ni b'fhaide 
leis, gu'n toirear iad mu dheireadh gu bhi rèidh ri 
àm-san^ agus gu bhi toileach a dhol do'n uaigh fo'n 
cudthrom, ma mheasar math e ann am suilibh an 
Tighearna ; agus anns a' chor sin bheirear iad gu 
bhi toilichte le tomhas air bith do'n togail suas anns 
a' bheatha so_, gun bhi comharrachadh ciod e uiread. 
2 Sam. xv. 25, 26. " Ma gheibh mi deadh-ghean ann 
an suilibh an Tighearna,, bheir e air m'ais mi a rìs. — 
Ach ma their e mar so, cha'n 'eil tlachd agam annad ; 
feuch^thamiseanso^deanadh e rium maris maithleis." 

5. Buanachadh ag ùrnuigh agus a' feitheamh 
air an Tighearn anns a' chor sin. Ephes. vi. 18. 
" A' deanamh ùrnuigh a ghnàth leis gach uile ghnè 
ùrnuigh agus asluchaidh 's an spiorad, agus a' dean- 
amh faire chum an ni so fèin maille ris gach uile 
^^^^^0^^^^." 'S e àrdan cridhe, agusneo-cheanns- 
achd spioraid^ a tha toirt air muinntir sgur a dh'ùr- 
nuigh agus a dh'fheitheamh a chionn gu bheil an 
staid iosail a' mairsinn àm an deigh àm. 2 Righ. 
vi. 33. Ach *nuair theid fior irioslachd, air thois- 
each air an togail suas, bheir e daoine gus an fhònn 
inntinn sin, a bhi 'g ùrnuigh, agus a' feitheamh gu 
misneachail, gun bhi cur ùine rompa gu thoirt 
thairis, gus an tig an togail suas, aon chuid ann an 
tìm no n siorruidheachd. Tuir. iii. 49, 50. 

6. Bròn fo dhroch-riaghladh anns an deuchainn. 



172 



AN CAMADH 'S a' CHRANNCHUR. 



lob xlii. 3. " Uime sin chuir mi 'n cèill nithe 
nach do thuig mi; nithe tuilleadh 's iongantach 
air mo shon-sa, nach b'aithne dhomh." Labhraidh 
agus leudaichibh cridhe àrdanach gu mòr air ful- 
angasaibh duine anns an deuchainn, agus tilgidh 
e mach gach filleadh a th'anns a' chamadh air an 
taobh sin, agus gabhaidh e beachd orra thairis 
agus thairis. Ach 'nuair thig Spiorad De a dh'irios- 
lachadh^ a chum gu'n togair suas iad, bheir e air a' 
chreutair, ann an seadh, taobh fulangais a' chamadh 
a dhearmad, agus a shuile thionnda air a ghiùlan fèin 
fodha, rànnsuichidh e chùis, bheir e breith air fèin 
gu neo-chlaon, agus dìtidh se e fèin ; air chor 's gun 
dùinear a bheul. 'S e so an irioslachd sin a tha dol 
air thoisich air an togail suas anns a' bheatha so : ann 
an rathad a' gheallaidh. 

II. Theid sinn air ar n-aghaidh chum an togail 
suas a thoirt fainear mar bheirear mu'n cuairt i aig 
crìoch na beatha so, anns an ath shaoghal. 

Agus, 'S a' cheud dite. Labhraidh sinn focal a 
thaobh nàduir an togail suas so. Their sinn na 
cuig nithe so mu thimchioll : 

1. Tha dearbh-chinnteas air gu'n togair suas & 
mhuinntir iriosal, as gach cor anns am bì iad fo 
staid iosail. — Ged nach urrainn neach an deanamh 
cinnteach gu'n togair suas iad anns an t-saoghal so, 
as gach uile chor, gidheadh, feudaidh iad a bhi cinn- 
teach^ ge b'e mar tha'n cor, gun teagamh air bith, 
gu'n togair suas iad air an taobh thàll do'n bhàs. 
2 Cor. v. 1. " Oir a ta fios againn, n'an sgaoilteadh 
o cheile ar tigh talmhaidh a' phailliuin so, gu bheil 
againn aitreabh o Dhia, tigh nach do thogadh le 
làmhaibh, sìorruidh anns na nèamhaibh." Ged f heud 
clann iriosal Dhè maraon am baidh-maidne agus 
nòin a' ghabhail do dh'aran na h-àmghair, agus do 
dh'uisge na trioblaid_, gidheadh, bithidh iad cinnteach 
do'n suipeir a' ghabhail gu blasda pailt. Agusfeud- 
aidh an dùil chreidmheach a bh'aca ris an aon mu 



AN CAMADH 5 S a' CHRANNCHUR. 



173 



dheireadh an uidheamachadh fa chomair sl cheud 
aoin, agus an deanamh socrach fodha. 

2. Is togail suas iotnlan a bhios ann. Eabh. xii. 
23. Bithidh iad gu h-iomlan air an saoradh bho'n 
deuchainnibh sònruicht, agus bho gach uiie ni eile 
ciod sam bith iad, a dh'fhàg iadsan iomadh là sgìth, 
An sin bha Lasarus air a lan-shaoradh bho bhochd- 
ainn agus bho 'chreuehdaibh agus bho bhi 'n a luidhe 
aig dorus an duine shaoibhir. Luc. xvi. 22. Seadh^ 
togair suas iad bho'n uile fhreasdalaibh irioslachaidh 
còmhladh. An sin bithidh crìoch air an uile chior- 
amaibh, air an uile isle inbhe ann an dàimh, air an 
amlaidhibh,, air an uile amhghairibh^ air an uile neo- 
chinnteachd, agus air an uile pheacaibh. Ma bha e 
fada gun tighinn^ bithidh e na mhionaid bheannaichte 
'nuair a gheibh iad an t-iomlan còmhladh. 

3. Cha'n e a mhàin gum bì iad air an togail suas 
bho'n staid iosail, ach cuirear snas iad air ionad àrda, 
mar rinneadh air Ioseph: cha'n e a mhàin gu'n d'thug- 
adh esan a mach as a phriosan, ach rinneadh e 'n a 
uachdaran thar tìr na h-Eiphit. Agus togair suas iad 

(1.) Gu ionad àrda, Lucas xvi. 22. iC Fhuair an 
duine bochd bàs agus ghiùlaineacìh leis na h-ainglibh 
e gu uchd Abrahaim." A nis cha'n 'eil iad aig a' 
chuid is fearr, ach ann an àite iosal 's an t-saoghal 
so ; an sin cuirear 'n an suidh iad anns na nèamhaibh 
is àirde, Philip. i. 23. Ephes. iv. 10. A nis is buidhe 
leo gu minig 'n an staid irioslachaidh suidh air an 
òtrach ; an sin cuirear 'n an suidh iad maille ri Criosd 
air a righ-chathair, Taisb. iii. 21. "Do'n tì a bhuadh- 
aicheas bheir mi comas suidhe maille riumsa air mo 
righ-chathair/ , Ged tha 'm brù a nis air leantuinn 
ris an ùir, agus daoine ag ràdh, " Cromàibhsìos gus 
an teid sinne thairis oirbh," bithidh iad an sin air an 
suidheachadh ann an àitibh-còmhnuidh neamhaidh, 
os ceann na gièine, na gealaich, agus nan reultan. 

(2.) Gu staid agus inbhe àrda, eadhon staid iomlan, 
Bheirear iad bho'n uile thrioblaidibh agus an-shoc- 
airibh gu staid f hois ; àrduichear iad bho'n cor suarr- 



174 AN CAMADH 'S a' CHRANNCHUR. 

ach agus an-uasal, chum staid glòire ; leanair am 
beatha bhrònach chudthromach le lànachd aoibhneis; 
agus air son an staid iosail, eudaichear iad le glòir 
agus onoir shìorruidh. 

4. Is e 'n togail suas dheireannach a bhios ann, an 
deigh nach bì tilgeadh sìos tuille gu brath. — Taisb. 
vii. 16. 'Nuair a thogair suas sinn anns an t-saoghal 
so tha sinn ullamh gu smuaineachadh gu'm bheil sinn 
aig crìoch ar deuchainnibh ; ach chì sinn gu h-obann 
gu'n robh sinn ro chabhagach ann ar co'dhunadh, 
agus pillidh an neul. Salm xxx. 6,, 7- " Thubhairt 
mise a' m' shocair, cha ghluaisear mi am feasd. 
Dh'fholuich thu do ghnuis ; bha mi fo amhluadh/' 
Ach an sin tha an deuchainn gu cinnteach thairis, 
tha crìoch air a' chath : agus thàinig àm an ath- 
dhìolaidh agus na buaidh. 

5. Cha bhi am fuigheal is lugha do dh'an-shocair 
aca bho'n staid iosail, ach air an làimh eile, 's ann a 
bheir e an toradh is ro thaitniche agus is ro ghlor- 
mhoire a mach. Cha 'n 'eil mi a' cur an teagamh 
nach bì cuimhne aig na naoimh air an staid iosaii anns 
an robh iad 's an t-saoghal so. An robh cuimhne aig 
an duine shaoibhir ann an ifrinn gu'n robh cuigear 
bhràithrean aig air an talamh, 's cia sòghail greadh- 
nach a chaith e a bheatha, agus cionnus a bha Las- 
arus 'n a shuidhe aig a dhorus^, agus an urrainn 
duinne a' chur an teagamh nach bì cuimhne mhath 
aig na naoimh air an àmghairibh tròm ? Taisb. vi. 
10. Ach an sin cuimhnichidh iad orra mar uisge a 
thiormaich ; mar chuimhnicheas an duine dh'aiseag- 
adh chum slàinte air a luasgadh air leabuidh a 
thinneis ; agus is doigh cuimhneachaidh sin a dh'- 
f hàgas an t-slàinte a tha sinn & sealbhachadh 's an 
àm a ta làthair ni's milse gu mòr na bhiodh i air 
mhodh eile. Gu cinnteach b'e traigh na Mara 
Ruaidhe an t-àite, thar gach uile àit eile^, bu fhreag- 
arraich gus na h-lsraelich a chobhair chum seinn air 
an tèud a b'àirdc. Taisb. xv. 3. Agus bithidh staid 



AN CAMADH *S \ CHRANNCHUR. 175 

iosail nan naomh air an talamh chum an fheum 
cheudna dhoibh air nèamh. 

'S an dara àite. Labhraidh sinn focal mu àm 
iomchuidh na togail suas so. Tha àm araid air a' 
chomhaiTachadh air a shon ann an cor gach naomh, 
ni is e an t-àm iomchuidh, ach tha e air fholach 
uainne. Cha'n urrainn duinn a' radh ach gu coitch- 
ionn. 

1 . Gur e n t-àm iomchuidh air a shon., 'nuair a 
chrìochnaicheas sinn an obair a tha againn ri dhean- 
amh anns an t-saoghal. Dh'òrduich Dia do gach 
duine a dhreuchd, a chath, a dheuchainn, agus 'obair; 
agus, gus am bì sin deanta tha sinn ann an seadh 
neo-bhasmhor, Eoin ix. 4, agus xi. 9. Se'n obair a 
th' ann an sin. 

(l.)Obair bhichionta ; obair a th'air acomharr- 
achadh dhuinue,, leis a Mhaighistir mhòr, gu bhi air 
a dheanamh chum onoir Dhè agus math ar co'chreut- 
airean, Ecles. ix. 10. Feumaidh sinne bhi toilichte 
bhi g obahv, eadhon ann ar staid iosail, gus am bì sin 
air a chrìoclinachadh. Cha bhi n t-àm iomchuidh 
ann chum an togail suas sin, gus am bhi sinn aig 
crìoch na h-oibre sin_, agus mar sin an riaraich sinn 
ar ginealach. 

(2.) Ohairfhulangais. Tha cuibhroinn àraid do 
dh'fhulangaìs air a chur air leth air son a' chuirp 
dhìomhair ; agus chomharraich an ceann a chuibh- 
roinn fèin do gach bàll fa leth dheth ; agus cha bhi 
an t-àm iomchuidh ann chum an togail suas sin, gus 
an crìochnaich sinn an roinn a chuireadh air leth 
dhuinne dheth. Dh amhairc Pòl air a bheatha mar 
neach a bha dol air aghaidh anns na cenmaidh sin. 

'2. 'Nuair a thig an togail suas sin, chì sinn gu'n 
d'thàinig e dìreach 's an àm iomchuidh ; 's gur math 
nach robh e aon chuid ni b'fhadalaiche no ni bu 
luaithe ; oir ged is e nèamh an còmhnuidh is fearr 'n 
an talamh, agus ged is e a b'fheàrr air ar son-ne, mar 
labhrar air doigli neo-fhuasgailte^ a bhi ann an nèamh 
no air an talamh ; gidheadh tha àm ann £u cinnteach 



176 



AN CAMADH 'S A* CHRANNCHUR. 



anns am feàrr air son onoir Dhè_, agus a sheirbhis sinn 
a bhi air an talamh na air nèamh. Philip. i. 24. 
u Gidheadh, 's e mi dh'fhantuinn 's an fheòil, a's 
feumail dhuibhse." Agus cha bhi e na chràdh cridhe 
air bith dhoibh, 'nuair a ruigeas iad nèamh, gu'n robh 
iad co fada 'n an staid iosail, agus nach d'thugadh iad 
an sin ni bu luaithe. 

Feum. 1. Uime sin na tilgeadh a' mhuinntir iriosal 
air falbh am muinghinn, ciod air bith staid iosail 
anns am bì iad ; bitheadh iad cinnteach gu'n togair 
suas iad mu dheireadh ; 's ged nach togta suas iad 's 
an t-saoghal so., gidheadh, togair suas iad 's an ath- 
shaoghal gu'n teagamh. Cumadh iad so 'n an amharc, 
agus thugadh iad sòlas dhoibh fèin leis, oir thubhairt 
Dia, Salm ix 18, " Cha dì-chuimhnichear an t-ainnis 
gu bràth." Ge b'e co fada 's a bha'n oidhche, thig 
a' mhaduinn mu . dheireadh* 

2. Biodh a h-obair dhiongmhalta fèin aig an 
fhoighidinn. Feithidh an tuathanach ri toradh a 
shil, an ceannaiche-mara ri buannachd a loingeis, 
agus an ceannaiche-spreidhe ris an àm ris an abair e 
àm na bliadhna, 'nuair thionaileas e a steach cinneas 
a threuda. Tha iad so uile a' fantuinn gu foighidn- 
each, agus c'arson nach fanadh na Criosduidhean 
gu foighidneach mar an ceudna, ris an àm a dh'ord- 
uicheadh air son an togail suas so ? 

Chuala sibh moran mu'n Chamadh 'S a' Chrann- 
chur; 's mu 'n bharrachd a th'aig irioslachd spior- 
aid, ann an crannchur iosail, os ceann àrdan spioraid, 
ged bhiodh e co'cheangailte ri crannchur àrda : — 
Ghairmeadh oirbh sibh fein irioslachadh ann 'ur staid 
iòsail, agus rinneadh cinnteach sibh mas e 's, gu'n 
dean sibhse sin gu'n togair suas sibh. Chum co'dhùn- 
adh ; Feudaidh sinn sinn fèin a' dheanamh cinnt- 
each, gu'm bris Dia mu dheireadh na h-uabhraich 'n 
am miribh, ge Ve co drda 's a ta iad, agus togaidh e 
suas a mhuinntir iriosal, ge b'e co iosal 's a ta iad. 



CRIOCH.